DE NIEUWE KIESWET,

DE WET VAN 4 JULI 1850 (Stbl. N⁰ 37),

zooals zij is gewijzigd bij het Vilde additionoele arükel der nieuwe grondwet en bij de wet betreffende de stembureaux,

MET DE

NIEUWE INDEELING DER DISTRICTEN

KX

DE OVERIGE ADDITIONEELE ARTIKELEN.

Tweede Druk,

VERMEERDERD MKT DC AI.GEMKENE MAATREGELfcN VAN BESTUUR EN lgt;|\' MINISTKR1EE1/E AANSOH lit-IVINn TOT UITVOERING DER WET.

11 A A U L E M . H. Ü. TJ KEN K \\V TL LINK. 1888,

60 Cents.

L net.

2\'m

DE NIEUWE KIESWET,

DE WET VAN 4 JULI 1850 (Stbl. N⁰. 37),

zooals zij is gewijzigd bij het Vilde additioneele artikel der nieuwe grondwet en bij de wet betreffende de stembureaux,

NIEUWE INDEELING DER DISTRICTEN

DE OVERIGE ADDITIONEELE ARTIKELEN.

Tweede Druk,

VERMEERDERD MEÏ DE ALGEMEENE MAATREGELEN VAN BESTUUR EN DE MINISTERIEELE AANSCIIRr.IVING TOT UITVOERING DER WET.

\'JJ *

HAARLEM, H. D. T.TEENK WILLINK.

1888,

RIJKSUNIVERSITEIT TE UTRECHT

1902 4490

De wet van 4 Juli 1850 (Sthl. n⁰ 37) is bij liet VII\'i» addi-tioneele artikel der nieuwe grondwet, in afwachting van eene nadere wettelijke regeling van bet kiesrecht, in hare hoofdbepalingen gewijzigd. Onlangs zijn bovendien eenige nadere bepalingen betreffende de stembureaux vastgesteld.

Bij de toepassing der nieuwe voorloopige bepalingen kan het voor menigeen gerieflijk zijn, eene uitgave der kieswet te bezitten, zooals zij thans luidt. Eene zoodanige uitgave, die van de noodzakelijkheid ontheft om telkens èn de kieswet èn de additioneele artikelen èn de wet omtrent de stembureaux na te slaan, wordt hierbij aan het publiek aangeboden.

De additioneele artikelen voorzien niet in de gewijzigde nommering van de artikelen der kieswet, die uit het vervallen van sommige daarvan (artt. 3, 5, 75 en 114) en uit het inlasscben van eenige nieuwe (artt. lOö/s, 12amp;is en 36öjs) zou moeten voortvloeien. Ook in deze uitgave zijn, om in de verwijzingen naar andere artikelen geen verwarring te brengen, de oude nommers behouden.

In de overgangsbepalingen der wet van 4 Juli 1850 {Sthl. n⁰ 37) wordt door de additioneele artikelen geen verandering

IV

gebraelit. Daarom mochten deze bepalingen (art. 118 en volgende) hier niet ontbreken, ofschoon zij alleen in 1850 konden worden toegepast. Thans vindt men eenige overgangsbepalingen in bet VIII^slc en volgende additioneele artikelen. Die artikelen zijn, met uitzondering van bet VIL¹quot;, achter de gewijzigde kieswet opgenomen.

Eindelijk zijn ook do algemeene maatregelen van bestuur tot uitvoering van sommige bepalingen der wet, benevens de aanschrijving van den Minister van Binnenlandscbe Zaken aan de burgemeesters dd. 30 November 1887, bier overgedrukt.

Ten einde met een oogopslag oude en nieuwe voorschriften te doen onderscheiden, zijn in deze uitgave èn de geheel nieuwe artikelen èn do min of meer gewijzigde alinea\'s dei-oude met groote letter, — de ongewijzigd gebleven artikelen of gedeelten van artikelen daarentegen met kleine letter gedrukt.

HAARLEM, Januari 1888.

EERSTE AFDEELING.

van het kiesregt.

§ 1. Van de Kiezers.

Art. 1.

De leden van de Tweede Kamer der Staten Generaal worden gekozen dooi^- de mannelijke meerderjarige ingezetenen des Rijks, tevens Nederlanders, die :

a. hetzij over liet laatstverloopen dienstjaar ter zake van het door hen ter bewoning gebruikte huis of afgezonderd gedeelte van een woonhuis in de personele belasting zijn aangeslagen naar eene hoogere huurwaarde dan die, welke volgens art. 1, litt. a en h, van de wet van 24 April 1S43 {Staatsblad n⁰. 15) aanspraak geeft op vermindering tot een derde of twee derde gedeelten der belasting naar de drie eerste grondslagen en dien aanslag ten volle hebben betaald;

h. hetzij over het laatstverloopen dienstjaar in de grondbelasting zijn aangeslagen tot een bedrag van ten minste tien gulden en dien aanslag ten volle hebben betaald;

c. hetzij, hoofden van gezinnen of alleen wonende personen zijnde, van den inwonenden eigenaar of eersten huurder van een woonhuis of afgezonderd gedeelte van een woonhuis, waarvan de huurwaarde voor de personele belasting ten minste op het dubbele gesteld is van liet laagste in de gemeente voor den vollen aanslag vereischte bedrag, gedurende negen maanden, voorafgaande aan den February, een gedeelte in huur

hebben gehad en bewoond , waarvoor geen afzonderlijke aanslag in de personele belasting geschiedt, maar waarvan de jaarlijksche huurwaarde, ongestoffeerd, in verhouding tot de belastbare huurwaarde van het woonhuis of afgezonderd gedeelte van het woonhuis geschat, het suh a bedoelde bedrag van den vollen aanslag bereikt;

met dien verstande, dat op de lijsten van kiezers niet worden geplaatst:

zij wien het kiesregt ontzegd is bij eene regterlijke uitspraak die in kracht van gewijsde is gegaan;

de nieuwe ki15swet.

zij die bij regterlijke uitspraak de beschikking of bet bebeer over hunne goederen hebben verloren;

en zij die in het burgerlijk jaar voorafgaande aan de vaststelling der kiezerslijsten onderstand van eene instelling van weldadigheid of van een gemeentebestuur hebben genoten.

Plet kiesregt wordt niet uitgeoefend door degenen die in gevangenschap of hechtenis zijn.

Voor het kiezen van leden der Provinciale Staten en van leden van den gemeenteraad gelden dezelfde regelen als die, welke in dit artikel voor liet kiezen van leden van de Tweede Kamer der Staten-Generaal zijn gesteld, met dien verstande dat men bovendien ingezeten der provincie inoet zijn om kiezer van leden der Provinciale Staten, en ingezeten der gemeente, om kiezer vau leden van den gemeenteraad te wezen.¹

Art. 2.

Deze wet houdt voor Nederlander hem die liet is volgens de wet, verklarende wie Nederlanders zijn; voor meerderjarig, die vóór of op den dag der sluiting van de lijsten der kiezers den leeftijd van drie en twintig jaren heeft bereikt; voor inge-

¹ Art. 1, litt. a en der wet vnn 25 April 1813 {Sihl, n⁰. 15) luidt:

»De belasting\'naar de drie eerste grondslagen, ter zake van woningen en woonhuizen in gebruik als voren, zal bedragen als volgt :

»tf. Ken derde gedeelte van het bij de wet bepaalde bedrag, wanneer de jaarlijksehe huurwaarde dier woningen en woonhuizen beloopt als volgt:

•sgt;b. Twee derde gedeelten van dat bedrag, wanneer de jaarlijksehe huurwaarde dier woningen en woonhuizen is als volgt:

»van ƒ 21 lot beneden ƒ 21 in de gemeenten, welker kom eene bevolking heeft

van beneden 3000 zielen; » » 25 » » » 2S » » » welker kom eene bevolking heeft

van 3000 tot beneden 5000 zielen; » » 30 » » » 33 » » gt;gt; » 5000 » » 8000 »

» » 35 » » 3S » » » » 8000 » » 12000 »

» » 40 » » » 41 » » » » 12000 » » 17000 »

» »45 » » » 49 » » » » 17000 » » 21000 »

» » 50 » » » 55 » » » » 24000 » » 30000 »

» » 00 » » » 70 » » » » 36000 » » 48000 »

» » 80 » » »100 » » » » 48000 zielen en daarboven.

»Indien eenig dorp met eene stad tot eene gemeente is vereenigd, zal dat dorp als eene gemeente op zichzelve worden besehouwd.quot;

de nteuwe kieswet.

zeten des Rijks, die zijne woonplaats gedurende de laatste aan die sluiting voorafgaande achttien maanden hier te lande of in de koloniën of bezittingen van het Rijk in andere werelddeelen geiiad heeft; voor ingezeten der provincie of der gemeente, die zijne woonplaats gedurende liet laatste aan de genoemde sluiting voorafgaande jaar binnen de provincie of de gemeente gehad heeft.

Door den aanslag in de grondbelasting en dien in de personele belasting in art. 1 vermeld, worden de hoofdsom en de Rijks-opcenten verstaan.

Art. 8 is vervallen.

Aiit. 4.

De bewijsmiddelen voor het bestaan van den door deze wet gevorderden aanslag zijn :

het aanslagbiljet:

een uittreksel uit de kohieren der directe belastingen.

Art. 5 is vervallen.

§ 2. Van de lijsten der kiezers.

A ut. 6.

In elke gemeente worden door den voorzitter, onder medewerking der met de dagelijksche leiding van zaken belaste leden van den gemeenteraad, drie lijsten opgemaakt, de personen aanwijzende, die tot het kiezen van leden van de Tweede Kamer, van de Provinciale Staten en van den gemeenteraad bevoegd zijn.

Abt. 7.

De lijsten worden opgemaakt naar aanleiding der jaarlijks vóór den 15Jen Pebruarij aan den voorzitter van den gemeenteraad door de ontvangers der directe belastingen in te zenden, door hen te waarmerken opgaven, waarin alle mannelijke inwoners der gemeente, die in de gemeente over het laatstverloopen dienstjaar ter zake van hunne woning in de personele belasting zijn aangeslagen naar eene hoogere huurwaarde, dan die welke volgens art. 1, litt. a en h, van de wet van 24 April 1843 [Staatsblad n⁰. 15) aanspraak geeft op vermindering tot een derde of twee derde gedeelten der belasting naar de drie eerste grondslagen, alsmede alle mannelijke inwoners der gemeente (lie wegens eigendommen in de gemeente gelegen in de grondbelasting zijn aangeslagen tot een bedrag van ten minste tien gulden worden opgenomen, mits hunne aanslagen ten volle zijn voldaan.

De voorzitter van den gemeenteraad noodigt, bij kennisgeving de mannelijke inwoners der gemeente uit om, zoo zij in eene

ÜE NIEUWE KIESWET.

andere gemeente over het laatstverloopen dienstjaar in de personele belasting tot het in de vorige zinsnede bedoelde bedrag of in de grondbelasting in eene andere gemeente of in meer gemeenten te zamen tot een bedrag van ten minste tien gulden zijn aangeslagen, daarvan door overlegging der voor voldaan geteekende aanslagbiljetten, vóór den 15«^quot; Febrnarij te doen blijken. Deze aanslagbiljetten worden na de vaststelling der kiezerslijsten aan belanghebbenden teruggegeven.

De man wordt in de grondbelasting geacht te betalen den aanslag zijner vrouw, de vader dien zijner minderjarige kinderen, wegens de goederen, waarvan hij het vruchtgenot heeft.

Aanslagen in de grondbelasting wegens onverdeelde onroerende goederen gelden ook voor den mede-eigenaar, wiens naam niet hij den aanslag in het kohier is vermeld, mits zijn aandeel in dien aanslag ten minste tien gulden bedraagt.

Bij dezelfde kennisgeving als vorengemeld noodigt de voorzitter van den gemeenteraad de mannelijke inwoners der gemeente, die op grond van het bepaalde bij art. 1, sub c, of krachtens het vorig lid van dit artikel, aanspraak meenen te kunnen maken om geplaatst te worden op de kiezerslijsten, uit, daarvan vóór 15 Februarij aangifte te doen. Het model dezer aangifte wordt door Ons vastgesteld.

De bewijsstukken, bij zoodanige aangifte overgelegd, waartoe in het geval van het 4de lid van dit artikel moeten behooren het aanslagbiljet of authentiek afschrift daarvan, eene opgaaf van het bedrag van het aandeel in den aanslag en de bescheiden betrekkelijk het gemeenschappelijk bezit, worden na de vaststelling der kiezerslijsten aan belanghebbenden teruggegeven. Het bedrag der jaarlijksche huurwaarde van de hierbedoelde gedeelten van woonhuizen, waarvoor geen afzonderlijke aanslag in de personele belasting geschiedt, ongestoffeerd, in verhouding tot de belastbare huurwaarde van liet woonhuis of afgezonderd gedeelte van het woonhuis, wordt bepaald door eene schatting van drie boëedigde schatters. Kan het bedrag der schatting niet bij meerderheid der schatters worden bej)aald, dan geldt de schatting die noch de hoogste noch de laagste is.

De wijze van aanstelling van deze schatters, de door hen af te leggen eed (of belofte), de regeling van en de belooning voor hunne werkzaamheden, zoomede de wijze van onderzoek omtrent liet aandeel in de aanslagen, bedoeld in het vierde lid van dit artikel, worden door Ons bij algemeenen maatregel van bestuur vastgesteld.

Am\'. 8.

Op de lijsten wordt gebragt de naam van elk inwoner der gemeente, welke de in de kiezers gevorderde vereischten bezit en niet op de kiezerslijsten eener andere gemeente voorkomt.

Krijgslieden worden gehouden voor inwoners der gemeente waar zij in bezetting liggen.

de nieuwe kieswet.

XIRT. 9.

De lijsten vermelden, behalve den naam en de voornamen van den kiezer, de plaats en dagteekening zijner geboorte en de dagteekening zijner naturalisatie, zoo deze heeft plaatsgevonden, en liet bedrag van de huurwaarde der woning, waarvoor hij in de personele belasting (eersten grondslag) over liet laatst-verloopen dienstjaar is aangeslagen en bij gebreke daarvan liet bedrag van zijn aanslag in de grondbelasting of het bedrag van de jaarlijksche huurwaarde, waarop het door hem bewoonde gedeelte van een woonhuis ingevolge het laatste lid van art. 7 is geschat.

Art. 10.

De lijsten worden, binnen eene maand na den in art. 7 vermelden dag, door den voorzitter en de met de dagelijksche leiding van zaken belaste leden van den gemeenteraad vastgesteld, dadelijk aangeplakt en gedurende veertien dagen op de secretarie der gemeente voor een ieder ter inzage nedergelegd. Van dit een en ander geschiedt tegelijkertijd openbare kennisgeving.

Art. lOöts.

Op den dag van de vaststelling van de lijsten zendt de secre-taris der gemeente een afschrift of afdruk daarvan aan het bestuur van elke der in de gemeente gevestigde instellingen van weldadigheid voorkomende op de lijst, bedoeld in art. 3 der wet van 28 Junij 1854 (Staatsblad n⁰. 100). Deze besturen zijn ver-pligt binnen veertien dagen aan den gemeenteraad opgave te doen van de namen van alle op de lijsten voorkomende personen, welke in liet burgerlijk jaar aan de vaststelling der lijsten voorafgaande van hunnentwege onderstand hebben genoten.

Art. 11.

Elk inwoner van het kiesdistrict, of zoo hot verkiezing voor den raad geldt, elk ingezeten der gemeente, de in art. L vermelde vereischten bezittende, is bevoegd tegen de lijsten bezwaar in te dienen, wanneer daarop:

1°. zijn naam of die van een ander, tegen de bepaling van art. 8, niet, of niet behoorlijk, voorkomt;

2°. de naam van iemand die, hetzij een of meer der in do kiezers gevorderde vereischten mist of uitgesloten is, hetzij op de kiezerslijst eener andere gemeente staat, is gebragt.

Betreft liet bezwaarschrift de schatting der jaarlijksche huurwaarde van gedeelten van woonhuizen, bedoeld in liet voorlaatste lid van art. 7, dan zorgt de voorzitter van den raad onverwijld voor herschatting door drie beëedigde herschatters, ten aanzien van welke toepasselijk is het laatste lid van art. 7.

de nieuwe kieswet.

De kosten dor hersclmtting zijn voor rekening van dengene, die liet bezwaarschrift indient; deze is verpligt liet bedrag daarvan , hetwelk ook bepaald wordt bij den bovengenoemden alge-nieenen maatregel van bestuur, te gelijk met de indiening van het bezwaarschrift, bij het gemeente-bestuur te storten. Verzuimt hij deze storting, dan wordt op het bezwaarschrift betreffende de schatting geene beschikking genomen.

A ut . 12.

De bezwaren worden, binnen veertien dagen na do dagteekening dei-in art. 10 bedoelde kennisgeving, bij verzoekschrift, door do noodige bewijsstukken gestaafd, aan den gemeenteraad ingediend.

Art. I2his.

De secretaris der gemeente doet in het geval onder n⁰. 1 van art. 11 bedoeld, binnen 24 uren na het inkomen van het bezwaar aan de besturen van elke der in art. lOWs bedoelde instellingen mededeeling van den naam van degenen wier plaatsing op de lijst verlangd wordt.

Deze besturen zijn verpligt binnen 7 dagen aan den gemeenteraad kennis te geven van het feit — indien het zich voordoet — dat deze personen in het burgerlijk jaar aan de vaststelling der lijst voorafgaande van hunnentwege onderstand hebben genoten.

Abt. 13.

In het geval onder n⁰. 2 van art. 11 bedoeld, geeft de secretaris der gemeente aan den persoon , wiens weglating van de lijst wordt gevraagd , binnen vier en twintig uren schriftelijk daarvan kennis. Deze kan ter secretarie inzage nemen van het verzoekschrift met bijgevoegde stukken, en zijne wederlegging schriftelijk inleveren.

Art. 14.

De raad beslist over de bezwaren tusschen den achtsten en den veertienden dag nadat zij zijn ingediend, en verbetert de lijsten, zooals hij vindt te behooren. Heeft het bezwaar de schatting van gedeelten van woonhuizen betroffen, dan wijzigt de raad de kiezerslijsten in overeenstemming met de uitkomst der herschatting, zoo deze daartoe aanleiding geeft. Kan het bedrag der herschatting niet bij meerderheid de)¹ herschatters worden bepaald, dan geldt de schatting die noch de hoogste noch de laagste is.

De raad geeft van zijne beschikking op de bezwaren, met redenen omkleed, terstond kennis aan de belanghebbenden.

Eene afwijzende beschikking doet hij, ten koste van den verzoeker, door eon deurwaarder aan diens persoon of woonplaats boteokenen.

de nieuwe kieöwet.

Gelijke beteekening geschiedt van eene toewijzende beschikking, in hot geval, onder n⁰. 2 van art. 11 vermeld, aan hem, die van do lijst is vvoggrnomen. De/e beteekening geschiedt ten koste van den Staat, van de provincie oi\' van de gemoeiite, naar gelang het bezwaar tegen de kiezerslijsten voor de benoeming van leden van de Tweede Katner, van de Provinciale Staten of van den gemeenteraad was gerigt.

A ut. 15.

Gedurende acht dagen, te rekenen van den dag dezer beteekening, kunnen de belanghebbenden , die in het besluit van don raad niet berusten , de zaak, bij een met redenen omkleed en door hen onderteekend verzoekschrift , vergezeld van de bewijsstukken en van een afschrift der beschikking van den gemeenteraad , onderwerpen aan de uitspraak der arron-dissements-regtbank, binnen wier ressort de lijsten zijn opgemaakt.

Zij zijn niet gehouden zich van de tusschenkonist eens procureurs te bedienen.

Abt. 16.

In de gevallen, begrepen onder n⁰. 1 van art. 11, brengt het openbaar ministerie , binnen vijf dagen na de indiening van het verzoekschrift, zijne conclusion ter teregtzitting uit. Daarna doet de regtbank, mede ter teregtzitting, binnen drie dagen uitspraak.

Art. 17.

In het geval, bedoeld onder n⁰. 2 van art. 11 , laat de verzoeker zijn verzoekschrift, met afschriften der bewijsstukken en der beschikking van den gemeenteraad, binnen driemaal vier en twintig uren na de indiening heteokenen aan dengene dien hij beweert ten onregte onder do kiezers te zijn opgenomen, of aan dengene op wiens verzoek hij van de lijst is weggenomen , en doet het exploit van beteekening ter griffie der arron-dissements-regtbank nederleggen.

A ut. 18.

De wederpartij kan binnen acht dagen eene memorie van antwoord aan do regtbank indienen, mot overlegging van bewijsstukken.

Abt. 19.

Binnen vijf dagen na afloop van laatstgemelden termijn brengt het openbaar ministerie zijne conclusie ter teregtzitting uit. De regtbank doet daarna, mede ter teregtzitting, binnen drie dagen uitspraak.

Abt. 20.

De vernietiging van de, ten gevolge der artikelen 16—19 gedane uitspraak der regtbank kan, doch alleen wegens schending of verkeerde

DE NIEUWK KIESWET.

toepassing der wet, gevraagd worden aan den Hoogen Raad, zoowel dooide verzoekende als door de wederpartij, al heeft deze geene memorie van antwoord aan de regtbank ingediend.

Art. 21.

Zij legt daartoe binnen veertien dagen na den dag, waarop het vonnis der arrondissements-regtbank is uitgesproken , ter griffie van den Hoogen Raad een verzoekschrift neder, waarin hare gronden en eiseh tot cassatie worden ontvouwd, met aanwijzing der wetsbepalingen , welke men beweert te zijn geschonden of verkeerdelijk toegepast.

Zij legt daarbij over een afschrift van het vonnis waarvan zij de vernietiging verlangt, en de bewijsstukken die zij voor de regtbank heeft gebruikt; geene andere.

Zij is niet gehouden eene som voor boete te consigneren of te betalen.

Art. 22.

In het geval, bedoeld onder nquot;. 2 van art. 11, doet zij, binnen acht dagen na liet nederleggen van het voormelde verzoekschrift ter griffie van den Hoogen Raad, aan de wederpartij beteekenen:

1°. een afschrift van dat verzoekschrift,

2°. een afschrift van het bewjjs, door den griffier van den Hoogen Raad afgegeven, van het nederleggen van dit verzoekschrift ter griffie van dien raad ;

en liet exploit van beteekening ter zelfdf griffie nederleggen.

Aut. 23,

De wederpartij, al heeft zij geene memorie van beantwoording bij de regtbank ingediend , kan, binnen veertien dagen na het ontvangen der beteekening in het voorgaande artikel vermeld, ter griffie van den Hoogen Raad een verzoekschrift doen nederleggen , waarin hare beantwoording van den ingestelden eisch van cassatie en hare conclusie worden ontvouwd.

Zij mag daarbij geene andere bewijsstukken overleggen , dan die zij voor de regtbank heeft gebruikt.

Art, 24.

Binnen vier en twintig uren na de ontvangst van het verzoekschrift, in art. 21 vermeld, en in het geval bedoeld onder n⁰. 2 van art. 11, binnen vier en twintig uren nadat de termijn, in art. 23 bepaald , is verstreken , stelt de griffier van den Hoogen Raad al de te dier zake ont-vangene en ter zijner griffie nedergelegde stukken in handen van den procureur-generaal bij den Hoogen Raad.

Art. 25.

Deze brengt, binnen veertien dagen daarna zijne conclusion tor teregt-zitting van den Hoogen Raad uit.

De Hooge Raad doet binnen acht dagen daarna zijne uitspraak.

de nieuwe kieswet.

Aut. 26.

Wanneer de Hooge Rand grond vindt tot vernietiging Vein liet vonnis der arrondissements-regtbank , beslist hij in hetzelfde arrest de hoofdzaak , /00 als de regtbank, die het vernietigde vonnis heeft gewezen, had behooren te doen.

Indien de beslissing der hoofdzaak afhangt van daadzaken of regts-punten, welke bij de vroegere behandeling zijn onopgelost gelaten , verwijst de Hooge Kaad het geding naar de regtbank, ten einde met inachtneming van de uitspraak van don Hoogen Raad, de hoofdzaak verder te behandelen en te beslissen.

Art. 27.

De procureur-generaal bij den Hoogen Raad is, wanneer geene dor partijen zich van het vonnis der regtbank, in hare zaak gewezen, daartegen in cassatie heeft voorzien, bevoegd die cassatie in het belang der wet te vragen.

Het te wijzen arrest kan de region , door de partijen vorkregen , niet bonadeelen.

Aut. 28.

Indien er geene wederpartij is, of deze niet hoeft geantwoord, komen de in art. 36 niet bedoelde kosten, zoo het verzoek wordt toegestaan, ten laste van den Staat, van de provincie of van de gemeente, naar gelang de zaak de kiezerslijsten voor de benoeming der leden van de Tweede Kamer, van de provincie of van don gemeenteraad heeft betroffen.

Onder deze kosten zijn mede begrepen die van het exploit van betee-kening, vermeld onder het 2de lid van art. 14.

Art. 29.

Regtsvorderingen , overeenkomstig de artikelen 15 tot 26 ingesteld , stuiten in geen geval het werk der verkiezing.

Abt. 30.

De voorzitter van don gomeenteraud zorgt, dat in de lijsten de wijzigingen, bevolen bij regterlijke uitspraken , die in kracht van gewijsde zijn gegaan , op vertoon dier uitspraken, onmiddellijk worden gebragt.

Art. 31.

Hij sluit de lijsten uiterlijk op den vijf en twintigsten April, doet ze op nieuw aanplakken en op do secretarie der gemeente voor een ieder ter inzage nederleggen. en zorgt, dat van dit een en ander openbare kennisgeving geschiede.

dk nfeuwe kieswet.

Art. 32.

Binnen vijf dagen na de sluiting, zendt hij afschrift van de lijst dei-kiezers voor de Tweede Kamer aan de besturen der hoofdplaatsen van het Rijks hoofd-kiesdristrict en onder-kiesdistrict, waarin de gemeente ligt; afschrift van de lijst der kiezers voor de Provinciale Staten aan de besturen der hoofdplaatsen van het provinciaal hoofd-kiesdistrict en onder-kiesdistrict, waarin de gemeente ligt.

Aut. 33.

De geslotene lijsten blijven voortdurend van kracht, behoudens de wijzigingen, daarin ten gevolge van regterlijke uitspraken, of bij de herziening te brengen.

Art. 34.

De herziening geschiedt jaarlijks in de tweede helft der maand Februari]. Daarbij worden de bepalingen der artikelen 6 tot 32 in acht genomen.

Art. 35.

Bij de herziening worden van de lijsten geschrapt allen die daarop verkeerdelijk zijn gebragt, die een of meer der in de kiezers gevorderde vereischten verloren hebben , en die overleden zijn.

De namen van hen , die bij de herziening van de lijsten worden geschrapt, worden te gelijk met de in art. 10 bedoelde aanplakking, noderlegging en openbare kennisgeving, afzonderlijk bekend gemaakt.

Art. 86.

Do in de vorige artikelen bedoelde bezwaar- en verzoekschriften, stukken voor de regtsvorderingen benoodigd , beslissingen , uitspraken , kennisgevingen en door de ontvangers der directe belastingen af te leveren uittreksels uit de kohieren zijn vrij van zegel-, griffie- en registratie-kosten.

Art. SGbis.

Do bestuurders van instellingen van weldadigheid, die niet voldoen aan do voorschriften vervat in de artt. lObis en 12/;ts worden gestraft mot eeno geldboete van ten hoogste honderd gulden.

§ 3. Van het stemmen der kiezers.

Art. 37.

Ton minste acht dagen vóór don ter verkiezing bestemden tijd ontvangt elk kiezer van den voorzitter van den gemeente-

DE NtEUWE KIESWET.

raad zijner woonplaats door een gemeente-ambtenaar of over de post een gesloten brief van oproeping, vermeldende den dag, den tijd en de plaats voor de verkiezing aangewezen en bevattende een stembriefje waarop, zoo liet eeue keuze voor den gemeenteraad geldt, bet zegel der gemeente, zoo zij voor do Provinciale Staten of de Tweede Kamer moet geschieden, dat der hoofdplaatsen van het hoofd- en van bet onderkiesdistrict staat afgedrukt.

Den kiezer die zijn stembriefje verloren, of er geen ontvangen heeft, wordt gelegenheid verschaft, om er ter secretarie der gemeente een te bekomen.

AHT. 38.

De inlevering van het stembriefje geschiedt in do gemeente, waar de kiezer op de kiezerslijst is gebragt;

bij het bureau van stemopneming van de hoofdplaats van het onderkiesdistrict , zoo de gemeente met andere zoodanig district uitmaakt;

bij het bureau van de afdeeling of van het onder-kiesdistrict, waarbinnen de kiezer woont, zoo de gemeente in afdeelingen of onder-kiesdistricten is verdeeld.

Abt. 39.

Het stembriefje, schriftelijk ingevuld, wordt door den kiezer in persoon op de plaats, voor de inlevering bestemd, in de aldaar aanwezige stembus gestoken.

Art. 40.

De kiezers die geene krijgslieden zijn, verschijnen ongewapend op do plaats, voor de inlevering der stembriefjes bestemd.

De kiezers houden zich aldaar uitsluitend bezig met het stemmen over te kiezen personen.

Art. 41.

Do inlevering der stembriefjes vangt aan des morgens ten negen ure en duurt tot des namiddags ten vijf ure, zoo do verkiezing tusschen den eersten Mei en den laatsten September; tot des namiddags ten vier ure, zoo zij tusschen den eersten October en den laatsten April plaats vindt. Zij duurt niet langer dan één dag.

Art. 42.

De voorzitter van den raad der gemeente, waar de inlevering plaats heeft, zorgt voor eene daartoe geschikte zaal.

Die voorzitter, of die hem vervangt, is voorzitter van het bureau van stemopneming.

de nieuwe kieswet.

Is in eene gemeente meer dan één zoodanig bureau aanwezig, dan wordt het voorzitterschap van het hoofdbureau door den voorzitter van den raad, dat van elk der overige door eon lid van den raad, door dezen te verkiezen, bekleed.

Art. 43.

Het bureau van stemopneming bestaat, behalve uit den voorzitter , uit twee leden van den gemeenteraad, door dezen te verkiezen.

In gemeenten, waar ten gevolge der door den Minister van Binnenlandsche Zaken overeenkomstig artikel 99 gedane aanwijzing van onderkiesdistricten meerdere bureaux van stemopneming worden vereischt, kunnen, indien de gemeenteraad dit bij verordening bepaalt, leden van bureaux door liet college van dagelijkscb bestuur aangewezen worden uit kiezers, inwoners der gemeente, die telkens voor twaalf maanden daartoe door den gemeenteraad worden benoemd, ten getale van ten hoogste liet dubbele der leden van den gemeenteraad; deze benoeming geschiedt vóór 1 Maart en wordt in liet nieuwsblad, waarin de officieele kennisgevingen van het gemeentebestuur worden geplaatst, aangekondigd; vacaturen in het getal der bedoelde kiezers kunnen tusschentijds, zoo noodig, op gelijke wijze worden aangevuld.

De voorgaande zinsnede is niet toepasselijk op hot hoofdbureau van stemopneming.

Elk bureau kan zich door den secretaris en beambten dei-secretarie van de gemeente doen bijstaan.

Art. 44.

Op de tafel, voor het bureau van stemopneming staande, ligt een exemplaar dezer wet en der overeenkomstig art. 31 laatst geslotene kiezerslijst, dio bij de verkiezing in aanmerking komt.

Art. 45.

De tafel is zoodanig geplaatst, dat de kiezers do verrigtingen van het bureau kunnen gadeslaan.

Art. 46.

Nevens of op de tafel staat de stembus, vervaardigd naar het door Ons daarvoor vast te stellen model, en gesloten met twee verschillende sleutels, waarvan de eene onder den voorzitter, de andere onder den oudsten stemopneiner berust.

de nieüvvu kieswet.

Aut. 47.

Tot de stembus wordt niemand toegelaten, dan dio, volgens do in art. 44 bedoelde lijst, bevoegd is tot de keuze mede te werken.

Art. 48.

Do in art. 43 bedoelde leden van liet stemburean zijn stem-opnemers; beiden teekenon do namen op van eiken kiezer, die een stembriefje in de bus komt doen. Zij onderteekonen met don voorzitter de door hen aldus goboudone lijsten.

Art. 49.

De voorzitter van het bureau van stemopneming is belast met de handhaving der orde in do zaal, waar gekozen wordt.

Niet dan op de vordering van hot bureau en alleen tot bedwang van wanorde, mag eenige gewapende magt in do zaal of\' hare toegangen worden geplaatst. De burgerlijke en militaire autoriteiten zijn gehouden aan die vordering te voldoen.

Aut. 50.

Wanneer het bureau bevindt, dat de wanorde in do zaal het behoorlijk inleveren dor stembriefjes onmogelijk maakt, wordt dit door den voorzitter verklaard. De inlevering wordt daarop terstond geschorst, en tot den volgenden dag , of, is deze oen Zondag, tot den daarna volgenden verdaagd.

De stembus, op de in art. 51 bedoelde wijze onmiddellijk to sluiten, wordt overeenkomstig de artt. 58 en 54 behandeld.

Akt. 51.

Zoodra de ter inlevering dor stembriefjes in art. 41 bepaalde tijd verstroken is, wordt dit door don voorzitter van hot bureau aangekondigd. De stembus wordt daarop, in tegenwoordigheid dor in de zaal aanwezige kiezers, terstond verzegeld met het zegel zoo der gemeente, waar do verkiezing plaats hooft, als van elk der leden van het bureau van stom-opneming. Voorat wordt de bus, op de door Ons te bepalen wijze, zóó gesloten, dat geene stembriefjes daaruit geligt, of daarin gestoken kunnen worden.

De op het oogonblik van hot verstrijken van den tijd in de zaal aanwezige kiezers worden nog tot de bus, vóór hare sluiting, ter inlevering hunner stembriefjes toegelaten.

Art. 52.

Na afloop hiervan wordt proces-verbaal opgemaakt. Dit is ingerigt overeenkomstig hot bij deze wet gevoegd voorschrift, en wordt dooiden voorzitter on de stemopnomers geteokond,

3

de nieuwe kieswet.

Art. 53.

Onimddclltjk na do onderteekening van het proces-verbaal, wordt do stembus met hare, in een behoorlijk verzegeld papier geslotene, sleutels en de in art. 48 bedoelde lijsten der kiezers door den jongsten stem-opnemer overgebragt naar den voorzitter van het bureau van stemopneming , of naar dien van het hoofdbureau, zoo het do bus van een onderbureau, of naar dien van het bureau van het hoofd-kiesdistiict, zoo het de bus van een onder-kiesdistrict geldt.

Art. 54.

De voorzitter bewaart allo do , volgens het vorig artikel, bij hem ovorge-bragto stembussen, sleutels en lijsten, en brengt die den dag, waarop do opening der stembriefjes moet geschieden, in de voor die opening bestemde zaal.

Art. 55.

Het openen der stembriefjes geschiedt in de hoofdplaats van hot hoofdkiesdistrict op den dag, nadat zij zijn ingeleverd.

Ingeval het openen der briefjes, den dag nadat zij zijn ingeleverd, in eenig k\'esdistrict onmogelijk of hoogst moeijelijk blijkt te zijn , kan door Ons, bij een voor elke opening te nemon besluit, het openen voor zoodanig district worden verdaagd. In geen geval geschiedt het openen later, dan op den derden dag nadat de briefjes zijn ingeleverd.

Art. 5G.

Indien in een onder-kiesdistrict hot in art. 50 voorzien geval plaats vindt, geschiedt voor hot geheele kiesdistrict, waartoe dat onder-kies-district behoort, de opening op den dag na dien, waarop in dit laatste de stembriefjes zijn ingeleverd, of, is deze een Zondag, op den daarna volgendon.

Hetzelfde geldt voor eene gemeente, waarin het bedoeld geval slechts voor één bureau van stemopneming heeft plaats gevonden.

Art. 57.

Het openen der stembriefjes vangt aan des morgens ten negen ure. Het geschiedt in het openbaar, door den in art. 54 bedoelden voorzitter en zijn bureau van stemopneming. _ . ,,

In gemeenten, waar de opening scliijncm raogt met m oenen dag te kunnen afloopen, kan liet college van dagelijksch bestuur uit «le voorzitters en leden van de bureaux van stemopneming een of meer onderbureaux benoemen, om liet bovenbedoeld bureau in het openen behulpzaam te zijn.

Deze onderbureaux, ieder van welk door een lui van den raad wordt voorgezeten , ontvangen in de zaal en int banden van den voorzitter, in art. 54 bedoeld, de door ben te openen bussen met de daarbij beboorende sleutels en lijsten van kiezers,

de nieuwe kieswet.

begeven zidi naar do voor hen bestemde zalen, nemen bij de opening de artt. 58—04 in acht en maken terstond den nitsïag van liet door hen bevondene, waarvan zij behoorlijk aanteeke-ning houden, bekend aan den gemelden voorzitter, die daarna o]» de wijze, bij de artt. (gt;\') en volgende voorgeschreven, te werk gaat.

Art. 58.

De kiezers, die op do in art. 48 bedoelde lijsten voorkomen, en bij do opening tegenwoordig zijn , kunnen , zoo de stemopneming niet overeenkomstig de wet geschiedt., bezwaren inbrengen. Hiervan wordt in hot proces-verbaal der opening melding gemaakt.

Bij het openen geldt de bepaling van art. 40.

Aut. 59.

Vóór het openen , worden de briefjes geteld en met het getal dor kiezers, die, blijkens de lijsten, stemden, vergeleken. De briefjes worden, zoo er verschillende bussen te ledigen zijn, ongeopend ondereen geinengd.

A ut. 00.

Bij het openen, wordt do inhoud van elk briefje door don voorzitter overluid voorgelezen , door den oudsten stemopnemer nagezien en door beide stemopneniers opgeteekend.

A ut. 61.

Van onwaarde zijn de briefjes, die hot in art. 37 bedoeld zegel mis-son ; die onderteekend zijn ; geen persoon duidelijk aanwijzen ; niet inlt;\'evuld zijn; andere stembriefjes omvatten, of daaraan opzettelijk zijn Vastgehecht.

De in een briefje ingevulde naam van een lid der vergadering, ter wier aanvulling wordt gestemd, welks beurt van aftreding op het tijdstip, waarvoor de verkiezing geschiedt, nog niet is gekomen, wordt voor niet geschreven gehouden.

Art. (52.

Het bureau van stemopneming beslist over de waarde van het briefje, welks geldigheid wordt betwijfeld, terstond nadat het is geopend. ])e voorzitter maakt de redenen van twijfel en de beslissing onmiddellijk bekend.

Art, 03.

De briefjes, die meer of minder namen, dan er personen te kiezen zijn , inhouden , gelden.

df nieuwe kieswet.

Art. 64.

Un, na het voor de keuze veveischte getal, in een briefje vermelde namen komen niet in aanmerking en worden niet voorgelezen door don voorzitter, dio echter deze omstandigheid bekend maakt.

Art. 65.

Terstond na den afloop der opening, wordt door den voorzitter bekend gemaakt het getal dor briefjes, die, na aftrek der van onwaarde verklaarde, overgebleven zijn; dat der stemmen, welke dien ten gevolge de volstrekte meerderheid uitmaken; on dat dor stemmen , op elk persoon uitgebragt.

Art. 66.

Eone vorkregene meerdorheid van stommen geldt niet, wanneer daarop een tusschen het getal der in do bussen gevondene stembriefjes en dat der kiezers, dio stomden, bestaand verschil van invloed heeft kunnen zijn. Het bureau van stemopneming neemt te dion aanzien oene beslissing , die door den voorzitter wordt bekend gemaakt.

Art. 67.

Nadat do uitslag der stemming is medegedeeld, wordt proces-verbaal opgemaakt.

Dit is ingerigt overeenkomstig het bij deze wot gevoegd voorsclmtt , en wordt door den voorzitter en do stemopnemors getookond.

Art. 68.

Binnen vier on twintig uren na don afloop der stomopneming , worden aan het bestuur der gemeente , waar doze heeft plaats gehad , de processen-verbaal, bij art. 52 en het vorig artikel bodoeld , ingezonden. Daarbij wordon de\'geopende stembriefjes, dio gelden en die van onwaarde zijn verklaard, in twee afzonderlijke, met do zegels dor leden van hot bureau van stomopneming behoorlijk verzegelde, pakken gesloten , gevoegd.

Aut. 69.

Hot gemeontobestuur bowaart de processen-verbaal, en doet afschriften daarvanquot; terstond aanplakken en ter secretarie der gomoento voor oen ieder ter inzage nederleggen. Het bewaart do stembriefjes gedurende een jaar, en vernietigt zo vervolgens.

Art. 70.

De bepalingen dor artt. 37—69 golden in elk geval, dat eone herstemming, of andermaal eone vrije stemming, moot plaats hebben.

DB NIKUWE KIESWET.

De laatste heeft altijd plaats, wanneer een bureau van stemopneming heeft beslist, dat een tusschen het getal der in de bussen gevondene stembriefjes en dat der kiezers, die stemden, bestaand verschil op een*? vorkregene meerderheid van stemmen van itivloed heeft kunnen zijn.

TVV 10E I) E AFDUELl N(i.

VAN 1)10 lïK.VOKM [NG VAN AFGHVA AHOKIDEX TER EEUS\'I\'IC KN TWEKIJE KAMER DER STATEN-GICNRRAAT, EN VAN HUNNE AFTREDING.

§ 1. Van de afg-evaardigden ter Eerste Kamer.

Art. 71.

Leden der Eerste Kamer kunnen alleen zijn mannelijke Nederlanders, die niut bij rc,lt;gt;\'terlijke uitspraak de beschikking of het beheer over hunne goederen iiebbeu verloren noch van de ver-kicsbaarheid ontzet zijn, den ouderdom van dertig jaren vervuld hebben en of behooren tot de iioogstaangeslagenen in de Rijks directe belastingen of een of meer hooge en gewigtige openbare betrekkingen, door de wet aangewezen, bekleeden of bekleed hebben. Deze betrekkingen worden voor de eerste maal aangewezen bij algemeenen maatregel van bestuur, welke van kracht blijft tot dat die door eene wet wordt vervangen. Het voorstel van zoodanige wet wordt binnen twee jaren na bet in werking treden der veranderingen in de Grondwet bij de Staten-Gcneraal ingediend.

Aut. 72.

In elke provincie wordt door Gedeputeerde Staten eene lijst opgemaakt, hen aanwijzende, die in de op hot oogenblik van het vaststellen der lijst tot de loopende dienst beboerende kohieren , in de rijks-directe belastingen, zoo in opcenten als in hoofdsom, het hoogst zijn aangeslagen.

De bepaling van art. 4 is daarbij van toepassing.

De aanslag der vrouw in de directe belastingen wordt beschouwd als staande ten name van haren man, die van minderjarige kinderen als staande ten name van hunnen vader, voor zooveel betreft de goederen, waarvan hij het vruchtgenot heeft.

Art. 73.

Het opmaken der lijst geschiedt jaarlijks in de eerste helft der maand April naar aanleiding der jaarlijks vóór 1 April aan Gedeputeerde Staten door de ontvangers der directe belastingen in te zenden door hen te waarmerken opgaven, waarin elk

DE NIEUWE KIESWET.

belastingschulrlige op liunne tot do loopende dienst bohoorendc kohieren voorkoiueude en het bedrag waarvoor hij in elke belasting afzonderlijk is aangeslagen, wordt aangewezen.

Gedeputeerde Staten noodigen de inwoners der provincie uit, om, zoo zij elders in de rijks-directe belastingen zijn aangeslagen, daarvan vóór den Isicn April te doen blijken.

Auï. 74.

Gedeputeerde Staten brengen op de lijst zoodanig getal personen, binnen de provincie wonende, dat op iedere vijftien honderd inwoners der provincie één tot lid der Eerste Kamer uit dezen hoofde verkiesbaar zij.

Art. 75 is vervallen.

AUT. 76.

De lijst vermeldt, behalve den naam, de voornamen van den hoogst aangeslagene, de plaats en dagteekening zijner geboorte, de dagteekening zijner naturalisatie, zoo deze heeft plaats gevonden, het bedrag, waarvoor hij in elko belasting afzonderlijk is aangeslagen, en waar do aanslag is geschied.

Akt. 77.

De lijst wordt, uiterlijk op don laatsten April, door Gedeputeerde Staten vastgesteld en dadelijk geplaatst in een dagblad der provincie en in de Neder la ndsche Staats-Courant

AKT. 78.

Elk Nederlander die niet bij regterlijke uitspraak de beschikking of bet beheer over zijne goederen heeft verloren noch van de verkiesbaarheid ontzet is, is bevoegd tegen de lijst bezwaren in te dienen, wanneer daarop:

1quot;. zijn naam of die van een ander in strijd met de bepalingen van artt. 7quot;2—7() niet of niet behoorlijk voorkomt;

2°. de naam is gebragt van iemand die een of meer der in art. 71 vermelde vereisehten, om als boogstaangeslagene verkiesbaar te zijn, mist.

AUT. 79.

Do bezwaren worden vóór den vijftiondon Mei bij verzoekschrift, door de aoodige bewijsstukken gestaafd, bij Gedeputeerde Staten ingediend.

DE NIEUWE KIESWET.

Auï. 80.

In het geval, onder n⁰. 2 van art. 78 bedoeld, geeft de griffier der Staten aan den persoon , wiens weglating van de lijst wordt gevraagd, binnen vier en twintig uren schriftelijk daarvan kennis.

De/.e kan ter provinciale griffie inzage nemen van het verzoekschrift met bijgevoegde stukken, en zijne wederlegging schriftelijk inleveren.

A ut. 81.

Gedeputeerde Staten beslissen over de bezwaren , binnen veertien dagen nadat zij zijn ingediend; verbeteren de lijst, zoo als zij vinden te behooren ; en geven van hunne beschikking, met redenen omkleed, terstond kennis aan de belanghebbenden.

De voorschriften van het 2do en 3de lid van art. 14 zijn hier van toepassing.

AUT. 82.

Gedurende acht dagen, te rekenen van den dag dezer beteekening, kunnen de belanghebbenden, die in de beslissing van Gedeputeerde Staten niet berusten, de zaak, bij een met redenen omkleed verzoekschrift, vergezeld van de bewijsstukken en van een afschrift der beschikking van Gedeputeerde Staten , onderwerpen aan de uitspraak der arrondissements-regibank, binnen wier ressort de lijst is opgemaakt.

Daarbij worden de bepalingen der artt. 15—gt;28 in acht genomen.

Art. 83.

Gedeputeerde Staten zorgen, dat in de lijst de wijzigingen, bevolen bij regterlijke uitspraken, die in kracht van gewijsde zijn gegaan, op vertoon dier uitspraken, onmiddellijk worden gebragt, en, is de lijst reeds gesloten, afzonderlijk in do dagbladen, aangewezen bij de artt. 77 en 84, worden vermeld.

A ut. 84.

Gedeputeerde Staten sluiten de lijst uiterlijk op den 8sten Junij , doen haar op nieuw plaatsen in een dagblad der provincie en in de Neder-landsche Staats-Courant, en zenden dadelijk afschrift der lijst aan den Minister van Binnenlandsche Zaken.

ART. 85.

De geslotens lijst blijft, behoudens de daarin ten gevolge van regterlijke uitspraken te brengen wijzigingen, van kracht tot den 8sten Junij van hot volgend jaar.

DU NI 13UWE KIKSWET.

Art. 86.

Do bepaling vim art. 30 is van toepassing op de in de artt. 72 tot 81 bedoelde gelijksoortige stukken.

Art. 87.

Do loden der Eerste Kamer worden door do Provinciale Staten gekozen , op de door de provinciale wet bepaalde wijze.

Abt. 88.

De gewone tijd ter hunner verkiezing is de tweede Dingsdag der maand Jul ij.

Alsdan wordt voorzien in de vervulling van de plaatsen dor leden, die niet den volgenden derden Dingsdag van September naar den rooster moeten aftreden.

Aut. 89.

Do verkiezing tor vervulling der plaatsen, die door ontslag, overlijden ol\' om oene andere reden openvallen , geschiedt binnen dertig dagen na dat openvallen.

Ingeval van ontbinding der Eerste Kamer, geschiedt do verkiezing van de leden dor nieuwe Kamer binnen veertig dagen na de dagteekening van het besluit tot ontbinding.

Art. 90.

Gedeputeerde Staten zenden ton spoedigste aan den benoemde een dooiden voorzitter en den griffier te teekenen uittreksel uit \'de notulen der Staten-vergadering, waarin hij is benoemd.

Dit uittreksel vermeldt het getal der bij do stemming tegenwoordige leden van de Staten , dat der op den benoemde uitgebragte stemmen , en de omstandigheden die op do geldigheid der stemming van invloed geweest zijn. Het strekt den benoemde tot geloofsbrief.

Abt. 91.

Do benoemde geeft, bij het bekomen van hot uitti\'eksel, oen bewijs van ontvang daarvoor af, en , binnen drie weken na de dagteekening van dat bewijs, kennis aan do Gedeputeerde Staten, of hjj de benoeming aanneemt.

Hij wordt, laat bij dien tijd zonder kennisgeving voorbijgaan , geacht de benoeming niet aan te nemen.

Abt. 92.

Die in meer dan óóno provincie is benoemd , verklaart aan do Godepu-

dk nieuwe llt;reswet.

toerde Staten dier provinciën, binnen den in het vorig artikel gestelden termijn, welke benoeming hij aanneemt.

Hij wordt, Iaat hij dien tijd zonder verklaring voorbijgaan , geacht geene der op hein uitgebiagte benoemingen aan te nemen.

Aut. 93.

Binnen veertien dagen , nadat Gedeputeerde Staten kennis hebben bekomen, dat een benoemde de benoeming niet aanneemt, of nadat de in artt. 91 en 92 bepaalde tijd verstreken is, doen de Provinciale Staten eene nieuwe keuze.

Art. 1)4.

De tot lid der Eerste Kamer benoemde legt, indien hij voorkomt op de lijsten der hoogstuangeMliigenen, nevens zijn geloofsbrief, aan de Kamer over een uittreksel, voor zooveel zijn persoon betreft, van de provinciale lijst van hoogstaangeslagenen, waarop hij gebragt is en eene door hem zeiven af te geven verklaring. vermeldende alle openbare betrekkingen die hij bekleedt. Indien hij niet voorkomt op de lijsten der hoogstaangeslagenen, lefi\'t hij nevens zijn geloofsbrief en de verklaring vermeldende alle openbare betrekkingen die bij bekleedt, over een uittreksel int de geboorteregisters of bij gemis daarvan eene acte van bekendheid, waaruit de tijd en plaats zijner geboorte blijken en eene verklaring, vermeldende welke der hooge en gewigtige openbare betrekkingen, bedoeld in art. 71, hij bekleed heeft.

Art. 95.

Do leden der Eerste Kamer kunnen ten allen tijde hun ontslag nemen. Het wordt door hen ingezonden aan de Kamer, die het ter kennis brengt van don Minister van Binnenlandsche Zaken, of, zoo de zitting dor Kamer gesloten is, aan dien Minister.

Akt. ⁽J().

Een lid der Eerste Kamer, op geene der geslotene provinciale lijsten van hoogstaangeslagenen meer genoemd noch daarop, tengevolge van regterlijk eindvonnis hersteld, of daarvan ten gevolge van zoodanig vonnis geschrapt, houdt op lid te zijn, tenzij hij eene of meer der hooge en gewigtige openbare betrekkingen, bedoeld in art. 71, bekleedt of bekleed heeft.

Hij geeft hiervan konnis aan de Kamer, met vermelding der reden.

De nieuwe keuze geschiedt binnen dertig dagen na de dagtookening dor laatst geslotene lijst, of, is de zaak in regten gebragt, na die van het eindvonnis.

db nieuwe kieswet.

Art. 97.

Hetzelfde vindt plaats, waimcer een lid der Eerste Kamer ophoudt Nederlander te zijn of een der andere in art. 71 vermelde vereisehten verliest of na zijne verkiezing een bezoldigd Staatsambt aanneemt, dat bij niet reeds tijdens die verkiezing vervulde.

De nieuwe keuzo geschiedt alsdan binnen dertig dagen na den dag, waarop de Minister van Binnenlandsehe Zaken kennis van het feit heeft bekomen.

§ 2. Van de afgevaardigden ter Tweede Kamer.

Art. 98.

Leden der Tweede Kamer kunnen alleen zijn mannelijke Nederlanders, die niet bij regterlijke uitspraak de beschikking of liet beheer over hunne goederen hebben verloren, noch van de verkiesbaarheid ontzet zijn en den ouderdom van dertig jaren hebben vervuld.

Art. 99.

De leden dor Tweede Kamer worden gekozen in do kiesdistricten , waarin het Kijk wordt verdeeld, door lion, dio op de in art. 0 bedoelde lijst van kiezers voor deze Kamer zijn gebragt.

Eene bij deze wet gevoegde tabel regelt de verdeeling des Rijks in kiesdistricten , en bepaalt het getal der in elk district te kiezen leden.

Onder-kiesdistricten worden na gehoord advies der Gedeputeerde Staten , door den Minister van Binnenlandsehe Zaken aangewezen.

A kt. 100.

Do gewone tijd der verkiezing dor leden van de Tweede Kamer is de tweede Dingsdag der maand Junij. •

Alsdan wordt voorzien in de vervulling van de plaatsen der leden, die niet den volgenden derden Dingsdag van September moeten aftreden.

Art. 101.

De verkiezing ter vervulling der plaatsen, die door ontslag, overlijden of om eene andere reden openvallen , geschiedt binnen dertig dagen na dat openvallen.

In geval van ontbinding der Tweede Kamer , geschiedt de verkiezing van de leden dor nieuwe Kamer binnen veertig dagen na de dagteoke-ning van het besluit tot ontbinding.

UE NIEUWE KIESWET.

ABT. 102.

Do verkiezing geschiedt in de ondor-kiesdistricten op denzelt\'den dag, uls in de hoofd-kiesdistricten.

ABT. 103.

Bij eene eerste stemming wordt niemand benoemd, dan met volstrekte meerderheid van stemmen.

Bij herstemming, noodzakelijk wanneer die meerderheid bij do eerste stemming niet is verkregen, wordt men benoemd met de meeste stemmen. Indien de stemmen staken, is do oudste in jaren de benoemde.

In geval van gelijken ouderdom beslist het lot.

ABT. 104.

Wanneer bij eene oersto stemming geeno volstrekte meerderheid is verkregen, wordt onmiddellijk door het bureau eene lijst opgemaakt, bevattende tweemaal /.ooveel namen als er personen te benoemen zijn.

Op de lijst worden gebragt zij , die bij de eerste stemming de meeste stemmen hebben erlangd.

In geval bij de eerste stemming do stemmen tusschen moor dan het in de eerste zinsnede bedoeld getal personen waren verdeeld, worden op do lijst allen gobragt, die aldus de meeste stommen hebben verkregen.

Doze lijst, aan de besturen van alle do gemeenten van het kiesdistrict terstond op te zonden, wordt, met den in art. 37 bedoelden brief van oproeping, aan de kiezers gezonden. Do stemming over do op do lijst vermelde personen geschiedt binnen veertien dagen na de dagteekoning van het in art. 67 bedoelde proces-verbaal.

ABT. 105.

Het bureau van stomopneming der plaats, waar de opening der stem-briofjes is geschied, zondt ten spoedigste aan den benoemde een door don voorzitter en een der sternopnemors geteekend afschrift van hot in art. 07 bedoelde proces-verbaal. Het zendt hem , is hij bij herstemming gekozen, afschrift zoo van het verbaal, dat na de eerste stemming, als van hetgeen na do herstemming is opgemaakt.

Dit afschrift strekt den benoemde tot geloofsbrief.

Abt. 100.

De benoemde geeft, bij het bekomen van het afschrift, een bewijs van ontvang daarvoor af, en, binnen drie weken na do dagteekoning van dat bewijs, kennis aan het genoemd bureau van stemopneming, of hij de benoeming aanneemt.

Hij wordt, laat hij dien tijd zonder kennisgeving voorbijgaan, geacht de benoeming niet aan te nemen.

DK NIEUWE KIESWET.

ART. 107.

Die in ineei\' dan één kiesdistrict is benoemd , verklaart aan de bureaux van stemopneming der hoofdplaatsen van die districten, binnen den in het vorig artikel gestelden termijn , welke benoeming hij aanneemt.

Hij wordt, laat hij dien tijd zonder verklaring voorbijgaan, geacht geene der op hem uitgebragte benoemingen aan te nemen.

ART. 108.

Wanneer een benoemde zijne benoeming niet aanneemt, of de in artt. 100 en 107 bepaalde tijd verstreken is, geeft het bureau van stemopneming der hoofdplaats van het betrokken kiesdistrict daarvan onmiddellijk kennis aan de besturen van alle de gemeenten van het district.

Binnen veertien dagen na die kennisgeving geschiedt eene nieuwe keuze.

ART. 109.

Hetzelfde vindt, zoo iemand de benoeming in één district heeft aangenomen , en in een ander op de lijst dergenen, waarover moet worden herstemd, staat, in dit laatste district plaats.

Te dien einde geeft het bureau van het eerstgenoemde district aan dat van het laatste onmiddellijk kennis van do aanneming.

ART. 110.

De dag voor do, ter vervulling eener in de Tweede Kamer openvallende plaats, noodige herstemming of nieuwe stemming wordt bepaald door den Minister van Binnenlandsche Zaken, die, zoodra zich oen der in de artt. 104, 108 en 109 bedoelde gevallen voordoet, daarvan door het bureau van stemopneming der hoofdplaats van het kiesdistrict wordt verwittigd.

ART. 111.

De tot lid der Tweede Kamer benoemde legt, nevens zijn geloofsbrief, aan de Kamer over: een uittreksel uit do geboorteregisters, bij gemis daarvan eene acte van bekendheid , waaruit tijd en plaats zijner geboorte blijken, en eene door hem zeiven af te geven verklaring, vermeldende alle openbare betrokkingen , die hij bekleedt.

ART. 112.

De artt. 95 en 97 zijn op de leden der Tweede Kamer van toepassing.

DE NTIOUWfi KIESWET.

§ 3. Van de aftreding der leden van de Eerste en Tweede Kamer.

ART. 113.

Een derde gedeelte van de leden der Eerste Kamer treedt om de drie jaren af.

Het eerste aftredende derde bestaat voor Noordbrabant uit 2 leden, Gelderlaml 2, Zuidholland 4, Noordliolland 3, Utrecht 1, Friesland 1 , Overijssel 1 , Groningen 1 , Drenthe 1 en Limburg 1 , te zamen 17 leden.

Het tweede bestaat voor Noordbrabant uit 2 leden, Gelderland 2, Zuidholland 3, Noordliolland 3, Zeeland 1, Utrecht 1, Friesland 1 , Overijssel 1 , Groningen 1 , Drenthe 1 en Limburg 1 , te zamen 17 leden.

Het derde bestaat voor Noordbrabant uit 2 leden, Gelderland 2, Zuidholland 3, Noordbolland 3, Zeeland 1, Friesland 2, Overijssel 1, Groningen 1 en Limburg 1, te zamen 1(5 leden.

Art. 114 is vervallen.

ART. 115.

Bij ontbinding der Eerste Kamer begint de rooster van aftreding telkens op nieuw te werken over twee jaren, te beginnen met den eerstvolgenden derden Dingsdag in September.

Bij ontbinding der Tweede Kamer treden de leden af drie jaren na den eerstvolgenden derden Dingsdag in September.

ART. 116.

Het lot bepaalt den tijd, waarop elk lid der Eerste Kamer naar den rooster aftreedt, zooverre deze dien tijd niet zelf heeft aangewezen.

ART. 117.

Die ter vervulling eener buiten den gewonen tijd van aftreding opengevallen plaats tot lid der Eerste of Tweede Kamer is verkozen, treedt af op het tijdstip, waarop degene, in wiens plaats hij is verkozen, moest aftreden.

DU NIKUWH KIUSWUT.

Overgangsbepalingen.

ART. 118.

Eene bij deze wet, gevoegde tabel wijst aan , in welk der nieuwe kiesdistricten , omschreven in do bij art. 09 vermelde tabel, elk der tegenwoordige leden van do Tweede Kamer geacht wordt te zijn gekozen.

Aut. 119.

De eerste opmaking der in art. 6 bedoelde lijsten van kiezers van leden der Tweede Kamer en der Provinciale Staten geschiedt in de eerste helft der maand Julij.

De lijsten worden uiterlijk op den 15den Julij vastgesteld en uiterlijk op den löden Augustus gesloten.

Aut. 120.

De in art. 72 bedoelde lijsten van hoogst aangeslagenen worden in het jaar 1850 opgemaakt in de eerste helft der maand Julij, uiterlijk op den 15don Julij vastgesteld en uiterlijk op den inden Augustus gesloten.

Zij blijven van kracht tot den 8sten Junjj 1851.

Art. 121.

Hij de eerste opmaking der in de beide voorgaande artikelen bedoelde lijsten, komt alleen in aanmerking de aanslag op de kohieren der directe belastingen, op den 30sten April van dit jaar tot de loopende dienst behoorende.

Aut. 122.

De verkiezing ter vervulling der plaatsen van de leden der Tweede Kamer, die met den derden Maandag van September 1850 moeten altreden , geschiedt op den laatsten Dingsdag der maand Augustus.

Auï. 123.

Deze wet is verbindende met don dag harer afkondiging.

DU NFEUWK KtHSWKT

VOORSCHRIFT van het in art. 52 bedoeldo proces-verbaal.

PBOOES-VERHAAL van de inlevering van stembriefjes , die ten behoeve

dor keuze van........lid (leden) van de Tweede Kamer (de Staten

van.........den gemeenteraad) heeft plaats gevonden den.........

18.. in de gemeente..........(onder-kiesdistrict..........| (hoofdkiesdistrict........)

Het bureau van stemopneming neemt in do ter inlevering der stembriefjes bestemde zaal plaats, dos morgens ten...ure.

Het is zamengesteld uit don heer.........voorzitter, en de

heeren.........stemopuemers.

De lijst der kiezers, die bij do verkiezing in aanmerking komt, mitsgaders een exemplaar der wet, regelende het kiesregt en do benoeming van afgevaardigden tor Eerste en Tweede kamer, wordt op de tafel, voor het bureau staande, nodergelegd.

De stembus, na onderzocht en volkomen ledig bevonden te zijn, wordt met twee sleutels gesloten, waarvan de óóne door den voorzitter van het

bureau, de andere door don heer..........als oudsten stemopnemer ,

in bewaring wordt genomen.

In de stembus zijn briefjes geworpen door de op de novonsgovoegde lijst vermelde kiezers.

En is dit zonder stoornis der orde afgeloopen.

(Hoeft zich het in art. 50 bedoeld geval voorgedaan, daarvan hier melding te maken.)

Ton .... ure wordt door den voorzitter verklaard , dat de ter inlevering der stembriefjes bestemde tijd verstreken is.

Onmiddellijk daarop is de stembus met het zegel der gemeente en met de zegels van ons\' ondergetoekenden behoorlijk verzegeld , nadat die vooraf op de daartoe voorgeschrevene wijze was gesloten.

Do bus is daarna met hare beide, in een door ons insgelijks behoorlijk

verzegeld papier gesloten, sleutels, aan den heer......, als jongsten

stemopnemer, ter hand gesteld, om die te brongen waar het behoort.

En is hiervan terstond proces-verbaal opgemaakt, in tegenwoordigheid van de in de zaal aanwezige kiezers.

Gedaan te........ don..........18

Voorzitter, j Stemopnomers.

VOORSCHRIFT van het in art. (57 bedoeld proces-verbaal.

PROCES-VERBAAL van de opening dor stembriefjes die ter benoeming van..........lid (leden) van de Tweede Kamer, (de Staten

van..........den gemeenteraad) den......... 18.. zijn ingeleverd.

Op boden den.........18,. in do gemeente......... (zoo bot

de benoeming van leden dor Tweede Kamer of dor Provinciale Stal on geldt, to vermelden, dat de gemeente de hoofdplaats is vun het hoofdkiesdistrict) , is door bot bureau van stemopneming in de ter inlevering van stembriefjes bestemde zaal plaats genomen, des morgens ten..ure.

DK NIEUWE KIESWET.

Het bureau is samengesteld uit den heer........voorzitter, en de

heeren.........leden van den gemeenteraad, stemopnemers.

De voorzitter plaatst op de tafel.... stembus (stembussen) bij hem,

den.......18. .overgebragt uit de gemeente........(In te vullen do

namen van al de gemeenten, waaruit bussen zijn overgebragt.) (Hier te vermelden, in het bij de tweede zinsnede van art. 57 bedoelde geval, dat en hoevele bussen aan een of meer onder-bureaux ter opening zijn overgegeven, de namen van de leden dier bureaux, en dat die leden van hunne bevinding behoorlijk verslag hebben gedaan.)

De zegels der bussen worden onderzocht en bevonden (geschonden of ongeschonden) te zijn.

De bussen worden achtervolgens geopend en bevonden.... stembriefjes te bevatten.

Dit getal met de lijst dor kiezers, die briefjes hebben ingeleverd, vergeleken zijnde, is gebleken te zijn even groot als (grooter, kleiner dan) het getal dier kiezers.

Nadat de briefjes zijn ondereongemengd, worden zij door den voorzitter een voor een geopend en overluid voorgelezen.

Het bureau heeft van onwaarde verklaard.... briefjes.

(In te vullen de redenen.)

Het getal der geldige uitgebragte stemmen is mitsdien geweest....

Van dit getal zijn uitgebragt op.............................

(In te vullen de namen van allen, op welke stommen zijn uitgebragt.)

Hebben alzoo de volstrekte meerderheid van stemmen (do meeste stemmen) verkregen.............................................

(In te vullen de namen van hen, die de meerderheid of de meeste stemmen hebben bekomen.) (Hier te vermelden , of het verschil tusschen het getal gevonden briefjes en dat dor kiezers, die stemden , op de stemming van invloed hooft kunnen zijn).

Is (zijn) derhalve verkozen tot lid (leden) van..................

(In te vulllen do namen der gekozenen.) (Is geene meerderheid verkregen, te vermelden, wie de personen zijn, waarover horsteinming moet plaats vinden, en dat van die personen de in art. 104 bedoelde lijst is opgemaakt.)

En zijn tegen deze opening van stembriefjes, door de in de zaal aanwezige kiezers, geone bezwaren ingebragt.

(In geval bezwaren zijn ingebragt, die alhier te vermelden.)

En is na afloop van dit een en ander proces-vorbaal opgemaakt, in tegenwoordigheid van allen, die zich in do zaal bevonden.

Gedaan to........don........18. .

Voorzitter.

[ Stemopnemers.

TABEL, bedoeld in art. 99.

8

TABEL, BEDUELD IN ABT. U9.

TABBL, BEDOELD tN ART. 99.

TABKL, BEDOELD IN ART. 90.

ND IN ART. 99.

TABEL , BEDOELD IN AIIT. 99.

TABEL, BEDOELD IN ART. 99.

LD IN ART. 99.

TABEL, BEDOELD TN ART. 90.

1,D IN ART. 9\'J.

TABEL, BEDOELD IN ART. 99.

TABEL , BEDOELD IN ART. Ü9.

ADDITIONEELE ARTIKELEN DER GRONDWET.

Art. I. Alle bestaande autoriteiten blijven voortduren, tot dat zij door andere, volgens deze Grondwet, zijn vervangen.

Art. II. Alle op het oogenblik der afkondiging van de ver-anderingen in de Grondwet verbindende wetten, reglementen en besluiten worden gehandhaafd, tot dat zij achtereenvolgens door andere worden vervangen.

Art. III. De heerlijke regten betreffende voordragt of aanstelling van personen tot openbare betrekkingen zijn afgeschaft.

De opheffing der overige heerlijke regten en de schadeloosstelling der eigenaren kunnen door de wet worden vastgesteld en geregeld.

Art. IV. Art. 151 der Grondwet is niet toepasselijk ten aanzien van aardhaling, ingeval de specie wordt genomen van gronden , waarop de verpligting tot levering tegen of zonder vergoeding, krachtens gewoonte of verordening, zoowel als uit anderen hoofde, in 1886 rustte.

Art. V. Het eerste lid van art. 152 der Grondwet blijft buiten toepassing, tot dat de wettelijke regeling omtrent de gevallen waarin geene schadeloosstelling in geval van vernietiging of voortdurende of tijdelijke onbruikbaarmaking van eigendom verleend wordt, zal zijn in werking getreden.

Art. VI. Behoudens het regt des Konings om de Kamers der Staten-Generaal of eene van die Kamers te ontbinden, blijven de beide Kamers zooals die op bet tijdstip der afkondiging van do wetten, houdende veranderingen in de Grondwet zijn zamengesteld, bestaan tot op den dag der opening der nieuwe Kamers. Zijn vóór dien dag verkiezingen noodig ter vervulling van plaatsen, die door ontslag, overlijden of om eene andere reden openvallen, dan geschieden deze overeenkomstig de op den dag der genoemde afkondiging bestaande bepalingen. De Koning bepaalt het tijdstip der opening van de nieuwe Kamers, zoo kort mogelijk na de verkiezingen in art. IX bedoeld.

Art. VII bevat de hierboven opgenomen wijzigingen in de wet van 4 July 1850 (Staatsblad n⁰. 37).

ADDIÏIONEELH ARTIKKLEN.

Art. VIII. Na de afkondiging van de wetten, houdende veranderingen in de Grondwet, heeft eene herziening plaats van de kiezerslijsten en van de lijsten der hoogstaangeslagenen, overeenkomstig de wet van 4 Ju lij 1850 (Staatsblad n⁰. 37), gelijk zij bij art. VII is gewijzigd.

Voor de herziening der kiezerslijsten worden de termijnen van art. 1, sub c, en van art. 7 dier wet gesteld op den 21stcn dag na de bedoelde afkondiging. De kiezerslijsten worden vastgesteld uiterlijk op den éO⁹quot;¹¹¹ en gesloten uiterlijk op den 77^sUgt;|1 dag na die afkondiging.

Voor de herziening van de lijsten der hoogstaangeslagenen wordt de termijn van art. 73 dier wet gesteld op den 49^stl\'¹¹ dag na bedoelde afkondiging. Zij worden vastgesteld uiterlijk op den 77sten en gesloten uiterlijk op den 105^tl(,n dag na die afkondiging.

De eerstvolgende herziening van de kiezerslijsten en van de lijsten der hoogstaangeslagenen heeft plaats in 1889.

Art. IX. De verkiezingen voor de nieuwe Kamers der Staten-Generaal hebben plaats binnen 4 maanden na die afkondiging.

Art. X. Het tweede lid van art. 5 van de wet van 29 Junij 1851 (Staatsblad n⁰. 85) vervalt.

Art. XI. Aan de verkiezingen van leden van Provinciale Staten en gemeenteraden, die mogten plaats hebben vóór de sluiting der kiezerslijsten, bedoeld in art. VIII, nemen de personen deel, wier namen voorkomen op de kiezerslijsten, geldende tijdens de afkondiging der wetten, houdende verandering in de Grondwet.

Art. XII. De Koning is bevoegd den tekst der herziene Grondwet bekend te doen maken en daarbij in de artikelen, welke naar een ander artikel verwijzen, de veranderingen van nummers aan te brengen, welke noodig blijken te zijn.

UITVOERING

tgt;kr gewijzigde kieswet

KONINKLIJK BESLUIT van den 28sten November 1887 {Staatsblad n⁰. 211) tot uitvoering van het vijfde en zevende lid van art. 7 en van het laatste lid van art. 11 der kieswet.

Abï. 1.

Voor de aangiften van hen, die krachtens art. 1, letter c der kieswet zooals die is gewijzigd bij art. VII van de Additioneele artikelen dor Grondwet, aanspraak raeenen te kunnen maken om geplaatst te worden op de kiezerslijsten, wordt vastgesteld het model A , bij dit besluit gevoegd.

Voor de aangiften van hen die krachtens het vierde lid van art. 7 in verband met art. 1 , letter b dier wet gelijke aanspraak meenen te kunnen maken, wordt vastgesteld het model 13, bij dit besluit gevoegd.

Deze modellen worden ter secretarie der gemeente kosteloos verkrijgbaar gesteld.

Abt. 2.

De Rijksschatters voor de personeele belasting zijn in de gemeenten of afdeelingen van gemeenten, waarvoor zij zijn benoemd, tevens schatters der jaarlijksche huurwaarde van de gedeelten van woonhuizen , waarvoor aangiften volgens het model A zijn ingediend.

Voor elke gemeente eener controle der directe belastingen worden jaarlijks door den controleur uit de Rijksschatters voor de personeele belasting drie of zes aangewezen om overeenkomstig de bepalingen van de kieswet te schatten , zoomede een of meer schatters die hen zoo noodig zullen vervangen. Van hunne namen, voornamen en woonplaatsen doet hij tijdig opgaaf aan den burgemeester.

Indien eene controle der directe belastingen uit ééne gemeente of uit eene afdeeling eener gemeente bestaat, worden de namen, voornamen en woonplaatsen van al de schatters der personeele belasting, die voor die gemeente of voor die afdeeling zijn benoemd, zonder verdere aanwijzing door den controleur aan den burgemeester opgegeven.

Te Amsterdam wordt de opgaaf gedaan door den controleur der eerste afdeeling.

Blijkt den burgemeester in den loop van het werk dat het aantal hem opgegeven schatters voor tijdige voltooiing der schattingen niet voldoende is, dan doet hij daarvan terstond mededeeling aan den controleur, die do opgaaf heeft gedaan.

4

koninklijk besluit van 28 november 1887.

Aut. 3.

Alvorens voor de eerste maal krachtens het vorig artikel te schatten , legt de schatter in handen van den burgemeester zijner woonplaats, op do wijze zijner godsdienstige gezindheid , den volgenden eed (belofte) af:

»Ik zweer (beloof) dat ik mijn plicht als schatter overeenkomstig de bepalingen dor kieswet volgens mijn geweten onpartijdig en nauwgezet zal vervullen.

»Zoo waarlijk helpe mij God Almachtig (dat beloof ik)quot;.

De belediging blijft van kracht voor alle schattingen overeenkomstig de bepalingen der kieswet, die den schatter, onverschillig in welke gemeente, ook in volgende jaren worden opgedragen.

Van de beOediging wordt door den burgemeester eene akte aan don schatter uitgereikt.

Art. 4.

Alle aangiften volgens het model A worden door den burgemeester terstond ingeschreven op een schattingstaat, welke volgens het hierbij vastgesteld model C wordt opgemaakt.

In gemeenten, waar twee of meer ontvangkantoren der directe belastingen zijn, worden de aangiften betreffende gedeelten van woonhuizen tot elk kantoor behoorende, op een afzonderlijken staat ingeschreven.

Bij verdeeling der schattingen in eene gemeente of in een onderdeel eener gemeente, dat een kring van een ontvangkantoor uitmaakt, onder twee of meer groepen, ieder van drie schatters, wordt voor elk drietal een afzonderlijke staat opgemaakt.

Elke\'staat wordt door den burgemeester, ter vergelijking van de aanduiding van het woonhuis, van de huurwaarde voor de personeele belasting en van den naam van den aangeslagene met het kohier van de personeele belasting, aan den ontvanger der directe belastingen gezonden en door dezen, onder overlegging van zijn verslag, zoo spoedig mogelijk teruggezonden.

Art. 5.

Indien aan den burgemeester blijkt dat de aangever niet gedurende den bij art. 1, letter c, der kieswet genoemden termijn het door hem opgegeven perceelsgedeelte in huur gehad en bewoond heeft, dat voor dat perceelsgedeelte wel een afzonderlijke aanslag in de personeele belasting geschiedt, of dat de huurwaarde van het geheele perceel minder bedraagt dan het dubbel van het laagste in de gemeente voor den vollen aanslag in de personeele belasting vereischte bedrag, wordt de aangifte door den burgemeester op den staat doorgehaald, met vermelding in de laatste kolom van de reden waarom aan de aangifte geen verder gevolg kan worden gegeven.

Art. 6.

Voor de gedeelten van woonhuizen , in de niet ingevolge het voor-

IvONINKLFJlC BESLUIT VAN 28 NOVEMBER 1887.

gaande artikel doorgehaalde aangiften vermeld, worden door den burgemeester de drie aangewezen schatters schriftelijk opgeroepen.

Indien voor eene gemeente of voor eene afdeeling eener gemeente zes of meer schatters beschikbaar zijn, worden door den burgemeester zooveel groepen van drie schatters opgeroepen, als hij voor tijdigen afloop van het werk noodig oordeelt. Hij verdeelt de werkzaamheden onder de groepen van schatters.

De controleurs der directe belastingen zijn verplicht de burgemeesters op hun verzoek voor te lichten zoowel omtrent de bepaling van het aantal groepen als nopens de verdeeling van het werk.

Bij verhindering van een opgeroepen schatter om zijn werk te volbrengen , roept de burgemeester in diens plaats uit de hem opgegeven schatters een anderen op.

De schattingstaat wordt, door den burgemeester aan een der schatters uitgereikt of gezonden.

De staat wordt door de schatters zoo spoedig mogelijk en uiterlijk zeven dagen vóór den in het eerste lid van het volgend artikel genoemden dag vastgesteld en bij den burgemeester ingediend.

Indien de schatters voor twee of meer gemeenten zijn opgeroepen wordt de staat van de gemeente met de talrijkste bevolking vóór die met eene minder talrijke ingediend, voor zoover niet alle tegelijk gereed zijn.

Abt. 7.

Nadat de schatting heeft plaats gehad, benoemt do burgemeester op den dag waarop de kiezerslijsten volgens art. 10 der kieswet op de secretarie ter inzage worden gelegd, uit de ingezetenen der gemeente minstens vijf herschatters, die hij van eene akte van aanstelling voorziet.

Bij ontvangst van een bezwaarschrift tegen de schatting , worden door den burgemeester zoo spoedig mogelijk drie herschatters schriftelijk opgeroepen.

Ten aanzien van de opgeroepenen zijn art. 3 zoomede het vierde lid van art. 6 van dit besluit toepasselijk , met dien verstande, dat het woord »schatterquot;, in het eedsformulier wordt vervangen door »herschatterquot;.

Personen die tot eene schatting, waartegen bezwaar is ingebracht, hebben medegewerkt, mogen daarvoor niet als herschatter optreden.

Aet. 8.

Een uittreksel van den schattingstaat nopens het te herschatten gedeelte van het woonhuis wordt door den burgemeester aan de herschatters uitgereikt , met opgaaf van de bezwaren die tegen de schatting zijn ingediend.

Van de uitkomst der herschatting wordt door de herschatters schriftelijk verslag opgemaakt, dat aan den burgemeester, binnen een door hem vast te stellen termijn, wordt overgelegd.

Art. 9.

Aan de schatters en herschatters wordt door het gemeentebestuur eene belooning toegekend.

koninklijk besluit van 28 nuvembku 1887.

Zij wordt voor eiken schatter berekend naar vijf en twintig cent voor elke schatting.

Indien de schatter niet woont in de burgerlijke gemeente, waar de schatting is verricht, wordt het aldus berekend geheel bedrag der belooning met vier gulden vermeerderd.

Bestaat de gemeente uit twee of meer kadastrale gemeenten dan wordt hot geheele bedrag vermeerderd mot vier gulden voor elke dier kadastrale gemeenten, waar de schatter hoeft geschat, die waar hij woont niet mede gerekend, üo vermeerdering wordt niet toegekend aan de schatters in de gemeenten Amsterdam, Rotterdam, \'s Gravenhage en Utrecht.

De belooning van iodoren herschatter bedraagt: één gulden vijftig cent voor elke herschatting.

Onder de belooningen van dit artikel is vergoeding voor verplaatsingskosten begrepen.

Aiit. 10.

üe kosten van iedere herschatting, volgens het laatste lid van art. 11 der kieswet bij het gemeentebestuur te storten door dengene, die een bezwaarschrift tegen de schatting indient, bedragen vier gulden vijftig cent.

Art. 11.

Aangiften volgens het model B worden met de daarbij overgelegde bescheiden door den burgemeester terstond na ontvangst tot onderzoek gezonden aan den bewaarder van de hypotheken en hot kadaster onder wiens kantoor do goederen gelegen zijn.

Betreft de aangifte aanslagen in gemeenten die tot twee of meer kantoorkringon behooren dan wordt zij door alle daarbij betrokken bewaarders behandeld. De burgemeester zendt daartoe de stukken aan een dier bewaarders die voor de verdere verzending zorgt.

Abt. 12.

De bewaarders, in het voorgaande artikel bedoeld, onderzoeken of de in de aangifte vermelde mede-eigendom uit de stukken van hun kantoor blijkt.

Is dit niet het geval dan wordt de juistheid der aangifte verder onderzocht door den ontvanger der registratie onder wiens kantoor de goederen gelegen zijn.

Art. 13.

Ieder der ambtenaren in het voorgaande artikel vermeld voegt bij do aangifte een schriftelijk verslag van de uitkomsten van zijn onderzoek. Blijkt van den raede-eigendom dan wordt tevens het bedrag van het aandeel in den aanslag in hoofdsom en Rijks opcenten opgegeven.

koninklijk besluit van 28 november 1887.

Art. 14.

De ambtenaar die de aangifte het laatst heeft behandeld zendt haar met bescheiden en verslagen aan den burgemeestor.

Art. 15.

De vastgestelde schattingstaten, bedoeld in het voorlaatste lid van art. 6 van dit besluit en de verslagen der ambtenaren bedoeld in art. 13 worden gevoegd bij de kiezerslijsten, die krachtens art. 10 der kieswet op de secretarie der gemeente voor een ieder ter inzage worden nedergelegd. Die bijvoeging wordt vermeld in de openbare kennisgeving in dat wetsartikel voorgeschreven.

Art. 16.

Dit besluit treedt in werking op den vijfden dag na dien der afkondiging in het staatsblad en de Staatscourant.

xo «£gt;

MISSIVE van den Minister van Staat, Minister van Jiinnenlandsolie Zaken, van 30 November 1887 aan de burgemeesters der ye-meenten betreffende de uitvoering der kieswet.

Bij de Additionoolo artikelen der Grondwet zijn in het kiesrecht vooi de Tweede Kamer der Staten-Generaal, de Provinciale Staten en do Gemeenteraden belangrijke wijzigingen gebracht, die ook verschillende veranderingen in de regelen voor het opmaken der kiezerslijsten ten gevolge hebben gehad. Volgens art. VIII der Additioneele artikelen moet thans eene herziening dier lijsten plaats hebben. Ik heb de eer omtrent deze herziening het volgende onder Uwe aandacht te brengen.

Daar de plechtige afkondiging der veranderingen in de Grondwet plaats heeft op 30 November, valt volgens art. VIII voornoemd, voor deze herziening der lijsten de termijn van 15 Februari in art. 1 , sub c en art. 7 der kieswet op 21 December 1887. De kiezerslijsten moeten worden vastgesteld uiterlijk op 18 Januari 1888 en gesloten uiterlijk op 15 Februari 1888. Onder de uitdrukking »laatstverloopen dienstjaarquot; is in de artt. 1 en 7 te verstaan het laatstverloopen dienstjaar vóór de vaststelling der lijsten, dus het dienstjaar 1886—1887 van de perso-neele en het dienstjaar 1887 van de grondbelasting. De termijn van negen maanden, genoemd in art. 1, sub c, loopt thans van 21 Maart 1887 tot 21 December 1887.

In de eerste plaats quot;Lal te zorgen zijn voor de uitvaardiging der kennisgeving, bedoeld in art. 7. Opdat belanghebbenden eene behoorlijke tijdsruimte hebben voor de indiening hunner aangiften, verzoek ik ü die kennisgeving uiterlijk op 7 December e. k. te doen uitgaan , en te zorgen dat op dien dag de modellen A en B, vastgesteld bij Koninklijk besluit van 28 November 1887 {Staatsblad n⁰. 211) ter gemeente-secre-tarie verkrijgbaar zijn.

De aanwijzing der mannelijke personen , bedoeld in art. 1, sub a en l), zal wel geene bijzondere moeilijkheden veroorzaken.

Ten aanzien van art. 1 , sub c , zij het volgende opgemerkt:

In de eerste plaats komen ten deze alleen in aanmerking mannen, die hoofden van gezinnen of alleen wonende personen zijn. Van personen , die samenwonen , zal dus alleen het hoofd des gozins op de kiezerslijsten gebracht kunnen worden.

Ten tweede is het noodig, dat deze personen gedurende de laatste negen maanden een en hetzelfde perceelsgedeelte in huur gehad en bewoond hebben. Is zoodanig persoon binnen dien termijn verhuisd, dan kan hij op plaatsing op de lijsten geene aanspraak maken. Daarom is juist die termijn, welke in gewone omstandigheden loopt van 15 Mei tot 15 Februari, aangenomen, opdat zoo min mogelijk het kiesrecht ten gevolge van verhuizingen zou teloorgaan. In dit enkele geval loopt die termijn van 21 Maart 11. tot 21 December a. s. Voorts zal geene aangifte gelden, indien do belanghebbende het perceelsgedeelte niet in

MISSIVE VAN DEN MINISTER VAN BINNENLANDSCHE ZAKEN.

huur had, doch vrije woning genoot, of indien hij het niet gedurende genoemden termijn van negen maanden heeft bewoond.

Het gemeentebestuur heeft zich overigens te verzekeren , dat de aangiften van belanghebbenden met de waarheid overeenstemmen. Twijfelt het of dit hêt geval is, het moet omtrent het feit der verhuring en dat der bewoning een onderzoek instellen. Het kan bepaaldelijk zich daaromtrent bij den verhuurder van het peroeelsgedeelte vergewissen, zonder dat diens verklaring evenwel in elk geval als beslissend behoeft te worden aangemerkt. Blijkt het dat de huur schriftelijk is aangegaan, dan kan inzage van het huurcontract nuttig zijn. Ook zullen in gemeenten , waar de huurwaarde der woning een der grondslagen van den hoofdelijken omslag is, de opgaven daaromtrent voor deze zaak benuttigd kunnen worden.

De uitdrukking »inwonende eigenaarquot; is gebruikt in den zin waarin zij voorkomt in de wet op de personeele belasting. Bij de toepassing dezer wet wordt door de administratie der belastingen uitgemaakt, wie als zoodanig is te beschouwen en dit punt kan dus voor de gemeentebesturen geene moeilijkheid opleveren.

Omtrent de schattingen en herschattingen zijn in het aangehaald Koninklijk besluit de noodige voorschriften gegeven. Wil, voordat Gjj tot belediging der schatters en herschatters overgaat, hen daaromtrent inlichten en hen opmerkzaam maken dat de schatting der perceelsgedeelten moet geschieden in verhouding tot de huurwaarde van het geheele perceel en hoe zij bij verschil van gevoelen te handelen hebben.

Zoowel de in art. 1 sub c als de in art. I sub a en b bedoelde personen zullen het kiesrecht niet deelachtig worden, indien zij in het burgerlijk jaar aan de vaststelling der kiezerslijsten voorafgaande, dus voor ditmaal in 1887 , onderstand van eene instelling van weldadigheid of van een gemeentebestuur hebben genoten. Onder het woord onderstand is zoowel bedeeling in geld als in andere voorwerpen begrepen. Voor zooverre het gemeentebestuur zelf onderstand verleende, of weet dat eene instelling van weldadigheid dat deed , laten burgemeester en wethouders de bedeelden van de kiezerslijsten weg. Is het bestuur met die omstandigheid niet bekend, dan kan zij alsnog blijken uit de inlichtingen door de instellingen van weldadigheid volgens art lOtó aan den gemeenteraad te verstrekken. De verplichting tot het verstrekken dezer inlichtingen is alleen opgelegd aan de in de gemeente gevestigde instellingen , maar de wet verbiedt niet ze ook aan buiten de gemeente gevestigde instellingen te vragen, en mocht het U bekend zijn dat eene buiten uwe gemeente gevestigde instelling aan armen uwer gemeente bedeeling verschaft, dan verdient het aanbeveling ook die instellingen te verzoeken aan U de bedoelde opgaven te willen doen. Komen die in , wil dan bevorderen dat, door een daartoe bevoegd persoon (die tot de leden van den gemeenteraad of tot de ambtenaren der gemeente kan be-hooren) dienovereenkomstig bezwaren bij den Eaad worden ingediend. De door in Uwe gemeente gevestigde instellingen verstrekte opgaven moeten volgens ai\'t. lOtós aan den gemeenteraad worden ingediend en de duidelijke bedoeling van die inzending aan den Raad is, dat zij zullen worden behandeld als bezwaren tegen de kiezerslijst, zoodat volgens

MISSIVE VAN DEN MINISTER VAN BINNENLANDSOHE ZAKEN.

art. 14 van de schrapping op grond van verleende bedeeling aan de geschrapte personen moet worden kennis gegeven. Ten onrechte zou men de bevoegdheid van den gemeenteraad om aldus te handelen betwisten op grond van het Koninklijk besluit van 26 April 1865 {Staatsblad nⁿ. 30). Dit besluit vernietigde een raadsbesluit op grond dat de voorschriften der wet, die ten doel hebben een behoorlijk onderzoek aan de beslissing des Raads te laten voorafgaan, niet waren in acht genomen. Hiervan kan ten deze geen sprake zijn : de artt. \\0bis en 12bis zijn juist bestemd om een behoorlijk onderzoek te verzekeren , en het voorschrift van art. 10/«s zou geen zin hebben, indien de Raad de bevoegdheid miste om naar aanleiding der bevolen opgaven de kiezerslijsten te verbeteren.

De kiezerslijsten moeten thans overeenkomstig art. 9 worden ingericht. Een nieuw model voor die lijsten zult Gij hierbij aantreffen. Het spreekt van zelf, dat voor eiken kiezer slechts een van de kolommen 7, of 8, óf de kolommen 9 en 10 moeten worden ingevuld. In kolom 8 moeten ook worden gebracht de aandeelen in onverdeelde aanslagen, welke ƒ 10 of meer bedragen.

Aangezien het aantal kiezers van den gemeenteraad aanmerkelijk grooter dan tot nog toe zal worden, verzoek ik ü te overwegen in hoeverre het noodig zal zijn , Uwe gemeente overeenkomstig art. 6 der gemeentewet in afdeelingen te verdoelen ter vergemakkelijking van de inlevering van stembriefjes.

Het schijnt, dat de bepaling van art. 51 der kieswet betreffende de verzegeling der stembussen niet overal behoorlijk wordt nageleefd. Wil de stembureaux in Uwe gemeente op dit voorschrift opmerkzaam maken.

\'s Gravenhage, den 30 November 1887.

De Minister van Staat, Minister van Binnentandsche Zaken,

(get.) Hhemskeuk.

KONINKLIJK BESLUIT van don 14den Februari 1S88 no. 1, (Staatsblad n°. 28) tot aanwijzing van de hooge en gewichtige openbare betrekkingen, waarvan het bekleeden of bekleed hebben de verkiesbaarheid tot lid van de Eerste Kamer der Staten-Generaul medebrengt.

EENIG AllTIKEL.

De hooge en gewichtige openbare betrekkingen, waarvan het bekleeden of bekleed hebben, behoudens het bepaalde in art. 93, 1« lid en in art. 96, 1« lid der Grondwet, de verkiesbaarheid tot lid van de Eerste Kamer der Staten-Generaal medebrengt, zijn die van:

President van eene der Kamers der Staten-Generaal,

Vice-President en Lid van den Kaad van State ,

Staatsraad in buitengewonen dienst,

President en Lid van de Algemeene Kekenkamer,

Directeur van het Kabinet des Konings,

Hoofd van een Departement van Algemeen Bestuur,

Buitengewoon Gezant en Gevolmachtigd Minister,

Minister-resident,

President, Vice-President en Lid van den Hoogen Raad, Procureur-Generaal en Advocaat-Generaal bij den Hoogen llaad, President van- en Procureur-Generaal bij een Gerechtshof,

President van het Hoog Militair Gerechtshof,

Advocaat-Fiscaal voor \'s Konings zee- en landmacht,

Commissaris des Konings in eene provincie,

Burgemeester van eene gemeente van meer dan 40.000 zielen ,

Curator van eene Rijks-Universiteit,

Curator van de gemeentelijke Universiteit te Amsterdam ,

Hoogleeraar aan eene Rijks-Universiteit en Hoogleeraar aan de gemeentelijke Universiteit te Amsterdam, mits het hoogleeraarschap gedurende meer dan tien jaren bekleed zij ,

Voorzitter en Lid van de Koninklijke Academie van Wetenschappen ,

Admiraal,

Vice-Admiraal,

Schout-bij-Nacht,

Generaal der Infanterie,

KONINKLIJK BESLUIT VAN 14 FEBBUARI 1888.

Luitenant-Generaal,

Generaal-Majoor,

Gouverneur-Generaal van Nederlandsch-Inditi, Luitenant-Gouverneur-Generaal van Nederlandsch-Indii!, Vice-President en Lid van den Raad van Nederlandsch-IndiC, President van de Algemeene Rekenkamer in Nederlandsch-Indi(i, President van het Hoog Gerechtshof in Nederlandsch-Indiü, Gouverneur van Suriname,

Gouverneur van Curasao.