zooals deze wet is gewijzigd bij art. VII fier Additionele artikelen van de Grondwet en bij de wet van 30 Dec. 1887, S. 257.

Art. 37—70. 19 2^e AFDhELiNG. Van de benoeminy «an afgevaardigden ter Eerste en Tweede Kamer der Staten-Generaal en van hunne aftreding.

Art. 113, 115—117. 37 Overgangsbepalingen. Art. 118—123 . . 37 Voorschrift van het in art. 52 bedoelde procesverbaal ................

Tahel, bedoeld in art. 99, houdende regeling van de verdeeling des Rijks in kiesdistricten en bepaling van het getal der in elk district te kiezen leden.........42

28 november 1887, S. 211. Besluit, tot uitvoering van het vijfde eu zevende lid van art. 7 en van het laatste lid van

30 November 1887. Missive van deu Minister van Binnenlaudsche Zaken, aan de burgemeesters der gemeenten, betreffende de uitvoering- der wet .... 66

14 Februari 1888, S 28. Besluit, tot aanwijzing van de hooge en gewichtige openbare betrekkingen, waarvan het be-kleeden of bekleed hebben de verkiesbaarheid tot lid van de Eerste Kamer der Staten-Geueraal medebrengt ... 72 14 Mei 1888. Missive van den Minister van Binnenlandsche Zaken, betreffende den zegelafdruk op oproepingsbrieven voor de verkiezingen.......74

{Zooals deze is gewijzigd hij art. VII der Additionele artikelen der Grondwet en bij de wet van 30 December 18S7, S. 257.)

Wu WILLEM III, bij de gratie Gods, Koning der Nederlanden, Prins van Oranje-Nassau, Groot-Hertog van Luxemburg, enz., enz,, enz.

Alzoo Wij in overweging genomen hebben, dat eene wet, regelende het kiesregt en de benoeming van afgevaardigden ter Eerste en Tweede Kamer der Staten-Generaal, mitsgaders den rooster hunner aftreding, door de Grondwet wordt gevorderd.

Zoo is het, dat Wij, den Raad van State gehoord en met gemeen overleg der Staten-Generaal hebben goedgevonden en verstaan, gelijk Wij goedvinden en verstaan bij deze :

Art. 1. De leden van de Tweede Kamer der Staten-Generaal worden gekozen door de mailne-lijke meerderjarige ingezetenen des Rijks, tevens Nederlanders, die;

a. hetzij over het laatstverloopen dienstjaar ter zake van het door hen ter bewoning gebruikte huis of afgezonderd gedeelte van een woonhuis in de personele belasting zijn aangeslagen naar eene hoogere huurwaarde dan die, welke volgens art. 1 , litt. « en van de wet van 24 April 1843

{Staatsblad n⁰. 15) aanspraak geeft op vermindering tot een derde of twee derde gedeelten der belasting naar de drie eerste grondslagen en dien aanslag ten volle hebben betaald;

b. hetzij over het laatstverloopen dienstjaar in de grondbelasting zijn aangeslagen tot een bedrag van ten minste tien gulden en dien aanslag ten volle hebben betaald;

c. hetzij, hoofden van gezinnen of alleen wonende personen (1) zijnde van den inwonenden eigenaar of eersten huurder (2) van een woonhuis of afgezonderd gedeelte van een woonhuis, waarvan de huurwaarde voor de personele belasting ten minste op het dubbele gesteld is van de laagste in de gemeente voor den vollen aanslag vereischte bedrag, gedurende negen maanden, voorafgaande aan den 15den February, een gedeelte (3) in huur hebben gehad en bewoond, waarvoor geen afzonderlijke aanslag in de personele belasting geschiedt, maar waarvan de jaarlijksche huurwaarde, ongestolfeerd, in verhouding tot de belastbare huurwaarde van het woonhuis of afgezonderd gedeelte van het woonhuis geschat, het sub a. bedoelde bedrag van den vollen aanslag bereikt;

(1) Zie omtrent: quot;alleen wonende personenquot; dv vonnissen der arrond -regtbank te Ütrechv. van 10 February 1888, W. v. \'t R. 5517, C. V.; te Middelburg van 10 February 1888, W. v, \'t R. 5523, C. V.; te Alkmaar van 28 February 1888, W. v. \'t R. 5519, C. V. en het arrest van den Hoogen Raad der Ned. van 8 Maart 1888, W. v. \'tR 5529, C. V.

(2) quot;Inwonenden eigenaar of eersten huurder.quot; Zie omtrent deze woorden het arrest van den Hoogen Raad der Nederlanden van 27 April 1888, W. v. \'tR. 5554.

(3) Zie het vonnis van de arrond.-regtbank te \'s Gravenhage van 24 February 1888, W. v. \'t R. 5519, C. V. en het arrest van den Hoogen Raad der Ned. van 2 Maart 1888, W. v. \'t R 5529, C. V., waarbij, met vernietiging eener beschikking van de arrond.-regtbank te Arnhem, is beslist dat voor de bekwaamheid als kiezer van een bewoner van een pcrceelsgedeelte wordt gevorderd huur en bewonina: van een en hetzelfde perceelsgedeelte gedurende 9 maanden.

zij wien het kiesregt ontzegd is bij eene regter-lijke uitspraak die in kracht van gewijsde is gegaan ;

zij die bij regterlijke uitspraak de beschikking of het beheer over hunne goederen hebben verloren;

en zij die in het burgerlijk jaar voorafgaande aan de vaststelling der kiezerslijsten onderstand van eene instelling van weldadigheid of van een gemeentebestuur hebben genoten.

Het kiesregt wordt niet uitgeoefend door degenen die in gevangenschap of hechtenis zijn.

Voor het kiezen van leden der Provinciale Staten en van leden van den gemeenteraad gelden dezelfde regelen als die, welke in dit artikel voor het kiezen van leden van de Tweede Kamer der Staten-Generaal zijn gesteld, met dien verstande dat men bovendien ingezeten der provincie moet zijn om kiezer van leden der Provinciale Staten, en ingezeten der gemeente om kiezer van leden van den gemeenteraad te wezen. (1)

2. Deze wet houdt voor Nederlander hem die het is volgens de wet, verklarende wie Nederlanders zijn; (2) voor meerderjarig, die vóór of op den dag der sluiting van de lijsten der kiezers den leeftijd van drie en twintig jaren heeft bereikt; voor ingezeten des Rijks, die zijne woonplaats gedurende de laatste aan die sluiting voorafgaande achttien maanden hier te lande of in de koloniën of bezittingen van het Rijk in andere werelddeelen gehad heeft; voor ingezeten der provincie of der gemeente, die zijne woonplaats gedurende het laatste aan de genoemde sluiting voorafgaande jaar binnen de provincie of de gemeente gehad heeft.

Door den aanslag in de grondbelasting en dien in de personele belasting in art. 1 vermeld, worden de hoofdsom en de Rijksopcenten verstaan.

(1) Ten aanzien der uitvoering van dit artikel en andere bij de Additionele artikelen der grondwet gewijzigde artikelen dezer wet, zijn bij missive van den Minister van Binnenlandsche Zaken van 30 Nov. 1887 , aan de burgemeesters, inlichtingen verstrekt. Die missive is als bijlage achter deze wet opgenomen.

4. De bewijsmiddelen voor het bestaan van den door deze wet gevorderden aanslag zijn:

6. In elke gemeente worden door den voorzitter, onder medewerking der met de dagelijksche leiding van zaken belnste leden van den gemeenteraad, drie lijsten opgemaakt, de personen aanwijzende, die tot het kiezen van leden van de Tweede Kamer, van de Provinciale Staten en van den gemeenteraad bevoegd zijn

7. De lijsten worden opgemaakt naar aanleiding der jaarlijks vóór den 15den Februari) aan den voorzitter van den gemeenteraad door de ontvangers der directe belastingen in te zenden, door hen te waarmerken opgaven, waarin alle mannelijke inwoners der gemeente, die in de gemeente over het laatstverloopen dienstjaar ter zake van hunne woning in de personele belasting zijn aangeslagen naar eene hoogere huurwaarde, dan die welke volgens art. 1, litt. a zn b, van de wet van 24 April 1843 {Staatsblad, n⁰. 15) aanspraak geeft op \\ermindering tot een derde of twee derde gedeelten der belasting naar de drie eerste grondslagen , alsmede alle mannelijke inwoners der gemeente die wegens eigendommen in de sremeente gelegen in de grondbelasting zijn aangeslagen tot een bedrag van ten minste tien gulden worden

(1) De duplicaat-aanslagbiljetten, voor het kies-regt af te geven, kunnen op ongezegeld papier worden gesteld; daarvoor mag eene retributie van 5 cent worden gevorderd (Resol. van den Min. van Financiën, van 28 Maart 1851, B 196.)

Als bewijsmiddelen voor het bestaan van den aanslag bij art. 4 der kieswet gelden alleen het aanslagbiljet en een uittreksel uit de kohieren der directe belastingen. (Arrest van den Hooien Raad der Ned. van 26 Junij 1868, W. v. \'t R. 8022, en vonnis der arr. regtb. te Arnhem van 27 April 1878, C. V.)

De voorzitter van den gemeenteraad noodigt, bij kennisgeving de mannelijke inwoners der gemeente uit om, zoo zij in eene andere gemeente over het laatstverloopen dienstjaar in de personele belasting tot het in de vorige zinsnede bedoelde bedrag of in de grondbelasting in eene andere gemeente of in meer gemeenten te zamen tot een bedrag van ten minste tien gulden zijn aangeslagen, daarvan door overlegging der voor voldaan ge-teekende aanslagbiljetten, vóór den 15den February te doen blijken. Deze aanslagbiljetten worden na de vaststelling der kiezerslijsten aan belanghebbenden teruggegeven.

De man wordt in de grondbelasting geacht te betalen den aanslag zijner vrouw, de vader dien zijner minderjarige kinderen, wegens de goederen, waarvan hij het vruchtgenot heeft.

Aanslagen in de grondbelasting wegens onverdeelde onroerende goederen gelden ook voor den mede-eigenaar, wiens naam niet bij den aanslag in het kohier is vermeld, mits zijn aandeel in dien aanslag ten minste tien gulden bedraagt.

Bij dezelfde kennisgeving als vorengemeld noodigt de voorzitter van den gemeenteraad de mannelijke inwoners der gemeente, die op grond van het bepaalde bij art. 1, sub c, of krachtens het vorig lid van dit artikel, aanspraak meenen te kunnen maken om geplaatst te worden op de kiezerslijsten, uit, daarvan vóór 15 Februarij aangifte te doen. liet model dezer aangifte wordt, door Ons vastgesteld (1).

De bewijsstukken, bij zoodanige aangifte overgelegd, waartoe in het geval van het 4de lid van dit artikel moeten behooren het aanslagbiljet of authentiek afschrift daarvan, eene opgaaf van het bedrag van het aandeel in dén aanslag en de bescheiden betrekkelijk liet gemeenschappelijk bezit worden na de vaststelling der kiezerslijsten aan belanghebbenden teruggegeven. Het bedrag

(1) Dit model is vastgesteld bij het Kon. be-sluit van 28 November 1887, S. 211, onder de bijlagen dezer wet opgenomen.

der jaarlijksche huurwaarde van de hierbedoelde gedeelten van woonhuizen, waarvoor geen afzonderlijke aanslag in de personele belasting geschiedt, ongestoffeerd, in verhouding tot de belastbare huurwaarde van het woonhuis of afgezonderd gedeelte van het woonhuis, wordt bepaald door eene schatting (1) van drie beëedigde schatters. Kan het bedrag der schatting niet bij meerderheid der schatters worden bepaald, dan geldt de schatting die noch de hoogste noch de laagste is.

De wijze van aanstelling van deze schatters, de door hen af te leggen eed (of belofte), de regeling van en de belooning voor hunne werkzaamheden, zoomede de wijze van onderzoek omtrent het aandeel in de aanslagen, bedoeld in het vierde lid van dit artikel, worden door Ons bij algemeenen maatregel van bestuur vastgesteld (2).

8. Op de lijsten wordt gebragt de naam van elk inwoner der gemeente, welke de in de kiezers gevorderde vereischten bezit en niet op de kiezerslijsten eener andere gemeente voorkomt.

Krijgslieden worden gehouden voor inwoners der gemeente waar zij in bezetting liggen.

9. De lijsten vermelden, behalve den naam en de voornamen van den kiezer, de plaat;? en dag-leekening zijner geboorte en de dagteekening zijner naturalisatie, zoo deze heeft plaats gevonden, en het bedrag vau de huurwaarde der woning, waarvoor hij in de personele belasting (eersten grondslag) over het laatstverloopen dienstjaar is aangeslagen en bij gebreke daarvan het bedrag van zijn aanslag in de grondbelasting of het bedrag van de jaarlijksche huurwaarde, waarop het door hem bewoonde gedeelte van een woonhuis ingevolge het laatste lid van art. 7 is geschat. (3)

(1) Bij arrest van den Hoogen Raad der Ned. van 8 Maart 1888, W. v. \'t R. 5530, C. V., is beslist, dat bij geene bepaling der kieswet, aan de regtbank de bevoegdheid is toegekend om eene schatting te gelasten, als hier bedoeld.

(2) Een en ander vastgesteld bij Kon. besluit van 28 November 1887, S. 211, onder de bijlagen dezer wet opgenomen.

(3) Een nieuw model voor deze lijsten is vastgesteld bij en gevoegd achter de missive van den

10. De lijsten worden, binnen eene maand na den in art. 7 vermelden dag, door den voorzitter en de met de dagelijksche leiding van zaken belaste leden van den gemeenteraad vastgesteld, dadelijk aangeplakt en gedurende veertien dagen op de secretarie der gemeente voor een ieder ter inzage nedergelegd. Van dit een en ander geschiedt te gelijkertijd openbare kennisgeving.

1 Obis, Op den dag van de vaststelling van de lijsten zendt de secretaris der gemeente een afschrift of afdruk daarvan aan het bestuur van elke der in de gemeente gevestigde instellingen van weldadigheid voorkomende op de lijst, bedoeld in art. 3 der wet van 28 Junij 1854 {Sfaaisö/ad n⁰. ]00). Deze besturen zijn verpligt binnen veertien dagen aan den gemeenteraad opgave te doen van de namen van alle op de lijsten voorkomende personen, welke in het burgerlijk jaar aan de vaststelling der lijsten voorafgaande van hunnentwege onderstand hebben genoten. (1)

11. Elk inwoner van het kiesdistrict, of zoo het verkiezing voor den raad geldt, elk ingezeten der gemeente, de in art. 1 vermelde vereischten

Minister van Biunenlandsche Zaken van 30 November 1887, onder de bijlagen dezer wet opgenomen.

(1) Bij missive van den Minister van Binncn-landsche Zaken van 29 December 1887, n⁰. 5880fo\'.v, afd. 15. B., is in verband met de circulaire van 30 November 1887 — onder de bijlagen dezer wet opgenomen — te kennen gegeven dat het voldoende is dat de lijst van de kiezers voor de Tweede Kamer aan de besturen der instellingen van weldadigheid wordt gezonden, aangezien de op de lijsten van kiezers van de provinciale Staten in de gemeenteraden geplaatste personen ook op eerstgenoemde lijst voorkomen.

Bij vonnis van de arr.-regtbank te Middelburg van 2 Maart 1888, W. v. \'t R. 5524, C. V , is beslist dat de opgave welke de instellingen van weldadigheid ingevolge dit artikel moeten doen, beschouwd moeten worden als bezwaren tegen de kiezerslijsten en dat dus hij, wiens naam geplaatst is op eene lijst door een armbestuur aan den gemeenteraad ingediend, niet ontvankelijk is in zijn liooger beroep, wanneer hij niet tegenover dat armbestuur de voorschriften van art. 17 heeft in acht genomen.

1°. zijn naam of die van een ander, tegen de bepaling van art. 8, niet, of niet behoorlijk, voorkomt ;

2°. den naam van iemand die, hetzij één of meer der in de kiezers gevorderde vereischten mist of uitgesloten is, hetzij op de kiezerslijst eener andere gemeente staat, is gebragt (1)

Betreft het bezwaarschrift de schatting der jaarlijksche huurwaarde van gedeelten van woonhuizen, bedoeld in het voorlaatste lid van art. 7, dan zorgt de voorzitter van den raad onverwijld voor herschatting door drie beëedigde herschatters, ten aanzien van welke toepasselijk is het laatste lid van art. 7. De kosten der herschatting zijn voor rekening van dengene, die het bezwaarschrift indient; deze is verpligt het bedrag daarvan, hetwelk ook bepaald wordt bij den bovenge-noemden algemeenen maatregel van bestuur, (2) te gelijk met de indiening van het bezwaarschrift, bij het gemeentebestuur te storten. Verzuimt hij deze storting, dan wordt op het bezv/aarschrift betreffende de schatting geene beschikking genomen.

12. De bezwaren worden, binnen veertien dagen na de dagteekening der in art. 10 bedeelde kennisgeving, bij verzoekschrift, door de noodige bewijsstukken gestaafd, aan den gemeenteraad ingediend. (8)

(1) Bij arrest van den Hoogen Raad der Ned. van 17 Junij 1887, W. v. \'t 11 5449, C. V., is beslist dat in het geval van dit nummer, de verzoeker zijn verzoekschrift met afschriften der bewijsstukken en de beschikking van den gemeenteraad binnen 3 maal 24 uur, na de indiening behoort te beteekenen en dat verzuim van deze formaliteit te weeg brengt, de niet-ontvankelijkheid van het verzoek om op de kiezerslijsten te worden gebragt.

(2) Zie het Kon. besluit van 28 November 1887, S. 211, onder de bijlagen dezer wet opgenomen.

(3) De gemeenteraad mag geen acht slaan op bezwaren tegen kiezerslijsten, ingediend na den bij dit artikel bepaalden termijn, die termijn is fataal. (Arrest van den Hoogen Raad der Nederl. van 28 Junij 1861, VV. v. \'t R. 2289.)

1 ibis. üe secretaris der gemeente doet in het geval onder nquot;. 1 van art. 11 bedoeld, binnen 24 uren na het inkomen van het bezwaar aan de besturen van elke der in art. lOto bedoelde instellingen mededeeling van den naam van degenen wier plaatsing op de lijst verlangd wordt.

Deze besturen zijn verpügt binnen 7 dagen aan den gemeenteraad kennis te geven van het feit — indien liet zich voordoet — dat deze personen in het burgerlijk jaar aan de vaststelling der lijst voorafgaande van hunnentwege onderstand hebben genoten.

13 In het geval onder n⁰. 2 van art. 11 bedoeld, geeft de secretaris der gemeente aan deu persoon, wiens weglating van de lijst wordt gevraagd, binnen vier en twintig uren schriftelijk daarvan kennis. Deze kan ter secretarie inzage nemen van het verzoekschrift met bijgevoegde stukken, en zijne wederlegging schriftelijk inleveren.

14. De raad beslist over de bezwaren tusschen den achtsten en den veertienden dug nadat zij zijn ingediend, en verbetert de lijsten, zooals hij vindt te behooren. Heeft het bezwaar de schatting van gedeelten van woonhuizen betroffen, dan wijzigt de raad de kiezerslijsten in overeenstemming met de uitkomst der herschatting, zoo deze daartoe aanleiding geeft. Kan het bedrag der herschatting niet bij meerderheid der herschatters worden bepaald, dan geldt de schatting die noch de hoogste noch de laagste is.

De raad geeft van zijne beschikking op de bezwaren, met redenen omkleed, terstond kennis aan de belanghebbenden.

en de nederlegging ter inzage der kiezerslijsten, een Zondag is, kan de indiening van bezwaren niet met wettig gevolg worden gedaan op den daarop volgenden dag. (Arrest van den Hoogen Raad der Ned. van 8 Mei 1869, W. v. \'t R. 3113.)

Op de beslissing van den regter dat de verzoeker niet heeft bewezen dat zijn bezwaarschrift binnen den wettelijken termijn is ingediend, kan in cassatie niet worden teruggekomen. (Arrest van den Hoogen Raad der Ned. van 25 Jnnij 1880 , W. v. \'tR. 4531 , C. V.)

Eene afwijzende beschikking doet hij, ten koste van den verzoeker, door een deurwaarder aan diens persoon of woonplaats heteekenen.

Gelijke beteekening geschiedt van eeue toewijzende beschikking, ia het geval onder n⁰. 2 van art. 11 vermeld, aan hem, die van de lijst is weggenomen. Deze beteekening geschiedt ten koste van den Staat, van de provincie of van de gemeente, naar gelang het bezwaar tegen de kiezerslijsten voor de benoeming van leden van de Tweede Kamer, van de Provinciale Staten of van den gemeenteraad was gerigt.

15. Gedurende acht dagen, te rekenen van den dag dezer beteekening, kunnen de belanghebbenden, die in het besluit van den raad niet berusten, de zaak, bij een met redenen omkleed en door hen ouderteekend verzoekschrift, vergezeld van de bewijsstukken en van een afschrift der beschikking van den gemeenteraad, onderwerpen aan de uitspraak der arrondissements-regtbank, binnen wier ressort de lijsten zijn opgemaakt.

Zij zijn niet gehouden zich van de tusschen-komst eens procureurs te bedienen. (I)

(1) Wanneer de laatste dag der indiening van het verzoekschrift tot verbetering van raadsbesluiten in zake van het plaatsen van namen op de kiezerslijsten, valt op een Zondag, moet de termijn worden geacht niet op dien dag, maar eerst op den volgenden te zijn gesloten, omdat uit art. 68 van het reglement, vastgesteld naar aanleiding van art. 19 Regterlijke Organisatie blijkt, dat de grifiiëu der regterlijke collegiën des Zondags gesloten zijn. (Arr. van den Hoogeu Raad der Ned. van den 5 Mei 1865, VV. v. \'t 11. 2708.)

Aan den regter is overgelaten te beoordeelen, welke stukken hij noodig acht voor het bewijs dat de verzoeker is Nederlander. De geboorteakte levert, hetzij uit haren aard, hetzij krachtens eenige bepaling der wet, alleen zoodanig bewijs niet op. (Arr. van den Hoogeu Raad der JS\'ed. van 9 Mei 1867, VV. v. \'t R. 2918.)

Aan het oordeel der regtbank kunnen niet worden onderworpen geschillen over andere punten dan bij art. 11 opgegeven. (Arrest van den Hoogen Raad der Ned. van 18 Mei 1877, (W. v. \'t. R. 4189.)

Uit het voorschrift van dit artikel, dat het verzoekschrift moet vergezeld zijn van de bewijs-

16. In de gevallen, begrepen onder n⁰. 1 van art. 11, brengt het openbaar ministerie, binnen vijf dagen na de indiening var, het verzoekschrift, zijne conclusiën ter teregtzitting uit. Daarna doet de regtbank, mede ter teregtzitting, binnen drie dagen uitspraak.

17. In het geval, bedoeld onder n⁰. 2 van art. 11, laat de verzoeker zijn verzoekschrift, met afschriften der bewijsstukken en der beschikking van den gemeenteraad, binnen drie maal vier en twintig uren na de indiening beteekenen aan dengene, dien hij beweert ten onregte onder de kiezers te zijn opgenomen, of aan dengene op wiens verzoek hij van de lijst is weggenomen en doet het exploit van beteekening ter griffie quot;der arrondissements-regtbank nederleggen. (1)

18. De wederpartij kan binnen acht dagen eene memorie van antwoord aan de regtbank indienen, met overlegging van bewijsstukken.

19. Binnen vijf dagen na aüoop van laatstge-melden termijn brengt het openbaar ministerie zijne conclusie ter teregtzitting uit. Üe regtbank doet daarna, mede ter teregtzitting, binnen drie dagen uitspraak.

stukken, volgt dat getuigenbewijs in geen geval is toegelaten en derhalve ook niet om te bewijzen dat het bij art. 12 bedoelde verzoekschrift te bekwamer tijd aan den gemeenteraad is ingediend. (Arrest van den Hoogen Raad der Ned. van 25 Junij 1880, W. v. \'t R. 4531, C. V.)

Het in dit artikel bedoelde verzoekschrift moet door den requestrant zelf onderteekend zijn; de onderteekening door een procureur is niet voldoende. (Vonnis der arr.-regtbank te Amsterdam van 14 April 1883.)

Uit den aard der zaak, komt de bevoegdheid om tegen een raadsbesluit als hier bedoeld,, in hooger beroep bij den regter te komen, slechts toe aan hen. die bij de eerste beslissing op de een of andere wijze als partij betrokken waren. (Vonnis der arr.-regtbank te Almelo van 16 April 1881, W. v. \'t 11. 4657, C. V., en arrest van den Hoogen Raad der Ned. van 22 Mei 1885, W. v. \'tR. 5186.)

(1) Zie het vonnis der arr.-regtbank te Maastricht van 11 Mei 1860, W. v. \'t R. 2443.

20. De vernietiging van de, tengevolge der artt. 16—19 gedane uitspraak der regtbank kan, doch alleen wegens schending of verkeerde toepassing der wet, gevraagd worden aan den Hoogen Raad, zoowel door de verzoekende als door de wederpartij , al heeft deze geene memorie van antwoord aan de regtbank ingediend.

21. Zij legt daartoe, binnen veertien dagen na den dag, waarop het vonnis der arrondissements-reiïtbank is uitgesproken , ter griffie van den Hoogen Raad een verzoekschrift neder, waarin hare gronden en eisch tot cassatie worden ontvouwd, met aanwijzing der wetsbepalingen, welke men beweert te zijn geschonden of verkeerdelijk toegepast.

Zij legt daarbij over een afschrift van het vonnis waarvan zij de vernietiging verlangt, en de bewijsstukken, die zij voor de regtbank heeft gebruikt; geene andere.

22. In het geval, bedoeld onder n⁰. 2 van art. 1], doet zij , binnen acht dagen na het neder-leggen van het voormeld verzoekschrift ter griffie van den Hoogen Raad, aan de wederpartij be-teekenen:

2°. Een afschrift van het bewijs, door den griffier van den Hoogen Raad afgegeven, van het nederleggen van dit verzoekschrift ter griffie van dien raad;

23. üe wederpartij, al heeft zij geene memorie van beantwoording bij de regtbank ingediend, kan, binnen veertien dagen na het ontvangen der beteekening in het voorgaande artikel vermeld, ter griffie van den Hoogen Raad een verzoekschrift doen nederleggen, waarin hare beantwoording van den ingestelden eisch van cassatie en hare conclusie worden ontvouwd.

Zij mag daarbij geene andere bewijsstukken overleggen, dan die zij voor de regtbank heeft gebruikt.

24. Binnen vier en twintig uren na de ontvangst van het verzoekschrift, in art. 21 vermeld.

en, in het geval, bedoeld onder n⁰. 2 van art. 11, binnen vier en twintig uren nadat de termijn, in art. 23 bepaald, is verstreken, stelt de griffier van den Hoogen Raad al de te dier zake ontvan-gene en ter zijner griffie nedergelegde stukken in handen van den procurenr-generaal bij den Hoogen Raad.

25. Deze brengt, binnen veertien dagen daarna, zijne conclusiën ter teregtzitting van den Hoogen Raad uit.

26. Wanneer de Hooge Raad grond vindt tot vernietiging van het vonnis der arrondissements-regtbank, beslist hij in hetzelfde arrest de hoofdzaak, zoo als de regtbank, die het vernietigde vonnis heeft gewezen, had behooren te doen.

Indien de beslissing der hoofdzaak afhangt van daadzaken of regtspnnten, welke bij de vroegere behandeling zijn onopgelost gelaten, verwijst de Hooge Raad het geding naar de regtbank, ten einde, met inachtneming van de uitspraak van den Hoogen Raad , de hoofdzaak verder te behan -delen en te beslissen.

27. De procureur-generaal bij den Hoogen Raad is, wanneer geeue der partijen zich van het vonnis der regtbank, in hare zaak gewezen, daartegen in cassatie heeft voorzien, bevoegd die cassatie in het belang der wet, te vragen.

Het te wijzen arrest kan de regten, door de partijen verkregen, niet benadeelen.

28. Indien er geene wederpartij is, of deze niet heeft geantwoord, komen de in art. 36 niet bedoelde kosten, zoo het verzoek wordt toegestaan, ten laste van den Staat, van de provincie of van ie gemeente, naar gelang de zaak de kiezerslijsten voor de benoeming der leden van de Tweede Kamer, van de provincie (1) of van den gemeenteraad heeft betroffen.

Onder deze kosten zijn mede begrepen die van het exploit van beteekening, vermeld onder het 2^e lid van art. 14.

(1) (Provinciale Staten.) Verbetering eener misstelling. Handel. 1849—50, hl. J55, l^e Kamer. Kiesregt, 7e dr. 2

29 Rcgtsvordenngen , overeenkomstig de artikelen 15—26 iiigosteld, stuiten in geen geval het werk der verkiezing.

30. De voorzitter van den gemeenteraad zorgt, dat in de lijsten de wijzigingen, bevolen bij reg-terlijke uitspraken, die in kracht van gewijsde zijn gegaan, op vertoon dier uitspraken, onmiddellijk worden gebragt.

31. Hij sluit de lijsten uiterlijk op den vijf en twintigsten April, doet ze op nieuw aanplakken en op de secretarie der gemeente voor een ieder ter inzage nederleggen, en zorgt, dat van dit een en ander openbare kennisgeving geschiede.

32. Binnen vijf dagen na de sluiting, zendt hij afschrift van de lijst der kiezers voor de Tweede Kamer aan de besturen der hoofdplaatsen van het r ij ks - hoofdkiesdistrict en onderkiesdistrict waarin de gemeente ligt, afschrift van de lijst der kiezers voor de Provinciale Staten aan de besturen der hoofdplaatsen van het provinciaal hoofdkiesdistrict en onderkiesdistrict, waarin de gemeente ligt

33. De geslotene lijsten blijven voortdurend van kracht, behoudens de wijzigingen, daarin ten gevolge van regterlijke uitspraken, of bij de herziening te brengen.

35. Bij de herziening worden van de lijsten geschrapt allen die daarop verkperdelijk zijn gebragt, die een of meer der in de kiezers gevorderde vereischten verloren hebben, en die overleden ziju. De namen van hen, die bij de herziening van de lijsten worden geschrapt, worden te gelijk met de in art. 10 bedoelde aanplakking, neder-legging en openbare kennisgeving, afzonderlijk bekend gemaakt.

36. De in de vorige artikelen bedoelde bezwaar- en verzoekschriften, stukken, voor de regts-vorderingen benoodigd , beslissingen , uitspraken , kennisgevingen en door de ontvangers der directe belastingen af te leveren uittreksels uit de kohie-

361/is. De bestuurders van instellingen van weldadigheid, die niet voldoen aan de voorschriften vervat in de artt. 1 Oiïis en 12lgt;is worden gestraft met eene geldboete van ten hoogste honderd gulden.

37. Ten minste acht dagen vóór den ter verkiezing bestemden tijd ontvangt elk kiezer van

(1) Bij missive van den Minister van Financiën van 1 7 .December ] 887 is aan de directeuren der registratie en domeinen te kennen gegeven, dat, overeenkomstig de bedoeling der vrijstelling van zegel- en registratieregt in dit artikel vervat, de stukken voortvloeijende uitliet Koninklijk besluit van 28 November 1887, S. 211 — welk besluit onder de bijlagen dezer wet is opgenomen — op ongezegeld papier kunnen worden geschreven, terwijl zij gratis behooren ie worden geregistreerd, voor zoover zij niet vrij zijn aan de formaliteit van registratie , als b. v. de akten van beëediging der schatters op grond van art. 70, § 8, n⁰. 2 der wet van 29 Frimaire VJI.

Art. 125. Hij die, bij gelegenheid eener krachtens wettelijk voorschrift, uitgeschreven verkiezing, door geweld of bedreiging met geweld opzettelijk iemand verhindert zijn kiesrecht vrij en onbelemmerd uit te oefenen , wordt gestraft met gevangenisstraf van ten hoogste een jaar

Art. 126. Hij die, bij gelegenheid eener krachlens wettelijk voorschrift uil geschreven verkiezing, door gift of belofte iemand omkoopt om zijn kiesrecht hetzij niet, hetzij op bepaalde wijze uit te oefenen, wordt gestraft met gevangenisstraf van ten hoogste zes maanden of geldboete van ten hoogste driehonderd gulden.

Dezelfde straf wordt toegepast op den kiezer die zich door gift of belofte tot een of ander laat omkoopen.

Art. 127- Hij die, bij gelegenheid eener krachtens wettelijk voorschrift uitgeschreven verkiezing, eenige bedriegclijke handeling pleegt waardoor de stem van een kiezer van onwaarde wordt of een ander dan de door dien kiezer bedoelde persoon wordt aangewezen, wordt gestraft met gevangenisstraf van ten hoogste zes maanden.

Art. 128. Hij die opzettelijk zich voor een ander uitgevende, aan eene krachtens wettelijk voor-

den voorzitter van den gemeenteraad zijner woonplaats door een gemeente-ambtenaar of over de post een gesloten brief van oproeping, vermeldende den dag, den tijd en de plaats voor de verkiezing aangewezen en bevattende een stembriefje waarop, zoo het eene keuze voor den gemeenteraad geldt, het zegel der gemeente, zoo zij voor de Provinciale Staten of de Tweede Kamer moet geschieden, dat der hoofdplaatsen van het hoofd- en van het onderkiesdistrict staat afgedrukt (1).

schrift uitgeschreven verkiezing deelneemt, wordt gestraft met gevangenisstraf van ten hoogste een jaar.

Art. 129. Hij die, bij gelegenheid eener krachtens wettelijk voorschrift uitgeschreven verkiezing, opzettelijk eene plaats gehad hebbende stemming verijdelt of eenige bedriegelijke handeling pleegt waardoor aan de stemming een andere uitslag wordt gegeven dan door de wettig ingeleverde stembiljetten zou zijn verkregen, wordt gestraft met gevangenisstraf van ten hoogste een jaar en zes maanden.

(1) De woorden quot;of over de postquot; zijn in deze alinea ingevoegd bij de wet van 30 December 1887, S. 257, terwijl bij Kon. besluit van 17 Jannarij 1888, n⁰. 10, C. V., vrijstelling van briefport is verleend voor de oproepingsbrieven, met vergunning om de eigenhandige waarmerking op den omslag dier brieven , te vervangen door den afdruk van den stempel der gemeente.

— Bij missive van den Minister van Binnenland-sche Zaken van 16 February 1888, n⁰. 480^w, afd. B B., C. V., is evenwel den wensch te kennen gegeven, dat de bezorging der oproepingsbrieven in den regel geschiede door gemeenteambtenaren en slechts voor zooveel noodig door de post.

Betreffende het zegel van het stembriefje, is door genoemden Minister op 14 Mei 1888 onder n⁰. 2233, afd. B. B., een schrijven aan de Gedeputeerde Staten in de provinciën, ter mededeeling aan de gemeentebesturen, gerigt. Die missive is onder de bijlagen dezer wet opgenomen.

In den oproepingsbrief mag de naam van het aftredend lid niet worden vermeld. (Missives van den Minister van Binnenl. Zaken van den 13 Junij 1856, C. V., 5 Mei 1862 en Kon. besluit van 15 Mei 1862, S. 50).

Het gebruik van gekleurd papier bij de stemmingen voor leden van de Tweede Kamer en van

Den kiezer die zijn stembriefje verloren, of er geen ontvangen heeft, wordt gelegenheid verschaft, om er ter secretarie der gemeente een te bekomen.

38. De inlevering van liet stembriefje «leschiedt in de gemeente, waar de kiezer op de kiezerslijst is gebragt:

bij het bureau van stemopneming van de hoofdplaats van het onder-kiesdistrict, zoo de gemeente met andere zoodanig district uitmaakt;

bij het bureau van de afdeeling of van het onder kiesdistrict, waarbinnen de kiezer woont, zoo de gemeente in afdeelingen of ouJer-kiesdistricten is verdeeld.

39. Het stembriefje, schriftelijk ingevuld, wordt door den kiezer in persoon op de plaats, voor de inlevering bestemd, in de aldaar aanwezige stembus gestoken. (1)

40. De kiezers, die geene krijgslieden zijn, verschijnen ongewapend op de plaats, voor de inlevering der stembriefjes bestemd.

De kiezers houden zich aldaar uitsluitend bezig met de stemmen over te kiezen personen.

41. De inlevering der stembrietjes vangt aan des morgens ten negen ure, en duurt tot des namiddags ten vijf ure, zoo de verkiezing tusscheu den 1 sten Mei en den laatsteu September; tot des namiddags ten vier ure, zoo zij tusschen den

de Prov. Staten, is niet geoorloofd. (Missive van den Minister van Binnenlandsche Zaken van 7 Mei 1854.)

Op de stembriefjes der hoofdplaatsen van kiesdistricten moeten twee zegels geplaatst worden. (Missive van den Min van Binnenl. Zaken van 3 Dec. 1866, C. Y )

(1) De wet verbiedt de invulling van een stembriefje met potlood niet. (Kou.besl. 5 A()ril 1857, Gemeentestem 836.)

Terwijl bij art. 61 niet is bepaald dat briefjes anders dan door handschrift ingevuld, van onwaarde zijn, kan dit artikel (art. 39) niet geacht worden in dien zin schriftelijke invulling voor te schrijven dat briefjes, met drukletters ingevuld, zouden moeten worden geacht niet in aanmerking te komen. (Kon. besluit van 13 Dec. 1875, Gemeentestem 1283)

Isteu October en de» laatsten April plaats vindt. Zij duurt niet langer dan een dag. (1)

42. L)e voorzitter van den raad der gemeente, waar de inlevering plaats heeft, zorgt voor eene daartoe geschikte zaal.

Die voorzitter, of die hem vervangt, is voorzitter van het bureau van stemopneming.

Is in eene gemeente meer dan één zoodanig bureau aanwezig, dan wordt het voorzitterschap van het hoofdbureau door den voorzitter van den raad, dat van elk der overige door een lid van den raad, door dezen te verkiezen, bekleed.

43. Het bureau van stemopneming bestaat, behalve uit den voorzitter, uit twee leden van den gemeenteraad, door dezen te verkiezen.

In gemeenten, waar ten gevolge der door den Minister van Binnenlandsche Zaken overeenkomstig artikel 99 gedane aanwijzing van onder-kiesdistricten meerdere bureaux van stemopneming worden ver-eischt, kunnen, indien de gemeenteraad dit bij verordening bepaalt, leden van bureaux door het collegie van dagelijksch bestuur aangewezen worden uit kiezers, inwoners der gemeente, die telkens voor twaalf maanden daartoe door den gemeenteraad worden benoemd, ten getale van ten hoogste het dubbele der leden van den gemeenteraad ; deze benoeming geschiedt voor 1 Maart en wordt in het nieuwsblad waarin de otücieele kennisgevingen van het gemeentebestuur worden geplaatst, aangekondigd; vacaturen in het getal der bedoelde kiezers kunnen tusschentijds, zoo noodig, op gelijke wijze worden aangevuld.

De voorgaande zinsnede is niet toepasselijk op het hoofdbureau van stemopneming.

Elk bureau kan zich door den secretaris en beambten der secretarie van de gemeente doen bijstaan. (2)

(1) Bij besluit van Ged. Staten var. Gelderland, van 6 Sept. 1850, B. 624, is inlichting gegeven hoe behoort te worden gehandeld wanneer de dag der stemmingen voor de verkiezing oi) eeneii Israë-litischen feestdag invalt.

(2) Dit artikel is aldus gewijzigd en aangevuld bij de wet van 30 December 1887, S. 257.

44. 0]i de tafel, voor het bureau van stemopneming staande, ligt een exemplaar dezer wet. en der overeenkomstig art. 31 laatst geslotene kiezerslijst, die bij de verkiezing in aanmerking komt.

45. De tafel is zoodanig geplaatst, dat de kiezers de verrigtingeu van het bureau kunnen gadeslaan.

46. Nevens of op de talel staat de stembus, vervaardigd naar het door Ons daarvoor vast te stellen model, en gesloten met twee verschillende sleutels, waarvan de eene onder den voorzitter, de andere onder den oudsten steinopnemer berust, (1)

47 Tot de stembus wordt niemand toegelaten dan die, volgens de in art. 44 bedoelde lijst, bevoegd is tot de keuze mede te werken.

48. De in art. 43 bedoelde leden van het stembureau zijti steniopnemer»; beiden teekencn de namen op van eiken kiezer, die een stembriefje in de bus komt doen. Zij onderteekenen met den voorzitter de door hen aldus gehoudene lijsten. (2)

49. De voorzitter van het bureau van stemopneming is belast met de handhaving der orde in de zaal, waar gekozen wordt.

Niet dan op de vordering van het bureau en alleen tot bedwang van wanorde, mag eenige gewapende magt in de zaal of hare toegangen worden geplaatst. De burgerlijke en militaire autoriteiten zijn gehouden aan die vordering te voldoen.

50. Wanneer het bureau bevindt, dat de wanorde in de zaal het behoorlijk inleveren derstem-

alinea van dit artikel, — welke alinea vroeger de laatste zinsnede uitmaakte van het eerste lid van dit artikel — kan ook worden gebragt de op-teekening der uitgebragte stemmen door den secretaris en een beambte ter secretarie, terwijl die overigens door één der leden van het stembureau is geschied (Kon. besluit van 31 Oct 1857, Gemeentestem 319, 347. Zie ook het Kon besluit van 30 December 1877, Gemeentestem 1382.)

(1) Bij Kon. besluit van 8 Augustus 1850, S. 46, is het model der bij de verschillende verkiezingen te gebruiken stembus en de wijze harer sluiting vastgesteld.

briefjes onmogelijk maakt, wordt dit door den voorzitter verklaard. De inlevering wordt daarop terstond geschorst, en tot den volgenden dag, of, is deze een Zondag, tot den daarna volgenden verdaagd

De stembus, op de in art. 51 bedoelde wijze onmiddellijk te sluiten, wordt overeenkomstig de artt. 58 en 54 behandeld.

51. Zoodra de ter inlevering der stembriefjes in art. 41 bepaalde tijd verstreken is, wordt dit door den voorzitter van het bureau aangekondigd. De stembus wordt daarop, in tegenwoordigheid der in de zaal aanwezige kiezers , terstond verzegeld met het zegel zoo der gemeente waar de verkiezing plaats heeft, als van elk der leden van het bureau van stemopneming. Vooraf wordt de bus, op de door Ons te bepalen wijze, zóó gesloten, dat geene stembriefjes daaruit geligt, of daarin gestoken kunnen worden. (1)

De op het oogenblik van het verstrijken van den tijd in de zaal aanwezige kiezers worden nog tot de bus, vóór hare sluiting, tot; inlevering hunner stembriefjes toegelaten.

52. Na atloop hiervan wordt proces verbaal opgemaakt. Dit is iugerigt overeenkomstig het bij deze wet gevoegd voorschrift (2), en wordt door den voorzitter en de stemopnemers geteekend.

53. Onmiddellijk na de onderteekening van het proces-verbaal, wordt de stembus met hare, in een behoorlijk verzegeld papier geslotene, sleutels en de in art. 48 bedoelde lijsten der kieners, door den jongsten stemopnemer overgebragt naar den voorzitter van het bureau van stemopneming, of naar dien van het hoofdbureau, zoo het de bus van een onderbureau, of naar dien van het bureau van het hoofd-kiesdistrict, zoo het de bus van een onder kiesdistrict geldt.

54. De voorzitter bewaart alle de, volgens het vorig artikel, bij hem overgebragte stembussen, sleutels en lijsten, en brengt die, den dag , waarop de opening der stembriefjes moet geschieden, in de voor die opening bestemde zaal.

55. Het openen der stembriefjes geschiedt in de hoofdplaats van het hoofd-kiesdistrict op den dag, nadat zij zijn ingeleverd.

Ingeval het openen der briefjes den dag nadat zij zijn ingeleverd, in eenig kiesdistrict onmogelijk of hoogst moeijelijk blijkt te zijn, kan door Ons, bij een voor elke opening te nemen besluit, het openen voor zoodanig district worden verdaagd. In geen geval geschiedt het openen later, dan op den derden dag , nadat de briefjes zijn ingeleverd.

56. Indien in een onder-kiesdistrict het in art. 50 voorzien geval plaats vindt, geschiedt voor het geheele kiesdistrict, waartoe dat onder-kiesdistrict behoort, de opening op den dag na dien, waarop in dit laatste de stembriefjes zijn ingeleverd, of is deze een Zondag, op den daarna volgenden.

Het zelfde geldt voor eene gemeente, waarin het bedoeld geval slechts voor één bureau van stemopneming heeft plaats gevonden.

57. Het openen der stembriefjes vangt aan des morgens ten negen ure. Het geschiedt in het openbaar (l), door den in art. 54 bedoelden voorzitter en zijn bureau van stemopneming

In gemeenten, waar de opening schijnen mogt niet in éénen dag te kunnen afloopen, kan het collegie van dagelijksch bestuur uit de voorzitters en leden van de bureaux van stemopneming een of meer onder-bureaux benoemen, om het bovenbedoeld bureau in het openen behulpzaam te zijn.

Deze onderbureaux, ieder van welk door een lid van den raad wordt voorgezeten, ontvangen in de zaal en uit handen van den voorzitter, in art. 54 bedoeld, de door hen te openen bussen met de daarbij behoorende sleutels en lijsten van kiezers, begeven zich naar de voor hen bestemde zalen, nemen bij de opening de artt. 58—64 in acht en maken terstond den uitslag van heldoor hen bevondene, waarvan zij behoorlijke aanteeke-

(l) Het is geen vereischte dat de deur der zaal opensta, maar het is voldoende dat zij niet is af-1 gesloten, zoodat voor iedereen de gelegenheid bestaat, de stemopneming bij te wonen. (Kon. besluit van 10 Maart 1858, Gemeentestem 359.)

ning houden, bekend aan den gemelden voorzitter, die daarna op de wijze, bij de artt. 65 en volgende voorgeschreven, te werk gaat. (1)

58. De kiezers , die op de in art. 48 bedoelde lijsten voorkomen, en bij de opening tegenwoordig zijn, kunnen, zoo de stemopneming niet overeenkomstig de wet geschiedt, bezwaren inbrengen. Hiervan wordt in het proces-verbaal der opening melding gemaakt.

59. Vóór het openen, worden de brietjes geteld en met het getal der kiezers, die, blijkens de lijsten, stemden, vergeleken. De brietjes worden, zoo er verschillende bussen te ledigen zijn, ongeopend ondereengemengd.

60. Bij het openen, wordt de inhoud van elk briefje door den voorzitter overluid voorgelezen, door den oudsten stemopnemer nagezien en door beide stemopnemers opgeteekend.

61. Van onwaarde zijn de briefjes, die het in art. 37 bedoeld zegel missen; die onderteekend zijn (-2); geen persoon duidelijk aanwijzen (3); niet ingevuld zijn; andere stembriefjes omvatten, of daaraan opzettelijk zijn vastgehecht. (4)

(2) Een paraphe onder een stembriefje is geen onderleekening. (.Kon. besluit van 20 December 1861, C. V.)

(3) Een stembriefje ingevuld met den naam van een overledene, wijst geen persoon aan. Het behoort dus van onwaarde te worden verklaard. Zie het Kon. besluit van 23 Maart 1886, S. 44, houdende, met vernietiging van het besluit van Ged. Staten van Gelderland, handhaving van dat van den raad der gemeente Hattem tot toelating van een persoon bij herstemming gekozen met 50 stemmen, terwijl hij die met hem in herstemming kwam, doch, vóór den dag voor de inlevering van de stembriefjes bepaald, was overleden, 52 stemmen had verkregen, welke stemmen het stembureau evenwel van onwaarde verklaarde.

(4) Niet alleen het buitenste briefje maar alle briefjes die andere omvatten of daaraan opzettelijk zijn vastgehecht, zijn van onwaarde. (Kon. besluit van 16 Augustus 1866, C. V.)

L)e in een briefje ingevulde naam van een lid der vergadering, ter wier aanvalling worJt gestemd, welks beurt van aftreding op het tijdstip, waarvoor de verkiezing geschiedt, nog niet is gekomen, wordt voor niet geschreven gehouden.

62. Het bureau van stemopneming beslist over de waarde van het briefje, welks geldigheid wordt betwijfeld, terstond nadat het is geopend. De voorzitter maakt de redenen van twijfel en de beslissing onmiddellijk bekend.

63. De briefjes, die meer of minder namen, dan er personen te kiezen zijn, inhouden, gelden.

64. De, na het voor de keuze vereischiegetal, in een briefje vermelde namen komen niet in aanmerking en worden niet voorgelezen door den voorzitter, die echter deze omstandigheid bekend maakt.

65. Terstond na den afloop der opening, wordt door den voorzitter bekend gemaakt het getal dei-briefjes, die, na aftrek der van onwaarde verklaarde, overgebleven zijn; dat der stemmen, welke dien ten gevolge de volstrekte meerderheid uitmaken; en dat der stemmen, op eiken persoon uitgebragt. (I)

66. Eene verkregene meerderheid van stemmen geldt niet, wanneer daarop een tusschen het getal der in de bussen gevondene stembriefjes en dat ^ der kiezers, die stemden, bestaand verschil van invloed heeft kunnen zijn. Het bureau van stemopneming neemt ten dien aanzien eene beslissing, die door den voorzitter wordt bekend gemaakt.

67. Nadat de uitslag der stemming is medegedeeld, wordt proces-verbaal opgemaakt.

Dit is ingerigt overeenkomstig het bij deze wet gevoegd voorschrift, en wordt door den voorzitter en de stemopnemers geteekend. (2)

zittende aan den oproepingsbrief , waarop de naam van een kiezer is vermeld, kan in den zin,van dit artikel niet geacht worden onderteekend en mitsdien ongeldig te zijn. (Kon. besluit van ^9 November 1879 , S. 204.)

(1) Zie over de berekening der volstrekte meerderheid van stemmen bij gelijktijdige verkiezing van meer dan een raadslid, de missive van den Min. van Binnenl Zaken van 6 Mei 1856, C.V.

68. Binnen vier en twintig uren na den afloop der stemopneming, worden aan het bestuur der gemeente, waar deze heeft plaats gehad, de processen-verbaal, bij art. 52 en het vorig artikel bedoeld, ingezonden. Daarbij worden de geopende stembriefjes die gelden en die van onwaarde zijn verklaard, in twee afzonderlijke, met de zegels der leden van het bureau van stemopneming behoorlijk verzegelde, pakken gesloten, gevoegd.

69. Het gemeentebestuur bewaart de processen-verbaal, en doet afschriften daarvan terstond aanplakken en ter secretarie der gemeente voor een ieder ter inzage nederleggen. Het bewaart de stembriefjes gedurende een jaar, en vernietigt ze vervolgens (1)

70. De bepalingen der artt. 37—fgt;9 gelden in elk geval, dat eene herstemming, of andermaal eene vrije stemming moet plaats hebben.

De laatste heeft altijd plaats, wanneer een bureau van stemopneming heeft beslist, dal een tusschen het getal der in de bussen gevondene stembriefjes en dat der kiezers, die stemden, bestaand verschil op eene verkregene meerderheid van stemmen van invloed heeft kunnen zijn.

der Tweede Kamer van de Staten-Generaal behoort door de voorzitters der stembureaux voor de verkiezingen met de opening der stembussen belast, onverwijld per telegraaf aan het departement van Binnenlandsche Zaken mededeeling te worden gedaan overeenkomstig het model, nader vastgesteld bij missive van den Minister van Binnenlandsche Zaken van 16 Junij 1879, litt. E afd. B. B.

(1) De vernietiging van de stembriefjes, na verloop van één jaar, behoort bij besluit of procesverbaal te worden geconstateerd. (Missive van den Minister van Binnenlandsche Zaken van 29 Junij 1868, C. V.)

mannelijke Nederlanders, die niet bij regterlijke uitspraak de beschikking of het beheer over hunne

baarheid ontzet zijn, den ouderdom van dertig jaren vervuld hebben en óf behooren tot de hoogstaangeslagenen in de Rijks directe belastingen of een of meer hooge en gewigtige openbare betrekkingen, door de wet aangewezeu, bekleeden of bekleed hebben. Deze betrekkingen worden voor de eerste maal aangewezen bij algemeenen maatregel van bestuur, welke fan kracht blijft tot dat die door eeue wet wordt vervaugen. (I) Het voorstel van zoodanige wet wordt binnen twee jaren na het in werking treden der veranderingen in de Grondwet bij de Staten-Generaal ingediend.

72. In elke provincie wordt door Gedeputeerde Staten eeue lijst opgemaakt, hen aanwijzende, die iu de op het oogenblik van het vaststellen der lijst tot de loopende dienst behoorende kohieren, in de rijks-directe belastingen, zoo in opcenten als in hoofdsom, het hoogst zijn aangeslagen.

De aanslag der vrouw in de directe belastingen wordt beschouwd als staande ten name van haren man, die van minderjarige kindoren als slaande ten name van hunnen vader, voor zooveel betreft de goederen, waarvan hij het vruchtgenot heeft.

73. Hel opmaken der lijst geschiedt jaarlijks in de eerste helft der maand April naar aanleiding der jaarlijks vóór 1 April aan Gedeputeerde Staten door de ontvangers der directe belastingen in te zenden door hen te waarmerken opgaven, waarin elke belastingschuldige op hunne tot de loopende dienst behoorende kohieren voorkomende en het bedrag waarvoor hij in elke belasting afzonderlijk is aangeslagen, wordt aangewezeu.

Gedeputeerde Staten noodigen de inwoners der provincie uit, om, zoo zij elders in de rijks-directe belastingen zijn aangeslagen, daarvan vóór den Isten April te doen blijken.

74. Gedeputeerde Staten brengen op de lijst zoodanig getal personen, binnen de provincie wonende.

(1) Aangewezen bij besluit van 14 Februari 1888, S. 22, onder de bijlagen dezer wet opgenomen.

dat op iedere vijftien honderd inwoners der provincie één tot lid der Eerste Kamer nit dezen hoofde verkiesbaar zij.

76. De lijst vermeld, behalve den naam, de voornamen van den hoogst aangeslagene, de plaats en dagteekening zijner geboorte, de dagteekening zijner naturalisatie, zoo deze heeft plaats gevonden, het bedrag, waarvoor hij in elke belasting afzonderlijk is aangeslagen, en waar de aanslag is geschied.

77 I )e lijst wordt, uiterlijk op den laatsten April, door Gedeputeerde Staten vastgesteld en dadelijk geplaatst in een dagblad der provincie en in de Nederlandse/te Staatscourant.

78. Elk Nederlander die niet bij regterlijke uitspraak de beschikking of het beheer over zijne goederen heeft verloren noch van de verkiesbaarheid ontzet is, is bevoegd tegen de lijst bezwaren in te dienen, wanneer daarop:

1°. zijn naam of die van een ander in strijd met de bepalingen van artt. 72—76 niet of niet behoorlijk voorkomt;

2°. de naam is gebragt van iemand die een of meer der in art. 71 vermelde vereischten, om als hoogstaangeslagene verkiesbaar te zijn, mist.

79 De bezwaren worden voor dan vijftienden Mei, bij verzoekschrift, door de noodige bewijsstukken gestaafd, bij Gedeputeerde Staten ingediend.

80 In het geval onder n⁰. 2 van art. 78 bedoeld, geeft de griffier der Staten aan den persoon, wiens weglating van de lijst wordt gevraagd, binnen vier en twintig uren schriftelijk daarvan kennis.

Deze kan ter provinciale griffie inzage nemen van het verzoekschrift met bijgevoegde stukken, en zijne wederlegging schriftelijk inleveren.

81. Gedeputeerde Staten beslissen over de bezwaren, binnen veertien dagen nadat zij zijn ingediend; verbetereu de lijst, zoo alt zij vinden te behooren, en geven van hunne beschikking, met redenen omkleed, terstond keunis aan de belanghebbenden.

⁰- dug dezer beteekeniui.\', kunne,i rle belanghebbenden ;n _fli_e ;_n de beslissing van Gedeputeerde Staten niet

berusten, de zaak, bij een met redenen omkleed verzoekschrift, vergezeld van de bewijsstukken le en van een afschrift der beschikking van Gedepu-

83. Gedeputeerde Staten zorgen, dat in de lijst ⁿ de wijzigingen, bevolen bij rcgtcrlijke uitspraken

de lijst reeds gesloten, afzonderlijk in de dagbladen, aangewezen bij de artt 77 en 81, worden vermeld, e 84-. Gedeputeerde Staten sluiten de lijst uiterlijk

op den Ssten Juny, doen haar op nieuw plaatsen in n een dagblad der provincie en in de Nederlandsche

Staatscourant, en zenden dadelijk afschrift der d lijst aan den Minister van Biunenlandsclie Zaken,

ten gevolge van regterlijke uitspraken te biengen ii wijzigingen, van kiacht tot den Ssten Junij van

86. De bepaling van art. 36 is van toepassing op de in de artt. 72 — 81 bedoelde gelijksoortige stukken.

87. De leden der Eerste Kamer worden door de Provinciale Staten gekozen, op de door de provinciale wet bepaalde wijze.

Alsdan wordt voorzien in de vervulling van de plaatsen der leden, die met den volgenden derden Dingsdag van September naar den rooster moeten aftreden.

89. De verkiezing Ier vervulling der plaatsen, die door ontslag, overlijden of om een\'e andere reden openvallen, geschiedt binnen dertig dagen na dat openvallen.

In geval van ontbinding der Eerste Kamer geschiedt de verkiezing van de leden der nieuwe kamer binnen veertig dagen na de dagteekening van het besluit tot ontbinding.

aan den benoemde een door den voorzitter en den griffier te teekenen uittreksel uit de notulen der Staten-vergadering, waarin hij is benoemd.

Dit uittreksel vermeldt het getal der bij de stemming tegenwoordige leden van de Staten, dat der op den benoemde uitgebragte stemmen, en de omstandigheden, die op de geldigheid der stemming van invloed geweest zijn. Het strekt den benoemde tot geloofsbrief.

91. De benoemde geeft, bij het bekomen van het uittreksel, een bewijs van ontvangst daarvoor af, en, binnen drie weken na de dagteekeuing van dat bewijs, kennis aan de Gedeputeerde Staten, of hij de benoeming aanneemt.

Hij wordt, laat hij dien tijd zonder kennisgeving voorbijgaan, geacht de benoeming niet aan te nemen.

92. Die in meer dan ééne provincie is benoemd, verklaart aan de Gedeputeerde Staten dier provinciën, binnen den in het vorig artikel gestelden termijn, welke benoeming hij aanneemt.

Hij wordt, laat hij dien tijd zonder verklaring voorbijgaan, geacht geene der op hem uitgebragte benoemingen aan te nemen.

93. Binnen veertien dagen, nadat Gedebuteerde Staten kennis hebben bekomen, dat een benoemde de benoeming niet aanneemt, of nadat de in de artt. 91 en 92 bepaalde tijd verstreken is, doen de Provinciale Staten eene nieuwe keize.

94. De tot lid der Eerste Kamer bet.oemde legt, indien hij voorkomt op de lijsten der hoogstaangeslagenen, nevens zijn geloofsbrief, aai dc Kamer over een uittreksel, voor zooveel ziju persoon betreft, van de provinciale lijst van hoogstaangeslagenen , waarop hij gebragt is en eene door hem zeiven af te geven verklaring, vermeldende alle openbare betrekkingen die hij bekleedt. (1) Indien hij niet voorkomt op de lijsten der hoogstaangeslagenen, legt hij nevens zijn geloofsbrief en de verklaring vermeldende alle openbare betrekkingen die hij bekleedt, over een uittreksel uit de geboorteregisters of bij gemis daarvan eene acte

va g^e

wi ki

al h b

Z a

s r i

(1) Deze verklaring is vrij van zegel en van het regt van registratie. (Kon. besluit van 5 November 1851, n⁰. 68, C. V.)

van bekendheid, waaruit de tijd en plaats zijner geboorte blijken en eene verklaring, vermeldende welke der hooge en gewigtige openbare betrekkingen, bedoeld in art. 71, hij bekleed heeft

95. De leden der Eerste Kamer kunnen ten allen tijde hun ontslag nemen. Het wordt door hen ingezonden aan de Kamer, die het ter kennis brengt van den Minister van Binnenlandsche Zaken, of, zoo de zitting der Kamer gesloten is, aan dien Minister.

96. Een lid der Eerste Kamer, op geene der ge-slotene provinciale lijsten van hoogstaangeslagenen meer genoemd noch daarop, ten gevolge van regterlijk eindvonnis hersteld, of daarvan ten gevolge van zoodanig vonnis geschrapt, houdt op lid te zijn, tenzij hij eene of meer der hooge en gewigtige openbare betrekkingen, bedoeld in art. 71, bekleedt of bekleed heeft. Hij geeft hiervan kennis aan de Kamer, met vermelding der reden. De nieuwe keuze geschiedt binnen dertig

97. Hetzelfde vindt plaats, wanneer een lid dei-Eerste Kamer ophoudt Nederlander te zijn of een der andere in art. 71 vermelde vereischten verliest of na zijne verkiezing een bezoldigd Staatsambt aanneemt, dat hij niet reeds tijdens die verkiezing vervulde.

De nieuwe keuze geschiedt alsdan binnen dertig dagen na den dag, waarop de Minister van Binnenlandsche Zaken kennis van het feit heeft bekomen.

98. Leden der Tweede Kamer kunnen alleen zijn mannelijke Nederlanders , die niet bij regterlijke uitspraak de beschikking of het beheer over hunne o-oederen hebben verloren, noch van dé verkiesbaarheid ontzet zijn en den ouderdom van dertig jaren hebben vervuld.

99. De leden der Tweede Kamer worden gekozen in de kiesdistricten, waarin het Rijk wordt verdeeld, door hen, die op de in art. 6 bedoelde lijst van kiezers voor deze Kamer zijn gebragt.

Eene bij deze wet gevoegde tabel (1) regelt de verdeeling des Rijks in kiesdistricten, en bepaalt

der Gedeputeerde Staten, door den Minister van sc Binnenlandsche Zaken aangewezen.

100. Ue gewone tijd ter verkiezing der leden st van de Tweede Kamer is de tweede Dingsdagder maand Junij.

101. De verkiezing ter vervulling der plaatsen die door ontslag, overlijden of om eene andere reden openvallen, geschiedt binnen dertig dagen na dat openvallen.

In geval van ontbinding der Tweede Kamer, geschiedt de verkiezing van de leden der nieuwe Kamer binnen veertig dagen na de dagteekening van het besluit tot ontbinding. (2)

102. De verkiezing geschiedt in de onderkiesdistricten op denzelfden dag, als in de hoofdkies-districten.

103. Bij eene eerste stemming wordt niemand benoemd, dan met volstrekte meerderheid van stemmen.

Bij herstemming, noodzakelijk wanneer die meerderheid bij de eerste stemming niet is verkregen, wordt men benoemd met de meeste stemmen. (3) Indien de stemmen staken, is de oudste in jaren de benoemde.

(1) Die tebel, zooals zij bij art. VII van de Additionele artikelen der Grondwet is vastgesteld, komt voor op bladz 42.

(2) De burgemeester der hoofdplaats van het kiesdistrict geeft kennis aan de verschillende gemeenten van het district, van den dasr waarop eene buitengewone verkiezing van een lid van de Tweede Kamer der Staten-Generaal, ook ingeval van herstemming, zal plaats hebbfn. (Missive van den Minister van Binnenlandsche Zaken van den 22 Junij 1866, C. V.)

(3) De Minister van Binnen\'andsche Zaken, heeft bij missives van 23 Julij 1850 en 5 Julij 185l\', C. V., inlichtingen gegeven ter uitvoering.

middellijk door het bureau eene lijst opgemaakt, \'ies bevattende tweemaal zoo veel namen als er per-

Op de lijst worden gebragt zij, die bij de eerste en stemming de meeste stemmen hebben erlangd.

tusschen meer dan bet in de eerste zinsnede bede doeld getal personen waren verdeeld, worden op en de lijst alleen gebragt, die aldus de meeste stemmen hebben verkregen.

van oproeping, aan de kiezers gezonden. Destem-r, ming over de op de lijst vermelde personen ge-

105. Het bureau van stemopneming der plaats, s- waar de opening der stembriefjes is geschied,

den voorzitter en een der stemopnemers geteekeud d afschrift van het in art. 67 bedoelde proces-verbaal,

afschrift zoo van het verbaal, dat na de eerste e stemming, als van hetgeen na de herstemming

Dit afschrift strekt den benoemde tot geloofsbrief. 106. De benoemde geeft, bij liet bekomen van het afschrift, een bewijs van ontvang daarvoor af, en, binnen drie weken na de dagteekening van dat bewijs, kennis aan het genoemd bureau van stemopneming, of hij de benoeming aanneemt. (2)

(1) Afschriften van deze processen-verbaal moeten door de burgemeesters der hoofdplaatsen van de kiesdistricten, aan den Minister van Binnen-landsche zaken worden gezonden. (Circulaires van dien Minister van 30 Augustus 1850, litt. 1). 2^e Afd., 3 Juli 1875 , N°. 16 2« Afd. en 7 December 1888, N⁰. 5199 Afd. B. B. , C. V.)

(3) Deze kennisgeving moet door den voorzitter van het kiesbureau onmiddellijk aan deu Minister van Binnenlandsche Zaken worden medegedeeld. (Missive van den Minister van Binnenl. Zaken vau 31 Mei 1853 , litt. A.)

Hij wordt, laat hij dien tijd zonder kennisgeving voorbijgaan, geacht de benoeming niet aan te nemen.

107. Die in meer dan één kiesdistrict is benoemd, verklaart aan de bureaux van stemopneming der hoofdplaatsen van die districten j binnen den in het vorig artikel gestelden termijn, welke benoeming hij aanneemt.

Hij wordt, laat hij dien tijd zonder verklaring voorbijgaan, geacht geene der op hem uitgebragte benoemingen aan te nemen.

108. Wanneer een benoemde zijne benoeming niet aanneemt, of de in artt. 106 en 107 bepaalde tijd verstreken is, geeft het bureau van stemopneming der hoofdplaats van het betrokken kiesdistrict daarvan onmiddellijk kennis aan de besturen van alle de gemeenten van het district.

109. Hetzelfde vindt, zoo iemand de benoeming in één district heeft aangenomen, en in een ander op de lijst dergenen, waarover moet worden herstemd, staat, in dit laatste district plaats.

Tc dien einde geeft het bureau van het eerstgenoemde district aan dat van het laatste onmiddellijk kennis van de aanneming.

110 De dag voor de, ter vervuli ng eener in de Tweede Kamer openvallende plaats, noodige herstemming of nieuwe stemming wcrdt bepaald door den Minister van Binnenlandsche Zaken, die, zoodra zich een der in de artt. 104, 108 en 109 bedoelde gevallen voordoet, daarvan door het bureau van stemopneming der hoofdplaats van het kiesdistrict wordt verwittigd.

111. De tot lid der Tweede Kamer benoemde legt, nevens zijn geloofsbrief, aan de Kamer over ï een uittreksel uit de geboorteregisters, bij gemis daarvan eene acte van bekendheid, waaruit tijd en plaats zijner geboorte blijken, en eene door hem zeiven af te geven verklaring, vermeldende alle openbare betrekkingen, die hij bekleedt (2)

(2) Het uittreksel uit de geboorteregisters, de acte van bekendheid en de verklaring, zijn vrij van zegel. De beide laatstgenoemde stukken zijn

113. Een derde gedeelte van de leden cler Eerste Kamer treedt om de drie jaren af.

Het eerste aftredende derde bestaat voor Noord, brabant nit 2 leden. Gelderland 2, Zuidholland 4, Noordliolland 3, Utrecht 1, Friesland 1, Overijssel 1, Groningen, 1, Drenthe 1 en Limburg l, te zamen 1.7 leden.

Het tweede bestaat voor Noordbrabant uit 2 leden, Gelderland 2, Zuidhulland 3, Noordliolland 3. Zeeland 1, Utrecht 1, Friesland 1, Overijssel 1, Groningen 1, Drenthe 1 en Limburg I, te zamen 17 leden.

Het derde bestaat voor Noordbrabant uit 2 leden, Gelderland 2, Zuidholland 3, Noordholland 3. Zeeland 1, Friesland 2 , Overijssel 1 . Groningen 1 en Limburg 1, te zamen 1G leden.

115. Bij ontbinding der Eerste Kamer begint de rooster van aftreding telkens op nieuw te werken over twee jaren, te beginnen met den eerst-volgenden derden Dingsdag in September.

Bij ontbinding der Tweede Kamer treden de leden af drie jaren na den ecrstvolgenden derden Dingsdag in September.

116. Het lot bepaalt den tijd, waarop elk lid der Eerste Kamer naar den rooster aftreedt, zooverre deze dien tijd niet zelf heeft aangewezen

117 Die ter vervulliug eener buiten den gewonen tijd van aftreding opengevallen plaats tot liu der Eerste of Tweede Kamer is verkozen, treedt af op het tijdstip, waarop degene, in wiens plaats hij is verkozen , moest aftreden.

tevens vrij van het reyt van registratie. (Kon. besluit van 5 November 1851, n». 68, C. V.)

(1) De artt. VI, VIII, IX en XI der Additionele artikelen van de Grondwet, bevatten mede overgangsbepalingen, in verband met de herziening der kieswet.

aan, in welk der nieuwe kiesdistricten, omschreven in de bij art. 99 vermelde tabel, elk der tegenwoordige leden van de Tweede Kamer geacht wordt, te zijn gekozen.

119. De eerste opmaking der in art. 6 bedoelde lijsten van kiezers van leden der Tweede Kamer en der Provinciale Staten geschiedt in de eerste helft der maand Julij.

De lijsten worden uiterlijk op den 15Jen Julij vastgesteld en uiterlijk op den 15den Augustus gesloten.

120. De in art. 72 bedoelde lijsten van hoogst aaugeslagenen, worden in het jaar 1850 opgemaakt in de eerste helft der maand Julij, uiterlijk op den 15den Julij vastgesteld en uiterlijk op den 15den Augustus gesloten.

121. Bij Je eerste opmaking der in de beide voorgaande artikelen bedoelde lijsten komt alleen in aanmerking de aanslag op de kohieren der directe belastingen op den 30sten April van dit jaar tot de loopende dienst behoorende.

122. De verkiezing ter vervulling der plaatsen van de leden der Tweede Kamer, die met den derden Maandag van September 1850 moeten aftreden, geschiedt op den laatsten Dingsdag der maand Augustus.

Lasten en bevelen, dat deze in het staatsblad zal worden geplaatst, en dat alle Ministeriële Departementen, Autoriteiten, Collegien en Ambtenaren , wiens zulks aangaat, aan de naauwkeurige uitvoering de hand zullen houden.

Proces-verbaal van de inlevering van stembriefjes, die ten behoeve der keuze van ... lid (leden) van de Tweede Kamer (de Staten van

Het bureau van stemopneming neemt in de ter inlevering der stembriefjes bestemde zaal plaats, des morgens ten.....ure.

De lijst der kiezers, die bij de verkiezing in aanmerking komt, mitsgaders een exemplaar der wet, regelende het kiesregt en de benoeming van afgevaardigden ter Eerste en Tweede Kamer, wordt op de tafel, voor het bureau staande, nedergelegd.

De stembus, na onderzocht en volkomen ledig bevonden te zijn, wordt met twee sleutels gesloten , waarvan de ééne door den voorzitter van liet bureau, de andere door den heer .... als oudsten stemopnemer, in bewaring wordt genomen.

In de stembus zijn briefjes geworpen door de op de nevensgevoegde lijst vermelde kiezers.

(Heeft zich het in art. 50 bedoeld geval voorgedaan , daarvan hier melding te maken.)

Ten .... ure wordt door den voorzitter verklaard, dat de ter inlevering der stembriefjes bestemde tijd verstreken is.

Onmiddellijk daarop is de stembus met liet zegel der gemeente en met de zegels van ons ondergeteekenden behoorlijk verzegeld, nadat die vooraf op de daartoe voorgeschrevene wijze was gesloten.

(1) De woorden \'deden van den gemeenteraadquot; die voorafgingen aan het woord quot;stemopnemersquot;, zijn bij de wet van 30 December 1887, S. 257, uit het voorschrift vervallen.

En is hiervan terstond proces-verbaal opgemaakt, in tegenwoordigheid van de in de zaal aanwezige kiezers.

Proces-verbaal van de opening der stembriefjes, die ter benoeming van . ... lid (leden)

leden der Tweede Kamer of der Provinciale Staten geldt, te vermelden, dat de gemeente de hoofdplaats is van het hoofd-kiesdistrict), is door het bureau van stemopneming in de ter inlevering van stembriefjes bestemde zaal plaats genomen, des morgens ten . . . ure.

(In te vullen de namen van al de gemeenten, waaruit bussen zijn overgebragt.) (Hier te vermelden, in het bij de tweede zinsnede van art. 57 bedoelde geval, dat en hoevele bussen aan een of meer onder-bureaux ter opening zijn overgegeven, de namen van de leden dier bureaux, en dat die leden van hunne bevinding behoorlijk verslag hebben gedaan.)

De zegels der bussen worden onderzocht en bevonden (geschonden of ongeschonden) te zijn.

De bussen worden achtereenvolgens geopend en bevonden . . stembriefjes te bevatten.

Dit getal met de lijst der kiezers, die briefjes hebben ingeleverd, vergeleken zijnde, is gebleken te zijn even groot als .(grooter, kleiner dan) het getal dier kiezers.

Nadat de briefjes zijn ondereengemengd, worden zij door den voorzitter een voor een geopend eu overluid voorgelezen.

(In te vullen de namen van allen op welke stemmen zijn uitgebragt.)..................

Hebben alzoo de volstrekte meerderheid, van stemmen (de meeste stemmen) verkregen......

(lu te vullen de namen van hen,die de meerderheid of de meeste stemmen hebben bekomen.) (Hier te vermelden, of het verschil tusschen het getal gevonden briefjes en dat der kiezers die stemden, op de stemming van invloed heeft kuuneu zijn.)

(In te vullen de namen der gekozenen.) (Is geene meerderheid verkregen, te vermelden, wie de personen zijn, waarover herstemming moet plaats vinden, en dat van die personen de in art. 104. bedoelde lijst (1) is opgemaakt.)

(1) De gemeentewet, eene wet van latere dag-teekening dan de kieswet, heeft bij art. 11 nadere voorschriften gegeven voor het geval van herstemming. Blijkt dus dat eene herstemming voor een lid van den gemeenteraad noodig is, dan moet de hier bedoelde lijst krachtens art. 11 der gemeentewet worden opgemaakt en dat artikel iu het procesverbaal worden vermeld.

En is na afloop van dit een en ander procesverbaal opgemaakt, in tegenwoordigheid van allen die zich in de zaal bevonden.

TABEL, ledoeld in ar/. 99 houdende rege~ ling van de verdeeling des Rijks in kiesdistricten en bepaling van het getal der in elk district te kiezen leden.

Zuidhorn, Aduard, Ezinge, Leens, Ulrnm, Oldehove, Grijpskerk, Oldekerk, Grootegast, Marum, Adorp, Hoogkerk, Leek, Kloosterburen, Winsum.

Appingedam, Delftzijl, \'t Zandt, Bierum, Uit-huizermeeden. Uithuizen, Usqnert, Warffum, Eenrum, Baflo, Stedum, Middelstnm, Kantens, Loppersum.

Winschoten, Termunten, Nieuwe Schans, Beerta, Nieuwolda, Midwolda, Finsterwolde, Noordbroek, Zuidbroek, Scheemda, Bellingwolde, Wedde.

C v

( J

Le H_t

F\',

S-.

Veendam, Meeden, Sappemeer, Muntendam, Oude-Pekela, Nieuwe-Pekela, Vlagtwedde, ünst-wedde.

Assen, Wildervank, Zuidlaren, Anlo, Gieten, Gasselte, Roden, Peize, Eelde, Norg, Vries, Rolde.

Emmen, Borger, Odoorn, Schoonebeek, Dalen, Zweelo, Sleen, Oosterhesselen, Coevorden, Wes-terbork, Beilen.

Franeker, IVanekeradeel, \'t Bildt, Menaldu-madeel, Baarderadeel, Hennaarderadeel.

Sneek, Wijmbritseradeel, Stavoren, Hemelu-mer-Oldephaert, IJlst, Gaa^terland, Sloten, Rau-werderhem, Doniawerstal.

Dokknm, Oostdongeradeel, Westdongèradeel, Dantumadeel, Perwerderadeel, Ameland, Schiermonnikoog.

Ooststellingwerf, Weststellingwerf, Lemster-land, Smilde, Diever, Vledder, Havelte.

Steenwijk, Steenwij ker\\vold,01demarkt, Kuinre, Blankenham, Blokzijl, Stad-Vollenhove, Ambt-Vollenhove, Gietlioorn,Wanneperveen, Zwartsluis, Staphorst, Hasselt, Genemuiden, Nieuwleusen.

Meppel, Dwingelo, Nijeveen, Ruinen, Ruiner-wold, Hoogeveen, Zuidwolde, de Wijk, Avereest.

Kampen, Kam perveen. Graf horst,IJ sselmuiden, Wilsum, Zalk en Veecaten, Oldebroek, Elburg, Doornspijk, Heerde, Hattem.

Stad-Ommen, Ambt-Ommen, Gramsbergen, Stad-Hardenberg, Ambt-Hardenberg, den Ham, Hellendoorn, Vriezen veen. Raait e. Holten.

Stad-Almelo, Ambt-Almelo, Tubbergen, Oot-marsum. Denekamp, Wierden, Weerselo, Borne, Rijssen.

Lochem, Markelo, Goor, Stad-Delden, Ambt-Delden, Diepenheim, Gorssel, Laren, Boreulo, Neede, Eibergen, Ruurlo, Groenlo.

Stad-Doetinehem, Ambt-Doetinchera, Winterswijk, Aalten, Lichtenvoorde, Wisch, Uinxperlo, Zelhem, Gendringen.

Kheden, Zevenaar, Rozendaal, Westervoort, Puiven, H nissen, Didain, Angerlo, Berg, Wehl, Herwen en Aerdt.

Eist, Wageningen. Doorwerth, Renkum, Valburg, Heteren, Hemmen, Bemmel, Gent, Pan-nerden, Evvijk, Beoningen.

Drnten, Overasselt, Wijchen, Balgoij, Batenburg, Bergharen, Horssen, Appeltern, Oriel, Hurwenen, Kossnm, Zaltbommel, Ammerzoden. Brakel, Zuiliehem, Poederoijen, Hedel, Kerkwijk, Gameren, üreumel, Wamel, Heerewaarden. Getal te kiezen leden 1.

Tiel, Zoelen, Geldermalscn, Wadenoijen, Est en Opijnen, Ophemert, Varik, Deil, Beesd, Waardeuburg, Haaflen, Maurik, Liendeij, IJzen-dooru, Echteld, Dodewaard, Kesteren.

Wijk bij Duurstede, Driebergen, Rijsenburg, Langbroek, Cothen, Werkhoven, üdijk. Houten, Schalkwijk, Tuil en \'tWaal, Jutphaas, Vreeswijk, IJsselstein, Lopik, Jaarsveld, Benschop,

Willige Langerak, Montfoort, Hoenkoop, Polsbroek, quot;Willeskop, Snelrewaard, Culenborg, Beu-sichem. Buren, Baurmalsen.

Ede, Barneveld, N ij kerk, Scberpenzeel, llens-woude, Veenendaal, Rhenen, Amerongen, Leer-siim. Hoevelaken.

Amersfoort, Bunschoten, Eemnes, Baarn, Hoogland, Soest, Stoutenburg, Leusden, Woudenberg, Maarn, Zeist, Doorn.

Breukelen-Nijenrode, Breukelen-St. Pieters, Nieuwveen, Nieuwkoop, Zevenhoven, Ter Aar, Abcoude-Proostdij, Abcoude-Baambrugge, Loos-drecht, Vinkeveen, Vreeland, Loenen, Loener-sloot. Mijdrecht, Wilnis, Maarsseveen, Maarssen, Tienhoven, Zuilen, Vleuten, Laagnieuwkoop, Kockengen, Kamerik, Zegveld, Haarzuilens, Ru wiel. Harmeien, Veldhuizen, Linschoten.

Hilversum, Ouder-Amstel, Watergraafsmeer, Diemen, Muiden, Naarden, Huizen, Blaricum, Laren, Bussum, Weesp, Weesperkarspel, Ankeveen, Nederhorst den Berg, Nigtevecht, Kor-tenhoef, \'s Graveland.

Hoorn, Zwaag, Berkhout, Avenhoru, Ursum, Schermerhorn, Oudendijk, Beets, Beemster, Oosthuizen, Warder, Middelie, Kwadijk, Purmerend, Edam, Katwoude, Monnikendam, Marken.

Enkhuizen, Medemblik, Opperdoes. Twisk, Abbekerk, Hoogwoud, Winkel, Opmeer, Spanbroek, Obdam, Hensbroek. Sijbekarspel, Wognum, Nibbixwoud, Midwoud, Wervershoof, Andijk, Bovenkarspel, Grootebroek, Hoogkarspel, Westwoud, Blokker, Schellinkhout, Wijdenes, Ven-huizen, Urk.

Alkmaar, Heilo, Bergen, Schoorl, Warmen-huizen, Harenkarspel, St. Maarten, Schagen, Wieringerwaard, Barsingerhorn, Nieuwe-Niedorp, Oude-Niedorp, Heerhugo waard. Oudkarspel, Noord - Schar wo ude, Zuid-Scharwoude, Broek op Lana;endijk, St, Pancras, Koedijk, Oudorp, Oter-leek.

den Helder, Texel, Vlieland, Terschelling, AVieringen, Anna Paulowna, Zijpe, Callantsoog, Petten.

Beverwijk, Zand voort, Rloemendaal, Schoten, Spaarndam, Haarlemmerlie.le en Spaarnwoude, Velsen, Assendelft, Westzaan, Krommenie, Wijk aan Zee en Duin, Heemskerk, Uitgeest, Castri-cum. Akersloot, Limmen, Egmond binnen, Egmond aan Zee.

Zaandam. Koog a/d Zaan, Zaandijk, Wormer-veer, Wormer, Jisp, Graft, de Rijp, Zuid- en Noord-Schermer, Wijdewormer, Oostzaan, llpen-dam. Landsmeer, Buiksloot, Broek in Waterland, Nieuwendam, Ransdorp.

Haarlemmermeer, Sloten, Heemstede, Benne-broek. Aalsmeer, Uithoorn, Leimuiden, Lisse, Hillegom, Alkemade.

Katwijk, Noordwijk, Noordwijkerhout, Sassen-heim, Voorhout, Oegatgeest, Warmond, llijns-burg, Valkenburg, Leiderdorp, Rijnsatervvoude, Woubrugge, Oudshoorn, Koudekerk, Zoeter-woude. Voorschoten, Veur, Wassenaar.

Gouda, Boskoop, Moerkapelle, Waddinxveen, Moordrecht, Nieuwerkerk a/d IJssel, Ouderkerk a/d IJssel, Krimpen a/J IJssel, Krimpen a/d Lek, Gouderak, Lekkerkerk.

Bodegraven, Aarlanderveen, Hazerawoude, Alphen, Zwammerdam, Rietveld, Woerden, Waarder, Barwoutswaarder, Papekop, Lange-Iluige Weide, Reeuwijk, Oudewater, Hekendorp, Haastrecht, Vlist, Stolwijk, Schoonhoven, Bergambacht, Ammerstol, Berkenwoude.

Delft, Hof van Delft, Pijnacker, Vrijenban, Berkel, Bleiswijk, Zevenhuizen, Bergschenhoek, Hillegersberg.

Loosduinen, \'s Gravenzande, Maassluis, Maasland, de Lier, Naaldwijk, Schipluiden, Monster, Wateringen, Rijswijk, Voorburg, Stompwijk, Nootdorp, Zoetermeer, Zegwaard, Benthuizen.

Brielle, den Bo nmel. Oollgeasplaat. Stad aan \'t Haringvliet, Oostvoorne, V ierpolders. Nieuwe u-hoorn, Hellevoetsluis, Nieuw-Helvoet, Rockanje, Heenvliet, Geervliet, Zwartewaal, Spijkenisse, Hekelingen, Znidland, Abbeubroek, Oudenhoorn, Rozenburg, Pernis, Hoogvliet, PoortngaaljGoud s-

Ridderkerk, Bareudrecht, Hendrik-Ido-Ambacht, IJsselmonde, Rhoon/s Gravendeel, Strijen, Maasdarn, Puttershoek, Heinenoord, Oud-Ösijör land, Mijnsbeerenland, Westcnaas, Klaaswaal, Numansdorp.

Gorinchem, Herwijnen, Vuren, NeJerbemert, Wijk en Aalburg, Veen, Op- en Neer-Andel, Giessen, Rijswijk, Woudrichem, de Werken en Sleeuwijk, Werkendam, Schelluinen, Arkel, Kedichem, Heukelum, Asperen, Hardinxveld, G lessen - Nien wkerk, Giessendam, Molenaarsgraaf, Hoogblokland, Hoornaar, Noordeloos, Nieuwland.

Sliedrecht, Vianen, Hagestein, Everdingen, Schoonrewoerd, Leerdam, Hei- en Boeikop, Leerbroek, Lexmond, Meerkerk, Ameide, Tienhoven, Langerak, Gondriaan, Nienwpoort, Groot-quot; Ammers, Ottoland, Peursum, Brandwijk, Bles-kensgraaf,Wijngaarden, Streefkerk, Nieuwlekker-land, Alblasserdam, Oud-Alblas.

Middelburg:, Vlissingeu, Veere, Oostkapelle, Domburg, Vrouwenpolder, Serooskerke, Aagte-kerke, Grijpskerke, Westkapelle, St. Laurens, Meliskerke, Zoutelande, Biggekerke, Oost- en West-Souburg, Koudekerke, llitthem, Nieuwen St. Joosland.

Oostburg, Cadzand, Ketrauchemeut,Zuidzande, Sluis, Aardenburg, Eede, St. Kruis, Waterlandkerkje, Uzendijke, Breskens, Groede, Nieuwvliet, Schoondijke, Hoofdplaat, Biervliet, Neuzen, Hoek, Philippine, Westdorpe, Zaamslag, Sas van Gent, Axel.

Goes^rnemuiden/s Heer-Arendskerke/sHeer-Abtskerke, Wolphïiartsdijk, Heinkenszand,\'sGravenpolder, Katteudijke, Kloetinge, Wemeldinge, Wissekerke, Colijnsplaat, Kortgene, Kats, Tholen, Oud-Vossemeer, Poortvliet, St. Annaland, Stave-nisse, St. Maartensdijk, Scherpenisse, St. Philips-land.

Hontenisse, Overslag, Zuiddorpe, Koewacht, Boschkapelle, Hulst, Cliuge, St. Jansteen, Stoppeldijk, Hengstdijk, Graauw en Langendara, Ossenisse, Rilland-Bath, Waarde, Schore, Krui-ningeo, Krabbendijke, Yerseke, Kapelle, Bors-selen. Driewegen, Nisse, Ovezande, Hoedekens-kerke, \'s Heerenhoek, Oudelande, Eilewoutsdijk, Baarland.

Zierikzee, Haamstede, Noordwelle, Keuesse, Serooskerke, Burgh, Eikerzee, Ellemeet, Brouwershaven, Zonnemaire, Duivendijke, Kerkwerve, Noordgouwe, Dreischor, Oosterland, Nieuwer-kerk, Ouwerkerk, Bruinisse, Goedereede, Ouddorp, Stellendam, Dirksland, Melissant, Middel-harnis, Sommelsdijk, Oude-Tonge, Nieuwe-Tonge, Her kingen.

Bergen op Zoom, Woensdrecht, Ossendrecht, Huybergen, Putte, Nietw-Vosserneer, Wouw, Halsteren, Roosendaal en Nispen, Steenbergen en Kruisland.

Oosterhout, Zundert, Rijsbergen, Ginneken en Bavel, Teteringeu, Dongen,\'s Gravenmoer, Loon op Zand, Gilze en Reijen, Chaarn, Baarle-Nassau.

Zevenbergen, Üinteloord en Prinsland, Ouden Nieuw-Gastel, Fijnaart en Heiningen, Willemstad, Klunuert, Standdaarbuiten, Oudenbosch, Hooge en Lage Zwalnwe, Geertruidenberg, Made en Drimmelen, Haamsdonk.

Waalwijk, Almkerk, Dussen—Munster en Muilkerk, Waspik, Meeuwen—Hill en Baby-lonienbroek , Heesbeen—Eethen en Genderen, Drongelen—Hangoort—Gansoijen en Doeveren, Besoijen, Baardwijk, l)rur.en,Nieuwkuyk,Vlijmen, Empel en Meerwijk, Engelen, Bokhoven, Hedik-huizen, Herpt, Oudheusden, Heusden, Capelle, Sprang, Vrijhoeve Capelle, Cromvoirt, Helvoirt, Udenhout, Berkel, Haaren.

Tilburg, Oisterwijk, Moergestel, Hilvaren-beek, Goirle, Alphen en Riel, Diessen, Oost-, West- en Middelbeers.

Eindhoven, Hooge en Lage Mierde, Keusel, Bladel en Netersel, Oirschot, Liempde, Vessem— Wintelre en Knegsel, Zeelst, Strijp, Woensel, Best, Stratum, Gestel en Blaarthem, Hoogeloon— Hapert en Casteren, Duizel en Steensel, Eersel,

Luyksgestel, Borkel en Schaft, Bergeyk, Dommelen, Westerhoven, Veldhoven en JVlereveld-hoven, Riethoven, Oerle, Valkenswaard.

Helmond, Tongelre, Nunen—Gerwen en Nedenvetten, Zesgehuchten, Bakel en Milheeze, Deurne en Liesel, Vlierden, Geldrop, Mierlo, Lierop , Asten, Someren, Leende, Heeze, Maar-heeze, Soerendonk—Sterksel en Gassel, Budel, Aalst, Waalre, Stiphout, Aarle-Rixtel.

Maastricht, St. Pieter, Oud-Vroenhoven, Meerssen, Am by, Heer, Gronsveld, Eysden.

Gulpen, Mesch, Rijckholt, St. Geertruid, Mheer, Noorbeek, Slenaken, VVittem, Vaals, Bocholtz, Simpelveld, Wijlre, Valkenburg, Oud-Valkenburg, Margraten, Cadieren Keer,Bemelen, Berg en Terblijt, Houthem, Kerkrade, Voeren-daal, Schiu op Geulle, Heerlen, Schaesberg, Klimmen.

Sittard, Borgharen, Itteren, Bunde, Geulle, Elsloo, Stein, Urmond, Obbicht en Papenhoven, Grevenbicht, Limbricht, Bom, Nieuwstadt, Broeksittard, Munstergeleen, Geleen, Beek, Spau-beek, Schimmert, Hulsberg, Wijnandsrade, Nuth, Ulestraten, Schinuen, Amstenrade, Hoensbroek, Brunssum, Schinveld, Jabeek, Bingelrade, Merkelbeek, Oirsbeek, Eygelshoven, Ubach over Worms, Nieuwenhagen.

Roermond, Susteren, Roosteren, Echt, Ohe en Laak, Stevensweert, Vlodrop, Posterholt, St. Odi-liënberg, Melick en Herkenbosch, Montfort, Maas-bracht, Linne, Herten, Maasniel, Horn, Beeg-den. Heel en Panheel, Wessem, Thorn, Swalmen, Beesel.

Venlo, Grubbenvorst, Areen en Velden, Broekhuizen, Meerlo, Wanssum, Venray, Bergeu, Ottersum, Gennep, Mook, Sambeek, Vierlingsbeek, Maashees en Overloon, Oploo—St. An-thonis en Ledeacker, Belfeld, Tegelen.

quot;Weert, Hunsel, S tam proy. Neder weert. Roggel, Heythuizen, Neer, Kessel, Meijel, Helden. Sevenum, Maasbree, Horst, Buggenum, Nunhem, Haelen, Ittervoort, Neeritter, Baexera, Grathem.

Grave, Boxmeer, Alem—Maren en Kessel, Lith, Lithoijen, Geffen, Oss, Oijen en Teeffelen, Megen—Haren en Macharen, Dieden—Deinen en Langel, Deursen en Dennenburg, Huisseling en Neerloon, Berghem, Herpen, Heesch, Schayk, Ravenstein, Reek, Velp, Escharen, Gassel, Beers, Linden, Cuyk en St. Agatha, Oeffeit, Haps, Beugen en Rijkevoort, Wanroy, Mill en St. Hubert, Nistelrode.

Veghel, Udeu, Zeeland, St. Michielsgestel, Schijndel, St. Oedenrode, Dinther, Heeswijk, Erp, Boekei, Gemert, Sou en Breugel, Lieshout, Beek en Donk.

Op de voordracht van Onzen Minister van Staat, Minister van Binnenlandsche Zaken en van Onzen Minister van Financiën , van 31 October 1887, n⁰. 4546, en van 1 November 1887, n⁰. 41 , afdeelingen Binnenlandsch bestuur en Directe Belastingen en Registratie;

Gelet op het nader rapport van Onze voornoemde Ministers van 24 November 1887, n⁰. 5008 en van 25 November 1887, n⁰. 52, afdeelingen Binnenlandsch bestuur en Directe Belastingen en Registratie;

Gelet op artt. 7 en II van de wet van 4 Juli 1850 {Staatsblad n⁰. 37), gelijk die gewijzigd zijn bij de Additioneele artikelen der Grondwet;

Art. 1. Voor de aangiften van hen, die krachtens art. 1, letter c der kieswet, zooals die is gewijzigd bij art VII van de Additioneele artikelen der Grondwet, aanspraak meenen te kunnen maken om geplaatst te worden op de kiezerslijsten, wordt vastgesteld het model A, bij dit besluit gevoegd.

vierde lid van art. 7 in verband met art. 1 , letter h dier wet gelijke aanspraak meenen te kunnen maken, wordt vastgesteld het model B, bij dit besluit gevoegd

Deze modellen worden ter secretarie der gemeente kosteloos verkrijgbaar gesteld.

2. De Rijksschatters voor de personeele belasting zijn in de gemeenten of afdeelingen van gemeenten, waarvoor zij zijn benoemd, tevens schatters der jaarlijksche huurwaarde van de gedeelten van woonhuizen , waarvoor aangiften volgens het model A zijn ingediend.

Voor elke gemeente eener controle der directe belastingen worden jaarlijks door den controleur uit de Rijksschatters voor de personeele belasting drie of zes aangewezen om overeenkomstig de bepalingen van de kieswet te schatten, zoomede een of meer schatters die hen zoo noodig zullen vervangen. Van hunne namen, voornamen en woonplaatsen doet hij tijdig opgaaf aan den burgemeester.

Indien eene controle der directe belastingen uit eene gemeente of uit eene afdeeling eener gemeente bestaat, worden de namen, voornamen en woonplaatsen van al de schatters der personeele belasting, die voor die gemeente of voor die afdeeling zijn benoemd, zonder verdere aanwijzing door den controleur aan den burgemeester opgegeven.

Blijkt deu burgemeester in den loop van het werk dat het aantal hem opgegeven schatters voor tijdige voltooiing der schattingen niet voldoende is, dan doet hij daarvan terstond mededeeling af»n den controleur, die de opgaaf heeft gedaan.

3. Alvorens voor de eerste maal krachtens het vorig artikel te schatten, legt de schatter in handen van den burgemeester zijner woonpl₎aats, op de wijze zijner godsdienstige gezindheid, den volgenden eed (belofte) af:

«Ik zweer (beloof) dat ik mijn plicht als schatter overeenkomstig de bepalingen der kieswet volgens mijn geweten onpartijdig en nauwgezet zal vervullen.

üe beëediging blijft van kracht voor alle schattingen overeenkomstig de bepalingen der kieswet,, die den schatter, onverschillig in welke gemeente, ook in volgende jaren worden opgedragen.

Van de beëediging wordt door den burgemeester eene akte aan den schatter uitgereikt.

4. Alle aangiften volgens het model A worden door den burgemeester terstond ingeschreven op een schattingstaat, welke volgens het hierbij vastgesteld model C wordt opgemaakt.

Tn gemeenten, waar twee of meer ontvangkantoren der directe belastingen zijn, worden de aangiften betreffende gedeelten van woonhuizen tot elk kantoor behoorende, op een afzonderlijken staat ingeschreven.

Bij verdeeling der schattingen in eene gemeente of in een onderdeel eener gemeente, dat een kring van een ontvangkantoor uitmaakt, onder twee of meer groepen, ieder van drie schatters, wordt voor elk drietal een afzonderlijke staat opgemaakt.

Elke staat wordt door den burgemeester, ter vergelijking van de aanduiding van het woonhuis, van de huurwaarde voor de personeele belasting en van den naam van den aangeslagene met het kohier van de personeele belasting, aan den ontvanger der directe belastingen gezonden en door dezen, onder overlegging van zijn verslag, zoo spoedig mogelijk teruggezonden.

5. Indien aan den burgemeester blijkt dat de aangever niet gedurende den bij art. 1, letter c, der kieswet genoemden termijn het door hem opgegeven perceelsgedeelte in huur gehad en bewoond heeft, dat voor dat perceelsgedeelte wel een afzonderlijke aanslag in de personeele belasting geschiedt, of dat de huurwaarde van het geheele perceel minder bedraagt dan het dubbel van het laagste in de gemeente voor den vollen aanslag in de personeele belasting vereischte bedrag, wordt de aangifte door den burgemeester op den staat doorgehaald, met vermelding in de laatste kolom van de reden waarom aan de aangifte geen verder gevolg kan worden gegeven.

6. Voor de gedeelten van woonhuizen, in de niet ingevolge het voorgaande artikel doorgehaalde

aangiften vermeld, worden door den bnrgemeester de drie aangewezen schatters schriftelijk opgeroepen.

Indien voor eene gemeente of voor eene af-deeling eener gemeente zes of meer schatters beschikbaar zijn, worden door den burgemeester zooveel groepen van drie schatters opgeroepen, als hij voor tijdigen afloop van het werk noodig oordeelt. Hij verdeelt de werkzaamheden onder de groepen van schatters

De controleurs der directe belastingen ziju verplicht de burgemeesters op hun verzoek voor te lichten zoowel omtrent de bepaling van het aantal groepen als nopens de verdeeling van het werk.

Bij verhindering van een opgeroepen schatter om zijn werk te volbrengen, roept de burgemeester in diens plaats uit de hem opgegeven schatters een anderen op.

De schattingstaat wordt door den burgemeester aan een der schatters uitgereikt of gezonden.

De staat wordt door de schatters zoo spoedig mogelijk en uiterlijk zeven dagen vóór den in het eerste lid van het volgend artikel genoemden dag vastgesteld en bij den burgemeester ingediend.

Indien de schatters voor twee of meer gemeenten zijn opgeroepen wordt de staat van de gemeente niet de talrijkste bevolking vóór die met eene minder talrijke ingediend, voor zoover niet alle te gelijk gereed zijn.

7. Nadat de schatting heeft plaats gehad, benoemt de burgemeester op den dag waarop de kiezerslijsten volgens art. 10 der kieswet op de secretarie ter inzage worden gelegd, uit de ingezetenen der gemeente minstens vijf herschatters, die hij van eene akte van aanstelling voorziet.

Bij ontvangst van een bezwaarschrift tegen de schatting, worden door den burgemeester zoo spoedig mogelijk drie herschatters schriftelijk opgeroepen.

Ten aanzien van de opgeroepenen zijn art. 3 zoomede het vierde lid van art. 6 van dit besluit toepasselijk, met dien verstande, dat het woord «schatterquot;, in het eedsformulier wordt vervangen door quot;herschatterquot;.

Personen die tot eene schatting, waartegen bezwaar is ingebracht, hebben medegewerkt, mogen daarvoor niet als herschatter optreden.

8. Een uittreksel van den schattingstaat nopens het te herschatten gedeelte van het woonhuis wordt door den burgemeester aan de herschatters uitgereikt, met opgaaf van de bezwaren die tegen de schatting zijn ingediend.

Van de uitkomst vier herschatting wordt door de herschatters schriftelijk verslag opgemaakt dat aan den burgemeester, binnen een door hem vast te stellen termijn, wordt overgelegd.

9. Aan de schatters en herschatters wordt door het gemeentebestuur een belooning toegekend.

Zij wordt voor eiken schatter berekend naar vijf en twintig cent voor elke schatting.

Indien de schatter niet woont in de burgerlijke gemeente, waar de schatting is verricht , wordt het aldus berekend geheel bedrag der belooning met vier gulden vermeerderd.

Bestaat de gemeente uit twee of meer kadastrale gemeenten dan wordt het geheele bedrag vermeerderd met vier gulden voor elke dier kadastrale gemeenten, waar de schatter heeft geschat, die waar hij woont niet mede gerekend. De vermeerdering wordt niet toegekend aan de schatters in de gemeenten Amsterdam , Rotterdam, \'s Gravenhage en Utrecht.

De belooning van iederen herschatter bedraagt : één gulden vijftig cent voor elke herschalting.

Onder de belooningen van dit artikel is vergoeding voor verplaatsingskosten begrepen.

10. De kosten van iedere herschattiug, volgens het laatste lid van art. 11 der kieswet bij het gemeentebestuur te storten door dengeoe, die een bezwaarschrift tegen de schatting indient, bedragen vier gulden vijftig cent.

11. Aangiften volgens het model B worden met de daarbij overgelegde bescheiden door den burgemeester terstond na ontvangst tot onderzoek gezonden aan den bewaarder van de hypotheken en het kadaster onder wiens kantoor de goederen gelegen zijn.

Betreft de aangifte aanslagen in gemeenten die tot twee of meer kantoorkringen behooren dan wordt zij door alle daarbij betrokken bewaarders behandeld. De burgemeester zendt daartoe de stukken aan een dier bewaarders die voor de verdere verzending zorgt.

12. De bewaarders, in het voorgaande artikel bedoeld, onderzoeken of de in de aangifte vermelde mede-eigendom uit de stukken van hun kantoor blijkt.

Is dit niet het geval dan wordt de juistheid der aangifte verder onderzocht door den ontvanger der registratie onder wiens kantoor de goederen gelegen zijn.

13. Ieder der ambtenaren in het voorgaande artikel vermeld voegt bij de aangifte een schriftelijk verslag van de uitkomsten van zijn onderzoek. Blijkt van den mede-eigendom, dan wordt tevens het bedrag van het aandeel in den aanslag in hoofdsom en Rijks opcenten opgegeven.

14. De ambtenaar die de aangifte het laatst heeft behandeld zendt haar met bescheiden en verslagen aan den burgemeester.

15. De vastgestelde schattingstaten, bedoeld in het voorlaatste lid van art. 6 van dit besluit en de verslagen der ambtenaren bedoeld in art. 13 worden gevoegd bij de kiezerslijsten, die krachtens art. 10 der kieswet op de secretarie der gemeente voor een ieder ter inzage worden nedergelegd. Die bijvoeging wordt vermeld in de openbare kennisgeving in dat wetsartikel voorgeschreven.

16. Dit besluit treedt in werking op den vijfden dag ua dien der afkondiging in het Staa sblad en de Staatscourant.

Onze voornoemde Ministers zijn belast met de uitvoering van dit besluit, hetwelk in het Staatsblad en gelijktijdig in de Staatscourant geplaatst en in afschrift aan den Raad van State gezonden zal worden.

(De aanslag in hoofdsom wegens de huunoaarde volgens het aanslagbiljet twintig maal genomen.)

(8) Den gemeenteraad, de Provinciale Staten, de Tweede Kamer der Staten-Generaal.

als inwonend eigenaar (of eerste huurder) in de personeele belasting naar eene huurwaarde van (6)

bij schatting eene huurwaarde zal bepaald worden, waarvoor bij aanslag in de belasting op het personeel (drie eerste grondslagen) volle belasting zon verschuldigd zijn, verzoekt hij geplaatst te worden

In geval van erfopvolging op te geven: naam en voornamen van den erflater en de dagteekening van zijn overlijden.

de dagteekening en die der registratie; zijn de titels in de openbare registers overgeschreven, de dagtcekening en het deel en nummer dier overschrijving.

(5) Deze zes woorden door te halen ingeval geen schriftelijke titels genoemd zijn.

Aangifte voor plaatsing op rle kiezerslijsten wegens een aandeel in een aanslag in de grondbelasting ten minste tien gulden in hoofdsom en Rijksopcenten bedragende,

verklaart dat hij is medeeigenaar in de onverdeelde onroerende goederen waarvoor (3)

Missive van den Minister van Staat, Minister van Binnenlandsche Zaken, van 30 Nov. 1887 aan de burgemeesters der gemeenten betreflende de uitvoering der kieswet.

Bij de additioneele artikelen der Grondwet zijn in het kiesrecht voor de Tweede Kamer der Stateu-Generaal, de Provinciale Staten en de Gemeenteraden belangrijke wijzigingen gebracht, die ook verschillende veranderingen in de regelen voor het opmaken der kiezerslijsten ten gevolge hebben gehad. Volgens art. VIII der Additioneele artikelen moet thans eene herziening dier lijsten plaats hebben. Ik heb de eer omtrent deze herziening het volgende onder uwe aandacht te brengen.

Daar de plechtige afkondiging der veranderingen in de Grondwet plaats heeft op 30 November, valt volgens art. VIII voornoemd, voor deze herziening der lijsten de termijn van 15 Februari in art. I , sub c en art. 7 der kieswet op 21 December 1887. De kiezerslijsten moeten worden vastgesteld uiterlijk op 18 Januari 1888 en gesloten uiterlijk op 15 Februari 1888. Onder de uitdrukking «laatstverloopen dienstjaarquot; is in de artt 1 en 7 te verstaan het laatstverloopen dienstjaar vóór de vaststelling der lijsten, dus het dienstjaar 1886—1887 van de perscneele en het dienstjaar 1887 van de grondbelasting. De termijn van negen maanden, genoemd in art. 1 , sub G_y loopt thans van 21 Maart 1887 tot 21 December 1887.

In de eerste plaats zal te zorgen zijn voor de uitvaardiging der kennisgeving, bedoeld in art. 7. Opdat belanghebbenden eene behoorlijke tijdsruimte hebben voor de indiening hunner aangiften, verzoek ik ü die kennisgeving uiterlijk op 7 December e k. te doen uitgaan, en te zorgen dat op dien dag de modellen A en B, vastgesteld bij Koninklijk besluit van 28 November 1887 {Staats-hlad n⁰. 211) ter Gemeente-secretarie verkrijgbaar zijn.

De aanwijzing der mannelijke personen, bedoeld in art. 1 , sub a en i, zal wel geene bijzondere moeielijkheden veroorzaken.

In de eerste plaats komen ten deze alleen in aanmerking mannen, die hoofden van gezinnen of alleen wonende personen zijn. Van personen , die samenwonen, zal dus alleen het hoofd des gezins op de kiezerslijsten gebracht kunnen worden.

Ten tweede is het noodig, dat deze personen gedurende de laatste negen maanden een en hetzelfde perceelsgedeelte in huur gehad en bewoond hebben. Is zoodanig persoon binnen dien termijn verhuisd, dan kan hij op plaatsing op de lijsten geene aanspraak maken. Daarom is juist die termijn, welke in gewone omstandigheden loopt van 15 Mei tot 15 Februari, aangenomen, opdat zoo min mogelijk het kiesrecht ten gevolge van verhuizingen zou teloorgaan. In dit enkele geval loopt die termijn van 21 Maart 11. tot 21 December a. s. Voorts zal geene aangifte gelden , indien de belanghebbende het perceelsgedeelte niet in huur had, doch vrije woning genoot, of indien hij het niet gedurende genoemden termijn van negen maanden heeft bewoond.

Het gemeentebestuur heeft zich overigens te verzekeren, dat de aangiften van belanghebbenden met de waarheid overeenstemmen. Twijfelt het of dit het geval is, het moet omtrent het feit der verhuring en dat der bewoning een onderzoek instellen. Het kan bepaaldelijk zich daaromtrent bij den verhuurder van het perceelsgedeelte vergewissen, zonder dat diens verklaring evenwel in elk geval als beslissend behoeft te worden aangemerkt. Blijkt het dat de huur schriftelijk is aangegaan, dan kan inzage van het huurcontract nuttig zijn. Ook zullen in gemeenten, waar de huurwaarde der woning een der grondslagen van den hoofdelijken omslag is, de opgaven daaromtrent voor deze zaak benuttigd kunnen worden.

De uitdrukking quot;inwonende eigenaarquot; is gebruikt in den zin waarin zij voorkomt in de wet op de personeele belasting. Bij de toepassing dezer wet wordt door de administratie der belastingen uitgemaakt, wie als zoodanig is te beschouwen en dit punt kan dus voor de gemeentebesturen geene moeielijkheid opleveren.

Omtrent de schattingen en herschattingen zijn in het aangehaald Koninklijk besluit de noodige

voorschriften gegeven. Wil, voordal gij tot be-eediging der schatters en herschatters overgaat, hen daaromtrent inlichten en hen opmerkzaam maken dat de schatting der perceelsgedeelten moet geschieden in verhouding tot de huurwaarde van het geheele perceel en hoe zij bij verschil van gevoelen te handelen hebben.

Zoowel de in art. I sub c als de in art. 1 sub a en h bedoelde personen zullen het kiesrecht niet deelachtig worden, indien zij in het burgerlijk jaar aan de vaststelling der kiezerslijsten voorafgaande, dus voor ditmaal in 1887, onderstand van eene instelling van weldadigheid of van een gemeentebestuur hebben genoten. Onder het woord onderstand is zoowel bedeeling in geld als in andere voorwerpen begrepen. Voor zooverre het gemeentebestuur zelf onderstand verleende, of weet dat eene instelling van weldadigheid dat deed, laten burgemeester en wethouders de bedeelden van de kiezerslijsten weg. Is het bestuur met die omstandigheid niet bekend, dan kan zij alsnog blijken uit de inlichtingen door de instellingen van weldadigheid volgens art. 10 his aan den gemeenteraad te verstrekken. De verplichting tot het verstrekken dezer inlichtingen is alleen opgelegd aan de in de gemeente gevestigde instellingen , maar de wet verbiedt niet ze ook aan buiten de gemeente gevestigde instellingen te vragen, en mocht het U bekend zijn dat eene buiten uwe gemeente gevestigde instelling aan armen uwer gemeente bedeeling verschaft, dan verdient het aanbeveling ook die instellingen te verzoeken aan ü de bedoelde opgaven te willen doen. Komen die in, wil dan bevorderen dat, door een daartoe bevoegd persoon (die tot de leden van de gemeenteraad of tot de ambtenaren der gemeente kan behooren) dienovereenkomstig bezwaren bij den Raad worden ingediend De door de in uwe gemeente gevestigde instellingen verstrekte opgaven moeten volgens art. 10 ^ aan den gemeenteraad worden ingediend en de duidelijke bedoeling van die inzending aan den Raad is, dat zij zullen worden behandeld als bezwaren tegen de kiezerslijst, zoodat volgens art. 14 van de schraj)-ping op grond van verleende bedeeling aan de ge-

schrapte personen moet worden kennis gegeven. Ten onrechte zon men de bevoegdheid van den gemeenteraad om aldns te handelen betwisten op grond van het Koninklijk besluit van 20 April 1865 {Staatsblad n⁰. 30). Dit besluit vernietigde een raadsbesluit op grond dat de voorschriften der wet, die ten doel hebben een behoorlijk onderzoek aan de beslissing des Baads te laten voorafgaan, niet waren in acht genomen. Hiervan kan ten deze geen sprake zijn: de artt. en \\2l)is zijn juist

bestemd om een behoorlijk onderzoek te verzekeren, en het voorschrift van art. zou geen zin hebben, indien de Raad de bevoegdheid miste om naar aanleiding der bevolen opgaven de kiezerslijsten te verbeteren.

De kiezerslijsten moeten thans overeenkomstig art. 9 worden ingericht. Een nieuw model voor die lijsten zult gij hierbij aantreffen. Het spreekt van zelf, dat voor eiken kiezer slechts een van de kolommen 7, óf 8, óf de kolommen 9 en 10 moeten worden ingevuld. In kolom 8 moeten ook worden gebracht de aandeden in onverdeelde aanslagen, welke ƒ 10 of meer bedragen.

Aangezien het aantal kiezers van den gemeenteraad aanmerkelijk grooter dan tot nog toe zal worden, verzoek ik U te overwegen in hoeverre het noodig zal zijn , Uwe gemeente overeenkomstig art. 6 der gemeentewet in afdeelingen te verdeelen ter vergemakkelijking van de inlevering van stembriefjes

Het schijnt, dat de bepaling van art. 51 der kieswet betreffende de verzegeling der stembussen niet overal behoorlijk wordt nageleefd. Wil de stembureanx in Uwe gemeente op dit voorschrift opmerkzaam maken.

\'s Gravenhage, den 30sten November 1887. De Min. van Staat, Min. van Binnenl. Zaken, {gel.) Heemskerk.

gt;

Besluit van den \\4tden Februari 1888, S. 23, tot aanwijzing van de hooge en gewichtige openbare betrekkingen, waarvan het bekleeden of bekleed hebben de verkiesbaarheid tot lid van de Eerste Kamer der Staten-Generaal medebrengt.

Op de voordracht van Onzen Minister van Staat, Minister van Biunenlandsche Zaken, van 14 November 1887, n⁰. 183, Kabinet;

Overwegende, dat, volgens art. 71 der wet van 4 Juli 1850 {Staatsblad n⁰. 37), zooals het gewijzigd is bij art. VII \'der Additioneele artikelen der Grondwet, de hooge en gewichtige openbare betrekkingen, waarvan het bekleeden of bekleed hebben de verkiesbaarheid tot lid van de Eerste Kamer der Staten-Generaal medebrengt, voor de eerste maal bij algemeenen maatregel van bestuur moeten worden aangewezen;

Gezien de nadere rapporten van Onzen voornoemden Minister, van 21 en 28 Januari 1888, n⁰. 22 , Kabinet;

Gelet op het nader advies van den Raad van State van 10 Februari 1888, n⁰. 8, en op het nader rapport van Onzen voornoemden Minister, van 13 Februari 1888, n⁰. 22, Kabinet;

De hooge en gewichtige openbare betrekkingen, waarvan het bekleeden of bekleed hebben, behoudens het bepaalde in art. 93, 1ste lid, en in art. 96, 1ste lid, der Grondwet, de verkiesbaarheid tot lid van de Eerste Kamer der Staten-Generaal medebrengt, zijn die van:

Curator van eene Rijks-Universiteit; Curator van de gemeentelijke Universiteit te Amsterdam ;

Hoogleeraar aan eene Rijks-Universiteit en hoogleeraar aan de gemeentelijke Universiteit te Amsterdam, mits het hoogleeraarschap gedurende meer dan tien jaren bekleed zij ;

Onze Minister van Binnenlandsche ^aken is belast met de uitvoering van dit besluit, hetwelk aan den Raad van State in afschrift medegedeeld en in het Staatsblad geplaatst zal worden.

Art. 37 der Kieswet bepaalt dat de voorzitter van den gemeenteraad den kiezers stembriefjes doet toekomen, waarop, zoo het eene keuze voor den gemeenteraad geldt, het zegel der gemeente, zoo zij voor de Provinciale Staten of de Tweede Kamer moet geschieden, dat der hoofdplaatsen van het hoofd- en van het onderkiesdistrict staat afgedrukt.

In eenige gemeenten meent rnen dat dit voorschrift toelaat, dien zegelafdruk te verkrijgen door middel der boekdrukpers. Dit komt mij voor niet geheel overeen te komen met eene juiste opvatting der wet. Hare bedoeling is geene andere dan door dien zegelafdruk een waarborg te erlangen, dat het sternbriefje inderdaad door den voorzitter van den gemeenteraad is verstrekt. Een wapenafdruk, die door iedereen kan worden gebruikt, levert zoodanigen waarborg niet op. Volgens het gewone spraakgebruik wordt door de woorden quot;het afdrukken van een zegelquot; stempeling aangeduid. Het schijnt dus oirbaar, dat het afdrukken van het door de wet voorgeschreven zegel op de stembriefjes voortaan door stempeling geschiede. Algemeens voorschriften omtrent de inrichting van het gemeentezegel bestaan niet; dit kan dus geheel aan het inzicht der gemeentebesturen worden overgelaten.

In navolging van art. 2 van het Koninklijk besluit van 13 Maart 1844 {Staatsblad n⁰. 18) kan het zegel der gemeente bestaan ^:,n haar wapen-teeken; daaromheen kan eenig randschrift aangebracht worden ; hoofdzaak is dat de zegelstempel blijke dat der gemeente te zijn.

Het bovenaangehaald wetsartikel zegt nog, dat bij verkiezingen voor de Provinciale Staten en de Tweede Kamer het stembriefje moet vertoonen het zegel van het hoofd- en onderkiesdistrict. Het stembriefj e zal dus in deze gevallen van twee zegels moeten voorzien zijn, ook in die onderkiesdistricten , welke bestaan uit een gedeelte van ééne gemeente. Dan is het gemeentezegel het zegel zoo-

wel van het hoofd- als van het onderkiesdistrict en behoort dit dus op het stembriefje tweemaal afgedrukt te worden. Art. 37 der kieswet bepaalt verder dat de stembriefjes worden verzonden bij gesloten brief van oproeping. In eenige gemeenten meent men, dat het voldoende is die sluiting door inschuiving in een briefomslag te doen geschieden. Die wijze beantwoordt echter niet aan het voorschrift; sluiting van den brief of van den briefomslag schijnt mij onvermijdelijk.

Ik heb de eer U te verzoeken van een en ander mededeeling te doen aan de gemeentebe-sturen Uwer provincie met verzoek zorg te dragen, dat voortaan dienovereenkomstig worde gehandeld.

Aanneming der benoeming tot lid van de Eerste Kain?r der Slaten-Generaal. 91. 92, quot; vau de Tweede Kamer. 106. 137.

De aanslag van de vrouw, geldt voor den man, die van de minderjarige kinderen voor den vader. 7 72.

Bekendmaking van den uitslag der verkiezing. 65. * der lijst van de hoogst-aangeslagenen. 77 84.

Beslissing van den gemeenteraad op ingebragte bezwaren. 14. quot; der arrondissements-regtbanken, op afwijzende beschikkingen van den gemeenteraad. 15. 16.

Beteekening door een\' deurwaarder van beslissingen op ingebragte bezwaren tegen de kiezerslijsten enz. 14. 17.

Bewijs van ontvang, door benoemden van de kennisgeving enz. hunner benoeming. 91.106.

Bezwaren tegen de kiezerslijsten. 11. 12.12iw. 14. quot; tegen de stemopneming. 58.

Exemplaar der kieswet moet op de tafel van het bureau van stemopneming voorliggen. 44.

Huurwaarde enz. Aangifte bij model 7. quot; Bewijsstukken voor de — 7. quot; Schatting. 7—11.

Instellingen van weldadigheid. Toezending van een afschrift van de vastgestelde kiezerslijsten. lO^w.

Kennisgeving aan hem wiens weglating van de kiezerslijsten wordt gevraagd. 13. » van beslissing op ingebragte bezwaren. 14. van aanneming bij benoeming 91 92. 106. 107. 108.

quot; Zamenstelling der — 9. // der hoogst-aangeslageneu. 71—74.76—85. quot; voor de herstemming, bij gemis vaa volstrekte meerderheid. 104. quot; der kiezers, die gestemd hebben. 48.

Nieuwe keus, bij niet aanneming eener benoeming of het laten verloopen van den gestelden tijd tot aanneming, of bij aanneming in een district door hem, over wien in een ander district herstemd zou worden. 93. 108. 109.

quot; bij ontbinding der Eerste Kamer. 89. quot; quot; quot; quot; Tweede Kamer. 101.

Ontbinding der Kamers. Regeling der aftreding der leden van de Eerste en Tweede Kamer. 115.

quot; van de opening der stembriefjes. 67. 68. 69. Reg istratieregten. Vrijstelling. 36. 86. Regtsvorderingen stuiten niet het werk der verkiezing. 29. .

quot; der lijst van hoogst-aangeslagenen. 84. Staking van stemmen. Bij herstemming. 103. Stembriefjes. 37. 38.

« van de Tweede Kamer. 100. 101. 102. quot; van de gewone aftreding der leden van

// voor de verklaring tot aanneming. 91. 106. Tweede Kamer der Staten-Generaal. 98—112. TJitnoodiging van deu voorzitter van den gemeen-

i van de leden van de Eerste Kamer. 71. -/ van de leden van de Tweede Kamer. 9S.

Verklaring omtrent het bekleeden van openbare betrekkingen. 94. lil. quot; van aanneming of niet aanneming der benoeming. 91. 106. 107.

Verschil tusschen het getal der stembriefjes en dat der gestemd hebbende kiezers. 66.

Wet van den \\2den Augustus 1890, S. 148, tot aanwijzing van de hooge en gewichtige openbare betrekkingen, bedoeld in art. 90 van de Grondwet.

Alzoo Wij in overweging genomen hebben, dat, volgens art. 90 van de Grondwet, de hooge en gewichtige openbare betrekkingen, welke men moet bekleeden of bekleed hebben om lid van de Eerste Kamer der Staten-Generaal te kunnen zijn, door de wet moeten worden aangewezen:

Als hooge en gewichtige openbare betrekkingen, bedoeld in art. 90 van de Grondwet, worden aangewezen:

Burgemeester van eene gemeente, welke volgens de laatste openbare volkstelling uit meer dan 20,000 zielen bestaat;

Hoogleeraar aan eene rijks-Universiteit en hoogleeraar aan de gemeentelijke Universiteit te Amsterdam ;

Generaal der infanterie; Luitenant-Generaal; Generaal Majoor; Kolonel, bij het Nederlandsch en Nederlandsch ludisch leger;

fabrieken in eene gemeente, of eene vereenigiog van gemeenten, welke volgens de laatste openbare volksstelling uit meer dan 20,000 zielen bestaat;

President, Vice-President en lid van het Hooggerechtshof van Nederlandsch-Indië;

President, Vice-President en lid van het Hoog Militair gerechtshof van Nederlandsch-Indië;

Gouverneur van Celebes en onderhoorigheden, van Sumatra\'s Westkust en van Atjeh en onderhoorigheden ;