¹

GrEDICHTJES.

GEDICHTJES

J. J. o K K: m K H.

DERDE DRT\'K.

ARNHEM-NIJMEGEN,

G E B S. E. amp; M. C 0 H E N.

•1888.

Snelpersdruk van Gebrs. K. amp; M. Cohen, te Arnhem.

\'t ^rste ^iend.

len \'t stoel bij de vuurploat zit duttend \'en sloof ,

Ze is krom hoast van smerte, vroeg oud, bijkant doof. \'En man en zes kienders die goengen hoar veur, Eén schat bleef hoar over: beur zon en beur fleur.

Kiek, vorschend goan de oog\' nou ien \'t kaemerken rond.

— Woar was ze, die stark heur oan \'t léven nog bond ?

— Och, joa ! \'t zal zoo wêzen; ien \'t lommerig pad,

— Doar plukt ze veur moeder \'en bluumpken of wat.

En buuten, — welzeker, ien \'t blomhof, doar stond Mooi Eika; en \'k weet, wat ze\'r zocht dat ze \'t vond,

\'t erste kiend.

Moar ook, wat z\'er vond, liet ze droevig weer goan, Al viel \'t beur ook bang en al glimt nou beur troan.

— Zoo\'n liefïelik jungske! — En mooi Kieksken ze gluurt Deur \'t loantje ien den bof. En ze kiekt en ze tuurt:

— Moar nee, \'t was gedoan; Krelis kumt er niet weer:

— »\'k Heb \'en ander,quot; dat zei ze.

Ocb \'t hart duut zoo zeer.

— \'En ander ? — Welzeker! — Dóar, achter \'et glas

— Doar zit ze, beur liefste ! die \'t joaren al was;

— Veur hoar mot .ze warken. En \'t zurgen dat dient,

— Went \'t bloadje dat keerde : van moeder en kiend.

— »En ander!quot; Wat keek ie mistroostig! En weer;

— »Heb gij er \'en ander!quot; Toen zeidie niks meer.

— Toen zag ie zoo wit as \'en dooje; en \'et bloed

— Vloog mien as \'en brand deur \'t geloat en \'t gemoed.

— Zoo trok ie. — Knap jungsken! En \'k zei hem adie Umda\'k er \'en ander .. Ligt zuukt ie nou wie,

\'t erste kiend.

— Ligt meint ie da\'k Peter ot\' Gijsbert of Piet

— Al \'t joa gaf. Den woare, doaroan clenkt ie niet.

— Adie! Eieka zucht;

— Nou wat bluumpke^ geplukt

— Veur moeder. — Van \'t meidorn \'en siertak gerukt!

— Si! \'t Vinger can bloed! Och , d\'r bloedt zooveul meer ,

— Dit kan d\'r ligt bij. Is \'t niewoar, Lieven Heer!

— Kom vlug weer noar binnen! Flink, \'t heufd ien de looht. •—■ As moeder mein troan\' zag, wie weet wat ze docht;

— Wie weet of ze \'t roajde, en dat dee heur verdriet.

— De woarheid . . . nee, heurt z\'ien d\'r eeuwigheid niet.

— Ze sloapt — Lieve moeder!

En buuten, hoe mild

— Stroalt de oavond. C4een teksken of bloadjen dat trilt.

•—- De lindes veur \'t roam, en de meidorn oan \'t schuur,

— Ze stoan er......nog krek as toen Krelisken buur. . . .

— Nee, \'k wil hum vergeten......

— Wat zou ie nou doen

\'t krste kiend.

— Um deez tied .. . ? Nou voert ie de kiep\' en kalkoen\'.

— Dat zin er zien, ooilams.

Of lupt ie misschien

— Mistroostig den bouw rond, stoag denkend oan raein?

— Joa zeker ! — Wat zag ie arg wit toen ie gong.

— O God as ie ens . . . \'t Wordt mien bang.

Erme jong!

— De put bij boer Toon is zoo diep en zoo zwart.

— Zien mes is zoo scharp.

En de kalkmuur zoo bard.

— Mien Kreel, as ie ens oan zien eiges de band

— Gesloagen had, dwoaslik versuusd ien \'t verstand.

— As ie ens... \'k Wil \'t weten — \'k wil \'t keeren. —

Zoo\'n nood

— Woar\' niet \'t overleven: Mien Krelisken dood!

Toe vort dan. — Maar moeder? — Zie, \'t sloapen is rust. Zoo\'n goejig geloat! Nog beur efkes gekust.

Heel zuutjes geloopen. De klink van de deur.

— Veurzichtig óp neer. Zoo, nou \'t schuufken d\'r veur.

\'T ERSTE KI END.

En weer kumt ze buuten.

De haogedoorn lacht

len d\'aovend.

— O lachen ! En geet niet de klacht

— Misschien al deur \'t derpken van mond en ien \'t rond,

— Wat Krelis ien mismoed zich eiges bestond!

— Zwieg stil; \'t is onmeuglik! Moar de angst!

En heur voet Joagt ree deur den hof langs zien fleuren vol gloed En \'t hekkentje klapt dat de hoagedorn trilt,

En de bluumekes vallen as sneevlökskes mild.

Oan \'t eind van de lindes, bij \'t arf van boer Toon,

Woar Krelis hum dient veur den kost en goed loon,

Doar steet nou mooi Rika, deur \'t elshout gedekt,

Heur küpken al turend, noar \'t arf uutgestrekt.

— Ze ziet....

Nee .... Joa toch !

Lieven Heere is \'t wel woar . ... ?

— O zeker, \'t is Kreel. En God-lof, \'t wordt nou kloar:

\'t erste kiend.

— Heur vreeze was slecht, \'t Bang gemoed het weer vree,

— Bedroefd mag ie wezen. Moar zundig .... Nee! Nee!

— Kiek, \'t hoenderhok uittroojend, \'t oog noar den grond,

— Zoo geet ie langs \'t veurplein: den put half ien \'t rond;

— Den heujberg veurbij; \'t vonder over. — Wat wil

— Wat zuukt ie bie \'t karnhuus ? — Veur \'t roam steet ie stil.

— De hand boven de oogen, zoo tuurt ie deur \'t glas.

— Wat ie zuukt. .. ? Help mien God, as dat woarheid ens was —- As ïriene de melkster hum \'t heufd had beruurd,

— As liefde veur \'t kiend hum nou toelacht en stuurt!

— Ai!... . Zie dan .... doar kumt ze.

Velt plotsling de nacht -—- Met lood over de oogen ! De melkster ze lacht.

— Hie wenkt hoar — Soam goan ze ien \'t schuurtje.

En op stond

Sleet de deur.

— O spin! had gij \'t webbe in oe mond !! ?

\'t erste kiend.

— Nooit, bonsde zóo \'t harte. —

Veuruut! — Hier, op zied

— Van \'t planken beschutting ontwaoren z\' heur niet.

— Hier, \'t oor oan \'t beschot, kan ze luusterend stoan,

— En zien deur de reten, al bigg\'len heur troan\'.

En Kika ze toeft. Moar clan . . . \'t schiemerend oog

Vonkt op. — Heurt ze goed? Was \'t wéér glimp die bedroog ?

— Geeit Krelis met beving can Triene \'t bestel

— Um »\'t liefkenquot; te brengen zien eeuwig voanvel!

— Joa! »Zeg heur,quot; zoo sprêkt ie: da\'k stoag en ien trouw

— »Oan Kika zal denken. Moar »\'t 1 i e f s t e as de vrouw

— — Van wie ook te zien . . .

Nee, mien bloed geet te fel.

— ))Uut \'t darpken mo\'k weg, went zoo\'n leed woar\'en hel!quot;

\'En schreiende lach, suust langs \'t schuurken. En vort Vlucht Eika. — Moar dan schiet de kracht heur te kort. En \'t vonder-leun trilt in d\'r hand, as \'et riet Dat zwiebelt deur \'t koelt jen o.an \'t boord van den vliet.

\'t erste kiend.

Weer schuilt ze ien \'et elshout

— O Kvelis a\'j \'t wist!

Is heur zucht. —

Nou schrikt ze.

— »Mooi Eika!quot;

— Hie is \'t!

— Doar toeft ie. En \'t oog dat meest vrindelijk lacht —. Steet star. Heel \'t geloat is en kou Wienternacht!

En noaderend sprêkt ie: — »Ei kiend; toeft ie hier

— »Op deez arfstee, den ander die \'t hart oe in vier

— »Doet branden? Ko\'j zóólang niet keeren den gloed,

— «Tot Krelis wied weg was, met rouw ien \'t gemoed ?quot;

En Eika, ze trilt. \'tJoagend bloed vliegt ien top.

Sprêkt, sprêkt dan ! zoo drijft heur fel hartegeklop.

Moar de oajem verstolt; en \'t mooi köpken ter zied, Zoo zucht ze. En beur oogen _ ze dichten \'en lied.

T ERSTE KIEND.

len \'t kaemerken gunds, woar al \'t oavend-gelonk Met zilveren stroalen deur \'t vensterken blonk,

Sliep moeder nog vort.

En dear buuten op \'t pas.

Glitsen vlocbtig twee scboaduws langs \'t vensterglas.

De klink ruurt. En moeder, half duttende nog,

Wrieft de oogen.

— Is \'t woarheid of droomend bedrog ?

— Was \'t Krelis wel die ze ien den witglimp der moan

— Doar ginds met den arm um heuv eenigst ziet stoan ?

— »W;it! Kika . . .!quot;

En Krelis wil \'t kloaren op stond,

Moar — \'t liefke drukt snoaks \'t mollig henje op zien mond.

— »Best moederken,quot; sprêkt ze: «nou zeg ik geen nee, sWent Krelis, den goeje, bie vroagt er ons twee.quot;

Moar moeder begriept niet... — Wat zeggen ze! — Wou

— Den Krelis, bóar, sloof, en zoo doof nog tot. . .

Nou

\'T ERSTE KIENIi,

O kiek mins, doar lachen ze soam! Heeretied! As gekken. — Um Moeder? — Nee zekerlik niet.

Alével, nou vat ze \'t. Och minsen, wa\'n vreugd!

— Stil kienders! ze kussen de muts hoar van \'t heufd. Ze lachen .... tot Eieksken hoast stikkend, de bron, Uutbarstend ien schreien, erst goed luchten kon.

len \'t blomhof doar sloan er de nachtegoals zoet, En binnen doar lacht \'et weer blij — en veur goed. De moan lonkt deur \'t venster; en glanzend beschient Ze \'t poartje, oan den stoel van heur lieve erste kienu! 1873.

Jiet ^Js.

» V oort Adriaan! Toe jongen vcort! »De lucht \'.vordt dik en zwart, »En moeder zit zoo eenzaam t\'huis, ))Denk aan haar koude en smart. ))Ik vrees voor storm in korten tijd, »Zie toch dat wolkgevaart\' ....

«Trek jongen vlug de slee; zij voert »Ons sprokliout naar den haard.

In de hut die daar staat Aan den zoom van het meer, Zit een vrouw, en de kou Doet de zwakke zoo zeer.

HET IJS.

En ze zucht, en ze tuurt Door een vensterruit heen, En ze klaagt: »Och hoe lang »Laat mijn Huib mij alleen !quot;

»Toe Treeske, sla den schortdoek om »En neem mjjn wanten, kind,

»Ik hoor je tanden klapprend gaan, »Hij snijdt zoo fel, de wind.

»En Adriaan, loop haastig toch,

»Drie uur in plaats van éen »Zit moeder Truitje ziek en koud, »In onze stulp alleen.quot;

\'t Is een huilende orkaan

Die — met jachtsneeuw doorzaaid —

Als een sikkel het graan,

Grinds de wouddennen maait;

Gierend zweept hij de lucht.

En van \'t stulpjen zoo broos

Rukt hij schouwsteen en dak

In een werw\'lende hoos.

IIET US.

«Kom Treeske, zit op \'t sprokhout neer, »De slede glijdt tocb ligt;

«Hier. neem mijn jas, en trek hem kind, ))Tot over de co-en digt.

»Toe, neem hem, \'k heb mijn hemdrok nog »En ook de wollen das. —

»Voort jongen .... moeder wacht zoo lang , ))Voort met versnelden pas !quot;

En de moeder ontzet Kermt: »6ena Hemelheer!quot;

En ze sleept zich door \'t puin.

Maar geen kracht rest haar meer ,

Voor de hut zinkt z\' ineen ,

En de wind snijdt zoo fel,

En heur oogen gaan dicht,

En -

Bij God heeft ze \'t wèl.

— «Voort Adriaan! Toe rep je wat, sik schuif je haast voorbij;

»Hier staat de baak, eu onze hut.

2

HET 1.IS.

sLigt juist aan de overzij. . . \'

»0f ben je ook moe----? Nu, zet je clan

sMaar gauw naast Treeske neer.

«Ja \'t kan wel; \'t gaat zelfs vlugger nu,

Maar \'t is verschriklijk weer.quot;

En de vader schuift snel,

Door de liefde vol kracht,

Zijne slede over \'t vlak Met de dierbare vracht.

Doch de jachtsneeuw — gezweept Door den ijskouden wind -Heeft bij \'t staren vooruit \'t Oog des armen verblind

Daar stoot de slee. En \'t kraakt.

»Wat is \'t?quot;

Eoep Huibert; »Adriaan!

)iLief ïreeske! Hemel sta ons bij!

»Mijn God, wat nu gedaan?quot;

De slede is in een wrak geraakt En Huib strekt de armen uit,

HET IJS.

Maar, \'t kentel-rjs breekt telkens af, En — \'t meer ontvangt zijn buit.

Door de wanhoop gejaagd Kampt de vader vol moed;

Daar .... in \'t ijskille nat Zinkt zijn leven, zijn bloed;

Op het vlak strekt bij neer,

En hij tast onder \'t ijs En Treeske, hij vat haar,

»God zij dank en zij prijs!quot;

Maar Adriaan, den goeden knaap. Hem hoort, hem vindt hij niet. \'t Is vruchtloos of hij roept en tast En plast in killen vliet.

Keeds dekt de kilste zerk zijn lijk Reeds vlood zijn adem heen, Hij volgde moeders spoor.

Helaas!

Huib blijft met Treeske alleen.

Bij een puinhoop aan \'t meer,

Toeft een arme; en zijn klacht

HET IJS.

Smelt ineen met den storm Die nog giert lieel den nacht. En de orkaan gilt en tluit,

En bij sart: — Arme bloed, — Da\'s jou deel! Die r ij k z ij n, Die hebben het goed!

Als ge \'t warm hebt in uw zalen Wijl de stormwind buiten giert, Als ge uw ijs eet van kristalen , Wen de winter zege viert:

Denkt dan Dames en Mijnheeren, Dat, waar de aard zijn weelde u biedt De armoe worstelt bij \'t ontberen , Ach, uw ijs is \'t hunne niet.

1857.

\'t Z|Unneke en \'t \'jMoantje.

G uncls wied in \'t klein wit huuske,

Doar woont Geurt W illems\' kiend ,

Z\' is lief, krek achttien joaren,

Zacht, olik en gezwiend ;

Keert zij heur blauwe kroaltjes

Near \'t glanzend zonnelicht,

Dan liekt ze krek \'en moantje,

Zoo\'n oarig , rond gezicht!

«Zoo\'n zachtigbeid; zoo\'n.... \'k weet niet.quot;

Zeit buurmans kloeke Bart:

»Moar wonder! \'t noar de moan zien

»Dat rnoakt oe roar um \'t hart.quot;

Alêvel, \'t hart mocht zwiegen ,

\'t zunneke en \'t moantje.

Went, ien Geurt Willems\' huus , Viel oan geen trouw\' te denken Bij armoej ziekte en kruus. En Mieke, \'t lief ken, fiuustert; »Kom Bart, wês maor te vree , »We zullen hopend wachten, »\'t Lupt wis ien\'t eind nog mee.quot; \'t Is droef!

En zie, gunds wiejer, Ien \'t huus vol proal en pracht, Doar woont \'en schatriek heerschap , Moar, griemlig as de nacht;

Doar woont \'en korzel heerschap , Vroeg oud van overdoad,

\'En schrik veur de erme pachter, Veur \'t booi-volk ruw en kwoad; En — de eenigst die met liefde Nog oan hum bleef verknocht, Is \'t kiend die \'t jonge léven Den man ten offer brocht, Die, zuute min versmoajend....

\'t zunneke en \'t jioantje

Moar stil, wat schiet doar ree,

Langs \'t ruukend hoagedoren ,

Vort, noar Geurt Willems\' stee ?

Zie — onder \'t streujen huudje

Met fleddrend gruunzied lient,

Doar toont \'et zonnig snuutje

Van heerschaps eenig kiend.

»Z\' is mooi! mooi as et zonlicht,quot;

Zeit Bart: »\\vent ziet z\'oe oan ,

))\'t Is wel verdrêjd, a\'j de oogen

»üan niet umlêg mot sloan.quot;

Doar schiet ze vort. Bart ziet heur

len\'t zoal op Moor den hit.

\'t Schuum broest den zwarten lang-maon

Urn neus en blank gebit.

En, \'t roozig nêtelduukske

Van juffer Ottelej^n,

Hie speurt \'et lang ... as \'t Heddert

len \'t zomer oavondschijn.

len \'t letst — half roajt half ziet ie \'t —

Bij \'t huuske klein en wit;

Daar wipt \'t rood japunken

Van \'t zoal; en Moor de hit.

Ze bindt hum oan den putboom ;

Zij voorts, op vlugge vuut\'

\'t zunneke es \'t moantje.

\'Et deurken ien. — Zoo\'n juffer!

— Wat die doar binnen duut!

Wi\'jt weten . . .?

Zie — ien \'t huuske, Véur \'t roam bij \'t spinnewiel ,

Doar zit \'en schrumplig bestje ïe sloapen; de ouwe ziel!

Ze sloapt, en da\'s wel \'t wieste, Went, woakt ze, en trooit ze \'t rad, Dan toch verruurt z\'eur hand niet. Ten wqar\' z\'en snufke vat. Zquot; is kiendseh. En gunder, achter \'Et voal bedstee-gardien,

Doar leit Geurt Willems eiges Ziek; al \'en wêk of tien.

Zien vrouw... is dood. Zes kienders ! Verstoaj\'t. . . Mieke zee:

— «Bart, loawe wachten, hopen. sHelp moar \'en henje mee.quot;

Kiek, pas het Mieke handig Heur voaders peul geschud;

\'t zunneke en \'t moaxtje.

\'t Jong volk lei z\'al te sloapen En \'t pakt zoo gauw den dut Pas bet z\'en lêpel vuurgloed Geschept veur de ouwe sloof;

Went zelfs ien\'t zomer oavend Wil Grootje \'en werme stoof Pas liet ze\'t al geredderd, Of \'t neigend zonnelicht Koatst deur \'t losgoand deurken \'En glans op beur gezicht; En — Otteleyne groet heur. Zie, Mieke kleurt en lacht, Die .Tufler \'t is \'en engel! \'En zunneke vol kracht, \'En zunneke vol liefde Vol léven en vol gloed, Die weldoad brengt in kluuskes En vrêj ien \'t zwak gemoed.

Zie toch: uut eigen beurske — Ze dee \'et al tien wék\'

Telt Otteleyne \'t dagloon, En zonder zèjeprêk.

Ze fiuustert moar twee woordjes :

\'T ZUNXEKE EN \'t MOANTJE.

«Vertrouwen en g e d u 1 d.quot; En Mieke lacht; ))0eh Juffer,

»Doar hei\'j mien mee vervuld.quot; Joa, vroeg was \'t oarig Mieken Al Otteleyne\'s lust;

Wat wier dat boeren snuutje — As \'t schoon was — duk gekust. \'Et jufferkeu — acht joarkes,

Klein Mieke, vier misschien,

Was \'t oarigheid die grootste Bij \'t kleine ding te zien :

Ott\'leentje ien mooie kleerkes,

Moar zonder gruis bestoan ; De dreumes: jekske en rökske Zelfs houtren klumpkes oan.

Dan zat ien \'t juffers stuultje Lief Mieke ; en Otteleyn Veul harder op \'en benkske :

»\'t Klein ding was ook zoo klein! Dan gaf z\'eur, kuukske of parzik, Gespoard uut eigen mond;

Zoo\'n parzik — wat ze smulde ! \'t Sap liep heur \'t munje rond. Dan lei z\'eur groote waspop,

Met heel natuurlik hoar,

In Mieke\'s erm en steunde

T ZUNNEKK EN \'T MOANTJE.

Den kop — die was te zwoar! Dan leerde z\'eur de breistèk; Al wiejer: \'t A. B. C.

Dóar had nou \'t boerendernje Zoo\'n groote schik niet mee.

»Geduld! G-eduld!quot; bad toen al \'t Lief meisterke gezeid ;

En eindlik as ze\'t vatte . . .

Wat was \'t dan oarigheid!

De kiendsbeid vloog al dartiend,

Moar, \'t lieven van die twee,

— Langs blom en distel üeddrend — Vlood met de jeugd niet mee

En, vroag ie: of geen lijën Der jonkbeidsmoed verwon . . . ? \'t Licht kriegt de zon van hooger De moan glanst deur de zon.

En nou — \'t is buuten lieflik, Alschoon \'t ook oavond is; Dat kleverveld. wat ruukt\'et. En \'t wiendje wêjt zoo frisch.

Joa, \'t zunneke dook onder,

— Bart bet beur gloed gezien.

\'t zünneke en t moantje.

Moar ook, hie toeft nog gern wat len\'t blanke moanesobien:

»6\'en-oavond Mieke,quot; zeidie:

»Zoo loat nog op \'et pad . . . ?quot;

—— \'t Was krek of \'t lietlik dernje Wat onder \'t veurschoot bad.

»»Ocb ja,quot;quot; sprak Mieke mHuizoam ;

))»Vrouw Huiberts oudste kiend,

»»Zoo beur ik, mot van oavond »»Ten volle al zin bediend:

»»\'k Goai . . .— »Wel,quot; zeit Bart, »\'t is oardig

»Daj nou ien\'t Eooinscb geleuft !quot;

En zij: »»Ien \'t bart bei\'j liefde,

»»\'t Geleuven zit ien \'tbeufd!quot;quot;

Vort was ze.

En gunds, woar \'t léven Den dood kiekt ien\'t gezicbt.;

Doar schiet de moan deur \'t venster \'En stroalje op \'t zieke wicht:

En de eigen stond kumt Mieke Heel zacht ter woning in,

Um roajend troost te geven,

-- En meer - oan\'t droef gezin.

En, as ze\'t zieke kienje Op \'t bleike wengske kust.

Dan beurt ze \'t - oa-jemhoa-len.

\'t zunneke ex \'t moantje.

Heur — zuutjes, heel gerust. En, as ze ^:t ijlings boodschapt, Dan gliensleren heur troan\', Zoó , as dear buuten glienstert De volle blanke moan.

11.

Sinds \'t oavond die\'k oe meldde,

Zag driemoal twoalef keer ,

De volle moan in stoatie

Op \'t vrindlik derpke neer.

Ens zag ze — \'t was toen weinter —

Vlak noast de kleine kark,

Krek bij den dorren treurwilg,

\'En pasgehouwen zark,

Heur scbiensel kantte starker

\'Et noamschrift ien den steen:

Dóar rustte \'t korz\'le heerschap,

En had er \'t riek alleen.

\'T ZUNNEKE EK \'ï MOANTJE.

Ens zug de moan — \'t was zomer —

Doags had de zon \'t gezien —

\'En mins, vol dank ien \'t harte,

Hersteld noa bitter liên,

Doags zag de zon hum ploegen,

En — toen de moan hum -vond

Op \'t benske buuten \'t huuske,

Weer vroolilc en gezond,

Oan beije\'s kant \'en lieve,

Hiér \'t oudje — en Mieke dóar,

Toen sloeg Geurt Willems \'t oog op

En, nam de pet van \'t hoar;

Greep bestjes hand — die meinde:

Geurt kwiem van d\'Oost weerum

En kuste \'t lieve Mieken,

En \'t kiend wel tienmoal hum.

Ens, \'t was toen gruun ien \'t veurjoar, De moan zag flauwkes neer,

— Geen wonder went de zon scheen, \'t Was overdag, mooi weer —

En zon én moan, ze zoagen:

Twee moagdekens gezwiend Op \'t pad. d\'Een was \'en juffer.

\'t zunneke ex \'t moantje.

En de andre \'en boerenkiend; Ze liepen \'t karkhofs-loantjen, En — \'t hek straks iengegoan. Was \'t bii \'en zwarten eerdhoop Dat ze eindlijk bleven stoan.

Stil groef lief Mieke \'en kuultjen len de eerd, met eigen band;

Deur Ottelyn wier \'t struukske Van witte roos\' geplant,

Went, Grootje die bier rustte, Scboon droevig kiendscb in \'t lest, Was altied k i e n d in \'t k w o a j e, Nou kiend in rein gewest.

En, toen die twee weer togen Deur \'t poadjen n o a s t de kark, Blonk dear \'en troan ien \'t zonlicht En - viel op k o u w e n zark.

Krek driemoal twoalef keeren Had dan de volle moan, — Ien Mieke\'s oog — vlak boven \'Et buus van Bart gestoan;

\'t Was o, zoo\'n mooie mergen, De Mei-z o n stroalde ien gloed, En beel \'et Bêtuwscb derpke

\'t zunneke en \'t moantje.

Had blijheid ien \'t gemoed ;

Ge zoagt er vlag en wimpel, \'t Jong-volk te peerd; gesierd Met lient en strik. Gunds lovers Deur de eerehoog geslierd.

\'t Was feest!

De dom\'nei trok zich \'Et gladste befken oan,

En vroeg was burgemeister Naar \'t roadhuus al gegoan.

Lang mosten twee doar wachten , Moar nou, doar kwiem de stoet! Veurop, tien blauwe kerels ;

Jong minsen , wa\'n getoet 1 En noast de koets met vierspan,

Eiep \'t al met blij gezang:

«Veur Otteleyne en de echtvrind, »Gods zégen! levenslang!

«Hiep hiep hoerah !quot; En de ouwen Ze knikten blied te mee\':

»Joa Joa, noa zóoveul strijens »Kumt heur die glans wel toe.quot; En o! ze wiesten \'t zeker,

Dat ze ook as landheers vrouw Wel over \'t derpke lichten En zêgnend woaken zou.

\'t zunneke ex \'t moantje.

Oan de eigen oavond ging doar — Bestroald deur \'t licht der moan Mooi M i e k e , en ielkreis keek heur \'En andre minzoam oan.

»Van doag, mien beste scbatje,quot; Zei Bart met zuut gesnap:

»Was \'t wél ien kark en roadhuus »Twee vliegen in éen klap ;

«Mor.r zeker liefste wiefken , »Oe trouwe oan Grootje en voar, »Za\'k oe as man vergelden, »God help\' mien! lange joar !

En — \'t poartje trok op huus oan , Noar eigen bof en beerd;

Bart weet wie Mieke handig Bestiering bet geleerd:

\'t Lief zunneke Otteleyne! —

Straks broebten z\' eur \'en mik, quot; Ze zullen \'t alle joar doen Van zeuven pond — zóo dik. De dank die most toch spréken. En zie — pas trooi \'et poar Heur neije buuske binnen

3

\'t zunneke en \'t moantje.

— Wat was \'t er beider, kloav! —

Of, onder \'t boeren völkske

Dat nog wat jolen zou,

Kwiem \'t Eoomsch arm-kiend noar veuren,

En booi der jonge vrouw

H e u r ouwers dank : \'En pötje

Met room zoo wit as schuum,

En, schoon er niet veul ien was;

\'t Hart, was as \'t pötje----ruum!

\'t Is uut!

Moar — zon en moantje Ze bleven ien beur stand ;

Ze rezen en ze doalden,

Altied krek in \'t verband;

\'Et moantje kiekt noar \'t zunn\'ken. En wat ze kriegt van \'t licht,

Dat loat, z\' op tied, weer schienen ; \'t Is mooi, moar ook heur plicht, En, dat \'et zoo kan wezen Ook bij de minsen klein ....

Stil — \'k zie ze gander kuij\'ren Vrouw Mieke en Otteleyn;

Ze lachen!

\'t zunneke en \'t moantje.

En gunds wiejer Sprêkt Bart, lief Mieke\'s vrind : »Ku\'jt zunneke niet wezen »A\'j dan moar \'t moantje bint.quot; April 4864.

^Wat Willem van \'t blommeke zeit.

M ooi blommeke wat bi j toch lief,

Wat kiek ie tocb minnig en oarig,

Ge lacht er da\'k lust krieg um \'t net zoo te doen,

En \'t is er rond um oe zoo bloarig.

Mooi blommeke wat ruuk ie zuut,

Van wit en van rood bij gemengeld,

Al kiek ik in \'t rond — nee — ik zie d\'r als gij

Geen ranker en béter gestrengeld.

Mooi blommeke vervélt \'t oe niet Doar altied te stoan bij \'s geileken?

WAT \'WILLEM VAN \'T BLO.MMEKE ZEIT.

Ge ziet er oe zusters moar anders ook niet, D\'r velt o zoo veul nog te kieken.

Mooi blommeken ik pluk oe af... .

Wat mein ie . . . da\'j korter zoudt fleuren ?

Geen nood. En alêvel ien \'t kaemerke gunds Doar spréken ze starker oe kleuren.

As \'t sturmen goeng — hier ha\'j \'t dan kwoad, Bij mien zal de weind oe niet deren,

Varsch woater dat hoal ik oe iederen dag, In \'t venster ku\'j mooi figeléren.

Mooi blommeke wat bi\'j toch lief.

Wat kiek ie toch minnig en oarig;

Ik pluk oe — moar erst nog \'en bietje geduld,

Erst ploatse gezocht en oe \'t blomglas gevuld,

En dan — \'t wordt um \'t hart mien zoo roarig.

1861.

JpDe luiende.

Ik bin moar \'ea errebeidsjongen, Meesttieds met geen cent ien de zak,

Geen ouwers, geen bruurs en geen zusters, Verecbtig nog korts ook geen dak.

Ik bin moar \'en schrumpelig kerlje , Ze zeggen as pompwoater schroal, Pokdoalig en lillik van tronie,

Kleedoazie — zoo\'n klein bietje koal.

Ik bin moar \'en errebiedsjongen ,

\'k Dien Hannes den boer op zien land,

DE ZIENDE.

Boer Hannes die geeft er de kost veur; Boer Hannes bet schoon zien verstand!

Boer Hannes! wa\'n mins tegen ikke:

Hie \'n os; ik \'en mugske, niks meer;

Heel riek, joa, sehatriek mot ie wézen, Hie zit wel \'en duum-dik in \'t smeer.

Boer Hannes, wat hei\'j toch \'n bouwing! Wat bargen vol heuj! en wat vee ! Wa\'n land! en wa\'n korn op oe zolder! En \'t mot — as ie starft — moar ien twee.

Jong minsen, wat hei\'j toch van alles;

Moar, wa\'k er nog \'t mooiste van Tiend — \'k Wor altied zoo roarig en olik —

Boer Hannes, \'t is Mieken oe kiend.

Mooi Mieke, wa\'n droessig poar eugskes ! Wa\'n stemmeke zuut in oe mond !

DK. ZIENDE.

Niet een geet zoo beider en proper,

Al zuuk ie de Bêluw ook rond.

Hooi Mieken ! Och, loa\'k er van zwiegen Ze vreit er niks preutsig of stief; En — stêkt ze soms \'t munje noar veuren, Dan is z\'as \'en engeltje lief.

Dan kiekt ze zoo minnig en oarig,

En laebt z\'ien \'et vrolik verschiet. Dan roept- ze: «Gelukkig za\'k wêzen Met Kobus!quot;

Kee, ikke biet Piet.

I k bin moar \'n eri\'ebeidsjongen,

En lillik, en moager, en koal;

En Hannes, boer Hannes de dikke.

Het alles nog meer as rejoal.

Moar, vroag ie of ik hum benije Zien landes of hofstee misschien?

DE ZIENDE.

Och nee, as Gods zunneken opgeet, Kan ik - krek as bie alles zien.

Ik zie dan: de boeve en de bargen,

En \'t vee dat zich dik vrêt ien \'t land: De peerds, flinke ruins, veuv de woagen In \'t, tuug; alles kloar as \'en brand.

Ik zie gunds boe Tennis de scbêper De scboap\' op de diekbelling buujt;

En boe rondnm Hannes priëelken \'Et rood kamperfuulieken blunit.

Ik zie, en ik kan \'et en mag \'et:

Mooi Mieke, met bloozend geloat, .

Gunds lochtig oaa \'t karnen van — tjing-tjong, En \'t vuutje dat tript op de meat.

Boer Hannes, da\'s alles ou bebben,

Ou alles, geen voet gronds veur mien

DE ZIENDE.

Moar vva\'k er van heb, kiek dat heb ik, Ik kan \'t met kloar oogen zien.

En Mieke . . . ? Nou geet z\'ien priëelke; En Kobus, hie kumt hem- op zied;

En ikke ik stoaj hier ien \'t duuster, . . . Ze kussen ... en kibbelen niet.

En heur . . . Kobus zeit: «Mieke liefste. ))Ge wordt gauw gelukkig met mien.quot; En ikke ... ik bid van den Hemel:

Da\'k ze altied gelukkig mag zien.

Ik bin moar \'en errebeidsjongen.

Ze zeggen as pompwoater schroal,

Moar wat mien ontbrêkt ook in \'t léven Mien oogen die hebben \'t rejoal!

Febr. 1850.

S^chterdeurkes.

lZ)e Wereld is iedel en proalziek al tied,

Moar iedel en proalziek is Janboer niet:

«ledelheid der iedelheên en niks van weerde,quot;

Zoo sprêkt ie, as Soalemo — ien \'t vet der eerde.

»Ochquot; — zeit ie, die \'t zuukt ien kleedoazie of proal

Die is\'t ien z\'en harssens al wonder schroal.quot;

Signets en harlozie, hie zou ze niet droagen,

Moar . .. voaders verstarf! en . .. \'t zou moeder mishoagen

Joa, dat ie den chais kocht, den duurste, da\'s wis,

Maar \'t sprêkwoord zeit dat duurkoop goejkoop is;

ACilTERDEURKES.

En — \'t peerdstuug dat bet ie met koper beklonken,

Vein starkte en sekuurbeid, moar niet um te pronken.

Boeh! Wat pronk biet doar bet ie \'n bêkel oan,

\'t Is meer as kleingeistig um zwiet te sloan.

Moar — dat b i e neimodiscb \'en veurbuus liet zetten:

Léven en loaten léven — mo\'j óok op letten.

Harbarg loopen! nee. Janboer boudt er niet van,

\'t Is koarten, drinken, \'t verstand ien de kan.

Hie zou d\'r nooit beergoan, was \'t niet ien \'t vertrouwen

Dat éen verstandig woord, veul tegen kan bouwen.

En dan i e n die kroeg! ielk zwetst op eigen vee Asof dat \'et best was. Jan duut niet mee,

Maar zal um \'t gesnoef en die duuvelscbe kuren,

Zien scboapen is naar de tentoonstelling sturen.

Die meint dat ie op \'t medalje — as erste pries — Hooveerdig of gruts wier, is van de wies.

Hie loat \'m moar kieken — nou \'t snoeven moest zwiegen — Dat \'n ander deur hum den prikkel zou kriegen.

ACHTERDEUUKES.

Siends \'t veurlmus kioar is hieng \'t medalje over \'t raam len \'en liest, op \'t lofschrift met Janboers noam. En, schoon ie van de uutstalling nooit het gehouwen; Ge mot al wat doen went. . . die vrouwen, die vrouwen !

Niewoar? Janboer die left maar veur anderman 1 Evel, \'t zekske ien de kark weet doar niks van ,

Went as \'t hum wakker klingelt bij \'t liefdeprêkea , Dan vuult ie \'en lége hand in z\'n binnenst stêken.

Moar Janboer begriept ook ien goed verband ,

Dat de luiheid te voejen is onverstand ;

En, dat \'en Kristenmins die zoalig wil starven,

\'Et geld dat ie spoarde den n o a s t e loat arven.

Welbegrepen, hiew Janboer, zooveul ie kos.

Bij al z\'n doen , \'en acaterdeurke los;

En \'t zeggen is dat ie lèft ien \'t stil verhopen ;

Dat de hemel ook zet van die deurkes open.

Juli 1863.

Allo ! kwak! doar lig ik, En wie dat ook proat. .. Ge vuult oe — a\'j muu bint — len \'t heuj lang niet kwoad.

De hand\' boven de oogen, De been\' wied gestrekt Erst êfkes — hê minsen! De lêjen . . . gerekt.

DE RIJKE.

Geen wonder: ik trok al Um drie uur noar \'t land, En had er de goavel Egoal ien de hand.

Tien karvracht\' geloajen: Stêk op, altied weer; En \'t zunneke brendt moar Toezoers op oe neer.

ó-SsK

Eén dink is wel oarig:

Kumt Piet um \'en vracht, Dan striekt ie mien egoal Um \'t kinneke — zacht!

Dan fluustert ie zuutjes. En proat ie heel stil, Van dinger —■ die \'k êvel Niet weer klappen wil.

Piet mag mien zoo gern, en Ik hum niet te min,

DE RIJKE.

Dat dee ik, al streek ie Mien nooit urn de kin.

Went knap ! joa knap is ie, En vroom van gemoed,

Moar niemendal thuus van Wa\'j geld nuumt of goed.

En ikke - twee ringskes, De kleeren veur \'t lief, Da\'s heel mien bezitting En heel mien gerief!

Kom, sloapen !

Wat heur ik ... ? \'En kar op den diek . . . ? Woar? Gunds? Nee geen kar die Zoo\'n léven ooit miek.

Nou zie\'k et; de woagen En perds van de b\'ron

DE RIJKE.

Wat glienstren die roaj en Dat tuug ien de zon.

Wa\'n voart! Harrejennig ! \'En uur in \'t kertier . . . Dat sjokst er moar altied Weer uut veur plezier.

Dat voart er, en lêft er Moar zonder verdriet. Altied motten warken Dat kennen ze niet.

Wie zin d\'r . .. ? Loa\'s kieken . . . De b\'ron aehterien,

Mavrouw zit vlak noast hum, Nou kan\'k \'et kloar zien.

De freule ien \'et spierwit, Blauw lint op \'t gemoed,

4-

DE RIJKE.

\'En zon-perrepluuke Vlak boven d\'r hoed.

Ze voart achteruut, en Ze proat met \'en mins . . . Die liekt wel \'en keuning Of zeker \'en prins.

O meuglik: de nêf Die bij \'t peersvollek leit, En riek is, en nou near De freule hier vreit.

Veurop .... hê, \'t is wermpkes, Veurop, noast de knecht,

Doar zit ie . . . de jonker. Zóo liekt ie niet slecht.

Wat zit ie permandig, Met leidsels en zwiep;

DE RIJKE.

\'k Wou dat ie is umkeek,

\'k Dee krek of ik sliep.

Nou duut ie\'t! Dear snort ie Veurbii.

Zag ie mien . . . ?

Knap mins! \'k Het er zoo toch Niet veul hier gezien.

Wa\'n zwart hoar; wa\'n kné vel, En proper isn\'t pak;

Ens zag ik: \'en echt goud Harlozie op zak!

Toen — joa, \'t was toen Poassen. En \'t heugt mien nog wel,

Hier brien op de weerdes En poas-vuurke — fel !

Toen kwiem ie d\'r ook oan, En bleef woar ik sting,

DE RIJKE.

En zei: »Allo Mieke »Ik ook ien de kring.quot;

Toen nam ie — niks grutsig,

Mien hand ; en veur goed,

Doar goeng \'et! en \'t poas-vuur Wier heller van gloed.

Ik weet wel, toen het ie »Mooi Miekequot; gezeid,

Meer niks.

Niemand heurt of De jonker al vreit.

Dat heurde geen mins nog,

I k ook niet.

Moar mien.

Mien nuumde ie mooi Mieken! . . . — Onneuzel misschien.

\'t Zou toch kunne wêzen Dat... Nee, malleproat.

DE RIJKE.

Moar, as ie ... . Dan wier ik Brenes langs de stroat!

Dan wier ik Mavrouw, en Dan droeg ik, veur goed, Oók spierwitte jekskes En lint op \'t gemoed.

Dan zette ik \'n hoed op, En nam veur de zon,

\'En zied perrepluuke,

En ree wa\'k moar kon.

Dan ha\'k er \'en koamer Vol pracht op \'t kastel; Non niks as \'n vlierink Krek boven de dêl.

Hê mins! . . . .

Kom, loa\'k sloapen.

DE RIJKE.

\'t Is béter ....

Ai! auw! Den diestel die prikt heur ! Haruut! allo gauw !

Zóo vleit \'et.

Woar was ik? . . . Joa \'k bin er alweer:

B r e n e s! — Nee te sloapen Dat kan ik niemeer.

Niet kunnen ? Ge moet \'et A\'j heug bint van stoat, Ge sloapt dan tot smergens Wel negen uur loat ....

Doar zou\'k niet van houwen Went, wa\'j dan ook ziet, Mooi zunneken opgoan. En dauwdröpkes niet.

DE RIJKE.

En dan — \'k heur \'et proaten, \'s Nachts twoallef — éen uur, Dan zitten ze doar nog;

Hoe kan \'t op den duur!

Mien oog\', mins, die trekken, Um tien uur al digt En schiemert mien alles Als dol veur \'t gezicht.

En — kon\'k dilt al rooijen Wat dee\'j\'k overdag . . . . ?

Joa, ik weet wel dat heujen En karnen niet mag ;

En schuren en warken In huus of op \'t veld,

Kos óok niet, went dóarveur Ha\'k als te veul geld.

Moar wat dan . . . ? \'En mins duut Toch wat veur verzet;

DE RIJKE.

En — niks kan\'k as stoppen Met zwarte soajet.

En neêjen .... dat geet heel Niet vlot van de band ; Nee, karnen kan \'k beter. En warken ien \'t land!

Alêvel B r e n e s!

Moar

Ze proaten d\'r frans:

Bezper en bezwoar. Nee! Die proat bin\'k niet mans;

Ze lachten mien uut, en Dat ha\'k toch niet gern.

Niet een die zal lachen A\'k staoj oan de kern.

En, as ie is goeng — \'k mein De jonker, mien man —

DE RIJKE.

En zei: »Mieke, liefste, »\'k Zal schrieven wa\'k kan,

»Moar gij mot óok schrieven »Met pen en pampierquot; — Ik kreeg \'et te kwoad, went Dat spul kan \'k geen spier.

Brenes . ... ? \'t Is niks meklik ! En dan, veur vermoak . ... ? Dóar speulde ik z\'n léven Geen ring op den hoak.

As \'t herfst is, geen snijton Met liedje en gelach.

Geen broaj-appels, heit utit De vuust, ■wa\'k zoo mag.

En voader en moeder.

En al mien\'s geliek ..

DE RIJKE.

Mee loopen. ? Dat kos niet, \'k Was heurluu te riek.

Nee — \'k moet er niet wêzen, \'k Hou veul van de mien\'. En Piet? \'k Zou dan hum ook Mien léven niet zien !

Dat wi\'k en dat za\'k toch ! Geen die\'k er zóo mag,

Went vroom, mins, dat is ie, En knap ook van slag.

Mien Piet! Zie, doar kumt ie. Wa\'n gloed in mien wang. Hie laciit.

\'k Wou wel lachen Noast hum levenslang !

DE RIJKE.

Kom bier moar mien jungske, Gunds heur ik niet. Kiek, Met ou bin \'k ien \'t léven De wereld te riek !

Of het mooi was?

Ejen rijmertje ging er den Haag rond,

\'t Was lente en een zonnige dag,

\'t Riep alles: «Ziehier wat ik mooi ben!quot; En — \'t was dan ook mooi wat hij zag.

\'t Was mooi! kom, hij zal \'t u vertellen Naar waarheid; geloof hem maar vrij Zoo\'n enkel klein flikjen of strikje.

Nu ja, dat borduurt hij er bij.

Hij zag dan, langs vijver en grachten, \'t G-eboomt\' in zijn lieflijksten tooi.

OF HET MOOI WAS?

Omlooverd met duizende blaadjes,

Heel klein nog, lichtgroen, o zoo mooi!

De winrlseltjes die zich ontsloten Ze hadden die blaadjes bewaard;

Zoo gaat het: Een kus nog bij \'t scheiden. Dan vlokken ze zachtjes ter aard.

Maar zie toch, bij \'t malschgroen daarboven Wat pracht ook van kleuren omlaag,

De bloemmarkt ze jubelt in \'t zonlicht:

»Komt menschen eens kijken van daag!quot;

»Ei kiest ons!quot; zoo roepen de rozen, De graniums; »Ziet ons toch aan !quot;

De teerblanke lelies der dalen

Ze fluist\'ren: »Hoe! laat ge ons hier staan ?quot;

Het rij niertje weet niet te kiezen,

\'t Lacht alles zoo schoon en zoo blij,

OF HET MOOI WAS?

In \'t letst scbier verliefd op de lente — Kiest hij zich, een zoen van de Mei.

Maar ginder wie gaat daar zoo langzaam

Langs huizen en kleurenpracht heen, En kiest er van bloem\' en bouquetten Ja zelfs van de schoonsten niet een ?

Zie, \'t is een nog jeugdige vrouwe,

Aanminnig en zacht van gelaat,

Haar kleeding is rijk, maar beur lachje Getuigt van nog rijkeren staat.

Ze beeft zoo wat moois! Niets ter wereld

Is schooner dan \'t dierbare wicht, Dat onder een sprei wordt gedragen,

Vlak naast baar — «altijd in \'t gezicht!quot;

»Wacht Hanna,\'\' lispt zachtjes de dame: »Die sprei. . . En het kopje komt bloot.

OF HET MOOI WAS?

» ))Lief kindjie!quot; quot; zegt eene in \'t voorbijgaan. Mevrouw wordt een roosje zoo rood.

En — als zij daarginder die zegster

Een muurbloem bepingelen ziet,

Dan haalt ze haar beursje te voorschijn,

En......hoort nog wel tienmaal dat lied.

Het rijmertje ging door de straten.

Wat toonen die winkels een schat Van zijden, shawllongs en satijnen, Van linten en \'k weet al niet wat.

Hoe glimmen pendules en vazen;

Wat zijn toch -die kunstplaten mooi, Om Paaschtijd veel heilige zaken, Nu dames in lichtigen tooi.

\'t Is voorjaar. De bruidsuikers lachen In \'t rood-groene lint. Koelend ijs

OF HKT MOOI WAS?

Lokt brandende hartjes. En Aaltje Vent ginder haar wit-rood radijs.

\'t Koept alles: sBlijft vrienden eens kijken,

)gt;Iets mooiers toch kunt ge niet zien.quot; De maagdekens slechts kijken voor zich, Uit pure discretie — misschien.

Maar, onder al \'t jolig gewemel

Van mensehen, en \'t lustig gerij,

Schiet zachtjes een dametje en heertje Den prachtigsten winkel voorbij.

Ze gaan — neen, dat winkelraam lokt hen;

Ze toeven, en zien er eens in,

Bekijken — elkaar in den spiegel. Met oogjes die stralen van min.

En, loopen ze straks weer met lachjes,

Altijd in het drukste gewoel,

OF HET MOOI WAS ?

Dan gist men; Dat paartje op hun reisje, Vertoont zich, met zalig gevoel.

Het heertje vertoont er de liefste Van al de mevrouwtjes. En zij,

\'t Mevrouwtje van zeventien lentes,

Vertoont het gemaaltjen er bij.

Het rijmertje ging al weer verder,

En zag — \'t is historiescb, zoowaar —

Niet ver van een ouwerwetsch poortjen , In \'t zonnetje, een wonderlijk paar.

De een leek wel een zeeman; kort, knoetrig. Verbrand, met al grijs in den baard.

De tweede, een pokdalig klein vrouwtje.

Heel mager, stijf, stram, hoog bejaard.

De tuitmuts staat stijl in de hoogte. Haar rokje van achter gewipt,

5

OK HET MDOl WAS?

— Wat loopt ze ook erg krom — toont u beentjes Als houtjes, en puntig getipt.

Het bestje — misschien is ze honderd —

Ze schijnt wel het levend portret

Der ga\' Tan vriend Hein — op z\'n zondags — Maar komt ie . .. dan geeft z\'em belet.

»Belet!quot; \'t is als spreekt zoo haar lachje: )gt; Wel mens, \'k gaf\'en ander kwatier;

«Och hechie! na zeven jaer wachtens »Is Pieter m\'n jongen weer hier.

»Dit is ie . . . \'t kind wordt pas zestig,

»Maer mens-lief hij heit wat gezien,

»In d\'Oost zag ie vliegende visschen,

»En boomen vol appelesien.

»Xou! vraeg \'et \'em zelvres. \'t Is waerheid; )!Hij schreef \'et me heel uit Jepan,

OF HET HOOI WAS ?

»Die brief, \'k las \'em trouw iedren avond, ))De vouwtjes die sleten d\'r van.

»Hier is ie, m\'n jongen, m\'n esnigst!

»Een baes hé! En \'k heb \'em nou weer. »0p \'t hoffie — hij is er nies groos op — sgt; Daer zeggen de buurtjes: m\'n he er!quot;

Het lachje om de kaak van het bestje

Vertelt nog meer van haar Piet,

\'t Zij waarheid — maar, dat hij niet grootsch is; Neen oudje, wij glooven dat niet.

Ei zie maar, zijn donkere kijkers

Ze glinstren, en spreken wel luid Vol trots van zijn moeder; »Da\'s kost hé... »Ja vast, als aan boord de beschuit.

»Toen \'k uitzeilde dacht ik: G-enachtsaam ! »\'k Zie ouwtje daarboven je weer.

OF HET MOOI WAS ?

«Maar larie! zoo\'n taaie die fopt je, »Ze zat er wat vast in d\'r teer.

»\'k Zei straks: Kom, je mot er reis kuij\'ren »De sloof zei: Dat gaat niet meer kind.

»Maar nou, zie — noem jij \'et laveer en »Ik zeilen, en vlak voor den wind,

))Ja, landrotten, blijft maar reis kijken, »\'t Is zeker wat buitengemeens,

»Zoo\'n lentebloem zie je niet dikwijls, »Ze bloeit om de honderd jaar ééns !

«Goed Moertje, pas op ! Niet te haastig, »Leun liever zoo veel als je wil.quot;

En, strompelend gaat het al verder,

Straks staan ze ook in \'t zonnetje stil.

En \'t krukje der vrouw wijst naar boven, — Misschien naar de boomen in \'t blad.

OF HET MOOI WAS ?

Misschien ook iuar Hooger — ze zegt iets, Maar \'t rijmertje hoorde niet wat.

Hij hoorde het niet, maar hij keerde

Naar huis, met een vroolijk gemoed, Het leven vertoonde hem bloemen, Precies als de lente dat doet.

Doch, lachten én bloemen én \'t leven Hem blij toe in \'t glanzende licht,

Hij vraagt ook : Wischt lijden geen lachjes,

Gaan \'s nachts, — niet veel bloemekens dicht . . . ?

Maar stil, want de lente ze jubelt,

— En \'t is of ze \'t antwoord er gaf; «De nacht zal weer d\'uchtend doen\' blozen, ))En \'t zonnetje kust van de rozen, »Dan zacht ook de dauwdropjes af.quot;

Een rijmertje ging er den Haag rond.

- ?

OF HET MOOI WAS?

\'t Was lente en een zonnige dag,

Hij was er, bij \'t bloemekens pralen, Tevredene lachjes ook stralen En — was \'t dan niet mooi wat ie zag?

•1864.

^De oude.

Joa kom, loa\'k \'en bietje goan zitten,

Lang kuijven dat geet zoo niet meer, En \'t zunneke schient hier zoo lekker ;

Stoa kruksken, ik zet mien wat neer.

Da\'s rusten! wel jong, nou bekom ik ; Dat duut er \'en mins nog is goed,

Kondum ien de bluumpkes te zitten, En \'t zand as \'en stoof oan de ■voet\'.

Jong, jong, \'k had mien léven geen plekske Woar \'k mien zoo is koesteren kon ;

DE OUDE.

Moar — toen \'k ook nog jong was van joaren, Toen bieuw ik zooveul van geen zon.

\'k Bin oud! joa, al tacbentig keeren He k bloaj oan de boom\' weer gezien,

Moar allied al mooier en gruuner,

Zoo gruun as van \'t joar — nooit misschien.

»Verbeilding! zeit ouwe buur Harmen, ))\'t Is altied weer krek en allins Moar i k zeg, dat gruun wordt al mooier, Hoe ouwer \'t gezicbt van \'en mins.

\'k Bin oud ! moar \'t is doarum niet slechter. De znrgen die kniepen niet meer.

Mien kienders ze léven gelukkig.

Heur voader veur goed bij den Heer.

Mien Koatje, ze het er krek zeuven,

Héur oudste, die rékent St. Jan,

DE OUDE.

As dat kumt, dan bin\'k overgrootje, — Wa\'n oud mins niet -wezen al kan!

Wa\'k bin, joa, dat bin \'k deur Gods goedheid, En — zin ook de been\' niet zoo ree,

\'k Goaj zundags toch altied noar kark toe. En \'t krukske dat helpt mien gedwee.

Kumt Dolmans met tweespan gevoaren, Dan keert ie egoal wat op zied;

Dat duut ie veur ouwen met krukskes,

Veur springfluuters duut ie dat niet.

»He jong zin!quot; zei Harmen nog giester.

Moar i k zeg: dat hawwe ien \'t verleen. En — jong zin kent iedere mins wel,

Moar gries hoar, dat kriegt niet ielkeen.

Dan proat ie — nou mein ik buur Harmen — Van vroeger \'en béteren tied.

DE OUDE.

Moar nee, doar kan\'k heel niet mee instoan Went — \'t is nou al wonder wa\'j ziet.

Doar krieg ik — um éen dink te nuumen — Van Kee, die noar stad is gegoan :

Zoo\'n glêsken — woar zij met heur kienders En man, krek as lévend op stoan;

Dat dink in \'en ummezien verdig Geet boven \'en minsen begriep,

Geteikend, en toch niet geteikend, Ze nuumen \'et Dagérotiep.

Was dat er ien vroegere joaren, Dan ha\'k er zoo mennigen een. Die dood is, nou ook, op zoo\'n glêsken; Oudtieds zeg i k kos er dat geen.

En dan nog — al les ik geen kranten, We beuren bier egoal tocb wat, —

DE OUDE.

Geen peerds trekken nou meer de woagen, Moar vuurspul — tenminsfcen ien stad.

Gezien he\'k \'t niet, moar ze proaten, Van Oarem tot heel Amsterdam, Ien derdehalf uur. Hoe is \'t meuglik ! Oudtieds da\'j \'en dag doar veur nam.

Dan zeggen ze — moar \'t kan wel wezen Dat doar de vergrooting wat liegt — Da\'j nou langs \'n iesder kunt proaten Zoo wied a\'j moar wilt, krek of \'t vliegt.

I k mocht er beveurbeild is vroagen :

Hoe geet \'et Cornelis of Mie,

Dan heur ik — zoo zonder da\'j \'t zien kunt —

Uut Zutphen weerum : wat en wie.

.C\'^; _;

(_ ; v . \\

Dat alles dat he\'k moar van \'t zeggen,v . \\ \' Wa\'k hier zie, dat zeit rn^g veel niéer,

DE OUDE.

Oudtieds zonk de kar ien de kleiweg.

\'t Bolt nou over griendwêges heer.

Dan spiekt ie — nou mien ik weer Harmen — Van onrust en duurte over \'t land;

Moar ik zeg: Wel nienneke, gleuf toch Niet alles wa\'j lest ien de krant.

Denk Harmen, — dat zei \'k hum nog giester — Denk dan is can vroegeren tied,

Toen hier de Fransoos ons temtierde En \'t mansvolk moar doodvechten liet.

Joa, \'k weet niet hoeveul uut de Bêtuw In Eusland krepierden van kou,

En hoeveel d\'r uut is gegeven,

Allinnig veur pluksel en rouw.

Denk — zei \'k hum, denk toch oan dat alles. En duurte! Mins, sprêk met verstand,

1)E OUDE.

Wat kostte de sukker en koffie

Toen, hier de Fransoos was ien \'t land ?

Toen! toen kon geen mins ze betaolen, En nou — \'k drink ze driemoal per dag, De koffie ze proat as ze pruttelt,

En ruuken ! jong, wa\'k ze gern mag.

\'k Bin o..d, moar, \'t is doarum niet slechter, De kienders die he\'n mien besteed, Eu dukkels ook kumt er een kieken, En vroagen hoe \'t moeder hier geet.

Dan zeg ik ; Wel Jan, of wel Koatje, Of wie ook — Goddank nog gezond,

\'k Heb meer as \'en mins hier kan vroagen, En nou al krek tachtig joar rond.

En — kan \'k \'et dan béter nooit kriegen? Joa, \'t zunneke lonkt met zien oog:

DE OUDE.

Wa\'j goeds hebt dat kumt er van boven, Wat goed is dat keert noar umhoog.

En boven .... joa, Boven is \'t reiner, Maar hoe . . . . ? Zie dat weten we niet: Oan God hier moar dank en moar eere. Kom, krukske, \'k verbeuzel m\'n tied.

jJoapik Peter Van Huunse op de zuivere brulleft van den dommenie Van Randik,

D e predikant van Randik vierde met zijn beminde gade in Oogstmaand des jaren 18 ... . de zilveren bruiloft. Reeds vroeg in den morgen wapperden de vlaggen van het pastorie-gebouw, en na een hartelijke ontvangst van betrekkingen of vrienden die van elders waren gekomen, reden de feestvierende echtelieden met hunne gasten naar den zoogenaamden sBerg.quot;

Daar, in de schoone natuur, en later aan den sierlijk getooiden disch, genoot men een gepaste vreugde, en menig hartelijk dichtstuk, of feestlied met accompagnement van een goed orkest, verhoogde de blijde stemming van den dag.

JOAPIK PETER VAN HUUNSE OP DE ZULVERE

Het zal zoo omtrent negen uren in den avond zijn geweest, dat een man in een blauw linnen kiel, met een pijpje - in den mond, de versierde feestzaal binnen stapte, doeh aldra door een der tafelbedienden met de woorden: »Hola vrindje, je hoort hier niet,quot; werd tegengehouden. De man in den kiel liet zich echter niet afschrikken, maar zag, na zich uit de handen van den knecht te hebben losgewerkt, verbluft over de tafel die met fijne vruchten, taarten, noga\'s en prachtige bloemen was bedekt, en gaf eindelijk zijn hart lucht in de volgende woorden, die echter van tijd tot tijd door den ceremoniemeester werden afgebroken.

De Boer.

»Wel zien léven, wat \'en toafel.

Wat \'en glans, en wat \'en pracht! Taerten, blommer, kallebassen ;

En van \'t glaswerk wat \'en vracht! \'k Docht — met riestebrij en stokvisch Doen ze \'t z e k e r. Moar zóo\'n swiet! Jong, da\'s oarrigheid. En licht! mins, \'k Zag \'et zóo z\'n léven niet.

Hij wrijft zich vergenoegd de handen.

BRULLEFT VAN DEN DÜ.M.MENEI VAN RANDIK. 81

De Ceremoniemeester, Ho! wat mot-je ?

De Boer.

Mot-je . . . ! Och heerschap, \'k Bid oe kiek moar niet zoo kwoacl ;

\'k Zeg oe ummers, da\'k van R a n d i k Bin gekommen. — Woar \'t op stoat.,.? Is de dommenei te spreken ?

Is ie hier niet

De Ceremoniemeester.

».....Maar je bent ....

De Boer.

Krek woar \'k wezen mot. Doar zit ie; En zien vrouw almee present.

Tot den zilv\'ren bruidegom.

Nou, \'k zie blied da\'k oe mag treffen.

Went, op \'t ieest da\'j viert van doag, Mo\'k oe zeggen ....

0

■lOAPIK PETER VAN HUUNSE OP DE ZULVERE

De Ceremoniemeester.

Kom, vertrek-je . . . ? De Boer.

Hier hei\'] \'t antwoord op de vroag!

Hij neemt plaats.

Heur ie, \'k wil den d o m\'n e i spréken;

En \'t is hier niet kwoad van doen.

Voorts da\'j groag noa \'t lange loopen Eust, dat vat oe ouwe schoen!

Met verheffing.

Weetje, \'k woon in Huunse, vrinden,

Moar \'t belang van vrouw en kiend

Dringt mien noar \'en and\'re hofstee,

Woar — goed warkend — wordt verdiend,

En, umdat zich krek ien Eandik

\'En okkoazie prezentiert.....

Tot den Ceremonimeester.

Moar da\'s nog geheim, hegriep ie . . .

»Kom, \'en slukske, a\'j \'t permetiert.

Hij neemt een ingeschonken glas champagne.

Afgestemde groote gloazen!

BRULLEFT VAN DEN DOMMENEI VAN RAND1K.

Moar toch geet er weinig in,

Doar zou Thijs veur geen drie centen

Kloare, mee te vrêjen zin.

Drinkend.

Wa\'s dat ? — Bier ? Now be\'k alével! En zoo wit as brandewien;

En zoo zuut. — Loa\'k nog ens pruuven. — \'t Vliegt mien in de neus ! —

Misschien

Zu\'j wel vroagen: Moar wat wil ie ? Nou geduld, \'k begin op stond,

Erst mok van dat ding \'en stukske... Neemt een stuk taart.

Dat smikt zuut in mienen mond. — Nou dan, toen \'k van mergen oankwam Urn oe over mien persoon Is te spréken. — Joapik Peter Heit ik; en ie weet woar ik woon — Toen begost ik roar te kieken, \'k Heurde da\'j met buut en hoar Noar den Berg woart. Niet te voet mins. Moar met allerlei gevoar.

In de Eoskam was\'t \'en léven En \'en wonderlik getier,

JOAPIK PETER VAN HUUNSE OP DE ZULVERE

\'k Heurde: \'t was oe zulv\'re brulleft,

En ik zei; »Dat treft geen spier.

»\'k Wou den dommenie te woord stoan

«Over \'t léven hier ien\'t darp ;

»Vroagen of er rust en vree is,

sOf — je weet wel — messen seharp ?

»\'k Wou...quot; —Moar hola, luust\'ren most ik

Noar den oorzoak van \'t getier.

\'k Wed ge zult er van stoan kieken,

Moar ien \'t eind toch met plezier.

Nou — ge weet \'et — \'t is ien \'t drukste

Van den groanoogst. lederman

— \'k Sprêk natuurlik van den bouwstand —

Warkt al wat ie warken kan.

Toch te Eandik was \'t besloten

Um den dom\'nei en de vrouw

Ien \'et schoftuur te begroeten

Met \'en dichtstuk op den trouw.

En, ze kommen soam. — Moar minsen!

Of ze ook gek te kieken stoan ;

Vort was dom\'nei; en de groeting

Had veur niks den tocht gedoan.

BRULLEFT VAN DEX DOMMENEI VAN RAXDIK.

Dom geprakkezierd — zoo mein ie — Had \'t volk dan niet gezien Dat er veul gevoar ien \'t darp was ? Wis ! Moar \'t kwietn uut stad. Misschien Pot verteerink.

Hoe \'t mocht wezen, Ongetroost mocht ieder weer Noar zien wark. En veur den dichter Was \'t ook spietig, meer as meer. Toen....

Nee wacht \'k mot erst nog êfkes Pruuven van dat oarig bier,

Tot een nabij zittende dame.

Oe gezondheid juffer, \'k wuns oe Al z\'n léven zoovenl vuur.

Na te hebben gedronken, tot den Ceremoniemeester.

Wat! wat zeg ie, snorrig heerschap, Nuum ie mien doarum astrant ?

Iemand w u n s e n !!

Met verheffing. .

Juffer, \'k wuns oe Oók; \'en man met veul verstand!

Ceremoniemeester.

Maar die praatjes vrindschap , . .

86 J0AP1K PEÏEH VAN HUUNSE OP DE ZULVERE

Boer.

Vrindschap ? Krek! — \'k Bin net woar \'k wezen wou: Bij de groote dilberoasie Wat er toen gebeuren zou.

Kiek, dear ha\'j\'t: ))Wel Jaopik,quot; zei der Eén, gij hebt van doag den tied.quot;

»Joapik gij bint zoo welsprekend.quot;

Zei en oar\'. Ik kon \'em niet.

»Joapik gij most mien verplichten!quot;

Eiep den dichter: »A-j toch goat »Noar den Berg — welzeker mo\'j \'et! »Breng er dan mien wuns op moat.quot; Prakkezieren . . . lang ? Nee ininsen,

Zoo\'n pestuur bin ikke niet,

A\'j van Huunse al kumt, dan loop ie Mekk\'lik nog \'en uurke wied.

»Allo, hier met \'t veers ! Ik breng \'et En ik lês \'et. Net zoo goed As \'en meister, zei ik. Toen was \'t Henjes geven. — Wês gegroet!

Zie, zóo goeng \'et. En \'t gedichtstuk?

Haalt een papier te voorschijn.

BRULLEFT VAN DEN DOM.MENEI VAN RANDIK.

\'t Is present, \'t pampier goed zwoar; Evel \'t was alleen geschreven Veur \'et zulvren exemploar.

Zouwen ook die gasten êfkes — Krek als Noach \'t liet bestoan Toen ie grond begos te vuulen —

Poar oan poar, den arke uut goan?

Ceremoniemeester.

\'t Is niet noodig vrindje. Gasten Loopen nooit heel graag wat mis.

Boer.

Krek! En da\'s van jou nou \'t erste Woord dat heel verstandig is. — \'t Gedicht inziende.

Albeneur dan. \'t Moat kan meedoen, En gemeind is \'t zeker goed.

Heur dus minsen wat z\'in K a n d i k, Veur oe hadden in \'t gemoed.

Hij beziet het papier.

Wacht — ik kan \'et hoast niet lézen. — »Wuns,quot; dat steet er boven oan:

■S.S .lOAPIK PETER VAN HUUNSE 01\' DE ZULYERE

»0p bet viefentwintig trouwfeist.quot;

Da\'s d\'r uut, nou zal \'t wel goan!

Hier, \'t begin. — Is dat \'en Emme Of \'en Enne met \'en vlark? —

Ha\'k de kniepbril van mien Griet moar, \'k Zou \'t wel zien, \'t is deksels wark! \'t Is \'en M. nou zie\'k \'et kloarlik Joa:

»Met eerbied,quot;

Is \'t begin.

Loa\'k nog êfkes prakkezieren.

Gleuf me, \'k zal d\'r zóo wel zin.

Lezend,

»Met eerbied kommen wij,

»0 dommenei!

)gt;0e wunsen met oe vrouw doarbij »Dat gilluu lang nog in de rei ))Der minsen leven zult as wij!quot;

Sprekend.

Da\'s tot hiertoe, moar nou wiejer;

Wacht nog efkes as\'toeblief,

Die verdrêjde groote letters,

Da\'s \'en spul, da\'s mien \'en grief.

BRULLKFT VAN DEN\' DOMMENEI VAN RANDIK. 89

Lezend.

»Ge bint nou al zoo lang getrouwd, »En \'t het oe nog geen dag berouwd, »Lèft lang, nooit bang,

ȟat is mien zang,

))Left lang!quot;

Sprekend.

Wel verdekseld al die cijfers Dansen mien al veur \'t gezicbt.

Evel wi\'k toch verder lézen Wat in moat hier is gedicht.

Lezend.

sHei\'j oe werk al lang verricht, ))En ons Zundags vroom gesticht, »Doe het dan nog ens zoo lang, »\'t Préken veile oe nooit te bang, Léf lang,

Dat is mien drang!

Léf lang,

Dat is mien zang!

Lét lang!

Léf lang!quot;

Sprekend.

Da\'s onneuzel en te kwistig,

JOAl\'IK PETER VAN HÜUNSE OP DE ZULVERE

Veuls te dukkels! Éns léf lang Was voldoende. Ik gleuf alêvel Dat z\'et nuumen dichter drang. Nou de rest nog. — \'t Is te kleinschrift, Anders zou \'t wel béter goan,

Albeneur, nog moar \'n endje En dan is \'t veur goed gedoan:

Lezend.

»Met eerbied scheiden wij, O dommenei!

En wunsen oe met vrouw doarbij, Dat gilluu lang nog in de rei -Der minsen léven zult as wij, Van smerten vrij,

En altied blij,

En \'t vieftig joarig bruudsgetij,

Oe soam in Eandiks pastorij,

liet al de vrinden ook doarbij Zal veinden, dankend, zij oan zij.

Lêft lang,

Dat is mien drang!

Léft lang.

Dat is mien zang!

Léft lang!

Léft lang!quot;

BRULLEFT VAN DEN UOM.MEXEI VAN RANDIK.

Sprekend en diep adembabnd.

Da\'s gezégend! Al die IJen \'k Docht dat doar geen eind oan kwiem. Moar, ge mot me toch bekennen \'t Is toezoers niet kwoad van riem.

Êvel \'t zou mien wuns niet wèzen. Zóo kan \'t op de wereld niet; Toezoers blij, en vrij van smerten! \'t Is zoo\'n wuns van de ouwen tied, \'k Wil er dan \'en woord nog bij doen,

Tot den Cermoniemeester.

As\'t astrant is, zeg ^:et moar,

liinse wien wi\'k èvel schenken.

Went ik hou van helder k 1 o a r. Nou dan, \'k wil oe wunsen dom\'nei, Wat \'en mins vast hebben kan,

— Joa de vrouw ook — och de vrouwen Zin duk méér mans as de man! — Wês tevrêje ! Kiek gedurig

Noar de bluumpkes op oe pad;

— Of ze mooi of minder mooi zin, Digtebij is \'t altied wat.

Niet veul joagen noar de verte,

\'t Is zoo mooi niet as\'t er liekt,

.10 AP IK PETER VAN HUÜNSE, EXZ.

\'k Weet dat wie te hard wil joagen \'t Erst vermuujd, al gauw bezwiekt.

Wel v e u r u u t, m o a r, l ê f t i e n \'t heden! Da\'s mien wuns. —

En nou veur mien :

Wi\'j mien óok ien \'t Betuwsch derpken Met oe mee gelukkig zien ?

Kiek dan — \'k vroag geen wei of hofstee,

\'k Wil geen land in hooi of bouw,

\'k Wil allinnig moar de vrindschap,

Zoo van jou as van je vrouw.quot;

Ang. 1854.

J^armen en .Kloas.

I.

HARJIEN.

Gr emergen buur Kloas! Jong, wa\'n weertje? Overheerlik As goud blinkt de zon, en de locht steet zoo kloar;

Veur \'t heuj en veur \'t korn is \'t nou meer as begeerlik, Den prachtigsten oogst die veurspel ik van \'t joar.

KLOAS.

Zoo! Heerlik! \'En zon die moar niks duut as steken! Ik gun ze oe. — \'k Bin lam;\'k heb\'en dorst wel veur twee. En dan — mooien oogst! \'k Denk oe loater te spreken ; \'k Wed, alles verdreugt, en geen droppel veur \'t vee.

tIARMEN EX KLOAS.

II.

HARMEN\'.

Gemiddag buur kloas. Nou, hoe keur je\'m zoo\'n régen? As botter mins! Zie den tabak hoe die fleurt; Afwiss\'lend, — nóu hits en dan nat, \'k nuum et zégen, Wel jong, \'t wordt \'en oogst zoo a\'j nooit hebt gebeurd.

KLOAS.

Ik groet oe buur Harm; moar a\'j mien vroagt; ik réken \'t Was lang nat genoeg. En \'et veurdeil temet?

Erst ku\'j mergen vroeg weer de slekken goan steken Dan, sliknatte voet\', en, met krampen noar bed!

III.

HARMEN.

Genoavend buur Kloas. Top! den oogst hei\'j dan binnen; En sprék, he\'k niet altied noar woarheid veurspeld? Nou man, zu\'j weer oarig wat specie goan innen;

Moar — zégen veur allen! \'En oogst van geweld!

HARMEN EN KLOAS.

KLOAS.

Ik beur oe buur Harm; en \'t is mooi redenieren: Zoo\'n zégen veur allen! Wat heb ik d\'r oan;

Veur niks kan\'k nou dorssen, en voorts marcbendieren, Volop: achterop, das mien leerink. Verstoan! ?

April 1863.

Nou tien joaren loater leit Kloas ien \'en kist: — Volop? ~

— Achterop? —

? ? ?

Geen mins die \'em mist!

Juli 1873.

INHOUD.

\'t Eerste Kiend..............

Het ...................

\'t Zunneke en \'t Moantje...........

Wat Willem van \'t blommeke zeit........

De Ziende................

............................

De Rijke..........

Of het mooi was..............

De Oude.................

Joapik Peter van Huunse op ile zuivere brülleft van den

Dommenei van Randik...........

Harmen en ..................

I ^{: ;} ^ ■ ^T quot;

11-16.

32. 34. 39. 42. 56. 67.

7o. 80.

■__