.

J\'. rf \'quot;/\'i .■ ^ gt; i-i , S3

JAVAANSCH-NEDERDtlTSCU

HANDWOOEDENBOEK

VAN

J. F. C. GERICKE en T. ROORDA,

Om «.lt;gt;\'• ! - „ \'\'

vermeerderd en verbeterd door

A. G. VREEDE,

Hooglecraar\' tc Leiden.

AMSTERDAM,

JOHANNES MÜLLER.

__1886.

BIBLIOTHEEK DEfTquot; RIJKSUNIVERSITEIT UTRECHT.

V

i

Gedrukt bij JOH. ENSCHEDÉ en ZONEN, te Jlaarlcm.

VOORREDE.

Ruim vier jaiir geleden kwam de Uitgever mij berigten, dat van Geiucke-Hoouua\'s Woordenboek een herdruk noodig was, en dat liet aantal nog voorhanden exemplaren niet veel meer dan een jaar zou strekken. Deed mij het laatste niet veel genoegen, omdat\'er dus haast bij het werk was — en haast allerminst bij een arbeid als het bewerken van een Woordenboek gewensoht is, — dat er zich een aanleiding voordeed, om in het Woordenboek op te nemen, wat er in de laatste jaren op lexicologisch gebied geleverd was, kon ik niet anders dan toejuichen.

Aan stof\' tot verbetering en vermeerdering van het Woordenboek geen gebrek. Sints het verschijnen dor uitgave van 1875, gaf Meinsma aantoekeningen op zijn //Babadïanah Djawiquot;; Palmeii v. d. Bhoek een woordenlijst achter zijn //Kantjilquot; Beide lokten daardoor in de Bijdragen van het Koninklijk Instituut, nieuwe verklaringen van Javaansche woorden en uitdrukkingen uit; Meinsma en Raden Mas Ismangoen gaven woordenlijsten in diezelfde Bijdragen; Sollewijn Geli\'Ki: Vocubularia achter zijne Monographie over: //de Padieultuurquot;; de zendelingen Hoezoo, Kbeemek en Poensen vooral, belangrijke bijdragen in de Mededeelingen van het Zendelinggenootschap. Uitliet Supplement van Jansz besloot ik niet * over te nomen, ten einde te gemoet te komen aan do bezwaren der Uitgevers van dat werk; ja zelfs mij als regel te stellen, om het daaruit door Roorda en mij in de vorige editie opge-nomene, weg te laten.

Bovendien had ik een tal van aanteekeningen gemaakt bij het lozen van handschriften op de Leidsche Bibliotheek.

Ik toog ijlings aan het werk, doch zou ongetwijfeld van al die materie niet zooveel en zoo goed partij hebben kunnen trekken, zoo ik niet tegen het einde van 1882 (het tijd-

IV

stip, waarop met liet drukken een aanvang werd gemaakt), een uitstekende liulp had gekregen. Mijn vriend Chahles te Mechelen liad de gelukkige gedachte, om mij in kenni-te brengen met den Heer J. L. Riiemrev , tolk voor de Javaansohe en Maleische talen ti\' Batavia, toen met verlof hier te lande, llooitn.v had, hij do bewerking der door hem uitgegeven Wajangverhalen, reeds gelegenheid, een ongemeene kennis van het Javaanach ii^! dien heer te waarderen; ik besloot dus onmiddellijk te trachten mij zijne hulp bij do bewerking van hot woordenboek te verzekeren, eene hulp die ik, dank zij de onbekrompen medewerking van het Ministerie van Koloniën, gedurende 3 jaren, bijna tot aan de voltooijimr van dit werk, heli mogen genieten.

Bij de fijne nuancering, die in Javaansche woorden en uitdrukkingen heerscht, was do gelegenheid om iemand te raadplegen, die het Javaansch als zijn moedertaal verstaat, voonuij van onberekenbare waarde; daardoor gesteund heb ik menige beteekenis en verklaring, waaraan ik vroeger reeds twijfelde, thans durven afkeuren en door een andere vervangen.

Dat er kritiek noodig was bij het al of niet bestendigen van het oude kan o. a. uit het volgende blijken:

Om te beginnen met de ES.dj a Pirangon, het boek waaruit Eoorua. , en voor

zijne Grammatica, cn voor het Woordenboek zooveel geput hoeft. Voor twijfelachtige (ot

verkeerde) woorden of beteekenissen daaraan ontleend, verwijs ik, behalve naar de aantt. 011

de Grammatica, naar het Wdb. o. a. op de woorden; motVi bet. van den vorm en aflc ^ ¹ 6J

ding van cmrmi c)\\(bl. 22), — 5 9, j,; y uj \\ in ij tj ijj tij l. iin.wrjiigiQ,? — 26, asn «jrl naijl — 30, ■ op i ^BV. — 53, t:)i iij\\ i. pi. v. lm TL) l.\'l }njj zie op ij ) m N BV. — 64, j. l op 111 y \\ — 97, gt;7 mi ion op \'ƒ i ii i.j i.trj BV. — 167, rï» i u \\ bet. //keerquot; equot;. In strijd met liet taaleigen kunnen o. a. geacht worden de bet. van //bijeen

zamelenquot; op bl. 125; van .iSmrujp «tëgal bebouwenquot;, 129, enz. Dat deze beteekeniss»\'ti uit do Itadjü Pirangon afkomstig zijn, blijkt uit de Aanteekeningen van Roouda op zi n exemplaar van Gericke\'S Woordenboek. Ik hoop evenwel op dit voor mij, wat taal stijl betreft, wonderbaarlijke geschrift terug te komen, en wil het dus bij deze aanhaling\' i laten.

Ook de Kitab Toehpah heeft zijn contingent aan onjuistheden geleverd. Zoo is o. a. m^rj.vn gekomen aan de bet. van //bezittingquot;, — omign tji* i y s (waarschijnlijk inyrjvztw*.) aan de fig. bet. van //een schuld stoppenquot;, — w-rnrn ajn aan die van//wanneer men wilquot;,— lurj rufffDihrnjp aan de zeer verdachte bet. van //het verrottenquot; enz. enz.

Onbekendheid met het Madoereesch, heeft uit do door Eooiida uitgegeven Wajang-verhalen, bep. uit de lotgevallen van Pandji, als Javaansch doen opnemen het op bl. 353 voorkomende of xm^-rj\\ in de bet. van quot;zich haasten om hv. heen teterwijl het niets anders is dan \'t Madoereesche woord voor: //pas, toen pasquot; (Mal. J) ah roe),

dus «toen pas gingen zij uiteen, scheidden zij, of was liet feest afgeloopenquot;, ja zelfs een vorm (actief Madoereesch welke vorm nl. overeen

komt met het Javaansch rj?://;ij^^r/^v) die in hei Jav. moet zijn i.jï,?tiicjiji:n (in\'het Madoereesch n ni i i ^ /.i gt;j \'gt; gt; m j \\

Dat die verhalen onder invloed van liet Madoereesch zijn geschreven blijkt o. a. nog uit het gebruik van in plaats van ntsy-fly in de zamengesteldo uitdrukking wasnxïn i.?i\\ bl. 211; (Voor zeggen bv, de Madoereczen geregeld ei r nt Ty ^ \\ i

Javanen gebruiken in derg. gevallen wel untsy. bv. vnisyiinifjf\\ PL. 1, 204), uit «ü\'oti »ult; im/m/f (Mad. u ctn iu\'hit aoq) vool\' nnruqs op bl. 2*41; uit ry lil gt; (ot ook -Mud, .Tn.iTin) inden

gt;

/in van (bl. 266); uit liet gebruik van xmuh (Mad. iji.i) waar men in gewoon Ja-

vaansch het hulpwoord ^iunirjiru^ zou gebruikenj zie bl. 289 , enz. enz.

Dat ook do taal van Poenvil Leliiml niet altijd te vertrouwen is, blijkt uit een Germanisme als K, 154 mimniQitiHnrj!k)n-iiQlt;S\\ «gemaakt van zwarte steenquot;, uit een gebruik van tj.vmiainm/i in plaats van nywrjuns 11). 42, enz. Waar dus inliet Woordenboek PL. als eenige autoriteit wordt aangehaald, zij men op zijne hoede.

Eveneens hoeft Winter., door zich de vrijheid te veroorloven van woorden elliptisch te gebruiken, aanleiding gegeven tot beteekenissen als bv. van voor «geheel onder

worpenquot;, „nergens in opstandquot; in Adji Saka. Dergelijke heb ik bij deze uitgave gerust durven schrajjpen; andere, met opgave van de plaats, van een W. voorzien, totteeken, dat gegronde twijfel omtrent de juistheid bestaat, daar geen andere autoriteitje staaft.

En dat niet al het nieuwe voetstoots kon worden overgenomen, spreekt van zelf, als men het Javaansch een weinig nader bekijkt van werkjes, zooals bv. de «Beschrijving van Bataviaquot;, (waaruit de door Meinsma en Eaden Mas Ismangoen gegeven woordenlijsten werden geput). Evenzeer als bij de overigens zeer gewaardeerde bijdragen van het Zendeling Genootschap, en die van Sollewijn Gelpke, is er rekening moeten gehouden worden met de herkomst. Dikwijls hoeft de dialectische herkomst tot niet opneming, menigmaal tot opneming geleid , doch onder verantwoordelijkheid van de auteurs.

Doch vooral met wat als kw. staat opgegeven, zij men voorzigtig. De voornaamste controle was vergelijking met het Kawi Woordenboek van Winter. Nauwgezette lectuur en stelselmatig aanteekenen, met opgave van plaatsen , moet hier nog veel verbetering en vermeerdering aanbrengen.

Met dat al vlei ik mij, dat in het algemeen in deze bewerking van het Woordenboek niet weinig verbeterd is. Dat er belangrijk veel nieuws is bijgevoegd, kan hieruit blijken , dat niettegenstaande er veel bekort, en om plaats te winnen, veel dat overbodig scheen, geschrapt is, (o. a. het bloot vermelden van spreekwoorden zonder die te verklaren; (de verklaring der meeste is te vinden in Winter\'s J. Z. He deel, uitgegeven door S. Keijzer.), deze uitgave de vorige met ruim 150 bladzijden overtreft. Doch met die vermeerdering, is ook de gelegenheid om fouten te begaan, grooter geworden, en dat er dus nu daarin weer veel te verbeteren valt, — ik zal de laatste, zijn om het te ontkennen.

De eenheid van vorm heeft er zeker niet op gewonnen, al ware het alleen tengevolge van het onvermijdelijk verschil in redactie tusschen deze en de vorige uitgave.

In het algemeen is er aan de inrigting niet veel veranderd. Wat dus in de Voorrede van den voorgaanden druk op bladzijde V gezegd is aangaande volgorde enz., blijft ook voor deze uitgave gelden. ,

Daaraan zou alleen kunnen worden toegevoegd, dat werkwoorden die met ri of aanvangen, en op die letters niet voorkomen, te vinden zijn op grondwoorden, die met ,vgt; of in\\ beginnen, en dat, ter besparing van plaats, bij grondwoorden gevormd met den voorslag tn of (ijh\\ niet steeds naar do wortelwoorden is verwezen.

Ter loops zij gezegd, dat om dezelfde roden, dialectische verschillen in het gebruik der eindmedeklinkers im en rm , m en asn , mi en nn slechts bij uitzondering zijn vermeld.

Achter de Bijvoegsels en Verbeteringen op dit Woordenboek, heb ik eenige Aanteeke-ningen op do Javaansche Graramatca van lloorda toegevoegd , meenende dat die mogelijk langs dezen weg eenig nut kunnen hebben, althans in handen komen van het meerendeel dergenen, die do Javaansche taal beoefenen.

VI

Alvorens te eindigen, heb ik nog melding to maken van de welwillendheid der Heeren Mr. W. 15. Eeugsma en Chaules te Meohelen , aan wie ik de beteekeilis van enkelo woorden te danken heb. Tevens hel) ik gebruik gemaakt van eenige aanteekeningen op het Woordenboek, mij welwillend verstrekt door den heer J. A. van den Broek, leetor te Delft. Do heer dr. T. Jentink, directeur van het Museum voor Natuurlijke Historie heeft aanspraak op mijn dank, voor de opgave van verscheidene wetenschappelijke namen der Oost-Indische fauna.

In het bijzonder evenwel moet hulde worden gebragt aan de medewerking van Keen, die een schat van aanteekeningen te mijner beschikking heeft gesteld, en mij steeds met de grootste bereidwilligheid van consideratie en advies diende. Ook aan Pijnappel ben ik menige nuttige wenk en raad verschuldigd.

Eindelijk — dat ik bij dezen arbeid de onmisbare hulp van Ehemuev heb mogen genieten, is een gevolg van de gunstige beschikking der Ministers van Koloniën, de Brauw, van Bloemen Waanders en Sprenger van Ev k , terwijl ik daarbij steeds het krachtig intermediair van den Secretaris-Generaal Mr. II. van der Wijck heli mogen ondervinden.

Leiden, Maart 1886. A. C. YliEEDE.

VERKORTINGEN.

vi i r

o

BIJVOEGSELS en VERBETERINGEN.

regel. woord.

1() l. * lyt/nmt}qs _At

2 \' voeg bij: vrij. iimri/f en f mm

U imniui^ kn. voltj.- inl, bijgeloof een me use h nul een hondenkop, die\'s nachts rondwaart , om het bloed van slapende menschen uit ie zuigen, Rii.

12 irj :i?j \\ nf. de daad van padisnijden verrigten met de nm^n v ut vrg. De

iw HjtiV hj bestaat uil den steel (\'/quot;/), \'««i plankje (i ;;»///,//»en hel daaraan bevestigd ijzer of mes {u vn^nj).

22 fitfiujs voeg hij : ook dial, f i tjtj j \\ weldra, Hh.

\'ivo. volg. Rh. is te Sa la, i. pi. v. iy i?j invhn/f in den zin van inhoud v. e. brief

gebruikelijk er # ^ -r»n tj 171/ i ry 8 i iitrjn/n ui \\ volg. Kh. ook vernederen, verguizen. •

iÜ\\o. 1.: ^%volg. K . ook wel m gt;f /. n ui ntifj

11 vo.achter \'/genistquot; voeg bij: HP. 07; WW. geven die bet. niet op.

voeg bij: Kirj h n w fn ki/j te vasl . bv. slapen.

l7vo. volg._m Kh. rnfj fi beginnen te kwijnen.

2v(j. runri ook (ie rigting van een plaats of van het kompas, bv. naar hei zuiden. IJ /. i i ipn \\ mikken, een geweer, kanon enz. rigten. — tn rnrri rj t.t:\\ een

obj. als boven rigten voor iem.

« en !•, de bet. v. i inmi h» ./ni.nrutjq* voetbank, voetstuk schrappen, (zie\'^ri i ook

quot;trappenquot; l. op een r.n rjji i.n/js staan.

17vo. gt;11a ij i mgt; i.n j\\ ook wel gebruik\' voor podagra; zie bij vi ^i/i\\

2vo. en openbaren? \\V. 1, 180.

15 riook iets drnkken, dat het op en neer gaat.

2) iiywtsnjjs voeg bij: (■quot;\' i n f H. vrg. /ƒ / n;rm ihn.p 24 tj} of rm 1 ii/j zva. Hh.

(ivo. voeg bij: een scheven mond hebben, Hh.

tvo^ in nii 111,1 1:11.11111^1 \\ (eig. stooten) plat. voor den bijslaap uitoefenen, vrg. 1 r.\'

7 \'_r[\'/^{p ,n,}.1

Z] voeg bij- t ^ rm 11 ij kn. ⁿ⁾JJ onverwacht komen opdagen ,-opzetten, ver-

regel.

schijnen; te voorschijn komen v. glans op hei gelaat. Men. — ^rminjtjHn\\ caus., ook iets te voorschijn brengen.

28 eïg. r.t? of ^ ook alleen op- of toewerpen, y urn \\

acc. pass.

12vo. volg. Hh. de\' ware schrijfwijze.

4vo. achter: quot;woordenquot; voeg bij: ook alleen quot;in yedachleu Rh.

12 voeg bij: f itprt mjj of iuiém\\ zva. (ri(ém(crTjj\\ zie bij abti ipiiKi jw

12vo. ook zva. doof een kleine opening heen kijken.

2 ijiji gt;1 irw \\ voeg bij: of ij hji rj v:w f ; op volg. reg. schrap: quot;zie beneden

5 n i n i nn \\ zie im V}\\\\

¹ (i

12 ^Tlquot;}i^{s vo}h\' ⁰l^{) een} gelijken, als een hoop aarde zich vertonen; zva.

20vo. bij \\ ti ui voeg bij: h» unj f\'vt ïnihis alsof je {of hij enz.) een vreemdeing was,

alsof je (of hij enz.) niet van de familie was, W. II. 568.

10 Voeg bij: of gt;f \'■» hn { TP. zva. m/ w gt;/ mi w/j of ?.» .m ^ irr» ^ \\ zie

ilViVliUI/j 11.

12 Sch rap: zie i v ïn \\\\

22 nm. v. een\' insect, dat achteruitgaat, en niet twee knijpers am den

kop, kuiltjes in zand of stof maakt; {ook wel nn gen.) Rh.

8vo. achter quot;achteruitgaan alsquot; /. R. (WP.). fi ftj of mj\\ mei of zonderbijge

voegd i, n ni {vrg. nog W. 1, r/fi, 215) ongeveer zva. \\rn w} *ni (in/j en nm n omgekeerd, daarentegen; ook wel ie veri. door eerder, liever; t ware hetei dat, soins ook als uitroep v. verwondering, dat iels anders afloopt dan wen gtiachi had; bv. te veri. door en nn per slot van rekening.

8vo. ^ ^yi ^Jl ^{oof( zvn}- I\'lf\'-nnw/j eindigen, afloopen van een vergadering als

de_#mensehen zich terugtrekken.

8 tnrnh))^ ook wel strak (toornig «/brutaal) aankijken, Rh.

17 Voeg bij: op en neerwippen , van vrouwenborsten, W. J ,( 4, ,i

* Mfii-ntn hetz. van de stemmen v. zingende santrïs vy en neergaa, {prn.

(q, fn. Jf

r.n on ftun

(1.\'

M ij mi (Kiij of \'iriftiy)/j worden ook alqemeener tegen beide seksen gebruiK ■ bij li n uijjw

28 m ¹¹ook üo.h met zijne vronw vermaken, B. T. IVj. 288.

Ifivo. /. 2. grondv. v. achterblijven, niet bijhouden, en enz. G.

19vo. iijrtin/j volg. Rh. ook. Sn la sch , bv. paarden stationneren.

4 ij rj ■intuin\' zva. of ^ t r\\ i ri v .7» 7 jj n lib.

18 Voeg bij: ij i v? KN. — 7^,,?T/^^^{N ,n(,}l waterweg- «/* aispoelen ; mt ^Hter

grond, een weg enz. gelijk maken.

28 achter: ■poet. heiz.quot; Voeg bij: HS.

20vo. imm {{i n\\ ook naar gissing, vermoedelijk.

l()vo. I. volg. O. middelaar, enz. .

2 stootende of wippende gang zooals van ecu galopperend paard.

() lees: op- en neer schudden.

22 ⁰⁰^ ^z\'^cb redden; zich er nit redden; iets gedaan krijgen*

in

regel.

1.4vo. ook zvci. ihitfnii iJts een zaal- afdoen.

(unofjcmzruji ook TP. zva. it/nrj ru?nn/j Rh.

15 ook zijn waar niet loslaten dan tegen den hoogsten prijs, Rh.

lavo. of gt;/iu zva. ,) i,gt; ^ctjnrjt, ij of 7) ./„n, rvijj^

l2vo. riffliyiji zva. mtnajyj v. e. vol gewigt, 6fj. 09.

22 ^/)rf,hti\\ volg. Rh. po\'ét. zva. -i t tf d-u i.J ■ lief voorbeeld

i\'n .jiy ₇,o^ is ontleend aan de Adji Saka van Winter. De uitdrukking kom* Rh. vreemd voor; hij meent, dat het moet luiden. \' ƒ j)^u -17 mi unuirjin, \'tjaj) rj (U) w

20 n-nn^arn iuyj\\ lusschen twee haakjes te plaatsen.

\'^5v0i V^¹rusteloos, woelig, zie nS; — _m iijirrrnw

^ • \'»• \'\' . (\\J

.18 quot;Tj rjnmiijIj£j \\ ben. v. d. gewone .« ri^\\ zie 1 i yyu n j^\\

15vo. Voeg bij; irn nn Zoo God wil! (li. T. Dj. 494: 1 n 111 ^ ■ 1 ,1 ni lt;).

2vo. Voeg bij: ,\'nrf.,mgt;\\ — h\'y.rrrix een werk hülf iifgedann laten liggen, (vrg. ihr irfintu) Rh.

4v().

9 voeg bij:

23vo. I i nrjpjt 22 - /. a/nnrrj ui} ^nnrn^ u njj \\

20 » zoo wordt ook genoemd de vechthaan, dien men de tegenpartij voorhoudt om

deze tot vechten nit te lokken.

15 quot; de bet. v. rj un tjetm kh^ is van G.

14\'/ voeg hij : n orn mi ~ i hu ihi^

4 quot; soms ook wel ie vertalen door-, anders; zie voorbeeld hij ijiyw lilquot; Voeg bij: (óncnii imj) — iliinui/i een obj. onder zich houden, Rh.

17quot; Voeg hij: inyn^nj — iirniKn/} terughonden, aehterliondenquot;. —

rrmbij beetjes achterhouden.

H en zie hij u\\i f-^/j\\

llvo. htinrn iTifi is erg. onder wc^ ophonden en aangaan.

II Voeg hij: ifyirnm/j zva. u./a bedreven, GL. 85

u ) ) . . )

rn rfrrns m .n^ rn id j zie un n m i 11 rjnrn i in .1 pi Vj rrj een heel

nest eyeren, een uildr. voor -, de heele familie, liet licele geslacht tot den laatste toe geheel \' vernietigd, verdelgd; soms met bijvoeging van utihm JinSs ui

)

f t K7i y m gt; w

0 Cl , . •

^ i n ryni \\ vrg. nog ij tm nmi w

7 volg. WW. y» w ^ iiflj Wjj k. rnin gt;* nut/) Kt. zie nog hij liïnlsw

12 volg. Rli. onder bescherming van een voornaam persoon staan, daarvoor dienst

praesteren maar dan ook vrijgesteld zijn van heej\'endiensten, vrg. m ik bij

gt; o ... v en f i in ! i ii b\\) i / m\\N

9vo. volg. Rh. be hoor en hij gt;/ gt; i gt;/ iingt; de hef. v. »vrin of iiinnrns in dial v. Ban-

\' \' \' • ( y ^{ ( y

joemas zva. ). v ;? nnw \' ^

¹ ^ H? ^{, ny}fy ^ie voegen: /m\\ een snelle vaart hebben v. e. vaartuig, (Tj ) zva.

7 \'i\'\' ? qw Rh.

ICvo, Mifrm i,ii/j of.i.niinKti/j zie ïK-tii.nj

regel.

9 voeg bij: am KN. o])- en iieêrguande beweging duur drukking van boven

O quot;quot; )

org. urn tj i:))!? awn en nri ^ rmi ibn/js

lüvo. Voeg bij-, (Li.vm\\ ook wig of keg om houl ie kloven, Hli.

IGvo. (ïji lifri \\ een ander zie bij ^

V lt;17^ itgjj lt;• \\ zie i.mqw •

lOvo. n/n thijp KN. vet, niagt.ig, WNV. raus; sterk van smaak, (Tj. Meu.). MitHjjjs bet. ook galig, ligt soheurcml can stoffen, Rh. en zie op cnii\\

18vo. f j pjnn voeg bij fig. o|) eeu pnul blijven v. e. pijnlijk gevoel. — l ^een

derg. pijnlijk gevoe.l hebben, (Tj.) Kh.

7vo. achter 11 $\\ voeg bij : on verg. i i — tj i w hj/j\\ kn. geestverbijstenng,

i,ti lij⁰ plat — i.ti }ij ij i n /1 t qs /iju versta u cl kwiji /ijn, W. Jl, 464.

Uivo. \'i ii tjyiit kn. — i.iti yrjgs in afwachting van een of ander onbewegelijk erg. zitten; te vergeefs erg. zitten te wachten , Hh. zie vi gt;ƒ \'li i -V» w voeg bij : i n yit—i;uyn liard wegloopen zoonis bv. een paard met den staart in de hoogte-, zva.

2 /. zie bij » inrnj h})^

II van een hoofddoek die als een i n ij yn? hit/i 5 is opgofnaakt: ^hin ^njn \'l^jj ⁽ uil j y o eg bij de plaats uit de Tj. {⁰ ijpj ijitJi? kvj] ) if ih i ? mi ibo na - ? tut .1.1 lt;rm \' n\' \'\'\'/ het vteeschige gedeelte van de nang ka vrucht was niet door

(i i» r i gesch eiden.

20 achter verkeerend tc voegen: ^ W.

14 I ?I yn III. n im 1U/J voeg bij: du lever van |duinivee met een blaauwrood balletje in den vorm van een pnntkogel, Hh.

IGvo. i n iin zie nog bij ^irniiw Cd ^ i\'

5 volg. Kh. ij i n ijyijzs ook zva. 11 n i i.n ihn j sehonderhlad.

H) d/iiij(loi?\\ kn. — i.iii i igt;\\ wartaal spreken, allerlei nonsens vertellen , Kh.

ik iiin iinjis kn. naam, v. e. kleine ronde riviermossel, {Zie i.n i^); ben. v. e. dubbeltje ,. van 10 cents (zie i i) •

fi i n i i.it .• I »;/ / n (\' IV

i i.n f i i

l\'Jvo. ij iit ii mi j voeg bij: ook meer bep. uit suapaehtigheid allerlei dingen vei

• die geheim moesten blijven, Hh.

1\'Ko. » kn. ook klanknab. van het geluid van krekels, Hh.

iJvo. \'iji iii. iji i /ijl S i voeg bij: iem. belasteren.

5 blameren, («.; dus zva. i.i i i 11. ijn 11 1 f m poet Bab. jt: ri ih^i . i ij i.ii\\ proza B. T. Dj. 687.

i vo. i ij^ i-Ji f i ihn — lü^di r.ithi] ben. van een horizontaal uitstaande hanestaart, .

11,473) Hh. vrg. iiiSt ingt;vgt;ii^\\

ovo. volg. Rh.\'ondergeschikte van de ti^ u] i ij u j i i/ quot;f I vrg. h tj ij h ijjj w 13 Achter it/iif i rn.m/j l. zie ben.

I5vo. ii\'iini\\ grondw. v. uinl^ ; nw 18 /, zva.

\'22 voeg bij : n i n m herh. v. im nv l4vo. stofgoud nl, in KT. en volg. (i.

Kol. regel.

a 14vü. jyym kw. zv({. ri • ij t.u i\'i i:i j ij fit tin nn in.ui.Lii ^ kn. loshangen of

lobzitteii (losgaan is t\'iy. • .i ij ui).

a 2 voey hij\\ ook zich regelen naar, ij vu r^i i i n ? ui n (\\\\. II. 375) zonder fe

letten óf aoht te geven op omslundïyhedfn, personen en:..

7 ook zua. n;) hn;\\ niet het doel, met het oogmerk om: om ; cu In IV T. I)j.

517, met een Iniutznchtig doel iels of van iem. ie/s tniehten te verkrijgen. tii.rnsin tot lm / m m dienen voor, \\\\ . II, 305,

ivn n ui/j ook even als ip: hy e/i ij i i een van dr soort van.

u i i n hn/j zie ook op ij iti ij uj jt hup Qvo. /. verzengende Oostmonsson enz. en zie hij irnhnj\\

14vo. voey hij achter , quot;nithollenquot;: (Dam. Woe.).

8vo. *11 n ï] hn/j\\ kn. iaterj eetie: wee U! pas op!

5vo. o. dansend of trippelend rondgaan, een kring maken, vry. ;) gt;] ,n/j 10 voly. llh. eea peulvrucht\', als de orueht drooy is, rammelt die in, de schil.

\'j ii t ij f»t ij hu ji gt; tj gt; it i,h js gelijken op de fiym rj hn ij-n? nt rainme* len als die peulvrncli],

ly vullis volf/. Rh. kn. sehattenrijkdom : bezitting, xoo ook hij (i. VV W . ycven

alleen op de bet. van geld ///, als ku. van LOj /1 i.n^

5vo. / ivy ij ij rii \\ naar volgorde; geheel langs, de geheele lengte hr. o. een strand. 3vo. Voey bij-, ér tegen op zien, dit of dal te doen.

ó ily.i^.iii .a n i / ƒ zich goedsehiks, zonder slag ot\'stoot . vrijwillig ondenverpen (VV. 1,2). 17 fiuiuLi i\\ zieli aan het hoofd stellen van bv. r. troepen.

lOvo. uu ij i ii ni/j ook verk. ij i n inj en zva. ia ij 111j /y \' u j i i i ii\\ Hh.

iquot; o O gt; ... , . -gt; .) )

lo yi.hiii!Cii\\ iem. zijn zin geven: ook {oj : i hu n t.n iirijj) enz.

23 i.i^ \'ij i,i ji^ ij iljI i \\ ook het te rnilen voorwerp; een obj. in rnil geven voor een ander, IIP. 30.

(ivo. i n n uji kn. lakken of bladeren tot aanvulling in een dairt , llh.

I\' ^ quot; quot;\'//^x rnijen : uitvallen van recren, van haren, enz. llh. zie ij in Mjisi s n ijs 15vo. tji nttf m m/j — tf i u / ifm tj m . n? ij gt;» 2 n i/j zn n/ 1111 \\ naam van

een lekkernij, van rijst bereid, WW 20 in ijm] »1 ook rustverstoring.

17vo. staat ijihii t ij 1 Ivo. I/I zie o\'ok op de 1 1 \\

8 Lirnï nol het vloijeu, panijen, tronen, ij m m 111/ \' een lijne geslejieu struik-ruover, die een ander met moolje woorden van-zijn goed zoekt te berooven, W. 1,(17.

1 /• O CJw o 5₁, _t _.

lovo. in nfin n izz ij i n ij ii ijiin rf ■ i i\\ steile kant, ravijn?

2 ili oji \\ invreten, al die|gt;er worden van een wond.

24 .\\ji 1 n ij } h \'*i ijx71 • gt;i een wijd gevlochten pagër. i. n tf i n n ij i n \\ als znlk een pagër, e n ha ie opgesteld, W. II. 507.

^ ⁰⁰^ hen., voor onze tientjes.

lOvo. ook wel iem. nit den zadel ligten , den voet ligten ; t-n een object niet ongestoord \'wiems. bezit laten , hef trachten te ontweldigen , onyeveer zva. i ri.i^hn^ B.T.Dj. 5] j. JO achter jonge luis , voey bij-. kleiner dan i. m \\\\

21 achter quot;fiy. uit dr uk king in te voeytn: {voly Hh. plat} voor, enz.

regel.

18vo. üocy bij: doch zie lt;.-c W *11 (hiq op ia k \\\\

14vo. voirninp ions, maai nemen tiw. voor een graf gt; hem den dood vooi^,öj)ellen of aanzeggen , W. II, 57

13 vry • iLiiMn^h ufj \\

14 zie iL/ij t,n

5 i n hn Kii iriaaji\' voor un gt;.}i n i. himriinijj\\ Tj. zamen den bijslaaj) uitoefenen. 13 /,n Mn ~?rhn mi Idelen verzinnen om li«;t een ot\' ander gedaan tekrygen,

meest in kwaden zin.

15 i. pl. v. quot;ofquot; adder urn ku l. volg. Kli. gehr. nyn (kh foil -ju h tt 2 iungt;nn ;kiji \'volg. Kli ook volhardend RP. 101.

i8vo. rihniu\\ volg. llh. ook plat voor den bijslaap uitoefenen^

0 zie ti Ki n t\'ii\\ HV.

\' \' lt; o

lOvo. vrg. KHitinihii en \'• u iun hii bij gt;hn hn\\\\

9 in dtt het. v. ingrediënt volg. Uh. gebr. i n ij il.u arinw

y Vo. inrjuiKin tjMi vo/g. Kh. ooglid, geleding; vrg. ij-m i/né^i ^,1

volg. 11. v. K. spreken de mannen _v voor het gebed, de ad au hardop, daarna de karnat zachtjes , en de vrouwen alleen de karnat uit.

IHvo. /.: of volg. JR. van een barende vrouw.

I i vo. voeg bij achter: igojms KP. 97.

14vo. i n ie) i n i.i n hi/j RP. 103. intr. ronddraaijen \'Jvo. tuij^ i\'lt;f \\ {(tial.) zvn. n.trn iLi^ vdHr.

5vy. 2. \' l^iL(li behoort bij hi^ac^w 20v(). welligl Tl\', zva. iitm\'yt hn ~/n ij hii * v.

II vo. u i.n.ni of rtiiuihnji wordt beter geplaatst onder de i.ti\\ het is immers het Ar.

{aldus te verbeteren}, Jb.

3vo. /. h/j i.jdc^i.ni H.

7 * voeg bij: op hetzelfde punt, zoodat hij als het ware stil staat. t:i Ca(Lci/j of \'Lin-i

ui j ook sterk waaijend, stijf, pal staan van den wind.

]5vo. ij L/iu n tj i,ii/ L.i n i/f meer bep. geen uitwerking hebben van de zoodat de

visschen niet naar boven komen drijven, o. a. li. 181.

o ) o )

ovo. vrg. ilw ttlt; i i jh ik iUijj en

lOvo. fji (id on i ook opkomen, ontvlammen, bv. v. moed: ^ri.jj n mi ^ilis W. II, 335. .2vo. t:i icufifls — ⁰;rtj zich opstellen om tc vechten bv. van troepen.

21 Voeg bij: (Lii ki (Yii/j—tui an Jij nu (tryj nazetten, vervolgen.

19vo. het binnenste van de bamboe, nl. de bast van de schil ontdaan, Rh.

J8vo. achter onmiuusdmop/i 1. J. Br. ook «ji rn iCisfun ari/i of lücrn lusd/nim j\\ 7vo. hinden, nl. met twee knoopen.

ovo. iifn (L/i tfC p n Ki). (Sri T.) tin (ki htnui tun \\ in vollen ren, zich half dood loopen.

Cv)

9 li isjjj\\ volg. Rh. nl. met het hoofd vooruit en het ligchaam gebogen, zooals Birna wannneer hij amok maakt.

10 ij it\'i rj fait tj it i tj thii n uitsteken bv. v. d. tong. ik iw) trti (hn zie «k

. 17vo. of M-rt x^ utt hnjj een soort onharige padi, kleiner dan (i^rrin^

it^ri ruji Rh.

1 voeg bij: of w ij (untwjj en tj^ipn

VII

131. Kol. cegel.

4S a 7 Voe(j bij {cry. bij wfjami ki ) en ij i n t t tq).

„ „ n quot; iHMtp in zamenst. zva. i ho. ii.ttsy (trto^\\ om uitlegging

verzoeken; in \\VP. 244\'; i i.i\'u i.u h?i\\ cour .i;i innmrl hn \\ (in hel Mrtdoereesch

• li (\' ,

X T ^ quot;gt; X\' lt;■gt;

f/ew. (EiijiLiifij^ n t y ^{N ,v}\'\' 7\'^,y/^y \'\' ^i\'/\'y ^,;\')^XN

/ ) O 1 1

;/ -/5» 15vo. Z»/;; (isiii\'^n-n rj hn u li ihiis een doodstijding brengen.

O \' )

« 1) 12 slaal vj hm Mus L. ijiun?mn ^

// 1 (ivo. tj ijm ifLti Hiyi aan HU. w^V/ bekend.

40 a l.\'ivo. /. en anders , of anders , enz.

50 a 18vo. /. overwegen.

,/ // 1 Ovo. KiiiuH(i5rj\\ j,ii i] tu i.i,] u/\\gerekend kunnen worden; men kun rekenen, dat.

« « 18yo. 1. geacUt worden, tj i urn ij ook onaangezien, al was hel slechts, \'t doet

er niet toe, al is o/ was het maar, VV. I, 09 (CP.)

„ b voeg in: un (hn liili\\ zie i-jI ti_}ien imnniw

51 a 10 otter (Aonyx leptonyx).

« b 22vo. {vrt/. n ^n) — nr.)i ij kii met drilt iels doen.

52 a 2 in \\VP. 212. {dialecHsdi of door verwarring van de bel. van hel Mal.

lagi mei hel Jav. m rn) i. pl. v. Kir! ,u/j\\

52 _# b 21 uikmoji,] volg. Hh. ook smakeloos, zouteloos.

53 b 8vo. oo^ trouw; en bij de uiu.hii/j zva. in iLi\\ toestemming.

54 a 12 acltler l-i ij iaè uifj Voeg bij: zie bij uimjw

\' b 12no. voeg in : vi^ ki —- ? zva. il/ii iii nn/j\' W. II, 27.

55 a I ook oorspronkelijke toestand o/gedaante, \\V. f, 111.

v b 12vo. wrang is volg Rh. i Liilhn\\ in de bel. ook van znnr, rinscli, welligtMal. (WW.

geven die bet. niel).

quot; quot; üvo. Voeg bij: tyilt;k) uj halfrijp bv. v. e. xx i y^ty.j uu^

56 a l quot;ook iiaji) khm/iquot; schrappen , en evenzoo volgg. regel ••ook ifti i i t.i jquot; // // 23 hinuj i^hi\\ kleur van hun on, met grauwe borst en bruine rug, Rh. • quot; y 1 \'ivo. quot;of urt ki li,jquot; schrappen en eveneens 8vo. »van daar welligt,quot; enz.

57 u 16vo. voeg bij: \'/*\' \' \'vf\' \'f\' \'^N f^r^⁽i\' ■ 11 ■ 515.

» quot; (ivo. iKinyij ilw zie bij Uj uiw

quot; b 15 voeg bij: eig. door een beweging te kennen geven , dat men tegenzin heeft. —

Y j.iu/n het gezigt afwenden , als blijk vin afkeer of tegenzin. 5⁽.) a 10 Voeg bij: • (in i\'i \\ de jiersoou, die erg. geposteerd is om te zorgen, dat het wild

* niet ontsnapt. — »mV»m erg. een n n i\\i plaatsen t»/\'als ly/Wox de wacht houden oj).

59 a () l. een obj. vastbinden {jn VV. II, 520 wordl van Ar dj oena gezegd, in i n i rnui/j). quot; // 10 voeg bij: of öiiois — \'Kj i hi/iyt i\\ een li van koper., geto. met een spiraalvormige insnijding, in iegenslelling can njj\'tjitun^ n i\\ mei een schroef in een busje of moertje.

quot; . b lOvo. n/h uihn iji/j goudvisch, Carassius auratns.

60 a 21 Ij ui IJ(UI\'HI,H ^/n ifumn^ eig. bij den arm vatten en sleuren, Kh. quot; b 1 erg. v/n aznasiijf\\

quot; quot; 19vo iUn tui dsn ~/y^ rui (hi iij \\ volg. Rh. zva. fi/iinriah ms\'doch (i/nunuii ~/iiJJi(isn/j heeft de

opgeg. bel. van al wat dient tot behulp enz. {zie nog am ui lï/^ bij ukliijj).

61 a 2 voeg bij: 2. — iiumi/js in snellen telgang gaan (Men.)\'Rh.

Tn\'o. ook iets gissen, raden.

lövo. voeg bij gonzen, sulzen bo. v. e. h?i iunn hi/j 2. linnhiah. van het loeijen o. d,

wind; .cid ben. t.j t ! t^ Liw vry. ouk /j j\'üj^

12vo. out\'*/ hij: iets overnemen hv. vuur de halve waarde, enz.

2° i/n tj im m ^ n ij iL,iim/j voltj. Hli. nuiipen. -— iim tj nit ihi , n ij n e/tv een

nabootser van aard en tj ijnn nï/j jof i ] ij tut ,hi . / ij nn iuiji\\ partijdig.

22v(). slaat nn ijttivu ii ij)111 \\ l. iiri ij ili t fun ij — inij 11 rt tj uli? ii tftii tj i,i gt; in

tjni^ WW. — van li ii] ij n 11 ih)/f spiegel, is het ki. iukiJJii lövo. (uy.ru luty een. yroote bijzonder ijevaa rlijke slanyensoort, een soort Boa, die

mmschen aanvalt-, Kh.

17 Voey bij : i j ij u rnijj in iii .v\'ij zva. i ti nn n nyn Asrj \\ K li.

I3vo. de bet. in iets berusten, toestenuuen is van (JR.; in de fuj. het. van slikken,

A.lji S. 259.

I y run lt;n.j zzi n il n j w (Ui ij r n irvi \\ zie ben.

22 ui ij tmi ij gt;li j i ii iKijj ziz li ij h n i »1 tu? \\ Kh.

9vo. t\'oor li ilhui illi ij r //₍|J ook li iCru ijnni of li ili hijlh⁰; vry. noy (ki li of

IH) li t.l tJ) (iisil lèl (ICI LI ui, - hl! ili).

^(CS ) o ^lt;0

10 is een zeer hariye soort, die bij aanrakiny ery jeukt, i.yui n.

rn ijj\\ \\V . I, 62; (ui^ ihii/i zie op \'Uj nLj \'M/f\'

i2vo. (Uii fiui (uy a Lj \\ een soort cottier, die tot aan den gordel hanyl, W. I, 23. 21 ij uii n ju rij i n/ ij ili t gt; doen uithuugen van darmen, VV. If, 870.

20vo. bij li ili hnn vry. ii Linniqw JUi.

1 9VO. (uil nru^ h n/j TP.--■\' lii \\ vry. tun (ljini^

12v(gt;. in A. 24. r.Miy y rn y tu m/de lendenen buigen.

Svo. • l u,, luntj in hn/j is het ki. ilj^w

18vo. f ^ uphiij voly. Kli. ook va. tjpj draaijing iu de maag krijgen , misselijk worden. 13 voly. lili. if lii ij n u i,ii/j van een wey, niet regt; niet de kortste {uiiin of ij i!) een omweg.

k) I ƒ • \' ^ O

ói bij i^njm mhn ju iu lu ij vry. uiriiLii/j —- ij li? hllhh ..n niiyitLhn ihi/j\\ om- en

omkeereu, zooals een smid een yloei}end ijzer.

18vo. luimuiui jiniLKul/) ook voorbode, heraut.

9vo. i. pt. van aniLiAxj^ yebr. t.y injj llh.

Ivo achter slokdarm invoeyen JH. achter slikt invoeyen K. , voly. WW. tui i :iaj_.Li ihijj

het binnenste van de keel; vry. (uiruunji nij ij\\\\ ⁰

() if ILrif if nuuyi — ^ i 11 tj n tmq hall\' ery. uitsteken v. e. \\im\\$ voorwerp , bv. v. e. kris uit dek y or del, ook wet iilt;Lii ^ n nuiif, buitengewoon lang en dun zijn, van een mensch , Hli. vry y urt ij m ilii/i \\

23vo. de door (i. opyey. bet. van weerlicht bij helder weer is voly. Kh. juister. 18vo. V.oey bij-, ^bet aanhoudend uitsteken der tong, Rh.

lOvo. boschhaan , nl. Gallus bunkiva.

17 nl. de F al co coerulescens, Horsf.

21 vo. iuii ili OJ. zva. /. n iu ili ihijj V vry. het Madoereesehe tun y /t/y ^i^ w

18vo. (uruiL^uui ook fiy. treurig, bedrukt (Tj.); vry. nm y 1112^1^

5 I H ILI I I ili/J I zie I.UILKLi tbnos

IX

regel.

U \'\'l\') \'\'l₁r)\'^ir\'Jl \'* ^poh- lt;!«•quot;\' kromgebogei. luml yuij hel vlak waarmee- mrn wrijft of fijn ui unit ivat dikker tl a u tnnt het hu u \'l f d/). om ïjjimLël nt\' tjubé lijn te makeu i ook- i^ \'im \\ i/en.

l(VO. \' quot; fi i ij itj \\ bij enkele stukken, /u. Vfiu lircede t;n platte vocjl\'vvurjiell

voorat va» vleesch met vet doorregen, nel ah iiiiiü,Ki/j; vn/. luniajifi eau WAV.

llivu, .1,11 :)i IJl oohj. HU. fllXll I.hi//\'

Hvu. debet, zdo! is van R. (vrij. Ziim. \\\\ , II), vohj. lili. mmi- het seliijiit; vnj. n ui igt;ii ij LI bij hn 71 i.i /./yN

2vo. Voeijhiy. r w /ƒ iLit\\ rijk v. e, vaiiyst, een visscherslerm , Hli. 8 iu dftuiijeu van een olieyer, vry. tuojtw

15 achter \'can de handen\' voeg bij: quot;om iets over te g-venquot;.

lOvo. /. IIP. 138.

\'Jvo. /. ij i::i c.i •

8vo. /.iel» iets verbeeldeu V P. L 1 , 53.

I\'.) i. pi. V. ij i ii i^Lj ij gt; .i nt ■. /. Ifm^ifiui,^ ZO. 1864, 250 volytj.-, zit nmj VVilken,

Aiiimi»me pg. 57, volyy.

7vo. ifum iliivii iiï\\ til. i.1 het ilwiivshout vóur ainu, ilea boom {i n i i t.i mi j) vuil een ploeg (DMiy t-10 of eg ( Iiy H Hl j) uan hetwelk ile trekbeesten gebonden worden, (\'i\'. :!\'S ri.L n i.n ij li t.ij zie evenwel bij i n ij hjhhiji en op j t .

19vo. I. ii i ii ij t_i zva, i. ii h\'njiii ij iui [teyeuover ! 111 li I n y;,; \\) vocatief /wager I (ivo. lUiyu ; omschreven door ninii.ij.y u \'/»« i/i i w — ui i.i.j — , „ i.uiij\\

{yohf. Horsl\'. is er eenuj onderscheid lasso/ien dese voyels, de eerste geeft hij o/i als Ardea javaniea, de tweede altt A. Sinensis), een bruine wntervoyel, kleine)\' dan de gt;1 ctné u)ihn/j Rli.

17 achter rijsluiesje voey bij {nnihjLnwjy

l⁽.)V(). i. J)/. ü. ij I ) i ij (LI ljj\\ /. ij m i rj (UI /y N\\

11 vry. bij (im uj ni\\ f ki.

U ijiiijMijhn^nijnjihiij I. pi. V. i.iiji.iiiiinij met-de vlakke hand slaan, W. 11,336.

1* vry. ook iji^thiijj HV en i^jf 11 ihiijj \\

16vo. voey bij achter \'bamboequot; ook luiuniu yen.

9vo. de bij 11 u a^/j opyeyeven bet. quot;ve^scllalkel^^, \'is twijfelachtiy\\ :.ij berust op WP. 212. 5vlt;). Voey in: lii ij ~ukij beu. v. d. d t ({m m a of hef oe te eken.

(Ivo. Gulliiiula orïeiitulib , llorsf.

^ i- pf\' i\'- quot;Oiitkieluenquot; /. bioeijen v. yew nekt zaad.

20vo. voey in: *nLjjjngt;/j kvv. zva. n n ij n ~ i iisi/j

18 i:i amp; . ook zijn uHwstc best aan iets doen {vry. n\'.i quot;

20vo. vo/y. Kli. is de 1/11 ujj \\ een kleine boom met dorens en ijzerhard hont.

^\'^l. d* aitroep ni.ty bij een- yeval van pijn terngyeven met : aauw ! i n uy • ook zva. tun i,j ? \\ zie i.j ^ w 11 Voey in : nn/j kn. een jonge ui luiihnqs

Ivo. overal verstrooid zijn, uit elkaar vliegen, v. veerea, v. losse haren, enz.

21 \' /\'-ƒlt;ƒ I het oog gevestigd houden op den wil van ...; volmaakt

bereid zijn om oj) te volgen den wil van . . .

8vo. Voey bij: i.itin]i^n K^ u k.

regel.

5 Da woorden (uniuht iy en nj^ ihi/j te brengen op oorïtje kolom, — xmm m Jn

ui tj ij di i\'n mi/j zie bij ri unw 1 9 ^ hJ Hi j.1)1 I = *1 gt;j lij Ij ././

(Ivo. Vul(j. Rli. Lel. li i 11:* n hi i alleen bene [ilivnts voor roovcrs «/rfcry. iii hinderlaag, en komt de andere hel. Ine aan u n timmip

8 ij \' i if lïi\'* zi\'. ben. ,

« tnijvcS^ Mig. Rh. iels iillcen doen, iets ullecu bezitten;

i.j\\ Wnj. 1, 92. hij is de sclioonatc van allen: zva. i.n iij ij i i.u.-ui ij^sfij i-r\') A sie hij ij \'J uijls 1:5 ery. \' ï ij \'-quot;n Khj bij **

15 hiii^cj iS\\ de éen , i- J \'ƒ \'.ƒ ■ de andere.

Mi ■_K,iitS.iS,KiiS\\ O.) ieder alV.onderlijk, een vooreen,

ITvo. M Ij is/\\ eus. zal moeten zijn geld geven op veldvruchten, eiy. als die nog groen,

nog niet geel .siju (erg. im nMj)), en zoo:

l:ivo. van den eigenaar (boom- of) veldvrnohten verkoopen , verlmreu (til. als die nog aan

den boom of op liet veld zijn).

8vo. nl. Turdus viridis, Hors/, of Colnmba veruans

.\'ivo. geheel laten loopen, geheel vrijlaten (vrg. i itimiu^fii/ hin); ooi met opzet

of met een bepaald plan iets doen, Rli. vrg. ir-• n iiy\\

9 ilii is \'Hi/p enz. schrappen.

19 eeu Uoedaleeraar (i.i.nn i n iiyhj\\) (JR. een kluizenaar, WAV. {in Way. verh.; zie

Animisme, Wilkeu, (»1 Noot).

S * ) s • /

llvo. i n ij tcs \'of ijïi rj tK zie

8vo. I/ra IK:gt;\\ voeg hij: vooruit berekenen, voorspellen, L. 4(1,

4vo, zuo noemt een vrouw wel eens uit fcederheid haar man.

Voeg hij: «/hik hji^ zie \' \'j \'ij ^

8 wilde houd (Canis rutllaus). *

22vo. i\'ij \'-j 1quot;^ volg. Rh zva. i i *\'\' — \'\'/ ^l\'}i V \'! \'/\' ^l\'^r^\' ⁰1^{) ma}k^eI1*

ISvo. eig. van eten voor lief nemen wat er maar is; iem. onthalen zoo goed mogelijk;

vrg. W, II 397 9vo. I. Kramiï van r ii iumiij en in poëzg a iiit/ij^w 15 ,1^1^ (of t.iyiiki V) \'111,111.11/ = ynkt-nMiKti,! »ie y*./*

12v(i. Voeg hij-, zicb met moeite staande houden. nmuK ,mjj,i.i!tii(ijii iiii\\ B, de schouders neergedrukt hebbende als bezwaard door eeu lust, neergedrukt door een zwa-reu last, Rh.

9vo. achter goedkeuren l. kw, VV, welligt nva. goede reis wensehen ?

(4 ii tuaa Jfin.ur. als ge \'t goedvindt, i/iï 111 ... ojnxu^ zie ny

7 tj (i5ii i i ii Mj volg. Rh. TP. en iJifj (niet i-i ij iij ) K.

3\'\'lvo. i ij gt;1 lil li \'iy of i 1 ij i i-i ^u\'j] het geluid van een hert, zie i.ivjnnw

IGvo. t/lun ijiwimn^ — y i i ijrLu ijiilt;ii ~iitj twiKOfizva. i/it/n^i-cr^^nu».^ zie ij

11IE/I lYj (LU IHUJI

5 Voeg in: \'(unMAiu^ zie tf tui ujjj\\

33 xm nu i^jiiHyi glooijing, helling, Tj,

17vo, welligt heb ik ten onregtenaar n wj. bii , ii ^ii/j eengrondw. lt;ui\\^njj vooronder-

regel.

stelJ, i\'n is ook deze herhalimj can t, n(iajiibhfj af(jeleid\\ zou ook (tniLW tbti ~in(L/n Lii/j can gt;hnlt;L\'ii(hiijj\\ WW.

iUvo. ftJYi itu (hHij\\ — a?i li.i hnjj éc\'/i kaart uit. ile stokkaarten trekken.

5 voUj. Uh. is i ii LLi i ii j een groot aehepuet; vry. i 18 voey hij: vrg. u • n tt;

lövo. Turtlus varius of Ardea einuamomea , Morst\'.

Ivo. v. gronden zv a. l iiynajijii of a/nnn (v^yi y 1,11 w

2 /\'ü^ iy; A.iaAjjj^s zva. iLiijn 1 (i\'. Oi/. Z///^/-. «yty u (Hi w \'I j.

14 i h til ijj — ui ij W. I , 82 , welligt m lzt 11:1111 f 11 stil, bedaard?

21 achter gt;/. RW. (w/* w J. Br. 130, slechte schrijfwijze 0. rjiuniitu nii/i\\ 2iHo. l^roeg hij: dreigen ointcvallen, vooral 0. hooge voorwerpen als hoornen, huizen

en derg. Jig. v. me use hen en dieren.

lOvo. ^oeg hij: volg. Uh. ///lt;V beweging van hei iigchaam.

10 achter zich verkoelen, te plaatsen (1. — * .nnjuji itq z\\vak en bleek door ziekte.

lü Voeg in: n n ajhji.n j gehr. voor ij 1 hjai iiij

.ivo. ook naam v. d. residentie Prea ager Herent schappen; ea zie hen.

11 de uitroep n 111 u of 1 gt;1 111 (kort uitgesproken) van pijn. — {maar gerekt) van onverschilligheid\', och! och kom! Kh.

13 iL.ii ihi 1.1 bii f \\ een ziekte in het rijstgewas , waarhij de hUiren wit vj or den , Kii. l3vo. \'UWiVy riiHjiL/ruti mi n\\ W. 11 ,••1-78, eig. je zult geen plaats krijgen, d. i. geen plaats of gelegenheid vinden , om mijn slagen te ontwijken, of ook wel je zult je niet kunnen verroeren,, zva. f.i 1 i i.n ut 111 ij 1 nsw

8vt). f oeg in: in of ii ii(:ri\\ zva. amp; 1, t,) - Hh.

-3 «

1 17 \' ^ - O

J lt; v u f 1 h 11,1 zie. u hii/i

12vo. Voeg in: 1 \'n rj .tuin) ^ of tj 1 11 ïj ui ? zie ij iritx.1/]

(Wo Voeg hij: — een zamentrekkende beweging maken met den mond of

anus. — ii/ti/Ei(in ^ 11 tuiji die beweging, Rh.

•Jvo. i.n niajn ti(ini Liusik vraag verlof om te gaan sterven, va?i iemand, die op een gevaarlijke espeditie gaat en zijn leven veil heeft voor vorst of vaderland, o. a. W. I, 57.

8 1,11 tn iuji zie fjitiLi^

9 Wettigt ui qayn\'bi 11.1/1 een spotnaam door Nala Garèng aan Ardjoena gegeven. (W. II . 274) Rh.

23 /. droom, het voorwerp van den droom.

lOvo. m »ƒ (uil u , j n het lijkt wel.

8 ^ ri rti1 \\ volg. Rh. van een vogel naar beneden, lager en lager vliegen.

1 4 Volg. Rh. ij 111 rn rj t? ~ / np zva. rj run t n 1 m nn of ij mn ? n t m ».\\i maar dikwijls verhonden met ij 1 /11 ? m t l,{i Jï w

Volg. Rh. ,hiifji y.11 Jnr 1,-.1^,11/1 inir. siilijten, bersten, (W. II, 482); ook zca.

Ci t/i ^/1, ii Sn i i , / /. ii/i ?

■n, n —\'1

22vo Tringilla stricta, Horsf.

16vo. Nectarinia javauicu Horsf.

Ivo. lii ti ^j\\ 1111 zie aid. —• i_i^ ; i .j\\ kn. — snorrende of gon-

vogol.

zende erg. omlieen vliegen; zich erg. op neerzetten, br. een bij u/i een bloem,

een vlieg op een wond, en dery. Kh.

.\'ivo. Voeg in: i )) ri ^n.n/j kn. sterk van tabak.

Ivo. nl. v. e. m tu »ƒ \'bh è 11 gt;hn/j\\

4 i. p/. v. 11 ti -jj, hu J l. i i

10 eig. iem. inpakken. — u - n,ii n ri 11 ~i hn/j (oo/¹ i nj i i i,n . il^ li 1,11 j) in B. \'I\'. Dj. 479 eer iem. zoeken te winnen; ienis. gunst nfsmeeken , afbedelen.

r- ir • . ) ) gt; ) •gt;

i vo.. / oef/ m; i/i) ij fii iWfj l i if H ma/i ~ ii tjiu i m/j -i injj t / i i i/j ~— i ) lt;u ibvji i m uten/j Kli.

3 onder if* Hi \\ wordt ook verstaan eenige dagen voor liet hnwelijk of een dag voor

de lj ui li geen t\'eeatelijkheden geven.

(ivo. /. tl\'. (///. met kleinere kapitale letter).

Ivo. Voet/bij : i i .• i . j ki ^ tegen iem. /nik een poestend geluid maken ,^/\'./lt;/7 minachting.

/ • .quot;) .o ,quot;)

t, pt. V. I I / I I l l/f 1. LI f- l KjIJ\\

21 volg. (« de schenkels van een beest {deze volg. K li. / ru] i.i ).

Svo. .!/ƒ// ~ i■!li ^jinpii { n met witte voeren tusschen de zwarte in van hunestaarten. — /y ii i ni/j met witte ki\'nin opbniisehen, van een golf.

IGvo, i. pt. v. i n ij Li jjii hn/j I. \'i\'n ij f

14vo. .^v;.i ii ij \'hi t /j of w ij i i j,!i hfli hijj een hapje.

13vo. Voeg in: i ij li ] i,ii/j kn. niet Vast staan. bv. van een le kleine hoed op een groot hoofd-, hellend, over den rand uitsteken, bv. ran een bord over^ den rand van de tafel, Kh. bij WW.

I Ovu Kaeg in : t n 11 j lJ i.iq zie jj li j

12 lii if.i. r in/j 2. ook i n u m/j\\

14 Velg. Kh. gedurig aan de borst zuigen, vrg. ij m ij .u lgt;i,] bij- ij urn rj ili Hn/js — / ivffi \'.i ii te zuigen geven aan, ook bv. aan de borsten van een drooge min, om\' een kind br. zoet te houden.

•ivo. achter /.^ lt; voeg bij m : i i.n/^ hep. van wild, dat \'menschen te ruiken krijgt, en daarop de vlagt neemt, vrg. ihn i]m/j bij iLn^iimj KV.

.\'ii het art. lIi f i aan lij ii 11\\ vooraf laten-gaan.

( Cf. fl i co

23 i. pi. v. zya. zoo ; vrg. nog »; ƒ /\\

10vo. (rjiLLfi\\ ook het lijkt er op; het heeft er van alsof,

I 1 vo, li Ln?j\\ enz. ook zich verbreed en, hoe langer hoe breeder worden ■ewem/.v bv. een rivier, Kh.

21 iijijx bij het vechten van gemak\'s ook den bovensnavel van de tegenpartij inden bek nemen, zoodat deze den bek moet openlionden, vrg. imnvr^u n/j

Ovo. I. van weten kan ö/* weten wil.

2vo. i i\'Ly_t !Ln ij ii i. \\ ook zva. 11 ij lh \\ iets geheel aan verantwoording over

laten ; vrg. ijti ij li itj\'ni l i ij un \\\\

lOvo. (Lm ili^tpj li anjj is de doek o/* sjerp als boven.

7vo. in huur\\ iem. al zijn begeerten voldoen.

3vo. volg. Rh. heet die kas if.i.ni ij hiu lh j maar is i/n !^ihj ki/j een ring, waaVop een diamant gezet is.

mil,

i\'egul.

2Ivo. WW. schrappen\'gt; en op de volyy. reyel echter \'ZWcctquot; lezen: Tj. Men.

22 Voeg in : n/11 ^r)) nu \\ kn. zeehoofd, GL. SJi.

^ co \'

\'i3 Voeg in: kn. — ui q ojti (amp;) % \\ breed, uitgebreid.

22vo. Voeg in: t n }li/i zie ij x:iy m/j gt;

1 (ivo. uitroep: wel verbazend !

.\'ivo. Voet/ bij: ij hv tuttrotsclitiard.

.\'5 l\'oey bij: * gt; lt;*^quot;quot;/1 zich verheiïen ,• zieh trotseh aanstellen, in Banjo etnas ook

zich boos aanstellen. •

i5vo. Voeg bij: tj i n t h)i ~nj w ivn u-n/j roep hein (u/\' haar) asjeblieit I ij int i,n ~?iiU\'i\\ kom

je moest tocli; eilieve wees zoo goed! /u A. 51 zva. vjirjidtiïiihj\'ij) of

11 hj i; \\ welligt ,\'t is mogelijk.

(ivo Voeg in: iviyKi/j — i/n ifj r i Hijj zva. ool^% hv. een opening voor

rook of den wind van een blaasbalg.

i. pl. v. tntiiini? I. i ii iU t) ru/

Co \' crgt; \'

17 achter quot;solderenquot; /. JR. op den volgenden regel achter n i gt; te lezen-, n.

ihu /fji.ik of ihiiifjiix k. WW.

co • i\'co

l8vo. \' \' * \'Jl\'f\'ifli m/l rijk met plaatjes van edel nietaaj beleggen, zooals bv. do dol \\s. 5 volg. Veth, .lava 1, 435, liever: mn. v. een reeks geschriften.

voeg achter quot;oorlogquot; G. RW. een ander zie bij i,u u i/js BV.

II Voeg in : i/n ^l£jjl\'^hl\'/l — ^r,lé_i } J^t\'quot;l ^,n(U,\'8^^e v^rersj)reideii, zieh uitbreiden van een zwerm, llh.

^{1 n} Po l ^hgt;\'I ^r iJ I \'■quot; 1

IR achter stormen op /. Tj.

lO * . . *

25vo. i\'h if£i::i ui/j\\ volg. Rh. ook k. v. inn\'iiitn\\

IK l, ,r.i ii.n iÈi\\\\

lOvo. \'Uviiim ni r i 1.1 ti i i j nijs men wil vnnr maken, en er komi zwam uil; s/tr. voor

men wil iem. ophitsen, wurm maken. _ti»aar hij blijl\'t er koel onder, 1\'. 14. Ovo. — fiiiis als een bergrug zich vertoonen.

2 voeg in: in rn\\ poet. ziek, CS. i n ij ny\\ poel. zva. ui\'/ r-j een ontzagwekkende diepe ravijn, m tj nidin im \\ groot, verheven, indrukwekkend,

rgt; o gt;

zva. f 11 i liiji r zie nog bij gt;n ij -mw

10 achter in 1110111) l. WAN.; op dc volgende regel achter gevoelen /. volg. Rh.

een onrustigen slaap hebben, den slaap niet kunnen vatten, W . I, lquot;?, vrg.

)

11 in 1.11 , n ij 11 t 1.11 J

•) voeg bij -, vrg. ij 1 n ij 1.1 gt; t 1^

7vo. voeg in: 111 rij Di/j kn. zonder kris. — 11 n^ntj zonder kris uitgaan, erg. ie

gast komen; zie i.n iy uj tihj 3vo. voeg bij: ook baldadig.

21 voeg in: 111 ni; — i) zich op een opene plaats, zich openlijk, voor ieders

oog vertoonen (W. 1, 108); fig. onbedektelijk, zich blootstellen, blootgeven. , 33 * voeg in: tii ni rtijj — \' 1 in open en bloot van een terrein \\ wijd open,

openstaan van een deur.

lüvo. ni voeg bij: zich du idyl ijk voor liet oog vertoom\'.1.

IDvo. .f,y in i ihiijS ook ydel Aan aard, v. e. die gaarne gevleid en geprezen wil worden.

regel.

13vo. I. pl. v. nn\'nr.n l. rj^nx.nns zie de omschrijving in RP. 190.

12 Het nri. iwirn? te plaatsen na iitunarnw

13 t nr.viflt;un iTrifs welligt eig. het zadelvonnige juk , dat WW. vjcun noemen.

18 \\nr\\ i n \\ i v anji ook - (tm i; n »w (hn/j zie i ?» rr) w

IGvo. tisn.rnjs volg. Jb. v. Arab, y.vib.

15vo. volg. Rh. bei. v. rn.rnw

Svo. voeg bij: (lat tragev wordt, vertraagt.

^y *

⁽.) _% rjim? If ry? I.nj\\ kn. — if i i ? t) r.yy nti/j zz: gt;ƒ rni ?gt;\\

23vo. Poeg in: i/n r.n mjj kn. — f i r.r^ nj/j opvliegen, opstuiven, van stof, meel en kleine voorwerpen; ook opstijgen van rook. — mnrrj, u t ^rnmn/rvi^ de rook hv. v. e. eig aar uitblazen {zie (kl arri rujj); vrg. W. 11. 515.

() f n jvj) h }ifj i)i.ri hti/j\\ verkeerde spelling voor i v rrn ony — a i r.p mijjs

W. II, 400.

17 Voeg in: inr.r} rrtjj kn. — i.u.n ni/j van den mond _y telken ^penstaan; zijn mond

niet kunnen honden.

9vo. ii.r.ri\\ Voeg bij: of tnirhw

(ivo. r.inhii\\ rooder maken nl. dan- iets anders \\ infr. hoe langer iioe rooder worden. 2vo. ?,» id n »o»\\ voeg hij: iets dat rood was, rooder maken.

8 nl. meer bep. van een vorst-pandita of vorsi-tapa.

19 i. pl v. ••roodcquot;\' l. •roodbruine of bruinequot; ook gt; ui gt;₍iy» ,u u t nifj gen.

28vo. Voeg in: i n i^ti\\ kn. een soort braadspit {t j ijk in^\\ tj. WW.

19vo. ook zva. i iriiw

I5vo. Voeg in: i ri vi^ zie r.r^ — i ti ij r»; zie rjiiiw ] 8vo. X/n i^i {\\ zie ^?^NS

tj 17i tj ip gt; kn . » n ij v.y gt; ij t n tj i_r i gt; — tj m tj i,i gt; rj i ?i ij^ \\ met het hoofd achterover en den buik vooruit bv. te paard zitten. Uh.

9v(). r.j i,i ini/js ook van hujfels met de pnnten van de horens tegen elkaar vechten.

20 voeg bij: ook het geluid, van een kikvorsch , ij igt;h yj 11 u hh/j een liedje bij zeker kinderspel y W , II, 481 , Rh.

lOvo. Voeg in : rt mnf li ihijj kn. een dotje om een kind medicijnen in te geven , Rh. 3vo. i i ip 177 i-\'i t t ij hii\\ voeg bij i Tj.

n quot;gt;

7 j 77 in m/j kw. zva. unihinw

20 vo. in ij ii \\ .w \\ .quot;rz; ij i ii ij ri f ki/j tj ,f i rj i i Rh.

lAvo. achter op zij draaien, voeg bij (IM.) WW. volg. Rh. yjfirjrus scheel, krom,

verdraaid van een of ander.

l2vo. Voeg bij: volg. Rh. ,\'iii\'fiii.gt; bloedrood, ook \'van rood gloeijend vuur \\ jig.

van het gelaat blozend van gezondheid, rood van gramschap, enz.

2 kw. bet. van RW.

15vo. i.nrt in j zva. kii ;» nl. van wild te ruiken krijgen van lucht, die door den wind wordt meegevoerd, do lucht krijgen van menschen.

8 ij nu i i gt; vn rj iitrnjj een veehoeder.

11 ij i u ij lit (hi/j enz. het. van #1R.

9 nl. de Megalnrus palustris, Horsf.

2vo. /. een object omdraag mi [yrg. NV. 11, 432j.

XV

regel.

13 ïiiviw iiiHTjj nl. do keunis om enz. RP. 34.

2()vo. in W. 1,3 KHirhtitif zzz 17i h n hti/j van hei aanheffen Man een (finding.

3 Voeg in: ijvnn n kn. fï un \\ zich met. afkeer verwijderen. — rit/ti \\ fig. zva. dj

h\\i\\ ontkennen. — iri tn) n zich met afkeer verwijderen van.

c . q/ . cis o . as ci . . a/^-

0 ii/rjiHns — -zzz \\ zie

3vo. ^uy^{N KN}\' — ^a\'\']i \'3^^N onderste boven halen; vechtenden, de een

den ander optillen.

17 voeg in : wi hv hn j kn. — ?ï lai/j\\ geiv. herh. in (\'c hoogte .zitten, BvB. 11,

31 , waar verkeerdelijk amp;Ï!twtmn Hh.

19 i/iynyuvij verkeerde spelling voov n\'/y 1.^11x1,] Rh.

3 volg. Rh. een groene vogel mei rooden kop (Bucco piiilippcnsia, Horsf) bijna gelijk aan onze card in aal vogel,

Ifivo. gaarne herh. rf hnrj ynj inu met het hoofd 0/ lijf d rat» ij en de zijn weer

zin toonen, enz.

4 rihtitmiji volg. Rh. k. v. uittvnyi^

14- de het. van gt; ) nn r) n» i ji ter plaatse in de Men. door Rh. veranderd in

strijdlustig door overmoed.

■ f . .1* O o.. o ,

1 ovo. zoo ook i t hv i.yi voor rihn^i j I M.

12vo. vrg. nog ».7^ 7.) y\\

19 voeg in: y 1 h tj kh n 1 j kn rj rrrj irti m/j tegen een steilte opgaan, fig. strijden,

• twisten van een kind tegen een oudere, CP. zie tf-r) tf tm rn/)\\ BV.

34vo. achter gebruikt l. BvB.

18vo. nl, met de punt van de schee maar even in den gordel steken.

lOvo. nl, zoo maar, zonder mi i rifi ruui/j dragen, dal het op en neer beweegt.

17 verbeter in: een soort sprinkhaan niet lange vlerken, zva. i\'lt;: ^ m ij -n rj i/ys \\\\

ovo. ook kroppen( dc bhrst opzetten van een gemak, die hrani wordt.

18vo. ^tnn:rt 1 ntn/t iems. kundigheden onderzoeken.

14vo. im/j bij iji.tiirtifj *

7 vrg. rj u\'n ij k\'h BV. _%

13vo. en zie bij in nsty

17 erg. oA bij iem. zijn toevlugt zoeken.

8 vrg. m f j i i/j schrappen.

2vo. 7 if\' \' i\' gt; \'/f ook als interjectie: scheef!

3vo. zva. (ï*(Ki lt; schrappen.

7vo. ook ry lm/j aandringen , bu. met vragen, GL. 36. — fa gt; )mijj vci\'zadigd , geheel verkwikt door een of andere spijs. * !• n/nrns kn. — f t \\ geleidelijk, niet met schokken, bv. van hei teven tot den dood overgaan.

111 ir?\\ zie ri 1 w BV.

Voeg bij: 1 n tri \\ kw. zva. /1 ft \'» n kI int\\ kn. eig. afwijking, fig. van een belofte. — jr?\\ afwijken, ontwijken, enz. ook fig.

1^ ttttftps kn. zva. tttyt\' K)t 1:1 \\ rj iis7? ti i\\ van een gerucht-, zeker, stellig, Tj. en zie bij tj ti\'tw

17vo. t. iTjr.j t.tj) G. Voeg bij: tyititq zn ny ti nj kn. open; ook v. den wond en

A

I\'ligol

onytv. tva. .1 y,» i ij wilt g«uit word!. .-óo W. II, 469 , i-S^J gt;.-i ^ r.i 1/ lt;14 -1 niot • veel hèteekenend van iems. woorden.

/ilt;\'3 voeg bij: geschikt bv. als vrouw, als teyeripariy, Adji Suku, 174, 27H.

arJvo. Voeg bij; voor het gebruik benoodigd, benoodigd. tjrn i .i.ilm ii ,« onnoodig, RP. 166. Jvo. vucff hij: «jj »m^rm\\ zie bij r.y i:inlt;

20vo. bij God zweren G.; werkelijk komt voor H F. 80: .•\'ƒ ty bij WW.

ontbreekt het, deze geven op: iCckamp;Iw 6vo. . voeg bij: ook fuj. zetel, bv. v. kracht of bekwaamheid_y K. G, k 18 dikwijls te verf. door; hij zich hebben, in zich hebben, enz.

8vo. I. rjd/hoii uiijiy en zie un\'riahi gt;

J6vo. ait quot;en en ander opmaken, begrijpen, bv. wat iemand wil.

12vo. voeg bij: imnniun/j kn. plooi, ingesneden groef, zva. m .1/1 asnjj vrg. A rrt.hii/js 21 vo. voeg bij: i n m ru/j 2. k. v. im (fjitrij/j — r» rntjj\\ v. e bnntal voorzien. 20vo. achter Tegal, l.: R.

11 vo. \\n injj \\ voeg bij: in ^Kvv* ^zva\' ^iL,ihquot;l^s \' \'c/^ quot;^¹ ■{^XN

IS voeg bij: zoo in Tj.; ook zva. i. n 11 u i/j bv. ki Krj irfri \\

18 voeg bij: rar.n m ht i\') i,h r)\\ zva. r ? m iTiit.phi\'_t\\ \'r i in fin i v h) ta\\\\ zonder angst

of vrees, GL. 29.

8vo. voeg in: (O-n tnij zzr. i \'j 11 mij zie -gt;) ri i.n j lib.

20 voeg in: ^ir^ ry zm /jry ij^iw GL. 88.

18vo. ia i.-i u i\\ zva. i iibii f) f i\\ Kli.

\' cn

-gt; o

o ■ m V) j\\ zie i i ni^w

11 voeg bij: ook zaak of oorzaak (VV. 11 , 563), Rh. j n njnn W. 7, 79, geen consideratie gebruikenj zonder grondige reden, bv. boos worden.

I8vo. ook wel ui 111 m ? zoo in Waj. *

12 i ir^ uj? n ^ n tj hj?i telkens op nienw beginnen en niet afmaken, bv. een werk, ⁰ iy.ti yi\\ een zaak aanhangig laten.

lOvo. (tri rrn ern ifj\\ zie onder hij in

0 / ^

^ /. riy rj \\ vrg. mi i n

1 ook zva. ki of i*?w

20 voeg in: ly ^ v — j \'\'p -\'*lt;\'■ W. II, 580.

8 voeg bij: rjihtijrizv*

18 voeg bij-, evenwel, toch, W. I I , 70.

1.1 voeg bij: in o.). hiajt. i.n/j gen. ⁹

7 voqg in: kn. mank, als men onder het gaan de

voetzolen niet vlak en stevig op den grond zet, maar als op eijeren loopt, WW.

21 ui. de Mnscicapa banjoemas, llorsf.

10 voeg bij: of i. n in yii GL. 79.

18 voeg bij: eig. trekken aan den tengel om in te honden {stam rst hn/j).

9 eu 12 de btt. van irm yn i i\\ bij elkaar te voegen, 11 mi i. pi, v. 11iin i i m/j W.

II, 588, voorwerp van het opvangen of redden, Ib. 551, redding? vrg. i i

; ^ 552.

(aI

12vo. vrg. A. en vrg. \'i ^ i_ri i.n.j en 11 ip mijj\\

8vo. volg. Kli \'i\'n maal {Jol 100 kat\'i s toe) voor droog e waren, bv, koffie cu zoni\\ org. i rn gt;\\

lil. Kol. regel.

Ij fl «.«i.-ij iujI — i.jj nitsprniten, opschieten. — ^jonge spruit, loot,

uitspruitsel.

„ 19vo. of urn. v. e. heestergewas met een vrucht, e»ï.

„ b Ivo. »rj hu *\'/ \'iV ^:llt;nJj ^enquot; schrappwi.

J (i3 b 33 voeg in: gt; ) ^ quot; ■] of ijt tlt;ii klnppertanden.

» » . 30vo i. p/. t;.: ooi

„ „ ]8vo. ^ m hij i.i }- if /J komt voor IIP. 181.

„ » livo. achter obj. den. /. .TH.

] {,;; 1 voeg in: dji ittiKi fiq — ; in ini Oi tij iets stevig in de vuist klemmen, B.

, 7vo. .inuiij .uyiji^y heimelijk mingenot plegen, 15. T. Dj. 487.

104 ii * Ovo. ijKDiiayij\' Rh. meent dat dit de ware spelling is voor ijMibiis zie r/noinwijj 3.

„ ,/ 4vo. voeg bij: voor goed uitgeinjmkt, M.

„ » Ivo. ook TP. mooi van snit van He eren.

165 ii 14 de Totanna javaniens, Uorsf.

160 b 10 (iSl.iïl.iuj ook wel sva. hiitoiip „ „ livo. I. mm ón

167 b 30 /. de neushoorn.

168 a 13 ongev. zva. iioij out tjtim niiq-.

„ b 19 volg. Rh. DJI IU hiinn,). telkens in de rede vallen , o/ongevraagd zich in het gesprek

mengen. — vitii iem. in de rede vallen.

14vo. irm n,gt; im/j\\ komt voor RP. 186, doch niet in de opgeg. bet., wel in die van quot;gelijken op Li i li ui)/i of als Qtui,-:y\\ VVW. kennentrouwens de bet. van \\ |

aamveudenquot; aan den vorm toe.

„ » llvo. ook zva. mi hni u t^ Hh.

]69 _A Ovo. volg. Rh. ook een hert, dat voor het (Jerst horens krijgt, ui. niet getakt gewei,

oo/c ^u},jr y^en\'

„ b 7vo. voelt;j in\\ rf lU iajj y \' nrj tuiicij)^

\\^rj{) -J, G voeg in\' tjdJii tj lUiistyj — ^ i:m 2 ^ uj uiet don vinger 6?^. een streep maken.

bv. met balk of zwarte verw.

„ l4vo. Qhv^mhs eig. en dit verk. van ■ li

a 12 Voeg in: #0) 11 un/j\\ een kleine uilsoort.

„ // 17vo. voeg i7i\'. t- iij — (m vjj thj^ tut (i )ji — iui i» w ihj.^

b 11 voeg bij-, uiÜyi-iben. van een fatsoen van rm ivn \\V. I, 33. „ „ 23 de bet. quot;Spreken¹\' te brengen op de volgende regel achter quot;/.ijn spraak .

„ „ 19vo. voeg bij-, aanspreken, toespreken.

„ „ l3vo. volg. Uh. Qtun^iito/) spreken bv. als menschelijke eigenschap.

173 a 9 i/ \'{-ji i n zie „ a lOvo. vrg. .7^\'y^

„ i, 3vlt;). — nl. Sus vittafus,

17;j n 15 klanknab. van het op eans den mond honden; stil! W. II, 550.

24vo _ ui Si gt; van een object vooruit bepaald zeggen, dat het zus of zoo worden

zal, of waartoe hei geschikt zul zijn; een object als het zijne beschouwen nog vóórdat men het in eigendom hoeft,

, » 30vo. f:ljAo)tiui S\\ erg. een gat maken, zich daarin ophouden.

O o .

9-7 (l I II IW

co

voeg hij: iji 101 anjj klappertanden , W. II, 563.

/. kneep nl. in het vleeseh.

c) quot;) ) quot;» ) o

voeg in: uji 7 li2 tii/j — .1111^1.12111^ zva. (tJt 1.1 ili/j — lih liju/j maar van groot ere zaken.

]il. Kol. vcgcl.

]8(j I) 23vlt;). IJl Üi) ri\\ liet geluid i ! i/ri maken; ooi van hel geluid v. li. Iluitje van een • lt;

ó) r;i (HTJj of i. / ihn gt;) \' i MJj *

„ „ 18vo. i7otct de neus met den snavel pakken van vecJUende gimak\'s.

„ // 4vo. a» ïj) 2 ii i i è —~ tj niiw

a o volff. Horsf. is de a* .i■gt; Kn/jvn de Ardea en quot;naj-np A. purpurea.

I/ Hvo. achter iiKit\'i fni-jN /■ G.

I) 1 voeg bij: of afduwen, poii/. Tj.

Ovo. voeg in: i r\'l hl! i/^rgt;) ijn j\\

188 b 11 voeg bij: 4. gestalte, taille, GL.

]s9 „ aivo. volg. Rh. interjectie: i\'cgts om keer!

190 a 14vo. volg. IUi. niiï. Kt. en istj isi| i.» j poiit.

„ i, 11 ajt utn kn. schelp of hoorn bv. van een slak, ook schaal van eijeren, Rh.

191 a 24vo. voeg inx — rw_Vi:gt;gt;u^ vdor andeven te voorschijn komen, bv. uit

een vei menschen vooruitsteken, ho. oni gezien te wovden, KI». „ I) 11 volg. Rh. zonder bijgevoegd m» iHi \\

19vo. volg. Rh. een groen insect met groote holle buil-, dat veel in het gebergte wordt

aangetroffen.

„ „ 12vo. i. pi. V. vj ngt;71 rj aji. /. aow

1, 9 yri^iyrijM* ook een tweede voegen li ij, zich als tweede voegen hij,

3vo. — r)— timn jtg. afstammeling, VV. 11, 545.

a Ovo. nnm ui,p komt voor UI\'. 25, bet. volg. Rh. familiariteit; ook TP. zva. «»•gt;.

ar» overtrek.

_a 9 voeg bij: overvloed van levensmiddelen hebben, rijk, vruchtbaar v. e. land, IUi.

10 voeg in: oryiLij — ,*y.jviquot;n zva. vitf xm iels wel eens ondervonden of gedaan hebben, GL. 35.

198 a 22vo. r lin t.n fit \\ aan kleine reepjes gescheurd.

ii 2vo. voeg bij: hjIi:ni fuv/J of ^ruian^

b I3vo. voeg bij: niet taai.

a 9 voeg in: n ijl/j ti/l ~ ^ \' W ^uitval\'^{cl1 le}S^cn quot;^:quot;¹- \' ^iem- ^eequot; sel\'i\'ohhering ge-

ven; zva. ^! \' j

19vo. vo/g. Rh. altijd met suiker bestrooid.

204 a ;3vo. V \'(J ^in/l harnachcment met gouden of zilveren versierselen; volg. Rh. ook

een fatsoen van een inlands clt zadel.

200 a IS ook vorstelijke waardigheid.

;i 12 volg. Rh. lijden aan de pijn door het podagra veroorzaakt; het podagra heet

(t

14vo. voeg bij: ook rj-rM

15 en als tweede bet. dat gevoel toonen, erkennen, 15. \'1\'. Dj- l-^J lOvo. i-7 ^xy^{J) 00}^ ^zva- mikjh m n en zva. ui) uji i, n lu n denkelijk, mogelijk, ongcveei,

naar het schijnt, W. I , 2.

;jvo. ac/iter: \'brief\' l. G; ei//, de zin, de bedoeling van icms. schrijven, enz. 7 beter: men kan niet van hem spreken of hij weet het of hooit het, vrg.

Adji Saka 173.

10 de Viverra rase, Horsf.

XXI

regol.

21 voeg bij: iil. griezelig op het gevoel; hv. bij hel aanraken van een rasp en dertj. l.\'Wo. in den haak, zuiver\'spel (RP. 10, Oj welliyl de hel. van nauwkeurig enz. onl-

staan door misverstand van deze plnai\'s^.

13 - rM.7nn ..)(Y)iui)(lAjj^\\ een heilige omlieining doorbreken, heiligschennis plegen,

eehthreken, enz. de verder Adji Sa ka 174, en Z. II.

13 voeg hij-, om den hals en op de heupen.

12 volg. Rh zva. uit elkaar vallen; zie ook hij [tsy j\\

5 achter -, quot;pass.quot; I. WW. volg. L. 190. (in y ii.i ui. zie bij // ,j / u\\\\\\

13 voeg bij: of ninu^s

I Gvo. au oji n i ajifj met invallende schemering, omstreeks zes uur, GL. 20. 23 l. of wat dien naam hebben mag).

II vo. slaat nivi i n\\ l. m ajw

ici, (fr^

1 7^vo ij i J in \' I \'iquot; 1 i/yjij ihn/f en zie (Jj\'j\'i\'/f

9vo. ij^iri nrj udiLiyi zva. ij) ?ƒ n ij lii hoq 15. T. Oj. legertrein.

lOvo. vrg ook nt tjrnw

I voeg in: — i ri lt; mi j---ij tn mi/j of

19 achter l. 0.

21 vo. I. a^iEiu.i f\\\\

18vo. voeg hij: friseh groen; vrg. \'i jiT mis dal abusieve lijk op hl. 490 slaaf.

19 over rajat, zie Veth, Java, 659.

4vo. de \'J\'ermes i\'atalis Juwjh.; \\cth geef/ op T. gilvus.

II volg. Kh. ecu gezellige zamenkomst en gekout ; gezellig zamen zitten te kouten; ook ij n?!} vnu man j GL. ]0.

20 tj ngt; if i nn£ i inji zva. if tiirj mi ; i ni/js GL. 10.

13vo, vrg. tui r/j f i^\\

live, n ilj tï tn i.ii j\\ telkens do oogen open en toe doen 9vo. if i oj/ i i/j volg. Rh. regt voldaan zijn.

12 voeg hij: met rnooije praatjes voor zich zoeken te winnen of zoeken to krijgen, l?h. lOvo. iuil.uji\' schijnt in 13. T. Dj. 100, gebruikt te worden in den zin van ui ivi iLgt;n,j

of act ibii j geheim

? voeg in x Mitiuin kn. 1. nm. van een kleine zeen ossel. 2. dauwdruppel. — ri r] o

n.i^\'i bedruppelend; in GL. GO met druppels.

3 ij ni rj ii \\ r7~ tiecrj n ^.u of ij is2 ij fi iw 5v(). voeg in: n/i f i ^zajjs ruig, digi begroeid van een terrein.

19vo *ifi?ï\\ een mengsel van gekorven paudanbldren en anderh soorten tvelrie-

kende bloemen en olie, Rh.

11 i. pl. v. 1111 m/i l. \'f i \' i gt;hi)/j\\

\' J( Cf I )( .i Jl

13 zie ook ihhon .* i/i\\

11 vo. nog niet vast op zijn beenen staan: van een herstellende zieke, aan de betere

hand zijn, Rh.

8vo. voeg bij: fhww 1G l. tvhcni-iJiw

5v(). ook bep. de bruidschat te hoog opgeven door de vrouw bij echt scheiding zie rn ijw 4vo. if ^rn rn i.h/j of ij »» rj r.n kiji zva. ijilt;niiiq\\\\

regel.

17v(). (W. 11, 432) in glans wedijveren; (uuiir^u

van een schoonheid die alle plaats vordert, waar voor plaats te kort schiet {■Hini li ijl tn/j) om behoorlijk beschreven te worden, W. 11 , 427.

1 Ivo. achter \'/zijns weegs gaanquot; /. (Adji S.) Zie ge wijzigde verklaring op tui l⁽Jvo. in ini ihh rn: f ivmihir Ij.

) .

18 achter i/n tj rywh l. W. volg. Rh. eerder — \' \' 7 \'quot;ⁿ² ^

0 voeg in \\ ryn^r/jimgt;\\ kn. — rj\'t) w % rjri yj vm familiaar, vrijpostig.

20 quot;op een afstandquot; tusschen twee haakjes te plaatsen.

Svo. de Bueeros rhinoceros, Hors/.

12 voeg bij: met zijn heele boeltje verhuizen, VV. 1, 117.

20 voeg bij: vrg. i^hymiq

7v(). In VV. 11, 505. n\'i un hiijj verkeerde schrijfwijze voor n ianui/j niet vrouw of la-

milie opbreken , vertrekken.

18vo vrg. ijiï /. ^ ^ i/j \\

Ovo. volg Rh. ook (Mnmn ui/j of i n

4\' voeg hij: ^rï hn t?.\'i mi krom en verdraaid (^geboren); zie .i-ymiu i^s

18 voeg in: rj ri tj hii n.i/j — rj i\'yi^üir.u/j zzr ij i.i tj hii u.i/j v. \'/ uh rj (wn CP. 26vo. rymM Srun^rnari^ zijn ware wensch, verlangen o/doel verbergen, door een ander voor te geven; dubbelhartig zijn; een tweeledig doel hebben, li. T. Dj. 50. 20 vo. achter: quot;kip\' l. dit volg. Rh. ^Yfw ij-hdi/Kh^ volg. Uh.de holte tussclien de ribben van een menseh ; van een kip, de holte tussclien het borstbeen on stuitbeen. — y ritr^iniis een holte vormen; hol zijn.

lOvo niij rii\\ volg. Rh. de stengel met de aar.

n ¹ l ty O O . quot;

7vo. vrg. ook i i quot;i ^en ^ ⁽rn foti/)\\ •

Cl I ^ ⁰

2 /. quot;ti tn Mrinjfs

4 wordt lolg. Rh. niet gezegd van doch wel van i^ti . i\\ of rnui iu\\

Cl

en ntj\'ti enz.

16 (u\\ 11cvY)i ij nu\'*\\ kn. plotseling te voorschijn komen van groote voorwerpen, GL. l-\'i.

20 de vorm kii ui ij m 2 i i ndij komt voor RP. 48.

9 zie daarentegen iinh] bij inifci w BV.

quot; quot;—\' ci

12vo. tj i.n r/ njrjnjs \\V. I, 37, deze hier; zva. vnuyini.n?

14 /. van het hart;

]? oud-passief, pooi. ilt;npj\'pjw/j Men 4 vrg. (iék rj (M \\\\

7 voeg bij: ook sirih presenteeren aan

7vo. voeg bij: ij itiiithj i^i ioitj.i:iif ioji van een mooi schitterend batïksel.

Gvo. en zóó dan ook: ij hm iJj i:i in/j als t ware konang s zien, bv. /en* gevolgp van een slag op dlt;? oog en.

if mi uj of ,■]*) citpj oji een konang gelijken. — iliibezaaid

met goiuien sterretjes, ais waren het konangs, W. II, 447.

14 uni ms volg. Rb. eig. een gespannen koord of lijn, ho. om beddingen te, maken.

13 mj) zie loiMr ook verguLie wajangpoppen , zva. „jinrnjs

17vlt;gt;. volg. IUi. uil i m. ongaljruikelijk, en pinken, pinkoogen, gew. hert. \'lt;111:1 M) ruw

14 — ioi i\'pii n.iij\\ Tragnlns Javamoas, het dwerghert.

1

19 vo. ij 1,112 ui i\'H/j zie vjnamp;i ijrindw *

9vo. igt; ii ui I* ii I. iifj zzi ui h ij un/j een heestergewas enz. Rh.

0 1:11 ij! di {volg. Rh. ook mi ij 11 hn/j) lii i\'ï ui vy f] s wordt gezegd vaneen haan, die van een mindere afkomst is, nl. bv. van een berg haan , tegenover een vechthaan van de Pasisir; of van een inlandsch paard tegenover een Arabisch , in L 185, it 111-li 11 m ihn \\ van minder gehalte?

1 quot;Japansche of inlandse hequot; schrappen.

9v(). HiidJi f i/j r.ri of mi rj uii Li/j rJi zn im 11 ij fin zie i i y^uw — r (vn ui 11 f^%i 2 w

⁽⁰ )

Svo. mi iiji li \\ l met roode bloemen, ikkji iu \\ zie bi) iïji rn BV. co co ^ co

250

XXIV

Hl. Kol. regel.

257 Ij 17 voey bij: i.n nm. oan een suoiV pla/Ll als du / / / / {\\ mei hndnc blaren

en id. lek here vmch.cn.

quot; ■gt; 7vü. i,)i n .• 1 i n u ) jo ij ij i,n\\ 111 het leven blijven als zijn bloedverwanten gestorven

zijn; vry. 15. T. Dj. 533.

258 quot; 15vo. voer/ bij: IPanys. m i i tj gt;11 jn f ~gt;i a/jy — riinijs CS. 25Ü b 19 tjj Kii HTZ ac^ n 1,n ij,7jgt;W. I, 83.

260 b 3 /. n ^ lii/j en in/.11 ^ m/j ben. 0. de twee Engelen, die de dood en ondervragen.

201 a 1G voc(j bij: in vroajeren tijd ook door ouderen gedragen. ⁰ n-n eni \\ een gëiang in

den vorm van een drank niet ij n)^tr)(i.ini W. 1, 295.

201 a 3vo. vrg. i ) ili mi u- bij uu m * schrappen.

202 a 19 volg. JUi. gerinkel, gekletter ook bv. v. regendruppelsgt; W. I, 102. quot; b 3 r 1 in^mij\\ woeden, ru/.en, zie ook umiyx

quot; quot; 10 unni Kiifj of itn ip hiiys zzz ini^iss Rh.

203 b 13 voeg bij: ui^ i nvti^ fig. ook zva. hn hu 200 a ⁽J staal uitstooten /. uitstorten.

quot; b 1 de bet. is van GR. in RP. 17, is eer een kistemaker bedoeld\\ WW. geven tsn igt; \'n

iKtinin.i/j niel op.

•gt; b ]2 l. afiini Kj .,•-/» jn/j of im 1.11 n 11 ^ !}lt;i/j\\ voeg hij: ti,gt;rn;ri alt;yt\\ een wijze van de

kris te dragen, bo. ⁰ini 111 h n u ,u ry {hnj\\ een zekere lüijze, W. IT, \'173.

208 a J1 voeg bij: en nitvloeijen, met een (jr)oicr straal dan ij i.nij ri igt;ii/i — 7,rj ;y ij

ij rit 1,11/1 zoo nitvloeijen. uitstroomen, Rh.

quot; b 23- i^n^iUi\\ vrg. 11 uiw — i.n^.ó) ni hi/j\\ volg. Rh. open werk in kleedjes, enz. zva.

1 Mii i:m 1:1 1.1 r,\\

O (A

209 a quot; i. 11 (vi(ui nn/j z~ iui hi Liiq\\ toon, \\V. IT, 504: ⁰

270 a 18vo. voeg bij: zich het bovenlijf dekken met een sarong of een kleedje.

quot; quot; 17vo. i.ii t!lt;\\ — i 1 i.irhn ja i:lt;\\ dwangarbeider. — aPi kwuss zoo tlt;! werk gesteld wor

den, W. TT, 534,

271 a 23 voeg bij: yj iiuiiiun/j\\ een vogel, eenigzins gelijkende op de rjijinin/j\\ Rh.

271 b 25 ^ f 1 i?j \\ iem. beleefd aanspreken, beleefd behandelen, B. T. Dj. 230.

272 a 21vo (Li 1,11.1.1 ri Ki/js voeg hij: Insttnin, lusthof.

quot; b 10 volg. v.d.lir. verb, van een lloll. Jap. norimon.

273 a 19 ij i iy ij 11 ^i 1111 on /j \\ voeg hij : of groep.

» quot; lt;livo. voeg hij: tjui^i ijiti Jijj* kn klanknah. van het geluid als van hellen. — /1

if\'tii rj n Jjjji \\ zulk een geluid geven.

quot; b 5 volg. Rh. ini u\\ n. nn^n niy K.

quot; quot; 12 nl. hij de m ij 111 ij (.im\\ bij de ij rui if ili 2 mi/j\\ mei 12 ketels.

quot; quot; 18vo. voeg hij: of weerbare mannen; vrg. 13. T. Dj. 4.

274 a 22 vrg. rn ik 1:1 ilt;y]\\

quot; ■\' 4vo. voeg hij \\ ook gedurende het gevecht vechthanen bij de vlerken optillen en neerlaten.

275 a 23vo. ij 1 y i \'h ê\\ omhangen, of omspannen met een kleed, of iets derg. {ij iny i^v.hts

ongeveer zva au ij i inw vrg. ook ij 1,11 z 11 aquot;ii ? )\\\\

quot; b 21vo, min irm j volg. Rh. het graveel, i. pl. v. quot;Een ander enz.;quot; l.\\ ook Excessief

van nimiw

270 a 14 achter -dakpannenquot; l. WW.

XXV

voey hij-, i.n niij.ij Mal. {Jao. m n 11,nij) i\\ .1 1 1 1 ij 1.ij droogt; uutwaren zou als brood, koetjes, W. 1, 35.

voeg bij: li ij ge u , piefen van de adem, \\V. I, 122.

/ ^ ⁰ I. I I I\' II J (Uil w

volg. Vcth Java I, Gil, vait hei Ar. ^yagiqah.

Strix rufescens, ïlorsf. volg. and. S. slropituns.

zie ook nog h n isti 1 j igt; nq v

zie nog bij rui) 11 kiji \\

eig. het iukiiiuj)cu bv. door koude, enz.

ook inir. inkrimpen, kleiner worden; zie i:ii.j i i^9i bij i^ipj / ij\\

tj inurj Kiin.iLansium clomesticnm , Nat. fam. der Melmceae, levert mooi gevlamd hout; de vruchten groeijen bij trossen zooals de druiven; zij zijn minder aangenaam van smaak dan de doekoe, Rh.

voeg bij: gt;1 inu ij tji/js interjectie, zva. eet wat aan! nl. tegen iem. die eenig-zins vloeibare spijzen eet, spijzen met saus, en derg.

»ƒ m \\ voeg bij: ook de wijze hoe. W. [, ^r/().

volg. Rh. is tv r/rtynul - 11} ifn jn 1^.1 vim i/j zie bij 1 r\'i uijj\\

lt;hiixci\\ volj. Rh. een eilintlervorinige porceleinen pot of eeu tonnetje van aarde werk zoo als om suiker te bewaren, enz.

ook ninfah/i/ ih i gen.

ijvnrii i.ya^ zva. ijuni n i tAdji Sakii.

voeg bij: ook strijdenquot;, redetwisten.

in AV. I, 5G. 1.11 tq i.n hi] ij r.n nnj iLgt;m .« / , ;\\n l. een grove stof.

de Homalopsis, M.

KiiKi f\'j \\ hetz. en yebruUcelijker dan iu f\'i \\ Rh.

voeg bij: ook kidoeng\'s zingen 15. \'V. Dj. 4G7.