----
dor voornaamste vreemde Europ., Amerik. en Azint. oorlogsschepen van den
tegen woord igen tijd,
naar den Duitschen tekst van ,1. F. VON KRONENFELS
VRIJ BEWERKT DOOK
Luit. ter Zee 2e klasse.
\'s GRAVENIIAGE, G E 13 R. B E L I N F A N T E. 188\'2.
S. oct.
GESCHENK
VAN
HET DRIJVEND
OORLOGSMATERIEEL.
Gedrukt bjj GEBR. BELINFANTE, voorh.: A. D. SCHINKEL.
\'• HET DRIJVEND
OORLOGSMATERIE
der voornaamste vreemde Europ., Amerik. en Aziat. oorlogsschepen van den
tegenwoordigen tijd,
naar den Duitschen tekst van J. F. VON KRONENFELS
VRIJ BEWERKT DOOR
Luit. ter Zeo 20 klasse.
Met tusachen den tekst gedrukte gravuren.
In hot najaar van 1880 werd mij do gelegenheid aangeboden tot het vertalon van een werk over „Soh oepfitypenkennisquot; getiteld: „Das „schwimmonde Flottenmaterial der Seemachte, eine kurzge-„fasste Beschreibung der wichtigston Europaischen, Amerika-„nischon und Asiatischen Kriegsschiffe der neueren und neuesten „Zoit, für Freunde des Seewesens, sowie als Leitfaden beim Studium der Schiffs-vtj/penkunde zusammengestellt von J. P. yon Kronenfels, K.K. Ilauptman d. R. (1) De belangrijke inhoud van het boek, waardoor een iodor de weg geopend wordt, kennis te maken met de verachillendo soorten van al de nieuwere oorlogsschepen dor geheele wereld, benevens het eigenaardige en noodzakelijke, om in de Nederlandscho taal, ook zulk een werk aan boord van onze schepen te bezitten, strekten mij dadelijk tot prikkel, deze gelegenheid tot het verrichten van een nuttig werk niet te laten voorbijgaan. Daar vele bijzonderheden in het oorspronkelijko boek mij voor het hier beoogde doel overbodig toeschenen, gaf ik or de voorkeur aan, liever een Neder-landscho bewerking te leveren, dan mij strikt aan een vertaling te houden.
liet nut aan te toonen, dat uit de kennis der bestaande oorlogsschepen van vreemde natiën kan geplukt worden, vereischt geen lang betoog. Een paar voorbeelden zullen dit voldoende aanwijzen.
Wie kan zich behoorlijk op de hoogte stellen van een gevecht tusschen de Almirante Cochrane, Blanco\' Enealada en Huascar, zonder de krachten te kennen, waarover die schepen to beschikken hebben?
Is het vervolgens niet noodig, ingeval van oorlog, zijn vijand to kennen, te weten mot welke middelen hij schade kan aanrichten, hoe hij gepantserd is, met welke snelheid hij zich beweegt, hoe groot zijn diepgang is?
(1) Mon zlo do vleiende recensie over dit werk, in de «Mitthellungen aus dom Gobiete des Seewesensquot;, Vol. VIII (1880), No, XI amp; XII, Soite 731.
Vermorsen vau ammunitie zou het toch zijn als onze „Schorpioenquot;, mot hare 23 cM. kanonnen, uitsluitend een artillerie-gevecht begon mot het En-gelsche pantserschip Alexandra, welks platen een dikte van 305 mM. hebben; zjj zal haar tegenstander moeten trachten te rammen of te vernielen door middel van torpedo\'s. Komt echter de Minotaur als vijand op onze kust, dan kan hot bedoelde geschut zeker zeer veel schade toebrengen aan het 139 mM. dikke pantser van laatstgenoemd schip.
Men leest verder in den laatsten tijd zooveel van vreemde oorlogsschepen, \'t zij bij de onlangs gevoerde oorlogen en militaire demonstration, \'t zjj bij de vermelding van do bewegingen der verschillende vloten, dat dit werk ook oen vraagbaak zal kunnen zijn voor hen, die wel geen betrekking bij de Marine bekleeden, doch in Marine-zaken belang stollen.
Ook zal men opgaven vinden omtrent de constructie van de nieuwere scheponj hun pantser, de opstelling en de soorten van het nieuwste geschut, terwijl de beschrijving van do verschillende typen geïllustreerd is met 243 gravuren.
Do opgaven van Kronen fels zijn door mij zoo noodig aangevuld of gewijzigd, waar zo minder volledig of naauwkourig waren. Hiertoe nam ik als standaard aan: „27ie warships and navies of the worlds\' (Boston 1880) van King, die voor zijn werk do offleieelo gegevens van de verschillende rogee-ringen verkreeg.
Nog moet ik opmerken, dat do Koninklijke Nederlandsche Oorlogsvloot te uitvoerig en uitstekend is behandeld in het ook aan boord onzer schepen verstrekte „Memoriaal van do Marinequot; door dr. 13. J. Tydeman, dan dat ik in een bestek als dit mij zou hebben gewaagd aan een verkorte beschrijving, die tegenover hot genoemde werk alle waarde zou missen.
Ik vlei mjj dus, met deze bewerking oen arbeid te leveren, die de goedkeuring zoowel van belanghobbonden als bolangstcllonden kan wegdragen.
13. J. G. VOLCK,
Blndz.
Inleiding........................................^
Argentijnsche Republiek............................^
Denemarken...................
Duitschland...................^
Engeland....................83
Frankrijk....................154
Griekenland...................
Italië..... ... ...........201
Japan.....................22\'1
Noorwegen...... ............22quot;^
Oostenrijk-Hongarije................22^
Peru.....................
Portugal....................
Rusland......... ..........
Spanje.....................
Turkije....................291
Vereenigde Staten van Noor,d-Arnerika.........299
Zweden....................
------
Xilko groote oorlogsvloot is tegenwoordig samengesteld uit «Groote gepantserde schepen» (of pnvtscrschcpcn 1ste klasse; sca-going armored ships or turret and broadside ships of the first class and armor-belted ones; cuirasses de I01\' et 28 rang; Slachtschiffmi oder Ilochsee-Pamerschiffen), «K ustverdedigings - v a a r t u i g e n » (gepantserde vaartuigen en ook ongepantserde Kanonneerbooten) en «Kruisers» (ongepantserde schepen en vaartuigen), waarbij dan nog gevoegd kunnen worden Aviso\'s, Transportschepen, Oplcidings-of schoolschepcn, alsmede vaartuigen voor den kust- en havendienst.
Wij zullen de onderdeden van bovengenoemde soorten van schepen, met betrekking tot de constructie, laten volgen.
Deze schepen zijn bestemd tot liet leveren van gevechten in volle zee. Tengevolge van die bestemming moeten ze een voldoende stabiliteit hebben en zoo uitgerust zijn, dat men hot in zee zonder communicatie met den wal, eenigen tijd kan uithouden. Zij hebben in zooverre eenige overeenkomst met de vroegere houten schepen, voor hetzelfde doel gebruikt wordende, dat zij liooge boorden bezitten, die den vijand een groot trefvlak aanbieden, de romp voor een groot gedeelte ondergedompeld is in verband met het bereiken der noodige stabiliteit en verder getuigd zijn om te kunnen zeilen in \'t geval dat de machine defect is of ter besparing van kolen op langdurige tochten. Enkele groote pantserschepen van de Engelschen maken hierop evenwel een uitzondering, aangezien ze geen tuig hebben.
tNl.KIDING.
Schepen met de batterij in de breede zijden.
Van de «^i\'oote pantserschepen zijn zij, die een batterij voeren de oudsten; zij vormen een overgang tusschen de oorlogsschepen van voorheen en de hedendaagsche. Het voeren van de batterij in de breede zijden is bij dit systeem blijven bestaan, terwijl, ter bescherming dier batterij, het schip öf over zijn geheele lengte gepantserd is (Gi.oiue, fransch; Nortiiumbehlank, engelsch; Ferdinanh Max, oostenrijksch; Sewastapol, russisch; Numancia, spaansch; Maiimudi.iió, turksch; Teruibile, italiaansch; Danmark, deensch), óf wel de voorste en achterste stukken zijn, evenals het hen beschermende pantser, weggelaten (König Wilhelm, duitsch; Achilles, engelsch: SOLI\'erino, t\'ransch; Ancona, italiaansch; Sagunïa, spaansch). Omdat een schip niet meer dan een bepaald gewicht kan dragen, zoo valt het pantser der batterijschepen, tengevolge van het groote oppervlak, onmogelijk sterk te maken, zonder dat het schip een log, onhandig en duur gevaarte wordt.
Door de bovengenoemde beschouwing is men al spoedig tot de kazematschepen overgegaan, waarbij het geschut slechts in een kleine gepantserde ruimte (kazemat) is opgesteld. De kazemat bevindt zich in liet midden van het schip. Het aantal stukken is natuurlijk kleiner dan op de batterijschepen, maar het kaliber moet zwaarder zijn om niet in kracht te verliezen. Daar het pantser een gering oppervlak heeft, kan het zeer sterk wezen.
Om bij het jagen recht vooruit en in geval men vervolgd wordt, recht achteruit te kunnen vuren, heeft men dikwijls op de kazemat-schepen jaag- en hekgeschut, al dan niet opgesteld achter een pantsering die op haar beurt weder alleen staat of wel verbonden is met het hoofdpantser. Dit geschut kan geplaatst zijn op het batteiijdek (kuil) of op het bovendek, in welk laatste geval het gewoonlijk niet door een pantsering gedekt is.
Op sommige kazematschepen heeft men van voren en van achteren het boonlpantser wat schuin weg laten loopen, in dit omgezette gedeelte poorten gemaakt en er stukken in .gezet om zoo na mogelijk in de richting der kiel te kunnen vuren (Hercules, eng.).
Andere schepen heeft men boven de batterij wat uitgebouwd, WLiardoor naar buiten stekende plateaux gevormd worden, die een
2
INI.F.iniNO.
standplaats bieden aan het geschut, bestemd om recht voor- of achteruit te kunnen vuren (Sultan eng.) Ook vindt men het nog in vaste torens of in halve torens opgesteld (Ockan Ir.).
0|) de nieuwste kazematschepen is aan de kazemat een bijzondere inrichting gegeven (men laat haar overhangen), waardoor men in de gelegenheid is recht voor- en achteruit te kunnen schieten (Kaiseh, duitsch; Devastation, fr.; Teokthoit, oostenr,).
Deze schepen verschillen zeer van de gepantserde schepen, die de batterij in de breede zijden voeren, zooals de batterij- en kazematschepen.
Bij bovengenoemd systeem, staat het geschut in torens, die gewoonlijk in de midscheeps geplaatst zijn. De torens zijn maar even groot genoeg om een of twee stukken te bevatten en te bedienen; het pantser voor het beschermen van het geschut is aangebracht tegen den torenwand en kan om het geringe oppervlak weder zeer sterk gemaakt worden.
De torens (op groote schepen twee, op kleinere gewoonlijk maar een) staan óf vast, terwijl het geschut daarin kan worden verplaatst (Sachsen duitsch; Duperré fr.). óf kunnen draaien waarbij liet torengeschut op vaste sleden is opgesteld.
Er bestaan draaiende torens volgens het systeem van Ericsson of van Captain Coles (de torenschepen van Coles zijn hoog boven water en hebben een lagen toren, de monitors volgens Ericsson daarentegen zijn laag op \'t water en bezitten liooge torens).
Vaste torens zijn minder kwetsbaar omdat ze geen draai-mechanisme hebben, doch het geschut is slechts van onderen beschermd; zij staan nevens een kazemat op de Temeraire (eng.) en de Ocean (fr.). Draaiende torens hebben een licht kwetsbaar mechanisme, maar bieden voor de stukken een veiliger opstelling aan
Om de machinerieën, die tot de beweging der torens dienen tegen een vijandelijk schot te behoeden, reiken de torens met hun voet onder het gordelpantser (AFECNDATonE ital.; Royal Soveiieign, eng.), of wel, men heeft dit pantser in het midden, te!\' plaatse waar zich de toren bevindt, wat hooger opgebouwd, zoodat deze constructie weder aan een soort van kazemat doet denken (Preussen, duitsch).
Op de zoogenaamde ))borstwering-torenschepenquot; staan de torens (of toren) in een tweeden toren, die een ovale gedaante heeft, tie! ■ -«chili vuurt hierbij uit de kleine openingen van den draaibaren
:5
ini.f.iding.
toren over den rand van den vasten heen. Tot deze klasse behooren de Engelsche ongetui^de pantserschepen 1« klasse zooals do Devastation.
De allernieuwste torenschepen hebben geen gordelpantser over de geheele lengte van het schip, maar zijn alleen in het midden voor het één derde der scheepslengte, daarvan voorzien. Het pantser is opgetrokken tot het bovendek en vormt om de torens, die op de nieuwste schepen en échelon, dus uit de midscheeps, staan, een soort van gepantserde citadel (Inflexible, eng.; Diiilio, ital.). Het ontbreken van het pantser in de zijden van het voor- en achterschip wordt tegemoet gekomen door een, onder de waterlijn gelegen gepantserd dek (horizontaal pantser), tengevolge waarvan de pantser-oppervlakte zoo boven als beneden water tot een minimum is teruggebracht. De laatst beschreven schepen worden ook »01 t ad else hep enquot; genoemd.
(Gepantserde en ongepantaerdo vaartuigen.)
Het type der kustverdedigings-vaartuigen berust op de volgende voorwaarden.
Om den vijand zoo min mogelijk doelwit aan te bieden, moeten zij laag op het water liggen.
Om zoo dicht mogelijk bij de kust en in ondiepe vaarwaters te kunnen ageeren, moeten zij een geringen diepgang bezitten.
In verband met de genoemde voorwaarden en om reden zij toch geen lange tochten behoeven te maken, is het niet noodig hen te tuigen.
De voornaamste soorten van kustverdedigings-vaartuigen zijn de volgende;
Deze maken gewoonlijk weinig aanspraak op groote handigheid bij het manoeuvreeren; ze zijn dan ook slechts bestemd om met hun geschut te vechten. Zij hebben niet zeer krachtige machines, omdat deze alleen moeten dienen om van plaats te veranderen; zoo die machines niet kunnen worden gebruikt, sleept men de drijvende batterijen eenvoudig naar de bestemde plaats en verankert ze aldaar.
4
INLKimNO.
Dis/o. vaartuigen, uUfrevonrten door don Zwood Ericsson on gonoemd naar litit eerste vaartuig van die soort, liggen zóó laag op het -water, dat ze er niet zelden slechts weinige centimeters uitsteken. O], het dek staat de, draaibare toren (of torens) waarin het geschut is opgesteld, benevens een of twee kleine torens voor den konimandant en het stuurtoestel. Men treft op die schepen dikwijls werktuigen aan om ze kunstmatig van lucht te voorzien, omdat het dikwijls gebeurt, dat tengevolge van slecht weêr of hooge zee, de luiken moeten worden dichtgelegd.
Dit zijn kleine vaartuigen die slechts een stuk geschut, doch van groot kaliber, voeren. De manschap en het tot het stuk behoorend mechanisme zijn beschut door een halfcirkelvormig schild of door een dergelijke pantsering (Wespe, dnitsch). Het voordeel van dit systeem is voornamelijk gelegen in de grootere mate van verplaatsbaarheid en bovendien in de goedkoopte, waardoor het verlies van zulk een vaartuig door een ramstoot of torpedo niet zoo onoverkomelijk en ingrijpend is, als dat van een groot schip, terwijl beide door dezelfde oorzaken buiten gevecht kunnen worden gesteld.
Cirkelvormige vaartuigen of Popoffka\'s.
Deze vaartuigen ontleenen hun naam aan dien van den uitvinder, den Uussischeii Vice-admiraal Popoff, en hebben een lensvormige gedaante met een middellijn van circa :i5 M.; zij zijn van boven platter of minder gewelfd dan van onderen. Op het midden der Popoffka\'s staat een vaste toren, waarin twee stukken geschut van zwaar kaliber, die op draaibare affuiten liggen en over den torenrand (cn harhctte) heenvuren. Zij hebben geen ram en bezitten verscheidene schroeven, die liet vaartuig wel gemakkelijk doen draaien doch weinig vaart kunnen inededeelen (Nowoouon en Vice-Admihaal Popoff, russisch).
Ongepantserde Kanonneerbooten.
(Drijvende affuiten.)
Dit zijn kleine kanonneerbooten met geringen diepgang, die één zwaar stuk geschut voeren (S\'i\'AUNCH-klasse, engelsch). Somtijds ligt het stuk in het ruim, waar men het tevens kan laden en wordt om te kunnen vuren, door een mechanisme omhoog geheven.
5
INI.F.IDING
(f)iig\'o|]iiiilKordo slt;Oi(!|ioii cn viiartuigon).
Atingo\'/iun, liohalvc. lid leveren van zeeslagen en lid vechten tegen kuslhiiiU\'i\'ijcn, hel nok lol de laak der Marine hehoorl, de liandelsvloot i(gt; beschermen benevens allen toevoer voor den vijand af te snijden, heeft men voor dit doel kruisers noodig. Zij zijn, behalve «en paar uitzonderingen, gewoonlijk ongejumtserd.
Kruisers kunnen zijn: schepen of vaartuigen \'); de veiscliillende soorten zijn de volgende ;
De fregatten waren oorspronkelijk volgetuigde lichte ooi\'logsscbepen met één volle biitterij en verder «enig geschut op het voor- en achter-bovendek. In den beginne was de batterij, alleen van voren en van achteren gedekt, zoodat liet middengedeelte van boven open was. Later timmerde men een dek boven hftt geheel« geschutdek, zoodat er een kuilbactterij ontstond, terwijl ook eenig« stukken achter en voor op bet bovendek werden opgesteld.
Bovendien had men nog de zoogenaamde yiduhhele banJcfrcf/alknquot;, die ook op het bovendek een volle batterij voerden. Deze fregatten (van (10 stukken) werden het eerst bij de Amerikanen ingevoerd.
In den laatstcn tijd, na bet invoeren van het zware geschut, werd de naam «fregat» zeer willekeurig «n zelfs gemengd gebruikt met dien van gedekte- of kuilkorvet.
Toen de kuilbatterij der fregatten gedekt werd, kon men eigenlijk niet meer spreken van «gedekte- of kuilkorvetquot;, daar oen fregat tot dezelfde soort van vaartuigen behoort.
(gt;
De gedekte korvet gelijkt dus op het fregat en verschilt daarvan alleen in de bovendeksbatterij. Terwijl op een fregat , achter en voor op het bovendek, stukken in de zijden staan, heeft een korvet alleen «cn paar pivot stukken als jaag- en hek-geschut; als ««n g«volg van dit verschil is het boord op een fregat ook hooger dan op een korvet.
\') Door vaartuiqen moot men oen klein soort mit schepen vorstaun.
INLEIDING.
Ongedekte- of gladdekskorvetten.
hit zijn ilc ci^oiilijkc korvollmi. Zij /.ijii vol getuigd (li nmsioii met i\'ii\'s) en hüblxMi (ion volle batterij op hel. bovenriek. De korvetten onderKcbeiilen zicli dus van kIcinc schepen en vaiirluifi\'en b.v. aviso\'s en kanoniie(;rbooten, alleen doof liet zwaardere tuig\' en liet grooter aantal stukken.
Zoo werden in de Engelsche Marino do kleine, als bark potnigde, jfladdekskorvotten van 4000—1500 ion deplacement genoemd. Dit type van vaartuigen wordt bij de Duitsche en Oostenrijksoho niarine nog «korvet» golieeton (Nvmi\'HK dnitsch; Ziunvi, oostenr.). Zij werden in do. Fransche marine tot dus verre ygt;Aviso de Ire classequot; genaamd, doch zullen voortaan als »Croiseur dc 111\' classequot; te boek loopen. Ook de zoogenaamde Russische Mippersquot; kunnen tol deze soort gebracht worden.
Een grootere soort van kanonneerbooten (700—800 ton deplacement), gewoonlijk als driemast schoener getuigd en op het bovendek gewapend niet 4 of 5 lichte stukken (ALBATnoss-klasse, dnitsch). In Frankrijk noemde men ze tot nu toe ))Aviso de 11quot; classequot;, ze zullen echter in het vervolg kortweg »Avisoquot; heeten.
Kleinere kanonneerbooten (ongeveer 500 ton deplacement), getuigd als driemast schoener, en voorzien van twee tot vier stukjes geschut, die ook op het bovendek geplaatst zijn (WoLK-klasse, dnitsch). Dit type. heet bij de Fransche »Canonnicre de In classequot;
Wij zullen nu overgaan tot een nadere omschrijving der oorlogsschepen, die bij do verschillende natiën in gebruik zijn.
7
Di^ oorlogsvloot do/jsr rejiublick beslaat togciiwoortlig uit:
\'2 Monitors.
1 gepantserd Korvet.
(i ongepantserde Kanoniiecrbootoii.
It) Stoomschepen.
5 Zeilschepen.
Kustverdedigings- en Rivier-vaartuigen.
De Monitors EL PLATA en LOS ANDES.
(Irbouwd bij Laird te Birkenhead van 1874 187;quot;;.
Afmetingen:
Lengtü tussuhon de luoillijnen . 54,72 M.
Breedte op de lastlijn.....13,41 „
Grootste diepgang.......31,92 „
Deplacemerit..................1035 Ton.
])« bewapening bestaat uit twee \'23 cM. Armstrong kanonnen van 12,5 ton, opgesteld in een draaibaren toren. Zij kunnen niet recht naar achteren (in de retraite-richting) vuren.
Deze monitors zijn over de geheele lengte gepantserd. l)e pantsering is op het midden van het schip het dikste namelijk i5\'2 mM., de voor en achterplaten hebben e\'in dikte van 112 mM. Het dek draagt een pantser van \'25 mM., dat onmiddellijk op de dekbalken rust en weder bedekt is met een teakhouten dek van 8 cM. üe toren is gepantserd met platen van 20IJ mM. (bij de geschut-openingen
AHCIKNTIJNSCHF. HKl\'UBl.lKK
254 niM.) en si.iuit in eon \'178 niM. dik gepantsenb borstwuring, ilic 13 cM. van den toren verwijderd is.
Ki g. 1. 1\'j. I\'i.ata, zji-uiinziclit.
K.(:
f-;r-
Fig. Jit. I\'i. vta, bovendek.
S tt » \\
.\'o D3l||; a een ° o | quot;EBin
Dczc monitors hebben l\\vec,ling-schrü(ïven on coni|Jüund-maciiines van 750 indicateui\' paardenkracht, waarmede eon vaart van !• mijl bereikt wordt.
Beide schepen zijn volgens hetzelfde type gebouwd en kunnen zoowel op de rivieren als op do kusten dienst doen. Zij zijn niet getuigd.
De gepantserde korvet ALMIRANTE BROWN.
Dit schip (vroeger St. Martin) liep 6 October 1880 van stapel op de werf van Gobrs. Samuda te Poplar. Hot is van staal, 72,00 M. lang, 15,20 M. breed en 0,12 M. hol, mot een doplacement van 4200 ton. Do pantsering van dit, volgens hot kazemat type, gebouwde schip, bestaat uit compoundplaton, waarvan de eene helft door do lirma Cammell amp; Co. do andere helft door do firma John Brown amp; Co. geleverd werd.
Het gordolpantser bestaat uit 9 niM. (22.8 cM.) platen, de kazemat is beveiligd door 0 inch (15,2 cM.) pantser. Do 9 inch platen bestaan uit 3 inch staal op 0 inch smeedijzer, de verhouding van staal en ijzer in de overige platen, is dezelfde.
Do bewapening van do Almikante Brown bestaat uit acht 8 inch (11 Yi tons) kanonnen, waarvan or zes in do kazemat en twee als jaag- on hek-geschut zijn opgesteld. Behalve dit zware geschut staan op dek nog zes 43/4 inch stukken.
Het schip wordt voortbewogen door twee. vierbladige schroeven van 14\'/.) voet (4,408 M.) iniddollijn. Kon langsschot doolt do machine-
y
AliOKNTI.lNSCHK DKPTBLIEK.
kanicr in twee dcclcn, waardoor (üsm ontploffend projoctiel meestal slechts een niacliine zal deren. De compound-machines zijn van Maudslay Sons 8c Field, en hebben een vermogen van 4500 indicateur paardenkracht, waarmede men berekent een snelheid van \'i4,/2 mijl te bereiken. De hoogen-druk cylinder heeft B\'iquot; (1,317 M.), de lagen-di\'uk cylinder 90quot; (2,28 M.) middellijn, beiden met een slag van 3\' 3quot; (0,988 M.); 80 omwentelingen per minuut. Men gelooft dat het schip mot slechts een machine 12 mijl zal loopen. De kolen-voorraad strekt tot het afleggen van ongeveer 1000 mijlen.
De Almirante Brown is getuigd als kruiser en bovendien uitgerust met Whitehead torpedo\'s.
De Argentijnsche republiek schijnt voor het oogenblik niet verder werk Ie maken van gepantserde schepen, daar de reeds geprojecteerde monitors vervangen werden door vier kanonneerbooten van het Staunch tvpe.
De Kanonneerbooten PARANA en URUGUAY.
Gebouwd bij Laird in 1874.
Afmetingen:
Longto...... . 4fi,21 M.
Breedte oji de waterlijn . . 15,20 „
Oomiddelde diepgang . 3,05 „
Deplacemont...... 700 Ton.
40
De bewapening bestaat uit twee 18 en twee 9,5 cM. kan. De compound-machines ontwikkelen 475 indicateur paardenkracht, waarmede een
A I! GENT1.1NSCIIK UKlMlliT.KIK.
snelln\'id van \\\\ mijl bereikt vvunlt. Ze kunnen HO ton kolen bergen en zijn als bark getuigd.
Kanonneerbooten der STAUNCH-klasse.
A sinks: constitucion, RepublicA,Bkhmejo en Pilcohnazo, l)e twee eersten zijn bij Laird te Birkenhead, de beide lantston bij .i. en K. Ilennic te Grecuwicb gebouwd van 1875 187() Ze zijn alle vier van ijzer.
Hnn liootdafiiKHingen zijn;
Longto......31,9- M.
Breodto......f,12 „
Diepgang.....2,28 „
Duplacomont .... 409 Tnn.
Kig. i). CONSTITUCION, zjj illin/.iclit.
,:1: -----\'i I .|I(—quot;liiJ
o o o j a— \'lt;j— i
Zij zijn gewapend met één 28 cM Armstrong-kanon van \'26,5 ton, voorop geplaatst, op een beweegbaar plateau, dat met geschut en al naar beneden kan worden gelaten.
Het stuk kan niet, worden gebakst zoodat men met de boot zelve moet richten.
De tweelingschroef-machines zijn van het Woolf\'sche (compound) type en in vorm gelijk aan die van de Engelsche korvetten Briton, Amethyst en Encounter; zij ontwikkelen 420 indicateur paardenkracht. Buitendien bezitten de booten een stoom-stuurinrichting gelijk aan die op de Engelsche kanonneerboot Comet. Snelheid 9,5 mijl.
u
ahgknti.inscilr. republiek.
Niet geluigd, iilleen voorzien van een seinmast, die achter op staat. Kolenvoorraad 40 ton.
De vaartuigen hebben een voldoende stabiliteit en zijn handig in liet nmnoeuvreeren. ze stampen en slingeren niet meer dan een ander schip, iets wat zeer goed merkbaar was op de Pilcounazo, die voor slecht weder en hooge zee op de hoogte van Kaap Finisterre moest bijdraaien. Tijdens den overtocht van Engeland naar liuenos-Ayres had men er een brikstuig in gezet. Deze kanonneerbooten zijn hoofdzakelijk voor de rivier La 1\'lata bestemd.
De Fulminante, een schip, bestemd tot liet leggen, ophalen en nazien van mijnen, is volgens bericht van de »Broad Arrowquot; op La Plata, 20 zeemijlen boven Buenos-Ayres, in de lucht gevlogen.
Van de zeilschepen der Argentijnsche republiek valt niets bijzonders te zeggen, alleen willen wij het schroef-transportschip Vallahino aanhalen, dat in het begin van 1880 bij Lam! Brothers van stapel liep. Het schip is van ijzer 54,72 M. lang, 9,12 M. brood en 4,256 M. lol. De inacliine heeft 800 indicaleur paardenkmcht, waarmede het schip op den proeftocht een snelheid van 12 mijl bereikte.
12
Dit rijk heeft in 1878 zijn eenigste groote pantserschip, de Independencia, aan Engeland verkocht, zoodat zijn marine nn bestaat uit lï3 kustverdedigings-vaartuigen, 6 rivier-monitors, 5 schroef-korvetten, 3 schroef kanon nefirhooten, 24 stoomschepen, \'19 stoom-sloepen en 3 zeilschepen.
Kustverdedigings- en Rivier-vaartuigen.
Het gepantserde vaartuig BAHIA.
Dit schip liep in 1865 van stapel en is het oudste van de 6 torenschepen.
Constructie en afmetingen. IJzer. Deplacement 1000 ton. Diepgang 2,0 M. Twee torens elk mot een 18 cM. Withworth kan. Gordelpantser van 70 tot 114 mM. Nederslaande verschansing. Machine van 140 nom. p. kr., één schroef; snelheid, 10,5 mijl. De schoorsteen staat achter den grooten mast. Getuigd als bark.
De gepantserde vaartuigen LIMA BARROS en SILVAD0.
Deze vaartuigen liepen in 186fi van stapel en gelijken veel op de Raiiia, doch zijn iets grooter.
Ltma Baiiros; Deplacement 1350 ton, diepgang 4,1 M. Twee torens elk met twee 18 cM. Withworth kanonnen. Gepantserd over de geheele lengte met platen van 78—114 mM. op een teakhouten laag van 21—\'23 cM. Nederslaande verschansing. Tweelingschroef-manhine van 300 nom. p. kr.; snelheid 12 mijl. Getuigd als bark.
bha/imp,.
SiLVADO: 1150 ton deplacement, 3,2 M. diepgang; torens en pantser als op de Lima Barros; vier 15 cM. Withworth kan. Machine van 200 nom. p. kr. Tn slechten toestand.
De monitors S0LIM0ËS en JAVARY.
De/e monitors zijn zusterschepen, en stellen het juiste type voor. van monitors zonder borstwering.
De Soumoës werd onder toezicht van de Braziliaansche regeering te La Seyno bij Toulon gebouwd volgens de plans van de ingenieurs dar «Compagnie des forges et chantiers de la Méditerranéequot;. Het schip liep in 1875 van stapel; liet werd 2 .Tanuari 1874 besteld en in het volgende jaar later afgeleverd.
Gegevens:
Lengte tusschen de loodlijnen............73,20 M.
Breedte..............................17,70 „
Diepgang............................a,50 „
Ingedompeld deel van liet grootspant . . . 00,20 M-
Deplacement..........................37,00 Ton.
Pantser op 25 cM. hout.........15—30,5 cM.
Dekpantser in 3 lagen..................7,5 „
Maximum stabiliteit bij..................21\'\'
Stabiliteit ~ 0 bij....................4-2quot;
Het schip is van ijzer, heeft een dubbelen bodem en houdt, in constructie, liet midden tusschen het bracket- en hot transversaal-systeem. De spanten loopen van het zaadhout onafgebroken door , tot de strook waarop de voet van liet pantser staat. Deze strook en het zaadhout loopen over de geheele lengte door, terwijl de overige langsverbanden door de spanten afgebroken worden. Men heeft in hel schip 7 waterdichte afdeelingen.
De Solimoks hoeft verder twee torens elk mot twee 25 cM. Withworth kanonnen van 25 ton. Gewicht van het vol projectiel 182 Kg., van de granaten 200—350 Kg., deze hebben een lengte van 0,75 tot 1,27 M. De torens zijn met platen van 28—33 cM. gepantserd, hun inwendige middellijn bedraagt 0,10 M. en de uitwendige 8,30 M. /ij kunnen met de hand of met stoom worden gedraaid. Om het geschut te laden moet men het een sterke inclinatie geven; door middel van een Armstrong (Rendel) apparaat kan één man, in de torenruimte geplaatst, hot stuk laden.
De kommando-toren heeft buitenwerks, 2,60 M. middellijn, is gepantserd met 10 cM. platen, komt 0,90 M. boven het stormdek en alzoo 2,20 M. boven den bovenkant der torons uit, daar bat genoemde
14
ÖRAZII.te.
dek weder d,30 \\t. boven ile torens ligt. In gevecht kan men alleen door dezen toren binnen liet vaartuig komen.
Hot dek is 47 M. lang en 5 M. breed; er zijn drie luikopeningen in, omgeven van 3,\'20 M. hooge dekhuizen, die het storm-(hurricane)-dek dragen. Het middelste dekhuis staat vast, omdat het licht en lucht aan de machinekamer moet verschaffen; bij alarm moeten echter het voorste en achterste uit elkander genomen worden, ten einde het vuren naar voren en naar achteren niet te veel te belemmeren.
15
rtuziuft.
Het voorste en achterste luikhoofd worden in gevecht met pjepant-serde luiken gesloten, liet machinekamer-luik is voorzien van gaten. De lucht wordt aangevoerd door ventilators.
De Monitor heeft vier Martin-ankers die met een kraan behandeld worden; waar de ankerkettingen door het dek komen, heeft men caouchouc kleppen aangebracht tegen het indringen van water.
De verschillende afdeelingen kunnen met stoom- en handpompen worden lens gepompt.
De machines zijn ook volgens de plans van de ingenieurs der «Compagnie des forges et chantiers» geconstrueerd, zij brengen tweelingschroeven in beweging van 3 M. middellijn; de achterkanten dezer voorstuwers strooken met de vingerlingen van het roer. De schroefassen maken een hoek van 3I/o0 (convergeerend), hetgeen voordeelig is voor de waterophooping tegen het roer.
Het schip heeft 8 cylindrische stoomketels, elk met \'2 vuren; de stoomdruk bedraagt 474 atmospheer.
De machines (Woolf\'sche) hebben 2 cylinders, een van 0,92 en een van 1,72 M. middellijn, 0,60 M. slag; terugwerkende drijfstangen. In de oppervlak condensors vloeit de stoom binnen door de pijpjes. De machines doen 426 omwentelingen per minuut, ze ontwikkelen 2200 ind. p. kr. Vaart, op den proeftocht, •101/4inijl. Kolenvoorraad 200 ton. Het roer heeft 6 M2 oppervlak en kan door middel van een op het storm- en een ander op het benedendek geplaatst stuurrad, of door middel van een stoomstuurtoestel (Servomoteur van Duclos) bewogen worden. De stoomstuurinrichting kan in gevecht desnoods door den Komrnandant zelf behandeld worden. Men kan in weinig tijd de stoom- in handbeweging veranderen en omgekeerd.
Met beide machines volle kracht vooruit, draaicirkel van 300 M. middellijn in G minuten; met beide machines tegen elkander in, roer midscheeps, cirkel van 75 M. in 8m 40% met het roer aan boord in 5\'11 45s.
Het zusterschip van de Soumoks, de .Tavary, werd in Havre gebouwd en liep in 1875 van stapel. Beide schepen zijn in het gunstige jaargetijde den Oceaan overgestoken. (King noemt ze misschien daarom sea-going vessels).
Het gepantserde vaartuig SETE DE SETEMBR0.
Dit vaartuig word in Brazilië gebouwd; het is van ijzer en liep in 1S7G van stapel. De gegevens zijn: 4,7 M. diepgang;
in
braziuR.
machine van ;J(M) iiom. p. kr; twcelingschroevnn; bewapend met IV \'24 cM. Whhwoi\'th kan.; pantsordikte li cM.
De gepantserde vaartuigen BARROZO en TAMANDARÉ.
De/.c vaartuigen werden in Brazilië gebouwd gedurende 18(14 (gt;n 18(15; ze zijn van hout en verder gepantserd. Afmetingen van de nAmiozo:
Ijong\'te tusschon do loodlijnen .... 00,70 M.
Broodto op do lastljjn.......io,!)7 „
Gomiddoldo diepgang.......2,5!) „
Ingedompeld doel van hut giootspimt . 21,60 M2.
Doplncomont.......... 980 \'lquot;on.
De Tamandaui\'; heeft ongf,,vc(;i\' dezelfde afmetingen. Beiden hebben een gepantserde kazemat en een gordelpantser; de dikte der platen varieert tusschen OH en 101 inM.; de pantsersteun bestaat uitfi3mM. hout. Hun boegen hebben den vorm van een zwanenhals.
De Barhozo lieeft II IX oM. en III lk2 cM. Withworth kan., benevens II gladfle (gt;8 ponders (eng.). De Tamanpaiïk is slechts niet 1 15 cM. Withworth kanon en III gladde (IS ponders bewapend. In de kazemat kan alleen vuur van uit de breede zijden gegeven worden.
De machine van de Barhozo is bij ,1. Penn gebouwd en heeft 120 nom. — V20 iml. p. kr.; één schroef; O mijls vaart. De Taman-igt;aiu\'; heeft een ietwat zwakkere machine (80 p. kr. nom.) en loopt S,5 mijl.
De gepantserde vaartuigen CABRAL en COLOMBO.
Deze schepen zijn van ijzer en hebben bij een deplacement van 1033 ton, een diepgang van 3,0 M. Zij bezitten een ram.
De kazemat staat geheel vrij op het dek en heeft twee geschutpoorten om naar voren en naar achteren te kunnen vuren. Door de machine wordt de kazemat in twee van elkander onafhankelijke reduits verdeeld. Het dek voor en achter de kazemat helt sterk.
Bewapening: OAyiiAL II 15 cM. Withworth en IV gladde OS pds.; Colombo VIH gladde GS pds.
Beide vaartuigen hebben een gordelpantser van 70 -1 l i mM. op \'21 cM. hout, terwijl ook de kazematten gepantserd zijn.
/ij hebben machines van \'240 nom. ~ 750 ind. p. kr., die. tweelingschroeven in beweging brengen, waarmede een snelheid van 10,5 mijl bereikt kan worden.
17
2
BRAZILIË.
De gepantserde vaartuigen HERVAL en MARIZ É BARROS.
Deze vaartuigen zijn van hetzelfde type als de hierboven beschrevene; zij zijn echter iets kleiner. Deplacement 800 ton. \'2,9 M. diepgang. De bewapening van de Heuvai. bestaat uit IV 18 cM. Withworth kan., van de Mauiz é Barros uit [[ 18 cM. Withworth kan. en II gladde 08 ponders (eng.). Overigens zijn zo. hetzelfde als de Oabral en Colombo.
Het gepantserde vaartuig BRAZIL.
Dit ijzeren vaartuig werd gebouwd te La Seyne (Compagnie des forges etc.) bij Toulon en liep \'2 December 1864 af.
Lengte tusachen do loodlijnen......60,10 M.
Ürootsto longto............(gt;ü,40 „
Breedte op do lastlijn.........10,72 „
Diepgang.......•......3,65 „
Ingedompeld deol vnn het grootspant . . . 34,96 M\' Deplacement.............1518 Ton.
De Brazil is in hoofdzaak van hetzelfde type als do Oabral en de Colombo. Op het dek treft men ook een op zich zelf staande kazemat, aan, voorzien van voor- en achter-geschutpoorten.
Bewapening. IV 18 cM, Withworth kanonnen en IV gladde 68 ponders (eng).
Pantser. De maximum dikte op de waterlijn bedraagt 115 mM. op \'22 cM. hout; zijn geringste dikte bedraagt 70 mM.
Machine. Deze werd ook op de genoemde werf gebouwd; zij heet\'t 250 nom. p. kr. en brengt een vierbladige schroef in beweging, die het vaartuig een snelheid van 11,3 mijl kan geven.
Brazilië heeft zes riviermonitors, te weten: de Alaooas , Paw a, Rio-Grande, Santa Catarina, Ceara en Piauhy.
Zii werden allen in Brazilië (Rio de Janeiro) gebouwd, zijn van hout en liepen in 1804 van stapel.
18
br\\ziutt.
Afmetingen:
Lengte tusschen de loodlijnen.....36,58 M.
Breedte op de watorljjn................8 54 „
Diepgang.............1\'52 quot;
Ingedompeld deel van hot grootspant. . . 11,36 Mquot;.
Deplacement............!j3g Ton.
Zij hebben een rechthoekigen toren, die op een draaischijf geplaatst is.
Bewapening. I 15 cM. Withwortli kanon, met uitzondering van de Ckaka en Piauiiy, die een 18 cM. Withworth kanon hebben.
Pantser. Maximum dikte op de waterlijn 100 mM. op 37 cM. hout; de grootste dikte van het torenpantser bedraagt 150 mM. op 41 cM. hout.
Machines. Gebouwd in Kio de Janeiro. Zij hebben 14 nom. rr 75 ind. p. kr., en brengen tweelingschroeven in beweging, die oen snelheid van 0—7 mijl kunnen mededeelen.
Ongepantserde schepen en vaartuigen.
Brazilië bezit van dezn soort 5 schroef korvetten!
I iia.fano.....400 nom. p. kr.; 3 stukken.
Nioïheuoy . . . .200 » » ; 14 Vital de Oliveira . 200 » » ; 6
Magé......130 » ), ; 8
Belmonte .... 120 » » ; 3 5 schroefkanonneerbooten:
MEARIM.....100 » » ; 4 „
Aiiaguauy . . . . 80 » » ; 3 „
Pedro Alfonso . . 60 » » ; i „
Forte de Coimbra . 60 » » ; 1 „
Ypiranga .... 70 » » ; 2 ten slotte nog 3 groote en 14 kleinere raderstoomschepen, 7 stoom-transportschepen, 19 stoombarkassen van 10 nom, p. kr. en 3 zeilschepen.
In aanbouw zijn nog: een schroef korvet en vier schroefkanonneerbooten, allen in Brazilië zelf.
19
Dit land be/it tegenwoonlig drie pantsftivsohopon, namelijk de beide kazeniatscliepen Ai.MinANTF, CocimANE «11 Bc.anoo ENC\\r,\\nA benevens het gepantserde vaartuig Huascau, dat eertijds aan Peru toebehoonki.
Pantsersehepen 1® klasse. De pantserschepen ALMIRANTE COCHRANE en BLANCO ENCALADA.
De Ai.mihantk Oociihank werd in Huil gebouwd op de wert van Ear Ie (Earle\'s shipbuilding and engineering company) en liep 25 Januarij 1874 van stapel. Het schip behoort tot het type der kazematschepen (ook geschikt om zee te kiezen) en is geconstrueerd naar de plans van E. J. Reed.
Ii4,01 M. ia.
(1,00 „ 75,00 MA 3500 Ton
Afmetingen:
Longto tussclien du loodlijnon
Broodto op do waterlijn.....
Diepgang..........
[ngoilompeld deel van hot grootspant Deplncemont.........
De bewapening bestaat uit VI 23 cM. Armstrong kanonnen, die in de kazemat, en H 20 ponders (Armstrong), die op hot dek geplaatst zijn, bovendien IH lichte stukken en IT mitr. De kazemat heeft, zooals in de figuur te zien is, een bijzonderen vorm; zij bestaat als het ware uit twee aan elkander gevoegde kazematten, die in de aansluiting hoeken maken, waardoor, de aldaar opgestelde stukken, tot op 20° van het voorschip afkunnen vuren. Batterij-hoogte: 2,28 M.
Het oordeljtantsiiv in 229 152 mM. dik; de platen nemen echter naar voren en naai\' achteren in dikte af, zoodat zij bij de stevens noji\' slechts een afmeting van 114 mM. hebben. Het dekpantser is op de hoogte der kazemat 7B mM. en van het voor- en achterschip 51 inM. dik. De kazemat is 2.29 M. hoog en gepantsei\'d met twee gangen pantserplaten, waarvan de onderste 203 de bovenste 152 mM. dik zijn; deze pantsering bevindt zich in de zijden en van voren, terwijl de platen van achteren een dikte van 114 mM. hebben. De schoorsteen gaat door de kazemat heen.
Machines. Horizontale compound Inmkmachines van 500 nom. — 2920 ind. p. kr., gebouwd bij Penn. De hoogen-druk cyl. heeft 1,17 M. en de lagen-druk cyl. 1.9;t M. middellijn, met een slag van 0,7() M.; oppervlak condensatie. Tweelingschroeven. Bij 86 90 omwentelingen werd op den proeftocht een snelheid van 12,5- 12,75 mijl bereikt. Het sc]ii|) kan, 10 mijl loopende, met haar 254 ton kolen voorraad, 475 mijlen afleggen.
De. Almiiiante Cochhane is getuigd als bark met een zeilopper-vlak van I IHO M-. De ram steekt 2.29 M. builen de loodlijn uil.
De Dl.anco Kncai.aua is een zusterschip van het zooeven beschrevene en liep in 1875 van stapel. Het heette vroeger Valpadaiso, doch
CHILI.
CHILI.
werd in het begin van den Chileensch-Peruaanschen oorlng herdoopt en genoemd naar een der heidon uit den onafhankelijkheidskrijg.
Beide jjantserschepen zijn befaamd door het zeegevecht bij Angamos (8 October 1879), waarin het Peruaansche schip Huascah genomen werd.
Het gepantserde vaartuig HUASCAR.
Dit schip, dat voor liet gevecht bij Kaap Angamos aan Peru behoorde, werd bij Laird Brothers in Birkenhead gebouwd en liep in 1866 van stapel; het is van ij/er.
Afmetingen:
Lengtü tusachon do luoillijnun. . . 58,21(1 JI.
Fiongtu vati dun rum buituii de loodlijn 2,5-1 „
Grootste breedte........10.068 „
Diepgang..........4.7quot;-4 „
Doplaeement.........1100 Ton.
Pantser en bewapening. De Huascah heeft één toren, die met 140 mM. platen oj) 35,6 cM. hout gepantserd is; deze kan niet stoom gedraaid worden en bevat II 23 cM. Armstrong kanomie.i. Nog heeft men achter in de breede zijden 1 40 pdr. (eng.) eli 1 12 ponder als liekgeschut aangebracht. De zeshoekige kontniaiido-toren bevindt zich achter den geschuttoren. De zijden van het schip zijn gepantserd met platen van 63—114 mM. op 35,6 cM. hout.
De koekoeken en luiken worden in het gevecht met 51 mM. dikke ijzeren deksels gesloten.
22
chili
Machine van .\'100 nom. = 1050 ind. |i. kr. Enkele vierbladige schroef. Kan lkJ mijl loopen. Kolenvoorraad 300 ton.
Het vaartuig\' heeft twee masten; de fokkemast is volgens het tripode systeem van Coles ingericht.
Ongepantserde schepen en vaartuigen.
Chili bezit, na liet verlies van het schroefkorvet Esmehai.da (in den Peruaanschen oorlog), nog 3 schroefkorvetten, 3 schroefkanon-neerbooten, 5 raderstooinschepen en eenige opleidingsschepen.
De schroefkorvetten O\'Higgins en Chacabuco zijn van hout en liepen in I8()(i van stapel. Hun lengte bedraagt 00,0 M., breedte 10,16 M.; deplacement 1100 ton. Machines van 300 nom. = 800 ind. p. kr.; enkele schroef; snelheid 10 mijl. De bewapening bestaat uit 111 7 inch, II 70 ponds en IV 40 pds. Armstrongkan. Oorspronkelijk waren zij op de waterlijn met 102 mM. platen gepantserd, doch deze pantsering is weggenomen.
Het schroefkorvet Magallanks is gebouwd volgens het composite systeem, 57,9 M. lang, 8,53 M. breed, deplacement 772 ton. Compound-machine van 1230 ind. p. kr.; snelheid 11 mijl. Do bewapening bestaat uit T 18 cM. 1. 04 ponds en II 20 pds. Armstrongkanonnen. Het schip liep in 1872 van stapel.
Het verongelukte schip Esmehai.da was het vierde schroefkorvet (1854 van stapel geloopen), oorspronkelijk zeilschip doch later voorzien van een auxiliairemachine van 200 nom. p. kr. Deplacement 854 ton. Bewapend geweest met Xlf 40 ponds Armstrongkan. Het schip werd in den oorlog met Peru door de Huascar in de haven van Iquique geramd en zonk eenige minuten daarna met de vlag in top.
De schroefkanonneerboot Covationga had 412 ton deplacement en bezat een machine van 140 nom. p. kr; de bewapening bestond uit II 70 ponds Armstrongkan. De Covadonga werd in 1805 door de Esmf.iialda genomen op de Spanjaarden; in den oorlog tusschen Chili en Peru werd zij bij Katip Gruesa door het Peruaansche pantserfregat Independencia zóó toegetakeld, dat men aanvankelijk voor zinken vreesde en in de haven van Antofagasta de noodige voorzorgsmaatregelen moest nemen. Volgens latere berichten uit Panama is dit vaartuig in de Chancav, door Peruaansche torpedo\'s vernield.
De seliroel\'kanon neerboot Pii.comayo. die veroverd werd door de Blanco IOncalada, heeft 000 ton depl., een machine van 180 nom.
23
chili.
p. kr. en is gewapend met X kleine stukken. In \'187-i van stapel geloopen. Door de Chilenen veroverd in Nov. 1879.
Onder de raderstoomschepen is de Abtag het grootste; 1051 ton depi.; 300 nom. p. kr.; gewapend met 5 stukken. In 1864 van stapel geloopen. De overige raderschepen zijn:
Valdivia . 738 ton depl.; 320 nom. p. kr.
Ancud .... 500 ygt; » ; 134 » » »
Independencia . 354 » » ; 120 » » »
Tolten .... 240 » » ; 100 » » )gt;
In den oorlog met Peru werd de Chileensche vloot met eenige transportschepen en gewapende stoomers vermeerderd, zooals bv. de Angamos (vroegere Helle), Mahanheuse (in Engeland gebouwd), enz.
Het transportschip Loa werd 3 Juli 1880 door een Peruaansche torpedo-boot vernield.
24
De Chineesche vloot bezit tegenwoordig rle volgende schepen nn vaartuigen:
2 Fregatten (Haï-An en Yn-Yhen); bewapend niet XXIV 70 ponders
(eng.) en 11 \'12-toiis kan. Gestationeerd te Nanking.
1 Composite korvet (Yunr- Woo); bewapend met I 11-tons kan. (proj.
van 61,5 Kg.) VII Vavasseurkan. (proj. van 23 Kg.) en II bronzen 28 ponders.
3 Vaartuigen (Chow-Kiang, Chin-Haï en Waï-Chiang); bewapend
met V Vavasseurkan. (proj. van 23 Kg.).
2 Vaartuigen (Ting-Haï en Poo-Too); bewapend met lil bronzen
12 ponders.
2 Vaartuigen (Tiong-Sing en Hong-Sino); bewapend met I \'18-tons kanon.
1 oude Engelsche kanonneerboot mot III stukken.
1 Stoomschip (Hai-Tung-Jiien) met III stukken.
9 Composite kanon neerbooten (Wan-Niang-Tsing. Fgo-Poo, Feï-June, Che-An, Wo-Kaï, Teng-Ing-Chew, Taï-An, We\'i-Juan, Chung-Wo); bewapend met VI Vavasseurkan. (proj. 23 Kg.) en I 9-tons kan. (])i\'oj. ()1,5 Kg.).
(1 Composite kanonneerbooteii (Mei-Jine. IIok-Seng, Tsing-.Iiex. Ching-Woi, Nie-Sing, Ting Haï); bewapend met V Vavasseurkan. (proj. van 23 Kg.) en I 7-tons kan. (proj, van -41 Kg.).
2 In Kngeland gebouwde, ijzeren kanonneerbooten (Alpha en Bèta);
bewajiend met I 2(),5-tons kan.
2 In Imigeland gebouwde, ij/eren kaïionnéerbooten (Gamma en Delta): bewajiend niet I 38-tons kan. Deze 4 kanonneerbooten zijn te Tientsin gestationeerd.
i In Kngeland gebouwde, stalen kanonneerbooten (K-Psilox, /iquot;;ta, Kta en Tiiéta1); bewapening: I 35-tons kan. De namen-dezer booten zijn door de Cliineezen veranderd in Chin-Pei. (/HIN-Nan. I\'EI-Ting en Keng-Lang.
china.
:t In Engeland gebouwde, stalen kan. booten (Jing-Po, Hai-Ohang.
Ting-Hau); bewapend met If bronzen 28-ponfls houwitsers. (S In Engeland gebouwde, composite, kan. booten (An-Lau, Chen-To, ïsching-Sing, Tsching-Po, Tsching-On, Quang-On, Sin-Tsing, ïsing-Po); bewapend met VII stukken. Deze 8 kan. booten vormen liet zoogenaamde Canton-eskader.
5 Composite kan. booten voor den toldienst in Canton (CniEN-.hu. Tschun-Tung, Pang-Chao-Haï, Shen-Chi, Ij-She); bewapend met II tot IV stukken.
:gt; Kanonneerbooten voor den toldienst in Ainoy, Tientsin en Shanghai (Ling-Feng, FKi-Hoo, Kiva-Shing); bewapend itiet III kanonnen. \'2 Kanonneerbooten voor den toldienst in Canton (Chee-Hing, cning-
On) ; bewapend met II stukken.
\'i In Engeland gebouwde, ijzeren kan. booten (Fti-Sheng, Chien-
Sheng); bewapend met I 25 cM. Annstrongkan.
I \'l\'orpedo-boot.
Ongepantserde Kanonneerbooten, in Engeland gebouwd.
De Kanonneerbooten FU-SHENG en CHIEN-SHENG.
Deze beide kanonneerbooten werden in 1875 gebouwd bij Laird te Mirkenhead.
Hun afmetingen zijn;
Lungtu...........2(1,04 M.
riruudto........... 7,Ui! „
Ingciloinpold dool van hot grootspant 1-1 AI2 IX\'placümcnt......... 200 Ton.
De romp is van ijzer; de bewapening bestaat uil I 25 c.M. (I(i-tons1) Annstrongkan.
Kig. 1quot;). Kr-Sn i;x(i, zij aanzicht.
T—-=r-
D
_______(L—,
I- lll\\Ut !
V
27
CHINA. 1(). Fu-SirHNd, topzioht.
Do!
O
amj pi
J
o
Do machine heeft 120 hid. p. kr. Snelhrid (S mijl.
Do Kanonneerbooten ALPHA en BETA.
Deze behooren tol liet STAUNCH-type, en zijn in I87lt;) iloor Armstrong en 0°. aan de Chineesche regeering afgeleverd.
Afmetingen:
Lung to........80,12 M.
Breedte........8,2(1 „
Diepgang.......2,28« „
Deplacemont......;ili) Ton,
De bewapening bestaat uit I 2(.),5-tons kan., IT 12 ponders en 1 tienloops Gatliiigniitraillense.
Do tweelingschroef-macliines hebben 310 hid. p. kr. en zijn berekend voor een 9 mijls vaart. Op den proeftocht bereikte men echter !)\'/ ■—ö\'/a mijl.
Do opstelling van liet geschut is volgens het systeem van Hendel. Het geschut kan alleen reculeeren, zoodat men met het vaartuig bewegingen moet geven in het horizontale vlak (baksen). Do inrichtingen, zoo voor geschut als roer, zijn hydraulisch; achter het stuk staat een soort van koinmando-torentje, waarin de kommandant eenige handels bij zich heeft, waarmede allo bewegingen van schip en geschut geregeld worden.
Door den geringen -diepgang en do omstandigheid, dat men tor conservatie ook onder de ketels moet kunnen komen, was het niet mogelijk deze geheel onder de waterlijn te brengen. Zij steken 0.458 M. boven die lijn uit, doch worden door do steenkolen eonigszins beschut.
Do rnunitievoorraad bestaat uit 50 projectielen van IKKJ Kg. on 50 kardoezen van 45 en 95 kilo. Kolenvoorraad 50 ton. De bemanning bestaat uit 28 personen.
■
I
CHINA.
Getuigd als schoener. De masten zijn volgens het drievoetetelsel gemaakt.
De Kanonneerbooten GAMMA en DELTA.
Deze kan. booten werden in 1877 door Armstrong afgeleverd. Zij gelijken veel op de hierboven beschrevene booten Alpha en Bèta.
Afmetingen:
Lengte............36,58 M.
Breedte......9,15 „
Diepgang.....2,44 „
Deplaeement .... 400 Ton.
Bewapening. T 38-tons kan. (Admiraliteits-model); normale hiding van 45,36 Kg., groote lading 58,967 Kg. Bij de proeven, in Shoeburyness genomen, is gebleken dat de aanvankelijke snelheid van het projectiel ■457,18 M. bedroeg en daardoor in staat is een Sandwich-plaat van 495 mM. op \'25,4 cM. teakhout te doorboren.
Voor het overige zijn de Gamma en Delta gelijk aan de Alpha en Bèta.
De Kanonneerbooten E-PSILON, ZETA, ETA en THETA.
Gebouwd in 1879 door Armstrong en G. Mitchell en Gomp.
Deze booten verschillen niet in type doch wel in grootte \'en bewapening van de vorige.
Terwijl de Alpha enz. van ijzer zijn. werden deze van staal gebouwd.
A fmetingen:
I .engte......fts,71 M.
lireerltc......K,84 „
Deplaeement .... 440 Ton.
De schepen bezitten vier waterdichte schotten en vóór de machines nog een langscheepsch schot, dat in het midden staat. Voor en achtersteven zijn even scherp en hebben beiden een roer. De verschansing is tot beveiliging dor manschappen hoog opgetrokken.
Bewapening. 1 ;35-tons Elswick kan. (l\'l Eng. duim), dat wel kleiner is dan het kan. op de Gamma en ook dan de stukken op de Dreadnought, doch door grootere sterkte uitmunt. Door die sterkte kan de bnskrnitlading 92,99 Kg. bedragen, d. w. /. ÜÜ Kg. meer dan de grootste lading van de Di\'/.j inch kan. der Kngelsche marine, waardoor de levende knidit 12.311 ton (aan de monding) bedraagt, tegen de vroeger bereikte van 11727 ton. Het geschut
28
CHINA.
wordt door middel van hydraulische inrichting on met 5 man hc-handeld. Het baksen geschiedt met het vaartuig, doch zeer gemakkelijk, omdat het tvveelingschroeven heeft. Behalve liet groote kanon helibeii dez(! kan. booten nog ([ \'12-ponds voorladers en een paar 10 loops Gatling kan. (kal. 11,4 mM.), die naar gelang van omstandigheden hier of daar kunnen nedergezet worden.
De tweelingschroef compound-werktuigen hebben 70 norn. ~ 380 ind. p. kr., waarmede eene snelheid bereikt wordt van 10 mijl vooruit (in 0 mijl achteruit. Het kolenverbruik bedraagt \'/a t011 P(!l\' uur. Do kolenvoorraad is 70 ton groot. Ketels en machines bevinden ziel: onder de waterlijn.
Met het roer Sb. aan boord en beide schroeven volle kracht vooruit, beschreef de E-Psilon een cirkel in liquot;1 6S.
De booten zijn getuigd als galïelschoener en hebben drievoet-masten. De bemanning bedraagt, behalve den kommandant en de officieren, 27 koppen. De muultievoorraad bestaat uit 50 schoten voor ieder stuk en 10.000 Gatling-patronen. terwijl er van deze. laalsten nog 2-40 hij de stukken zelf aanwezig zijn.
De eerste torpedo-boot eener ontworpen serie, is voor de kustverdediging bestemd en gebouwd in de fabriek van D. .1. Lewin te Fnlkham. Zij werd In 1870 afgebouwd en in Augustus van datzelfde jaar naar Shanghai gezonden, vau waar zij verder naar Tientsin gebracht werd. Zij is van staal. 15,0 M. lang 2,1.\'! M. breed, heeft een diepgang van 1.07 M. eu loopt Hi mijl.
De bedieningsnianschappen bevinden zich ouder het dek, terwijl de kommandant het hoofd in een klein torentje steekt, waardoor hij tegen geweervuur beschermd is. De boot is in zes waterdichte afdeelingen verdeeld. De torpedo-inrichting is gemaakt volgens de plans van J. A. Beets, torpedo-ingenieur van het Chineesche rijk.
29
Do vloot, van dit rijk bostaat tegenwoordig\' uit:
\'2 Gepantserde fregatten en 5 Gepantserde batterijen.
Een batterij is bovendien in aanbouw.
Schvoeffregatten,
\'2 Schroefkorvetten en fi Schroefschoeners.
Pantsersehepen le klasse-Gepantserde fregatten.
Het gepantserde fregat DANEBROG.
De Danebuog werd in 1850 gebouwd als zeil-linieschip en in 186.1 veranderd in «en gepantserd fregat. Het heeft een deplacernent van 3057 ton en een machine van 1150 ind. p. kr. Het is geheel gepantserd met platen van hoogstens 114 inM. De snelheid bedroeg 0 mijl. D(! DANEBiiOa werd in 1877 van de lijst der actieve schepen geschrapt en fungeert tegenwoordig ais arlilierieschip.
Het gepantserde fregat PEOER SKRAM.
De houten romp van dit fregat werd van 1859—1804 gebouwd, naar de plans van den Deenschen scheepsbou w-ingenieur Suenson.
Afrtietingen:
Longto (grootste)..............200 Deondche vt. 1)
[ngodompeld dool van het grootspant 702 „ vt.2
Deplacement.........3374 Ton.
Bewapening. VI \'20 cM, Armstrongkan. en XII 15 cM (36 pd. eng.) gladde gietijzeren trompladers.
Pantser. Op de waterlijn hebben de platen een dikte van 5 inch (12,5 mM.) en daar boven van -V/o inch, allen op \'253/4 inch teak. Roer en schroef zijn ook door het pantser beveiligd; de kajuit is niet gepantserd en door een gepantserd schot van het voorschip gescheiden.
Machine. Middelbare druk: 600 nom. = 1680 ind. p. kr. Opden proeftocht stookte men 45 pd., in gewone gevallen werkt men met 30—35 pd. overdruk, waarbij de vierbladige schroef van 16 voet middellijn 00 omwentelingen in de minuut maakt en het schip 11,7 mijl loopt. De machine heeft twee cylinders en werkt met expansie, zij is even als de vier ketels vervaardigd in de fabriek van Burmeister te Kopenhagen Kolenvoorraad \'2000 ton van 300 pd. (eng.); verbruik 15 ton per uur.
Het schip is volgetuigd.
Het gepantserd fregat DAN MARK.
Dit gep. fregat werd bij Thompson te Glasgow gebouwd en liep \'23 Fehr. 1864 van stapel.
Afmetingen:
Lengte .... 2(il\'/.t I). vfc.,
De romp is van ijzer, van zeer onde (\'.onstrnetie, doch solide gebouwd. Hel dek is gedeeltelijk met \'/4 inch platen versterkt. In het schip staan zes waterdichte schotten, die tot hel kuildek doorloopen en gedeeltelijk de kolenntimen vormen, waardoor het tussehendeks niet onafgebroken is.
Bewapening. Xlf S inch Armstrongkan., benevens XM 6 inch
Ij I DeenHuho voet — 0,31ilU\'i .\\f. I 1). vt.\' — 0,0985 M\'.
I Af. 3,I8()2 Uc^eiischü voet. I Al\' 10,15 1). vt.\'
dknkmakkkn.
gladde gietijzeren vuimiioiiden. Oj) het batterijdek heeft trien voor het zware geschut \'20 geschutpoorten die bomvrij kunnen gesloten worden, terwijl aan de binnenzijde nog een waterdichte afsluiting is aangebracht. De onderdrempels zijn zeer laag, slechts 1\' 6quot; (i voet (i inch), waardoor men affuiten van bijzonder model moest bezigen. Hoogte der onderdrempels: 1,778 M.
Pantser. Het schip is geheel gepantserd tot op 12 voet van den voorsteven af, waar men echter een gepantserd ijzeren dwars-schot heeft. Het pantser reikt van het opperdek tot 4\' onder water en is naar het model van tie Warriou (eng.) aangebracht: -i\'/squot; platen op 18quot; teak. De platen staan met de stuiken tegen elkander; zij zijn echter geschaafd zoodat de naden niet zichtbaar zijn. De eenc helft der platen is gesmeed, de andere gewalst.
Machine. Twee horizontale cylinders van 77quot; diarn. en 3\' slag; 50 omwentelingen; 500 nom. = 1007 ind. p. kr., welke minder gunstige verhouding te wijten is aan de naar evenredigheid te kleine ketels. De drijfstangen zijn direct werkend en zeer kort. Het aanzetten der machine geschiedt met stoom l). Telescopische schoorsteen. Gegoten ijzeren schroef met 3 bladen, die op een bolvormigen kop zijn aangebracht. Snelheid 8,1 mijl.
Zooals gezegd is, liggen de kolen grootendeels tusschen waterdichte schotten, afdeelingen vormende, die, nadat de kolen zijn opgebruikt, kunnen gevuld worden met water. Deze waterballast, die tot 400 ton toe kan beloopen, is noodig, omdat bij het verbruik van den kolenvoor-raad, groot 4170 ton (van 300 pd. eng.) het schip 2 voet rijst en daardoor niet alleen in zeewaardigheid achteruitgaat, maar tevens de voet der pantserplaten bij een slingerende beweging al spoedig boven water zou komen. Een krachtige stoompomp (door een afzonderlijken ketel gevoed) dient om het ingelaten water weder uit te pompen; haar capaciteit bedraagt 140 kubiek voet of 4 ton per minuut.
Kolenverbmik 20 ton per uur.
Het schip is volgetuigd, heeft een tamelijk groot zeiloppervlak, ijzeren masten en boegspriet. De boegspriet kan omgeslagen worden.
1) Theoretisch bohandeld in: „Dus Mechanische Jielni.s.quot; Kino Hyutlie-
tisoho Studie von h\'. l/incko, Professor dor Masohinonbaukinido an der
toclinisohnn lloohsclnilo in Darmstadt, iiorlin 1880. Vorlax\' von liudolt\' Oilrtnor.
32
nKNKMAKKEN.
De gepantserde batterij ROLF KRAKE.
De Jloi.r Khake werd gebouwd l)ij Napier and Sons te Glasgow on Ie water gelaten in Mei 1801!. Hot project was van Captain Coles, den uitvinder van dit type.
Afmetingen:
Lengto ... ITD\'/j I). vt.
Breedte .... H7 „ „
Diepgang. ... 10 „ „
Deplacement . . l;(44 Ton.
De ijzeren romp komt slechts voet boven water uil, zoodal liij (met uitzondering van geschut-, kommando- en stuurtoren benevcüis schoorsteen) den vijand slechts een klein trefoppervlak aanbiedt.
De twee dekken zijn van ijzer en bovendien met ijzeren platen bekleed. De voorsteven is uitgebouwd om als ram te kunnen dienstdoen. Het inwendige van het schip is in verscheidene wa compartimenten verdeeld; getuigd als mast galTelschoener.
Pantser. Dikte op de waterlijn 7 (114 inAf.) op 8quot; teak. Hot stuurtoestel met de nachthuizen zijn door een bomvrije inrichting
denemarken,
beschut. De beide torens zijn gebouwd volgens het systeem Coles, staan 4\' 6quot; boven dek uit en hebben \'21\' 7quot; diameter; zij zijn gepantserd met platen van -i\'/aquot; op Ki\'/aquot; teak en draaien om een koning die op het tweede dek rust; de torenbeweging geschiedt door afzonderlijke stoom werktuigjes.
Bewapening. Elke toren bevat I 8 inch Annstrong-kan.; om der behoorlijke bediening van het geschut niet te hinderen, kan de verschansing omgeslagen worden. Op het bovendek heeft men nog ff y duims gladde gietijzeren kanonnen staan. Hoogte dei\' onderdrempels 4\'
Machine. Ontwikkelt \'240 nom. — 750 ind. p. kr., gebouwd bij Napier. Zij brengt een Griffith schroef in beweging waarmede het schip 7,8 mijl loopen kan. Kolenvoorraad 900 ton (van ÜOO pd); verbruik l i ton per uur.
De gepantserde batterij LINOORMEN.
Itil is een vaartuig met één draaibaren toren, gebouwd van -186(5 lot \'1808.
Afmetingen;
I.....\'JHi I). vt.
lïroodto.....Ü8\'/,, „ „
Diepgang .... 137„ » »
Dcplacemcnl . . . \'JOTf! Ton.
De romp is van ijzer en steekt maar weinig boven water uit. Achter den geschuttoren heeft men dekhuizen met hutten. De f/indohmen heeft noch tuig noch verschansing, slechts \'i seinmasten en oen hek.
Bewapening; If 9 inch Armstrong-kan. iu den toren en 11 I) dms gladde ijzeren stukken op dek. Onderdrempel-hoogte 4\' 8quot;.
Pantser. Maximum dikte op de waterlijn 5quot; op 10,11\'\' teak. De torenplaten zijn van S\'/oquot; op 1teak.
Machine van 360 nom. — 15(50 ind. p. kr., waarmede het schip 12 mijlen loopt. Kolenvoorraad 840 ton (s\'i 300 pd.); verbruik ly3/., ton per uur.
Deze heeft veel overeenkomst met de Lindormen. Gebouwd te. Kopenhagen van 1807 tot 1\'2 Mei 1870, zijnde het oogenblik van alloopen.
DF.NEM AUKEN.
Af\'irietingen:
v
U(! romp is van ijzer en steekt maar weinig boven water uit. J)e Gorm heeft even als de Lindokmen slechts égt;\'n toren, die door een afzonderlijk werktuigje kan gedraaid worden. Wat de masten en verschansing betreft, zijn beide schepen hetzelfde.
Bewapening: li 10 inch Armstrong-kan., die in den toren im II gladde I! dms ijzeren kan. die op liet dek zijn geplaatst.
Pantser. Dit ligt op 10,3quot; teak, en is op zijne grootste dikte 7quot;. De toren is gepantserd met 8quot; platen op I71/.,\'\' teak.
Machine van JMM) nom. •• 1670 ind. p. kr. waarmede het schip 12,\'i mijl kan loopen. Kolenvoorraad 770 ton (van 300 pd.); verbrnik ^ ton per uur.
De bouw van dit vaartuig begon in 1871 en eindigde mei hel te water laten in liS7\'J.
A.fmetingen:
Lengte .... 2:!o I). vt.
Ilreodte.....47 „
Diepgang .... 15\'/, „
Deplaeement . . . 3083 Ton
De Odin is een ijzeren kazematschip; de kazemat staat op het dek. terwijl zich voor en achter kleine dekhuizen bevinden. Hel schip is niet getuigd en heeft slechts twee seinmasten. Voorsteven uil-gebouwd tot ram.
Bewapening; l\\ 10 inch Armstrong-kan. en VI inch gladde ijzeren stukken. De zware stukken kunnen zoowel dwarsnit als voor-en achteruit vuren. Onderdrempel-hoogte (altijd boven water) (i\'.
DF.NKM AliKEN.
nr.
Pantsor. Maxiinuin dikte op fie waterlijn en tegen »1(! kazemat 8quot; op hout. Naar voren en naar achteren wordt het pantser
dunner tot op 5quot;.
.C~
Mac.hine van 500 nom. -- 2260 ind. p. kr. snelheid tot 1.2,4 mijl Kolenvoorraad 1000 ton van 300 pd.
De gepantserde batterij HELGOLAND.
Dit schip is het krachtigste der Deensche marine; het werd gehonwd op de wert der firma Rurmeister en Wain te Kopenhagen, 20 Mei 1870 op stapel gezet en t) Mei 1878 te water gelaten.
Afmetingen:
Longto.....200 I). vt.
Doplacomont . . . quot;).!i47 Ton.
Tuig is niet aanwezig, evenwel zijn de seinmasten zoo zwaar gemaakt, dat zij marsen kunnen voeren; deze marsen zijn omgeven door stalen platen ten einde de scherpsclmtters eenigermate te beschermen.
ihonfmarkkn.
li n wapeni ii I ^O\'/o cM. Krnp-kan. in den toren, IV \'2(i cM. Knip-kan. in rle kazemat «mi V 15 cM. Kiup-kan. op het dek. De offensieve kracht van dit vaartuig is dus zeer groot en wordt nog vermeerderd door een ram en lanceertoestellen voor vischtorpedo\'s.
Pantser: Gordel pantser buiten om, terwijl natuurlijk ook de toren en de kazemat gepantserd /.ijn. Ue grootste dikte op de waterlijn Ls ll2quot; op I(),\'!quot; hout en nogmaals 2 X s/8\'/ ijzeren huid; naar voren en naar achteren wordt het pantser dunner tot op Kquot;. De kazemat en toren zijn gepantserd met 10quot;, het dek met liquot; ^iquot; platen.
Machine van :J7(KI ind. )». kr. Snelheid 1\'2,5- i!5 mijl. De stoom voor de twee van elkander onafhankelijke werktuigen wordt geleverd door 8 groote. ketels die onder de waterlijn liggen. Het schip kost 5 millioen kroonen.
De gepantserde batterij T0RDENSKJ0L0.
Op stapel gezet in 1878. Deplacement \'2000 ton. Bewapening 1 35,5 cM. en 1 15 cM. en VI 8.7 c.M. Krup-kan. Verder kan er nog niets van het vaartuig worden medegedeeld.
Bovendien is er nog eene gepantserde batterij van het type Helgoland geprojecteerd.
Ongepantserde Kanonneerbooten.
Van deze soort heeft Denemarken vijf oude en vijf nieuwe, terwijl hierbij ook de Duogden en de Hatch kunnen gerekend worden.
De kanonneerbooten der TH UR A-klasse.
Tot dit type behooren de Thijua,- Sciirödersee, AVillkmoks, Khiegeh en Marstiiand.
Zij werden van 1855 \'186U op stapel gezet en liepen van 1857 18()I af. Zij zijn van ijzer.
Afmetingen;
Longto............llo I). vt.
Breedtü......................ic1/, „ „
Diepgang......................a1/, „ „
Doplacomont..........142\'/, Ton.
Bewapening: ff 5l/;i inch, met stalen ringen, gecercleerde ijzeren stukken. (De gecercl. kan. zijn tillen van gietijzer.)
Machine: 170 ind. p. kr.; snelheid 8,5 mijl. Kolenvoorraad 100 ton van .iOO pd.; koleuverhrulk Ü\'/l» ton per uur.
dknemarken.
De kanonneerbooten ÖRESUND, STOREBELT en LITTLEBELT.
Do eerste liep in 1X71 van stapel, rle beide laatsten in 1875. f.lzer.
Afmetingen:
Ijcngtc............D. vt.
Breedto ............25\'/» ,lt;
Diepgang............(gt;•/,„„
Deplacement....................238 Ton.
Bewapening; I 10 inch Artnstrong-kan. en tl 15 dins (eng.) gietijzeren stukken.
Machine: 18.\'! 19(5 ind. p. kr.; snelheid 7,\'2 7.(i mijl. Kolen-verbruik 1\'/j ton per uur. (In de Deemche afcleéliny is er steeds sprake van tonnen a ÜOÜ pfnnd of 150 Kg.).
De Kanonneerbooten FALSTER en MÖEN.
l)o/,(! beide booten zijn grooter dan de vorigen. De Fai.stku lie]) in 187lt, de Möen in 1875 van stapel. Beide booten zijn van ijzer.
Afmetingen:
Ijcngte. . .........los lgt;. vt.
Breedte...........28 „ „
Diepgang........... 7\'/, „ „
Depiacemcnt..........Höö3/,. Ton.
Bewapening. Deze is dezelfde als op de booten der Öhesunh-kt.asse.
Machine. 510 ind. p. k.; snelheid 0,8 mijl. Kolen voor raad \'l\'2() ton; verbruik 5,/j ton per uur.
Deze boot werd in i87\'\'2 door de firma Olaparède en C0. teSt. Dénis bij Paiijs gebouwd en op sleeptouw van den stoomschoener Fvlla naar Tönning gebracht, van waar zij door het Eiderkanaal naar Kiel en vervolgens naar Kopenhagen vervoerd werd.
Afmetingen:
bengte............52\'/, D. vt.
Depiacemcnt..........47,41 Ton.
De Drogden is. naar het systeem l\' arcv. van \'/4quot; stalen platen gc-bouwd; er ligt geen dek in. zoodat de bemanning van II koppen onder een kap of tent moet logeeren.
:«)
HENF.MAliKKN.
I!(\',vvfi)ii; ui li g. I 9 inch Armstrong-kan.
Machine, van 40 ind. p. kr., dio twee schroeven in bowoging briüigt, waardoor de boot (gt; mijl kan loopen.
Deze boot kostte zonder artillerie 62000 francs.
Deze; kleine kanonneerboot (koirnnandoboot) werd in ISO^ Ie wulci\' gelaten.
Afmetingen:
liCIlfftl!............«7 I). vt.
Diepgang...........b\'/„ .. .,
Duplacoim\'iit..................Ton.
I5e wajiening. I 5\'/^ inch, mei stalen ringen gecercleenIe, ijzeren kanon.
Machine van lid ind. p. kr.; snelheid (S,:{ mijl. Kolenvoorraad 100 ton; verbruik ^\'/4 ton per uur.
Denemarken bezit tegenwoordig ïi Thornycroü en vijl\' andere (orpedobooten.
Ken Tli. boot maakte \'10 April 1875 den proeftocht, waarbij een snellieid van 18,31 mijl. langs de gemeten mijl, werd waargenomen (gemiddelde van zes vaarten).
De afmetingen dezer boot zijn: lengte 58\' (eng.), breedte; 7\' en diepgang li\'. De romp is van staal, ook liet dek en de luiken. De kommandant is door een stalen verhooging beschut; op een torpedo expeditie is er niemand aan dek. De compound-inachines hebben oppervlak condensors; de stoornspanning in den ketel bedraagt l\'JO pd. per vierk. dm (8 atm.) De boot kost \'1800 £.
De Deensclie kruiservloot bestaat uit li sehroelTregatten, \'i idem korvetten en 0 idem schoeners, terwijl nog bovendien het project voor een nieuwen kruiser gemaakt is.
De fregatten NIELS-JUEL en SJALLAND.
Deze beide houten fregatten zijn zusterschepen. Ze werden beiden
DF.NF.MAIiKKN.
in 185li oj) stapel gezet, maar de Niels-Juel liep in 1855 en de Sjhixand eisrst in 1858 af.
Afmetingen:
Lengte........................li)0 D. vt.
Breedte........................43 „ „
Diepgang....................19 „
Dcplacement..........2355 Ton.
J3ewapening. 11 8 inch. Annstrong-kan. en XXIV (i inch. gecer-cloerde ijzeren kanonnen. De iioogle der onderdrenipels boven water bedraagt 0\' 8quot;.
Machines. Die van de Niels-Juel heeft 900 on die van de S.iai.lanii 1000 ind. p. kr., waarmede respectievelijk een snelheid bereikt wordt van 0,5 en 10 mijl. Kolenvoorraad 1440 ton. Kolenverbruik resp. M en DJ ton per inu-. Zeiloppervlak 21297 vierk. voeten.
Dit houten fregat werd in 1857 op stapel gezet en liep in 1800af.
Afmetingen:
Lengte............ligt;5 Ü. vt.
Breedte.............. 43 „
Diepgang............ H» - „
Deplaceinent ... 2452 Ton.
Dn bewapening is dezelfde als op de andere fregatten. De machine bezit 1350ind. p. kr. en deelt het schip een vaart mede van 11 mijl. De kolenvoorraad bedraagt 1700 ton en het kolenverbruik Dl ton per nur. Zeiloppervlak als boven. Homp geheel van hout.
Deze houten korvet werd in 1853 op stapel gezet en liep in 1850 al.
Afmetingen;
Lengte . ..quot;........ 17.0 1). vt.
Breedte.......... 30% „ „
Diepgang.......... 15\'/, „ .,
Deplacement.........I 192 Ton.
Bewapening. XIV ö\'/j inch. gecercleerde ijzeren kan.
Machine. 750 ind. p. kr.; snelheid 9.5 mijl. Kolenvoorraad 101)0 ton; verbruik 8\'/,, ton per uur.
Zeiloppervlak 10991 vierk. voet.
41
nKNKM AriKFN,
Fn \'1859 op stajicl ge/cl en in 1801 afgelodiicn. De roinji is van hout.
Afmetingen;
liOiigte......................170 1). vt.
Breedte......................327, „ „
Diepgang....................15\'/, „ „
Deplacenient.........II OS! Ton.
Bewapening: als die van de Heimdal.
Machine; 8tt() ind. p. kr.; snelheid 9,5 mijl. Kolenvoorraad 100(1 ton; kolen verbruik 7 ton per uur.
Zeiloppervlak 1i2\'294 vierk. voeten.
De schoener ABSALON en ESBERN SNARE.
IJe/e beide schoeners werden op stapel gezet en algebouwd in I8(gt;k2. Zij zijn zusterschepen en van ijzer.
Afmetingen:
liungtu......................J45\'/j D. vt.
Breedte........... 25\'/, ,, „
Doplacement..................527 Ton.
Bewapening. tU inch geclt;(rc,leerde ijzeren kanonnen die in elke richting kunnen vuren.
Pantser. De korvetten liebben lt;^\'11 siriallen pantsergordel van .Vi mM. op 15 cM. hout.
Machine. 500 ind. p. kr.; snelheid lO\'/o mijl. Kolenvoorraad 500 ton; kolenverbruik 7 ton per uur.
Tuig. 3 mast schoener.
De kiel van deze houten vaartuigen werd gelegd in 1801. De Fvli.a liej» in 1862, de Diana in 1803 af.
Afmetingen:
Lengte............150 D. vt.
Breedte...........25 „ „
Diepgang......................0VC „ „
Deplacoment. .....5 2 li Ton.
Bewapening: dezelfde als op de andere schoeners.
/(gt;2
PKNF.MAUKEN. 43
Machino. 500 ind. p. kr., snelKeirt 9.5 mijl. Kol(;iivoorraad .ri70 Ion; kolenvei\'bniik 5 Ion jior uur.
Zeiloppervlak 5953 vierk. voeten.
Dit houten se-hip werd in 1869 op stapel gezet en liep in 1871 af.
Afmetingen:
Lcngto...........217 I). vt.
Diepgang\'............... . lil1/,. „ „
Doplaccniout.........1572 Ton.
Bewapening. I X inch Armstrong-kan. en [\\ (i incli gec^irel. ijzeren stukken. Hoogte der onderdrempels boven water 8\' 4\'\'.
Machine. 1870 ind. p. ki\'.; snelheid 13,6 mijl. Kolenvoorraad 1250 ton; kolenverbruik 21 ton per unr.
Zeiloppervlak 9789 vlerk, voeten.
Deze Ijzeren schoener werd in 1875 op stapel gezel en liep In 1876 af.
Afmetingen:
Ijungtü............ISO\'/i, I•• vi.
li roodtc......................27
Diepgang..........12 „
Doplacomcnt. . . srgt;| Ton.
Bewapening. Ill 15 cM. Krnp-kan.
Machine. 700 ind. p. kr.
Zeiloppervlak 8116 vierk. voeten.
Terwijl di\' IVuitHiische marine in 1848 slecht» I «eilkorvet (igt;k
Ama/one) en \'i kanonuecr-vaai\'tuigen lelde, zal de Duitsdie viool
ii|i J Jan. 1883 bestaan uit:
\'J4\' Pantserscliepen lc klasse (Schlachtschilï\'e),
I 8 gepantserde fregatten,
te weten 1 . 0
I t) » korvetten.
18 Kustviirdedigingsvaartuigen (gepantserde kun. boeten).
) \'iO korvetten.
en :58 Kruisers .„ . , ,
( 18 ongep. kan. booten.
behalve de noodige Aviso\'s, school- (opleidings-) schepen, transportschepen en vaartuigen voor tie kanondienst. De vloot wordt verder in vier deelen gesplitst.
I. Ue gepantserde fregatten, voor alle doeleinden, \'i. 1 )e gepantserde korvetten voor algemeene kustverdediging. :i. De gepantserde kan. booten voor locale kustverdediging. 4. De kruisers.
Pantsersehepen 1° klasse. (Slachtschift\'e)
Duitschland zal in 1883, 14 dezer schepcm hebben, namelyk 8 gej). fregatten en (1 dito korvetten. De fregatten zijn allen gereed. De Giiosseü Kuiii\'ühsï denkt men nog te lichten; gelukt dit niet, dan zal men waarschijnlijk een plaatsvervanger op stapel zetten, alhoewel er ook ernstig over gedacht wordt, om in plaats daarvan eenige kleinere doch handiger vaartuigen aan te schaffen. Van de gepantserde korvetten zijn er vijf gereed, terwijl het zesde pas geprojecteerd is, en de Hansa, omdat zij niet meer voldoet aan de eischen des tijds, vervangen zal worden door een nieuwerwetsch schip.
DIIITSCHI-ANn.
De acht ^ejiaiitserde fregatten heeten:
FiiiKDRicii Kadi,.
ICnoNPiuNZ.
König VVii.HEi.Nr,
j Kaiser.
j Deutsciii.and.
I PltEUSSEN.
) Fhiedriuu beu Grosse.
I Grosser Kurkurst (staat nog op de lijst).
Het gepantserd fregat FRIEDRICH KARL.
Dit is het oudste gep. fregat der duilsche marine; hot werd gebouwd op de werf van de «Société des forges et chantiers de la Méditeminéequot; te La Seyne bij Toulon «n liep 16 Jan. 1867 af. Het is geheel van ijzer.
Afmetingen:
Lengto tuaaclion do loodljjuon 86,04 Al.
Orootflte lengto..............................91,13 „
Breedte op do waterlijn......................16,13 „
Urootsto breedte............................16,17 „
Verhouding tnssohon lengte en broodto............5,34 „
Holte....................................6,85 „
Diepgang..................................6,70—7,30 „
bengte van den ram l)niteii de loodlijn gorokond op
do lastljjn......... ..........3,05
Deplacement........... .... G007 Ton,
Ingodoitipeld deel van liet grootspant............97,28 iP.
Onder water is de romp van de Friedricii Karl voorzien van een dubbelen bodem die gemaakt is van 10 mM. platen. De binnenruimte is door vijf waterdichte schotten in compartimenten verdeeld; van deze schotten loopen er \'2 door tot het tusschendeks en 3 lot liet kuildek.
Het pantser op de waterlijn bestaat uit een gordel van \'2,70 M. hoogte, die 01 cM. onder water steekt en 1,38 hoven water, io\'. het kuil-(batterij-) flek, doorloopt. De gewalste platen zijn 127 mM. dik en te St. Ghamont bij Lyon vervaardigd; zij steunen op 127 mM. horizontaal , waarachter 254 mM. verticaal hout, dat in balken tegen elkander ligt. Het pantser met het hout is aangebracht tegen de 21 mM. dikke ijzeren buitenhuid van het schip. Beneden hot genoemde pantser heeft men nog een tweede, waarvan hel ondereinde 1,38 M. onder water ligt.
4r)
miITSCHLAND.
Van die batterij is slechts het midtlelste derde gedeelte gepantserd. In elke zijde heeft men 17 geschutpoorten, doch de 14 korte 21 cM. ringkan. van Krupp staan eidvel in het gepantserd gedeelte. Voor en achter is het batterijdek door gepantserde schotten van het overige gedeelte van het schip afgescheiden om zich tegen enlileerschoten te dekken. De luchtverversching wordt in het benedenschip geregeld door ventilators, terwijl de holle masten uitstekende diensten bewijzen als luchtkokers. Batterij hoogte \'2,28 M.
Het bovendek is van 102 mM. hout, waarop 9 mM. ijzer (tegen brandgranaten). Het jaagstuk, een lang 21 cM. ringkan. van Krupp, wordt door een boegpantser gedekt. Achterop staat een hekstuk. De boegspriet ligt voor het genoemde pantser en kan verwijderd worden (ingevoerd) als men moet rammen. Masten en onderra\'s zijn hol en vervaardigd resp. van ijzer en staal; mars en bramstengen uit een stuk en van hout; barkstuig. Zeiloppervlak 2010 M-.
Achter den grooten mast staat een komrnando-toren 3,96 M. hoog en gepantserd met 114 mM. plaat op 178 mM teak. Deze toren is door roosterwerk in twee afdeelingen verdeeld, waarvan de onderste voor den roerganger en de bovenste voor den kommandant dient.
De machine heeft ilHOO hul. p. kr. en brengt een vierbladige Griffith-schroef in beweging, waarmede het schip 13,58 mijl kan loopen. De twee cylinders hebben 2 M. diameter en 1,2 M. slag. Verwarmend oppervlak 1591 M-., rooster oppervlak 02,5 M2.
Het gepantserd fregat KRONPRINZ.
Dit schip werd bij de lirma Samuda Brothers te Poplar (Londen) gebouwd en heeft zeer veel overeenkomst met de Khieduicii Karl, in uiterlijk niet anders van laatstgenoemd schip verschillende dan door den vorm van boeg en zijn twee schoorsteenen. De Khonphinz liep in Mei 1807 van stapel.
Afmetingen: gt;
fiougto tussrlion de loddlijnon. . «7,17 .M.
Broodto op do watorljjn .... 14.7s „
Oomiddeldo dioi^nng:....... 7,11 „
Dopl nenment...........quot;lölim Tom.
Hét achterschip is zeer vol en loopt zoo ver over den achtersteven heen dat èn roer èn schroef tegen schoten of ramstoten beveiligd zijn. De voorsteven loopt in het begin niet recht naar beneden zooals bij vele schepen dezer soort, maar buigt dadelijk naar voren uit. Onder water is de Khonpiiinz van compartimenten (cellen systeem) en dubbelen bodem voorzien.
47
miITSCin.AND.
Het pantser werd vervaardigd in de fabriek van Brown te Sheffield en bestaat uit een gordelpantsering, die in eens doorloopt van het batterij- (kuil-) dek af tot 1,83 M. onder water; de drie bovenste platengangen zijn 114 M. dik. Tegen het middengedeelte van het schip is het pantser over een lengte van 36,88 M. opgetrokken tot het bovendek, waardoor de 14 korte \'21 cM. ringkan. van Krupp beveiligd worden; tegen enfileerend vuur is de batterij van voren en van achteren weder afgesloten door gepantserde schotten.
Het bovendek (hout bedekt met stalen platen) draagt [ \'21 cM. jaag- en 1 dito hekstuk.
Het schip is als bark getuigd. Ondermasten en boegspriet van ijzer, onderra\'s van staal, stengen en bramstengen uit een stuk (hout).
Do machine van 4800 ind. p. kr. is gebouwd hij .1. Penn, die hiermede weder bewezen heeft een van de grootste en bellt; waamste machine-fabriekanten te zijn. Niettegenstaande de theorie een snelheid van 13 mijl bepaalde, liep het schip op den proeftocht 14,3 mijl.
Het gepantserd fregat KÖNIG WILHELM.
De voorgaande schepen werden allen besteld doch de Köniu Wilhelm onder den aanbouw overgenomen van Turkije. Sultan Abdul Aziz, een groot voorstander van vloten, was op het schouwspel der marine-revue, te Spithead, ter zijner eere gehouden, zoo opgetogen dat hij aanstonds besloot, ook een gepantserd schip te doen bouwen. Hij bestelde het bij de «Thames Iron Works and Shipbuilding Companyquot; te Blackwall (Londen) en gaf het den naam van Fatiku; maar, zooals het meer in Turkije gaat, de betalingen werden niet al te trouw nagekomen en de Turken waren ten laatste blijde het schip te kunnen overdoen (natuurlijk met verlies) aan de Duitsche regeering.
De Könio Wilhelm, gelijk het schip na de overname gedoopt werd, is het grootste gepantserde, alhoewel niet het krachtigste, schip der Duitsche vloot. De romp is geheel Van ijzer en voorzien van compartimenten (longitudinaal cellen systeem) en dubbelen bodem; dwarsscheeps geplaatste schotten heeft men er echter niet in.
Afmetingen:
Lcii^to (tusaohon lt;lfi loodlijnon on ffi\'ootato) . . 10.quot;),2.quot;gt; 108,41quot;) M.
Jlreedto op do watorlijn....................17,H:! „
Ilolhi................................7,74 ;,
Diepgang..............................7,40 H,07 „
Do vain stoclst uit (liniton do loodlijn op do watorlijn) \'2,30 „
Deplaooment..... \'..............97-)7 Ton.
Ingedompeld dool van hot giootspunl..........120,70 M\'.
48
mirrscHLANn.
Hot project werd gemaakt door Reed, voormalig chief-constructor der Engelsche marine. Het schip is onder water zeer vol, zoodat men, om liet lievig slingeren te voorkomen, het twee kimkieleu heeft moeten geven. De vorm van den voorsteven is volgens het systeem Reed, een wijziging van dat van Dupuy do Lóme.
Dupuy de Lome ging van den loodrechten steven vorm (Gi.oihe, fr.) af en boog de voorstevens van zijn Magenta en Soi.férino, van l)oveii af aan, uit; bij dezen vorm liet hij het voorschip onder water scherp blijven, zoodat, in verband met de vrij spoedig aangroeiende breedte, het vooraanzicht van het schip veel heeft van een zwanenborst; de voorste spanten hebben in doorsnede den \\J vorm. Reed wijzigde dit model dooi\' zijn spanten in het voorschip den (J vorm te geven, ten gevolge waarvan het voorschip meer drijfvermogen lieeft en dus des noods een zware boegbatterij (als jaaggeschut) kan voeren; ook meende hij dat dit model, met het oog op rammen, sterker was. Het vooraanzicht van een schip volgens het systeem Reed doet denken aan een ploegijzer. De bil van do K. W. loopt van boven af loodrecht naar beneden, zelfs tot onder water, buigt zich vervolgens in en beschermt, door den uitgebouwden vorm, de schroef en het roer (balans-). Op het achterdek heeft men een hekstuk (-1 cM. ringkan. Krupp, lang) staan, dat in li poorten kan worden opgesteld. De poorten vallen in het lofwerk, bestaande uit een groepeering van vlaggen. Als schegbeeld dient een vergulde adelaar.
De geheele bewapening bestaat uit XVIll \'24 cM. en V \'21 cM. Krupp kan. Op het bovendek staan de stukken achter schildvormige gepantserde schotten.
Het pantser bestaat uit een doorloopenden gordel, 2,134 M. onder water een aanvang nemende en reikende tot aan den onderkant van het batterijdek; tot aan het bovendek is alleen het middelste gedeelte van liet schip gepantserd. De platen zijn \'203 mM. dik en liggen op \'254 mM. bout, dat weder bevestigd is tegen de 31 mM. dikke ijzeren schpepsbuitenhuid.
De geschutpoorten liggen in den kuil 3,505 en op het bovendek 5,181 lot 5,486 M. boven water. Aan beide zijden is de batterij tegen enfileerschoten door gepantserde dwarsschotten afgesloten. Het voorste schot loopt door het bovendek heen en vormt daardoor den bak.
Op hel bovendek bevindt zich een lage verschansing en 10sloepen; achterop ondef den boom staat het stuurrad. Vóór den bezaansmast heeft men de achterste brug. waarop een soorl van konipassenhnis staat.
4
mnTSCiii.ANn.
Het pantser werd vervaardigd in de fabriek van Brown te Sheffield en bestaat uit een gordelpantsering, die in eens doorloopt van het batterij- (kuil-) dek af tot -1,8.1 M. onder water; de drie bovenste platengangen zijn 114 M. dik. Tegen het middengedeelte van het schip is het pantser over een lengte van 36,88 M. opgetrokken tot het bovendek, waardoor de 14 korte \'21 cM. ringkan. van Krupp beveiligd worden; tegen enfileerend vuur is do batterij van voren en van achteren weder afgesloten door gepantserde schotten.
Het bovendek (hout bedekt met stalen platen) draagt [ 21 cM. jaag- en 1 dito hekstuk.
Het schip is als bark getuigd. Ondermasten en boegspriet van ijzer, onderra\'s van staal, stengen en bramstengen uit een stuk (hout).
De machine van 4800 iml. p. kr. is gebouwd hij J. Penn, die hiermede weder bewezen lieeft een van de grootste en bekwaamste machine-fabriekanten te zijn. Niettegenstaande de theorie een snelheid van I\'! mijl bepaalde, liep het schip op den proeftocht 14,11 mijl.
Het gepantserd fregat KÖNIG WILHELM.
De voorgaande schepen werden allen besteld doch de Könto Wilhelm onder den aanbouw overgenomen van Turkije. Sultan Abdul Aziz, een groot voorstander van vloten, was op het schouwspel der marine-revue, te Spithead, ter zijner eere gehouden, zoo opgetogen dat hij aanstonds besloot, ook een gepantserd schip te doen bouwen. Hij bestelde het bij de «Thames Iron Works and Shipbuilding Companyquot; te Blackwall (Londen), en gaf het den naam vanFATiiai; maar, zooals het meer in Turkije gaat, de betalingen werden niet al te trouw nagekomen en de Turken waren ten laatste blijde het schip te kunnen overdoen (natuurlijk met verlies) aan de Duitsche regeering.
De König Wilhelm, gelijk het schip na de overname gedoopt werd, is het grootste gepantserde, alhoewel niet het krachtigste, schip der Duitsche vloot. De romp is geheel van ijzer en voorzien van compartimenten (longitudinaal cellen systeem) en dubbelen bodem; dwarsscheeps geplaatste schotten heeft men er echter niet in.
Afmetingen;
Longto (tussohon do loodlijnon on grootsto) . , 105,2it—108,40 M.
Hrocdto op do watoi\'ljjn....................17,H.\'i „
IloUo................................7,74 a
Diopgang..............................7,40 H,()7 „
Do ram stookt uit (biiiton do loodljjimi) do wiitoiiijii) 2,30 „
Deplnooment..... ..............97:)7 Ton.
Ingodornpold dool van liot grootspant..........120,70 Ma.
/(.8
ni\'ITSCITLAND.
Hot project werd gemaakt door Reed. voormalig chief-constructor der Engelsche marine. Het schip is onder water zeer vol, zoodat men, om hot hevig slingeren to voorkomen, Kot twee kiiakiolen Keeft moeten geven. De vorm van den voorsteven is volgens hot systeem Reed, een wijziging van dat van Dupuy do Lómo.
Dupuy de Lome ging van don loodrechten stevenvorm (Gi.oinn:, fr.) af\' en boog de voorstevens van zijn Magenta en Solférino, van boven af aan, uit; bij dezen vorm liet hij hot voorschip onder water scherp blijven, zoodat, in verband met de vrij spoedig aangroeiende breedte, het vooraanzicht van hot schip veel heeft van eon zwanenborst; do voorste spanten hebben in doorsnede don V vorm. Reed wijzigde dit model door zijn spanten in het voorschip den (J vorm to geven, ten gevolge waarvan hot voorschip meer drijfvermogen hoeft en dus dos noods een zware boegbatterij (als jaaggeschut) kan voeren; ook meende hij dat dit model, met het oog op rammen, sterker was. Het vooraanzicht van oen schip volgens hot systeem Reed doet denken aan een ploegijzer. Do bil van de K. W. loopt quot;an boven af loodrecht naar beneden, zelfs tot onder water, buigt zich vervolgens in en beschermt, door don nitgebouwden vorm, de schroef en het roer (balans-). Op het achterdok heeft men oen hekstuk (k2l cM. ringkan. Krupp, lang) staan, dat in li poorten kan worden opgesteld. De poorten vallen in het lofwerk, bestaande uit een groepeering van vlaggen. Als schegbeeld dient oen vergulde adelaar.
De geheele bewapening bestaat uit XVIH \'24 cM. on V 21 cM. Krupp kan. Op het bovendek staan de stukkon achter schildvormige gepantserde schotten.
Hot pantser bestaat uit oen doorloopenden gordel, 2,134 M. onder water oen aanvang nemende en reikende tot aan don onderkant van hot batterijdok; tot aan hot bovendek is alleen liet middelste gedeelte van hot schip gepantserd. Do platen zijn 203 rnM. dik en liggen op 254 mM. hout, dat weder bevestigd is tegen de 31 rnM. dikke ijzeren schpepsbuitenhuid.
De geschutpoorten liggen in den kuil 3,505 en op het bovendek 5,181 tot 5,48(5 M. boven water. Aan beide zijden is de batterij tegen enfdeerschoten door gepantserde dwarsschotton afgesloten. Het voorste schot loopt door het bovendek heen en vormt daardoor don bak.
Op het bovendek bevindt zich een lage verschansing en 10sloepen; achterop onder don boom staat het stuurrad. Vóór den bezaansmast hoeft men de achterste brug, waarop een soort van kompassenhnis staat.
49
nt.UTSCm.AND.
Ondor (I(ï ojiuIcii van dozo hi\'iiji\' /ijii tweo halfronde gepantserde torens aangebracht, elk voorzien van [ \'21 cM. Kmppknnon oj» raarn-affuit, dat door middel van draaicirkels van poort kan verwisselen. Vóór de genoemde brug staat, een eind naar voren, de groote mast en vervolgens de beide langscheeps geplaatste; sclioorsteenen. waarlusschen men de voorste brug lieeft aangebrac.ht, di(!, even als de achterste, van boord tot boord reikt en zelfs er iets buiten is uitgebouwd. Verder naar voren beeft men den fokkeinast en eindelijk de boegbatterij, die vrijelijk over den bak heen kan vuren, omdat vóór het voorste gepantserde schot de verschansing dooi\' een laag hek vervangen is. De boegbatterij telt nog [I \'21 cM. Kruppkan. op raam-alTuiten, die weder in verschillende poorten kunnen opgesteld worden.
28. Könio Wfliirlm, Imlvo (Iwara-doorHnodo in perspoctiol\'.
a, b, c, Kiel met toebclioorou.
(I, e, Kimkielon.
m, s, h, s\', s\', x, x, Spunton. U, g, Gordings (langsvorbantl). pl, pl. Buitenwand | dubbele ]gt;, p, Binnenwand l bodem, w, w, Binnenwand walegang. m, m, Pantser, t, t, Teakhouten opvulling, u, u, Einden van het pantfior. n, n, Tussehendeks.
7, Battery- (kuil-) dek. I, l, Opperdek.
De König Wilhelm is volgetnigd. Zeiloppervlak \'2(100 M-.
De machine heeft 1150 nom. = 7890 ind. p. kr. en is vervaardigd l)ij Maudslay Sons and Field. De proeftocht had 15 Kebr. 1869 plaats, langs de gemeten mijl bij de Maplin Sands. De diepgang was: voor 7,4\'! M., achter 8,04 M.; de belasting der veiligheidskleppen 115,008 Kg.; de stoomdruk in de ketels 111,8115 Kg.; het luciitledig in de, condensors TO.\') mM.; gemiddelde druk in de cylinders 10,\'205 Kg.; gemiddeld aantal p. kr. volgens den indicateur 81145; maximnni ornwen-telingen ()5,!j3.\'l per minuul en gemiddeld snelheid 14,7211 mijl.
nniTSCtll.AND.
l)(^ spocil van do sclnwf is 0,858 M.; tie iliiuucUu\' lt;lcr t-.ylindei» 2,4l!i M. M. slii}»; 8 ketels met 40 vuren. Hel verwiivmeml
oppervlïtk bedriiagl 2008 M2. Het gewicht dei\' inacliiiit\' liaalt nauwelijks 800 ton (van \'20 centner), elke, cylinder (men heeft er ;!) vetigl hierbij \'24 ton en de ketels elk \'27 ton.
De K. VV. kostte 10,102829 Mark.
De gepantserde fregatten KAISER en DEUTSCHLAND.
Deze l\'regatten (de sterkste der Duitsehe vloot) wei\'dcn volgens de plans van Reed bij Sainnda in Londen gebouwd, en liepiMi respec-titïvelijk in Maart en September lS7/lt;- van stajiel. Zij zijn van hel Ueedsche Hkuohi-ks type. waardoor zij. zooals al zijn liiizennitsehepen. kort zijn met betrekking tot hun breedte.
Afmetingen:
Lengtü tusschcii do loodlij non..........S5,:i4 Al.
Breedte op tlo waterlijn................18,41) „
Grootste breedte....................l8,iK) ,.
Verhouding tusscheii lengte en breedte . 4,08
Holte.....................7,47 M.
Diepgang voor en achter.......7,39 -7,54 „
Deplacenient........................7()7(gt; Ton.
Ingedompeld deel van het grootspant . , r24,(ltgt; Mquot;.
De schepen zijn geheel en al van ijzer en voorzien van een dubbelen bodem. Ook zijn ze in talrijke compartimenten verdeeld. tot welker vulling en lediging de noodige toestellen zijn aangebracht.
Wat de compartimenten betreft, moet nog opgemerkt worden dat de DiiUTScm.ANii naar de uitvinding van F. C. Coxhead is ingericht, volgens welke een opening en sluiting dei\' waterdichte deuren of sluizen in 10 seconden kan plaats hebben.
De schepen hebben verder een patent-stuurinrichting; iu 12seconden kan men het roer aan boord draaien. De Dkutschland is ook voorzien van luchtdrnk-telegraphen.
Bewapening: inde kazematten zijn VIII korte 20 cM. Kruiipsche ringkanonnen opgesteld; zij kunnen aan iedere zijde van het schip hun vuur reeds op een afstand van 80 M. doen convergeeren. Voor en achter de kazematten is het boord ingebogen, zoodnt men in du jaagrichting bijna evenwijdig aan en in de retraiterichthig onder een hoek van 15° met de kiel kan vuren. Om het vuur in laatstgenoemde richting te versterken, staat achter op het batterij-dek nog I lang 21 c.M. Kruppkanon, dat een veld van 00 \' bestrijken kun:
53
dit knnon stsuit achter een half rond ^ejtantsniil schilt I. lt;la( even hoog ()j)getrokk(;ii is als de kazemat.
De verdeeling der artillerie is als volgt:
rvi
Als jaagstnkkeu . . . 2 kan. a\'20cM.; gezamenlijk proj. gew. ;i74 Kg. In elke breede zijde . 4 » » )i )\' ; » » » 748 » In de retraitcrichting i ygt; »21 » : » )i » 98,25 » Hoogte der aslijnen boven water..........•i,\']5 iVi.
I \'e ge |iii n ( se rd c gord e I itegint op 1,(gt;8 M. (aider wuler (Mi eindig! ((gen liet voorschip op 0,70 M, en legen liel achters(\'.lii|i op 1,8!} M. boven de waterlijn; buitendien klimt de voet van het voor-pantser nog wat. De dikte der platen op de lastlijn bedraagt 254 mM.,
mm\'SCHLAND.
il(! (iiidorste on lM)v«tisllt;! |)liil(iiiglt;ing(!n bereiktui slechte ecu afmeting van -178 mM. Het jmntsiM\' won It g(tsteinul (looi1 \'254 in.\\f. hout; imtgt;r vm-cn en naar achteren wordt het nog dunner en wel lot een minimitm van 427 mM. Vóór do kn/.Mniat is het dok met 2 liigen stmilplHtttn gepantserd, die bij de kazemat 54 mM. üii voor en ■achter mM. dik zijn.
De kazemat is tot de ondurpoort-drempels ge[)antsenl met platen van 224 mM. op 228 mM. hout; daarboven loopt het dunner toe van 203 tot 178 mM.
De kazematten beveiligen de ketels benevens de kruitkamers en granaathokken, die tusschen de twee stellen ketels mliggen. De machine, die wat meer naar achteren staat, wordt beschut door een voortzetting van den pantsergordel, boven welken een dek is aangebracht dat met 13 mM. ijzer gedubbeld is.
Machines; hor. trunk-, gebouwd bij .1. l\'enn and Sons te Greenwich; zij bezitten 7800 ind. p. kr. De cylinders hebben een diameter van 3,44 M. en 4,22 M. slag; ze zijn iets kleiner dan die op de Hfjiculks en Sultan (eng.). De noodige sloom wordt geleverd door 8 cylindrische ketels met 40 vuren \'); bovendien is er nog een afzonderlijke ketel voor liet stooinspil, de stoompompen, de ventilators, de stoom-aschwijitoestel en de stoomstuurinriehling; de Kaiskü is, wat deze laatste betreft, ingericht volgens h(!t systeem van Mac Farlane Gray, ile dkutschi.ANn dfiarentegen bezit een Forces ter sloomst uurtoestel.
De kolenvoorraad b(;loopt 740 ton, ^vaarmede 850 mijlen kunnen worden afgelegd, als men de gemiddelde vaart op 10 mijl stelt. De proeftochten leverden de volgende resultaten:
Kaisf.ii; proeftocht in Jan. 4875; snelheid bij 7,32 M. diepgang, volle kracht 44,56 mijl en halve kracht 42,78 mijl. zijnde dit hel gemiddelde van 0 vaarten; deze snelheid overtreft de gecontrac-teerde met meer dan een halve mijl. Met het roer, 28° aan stuurboord, beschreef het schip een cirkel van 432 M, diameter in 3m 47s, met het roer evenveel aan bakboord een cirkel van 432 M. in 3ln 35s.
DKU\'rsoni.ANn: proeftocht in Juli 1875; snelheid hij 7,08 7.31 M. diepgang, volle kracht, (gem. van 0 vaarten) 14,408 mijl, halve kracht (gem. van 4 vaarten) 43,239 mijl.
\') Do clielióc geven in lijï. en HO nlccliis één scliourstccn atui; nion hcufl tu\' colitei\' twoe, een rmr lt;\'11 eon nchlcr den gruoton mast.
DUITSCIII.ANI).
De Dkdtschi.anii bosdircMif (l(; volgende! ilnuiicirkuls:
Halve kracht st, om in 5\'quot; 57s, diani. quot; \'MH M,
» » hb. » » 5\'quot; \'17s, » rr 4515 gt;1
Volle » st. » » tJln \'2ÜS, » 453 »
i) » bb. » » 3quot;\' 43s, » — 453 »
Liciile proeftochten vonden plaats, volgens de voorschriften der Kngel-sclie atlrniraliteit, langs de gemeten mijl bij de Maplin Sands. Beide schepen zijn volgetuigd en hebben een /.eiloppervlak van 3t)ki3 M-. ovenienkoinende met het \'29,2 voudige van het ingedompeld deel van liet grootspant. De Kaiskh heeft 8,226032 en de Dkutschlanh 8,246450 Mark gekost.
De gepantserde fregatten der Preussen-Klasse.
De schepen die tot deze klasse (model Monahch, eng.) behooren heeten: Piieüssen, Fiuehiiioh dek Grosse en Grosser Kurfühst.
De Preussen werd gebouwd op de werf de «Vulkan» te Bredow bij Stettin en liep in 1873 af; tie Friedrich der Grosse werd op stapel gezet op de Keizerlijke werf te Ellerbeck en liep in 1874 af; de kiel van de Grosser Kurfürst eindelijk, werd reeds in 186!) gelegd doch het schip liep pas in 1875 van stapel uithoofde van de groote moeilijkheden, die men ondervond niet de werklieden, zoowel wat het aantal betrof, als de bekwaamheid in het bouwen van ijzeren schepen; een periode trouwens, die bijna elk land gehad heeft bij den overgang van houten op ijzeren scheepsbouw. De Grosser Kurfürst werd eerst als kazematschip in aanbouw genomen, doch werd in een torenschip veranderd naar Duitsche plans, die tevens vastgesteld werden voor de zusterschepen derzelfde klasse.
Afmetingen;
licngte tusscliüii de loodlijnen............M.
(jrootste breedte......................16,32 „
Verhouding tussclien lengte en breedte . . . 5,73
Holte........................7,25 M.
Diepgang, voor en achter........7,UI—7,52 „
üeplaeement..........................6770 Ton.
Ingedompeld deel van het grootspant. . . , 106,00 M\'
De romp is geheel van ijzer en geconstrueerd volgens het zoogenaamde Bracket-frame systeem.
Bewapening; deze bestaat nit IV lange 26 cM. Krupp kan. op torenalfuiten en tot het geven van vuur in de jaag- en retraiterichting uit I lang 17 cM. Krupp\'sch ringkanon op den bak en een
DIHTSOm.ANV).
/cJlili! !ichtoro|). De. iislijiKMi van licit toren^wcjlint 4,50 M.
boven watcü-.
Pantsering: oji de waterlijn Üil5 mM. (Iil\\ en gesteund door Ü35 mM. hout. Üe dikte neemt echter snel af en wel naar boven en beneden tot 183 mM. en naar achteren en voren tot \'105 mM. De borstwering is tegen de zijden met \'210 mM. platen op \'260 mM. hout en achter en voor met 131 mM. platen gepantserd; de pantsering der torens bestaat uit \'210 mM. platen, die bij de schietgaten een dikte van \'26\'2 mM. bereiken. De korte borstwering dient alleen tot beveiliging van torenmechanisnie, ketels en schoorsteenen. Het overige gedeelte der inwendige ruimte wordt alleen door het met 10 mM. platen gedubbelde dek beschermd. Behalve liet gordelpantser dragen de kolenruimen, die zeer doelmatig verdeeld zijn, veel bij tot de beveiliging van de onder water gelegen deeleu.
Machines van 53\'27 ind. p. k. met drie cylinders en oppervlakcondensors; gebouwd door het Markiseh-Schlesischen Maschinenbau-Aktiengesellschaft (voorheen K. A. Egells) te Berlijn.
De stoom wordt geleverd door zes ketels, die een gezainerilijken schoorsteen hebben. Bovendien heeft men nog een anxiliairen ketel voor de afzonderlijke; door stoom gedreven toestellen, zooals toren-
57
DUITSCm.ANVl.
bo weging, st(ioiiisj)il, |)(5 stoorn-tomnbowcgiiig wordt in don (oren door don konanandant daarvan, geregeld, waardoor hol, richten /oor gomakkclijk is. J)(( kolenvoorraad strekt tot hot a1I(!quot;\'quot;(!ii vai. 025 mijlen, gerekend op (iO mijl por etmaal. Uo schepen der Phei ssen-klasse /ijn geprojecteerd op 14 mijl snidhcid.
Door hel gohoelo schip iw ccn vyldocndo [njploiding aangobriichl lot hot pompen van wal or uit do vorschillondo comparlimonton. Do venlilatio kan kunstmatig gorogold worden.
Do schojicii /ijn volgoluigd on hohhoii /ulk («en groot zoilopporvlak dal zo, /onder machines to gebruiken, zeer good als kruisers kunnen dionst doen. Zij kunnen voor drie maanden levensmiddelen en voor vier woken water bergen, welke voorraad echter steeds aangevuld kan worden door distilleertoestellen.
50
muTscnLANn.
/doliinj;\' hot lidilcii van ilr CiiiossKii Kriii\'i\'ntsT niet golionl i» opge-ji\'cvcn, blijft dit s(;lii|i in ill! storkU\' doin\'loopen.
Van ilc/i: soorl bezit de Duitsche vloot (l(! V(il^(!nili\' schepen: ) If! Hansa.
Sachsen,
Bayehn.
VVüliTTEMHEliG.
Baden.
K. (nog in project (üi onbenoenul).
JMt is bet eenige gepantserde houten schip der duitsche vloot en wel uit den tijd, dat men ook gepantserde schepen voor kruisers wilde, gebruiken. Het werd gebouwd op de Keizerlijke werf te Danzig.
!%gt;quot;
M.
14,10 ,. 14,13 ,. 4,85 5,95 M. . 5,40—6,55 „
3610 Ton.
Afmetingen:
Lengte tussclien de loodlijnen . . .
Breedte op de waterlijn.....
Grootste breedte........
Verhouding tussehen lengte en breedte
Holte . ...........
Diepgang voor en achter .
Deplacoment......
De Hansa voert de batterij in de breede zijden en is over ile gebeele lengte op de waterlijn gepantserd; ook het batterij-dek en de kazemat, waarin het geschut op twee dekken is opgesteld, zijn gepantserd.
DTIITROIIT.AND.
Bonedon liet gordelpantser is do houten romp gekoporrl.
li r wapening: VHF korte \'21 cM. Krupp kanonnen (ring), waarvan or IV in den kuil en IV op hut bovendek geplaatst zijn. De stukken op dit laatste dek kunnen evenwijdig aan do kiel naar voren en naar achteren vuren, waartoe de hoeken dor kazemat op het genoemde dok omgezet (gebroken) zijn. Het voordeel van de plaatsing der stukken op twee dekken is gelegen in de bruikbaarheid van hot bovenste geschut bij zwaar slingeren, tengevolge waarvan somtijds andere schepen weerloos zijn. omdat zij de poorten moeten sluiten.
De voorsteven is tot rammen ingericht; de ram is van metaal.
Pantser: De pantsorplaten zijn op de waterlijn 158 inM. dik en aangebracht togen 320 mM. hout; naar voren en naar achteren worden zij dunner en wel tot 105 mM.
Machine; deze werd in de werkplaatsen van het Maschinenbau-AktiongeseIIschaft «Vulkan» te Dredow hij Stettin vervaardigd, heeft \'2900 ind. p. kr. en brengt één schroef in bewoging, die het schip een snelheid van 12 mijl kan mede doelen.
De IIansa is als pantsersohip te zwak en als kruiser te langzaam om welke redenen men dit schip door een ander denkt to vervangen.
De gepantserde korvetten der SACHS EN-Klasse.
Tot deze klasse behooren de Sacusf.n. Baveun, Württemiif.rg en Baden.
Zij wijken zeer af van de tot hiertoe gebouwde pantserschepen, omdat hot dool waarvoor zij bestemd zijn, namelijk voor offonsievo kustverdediging, medebrengt, dat hun diepgang, mot liet oog op do ondiepten dor Pommersche en Pruissischo havens, niet groot mag wezen (niet grootor dan 6 M.).
91,00 M.
18,30 „
Afmetingen:
fjengte..................
Breedte................
Ilnoffte van ito Imvtmdeknluilkeii hoven den onderknnt
vnn de kiel Diepgang . . IJeplaoemonl .
8,29 „ 6.00 „ 7400 Ton,
B(!wapening: deze bestaat uit VI lange 2() cM. Krupp (rnantel-ving) kanonnen. Ze vuren allen h barbette over do pantsering heen. Het geschut staat niet bij elkander; twee stukken staan in oen ovalen toren op het voorschip op draaischijf-affniten, en de overige
DülTSCIIT.ANn.
vier kanonnen op pivot-affuiten in een gi\'ooteren toren, even achter het midden van het schip en wel zoodanig dat zij behalve dwarsuit ook naar voren en naar achteren kunnen vuren.
Ais tweede wapen moet de ram genoemd worden, die zoo laag is aangebracht, dat het vijandelijk schip onder hot pantser getroffen kan worden.
Nog heeft men onlangs deze korvetten, even als de Kronprinz en FiuEmiicn Kaiu., van vischtorpedo-apparaten voorzien.
Het is duidelijk, dat de/e schepen geen gordelpantser kunnen hebben, omdat de diepgang daardoor te groot zou worden, altijd aangenomen dat het pantser zeer dik moet zijn om stand te honden tegen het tegenwoordige, zware geschut. Om de gordelpantsering op de Dukadnoiioiit met zijn \'11000 ton deplacement te kunnen aanbrengen, heeft men zich o. a. moeten bepalen tot platen van 350 mM. Deze platen zijn tegenwoordig onvoldoende; van daar dat men de schepen, behoorende tot de SACHSEN-klasse slechts zoover gepantserd
63
DUITSCHI.AND.
(U
|
Imoft, (lilt liet middiiii^oilcelto, wiuirin irmnitiebergpkiatsnn beviuclou, uls zich (l(i kntnls, machines on g(!pantsertl(! ciladel op zich Fig. 42. Saciisen, pantsor. IM\'II |
DUITSCH^AND.
bovendien vormen de dekken, de schotten der kolenruimen en de tunnel nog de noodige afdeelingen, zoodat het ondergedompelde deel van het schip ongeveer in 120 afdeelingen is verdeeld. Door een ramstoot of torpedo kan dus slechts een klein gedeelte buiten gevecht worden gesteld, terwijl krachtige stoompompen zooveel mogelijk liet ingedrongen water kunnen verwijderen.
Machines: twee, elk van 2800 ind. p. kr.; zij brengen tweeling-schroeven in beweging. De stoom wordt gestookt in acht ketels, die twee aan twee in een compartiment staan en niet, zooals gewoonlijk, bij elkander. Elke groep van vier ketels heeft een eigen schoorsteen, ook staan de ketels niet tegen boord maar tegen het langsschot, waardoor de kolenruimen zooveel breeder kunnen vallen en het stoken gemakkelijker is.
De schepen der SACHSEN-klasse zijn geprojecteerd op een snelheid van 14 mijl.
Om de ankers met toebehooren niet hinderlijk te doen zijn voor het vuur in de jaag-richting, kunnen zij zoover mogelijk uit de midscheeps, dus buiten de rooilijn (in langscheepschen zin) van het geschut worden bezorgd.
Voor de ventilatie, beweging van spillen, pompen enz. zijn de noodige werktuigen aangebracht en is er in \'t algemeen alles gedaan om dit type van schepen zooveel mogelijk te volmaken (zu möglichst vollkommenen Sechriegsmaschinen zn machenl).
De Saciisen liep af op de werf «Vulkan» in 1877; de Baveün en Wurttem heiig, waarvan de eerste te Ellerbeck en de laatste op bovengenoemde werf is gebouwd, liepen in 1878 af; de Daden werd in 1880 te Ellerbeck te water gelaten.
Duitschland zal in 188.\'1 achttien kanonneerbooten rijk zijn.
Het is bekend, dat men er in Engeland, Denemarken, Nederland, Zweden en Rusland bij • de kustverdediging toe overgegaan is, kleine handige vaartuigen met één zwaar stuk geschut te gebruiken. Ook in Duitschland heeft men dit voorbeeld gevolgd, en wel voornamelijk met het oog op de verdediging der riviermonden (Eider, Elba, Weser, Jade en Ems); tusschen de banken toch, zijn de kanonneerbooten uitstekend te gebruiken.
Om deze booten echter niet alleen voor defensieve maar ook voor offensieve bewegingen te kunnen gebruiken, ze tevens te beschermen
65
DUITSCHLANn.
tegen aanvallen van gowfipende stoomsloepeu en/., en ze in de/cegatcn buiten een natuurlijke bescherming (I), v. een landtong) te kunnen doen ageeren, heeft men ze gepantserd.
Zooals reeds gezegd is moeten deze booten aan de volgende voorwaarden voldoen;
i. Een zwaar stuk geschut kunnen dragen, dat in staat is op een matigen afstand een pantser van 200 mM. te kunnen doorboren. \'2. De noodige zeewaardigheid hebben en gemakkelijk te behandelen zijn.
3. Geringe diepgang hebben.
4. Zich snel kunnen bewegen.
Gepantserde kanonneerbooten der WESPE-Klasse.
Tot deze klasse behooren:
de Wespe . L
Viper 1 M (in aanbouw)
Biene j N
gereed) I , . ,
Basilisk I \' \'i } (geproiecteerlt;l)
Chamüleon i li
Salamander
en Natter
te samen IS stuks.
Ze werden of worden allen op de werf van het Aktiengesellschaft
«Weser» te Bremen gebouwd. De eerste drie booten liepen in 1870,
de volgende twee in 1877, de Basilisk en CnAMilLEON in 1878, de
Krokodtl in 4879, de Sal.vmandeii en Natter in 1880 van stapel.
Afmetingen :
Longto............................43,50 M.
Hoogte vun do dokbalken (midschoops) boven
Uiopgang.............•\'■•O i)
Doplacemont............1109 Ton.
miITSCHI.ANn.
miITSCHT.AND.
Zij zijn geheel van ijzer. Tn li^\'. 45 is een doorsnede over het grootspant voorgesteld.
Pantser; \'20.\'1 mM. op \'iOli mM. hout.
08
Bewapening: deze bestaat uit l 30,5 cM. Krupp kiinon op iiivotaffuit, dat. over een met \'203 mM. platen gepantserde borstwering heenviiurt; deze borstwering is halfcirkel-vormig. De aslijn van het stuk ligt 3,7 M. boven water. Daar do levende kracht van hel projectiel, zelfs op vrij grooten afstand, groot genoeg is om zware pantser-platen te doorboren, zoo kunnen deze booten met succes tegen groote gepantserde schepen optreden. Hierbij komt nog, dat de vaartuigen ten gevolge van hun geringen diepgang zich gemakkelijk kunnen bewegen, zoodat zij moeielijk te vervolgen zijn, verder dat zij, tus-schen de banken veilig zijnde tegen aanvallen van sterkere tegenstanders, de nadering van den vijand kunnen verhinderen.
Daar de kanonneerbooten door den stand van het kanon don vijand in het gevecht den voorsteven bieden, is het boegpantscr op de volle dikte gelaten. Ook het dok is tegen opvallend vuur met
milTSCHLAND.
5(1 inM. plattni giHlubbelil. l)i! dubbeln bodem en talrijke, cutri|Hii\'ti-inenleu heveiligen il(\\ vsiiirtuigeu legen spoedig zinken.
Aangezien een vijand, zonder gevaar van aan den grond to raken, /icii niet al te snel in een vreemd vaarwater kan bewegen, moeten deze booten ook kunnen rammen, om welke reden zij een voorsteven hebben, die tot dit doel ingericht is; de snelheid bedraagt 9 mijl volle kracht.
De machines (twee in getal) brengen tweeling-schroeven in beweging en hebben gezamenlijk 1690 p. kr. De kolenvoorraad kan strekken tot het onafgebroken volle kracht loopen gedurende 40 uur. hetgeen wel niet lang is, maar in verband niet het verblijf in de nabijheid der kust niet grooter behoeft te zijn.
Op het dek, li M. van den voorsteven af en dus achter het kanon, staat een dekhuis, waarin de koekoeken van de machinekamer uil-komen, waardoor de schoorsteen loopt en \' waarin de kombuis is geplaatst; dit dekhuis biedt tevens eene goede schuilplaats aan voor de manschappen van de wacht. Het beveiligt ook de toegangen tot het benedenschip tegen stortzeeën.
Op deze vaartuigen is, tot het ledigen van de verschillende coinpartiinenten, een pijpleiding met toebehooren aangebrachl.
De kanonneerbooten hebben .slechts een seinmast. Ze kosten van 1,034018 tot 1,\'210310 Mark.
Het gepantserde vaartuig ARMINIUS.
Dit vaartuig werd bij Samuda in Londen gebouwd en liep in 1 lt;S(Vi van stapel, zoodat hel \'t oudste gepantserde schip van de Duitsche marine is. De Arminius is een torenschip volgens het Coles systeem.
Afmetingen:
Longtc (grootste).........«1,59 M.
Breedte ( „ ).........iü,U7 „
Diepgang . . . _........3,79 n
Deplacemont...........1588 Ton.
De romp is geheel van ijzer en voorzien van vijf waterdichle dwarsschotten.
Het pantser, dat van 0,9 M. onder water tot -J.ti M. boven water reikt, is aangebracht in een gordel en bestaat uit 1M niM. platen oj) 23 cM. hout. De ram steekt 2 M. uit.
De beide torens staan in de midscheeps, hebben een diameter van ;gt; M. en komen slechts 1 M. boven het dek uit. Ze worden gedraaid
nmtschlani).
door raderwerk, waarmede ze met behulp van 4 man in \'i\'/a minuut een omwenteling kunnen maken.
Boven het dek zijn de torens met 114 mM. platen gepantserd, bij de schietgaten zijn deze 190 mM. dik. In eiken toren staan 11 korte \'21 cM. ringkanonnen van Krupp op torenaffuiten. Achter den voorsten toren heeft men den kommando-toren, die met 114 mM. platen gepantserd is
Als de verschansing omgeslagen is, biedt de Auminius den vijand slechts een klein trefvlak aan; de voorste stukken kunnen recht vooruit vuren.
De machine heeft 120 ind. p. kr. en beweegt één schroef. Snelheid 10,5 mijl. De A. is ingericht voor locale diensten.
Het gepantserde houten vaartuig Phinz Adalbkht (vroeger Chkoi\'s) werd in 1865 gekocht bij Arrnand te Bordeaux. De aankoop was niet voordeelig, daar het in 1878 afgekeurd moest worden omdat het vervuurd was. Zie omtrent de nieuwe P. A. blz. 73.
Volgens het organisatieplan van 1873 zal de Duitsche vloot 10 groote en 18 kleinere torpedo-booten moeten bezitten. Er hebben tegenwoordig echter zooveel omkeeringen op torpedo gebied plaats, dat het niet geheel zeker is of men bovengenoemd plan wel volledig zal uitvoeren. Door de groote uitbreiding, die het gebruik van visch-torpedo\'s heeft gekregen, vooral wat de toepassing aan boord van groote schepen betreft, is men er in de Duitsche marine ook toe overgaan, lanceertoestellen aan te brengen op de gepantserde fregatten knonpiun/ en Frif.dhtcii Karl, op de vier gepantserde korvetten der saciisen-klasse en op de korvetten Phinz Ahalukht, Ahiadne, Vineta en Luise. Deze toestellen, waartoe gerekend moeten worden torpedo-uitrusting, lucht-perspompen, luchtreservoirs en torpedo-geschut, kosten 80000 mark per stuk, waarbij nog 1\'2000 mark gerekend kan worden voor het aanbrengen op dc schepen.
Op dit oogenblik bezit Duitschland nog slechts twee torpedo-booten, de Zikten en de IJl an behalve zes vaartuigen voor het leggen van mijnen en twee kleinere van dezelfde soort (Minenprahme).
De Zieten liep 9 Maart 1876 van stapel op de werf van de «Thames Iron Works en Shipbuilding Company.quot; De boot i.s geheel van ijzer en hei\'.ft het aanzien van een jacht met \'2 korte masten.
70
DTIITSCHLANn.
Afmetingen;
Ijongti,\'.............(iU,00 M.
Breedte..........................8,ó() ,,
Afstand kiel tot dok........5,64 „
Diepgang........................3,54 „
Doplaeement........... 975 Ton.
Het vaartuig heeft tweeling-schroeven, die bewogen worden door machines (.1. Perm en Sons) van \'2350 ind. p. kr. en waarmede hel 16,3 mijl (dus even snel als het Keizerlijke yacht Hohenzolleun 1) kan loopen.
De Zieten heeft twee lanceertoestellen, een voor en een achter; heide liggen 1,8 M. onder water. Men kan er Whitehead torpedo\'s van 4,932 M. lengte en 0,381 M. diameter uit schieten met een snelheid van \'20 mijl. De normale snelheid van de vischtorpedo\'s wonlt gerekend op 12 mijl. De Zieten kost 1,008460 Mark.
Deze boot liep af in April \'1876 op de werf van het «SteUiner Maschiiienbau-Akliengesellschaft (vroeger Muller en Stolberg). Zij is geheel van ijzer en heeft slechts één seinmast.
Afmetingen;
Lengte......22,0 M.
Breedte......8,0 „
Diepgang.....3,1 „
Deplacement ... 377 Ton.
De machine heeft 800 ind. p. kr., ontvangt den noodigen stoom uit vier Belleville ketels en brengt een schroef van 3 M. diameter in beweging; deze schroef is met betrekking tot het vaartuig zeergroot genomen. Tot \'1879 was de Ui,an op een zonderlinge wijze voor spartorpedo\'s ingericht. Het schip had namelijk een soort van ram met stalen verlengstuk van 3,05 M., waaraan de torpedo door een duiker moest vastgemaakt worden; het vaartuig liep, na van een
1) Hot Keizurljjke yacht IIohknzom.kkn is het fraaiste on snelste vaartuig van do Duitscho marine. Het is oen jjzoreti radorschip, 81,65 M. lang, 10,3 M. brood, 6,75 gt;1. hol mot een diepgang van 4,2 M. en een doplaeemont van 1724 ton. Door middel der maehino van 3000 ind. p. kr. loopt liet volle kracht 16,3 mijl. Het heeft 2 staakvormige masten zonder ra\'s on is bewapend met II 12 cM. kan. Hot liep in 1876 van stapel op de werf van het toenmalige „Xorddoutselio Schiffbau-Aktiengosollschaftquot; to Gaarden bij Kiel. (Deze werf is overgegaan in handen van het Miirkisoh-Niodorschlesischon Masehiiienbau-Aktiougesollschal\'t).
71
duitsciilani).
torpedo voorzien lo zijn, den vijand in, waarbij de, explosie door den schok plaats had. De Ulan is nu ingericht voor het lanceeren van vischtorpedo\'s, ongeveer op dezelfde manier als de Zieten. De lanceerbnis ligt onder water en geeft aan de torpedo do juiste richting. Zooilru men gereed is om den vijand aan te vallen wordt eerst de klep van de lanceerbuis en daarna de kraan van den accumulator (woordelijk: ophooper, d. w. z. van lucht) geopend, waarna de torpedo, door middel van de saaingeperste lucht, de buis verlaat. Om, gelijk in de Braziliaansche marine gebeurd is, liet ontijdig voorschieten en daaruit ontstane ongelukken te voorkomen, is een veiligheids-pen aangebracht. Zoodra de torpedo weggeschoten is, wordt de buis, dooi\' middel van saaingeperste lucht, van het ingedrongen water ontdaan en daarna van een nieuwe torpedo voorzien.
De Duitsche marine zal in 1S8I! een kruiservloot hebben van 1)8 schepen, te weten: 20 korvetten en 18 kanonneerbooten. Ze zijn terug te brengen tot 3 klassen van korvetten en \'2 klassen van kan. booten, en wel:
\'2 groote kuil- (gedekte-) korvetten (Liai\'ZiG-klusse), 7 kleine kuilkorvetten,
11 gladdekskorvetten,
9 groote kanonneerbooten,
7\'2
!) kleine kanonneerbooten.
Uelialve deze 9 schepen heeft men nog de houten korvetten Ahkona, Gazelle, Vinkta en Hertha, die. hoewel ze vervangen zullen worden, toch nog dienst doen en als zoodanig op de .schepenlijst voorkomen. Ze werden alle vier op de werf te Danzig gebouwd, waar de Ahkona in 1858. de Gazelle in 1859, de Vineta in 18(5:1 en de Herïua in 18üi van stapel liep. De Aukona en Gazelle varen niet meer, doch zijn gebracht onder de rubriek schoolschepen en doen
IMIITSCHLANII.
nis zoodanig ilionst rosp. te Ki«l on to Brcinci\'liafcn. De Vineta tin Heiitiia lioiulen üicli oji in het mariliemn station ter oostkust van Azië.
De kuilkorvetten LEIPZIG en PRINZ ADALBERT.
Als kruisers moesten deze schepen een groote vaart kunnen loopen en zijn daarom geprojecteerd op een snelheid van 45 mijl volle kracht. De grondstof bij den bouw was ijzer.
Aangezien de bepaalde snelheid door liet aangroeien spoedig zon verminderen, is men er op bedacht geweest ze te koperen, doelt om de galvanische werking tegen te gaan moest de ijzeren buitenhuid eerst met hout bekleed worden.
Afmetingen:
Lougtv...............86,00 M.
Uroedtc ... ...... 14,00 „
Diepgiuig................f),60 „
Doplacemcnt ..............3925 Ton.
Bewapening; deze is veel zwaarder dan men tot dusverre op korvetten aantrof en bestaat uil XII 17 cM. ringkanonnen van Krupp, waarvan er X (korte) in den kuil en ü (lange) op dek staan, deze laatste dienen om te vuren resp. in de jaag- en in de retraite-richting. Ook door de beide voorste en achterste stukken in ilen kuil kan het vuur in de richting der kiel versterkt worden, tot welk doel zij op alluiten staan, die gemakkelijk van poort kunnen verwisselen en dus van uit de breede zijden in de boeg- en jaag-poorten kunnen overgebracht worden. De P. A. heeft een torpedotoestel.
De machines van het 3 cylinder trunksysteem (krukken onder hoeken van 420quot;, dus bijzonder voordeelig voor een gelijkmatige beweging), werken met oppervlak condensatie en oververhitten stoom. Zij hebben 4735 ind. p. kr. en ontvangen den stoom uit zes ketels met 28 vuren. Enkele schroef.
De Leipzig bereikte op den proeftocht een snelheid van 46 mijl.
Om deze kruisers ook lange reizen te kunnen laten maken, hebben zij een vol tuig. De onderinasten zijn van ijzer, de boegspriet kan ingevoerd worden over den voorsteven, die recht op en neer loopt en zonder galjoen is. Om hel grootzeil te kunnen voeren is de schoorsteen telescopisch. Ook de tweebladige metalen schroei kan gelicht worden.
De schepen kunnen voor drie maanden victualie en vier weken
74 duitschIjAnt).
water belyoii. Dn («stillccrtmatelleu vullen echter het waterverbruik aan.
De plans werden gemaakt door de admiraliteit en uitgevoerd op de werf «Vulkan» te Bredow bij Stettin.
DUITSCHLANI).
De fiEirziG (viiMjfror Tiiusnet.da) lic-p in Septembev\'1875 van stapel, Ki^. 17. LeU\'ZIG, vorbindiiigsplatun tuHsuhun kielplaat en spant.
lie Puin/, Aualiskht (vroeger Sédan) in 187(). De nili\'unLin^ had plaats op de Keizerlijke werf te Ellerbeck.
De kuilkorvetten der BISMARCK-Klasse.
Deze klasse beslaat uit elt;!ii kleinere soort van schepen waarvan er zes aanwezig zijn, namelijk: ile Bismarck , Bi.ücheu, Moi;nlt;K. S\'i\'OSCH, Gneisenaii en Stein.
De constructie heeft veel overeenkomst niet die der schepen van de hierboven beschreven klasse. De romp is van ijzer, gedubbeld met twee lagen teakhout, waarop een zinken huid is aangebracht. De voorsteven loopt echter niet zooals bij de Leipzig c, s, recht op en neer, doch schiet vooruit en is van een galjoen voorzien.
De bewapening beslaat nit XVI korte 45 cM. Krupp kan., van welke er XII in den kuil en IV op dek staan. De ingetrokken vorm van voor en achterschip laat toe, dat de stukken ook in de kielrichting kunnen vuren.
75
De machines (compound) hebben 2817 ind, p, kr, en zijn in staat de schepen 15,5 mijl te doen loopen. De schoorsteen is telescopiscli en de tweebladige schroef tot lichten ingericht. Het tuig is vol.
Afmetingen:
74.5 M. 13,7 „ 6,0 „ . quot;JSöii.H Ton.
Lengte . Ureodte . Diepgang . Deplauement
De Bismarck en Blücheii werden te Gaarden bij Kiel, de Moltke
(üi Gnrisknaii Ie Danzig fii lt;lo Stosch on Stkin 1« Jireilow bij StcKin gebouwd. De (Inkisknat en S\'i\'k.in liepen in IS7Ü, (l(! overige korvetten in 1877 af.
De Eusaueth is een houten korvet, die in llt;S(i(S te Danzig van stapel liep.
Longtu tusschun do loodljjnun..........(1(5,1 M.
(ïrootstu lengtü...............70,7 „
(irootsto breodto...............12,8 „
Diepgang.................5,^ „
Doplaoomont................\'J508 Ton.
Fig. in. Ei.isahktii, lialvo dwaiHiioorsnodc in porspoctiol\'.
■I Kiol.
1) Jjoo\'/.r. kiol.
c Zaad hunt.
(1 Wranp. «) o Uuitcnhuid. 1quot; a Vlakwcgcrs.
76
h Kim wegers, i Diagonaalverbaviri. k TuHscIioiKlek balkon. 1 Kuildek balken.
De bewapening bestaat uit XVIII korte 15 cM. Ki-npp\'wdie i\'ingkanonnen in den kuil en I 15 cM. kan. op het bovendek. De nuichine he(jft 2400 ind. p. kr. Snelheid 12 mijl. De ISLISAUKTH is de laatste houten kuilkorvet van de Duitsche marine.
duttsohlanh. 77
Do gladdekskoi-vetton, die op het organisatieplan voorkomen zijn:
1quot;], op stapel ge/et te Danzig in 1879.
F, ygt; )) ygt; op de werf «Vulkan» in \'1879,
1 Klt;gt;n nieuwe Vineta, op stapel gezet te Hamburg op d(! Reihtirstieg-Werft in 1879. (Krijgt een torpedo-apparaat.) « » Augusta, op stapel gezet op de werf «.Vulkan» in 1879.
1 » » vr\'tohia, op stapel gezet in 1880.
» « Nymphk komt in \'1881 op stapel.
» O M10misA komt in 1882 op stapel.
Fueya,
Ariadne.
Luise.
De korvetten Augusta, Victoria, Nymphe en Medusa zijn oude houten korvetten. De beide eersten werden bij Armand te Bordeaux aangekocht, heetten vroeger Yeddo en Osakka en waren oorspronkelijk voor de Japansche regeering bestemd. De Nymphe en de Medusa, te Danzig gebouwd, liepen resp. in \'18rt.\'t en 1864 al\' en zijn in gebruik als opleidingsschepen; de Augusta en Viotoiua zijn nog in actieven dienst; zooals uit bovenstaande opgave blijkt zullen ze allen vervangen worden.
De nieuwe ijzeren Gladdekskorvetten.
Tot deze klasse beliooreu de zes eerstgenoemden (onder accolade); of de nieuwe Nymphe en Medusa volgens hetzelfde plan zullen gebouwd worden is nog onbekend.
Afmetingen:
Lengte tussclion de loodlijnen .... (i9,0 M.
Grootste breedte..................12,5 „
Diepgang voor en achter.....4,6—5,6 „
Deplacemont....................2169 Ton.
In het schip staan acht waterdichte schotten. De voorsteven hangt over en is van een galjoen voorzien. De bewapening bestaat uit VIII korte 15 cM. Krupp kan. (ring), waarvan er weder IV direct voor-en IV achteruit kunnen vuren.
De machines hebben k2IO(l ind. p. kr. De snelheid is berekend op 14 mijl.
nillTSCHLANt).
Do Freya. is van liout, geprojecteerd op een vaart van 44,5 mijl, geboviwrt to Danzig en in December 1874 van stapel geloopen.
Afmetingen:
Longte.............7!),0 M.
Breedte.............\'1.0 „
Diopgang.............5)B ,
Doplacement...........2017 Ton.
Hoewel de romp van hout is, zijn de meeste verbandon van ijzer, om hem, met het oog op de slankheid van het vaartuig, zoo stevig mogelijk te maken.
De Freya hoeft een rechtallooponden voorsteven zonder galjoen.
De bewapening bestaat uit VÏI1 korte li cM. Krupp (ring) kan., waarvan er IV staan op raamafTuiton, die van poort kunnen verwisselen.
De machine is door hot Mark. Schl. Maschinenbau Aktienges. te Berlijn geleverd en was geprojecteerd op 2400 ind. p. kr. Op den proeftocht werd een snelheid van 15,2 mijl bereikt, onder een ontwikkeling van 2764 ind. p. kr. Hot schip is volgetuigd.
De gladdekskorvetten ARIADNE en LUISE.
Deze heide schepen zijn volgens hetzelfde plan, te Danzig, gebouwd on aanmerkelijk kleiner dan de Freya. De ArmiAONE liep in Juli 1871 en de Luise in December 1872 af.
Afmetingen;
Lengte......02,2 M.
Breedte.....10,7 „
Diepgang.....5,2 „
Doplacemont. . . . 1719 Ton.
De rompen zijn van hout en hebben een rechten voorsteven zonder galjoen.
Bewapening: VI korte 15 cM. en TI 12 cM. Krupp kan. (ring). Do 15 cM. kan. kunnen in verschillende poorten gebruikt worden. Beide schepen hebben een vischtorpodo-apparaat.
Do machines werden in Berlijn gebouwd en hebben 2100 ind. [). kr. Zij zijn geprojecteerd op een 13 mijls vaart, doch do Luise bereikte op een proeftocht van 6 uur de snelheid van 14,1 mijl; do Ariadne daarentegen haalde maar 12,9 mijl.
Beide schepen hebben barkstuig.
Do Duitsche vloot moet in 1883 achttien kan. booten bezitten on wol negen stuks van groot model on negen van kleiner model.
78
IWITSCHLAND.
Toen het organisatieplan in 1873 werd vastgesteld waven er nog voorhanden;
\'2 kan. booten der AuuTnoss-klasse, 7 » » lstn klasse.
Deze houten kan. booten, die, ine.t uitzondering van de twee der A-LBATDOSS-klasse, van iSfiO—1865 dateeren, werden nu en dan bi) opvolging afgekeurd en op de volgende wijze door ijzeren vervangen.
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
Van de 15 houten kan. booten bestaan er nog slechts zes. De nieuwe laatste 11 zijn nog onbenoemd. |
0e kanonneerbooten ALBATROSS en NAUTILUS.
(Offioiool kan. booton der Ai,BArR03s-klasso.)
Deze booten zijn van hout en liepen in 1871 te Danzig van stapel.
Afmetingen:
Lengte..............51,2 M.
Breedte............. 8,2 „
Diepgang............ 3,3 „
Deplacemont...........716. Ton.
De bewapening bestaat uit If korte 15 cM. en 11 12 cM. Krupp (ring) kanonnen, waarvan de eerste op sleden staan die van poort kunnen verwisselen.
De machines, uit de fabriek van Möller én Hollberg te Stettin, hebben 000 ind. p. kr. De snelheid bedraagt 10,5 mijl.
Reide booton hebben 3 mast sehoenerstuig, voorste mast met ra\'s.
De kanonneerbooten HABICHT en MÖWE.
(Oflieieol Aviso\'s gonoomd.)
Deze vaartuigen heeteu aviso\'s doch zijn eigenlijk ijzeren kan.
79
tmiitschland.
Do Freya is van hout, goprojecteerd op een vaart van 44,5 mijl, gebouwd to Danzig on in December 1874- van stapel geloopen.
Afmetingen:
Longto.............7i),0 M.
Breedte.............11,0 „
Diepgang-.............„
Doplacement...........\'2017 Ton.
Hoewel do romp van hout is, zijn de moeste verbanden van ijzer, om hem, mot het oog op de slankheid van hot vaartuig, zoo stevig mogelijk te maken.
Do Freya hoeft oen rechtalloopenden voorsteven zonder galjoen.
De bewapening bestaat uit VIII korte li cM. Krupp (ring) kan., waarvan er IV staan op raamafiuiten, die van poort kunnen verwisselen.
De machine is door hot Mark. Schl. Maschinenbau Aktlenges. to Herlijn geleverd en was geprojecteerd op \'•2400 ind. p. kr. Op den proeftocht word een snelheid van \'15,2 mijl bereikt, onder een ontwikkeling van 2764 Ind. p. kr. Het schip is volgetulgd.
De gladdekskorvetten ARIADNE en LUISE.
Doze beide schepen zijn volgens hetzelfde plan, to Danzig, gebouwd en aanmerkelijk kleiner dan de Freya. De Adriadne liep in .Inll 1871 en de Luise in December \'1872 af.
Afmetingen:
Longto......1)2,2 M.
Hreodte.....10,7 „
Diepgang.....5,2 „
Dcplacemont. . , . 1719 Ton.
De rompen zijn van hout en hebben een rechten voorstoven zonder galjoen.
Bewapening: VI korte 15 cM. en II 12 cM. Krupp kan. (ring). De 15 cM. kan. kunnen in verschillende poorten gebruikt worden. Belde schepen hebben een vlschtorpedo-apparaat.
De machines werden in Berlijn gebouwd en hebben 2100 ind. p. kr. Zij zijn geprojecteerd op een 13 mijls vaart, doch de Luise bereikte op een proeftocht van 6 uur do snelheid van 14,1 mijl; do Autaiine daarentegen haalde maar 12,9 mijl.
Bolde schepen hebben barkstulg.
Do Duitsche vloot moet in 1883 achttien kan. booten bezitten en wel negen stuks van groot model en negen van kleiner model.
78
DUTTSCHLAND.
Toen het organisatieplan in 187.3 weivl vastgesteld waren cv nog voorhanden;
\'2 kan. booten der AxBATROSS-klasse. 7 » » Ist0 klasse.
Deze houten kan. booten, die, met uitzondering van de twee der Aliuthors-klasse, van \'18()0—1865 dateeren, werden nn en dan bi| opvolging afgekeurd en op de volgende wijze door ijzeren vervangen.
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
Van de 15 houten kan. booten bestaan er nog slechts zes. Do nieuwe laatste 11 zijn nog onbenoemd. |
De kanonneerbooten ALBATROSS en NAUTILUS.
(Oflicicol kan. booten der Ar.nATROSS-klasse.)
Deze booten zij11 van hout en liepen in 1871 te Danzig van stapel.
Afmetingen;
Lengte..............51,2 M.
Breedte.............8,2 „
Diepgang............3,3 „
Deplacement...........716. Ton.
Do bewapening bestaat uit II korte 15 eM. en II -12 cM. Krupp (ring) kanonnen, waarvan de eerste op sleden staan die van poort kunnen verwisselen.
De machines, uit de fabriek van Möller en Hollberg te Stettin, hebben 600 ind. p. kr. Do snelheid bedraagt 10,5 mijl.
Reide booten hebben 3 mast schoenerstuig, voorste mast met ra\'s.
De kanonneerbooten HABICHT en MÖWE.
(Ofliciool Aviso\'s gonoomd.)
Deze vaartuigen heeten aviso\'s doch zijn eigenlijk ijzeren kan.
79
nniTSCHLANrn.
booten van lt;le Ai.BATROSS-klasse. Ze werden gebouwd op de Soliichau\'sche werf te Elbing en liepen in 1879 van stapel.
Hun afmetingen, die iets grooter vallen dan ilie van de Ai.hatross, zijn:
Lengte .
De romp is van ijzer, voorzien van een houten buitenhuid en gedubbeld met zink. De voorstoven valt voorover en heeft een galjoen.
De bewapening bestaat uit I 15 cM. Krupp (mantel) kanon (kan van poort verwisselen) en IV ■l\'i cM. ringkan. van denzelfden (\'abriekant.
De machines hebben G00 ind. p. kr.
Hot tuig is gelijk aan dat van de Alhatross.
(Officiool: Kanonnoerboot der klasse.)
Deze boot liep in Augustus 1874 van stapel te Danzig
80
mjITSCHLANt).
oh doet sedert dien tijd dienst op de Oost-Aziatische kust.
Afmetingen:
Longto.............42,17 it.
Breedte ... .........7,00 „
Grootste diopgmi^......... :i,00 „
Deplacement........... 412 Ton.
De bewapening beslaat uit ft i\'2 c.\\f. en ff 8 cM. Kru|))i kanonnen.
De niachine, afkomstig van de oude Kykloi», heeft 250 ind. |i. kv. en (l(;elt aan het vaartuig een snelheid van 8 triijl mede.
De kanonneerbooten der W 0 L F-klasse.
Van deze klasse zijn er drie gereed, namelijk: de Woi.r. IfviiNi: en fi.Tis. Vier andere zijn uog in aanbouw. De linoten zijn \'uits quot;-rooter dan die van het Kvklop model.
Afmetingen;
Lengte.............44,50 M.
Breedte............. 7,(i(;
Diepgang............3,00 „
Doplacoinont........... 48!) Ton.
De kanonneerbooten zijn geheel van ijzer en van vier waterdichte schotten voorzien. Het tusschendeks is tegen boord nog afzonderlijk met hout beschoten, om de e(|uipage in de tropen te behoeden tegen den ongezonden invloed van de snol verwarmde, en even snel afke-koelde ijzeren huitenliuid. De v(iorste\\\'en hangt voorover en is van een galjoen voorzien.
De bewapening be,staat uit 11 8 cM., ft 1-2,5 cM. en IV h c.M kun.
De machirtes /.iju meest uil de oude booten genomen en hebben ;I40 ind. p. k. De booten zijn getuigd als ;i mast schoener, voorste mast met ra\'s.
De Woi.i\' en de Hvilxi: werden te VVilhelmshaven, de li.ris te Danzig gebouwd; ze liepen in 1878 af. \')
Deze vaartuigen zijn bestemd voor den Kijn; zij heeten Hiikin en Moezel en werden op de werf van bet Aktiengesellschaft « Weser o te Bremen gebouwd.
\') l!ij do kanonnaerbonten noeindeii wij nog do Otthr. Dozo ijzeren boot heeft oon lengte van 29 M., eon breodto van (!, 15 M., «on depl. van 129 ton en gaat 1,75 .M. diep. TweelingHcliroot\' hoogen-drulc maohines te zamoii van 140 p. kr.j snollioid 8 niijl. 1)(! Ottki; is bouteind voor don dionst oj) do Oost-Aziati«(dio kust. Mol vaartnigjo kun eo.htor als mislukt bescbouwd wordon.
81
lt;•gt;
DlIITSrmt.ANV).
Afmetingen:
Lengte........... 49,00 Al.
Breedte......................quot;.OO ,,
Diepgang voor en acliter.....0,7(1—1,10 „
In liet gevecht bedraagt fle rliepgung 1,60 M., omdat men de vaartuigen, door middel van water inlating, tol op de helft, der gepantserde kii/omat laat zinken.
De kazemat is gepantserd met 55 inM. )daten op 15—20 cM. hout; dit pantser heeft, een hoogte van 1,40 tot 1,50 M. Het bovendek der kazemat is ook gepantserd. De toren steek ( hoven d(^ kazemat uil (zii; lig.), draagt even zware platen als deze, beval II l\'i eM. bronzen stukken en kan mei de, hand gedraaid worden.
Deze vaartuigen hebben tweeling-schroeven, eik gedreven dooi\' een inaehine van 24 p. kr. Maximum snelheid 5,5 lot 0,5 mijl.
De mimitie bergplaatsen bevinden zich naast den toren; voor ieder stuk zijn 150 schoten aan boord. Men heeft twee stuurloeslellen, een ii)) de brug en een. voor den tijd van gevecht, in een gepantserd torentje, dat midden op den gesehuttoren staat.
I)i( rijk, dn (sereto zftcniogendheiil dw weivdrl, brail (igt;gigt;ii\\rlt;)oi-disf: M9 PantsiM\'sohejicn Jstc klasse, 4(1 Kustvcrdodigings-vaartni^en en 195 Kruisers,
waarbij nog een groot aantal Imnsportschepen, victualie- (depcM-) schepen, aviso\'s, yachten, wacht-, kazerne-, opleidings- on iiospitaal-schepen en eindelijk ook kolenhulken gerekend moet worden.
Van \'I860 tot 1880 worden in Engeland 52 groote gepantserde schepen gebouwd. Kif on de gepantserde houten schepen (tusscben haakjes geplaatst) zijn van de «Navy listji geschrapt en twee nieuwe (geteekend met oen kruisje) vergaan. Do namen laten we bier volgen:
|
Battel1 ij s c h e p e n : | |||
|
1 |
Wariiioii |
(Reskakch) |
f (liori) Clyde) |
|
l |
Black Piiixtk |
Aohillks |
| Lord Warden |
|
( |
DkI\'UNCF, |
1 (liovAL Oak) |
| (Zealotis\') |
|
[ |
Resistawt, |
(Plïlnok consoilt) |
1 liepiilse |
|
1 |
llr.ctoit |
| (Ocean) |
j Minotaur |
|
l |
Valiant |
I (Caledonia) \' (jioval, Ali\'iied) Kaz ein at schepen : |
Agtncourt \' Nortihimdeiiland |
|
f |
(ENÏUKPHISK) |
i fnvinoible. |
Sultan |
|
1 |
(FAVniIRITE) |
1 AuDAciors. |
Alexandra |
|
BELI.KIiOPlinN |
j Vanoi ahh |
Temeraire | |
|
(Palt.as) |
[ inon Duke |
Superb | |
|
Pf.nei.opk |
\'* Swiftsuiie ^ TllllMIMI |
\' Belt.isle | |
|
Hv.lieiJLKS |
\\ Orion |
84 ENdKt.AND.
Soh op on iiifil ,
1 I or iMi sc h e |) I! n ;
g- o i\' cl (! I |i a li t s i\' r:
Shannon Monarch Inki.kxiiii,k
v Nki.son Captain f | A.iax
| Noii\'I\'iiampton ƒ Devastation | Agamemnon
( TmiNDEItEII f Majeshmc DrEADNOI\'OII\'I\' I Ooi.osscs Nep\'I\'üne
Bovcndicüi is op do werf to l\'ooibi\'oko (1(^ COM.INUWOOH op slupol gc/ol,; dit sclii|i huftfl vool ovovncnkomst mot ilo (\'oi.osscs.
De pantserschepen WARRIOR en BLACK PRINCE.
Toon in l\'Vanknjk (llt;\' Gi.oiiie ^oliouwd word (1858), iK\'scliouvvdo ition zulks in Kngoland als oon duro proof on was volstrokt. niol van plan dio dwaaslioid, golijk nion moondo. na lo volgon. Spoodig zag mon (schtor in, dat nion mot don stroom mode moost gaan on ziodaar do Wahiuor als oiirstüling van do t^gonwoordig zoo macliligo Engidscho pantservloot.
Do Waiiiiioii word in 1850 op stapol go/ol on liop in 1800 al; hot zustorsolnp, do Ulaok Princk, volgde in \'1861 die beweging. lgt;o plans vooh beide ijzeren seliepen weiiloii ontworpen door don heer Watts.. ( liief-constrnetor, voorganger van dim heer Reed.
Afmetingen :
fjungtu tiisuclioii ili! iooilljiiion......... llli,.^\'.\' M.
drootsto liroeiUi!............... 17,UK ,,
VorliomlinK t.ussclion li\'Mfiti1 on livocilto............11,00
Hol tu.................. «,07 .M.
Diepgang voor i\'ii aolitci\'...........7,ii2- 8,22
Deplaconinnt ......... 9137 Ton.
IngBilompelil ileol van luit grootspant....... 117,20 5lJ.
Met deze, schepen ging Kiigeland geheel over tot den ijzeren sehoopshonw (sommige houten worden er.htor nog gepantserd), terwijl Frankrijk nog een zevental jaren honlen sehepon bouwde en die pantserde,.
De bewapening \') van do Waiiiiioii, welk sdiip gohmiwil is op de werf der «Thames Iron Works-Company;», bestaat uit X 0 en
\') Hot zwaro gDUclmt liij 1I0 Kngolsolii\' inarino is voornanirljjk afkoinsti}; uit liet Woohvii\'h arsenaal.
ENGKLANI).
85
X.VI 7 incli kiiiioiiuuu; rlo balti\'rijhoogtc! bovun water bedraagt 2,7-4 M.
l\'imtscr: Ue schepen zijn .slechttj in liet inidileu gepantserd mei 114 niM. pl-.itrn op 457 niM. hout. Het roer is niet beschut.
■lt;
|
Dc ui nu h i ii e van p. kr., die drr B. 1\', liereikt, waren resp. |
de \\V., gebouwd bij J. I\'liin. heelt 4811 ind. 577\'J p. kr. Ue siielheden, op de proeftochten 14 en 13,(i niijl, de tijd voor het iiiaken van |
een vollen slag, bedroeg bij een l\'i mij Is vaart ongeveer 8111 45». Ue (ii\'iffith-schroeven hebben 7,47 M. diani. Volle kracht kan men 1170 eng. niijleii uileggen. Het kolenverbrnik bedraagt \'2,05 Kg. per nur
H(gt; KNGEIiAND.
cli [Kü- iinl. j). kl\'. Do sclii\'lquot;\'!! zijn en lichlicn een zcil-
ü|i|iiTvliik van \'28811 M-. De W. en J}. P. iloea tegenwoordig iliensl •,ils transportschip.
De pantserschepen DEFENCE en RESISTANCE.
Diiz(i schepen zijn volgens hetzelfde stelsel gebouwd üls de
WiViiiuoit, doch zijn kleiner van afmeting. De Üki enuk liep op de
werf\' van de lirnia Palnier te Yarrow-on-Tyne at in 1801 en de, Uesistanck ook nog in dat jaar.
Afmetingen:
Luugto tuascliuii do loudljjnoii . . . M.
Uiuodto (grootste)........ lü,51
Diepgang...........7,03—7,03 „
Dcplucuniuut.......... (gt;070 Ton.
liigoiloiiipeld dool van liot grootspant 101,(it) M\'.
Uewapening: X VI 7 inch kan. Batterij hoogte \'2,11 M.
Pantser: als op de VVMiiuoii.
Machines: gebouwd bij Penn resp. 25137 en 2428 ind. p. kr. Griflith-schroef van 5,49 M. diam. Snelheid 11,8 mijl. Kolenvoorraad voor 1020 eng, mijlen; verbruik 2,02 Kg. per uur ind. p. kr.
Tuig: vol niet een zeiloppervlak van 2240 M\'.
De pantserschepen HECTOR en VALIANT.
Deze schepen vormen een middelklasse tusschen die der VVakiiku; en Defence; ze werden bij wijze van proefneming gebouwd.
Afmetingen:
Longto............ S5,y4 31.
Hroüdto........... 17,14 ,,
Diopgiing...........7,ü7—7,67 „
Dcplacomont.......... (i71ü Ton.
Beide schepen liepen in 1863 van stapel en zijn geheel vim ijzer. Bewapening: Will 7 inch kan.
Pantser: op de waterlijn alleen in bet midden, o|i de hoogte van
ENGEI.ANl).
Macliiues: van de Hisirrou 325(i cu van dr Valiant L)5()U ind. |). kr. Het zijn MaudsUiy\'s liori/ontule werklnigen en hebben dnhbeh\' zuigerstangeu. Snelheid resp. l\'i.IJ en niijl. Uraaicii\'kels van \'2\'/^
tut 3 scheepslengten diainetei\', in (i111 333 tot 5quot;\' 24s.
Tuig; de H. is volgetuigd, de V. als bark.
Dit schip onderscheidt zich van de Wakuiuu door een gordel-pautsering. Gebouwd te Chatham volgens de plans van Watts, afge-loopen Dec. 1863.
Afmetingen:
Leng\'tt\' tusschcn do loudlijuen . . . M.
liroedtu........... 17,77 „
IJiepguii!;-...........»,00—8,85 „
Deplaceniüiit.......... 9694 Ton.
Ingedompold dool vu» hot grootspuut 128,20 M\'.
De wapening; XIV t) inch kan. Batterij huogtt! 2,28 M.
Pantser; over de geheele lengte op de waterlijn en daarboven alleen op de hoogte van de baUerij. Platen als op de DkI\'k.nck.
Machine; van Penn; vierbladige GrifUtli-schroef van 7,47 M. diam. Snelheid 14,3 mijl bij 5722 ind. p. kr.
De draaicirkels werden gemaakt in 7111 56s tot 8111 36», diameter 837 M. Kolenvoorruad voor 83tt Eng. mijlen; verbruik 1,38 Kg. per uur |). kr.
Tuig; vol mot een zeilopporvlak van 3060 M-.
De pantserschepen der PRINCE CONSORT-Klasse.
Om spoedig pantserschepen te bezitten, heelt men in Engeland
87
hot Initlcrijdek over ili; vuile lengtu imiigebmelit. De dikte nis dat up do WAim ton, naiii\' vorou en aditeren verdunnende tot 78 inM.
KNGKI.ANI).
rciiijic up s 1;i[1111 sliuuiilo linicsclii\'iM\'ii ^ci\'iisoord rn jicjiiuitscu\'il, wmu\'-nit ili\' houtlt;m jrejiaulst\'iili\' schopou Uovai, Oak, Piiinck CüNSoitT, Ockan, Caledonia en Royai. Alfukd outstuudtui; iets laler nog- des Lohd Ci.ydk en de Louu Wamden en tea lualste de Zealous en de Repulse. Van al deze schepen zijn er nog maar twee op de Navv-list ingeschreven, namelijk de Loud \\\\ ahden en Repulse; bij de beschrijving van dit type kunnen wc dus kort zijn.
Kig. .quot;gt;7. Cai.udonia (vroogorc), zjj-uunziclit.
De lengte was ongeveer 83, de breedte 17 en de diepgang 7,5- 8 M.; het deplacement bedroeg circa 7000 ton.
Dit schip werd als linieschip op stapel gezet, geraseerd en gepantserd volgens de plans van Reed. Het liep af in 1865.
Afmetingen:
Longtu tussclu.\'ii do loodljjnon . . . s.r));i4 M.
Urootstü bruedto........ 17,!JI „
Diiipgaiig...........7,;fl—8,Os „
Doplaocment..................7S42 Ton.
Hewapening: XVIII 7 inch kan. Hoogte der poorten boven water (in de midscheeps) ti,59 M., atstand der poorten 8,96 M.
Pantser: tot op 610 niM. boven water; dikte 14(l inM., hoogerop 114 niM., aangebi\'acht als gordel. De spanten dragen een huid van 1(8 niM. platen, waartegen de buitenlmid en hi\'t pantser liggen.
Machine: hor. I! cyl. van Mandslav Sons and Fii-ld 6706 ind. p. kr. Snelheiil geiniildelil 18,5 mijl. Vierhladige schroei\' van (gt;,9 M. dianieter.
Dit schip, even als de I,. W., volgens de plans van Reed in een pantserschip herschapen, liep in April I86H van stapel.
SK
F.NGKLANI).
Af\'inetiuguu: Lengte 76,86, breedte 17,98 en ciiojtgang 7,62—8,08 M.; cleplacernerit 6190 ton.
Bewapening: X 8 ineli kan. en !! liclite stukken.
Pantser: gordel van 152—101 niM. op 79 cM. liout.
Machine: lior. trunk van ind. p, kr.; snelluiid 12,2 niijl.
Torpedo inrichting: hmceertoestel voor VVliiteliead torpedo\'s in de breede zijden.
De pantserschepen der MINOTAUR-Klasse.
De schepen dezer klasse zijn mede uit de aanviinu\'speriode van ii(!n ijzeren scheepsbouw. Het ontwerp voor deze r |
schepen (Minotauu, Agincouut en Nohtiium-jiKüT.ANn) wci\'d gemaakt omdat men de superioriteit van de Fmnsche uGi-umik» boven de tot nu toe gebouwde Engelseiie pantscü\'.sehepen (\'rkeiidc.
Deze schepen zijn, iu tegenoverstelling van die der vorige typen, geheel gepantserd, van ijzer en naai- liet cellensysteem geprojecteerd door Watts. De verhouding van lengte tot breedte bereikt het enorme cijfer 6,7:J. De Minotauu liep 4=
in Dec. 1864, de Agincouut iu Maart 1865 en i di! Nohtiiumbeiilani), na een paur malen op de r L_
helling te zijn blijven steken, in April 1866 van N stapel op de werf der «Millwull Iron Works and 7. Shipbuilding-Conipany.» c
Afiiietingeii (Mino\'i ai ii):
81)
Ijcngto tussclicii ilu looillijnoii
Grootbtu breedte.......
Verhoiuling van lengte tot breedte
llelte ...........
Diepgang..........
Deplacoment.........
Ingedoinpeld deel van licit gmotspmit
Bewapening: De M. on A. voeren Wil 9 inch kan., d. w. z. XIV in do batterij. II onder deu bak on I achteruit op een draaischijf. De N. heeft N il 7 inch en X VII 9 inch kanonnen aan boord. De M. is bovendien voor Whitidioad torpedo\'s ingericht. Batterij hoogte 2,74 M.
Pantser: I )o N. geheel, do. lioide andere schopcn
tai.ya M. 18,11 „ lijTH 8,11 M.
7,95 8,2(1 „ tUli\'JT Ten. 125,9(1 M2.
o
ENGELAND.
il(! gcliwlr wutoi\'lijii en il(! batterij. Iliklc li!\'.) 78 ni.M, op \'i\'i8 m.M. IkhiI.
Muchinu»: Uo Minotauh lieeft een twee cyl. hor. trunkiimchiu» (Pemi) van t)70\'2 iud.. p. kr.; de cyl. hebben Ü,(j M., de trunk 1,04 M. middellijn bij I.IW M. slag. Snelheid volle kr. \'14 mijl (proeftouht). Uituiiuirkcl in (i111 41s lot 7m ;58s. De Griflith-schroef van dit .schi|i is later vervangen door een vierbladige Hirseh-sehroef van 7,01) M. diani. Het roer werd later toegerust met een servomoteur van Forrester, terwijl het aantal com]jarlimenten nog vermeerderd werd na het gebeurde met de VANdUAViD. De Minotauu is voor/ien van (dectriseh licht; de electro-dynamische machine wordt door de machine van het spil gedreven. Na de veranderingen bereikte de M. op den proeftocht een snelheid van \'14,005 mijl.
De machine van de Agincoi ut is bij -Maudslay gemaakt; 0867 ind. p. kr.; snelheid \'15,4 mijl. De machine van de Nouthumuehlano is van Peun en heeft 0558 ind. p. kr.; snelheid 14,1 mijl.
De schepen dezer klasse hebben 5 masten, waarvan de drie voorste ra\'s dragen; /eilopp. 3630 M-.
Het gepantserde schip BELLER0PH0N.
De kazematschepen dagteekenen van den tijd der benoeming van den heer Keed tot chief-constructor; het gebruik eener centraal batterij is het eerst doer ilezen beroemden bouwmeester toegepast.
De BKi.r.KiiuwiON werd in 1803 op stapel gezet en was het eerste schip waarop, behalve uit de breede zijden, ook in de jaagrichting gevuurd kan worden. Het jaaggeschul was noodzakelijk bij het ram-gevecht, een dubbele bodem wertl aang(;bracht om den verniehMiden invloed van de in Amerika uitgevonden torpedo (letterlijk drilvisch. sidder- of heef-aal) te ontgaan, terwijl talrijke compartimenten het schip tegen zinken moesten beveiligen na het ontvangen van een rani-stoot. Het schip werd aldus te Chatham gebouwd, waar het in \'1805
van stapel liep.
Afmetingen;
bongtu tuaschun du loodljjnun . . . 1)1,-11 M.
Urootsto breodto................17,00 ,.
Vorhouding ttissoliun longtucu breedte 4,U7
Holte........................7,56 M.
Diupgtiiig...........(gt;,40—7,92 „
Doplacomunt..................7551 Ton.
9(1
Ingedompeld deel van het gi-ootspunt 112,10 M\'.
De romp is volgens het systeem van de Giikat-Kastkiin gebouwd en bestaat eigenlijk uit twee in elkander staande schepen, die bij de
engeland,
kiul|gt;luleii l,\'2\'2 M. i\'ii op de, hoogl(! dei\' wuteilijii 014 inM. viin ulkamler vorwijdml en iuui (ilkundcr bevestigd zijn iloor s|):iiit(^u en \\ liurizoutalo ijzin\'cu guugiMi, die liet biiin(;nsulii|) ids urn gordel cm-lingeii. Dit horizon taal verbund vormt zeven compiirtimenleii. U(! nuicliinekainer is alleen door verticale scliotten van liet overige gedeelte van het schip afgescheiden.
Bewapening: X 9 inch en III 7 inch kan. in de batterij; aan dek II 7 inch kan. Ue batterij hoogte boven water bedraagt \'2,4\'2 M.
Pantser: op de waterlijn, tegen kazemat, boeg en bil; niaxinmni dikte 152 -j- Ü8 mM, op 254 inM. hout, ininimum 127 mM.
Machine; van Peini, heeft 6521 ind. |t. kr. Snelheid op den proeftocht 14 mijl; middellijn der schroef 5,97 M., spoed (i M. Kolen voorraad voor !l7t) inijleii; verbruik 1,45 Kg. por unr p. kr.
91
Tuig: barks tuig met een zeilopp. van 2380 M-.
Het gepantserde schip PENELOPE.
Dit schip gelijkt veel op de atgekeunU\' Pai.i.as; het werd naar de
Fiu1. Hl. l\'KNKf-üPK. zjj-ajumcht.
b\'ijf. 02. l\'KNUl.oi\'i;, opstullin^ van liut jfusuliut.
o-
plans van Heed in Pembroke gebouwd, waar het in I8(\')7 alliep Oflicieel werd het sclnp als «pantser-korvet» opgebracht.
kngkland.
Afmetiiifjcii;
Jjuugto........ 70,25 M.
Breedto........ 15,24 „
Diepgang.......4,75 —5,^6 „
Dopluceniont...... 4894 Ton.
D(! Pknkldpe is viin ijzer eu vülgi.\'luigcl.
Bewajieiiiug: X !) incli mi V 7 incli kun.
Puntsci\': gordel en ka zei nut. Dikte 152-—78 inM. oji 25 cM. hout.
Machines; twee hor. 3 cylinrler-, te z.ainen van 4703 itni. p. kr. Snelheid \'12,7 iiiijl.
Het gepantserde schip HERCULES.
Dit schip gelijkt veel op de Beli.euophon en word to Chathani gebouwd, waar het in IStW afliep. De lijnen in het voorschip zijn zeer scherp, do steven is, gelijk de teekening aanduidt, van een ram voorzien.
Afmetingen:
Longto tusscliuii do luodlijnou...... 09,00 M.
Groots te broodte........... 17,08 „
Verhouding tunnchun lungtó on breoiltu . . 5,50
llolto................................7,52 M.
Diepgang..............0,99—H,07 „
Deplaoomont..........................8077 Ton.
Ingcdönipold dool van hot gruotspunt . 122,10 AP
De H. is geconstrueerd volgens liet hori/.ontaal-gordid systeem met dubbelen bodem.De wanden van buiten- en binnenschip (om zoo te spreken) zijn zoo ver van elkander verwijderd, dut men er gemakkelijk tusschen kan komen.
Kig. (iii. llioituULKS, zij-aanzioht.
9\'2
N\\ J
o 0 IfÜj
ifli! \'mc H f
Bewa]gt;ening: De plaats voor de batterij bestaat uit een in het
ENGKI.ANIt.
riii(ld(iri van het sc,hi|i stuaiuh; ka/.etnat, tor lougto vau 27,43 M., afgesloten van voor- en achtei\'seliip door gebogen gepantserde dwars-schotten. In elke zijde van de batterij zijn vier poorten, waarvan de onderdrempels 3,35 M. boven water liggen; in de vier hoeken van de kazemat zijn bovendien poorten gesneden voor het jaag- en retraite-geschut, waarmede men onder hoeken van 15° met de kiel kan vnren. De bewapening van de kazemat bestaat nit VIU i() inch kan.; om voor- en achteruit te kunnen vuren, moeten de voorste en achterste stukken in de kazemat van poort verwisselen. In het voor- en achterschip is het pantser, van den gordel af tot het bovendek, opgetrokken en achter elk der aldus gevormde schilden staat I 9 inch kan. Boven de kazemat staan op het dek nog IV 7 inch kan. zoodat de bewapening in het geheel uit XI,V\' stukken bestaat. De Hkiici lks werd onlangs in do breede zijden met lanceer-toestellen voor White-head torpedo\'s voorzien.
Pantsering: deze, begint 1,5 M. onder water en reikt tot het kuil- (batterij-) dek, d. i. tot 2,74 .M. boven water. Ook de kazemat is gepantserd en voor- en achterschip gelijk boven gezegd is. Op de waterlijn zijn de platen 229 mM., tegen de zijden vuu de kazemat 229 152 mM., in de dwarsschotten 127 mM. dik. De steun van het pantser is volgens het Cbalmer-sysleem. Achter de buitenplaten ligt 305 mM. teak in hor. en vert. lagen, waartusscbeu op afstanden van 457 mM. ijzeren strippen loepen, welke weder op de 38 mM. dikke ijzeren .scheepshuid zijn aangebracht. De buitenhuid van het schip ligt tegen de 711 mM. breede, en met 254 mM. X ijzer versterkte spanten. De ruimte tusschen deze T ijzers is weder opgevuld met hout, waarachter nog 2 lagen hout en eindelijk de 19 mM. dikke binnenhuid is aangebracht, die op haar beurt weder door hoekijzeren spanten, ter breedte van 187 mM. is versterkt. Op de waterlijn is het scheepsboord met pantser en al 1,412 M. dik. Het nier bestaat uit een voor- en achterdeel, die gekoppeld kunnen worden en dan een balansroer vormen.
Machine: van l\'eun. hori\'zontale trunk- van 7290 ind. p. kr.: snelheid 1 i,7 mijl. De, kolenvoorraad van 000 tou dienl slechts veer 2i/2 etmaal volle kracht. De schroef ((iriflith) luMift 7,10 M, diam. e.n 7,31 M. spoed.
Tuig: barkstuig.
Het schip is nog een der beste kazeniatschepen der Kngelsclu1 marine hoe.wel het reeds 15 dienstjaren lell en wordt dan ook terecht als een modelschip aangemerkt.
na
engeland.
De pantserschepen der INVINCIBLE-Klasse.
Van deze klasse werden zes schepen gebouwd:
De Audacious (1869) De ïiion Duke (1870)
» Invincible ( » ) » Swiftsude ( » )
» Vanguaud (1870) •]- en » Triumph ( » )
Do Vanguaud werd 2 Sept. 1875 in de lersche zee door de fnnn Duke geramd en zonk dadelijk.
Deze schepen van hetzelfde type (oen bijzonderheid bij de Engel-sche vloot), onderscheiden zich door do dubbele kazemat, waaronder verslaan moet worden een kazemat mot t wee geschntdekken boven elkander. Do Swirrsrne en Triumph maken nog een kleine nitzon-dering, daar zij een hijschende schroef hebben in plaats van twoeling-sclii\'oeven zooals de overige schepen van dit type.
Afmetingen: Tnvincibi.e Swiftsure
Ijüngtc tusschen lt;lo loortljjnon . . . 85,34 8r),34 jM.
(irootste broedto................Ki.M U),7(gt; „
Verhouding tussclion leugto en breedte 5,10 5,09
I Tol to ... . ..............fi,8T 7,48 M.
Diepgang...........H,71—7,02 7.40—7,8« „
Deplaeement....................()034 OfiGO Ton.
I ngodnmpeld ileel van hot grootspant 98,80 107,40 M1.
Rewapening: X 9 inch on V 7 inch kan. De VI stukken in de bonedenkazemal vuren alleen nil do breode zijden, terwijl de IV stukken op hol boven kazomat-dok in de hoeken slaan on dus ongeveer in de kielrichting kunnen vuren. Do overige kan. staan open op liet bovendek. Do batterijhooglo bedraagt op do Swiftsure en Triumph 2,19 M.. op do ovei\'ige schepen 2,34 M, De S\\v. on Inv.
engflanft.
luiliboii in dn breede zijden lanceerloestellen voor Whitehead toipedo\'s.
Pantser: aangebracht, op de waterlijn en tegen de kazemat tot een dikte van tiü—101 mM. o|i 1254 inM. Iiout en .\'tó niM. huid. De kazemat heeft in de zijden platen van 152 mM., voor en achter van 101—114 mM. dikte. De dek-kazenmt is van voren en van achteren niet gepantserd, alleen in de hoeken.
Machines: hid. p. kr. Snelheid
ArnACions...... 4021 12,8 Mijl.
Invinciüi.k...... 4832 14,1 »
Iron Dukk...... 4020 12,8 »
Swii\'rsnnF......4013 13,7 »
Thujmpii....... 4892 13,4 »
1)(( scli iepen hebben een scheg (?n zijn als bark getuigd.
De Sultan is een verbeterde Hkrciu.f.s en werd volgens de plans van Reed te Ohatham gebouwd, alwaar de adoop in Oct. \'1871 plaats had.
Afmetingen:
Lengto tussohen do loodljjnen..........!H),0(! M.
Breedte op do watovljjii................17,98 „
Grootste breedte....................18,00 ,.
Verhouding tussohen lengto nn breedte . . 5,50
Holte.....................7,98 M.
Diepgang.............7,f)7—8,41 „
Deplacement........................928G Ton.
Het schip heeft een kazemat, boven welker achtereinde een gepantserd reduit is opgericht. Onder machinekamer en ketelplaats is het schip ter lengte van 73,15 M. in 20 compartimenten verdeeld (10 aan weerszijden van de kiel); de hoogte der cellen bedraagt in het midden 991 mM.
De kazemat is 20,5 M. lang en bevat in elke zijde IV 10 inch kan. met een veld van 70°; de voorste stukken kunnen in de voor-hoekpoorte n der •kazemat gebracht worden, waardoor een vuur onder 15° met de kiel mogelijk is. In het dekreduit staan II ü inch kan.; door de voorste poort kan men onder een hoek van 37°, door de achterste onder een hoek van 4° met de kiel vuren, hetgeen mogelijk is door het binnen boord staan van het kruiswant en den sterk ingebogen vorm van het achterschip. In den voorsten dwars wand van het dekreduit heeft men nog twee poorten, elk voorzien van I 9 inch kan., die onder een hoek van 4° met de kielrich-
05
engeland.
tin^1 kunnen vuren, [n hot geliool voort do Sultan dus Kil stukkon.
Ue afstand der batterijpoorten bedraagt 5,(i M.; hoogte dor batterij \'2,45 M.
Pantser: op do waterlijn, tegen ka/.emat on reduit. Tor lengte van 57,i) M. is het iniddongedeelte van hot schip mot L2\'li) niM. [ilatcn gepantserd; naai\' voren worden /ij 8!) m.M. en naar aolitoren 7(1 in.M. Ond(!r water liggen in hot middon weder platon van I.gt;\'2 niM.. dio op gelijke wijze afnemen.
Boven do 420 m.M. platen ligt, tor lengte van 27,4 M., tot aan luit hovendok oen pantsering van 152 mM.; tussolion deze gangen heeft, men, op do hoogte van sleden en pivots, één rij platen van 201! mM. Do \'152 mM. platen liggen tegen 305 mM. hout, welke laatste afmeting afneetnt naarmate ilc platon dikkei\' worden. De voor-en achterzijden dor batterij zijn gepantserd met 127 m.M. platon op 254 mM. hout.
Boven de kuilbatterij heeft men nog een gepantserde batterij (reduit), van een elliptische, gedaante, aan dek. Do lange zijdon van dit reduit, die dwarsscheeps staan, zijn bekleed met \'127 mM., de afgeronde hoeken daarentegen, welke 1,8 M. buiten boord uitsteken, met 152 m.M. platen, alles op 254 m.M. hout. In hot voorschip bevindt zich ook een gepantserd dwarsschot (\'152 mM. ijzer op 254 m.M. hout) waarin twee poorten zijn uitgesneden voor het jaaggeschut.
Machines: van Ponn, zijn dezelfde als op de Hehcules. Op den proeftocht word het enorme cijfer van 0800,81 ind. p. kr. bereikt, zijnde zoowat hel 8 vond van de nom. kracht. Snelheid 14,5 mijl.
m
KNGKI.AND
In ihvcs (in 187!) is (!(• Sultan in rupuralio geweest om de ketels te vernieuwen, de nuiciiines nu te zien en de verbeteringen van den hiatsten tijd aan te brengen. Zoo richtte men een afzonderlijk ruim in voor liet bergen van twaalf Whitehead torpedo\'s, terwijl er tevens torpedo-iioorten geconstrueerd en lanceertoestellen aangebracht werden. Op de verschansing zijn zos Nordenfeldt mitrailleuses en in de marsen (jen paai Galling revolverkanonnen geplaatst. Verder zijn er \\\\ \'20 ponders aan (hik gezet om tegen torpedo-booten te kunnen dienen. Op dek staan tegenwoordig een paar torpedo-booten, lot het leegpompen van den dnbbelen bodem heeft men een stoompomp op dek aangebracht van Shand en Mason, in staat om in 10 minuten lijds stoomklaar te zijn. Deze pomp kan ook dienst doen voor stoorn-brandspuit, Kindelijk heeft men nog aan dek twee electrische lampen, waarvan de dynamische toestellen gedreven worden door een afzonderlijke .{ cvl. Brotherhood machine. Ook de ventilatie werd verbeterd door hef aanbrengen van eenige meerdere c.(!ntrifiigaal ventilators.
Igt;e Sri,tan is volgetuigd.
Het gepantserde schip ALEXANDRA.
De A i.ivXAMiiiA (vrouger Sri\'Kint, maai\' verdoopt ter eere der prinses van Wai.es), is (jun verbeterde en v(!rgroote [nvinciiii.e en thans bet sterkste kazematschip der Kugelsche vloot; zij werd volgens de plans van Barnaby (opvolger van Reed) te Ohatham gebouwd, waar de
afloop plaats had op 7 April 1875.
Afmetingen;
Longte tusitubeii de loodljjnen . iii),0(i If.
iii\'oedto o]) de watorljjn , . lil,20 „
ürootsto breedte..............1!j,-10
Vui\'houding tnsscfien leiig\'(;(.\' en hceedte :),!(;
Holte..........................7,85 .\\f.
Ulopgang............-.117 -8,08 „
Doplacomcnt . . !(4aa Ton. Ingodompold dool vim liet giootspunt . 1:11,30 M\'.
De Ai.k\\\'andua is van ijzer en gebouwd vofgens het «bracket frame system».
Het schip is in verscheidene waterdichte coinpartlinenteii verdeeld, in hoofdzaak door li langsschotten (een in de midscheeps en twee in de zijden) en negen dwarsschotteii. Het midsche(!jis langsschot deelt de mac.liinekanier in twee afzonderlijke deelen, terwijl de ketelplaats in vier aflfeelingen (elke. afd. bevat een vuur)daats) gesjilitst is. De coniparfnnente.n in bet voor- en achterschip worden nog onder-
97
knokt,AND.
vtüVIüold iloor ile noodige hori/ontiile schotten. Üü ijzeren buitenhuid is bekleed met een lichte huid van teak, tegen eerstgenoemde aan-gehrachl door middel van doorgnande sc.hroefbouten; het geheel is gedubbeld mei zink. Tegen het /ware slingeren heeft de A. twee
bij-kielen.
H. I. Beneden-battery.
Bewapening. De batterij bestaat, even als op de schepen der Invtnciiht,k-klasse, uit twee deelen, een boven- en beneden-batterij, heiden in kazematten opgesteld. De beneden-batterij voert Vllf 10 inch rirü inM., 18,\'29 tons) kan., waarvan er twee recht vooruit kunnen vuren. De boven-kazeinat heeft 11 lii inch n0. \'2 kan. (305 mM.. \'25,4 tons \') en 11 10 inch kan., die van dwarsuit tot recht naar voren of naar achteren kunnen schieten; ze zijn opgesteld in d gt; koeken, die daartoe gebroken zijn. De aslijnen van de onderste stukken liggen 3,fi5 M. die van de, .bovenste 0.90 M. hoven water. In de breede zijden heeft de A. lanceertoestellen voor W. torp. waarvan er !.\'i aan boord zijn.
Pantser: op de waterlijn en tegen de kazematten. Het gordel-jjantser reikt tot 1.08 M. onder water, eindigt 1,52 M. er boven en heeft een maximum dikte van 305 mM. De platen hebben een dikte, van de bovengangen af gerekend, van \'254. 305 en \'203 mM..
\') LU\' X.11 inch kan. uquot;. 1 wegon 36,6 ton.
98
KNOEI,AND.
terwijl /.«\' zich naar voren en achteren verdunnen tot \'JOU, ^54 en •15\'2 niM. Achter (l(! dikste platen ligt \'254 niM. hout en daarachter heeft men weder 2 platen elk van 19 niM. Het dek onder den pantsergordel is met 5i mM. platen gepantserd. De wanden van de ka/(imatten dragen een pantser van 2ü:i mM. ijzer op 31:3 mM. hout. De twee voorst(! stukken in de onderste kazemat kunnen ook vuren uit poorten in den voorsten dwarswand en zijn van de overige kanonnen gescheiden door een gepantserd schol van 102 mM. dikte, om het effect van doorgedrongen en springende granaten te verminderen. Het Hekpantser heeft een dikte van 22 16 mM. (lust teeken -i-beteekent altijd dat het pantser niet uit een dikte bestaat, maai\' in zooveel lagen boven de onderplaat is aangebracht als er teekens gebruikt zijn).
Machines; van Humphrey, Tenant en O0., zijn compound werktuigen en geprojecteerd op 8000 ind. p. kr Op den proeftocht bereikten ze evenwel 861ii p. kr. waarmede 15 mijl werd geloopen. Klke machine (het schip heeft tweelingschroeven) heeft een beogen druk cyl. van 1,778 M. en twee lagen druk cyl. van 2,280 M. middellijn met een slag van 1,219 M. De oppervlakcondensors hebben pijpjes van 11 mM. middellijn, buitenwerks. De luchtpompen worden direct door de zuigers der lagen druk cyl. in beweging gebracht. De stoom wordt geleverd door 12 locomotief ketels; de stoomspanning bedraagt 27,22 Kg. (60,5 Eng. pd.). Voor de veiligheid is, na het ongeluk op de Thundereh, een bijzondere zorg gedragen; zoo kunnen b. v. de stop- en veiligheidskleppen ook aan dek geopend of gesloten worden. De Alexandra kan met een 10 mijls vaart 2000 eng. mijlen alleggen; kolenverbruik per uur ind. p. kr. 1,17 Kg.
Het schip heeft barkstuig en een zeilopp. van 2350 M-.
Het gepantserde schip TEMERAIRE.
Dit schip werd volgens de plans van liarnaby te Chatham gebouwd en liep aldaar in Mei 1870 van stapel. Het onderscheidt zich van de de overige kazeniatschepen in menig opzicht, zonder echter beter te zijn dan de .\\i.exaxhha.
Afmetingen:
bnngto tusnolioii do tooillijiion ..........Sli.Hquot; .M.
Itroodto op do watorlijn..... ... IS,!K) „
ttrootsto broodto......................ISjil t
Vorhouding\' tussclicn loii^to on hroodto . 4,(10
Motto............................8,05 M.
Diopgnn^..........quot;... M,0S—8,2!! „
Doplafoniont..........................8412 \'l\'on.
fiijfodompolil iloot vim liet grootspant. 148,00 M3.
99
F.NfiF.I.AND.
1),, vomp worilt diwr één langssehot on «Vu g(;|)iinls(\'r(l ilwursschol in vim\' hftofdafdeolingiMi vonlfMïld. De inac.hinekamfiv i^n vmri\'plaatsen zijn wednr zoodanig van olkandor onaf\'hankolijk dal. als de oono machine na oen ramstoot onbnnkliaav wordt, men mot do andoro hot schip nog in voilighoid kan hrongon.
Bowapen i nj?. Hozo bestaat nil IV l\'2 inch (:305 inM., 25,4 tons) kan. n0. \'2 en IV inch (254 mM., 18.2!» tons) kan. Do opstelling maakt voornamelijk het onderscheid uit tusschon dit on do overige kazematschepen. Op hot battorij (kuil-) dok staat een-acht-hookign kazemat, die vool gelijkenis hoeft op do bonodon-kazo.mat van (!(gt; Alkxantiiia o,n oven als dozo door oen gepantserd schot in tweoön verdeeld is; do. voorste afdocling bevat II 12 inch on do achterste IV 10 inch kan. (in do broodo zijden). Op dok heeft men twee vaste torens, die elk I 12 inch kan. en barbotte voeren en dienen om hot vuur in de jaag- en retraite-richting te vors terkon. Bovendien is, quot;•odurende het gevocht, de voorste toren als kommando-toron ingericht. Het aanvoeren dor munitie geschiedt door zwak gopantsordo buizen, die op het gesohutdok uitkomen. Do vaste torens-zijn slccht beschermd omdat hun voet zich in het ongopantsord gedeelte van het schip bevindt. De stukken in deze vaste torons staan op draaischijven; do inrichting der alVuiton laat toe, dat de kan. achter do pantsering kunnen goladen worden, oen zoor nuttige zaak, omdat hot tromp-1 aders zijn. De manschappon worden bovendien door dunne pantser-platen (van zoogenaamd ijzorblik) tegen geweervuur beschcrmd.
De hoogte, boven do waterlijn, van do ondordrompols is 2,74 M.. do asHinon van hot toro.ngeschut liggen 7.11 M. boven die lijn. Do T. hoeft in do hreode zijden lanceortoestellen voor W. torpedo\'s.
Pantser: als gordel op de waterlijn, tegen de kazemat en de t wee barbotte-torens. Max dikte op de waterlijn 27!» mM. plaat tegen 254 mM. hout en :)8 mM. ijzeren buitenhnid. Do kazemat is gepantserd mot 254 203 mM., do voorste toren mot 254 mM.. do achterste mot mi mM. platen, alles op 25i mM. hout en :» mM. binnenplaat.
Machines: vert. tweeliugschroef compound- van Humphrey, Tenant .V ( !0. te Deptfonl; zij hebben veel overeenkomst met die van de Ai.faANDiiA en DiiK.Aigt;NornnT, doch hebben elk slechts twee cylinders. Middellijn hoogen druk cyl. 1,78 M., lagen druk cyl. 3,0(1 M., slag 1,108 M. De krukas hoeft 550 mM. diam. en éi\'m koppeling. De geraamten (frames) in de machines zijn van smeedijzer, waardooi er voel aan gewicht is gewonnen; de condensors, luchtpompen enz. zijn van brons vervaardigd. Do oppcrvlakcondensors zijn voorzien van
ENGF.I.ANt).
I hJMC) MK\'tiiIrii pijpjes, Isuig k2,y\'24 M., mei run uil wcndiiic rniildcllijit vuil l(i inM. Hut circuhiliowalcr wcirdl imiigovoonl iloor cuiilrilii^iiiI ji(iiii|iiiii. De l\'J ovale slooiiikeliOls sbian in vier van elkamlei\' iilgezoiiilerdi.\' ciiiiiiJiirlinieiiteii; slooindnik Ü7,\'iv! Kg. Ue loesUdleu aan de ketels en nok de. voiliglieidskleiikasten zijn allen van brons. De
twee vierbladigi\' Gritlith-sojlroeven liehben tgt;,UU M. iniddellyn en een spoed van 5,79 M. tot 7..\')l M. (verstelbaar), gemiddeld op ö,8t) M. gesteld. De \'oovenkanl der schi\'oeven ligt bij normalen diepgang 1,47 M. onder water. 0|i den [iroeftocht bereikte men een snelheid van li,65 mijl met 11801.(•!) ind. p. kr. sb. en ;{7S\'J,\'.)5 ind. p. kr. lib. Kolenverbruik 1,115 Kg. per uur p. kr.; voorraad tldd ton, voor drie dagen, liehalve de grortte werktuigen bevinden zieb nog .\'Ml kleine stoommaehines aan boord.
Dit schip werd op de werf van de Tli. I. VV. (Jv. \\oor rekening van Turkije gebouwd, lieette eerst MivMOUlll.ll:;, later IIamiiii.ii\'; en liep in 187.) van stapel. In 1878 werd bet schip door Kngelaud over-
KNOEt.ANll.
gRuoinen tiii Sui\'Kiiii gcil()(i|it. Het is een zu«terscliiji van Turksclm Mkssiiu.ik.
Afmetingen:
ly()iif;\'tu tiisschuii du luodlijTien 101,11) .M,
Uraotttii ()|gt; do waterljjn . . . ■ 17,!J(i
Vorhouiliny tunseliun lengtü 011 lueudto 5,G1
llolto...............7,02 M.
Oiopgung. . ...... 7.if2 7,03 „
Duplacomunt................gt;S7H(i Ton.
liigodompuld doul van hot gioots|)aiit llü M\'.
De S. is geheel van ijzer en volgens het cellensysteem gebouwd, lo \'t geheel heeft het schi|) S\'i watiü\'diclue compartimenten.
Hewanenin g: NVI 10 incli kan.: \\ll 10 inch stukken staan in een kazemat met afgesneden hoeken, in iederen hoek een, de acht overige in de breede zijden. Voor en achter de kazemat loopt het boord in. Aan elk eind van de kazemat bevindt zich een kom-m mdoloren. De IV overige kan. staan ongedekt op het bovendek. De hoogte der batterijdrempels in 0,05.
Pantser; aangebracht op de waterlijn en tegen de kazemat. Maximum dikte Ijt)5 111M. op 305 niM. hout (in .38 mM. huid: naar voren en naar achteren neemt de dikte af tot 178 mM. De kazemat
V.NGKI.ANll,
is iu de /Ijdon met \'i\'üt en van voren en achteren met 178 mM. (tluteu gepuiitsercl. Het dek is gedubbelil met \'18 mM. platen.
Machines: van Maudslay, zijn horizontale werktuigen van Ti)ld |). kr. Snelheid l;{,7 mijl. De cylinders hebben \'2,95 M. diam. en 1,\'2\'2 M. slag; de oppervlakcondensors bezitten 88üü messingep |iijp,jes van 19 mM. middellijn binnenwerks, het benoodigde water wordt aangevoerd door twee 91-4 mM. ceutril\'ngaal pompen met zuigbuize.n van \'180 mM. middellijn. L)e schroef heeft 7 M. diameter en kan ontkoppeld worden. De stoom van Di,(\' \'vg- spanning wordt gestookt in acht kistvormige ketels (ge/anirnlijk met vlampijpen van
M. lengte en 7(i mM. middellijn), waarin per stuk vijl vuren zijn van 2,l2\'2 M. lengte en 914 m.M. breedte. De stoom wordt oververhit.
De Supkiiu heeft verder een stoonistuurinrichting van Mattliew l\'aul en (!quot;. uit Dunbar en is getuigd als bark.
De pantserschepen BELLISLE en ORION.
Deze ijzeren schepen werden te Poplar (London) voor rekening van de Turksche regeering gebouwd en heetten PKiK-i-SciiKiiEi\' (Scliip der eer) en Buudsch-i-Zai\'Eu (Teeken der overwinning). In 1878 werden ze overgenomen door Kugeland en gedoopt als boven; ze liepen van stapel resp. in 187(i en 1878. Oflicieel werdcüi zi\' pantser-korvetten genoemd; er staat een schoenerbrikstuig in.
Afmetingen:
Ijongte............. 74,70 M.
Broodto.............15,85 „
Diopgoug................5,75 ,
Uoplaccmunt...........4720 Ton.
Bewapening: IV lk2 inch nquot;. \'2 (kal. 305 mM., 25,4 tons) opgesteld in een kazemat. Om vuur te kunnen geven in de jaag- en retraite-richting is het boord ingebogen.
Pantser: op de waterlijn en tegen de kazemat. Op de waterlijn /,ijn de platen 395 15k2 m.M. en liggen tegen \'250 mM. hout en 38 mM. ijzeren huid; liet dek is gedubbeld met 78 mM. platen.
Machines: vau 3900 4020 ind. p. kr. Snelheid 13 mijl.
(Gepantserde Kruisers.)
Het gepantserde schip SHANNON.
Volgens de plans van Barnaby heeft men in Engeland, naar het voorbeeld vau Rusland, schepen doen bouwen, die alleen gepantserd
104 UNUKLAN n.
/ijn lui\' bf.vriligin^ van Wiltei\'lijii, ketels i\'ii mucinnrs. dus wiliirvun ilc bülUü\'ij, lii\'liulve iloor ecu [liiar i;(\'|iiuitserile sehiilten Ui^on enlileer-scliotun, niut «reilekI is. Mist ile veriiiiiiiliii\'ing vim liot |i!iiitsei- kan liet niet aiiilers of ile scliepen iiioesleii lieter zocwiUii\'dig un luunliger Nvonlen on daanloor botor kuiiiien voldoen luui linn husteiiiining uls kruisers. 13e Shannon word dun alzoo volgens do gestolde eisclion to I\'eiuliroke gebouwd on liep in 1870 al\'.
Afinotingen:
Longto tuss lien do iooilljinuii . 7U,-^ M.
Ürcüilti) op dc wutoi\'ljjn • . jl),l.quot;gt; Voi\'lioudiiiy tussclion lonffto on liruuiltu t,sl
llulto..................0,48 M.
Diupgung ... ii,I0 igt;,öii „
Dopliiconiuiit ..........j-lS\'J Ton.
Iiigcdoinpold iloul van hot grootspant !Jü,ö() Mquot;.
De ronii) is van ij/.er en gobouvvil volgens liet «bracket t\'raine svstoni»; liij is niet voi\'iler opgebouwd dan tot den onderkant van don
gordel, op welkin hoogte juist bet tusscliendisks ligt. De gordel staal op den romp als een soort van kast en op deze komt weder oen bovenstuk, alles mot zware ijzeren ribben, boekijzors, strippen enz..
ISNGICLANI).
iiiiii clkiimlrr vitIiciiiiIcii. In hut voorsclii]) licoft men mM,
ilillt; g(jjiaiilsenl schot, wuiiniclitor hot jaaggescliul i.s op^osluM. lick (Mi jaaggoscliut zijn van ho von beschut door eon soort van dok. De overige stukken slaan open en bloot; de aslijnen liggen II,()(gt; M. hoven water,
Bewapening: 11 10 inch (\'254 inM.. 18,ÜO tons) kan. als jaag-stnkkon, ook in de breede zijde kunnende vuren; VI)) inch iruVI., ■12,19 tons) in de breede zijden en I 9 inch in de retraiterichting dat ook in de zijden te gebruiken is. L)e S. heeft in de breede zijden lanceertoestellen voor W. torpedo\'s.
Pantser: De waterlijn is beveiligd door een gordel, die 2,75 i\\l, hoog is en tol op 18,IJ M. van den voorsteven loopt. Deze gordel bestaat uit 2 gangen van 220 quot;i(IIi niM. dikke platen op \'•254 inM. hout.
Het voorste deel van het schip staat geheel bloot aan vernieling, doch is gevuld met kolen om aan het binnendringende water een kleinere ruimte over te laten, üp de hoogte van tien onderkant des gordels echter, ligt het tusschendeks. dat door Ii8 niM. platen beschermd is, zoodat liet benedengedeelte van het schip moeilijk lek geschoten kan worden. De pantsergordel is van voren gesloten door een ■228 m.M. dik dwarsschot, dal door het tusschendeks heenloopt en strookt met het pantserschot van de redoute waarin hel jaaggeschul i.s opgesteld.
Machine: van Laird, horizontaal compound-, 3540 ind. p. kr. Snelheid 12,5 mijl. De proeftocht leverde geen gunstige resultaten op, vooral wat de snelheid betrof: bovendien is het schip buitengemeen rank bevonden.
De S. heeft één schroef en is volgetuigd.
De pantserschepen NELSON en NORTHAMPTON.
Deze schepen zijn een vergroote en verbeterde soort van Shannon. Het retraitegescbul wilde men ook beveiligd hebben en tevens het aantal stukken vermeèrderen, waarmede een vergrooting van 1884 ton deplacement gepaard ging.
De Nia,son en Noiitiiampton zijn zusterschepen, die alleen verschillen in de machines. De plans zijn van liurnaby: de NKl.sois werd op de wei\'f van .lohn Klder iv t!0. te Glasgow gebouwd en liep in Nov. 1870 van stapel; de Xohtiiami\'Ton is van Napier and Sons en liep ook in Nov. 1870 al.
105
KNGKLAND.
Afinotiiigfiii:
lionytc tusscliun ilo loudljjnon..........M.
Hruudtc..........................IS/i!)
Vorhoiuliiiji; tunscliuu longto on broudte 4,(i(gt;
llolte............................7,(U) -M.
Diopgang............7,21 7.52
Deplacuiuoiit......................7U2ii Ton.
km;
Ingudompuld duol van liot groots|iiiiit . J 15,25 Ms.
De schepen zijn van ijzer eu gebouwd volgens het bekende cellen-systeem. Door liet gebruik van tweeiingschroeven heeft men de machinekamer door een langsschot in twee hoofddeolen kunnen ver-d(!elen. In het schip heeft men talrijke dwursschotten zoodat er zicli wel 90 compartinienten in bevinden. De Engelschen noemen d(!/(; schepen «onzinkbaar». De buitenhuid is tot even boven de waterlijn bedekt met teakhout, dat vervolgens door middel van /.ink gedubbeld is. Tegen het zware slingeren heeft men twee bijkielen aangebracht, die M. lang en S:J8 inM. hoog zijn. Het massieve roer is 5,49 M.
hoog, 3,35 M. breed en bestaat uit \'i lagen teakhouten balkplanken in een ijzeren raam.
Bewapening; IV KJ inch kan., waarvan er II uil de breede zijden en jaagrichting en de andere If uit de breede zijdenen retraite-richting kunnen vuren; VIII 9 inch kan. in de breede zijden. De
engeiianr.
stukken stfttii niet ojien zooul.s o|i ilc Shannon, niatir /iju besclml door (jen dek. Hoogte der onderdrempels 4.75 M. Belmive bel gv;-uoemdo gesel uit lieef\'l men nog VI 20 ponders, III 9 ponders en I 7 ponder voor landings- en sloepsgeschut, verder II Qatling- en VI Nordenfeldt-niitrsüIleuses. Beide schepen zijn in de breedc zijden voorzien van lanceertoestellen voor W. torp.; bovendien lieeft de Nouthampton nog twee torpedo-booleir 2d,! klasse aan dek, die met behulp van \'aadboonien in zev(!n minuten kunnen worden uitgezet.
Pantser; Het middengedeelte van het schip is ter lengte van 55 M., van af 1,53 M. onder water tot aan het batterijdek (1,22 M. boven watei\'), gepantserd met 220 178 niM. platen op 254 inM. hout. Het batterijdek draagt |jlaten van 51 mM.; de batterij is van voor-en achterschip gescheiden door gepantserde schotten, waarvan het voorste schot met 220 .-20!i mM. en het achterste met 203 —152 mM. platen gepantserd is. De gepantserde schotten zijn omgebogen en beschermen alzoo de hoekstukken tegen schoten in de hreede zijden. Tusschen de stukken zijn ijzeren schotten aangebracht om de vernielende uitwerking van springende granaten zooveel mogelijk te beperken; tegen splinters heeft men bovendien tegen boord netten gehangen. Nog kan het geschut in de breedc zijden van uit den koniinando-toren afgevuurd worden, zoodat de manschappen in gevaarlijke oogenblikken zich eerst behoorlijk kunnen dek ken.
Onder de waterlijn heeft men, met het oog op de ongedekte einden van het schip, weder een gepantserd dek; dit dek loopt uit in den ram en bedekt ketels, machines en overbrengers der stuurinrichting op de stuurpen. De ongepantserde voor- en achtereinden zijn zooveel mogelijk opgevuld met kolen, water enz., om bij het lekschieten zoo min mogelijk aan drijfkracht te verliezen.
Machines; van de Nelson zijn door Klder geleverd en van het compound systeem. De hoogen druk cylinder heeft 1,52 M. en de lagen druk cyl. 2,64 M. middellijn op 1,067 M. slag. Ue kist (koffer) vormige ketels staan in vier van elkander afgescheiden compartimenten. zijn 2,80 M. lang, 3,76 M. breed en 4,42 M. hoog, ieder met 3 vuren; stoomdruk 27,22 Kg. De machines zijn geprojecteerd op 6000 ind. p. kr. en brengen de twee vierbladige schroeven in beweging. Deze schroeven zijn verschillend van andere vierbladige. doordat zij eigenlijk bestaan uit twee voor elkander geplaatste tweebladige schroeven, met welke inrichting men den tegenstand bij het zeilen eenigszins poogt te verminderen. Op den proeftocht liep de Nelson volle kracht 14,05 mijl. Barkstuig.
107
KNOFXAND.
Miicliiiics: van ilc Noutuami\'Ton gelovdnl (Iimh1 l\'enii, belioorcn (ui liet (;oiii|ioiiiitl-(;.\\[iaiisie sysli\'i\'in. XHIIo kraclil werken /.ij als gewone werktuigen niet expansie, op reizen eeliter, waarbij het voort-ilureml volle kracht loopen geen vereischte is. kun men ze. als lt;;oni|ionii(l-iiiachiiies gehrniken. Deze inrichling maakt dat het gewiehl der werktuigen mindei kan vallen, omdat ze kleiner van constructie zijn dan volslagen com|)oniid-machines. Elke machine heeft 15 cylinders (stapel-niach.) van I,;t7l M. middidlijn en 0,(KH M. slag. Bij volte kracht wordt de stoom te gelijk in de zes cylinders gevoerd, met halve kracht en dan volgens het comjiound systeem werkende, komt de stoom alleen in den voorsten cylinder van elke machine en van daar in de andere, die dan als lagen druk cylinders dienst doen. Elke cyl. heelt een expansieschuif\', die tegen de stoomschuif\'is aangebracht; bij elke machine behooren wijders twee oppervlakcondensors. De lucht- en voeding-pompen zijn verbonden aan de stoomzuigerjukken. ile centritugaalpompen werken zelfstandig. De stoom wordt gestookt in zeven hoogen druk ketels, waarin Lilt vuren met (H,^ M-roosteroppervlakte; zij staan in de midscheeps ruggelings tegen elkander aan.
On den proeftocht voldeed het schip goed; met een llaauwe gelegenheid van ^ tot li wendde het in 10 en verhalsde het in \'■iü minuten ; vol en bij liep het met deze llaauwe koelte ii mijl, ruim zeilende met de ra\'s bijna vierkant, werd er 3,8 mijl gelogd. Op 550 M. afstand werd, terwijl het schip volle krachl liep. op een schijf gevuurd, waarbij het afvuren der batterij door middel van het electrisch toestel in den kommando-toren, zeer goede diensten bleek te kunnen verrichten. De kommando-toi en was telephonisch verbonden met de brug en ook met de mars, waaruit de opgaven nopens den afstand der schijf werden gedaan.
Met een stoomdruk van \'27,Kg. en \'V, expansie bereikte men .quot;M170 ind. p. kr. Met \'/:! v\'111 \'l\'\' kracht stoomende lieji het schip 10.0\'i mijl, de stoomdruk bedroeg toen .\'iO Kg., het luiditledig (vacuum) in de condensors 711 mM; 00 slagen; ontwikkelde iml. p. kr.\'207\'2.l.
Daarna werd een proef genomen met -/3 kracht, waarbij 12,117 mijl geloopen werd en de indicateur diagrammen i074.!l p. kr. aangaven; gemiddelde stoomdruk 28.58 Kg.; vacuum 686- 712 mM.. 74 omwentelingen. De stoomstuurinrichting werd door één man gemakkelijk behandeld, terwijl voor het gewone stuurrad 2/i man noodig waren als liet roer 25° aan boord gedraaid moest worden. In Dec. 1870 werd nog een proeftocht gedaan, waarbij onder volle kracht
108
KNOET,ANP.
snc.llitM\'l Villi l:VJ7:i mijl iioi-cikt word nuU 01 KW,05 inlt;l. p. Ur. Do Uolenvoori\'fiail bcili\'iiajil \'l^ltl • ton.
Do NoimtAMPTON volmol iiiu\'il i\'.m hooft oon \'/,oil(i|i|)orvliili van k2:inO,75 M!.
Het gepantserde schip MONARCH.
Dit was hot oorsto ffrooto toronschip dat inon honwdo. mot dool hot ook to (loon dionon als pantsorschip llt;tc klasse.
Do Monaiicit werd to Ohatharn ftobnuwd volgons hot hor. gonlol systoom naar do plans van Iiooil; do kiol word «joloüjl \'il Oct. ISdH. hot si-hip liop k2.r\') Moi I8()S af on kwam in Ang. IStiit in dionst.
Afmetingen:
Loiigto tiissi\'lion do loodlijneu 100,1)8 .M.
Voi\'lioiiding t.iissclion liMigtoun brooitfr .quot;1,87
Diepgang.........quot;■sr\' \'7gt;!l2 gt;\'
Ingodoinpeld dool van het grootspant 114,08 M2.
109
Kowaponi ng; IV l\'i inch 11\'. \'2 (:105 mM., \'25,3 tons) geplaatst in do twoo torens; 11 H iiudi (2\'2i) mM.. 12,19 tons) als jaaggoschiit: 1 7 inch kan. (178 mM.) in do rotraitorichting.
i\'antser: aangebracht op de waterlijn van af l,.)\'2 M. onder water tot i.W M. en /i\',k27 M. (in do midden tor bescherming van do voeten dor torens) hoven water. Bovendien zijn do voorstukken 011 liet achterstuk door liet aldaar opgetrokken pantser beveiligd. Do dikte van hot pantser bedraagt tegen do torens \'254 m.M . boven, op on onder do waterlijn 178 127. 178 -127 en 45\'i 10\'2 mM.. alles op :!05 mM. hout on UI 19 mM. binnenplaat of huid. Het pantser .Ier dekken bestaat uit II! (ï mM, staal op hot bovendek 011 uit 10 mM. ij/oren platen op hot batterijdek. Ho middollijii dor torens is uit wendiü 8,011 011 inwendig t).7(gt; M.; 1I0 binn(!iihoogto bedraagt Igt;.17 M.
knoei,and.
Miic.liincs: vim Humphiy and Tenant Ui Deptfovd, hebben 11LK) noni. — 78W ind. p. kr. De met mantels voorziene cyl. hebben ;,(,05 M. middellijn en l,.i7 M, slag; ze wegen 8 ton per stuk. De stoom wordt geleverd door (• ketels (\'2 daarvan zijn maar half zoo groot als de overige) waarin 44 vuren met 77,20 M- rooster- en 2260 M-, verwarmend oppervlak De machinekamer is till,(Mi lang en neemt met de ketel- en vunrplaatsen 35,.\'56 M. der scheepslengte in. De schroefas is van Rigby en Beadtnore te Glasgow en weegt \'J(i ton. De tweebladige schroef heeft 7,1(1 M. diain. en een toenemenden spoed van 7,16—8,60 M., ze weegt \'2k2 ton. Stoomdruk 13,61 Ivg. Op den proeftocht bedroeg het deplacement 8070 ton, de diepgang 7,23 M., de machines ontwikkelden 7842 p. kr. met een stoomdruk van 14,0(1 Kg. en 63,61 slagen per minuut, de spoed van de schroef bedroeg 8,03 M., de snelheid eindelijk 14,937 mijl. Gedurende de (1 achtereenvolgende uren was de snelheid gemiddeld 14,715 mijl.
(Het gepantserde schip CAPTAIN.) f
Ter nagedachtenis van de 476 ongelukkigen (waaronder Captain Ooles), die met dit schip te gronde gingen, geven we de volgende teekening.
Gebouwd volgens de plans van Captain Coles bij Laird te Birkenhead; van stapel geloopen 27 Maart 1869, verongelukt op zijn eerste reize, in den nacht van 6 op 7 September 1870, nabij Kaap Finisterre.
De pantserschepen DEVASTATION en THUNDERER.
Het ontwerp dezer schepen is van Reed en gemaakt volgens de instructies van Childer, eerste lord der Engelsche admiraliteit, die bepaalde, da( de nieuwe schepen meer offensieve en defensieve kracht benevens grooter vermogen zonden hebben dan eenig, op dat «ogenblik bestaand, schip ter wereld.
Het project gaf 1,6 M. boord boven water, maar de oommissie van aanbouw, bang geworden zijnde na het gebeurde met de Captain,
ÜO
engeland.
Imiclit. Hit on \'i,OH M., wannloor flf pri\'ens (la-sohijnbaiv, stabiliteit van •43° to( SS\'/a0 helling steng. Men erkende oveiigene, onbekend als men is? met de uitwerking van de Oceaan-deining op dergelijke vaartuigen, dat de stabiliteits kroimne slechts theoretisch kan ontwikkeld worden, van daar dat men bovengenoemde grens die der schijnhnrc stabiliteit noemde. Met eenige kleine veranderingen, zooals het verlengen der borstwering door ijzeren (ketel) platen, waardoor voornamelijk achter (•n voor de verhooging van boord verkregen werd, kwamen de plans gereed en men zou daarmede schepen krijgen, die in staat waren IMMtO engelsche mijlen ver te stoomen, een gevecht aan te gaan en zonder kolen innemen weder een Engelsche haven konden bereiken. Den 42 Nov. 1809 werd de 1). op stapel gezet en I quot;I Juli
1874 had de alloop plaats.
Afmetingen:
tiiHHcliiiii de loodljjnen . 8li,87 Al.
lireedto........................18,97 ,.
Voi\'lio)i(liiifgt;\' tusBohen longte en la\'eodtc ^,58
Holte........................8,13 M.
Diepgang...... .... 8,01—8,2*i „
Dopineoment....................9387 Ton.
De romp is die van een gewoon schip, verdeeld in 3 langs afdee-lingen, die ieder onderverdeeld zijn in ItJ waterdichte compartimenten. De cellen van den dubbelen bodem kunnen 1080 M:1. water bevatten, \'2 stoompompen dienen om het water in of uit te pompen; men regelt dit naarmate de aanwezige hoeveelheid kolen. Op het dek. dat de romp van boven sluit, liggen drie lagen platen van 25 mM., aangebracht op zeer zware dekbalken. Op die platen heeft men weder 402 mM. dikke dekdeelen liggen. De pantsergordel, bestaande int twee rijen platen van 203 -305 mM. op 229—457 mM. hout, steekt boven do zijden van den romp uit. Deze gordel is op de hoogte van den bak van boven verlaagd, zoodat. hij nog slechts 152 mM. boven water uitsteekt; dit is geschied om het voorschip minder zwaar en dus beter geschikt te maken voor het lichten op de golven. Hel staat te bezien of de Devastation met een volledig boegpantser, als vechtmachine niet volkomener zon geweest zijn,
De borstwering bestaat nit twee gepantserde wanden, die achter den (eenigs/.ins verzonken) bak beginnen en achter den achtersten toren eindigen; die wanden staan op het eigenlijke bovendek van den romp op een ouderlingen afstand van 15,24 M. en zijn 2,43 M. hoog en 22,55 M. lang. De platen zijn bij de torens 305 mM., overigens 25/t mM. dik, en worden gesteund door hout tusschen ijzeren spanten
144
kngf.lanh.
112
terzelfder dikte nis de platen; achter het gnhnel ligt een ^\'2 inM. dikke ijzeren huid.
Het dek draagt M niM. platen waarop de 102 inM. dlt;!kdeelen zijn bevestigd. In zee worden alle toegangen tot het benedenschip afgesloten, behalve zij, die tusschen de borstwering uitkomen en doorgetrokken zijn tot het stormdek, d, w. /. tot 7 M. boven water. Op tie (linden der borstwering staat een toren, elk voorzien van II 12 inch. kan. nquot;. I (kal. 305 inM., 35,560 tons). Deze torens hebben een middellijn van !),52 M. uit- en 7.31 M. inwendig; ze zijn bij de poorten 20 mM. dikker gepants(!i\'d dan aan de tegenovergestelde zijde en hebben ieder een gewicht van :tOO ton. Di^ paiitser|)lati\'n zijn van het borstweringdeli tot aan den bovenkant der torens uit één stuk; ilit wonder van wsilswerk werd ten uitvoer gelegd bij Cammell and (!0. to Sheflield. De torenwand bestaat uit de zes volgende deelen: 1. 220 mM. plaat; 2. 229 mM. Italiaansch eikenhout tusschen ijzeren spanten; ;gt;. 152 mM. plaat; 4. 152 mM. Ital. eikenhout tusschen ijzeren spanten; 5, ijzeren binnenhuid van twee \'19 mM. platen; 0. ijzeren spanten van 254 mM; logen deze laatstee zijn matten aangebracht om de torenbemanning te beveiligen tegen bouten, moeren, klinknagelkoppen, splinters enz., die, zoo de toren getrorfen wordt, niet zullen nalaten een luchtreis te ondernemen.
lt;s
( l ; «lü ( Ljp quot; 0 « ?gt;
De bovenbouw is van liidile ijzeren platen, omgeeft de borstwering en eindigt van achteren in een dubbele ellips, om de stukken in de gelegenheid te stellen met volle inclinatie, achter over het dek heen te kunnen vuren. Deze bovenbouw, eigenlijk een zeer groot dekhuis,
ENGKI.ANll.
bevat de kajuit, verblijven, bummx, enz.; de wanden /ijn gccLMnenteerd met het Welsh Patent-cement, waar overheen geschilderd is. De cement is vennonjsd met afval van kurk (slechte wariritege!eidlt;!r) on dient hoofdzakelijk om het zoogenaamde «zweeten» van het ijzer te voorkomen. Tusschen de borstweringen en de torens staat een dekhuis, waarvan de wanden van boven buitenwaarts gebogen zijn en het stormdek dragen. Door dit dekhuis loopen de schoorsteeneii, de toegangen van het benedenschi|» tot het stormdek, de kommando-toren en de mast, die dient tot liet hijschen en strijken der sloepen. Daar alle andere luiken, torenpoorten, enz., In zee zijn afgesloten, zou door het dekhuis fïeen lucht genoeg aangevoerd worden, niet alleen voor het leven der bemanning maar ook voor het branden der vuren; hierin wordt voorzien door twee proote ventilators, die met afzonderlijke stoommachines verbonden zijn. Op den bak limoen twee 5 tons Martin ankers.
Van den voorsteven af gerekend tot den voorkant van den bovenbouw (zijnde 20,7:{ Al. ongeveer), heeft liet boord 2,82 Al. en het pantser 152 niM. hoogte boven de waterlijn; in het midden dei-lengte van genoemden bovenbouw (54,8(5 M.) .\'{,5 en 1,27 M.; van hier af tot het hek 1,68 en 1,37 M. De onderkant van den pantsergordel ligt 1,52 Al. onder water, doch loopt achter en voor wat op. De poorten van den achtersten toren zijn 4,01 M . en die van den voorsten 5,23 Al. boven water gelegen. De hoogte van het stormdek is 7.11 Al. boven de lastlijn, die van den masttop 17,07 Al. boven het stormdek en die van den top der steng weder 14,32 boven den top van den mast.
De machines zijn van l\'enn en hadden, toen ze nieuw waren, gezamenlijk 6648,61 ind. p. kr. Zij brengen twee schroeven in beweging; snelheid 13,8 mijl. Kolenvoorraad 1700 ton.
De draaicirkels worden op den proeftocht gemaakt in 41quot; 7S tot ■4quot;\' SOquot;, diameter 239 —314 Al.; hoek van het roer met de kiel3:!l/20. Behalve de groote werktuigen heeft men aan boord van de D. nog 5 machines voor de ventilators; 2 stel machines voor de torenbeweging; 2 stoomspillen; 2 stoompompen voor het vullen der ketels; I hulpvoeding machine; 1 groote stoombrandspuit; 1 groote machine voor algemeene diensten; 2 stel werktuigjes om asch te wippen; 1 stel machines voor de stoomstuurinrichting; 2 machines om sloepen te liij-schen; 1 stel werktuigen voor den steamcutter; 2grootestoomlenspoinpen.
Behalve de reeds opgenoemde kanonnen heeft men nog A\'l Nordenfeldt mitrailleuses op het bovendek en bovendien I (ratling kanon in de mars en een zei file kanon, dat op de geschiktste plaats gesteld wordt.
113
8
KNO F, I., A Ml).
In il(! liDi\'stwiMing zijn torpuflo-poortoii voor do liiuc.Hfii\'toestolleii tot VV. torpedo\'s, van wolkc Isiatsten or zich 12 nan boord bevinden.
Noff moot vermeld worden, dat liet sclii|i van oleotriselie toeslellen voorzien is, dienende voor seinlanlaarn.s on alannlampon (ot liet verkennen van vaarwaters en torpedo-booten.
De TniJNDF.bf.n is to Pembroke gebouwd en af\'geloopon in 1875; hel is een zusterschip van de Devastation. De bewapening is iets verschillend, daar de \'Pu. in den voorsten (oren II IS\'/o inch kan, (317,5 mM. 38,615 tons) heeft staan in plaats van Tl 12 inch stukken n0. 1. Op den proeftocht bereikte de Tuümifheh een snelheid van lli.i mijl met fW7o ind. p. kr. Kvenals de I). is ook dit schip ingericht voor het lanceeren van W. torpedo\'s.
Het gepantserde schip DREADNOUGHT.
Dit schip heette oorspronkelijk de «Fmtv» en is een vergroote en verbeterde Devastation. Het werd gebouwd te Pembroke en liep in Maart 1875 van stapel. Het ginoto onderscheid tusschen Dn. en Dev. bestaat in de borstwering, die op het eerstgenoemde schip gelijk strookt met den pantsergordel, terwijl zij op het laatste schip meer binnenwaarts staat.
|
Afmetingen enz.: | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
ENGEI-ANt).
I i 5
Bowapr, iiing: IV l\'i\'/o inch (.\'{8,0 tons) kun.
Machines: tweelinsschroef- van Humphry amp; Tenant. Oompouml-systeem; niiddellijn van don liooüvn-ilriik cyl. 1,(5« M„ van de lagen-drnk cylinders \'2,\'29 M. ni(lt;t l,:!7 slao-. J)o luchtpompen, die van brons zijn, wordigt;n donr den lagon-di\'uk cvl. in beweging gebracht. Do opper-
l is\'. \'s-t. OrRADXOI\'oht, opstolliiiff vim liot jjfesrliiit.
vlak condensors kunnen ook met gewone injectie werken; hun centrifugaal circulatie pompen kunnen des nooils met binnenboffids water werken, iets wat bij lekken, ijsgang, vuil nan de oppervlakte
engeland.
van het buiknibooi\'ds water (o|i rivieren), en/., goeil te pas komt. De werkassen bestaan uit tlrie stukken van H,25 M. lengtt;«n i5-| niM. inifldellijn; de schroefassen zijn binnen de (lakkingbussen 457 ni.M., daarbuiten iOfi inM. dik en dragen schroeven van 6,\'10 M. diam. en 7,\'l(i M. spoed. De i\'2 ketels en een hulpketel, locomotief\' model met ovale doorsnee, 4,27 M. lang, 3,71 M. diam., staan ruggelings
tegen het langsschot; tegenover eiken ketel bevindt zich een kolen-schuif. De ketelplaten zijn van 1.3 1!) niM. Het verwarmend oppervlak bedraagt 1780 M2, het roosteroppervlak SI M-.
In het voorjaar van 1870 deed de Dn. zijn proeftocht, waarop met 8210 ind. p. kr. een snelheid van 14,3 mijl werd bereikt. Hetschip lieeft slechts één seinmast en is, evenals de schepen van de Dev.-klasse, met lanceer toestellen voor NV. torpedo\'s voorzien.
Het gepantserde schip NEPTUNE.
Dit schip werd oorspronkelijk voor rekening der Hraziliaansche regeering gebouwd en heette Indepf.ndencia. Het werd in 1878 aan Engeland verkocht en kan aiingemerkt worden als een vergroote en verbeterde Monauch. De Neptune liep Sept. 1874 van stapel, na eerst Ie zijn blijven steken en zelfs gedeeltelijk gebroken te zijn; na den alloop werd het schip in een droogdok te Woolwich gehaald, de schade geheel gerepareerd en vervolgens door Samiuia gepantserd.
Afmetingen:
Loiig\'te tussdion ilo loodljjiion . . • lJJ,44 Al.
Breedte.................19,20 „
Diepgang...........7,54—7,(12 „
Doplaeement....................89Ö0 Ton.
Ingedompeld deel van hot grootspant 132,50 Ma.
Bewapening: IV 12 inch n0. 1 in de torens en If 8 inch (\'203 inM., 9,140 tons) geplaatst achter «jen gepantserd schot in hel voorschip onder fieri bak. De aslijnen der torenstukken liggen 4,27 M. boven water. Op het dek staan ff sloepsstukjes en vóór zoowel als achter f mitrailleuse ter wering van torpedo-booten.
Zooals uit de lig. blijkt staan de twee torens achter een borstwering, terwijl het pantser, buiten boord, als een gordel op de waterlijn is aangebracht. De dikte der platen bedraagt in het midden der lengte, van dezen gordel 305 m.M. op een zelfde dikte teakhout, waarachter nog 25 in.Vf. binnenhuid in twee lagen. De borstwering omgeeft de torens, de machine en koekoeken, zoomede de munitie-transportkokers; zij draagt een pantser van 228 -254 niM. op 250 mM. teak. Het horizontale pantser boven de borstwering is 25—38 m.Nf., voor en
F.NGKI.AMT).
uchtiu\' boven den pantsëvgoi\'ilel. .r)\'l 7(i mM. \'lik. De torenplaten hebben aan de poortzijde een afmeting van IJliO mM., aan den tegen-overgestelden kant zijn ze van \'279 mM.. op een zelfde dikte teak. Achter den bak staat de komrnando-toren. Het dek is doo»\' gewone platen tegen geweei\'vimi\' beveiligd Op het stonndek staan 2 electrisch-licht-loest\'illen. De bak met kommando-toren en de dekhutten achteruit maken IkïI vui\'en in de kielrlchting onmogelijk, doch de doode hoeken zijn niet zeer groot.
De fokkeniast staat dicht achter den bak; zijn tuig wordt op het borstwering dek behandeld, waartoe he( loopend touwwerk geheel vaart door knechten, die binnen de grenzen der vuurlijnen zijn geplaatst. Het want van den fokke- zoowel als van den grooten mast is vliegend op één span na, dat sterker is dan de overige hoofdtouwen en in gevecht blijft staan. De groote mast staat tusschen de mitchine-koekoeken en even vóór den achtersten toren; zijn tuig wordt op het borstweringdek bediend; in tijd van gevecht kan men er ook op het stormdek mede manoeuvreeren. De bezaansmast wordt vim het achterdek, waaronder zich de hutten bevinden, bediend.
Machines: horizontale trunk- van S832 ind. p. kr., gebouwd bij Penn. De middellijn der cylinders (\'2 voor elke machine) bedraagt
117
KNGKIjANI).
iM,, ilio der tninkiui 1,19 M. met ecu sluff van 1 ,l!7 M, Dc sloom won It gfjlfwcitl door ucht ketels, in twee afgescheiden compartiinenten opgesteld. De ketels zijn 5,4 M. lang, ;{,2 M. hoog en :gt;,8 Af. breed, hebben eik vijf vuren ter breedte van 0,9 M. en zijn geconstrueerd voor een stoomdruk van \'2,11 Kg. per cM2. De schroefiissen hebben 510 mM. diam. Op den proeftocht in Mei 1880 werd met 795)3 ind. p. kr. (tri omwentelingen) een snelheid van 14-,\'2 mijl bereikt.
De Nbptünk is als admiraalschip ingericht en voorzien van alle hulpmiddelen van het moderne zeewezen, als torpedo\'s, electrisch licht, enz. Barkstuig.
Het gepantserde schip INFLEXIBLE.
De Inklkxible is tegenwoordig het grootste en sterkste gepantserde schip der Kngelsche vloot. Het werd in Portsmouth gebouwd naar de plans van Darnaby en liep in April 1876 van stapel.
Afmetingen:
Ijongtu tussclion du loodlijnon . . . \'JT.\'jt M.
Broeit te......\'..........22)«7 „
Verhouding tusschen lengte on breedte 4,26
Holte........................7,45 M.
Diepgang...........7,14—7,75 ,
Deplacemeiit..................11400 Ton.
Ingedompeld deel vim hut grootspant 156,40 Jl3.
Hij de constructie werd, ter wille van grootere sterkte gevoegd bij geringer gewicht, veel staal gebruikt.
De 1. is het eerste der zoogenaamdii «Cit/Vdei, schepen», waarvan het type zich op de volgende wijze laat beschrijven. De eigenlijke romp, die geheel onder de waterlijn ligt, is van boven totaal afgesloten dooi\' een gepantserd dek, waardoor hij tegen opvallend vuur volkomen beveiligd is; in dit gedeelte (\'1,90 M. onder water) bevinden zich de ketels, machines en stuurtoestellen. Boven op den romp staat in het midden een soort van gepantserde citadel, die 4.88 M. hoog, 33,55M. lang en \'22,90 M. breed is; in het bovengedeelte der citadel heeft men \'2 torens, die niet in de midscheeps maar diagonaalsgewijze (en échelon) tegenover elkander staan. Voor en achter de citadel is de romp opgetrokken, waardoor het vaartuig den gewonen scheepsvorm heeft; deze gedeelten zijn echter geheel ongepantserd. Tegen het indringen van het water zijn die voor- en achtergedeelten in talrijke waterdichte compartimenten afgedeeld, grootendeels bestemd tot kolenbergplaatsen. Langs hut boord zijn ze allen geheel opgevuld met
KNGKI.AND.
kurk, /ooiliit hot (sigenlijk is oiiig(!ven door 0011 rousacihtigo
reJflingboei van 5,k27 M. doorsnede. Het aantal celten, die gedurende den bouw allen livdraulisch \\\\erd(!n orulci\'zodit, bedraagt stuks. De 8 ventilators zorgen voor de noodige luelit in het benedenscln|i; ze worden bewogen door vier Brotherhood cv Hardingham 3 cyl. machines. Achter en voor de citadel heeft men dekhuizen, die slechts 0,5 breed zijn om niet te hinderen aan het vuur in de kielrichting; door deze inrichting en omdat de torens «en échelon» staan kan .nen in ih liklrichüiig steeds alle stukken gehniiken.
De Inflkxuilr heeft vier dekken: liet buiten de citadel met 7() mM, [daten gepantserde tusschendeks; het kuiklek; hot opperdek, dat binnen de citadel met 7lt;) iriM. en daarbuiten met 13 mM. platen is belegd; het lichte dek boven de dekhuizen. De steven is voorzien van een geduchten ram.
119
^^■-rgt;\'-riVp\'TjKUjd- W,
De gepantserde wand van de citadel is, evenals bij de torens van ile Devastation het geval is, in tweeën gedeeld; de vei\'deeling is; i. een plaat van 305 mM.; \'2. \'275 mM. teakhout; 3. een plaat van 30rgt; mM.; i. teakhout ter dikte van 152 mM.; 5. twee ijzeren platen elk 25 mM. dik. De buitenplaten zijn allen even dik, de binnenplaten zijn ter lengte van één gang 305 mM. en in de overige, gangen slechts \'203 mM. dik (zie, tig. 00). Vóór het, gevecht kan men, door het inlaten van water, den diepgang met 300 mM. vermeerderen, waar-dooi\' de onderkant van het pantser, in plaats van 1,00 M., \'2.20 M. onder water komt te liggen. Des voorzijde van do. citadel is op dezelfde wijze gepantserd als de zijwanden; van achteren zijn de platen gezamenlijk van 300 -500 mM. dik, terwijl de dikte van het geheel overal 070 mM. blijft.
KNQKI.AND.
De torens staan zooals gezegd is cu échelon, ile voorste aan 1$1). de acliterste aan Sb.; zij zijn vevbonden «looi\' (\'lt;gt;11 \\ vormige brug, o]gt; hel midden waarvan de gejiantserde koinrnando-toren staal.
Üi\' torens liebben uitwendig een middellijn van 10,51 M.. inwendig van 8,53 M.; «Ie onderkant der poorten ligt 3,66 M. boven de gewone-en 3,36 .VI. boven de gevechtslastlijn.
De bewapening bestaat nit IV \'16 inch (406 mM., 81,\'i tons) kan., waarvan de glasharde granaten in staat zijn Ttó) mM. te doorboren. Het schip is er echter op gemaakt om nog zwaarder geschut te voeren. Elke toren weegt met toebehooren 7(i\'2 Ion; ze worden
EN GEI, A ND.
zoo wo I nis He stukken iloor middel van hydraulisclie werktuigen (bedacht door George Rendel) bediend. Als men onder groote elevatie schiet, loopt het stuk toch nog zoodanig inclineerende in, dat de poorten daarvoor niet grooter behoeven te zijn.
De pantsering van de torens bestaat, evenals die van de citadel, uit pantserplaten in twee lagen, welke platen resp. 229 en 178 mM. dik zijn. Deze platen zijn van lust compound systeem (gesmeed ijzer waarop in toestand van welhitte vloeibaar staal is gegoten) en geleverd door de firma Cammell amp; C0. te Sheflield; door het gebruik dezer platen heeft men het torenpantser dunner kunnen laten vallen.
Machines: verticale tweelingschroef compound- van Elder iv C0.; h. d. cvl. (2) van 1,78, 1. d. cyl. (^4) van 2.29 M. diam. en 1,22 M. slag. De stoomschuiven zijn van het cvl. systeem en kunnen door middel van stoom en hydraulische kracht zeer snel bewogen worden (bv. bij aanzetten, stoppen of omkeeren van beweging). De stoom wordt onder een druk van 4,22 Kg. per cM- ((iü pd. per vierk. eng. dm.) gestookt in 12 ketels van welke er acht één en vier twee vuurplaatsen hebben (m. a. w. lt;S enkele en 4 dubbele ketels). De afmetingen van de dubbele ketels zijn 5,182 M. lengte, 2,819 M. breedte en 4,343 M. hoogte; de 8 enkele ketels staan in twee groepen en zijn slechts 2,743 M. lang op een breedte van 4,140—3,353 M. en een hoogte van 4,724—4,064 M. De mondingen der schoor-steenen liggen 19.8 M. boven de benedenste vuurplaatsen. De stoom komt uit de ketels in de hoogen-druk cylinders, daarna in \'Ie lagen-druk cylinders en vervolgens in de oppervlak condensors (ook voor gewone injectie ingericht), die van 6(150 pijpjes van 19 mM. diam. buitenwerks voorzien zijn; het condensatie oppervlak bedraagt 1480 M-. De centrifugaal- (circulatie-) pompen kunnen ook dienen als lenspompen in geval de twee Friedniann\'sche ejectors, van .100 ton per uur capaciteit en de talrijke stoom- en handpompen het niet meer af kunnen. Tot deze laatsten behooren o. a. een 152 m.M. (middellijn zuigbuis) dubbelwerkende stoomlenspomp, een 216 m.M. stoombrandspuit met eigen Kingston kleppen ( lenspomp en brandspuit elk met twee pompen), in\' ieder der vier ketelplaatsen een 102 mM. hulpvoedingpomp, twee kleine stoompompen om dek te spoelen, enz.
De machine luchtpomp is van brons en heeft een nnddellijn van 804 mM. bij 08(1 mM. slag. De cvlindrische tralie expansie-schuiven kunnen den stoomtoevoer tot op \' l(- -\'/o van den slag doen plaats hebben; haar excentrieken kunnen gemakkelijk buiten werk gesteld worden.
De spiegels der hoogen-druk cvl, zijn gevoerd met Withworfh staal,
121
KNGKI,ANT).
ilül in vloeibaroii torstand gqim\'sl. is. \\\'iiii hiitzeitUo iiiütttnl zijn iiii|j; dn Iiolhi schroefassen (die uit li deelen bestaan) aan elkander verhouden door massieve koppelstukken; de assen hebben uitwendig 400 en inwendig 254 niM. middellijn; /ij eindigen in massieve ge-smeede assen, die door de |iakkingbussen en srliroet\'kokers loopen en schroeven van (i M. dragen. De schroef kok i^rs worden buiten boord door armen ondersteund. Op den proeftocht werd een snelheid van 14,75 mijl bereikt met 2 tweehladige Griflith siliroeven. Het ontwikkeld vermogen bedroeg 8407,3 ind. p. kr., het aantal omwentelingen 7! -75 per niimmt, het luchtledig 054—0X5 niM., het kolenverhruik 1 Kg. per uur p. kr., doch het deplacement bedroeg, bij een diepgang van 0,37 M ., d. w. /. 914 niM. minder dan volgens volle toelading, 9200 ton. In den loop van 1880, toon de Inixexible geheel was uitgerust, heeft men nieuwe proeven genomen.
Het schip is als brik getuigd. De ondermasten, van 0,91 M. doorsneè, zijn van staal en uit twee stukken. Het onderste stuk heeft een lengte van 6 M. en eindigt op de hoogte van den bovenkant der dek hutten, in een koppelstuk waarop het bovengedeelte van den mast staat, die een gelijksoortig koppelstuk bezit. In tijd van oorlog kan men het bovenstuk wegnemen en vervangen door een enkelen seinmast. In vredestijd zijn de masten volgetuigd. Ue afmetingen van het mastgestel zijn de volgende:
(iioüte mast, liovun dok..........28.77 M.
Groot iimrsstong.............I4,0(gt; „
Groot brumstong met top.........11,8!) „
(iehoole hoogto grooto top bovon dek.....49,72 „
BiiksmaHt, bovendek...........22,85 M.
Kruissteng...............14,17 „
(irietje steng met top...........11,81) ,.
Gelieelo hoogte kruistop boven dek......48,\'JI „
Het gewicht dezer masten is resp. 13 en 121/ij ton. Het zeilopper-vlak bedraagt 1700 M2.
De pantserschepen AGAMEMNON en AJAX.
In Sept. 1879 werd de Ag. te Chatham en in Maart 1880 de A.i. te Pembroke van stapel gelaten. Beide schepen zijn van een verkleind InFLEXiBLE-type, doch van dezelfde constructie.
Afmetingen: 85,34 M. lengte, 20.12 M, breedte, deplacement 8492 ton. (Snelheid 13 mijl.)
Pantser: aangebracht tegen citadel en torens (opgesteld en dcheïon). Het citadel pantser bestaat uit 2 lagen, gezamenlijk ter dikte van 457 mM,, verbonden met en gesteund door 914 mM.
122
kn(m,ANl).
tciiklmul. liet tofoip|iuiilfi(,T liecl\'t (iuii (likt(^ vmi 4(M) inM. (do pliiten ulleen). Do (lokken dragen 7(gt; mM. platon.
Me wupo ii i ng: I\\ hJ\'/o inch kan. (317,5 mM.. 38,(i tons, doorskigvor-mogen voor 381) mM. pantser.) Men /iet, dat niet liet kloinore deplace-mcnt een vennindoring van olVonsiovo en defensi\'ivo kracht moest gepaard gaan. Do citadel heeft in do breedo zijden poorten lot hol plaatsen van lanceortoestellen voor VV. torpedo\'s.
Alhoewel deze schepen oen vooruitgang zijn op het gebied van gepantserd mutorioel. valt het niet te ontveinzen, dat zo wederonder-wetsch zijn met betrekking lot do proeven met hel Krupp geschnl in 1877, waarbij het 35,5 cM. (57l/,2 tons) kanon een pantser, volgens het model van de Agamkmnon. op 1830 M. afstand doorboorde. Met deze krachtige uitwerking van het geschut moet natuurlijk in den vervolge rekenschap gehouden wordon.
Hoe ook, zooveel is zoker dat een eskader, saamgesteld uil do Ini\'I.kxiüi.k, Ajax, Agamemnon, Dukadnouuhi\', Tiiundfrkd, Devastation, Monaiich en Neptune, lang zal kunnen zoeken voor het op do wereld zijn portuur heeft gevonden.
De pantserschepen COLOSSUS en MAJESTIC.
Deze schepen staan op stapel resp. to Portsmouth en te Dembroko. op welke plaatsen tegen het midden van 1879 het kielleggen plaats had. Zo zijn van staal; elk stalen stuk wordt, voordat het op zijn plaats gebracht wordt, behoorlijk ondorzocht. De geponsde gaten worden iels te klein gelaten voor de bouten, terwijl rnon, om het uitscheuren lo voorkomen, de van gaten voorziene stukken uitgloeil on door een boor de gaten op wijdte brengt. De klinknagels zijn allen van ijzer.
123
De Colossus on Majestic hebben eon oitadel en torens evenals do Im lemble en wijken alleen in de hoofdafmetingen van dit monster-schip af, gelijk te zien is uit de volgende opgaven.
Afmetingen:
liongto tusschen du loodlijuoii . .
liroodtü..........
Holte...........
Diepgang..........
Hoogto viiii liet dek boven water .
Deplacement.........
Ind. p. kr..........
Snelheid (berekende).....
Kolenvoonaad........
99,06 M. 20,73 „ 7,19 „
7,70-8,00 „ 2,90 „ 9150 Ton. 6000
U Mijl. 950 Ton.
I LH
Scheeps- on citii(lel-|iiiiits(!r (in twee
lagon) eoinpoimil-\'rlt;)i\'t.\'ti|iunts(il\' . . Dakpantser . I\'lquipage ....
1.quot;gt;T in M.
40() „
m „
400 limn.
B I\'. wapcüilig: zal waarscliijiilijk uit IV ;i8 tons stukkon, IV kleine granaatkanons (6 inch), wat veld- lt;;n sloepsgcschul on [V of\' VI Noi\'denfelilt mitrailleuses bestaan. Onder liet voordek (ge|ianl-serd) /al oen inrichtiiifi; gemaakt worden voor lanceertoestellen tol W. torpedo\'s.
\'De schepen zullen voorzien zijn van een mast met laadboom, enkel tot het in- en uitzetten van sloepen. Eindelijk worden ze nog uitgerust met twee Thornycroft- of Yarrow-torpedo-booten.
Evenals op de Ini\'lkxible, heeft men weder gezorgd voor talrijke, comparlimenten, kurkgordel, enz. Het gewicht van het schip alleen wordt op (»150 ton geschat; de prijs is: van het materieel 240000 C van den arbeid \'2051)00 £, waarbij nog de uitrusting komt.
De verhouding tusschen lengte en breedte (4,78 : 1) in verband met den vorm, de machinekracht en de te bereiken snelheid, heeft tusschen de scheepsbouwkundigen Eroude en Barnaby nogal aanleiding tot beschouwingen gegeven, daar de laatstgenoemde in een rapport over den arbeid van Reed voor het «Oomitlec nu Dcsignst) zelfs de verhouding V/o al een grens noemde. Niettegenstaande de bedenkingen van den heer Barnaby werden de nieuwe schepen ontworpen naar de onderzoekingen van den heer Eroude. Barnaby gelooft dan ook niet dat ze, behoorlijk toegeladen, met het gegeven vermogen aan de ontworpen snelheid zullen beantwoorden.
Het gepantserde schip COLLINGWOOD.
Dit schip werd onlangs op stapel gezet te Pembroke. Het heeft twee vaste torens, elk met II en barbette opgestelde 4\'2 tons kanonnen. Behalve met dit zware geschut is de C. nog bewapend met een batterij van VI inch achterladers, die tusschen de torens staan. De snelheid zal 15 mijl moeten bedragen; de kolen voorraad 1500 ton. Het schip is op de waterlijn ter lengte van 4\'2 46 M. gepantserd met compound platen. De ongepantserde einden hebben een onder de waterlijn gelegen horizontaal pantser om den romp tegen plongeerend vuur te vrijwaren. De wijze van pantseren komt overeen met die op de Inii.i-\'aiblk. Overigens zijn er alle verbeteringen van den nieuweren scheepsbouw, enz. op toegepast. Het deplacement komt overeen met dat van de (\'olossus, waarmede de Oou.iNGwoon slechts alleen in pantser mi bewapening verschilt.
kngelanh.
l\'ln^ilantl bezit teguiiwoorclig vooi\' ilc kiislvoi\'ilwli^iny: 18 gepaiitseivlc; vaartuigiin.
28 ougepantserdi! kanoiiuccrhodten dei\' Starxcn-klussc en homlerdtal toipedo-bdotcji.
Van —188(1 werden et\' 19 van ikw. soort gebouwd, waarvan er één werd afgekeurd. Hun namen zijn:
De rompen zijn van ijzer, gebouwd volgens het cellen systeem en hebben geen buitenkiel. Het 114 mM. dikke |)aiitser is o[j 254 niM.
| ||||||||||||||||||
|
Abyssinia |
De gepantserde vaartuigen SCORPION en WIVERN.
Deze schepen heetten toen ze hij Laird te. Birkenhead op stapel stonden Ki, Toijsson en Monassih. Zc werden voor rekening van de geconfedereerden in Amerika gemaakt, in 18tii door Engeland gecon-(isceei\'d, later aangekocht en onder bovenstaande benamingen bij de vloot gevoegd. Zij liepen in 1867 van stapel.
•125
kngkland.
hout b(!V(!stig(l. i)e twee torens licbben uitwendig een middellijn van 7,31 iVT., inwendig van 5,79 M. en zijn gepantserd met 140 vnM. ijzer op 350 mM. teak; hun bewapening bestaat uit Tl 9 inch kan. De poortopeningen komen maar weinig boven het (gepantserde) dek uit; hoogte der torens boven dek 1,60 Af.
Machines; van 1,450 ind, p. kr. Zij brengen twee 3-bladige schroeven van 4,27 M. middellijn in beweging. Snelheid 10,5 mijl (o]gt; den proeftocht). Cirkel sh. om in 41I, 15s, bh. om in 4m 35s.
(Het gepantserde vaartuig ROYAL SOVEREIGN.)
Dit was een voormalige driedekker, volgens de plans van Watts geraseerd, gepantserd en van vier torens voorzien. Als historische bijzonderheid laten we hier enkel de afbeelding volgen van het reeds afgekeurde schip.
Het gepantserde vaartuig PRINCE ALBERT.
Ijzer gepantserd vaartuig met vier torens, gebouwd bij Samuda in Londen, van stapel geloopen M(}i 1804. De plans zijn van Watts. Het schip is uit den tijd doch komt nog op de Navy Lid voor.
Afmetingen:
Lengto tusschen de loodlijnen . . . 73,15 M.
quot;Breedte......................14,66 „
Diepgang...........quot;gt;,68—6,19 „
Doplacoment....................;t90f) Ton.
Bewapening; IV 9 inch kan. De vier torens zijn niet even groot daar de diameter van een hunner 6,10 M. bedraagt en die van de overige 9,71 M.
Pantser; maximum dikte 114 mM. op 457 mM. hout.
Machine; 2128 ind. p. kr.; snelheid 11,6 mijl.
De gepantserde vaartuigen VIPER, VIXEN en WATERWITCH.
Deze vaartuigen zijn zusterschepen en onderscheiden zich alleen door de voorstuwers. De Viper en Vixen hebben tweelingschroeven.
1\'26
enuki.ani).
flo Wateiiwitcu Imeft een hydraiilischen voortstuwei\' van Hut-hven en is als zoodanig liet eenigste scliip in de Engelsche rnai\'ine. De schepen zijn gebouwd naar de plans van Re(!d en liepen van\'1805- 1866 van stapel.
Afmetingen: Vipf.r en Vixf.n. Waterwitoh.
Lengte tiissclion do loodlijnen . 48,B7 49,38 j\\l.
[treedte......................lt;),75 !),7S „
Diepgang...........3,2fi—3,5ri 3,5» „
Deplanement.......... 1228 I27ÏI Ton.
Bewapening: IV 7 inch kan., opgesteld in een, vrij op dek staande, kazemat.
■ Pantser: op de waterlijn 114 mM., naar voren en achteren verdunnend toeloopende en liggende tegeti 251 mM. hout.
Machines: 7(M)—770 ind. p. kr.; snelheid van de Vipeii 9,475 en van de Wateiiwitcu 0,233 mijl. De hydraulische inrichting lieefl tweemaal meer tijd noodig dan de tweelingschroeven, om het schip te doen draaien, d. w. O\'/o min. tegen 3\'/4 min.
De borstwering-monitors CERBERUS en MAGDALA.
De Magdala is een zusterschip van de. Cerberus, volgens de plans van Reed gebouwd en beide voor de Indische havenverdediging bestemd. Deze monitors hebben borstweringen, waardoor zoowel de toren als de toegangen tot het benedenschip enz. in geen geringe mate beveiligd worden. Zij bezitten slingerkielen.
De Cerberus werd bij Palmer aan de Tvne gebouwd en liep in
Dec. 1868 van stapel.
Afmetingen:
Lengte tusschen de loodlijnen.........{gt;8,58 M.
Breedte..................13,74 „
Diepgang.................4,64 „
Deplaeement...... ..................3344 Ton.
Hoogte van hot bovendek bovon de lastljjn .... 1,02 M. Hoogte dor borstwering „ „ „ .... 2,!»7 „
Pantser: als gordel aangebracht ter dikte van 203 mM. boven en quot;152 mM. onder water; naar voren en achteren loopt het verdunnend toe tot MO en 102 mM. De teakhouten steun is bevestigd tegen de 16 mM. dikke ijzeren buitenhuid. De spanten staan 914 mM. van elkander, behalve in den dubbelen bodem waar ze 1,22 M. afstand hebben. Buiten de borstwering draagt het dek platen van 19 mM. De borstwering slaat in het midden van hei schip, is 34,14 M. lang, 10,36 M. breed en 1,83 M. hoog, voor en achter cirkelvormig afgerond en bedekt met 152 mM. platen; in de zijwanden is het pantser
engfxand.
zelfs 20:{ inM, (lik. De stimnspantou «lezer borstwering slaan 914 mM. uit elkander en /.ijn stevig vastgemaakt cian de, dekbalken. Binnen de borstwering is het dek gedubbeld met 13 mM. [daten, uitgezonderd natuurlijk de plaatsen waar de torens, de sehoorsteenen, koekoeken enz. staan.
Bewapening: IV ld inch kan (254 mM,, 18,29 tons, vermogen tot het doorboren van 290 mM. pantser), opgesteld in torens, die binnen de borstwering op de einden daarvan staan en er 1,08 M. bovenuit reiken.
Kiff, 9ii. (\'krukiuis, zij-iianziclit.
De torens kunnen met de hand en machinaal bewogen worden; zij zijn gepantserd, aan de poortzijde met 254 en aan de tegenovergestelde zijde met 229 mM. platen.
Machines: tweelingschroef- van 1369—1436 ind. p. kr. Snelheid 9.75 10,7 mijl, Kolenvoorraad 150 ton.
De borstwering-monitor ABYSSINIA.
De Abyssinia is het derde vaartuig, dat voor rekening der koloniale marine gebouwd werd. Het is weder een borstwering-monitor volgens de, door de admiraliteit, gewijzigde plans van Dudgeon; te Londen
van stapel geloopen in Febr. 1870.
Afmetingen:
Lougto tussohon do loodljjimn.......1)^,58 M,
Breedte...... ........12,80 „
Diepgang..............4,4:1 „
Deplacement.............\'2901 Ton,
Hoogte opperdek Ijovoti do Instljjn.....0,74 Al.
128
Iloogto der borstwering lioven do liistlijn „
Hel vaartuig heeft over bet grootste deel zijner lengte (ten dubbelen bodem, verdeeld in 44 waterdichte cellen. In den romp zelf zijl1 9 waterdichte schotten aangebracht. Koven water is het gordelpanlser 178 mM. en daaronder 152 mM. dik. Op het dek staat de borstwering van elliptischen vorm, de torens enz. insluitende. De torens staan nog 1,83 boven het borstwering dek uit, waardoor de aslijnen 3,35 M. boven water liggen. De borstwering is 32,61 M, lang en in het midden 11,07 M, breed; bij de torens met 229, overigens mei 178 mM, pantserplaten bekleed, liet lorenpautser is 254 229 mM.
f.ngei.and,
dik; de torens hebben 0,48 niiddellijn en zijn ieder voorzien van II 10 inch kan. Do kommandotoren is met \'229 niM. platen gepantserd en steekt 3,81 M. boven het borstweringdek uit. De toegang tot het benedenschip wordt verleend door twee cylindervormige kokers van 152 mM. platen, 914 mlM. boven het zoo even genoemde dek uitstekende. De Abyssinia iieeft 2 seinmasten.
De machines (dir. werkende) hebben 000 ind. p. kr. en brengen twee schroeven van 2,90 M. middellijn in beweging. Snelheid 9,0 mijl.
De borstwering monitors der CYCLOPS-Klasse.
De Cerherus en Magtkm.a voldeden zoo goed, dat de regeering in 1870 naar dezelfde plans nog vier monitors liet bouwen voor do kustverdediging in Engeland. Zij lieeten: Cyclops, Gougon, Hecate en Hyjiiia en werden bij verschillende firma\'s besteld om ze snel klaar te hebben, met het oog op een mogelijken Euro-peeschen oorlog na het uitbreken van het Fransch-Duitschc conllict. De Cyclops werd gebouwd op de werf der «Thames Shipbuilding Company» te Black wall; de Gokgon bij Palmer amp; C0. te Yarrow on Tyne; de Hecate bij de firma Dudgeon Brothers amp;C0. te Cubitt-Town aan de Theems (Londen) en de Hvdiia bij de firma Elder amp; C0. De plans zijn van Heed. Men maakte niet den aanbouw zulk een haast, dat liet o. a. tic Th. Shipb. Cv. gelukte de Gyci.ops in negen inaanden, na hot o[) stapel zetten, te doen alloopen. De overige monitors wei\'drn ook nog in den \'-Hip van 1871 te water gelaten.
Afmetingen;
Longto tusscliGii dn loodlijnon . .
Hi\'oedto............
Diepgang...........
Doplacemoiit..........
Hoiigto liovondok boven do lastlijn . linogtn horstwoiing boven do lastlijn.
i\'in
boven on op do watoi\'ljjn . . 20H l.r)8 .Mm.
onder do waterlijn..... 122 127 „
togen de borfltwering. . . . 203—229 „
122 127
l\'aiitsoi\'dilcte
togen de torens op dek .
229—254 i)8
229 —279
l\'antaoi\'stenn
Bewapening: IV 40 inch kan. opgesteld in de torens.
9
130
kngf.t.anft.
Machines: tweelingschroef- van 14-7\'2—1755 ind. p. Ier.; zij Fig. 94. Cyclops.
kunnen de schepen «en snelheid van il mijl medede«l«n. Kolcn-vorirmid 150 ton.
De borstwering monitor GLATTON.
In 1808 begon Rusland zwaar gepantserde torenschepen te bouwen, welk voorbeeld in Engeland gevolgd werd door het op stapel zetten van de Glatton. Dit schip is meer bestemd tot het aanvallen van vijandelijke kustverstorking«n dan tot kustverdediging, waartoe het ook door den (met het oog op de zeewaardigheid) grooteren diepgang minder te gebruiken is. De G. werd te Chatham volgens d« plans van Reed gebouwd en liep in Maart 1871 van stapel.
Afmetingen:
Lengte tusschen de loodlijnen..........74,0s JI.
.....\'..........10,40 „
Bewapening: 11 1\'2 inch nu. \'i (305 niM., \'25,-4 tons; dooi borings-
5,r)4-
-5,90 „ 4912 Ton.
F.N\'OF.t.ANf),
vermogen vöor 309 tnM. pantser), opgosteM in iien toren die 2,13 M. boven de borstwering uitkomt. Achter den toren heeft men een dekhuis, iliit omgeven is door een rij ijzeren kolommen.
Pantser: boven en op de waterlijn 305 inM,, beneden deze lijn 254 inM. dik. Het pantser blijft achter en voor van dezelfde sterkte. De houten steun bestaat uit 508 mM. teak en is bevestigd op twee lagen platen van 25 mM., die op hun beurt op de spanten gek Kuiken zijn. Deze laatsten hebben een breedte (dwarsscheeps) van 254 mM. (;n staan 010 mM. van elkander. Het pantser van den toren is 305—356 mM. dik en ligt op 381 inM. teak en twee lagen binnenplaten van 16 mM\'. De voet van den toren wordt beschermd door de borstwering, die tot 1,68 M. boven dek of 2,92 M. boven de waterlijn reikt en met 305 mM. platen gepantserd is. Het borstweringdek draagt platen van 38 mM.
De diepgang kan door het inlaten van water vermeerderd worden. De kolenvoorraad bedraagt 250 ton, doch kan meer zijn, zoo mende reservoirs die voor den waterballast bestemd zijn als kolenruimen gebruikt.
M a chines: van 50( t iiom. = 2868 ind. p. kr. Zij brengen tweeling-schroeven in beweging. Snelheid 12,1 mijl.
De Gi.atton werd in den laatsten tijd van toestellen voorzien om onder water VV. torpedo\'s te lanceeren. Het schip heeft, evenals de monitors der CERBEnus-klasse, een recht afloopenden voorsteven zonder ram.
Het gepantserde ramschip HOTSPUR.
Op het voorbeeld van de Kransche marine werden in 1869 twee gepantserde ramschepen op stapel gezet; de Hotspuu en de Rupeiit. De HoTsi\'un werd, volgens de plans van lieed, gebouwd bij Robert Napier amp; Sons te Glasgow en liep in Maart 1870 van stapel.
A fmetingen:
liiüigti! tiissehon de loodlijnen. 71,03 M.
Breedte...... ..........15,24 „
Diepgang\' ............ 0,75—(!,!!() „
Deplacernont....................1010 Ton.
De Hotspuu heeft drie dekken, van welke het middelste door 2 lagen platen tegen plongeerend vuur beschut is. De dikte dezer platen neemt naar voren en naar achteren af. De ram is 2,74 M. lang, zijn scherpe punt bevindt zich ongeveer 2,44 onder water.
Bewapening: bestond uit 1 12 inch iic. 2 (305 mM., 25,-4 tons;
131
engeland.
(loorboringsvemiogen voor 309 niM. pantsc.r), gesteld op een flraaischijf in een vasten toren.
De Hotspub bevindt zicli nu bij Lainl om een mot conipound-|)laten gepantserden druaiharen toren te verkrijgen.
Pantser: maximum dikte op de waterlijn \'270 mM. op 305 mM. hout. Machines: tweelingscliroef- van 3497 ind. p. kr. Snelheid 12,(i mijl.
Het gepantserd ramschip RUPERT.
Dit schip werd volgens de plans van Reed te Ohatham gebouwd en liep in Febr. 1872 van stapel.
Afmetingen:
Ijongto tusnolien dn loodiijnen............7(1,20 AJ.
Hroodto......... .... 16,15 „
niopgnng..............(gt;,55 -7,11! „
132
Deplacemont........ ... 54-11 Tdii.
Bewapening: If 10 inch (25i mM., 18,20 tons) opgesteld in een draaibaren toren, die zeer voorlijk staat en met 305 mM. platen gepantserd is. De aslijnen liggen 3,35 M. boven water, waardoor liet geschut nog bij vrij slecht weder kan gebruikt worden.
knoki.and.
Pa ntser: op do waterlijn 279 mM, tegen 305 niM. hout en 32 inM. ijzeren huid.
De scherpe punt van den ram ligt M. onder water en steekt ter lengte van 3,66 M. uit. De ligging van den ram steil het schip in staat, om vijandelijke schepen nog onder het pantser te kwetsen.
Machines; van Napier amp; Sons te Glasgow, tweelingschroef- van 4635 ind. p. kr. Snelheid \'13,6 mijl.
Het gepantserde schip CONQUEROR.
Dit schip werd kortelings geleden te Chatham op stapel gezet en zal gebouwd worden volgens de plans van Barnaby. Het is 8ÜÜ ton grooter dan de Rupert en niet zooals dit schip van ijzer, doch van staal gelijk de Colossi^, Majestic en Colling wood. De bewapening-zal bestaan uit II 12 inch n0. 1 (305 mM., 35,566 tons; doorborings-vermogen voor 334 mM. pantser), opgesteld in een draaibaren toren. Ook worden er in de breede zijden toestellen aangebracht tot het lanceeren van W. torpedo\'s. Op de waterlijn wordt het schip gepantserd met 305 inM. compound-platen. De Conqueror is eigenaardig om zijn ram, die in vredestijd weggenomen kan worden (veilig voor oefeningsesk. 1). De machines zijn berekend op 4500 ind. p. kr.
Het gepantserd ram-torpedoschip POLYPHEMUS.
Dit schip is ontworpen volgens opgaven van Admiraal G. Sartorius en is, zooals de eerste Lord van de admiraliteit zich uitdrukte, eenig in zijn soort. Het werd in 1878 op stapel gezet en is zoover klaar, dat de afloop des noods in weinige weken kan plaats hebben. Aan de beschrijving van dit origineele vaartuig ontleenen wij het volgende.
De Polyphemus bezit een grooten ram, die 3,66 M. uitsteekt, zoo diep ligt dat het de grootste schepen nog onder het pantser kan kwetsen en in vredestijd afgenomen kan worden. Het verband, dat tot steun van dezen ram moet dienen, bestaat uit een stelsel van horizontale en verticale platen, die tegen den voorsteven en hei gepantserde dek steunen en een menigte cellen vormen. Het zich boven water bevindende deel van het schip is zeer klein, van boven met 76 mM. stalen platen gepantserd en convex om zooveel mogelijk de projectielen te doen afglijden. Voor het overige heeft het vaartuig, dat voor het grootste gedeelte onder water gedompeld is, ongeveer den vorm van een cylinder met spits toeloopende einden. Deze cylinder, 1,37 M. boven water uitstekende, is, zooals men begrijpen kan, van boven afgeplat door het
133
F.NGi;i,ANl).
comvoxo dok. Boven op dit dek heeft rnen, over liet ^/.j der lengte van het schip, een soort van dekhuis dat liet storindek draagt; op dil stormdek staan de sloepen en is een kommando-, stuur- of kaartenhuis aangebracht. Door het dekhuis loopen de toegangen tot het benedenschip, de schoorsteen en de seinmast, die ook tot observatiepost en het houden van uitkijk is ingericht. Zoo afwijkende van den gewonen vorm als het schip boven water is (het zoogenaamde doode werk), zoo geheel verschillend met den vorm van andere schepen is die van den romp onder de waterlijn (het levende werk). De cylindrische vorm, waarover boven in algemeene trekken gesproken is, blijft lot eenige voeten onder water voortbestaan en is tot daar gepantserd; vervolgens neemt de doorsnede den V vorm aan. Het grootspant heeft dus zoowat den vorm van de doorsnede een er drijftol en is tot aan het begin der welving van het opperdek ingedompeld.
De Polypukmus is (tusschen de loodlijnen) 73,15 M. lang, de breedte bedraagt I\'i.tO M., de diepgang ti, 10 M. en het deplaceinent quot;i(UO ton. Het pantser, dat tot 1,83—\'2,\'13 M. onder water doorloopt, bestaat uil stalen platen van 70 niM. De horizontale tweelingschroet compound-machines zijn bij Humphry X\' Tenant te Deptford gemaakt. De hoogen-druk cylinders zijn 0,905 M. de lagen-druk cyl. 1,03 M. in doorsnede en hebben 1,14 M. slag. De 12 locomotief-ketels zijn van staal en berekend op 4!),80 Kg. druk. Men neenit aan, dat de machines gezamenlijk 5500 ind. p. kr. zullen bezitten waarmede het vaartuig 17 mijl moet kunnen loopen.
De offensieve kracht van dit vaartuig bestaat uit den geweldigen ram en uit Whitehead torpedo\'s. Deneden den ram en ook aan sb. en bb. in het midden van hel schip komen de mondingen uit van de lanceerbuizen. Men staat echter in beraad die toestellen onder water te doen vervallen en de torpedo\'s van dek af te behandelen, zooals het op de torpedo-booten gebeurl. De romp werd volgens het dubbelen bodem systeem gebouwd met doorloopend langs-verband en verticale steunplaten. De hoekijzers zijn van Bessemer-, de huid van Landore-Siemens-staal. De dubbele bodem strekt zich over de geheele lengte van het schip uit en reikt tot aan het opperdek. De verblijven, hutten en ruimen bevinden zich onder het gepantserde dek en worden electrisch verlicht; ook zal aan de seimmist een electrisch-licht toestel bevestigd worden lol het geven van seinen, het verkennen van naderende torpedo-boolen enz. De dubbele bodem is in talrijke cellen verdeeld; de romp is verder in tweeën gedeeld door een langsschol en voor het overige nog voorzien van meerdere dwarsschotten. De
134
engeland.
kutuls zijn in viur en lt;lo machines in twee coinpartiineuteu geplaatst. De dubbele bodem kan, evenals up ile Devastation en Inflexiule, voor kolenruini gebruikt worden.
Als een zeer bijzondere inrichting moet nog vermeid worden, dal op de. plaats waar zich bij andere schepen de kiel of kielplaat bevindt, de Polyphemus een rechthoekige gootvormige inbuiging heeft, ter breedte van 5Ü8 en ter hoogte van 914 mM. In deze goot liggen MÜO ton ijzeren ballast-balken (zeer groote schuitjes, expresselijk naar den vorm der goot en voor ilil doel aangemaakt), die, van binnen uit, kunnen losgelaten worden, om het schip te doen rijzen ingeval van averij of grondschoten. Het verlies van dezen ballast geeft een verschil van ,\'105—35ö mM. diepgang, ongeveer \'/o van het deplacemenl voorstellende.
De proeven zullen nog moeten uitmaken in hoeverre deze inrichting zoowel als het geheele vaartuig voldoen zal. De l^ngelsche admiraliteit stelt er zich echter veel van voor.
Engeland bezit tegenwoordig ongeveer 100 torpedo-booten, verdeeld in twee klassen. Twee nieuwe booten ^ klasse, n0. 04 en 05 van Thornvcroft en 0°. te (Ibiswiek, deden onlangs hun proeftocht in Stokes-Bay, Zij bereikten een snelheid van 17,:i tot 17,(14 mijl, zijnde ile vaart van de booten lsU: klasse (Lightning-klasse). Door de groote veranderingen op torpedo-gebied en bet onderling verschil der genoemde vaartuigen is het, binnen het bestek van dit werk, niet mogelijk een volledige beschrijving te geven. De algemeene vorm en inrichting Ie veel bekend zijnde, achten we dan ook een uitweiding over deze zaak overbodig.
Kanonneerbooten der STAUNCH-Klasse.
(ürjjvendo att\'uiten.j
Van deze klasse heeft Engeland er \'28. Het type dezer booten wordt voorgesteld door de kanonneerboot Staunch, die in 1808 door P. Hendel van de iirnm Armstrong amp; O. werd ontworpen, /ij is van ijzer en werd door de admiraliteit aangekocht om naai\' dit model andere booten te doen vervaardigen. De namen zijn:
|
kngkt.ani). | ||||||||||||||||||||||||||||
|
Afmetingen: (Staunch) lengte \'24,08 M,; breedte 7,62 M.; diepgang 1,8.\') M.; deplacenient 180 ton en vurinogen 134 ind. p. kr.
15 e wapeni ng: I i) inch Armst rong kanon. Op den proeftocht bereikte het vaartuig, met een diepgang van 1,78—1,98 M. en 136 omwentelingen der schroeven, een gemiddelde snelheid van 7,053 mijl. Deze zoogenaamde drijvende affuiten zijn zeer handig in het manoeuvreeren. Het eigenaardige hunner constructie bestaat hoofdzakelijk in de opstelling van het geschut, dat door een mechanisme van uit het ruim naar het dek wordt geheven. Het kanon met platform heeft op de Staunch een gewicht van \'2\'2 ton en werd met veel zee, toen het schip 11° slingerde, in 6—8 minuten op zijn plaats gebracht; hiertoe en tot de bediening van het stuk zijn slechts zes man noodig.
De Plucky werd het eerst naar het voorbeeld van de Staunch gebouwd en is ongeveer 16 ton grooter. De volgende waren de Comet en Blazer die 1,52 M. langer en 305 mM. breeder zijn, doch tevens grooter vermogen en zwaarder bewapening, namelijk 118 tons (10 inch) Fruser-voorlader, hebben. De Bouncer en Insolent zijn, in tegenstelling der overige booten, van staal; zo liepen op het eind van 1879 te Pembroke van sta|pel.
De Engelsclie kruiservloot bestaat uit:
15 fregatten,
44 korvetten.
2 despatch-vessels (en 3 in aanbouw),
29 sloops (en 2 in aanbouw),
48 gun-vessels (en 1 in aanbouw),
benevens 57 gun-boats;
zijnde te zamen 195 kruisers en (i in aanbouw. Van dit aantal zij1! echter 12 fregatten, 8 korvetten, 10 sloops, 4 gun-vessels en 16 gunboats hun afkeuring zoodanig nabij, dat wij ze niet afzonderlijk beschrijven zullen; van ile 201 vaartuigen (de in aanbouw zijnde mede-gerekend), komen hiervoor alzoo 151 in aanmerking.
KNGKT, ANT).
Fregatton en Kuil- (gedekte-^ korvetten. Het fregat INCONSTANT.
Het denkbeeld omtrent het bezit eeuer kruiservloot ging van Amerika uit in liet jaar 1863. De kruisers hadden toen ten doel, om ter kaapvaart uit te gaan en daardoor den handel der tegenpartij te fnuiken. Het eerste schip dezer soort, de Idaho, mislukte; een tweede proef, de zeven korvetten der wampanoaq-klasse, hadden wat meer succes, doch liepen in stede van de op 17 mijl gestelde vaart slechts 15 mijl. In Engeland was men iets gelukkiger; de eersteling was de Inconstant, die in 1868 te water werd gelaten.
Afmetingen:
fiungtu tussuhun du loodljjnoii lül.uo AL.
(jrootate lengte........ ... 10(i,4(J „
Breedte..................... . 15,24 „
Verhouding: tussehen lengte en breedte 6,6S
Diepgang..............7,07 -M.
Deplucement....... . . . 5782 Ton.
Ingedompeld deel vun liet groots|iant. . 85,20 M\'.
Fig. \'JS. IncoSSTani\', opstelling van het geschut. \\ ^l\'p\'-\'dek.
( Kuildek.
\\i/ \\\'/ .. M/M
-------- 1,1 131—ilr
Daar het niet mogelijk was om een houten schip van die lengte te bouwen dat genoegzame sterkte bezat, zoo besloot Reed de Inconstant van ijzer te bouwen en tegen de ijzeren huid een gekoperde houten aan te brengen. Dit systeem strekte ten grondslag voor alle groote kruisers.
Bewapening: X 0 inch (\'ÜW mM., 1Ü,11H tons) kan. in de batterij (kuil) en VI 7 inch n0. 1 (178 mM., 6,61 tons) op dek. De. hoogte der onderdi;enipels bedraagt 3,\'28 en 5,28 M. boven de waterlijn. Dit fregat kan in de breede zijden een lanceertoestol voor W, torpedo\'s plaatsen.
Machine: trunk- van 1000 nom. p. kr., gebouwd bij Penn te Greenwich, brengt een tweebladige schi\'oef van 7,06 M. diameter in beweging. Snelheid, op den proeftocht, 16,5 mijl met een krachtsontwikkeling van 7364,15 ind. p. kr. Do draaicirkel van 078 M. werd in 6quot;1 29« gemaakt. De Inconstant is ook een goed zeilschip; het
137
engki/ani).
zeilopijervliik bedraagt 242Ü M-. Kolenvoorruad voor het alleggc.n van van 43UU eng. mijlen, met een snelheid van 5 mijl.
Dit is liet grootste fregat der Engelsche vloot. Het liep onder den naam van LIi.ONDK in Sept. 1873 van stapel en is gebouwd volgens de plans van lieed. Van nu af aan bepaalde de admiraliteit, dat schepen boven de \'200\' (60,95 M.) lengte, van ijzer zouden gebouwd worden en daar beneden van hout of van ijzer en hout (ijzeren kiel, spanten enz. en houten buitenhuid. De volmaakt ijzeren schepen met ijzeren buitenhuid, waarop nog een gekoperde houten dubbeling is aangebracht, noemt men in Engeland k Iron ahijis cused willt woodquot; terwijl de ijzeren schepen met houten buitenhuid enz. «.Curnjmite shipsygt; heeten.
Afmetingen van de Shaii:
Ijongtü tusscheu do loodlijnen..........104,34 Al.
Uroutstu lengtü....................lüt),0ü „
JJi\'oudto..........................15.85 »
Verhouding1 tussulicn lengte en breedte . (ijöS
Diepgang............0,70—7,77 M.
Deplacomont......................(gt;040 Ton.
Ingedompold deel van liet grootspant . 91,60 MA
Bewapening: XVI 7 inch (178 mM., t),6\'l tons), II 10 inch (254 mM., 18,29 tons) en VIII 04 ponders (160 mM.). De XVI 7 inch stukken en 11 64 ponders staan in de batterij, de overige kan. op dek. De onderdrempels liggen 2,97 M. en 5,26 M. boven de waterlijn. Het schip kan in de breede zijden een lanceertoestel voor W. torpedo s plaatsen.
Machine; gemaakt bij llavenhill ^ (P. te Londen, brengt een tweebladige Irlirscli-schroef van 7,02 M. middellijn in beweging. De snelheid beantwoordde niet aan de verwachtingen; op den proeftocht ontwikkelde de machine een vermogen van 6868 (7500 gecontracteerd) ind. p. kr. en het schip liep slechts 16,26 mijl.
De houten dubbeling bestaat uit twee lagen teakhout. De binnenste laag is met ijzeren bouten op de ijzeren buitenhuid vastgemaakt, de buitenste houten huid is weder met bouten van Mun/ metaal (smeedbaar geel koper) op de binnenste bevestigd.
Het zeiloppervlak bedraagt 2387 M-.
Dit fregat behoort tot het type Shaii en is daarvan alleen in de afmetingen ouderscheiden. De I». werd te Chatham gebouwd naar de plans van Heed en in Maart 1873 te water gelaten.
138
engei.anl),
A fin (it in gen: 90.83 95,00 M. lengtis (tussdien de loodlijnen en grootste-), 14,94 M. breedte, (1,73 -7,64 M. diepgang, 5200 ton deplauemenl. IJzeren huid gedubbeld met een gekoperde houten. De boorden in de batterij zijn bedekt niet 13 niM. papieren compositie (een soort van bordpapier) om het rondvliegen van splinters te verhinderen.
Bewapening: XIV 7 inch n0. 2 (178 rniM., 4,57 tons), 11 9 inch (229 niM., 12,■194 ion») en VI 04 ponders (1(50 mM.). D(! VIII laatstgenoemde stukken staan aan dek. De hoogte der onderdrempels bedraagt 2,54 en 4,95 M. boven water.
Machine: geleverd door Humphry, Tenant amp; O. te Londen, brengt een schroef van 7,02 M. diam. in beweging. Dit schip beantwoordde, wat snelheid betreft, ook niet aan het gestelde doel, waarschijnlijk ten gevolge van het aan boord plaatsen eener zwaardere batterij en het innemen van 180 ton meer ballast dan in het oor-spronkelijk project was aangegeven. Op den proeftocht ontwikkelde de machine 5700 ind. p. kr., waarbij het schip 15,32 mijl liep. Het zeiloppervlak bedraagt 2180 M-.
De Kuil- (gedekte-) korvetten der B0 ADI CAE A-klasse.
Deze klasse, svaarmede de Dultsche Leii\'/.ig-klasse veel overeenkomst heeft, telt tegenwoordig drie schepen, namelijk: de Boadicaea, Bacchante en Euuvalus. Zij werden gebouwd volgens de plans van Reed. De Boad. liep in Oct. 1875 af, de Bacch. in 1876, beiden te Portsmouth en de Euh. te Chatham ook in 1876,
Afmetingen: 84,16—91,00 M. lengte, 13,72 M. breedte, 0,30—7,06 M. diepgang, resp. 4110, 4130 en 3932 ton deplacement.
De Boad. is geheel van ijzer; de spanten slaan 1,07 M. uit elkander en loipen onafgebroken door. Het dwarsverband wordt nog versterkt door tien waterdichte schotten. De machinekamer heeft ter weerszijden van de machine nog 2 langsschotten, om die plaats te beschermen tegen het indringende water na een ra insloot; deze schotten dienen tevens tot wanden van de kolenrniinen, die een inhoud van 400 ton hebben. Ook zijn de munite-bergplaatsen, kettingbakken enz. volgens het systeem der waterdichte Compartimenten gebouwd. Het langs-verband bestaat uit platen, ter breedte van 305—-686 mM. hoogte. De ijzeren bnitenhuid is bij de kiel 22 mM. dik. De houten dubbeling bestaat uit twee lagen van 70 mM. teak, waarvan de binnenste laag legen de ijzeren liniil is aangebracht met doorgaande ijzeren schroefbouten en de buitenste tegen de binnenste met metalen lioutschroeveii. Onder water is ile Boad. van gelijken vorm als hare zusterschepen.
139
knoklani).
doch lt;le ijzeren romp is iets kleiner gehouden voor de dikke dubbele gekoperde houten huid, die veel dunner is op de Bacch. en de Rui)., omdat deze schepen met zink zijn gedubbeld, dat door middel van, tot op het ijzer doorloopende, spijkers met het laatstgenoemde metaal een electrischen stroom doet ontstaan, die wel is waar het zink doet verteren doch het ijzer bewaart. Bovendien hebben de Bacch. en Eur. een ramsteven.
Bewapening: Buad. XVI 7 inch 110. \'i. en de Bacch. en Eur. XIV 7 inch 11«. UJ en II 04 ponders. Hoogte der onderdrempels boven de waterlijn \'2,67 M. De Boad. en Ei\'it. hebben lanc. toest. voor W. torp.
Machines; Boadicaea; compound mach. van de firma J. en G. Rennie; tien ketels; 5;J0Ü ind. p. kr.; snelheid 15 mijl; kolenverbrnik 1,1 Kg. per uur p. kr. De gegevens der zusterschepen komen hier nagenoeg mede overeen.
Gladdeks- (.ongedekte-) korvetten.
De korvetten van de BLANCHE-Klasse.
Blanche, DanaK, Dido. Eclipse, Siitxus, Spaiitan en Tenedos. Gebouwd volgens de plans van Heed, van stapel geloopen 1867—1869. Ze zijn allen van hout.
Afmetingen: (gt;4,6\'2 M. lengte; 10,97 M. breedte; diepgang 4,59—5,04 M.; deplacement 1755 ton.
Bewapening: XII 64 ponders (160 mM.).
Machines: 2006 ind. p. kr.; snelheid 12,2 -13,6 mijl. Zij hebben vaste schroeven en zeilen (misschien daarom) niet best.
De korvetten van de BRITON-Klasse.
Biiiton, Duuii) en Thetis. Plans van Reed. Gebouwd van 1869 1871.
Afmetingen: 67,06 M. lengte; 11,00 M. breedte; diepgang 4,(55—5,10 M.; deplacement 1870 ton.
Bewapening: XIV 64 ponders (160 mM.).
Ma chines: 2200 ind. p. kr.; snelheid IB mijl. Deze schepen zijn van hout en hebben dus, even als de Blanche c. s., enkele schroeven.
De korvetten ACTIVE en VOLAGE.
Gelijk met de Inconstant op stapel gezet. De constructie is volgens de plans van Reed. Ze zijn van ijzer en gedubbeld met hout en koper. Ze liepen in 1809 af op de wei 1\' van de «Thames Iron Worksquot;.
Afmetingen: 80,70 85; 10 M. lengte; 12,83 M. breedte; diepgang 5,03 6,55 M.; deplacement 3078 ton.
enreland.
Bewapening: Active: VI 7 inch (178 mM.) en IV 64 ponders. Volage : XVIII (i4 ponders.
Machines: Active: direct werkende- van Humphry-Tenant; 4016 ind. p. kr.; 14,97 mijl; tweebladige Griffith-schroef van 5,83 M diam. en 6,97 M. spoed. Volage: trunk- van Penn; 4655 ind. p. kr; 15,10 mijl; tweebladige Griffith-schroef van 5,79 M. diam. en 6,86 M. spoed.
De korvetten der ENCOUNTER-Klasse.
Encounter, Modeste, Amethyst, Diamond en SAPPinnE. /ij Unpen van 1873—1874 af en waren de laatste houten korvetten.
Afmetingen: 67,10—69,74 M. lengte; 11,28 M. breedte; diepgang 4,52—5,86 M.; deplacement 1934 ton.
Bewapening: XIV 64 ponders. Hoogte der aslijnen boven water 3,40 M.
Machines: enkele schroef- van 2150 ind. p. kr.; snelheid 13 mijl.
IJzeren korvet, gebouwd op de werf der «Thames Iron Works and Sliipbuiiding Cy.» te Blackwall hij Londen; afgeloopen Aug. 1874.
Afmetingen: 85,34 M. lengte; 13,26 M. breedte; diepgang 6,15—-7,06 M.; deplacement 3494 ton.
Bewapening: II 7 inch (178 mM.) en XVI 64 ponders.
Machine: compound-horizon taal; de hoogen-druk cyl. heeft 1,831 M. diam. en ligt tusschen de lagen-druk cylinders in; deze hebben een middellijn van 2,333 M.; slag 1,219 M. De drijfstangen zijn terugwerkend. De 3 cyl. liggen aan hb., de oppervlak condensors en luchtpompen aan sb., het circulatie-water wordt gedreven door centrifugaal-pompen met eigen machines, gezamenlijk tusschen de oppervlak condensors instaande. De stoom van 4,93 Kg. per cM- wordt geleverd door tien cylindrische tubulaire ketels van 3,657 M. diam. en 3,048 M. lengte. De ketelplaats is door een waterdicht schot in tweeën gedeeld, waardoor in de voorste afdeeling zes, in de achterste vier ketels staan. De behandeling van de aanzettoestellen geschiedt machinaal (mechanisch relais). 13e tweebladige Hirsch schroef heeft 6,40 M. diam. en een progressieven spoed van 7,315—9,144 M. Op den proeftocht langs de gemeten mijl liep de Kovr.u 14,5 knoop met 5049 ind. p. kr., 4,93 —5,49 Kg. stoomdruk en 698 mM. vacuum.
Ui
f.ngki/and.
De korvetten der OP AL-Klasse.
Tot deze klasse behooren: de Opal (vroegei\' Magicienne), Toijhmaline, Kmkrai.u, Gaknkt, Ruhy (ju Turquoise, Dczo schepen zijn gedeeltelijk van ijzer en hebben in vorm wel eenige overeenkomst met de korvetten der encounter-klasse. /ij zijn volgens het Composite systeem gebouwd doch met engelsch eiken en olmen kiel en stevens, die door sterke ijzeren banden en platen bevestigd zijn; de spanten zijn van ijzer; de buitenhuid bestaat uit twee lagen eikenhout, gezamenlijk 0,165 M. dik. Deze schepen werden van 1875—1877 te water gelaten.
Afmetingen: 70,20 M. lengte; 12,19 M. breedte; 5,70 M. diepgang en \'2102 ton deplacement.
Bewapening: XII 04 pdrs., doch de Oi\'ai. KIV (ü pilrs. en de Garnet II 7 inch kan. en X 04 pdrs.
Machines; 2000 ind. p. kr. Snelheid\'KI-13,5 mijl. Enkele schroef.
De korvetten der C 0 M U S - Klasse.
Deze nieuwste klasse van korvetten telt negen schepen:
Gomus Cleopatra Constance
Curacoa Champion Canada
Carysi\'ort Conquest Cordelia
L)e eerste zes schepen werden bij Klder amp; C0. te Glasgow, de Constance te Chatham en de beide laatste te Portsinouth gebouwd. Ze liepen tusschen IS7H en 1881 van stapel.
Afmetingen: 08,58 M. lengte; 13,54 M. breedte, 5,18—5,40 M. diepgang en 2383 ton deplacement. De schepen dezer klasse zijn van staal, doch de dekbalken en spanten van ijzer. De ram, het achterste gedeelte van de kiel, de voor- en achtersteven zijn van metaal en wegen elk 10 ton. Ken stalen dek van 38 mM. ligt over machines, ketels, munitie-bergplaatsen enz.; dit dek ligt 014 mM. onder water. Vijf waterdichte schotten reiken van de kiel tot het bovendek. De huid heeft een dikte van 8 mM. en is gedubbeld met twee lagen hout, resp. 70 en 51 mM. dik. De ramboeg is door schotten, banden enz. versterkt. De verticale middenkiel bestaat uit stalen platen van 9 mM., die tusschen de wrangen ingebracht en van boven dooi\' klinknagels verbonden zijn met het (horizontale) zaadhout, bestaande uit een plaat van 9 mM. dikte en 57 mM. breedte. Aan den onderkant der verticale kielplaat is een stalen _L ijzer aangebracht, waarvan de staande kant voor de wrangen uitgesneden is doch waarvan
ENGELANT).
de horizontale zijde onafgebroken van steven tot steven doorloopt. Dit J_ ijzer is zoowel aan de verticale als aan de horizontale kielplaat vastgebout. A.an de bovenzijde van de horizontale zaadhoutplaat zijn, ter versterking, ook nog twee hoekijzers aangebracht. De houten kiel van 350 inM. engelsch olmenhout, is met de* horizontale kielplaat door middel van, op ringen geklonken, koperen bouten verbonden. De eerste en tweede langsband (weger) zijn op dezelfde wijze als de kiel geconstrueerd, terwijl de derde en vierde alleen uittussch \'ii de spanten aangebrachte platen bestaan, die er (14 m.\\f. buiten reiken (naar binnen toe uitstekende) en verbonden zijn door middel van door-loopende stalen hoekijzers. De spanten staan 1,07 M. uit elkander. Het roer is van eiken of teakhout en kan, zoo noodig, uitgenomen worden, in welk geval een reserve roer in werking treedt, dat onder de lijn van de schroefas aan den achtersteven is gehangen. De verschansing bestaat uit verticaal geplaatste stalen platen, 1,5 mM. dik en 1,14 M. breed, die elk weder door een stalen hoekijzer versterkt worden. Bij de dtivids, kipstutten, kraanbalken, puttingijzers enz. heeft men natuurlijk nog afzonderlijke versterkingen. De schepen hebben Brown amp; Harfleld spillen, vijf Downton pompen en aan elke zijde een stalen kommandotoren.
Bewapening: XIV\' stukken, waaronder II 7 inch (178 mM.) voor jaag- of hek-gesehut en Ml (54 ponders in de breede zijden. Bovendien hebben de schepen een buis onder water tot het voorschieten van W. torpedo\'s.
Machines. De machines dezer schepen zijn van het compound-systeem en hebben 2300 ind. p. kr. Kik schip heeft zes ketels en een tweebladige schroef (5 M. diam.), die geheschen kan worden. Alleen de Covins kan de schroef niet lichten. De middellijn van den hoogen-druk cyl. bedraagt 914 mM., van den lagen-druk cyl. 1,03 M.; slag 702 mM. Kolenvoorraad 390 ton; snelheid 13 -14 mijl. De Engelsehe marine bezit in deze korvetten uitstekende kruisers.
(Aviso\'s.)
Dit zijn de eerste vaartuigen, die van zacht staal en ook de eerste, die geheel van staal gemaakt zijn; zij loopen bovendien het hardst van alle Engelsehe oorlogsschepen. Beide aviso\'s werden te Pembroke gebouwd; de [nis liep in 1877, de MEiicunv in 1878 van stapel.
143
KNOFXANTI,
iU
Afmetingen:
u Voor-koebrug.
h h Kolcnruimcu.
r c Ketels.
(I Dek in het kolenrnim.
ƒ Boveiulok.
it q Victualfc ruimen.
M. do,r geheele lengte van het schip wordt door machinekamer, kotelplaatsen en kolenruimen ingenomen. De machinekamer is, zoowel als de ketelplaats, door een dwarsschot in tweeën verdeeld. Machines en ketels liggen onder water en worden in de zijden beschut door kolenruimen, waarvan de breedte tusschen boven- en tusschendeks van 1,52 tot 2,44 M. varieert en verder naar beneden toe afneemt, (zie fig. 101). Fig. 100 geeft de plaatsing van de 10 waterdichte dwarsschotten te aanschouwen; Ier hoogte van de ketelplaats staan ze 13,41 M. uit elkander; in de kolenruimen zijn meerdere schotten aangebracht. De langsschotten der kolenruimen moeten ooi; als waterdichte schotten aangemerkt worden (lig. 100). Voor en achter den dubbelen bodem heeft men, 2,1 M. onder liet tusschendeks, waterdichte dekken gelegd, die resp. tot den voor- en den achtersteven doorloopen; liet voorste dek loopt niet door tot het voorkolenruim-dwarsschot maar tol hel schot van een klein ruim ter lengte van van 4,27 M. waarin zich de kettingbakken en waterketels bevinden. In de kolenruimen ligt nog een dek ter halve hoogte tusschen tusschendeks en kim (afdeeling A lig. 101). De munitie-bergplaatsen, victualie-ruimen enz. zijn allen als zooveel waterdichte compartimenten te beschouwen; iu \'t geheel zijn er 61 afdeelingen, waarvan 21 in het eigenlijke hol en 40 in dubbelen bodem en kolenruiuien.
knofxani).
Het plan voor de Iris berustte op de volgende voorwaarden: 1. groote snelheid; *2. groote kolenvoorraad; 3. machines en ketels onder water en in de zijden beschut door kolenrui men; 4. genoegzame stabiliteit, opdat het schip zeewaardig blijve als de kolen- en mondvoorraad genoegzaam verbruikt zijn of wel als er een groot gedeelte van de cellen door lek als anderszins volloopen; 5. zoodanige lengte,
dat de eigenschappen van het schip bij het manoeuvreeren er niet door lijden. Aan al deze voorwaarden voldoen de lias en de Mkucjdiiv uitstekend.
Bewapening: X 04 ponders; lanceertoestel voor W. torpedo\'s in de breede zijden.
Machines: dit zijn, zooals nog uit de volgende figuur blijkt, tweelingschroefmachines. Zij hebben vier hoogen-druk cyl. van 1,041 en vier liigen-druk cyl. van 1,905 M. middellijn; de slag bedraagt 0,914 M. De lioogen-drnk cyl. zijn tegen den voorkant der lagen-druk cyl. aangebracht. De stoornschuivon met excentrieken worden door een toestid
145
10
KNOEI. A ND.
van Stephenson te werk gesteld, doch men heeft ook een stoomaanzet-toestel, waardoor één man kan stoppen, aanzetten, enz. De cylinders zijn door middel van zware ijzeren stangen, die tevens voor geleibanen dienen, aan de stoelen voor de krukassen vastgemaakt. De oppervlakcondensor en luchtpomp van elk werktuig staan achter den lagen-druk cyl. (om plaats te winnen). Ue condensors zijn, ter wille van het geringere gewicht, van koper. Ue voorste condensors hebben 5290 koperen pijpjes van \'2,1.14 M. lengte en 10 miVt. diam. binnenwerks, die der achterste werktuigen hebben 7024 pijpjes van gelijke doorsnee
en van 1,600 M. lengte; het geheele condensatie-oppet\'vluk bedraagt i.300 M2 per stel machines. De enkelwerkende luchtpompen hebben \'1,092 M. midd. en 0,533 M. slag; zij staan verticaal en worden door overbrenging der beweging van den zuiger des hoogen-druk cylinders, gedreven. Tusschen ile heide, machines, die op dezelfde as werken, staat een dwarsschot, voorzien van waterdichte deuren, De
enokt.ani).
cenlri Cugiialpompon voor hol circulatic-watcr worden door eigen machines bewogen en hebben 1,143 M. middellijn. Men kan olkn machiiK! ook als oeno gewone direct workondo machine, zonder com-ponnd beginsel, gebruiken, waartoe een inrichting (Sell\'s [latent) dient, die de communicatie tusschon hoogen- en lagen-drnk cyl. afsluit en den stoom uit de stoomleibnis tevens direct naar den lagen-drnk cyl. doet vloeien; de afgewerkte stoom komt dan van heide cyl, onmiddellijk in don condensor. Met do luis werden talrijiu? proeven genomen omtrent den besten vorm van schroeven. Üe voortsin we v die het best voldeed was een vierbladige schroef van 4,97 M. middellijn en (gt;.,]() M. spoed (gemiddeld); de op de, door de schroef beschreven cirkel, geprojecteerde vlakke inbond der vier bladen bedraagt het 0,\'2iS8 van dien cirkel. Ue bladen zijn op de niteindon wat omgezet om do ccntrifugaal-werking der schroef wat to verminderen. \') Met de genoemde schroeven ontwikkelden de machines van de This een vermogen van 77;W ind. p. kr., waarmode hot schip 18,572 (!) mijl liep. Andere schroeven gaven wel oen snelheid van 18,587 mijl bij een vermogen van 7550 ind. p kr., doch zij brachten het schip in zulk een hevige schudding en trilling, dat de moorden; snelheid van 0,015 mijl geen voordeel ontspon tegenover het ontstane nadeel. l)o schroefbladen zijn van geschutbrons en blank gepolijst om de wrijving zooveel mogelijk te verminderen.
De Mercury bereikte met 7513,95 ind. p. kr. oen snelheid van 18,755 mijl (!!); aantal omwentelingen por minuut: sb. 93,44, bb. 97,20; de Mercury is het snelvarondsto zeeschip van de geheole wereld.
De ARETHUSA, LEANDER en PHAËTON.
147
Na hot zoo uitnemend slagen van de hierboven beschreven kruisers, besloot de Admiraliteit er nog 3 te bestollen bij do firma li. Napier amp; Sons to Glasgow. In \'t algemeen, bijzonder in de hoofdafmetingen, zijn zij gelijk aan do luis. Hot voornaamste onderscheid bestaat daarin, dat de machines lichter zullen zijn, waardoor oen besparing van gewicht zal worden vorkregen, die don kolenvoorraad ton goede komt. De ketels en machines zullen overdekt worden mot oen een dek, bestaande uit 2 lagen stalen platen van 15 mM. De schepen worden van staal gebouwd volgens hot dubbelen bodem systeem on
\') Door lt;loz(! working toch, wil liet water van hot midden dor schroot\' wogvlicdoit, torwjji oen ophooping vim water op hot geheolo Hohroorhliul gowonsoht in, om zoovool mogelijk pnrtjj vim dun voortutuwor to trokkon.
ENOKI.ANn.
moeten in den tijd van twee jaren gereed zijn. De Icolenvoorraad zal 1000 (.on bedragen. Po machines (tweelingschroef-) zijn horizontale oompound-werktuigen, een stel op elke schroefas; de machines staan in twee voor elkander liggende waterdichte compartimenten en wel sh. machine in de voorste en bb. in de achterste afdeeling. Het verinogen is berekend op ■ \'00 iud. p. kr., de snelheid op 10 iniji-Deze nieuwe kruisers worden voorzien van alle uitvindingen op t gebied van het moderne oorlogswezen, zooals stoomstmirtoestel, torpedo\'s, mitrailleuses, eleetrisch licht enz.; bovendien zullen ze nog uitgerust worden met een paar torpedo-booten 2\'lc klasse. De bewapening is nog niet bepaald, alleen staat vast dat er 1 kanon a pivot op den bak, [ achteruit en TX stukken in de breede zijden op dek zullen staan.
De Sloops der CORMORANT-Klasse.
Van deze klasse bestaan er vijftien; de met een * geteekende zijn nog in aanbouw :
Cormorant Pelican
Dragon (1878 Devonport) Pkoasus (1878 Devonport)
Espièglf, (1880 Devonport) Penguin
Gannet Phoenix (1879 Devonport)
Kingfisher (1879 Sheerness) Wild Swan Miranda (1879 Devonport) * Heroïne (Devonport)
Mutine (1880 Devonport) \' Hyacinth (Devonport)
Osprey
De eerste dertien zijn volgens hetzelfde plan gebouwd van 1875—4880. De Heroine en Hyacinth behooren tot een verbeterde Mutine soort, 6,096 M. langer en 0,61 M. breeder dan laatstgenoemd schip, waardoor ook het deplacement 296 ton grooter en alzoo 1420 ton geworden is. Al deze sloops behooren tot het composite systeem (ijzeren spanten met houten huid).
Afmetingen: 51,82 M. lengte; 10,97 M. breedte; 4,42—-5,78 M. diepgang; deplacement 1124 ton.
Bewapening: II 7 incli (178 mM.) en IV 64 ponders (160 mM.). Machines: 900 ind. p. kr.; één schroef; snelheid 11—12 mijl. De Doteiiel, in 1880 te Chatham gebouwd, is onlangs in de lucht gevlogen.
De Sloops der ALBATROSS-Klasse.
Van deze klasse zijn zes stuks voorhanden: de Alhatiiors, Daring,
148
ICNfiKI.ANII.
EciKiiiA, Fanïomk, Flying Imsii (mi Sai\'I\'Ho. Z(! zijn gebnuwd vim 1875- 1876.
Afnuilinnon: 48,80 41),20 M. longU;; !),55 M. hroodtu; !(,()() 4,\'i4 M. diepgang; 804 ton (l(!]»lHcc!in(;nl.
Bow apen ing: IV 04 ijonders.
Macliine,s: 840 1000 ind. p. ki\'. Snelheid 11 mijl.
De Gun-vessels der AVON-Klasse.
Do/.e vaartuigen, speciaal bestemd voor den dienst in de Cliineesclie wateren, zijn gebouwd volgens de plan» van Ueed en liepen in I8(gt;7 van stapel. Men heeft er 17:
Boxeü Guowleu Rocket
citackeit Hakt Tkazeh
Dwarf Hornet Thistle
Ze zijn van onderen zeer vlak en hebben, ten einde de rivieren te kunnen opvaren, een geringen diepgang. Deze gun-vessels zijn ook volgens het composite systeem gebouwd en hebben twee schroeven waarmede ze 10,3 mijl kunnen loopen. Door den geringen diepgang zijn het geen al te beste zeeschepen, echter zeewaardig genoeg om zee te bouwen.
Afmetingen: 47,20 M. lengte; 7,02 M. breedte; 2,41—2,00 M. diepgang; 584 ton deplacement.
Bewapening; IV stukken. Op den bak 1 20 ponder (05 inM., 0,762 tons) op slede a pivot, zoodanig opgesteld dat het kanon door twee poorten ter weerszijden van den steven recht naar voren kan vuren. Tusscheu fokke- en grooten mast 11 stukken in de breede zijden, I (54 ponder (160 niM.) en I 7 inch (178 niM.) op sleden a pivot; deze stukken kunnen elk uit twee poorten vuren en wel 311° naar voren en even zooveel naar achteren; terwijl door het wegnemen van den lossen bovenpoortdrempel, de noodige elevatie kan gegeven worden. Eindelijk nog l 20 ponder, die achteruit op een soort van plateau staat en over de verschansing (en barbette) vuren kan.
De Gun-vessels der BIT TERN-Klasse.
In 1808 besloot de Admiraliteit zeewaardiger schepen dan die der AvoN-klasse te bouwen. Men heeft er 12 dezer nieuwe klasse:
M9
knof.l.anl),
150
|
ilo lilTTKRN l.UlM.KINfill ClIHI.EW Lapwino magt\'ik PlIILOM KI, l\'l.over Utngdovi-: |
Skagui.i, Swallow Vulthue (mi Woodt.auk |
Ze worden goc.inisü\'iii\'iü\'il volgons do phins van Rood en lioiion in ks()0 van stapel.
A (quot;inolinpen: 53,81 M. longfat; 8,8!{ M. breedte; 2,85 Ij,!.-! M. diepgang en 774 ton dopliiceiiient. Van onderen zijn ze nog vrij plat. Composite bouw.
Bewapening; f \'iO ponder moer dan de schepen der AvoN-klasse. Machines: van 1(50 norn. p. kr. brengen tweelingsciirooviin in beweging. Snelheid 11 mijl.
De Gun-vessels der FRO LIG-Klasse.
Vier stuks: de Frolic, Kestrel, Readv on Rifleman, gebouwd in llt;S7t2. Composite systeem.
Afmetingen: 47.45 M. lengte; 7.()\'2 M, breedte; 2,3(5 2,88 \\I. diepgang; 5!)2 ton deplacement. Xe bobben veel overeenkomst met de gun-vessels der Avon-klasse.
Bewapening: IV stukken evenals op de Avon.
Machines: tweelingschroof- van 100 nom. 715 896 ind. p. kr. Snelheid 10,5 10,7 mijl.
De Gun-vessels der ARAB-Klasse.
Deze klasse is de nieuwste en bevat 12 vaartuigen, die evenals do andere gun-vessels volgens het composite systeem gebouwd zijn. Zij heoton:
de Araü Flamingo Ranger
Rambler Swift on Satellite
Algerine
Condor
Falcon
Griffon
Lily
Linnet
A (\'metingen: Arab4(1,94M. lengte;8,(58M. breedte; 3,35 3,(555 M. diepgang en (530 ton deplacement.
Bewapening: I 7 inch (178 miM.) en II 64 ponders (1(50 mM.). Machine: 650 ind. p. kr. Snelheid 11 mijl.
De nieuwere vaartuigen van deze soort zijn iets grooter. Afmetingen: 47,85 M. lengte; 8,99 M. breedte; 3,20 3,96 M. diepgang; 774 ton deplacement.
Do Linnet en Swift zijn op de werf\' der «Thames Shipbuilding
ENHEI.ANn,
Company)) to Blackwood gebouwd; /,ij heb ben tweelingsohroeven, ijzeren spanten on onder de houten oen Siemcns-stalen huid. Bewapening 11 7 inch riquot;. 2 (178 mM., 4, 575 tons) (^n 1(1 \'20 ponders (95 inM., 0,762 tons), waarvan twee jaagstukken en een hekstuk. De Linnet liep in Januari 1880 van stapel; de Swift is nog in aanbouw. De machines hebben 870 ind. p. kr. De Rambleu en Ranger zijn gebouwd hij Elder amp; 0°. te Glasgow. Zij hebben ijzeren spanten, die met stalen platen (van de «Stoel Company of Scotland») bekleed zijn. De buitenhuid bestaat uit een dubbele laag teak van 7(i mM., bevestigd met koperen bouten en gedubbeld met koper. Streng genomen zijn dus dezi gun-vessels evenals de Linnet en Swift meer «Iron ships cased with wood» dan composite vaartuigen. De bewapening bestaat uit ( 7 inch in de breede zijden (2 poorten) en [I 64 ponders als jaag-en hek-geschut.
De machines hebben 750 ind. p. kr. en zijn van het cylinder compound type (middellijn hoogen-dr. cyl. 813 mM., lagen-dr. cyl. 1,372 M., 610 mM. slag). Beide vaartuigen hebben één schroef\'. De Rambler liep in Jan. 80 af, de Kanoer staat nog op stapel.
Onlangs werd te Sheerness de kiel gelegd van de Satellite.
De Gunboats der ARIEL- en M AL L A RD - Klasse.
151
Hiervan heeft Engeland er 29, te weten:
|
e Ariel |
I\'irebitanit |
Mallard |
|
\' Banterer 1 |
I\'quot;irefly |
Merlin |
|
\' Bullfrog 2 |
I\'irm |
Moorhen |
|
\' Cockchafer 2 |
Foam |
Mosquito |
|
Contest |
Forester |
\' Hep wing |
|
Coquette |
Forward |
Sheldrake |
|
Cygnet |
Foxhound |
Swinger |
|
Decoy |
Goshawk |
* Wasp \' |
|
\' Kspoir2 |
\' Grappler1 |
* Wrangler |
|
Express |
en Zephyr |
Deze kanonneerbooten zijn de kleinste schepen, die onder Engelsche
\') In aanbouw bij do „Harrow Shipbuilding Companyquot; to Furncss. \') In aanbouw t(! Pembroke (gouvcrnemcnts wort\').
knhki.anh.
vlug\' den vru«in(l(! bczockivn. Ze (loon gowoonlijk (li(iiist lt;41 tlu kusten (b.v. tegon den sliivenhandel). Zn hebben een lengte van 38,20 M. en een diepgang van \'2,71 M. waardoor ze (i]i ondiepe iilaat-sen kunnen komen, verder een dejdacement van 41(0 450 ton en een machine van 00 nom. — •4-00 —500 ind. )). kr.; snelheid 10 mijl. Als tuig voeren ze drie masten waarvan de voorste ra\'s draagt; dit zeil vermogen kregen ze om verre reizen te kunnen ondernemen. Hun be wa |iening bestaat uit ü ()4 ponders (100 mM.) en II 20 ponders (95 mM.). Deze kanon neerbooten zijn gebouwd volgens het composite systeem; de vaartuigen der Duitscbe VVoi.r-klasse hebben met deze gunboats veel overeenkomst.
De Gunboats der MEDINA-Klasse.
(lliviüi\'-vaiiituigon.)
Deze booten zijn voor den dienst op de Ghineesche rivieren
bestemd. Ze werden alle twaalf bij de «Palmer Shipbuilding Companyï te Newcastle gebouwd en liepen in 1876 af\'. Hun namen zijn:
Dkk Mkdwav Tav
Don Sadkina Tkes
Esk Si.ankv Tuknt
Mehina Spy Twkku
152
ïEöi.-
^ j-i 4
Afmetingen: 33,55 M. lengte; \'10,37 M. bi\'eedte; 1,72—1,83 M.
F.NOKr.ANIt.
ilie|)giiri^; ton (le|tlHC(!iii(;ut; iiifi\'eil()in[tel(l ilccl vmi Ixd groolspiiiit 15,22 M-\'.
liühalvi\' houton Iüüzu kiol en (l(! met zink geduhbeMr lioutnn linitenliuiil is alles van ijzer, (ook hot dek). Deze booten liebben im-ii voor- en een achteiToer. Do twer; langsclioeps geplaatste ketels wonhin beschut door de kolonruimen. Hun bewapening bestaat uit [f (54 ponders 1GU niM.) waarvan er eon voor- het andere achterop staal. Het voorste stuk kan in vier poorten en het achterste in drie poorten worden opgesteld. De machines (tweelingschroef-) hebben 310—320 hul. p. kr; snelheid (1,5 mijl. Beide machines volle kracht vooruit on met do twee roeren sturende, maakt het vaartuig in 3,i| 17* (jyn vollen cirkel van 147 M. middellijn; mot de machines tegen elkander in, wordt oen cirkel van 78 M. diameter (ongovoor 2i/4 X do schoepslengte) in 2nl 22s beschreven. De kanonncerbooten hebben een licht 3 mast-schoenerstuig met een breefok.
Omtrent dc opgaven dor sluonmpanmny, in deze afdeding wel eens uilye-drukt, in malen lol versehillcnde stelsels bchoorende, mud upgemerkl worden dat, zonder nadere vermelding, de vierkante Engdsehe duim als eenheid van oppervlak is gebruikt. Hel doen van opgaven op deze manier Irefl men, builen Engeland, bij de behandeling van inaehines, tegenwoordig meermalen ikiu.
153
Op I .limnari ISSI lelilc ili; Fmnscho vloot:
25 «ïopantsenU! schepen van don lquot;ton rang, 15 ygt; » « « 2\',cn .
7 kustverdedigings vaartuigen van den ls,0quot; rang,
1) » a ii ïi gt;1 ,
7 drijvende batterijen,
J\'2 kruisers lste klasse,
20 » 2rtc ygt; ,
19 » S\'1quot; » ,
20 aviso\'s,
14 kanonneerbooten lst0 klasse,
5 )•gt; 2I,P » ,
il transportschepen,
22 aviso\'s de ilottille,
27 chaloupes canonnières,
gezamenlijk 243 schepen en vaartuigen, benevens nog 50 torpedobooten.
Bij de Fransche marine zijn de groote gepantserde schepen in twee klassen verdeeld. Die van den Istcn rang zijn schepen bestemd tot het slag leveren op den Oceaan, die van don 2,i™ i\'ang vervullen den stationsdienst in de bezittingen en kunnen als soutiens van eerstgenoemde aangemerkt worden.
Pantserschepen van den iston rang.
Van 1858 af werden de volgende schepen van deze soort gebouwd:
HIANKIII.IK.
Invinciülk I Noumandik
COUHONNK ( Magenta \\ S0U\'\'ÉliIN«
I Flandue Gauloisk Guyennk Héroïne j Magnanime Provence Revanche Savoie
SURVEILLANTE
\' Valeureuse
Van doze \'2!) schepen zijn or drio ul\'^okoiii\'d ((IoGloire. Invinoihi.e on Normandie), terwijl ilo Magenta verbrand is, zoodat or \'25 overblijven. Do Foudroyant, Amirai, Baijdin en Formidaui.e staan nog op stapel.
De pantserschepen der GLO IRE-Klasse.
455
! Ocean Marengo Suferen Ocean Marengo Suferen
fllCHELIEr
Friedlanti ^ Colbert \' Trident
HeDOI\'TAIU.K ! Devastation I Foudroyant
Amirai, Duperri\': ( Amirai, Hahdin \' Formidaiiee
Frankrijk was andore natiën met hot invoeren van gepantserd materieel twee jaar voor; aan dit rijk komt dan ook do oor toe. do mooielijko studiën Tm de zoo langdurige als kostbare proeven voor do constructie van hot eerste gepantserde schip tot oen eind te hebben gebracht. In Maart 1858 kroeg de marinewerf to Toulon in last oen gepantserd schip volgens de plans van Dupuy de Lome te bouwen.
wolk schip Gloire hoetto on in November 1859 vilUop. Tor wille dor geschiedkundige waarde van dit feit, geven we hier een korte beschrijving van dien voorganger der gepantserde vloten. Do Gloire kostte 4,690000 francs on stond nauwelijks op stapel of haar zusterschepen ile Invinciule on Normandie verrezen insgelijks op do stapelblokken, respectievelijk to Toulon on to. Cherbourg.
I\'HANKHIJK.
156
De ticli(ï|)(!ii lt;lor Gi.uiHK-kliisso mut «Iti Couhonnk, Maoknta oh SOM\' KIMNO V(inn(l((ii ilc eursli\'. ^rocp ilci\' fieparilscrclo scli(\'|)(Ui lquot;11\'quot; waarbij do ongopaHlsenlo liouLcn scliopeii voor eon lijil iiCgodaan liiiddoa on het dool boroikt schoen om do/o to vorvaiiyon door viiartuigon, dio do/.elldo naulischo oigen.schtii)ijoii 011 shelhoid hadden oh tevens btsvoiligd wur(!n tegen do vijandolijko projectielen. Hoo scheepsbouw en artill(!rie krijgertje /ouden spelen is later bekend go-govvorden. Hot jeugdig gopuntserd materiool dan. werd voorzien van hiü niM. platen, om do uitwerking dor getrokken l(i cM. vuur-niondon t(! kunnen wederstaan.
frankrijk.
Deze gepantserde schepen waren van hout. zooals uit de voorgaande liguur te zien is.
Bewapening: in den beginne uit \\.X.KVI ifi cM. kan. (Model IH60), later uit VI 24 cM. en IV 10 cM. kan., opgesteld in den kuil en op dek. De kuilbatterij lag slechts 1,8S M. boven den waterspiegel.
Pantser; gordel; roer ongepantserd en niet beschut. De platen waren 120 mM. dik en lagen tegen 000 inM. hout; naar voren en naar achteren liep het pantser verdunnend toe, tot 78 mM. De platen ter hoogte van het kuildek waren 110 mM.
Machine: 800 nom. ~ 2537 ind. p. kr.; snelheid 12,85 mijl. De Gi.oirf, werd eerst in 1879 afgekeurd; hare zusterschepen moesten echter al binnen de 10 jaren tijds gesloopt worden omdat ze geheel vervuurd waren, en dit zal binnen kort met de overige houten schepen ook wel het geval zijn. Men wilde in Frankrijk hebben een vloot, die sterk en groot was en daarmede een ander vóór zijn; welnu men bouwde zoo snel, dat de schepen te kort in de spanten stonden en gebruikte hout dat niet behoorlijk uitgeloogd en droog was waarvan de gevolgen niet achterwege bleven en zullen blijven. Niettegenstaande de nadeelen aan houten schepen verbonden, is men in Frankrijk met een zeldzame hardnekkigheid nog gedeeltelijk tot 1872 met het gebruik van dit bouwmateriaal blijven doorgaan.
80,UO M. 10,70 „ 8,09 „ 0428 Ton 108,04 M*.
Het gepantserde schip COURONNE.
Even na het leggen van de kiel der Gloire werd de Couuonne op stapel gezet, zijnde een ijzeren schip, gemaakt volgens de plans van den ingenieur AnnENF.t. Het schip liep in 1801 af.
Afmetingen:
Lengte op do waterlijn.....
Grootste breedte.......
Grootste clie|)galll;■......
Deplacoment.....
Ingeilompolf) deel vun het groots|miit
Bewapen i ng: VÜT 24 cM. kan. in den kuil en IV li) cM. stukken opdek. De batterij hoogte bedraagt 2,00 M. en werd door den nConscil den travaiw» beschouwd als een minimum.
Pantser: tegen de zijden evenals op de Gi.oiiie, de dikte bedraagt op de waterlijn 10 4 cM. en op de hoogte der batterij 8 -|- 4cM. liet bovendek is door ijzeren balken van 10 cM. dikte beschut tegen opvallend vuur.
Machine: 2912 ind. p. kr.; snelheid 12,00 mijl.
157
FHANKRIJK.
De pantserschepen MAGENTA en SOLFÉRINO.
Duze houten ram-schepen litipon in 1861 van stapel en werden bonwd volgens de plans van Diipuy de Löme, De voor- en achtereinden zijn hoven het gewone gordelpantser niet beschut, zoodat zij even goed als de houten romp blootstaan aan liet vijandelijk vuur. De Magenta verbrandde voor eenige jaren op de reede van Toulon, de Soi.Fi\';niNO loopt nog te bock.
De pantserschepen der PROVENCE-Klasse.
De tien ram-schepen dezer klasse werden gebouwd volgens de plans van Dupuy de Lome en liepen van 18013—1805 af. Behalve de HünoÏNE zijn ze allen van hout en vormen de tweede groep der Fransche gepantserde schepen van den 1a,cl1 rang. Zij heeten: FlANDRE MAGNANIMF. SUIIVEILLANTE
Gauloise Provencf. en Valeuheuse
Gtiyenne Revanche
Héroïne (ijzer) Savoie
Deze schepen zijn maar weinig grooter dan de Gloihe en op dezelfde wijze als deze gepantserd; evenwel zijn hun roeren ook beschut. De dikte der platen op de waterlijn bedraagt 150 mM., op de hoogte der batterij 110 mM., alles op 000 mM. hout.
-158
fiunkutjk.
Afmetingen;
Longto tuHsehun do loodlijnen......78,ilü iM.
örootsto longto............82,90 „
Ui\'oodto op do watorljjn 17,00 „
ürootstc diop^an^ ... 8,28 „ Dcplacoincnt:............5815 Ton.
Bewapening: VHF \'24 cM. en IV 19 cM. kan. Batterijlioogte 2,22 M.
Machines.\' 3050—-353G ind. p. kr. Snelheid 13 — 14 mijl. Fn 1S85 zullen deze schepen verdwenen zijn.
De pantserschepen der 0 C É A N - Klasse.
De drie ram-schepen dezer klasse: de Ockan (18(18), Mauengo (1809) en Suffren (1872) vormen de derde groep der groote Fransche gepantserde scliepen. Toen men zo op stapel zette waren de 24 ciVf. kanonnen in gebruik gekomen, weshalve men het pantser, dat op de Gloike 110 mM. en op do Puovence reeds 150 mM. dik was, op een afmeting van 200 mM. moest brengen, waardoor tevens het deplacement tot 7500 ton steeg. Voordat de schepen van stapel liepen had men echter de 27 cM. kan. ontworpen, zoodat de bewapening al weer zwaarder werd dan oorspronkelijk bedoelden dus op de, platen-afmeting voor was. (Plans van Dupuy de Lome.)
Fig. 108. Océan, zij-aanzicht.
7^
Afmetingen:
Lengte tusselien de loodlijnen.....«6,20 M.
Breedte op de waterlijn.......17,36 ,.
Grootste diepgang.........II
Doplaooment...........7749 Ton.
bewapening: IV 27 cM. in de kazemat eu IV 24 cM. kan. op de hoeken daarvan in vier vaste torens (en barbette); VI 12cM. kan. in de breede zijden op dek. Batterij hoogte der kazemat 3,59 M., hoogte
159
400 frankrijk.
der aslijnen van het torengeschut 7,08 M. boven lt;ie waterlijn.
Pantser: op de waterlijn 200 mM. platen op 820 mM. hout; tegün de kazemat 100 mM. op 020 mM. hout.
Machines: Ind. p. kr. Snelheid in mijlen.
l](\\t zijn goede zeeschepen. Zeiloppervlak 1936—2037 M2.
Fig. 110. OOÉAN, vaato toren.
De Richelieu is een vergroote en verbeterde Ocean, dus ook e.-;ii ram-kazematschip. Het is van hout, liep in 1873 te fonIon van stapel en werd gebouwd volgens de plans van Dupuy de Lome. De ook tot deze klasse behoorende Colbert, Friedland en Trident vormen met de lliciiEMEii de vierde groe]) der Fransche gepantserd(i scb(!pen van den lquot;,nquot; rang.
Afmetingen:
|
Lüiigto tusschon do loodljjuen . . . . |
1)8,41 |
M. |
|
Uroedto op do watorljjn....... |
17,24 |
V |
|
Voi\'lioiiiling tuswolicn longto on In\'oodto , |
r(,rgt;9 | |
|
H,7!t |
M. | |
|
Deplncemont........... |
S79I |
To |
frankrijk.
Bewapening: VI 27 cM. kan. in de kazemat met, een baks-ruimte van 80°; IV 24 cM. kan. in de barbette-torens op de bovenhoeken der kazemat; I 24 cM. kan. als jaagstuk en X 12 cM. kan. op dek. De batterij hoogte van de kazematstukken bedraagt 3,81 M., die van de torenstukken 8 M boven de waterlijn.
Pantser: ter dikte van 220 mM. en 880 inM. hout op de waterlijn en van 1G0 mM. platen op 020 mM. hout tegen de wander; van de kazemat.
Machines: tweelingschroef- 3 cyl. van 4006 ind. p. kr. Ze zijn gemaakt te -Indret en deelen het schip een snelheid mede van 13,11 mijl, •— Het schip is verder volgetuigd.
Het gepantserde schip FRIEDLAND.
Dit ramschip is van ijzer, werd gebouwd volgens de plans van Sabattier on liep in 1873 van stapel. De Friedland onderscheidt zich van do Richelieu, doordat do kazemat geen barbotte-torens draagt; twoo stukken zijn echter opgesteld in ongepantserde halve torens, die over het boord uitgebouwd en enkel met dunne ijzeren platen bekleed zijn
tegen geweervuur.
Afmetingen:
Lengte op do watorlijn................90,67 M.
Grootste breodto..........17,69 „
Grootste diepgang....................9,12 „
Deplacoment............8916 Ton.
Ingedompeld deel van het grootspant . . 126,65 M2.
Zoiloppervlak......................2001,70 „
Bewapening: VI 27 cM. kan. in de kazemat, II 27 cM. kan. in de elliptische halve torens en VIII 14 cM. kan. op dok. De batterij-hoogte der kazemat bedraagt 3,89 M., die van de dokbatterij 6,75 M. boven water.
Pantser: op de waterlijn 200 30 mM. naar voren toe even dik blijvende, doch naar achteren verdunnende tot 180 30 mM.; hot kazematpantser hoeft 160 -f 30 mM. platen.
Machine: 3 cyl.-, drijft één schroef; 4428 ind. p. kr.; 13,3 mijl snelheid. — Hot schip is verder volgetuigd.
De pantserschepen COLBERT en TRIOENT.
Deze ramscbepen zijn van hout en werden, volgens de door Sabattier en d\'Ambley gewijzigde plans van Dupuy de Lome, gebouwd te Brost. Do Colbert liep in 1875 en de Tiudenï in 1876 af. Het onderscheid tusschen deze schepen, die overigens op elkander gelijken, bestaat in do opstelling van het geschut. De Colbert heeft een baken halfdek-réduit; de Trident heeft een inrichting als de Friedland.
li
161
FIUNKUIJK.
♦
Afmetingen;
Longte op de waterlijn............97,80 M.
(Jrootsto breedte..................17,74 „
Grootste diepgang................8,87 „
Deplacement....................8814 Ton.
Ingedompeld deel van hot grootspant . 124,00 M\'.
Zeiloppervlak....................2120,00 „
Bewapening: VIII 27 cM. kan., waarvan er VI in de kazemat en II in de róduits of in de elliptische; halve torens staan, I 24 cM. kan. als jaagstuk en VI 14 cM. kan. op het dek. Batterij hoogte in de kazemat 4,06 M., van het reduit-, toren- en dekgeschut 7,(gt;5 M. boven water.
Pantser: als op de Richelieu.
Machines: Colbert: Woolfsche- van 4652 ind. p. kr., brengt één vierbladige schroef in beweging. Snelheid 14,47 mijl.
Trident: 3 cyl. horizontale- van 4882 ind. p. kr.; gebouwd te Indret. Snelheid 14,17 mijl. Eén schroef. Beide schepen volgetuigd.
Het gepantserde schip RED0UTABLE.
Met de Redout able ging men in Frankrijk over tot een nieuw programma van gepantserde schepen. In 1872 werd dit programma door den Oonscil des travau»\' ontworpen en door den minister gefiatteerd. Er werd een concours uitgeschreven en het bekroonde plan, dat van «de Bussy» vastgesteld voor de constructie van de Redoutable, die met de Devastation en Foudboyant de vijfde groep uitmaakt dor gepantserde (ram) schepen van den 1st0quot; rang. Do R. werd op de werf te Lorient gebouwd en liep in 1870 van stapel.
Afmetingen:
Lengte op de waterlijn.......il7,0ü M.
Grootste breedte..................19,76 „
Verhouding tussehen lengte en breedte 1,83
Grootste diepgang........ 7,68 M.
Ingedompeld deel van bot grootspant . 126,35 M2.
Deplacement......................8854 Ton.
Bij dit scliip werd voor het eerst een ruim gebruik van staal gemaakt voor spanten, langsverbanden enz. Het gewicht van de pantserplaten alleen bedraagt 2300 ton.
Pantser: is om het geheele schip heen aangebracht als gordel, waarboven zich in het midden de pantsering van de kazemat verheft. Het gordelpfintser loopt af naar den ram, een constructie die op alle Fransche schepen in toepassing is gebracht. De dikte van het gordelpantser bedraagt 350 40 mM., naar voren verdunnende tot 220 en naar achteren lot 230 mM.; de houten onderlaag is 380 mM. dik.
102
frankrijk.
De kazemat is gepantserd met platen van 240 mM.; dit pantser loopt van den gordel af tot aan het bovendek. De zijden van het schip zijn achter en voor de kazemat zoodanig ingebogen, dat hot hierin opgestelde geschut in de kielrichting kan vuren.
Bewapening: IV 27 cM. kan. in de kazemat; II 27 cM. kan. op het bovendek in halve bai\'bette-torens, die slechts door een dun ijzeren schild en van boven door de brug beschut zijn; op dek II 27 cM. kan., I voorop en I achteruit op een draaibaar platform en VI 14 cM. kan. in de breede zijden. De batterij hoogte van de kazemat bedraagt 4,10 M., die van de dekstukken G,30 M. boven water.
Machines; compound- met 3 hoogen- en 3 lagen-druk cylinders, gebouwd op de fabriek van Creuzot. De ketels hebben gezamenlijk 40 vuren met een roosteroppervlak van 73.21 M2. De machine brengt een enkele schroef in beweging. Vermogen 0000 ind. p. kr.; snelheid 14,06 mijl. Kolenvoorraad 020 ton. De Redoutable is volgetuigd.
De pantserschepen DÉVASTATION en FOUDROYANT.
De Dévastation werd volgens de plans van de Bussy op de werf te Lorient gebouwd en liep in Augustus 1879 van stapel. De romp is met uitzondering van de ijzeren huid geheel van staal; bracket systeem. Het roer is van het balans model, zooals op de meeste gi\'oote gepantserde schepen het geval is. Het schip is van onderen zeer vlak, heeft een lage kiel en twee bij-kielen, die niet verder loopen dan van de hoogte van den fokke- tot die van den bezaansmast.
Afmetingen:
Lengte tusschen de loodlijnen..... 95,00 M.
Breedte op de waterlijn....... 20,45 „
Grootste breedte......... 21,25 „
Verhouding\' tusschen lengte en breedte . 4,63
Diepgang............7,08—7,60 M.
Ingedonipold deel vun grootspant . . . 137,40 M2.
Deplacement........... 9689 Ton.
Bewapening; IV 34 cM. kan. in de kazemat, die met 240 mM. platen gepantserd is; deze stukken kunnen recht vooruit, doch achteruit onder een hoek van 15° met de kiel vuren; II27 cM. kan. in halve torens op dek; deze stukken kunnen volmaakt in jaag- en retraite-richting vuren. De halve torens zijn beschut dooi\' een schild, dat dik genoeg is, om de bemanning tegen geweer- en kartetsvuur te beschermen. VI 14 cM. kan. op dek in de breede zijden. De aslijnen van het geschut liggen 4,73 M. en 8,13 M. boven water.
-I0:i
frankrijk.
Pantser: maximum dikte op de waterlijn ii8() 40 mM. en zoowel onder water als achter en voor liO inM. dunner. Het pantser rust tegen .\'WO mM. teak. U(! dekken zijn bekleed met stalen platen van ÜO mM., waaronder 50 mM. ijzeren platen op 140 mM hout. In het achterschip is de gordel afgesneden en begrensd door een gepantserd dwarsschot. Het schip heeft verder een ram, terwijl het roer door de overhangende bil beschut is.
Door de opstelling van de IV 154 lt; M. kanonnen in een kazemat, moest deze inwendig 19,5 M. breed zijn, om tie noodige plaats voor de bediening te hebben en tengevolge van die groote breedte buiten boord uitsteken, wat wel niet voordeelig is doch altijd beter dan verbreeding van liet grootspant, waardoor de nautische eigenschappen van het schip zeer zouden geleden hebben.
Het schip heeft tweelingschroeven, die door onderling onafhankelijke 3 cyl. compound-machines bewogen worden.
|
Koudkoyant |
Dkvastation | |
|
MachinuH uit do werkt;» van. . |
0 reuzot |
Ind rot |
|
Systeem........... |
Oompouni |
1 stapel- |
|
Stoomdruk in do ketotH fper cMquot;j. |
.MOÖ Kg. |
5,166 Kg. |
|
Aantal eylindurs (in groopon) . . |
(i |
(gt; |
|
Middellijn hoogon-dnik cyl. (\'2) . . |
1,64 M. |
1,55 M. |
|
„ lagon-druk „ (4) . . |
1,95 „ |
2,00 „ |
|
Slag........... |
1,00 „ |
1,00 „ |
|
Ind. p. kr. (max.) ...... |
8200 |
Hl 60 |
|
Ketels . ........... |
Ovaal |
Ovaal |
|
Roostoroppcrvlak....... |
08,00 Mquot; |
67,87 M2. |
|
Verwarmend oppervlak...... |
1720 „ |
1614 „ |
|
Kolonvcrbr. p. uur Mquot; roosteropper\\ lak |
154 Kg. |
120 Kg. |
|
„ „ „ ind. p. kr. . . . |
1,14 „ |
1,00 „ |
De schepen zijn volgetuigd; zeiloppervlak 2760 M2 = 20,1 X ingedompeld deel grootspant. De Foudroyant is nog niet gereed.
Het gepantserde schip AMIRAL DUPERRÉ.
Dit schip vormt met de nog in aanbouw zijnde Amiral Baudin en Formidable de zesde groep der Fransche gepantserde (i-am) schepen van den 1^\'-quot; rang. De A. D. werd gebouwd op de werf van de «Société des Forges et Chantiers de la Méditerranée» te La Seyne bij Toulon, volgens de plans van Sabattier, constructeur aan het marine departement. He,t schip liep in Sept. 1879 af, na bijna jaar op stapel te hebben gestaan.
166
KR ANKRI.IK.
A (ÏHCÜll^\'i\'ri:
Ijungtu op do wutoiljjii 97,50 M.
Qrootuto bioodtü. . 20,40 „
DiopgaiiH\' fr\'*\' \'i
Doplucomi\'iit........... I048() Ton.
Ingodonipold dool vim liot grootspunt. 142,10 .M2.
Dn constructie van den romp gelijkt Dji ilie vim de Engelsclie [Ni\'LKXinLK (1140(1 ton) docli is sterker dan die van laatstgenoemd schip. Met uitzondering van huid, voor- en achtersteven is alles van staal. Het scliip heeft een dubbelen bodem, een doorloopend langs-schot en is verder verdeeld in een \'200 waterdichte compartimenten en cellen. De voorsteven is als ram ingericht en van gesmeed ijzer; hij wordt bedekt door den pantsergordel, waarvan do onderkant ongeveer 3 M. onder water ligt en in de punt van den ram uitloopt. Het roer kan zoowel door middel van een gewoon stuurrad als door stoom bewogen worden. De A. D. is op de geheele waterlijn gepantserd door een gordel van platen; deze gordel wordt van boven gesloten door een gepantserd dek van 60 mM. dikte. Hot pantser zelf is in \'t midden der lengte van het schip 550 40 mM. dik, dorh neemt naar voren en achteren (tot 250 mM.) in dikte af. Het schip is voor het overige in de breede zijden niet gepantserd. In een on-gepantserde batterij staan XIV 14 cM. kan. Op dek staan vier barbette-torens, van welke er een aan sb. en een aan bh. vóór de schoorsteenen geplaatst is; deze twee torens steken een eind buiten boord uit. De derde toren staat tusschen groeten en bezaansmast en de vierde achter laatstgenoemden mast. De torens zijn gepantserd mot .\'JOO mM. platen en elk voorzien van I 34 cM. kanon. De torenstukken staan op draaischijven, die door middel van stoom en hydraulische toestellen bewogen kunnen worden. Over den bovenkant der voorste torens (het geschut slaat, zooals gezegd is, en barbette) kan men zoo naar voren als naar achteren in de kielrichting vuren. Tusschen en boven de achterste torens heeft men een brug voor den officier der wacht, de roergangers enz. Boven de voorste torens, over de geheele breedte van het schip plus de torens, is de kommando-brug aangebracht, waarop een gepantserd reduit staat voor den korn-mandant; van uit dit reduit kan hij het geheele schip overzien, zijn bevelen geven, ja des noods zelf sturen en de machines regelen. De bruggen beveiligen de torens van boven tevens tegen geweer- of mitrailleuse-vuur.
Machines: tweelingschroet compound- van 8120 ind. p. kr. (in gewone gevallen 0160 ind. p. kr.), gebouwd op de fabriek des Forges
KUAN KRUK.
109
FRANKRIJK.
i\'l 01 ia n tiers. Dn Ktoom won It gestookt in stoomketels tei\' spanning vun 5,l(i(» Kjgt;\'. (ongeveer 5 iilmosplieei\'). De iriiichtnes lielihen zes cy li lid cr.s, drie voor elke inacluiie. De iliiinieter lt;lei\' lioogen-ilruk cyl. (k2) is 1,55 M., die der higen-druk cyl. (4) 2,00 M., met (ieu siiig viin 1,00 M. Het kolenverhriiik bednuigt 1,00 1,10 Kg. per uur |i. kr. Snelheid 13,5 14 mijl (berekend).
De Amiral Dui\'erinó is voigetuigd doeli kun geen liDven-hruinraV voeren. Zeiloppervlak \'2400 M-.
De pantserschepen AMIRAL BAUDIN en FORMIDABLE.
De/e scliepen zullen in vorm veel gelijken op de Amiiiai, IjiiPEliiiK, doeli iets grooter zijn; zij werden [nis onlungs op stupel gezet.
Mmetingen;
IjoiiRto op do IiiHtljjn . 98,00 M.
Orootsto breodto..................-1,34 „
öiootsto diepgang 7,7«—7,9« „
Doplacomont.......... 114^1 Ton.
Ingodoinpold dool van hot grootspant 155,87 Mquot;.
Men ziet hieruit, dat luin deplucement nog iets grooter is dun dut van de Engelsclie Inilf.xiule.
Bewapening: 111 100 tons kan. in drie torens, \\11 14 cM. kan. in de batterij en VIII mitrailleuses op het bovendek.
Pantser: op het midden van het schip 550 mM., vóór 400 niM. en achter !J50 mM. dik; aangebracht als gordel. Het torenpantser zal bestaan uit 4\'i0 mM. platen, terwijl het dek een pantser zal dragen ter dikte van 80 10 mM.
Mach i nes: 3 cyl. tweelingschroef compound-; 12 ketels met30 vuren.
Vóór het jaar 1885 zullen er nog twee van deze schepen gebouwd worden.
Pantsorschepen van den 2den rang.
De aanbouw van deze soort begon in 1863, met het doel, om in plaats van do zoo kostbare pantserschepen van den lrttrquot; rang, dienst te doen in de bezittingen en in geval van oorlog als soutiens van laatstgenoemde op te treden. Zij heeten:
Belliqueuse ( I jA Galissonnière
Alma | Victorieuse
Aumide I Tiuomphante
Atalante I Bayard
Jeanne d\'Arc \' Turenne
Montcalm j Duguesclin
Heine-Blanche \' Vauhan
170
frankrijk. \'171
Het gepantserde schip BELLIQUEUSE.
Dit schip werd van IXCiii llt;S(),rgt; U; ïouldn gcsbouvvd volgens «Ie plmis van Dupuy de Lome. Hel. is van liout eu heeft de wiiterlijn en de kazemat gepantserd.
A-fmeüngen :
Ijen^to up du waterlijn . . 70,00 M.
Grootsto liroodto..............I 1,1- ,1
Uugiliivuiiiunt..................Ii7l7 i\'dii.
Iiigüdoiniiulil lt;l(jol vuil liut. j{rout«|iiuit.....Tii.OI
Zoiioppurvliik..........................MSiJ „
Pantser: 150 mM. Op het dek staat een gepantserd blokhuis met twee verdiepingen, beneden ingericht voor de behandoling van het stuurrad en boven als kommando-toren.
Bewapening: IV 19 cM. en IV 1(gt; cM. kan. in do kazemat en IV 14 cM. op dek.
Machine: van 1\'2\'27 ind. p. kr. Enkele schroef Snelheid 11,78 mijl.
Tuig: barks-.
De pantserschepen der A L M A - Klasse.
In 1805 was men, door de vlucht din do bouw van gepantserde schepen in andere landen nam, in Frankrijk genoodzaakt nog eenige pantserschepen van den tweeden rang te laten aanmaken. Deze soort, een verbeterde Belliqueuse voorstellende, bevat de zeven volgende schepen:
Alma Montcalm
Aumide Reine Blanche
Atalanïe en Thétis
Jeanne d\'Arc
Zij zijn van hout en hebben de waterlijn, kazemat en twee vaste torens (op de hoeken van de kazemat) gepantserd. Door de gepantserde torens is het jaaggeschut beveiligd. De platen van het pantser
frankrijk.
zijn niet dikker dan 150 niM., eon afmeting dio wel groot is ten opzichte van hot kleine schip, doch zelfs bij den aanbouw al niet meer met de artillerie kon wedijveren. De Hercules (Eng.) toch, was reeds bewapend met 10 inch. (254 mM.) stukken en bij Krupp maakte men gedurig zwaarder gietstalen kanonnen.
Fij». 118. Ai,ma, üij-aanzicht.
De Ai-ma werd op de werf te Lorient gebouwd volgens de plans van Dupuy de Lome en liep in Nov. 18(17 van stapel. Volgens dit model werden ook de overige zes schepen van 48()7 1808 geconstrueerd.
Afmetingen:
Longlo op do lastlijn............70,10 M.
(irootHto broed to . ............14,21 „
Grootste diepgang..............7,80 „
Doplacomont....................8788 Ton.
Zoilopporvlak ......I.\'{i)7 ItSt M
Pantser: dikte als op de Beixiqijeijse.
Bewapening; IV 10 cM. kan. in de kazemat, II 10 eM. kan. in de barbette-torens en IV 12 cM. kan. op dek. Batterij hoogte 1,01 M.
Machines: van 1585—1893 ind. p. kr. Enkele schroef. Snidland 11,50 12,33 mijl. Kolenverbruik 1,64 Kg. per uur p. kr.
De gepantserde schepen der VICTORlEUSE-Klasse.
De drie schepen dezer soort: de Victoiueuse, Tuiomphante en La Galissonnièue behooren tot het type der Alma doch zijn wat grooter dan dit vaartuig. Zij werden gebouwd volgens de plans van Sabattier. De G. liep in 4872, de V. in 1875 (beide te Toulon) en do T. in 1877 te Rochefort van stapel.
Afmetingen enz. La Gal. Vict, en Tit.
Lengte op de waterlijn...... 77,95 78,(i5 M.
Grootste breedte........ 14,94 14,86 „
Grootste diepgang....... 7,24 6,92 „
Doplaeement.......... 4487 4504 Ton.
Ingedompeld deel van het grootspant 80,22 78,99 Mquot;
172
frankrijk.
(Joschut opdok........IV 12 oM. VI14 cM.
I 19 cM.
Ooachut in de kazemat. .... IV 24 cM. IV24 cM.
Ctoschut in elk dor 2 torens. . . . I 24 cM. 1 24 cM.
Pantser......................als op do Alma.
Ind. p. kr........... 2370 2214
Snelheid in mijlen.......13,08 12,75
Schroeven..........tweeling enkelo Mangin
Zeiloppervlak......... 1522 Mquot;. 1717 M2.
„• ,r , ,,. , . , ( in de batterij-
big. 120. Victoiueusk, opstelling van het geschut gt;
/ op dek.
t
*
De hoogte der onderdrempels in de kazemat bedraagt \'2,22 M., die der aslijnen van het dekgeschut 6,22 M. boven water. Kolenvoorraad 300 ton.
De gepantserde schepen der DUGUESCLIN-Klasse.
De Duguescijn stolt het type voor van de nieuwe Fransche go-pantserde schepen van, den 2tcquot; rang. Tot deze soort behooren nog de Vaudan, de Bayaud en do Turenne. De plans zijn van Lebelin do üionne; de schepen werden in 1870 op stapel gezet.
Afmetingen:
Lengte op do waterljjn.......81,00 M.
Grootste breedte.........17,45 „
(Jrootste diepgang.........7,70 „
Doplaeement.......• . . . 5809 Ton.
Ingedompeld deel van liet grootspant. . 100,1 1 MA
173
FRANKllTIK.
174
Ulli
N \'IS
krankruk.
zijn niet dikker dan 150 mM., een afmeting die wel groot is ten opzichte van het kleine schip, doch zolfe bij den aanbouw al niet meer met de artillerie kon wedijveren. De Hercules (Eng.) toch, was reeds bewapend met 10 inch. (\'254 mM.) stukken en bij Krupp maakte men gedurig zwaarder gietstalen kanonnen.
Fig. 118. Alma, zij-aanzicht.
De Alma werd op de werf to Lorient gebouwd volgens de plans van Dupuy de Lome en liep in Nov. 1867 van stapel. Volgens dit model werden ook de overige zes schepen van 1867 1808 geconstrueerd.
Afmetingen;
liongto op de lastlijn 70,1(1 M.
Grootste broedto . ............14,21 „
Orootste diepgang..............7,!i0 „
Deplacement....................378H Ton.
/oilopporvhik . . ......l.\'Jii7 1454 M\'.
Pantser: dikte als op de Belliqueuse.
Bewapening: IV 19 cM. kan. in de kazemat, TI I!) cM. kan. in de barbette-torens en IV 12 c.M. kan. op dek. Battorijhoogte 1,01 M.
Machines: van 1585—1893 ind. p. kr. Enkele schroef. Snelheid 11,50—12,33 mijl. Kolenverbruik 1,64 Kg. per uur p. kr.
De gepantserde schepen der VICTORlEUSE-Klasse.
De drie schepen dezer soort: de Victorif.use, Trtomphante en La Galtssonnière bohooren tot het type der Alma doch zijn wal. grooter dan dit vaartuig. Zij werden gebouwd volgens de plans van Sabattier. De G. liep in 1872, de V. in 1875 (beide te Toulon) en do T. in 1877 te Rochefort van stapel.
Afmetingen enz. La Gal. Vict, en Tr.
Lengte op do watorlijn...... 77,95 78,65 M.
Grootste breedte........ 14,94 14,86 „
Grootste diepgang....... 7,24 6,92 „
Doplacement.......... 4487 4504 Ton.
Ingedompeld deel van het grootspant 80,22 78,99 M\'
172
KRANKTiIJK.
Üoschut opdok........IV 12 cM. VI14cM.
I 19 cM.
OoBchut in de kazemat:......[V24cM. IV 24 cM.
OoHchut in elk dor 2 torons .... I 24 cM. I 24 cM.
Pantser......................als op do Alma.
Ind. p. kr........... 2370 2214
Snolhoid in mijlen.......13,08 12,75
Schroeven..........tweeling enkele Mangln.
Zeiloppervlak......... 1522 Mquot;. 1717 M2.
Do hoogte der onderdrempels in de kazemat bedraagt 2,22 M., die der aslijnen van het dekgeschut 6,22 M. boven water. Kolen voorraad 300 ton.
De gepantserde schepen der 0UGUESCLIN-Klasse.
De Duguescun stelt het type voor van de nieuwe Fransche gepantserde .schepen van. den 21011 rang. Tot deze soort behooren nog de Vauiun, de Bayaud en de Tiirenne. De plans zijn van Lebelin tie Dionne; de schepen werden in 1876 op stapel gezet.
Afmetingen:
81,00 M. 17,45 „ 7,70 „ Ö8(gt;9 Ton. 100,11 Mquot;.
Lengte op do watorljjn......
Orootsto breedte........
Orootsto diepgang........
üoplacoment.......• . .
Ingedompeld deel van het grootspant.
frankrijk,
De romp is van staal, de huid van ijzer, waarop 2 lagen hout, cle onderste laag strookt met het pantser en de bovenste reikt over het pantser tot boven de waterlijn. Op de buitenste houten huid is een koperen dubbeling aangebracht.
Pantser: 250 30 mM., verdunnende naar voren tot 180 en naar achteren tot 100 mM. De platen tegen de barbette-torens hebben een dikte van 205 mM., die op het gepantserde dek van 50 mM.
Bewapening; IV 24 cM. in de vier torens (zie fig.). De voorste torens zijn van boven tegen geweer- en mitrailleuse-vuur beschermd door de daarover heen loopende brug. Onder den bak bevindt zich I 19 cM. kan. dat recht naar voren kan vuren. In de batterij staan VI 14 cM. kan.
Machines: 3 cyl. tweelingschroef compound-, van 3300—4080(in uiterste gevallen met kunstmatige trekking — aanjager —) ind. p. kr., gebouwd op de fabriek van Creuzot. De stoomspanning in de (cylindrische) ketels bedraagt 5,166 Kg. De hoogen-druk cyl. (2) hebben \'1,28 M. en de lagen-druk cyl. (4) 1,58 M. middellijn. Slag 0,75 M. Snelheid 14 mijl. Kolenverbruik 1,05—1,24 Kg. per uur p. kr. Roosteropper-vlak 38,64 M\'2., verwarmend oppervlak 893 M2.
De Duguesclin is getuigd als brik en heeft een zeiloppervlak van 2247 M2. De ram is verlengd door een metalen punt die ver vooruit steekt.
|
Deze soort telt de volgende schepen: | ||||||||||||||||||||||||
|
Zij worden verdeeld in drijvende batterijen (Batteries flottantes cuirassées) en Kustverdedigings-vaartuigen lstc en 2i10 Klasse (Garde-cotes cuirassés de lru et 2\'10 classe). Bovendien bezit Frankrijk nog 50 torpedo-booten.
De drijvende batterijen van •1854 hadden veel fouten, waarom men
176
frankrijk.
in 1857 er toe overging om nieuwe te bouwen (type Palestro), die wat kleiner dan de vorige doch sterker bewapend waren.
Fig. 124. Drijvende batterij van \'t jaar 1854.
De nieuwe batterijen voldeden ook niet, zoodat ze successievelijk van de lijst geschrapt werden. In 1860 eindelijk kwamen er betere en wel die der AnROGANTE-klasse, iets later die der EiaBuscADE-klasse. De zeven schepen, die tot deze twee typen behooren, maken tegenwoordig nog deel uit van de Fransche kustverdedigingsvloot.
De drijvende batterijen der AR ROG AN TE-Klasse.
Tot deze behooren de Arrogante, Implacable en Opiniiitre, die volgens de plans van Lemoine gebouwd werden en in 1804 te water liepen.
177
A.
I.
O.
|
Afmetingen enz. | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
IV 19 oM. 11 IC „ II 12 |
Deze drijvende batterijen zijn van ijzer en gepantserd met 120 mM. platen in den gordel en met 110 mM. platen tegen de kazemat. De batterij hoogte bedraagt 1,45 M. De verschansing kan nedergeslagen worden. .
Machines: tweelingschroef van 191—457 ind. p. kr. Snelheid 5,92—6,98 mijl.
De drijvende batterijen der EMBUSCADE-Klasse.
Van deze soort heeft men er vier: de Embusoade, Imprenable, Protectrice en Rei\'uge. Zij werden te Bordeaux volgens de plans van Lemoine gebouwd en liepen van 1865—1867 af.
1 2
l\'RANKHIJK.
AfmetingetJ, enz. E. I. 1\'. li.
Grootste breedte • . 10,80 „
Deplacement..........1580 Ton.
Inged. deel v. h. grootsp. 53,34 M\'
Dikte v. li. gordelpantser . 140 mM.
Gesehut in de ka/.amat . IV liloM. j | j ^ | ^ ^ (\'iM. II I9oM.
127 „
119 „
Gesehut op dok. . . . ( II l(gt; „ 11 12 „ 11 12 II 12 „
Battorijhoogto .... 0,93 M.
TweelingBclir. machines v. 219-411,04 Ind. p. kr.
Snellieid............5,15-8,51 mijl
Kustverdedigings-vaartuigen der 2de Klasse. \'O
Deze monitor werd bij Quintard te New-York gebouwd. Hij is van ijzer, hooft twee torens en liep af in 1863.
Lengte op do waterlijn . . . . (gt;9,68 M.
Grootste breedte.........15,60 „
Grootste diepgang.........3,85 „
Ingedompeld doel van liet grootspant. . 51,02 M\'.
Deplacement......................2592 Ton.
Bewapening: IV 24 oM. kan. waarvan de aslijnen 0,36 M. boven water liggen.
Pantser: op de waterlijn 140 mM. platen op 300 mM, hout. De torens hebben een middellijn van 6,90 M. en zijn gepantserd met 300 mM. ijzer in 10 lagen. Het dekpantser heeft een dikte van 20 mM. Machines: tweelingschroef- van 642 ind. p. kr. Snelheid 6,46 mijl.
Het gepantserd ramschip T AU RE AU.
-17«
Dit schip is weder van hout; het werd volgens de plans van Dupuy de Lome gebouwd te Toulon, waar het in Juni 1865 afliep.
\') Tot de 21° klasse van kiistvordedigings-vaartuigen hohooren do oudste schepen dier soort, zij is daarom hot eerst behandeld.
FRANKRIJK.
Afmetingen;
Lengte..........................59,37 M.
Breedte.............14,50 „
(irootste diepgang..................5,41 „
Deplacement...........2718 Ton.
Ingedompeld deel van liet grootspmit (gt;2,80 M\'.
De eigenlijke romp ligt sleciits 70 cM. boven water en draagt de tot verblijf ingerichte plaatijzeren bovenbouw, waarboven een gewoon dek is aangebracht.
Pantser: op de waterlijn \'150 mM., tegen den vasten toren 1\'20 mM. dik.
Bewapening: T 24 cM. kan. en barbette in den vasten toren.
Machines: tweelingschroef- van 1793 ind. p. kr. Snelheid 12,54 mijl. Op den proeftocht bleek dat het schip toen het een draaicirkel, alleen met het roer, beschreef, niet meer liep dan 7 mijl.
De gepantserde ramschepen der CERBÈRE-Klasse.
De Taukeau had als kustverdedigingsvaartuig goed voldaan en nu beijverde men zich nog om vier van die schepen volgens dezelfde plans, doch iets grooter, aan te bouwen. De schepen tot deze nieuwe klasse behoorende heeten: Cerbère (1868), Bélier (1870), Tigre (1871) en Bouledogue (1872).
Afmetingen:
Lengte......................((0,00 M.
Breedte......................16,19 „
Grootste diepgang....... 5,82—5,97 „
Deplacement......... 3510—3758 Ton.
179
Ingedompeld deel van het grootspant 74,85-80,00 M\'-
Op het voorste derde deel der scheepslengte staat een draaibare toren, die met 180 mM. platen gepantserd is, 8,16 M. middellijn heeft en II 24 cM. kan. bevat Het gordelpantser is 220 mM. dik en wordt gesteund door 800 mM. hout.
khankrijk,
Machines; tweelingschroef-. Vermogen 1530—1921 ind. Snelheid 14,39—12,37 mijl.
Fig. 126. CerbêHE, draaibare toren.
180
kr.
A Dek op den eigcuiykeu romp. B. Boven- (manoeuvre-) ilek.
C Vaste toren, waarin do toestellen voor do torenbeweging: a a hoekijzers; b b spakon ter verbinding van don vasten toren aan den koning van het draaibare bovengedeelte. D Koning (hol om tevens voor munitie-transportkoker te dienen.
E Beweegbare ring.
F Draaibare toren.
G G Bollen tusschen den raürand c en den torenrand d loopende.
H Dek in den toren; e zitplaats voor don torenkommamlant.
I Slede.
K Dek op den toren; t\' richtgat.
L M Baderon voor de torenbeweging.
\' N As en o. o. raderen ter overbrenging van de torenbeweging.
P As ter overbrenging dor beweging van hot conische rad Q en den zwengel B.
De kustverdedigings-vaartuigen der TEMPÊTE-Klasse.
Bij deze klasse zijn in Frankrijk voor het eerst draaibare torens met borstweringen ingevoerd. Van deze soort van schepen bestaar. twee klassen; die van het tempéte-type beboeren tot de 2\'° klasse. De Tempête liep in 1870 en de Vengeuu in 1878 van stapel beiden te Brest. l)e Tonnant is nog in aanbouw te Rochefort. De rompen zijn van ijzer en staal en geconstrueerd naar de plans van de Bussy.
Afmetingen:
Üciniddolde diepgang........5,10 „
Dcplacomont........... 4523 Ton.
Ingedompeld deel van hut grootspant . 82,64m1.
FRANKRIJK,
181
r gt;
Op do watorlijn Voor middon uchtor Borbtwcnng\' Toren Dek
Tempête , ^50 330 300 330 -f (300) 270 300 50 VENGEUU . 250 330 240 330 4- (300) 270 350 50 TÓNNA NT . 360 450 350 ? 370 80
alles uitgedrukt in mM.; de tusschen haakjes geplaatste cijfers geven de dikte van den pantsersteun aan.
De Tempête voert [I 27 cM., de beide andere schepen hebben 1[ 34 cM. kan. in den toren.
Machines. De Tempête heelt een enkele schroef en Woolf\'sche machines met 3 hoogen- en 3 lagen-druk cyl., waarvan telkens een hoogen- en een lagen-druk cyl. verbonden zijn en op dezelfde kruk werken. Het verinogen bedraagt 1500 ind. p. kr.; snelheid 1(1 mijl. De Tonnant heeft twee cylinders, een hoogen- en een lagen-druk
trankruk.
cyl. De machines zijn van lint. systeem Woolf. Stoomdruk 5,166 Kg., diameter hoogen-riruk cyl. 1,36 M. slag 0,50 M., middellijn lagen-druk cyl. 1,36 M. slag 0,70 M. Vermogen 1728 ind. p. kr. De ketels zijn cylindrisch en hebben een roosteroppervlak van 19..\'32 M2 bij een verwarmend oppervlak van 454 M-.
Kustverdedigings-vaartuigen der Ist0 Klasse.
De kustverdedigings-vaartuigen der TONNERRE-Klasse.
De drie schepen dezer soort: de Tonneure (1875, Lorient); de Kiilminant (1877, Cherbourg) en de Fuiueux (nog in aanbouw te Cherbourg) verschillen met de Tempête c. s. alleen in afmetingen. Dc plans zijn ook van de Bussy.
Afmetingen:
Lengte..........................75,60 M.
Breedte.............17,60 „
Orootato diepgang.........6,50 „
Doplacement......................5584 Ton.
Ingedompeld deel van het grootspant . . 102,00 M\'.
De rompen zijn van ijzer en staal. Do schepen hebben verder een draaibaren toren, borstwering, stormdek enz., evenals de Tempête.
De afmetingen (in mM.) van het pantser bedragen:
Op do waterlijn Voor midden achter Borstwering Toren Dek
Tonnerre . . 250 330 300 330 300 50 Fulminant . 250 330 300 330 300 50 Furieux . . 320 500 400 ? 450 80-90
De Tonnerre heeft II 27 cM. kan. in den toren evenals de Fulminant; de bewapening van de Furieux is nog niet vastgesteld.
Machine: van de Tonneure is die van het vroegere gepantserde schip Normandie, waaraan het een en ander verbeterd is. De stoom wordt gestookt in acht ketels met 32 vuren. Vermogen 4165 ind. p, kr.; snelheid 14,01 mijl. Kol en voorraad 290 ton.
182
I\'IUNKRIJK.
De kustverdedigings-vaartuigen der CAIMAN-Klasse.
He schepen tot deze klasse bohoorenrte zijn pas onlangs np stii|i(\'l gezet: rle Caïman te Toulon, de Requin te Rochefort,deIndomi\'tabi.e te Lorient en de Tehrible te Brest. Zij zijn geheel van ijzer en slaal en beduidend grooter dan de schepen der ToNNERRE-klasse.
Afmetingen: Caiman Requin c. s.
Longto op de waterlijn......S4,80 85,;iO UI.
Grootste breedte......... 18,00 18,00 „
Grootste diepgang........ 7,50 7,16 „
Deplacement.......... 7239 7184 Ton.
Ingedompeld deel van het grootspant . 112,8!) 111,50 M\'.
De afmetingen (in niM.) van het pantser zijn:
Caïman Requik Indomptable Terrible
O de ( Vü01, \' 350 :iOÜ \' 10,1 370 370
waterlijn. Midden\' 500 500 500 500
| Achter. 400 3U0 !- 100 330 330
Toren..... 450 450 20- 150 450 4- 20 - 150 45020-f 150
Bewapening: 11 tel ciVI. kan. in den toren en IV lü cM. kan. en [[ mitrailleuses op het borstweringdek.
Machines. Voor de Indomptaule en Terrible zijn de machines bij de firma Schneider amp; 0°. te Creuzot besteld; zij moeten in gewone gevallen een vermogen van 4800 ind. p. kr. hebben, docli in buitengewone gevallen (met kunstmatige trekking) 6000 ind. p. kr. kunnen ontwikkelen. De schepen zullen tweelingschroeven hebben, die elk in beweging worden gebracht door een li cyl. compound machine (Système a pilon); veranderlijke expansie; oppervlak condensatie. De stoom wordt gestookt in 1\'i cyl. ketels elk met twee vuren, opgesteld in vier afgescheiden groepen. Berekende snelheid 14,5 mijl.
Frankrijk bezit ongeveer 50 torpedo-booten. Van deze zijn er een aantal besteld op de werf te La Seyne, die uitgerust zullen worden met Whitehead torpedo\'s. Üe afmetingen zijn: \'28 M. lengte;, 3,60 M., breedte 4,50 M. holte, 4,70 M. diepgang en 33 ton deplacement. De romp is van 3—5 mM. staalplaat). De schroef wordt door een 3 cyl, compound machine van 500 ind. p. kr. bewogen. De lucht wordt aangevoerd door een ventilator. Op het voorschip staat een torentje voor den kommandant en den roerganger. De afgeleverde booten liepen 49 a \'20 mijl.
isn
kkankrmk.
Du Fransclio kmiservloot bestaat tegenwoordig uit:
12 kruisers l5\'0 klasse,
\'20 » 2\'^ »
19 » :3,|c »
20 aviso\'s
en 14 kanonneerbooten lsU) klasse,
te zamen 85 kruisers, waaronder wij ook de in aanbouw zijnde gerekend hebben. Van deze 85 schepen zijn er echter 25 op \'t punt van afgeschreven te worden, zoodat wij daarvan de beschrijving achterwege laten. De kruisers lstü klasse zijn fregatten en kuil-korvetten; die van do 2iie klasse groote gladdeks-korvetten en die van de IJlt;le klasse (vroeger aviso\'s lstc klasse) kleinere gladdeks-korvetten. De aviso\'s (vroeger aviso\'s 2il\': klasse) gelijken veel op de Engelsche gun-vessels, de kanonneerbooten lsllt;: klasse komen overeen met de gunboats der zelfde natie.
CFrogatton en kuil-korvctton.)
De kruisers DUQUESNE eu TOURVILLE.
Deze schepen vormen liet type van de moderne ongepantserde fregatten en komen als zoodanig overeen met do Engelsche fregatten Inconstant en Siiaii. De Touiiville werd gebouwd volgens de plans van Lebelin de Dionne, op de werf der «Socióté des forges et chantiers» te La Seyne, en liep in 1876 van stapel.
Afmetingen:
Lengte op do waterlijn............................98.60 M.
Grootste lengte (vnn den roorkoning tot de punt van don ram) 103,90 „
Grootste breedte................................15,40 ,,
Grootste diepgang................................7,69 „
Deplacoment....................................5616 Ton.
184
Ingedompeld deel van het grootspant........76,11 M\'.
De spanten, dekbalken, dekken en buitenhuid zijn van ijzer. De buitenhuid is met twee lagen teakhout bekleed en vervolgens gekoperd. De voor- en achtersteven zijn van metaal. De voorsteven is als ram uitgebouwd en steekt ver vooruit. Het roer is van hout met
FHANKIIIJK.
bronzen beslag. Ui; Touiiville is viilgetuigd; l\'okkc!- en hezaiinswanl, varen binnen boord; waarom liet grootwant anders vaart is moeilijk te begrijpen. Van de tweo schoorsteenen slaat de achterste zoo dicht iij» den grooten mast en is door vier zulke groote luchtkokers omgeven, dat het grootzeil maar zelden gevoerd kan worden. Het zeiloppervlak bedraagt 1894 M-.
Het geschut staat op het bovendek in de breede zijden en wel gedeeltelijk op uitgebouwde plateaux ten einde de bakshoeken zoo groot mogelijk te maken. Hel ver naar voren en achteren vuren wordt echter dikwijls belet door de davids, hoewel deze nog naar binnen gedraaid kunnen worden. Behalve de zes stukken in de breede zijden staat er nog op hot bovendek een zevende kanon onder den bak; met dit kanon kan men recht vooruit vuren. Behalve deze VII 19 cM. kan. staan in den kuil nog XIV 14 cM. kanonnen. De hoogte der poortdrempels bedraagt 3,10 M. en 5,77 M. boven water. De machines werden door dezelfde compagnie te Menpenti gebouwd. De enkele schroef wordt bewogen door twee Woolf\'sche machines, die men naar goedvinden te gelijk of alleen kan doen werken. Elke machine heeft vier horizontale cylinders, twee groote en twee kleinere. De circulatiepompen worden door afzonderlijke werktuigen bewogen en kunnen tevens als lenspompen gebruikt worden. Ook kan men het spil met stoom doen draaien. Het scliip heeft 12 ketels met 48 vuren. Kolenvoorraad 660 ton (op te voeren tot 800 ton). Met een snelheid van 10 mijl kunnen 1250 mijl afgelegd worden. Op den proeftocht in Jan. 1878 bereikte het fregat oen snelheid van 16,89 mijl met 76,04 omwentelingen en 7466 ind. p. kr. Met een snelheid van 15 mijl maakte het een draaicirkel van 620 M. middellijn in 6m 26s. De TounviLLE schijnt zeer zeewaardig en een goed zeiler te zijn.
185
De Duquesne is een zusterschip te noemen van de Touiiville cn verschilt daarvan alleen een weinig in afmetingen. Het sc hip werd volgens dezelfde plans te Rochefort gebouwd. Constructie, tuig, hoeveelheid en ojisteliing van het geschut als op de T.
Afmetingen:
Longto op de lastlijn.......
Orootsto longto.........
Grootsto broodte......
Orootsto diepgang........
Doplacomont..........
Ingoclompold deel van het grootspant.
100,40 M, 106,70 „ i 5,5(1 „ 7,(50 „
552^ Ton. 75,51 M3.
l\'li ANK niJ K.
Miicli ine.s: zes cyl. compound-. Van de (gt; stuks zijn er 11 hoogen-druk en 3 lagon-di\'uk cyl. Enkele schroef. Kolenvoornuul BOO ton.
Oe kruisers IPHIGÉNIE en NAIADE.
Deze schepen zijn veel kleiner dan die der vorige soort, en behooren tot de klasse der kuilkorvetten (gelijkende op die der Bismaück-klasse) en staan nog op stapel resp. te Brest en to Toulon.
Afmetingen: Iphiqénie Naïade
Liongto op do waturljjn......78,30 74,50 M.
Grootste broedto........14,20 14,15 „
Urootsto diepgang.......(i,82 7,02 „
Doplaoemont..........8192 8284 Ton.
Zeiloppervlak......... 2245 2232 M2.
De schepen zijn van hout. De bewapening bestaat uit X 14 cM. kan. in de batterij en IV 16 cM. kan op het dek.
Machines. Deze zijn van Claparède; de voornaamste gegevens zijn:
Iphiqénie Naïade
Systeem.......... ... Hor. gewoon Hor. Woolt\'.
* mot expansie.
Hoogen-druk cyl. diam................1,40 (ii) 1,37 (1) Al.
Lagen- „ „ ................- 1,68 (2) „
Slag..............................0,90 0,90
Omwentelingen por minuut ..........82—90 80—88
Vermogen in ind. p. kr. . ..........2700—3200 2260—2800
Uoosteroppervlak..................31,60 26,40 M2
Verwarmend oppervlak....... . 746,00 618,05 „
Kolcnverbrnik per uur M2 roosteropporvlak . 94—140 81 Kg.
„ , ,, ind. p. kr. 1,10—1,35 0,95 „
Deze opgaven zijn in sommige gevallen dubbel hetgeen betrekking hoeft op gewone gevallen met natuurlijke trekking en op buitengewone wanneer kunstmatige trekking door middel van aanblazen gebruikt wordt.
(Groote gladdeks-korvetten.)
De Kruisers der INFERNET-Klasse.
Tot deze klasse behooren de vier korvetten Infehnet, Laclociietehie, Champlain en Du Petit-Thouaus, allen gebouwd naar de plans van Bienaymé. De Infer net liep in Juni 1869, Du Petit-Thouaus in 1874 van stapel; de anderen liepen in 1872 af.
Afmetingen:
Lengte op de waterlijn....... 79,90 M.
Grootste breedte..........10,92 „
Grootste diepgang.........5,79 „
Deplacoment........... 1961 Ton.
Ingedompeld deel van het grootspant. . 89,98 M2.
188
frankrijk.
Do schepen zijn van hout en hebben een recht alloopenden voorsteven.
Bewapening: Infernet . . . . I 16 cM., VII 14 oM. kan.
Champlain . . . I » » IX » » » LaCLOOHETERIE . . — X )) 1, ))
Dti Petit-Thouars. — X a gt;1 »
De aslijnen liggen 3,23 M. boven water. Twee stukken staan op slede met iniddenpivot en zijn op den boeg en op het hek opgesteld; de overige stukken worden in de breede zijden gevoerd. De schepen zijn getuigd als bark; mars- en bramstengen uit één stuk; zeilopper-vlak 1223—1422 .VR
De Laclocheterie heeft een compound machine van 450 nom. = 1985,3 ind. p. kr. Deze machine heeft 3 even groote cyl. (diam. 1,45 M., slag 0,799 M.); de condensor bevat 2754 pijpjes, waarvan het condensatie oppervlak 346,20 M2 bedraagt. De vier ketels hebben 18 vuren met 24,40 M- rooster- en 625,96 M2 verwarmend opp. De vierbladige schroef heeft 4,20 M. middellijn en 4,90 spoed. Snelheid 13,732 mijl. Met het roer (7,35 M2 opp.), 34° 15\' aan boord beschreef het schip op den proeftocht een draaicirkel van 840 M. middellijn in 7 min. (volle kracht).
Het vermogen der overige schepen dezer klasse varieert van 1815—2018 ind. p. kr. en de snelheid van 13,90—15,07 mijl. Met een 10 mi j Is vaart kunnen ze 1225 mijl afleggen voor de kolenvoorraad uitgeput is. Deze korvetten zijn goede zeilers.
De drie korvetten Sané, Seionelay en Fabert, die tot dit lijpe behooren, verschillen slechts weinig met die van de ïnfernet-klasse. Zij werden volgens de plans van Dutard gebouwd en liepen af: de Sané in 1870, de Seionelay en Fabert in 1874.
Afmetingen: lengte 79,40 M.; grootste breedte 11,00 M.; grootste diepgang 5,74 M.; deplacement 1876 ton.
Zij zijn van hout en hebben een recht oploopenden voorsteven. De bak loopt door tot het voorluik en dient tot opstelling van het jaagstuk.
Bewapening: VUL 14 cM. kan., waarvan I voorop, I achteruit en VI in de zijden.
Tuig: barks-; mars- en bramstengen uit één stuk; de boegspriet kan ingevoerd worden; zeiloppervlak 1210 M2.
Machines; met 3 hor. cyl. van gelijke middellijn en omgekeerd werkende zuigerstangen. De stoom wordt gestookt in vier kistvormige ketels rnet 18 vuren; zij komt uit de ketels eerst in den middels ten cyl. en daarna in den buitensten. Vermogen 1071—1825 ind. p. kr.;
189
FRANKRIJK.
snelheid 44,9—15,02 mijl. Kolenvoorraad 310 ton, genoeg tot het afleggen van 1325 mijl met een 10 mijls vaart.
Dit schip is een groote snelloopende gladdekskorvet, gebouwd volgens
de plans van Eynaud en in
190
frankrijk.
•ii\'sn as; lt;l« schroef heelt 5,1 iVT. miililellijn. De stoom wordt gestookt in acht ketels met 34 vuren; roosteropp. 46 M-1. Vermogen .t740 ind. p. kr.; snelheid 10 mijl. Kolenvoorraad 430 ton (met een 10 inijls vaart voor 1250 mijl). Kolenverbruik per uur p. kr. 1,10 Kg.
De kruisers der VILLARS-Klasse.
Deze klasse bestaat uit vier korvetten: Villabs, Ma.gon, Roland en 1( oukait. De Magon liep 9 Aug. 1880 af te Cherbourg, alwaar de Villahs nog op stapel staat gelijk de Forfait te Toulon. De plans zijn van Sabattier.
Afmetingen: lengte 76,00 M.; breedte 11,60 M.; grootste diepgang 5,25 M.; deplacement 2268 ton.
De rompen zijn van hout, de dakbalken van ijzer. De boeg heeft den vorm van een zwanenhals zooals de schepen der Engelsche blanche-klasse.
Bewapening: XV 14 cM., waarvan er l als jaag- on [ als retraite-stuk moet dienen.
Machines; gebouwd te Indret volgens het Woolf\'sche systeem. De middellijn van den hoogen-druk cyl. bedraagt 1,50 M.; slag 0,55 M.; die van de twee lagen-druk cyl. 1,60 M.; slag 0,76 M. Vermogen 2211—2764 ind. p. kr.; snelheid (berekend) 15,5 mijl. Kolenvoorraad 400 ton.
Tuig; vol-; zeiloppervlak 1302 M.
De kruisers der LAPÉROUSE-Klasse.
Deze klasse bevat de vier korvetten: Lapérouse, D\'Estaing, Nieli.y en Monge; de laatste te Rochefort gebouwd, de overige te Brest. De Lapérouse liep in 1877, D\'Estaing in 1879 af. Deze korvetten verschillen maar weinig van die der villars-klasse; de plans zijn van Bienaymé.
Afmetingen; lengte 81,95 M.; breedte 11,40 M.; grootste diepgang 5,70 M.; deplacement 2236 ton.
Constructie, bewapening, tuig en machines als van de Villars.
De schroeven zijn vierbladige (2 bladen voor elkander) en kunnen niet geheschen worden. Kolenvoorraad 400 ton; zeiloppervlak 1302 M2.
191
192
M W co t-ï
lt;£gt; t- 05 C»
a a .
.• 0)
flianktlt.lk.
(Kloinoro gladdoks-korvotton on sloops.)
De kruisers der D\'ESTRÉES-Klasse.
Hiertoe behooren: de D\'Estrées, Volta, Hameltn, Limier en Vaudreuil, die gebouwd werden volgens de plans van Pastoureau en van 1860—1867 van stapel liepen.
Afmetingen: lengte 63,41 M.; breedte 10,37 M.; grootste diepgang -4,48 M.; deplacement 1337 ton; zeiloppervlak 1071 M2. De schepen zijn van hout.
Bewapening, vermogen en snelheid:
D\'Estrées . . II 10 cM.; IV 14 cM.; 1003 ind. p. kr.; 12,3 mijl. Volta . . . I » » ; V » » ; 1006 » » » ; 1\'2,94 Hamelin . . I » » ; V » » ; 1155 » » » ; 1\'2,58 » Limier ... ; VI » » ; 1084 » » » ; 11,87 »
Vaudreuil. . I 10 cM.; IV » » ; 807 » » » ; 10,77 »
De kruisers der BOURAYNE-Kiasse.
Hiertoe behooren: de Bourayne, Dayoï, Ducouédic, Kersaint en Segond. Gebouwd volgens de plans van Pastoureau, liepen ze allen af in 1809.
Afmetingen: lengte 03,30 M.; breedte 10,42 M.; grootste diepgang 4,91 M.; deplacement 1292 ton. De schepen zijn van hout. Bewapening: I 16 cM. en V 14 cM. kan. De aslijnen liggen
2.71 M. boven water.
Machines: Bourayne . 960 ind. p. kr.; 92,10 omw.; 12,04 mijl.
Dayot . . . 917 » » » ; 90,00 » ; 11,76 » Ducouédic , . 769 » » » ; 90,40 » ; 11,57 » Segond . . . 894 » » » ; 90,80 » ; 11,26 » Zij hebben één schroef van 3,6 M. middellijn. Met een 10 tnijls vaart kunnen 1000 mijl afgelegd worden. Kolenverbruik per uur p. kr. 1,29 Kg. Zeilopp. 1172 M-.
De kruisers der BEAUTEMPS-BEAUPRÉ -Klasse.
De vier schepen tot deze klasse behoorende zijn; de Beatjtemps-Beaupré, Duchauffant, Hugon en Kerguelen, gebouwd volgens de plans van Pastoureau c.n afgeloopen in 1872. Zij gelijken veel op de schepen der vorige klasse.
Afmetingen: lengte 63,30; breedte 10,40; grootste diepgang
4.72 M.; deplacement 1255 ton.
Deze kruisers zijn eveneens van hout.
19:!
13
^C)/^ FRANKRT.IK.
Bewapening: De B-B. en IT. hel.l.en T Ifi cM. en V U rM..
de I), en K. VT 14? cM. kun. (i
Machines: van 915 -1214 ind. p. In-.; snelhei.i H,72 42,M) mijl.
De kruisers ÉCLAIREUR en RIGAULT DE GEN0U1LLY.
Deze schepen behooren lot e.en nieuw type van kruisers W klasse. De plans zijn van liienay.né. De K. liep in 1877 te Tonlnn van stapel; ,1,. H. tie G. is nog te Brest in aanhouw.
Afmetingen: lengte 74,00 M; l,ree.1te 10,80 M.; grootste lt;l.ep-
sjanc 5,20 M.; deplacement 1027 ton.
\' D(! schepen zijn van liout met ijzeren dekbalken en Kehhen een
ver uitstekenden ram.
Bewapening: VUT U cM. kan., waarvan er een als jaag- en
een tweede als liekstuk is opgesteld. De door .leze stukken bestreken
ruimte is zeer groot. De aslijnen liggen 3,5a M. boven water. Deze
korvetten worden uitgerust met sleeptorpedo\'s, die boven de waterhjn
achter den groeten mast, op stoelen geborgen worden. De sleeptrossen
komen op den bak binnen boord, waar ze opgeschoten zijn op (met
beschutte) rollen. .
Machines: gebouwd te Tndret volgens het bor.zontaal compound systeem. De (3) hoogen-druk cyl. hebben 0,90 lagen-druk cyl. 4,30 M. mid.lellijn; slag 0,00 M. Vermogen - •gt; ,n\' n kr. De ketels zijn cyl., de stoomdruk daarin gestookt bedniag 5100 Kquot;\'. Uoosteropp. 23,42 M\'; verwarmend opp. 042,50 M-. Koli\'n-vèrbrnik 4 Kg. per uur p. kr. De berekende snelhe.d .s 1.gt; nn,, . De kolen voorraad is gesteld op 210 ton, waarmede met een 10 najls
vaart 1125 mijl kunnen afgelegd worden. . ,ri),, ,
Tuig: harks-; mars- en bramstengen mt Óen stuk./eilopp. 1-.gt;.^1 •
(Orootu kanonneerbooten, typo: gun-vessolB.)
De Aviso\'s B0UVET en PARSEVAL.
De lionvF.T werd te Rochefort gebouwd volgens de plans van m liop in W» V» 1)0 I\'ahskvai,, «. ........
is noquot;\' in aanbouw. ..
Afmetingen: lengte 00,80 M.: breedte 8,56 M ; grofste d.ep
gang 3,90 M.; depl. 828 ton; inged. deel grootspant 12,.«) M . De schepen zijn van bont.
Bewapening: ITT 14 cM. en T 10 cM. kan. De ashjnen ligglt; n 2.39 M. boven water.
frankrijk.
Macliino; van 817 irul. p. kr. Enkele schroef vü.n 3,lfi M. middellijn; snelheid 11,31 mijl. Met een 9 mijls vaart kunnen 750 mijl worden afgelegd. Kolenverbruik per uur p. kr. 1,1 Kg.
Zeiloppervlak: 7\'2G M2.
Deze nieuwe klasse bestaat uit zeven vaartuigen te weten: de Hison (Havre 1874), Hussaud (Havre 1877), La Bouroonnats (Havre 1875), Lancieu (bij Normand te Havre 1878), Ciiassf.ur (T3rest 1878), Voltigeuu (Brest 1878) en de Dumont d\'Urvillf, (nog in aanbouw). De plans zijn van Sabattier.
Afmetingen: lengte 61,30 M.; breedte 8,75 M.; grootste diepgang 3,88 M.; deplacement 833 ton.
De romp is van teakhout (buitenhuid 3 lagen) en voorzien van ijzeren dekbalken.
Bewapening: IV 14 eM. op sleden met centraal-pivot. Het jaagstuk staat op den (grooten) bak en bestrijkt300° van den horizon; voor en achter den grooten mast staat één stuk en achter den bezaansmast het vierde, dat dienst doet in de retraite richting en 240° bestrijkt. Voorraad voor elk stuk 105 schoten.
Tuig: barks-; zeilopp. 823,20 M2.
De kooien-verschansing is los en wordt bij alarm weggenomen. De sloepen hinderen niet bij het vuren.
Machine: 2 cyl. hor. compound- met omgekeerd werkende zuiger-stangen en oppervlak condensors. Do stoom wordt gestookt in twee cyl. ketels. Op den proeftocht werd een snelheid van 12,18 mijl bereikt. Kolenverbruik 1 Kg. per uur p. kr. Kolen voorraad 110 ton. Dedrnai-cirkel van lifiO M. werd in 4quot;1 19s gemaakt.
(Canonnières de i™ classe.)
Deze vaartuigen staan gelijk met de Engelsche gunboats. Men heeft er veertien.
De kanonneerbooten der CHACAL-Klasse.
Tot dit type behooren er acht: Ghacat., Ktknuarii, Fanfare, Gladiateur, Hykne, Jaguar, Lkopaud en Orifi.amme; zij liepen allen in 18(58 van stapel.
Afmetingen; lengte 43,45 M.; breedte 7,43 M.; grootste diepgang 2,55 M.; deplacement 447 ton; ingedompeld deel van het grootspant 14,37 M2.
De vaartuigen zijn van hout.
195
fiunkm.ik.
Bewapening; I 19 cM. on I 12 cM. kan.
Machines: tweelingschvoef- van 250 inrl. p. kr.; snelheid 9 mijl Zeiloppervlak: 470,95 M2.
De kanonneerbooten der CROCODILE-Klasse.
Afmetingen: lengte 44,10 M.; breedte 7,30 M.; grootste diepgang 2,80 M.; deplacement 400 ton.
Bewapening: I \'19 cM. op slede (midscheeps), I 12 cM. voor en I dito achter.
Machine: gebouwd bij Claparède amp; 0°. to St. Denis volgons het Woolf\'scho systoom. Twee cyl.; één schroef. Do cyl. ketels hebben vier vuren en leveren stoom van 4,21 Kg. Kolenvoorraad 50 ton.
De Crocodii-e bereikte op den proeftocht met 2,5 M. diepgang on 457 ind. p. kr. een snolheid van 9,7 mijl; de Lionne mot 2,53 M. diepgang en 420 ind. p. kr. een snelheid van 9,5 mijl. Volle kracht draaiende werd oen cirkel van 225 M. middellijn beschreven in 2m 43^ met verminderde snelheid, oen kleiner cirkel van 170 M. in 4m 25s.
190
De Griek,sclie vloot i.s een (Ier kleinste van lMiid|ia. Zij besUuit tegen woon lif; uit:
I gepantserd korvet,
1 » vaartuig,
\'2 schroef-korvetten,
(i schroef-kanonneei\'booten, \')
4 kleinere stoomscheepjes,
benevens eenige oude houten zeilschepen.
In 1879 besloot de regeering tot het aanbouwen van twee gepantserde schepen en twaalf torpedo-booten. Van de 14 hierboven genoemde vaartuigen is slechts een drietal de beschrijving waard.
Gepantserde schepen en vaartuigen.
Dit gepantserde schip werd voor rekening van de Grieksche regeering door den «Stabiliménto Técnico Triestino» op zijn werf te San Roco te Muggia bij Triest gebouwd, waar het in 1869 van stapel liep. Het schip is van hout en heeft een deplacement van \'iüliO ton. De bewapening bestaat uit II 9 inch en X 7 inch Armstrong kanonnen. Het pantser heeftop de waterlijn een maximum dikte van 150 niM. De machine heeft 350 norn. p. kr. waarmede het schip ongeveer 10 mijl loopt.
Het gepantserde vaartuig GEORGIOS.
De Georoios werd, volgens de plans van Mackrow, op de werf der «Thames Iron Works» bij Londen gebouwd en liep in Dec. 1807 van stapel.
\') Do Pa kalos, Salajiia, Plexauka, Sukos, Naui\'Uon en Afkobssa.
FHANKnT.IK.
Bewapening: I 19 cM. en I 12 cM. kan.
Machines: tweelingschroef- van 250 incJ. p. kr.; snelheid 9 mijl Zeilop per vlak; 470,95 M2.
De kanonneerbooten der CROCODILE-Klasse.
Deze klasse telt zes vaartuigen: de Cuocodilf. (Cherbourg 1874), Lion nt? (liordeanx \'1874), Lijtin (1877), Lynx (1878), Mii.an (in aan-
Afmetingen: lengte 44,10 M.; breedte 7,30 M.; grootste diepgang 2,80 M.; deplacement 400 ton.
Bewapening: l 19 cM. op slede (midscheeps), T 12 cM. voor on I dito achter.
Machine: gebouwd bij Claparède Sc 0°. to St. Denis volgens het Woolf\'sche systeem. Twee cyl.; één schroef. De cyl. ketels hebben vier vuren en leveren stoom van 4,21 Kg. Kolenvoorraad 50 ton.
Do Crocodile bereikte op den proeftocht met 2,5 M. diepgang en 457 ind. p. kr. een snelheid van 9,7 mijl; de Lionne met 2,53 M. diepgang en 420 ind. p. kr. een snelheid van 9,5 mijl. Volle kracht draaiende werd een cirkel van 225 M. middellijn beschreven in 2m 43s, met verminderde snelheid, een kleiner cirkel van 170 M. in 4™ 25s.
Do Gncksclio vloot is een lt;ler kleinste Viin Eui\'o|m. Zij beslaat tegenwoonlig uit:
I gepantsertl korvet,
1 » vaartuig,
2 schroef-korvetten,
ti schroef-kanonneerbooton, \')
4 kleinere stooinscheepjes,
benevens eenige oude houten zeilschepen.
fn 1879 besloot de regeering tot het aanbouwen van twee gepantserde schepen en twaalf torpedo-booten. Van de 14 hierboven genoemde vaartuigen is slechts een drietal de beschrijving waard.
Gepantserde schepen en vaartuigen.
Dit gepantserde schip werd voor rekening van de Grieksche regeering door den «Stabiliménto Técnico Triestino» op zijn werf te San Roco te Muggia bij Triest gebouwd, waar het in \'1869 van stapel liep. Het schip is van hout en heeft een deplacernent van \'JOdO ton. De bewapening bestaat uit 11 9 inch en X 7 inch Armstrong kanonnen. Het pantser heeftop de waterlijn een maximum dikte van 150 mM. De machine heeft 350 nom. p. kr. waarmede het schip ongeveer 10 mijl loopt.
Het gepantserde vaartuig GEORGIOS.
De Geohgios werd, volgens de plans van Mackrow, op de werf der «Thames Iron Works» bij Londen gebouwd en liep in Dec. 1867 van stapel.
\') Uo Paualos, Salamia, Pi.kxauua, Suuos, Nauplion en Afkobssa.
GRIEKENLAND.
198
GUIKK KNLANO.
Afmetingen:
Ijung\'to tussclicn du loodljjnün . Hroudto op do watorljjn
Orootsto diepgang.....
Deplaoemont.....
199
61,00 M. 10,0(3 „ ■1,70 M. 1774 Ton
Dil ycliij) is van ijzer, volgens het spanten syatoem gebouwd, doch ook vau iiorizontule dooi\'loopende banden en dubbelen bodem voorzien. De ruimte tusschen binnen- en buitenhuid is niet zoo groot dat men iemand in de compartimenten kan sturen om ze schoon te maken; men kan ze evenwel gedeeltelijk doen volloopen met water, wat tevens nuttig is om het schip steeds op zijn lastlijn te houden. De romp is gepantserd van het batterij-dek lol 1,1 M. onder water door middel van, in gordelvorm aangebrachte, platen. Dit pantser bestaat uit \'178 inM. ijzer op 254 rniM. hout. Naar voren en achteren nemen de platen af tot 114 mM. De ram, die maar weinig uitsteekt, wordt gevormd door een V vormig gebogen pantserplaat welke den voorsteven omgeeft.
Bewapening: II 9 inch Armstrong kanonnen., opgesteld in een zeshoekige kazemat (zie lig.), die gepantserd is met 15\'2 mM. platen op \'254 mM. teak. De onderdrempels liggen \'2,10 M. boven water. De poorten zijn zoodanig geplaatst dat men in de richting der kiel zoo naar voren als naar achteren kan vuren, waartoe de verschansing tevens is omgebogen en de breedte van het dek daar ter plaatse slechts 6,1 M. gelaten is.
Machines: tweelingschroef\'2 cyl. compound- van \'2400 ind. p. kr., gebouwd door de «Th. I. VV.» Cyl. middellijn 1,8.\'5 M.; slag 457 mM. Snelheid 13 mijl.
Tuig: schoeners-.
Dit schip werd gebouwd op de werf der «Forges et Chantiers de la Móditerranée», liep van stapel in 1879 en kwam nog in November van dat jaar in den Pyraeus aan.
Afmetingen:
75,00 Al. Hl,K0 „ 10,,HO „
Lcng\'to o|) do waterlijn Orootsto leng\'to . iiroüdro ....
Diopgttiig . Dcphiccmeiit
a,40-5,50 „
lbOO Tun.
griekknland.
De romp is vim ijy.or en gebouwd volgens het Ininsvevsaal spanten systeem. Tegen (l(^ buitenliuid is een dunne teakhouten bekleeding aangebracht welke; tot even boven water gekoperd is. Het schip is in zeven waterdichte afdeelingen verdeeld door dwarsschotten, die van de kiel tot het bovendek doorloopen; de Miaulis heeft een balansroer.
Bewapening; lil 17 cM. Krupp kan., waarvan er 1 achterop staat en 240° van den horizon bestrijkt, terwijl de andere stukken zijn opgesteld in halve torens, die bij wijze van een balcon uitgebouwd zijn en zoodoende liet vuren in de kielrichting toelaten. Verder dient nog I 15 cM. Krupp kan. tot jaagstuk, dat in een poort onder den boegspriet staat en\'alzoo recht naar voren kan vuren. Op de brug eindelijk, heeft men nog JV 8 cM. Krupp kan. en 11 mitrailleuses.
Machine: hor. 15 cyl. compound-; middellijn van den hoogen-druk cyl. 1,30 M,, van de lagen-druk cylinders 1,60 M.; 0,80 M. slag. De stoom wordt gestookt in zes cyl. ketels elk van twee vuren. De schroef is vierbladig en deelt aan bet schip een snelheid mede van van 15,6 mijl. Vermogen 2200 ind. p. kr.
De Miaulis heeft een electrische ltimp waarvan het electm-dynamiscb werktuig door een 3 cyl. Brotherhood machine gedreven wordt.
T u i g: barks-.
200
In do zitting van 10 Mei 1877 heeft Let llaliaansche parlement de sterkte der vloot vastgesteld als volgt:
iü schepen lKt0 klasse (pantserschepen \'lslL\' klasse),
10 schepen 2\'° klasse (kleinere gepantserde schepen, kustver-deiligingsvaartuigen, kruisers enz.).
20 schepen 3\'lc klasse (aviso\'s, torpedo-schepen en booten, kanonneerbooten enz.),
14 schepen voor transport en andere diensten van \'200 - 3000 ton en
12 vaartuigen onder de 200 ton deplacement voor haven- en werfdienst, loodswezen, politie enz.
De vloot moet 1 Jan. 1888 aan dit programma voldoen.
De 16 schepen lste klasse zullen bestaan uit 8 oude en 8 nieuwe pantserschepen. Van deze laatste soort is de Dijilio reeds in dienst gesteld en de Dandolo in den aanvang van 1881 gereed gekomen, terwijl de Italia pas afgeloopen is en de Lepanto nog op stapel staat. Vóór het eind van 1880 is een vijfde schip op stapel gezet; vóór 1888 zal dit en ook de drie andere gereed moeten zijn.
Van do schepen 2ac klasse zijn op \'toogenblik twee kruisers in aanbouw; vóór den bepaalden tijd zal deze klasse ook voltallig zijn.
Van de schepen 3\'10 klasse is de nieuw gebouwde aviso Agostin Barbauigo reeds in dienst gesteld; de Maiicantonio Colonna kwam in 1880 klaar, terwijl in dat zelfde jaar nog twee schepen van dit type op stapel werden gezet.
In 1880 werden do volgende schepen afgeschreven: het gepantserde schip Conté Veiiüe, de schroefkanonneerbooten Audita, Velóce en Coneienza en het stoomschip Giciuo. Vóór 1888 zullen nog afgekeurd worden: het gepantserde schip Roma, de fregatton Vittoiuo K.manuele
/
ITALIË.
en de Mahia Adelaide, de korvet Gariualdi, vier rader-korvetten, twee rader-aviso\'s, drie stoom transportschepen, vier raderstoomschepen en vijf kleine stoomscheepjes, te zamen 27 schepen on vaartuigen.
Daar Italië in den slag bij Lissa (1866) de gepantserde schepen Re d\'Italia en Palestuo I verloor en verder sedert 1875 tien gepantserde schepen en vaartuigen verkocht of afkeurde benevens drie pantserschepen lstlt;J klasse onder die dei- 2\'1\'- klasse rangschikte, blijven van de 23 grooto pantserschepen, die in de eerste tien jaren van het pantsertijdperk gebouwd werden, nog slechts acht (van het oude type) over. Zij heeten:
Reg in a Maria I\'ia Aeeondatore
San Martino i Venezia
Castelei dardo Palestuo 11
Ancona [ Principe Amedeo
Hierop volgen nu de acht grooto gepantserde schepen van het nieuwe type:
| Duilio I X: te bouwen voor 1888
( Dandolo j X » » » »
j Italia j X » » » »
I Lepanto [ X » » » »
De pantserschepen lste Klasse van het oude type.
De pantsersehepen der ANCONA-Klasse.
Tot deze klasse behooren de Maria Pia, San Martino, Ancona en Casteleidardo, allen in 1862 gebouwd bij Fransche firma\'s (Gouin amp; Guibert te Nantes, Arinand te Bordeaux, Forges et Ghantiers t(! La Seyne). De Ancona liep in 1864, de overige schepen in 186:J van stapel; zij zijn allen van ijzer.
Afmetingen:
Lengto tussohei) du loodlijnen 78,17 M.
1 Breedte op de waterljjn.......15,21 „
Makia I\'ia | Verhouding tussclien lengte cn breedte . 5,12
011 i Grootste diepgang.........lt;gt;,72 M.
San Martino i i)CpiaC0nieiit...........4250 Ton.
f Ingedompeld doel van het grootspant. 71,61 MA
De Ancona en Casteleidardo hebben kleinere afmetingen; lengte tussclien de loodlijnen 77,51 M. en grootste breedte 14,50 M.
Bewapening: II !) inch en IX 8 inch Armstrong kan.; bovendien
202
ITALIË.
nog VIII lichte stukken en IV mitrailleuses. Vroeger voerden deze schepen 26 stukken; bij de nieuwe bewapening heeft men het voorste gepantserde dwarsschot eenige poorten achteruit gebracht en in de aldus verkleinde batterij de poorten om de andere dichtgemaakt. Het batterijpantser werd tevens boven den gordel tot aan de nieuwe plaats van het gepantserde voor-schot weggenomen, en met de afgenomen platen vóór op het scliip een blindeering gemaakt ten dienste der twee jaagstukken. Achter op het dek werd ook een stuk geblindeerd opgesteld. De batterij-hoogte bedraagt 1,04 M.
Pantser: aangebracht op de waterlijn als gordel en tegen de batteiij. De platen van het gordelpantser zijn \'120 mM. dik en worden gesteund door 380 mM. hout; de batterij wordt door 110 mM, platen beschermd.
Machines: gewone enkele schroef-; de schroef heeft vier bladen en een middellijn van 4,05 M.
Vermogen en snelheid:
Maria Pia.......2924 ind. p. kr. 12,96 mijl.
San Martino...... 2924 » » » 12,00 »
Ancona........ 2548 » » » 13,74 »
Castelfidardo 2125 » » » 12,00 »
Tuig: barks-; zeilopp. 823 M-.
Het gepantserde schip AFF0NDAT0RE.
Dit ijzeren torenschip werd in 1863 bij de «Millwall Iron Works and Shipbuilding Company» gebouwd en liep in Nov. 1865 van stapel.
203
TTALIE.
Afmetingen:
Longto tusschon dc loodljjnon 89,50 M.
Orootsto brouille............12,20 „
Diepgang .... ......5,K4—6,09 „
Doplacomont....................4070 Ton.
Ingedompold dool vun hot grootBpant 02,00 Mquot;.
I\'aritsci-; gordel- van 1\'27 mM. platen tegen \'i\'28 niM. hout. Il(!t torenpantser is \'130 -f \'20 mM. dik. De torens hebben 6,9U M. middellijn.
Bewapening; l 9 inch Armstrong kan. in eiken toren; VIII lichte stukken en III mitrailleuses. De torens zijn zóó laag dat het bodemstuk, bij een maximum inclinatie van het kanon, slechts 10 cM. vrij loopt van het, uit roosterwerk bestaande, torendek. De verschansing kan grootendeels nedergeslagen worden.
Machine: enkele schroef- van \'268\'i ind. p. kr.; snelheid 13 mijl. Op den proeftocht beschreef de Affondatore een cirkel van 700 M middellijn in 5 min.
Het gepantserde schip VENEZIA.
Dit schip werd in 18(14 op stapel gezet te Genua en als batterij-schip gebouwd volgens de plans van De Luca. Het liep in 18()9 af.
Afmetingen:
Longto tUBBühon do loodlijnon. ï\'JjOü M.
Orootstü broedto . 17,41) „
Orootsto diopgnng 7.70 „
Doplacomont...........5814 Ton.
Ingedompold doel vim het grootspant. 106,00 M\'.
Pantser: aangebracht op de waterlijn als gordel, tegen de kazemat en tegen het bak-reduit. Het gordelpantser bevat platen van 150 mM. tegen ()(i0 mM. hout, naar voren en achteren worden ze echter dunner en wel tot 101 mM.; de zijden der kazemat dragen 120 mM. platen.
Bewapening; VHI 10 inch en I 9 inch Armstrong kan.; bovendien VIH lichte stukken en IV mitrailleuses. Voor en achter de
204
it a i, ie.
kazemat is het boord ingebogen. Het jaagstuk staat in bet bak-reduit. De rai riste ven is gevormd als op de Palestho.
Fig. 142. Vunk.zia, zij-aanzicht.
__________«\\
iiii\'itiiiiiiiii.iit.i* 1 quot;i\'jr?■ i\' j\' v Ij •\'!. \'•(gWflrgl\',tf-rwivfe\'ii»!!.....jg\'TlPg» ■IjR,
-J-Ul\'ii1 ui. \'J\'\'I\'I\'.1:1 1. lil rquot;: quot; quot;■!gt;•.\'.-.-li)........................................quot;■-\' ■«x
De pantserschepen PALE STRO en PRINCIPE AMEDEO.
Deze houten pantserschepen werden in 1865 op stapel gezet resp. te S. Bartolomeo aan de golt van Spezia en te Castcllamare aan de ^olf van Napels. De plans, van den Commandeur De Luca, ondergingen tijdens den aanbouw eenige veranderingen tengevolge der vorderingen in de geschut-fabricatie. De P. liep in 1871, de P. A. in 1872 af.
Afmetingen:
Lengte tussehon do loodlijnen......79,18 M.
Grootste breedte................17,G2 „
Gemiddeldo diepgang 8,09 „
Deplacomont............6400 Ton.
Ingodoinpeld deel van liet grootspant . 114,50 M
Deze schepen onderscheiden zich door de twee op zich zelf\'staande kazematten, waarvan de voorste als boegreduit kan aangemerkt worden.
Bewapening: Het geschut in de kazematten bestaat uit VI10 inch Armstrong kan.; boven op de voorste kazemat staat nog een 10 inch n0. 1 Armstrong kan., dat door een gepantserd schild beveiligd is. Verder heeft men IV lichte stukken en IV mitrailleuses.
Pantser: tegen de zijden der kazematten 152 mM., tegen de voor-en achterkanten 101 mM.; de gordelplaten hebben een dikte van 220 mM.
205
italië.
In de schepen staan ijzeren dwnrsschotten die ze verdoelen in waterdichte compartimenten. De bovenbouw tusschen de kazematten is van ijzer. Het gevechts-stuurrad staat onder den kommando-toren; de roerpen en stuurreepen zijn geheel door het pantser beveiligd. De sloepsdavids zijn draaibaar en zoodanig ingericht, dat daarmede de sloepen binnen boord kunnen gezet worden. De schepen zijn uitgerust met Harvey torpedo\'s.
Machine: gewone enkele schroef-; vermogen (Palestko) gemiddeld :1361 ind. p. kr.; snelheid 12,945 mijl.
De Principe Amedeo bereikte op den proeftocht een snelheid van i2,2 mijl; vierbladige schroef van 6,10 M. middellijn en 7,315 M. spoed. Do machine van laatstgenoemd schip werd gebouwd door de «Societa d\'industrie meccaniche» te Pietrarsa.
De pantserschepen 1ste Klasse van het nieuwe type.
De pantserschepen DUILIO en DANDOLO.
Na het afloopen van de hierboven beschreven schepen ging de Italiaansche regeering over tot het vervaardigen van een bijzonder groot soort van gepantserd materieel. De plans omvatten de volgende voorwaarden: kunnen ageeren op elk bereikbaar punt der wereld (voornamelijk echter in de Middellandsche zee); gepantserd zijn tegen alle bestaande soorten van projectielen; zulk zwaar geschut voeren, dat de meeste maritieme etablissementen in de Middellandsche zee kunnen gebombardeerd cn de tot nog toe vervaardigde platensoorten
206
TTAUE.
kunnen doorbonnl worden; kunnen vuren in alle richtingen en zelfs bij slecht weder. Deze voorwaarden zijn niet gering te noemen en tocti voldeden daaraan de plans van den Commandeur B. Brin (oud minister van marine). De Duilio werd in April 1873 te Castellarnare o)) stapel gezet en liop in Mei 1870 af. Do langdurige constructie moet toegeschreven worden aan den langzainen aanvoer van materiaal uit het buitenland; bovendien werd het schip gebouwd door voormalige scheepstimmerlieden, die zich echter in het nieuwe vak zoo goed van hun taak hebben gekweten, dat hun werk den lof inoogstte van eminente scheepsbouwkundigen als Barnaby, Pegan, King en Dislère. In de twee en een half jaar, dat het schip op stapel stond werden voor den bouw 2757,36 ton ijzer en staal in den vorm van hoekijzers, platen, knieën enz. en 246,52 ton ijzer aan klinknagels en bouten, gebruikt.
Afmetingen:
Lengte tusschen de loodlijnon 103,50 M.
Breedte op lt;lo watoiljjn . . 18,25 „
Orootste breedte....................19,70 „
Verhouding tusschcn lengte en breedte . 5,69
Diepgang voor....................7,74 AI.
„ achter . . 7,92 „
Deplaeement..... ... 10650 Ton.
Ingedompeld deel van liet grootspant 136,00 M\'.
Men ziet uit deze opgaven dat de Duiuo grooter is dan de Duitsche ICönio Wit-uei.m (9757 ton) en Fransche Amirai, DijPF.nni:; (\'lO^SO ton) doch kleiner dan de Engelsche Infi.emhlk (1 liOO ton) of Fransche Amiral Haiidin en FoinuoAm.F, (11441 ton). De verdeeling der gewichten is als volgt; de romp weegt 3030 ton, de artillerie 500 ton, het pantser met houten steun 3360 ton, de machine 1250 ton, de kolen 1150 ton en de overige uitrusting 700 ton, gezamenlijk 10050 ton. De Dmuo heeft twee torens, die evenals op de Engelsche InflextiiTjE, A.iax, Agamemnon, Colossus en Majestic en op de nieuwste Fransche schepen excentrisch en achter elkander (en échelon) staan. Deze torens zijn gepantserd met 450 rnM. platen op 500 mM. hout en ijzeren binnenhuid. De vorm van het boven dek uitkomende gedeelte der torens is een weinig elliptisch (groote as 10 M., kleine as 0,40 M.); de hoogte boven dek bedraagt 3 M.
In eiken toren staan II 100 tons Armstrong kan. (kal. 450,8 mM,, gewicht 101,05 ton, doorboringsvertnogen voor 018 mM. pantser), bediend door middel van hydraulische toestellen (systeem Hendel) en vervaardigd bij Sir VV. G. Armstrong amp; CP. op de Elswick works
\'207
ITAT.IE.
208
to Nowcastlo on Tyne. Do middelpunten der torens staan 2,3 M. uit de midscheeps (en ongeveer 1G,5 M. achter elkander, gerekend tus-schen de loodlijnen uit die middelpunten op het vlak van kiel en stevens neergelaten), door welke inrichting er altijd drie vuurmonden in de jaag- of retraite-richting kunnen gehruikt worden. De aslijnen der vuurmonden bevinden zich 4,8 M. boven water. Ilelialve het 100 tons geschut heeft men nog IV 5 inch Armstrong kan. en ÏV mitrailleuses aan boord.
Fig. 146. Duiliio, zij-aanzicht.
Het boordpantser strekt zich niet verder uit dan de torens, machines en ketels; het is aangebracht in den vorm van twee boven elkander liggende rechthoeken, waardoor als \'tware twee gepantserde reduits ontstaan. Het bovenste of kuilreduit is 23 M. lang en omvat de voeten der torens en der laadtoestellen, o. a. ook het schuin afloopende laadgat, waarin, na elk schot, de monding van het geschut wordt neergelaten, om te kunnen wisschen en laden. Het onderste of tusschendeks-reduit is 25 M. lang en sluit aan tegen het batterij-reduit; zijn pantser reikt tot 1,8 M. onder de waterlijn en dient tot bescherming van de toestellen voor de torenbeweging en de bediening van liet geschut, de machines, ketels, granaathokken en kruitkamers. Op de waterlijn is het reduit-pantser 550 mM. dik en neemt naar boven en beneden af tot op 450 mM. Het tusschendeks ligt 1,5 M. onder
TTAUE.
water en wordt vsin bovon, voor zoover goon reduitpantser aanwezig is, beschermd door vier boven elkander liggende pantserplaten, tusschen welke ruimten zijn gelaten, die weder in cellen zijn afgedeeld, waardoor dus liet tusschendeks van boven gesloten wordt door drie lagen waterdichte en gepantserde compartimenten; deze compartimenten kunnen tot bergplaatsen van kolen worden gebruikt. Het kuildek, dat tusschen de gepantserde dwarsschotten van de beide reduits ligt, is eveneens voorzien van een horizontaal pantser, bestaande uit drie lagen ijzeren en stalen platen. Het bovendek draagt 70 mM. platen om tegen plongeerend vuur gedekt te zijn. Het geheele (compound-) pantser is van Cammell.
Do Duilio heeft een ram en van voren een toestel tot het lanceeren van Whitehead torpedo\'s. Het oorspronkelijke plan van Admiraal Saint Bon, om achteruit op de waterlijn oen tunnel te maken, schijnt opgegeven te zijn. Deze tunnel zou gesloten worden met een (sluis)deur en oen snelloopende torpedo-boot bevatten.
Het balansroer van de Duilio bevindt zicli geheel onder water; de roerpen en het stuurmechanisme zijn aangebracht in een waterdichte caisson onder liet tusschendeks, waardoor dus de stuurinrichting schotvrij is.
Machines: hor. tweelingschroef trunk-, mot oppervlak condensors van 7500 ind. p. kr.. gemaakt bij J. Ponn amp; Sons. Zij brongen twee Griffith-schroeven in beweging. De ketels (10 stuks, 4 voor en 6 achter) hebben superheaters. Hot aantal cyl. bedraagt twee voor elke machine. De oppervlak condensors (4) hebben elk 4920 pypjes. Kolen-voorraad 1150 ton; deze kan opgevoerd worden tot 1279 ton waarmede 940 mijlen kunnen afgelegd worden, gerekend op een 10 mijls vaart. De Duilio bereikte op den proeftocht een snolheid van 14,46 mijl. — Ongetuigd.
De Dandolo, een zusterschip van de Duilio, werd gebouwd op de werf te Spezia en liep in 1878 van stapel. De Dandolo heeft geen trunk- maar Maudslay\'sche compound-machines.
Do Duilio kostte 18,012000 en de Dandolo 17,84800 lire.
De pantserschepen ITALIA en LEPANTO.
Deze schepen, nog grooter dan die der DuiLio-klasse, werden in 1870 op stapel gezet resp. op de gouvornements werf te Castellamare en op do werf Orlando te Livorno. Do [talia liep 29 Sopt. 1880 van stapel; de Lepanto is nog in aanbouw.
\'210
ITAUE, \'211
Afmetingen:
Longto tusadion do loodljjnon............122,00 M.
Oiootsto broddto...... .... 22,48 „
Afstand kiol tot opperdek.......15,00 „
Qumiddeldo diepgang..................8,48 „
Doplaoement..........................13851 Ton.
Ingedompeld deel van het grootspant . . . 171,00 M2.
Do Italia is op dit oogenblik het grootste gepantserde schip der wereld.
De romp is van ijzer en staal en heeft een dubbelen bodem van 80 M. lengte, 20 M. breedte en 1 M. hoogte, die behoorlijk in cellen verdeeld is. Behalve de cellen van den dubbelen bodem worden door twee langs- en een aantal dwarsschotten 53 waterdichte afdeelingen gevormd, waarvan er zich 40 boven. 3 achter en 10 voor den dubbelen bodem bevinden. Deze afdeelingen worden nog eens onderverdeeld door vier waterdichte dekken (dekken waarvan alle openingen waterdicht afgesloten kunnen worden), te weten:
1°. een gewelfd dek (1 M. kromming, d. w. z. midscheeps 1 M. boven den weger) met 78 mM. staalpantser, \'2,5 M. onder de waterlijn;
2e. een dek met 60 mM. staalpantser, 1,7 M. boven de waterlijn;
Beide dekken begrenzen het boordpantsor en talrijke met kurk opgevulde cellen (in de zijden).
3e. het kuildek, 4,5 boven water, en
4e. het opperdek, 0,5 M. boven water gelegen.
Op het opperdek staat een gepantserd reduit van elliptischen vorm, 2 M. hoog; de groote as der ellips maakt een hoek van ongeveer 30° met de kiel. De IV 45 cM. (100 tons) kanonnen staan paarsgewijze op draaischijven, nabij de uiteinden van de groote as dei-ellips geplaatst; zij vuren en barbotte. In de kuilbatterij heeft men XII en op het bovendek VI 6 inch Armstrong kan. op Albini-aduiten. De citadel (centraal reduit) en het elliptisch reduit op liet dek zijn gepantserd. Door centraal reduit of citadel moet men het, door verticaal pantser, beschermde middengedeelte van het schip verstaan. De grootste dikte van het pantser (op de waterlijn) bedraagt 700 mM. op 500 mM. hout en binnenplaat; de zwakste pantscrplaat is nog altijd 406 mM. dik.
Het boord tusschen kuil- en bovendek is niet gepantserd, alleen zijn aldaar de schoorsteenen en munitie-transportkokers door pantser-roosters omgeven.
De twee 6 cyl. machines drijven de tweelingschroeven van 0 M.
itaue.
fliametcr. De stoom wordt gestookt in 20 kotels elk met drie viirert. Vermogen 9000 ind. p. kr.; berekende snelheid 10 mijl. Do machines zijn van Penn en van hetzelfde systeem als op de Agamemnon.
De Italia heeft verder een ram en vier poorten voor vischtorpedo\'s.
Vijfde gepantserde schip Iste klasse van het nieuwe type.
Ter voldoening aan het voorgeschrevene nopens de sterkte der vloot, stond op het Italiaansche budget voor 1880 een post uitgetrokken voor het vijfde groote pantserschip van het nieuwe type. Do voor-loopige plans luiden als volgt:
Artillerie; II 100 tons kanonnen in één gepantserden toren, waarvan het mechanisme door een pantser beveiligd wordt. Voorts nog wat geschut klein kaliber en eenige mitrailleuses.
Pantser: systeem Italia,
Romp: systeem Italia maar met twee dekken in plaats van vier. De afstand dezer dekken wordt groot genoeg genomen om paarden te kunnen transporteeren. Ongetuigd.
Snelheid: (berekende) 16 mijl.
Italië bezit gelijk de meeste aan de Middellandsche zee gelegen staten, geen eigenlijke vloot voor do kustverdediging. De enkele vaartuigen die tot deze soort gebracht kunnen worden zijn, behalve sommige oude voor de groote pantservloot afgekeurde schepen, de gepantserde vaartuigen TERmmi.E, Formidahile en Vauese, die dienst doen als drijvende batterij, verder de twee kanonneerbooten van het staunch-type, Sentineij.a en Giiaudiano, en eindelijk vier torpedobooten benevens het torpedo-dépAt schip Vulcano.
De gepantserde vaartuigen TERRIBILE en FORMIDABILE.
Deze voormalige gepantserde schepen lstc klasse werden in 1800 door de «Société des Forges et Chan tiers» te La Seyne bij Toulon gebouwd en liepen in 1801 van stapel. Het zijn de eerstelingen van de Italiaansche pantservloot.
Afmetingén: lengte 03,05 M.; breedte 13,70 M.; gemiddelde diepgang 5,40 M.; deplacement 2700 ton.
212
ITALIK.
Beide vaartuigen zijn van ijzer.
Bewapening: VIII 7 inch Armstrong kan.; VI lichte stukken en III mitrailleuses. Het boord is op het voorschip sterk ingebogen om in de jaagrichting te kunnen vuren.
Pantser. De vaartuigen zijn geheel en al gepantserd. De maximum dikte (op de waterlijn) bedraagt 114 mM. op \'230 mM. hout; naar voren en achteren nemen de platen in dikte af tot 78 mM.
Machine: gewone enkele schroef- van 1200 ind. p. kr.; snelheid 12 mijl.
De gepantserde kanonneerboot VARE SE.
Deze boot liep in 18(55 van stapel.
Afmetingen: lengte 61,80 M.; breedte 13,00 M.; gemiddelde diepgang 4,00 M.; deplacement 2000 ton.
Het vaartuig heeft een gepantserde kazemat en een pantsergordel. De dikte van het pantser is dezelfde als op de Terribile. De bewapening bestaat uit IV 7 inch Armstrong kan., die in de kazemat staan. Het boord is voor en achter de kazemat ingebogen om de bestrijkende ruimte te vergrooten. In het voorschip heeft men een jaagpoort waarin 116 cM. kan. is opgesteld. Bovendien zijn er nog VI lichtere stukken en Hl mitrailleuses aan boord. De machine heelt 993 ind. p. kr. en brengt tweelingschroeven in beweging. Snelheid 10 mijl.
De Palestuo I, een zusterschip van de Vmiese, vloog in 1860 bij Lissa in de lucht.
De kanonneerbooten SENTINELLA en GUARDIAN0 (type STAUNCH).
Deze ijzeren kanonneerbooten werden te Spezia gebouwd en liepen in 1874 van stapel.
Afmetingen: lengte tusschen de loodlijnen 30,5 M.; grootste breedte 8,148 M.; diepgang 1,87 M.; deplacement 265 ton.
De spanten staan 0,535 M. uit elkander. De buitenhuid is dubbel; de platen verscherven en zijn, behalve op de spanten, aan elkander geklonken. De voorsteven loopt recht op en neer. Het dek vóór de geschutpoort loopt af en is met dunne ijzeren plaat bekleed. Vier waterdichte Schotten, waarvan er een voor en een achter het geschut-ruim geplaatst is, verdeelen het vaartuig in vijf afdeelingen.
213
ITALIË.
lie wapening; deze bestaat uit I 9 inch kan. van 12 ton en 1 initiailleuse, waarvan de (31) loepen een kaliber van 11 inM. hebben, liet kanon wordt gewoonlijk op dek bediend; in verband hiermede lieeit men staalplaten aangebracht om de manschappen tegen geweer-en kartetsvuur te beschutten* Het beweegbare geschutplateau is 5,30 M. lang en 2,60 M. breed; het kan van af het dek 1,80 M. dalen. Het plateau wordt door middel van vier verticale schroefvijzeis, die dooi- een afzonderlijke machine gedraaid worden, op en neer bewogen. Het kanon kan met een maximum inclinatie op 50 M. van den voorsteven op het water vuren. De mitrailleuse, die op het kom-mando- of stuurtorentje staat, kan dwarsuit op 4 M. en vooruit op S M. van liet schip af den waterspiegel treden.
De booten hebben geen tuig. De Maudlay\'sche tweelingschroef-inachines zijn direct werkend en hebben elk twee horizontale cylinders. De aanzettoestel is volgens het systeem Stephenson ingericht. De condensors werken met gewone injectie. De stoom wordt gestookt in één tubulairen ketel. De schroeven zijn driebladig.
Afmetingen dei\' machines: doorsnede van de cyl. 0,400 M.; slag 0,380 iM.; 2 vuren; roosteroppervlak 3,382 M2.; verwarmend oppervlak 14,408 M-.; middellijn der schroeven 1,629 M.; spoed 2,482 M. Kolen voorraad 25 ton, bij een verbruik per uur van 330 Kg., strekkende voor den tijd van 73 uren. Op den proeftocht werd 4,13 mijl afgelegd, waarbij het aantal omwentelingen gemiddeld 147,62 per minuut bedroeg, een vermogen van 104,8 ind. p. kr. werd bereikt en het schip 9,58 mijl liep. Het kanon zakt in 4 min. en wordt in 4m 30s weder op zijn plaats gebracht.
De booten voldeden zoo goed, dat men van plan is, er nog meer van dat type te doen bouwen.
Italië bezit vier torpedo-booten: de PiiiTUü Micca, Seuastian Venikko, Anduea 1\'hüvana en nog een boot die pas geleverd werd door de lirnia Yarrow amp; 0°. te Poplar. De Pietro Micca liep in Aug. 1876 van stapel te Venetie, de S. V. en A. P. zijn nog in aanbouw. Bij het ontwerpen dezer booten werd meer op snelheid dan op defensieve kracht gelet; de snelheid moet 18 mijl beloopen.
Afmetingen: (Pietro Micca) lengte 61,87 M.; breedte 5,97; diepgang 3,62 M.; hoogte boven water 2,18 M.; deplacement 535 ton; ingedompeld deel van het grootspant 10,22 M.
Het vaartuig is van ijzer en door een licht gepantserd dek eeniger-
214
ITALIK.
mate tegen vijandelijke piojeclielen beycliut. De vorm is zeer ongewoon tiaar de vlakke botlem met do verticale boorden door middel van een cirkelvormig gebogen plaat vereenigd wordt. In het benedenruim van het vaartuig (met uitzondering van het voorste vierde gedeelte) staat de machine en heeft men nog een kleine bergplaats voor kolen. In de voorste afdeeling is de lanceertoestel voor W. torpedo\'s geplaatst. De overige kolen, het verblijf, de victualie, het water en de verdere materialen treft men in het tusschendeks aan, dat 0,44 M. onder water ligt en van boven met 57 mM. plaat gepantserd is. üe machine werd gemaakt bij Ansaldo te Sampierdurena lt;311 heeft een vermogen van 1400 ind. p. kr.; het werktuig heeft \'2 verticale cyl. met expansie werkende; de cyl. hebben 0,702 M. middellijn en 0,400 M. slag. De circnlatie-pompeh der oppervlak- condensors kunnen ook als lenspompen gebruikt worden. De stoom, van 0 atrn. spanning, wordt gestookt in vier ketels elk met twee vuren, opgesteld in twee afzonderlijke afdeelingen. Op elke vuurplaats wordt, door een werktuigje van 8 elf. p. kr., een ventilator in beweging gebracht die 1200 omwentelingen in de minuut maakt, liet roostoi\'oppervlak bedraagt 12,68 M2., het verwarmend oppervlak 512 M-. Men gebruikt oververhitte (gedroogde) stoom. Het roer heeft een oppervlak van U,!J0 M-. en kan, door middel van een Forrester toestel, op drie verschillende plaatsen bewogen worden. Het spil wordt met stoom gedraaid. De Pietro Micca is met X Whitehead torpedo\'s en II mitrailleuses uitgerust.
Onlangs liep op de werf van de lirma Yarrow amp; 0°. te Poplar torpedoboot n0. 4 af; snelheid 217. mijl. Deze boot heelt veel overeenkomst met de torpedobooten der Engelsche LiGiiïNiNG-klasse, doch is voorzien van een ram. De twee schoorsteenen staan dicht bij den achtersteven en kunnen op een torpedo-expeditie omgeslagen worden; de rook en de vonken strijken dan onmiddellijk neer op het water, waardoor de boot des te langer onopgemerkt blijft.
De Italiaansche kruiservloot bestaat uit 5 korvetten, 7 aviso\'s en 2 kanonneerbooten, waaronder de op stapel staande schepen mede-gerekend zijn. (De nog af te keuren schepen zijn weggelaten.)
Dit schip is van hout en liep in 1800 te Castellamare van stapel.
245
italië
Afmetingen:
Lungto tusBclion tlo loodlijnen......G4)!il M.
Orootsto lirocdtü...........10,94 „
Oomiddoldo diepgang .... ... 4,98 „
Deplacomont..................1580 Ton.
Ingedompeld deel van liet grootspant 37,00 Mquot;.
Bewapening: VI Kt cM. kan., 1 7,5 cM. en II mitrailleuse,s.
Machine: 973 ind. p. kr.; snelheid 10 mijl.
Deze houten korvet liep in 18G9 te Venetic van stapel.
ACmctingen: 65,10 M. lengte; 11,84 M. breedte; 4,99 M. diepgang; 1700 ton deplacement.
Bewapening: X 1\'i cM. kan., II 7,5 cM. kan. enII mitrailleuses.
Machine: 950 ind. p. kr.; snelheid 9,6 mijl.
J)c CuiSTGFOfio Colombo werd te Venetic gebouwd volgens de plans van tien inspecteur van scheepsbouw, den Commandeur Brin en liep in Sept. 1875 van stapel. Men stelde zich hij de constructie ten doel, ecu snelloopend schip te verkrijgen. Het vermogen werd tweemaal zoo groot als gewoonlijk genomen en het voorschip lang uitgebouwd om de lijnen zeer scherp te doen vallen.
Afmetingen:
Lengte tusschen do loodlijnen. . . 75,72 M.
Orootsto breedte..................11,80 „
Verhouding tusselien lengte en breedte . 6,4(1
Diepgang............4,58—5,13 M.
Deplacomont......................2290 Ton.
Ingedompeld deel van bet grootspant . 44,71 Mquot;.
Be romp is van hout, de dekbalken van ijzer. Tegen doorbuiging (longitudinale) is de binnenbekleeding diagonaal aangebracht, terwijl buiten boord daartegen ijzeren bandon loopen, die met de binnen-bekleedlng een kruisverband vormen; door deze ijzeren banden, die van de kiel tot het bovendek loopen, is het voor- en achterschip aan het middengedeelte opgehangen. Tot meerdere versterking heeft men in het tusschendeks een gang gegolfd Bessemer staal, terwijl ook de schaarstokken en waterloopsklossen op het bovendek van ijzer zijn. De romp is door zeven dwarsschotten in aebt waterdichte afdeelingen verdeeld; de vier middelste schotten loopen door tot het bovendek, de overige slechts tot het tusschendeks.
ITALIË.
Bewapening: V 12 cM. kan. waarvan cr een vooruit als jaag-sluk is opp\'osteld en de andere in de breede zijden staan.
Tuig: driemast schoeners-, fokkemast met raas.
Machine. Door de kleine bewapening en het lichte tuig kon men de machine zwaarder en den kolenvoorraad grooter doen vallen. De machine, van Penn Sc Sons to Greenwich, is van het compound-systeem met 3 cyl. van gelijke middellijn en gelijken slag en zoodanig ingericht, dat ze ook als gewoon werktuig met expansie dienst kan doen. Volgens het compound-systeem werkende, arbeidt de middelste cyl. met hoogen-druk. De stoom van vier atmospheeren wordt gestookt in vier ketels die gezamenlijk één schoorsteen hebben. Wat de machines enz. betreft, dienen nog de volgende opgaven:
Middollijn cKm\' cyl. , . .
Slug..........
Koostoroppoi\'vliik.....
Verwarmend oppervlak. . . .
Condonsatio „ .....
Middellijn dor scliroel\'(4 bladige). Spoed „ „ ......
Op den proeftocht werd in plaats van de gecontracteerde 4000 ind. ]). kr. slechts !.!782 ind. p. kr. bereikt, omdat men niet goed stoom kon houden en de machine in plaats van OU slechts 85 omwentelingen deed. Toch liep het schip nog een vaart van 16,33 mijl. Kolenvoorraad 620 ton, genoegzaam voor 320 uren met een 13 mijls vaart en 08 uren volle kracht. Het schip heeft een stoomstuurtoestel, stoomspil, stoombrandspuit enz.
De korvetten FLAVIO GIOiA en AMERICO VESPUCCI.
Hot eerstgenoemde schip is te Castellamare, het laatstgenoemde te Venetie in aanbouw; ze werden in 1870 op stapel gezet.
Afmetingen: lengte 78 M.; breedte 12,78 M.; diepgang5,40M.; deplacement 2533 ton; ingedompeld deel van het grootspant 52 M-.
De machines zullen 350 nom. p. kr. moeten hebben.
De bewapening is nog niet vastgesteld.
Dit ijzeren vaartuig liep in 1800 van stapel.
Afmetingen: lengte 50,25 M.; breedte 8,24 M.; gemiddelde
217
ITALIË
(liopgiinfj: 3,55 M.; depluceinent 791) ton; ingedompeld deel van het grootspant 22 M-.
Bewapening: IV 7,5 cM. kan en 11 mitrailleuses.
Machine: van 200 noin. p. kr.; snelheid 14 mijl.
Dit schip is van ijzer en liep in 187ü van stapel.
Afmetingen: lengte 80 M.; breedte 9,30 M.; gemiddelde diepgang 3,80 M.; deplacement 1450 ton; ingedompeld deel van het grootspant 20 M-.
Bewapening: V 7,5 cM. kan. en 11 mitrailleuses.
Machines: tweelingschroef- van 4920 ind. p. kr. Snelheid 43,5 mijl.
Deze ijzeren aviso werd gebouwd volgens de plans van den Com-mandeur Pucci en liep te Sampierdarena in 1870 van stapel.
Afmetingen: lengte 77 M.; breedte 9,43 M.; grootste diepgang 4,70 M.; deplacement 1540 ton.
Bewapening: V 7,5 cM. kan. en 11 mitrailleuses.
Machine: gewone enkele schroef- van 1991 ind. p. kr., gemaakt bij ile lirma Ansaldo Sc C0. te Sampierdarena. Snelheid 15,12 mijl.
De aviso\'s AGOSTIN BARBARIGO en MARCANTONIO
liet project voor deze vaartuigen werd gemaakt door den Italiaan-schen directeur van scheepsbouw. De voorwaarden waaraan het project moest voldoen waren:
1. Zoodanige snelheid hebben, dat de vaartuigen als dépêche schepen bij een eskader kunnen dienst doen.
2. Machines bezitten, die zoowel als gewone werktuigen met expansie als volgens het compound-systeem kunnen werken.
De laatste voorwaarde werd voornamelijk gesteld om in deze aviso\'s ook oeconomische stationsschepen voor de Middellandsche-zeehavens te hebben, ten opzichte van welk tloel de afmeting en ook de bemanning niet te groot mocht vallen.
De schepen werden dan van staal gebouwd en voorzien van de bekende verticale compound-machine met 3 cyl. van gelijke middellijn. Door een daartoe ingerichte schuif kan men den stoom onmiddellijk in de drie cylinders te gelijk voeren, waarbij dan de communicatie
248
ITALIË.
tusschen den hoogen-druk cyl. (middelste;) met lt;le lagen-druk cylinders op hetzelfde oogenblik afgesloten wordt.
Afmetingen: lengte tusschen de loodlijnen G(),00 M.; grootste breedte 7,135 M.; gemiddelde diepgang (80 ton kolen) 3,145 M.; deplacement 670 ton; ingedompeld deel van het grootspant 17,31 M2.; zeiloppervlak 226,00 M2.
De inrichting en den vorm van deze vaartuigen kan men nagaan in de fig. 149, 150 en 151.
Na goedkeuring der plans (kosten 1,100000 lire) werd de Agostin BMUiAiiir.o te Venetie op stapel gezet, terwijl de firma Penn de opdracht tot de vervaardiging der machine kroeg. De bewapening werd vastgesteld op V 7,5 cM. kan. en II mitrailleuses. Het vaartuig was liet eerste oorlogsschip, dat in Italië van staal werd gemaakt; het liep in Jan. 1879 van stapel en kon in Augustus van hetzelfde jaar den proeftocht doen. De normale kolenvoorraad is op 80 ton gesteld, doch kan in geval van nood tot 200 ton worden opgevoerd. Op de proeftochten werd met een vermogen van 1826,85 ind. p. kr. en 3 M. diepgang een snelheid van 15,89 mijl bereikt, waarbij de machine met expansie werkte; als compound-machine gebruikt wordende liep het schip, met 3,44 M. diepgang, 13,14 mijl. waarbij een vermogen van 932,5 ind. p. kr. ontwikkeld werd. Men hoopt met een driebladige schroef nog beter resultaten te verkrijgen. Met een 12 mijls vaart strekt de kolen-voorraad van 200 ton tot het afleggen van 1075 mijlen.
Op de gouvernements werf te Venetie wordt ook de Marcantonio Coi.onna gereed gemaakt. De machine voor dit schip werd gebouwd op de fabriek van Giovanni Ansaldo amp; O. te Sampierdarena, volgens het voorbeeld van de machine der Agostin Barbahico.
De kanonneerbooten SCILLA en CARIDDI.
Deze houten kanonneerbooten liepen respectievelijk in 1874 en 1875 van stapel.
Afmetingen: lengte tusschen de loodlijnen 54,39 M.; grootste breedte 8,74 M.; gemiddelde diepgang 3,80 M.; deplacement 1050 ton; ingedompeld deel van het grootspant 25 M2.
Bewapening: I 16 cM., III 12 cM. en II 7,5 cM. kan., benevens ü mitrailleuses.
Machines: van 828 en 973 ind. p. kr. Snelheid 10,9 en 10,5mijl.
220
De oorlogsvloot van Japan bestaat tegenwoordig uit 5 gepantserde schepen en vaartuigen, 3 korvetten, 3 klippers, 5 kanonneerbooten, 1 raderstoomschip, 1 yacht en 1 stoomtransportschip.
Gepantserde schepen en vaartuigen.
Van deze soort heeft men; de Apsuma-Kan, Rtjohjo-Kan, Foo-So, Kon-Go en Hi-Yeï, allen gebouwd in Engeland.
Het gepantserde ramschip ADSUMA-KAN.
Dit schip werd oorspronkelijk in 4803 tijdens den Duitsch-Deenschen oorlog voor rekening van het Deensche gouvernement in Engeland op stapel gezet en heette toen Stöukodder ; daarna werd het overgenomen door de Amerikaansche geconfedereerden, onder den naam Stonewall Jackson; kwam vervolgens in het bezit van de Noord-Amerikaansche regeering die liet eindelijk aan Japan verkocht, waar de Stonewall Jackson herdoopt werd in Adsuma-Kan.
Dit ramschip is van hout en heeft aan dek twee reduits; het voorste is met I 23 cM. het achterste (op het midden der scheepslengte) met II 40 cM. Armstrong kan. gewapend. Op de waterlijn is het schip met 444 mM. platen gordelsgewijs gepantserd. De machine heeft 4300 ind. p. kr. en deelt het schip een snelheid mede van 9 mijl. Het deplacement bedraagt 700 ton. Do romp is niet veel zaaks meer.
Het gepantserde vaartuig RIJ0DJ0-KAN.
Van dit vaartuig valt niet veel te zeggen omdat er niet veel van bekend is. Het werd in Engeland aangekocht, heeft 4459 ton depla-
JAPAN.
cement en is met X 45 cM. Krupp kan. bewapend. Het pantser bestaat uit een gordel van 159 mM. platen en is aangebracht op de waterlijn.
Het gepantserde schip F0 0-S0 *).
Dit schip werd volgens de plans van Reed in Engeland gebouwd en gelijkt, behoudens dat het grooter is, veel op de Turksche Fetii-t-Bulend en Mukademme-i-Haïr. De Foo-So is van ijzer.
Afmetingen:
Longto tusschon do loodljjnon..... 67,05 M.
Orootsto broodto..........14,63 „
Orootsto diepgang.......... 5,56 „
Doplacomont..... ......3718 Ton.
Pantser: aangebracht als gordel op de waterlijn en tegen de kazemat. De grootste dikte in den gordel bedraagt 229 mM. De zijwanden van de kazemat zijn met 229 mM., de voor- en achterzijden met 203 mM. platen gepantserd. Een eigenaardigheid van het schip is, dat de spanten recht doorloopen en de pantserplaten met hun voeten op hoekijzers staan, die aan de spanten zijn vastgeklonken.
Bewapening: IV 24 cM. Krupp kan. in de hoeken van de kazemat en II 17 cM. idem aan dek, boven de kazemat.
Tuig: barks-, van dezelfde afmetingen als de gepantserde schepen Kon-Go en Hi-Yeï, hetgeen oeconomisch is voor de aanschaffing vf.n waarlooze rondhouten en zeilen.
Machines: hor. tweelingschroef compound trunk- van Penn. De cyl. hebben resp. 1,472 en 2,233 M. middellijn; de diameter van de trunk en is gelijk aan den slag, namelijk 0,762 M. Op den proeftocht (onder leiding van Reed) bij Maplin Sands, bedroeg de diepgang 5,21—5,51 M., het ingedompeld deel van het grootspant 73,18 M2 en het deplacement 3697 ton, onder welke omstandigheden met 4,15 Kg. stoomdruk, 085 mM. vacuum, 93—94 omwentelingen en een ontwikkeld vermogen van 3824 ind. p. kr. een snelheid van 13,10 roijl werd bereikt. Het schip stuurde buitengewoon goed.
De gordel-pantserschepen KON-GO en HI-YEI *).
(Ctopantsordo kruisers.)
222
Deze beide houten schepen werden volgens de plans van Reed gebouwd, hot eerste door de «Milfort-Haven Shipbuilding and
♦) Namen van Japanaelie bergen.
japan.
Engineering Company» to Pembroke, het tweede door Earles «Shiji-building and Engineering Companyquot; te Hull. Zij stollen een yergroote en verbeterde OPAL-klasse vooi\' en werden van een 414 mM. dik gordelpantser voorzien, hetgeen mogelijk was door de grootere afmetingen.
Afmetingen enz.
Longto............. 70,408 M.
Brcedto................. 12,420 „
Diopgan,?............ 5,334 „
Doplacomont. ........ 2200 Ton.
Bowapening .... ......VI15 cM. Krupp kan.
11117 „ „ „
Vormofjon . . ...... 2500 ind. p. kr.
Kolen voorraad.......... 280 Ton.
De pantsergordel is bedekt met 70 mM. houten huid, waardoor de vaartuigen behoorlijk konden gekoperd worden.
Machine: hor. terugwerkende compound-, die een schroef van 4,87 M. middellijn en 5,33 M. spoed in bewoging brengt. Middellijn cyl. 1,523 en 2,513 M.; slag 0,838 M. stoomdruk 4,218 Kg. Op den proeftocht bereikte de Kon-Go met 82—87 omw. en 2450 ind. p. kr. een snelheid van 133/4 mijl; de Ht-Yeï daarentegen mot 2400 ind. p. kr. een snelheid van 141/.gt; mijl.
Ongepantserde schepen en vaartuigen.
Van deze schepen en vaartuigen zijn slechts do volgende opgaven voorhanden:
Doplacomont:. Nom. p. kr. Stokken.
223
|
Korvet TsuiamA-KAN . |
1033 |
200 |
12 |
|
» Asama-Kan . |
1104 |
300 |
? |
|
» Fudj yam a-Kan . . . |
1000 |
180 |
13 |
|
Klipper Niss-Sin-Kan . . . |
874 |
250 |
7 |
|
» Amaki-Kan .... |
800 |
200 |
5 |
|
» Seïki-Kan .... |
850 |
180 |
4 |
|
Kanonneerboot Musohitjno-Kan |
305 |
100 |
4 |
|
» Gengo-Kan . |
300 |
100 |
1 |
|
» Hoscho-Kan . |
173 |
00 |
4 |
|
» Teibo-Kan. . |
157 |
60 |
4 |
|
» Ciiiyoda-Kan . |
100 |
00 |
3 |
|
Raderstoomschip Kahuga-Kan |
1015 |
300 |
7 |
|
Yacht Djingué...... |
1340 |
200 |
2 |
|
Stoomtransportschip Sumida . |
2810 |
250 |
— |
Noorwegen heeft slechts kustverfledigings-vaariuigen, namelijk: 4 Monitors,
22 Ongepantserde schroef-kanonneerbooten, 2 Schroef-fregatten,
en 2 Schroef-korvetten,
benevens eenige torpedo-booten.
Deze monitor is de oudste van do vier en liep in 1805 van stapel.
A fine tin gen:
Lengtn . ......................49,99 M.
Broerlto ... 13,41 „
(Irootste tliupgang........... . 8,43 „
üeplnuomont...... . . 1447 Ton.
De romp is van ijzer. De bewapening bestaat uit TI 27 cM. Armstrong kan. n0. 1 (kal. 207 mM., 18,4 ton, doorboringsvermogen voor 260 mM.
Moor wF.gkn.
pantser) opgesteld in een draaibaren toren, die gepantserd is met platen ter minimum dikte (bij de geschutgaten) van liOO niM. Op de waterlijn is de monitor omgeven door een pantsergordel ter dikte van 126 mM. De machine heeft 383 ind. p. kr. en brengt één schroef in beweging waarmede het vaartuig 7 mijl loopt.
De monitors MJÓLNER en THRUDVANG.
Dit zijn zusterschepen; eerstgenoemde liep in 1807, de TununvANG in 1808 van stapel.
Afmetingen;
Lengte.............51,38 M.
Breedte.............13,40 „
Diepgang\'............3,43 „
Doplacement........... 1560 Ton.
De rompen zijn van ijzer. De bewapening en het pantser even als op de Skorpionen.
Machine: van de Mjölner heeft 383 ind. p. kr., die van de TiiRiinvANG 420 ind. p. kr: Snelheden resp. 8,2 en 8,8 mijl.
Deze monitor is de sterkste van de vier; hij liep in 1871 van stapel.
Afmetingen:
Lengte............. 53,85 M.
Breedte.............14,05 „
Diepgang............3,71 „
Deplaeement........... 1600 Ton.
De romp is van ijzer. De bewapening bestaat uit II 27 cM. Armstrong kan. n0, 2 (kal. 267 mM., 19,8 tons; doorboringsvermogen voor 280 mM. pantser), opgesteld in een draaibaren toren die gepantserd is met platen van hoogstens 350 mM. Het pantser op de waterlijn is 177 mM. dik. De machine heeft 550 ind. p. kr. en brengt één schroef in beweging waarmede het schip 8,8 mijl loopt.
Ongepantserde kanonneerbooten.
De grootste booten voeren twee stukken; hel zijn;
de Sleipner (580 ton depl. I 26 cM. Krupp I 15 cM. Palüser tromplader.)
Glommen Lougen Sarpen Riukan en Elutia
225
15
nóopwf.gf.n.
])(? Km.inA is in Aug. 1880 van stapol pfeloopen op rle gouvernc-rnentswcrf to Horten. Ze is 50,20 M, lanlt;r. 0,00 i\\f. Invrol on gaat /(.,52 M. diep. Do machino hooft 750 ind. p. kr. Do bowapening zal bestaan uit I 45 cM. on f 12 oM. kanon.
Do volgende booten zijn slechts met één stuk bewapend; de Valk (233 ton ilepl. F 27 c.M. Armstrong kan. n0. 2), Ui.t.eü (idem), Nök, Dverg, Horten, Fonsbepg, Kongsherg, Aasgaaddstiiand, Arand. Langf-siinp. PonsGni\'Nn, Skiën. IjAUrvtg, Rhevig, Arendai. en LlM.esann.
In aanbouw zijn nog de Non en Rhage.
In Nov. 1873 kocht de Noorweegsche regeering van .lohn J. Tbornvcroft amp; On. te Chiswick (London) oen boot, die ingericht was tot het voeren van «Out-riggeo torpedo\'s. Deze boot loopt 17,25 mijl. De romp is geheel van staal, terwijl ook liet dek en de boeggangen door stalen platen beschut worden. Vóór don schoorsteen heeft men een cylindrischo vorhooging van staal voor don roerganger. In gevecht behoeft zich dus niemand aan dok te bevinden. De boot is 17,(578 M. lang, 2,134 M. breed on gaat 0,013 M. die)); zij heeft compound machines met oppervlak condensors. In vredestijd doet zij dierst voor postboot enz.; zij kost 1800 £.
Buitendien zijn er nog oenige torpodobooten voorhanden of besteld.
N.B. Jk houten fregatten en horvetten laten wij, omdat ze van oud model en niet van belang zijn, achtenoege.
Toen in 1814 Venetie aan Oostenrijk werd toegevoegd, nam dit land ook de arsenalen en de vloot van die stad over. Van deze vloot bestaat niets meer, doch men liarl een basis waarop verder is voortgegaan, zoodat na talrijken aanbouw en afkeuring op dit oogenblik de sterkte van de Oostennjksche vloot is als volgt: 11 Pantserschepen ls\'e klasse (Slachtschiffe) en 21 Kruisers.
Kustverdedigings-vaartuigen: geene.
(Slachtschiffe.)
Oostenrijk heeft geen torenschepen; zijn vloot van zware gepantserde schepen bestaat uit drie batterij-schepen (officieel «Panzer-Fregatten» genoemd) en acht kazematschepen. Zij heeten: Salamander. Custozza
f FEuniNAND Max j Katser Max
1 Habsburg Don Juan d\'Austria
TjISSA I Prinz Fugen
Kaiser Tegetthoff
Erzherzog* Albrecht
Van de zeven houten gepantserde fregatten die van 1801—1805 gebouwd werden en in 1800 onder Tegetthoff bij Lissa zoo roemvol streden (Drache, Salamander, Don Juan d\'Austria, Kaiser Max, Prinz Eugen, Ferdinand Max en Habsburg) zijn er nog slechts
OOfSTENRI.IK-HONOARUK.
drie over, daar de Dractif. afgekeurd if en de drie schepen fier Katser M.\\x-klasse vervangen werden door ij/,eren kazematschepen \\an denzelfden naam (zie hierachter). De drie overblijvende schepen zullen natuurlijk ook wel niet lang meer bestaan. De Salamander zal evenmin als de reeds afgekeurde Draciie vervangen worden (zij zijn 20 jaar oud), terwijl men er op bedacht is in plaats van de overige oude schepen, torenschepen te doen bouwen met 000 mM. pantser en FT 100 tons kanonnen.
Het gepantserd fregat SALAMANDER.
Dit gepantserd schip werd volgens de plans van v. Romako op de werf San Marco bij Triest gebouwd en liep in 1801 van stapel. De nu afgekeurde Drache was haar zusterschip.
Afmetingen:
Lengte tusschen do loodlijnen .... 70,12 M.
Grootste breedte......... 1-
Verhouding tusschen lengte en breedte 5,06
Grootste diepgang................M-
Deplacement...........
Ingedompeld doel van het grootspant . 70 M2.
De Salamander is, zooals reeds gezegd werd, van hout.
Bewapening; X 18 r.M. Armstrong kan. De batterij hoogte bedraagt 1,01 M. Nog heeft men IV 9 cM., II 7 cM. Uchatius achterladers (staalbrons) en IV 25 mM. Palmkranz-mitrailleuses aan boord.
Het schip is op de waterlijn en ter hoogte van de batterij gepantserd. De platen op de waterlijn hebben een maximum dikte van 419 mM. en steunen tegen 000 mM. hout.
Machine van 2000 ind. p. kr. brengt één Griffith-schroef van 5,18 M. middellijn in beweging, waarmede het schip een vaart van 11,36 mijl loopt. Volle kracht kan het schip met zijn kolenvoorraad 270 mijl afleggen. Kolenverbruik per uur p. kr. 1.3 Kg.
Tuig: 3 masten met gaffelzeilen.
•228
oostenrijk-hongarije. 220
Dc yopantserde fregatten FERDINAND MAX en HABSBURG.
Dezo lioutea pautserscliepen werden gebouwd volgens de plans van v. Roniako. Zij hebben een driemastschoenerstuig, fbkkemasl niet ra\'s.
De Ferdinand Max is op de weit San Marco bij Triest en de Hausuurg op de werf\' San Rocco bij Muggia in 1865 van stapel ge-loopen. Zij gelijken in vorm veel op de Gloire douli zijn er van onderscheiden wat de afmetingen betreft.
Afmetingen:
Leiigto tussclion Jo loodlijnen .... 79,97 M.
Urootsto brcodte......... 15, 96 „
Verhouding tusschen longto en breedte 5,11
Orootste diepgang........6,32-7,82 M.
Deplacement.......... 5140 Ton.
Ingedompeld deel van het grootspant . 85,75 M\'\'.
Bewapening: XIV 18 eM. Armstrong kan. Het aantal en kaliber van liet lielite geschut als op de Salamander. Batterijhoogte 2,12 M.
Pantser De schepen zijn op de waterlijn tot aan liet bovendek gepantserd (zie verder lig.). Be miniinum dikte van liet pantser bedraagt op de waterlijn 128 niM. op 000 mM. hout.
Machines: deze hebben 3000 ind, p. kr. en brengen één Grifflth-schroef\' van 0,10 M. middellijn in beweging. Snelheid 10,3 mijl. Volle kracht kunnen slechts 192 mijl afgelegd worden. Kolenverbruik per uur p. kr. 1,45 Kg.
De Lissa is het oudste kazematsclilp van de Oostenrijksche vloot; liet werd gebouwd op de werf\' San Marco bij Triest, volgens de plans van den inspecteur van scheepsbouw v. Roniako. Het schip liep in Febr. 1861) van stapel. Vorm als de Kaiser, zie lig. 155.
oosten 111jk-iiüng aki j k.
Afmetingen;
Longtu tiiHHchon do loodljjnon . . . M.
(irootsto bi\'oodto................17,32 „
Yorhouding tusschcn lengte en breedte 5,13
Diepgang...........7,43—8,07 M.
Doplaeement....................6080 Ton.
Ingedompeld dool van het grootspant 109,50 M\'.
De romp en de kazemat zijn van hout en gepantserd niet 140 inM. (kazemat) en 158 mM. (gordel) platen. Bovenbouw van ijzer.
Bewapening: X \'24 cM. Krupp kan. n0. \'2 (kaliber 235,4 mM., 14,75 tons, doorboringsvermogen voor 2(34 mM. pantserplaten) cn U stukken van hetzelfde kaliber, die in een gesloten reduit staan boven op liet vooreinde van de kazemat. De hoogte van de kazeniat-onderdrempels bedraagt 1,96 M. Het aantal en kaliber van liet lichte geschut als op do Salamander.
Machine: gebouwd op het «Stabllimento tecnico» te Triest heelt 3001 ind. p. kr. en brengt één Griflith-schroef van 0,620 M. diameter in beweging. Kolenverbruik per uur p. kr. 1,25 Kg. In Mei 1871 maakte de Lissa haar proeftocht langs de gemeten mijl bij Veruda. Draaicirkel van 453 M. diam. in 6,n 58s (volle kracht, roer 30° aan boord; helling van het schip l\'/\'j0)- 12,04 Kg. stoomdruk (in de ketels, in de cyl., bedroeg hij maar 7,0!) Kg.), 559—571 mM. vacuum, 58 omw. en een daardoor ontwikkeld vermogen van 3570 ind. p. kr., liep het schip 12,83 mijl. (Maximum snelheid 13,29 mijl).
Tuig: 3 mast schoeners-, fokkemast met ra\'s.
Dit schip is het veranderde linieschip van denzelfden naam. Het werd in 1850 te water gelaten en van 1869—1871 verbouwd. Na een grondig onderzoek namelijk, bleek dat het grootste gedeelte van het schip nog in goeden toestand was en men besloot dus, om den eigenlijken houten romp tot de waterlijn te laten bestaan, ijneren dekbalken in te brengen en boven water van ijzer wederom op te bouwen (even als op de Lissa). Het schip werd bijna tot de waterlijn afgebroken en daarna op een sleephelling gehaald om getransformeerd
te worden in een kazematschip.
Afmetingen:
, Lengte tussehen de loodlijnen . . . 77,40 M.
Grootste lengte................80,98 „
Grootste breedte (op do waterlijn; . 17,75 „
Verhouding tussehen lengte en breedte 4,56
Diepgang..........7,11—7,64 M.
Deplacemont..................5810 Ton.
Ingedompeld deel van het grootspant 94,70 M\'.
OOSTENHIJ K-HONGAUIJE.
L)(j pantsering, kii/ernat en reduit als op de Lissa.
Bewapening: X 23 cM. Armstrong kan. (kal. 286,(3 inM., 12,7 tons, iloorboringvennogen voor 267 mM. pantserplaten) van welke er VIII in de kazemat en 11 in liet reduit boven het vooreinde van de kazemat staan. Het boord is voor en achter het reduit ingebogen. De hoogte der onderdrempels in de kazemat bedraagt 2,43 M. Behalve het genoemde geschut voert het schip nog VI (J cM. en II 7 cM. Uchatius staalbronzen achterladers, benevens IV 25 mM. Pal i nkran z-m itrai Ileuses.
Machine: gebouwd op het «Stabilimento tecnico» te Triest, direct wei\'kend volgens het systeem Maudslay. Vermogen 2831 ind. |gt;. kr. i^en Gritüth-schroef van 6,26 M. middellijn. Snelheid 11,9 mijl, Volle kracht Strekt de kolenvoorraad tot liet uileggen van 380 mijlen. Kolenverbruik per uur p. kr. 1,27 Kg.
Tuig: als de Lissa.
De kazematschepen CUSTOZZA en ERZHERZOG ALBRECHT.
De ervaring in den zeeslag van Lissa heeft geleerd, dat de ram het beste olïensieve wapen is, en. zoo het op rammen aankomt, men tevens alleen zulk geschut kan gebruiken, welks opstelling het vuur in de kielrichting naar voren toelaat.
Hierdoor geleid ontwierp de Oostenrijk,sche inspecteur van scheepsbouw von Romako, een type volgens het «Dugbatterie-Kasematt-System», waarvan hel voordeel was, dat men het geschut uit de breede zijden ook naai\' voren kon laten vuren en zoodoende bij het ramgevecht alle olïensieve kracht van het schip geconcentreerd werd. Dit denkbeeld, dat ook in hooge mate de goedkeuring van den nu overleden vice-admiraal v. Tegettholl\' wegdroeg, kwam tot uitvoering bij de gepantserde schepen Custozza en Ekzheiizoü Alukechï. Op deze schepen staat het geschut op twee dekken in een dubbele kazemat (zie lig,).
m
oüsteniujk-uongaruk.
Wat de vertleeling van hel geschut en niet in het minst de stabiliteit betreft, gelijken ile Oostenrijkscho «Bugbatteiie-Kaseinatt» schepen eenigszins op de Fransche schepen dei\' magenta-klasse. Een ander voordeel van dit type is, dat tengevolge van de kleinere ruimte in lengte die de batterij inneemt, de verblijven grooter kunnen vallen en de munitie-bergplaatsen onmiddellijk onder de stukken kunnen liggen. Het gepantserde oppervlak dezer schepen eindelijk, is niet
grooter dan op gewone gepantserde schepen met hetzelfde aantal stukken, wanneer men ten minste van de laatstgenoemde soort het pantser van den kommando-toren en het gepantserde schild ter bescherming van het jaaggeschut mederekent. Men kan dus de pantser-sterkte even groot maken als op schepen niet een gewone of niet een centraal batterij, en dat wel zonder gewichtsvcrmeerdcring.
De Custozza liep af op de werf San Rocco in Aug. 187!2 en is van ijzer gebouwd volgens het gecombineerde transversaal en longitudinaal spanten systeem.
OOSTENIUJK-HONGARIJE,
Bewapening: VIII 26 ciVI Ktupp-kan., opgesteld in (;en dubbele kazemat; VI stukken kunnen uit twee poorten vuren, waardoor het mogelijk is met de stukken zoowel dwarsuit als in de kielrichting te ageeren. Het geschut wordt van poort verwisseld door middel van draaischijven evenals men ze bij spoorwegstations aantreft.
Voor de retraite richting zijn alleen de twee achterste stukken in de bovenbatterij beschikbaar. De hoogte der beneden-onderdrempels boven water bedraagt 2,96 M. Aantal en kaliber van het lichte geschut als op de Kaiser.
Pantser: de kazemat draagt platen van 177 mM., gesteund door 254 mM. hout; zij is van voren en van achteren verlengd door een bovenbouw (boorden) van dunne ijzeren platen. Het gordelpantser, dat tegen het kazematpantser aansluit is 3,57 M. hoog (2,12 M. boven en 1,45 M. onder water) en op de hoogte van machines en ketels 227 mM. dik (bovendien 203 mM. hout). De pantserdikte wordt naar voren en achteren veel minder. Het bovendek draagt slechts zwakke ijzeren platen.
Machine: gebouwd op het «Stabilimento tecnico» te Triest volgens het gewone hor. enkele schroefsysteem met terugwerkende drijfstangen. De twee cyl. hebben elk 2,794 M. middellijn en 1,219 M. slag. De schroef is tweebladig en van het Griffith-model, heeft 6,858 middellijn en 7,010 M. spoed. De stoom wordt gestookt in acht ketels met 32 vuren. Rooster-opp. 70 M2.; verwarmend opp. 1932 M2.; superheating opp. 167 M2. Op den proeftocht werd met 65,5 ornw. en 4821—4986 ind. p. kr. een maximum snelheid van 13,95 mijl bereikt. Het kolenverbruik bedroeg 1,15 per uur p. kr. Volle kracht kan het schip niet zijn kolen voorraad 406 mijl afleggen. De Custozza maakt een draaicirkel van 277 M. middellijn met 343/40 roer in 4m 30s.
Het schip heeft twee schoorsteenen. Tuig als de Lissa.
233
Ebzherzoo Albrecht. Dit schip gelijkt op de Custozza maar is iels kleiner; het liep in April 1872 op de werf San Marco af.
Afmetingen:
Longtc tuBBchcn de loudljjnon . . . .
Grootste lengte..........
(JrootBte breedte.........
Verhouding tusschen lengte on breedte .
Diepgang............
Stuurlast............
Deplacement...........
Ingedompeld deel van het grootnpant
86,92 M.
91,65 „
17,14 „ 5,07
6,01—7,43 M.
1,42 „ 5940 Ton 1U6,92 M\'.
\'235
oosten rij k-hongarije.
Bewapening: VIII \'24 cM. Krupp kan. n0. 1; omlonlrempols beneden-gescluitpooi\'ten 3,10 M. boven water. Aantal en kaliber van het lichte geschut als op de Katsek.
Pantser: op de waterlijn \'203 niM. op \'203 inM. hout; tegen de kazemat 177 mM op 254 mM. hout,
M ach ine: gebouwd op het «Stabilimento tecnico» te Triest volgens het gewone hor. enkelvoudige schroef\'systeem met terugwerkende drijfstangen. De twee cyl. hebben 2,413 M. middellijn en 1,249 M. slag. Linksomgaande (even als op de Custozza) tweebladige Griffith schroef van 6,325 M. diam. en 6,629 M. spoed. De sloom wordt gestookt in zes ketels met 26 vuren. Stoomdruk 2 atmospheer. Rooster-opp. 56 M-; verwarmend opp. 4560 M2.; superheating opp. 434 M-. Aantal omw. 70; vermogen 3963—4393 ind. p. kr.; snelheid 43,38 mijl; kolenvoorraad voor 368 mijlen volle kracht; kolenverbruik 1,04 Kg. per uur p. kr. Draaicirkel van \'248 M. middellijn met 3\'2,/ï0 roer in 4m 27s.
De Enz li er zog Albrecht heeft maar één schoorsteen.
Tuig: als de Lissa.
De kazematschepen der KAISER MAX-Klasse.
De kazematschepen Don Juan d\'Austria, Kaiser Max en Prinz Eugen zijn de veranderde houten pantserfregatten van gelijken naam.
De verandering doet denken aan het behoud der oude rompen, toch is dit zoo niet; men heeft van de nieuwe schepen alleen het deplacement hetzelfde gelaten als dat van de oude schepen en verder eenige pantserplaten, de machine en het tuig overgenomen. De schepen werden volgens dezelfde plans gebouwd. De Don Juan en de Kaiser Max liepen in 1875 op de werf San Rocco bij Triest, en de Prinz Eugen in 4877 op de werf te Pola van stapel. Ze zijn van ijzer en Bessemer staal en hebben een dubbelen bodem. Om bij hetzelfde deplacement de schepen wat betere lijnen te geven ten einde grooter snelheid te erlangen, heeft men van de oude schepen de lengte met 3,44 M. en de breedte met 4,24 M. vergroot, waardoor, met het oog op het behoud van hetzelde deplacement, de diepgang 0,45 M. minder moest worden. De besparing in gewicht van 435 ton door het gebruik van ijzer, benuttigde men voor de vergrooting der offensieve en defensieve kracht. In plaats van X4I 48 cM. Armstrong kan. in de gepantserde batterij, werden er VIII \'24 cM. Krupp kan. geplaatst in een kazemat, die door 456 mM. platen (vroeger was het pantser 444 mM.) beschermd wordt. De vroegere hoogte der geschutpoorten
\'236
OOStKNRI.TK-tlONOARI.lte.
2n7
bedroeg i,8i M., de tegenwoordige 2.5-4 M. hoven water. Aan dek zijn bovendien nog IV O cM., 11 7 cM. Uchalius staalbrcnzen achterladers en IV 25 mM. Palmkranz-mitrailleuses geplaatst. Dt pantsergordel is tegenwoordig 203 mM. (vroeger H8 iüM.) dik. Het boord voor en acliter de kazemat is ingebogen om de door de stukken hestreken ruimte groote te maken.
Op den proeftocht bereikte de Don Juan met 2052 ind. p. kr. een snelheid van 12,60, de Kaisf.r Max met hetzelfde vermogen 13,28 mijl.
nOSTENRI.TK-HONGARIJE.
terwijl de oude schepen slechts een vermogen konden ontwikkelen van 2158 ind. p. kr. en daarbij een vaart van 10,5 mijl liepen. De krachtsvermeerdering der werktuigen moet toegeschreven worden aan de nieuwe ketels, waarin 1,828 Kg. stoomdruk tegen vroeger 1,406 Kg. gestookt wordt. De nieuwe schepen kunnen 380 ton kolen bergen en daarmede 420 mijlen (gerekend tegen een 10 mijls vaart) afleggen.
Tuig: driemastschoeners-, fokkemast met ra\'s.
Draaicirkels: (linksomgaande enkele schroef, balansroer) 31° roer, middellijn 350—370 M., 5m 13s—5m 30s.
Toen de Custozza in 1874 geheel gereed was, kon men haar reeds ouderwetsch verklaren omdat de scheepsbouw, tengevolge van den vooruitgang op artillerie-gebied, zulke snelle vorderingen maakte. A ls eerste voorwaarde voor de constructie van een nieuw schip werd dus gesteld: liet hebben van een pantser waardoor men beveiligd was tegen de projectielen van de bestaande geschutsoorten (in Engeland werd ter
23S
OOSTKNHUK-HONOARI.TK.
2^9
z el ffI er tijd de Drkadnotight op stapel pezet). Het deplacement behoefde echter niet grooter te zijn dan 8000 ton, omdat het schip hoofdzakelijk als Middellandsche zee vaarder. altijd dicht genoeg bij een kolenstation is.
De Tf.getthoff, die de verwezenlijking van het nieuwe denkbeeld moest worden, werd gebouwd op He werf San Rocco, volgens He plans van Hen scheepsbouw-inspecteur von Romako. \'Het schip liep in Oct. i87H van stapel.
Afmetingen:
Lengte tusachon de loodlijnen......
Grootste breedte grootspant.......
Breedte der kazemat (met pantser) . . . .
Grootste breedte op de waterljjn.....
Verhouding tusscben lengte en breedte . .
Diepgang.............
Deplaoemcnt.............
Ingedompeld dool van hot grootspant , .
87,46 M.
19,68 „
a 1,07 „
19,04 „ 4,56
7,27-8,38 M.
7:i90 Ton 126 M2.
Het schip is het grootste en sterkste gepantserde schip van de Oostenrijksche vloot. De romp is van ijzer en staal en werd geconstrueerd volgens het cellensysteem.
Fig. Hi7. Tbgettiioff, zij-aanzicht.
ï j o it
Tn lig. 107 ziet men Hat liet schip acht waterdichte schotten (Aï heeft. Om de Hikte van liet pantser te vergrooten en toch hetzelfde
OOSTENRTJK-hONGARIJK.
240
deplacement van de Custozza te houden, moest het gepantserd oppervlak verminderd worden, hetgeen geschiedde door de hoogte van den pantsergordel van 3,57 M. op 2,74 M. te brengen en hem niet verder te doen doorloopen dan tot op 10 M. afstand van den voorsteven. De gordel is van voren afgesloten door een gepantserd dwarsschot; het ruim vóór dat schot is met kurk opgevuld. In plaats van twee hatterijdekken in de kazemat, is er op de Tfrf.tthoff maar cén, de aslijnen liggen echter iets hooger hoven water dan die der heneden stukken op de Custozza.
Fig. 169. Teoetthofp, doorsnede over het grootspant.
De dikte van het pantser kon door bovengenoemde veranderingen van 227 mM. op 1509 mM. gebracht worden. De dekken buiten de kazemat zijn belegd met 40 mM. platen.
oostenkijk-hongarije.
Bewapening: VI 28 cM. Krupp kan. (27,5 tons, doorborings-vermogen voor 37() mM, pantser). De hoogte der onderdrempels bedraagt 2,84 M. boven water. De stukken kunnen maar in ééne poort gebruikt worden, waardoor de draaischijven vermeden zijn. In elke breede zijde kan men alzoo drie, in de jaagrichting twee en in de etraite-richting ook twee stukken gebruiken. De kazemat is tegen de al te groote uitwerking van springende granaten en en fileerend vuur, nog door een gepantserd schot in tweeën gedeeld. De munitiebergplaatsen liggen onmiddellijk onder de kazemat, zoodat het transport zeer snel kan plaats hebben. De batterij is wat breeder gemaakt dan het boord, om de anders uitstekende langevelden geen averij te doen bekomen bij een collisie in een ramgevecht. Aan licht geschut heeft de Tegetthoff VI 9 cM. en II 7 cM. Uchatius st. br. achterladers en verder 25 mM. Palmkranz-mitrailleuses.
Machines: van 7200 ind. p. kr., gebouwd volgens het hor. enkele schroefsysteem met terugwerkende drijfstangen en oppervlak condensatie. De middellijn der twee cylinders bedraagt 3,175 M., de slag 1,295 M. De schroef heeft twee bladen, eene middellijn van 7,162 M. en een spoed van 7,315 M. De stoom wordt gestookt in 8 ketels met 36 vuren. Roosteropp. 84 M2.; verwarmend opp. 2369 M2.; superheating opp. 139 M2. Gewicht van de machine met toebehooren, waaronder het water in de ketels, 1085 ton. Het aantal omwentelingen is op 70 gesteld. De kolenvoorraad van 670 ton maakt het mogelijk om bij een verbruik van 1 Kg. per uur p. kr. en met een snelheid van 10 mijl, 725 mijl af te leggen. De stoom is voor de Tegetthoff de voornaamste motor, daar het schip slechts een zeilopp. van 1130 M2 (9,4 maal het ingedompeld deel van hel grootspant) heeft. Het tuig is dat van een driemastschoener; fokke-mast met ra\'s.
De Oostenrijksche kruiservloot bestaat uit:
2 Fregatten, 4 Kuilkorvetten, 10 Kanon neerbooten.
5 Gladdekskorvetten,
Van deze kruisers zijn echter de twee kuilkorvetten Erzherzoo FniEDnicii en Dandolo, benevens de drie kanonneerbooten Seeiiund (torpedo-oefeningsvaartuig), Grille en Gemse (magazijn-schepen) zoo invalide, dat ze de moeite der beschrijving niet waard zijn.
i(i
241
00stenri.ik-ii0nqari.1e.
De fregatten RADETZKI en LAUDON.
Deze fregatten zijn zusterschepen en verschillen alleen daarin van elkander, dat de schroef van de L. vast en die van de R. hijschbaar is. Beide schepen werden op de werf San Rocco bij Triest volgens de plans van v. Romako gebouwd; eerstgenoemd schip liep in Juni4872, de Laudon in Aug. 1873 van stapel. De constructie behoort tot het composite-systeem (ijzeren geraamte met houten buitenhuid).
Afmetingen:
Longto tasschon do loodlijnon ... 77,00 M.
(Jrootsto broedto...........14,32 „
Verhouding tunschen lengte on breedte 5,38
Diepgang (gemiddelde)..... . . 6,80 M.
Stuurlast..............0,80 „
Deplaeement............. 3430 Ton.
Ingedompeld deel van liet grootspant . . 77,38 M2.
Bewapening XV 15 cM. Krupp kan., van welke er XIV in de batterij staan en I aan dek is opgesteld. Bovendien voeren de schepen nog II 7 cM. Uchatius st. br. achterladers.
Machines: Radetzki
Uobouwd op het...... St. teen. te Fiumo
Hor. met torugw. drijfat.
2,032
0,990
Vaste 2 bl. Or. sehr. lljjschb. 2 bl. Or. aehr.
5,486 M. 5,791 n 4 . 44 M*. 1148 „ 93 „
485 Ton
80 2483 13,19
5,486 0,401 4
44 1148
93
495
81
3385 13.37
Systeem........
Middellijn der 2 cyl. . . . „ „ trunken . .
Voortstuwor.......
Middellijn der schroef . . . Spoed „ „ . . . Ketels elk met 5 vuren. . .
Itooster opp.......
Verwarmend opp.....
Superheating „ ... Oowieht der machine mot toebeh
water in do kotcis. . Omwontolingon por min. . . Gemiddeld vermogen in ind. plf Snelheid in mjjlon ....
\\R
Tuig: vol; zeilopp. 2060
De kuilkorvetten DONAU en SAIDA.
Dit zijn houten schepen met ijzeren dekbalken, gebouwd volgens de plans van den hoofdingenieur Kuzmany, De Donau liep in 1874-
242
Laudon ld. te Triest Hor. trunk 2,210 M. 0,864 „ 0,990 „
OOSTENUMK-HONaARUE.
op de werf San Marco bij Triest, de Saida in 1878 op do werf te Pola van stapel.
Afmetingen:
Lengte tussehen de loodlijnen........71,00 M.
Grootste lengte.............76,50 „
Grootste breedte............12,67 „
Verhouding tusschen lengte en breedte .... 5,62
Grootste diepgang............6,07 M.
Stuurlast...............0,42 „
Doplacement.......•......2440 Ton.
Ingedompeld deul vuu Uot grootspant..........54,40 Mquot;.
Bewapening: De Donau heeft XI 15 cM. Krupp kan., de Saida een zelfde aantal 15 cM. Uchatius st. br. kan. Van deze XI staan er X in de battery, terwijl er I op dek als jaagstuk gebruikt wordt. Beide schepen hebben ook nog I 7 cM. Uchatius kan.
Machines: Donau Saida
Gebouwd op het........St.teen. te Triest ld. te Fiume
Systeem........... Hor. trunk Hor. met terugw. drjjfst.
| |||||||||||||||||||||||||||||||||
|
Tuig; vol; zeilopp. 17(50 Ms. |
Dit schip is van hout en liep in Dec. 1867 te Pola van stapel.
Afmetingen:
Lengte tusschen de loodlijnon . . 69,22 AI.
Grootste breedte.......11,38 „
Grootste diepgang ton kolen;. 5,37 „
Doplacement..................1820 Ton.
Bewapening: V 15 cM. Krupp kan. Hoogte der onderd rem pels 3,41 M. boven water. Bovendien is er nog I 7 cM. Uchatius kan. aan boord.
Machine: van 400 nom. p kr. brengt één Griflith-schroef van
243
oostenrtjk-tiongaime.
4,207 M. middellijn en 5,79 M. spoed in beweging. Snelheid •{0,09 mijl. Cirkel in 7quot;\' 50s.
Tuig: vol.
De Fasana is een houten korvet met ijzeren dekbalken, gebouwd op de werf San Marco bij Triest volgens de plans van v, Romako. Het schip liep 4 Sept. 1870 van stapel.
Afmetingen: lengte 07,63 M.; breedte -11,70 M.; grootste diepgang 6,20 M.; stuurlast 0,80 M.; deplacement 1970 ton; ingedompeld deel grootspant 51,60 M2.
Bewapening: IV 15 cM. Krupp en III 7 cM. Uchatius kan.
Machine: (van het voormalige fregat Sciiwarzenbero) heeft 1507 ind. p. kr. en brengt één Griffith-schroef van 4,73 M. middellijn in beweging, waarmede het schip 10,38 mijl loopt. Volle kracht kan rnet den kolenvoorraad 525 mijl afgelegd worden; kolen verbruik 1,34 Kg. per uur p. kr.
Tuig: vol; zeilopp. 1970 M2.
De Fasana heeft, behalve den recht op- en neerloopenden voorsteven, zeer veel overeenkomst met de Helgoland.
De korvetten der ZRINYl-klasse.
Tot deze klasse behooren de, volgens het composite systeem gebouwde, Zkinyi, Frundsberg en Aurora. Het type komt overeen met dat van de Engelsche Sloops. De plans zijn van v. Romako. De drie schepen werden op de werf San Marco gebouwd en liepen resp. in Dec. 1870, Febr. 1873 en Nov. 1873 van stapel.
Afmetingen: lengte 59,10 M,; breedte 10,88 M.; grootste diepgang 5,40 M.; stuurlast 0,55 M.; deplacement 1340 ton; ingedompeld deel grootspant 37,80 M2.
Bewapening: IV gegoten ijzeren 15 cM. Wahrendorf kan. en I 7 cM. Uchatius achterlader.
Machines: dezer drie schepen zijn gemaakt op het «Stab. teen.» te Triest. Systeem: hor. trunk-. De middellijn der (2) cyl. is 1,397 M., - middellijn der trunken 0,584 M., — slag 0,080; middellijn Griffith-schroef 4,115 M.; spoed 5,029; aantal ketels 4, vuren 12, roosteropp. 20 M2., verw. opp. 440 M2.; gewicht mach. met toebehooren (water in de ketels) 210 ton.
244
oostenuuk-iiongmuje. \'245
zuinyi Fhundsberg Auiioha
Aantal omw. por min. ... 8-1 8(i 84
Iml. j). ki\'. gomidduld .... \'J99 1177 1165
Snollioid in mijion .... 11,32 11,20 11,18
Volle kracht kunnen,300 mijl afgelegd worden; kolenverbruik per uur p. kr. 4,25 Kg.
Tuig: barks-, zeilopp. 1550 M2.
De schroefkanonneerbooten werden in 4859 ingevoerd en gebouwd op de werven San Rocco en San Marco bij Triest. Van de 40 eerste booten bestaan nog enkel de Hum (lengte 53,4 M.; breedte 8,7 M.;
OOSTENUIJK-HÜNGAniJE.
diepgang 3,5—4,0 M.; Replacement 930 ton; bewapening IV gietijzeren 45 cM. kan ; vermogen 230 nom. p. kr., snelheid 41 mijl) en de Sansego (lengte 36,4 M.; breedte 7,4 M.; diepgang 2,5—3,0 M.; deplacernent 360 ton; bewapening: II gietijzeren 45 cM. kan.; vermogen 90 nom. p. kr.; snelheid 7,37 mijl.)
De kanonneerbooten ALBATROS en NAUTILUS.
Op de werf te Pola gebouwd volgens het composite systeem en aldaar in 4872 en 4873 van stapel geloopen.
Afmetingen: lengte 46,40 M.; breedte 8,20 M.; diepgang 3,40— 3,60 M.; deplacernent 570 ton.
Bewapening: II gietijzeren 45 cM. en I 7 cM. Uchatius kan.
Machines. De machine van de Albatros is een hor. direct werkende, die van de Nautilus een hor. trunk machine. Eerstgenoemde werd gebouwd op het «Stabilimento tecnicoquot; te Fiume, laatstgenoemde op het «Stabilimento navale adriatico» te Triest. De hijschbare tweebladige Griffith-schroeven (elk vaartuig één) hebben 2,944 M. diam. en 3,2 M. spoed. De booten hebben elk één ketel met vier vuren; rooster opp. 7,6 M2 en verwarmend opp. 467 IVI-. Vermogen (maximum) 628 en 645 ind. p. kr.; snelheid 9,8 en 9.68 mijl.
De beide vaartuigen hebben een gewoon roer en rechts omgaande schroeven, waardoor de draaitijd van een vollen slag sb. om, 5™ 20s bedraagt, tegen 4\'quot; 26s bb. om, roer 25° aan boord.
De kanonneerbooten ZARA, SPALATO en X.
De Zaüa werd op de werf te Pola, de Spalato op de werf te San Rocco bij Triest gebouwd; zij liepen af in 4879 en zijn beiden van staal. De derde boot is pas te Pola op stapel gezet.
Afmetingen: lengte 55,00 M.; breedte 8,20 M.; diepgang 3,40—4,20 M.; deplacernent 830 ton.
Bewapening: IV 9 cM., I 7 cM. Uchatius kan., benevens II 25 rnM, mitrailleuses. De grootste offensieve kracht zullen ze echter door de torpedo\'s bezitten.
Machines: 2000 ind. p. kr.; snelheid 46 mijl. De stoom wordt gestookt in vijf locomotief-ketels. De machine werkt met expansie en oppervlak condensatie. Kolenvoorraad 480 ton (41/2 etmaal).
Tuig: twee masten met gaffelzeilen.
Tot deze behooren de kleine Donau-monitors Leitua en Maros.
UOSTENHUK-UONGAHUE.
Zij werden gebouwd door het Pest-Fiumaner-Schilfbau-Aktien-gesellschaft en liepen in 1871 van stapel.
Afmetingen: lengte 48,707—49,980 M. (opperdek); breedte (buitenkant pantser) 8,-128 M.; diepgang 1,007 M.; afstand der dek-balken tot bovenkant der hoekijzeren spanten (grootspant) 1,930 M.; kromming der dekbalken 0,559 ML; onderkant der geschutpoorten boven water 1,829 M., deplacement 310 ton. De hoogte van het boord bedraagt voor en achter 508 mM., op de hoogte echter van ketels en machines 905 mM. om voor die toestellen wat meer ruimte te hebben; door deze inrichting is het dek ook in langscheepschen zin gewelfd. De zijden zijn gepantserd met 44 mM. platen op 203 tnM. hout. Het pantser reikt tot 254 mM. onder de waterlijn. De draaibare toren is op de hoogte der poorten (voor het \'/3 van den geheelen omtrek) voorzien met 51 mM„ voor het overige met 44 mM. platen. Het dek draagt een pantser van 19 mM dikte. De bewapening bestaat uit II gietijzeren 15 cM. kan. die in den toren op vaste sleden Fig. 1713. Maros, dwars-doorsnedo.
zijn opgesteld. De toren heeft inwendig eene middellijn van 4,77 M. en eene hoogte van 1,829 M. Het dek boven den toren is gepantserd met 25 mM. platen. De toren staat, zooals gewoonlijk, op rollen; hij kan bewogen worden door zes man, geplaatst aan twee zwengels. Het gevechts-stuurrad staat in het kommando-torentje, dat boven op den geschuttoren geplaatst en met 04 mM. platen gepantserd is. In gewone gevallen wordt er achter den toren gestuurd (dit rad komt ook boven den toren uit).
De monitors hebben tweelingschroef machines elk van 100 ind. p. kr. (320 p. kr. het stel). De cyl. hebben 381 mM. middellijn en 305 mM. slag; aanzettoestel van Stephenson, excentrieken volgens het Trick\'sche systeem. De stoom wordt gestookt in twee locomotiefketels. Snelheid 8,3 mijl.
248
Na liet verlies van het pantserfregat Indioi\'f.nuencia (21 Mei 1879 tijdens de vervolging van de Chileensche kanonneerboot Covadonga, gestrand op een klip bij Kaap Gruesa, verlaten en in brand gestoken), het gepantserde vaartuig Huascau (genomen door de Chilenen 8 Oct. 1879 in het gevecht bij Angamos) en de schroet\'korvet Pilcomayo (genomen door de Chileensche Blanco Encalada) bezit Peru nog de volgende schepen:
1 Monitor (Atahualpa),
2 Schroef-fregatten (Apuuimac en Amazonas),
2 Schroef-korvetten (Union en America),
2 Schroef-kanonneerbooten (Loa en Victoria),
8 Raderstooinschepen.
De monitor Atahualpa (de Manco-Capac, een zusterschip, zonk 7 Juni 1880 in de baai van Arica) liep in 1864 van stapel en werd overgenomen van de Amerikaansche regeering. Dit schip schijnt zoo slecht te zijn, dat het geen deel meer aan een oorlog zal kunnen nemen. Het is van hout en gepantserd met 114 rnM. platen; bewapend met twee gladde kan. van Amerikaansch maaksel. De Atahualpa heeft een inrichting, om de entering door middel van stoom en kokend water te kunnen afweren; het schip loopt slecht.
De fregatten Apurimac en Amazonas zijn van bijzonder owl model. Eerstgenoemd schip doet dienst als opleidingsschip in de haven van Callao.
Van de korvetten is de Union het meest bekend. Het is een houten schip van 1796 ton deplacement en liep in 1865 van stapel. Bewapend met XII stukken. De Union is een zusterschip van de Duitscho korvetten Augusta en Victoria.
De Porlugeesche vloot bezit één gepantserd schip, overigens aan ongepantserd materieel: acht schroef-korvetten en acht schroef-kanonneerbooten.
Het gepantserd schip VASCO DA GAMA.
De Vasco da Gama, het eerste en eenigste Portugeesche gepant-Fig. 174. Vasco da Oama, zjj-aannicht.
eerde schip liep af in 1876 op de werf\' van de «Thames Iron works rtnd Shipbuilding Company».
1\'ortuoal.
Afmetingen:
Loiigtü tuuschon do loodlijnon .... 65,837 M.
Grootsto brocdto.........12,192 „
Oomiddoldo diepgang..............5,460 „
Doplaooraent .... ..........2479 Ton.
Do romp is van ijzer.
Bewapening: II 26 cM Krupp kan, opgesteld in een rechthoekige kazemat niet gebroken hoeken; II 15 cM. Krupp en III 10 ponds Armstrong kan. op dek.
Pantser: op de waterlijn 226 mM., tegen de kazemat 254 niM. dik. Machine: van Humphrey, Tenant amp; C0. heeft een vermogen van 3625 ind. p. kr. Snelheid 13,5 mijl.
Tuig: barks-.
Ongepantserde schepen en vaartuigen. Korvetten.
|
Van de acht korvetten zijn er |
zes zoo oud |
dat wij daarvan |
alleen | |
|
het volgende opgeven. | ||||
|
Van stapel. |
Dopl. |
Nom. p. kr. Stukken. | ||
|
Bartiiolomeu Diah . |
1858 |
1243 Ton. |
400 |
17 |
|
Saghes ..... |
1858 |
814 » |
300 |
4 |
|
Estephania . . . |
1859 |
1474 » |
400 |
19 |
|
[nf. D. Henrique . |
1862 |
00 x |
200 |
10 |
|
Sa da Bandeira. . |
1864 |
x x |
200 |
13 |
|
Duque da Terceira |
1864 |
848 » |
200 |
5 |
De korvetten REINHA DE PORTUGAL en MINDELLO.
Deze korvetten werden op de werf van R. len H. Green te Black wall gebouwd en liepen in 1867 van stapel.
Afmetingen:
Longto tusschon do loodlijnen . . 51,815 M.
Grootsto breedte....................10,973 „
Diepgang..... ...... 3,657—4,267 „
Deplacement......................1124 Ton.
Beide schepen zijn van het composite-systeem. De buitenhuid bestaat uit 2 lagen hout van ongelijke dikte. Uitgezonderd eenige kleinigheden gelijken ze op de Engelsche «Sloops» der Cormorant-klasse.
Bewapening: II 7 inch (178 mM.) en VI 40ponds (kal. 121 mM.) Armstrong kan.
Machines: enkele schroef\' compound- van J. Penn amp; Song,
251
portugal
Middellijn hoogen-druk cyl. 0,905 M., lagen-druk cyl. l,l)7() M.. slag 0,(310 M. De machines werken met oppervlak condensatie. De twee-bladige schroef heeft 3,35 M. middellijn en kan geheschen worden. Do stoom wordt gestookt in drie cylindrische ketels met horizontale tubes; stoomdruk 27,22 Kg.
Tuig: barks-.
252
|
Portugal bezit 8 vaartuigen van deze soort: Van stapel. Doplacoraont. Nom. p. kr. Stukkun. | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
\') Do Sado liep in Doe. 1875 af op de werf van Smith to Birkonhoaci (bij Liverpool). *) Doze kanonneerbooten worden bij Laird gebouwd. Lengte 37,5 M.; breedte 7,3 M. 55ij zijn van ijzer on uitwendig bekleed met teakhout ter dikto van 6,4 cM. Do bnitonhuid is beslagen mot zink tot 30 oM. boven water. Do bewapening bestaat uit I Armstrong kan. a pivot en vorder uit II 20 ponders. |
In 1G95 werd aan de Don op de werven van Woronesch een kleine Hotille gebouwd. In 1725 liet echter Czuar Peter do Groote, die de Russische vloot voor het grootste gedeelte in het leven geroepen heeft, aan den staat een sterke roei-flottille na, henevens 30 grootere oorlogsschepen die meest in Holland en Engeland aangekocht waren. Onder Katharina II nam de vloot een zeer hooge vlucht, daar het aantal schepen en vaartuigen in 1791 zelfs 105G stuks bedroeg. Tegenwoordig bestaat de Russische vloot, die voornamelijk is ingericht op den defensieven oorlog, uit 6 gepantserde schepen ls\'c klasse, 8 offensieve en HG defensieve kustverdedigings-vaartuigen benevens 70 kruisers, verdeeld als volgt:
Oostzee. Zwarte zee. Siberië. Totaal.
|
(jiroote gepantserde schepen |
6 |
— |
— |
6 |
|
Off. kustv. vaartuigen . . . |
8 |
— |
— |
8 |
|
r. , , . . (gepantserde . Der. kustv. vaart. 01 |
13 |
4 |
- |
17 |
|
| ongepantserde |
19 |
— |
— |
19 |
|
. Fregatten .... |
1 |
— |
— |
l |
|
1 Korvetten .... |
8 |
4 |
— |
12 |
|
Kruisers ) ^PP01\'9 (SlooP8J i Schroefschoeners . |
13 |
— |
1 |
14 |
|
6 |
18 |
3 |
27 | |
|
/ Kanomieerbooten . |
— |
— |
4 |
4 |
|
1 Aangek, kruisers . |
7 |
5 |
— |
12 |
Gepantserde sehepen lste Klasse.
De zes schepen dezer soort bestaan uit twee oude gepantserde fregatten, een kazematschip en drie gepantserde kruisers.
Het gepantserd fregat SEVASTOPOL.
Dit schip werd in Maart 18G1 te Kronstadt als ongepantserd houten
RUSLAND.
fregat op stapel gezet, in Juli 1862 veranderd in een pantserschip en in Aug. 1864 te water gelaten.
Afmetingen:
Lengte tusachon do loodlijnon............92,50 M.
Breedto op de waterlijn............15,87 „
Diepgang voor..................7,34 „
„ achter...........8,04 „
Deiilacement........................6275 Ton.
Ingedompeld dool van hut grootspant . . . 84,00 M\'.
De plans zijn van den hoofdingenieur Schaumburg. Het aantal pantserplaten bedraagt 314 stuks, hun gewicht 860 ton. In het voorschip heeft men een gepantserd schot met twee geschutpoorten. De pantserdikte bedraagt in het midden van het schip 114 mM.; op 15,24 M. van voor- en achtersteven worden de platen dunner en wel tot 102, 89 en 76 mM. Onder water is het pantser slechts 51 mM. dik. Achter de platen ligt in liet midden 254 mM. en voor en achter 152 mM. hout. Het schip is onder water (het levende deel) kopervast; boven de waterlijn (het doode deel) heeft men ijzeren bouten gebruikt.
Fig. 177. Sevastopol, Bewapening: XVIII 8 inch (kal. 203 mM.) dwarsdoorsnede. gietstalen Obuchoff\'sche kan.; met deze soort van
_F\' | geschut zijn alle Russische schepen voorzien.
\\ quot;/ ■Machine: van 3088 ind. p. kr. gebouwd te
Izorsk, in de ijzergieterij en fabriek der admiraliteit. De schroef is tweebladig en kan niet geheschen worden. Snelheid op de proeftocht 13,97 mijl, bij 7,36—7,92 M. diepgang. Als tegenwoordige snelheid mag men niet meer dan 12 mijl stellen.
254
Tuig; schoeners-.
Het gepantserd fregat PETR0PAVL0VSK.
Ook een houten fregat dat, nog op stapel staande, werd veranderd in een pantserschip. De P. liep in 1805 af.
rusland. 255
Afmetingen:
Longto tusschon de loodlijnon .... 89,84 M.
Orootsto lengte....................95,49 „
Breedte op do waterlijn.......17,06 „
Diepgang voor.........7,28 „
n achter........7,68 „
Deplacomont...........6175 Ton.
Ingedompeld deel van het grootspant . . 99,25 M\'.
Op voorstel van den Ingenieur H. Ivascenko (belast met den bouw) werd het geraamte, niettegenstaande het schip al in de spanten stond, verbreed. De verbreeding bedroeg 1,37 M., waardoor het depla-cement met 700 ton vermeerderde. De pantserplaten werden geleverd door Brown te Sheffield, de ram door de fabriek te Izorsk. De pantserdikte bedraagt in het raidden van het schip 114 mM. en neemt op 15,24 M. van voor- en achtersteven af tot 102, 89 en 70 mM. Onder water zijn de platen 51 mM. Even als op de Sevastopol staat op het voorschip een gepantserd dwarsschot met twee geschutpoorten.
Achter den grooten mast heeft men een gepantserde toren voor den kommandant en den roerganger. De pantserplaten zijn onderlegd met vilt en reiken tot 1,52 M. onder water. De koperen dubbeling eindigt op een afstand van 76 mM., van de pantserplaten, welke ruimte bezet is door een houten gang. De balken van opper- en kuildek zijn van ijzer; die dekken zelf dragen onder de dekdeelen nog ijzeren platen, tegen boord 13 mM. en in de midscheeps 6 mM. dik. De watergang werd versterkt door een 13 mM. dikke ijzeren scheen, die met het boord door middel van hoekijzers verbonden is.
Bewapening: XXI 8 inch (203 mM.) kan. in de batterij en I 0 inch (152 mM.) kan. als jaagstuk op dek. De batterij is achter en voor door een gepantserd dwarsschot afgesloten, welke schotten (geschutpoorten bezittende) hoofdzakelijk dienen om de manschappen tegen enfileerend vuur te beschermen. Behalve het bovengenoemde geschut heeft de Petropavlovsk nog X 9 cM. kan., die zoodanig zijn opgesteld, dat ze recht voor- en achteruit en met groote inclinatie zelfs op dichtbijzijnde vaartuigen kunnen vuren. Behalve het voorgeschreven sloepsgeschut voert het fregat nog II mitrailleuses (systeem Palmkranz), van welke er I in de voormars is geplaatst,
rüsland.
Zooals elk Russisch oorlogschip is ook dit schip met Harvey
torpedo\'s toegerust en van electrisch licht Fig. 179. Peteopavlovsk, voorzieni
(Iwaisdooiancdo. Machine: van 24Ö0 ind. p. kr. gebouwd
( ~ j_ bij Baird te Petersburg. De schroef heeft
J_.___i vier bladen en kan dus niet geheschen
worden. Snelheid li mijl.
Tuig: vol-, echter zonder bramzeilen.
Het kazematschip KNJAZ POZARSKI.
Dit ijzeren gepantserde schip werd gebouwd op het etablissement van den scheepsbouwmeester Mitchel (op het Galeien-eiland bij Kroonstad) en liep in Sept 1867 van stapel.
Afmetingen :
Longto tusachcn do loodlijnen . 80,30 M.
(irootsto longto............85,94 „
Ureodto op do wutorljjn 14,93 „
Diepgang voor ... ... G,0G „
Diepgang achtor . . C.73 „
Deplacemont ... , , . 450G Ton.
Ingedompeld deel van het grootspant 75,00 M1.
Onder water is het schip volgens het cellen systeem gebouwd: de binnenwand staat bij de kiel -1,067 M. en bij de waterlijn 762 mM. van de buitenhuid af. Het schip heeft geen eigenlijke kiel maar twee houten zij- of kimkielen van 457 X ^57 mM. De voorsteven is als ram uitgebouwd. De bil is rond en loopt recht op en neer tot beneden de waterlijn, waardoor het roer beschut is. De kazemat heeft een lengte van 23,47 M. en bezit in de breede zijden acht poorten, benevens jaagpoorten in de hoeken. De achterkant van de kazemat staat 21.34 M. van den achtersteven af. Het 114 mM. dikke pantser begint 2,44 M. onder water en reikt op de hoogte van de kazemat tot het bovendek, doch voor het overige slechts tot het kuildek, De houten onderlaag der platen heeft een afmeting van 45 cM.
Bewapening: X 8 inch kan. Batterij-hoogte 2,59 M.
Machine: van 2835 ind. p. kr. brengt een (niet hijschbare) schroef van 5,49 M. middellijn in beweging. Snelheid 10,21 mijl bij een stoomdruk van 7,5 Kg. en 58\'/3 omwenteling. Draaicirkel in 71quot; 50«.
Tuig: vol- met ijzeren ondermasten. Tegen het nadeel van bij
256
RtlSLANr».
gevaar niet te kunnen worden omgekapt, heeft de bouwmeester gewaakt door ze uit twee, door een scharnier verbonden, stukken te doen bestaan. Groote en bezaansmast hebben gewoon want van ijzerdraadtouw. De fokkemast is geconstrueerd volgens het tripode systeem van Captain Coles, waardoor van het geschut een ruimer gebruik kan worden gemaakt. De boegspriet kan ingevoerd worden; het kluifhout wordt bij die gelegenheid (ramgevecht) gelicht en omgeslagen, waartoe het schild van boven gesloten is door een beugel.
De gepantserde kruisers GENERAL-ADMIRAL en HERTOG VAN EDINBURGH.
De Russische regeering kwam het eerst op het denkbeeld om gepantserde kruisers te maken, waarin men snelle schepen zou hebben, beschut tegen de projectielen van vijandelijke kruisers en grootendeels ook tegen die van grootere pantserschepen. Tijdens den bouw van de Bellf.rophon dan, die niet zwaarder dan met 150 mM. platen gepantserd was, begon men bovengenoemde schepen Fig. 180. öbnekai.-Admiral, zij-aanzicht.
te construeeren, waarbij een pantser van ongeveer gelijke dikte bestemd werd om de waterlijn en de voornaamste deelen van het geschut te beveiligen.
De plans van deze nieuwe kruisers waren van den Vice-admiraal PopofC. De GENEriAL-AnM iRAL liep in Oct. 187;i te water op de werf van liet
17
257
tit\'St-ANt).
((Aktien ^esellschaft für mechanische und metallurgische Fabi\'ikatequot; te St. Petersburg; de Hertog van EDiNBunoit liep in Sept. 1875 at op
ile werf van Mac-Pherson in dezelfde stad.
Afmetingen:
Longte tusschon do loodlijnen..........85,75 M.
Grootste lengte......................87,00 „
Breedte op do waterlijn................14,62 „
Verhouding tusachen longto on breedte . . 5,80
Diepgang voor......................5,80 M.
„ achter....................7,02 ,
Deplacoment........................4G50 Ton.
Ingedompeld deel van hot grootspant . . 77,20 M\'.
De ijzeren rompen zijn «cased with wood», welke houten bekleeding
over liet pantser heenvalt en gekoperd is Fig. 182. O KNKIi AL-AD)! IRAI., / , ^ • i- i n • .
doorsnede (deze constructie is bij de Russische vloot
algemeen). De dekken zijn van plaatijzer, waarop geen dekdeelen maar reepen caouchouc en matten van touwwerk zijn aangebracht.
Bewapening: IV 8 inch (203 inM.) cn II 6 inch (152 niM.) kan. aan lek in
__ i een vierkante gepantserde redoute, die, om
in de kielrichting vuur te kunnen geven, 0,80 M. buiten boord uitsteekt; de stukken vuren over de wanden van deze open kazemat (en barbette) heen. De 8 inch kan. staan in de hoeken. Aslijnen 3,82 M. boven water.
Pantser: de kazemat is gepantserd met 152 mM. platen ter hoogte van 70 cM.; de gordel heeft een dikte van 152 mM. i en loopt tot 1,52 M. onder water door.
Machines: een daarvan gebouwd bij Baird, de andere bij Semjanikoff. Zij hebben 0300 ind. p. kr en kunnen den schepen een snelheid van 15 a 10 mijl geven. De twee-bladige schroef van eik schip heeft een middellijn van 0,25 M. en kan geheschen _ worden. Do kolenvoorraad bedraagt 1000 ton, waarmee met een 10 mijls vaart 1475 mijlen kunnen afgelegd worden.
Tuig: vol-.
De schepen hebben geen ram.
htSLANi).
De gepantserde kruiser Ml MIN.
Dit schip zou eerst naar de plans van de Captain gebouwd worden, maar werd na het bekende ongeval veranderd in een gepant-serden kruiser. De Minin liep in 1878 van stapel.
Afmetingen:
Lengte tusschen de loodlijnen . . . 8?,40 M.
Grootste lengto................93,00 ,,
Breedte op do waterlijn..........15,15 „
Diepgang voor..................5,97 „
„ achter................7,19 „
Deplacement....................5855 Ton.
Ingedompeld deel vun liet grootspant. 81,15 M1.
De romp is van ijzer en gedubbeld met hout. Het pantser, ter dikte van \'180 mM., is op de waterlijn als oen gordel aangebracht. Op den bovenkant des gordels ligt een gewelfd en zwaar gepantserd dek.
Fig. 183. Minin, zij-aanzicht.
De romp is door acht dwars- en twee langsschotten in waterdichte compartimenten verdeeld. De zij-kolenruimen beschutten niet alleen de machines en ketels maar ook de toestellen tot het comprimeeren van lucht voor de W. torpedo\'s, de stoompompen enz.
De Minin is volgetuigd en heeft, zooals gewoonlijk de Russische schepen, dubbele marsera\'s. De machines zijn van het compound-systeem en deelen aan het schip een snelheid mede van 14 mijl.
De bewapening beslaat uit XH 6 inch (\'152 mM.) en IVSinch (203 mM.) kan., allen op dek in de breeds zijden en onbeschut opgesteld. Aan elke zijde kunnen II 8 en 11 6 inch stukken in do
25!)
RUSLAND.
kielrichting vuren, d. w. z. II in de jaag- en II in de retraite-richting, waartoe de grootste der bedoelde kanonnen op uitgebouwde plateaux staan. De klemplaten zijn gemaakt volgens het systeem van Scott; zij hebben namelijk een trapeziumvormige doorsnede, waardoor de wrijfplaten van het affuit, bij liet op de wielen zetten, een zoodanige speelruimte verkrijgen dat men, zonder den klemmer-regelaar te verzetten, het stuk gemakkelijk kan inhalen of te boord doen loopen. Ruiten de opgenoemde XVI stukken voert de Minin nog XII kleinere kan. voor saluut en verdediging tegen torpedo-boot aanvallen, waartoe zij, dooi\' middel van een eigenaardig ingericht sluitstuk, acht of negen schoten in de minuut kunnen doen. Als verdere aanvals-of verdedigingsmiddelen heeft het schip nog een ram en is uitgerust met een lanceertoestel voor W. torp., dat op het bovendek in alle richtingen opgesteld kan worden. Op den bak en achteruit heeft men een electrische lamp tot het doen van verkenningen. Aan dek staan twee (zonder geraas werkende) torpedo-booten, die elk twee spar- of Whitehead torpedo\'s voeren. Als het schip ten anker ligt, kan men het beschermen door een kring van 50 mijnen, en op zijde en van achteren door middel van de onlangs in Frankrijk ingevoerde drijvende barricades, die door middel van vaste spieren uitgehouden worden.
Offensieve Kustverdedigings-vaartuigen. Gepantserde batterijen.
De gepantserde batterij PERWENEC.
Deze ijzeren gepantserde batterij liep in Mei ISOf? op de werf der «Thames Iron Works» in Engeland van stapel.
Fig. 185. Perwenec, zij-aanzicht.
260
liet pantser loopt onafgebroken door en is in het midden 114 mM., voor en achter 102 mM. dik. De platen worden gesteund door
nUSI,ANll.
254 niM. teak; (1(! grootste diepte van liel pantser onder water bedraagt 122 mM. Onder de dekdeelen van het boven- en liet kuildek liggen ti mM. dikke ijzeren platen. De. voorsteven is uitgebouwd in den vorm van een ram; het achterschip ziet er boven water even zoo uit als het voorschip. Het boord helt naar binnen (zie flg.) om de uitwerking van rakende projectielen wat te verminderen. Do be-Fig. 186. Pekwenec, wapening bestaat uit XIV 8 inch (203 itlt;M.)
kan. De 3 cyl. machine van Maudslay 8c Field (800 ind. p. kr.) brengt één schroef in beweging, waarmede de batterij 9 mijl kan loopen.
Tuig: 3 mast schoeners-.
De gepantserde batterij NETRONJ-MENJA.
Deze batterij werd gebouwd bij Mitchel op het Galeien-eiland (St. Petersburg) en liep in Juni 1864 van stapel.
Fig. Iö7. Netbonj-Menja, zij-aanzicht.
Afmetingen:
Longto tusachen do loodlijnen . . . 65,40 M.
(h-ootste broodto................67,80 „
Broodto op do waterlijn..........16,14 „
Diepgang...........4,68—5,18 M.
Doplacemont....................8400 Ton.
rngoilompeld dool van hot grootspant 70,25 M\'.
Het schip is, behoudens geringe wijzigingen, gemaakt volgens dezelfde plans als de Pervvenec. Het grootste onderscheid bestaat daarin, dat de helling van het boord der Netronj-Menja niet op, maar een weinig boven de waterlijn begint, waarbij het pantser tegen het verticale boord (tot 460 mM, onder water) 140 mM en tegen het hellende boord 114 mM. dik is. Bovendien nemen de 114 mM. platen, van af 15,24 M. der stevens, in dikte af\' tot 102 mM. De steun van de dikste platen bestaat uit 254 mM. en die van de dunnere uit 305 mM. hout. fn \'t geheel draagt het schip 202 platen, allen gemaakt bij Brown amp; 0°. te Sheffield. Nog een ander verschil tusschen de beide batterijen bestaat daarin, dat het deplacement van de tweede wat grooter zijn moest, omdat het gewicht harer machine grooter is. Deze namelijk is afkomstig van het gewezen linieschip
quot;261
rusland.
CoNSTANTiN, in 1858 bij Humphry vervaardigd on bij Baird tn
St. Petersburg nagezien; het vermogen be-Fig. 188. Netkonj-Mrnja, in(i_ p, kv.; snelheid 8 mijl;
n urnra-nnnvannrla 0 1
dwars-doorsnedo. ,_____draaicirkel in 41quot; 4r)s.
Om de groote rolbswegingen wat te feyi verminderen heeft het schip twee bijkielen _______________ \' van 317 rnM. hoogte en G,Ol) M. lengte.
Bewapening: XVI 8 incli (203 mM.) kan.
Tuig: 3 mast schoeners-.
De gepantserde batterij KREML.
Nog in ■18()2 besloot men een derde batterij te doen bouwen en wel door de Russische industrie. In April 1863 werd het contract gesloten met de Newa\'sche ijzergieterij en machinefabriek van Semjanikoff en Poletik; in Sept. \'63 werd de Khkmi, op stapel gezet en in \'64 liep zij van stapel.
Afmetingen:
Lengte tusschon do loodljjnon . . . 65,52 M.
Grootste lengte......... 68,47 ,
Breedte op de waterlijn...... 16,14 „
Diepgang........... 4,72—5,42 ]\\l.
Deplacement.......... 3465 Ton.
Ingedompeld deol van hot grootspant 71,57 M1.
Fig. 189. Kreml, zij-aanzicht.
Wij zullen de punten opgeven, waarin deze batterij hoofdzakelijk van de vorige verschilt.
1°. De hoogte der onderdrempels maakte men 152 mM. hooger en bracht ze dus, evenals op de Sevastopol, op 610 mM. boven het dek, daar de zooveel lagere onderdrempels op de Perwenf.c en de Netron.i-Men.ia bij het opstellen van het 8 inch geschut tot moeilijkheden aanleiding hadden gegeven.
2\\ de boorden werden nagenoeg verticaal opgebouwd om de behandeling van het geschut zoo min mogelijk in den weg te staan.
3\\ De houten steun voor de pantserplaten werd van 251 mM. op ir)7 mM. gebracht, om daardoor Int boord meer weerstandsvermogen te geven.
4°. De ronde vormen van voor- en achterschip werden vervangen door verticale dwarsscheeps geplaatste borstweringen. Deze horst-
2G2
husland.
wci\'ing(3n zijn een weinig- naar buiten gebogen en aan de zijden van het boord voorzien van jaagpoorten; ze zijn gepantserd met 114 mM. platen op 457 mM. hout en op dezelfde wijze geconstrueerd als de boordwand.
5°. De borstwering is naar voren verlengd door een lichten voorbouw van dunne ijzeren platen; dit aangebouwde gedeelte is echter slechts zoo breed dat de jaagstuklcen behoorlijk bediend kunnen woi\'den en heeft verder een houten dek, dat in het verlengde van het batterij-dek ligt. Het boord achter de achterste borstwering kan weggenomen worden.
0°. Om alle pantserplaten een gelijke lengte te kunnen geven, bleven de poorten op hun oude plaatsen met uitzondering van de achterste en voorste, die zoodanig werden geplaatst dat het daarin opgestelde geschut gemakkelijk in de jaagpoorten kan overgebracht worden. De poorten op zijde van den schoorsteen werden gesloten omdat er te weinig plaats was voor het recuul. De Kreml heeft acht poorten in elke breede zijde. Het pantser werd geleverd door
Fig. 190. Brown amp; 0°. te Sheffield. De platen zijn
Kreml, dwarsdoorsnede. bij deze]f(ie lengte als vee] hooger)
zoodat drie gangen in plaats van vier
■;---------------1 r.??\'-1 volstaan konden. De platen zijn, van boven
V_________________^ af gerekend 114, 152 en 114 mM. dik;
evenwel neemt de dikte naar voren en achter af tot op 102 mM.; de vermindering in afmeting begint op 15,24 M. van de stevens.
Bewapening: XII 8 en V 0 inch kan.
Machine; van 913 ind. p. kr. afkomstig van het fregat Il,ja Muromez, in 1859 gemaakt in de fabriek voor galvanoplastie te St. Petersburg en nagezien in de werkplaatsen te Kronstadt. De ketels zijn van het fregat Oslaba. Snelheid 8,5 mijl; draaicirkel in 4™ 45s.
De torenschepen ADMIRAL LAZAREFF en ADMIRAL GREIG.
Dit zijn schepen met drie torens volgens het systeem Coles. Zij liepen in 1807 en 1808 van stapel (St. Petersburg, werf van de firma Mac-Pherson amp; C\\).
De ijzeren rompen dezer schepen zijn gebouwd volgens het cellen-systeem. De dubbele bodem begint bij den onderkant van liet pantser en heeft een hoogte (afstand tusschen binnen en buitenwand) van 914 mM. Op 5,480 M. uit het midden zijn bij kielen van circa 40 M. lengte aangebracht. Dj massieve ijzeren voorsteven heeft een ram die
IIUSLANT).
2,74 M. ondof wutor ligt. lielmlve de talnjke «chotlcn in liisl voor-(Mi iichtcrschip, uangebrucht tor versterking, wordt liet sclii|i nog door zes verticale dwarsschotten in zeven lioofdcompartinienten verdeeld. Vier dezer schotten loopen door tot het bovendek en zijn voorzien van de noodige communicatiesluizen en kranen, die allen aan dek bewogen kunnen worden. Het boven- en kuildek zijn van ijzer en dragen bovendien 102 inM. dekdeelen. Het eigenlijke boord reikt tot bet bovendek; de verschansing kan omgeslagen worden.
Afmetingen: Lazarefi\'. Greio.
Longtu tusaohon do loodlijnon .... 79,80 7ü,80 M.
Orootsto longto....................80,11 80,29 „
Broedto op de waterlijn..............13,04 13,04
Diopgang............4,84—6,00 4,72—0,43 M.
Doplacement......................3900 3900 Ton.
Ingedompeld deel van het grootspant 67,72 67,92 M\'.
De torens hebben uitwendig een middellijn van 7,58 M. en zijn gepantserd met 152 mM. platen op 1305 niM. hout; dit pantser heeft een hoogte van 4,88 M. terwijl de torens 1,57 M. boven het dek uitsteken. De geschutopeningen zijn 804 mM. hoog en 584 niM. breed, de onderkanten liggen 203 mM. boven dek. De poorthoogte laat een elevatie van 18° toe. Achter den voorsten toren staat een ovale kommando-toren, waarvan de inwendige middellijnen 2,74 en i ,52 M. bedragen; hij is met 127 rnM. platen gepantserd.
204
Fig. 191 Admiral Lazakeff, zij-aanzicht.
Het pantser buiten boord is aangebracht als een gordel en bestaat uit platen, die in het midden van het schip 114 mM. en bij de stevens 04 mM. dik zijn. De pantsersteun is geconstrueerd als volgt: tegen de ijzeren scheepshuid ligt een horizontale laag teakhout en vervolgens 25 mM. ijzeren plaat waarop verticale staande hoekijzers zijn geklonken, welker tusschenruimte weder niet teakhout is opgevuld.
nusi.ANP.
Ter longtc van 45,1) M. lined do steun een dikks van 457, verder van 305 inM. Als het schip toegeladen is komt de onderkant van het pantser 1,5 M. onder water. Het voorschip is beneden het pantser nog versterkt door twee lagen ijzeren platen. De kluizen komen uit op dek; de ankerkettings loopen door stoppers en verder over rollen naar den kuil waar het stoom-braadspil ligt. De lucht in het schip wordt ververscht door een ventilator, terwijl de watervoorraad aangevuld kan worden door een distilleer-toestel.
Bewapening: de Lazareff voert in eiken toren II 9 inch (229 mM.) en de Greiö I 11 inch (279 mM.) kan.
Machines: van 2000 ind. p. kr. gemaakt bij Mac-Pherson. Elk schip heeft een tweebladige schroef van 4,57 M. middellijn en 5,18—ü,40 M. spoed; tie schroeven zijn vast. Vier ketels.
Draaicirkels: de Lazareff in 5m 30«, do Greig in 5m 45s.
Kolen voorraad: 300 ton, genoegzaam voor 7 etmalen volle kracht.
265
Tuig: 3 mast schoeners-; de boegspriet kan opgeslagen worden.
V V
De torenschepen ADMIRAL CICAGOFF en ADMIRAL SPIRIDOFF.
De bouw dezer schepen werd in 1864 vastgesteld, ze liepen echter pas in 18()8 af door de vele veranderingen die, tijdens hun zamen-stelling, het gepantserd materieel onderging.
Beide schepen hebben veel overeenkomst met de Lazareff en Greig; zij hebben echter maar twee torens, elk voorzien van I 11 inch (279 mM.) kan.
IIUSLAND.
Afmetingen: Cicagoki\'. Spiridoif .
Loiigto tusscliou do loodlijnen .... 79,80 79,80 M.
Breedte op de watorljjn....... 13,04 13,10 „
Diepgang . ........... 4,90—5,63 5,02—5,03 „
Deplacenient........... 3750 3800 Ton.
Ingedompeld deel van het grootspant . 63,56 62,50 M2.
Afmeting en pantser der torens als op de Lazauefk Het pantser is in liet midden op de waterlijn 152 mM. en bij de stevens 89 mM. dik. De buitenhuid heeft tot 7,0\'i—9,14 M. van af den voorsteven de dubbale dikte, tegen beschadiging door ankers als anderszins.
De pantserplaten zijn gedeeltelijk te Kolpin gedeeltelijk te Kamsk vervaardigd.
De overige data als van de vorige torenschepen.
Het torenschip PETER DE GROOTE
Gelijk met de Devastation (type borstwering-pantserschip met torens en zoo zwaar mogelijk bewapend) in Engeland, besloot de Russische regeering tot het bouwen van een dergelijk vaartuig, waardoor de Peter de Grogte (plans van Admiraal Popolï) te St. Peters-burg in Mei 1809 op stapel werd gezet. Het schip liep in Aug. 1872
te water.
Afmetingen:
Lengte tusaclien do loodlijnen............98,40 M.
Grootste lengte......................101,56 „
Breedte op de waterlijn................19,25 „
Verhouding tussetien lengte en breedte . . 5,07
Diepgang............. 6,94—7,54 M.
Deplacement....... .... 9820 Ton.
Ingedompeld deel van hot grootspant . . . 115,30 M2.
De Peter de Groote is iets grooter dan de Devastation (9387 ton) doch heeft kleinere kolenruimen, waardoor dus de af te leggen weg zonder kolen laden kleiner is. Een voordeel is echter dat men bij het grootere deplacement en de kleinere hoeveelheid kolen de machine en liet pantser zwaarder kon maken. Met het oog op de Oostzee-vaart kon de diepgang slechts 7,54 M. zijn, waardoor het schip, om aan een grooteren inhoud te voldoen, veel langer moest gemaakt worden, terwijl de machine weder zwaarder moest vallen tengevolge der ver-groote afmetingen.
De ijzeren romp is gebouwd naar het cellensysteem en van buiten voorzien van een houten bekleeding. De binnenruimte is door zeven waterdichte schotten in acht hoofdafdeelingen verdeeld, terwijl elk dezer compartimenten weder in kleinere vakken is gesplitst, zoodat
rusland.
liet aantal cellen 87 stuks bedraagt. De eigenlijke romp ligt maar 0,91—1,07 M. boven water. Het schip heeft geen ram omdat men liet van voren met torpedo-inrichtingen wilde voorzien en men beide zaken on vereenigbaar achtte. De borstwering waarin de beide draaibare torens staan, is 48,77 M. lang en ligt met haar bovenkant 3,20 M. boven water; midden in de borstwering treft men den schoorsteen aan en om dezen het zoogenaamde kommando-plateaa met stuurtoren. De torens steken 1,07 M. boven de borstwering uit. Zooals op de Dreadnought strooken de zijwanden der borstwering mot het gordelpantser, haar voor- en achterkanten zijn naar buiten gebogen cn ontmoeten de zijwanden onder stompe hoeken. De borstwering is naar voren verlengd door een dekhuis van lichte ijzeren platen; het hierop liggende dek vormt een voortzetting van het borstwering dek.
Fig. 195. Peter de Grootb zij-aanzicht.
Het gordelpantser reikt van 1,83 M. onder de waterlijn tot 91 cM. daarboven, is in het midden (der scheepslengte) 355 mM. dik doch wordt naar de stevens toe dunner en wel tot 229 mM. op de lastlijn en tot oji 203 mM. aan den onderkant. De borstwering is ook gepantserd met 355 mM. platen. Het torenpantser is 203 152 mM., liet dekpantser 76 mM. dik.
Bewapening: IV 42 inch (305 mM., 40,59 tons, doorboringsvermogen voor 359 mM. pantser), evenals alle scheepsgeschut in Rusland vervaardigd van gietstaal (Obucholfsch fabrikaat). Zij
207
nnsi.ANn.
zijn opgostold in twoe toi\'cns van hot Colos\' systooin; doze torens Ihibboii ().S9 M. inidilcllijn, buitenwerks. De onderkanten dergeschut-o|ieniiigen liggen M. boven water. Van de IV all\'uiten (systeem:
luitenant-generaiil Pestic) werden er II in de Obucholï\'sche en [I in de GolubolTsche werkplaatsen gemaakt.
J)e 1- inch kan. hebben een lading van 55 Kg,, de projectielen zijn
RUSLANn,
stalen granaten van 294,8 Kg. Het kruit wordt bewaard in twee kruitkamers; het grootste gedeelte der projectielen staat op cle verschillende dekken en in de borstwering alleen zijn 100 gevulde granaten in een granaathok opgeborgen.
Behalve de zware bewapening voert het schip nog VI getrokken 4 ponders, van welke er I V op het plateau boven den toren en 11 achter op een brug zijn geplaatst. Deze VI stukken staan op elevatie-alluiten volgens het systeem van Pestic, waardoor men ze zoowel 37° elevatie als inclinatie kan geven. Do torens hebben elk oen dooden hoek van 40°; de VI kleinere stukken bestrijken de volle 32 streken en kunnen door de groote inclinatie nog zeer dicht bij het schip op sloepen vuren. Verder heeft men op de kommando-brng II Palmkranz-mitrailleuses die den geheelen horizon alsmede het dek bestrijken.
Machines: tweeling schroef 3 cyl.- 8700 ind. p. kr. (de twee) gemaakt bij Baird te St. Petersburg. Vroeger had het schip drieblad igo Hirsch-schroeven, die men vervolgens vervangen heeft door vierblaclige Grifïïth-schroeven (van 5,40 M. diameter) omdat de eersten bogen on afbraken. Op den proeftocht liep het schip 12,5 mijl met 04 omwentelingen. De machines hebben terugwerkende drijfstangen. De stoom wordt geleverd door twaalf stoomketels (tubulaire met 4 vuren), die in twee van eikender afgescheiden afdeelingen staan. De kolenvoorraad van 1200 ton is opgeborgen in 25 kolenruimen, even zooveel waterdichte afdeelingen vormende. Kolenverbruik, bij volle kracht, 135 ton per etmaal; zoo men zich tevreden stelt met een 9 mijls vaart dan bedraagt het slechts 70 ton in dienzelfden tijd, zoodat men dan voldoende kolen heeft voor 17 dagen of circa 900 mijlen.
Behalve de hoofdmachines en ketels heeft men nog de noodige hulpketels en hulpwerktuigen, o. a. twee Harfield stoomspillen, (die ook uit de hand kunnen gedraaid worden) één voor en één achter; het voorste spil bezit bovendien een inrichting tot hot uitvoeren dor torpedo-spieren. Twee machines tot het draaien der torens, onder bc-stuur der torenkommandanten. Twee centrifugaalpompen en twee Friedmann\'sche ejectors tot het lenspompen of leegblazen van dubbele bodem en cellen. Een vaste en een verplaatsbare stoombrandspnil. Een donkeij tot het uitpompen van het laatste water uit de cellen. Vier ventilators ter aanvoering van versche lucht in het benedenschip vooral in de machinekamer en vuurplaatsen (tot het onderhouden van een behoorlijken trek in de vuren). Een stoom-hydraulische pers voor do verticale beweging en tevens voor het inhalen en te boord zotten dor torenstukken. Twee kleine stoomspillen tot het liijschen
269
üijsLanI),
van sloepen en lasten. Een electro-dynamische machine van Gramme, die door middel van een drijfriem verbonden is met een ventilator en een lamp voedt, bestemd ter verkenning van de omgeving. Eindelijk een stoom-misthoorn.
De stoom voor al deze toestellen kan zoowel uit de groote als uit de hulpketels aangevoerd worden.
Defensieve kustverdedigings-vaartuigen. Gepantserde vaartuigen.
v
Het gepantserde vaartuig SMERC.
In 1864 deed de scheepsbouwmeester Mitchel aan de Russische regeering het voorstel om een vaartuig met twee torens te bouwen, zooals door Napier voor Denemarken was geschied (Rolf Krake). Daar de bedoelde soort van vaartuigen gerust de Oostzee kunnen bevaren en daarom veel voor hebben boven de meeste Amerikaansche monitors die geen zee bouwen, zoo besloot men het voorstel aan te nemen en werd op het Galeien eiland de kiel gelegd van de Smf.kc,
die in Juni 1864 van stapel liep.
Afmetingen:
Ijengto tusschen do loodlijnen.... 52,00 M.
Groot a to lengte..................57,84 „
Breedte op do waterlijn............11,04 „
Diepgang...........3,10—3,41 „
Deplacement....................1461 Ton.
270
Ingedompeld deel van het grootspant. 37,12 M\'.
De eigenlijke romp steekt maar weinige voeten boven water uit en draagt twee torens die zeer laag zijn. Tusschen den voorsten toren en den schoorsteen is de kommando-toren geplaatst. De boeg heeft een ram, die 1,22 M. onder water ligt. Het pantser loopt van achteren over den voorsteven door en beschut het roer en de schroeven.
Fig. 198. Sjibuc, zij-aanzieht.
De Smerc is geheel gelijk aan de Deensche Rolk Krake doch bezit een dubbelen bodem en twee verticale schotten meer dan laatstgenoemd vaartuig, tengevolge waarvan evenwel de diepgang iets grooter is. Om het rollen te verminderen heeft het schip twee kim-kielen van 30,48 M. lengte.
ftust-anf).
De Smerc is uitgerust met twee torens van 6,71 M. middellijn, gepantserd met 114 mM. platen; bij de poortopeningen klimt deze afmeting echter tot 152 mM. Op de waterlijn is het pantser 114 mM. uitgezonderd tegen de voor- en achtereinden ter lengte van 4,57 M., waar de dikte slechts 102 mM. bedraagt; de gordel is 2,13 M. hoog. De pantsersteun bestaat achter den gordel uit 203 mM. en achter de torenplaten uit 203 102 mM. teakhout, bovendien hebben de torens nog een binnenbekleeding van 25 mM. ijzeren plaat. Het dek draagt onder de houten dekdeelen ook een pantser van 25 mM.
Bewapening. Volgens het oorspronkelijk plan zou de bewapening uit IV 60 ponders n0. 1 hebben bestaan, maar na de invoering van het gietstalen geschut bij de Russische marine besloot men, daar het voor het veranderen der torens te laat was, in plaats van de II gegoten ijzeren stukken slechts I 9 inch (229 mM.) gietstalen kan. in eiken toren op te stellen.
Fig. 199. Smerc, Machines: tweelingschroef- van 700 ind. ilwarsdooi\'sncdo. p. kr., vervaardigd bij Maudslay Sons Sc Field
__1______j__ te Londen. De schroeven hebben 2,44 M. mid-
lliBrquot; \'J.\' J dellijn en deelen aan het vaartuig een snelheid
quot;quot;-------------- van 8,3 mijl mede. Draaicirkel in 5 min. Behalve
de groote machine heeft men nog een kleine tot het in beweging brengen van pompen, van oen ventilator en tot het draaien van de torens.
De masten (3) van de Smerc zijn van ijzer volgen het tripode-systeem van Captain Coles; ze zijn bovendien telescopisch.
De gepantserde vaartuigen CAR0DJEJKA en RUSSALKA.
Deze beide schepen werden ook bij Mitchel gebouwd en liepen in
1867 van stapel.
Afmetingen:
Lengte tuuschen de loodlijnen .... 60,96 M.
Grootste lengte....................64,00 „
Breedte op de waterlijn............12,80 „
Diepgang........................3,59—3,80 „
Deplaooment....................1979 Ton.
Ingedompeld deel .van liet grootspant . 42,10 iM\'.
De romp is dooi- vier waterdichte schotten in vijf compartimenten verdeeld; het eerste bevat het volkslogies; het tweede den voorsten toren en kommando-toren; hot derde de machine, ketels, kolenruimen en den tweeden toren; het vierde het verblijf voor de officieren en het vijfde het verblijf voor den kommandant. Het schip heeft een dubbelen bodem, waarvan de wanden een afstand van 610 (bij de kiel) tot 457 mM. (bij het pantser) hebben. De draaibare torens
rusland.
volgens het systeem Coles, voeren elk 11 9 Inch (229 mM.) kan. Uit den kommando-toren, die in \'t geheel 3,05 M. hoog is. kan men door middel van een luik in het tusschendeks komen. Het pantser is in het midden der scheepslengte 144 mM., bij den voor- en achtersteven slechts 89 mM. dik. De machines hebben 750 ind. p. kr. en brengen tweelingschroeven in beweging, waarmede de vaartuigen 8,7 mijl kunnen loopen. Draaicirkels in 5m—6quot;1 30s.
Om vaartuigen te hebben die spoedig hersteld konden worden, nam ook het Russische gouvernement zijn toevlucht tot het Ameri-kaansche monitor-systeem, vooral op rapporten van de officieren, die na het gevecht tusschen de Meurimac en Monitor gezonden waren, om zich van dat soort van vaartuigen op de hoogte te stellen. De Amerikaansche monitors kunnen spoedig hersteld worden, wat hun pantser betreft, omdat dit niet uit één dikke plaat maar uit verschillende lagen dunnere platen bestaat, zijnde zulk een inrichting uitstekend voor een land dat zelf geen zware platen maken kan.
De vaartuigen zijn om zoo te zeggen uit twee deelen samengesteld en wel een boven- en een onderdeel. Het onderste deel heeft den vorm van een zeer vlak schip en steekt maar weinig boven water uit; het bovenste deel dat lager is heeft den vorm van een vlot, achter- cn voorpunt uitloopende, welke punten over het onderste deel uitsteken en alzoo beschutten. Vóór bevindt zich in het vlot een opening om het anker te laten vallen, achter steekt het zoover buiten het onderste deel uit, dat daardoor het roer en de schroef geheel beschut zijn. Het bovendeel is bekleed met 914 mM. vuren en eiken hout, waartegen vijf lagen platen van 25 mM. dikte elk, zijn aangebracht. Het vlotvormige bovendeel ligt slechts 350 mM. boven water en biedt dus een slechte trefkans aan. Het vooreind kan des noods voor ram dienen.
Van binnen zijn de vaartuigen verdeeld in zes compartimenten, waarvan de bestemming is als volgt:
1°. bevat het spil,
2quot;. de verblijven voor kommandant, officieren en manschappen,
3°. de kombuis en de machines voor de torenbeweging,
4°. de kolenruimen.
5P. de machine en ketels,
O11, de bergplaatsen voor de machine-behoeften en de electrische batterij voor de telegrafen enz.
272
rusland.
Op het dek staat, in het midden der scheepslengte, de draaibare toren (waarin twee kanonnen) en boven den geschuttoren, de kommando-toren met stuurinrichting. De toren is gepantserd met 11 lagen, de kommandotoren met 8 lagen (op 2 der monitors met 11) ijzeren platen, elk van 25 mM. Het dek is bekleed met twee lagen platen van 13 mM; op sommige vaartuigen ligt dit pantser onder, op andere boven de houten beplanking. De schoorsteen is tot op een hoogte van 2,44 M. boven het dek door een gepantserden mantel van 8 lagen 25 mM. platen omgeven.
Afmetingen;
Grootste lengte over het dok met het pantser............01,26 M.
Lengte van don eigenlijken romp . . . . ■..........48,47 „
Grootste breedte (onderkant pantser)..................14,02 „
Breedte van den romp............................11,78 „
Afstand der kielplaat tot bovenkant dekbalken..........3,61 „
Bocht der dekbalken..............................0,127 „
Bocht van den bovenkant van het dek................0,305 „
Voorste uitstekend gedeelte van het vlot zonder pantser . 3,33 „
Achterste „ „ „ „ „ zonder „ 6,17 „
Deplacement bovenste deel (vlot)....................757,52 Ton.
„ onderste deel (romp)..................808,35 „
Totaal deplacement..............................1565,87 „
Diepgang......................................3,5) M.
Inwendige middellijn van den toren..................0,40 „
Hoogte des torens. ............................2,74 „
Van deze monitors werden er tien gebouwd, waarvan de uragan en tyfon op de nieuwe marinewerven; zij liepen resp. in Mei en in Juni 1864 van stapel. De overige vier monitors werden bij particulieren vervaardigd; te weten: de latnik en bronenosec op Pig. 201. bronenosec, de werf van het Baltische mechanisch-etablis-dwarsdoorsnede. sement van Karr en Macpherson. De wjescun i—\' - en koldun op de Belgische fabriek van Cockerill
gsMÉ —~ \' 1quot;quot;\' te Seraing. De L. en B. liepen af in Maart 1864;
----• de W. en K. werden uit Seraing bij gedeelten
naar Rusland vervoerd en op het GutujelT eiland in elkander gezet, waar ze in April 1864 te water worden gelaten. De str.ielec en .tedinoroq werden op het Galeien-eiland bij den bouwmeester Kundrazeff
273
18
TiTIST.AND.
gebouwd en liepen in Mei 1864 af. Eindelijk vervaardigde de ijzergieterij en machinefabriek van Sernjanikoff en Poletik aan de Newn de monitors Law A en Pebun, die resp. in Mei en Juni 1804 van stapel liepen. Na het sluiten der contracten werden, tengevolge van de ondervinding opgedaan in het gevecht bij Charleston, nog de volgende veranderingen gemaakt:
1. In het voorschip werden op den houten steun nog eenige rijen ijzeren scheenen gelegd, waardoor het pantser op 229 mM. dikte gebracht werd.
2. Om den toren werd een massieve ijzeren ring van i\'27 mM. dikte en 381 mM. hoogte bevestigd.
3. Onder de overhangende deelen werden in de hoeken tusschen deze en den romp, houten opvulstukken aangebracht, waardoor de bevestiging sterker en het drijfvermogen grooter werd.
4. De zaadhouten (kielzwijnen) werden verbreed om het gewicht van den toren op een grooter oppervlak te doen dragen.
Behalve deze veranderingen waren de ondernemers Sernjanikoff en Poletik verplicht de dekbalken van ijzer te maken, omdatin den korten tijd, die hun gegeven werd geen eikenhout (Koerlandsch) van die afmetingen te krijgen was. Nog wilde men van den kommando-toren het pantser van 203 op 279 mM. brengen, maar stapte later van dit plan af om den grooteren diepgang; alleen op de W.iesuun en de Koldun, die intusschen gereed waren, bleef de vermeerderde dikte bestaan.
Daar bij Charleston verscheidene dooden gevallen waren door afspringende koppen van bouten enz., bekleedde men de torens van binnen met plaatijzer of werden er ijzeren stóppen over de koppen der bouten en moeren gelegd. Aan pompwerktuigen hebben de monitors:
1. Twee lenspompen in de machinekamer, bewogen door de machine; deze pompen hebben een capaciteit van 144gallons 1) per minuut.
2. Een pomp, in verbinding met de ventilator-machine, van 300 gallons capaciteit.
3. Een 90 gallons handpomp.
Bij deze pompen (gezamenlijke capaciteit 594 gallons per minuut) voegde men nog:
4. Een inrichting om het lenswater voor de condensors te gebruiken, waarmede 040 gallons per minuut verwijderd kunnen worden.
274
5. Een 500 gallons centrifugaalpomp in de torenruimte.
I) Eon gallon — ■1,543458 L.
O
RUSLAND. 275
6. Een 1000 gallons centrifugaal in de machinekamer; te zamen 2140 gallons.
Behalve al de opgenoemde pompwerktuigen, die 2734 gallons = 12422 L. water per minuut kunnen verwijderen, heeft men nog in het tusschendeks twee Downton pompen.
Bewapening: II 9 inch (229 mM.) kan.
Machines: tweelingschroef- van 1G0 nom. = 335—490 inl. p. kr. Zij brengen twee vierbladige schroeven van 3,60 M. middelliji; in beweging, waarmede de vaartuigen een vaart loopen van 5,7—7,5 mijl. Draaicirkel in 3m 12s—51quot; 35s. Behalve de groote machines heaft men nog twee hulpmachines elk van 15 p. kr. tot het in beweging brengen van de ventilators en het draaien der torens. De ventilators staan in de torenruimto en krijgen hun lucht door den toren heen.
De monitors hebben balansroeren en verder ankers met vier armen van bijzonder model.
De cirkelvaartuigen N0WG0R0D en VICE-ADMIRAALP0P0FF.
(Popoffka\'s.)
De popofïka\'s zijn bestemd om de monden van den Dnieper en de haven van Nicolaieff te verdedigen, waar men te weinig water heeft om gewone kustverdedigings-vaartuigen te gebruiken. De vice-admiraal Popoff loste het vraagstuk op met de constructie van de cirkelvormige gevaarten, die echter in 1808 door Elder reeds waren ontworpen. Genoemde vorm namelijk heeft het voordeel om, bij een gegeven volume, een minimum gepantserd oppervlak te behoeven. Men kan alzoo, ten opzichte van andere schepen, een geringer deplacement en kleiner diepgang hebben en toch het pantser zwaarder doen vallen. Naar dit gronddenkbeeld werden de twee cirkelvormige batterijen Nowgohod en Vige-Admieaal Popoff gebouwd.
De Nowaonon (fig. 202, 203 en 204) werd 17/29 Dcc. 1871 te St. Petersburg op stapel gezet en klaar zijnde, bij gedeelten per spoortrein naar Nicolaieff vervoerd, waarheen inmiddels de ketels per scheeps-
20
gelenrenheid gezonden waren. Het in elkander zetten werd 000 10 April
1873 begonnen en —- van hetzelfde iaar sleed de tobbe te water.
2 Juni
Het vaartuig heeft, zooals reeds gezegd is, een cirkelvormige gedaante en een vlakken bodem. De kromming van de kim (in do verticale doorsnede) maakt ongeveer een kwart cirkel uit, terwijl de bodem een raaklijn daaraan is.
rusland.
Afmetingen van de Nowgorod :
Tjonge tusachon rle loodljjnnn .... 29,58 M.
Grootste lengte op dnk..............30,80 „
Ifolte (bovenkant kiel tot. dekbalken). . 3,81 „
Diepgang, voor en acliter............4,03 „
Deplacoment......................2530 Ton.
Ingedompeld deel van liet grootspant. . 107,00 M2.
Het vaartuig heeft 12 kielen, elk 203 mM. hoog en onderling evenwijdig. De kant van het boord komt slechts 533 mM. boven water uit, doch het dek is gewelfd waardoor het midden van het dek 4,55 M. boven den waterspiegel ligt. In het midden van liet vaartuig staat de daarmede concentrische vaste toren van 9,14 M. middellijn buitenwerks. In den toren staan II 11 inch (279 mM.) gietstalen achterladers volgens het systeem van luitenant-generaal Pestic. De stukken, wier aslijnen ^,30 M. boven de waterlijn liggen, kunnen den gebeelen horizon bestrijken. De toren verheft zich 2.11 M. boven dek en dus 3,66 M. hoven water.
Pig. 202. Nowoorod, voor-aanzicht.
270
1
De Nowgorod is van Russisch ijzer gemaakt. Het pantser, ver-vaardigd in de fabrieken te Izorsk, bestaat uit twee lagen platen, waarvan de binnenste bevestigd is tegen de buitenhuid, terwijl de buitenste twee gangen platen, resp. van 229 mM. (bovenste) en 178 mM.
RUSLAND.
(onilerste) bevat; uok de toren draagt 22!) niM. platen. De teakhouten steun lieeft een afmeting van 178 inM. De bodem van liet sdnp is bekleed met hout en vervolgens gekoperd. Het dek bestaat uit 3 lagen ijzeren platen, gezamenlijk ter dikte van 70 mM. Voorts heelt de Nowgorod oen dubbelen bodem en is in 36 waterdichte compar-limenten verdeeld.
(Do stippellijucn boven de l\\jii A—B hebben betrekking op de conatructie van den bovenbouw op bot dek; die in do benedenhelft der figuur duiden de verdceling van bet tusschendeks aan.
quot;Verklaring van d.e figuren SOS, S03 en SOlt;L-.
277
|
1. Brug. 2. Koekoeken. 3. Ventilatie openingen. 4. Kaartenhuis. . 5. Standaard kompas. G. Toren. 7. Schoorsteenen. 8. Luchtkokers (oude), !). Luchtkokers (tegenwoordige). 10. Gaten voor de behandeling van torpedo\'s. |
11. Longroom. 12. Officiers gamellehut. 13. Volkslogies. 14. Volkslatrines. 15. Waterreservoir. 16. Officie rshutten. 17. Kombuis. 18. Stuurrad voor \'t gevecht. 19. Ketels. 20. Kolenruimen. |
Het schij) wordt bewogen dooi\' zes vierbladige schroeven van 3,05 M. middellijn, waarvan de assen evenwijdig liggen terwijl zij gedreven worden door zes Woolf\'sche machines. Deze machines werden vervaardigd
RUSLAND.
bij Baird te St. Petersburg en hebben elk een vermogen van560incl.p. kr.; zij zijn opgesteld in het voorschip. De stoom wordt gestookt in 8 ketels (\'2 schoorsteenen). Behalve de machines tot het in beweging brengen der voortstuwers heeft men nog: een ventilator met eigen machine, een stoombrandspuit en een stoomspil; tot verwijdering van het lenswater dienen twee ejectors, systeem Friedmann.
Behalve de kanonnen voert het schip nog toestellen voor het in alle richtingen afzenden van torpedo\'s. Op het dek vóór den toren staat een dekhuis van lichte ijzeren platen, waarin een gedeelte van het volkslogies, de longroom en de kajuit. Benedendeks zijn de hutten en een tweede volkslogies.
De middellijn van de Vice-Admiraal Popoif is om en bij 7 M. grooter dan die van de Nowgorod, waardoor ook haar deplaceinent 10ÜU ton meer is en dus het pantser zwaarder kon genomen worden.
Afmetingen van de Popoff:
Lengte tussohen do loodlijnen..........36,60 M.
Ürootste lengte op dek..............39,34 „
Holte............................3,83 „
Diepgang........................3,74-4,35 „
Deplacement......................3610 Ton.
Ingedompeld deel van het grootspant . . 138,00 Mquot;.
Zooals gezegd is, stelde de vermeerdering van deplacement de gelegenheid open tot het verzwaren van pantser en geschut. De; Pomir (afgeloopen in 1875) voert ,1A.
rr Jo • i /OOK »/ rnr.i tig. 205. ViCE-AdMIKAAL POI\'OIM.\',
inch (305 mM., lO,oJ gedeeltelijke dwars-doorsnede
tons, doorboringsvermogen voor 359 mM. pantser) kan.,
voorzien van hydraulische toestellen ter bediening en opgesteld in den vasten (barbette) toren. De toren heeft een uitwendige middellijn van 10,36 M.; de aslijnen liggen 4,30 M. boven den waterspiegel. Het pantser van den toren bestaat uit twee lagen, waarvan de binnenste platenlaag 229 mM. en de buitenste 178 mM. dik is; tusschen deze lagen bevindt zicli een teakhouten kussen van 178 mM. Ook het boordpantser is op dezelfde wijze ingericht, niet het onderscheid, dat de binnenlaag uit twee gangen (boven elkander) bestaat, waarvan de platen in den bovensten gang
\'278
rusland.
\'229 iriM. doch die in den ondersten slechts 178 inM. dik zijn. Het dek is evenals op de Nowgohod bedekt met 3 lagen plaatijzer ter gezamenlijke dikte van t)9 mM. Ook de Popori\'\' had vroeger zes schroeven maar, bevonden hebbende dat tie buitenste zoo goed als niets bijbrachten tot de snelheid, heeft men ze evenals de daarbij behoorende machines weggenomen. Op de proeftochten bereikte de Popoff een snelheid van 8,3, de Nowguuod van 6,5 mijl.
De gepantserde kanonneerbooten SISTOW en NIKOPOLIS.
Dit zijn de vroegere Turksche Donau kanonneerbooten Podgoiuzza en IsCHKODEA. Zij zijn van ijzer en liepen in 1864 van stapel. Hun deplacement bedraagt 512 ton, diepgang 1,6 M. en pantserdikte 51—76 mM. De bewapening bestaat uit I 8 cM. en II 12 cM. Ann-strong-kan., opgesteld in een vrij op dek staande kazemat. Do machines hebben 290 ind. p. kr. en brengen één schroef in beweging. Snelheid 8 mijl.
Kanonneerbooten der STAUNCH-klasse.
Van deze soort heeft Rusland er acht, terwijl er nog meer in aanbouw zijn. Het oudste dezer vaartuigen is de Jorsch, die in Aug. 1874 te St. Petersburg van stapel liep. De J. werd ontworpen oiu I 11 inch kan. te voeren en moest daarom iels grooter zijn dan de Engelsche booten van dit type.
Afmetingen: lengte tusschen tie loodlijnen 29,56 M.; breedte 8,53 M.; diepgang (bij gelijklastigheid) 2,03; deplacement 305,45 ton.
De kiel, stevens en spanten zijn van eikenhout, het verband is van ijzer. De bodem is van greenen- (76 mM.), de berghouten zijn echter van 114 mM. eikenhout. Bewapening; I 11 inch (279 mM. 28,27 tons), het all\'uit weegt 4,82 ton. De verticale beweging van het geschut-plateau geschiedt door 4 schroefvijzels, dit: in beweging worden gebracht door een afzonderlijke stoommachine van 10 nom. p. kr. De tweelingschroef-machines van 240 ind. p. kr. werden bij i\'etin gemaakt. Op den proeftocht bereikte het vaartuig met 144 omwentelingen per minuut der schroeven, een snelheid van 9,4 mijl. Ue Opit is volgens dezelfde plans gebouwd als de Jorsch.
In Sept. 1879 liepen op de gouvernementswerf te St. Petersburg de kanonneerbooten Burijn en ïutsoha van stapel. De rompen zijn gebouwd volgens het composite-systeem en gekoperd. Zij zijn 35,97 M. lang, 8,84 M. breed, hebben een diepgang van 2,18 M. en een
279
RUSLANIJ.
(leplaceiiient van !{83,r) ton. Ze vo(3ren I 11 inch kan. o[) elevatie affuit on 11 vier ponders in de breede zijden.
In Oct. 1870 liep op bovengenoemde werf de üoscnn van stapel. Deze kanonneerboot is 33,53 M. lang, 10,21 M. breed, heeft een diepgang van 2,13 M. en een deplacement van 402,1 ton. De tweeling-schroef machines van 300 ind. p. kr. werden vervaardigd bij Egells te Tegel bij Berlijn. De constructie cn bewapening als van de Burun.
De Wiehr, op dezelfde werf gebouwd als de Doschd, liep in Nov. 1879 van stapel. Zij onderscheidt zich van de andere booten door een grootere breedte. Deze kanonneerboot is 33,53 M. lang, 11,58 M. breed, heeft een diepgang van 2,13 M. en een deplacement van 400 ton. De tweelingschroef machines van 300 p. kr. werden ook bij Egells gemaakt. De romp is verdeeld door één langs- en vier dwarsschotten. Het voorschip heeft, ter lengte van 9,14 M., een cigaarvormige gedaante en is aldaar gesloten door een sterk gewelfd dek van ijzer; achter dit gedeelte staat het 11 inch kan. op een alïuit dat niet op en neder bewogen kan worden zooals op de andere booten. Het kanon kan een hoek van 120° bestlijken. Behalve het zware stuk heeft de Wiehr nog II 4 ponders en II Hotchkiss of Engström revolverkanonnen; bovendien is het vaartuig uitgerust met spier-torpedo\'s.
In Juli 1880 liepen de Groza en de Burja op de nieuwe werf te St. Petersburg af.
Afmetingen: lengte 35,97 M.; breedte 8,84M.; diepgang2,197 M.; deplacement 383,5 ton.
De bewapening bestaat uit I 11 inch kan. op elevatie affuit en II 4 ponders. De tweelingschroef machines van 240 ind. p. kr. zoowel als de hulpmachines voor het bedienen van het kanon en het ankerlichten, werden vervaardigd op de gouvernementsfabrieken te Izorsk.
Rusland bezit op \'t oogenblik 100 torpedo-booten waaronder 30 Thornycroft\'s.
De firma Schichau te Elbing leverde tien booten, die 20,12 M. lang, 3.35 M. breed en 2,08 M. hol zijn. De stevens zijn van gesmeed ijzer, de spanten van staal; deze laatsten staan 508 mM, uit elkander. De romp is door vijf waterdichte dwarsschotten in zes compartimenten verdeeld. De machines zijn van het compound-systeem, hebben 3 cyl. en oppervlak condensors. De locomotief-ketels hebben stalen wanden en vuren, de tubes zijn van koper. De beproeving dezer booten had
280
RUSLAND,
in 3uli en A.ug. 1878 plaats, waarbij een snelheid van 17,10 mijl (15 volgens contract) bereikt werd.
In Aug. 1877 liep bij Baird te Petersburg de torpedo-boot W/.uiw van stapel. Deze boot is bestemd tot het lanceeren van vischtorpedo\'s; zij is 36,58 M. lang, 4,88 M. breed en heeft een diepgang van 190 mM. vóór en \'254 mM. achter. J)c kiel is evenals bij de Thornycuoi\'t-booten van achteren sterk naar beneden gebogen om de afmetingen van de schroef zoo groot mogelijk te kunnen nemen; deze voort-stuwer heeft een middellijn van 3,05 en een spoed van 4,27 M. Het levende deel (de romp onder water) is met 6 mM. Munz metaal, het doode (boven water) echter met stalen platen bekleed. De uit drie stukken bestaande lanceerbuis voor de vischtorpedo\'s ligt in de lengte-as van het vaartuig en is 14,63 M. lang. De machine van 800 ind. p. kr. heeft twee lagen-druk en een hoogen-druk cyl.; de kruk- en schroef-as zijn van staal. De Wzimv loopt 17 mijl. De kolenvoorraad is bij volle kracht genoegzaam voor één etmaal, docli bij een 10 mijls vaart voor 4 dagen.
Nog zijn bij de firma Yarrow amp; 0°. een aantal torpedobooten besteld, die 22 mijl moeten loopen en van de nieuwste inrichtingen zullen voorzien zijn.
Behalve de aangekochte kruisers in den Russisch-Turkschen oorlog, die wij na de klippers van Russisch maaksel zullen aanhalen, bezit Rusland 7 dezer schepen van nieuw model.
De eerste schepen dezer soort waren de Kreuzer en Dzigit, die volgens de plans van het technisch-marine Comité gebouwd werden en te St. Petersburg op het Galeien-eiland resp. in Sept. 1875 en Oct. 1876 afliepen.
Afmetingen;
Lengte tusschen de loodlijnen..... 65,28 M.
Lengte op de waterlijn....... 63,24 „
Breedte (grotftste)......... 10,03 „
Diepgang............4,11—4,42 „
281
Deplacement........... 1334 Ton.
De rompen zijn van ijzer, met hout bekleed en vervolgens gekoj)erd of met zink beslagen. De Kreuzer heeft een metalen voor- en achtersteven, terwijl de buiten- en looze kiel van eikenhout zijn. De buitenhuid bestaat uit 12 mM. platen, waarop langscheepsche Z ijzers zijn gebout, tusschen welke verticaal staande dennenhouten deelen van
rusland.
102 rnM. dikte zijn ingeschoven; tegen deze verticale houtlaag ligt de buitenste horizontale, die ook van dennenhout is en de zinken dubbeling draagt.
Bewapening: III 15 cM. op schuifalïuit en draaislede en IV 4 ponders.
Machines: enkelvoudige schroef compound- van 1500 ind. p. kr., vervaardigd in de fabrieken te I orsk. Snelheid 12 tot 13 mijl.
Tuig: barks-, dubbele marsera\'s.
De klippers Hazbojnik en Najezdnik zijn zusterschepen van de hierboven beschrevene; ze liepen af in 1878. De afmetingen, bewapening, machines en tuig als op de Kueuzer en Dzigit. De machines van de Razbojnik zijn van Baird en geven aan het schip een snelheid van 13,115 mijl, die van de Najezdnik, waarmede het schip 13,25 mijl loopt, zijn daarentegen van Perm.
Nog twee klippers van dezelfde afmetingen ais de vorige schepen liepen in 1878 en 9 Aug. 1879 af, te weten de Plasïun en de Strelok die resp. gebouwd werden bij de «Société de constructions navales en fer et de mécanique de la Baltique» te St. Petersburg en te Kronstadt.
Iets kleiner dan de zes genoemde klippers is de Zabijaka, die op de werf van Cramp amp; 0°. te Philadelphia gebouwd werd en in Oct. 1878 te water liep. Het deplacement bedraagt 12ÜÜ ton. De machines zijn van 1300 ind. p. kr. De kolenvoorraad van 315 ton is voldoende voor 25 dagen halve kracht (1500 mijl) en voor 14 dagen volle kracht. Gemiddelde snelheid 13,4 mijl.
Om een overzicht te geven van de overige hierboven niet beschreven kruisers, diene het volgende:
In 1878 kocht Rusland in Amerika drie koopvaanlij-sloomschepen de State oi\'\' California, Columbus en Saratoga ; nadat gij hcwapcnd waren verdoopte men ze in Europa (1116 inch, IV4 inch kan.), Asia (III0 inch, VII1 inch kan.) en Africa (III6 inch, VI4 inch kan.). De Zabvaka(zie hoven) werd door den homvmecster van de Columbus onmiddellijk als oorlogsschip geleverd. Nog werd later aan deze kruisers van Amerikaansch maaksel de Cimbria gevoegd. Zij is een zusterschip van do Moscou (Moscou-vlool). Be Moscou volunteer fleet bestaat uit devijf kruisers Russia, Moscou, Petersburg, Nijni-Nowgorod en .Iahoslovv; behalve het laatste tvaren allen vroeger koopvaardijschepen. Zij werden uitgerust door het Moscou-comite en bemand met vrijwilligers. De bewapening bestaat uit 18 inch, II 7 inch en IV 6 inch kan.; vermogen 2200 ind. p. kr,, snélheid 14mijl.
282
Do Spaansche vloot bestaat tegenwoordig uit:
5 Gepantserde schepen istu klasse. (iO Kustverdedigings- en rivier-vaartuigen en 34 Kruisers.
Gepantserde schepen lst0 Klasse,
Na het in de lucht vliegen (1873) van hot houten pantser-fregat ïetuan in do haven van Carthagena, het veranderen van do oorspronkelijk tot pantserschepen lstc klasse bestemde Castilla, Aragon en Navauha, die tot kruisers werden ingericht en het afkeuren van liet in 1864 van stapel geloopen pantserfregat Arapiles, telt de Spaansche marine nog 5 gepantserde schepen lstlt;! klasse.
Het gepantserde fregat MUM ANC IA.
Dit fregat werd gebouwd door de «Compagnie des Forges et Chantiers de la Méditerrannée» te La Seyne bij Toulon, en liep in Nov. 18(i3 van stapel.
Afmetingen:
Longte tusachon do loodlijnen ... 95,00 M.
Breedte op de waterlijn...... 15,90 „
Verhouding\' tuasclicn lengte en breedte 5,51
Diepgang...........7,13-8,1 a M.
Deplacement.......... 7165 Ton.
Ingedompeld dool van het grootspant . 106,93 M\'.
liet schip is geheel van ijzer.
Bewapening: VI \'23 cM. en III 20 cM. Armstrong-kan. benevens VIII 16 cM. kan. van Spaansche constructie (Palliser systeem). Van deze 17 stukken staan er XIV in de batterij en III op dek, namelijk
spanjf..
I ongedekt jaagstuk en I aan iedere zijde aclilei\' een panlserscliild, Hatterij hoogte 2,30 M.
Pantser: aangebraclit als gordel; de niaxiimnn dikte op de waterlijn bedraagt 130 inM. en op de hoogte van de batterij 120 inM. waarachter resp. 380 on 350 inM. hout. Het pantser neemt naar voren en naar achteren in dikte af tot op 101 inM.
Fig. 20(i. JJumancia, zij-aanzicht.
Machine: van 3708 ind. p. kr, brengt een zesbladige schroef van 5,95 M. middellijn in beweging, die met 53,95 omwentelingen in de minuut het schip een vaart doet loopen van 12,94 mijl.
Zeiloppervlak: 1932 M\'2.
Het gepantserde fregat VIT0RIA.
De ViïORiA gelijkt zeer veel op de Numancia. Ze werd van ijzer gebouwd op de werf van de «Thames Iron Shipbuilding Works» te Blackwall bij Londen en liep in Nov. 1865 van stapel.
Afmetingen:
Lengto............. 96,47 M.
Breedte..........................17,34 „
Diepgang............ 6,85 — 8,35 „
Deplaceraent......................7100 Ton.
Het fregat is van ijzer.
Bewapening: IV 23 cM. en III 20 cM. Armstrong-kan., verder uit XIV stukken van Spaansche constructie. In de batterij staan XVIII kanonnen en op dek Hl even als op de Numancia.
Pantser: als boven behalve de maximum dikte op de waterlijn 140 rnM.
284
Fig. 207. Vitoria, zij-aanzicht.
Op den proeftocht was de gemiddelde snelheid 14,1 mijl bij 65 omwentelingen van ile schroef, 10,43 Kg. stoomdruk en 4500 ind. p. kr.
SPAN.TE.
hot ^ewono behoud is echtfir i2,5 mijl. Machine van Perm en Son.
Het gepantserd fregat ZARAGOZA.
De Zadagoza is een gepantserd houten fregat, dat in 11807 te water liep. Het schip maakt 10,9 mijl.
Afmetingen:
Lengte....................82,47 M.
Breedte....................16,51 „
Diepgang..................0,90—7,00 „
Doplacement................5400 Ton.
Bewapening: VI 23 cM , III 18 cM. en VIII 16 cM. kan. van Spaansche constructie; van deze XVII stukken staan er XIV in de batterij en III andere aan dek zooals op de Niimancta.
Pantser: gordel-, maximum dikte op de waterlijn 120 mM. Snelheid: 10,9 mijl.
Het gepantserde fregat SAG UN T0.
De Saounto is eveneens een gepantserd houten fregat; het liep in 1869 van stapel.
Snelheid: 12,5 mijl.
Afmetingen:
Lengte .......... 85,11 M.
Breedte.......... 10,46 „
Diepgang......... 0,90—7,90 „
Doplacement........ 6300 Ton.
Fig. 208. Sagunto, zij-aanzicht.
_/-
Bewapening: X 22 cM. kan. in de batterij en III 18 cM. kan. op dek. Opstelling aan dek als op de Numancia. Batterijhoogte 2,40 M.
Pantser: gordel- op de waterlijn; batterij: voor zoover destukken zijn opgesteld; bovendelc: één poort. Maximum dikte 150 mM. Snelheid: 12,5 mijl.
De gepantserde korvet MENDEZ NUNEZ.
De Mkndez Nunez liep in 1861 van stapel als houten schroef-fregat onder den naam Resolucion, doch werd in 1809 veranderd
285
SPANJE.
in een pantserschip. Het deplacement bedraagt 3250 ton, diepgang 0,75 M. De bewapening bestaat uit IV 23 cM. en II 20 cM. Armstrong-kiin. Be batterij ligt 2,75 M. boven water. De dikte van het pantser op de waterlijn is 114 mM. Snelheid 6,5 mijl, Kolenvoorraad 400 ton.
Kustverdedigings- en Rivier-vaartuigen.
Van deze soort heeft Spanje er 00, te weten: 1 gepantserde batterij, I monitor en 58 ongepantserde kanonneerbooten.
Gepantserde vaartuigen-De gepantserde batterij DUQUE DE TETUAN.
Deze batterij, in 1874 gebouwd, is een houten vaartuig van 000 ton deplacement en heeft oen diepgang van 2,15 M. De bewapening bestaat uit I 10 cM. en IV 12 cM. (Spaansche) kan. De pantserdikte bereikt op de waterlijn een maximum van 101 mM. De machines hebben 209 ind. p. kr. en brengen tweolingschroeven in beweging waarmede het vaartuig 0 mijl loopt. De Tf.tijan ondergaat op dit oogenblik eenige veranderingen.
Deze monitor, bestemd om dienst op de groote rivieren te doen, werd in 1874 gebouwd door de «Société des Forges et Chantiers» te La Seyne.
Afmetingen: lengte 40,00 M.; breedte 9.00M.;diepgang2,02M.; deplacement 524 ton.
De pantsering heeft een dikte van 101 mM. De torens zijn twee in getal en hebben ieder drie poorten, om óf I 10 cM. óf II 12 cM. kan. te kunnen voeren. De torens hebben een hoogte van 1,85 M., een middellijn van 0 M., zijn van boven ongepantserd en van onderen voorzien met 100 mM. platen. De compound-machines hebben 328 ind. p. kr. en brengen tweelingschroeven in beweging waarmede de monitor 8,18 mijl kan loopen. Het schip schijnt het gebrek te hebben, dat de communicatie tusschen kommando- en geschutte ren alsmede machinekamer zeer slecht is.
De kanonneerbooten der PELICAN0-klasse.
De drie booten dezer klasse: Pf.ijcano, Cocodrilo en Sai.amandra, werden in 1874 door de «Société des Forges et Chantiers gebouwd.
Afmetingen: lengte op de lastlijn 24,00 M.; breedte 4,90 M,; diepgang 1,17; depl. 81,5 ton. De rompen zijn van ijzer en staal.
SPANJE.
Bewapening: II bronzen 12 cM. kan., opgesteld in een voorlijk geplaatsten draaibaren toren..
Fig. 209. Pelicano, langs-doorsnede.
Vi\\2!
Fbaoera Gacela Guardian Indio
.1. R. nu A ui AS Lince Marinero Telégrama VigIa Yumuri
Fig. 211. Pelicano, tussoliondoks.
^ ^ ^ -j^j ^ j i i xi
Machines: enkelvoudige schroefcompound- van 79,0 ind. p. kr. per stuk. Snelheid 8,19 mijl.
De kanonneerbooten der ACTIVO-klasse.
Deze klasse telt 30 vaartuigen, alle volgens hetzelfde plan (systeem Ericsson) gebouwd. Zij werden in 1807 gebouwd op de werven van de «Delamater Ironworks» te New-York. Hun namen zijn:
Activo Contramaestrf,
Alarma Criollo
Almendares Cuba
Ardid Dardo
Argos Descuurtdor
Astuto Destf.li.o
Cauto Ecg
Caribe Ericson
Cazador Espanola
Centinela Fleoha
De genoemde vaartuigen zijn tweelingschroef kanonneerbooten van 32,01 M. lengte, 0,80 M. breedte en 1,499 M. diepgang (geheel toegeladen, kolen, proviand, munitie en 100 projectielen aan boord). Deze booten kunnen stoomende 11,02 mijl loopen; zij hebben tevens schoenerstuig. De watervoorraad kan aangevuld worden door een distilleertoestel. De lucht in het benedenschip wordt ververscht door ventilators. De bewapening bestaat uit I getrokken 7 inch kan. Om in de kielrichting te kunnen vuren, vaart het fokkestag op oogbouten aan weerszijden van deli boeg, waardoor het kanon een veld van 240° kan be-
287
SPA N.IK.
C2S9
Aïi?1
o
o
I O
H -lt;
O
U-
O
f/
kv~
|
.5p f::.S |
|
JL
-m
1!»
290 SPANJE.
strijken; zeilende kan men nog een hulpstag aanbrengen op den voorsteven.
De kruiser vloot van Spanje bestaat tegenwoordig int 7 fregatten (Mi \'27 kleinere schepen en vaartuigen, waarvan slechts .i korvetten en 4 aviso\'s van den nieuwsten tijd en dus de beschrijving waan zijn.
De korvetten der A RAG ON-klasse.
Deze korvetten (Aiugon, Ca stilt, a en Navauha) werden, zooals gezegd is, als pantserschepen op stapel gezet doch later in kruisers veranderd. De Ahagon liep als zoodanig in 187!) van stapel op • i o\'ouvernementswerf te Cartagena, terwijl de Castilla en Navarra resp. oP de rijkswerven to Ferrol en Cadiz nog in aanbouw zijn. Het zijn houten schepen, die een lengte tusschen de loodlijnen van 7 i-M., een breedte van 13 M. en een holte van 0 M. hebben. De machines hebben 3 cyl.; de berekende snelheid is 15 mijl. De bewapening za bestaan uit VIII 180 ponders van welke er IV in de batterij (kquot;1 » en IV op dek zullen geplaatst worden.
De aviso\'s JORGE JUAN en SANCHEZ BARCAIZTEGUI.
Deze aviso\'s zijn gebouwd te La Seyne en hepen in IS.U van
stapel. De rompen zijn van ijzer.
Afmetingen: lengte óp de lastlijn 62,00 M.; breedte 9,04 M.; diepgang 3.75; deplacement 920 ton; ingedompeld deel van het
grootspant 23 M2; zeiloppervlak 834 M-. .
Bewapening; TH 16 cM. kan. (Spaansche) waarvan er 1 bi] den voorsteven op een draaischijf staat en de beide andere in halve torens (^pantserde schilden) met een veld van 180° zijn opgesteld.
Machines: horizontale compound- van 1106 ind. p. kr.; snelheid i:vi4 mijl. De kolenvoorraad bedraagt 130 ton, het kolenverbrmk bij\' 12,1 mijl snelheid 0,862 Kg. per uur p. kr.
De aviso\'s FERNANDO EL CATOL1CO en MARQUÉS DEL DUERO. Deze aviso\'s werden even als de JOROF. Ju an te La Seyne gebouwd.
De rompen zijn van ijzer. , „ 0k,
Afmetingen: lengte op de waterlijn 48,00 M.; breedte 7,82 M. „emiddelde diepgang 2,55 M.; deplacement 500 ton; ingedompeld deel van het grootspant 15,46 M2.; zeiloppervlak 460,00 M2.
Bewapening: 1 16 cM. jaagstuk en II 12 cM. in halve barbette
torens (als boven).
Machines: hor. compound-; vermogen 017 ind. p. ki., sne iru 12,05 mijl ; kolenverbruik bij 10,65 mijl snelheid, 0,94 Kg. per uur p. kr.
Do Tinitsche vloot bestaal tegenwoordig uit:
IS grootc gepantserde schepnn, on \'M kruisers,
waarbij nog een (lottille gevoegd moet worden bestaande uit vior gepantserde vaartuigen (de vroegere Donau-flottille).
Na het verkoopen in 1878 van de, in Engeland gebouwd wordende drie pantserschepen Hamitii.ii\';, (ex MKMnuiii.ii\'.), Peïk-i-Sciif.rft en Burdsch-i-Zafer en het in de luclit vliegen van de Lutt-i-Dsciieui, (Russisch-Turksche oorlog), terwijl tengevolge van don oorlog het te Tersané op stapel staande pantsorschip Ff.vzui\'; nog niet afgebouwd kon worden, bestaat de Turksche pantservloot nog uil de volgende 15 pantserschepon klasse.
1 Azizijé i Avni-Iu.ah , Fetu-i-Bulend
MAHMüm.IÉ
\'F | MüIN-I-ZAFER gt; Muilt;AnEMME-I-HAÏII
Orchantjé i Assar-i-Schefket Assar-i-Tefyik
OSMANIJK | NEnSCIIM-I-SciIFFKFT MeRSUIII.IF
Hüfz-i-Rahman InscHLALT.n\': Nussratijk
Al deze schepen zijn van ijzer.
Batterij schepen. De gepantserde schepen der AZIZIJÉ:-klasse.
Deze klasse (Azizmf, MAHMuni.n\';, Orciiani.ié en Okmanmé) bevat de oudste gepantserde schepen der Turksche vloot. Zij werden in Engeland gebouwd en liepen, behalve de Orciiani.ié, die In 1805 te water werd gelaten, allen in 1804 van stapel.
t2()12 TURKT,IÉ.
Afmetingen;
»\'0Pgaquot;S \' (MOO Ton.
Doplncomont v i i i
Bewapening: XIV IX cM. Armstrong kan. en X glafl.le ponders in de batterij en 11 \'23 cM. Armstrong kan. aan dek. üe schepen zijn geheel gepantserd; maximum ddcte der platen .p ,1,. waterlijn 140 mM. en op de hoogte van de batten,] 1J mM. machines hebben 4300 ind. p. kr. Snelheid 12-43,5 nn,,). Deze vaa.-luigen liebben allen barkstuig zonder boven-bramra s
Het gepantserde schip HÜFZ-I-RAHMAN.
Tot deze tta. M*** •* lt;quot;• U.tw-Dscbeul, .lie m lt;le hieht
jUUn-nr- lt;«*gt; quot;H1quot; ■**»• r,\'quot;quot;lquot;\'iik 8 quot;quot;
in 1808 af.
Afmetingen;
(54,45 M.
Lengte..................18,66 ,,
Ureodtc. ............5 91 ,
Diepgang......... . ! . ^ 2500 Ton.
GPinnt^r^nT de twee\' draaibare torens, het boeg-réduit (half ré(l„il) en de romp op de geheele waterlijn. De gordel ^ Platen van 139 mM. (maximum), de torens zijn gepantserd met „laten. De voorste toren is de grootste en bewapend me^l 23 cM; Armstrong kan., de achterste en kleinste voert II 18 cM. stukken, fn te, halve vérlHÏt »p hel vooreeVup sta.t neg I « eM. Armelren.. quot;„ De «,,„S — ***• wonlen door 24 man. De niftchme
van »00 nom. p. kr. brengt oen enkele schreef bowegn.g. Snelheal 12 mijl. Barkstuig met masten volgens het tripode systeem.
Do Turksche vloot bezit onder -Ie 15 pantserschepen 1- klasse 7even kazematschepen van 2000-2700 ton, die wel kleiner zijn dan „PWOno groote gepantserde schepen, doch door hun eigenschappen :l: Coml door de zware bewapening er toch wel toe gerekend
kunnen worden.
D. pantserschepe» A VN I - ILL AH en MUI NI-ZA FER.
Avn,-I,.i.mi werf bjj .Ie «Tim,nee Iren Wort. amp; Shipbml.hng
Cmpan,., .Ic Mom-.-7.AFKn hij .Sa......la brothers. g.bnnw.l; beale
schepen liepen in 18G8 van stapel.
TURKIJE,
Afinctingon:
72,6« M. 10,70 „ 5,05 „
\\
Deze schepen hebben twee achl/ijdigu kazematten (met acht poorten) die door gepantserde wanden verbonden zijn; deze kazematten hangen over het boord heen, waardoor de door de stukken bestreken ruimte zeer groot is. In \'t geheel heeft iiet schip, van boven gezien, wel eenigszins den vorm van een viool. Dooi\' de voorpoorten kan men in de richting van de kiel vuren, door de achterpoorten maken de vuurlijnen een hoek van 10° met de retraite-richting. Uit alle acht poorten kan men recht dwarsuit schieten, zoodat men de IV \'ili cM. kan. waaruit de bewapening dezer schepen bestaat, des noods hel vuur uit een breede zijde kan laten onderhouden; bovendien convergeeren dan de aslijnen op \'100,58 M. Deze inrichting der kazematten dient om met voordeel het toren,systeem te vervangen, aan welk systeem het nadeel verbonden is dat de verschansing niet vast kan zijn en het verband van het dek, tengevolge van het gat waardoor de toren gaat, belangrijk verzwakt wordt. De poorten liggen 1,1)8 M. boven water. Het pantser is als gordel aangebracht; deze gordel is M. breed en bevat 152 rnM. platen. De kazemat is beschermd door een pantser van 127 mM. De machines hebben 4(J0 norn. p. kr. en brengen tweelingschroeven in beweging waarmede de schepen op den proeftocht 12,5 mijl liepen. Beide vaartuigen hebben schoenerstuig.
De gepantserde schepen ASSAR-I-SCHEFKET, NEOSCHM-i-SCHEFKET en IDSCHLALIJÉ.
Deze schepen zijn wel van hetzelfde type doch niet van dezelfde
tuhkije.
afmetingen. De twee eerstgenoemde vaartuigen, die te La Seyne gebouwd werden en in 1808 alliepen, zijn zusterschepen, terwijl de Idsciilalué, gebouwd op de werf San llocco bij Triest en afgeloojien in 1870, iets grooter is.
Afmetingen: Assar-i-Scuei-keï Idsghi.alijê
Lengto tiiasclicn do loodlijnen............61,98 63,63 M.
Orootsto brcodto (bultonkunt pantser) . . . 12,50 12,80 „
Diepgang.............3,81—5,00 1,50—5,33 „
Holte (bovenkant llt;iul tot bovcndoksbalkon). 7,44 8,10 „
lloogto der ondci\'Jrempolu boven de wuterlijn 1,80 1,96 „
Deplacenient........................2046 2228 Ton.
Kolen voorraad........................250 180 ,,
Bewapening: IV \'23 cM. Armstrong kan. in de kazemat. Boven en achter op de kazemat verheft zich een barbette toren, waarin de Idsciilalué 1 18 cM., de andere schepen daarentegen I \'2.\'J cM. kan. voeren.
Pantser. Ue maximum dikte van het gordelpantser op de Idschlalijé, bedraagt 146 mM., op de andere schepen 139 mM.; het kazematpantser heeft op alle drie de schepen een afmeting van 114 mM.
Machines: Ue Idschl. lieeft een enkele sciiroef en loopt 11 mijl, de andere vaartuigen zijn in \'t bezit van tweelingsciiroeven en kunnen een 11,3 mijlsvaart loopen.
De schepen zijn getuigd als brik en hebben mars- en bramstengen uit een stuk, De bovenbramzeilen inankeeren.
\'294
tuiikmr
De (jRpantserde schepen FETH-I-BULEND cn MUKADEMME-I-H AIR.
liet eerstgenoeuide schip werd op de werf van de «Tlmmeü Iron Works and Shipbuilding Company» te Blackwall vervaardigd en liep in 1869 van stapel, liet andere schip liep op de rijkswerf to Conslan-tinopel af in 1872. Het zijn zusterschepen.
Afmetingen:
Longtu tussciion ilu loodljjnon .... 71,03 M.
(jlruotsto breoilto..................12,SO „
Diopgang............5,5;! „
Duplacoincnt....................2700 \'i\'on.
Fig. 222. Keth-i BulknI), /,jj-:iaiiziclit.
Niettegenstaande de niet zeer groote afmetingen zijn de schepen geconstrueerd volgens het cellensysteem. Het liek is van onderen vlak gebleven om niet in de noodzakelijkheid te vervallen van pantserplaten te moeten buigen. Het pantser is in het midden van het schip op de waterlijn 229 mM. dik en neemt naar voren en achteren in dikte af. De pantsersteun bestaat uit 251 mM. teakhout. Ue kazemat wordt beschermd door 152 mM. platen. Hoven (h; waterlijn ligt een 12 -25.4 mM. ijzeren dek.
De kazemat is aciitzijdig of liever reclithoekig met gebroken hoeken waarin de I V 23 cM. Armstrong kan. zijn opgesteld, die men in de breede zijden kan gebruiken, doch die ook ondm\' (!en hoek van 5° met de kiel naar voren of naar achteren kunnen vuren. Om dit laatste te bereiken is het boord voor en achter de kazemat sterk ingebogen.
Het dek van de kazemat ligt hooger dan het dek er buiten en op dezelfde wijze ligt ook het dek boven op de kazemat hooger dan het opperdek, zoodat het tevens als kommando-brug dienst kan doen.
295
Tl i It KI.IK
Aclitcr oj) hot bovondek bevindt zich licit Ktuiirnul. Do iimchine van do Fktii-i-JUilkni) is van 3250 iml. p. kr. en gemaakt bij Huinpbrv amp; Tenant; /ij brengt één scliroef in beweging waarmede het schip 13,5 mijl loopt. De maciiine van de Mukajiemme-i-Haui is van het Maudslav systeem en vervaardigd op de gouverneinentswcrl\' te Con-stantinopel; vermogen 3200 ind. p. kr.; snelheid 12,5 mijl; het schip hi-oft een schroef. De F.-i-B. is getuigd als brik en de M.-i-H. als schoener.
Reide schepen kunnen als modellen worden beschouwd en te vergeefs zal men bij andere marines schepen zoeken, waarbij van de kleine ruimte zoo doelmatig is partij getrokken.
Het gepantserde schip ASSAR-I-TEFVIK.
Dit schip werd gebouwd door de «Société des Forges et Clnintiers de la Méditerranée» te La Seyne bij Toulon en liep in 1808 van stapel.
Afmetingen:
Ijüngtu turtsclion do looillijiiün M.
Üi-ootstü breoiUü............15,21 „
Die|)ffang. . lt;gt;,-ü—6,82 „
l)(j|iliic(i!iit\'iil.......... 5CH7 Tim.
De A.ssAit-i-TErviK is van ijzer en geconstrueerd volgens het gewone spanten systeem. Het schip heeft een waterdichte walegang ter hoogte van de machines en ketels en is verder door waterdichte schotten in
compartimenten verdeeld. Het pantser heeft op de waterlijn een dikte van 203 mM., de houten steun een afmeting van 229 mM. In de kazemat, die midden op het schip staat en gepantserd ismet452mM. platen, staan VI 9 inch Armstrong kan. (kal. 229 mM., 12,5 tons).
TURKIJE.
allen opgcslclil in de breede zijden. Boven op de kazemat heeft men ium beide zijden een vasten toren. Deze torens hangen eeniger-mate over de zijwanden van de kazemat heen en voeren 1 9 inch Armstrong kan. oji schuifall\'uit en draaislede met centraal pivot: deze stukken vuren natuurlijkerwijze en barbette. Daar de hoofdtouwen binnen boord staan is het mogelijk met de torenstukken den halven horizon te bestrijken. Verder zijn de torens gedekt met ijzeren kappen, die tevens tot steun dienen van de kommando-brug. Het torenpantser heeft een dikte van I^7 mM. Op het bovendek staat het gewone-, in de kazemat het gevechtsstuurrad; de stuurtoestellenstaan juist boven elkander, zoodat er maar één stuurreep of ketting noodig is.
De projectielen zijn in het tusschendeks tegen boord gestuwd van waar ze door een wagentje, dat tegen het dek over een rail loopt, naar de munitie transportkokers worden vervoerd. De machine is een cyl. compound werktuig van 75ü nom. — 3560 ind. p. k., die één schroef in beweging brengt, waarmede het schip 13,3 mijl loopt. De sloom wordt gestookt in zes ketels met 3ü vuren. Kolenvoorraail iUO ton. In de machinekamer staat een Perroy distilleer-toestel met ketel. De Assaü-i-Tekvik is getuigd als bark.
Dit schip wertl gebouwd op de werf van de «Thames Iron Works» Fig. 226. MessuduÉ, zij-aanzicht.
\'297
tijhkije.
De, Mkssudi.ik een /.ustei\'scliip van ile Engclschc Stii\'f.iii! /(kidiit wij lt;le beschrijving kunnen achterwege laten, alleen bestaat er oen verschil in de bewapening, daar liet Turksche scliip XII 10 inch en III 7 inch Armstrong kan. voert. De machine heeft oen vermogen van 7910 ind. p. kr. en doet het schip een vaart van 13,1 mijl loopen.
De Messudijé is het grootste en sterkste gepantserde schip van de Turksche marine.
Dit schip is van hetzelfde type als de Messudijé, doch van kleiner afmetingen en daarom niet zoo zwaar bewapend. Het werd gemaakt te Constantinopel en liep in 1878 van stapel. Het deplacement bedraagt 7920 ton, de lengte 89 M., de breedte 10,70 M. en de diepgang 7,5 M. De pantserdikte is U05 mM. evenals op de Messudijé. De bewapening bestaat uit X 10 inch Armstrong kan. op dek. Do machine heeft een vermogen van 0800 ind. p. kr.
Kustverdedigings- en Rivier-vaartuigen.
In den laatsten oorlog verloor Turkije den Donau-monitor Seïi\'I en de gepantserde kanon neerbooten Isciikodua en Podgoui/za, waardoor van de vroegere Donau-flottille nog slechts één monitor en drie gepantserde kanonneerbooten overbleven.
Deze ijzeren monitor werd in 1875 gebouwd en lieett een deplacement van 052 ton bij een diepgang van 1,0 M. Voor op het dek staat een (met de hand) draaibare toren, waarin II 12 cM. Krupp kan. zijn opgesteld. Het boordpantser heeft een dikte van 70 mM. terwijl het dek met 32 rnM. platen belegd is. De machines (tweelingschroef) hebben een vermogen van 400 ind. p. kr. en doelen het vaartuig een snelheid van 7 mijl mede. De SEÏia was een zusterschip van de Hezueu.
Van deze soort bestaan er nog drie: de Fetii-i-Islam, Beüutlen en Semendiue; zij werden in 1804 naar hetzelfde plan gebouwd als de (nu) Russische gepantserde kanonneerbooten Sistow en Nikopolis, waarheen wij voor de beschrijving dan ook verwijzen.
De Turksche kruiservloot telt 4 fVegatten, 7 korvetten, (5 sloops, 11 aviso\'s en 9 sch roefschoeners, te zamen 37 schepen en vaartuigen, die echter hun afkeuring nabij en daarom de beschrijving uiet waard zijn.
298
VEREEN IC* DE STATEN VAN NOORD-AMERIKA.
rejmbliek lieeft oen vloot van \'2U kustvei\'dudigings-viUirLiiigi-n (monitors) en 57 kruisers.
Op don 3tlcquot; Aug. 18()1 verleende het Congres 1,500000 dollars tol het bouwen van pantserschepon en vijf\' dagen later werd een oproeping gedaan aan alle scheepsbouwmeesters tot liet inleveren van plannen. 16 September kwamen tie projecten in en de daartoe benoemde commissie keurde er de drie beste van goed: de Monitoü van Ericsson die in 100 dagen afgeleverd zou worden a raison van \'275000 dollars, de Galena van Bushnel (New-haven, Connecticut), die in vier maanden zou gemaakt worden en 225000 dollars moest kosten en eindelijk de Ironsides van Merrick amp; Sons te Philadelphia, die aangenomen werd op negen maanden tegen een som van 780000 dollars.
Do geheele wereld kent de Monitou door de diensten, die dat vaartuig in den oorlog bewezen heeft. Het schip was werkelijk in lOO dagen na hot sluiten van het contract gereed en voldeed te Hampton Roads zoo goed, dat het Congres onmiddellijk beval nog 21 monitors te bouwen \').
De Monitou werd aldus de stamvader van dit type van schepen. Het karakteristieke van dit type is reeds voldoende beschreven. Voor eenigon tijd werd een groot aantal monitors afgeschreven, zoodat er tegenwoordig nog maar 20 van die vaartuigen voorhanden zijn. Van deze 20 monitors ondergaan er vijf\' op dit oogenblik eenige veranderingen.
\') In \'t golieol werden geilureiiije den Anierilcuiinticlicn oorlog 00 monitoiH gebouwd.
Dl! Ainerikuiion vmleolcn hun moiiilors in vier klassen; vüii de eerste klasse zijn er lieilen geen vertegenwoordigers.
Fig. \'i\'.\'H. JIONITOlt, zij-iuuizicllt.
sciï; •• ________________________________
Fig. li.!!). Dniaibai\'c toren, svstcem KritsBoii.
|
n |
1 |
---J |
-4 | |
|
ij |
_i |
| |
! -J |
li Toren; a dwarsbalken die de traversen bb van het boven-torendek dragen; c dwarsbalken die de traversen dd van het beneden-torendek steunen; ee diaconaal ver-bindingsstangen tusschen de boven-torendek balken en dc onder-torendek traversen; 1\' geschiitopcningen; g sluitstuk voor die openingen.
(J Koning van den toren; h kragen verbonden met de dekbalken; i stoel; .j spie die van den koning wordt losgemaakt op \'t oogenblik dat de toren moet gedraald worder.
1gt; Koning; k inrichting om te laden.
E Stuurtoren ; I stuurrad.
F Brug.
C* As voor de torenbeweging; deze as wordt in beweging gebracht door een machinc in dc torenruimte.
II Rad bevestigd op de as en in verbinding met het rondsel van as G.
1 Rondsel op de as ü.
aoo
JJeze klasse telde tot nu kort geleden de ü monitors; Koanoke, Colossus, Massachusetts, Ouegon. Puritan en Dictatoh. De
vkiiefnigbk statkn,
I__
Fig. 232. Colossus, dwars-doorKiiodo.
lijke namen; op dit oogenblik komen ten minste nog alleen de Purttan en de \'Dictator op de officieele lijsten voor, zoodat de overige vaartuigen óf afgekeurd óf verdwenen zijn.
De Dictator is gebouwd naar de plannen van Ericsson en liep in
Dec. iSdlt van stapel.
Afmetingen:
Loiigto tusschcn do londlijnon . . 95,09 M.
üroodto (grootsto....... . „
liroodto van clou ronip ... . . 12,80 „
Grootste diepgang.......0,25 „
Doplncemont..........tSOO Ton.
De monitor heeft één toren waarin II gladde 15 incli kan. (de Vereenigde Staten zijn aan het veranderen der artillerie). De wanden van den toren hebben een dikte van -\'ISl mM. en zijn samengesteld uit platen van 25 mM. en cirkelronde ijzeren staven van 102 mM. Het gewicht van den toren bedraagt 500 ton; bet pantser heeft geen houten steun. Over de wanden van den eigenlijken romp steekt het gordelpantser 1,213 M. uil. De gordel bestaat
VF.DF.ENTGnF. STATEN.
uit zes \'25 mM. platen, die gebouwd zijn op 1,007 M. hout, terwijl tusschen de houten steunbalken nog ijzeren staven gelegd zijn om het weerstandsvermogen te vergrooten De hoogte van den gordel bedraagt 1,83 M. zoodat bij een hoogte des boords van 01 oM. boven water, de onderkant van het pantser 1,v2\'2 M. onder water ligt. De nrachinos hebben 3500 ind. p. kr., waarmede de monitor t) mijl loopt.
Deze monitor liep in Juli 1804 op de werf van de «Continental Iron Works» te New-York van stapel doch werd een achttal jaren geleden geheel veranderd. Tn 1877 bijna afgebouwd zijnde, bemerkte men in do plans eenige rekenfouten, zoodat er een commissie hn-noemd werd om dit te onderzoeken en de bouw voorloopig gestaakt werd. Op ilit oogenblik wordt de Puritan nog opgegeven als op
stapel te staan.
Afmetingen:
Lengte tusschen de loodlünen..........85,34 M.
Breedte............................18,29 „
Grootste diepgiin^ . 5,18 „
Deplaoement . . 5000 Ton. De romp is van ijzer.
Het schip heeft twee torens die met IV getrokken 10 inch kan. bewapend zullen worden. De pantsering schijnt nog niet bekend te zijn. Do machines hebben een vermogen van 3500 ind. p. kr. waarmede de monitor 13 mijl moet kunnen loopen.
Van deze klasse heeft Amerika er vier: de Miantonomoh, Monap-nock, Amphitritf. en Terror. Deze monitors waren oorspronkelijk van hout doch zijn geheel gesloopt en worden vervangen door ijzeren monitors van gelijke namen, ongeveer dezelfde afmetingen en met dezelfde machines. De Miantonomoh alleen is gereed.
De oude Miantonomoh was de eerste monitor die de reis van
niet veel meer van overbleef dan de gedaante. De M. liep in Dec.
4870 van stapel.
Afmetingen en verdere gegevens (nieuwe M.):
Longto tnasclicn do loodlijnen..................7G,40 M.
Grootste longto........ ............79,14
Breedte onder liet pantser. 15,24 „
» over „ .......................10,81 „
Holte....................................4,27 „
Maximum diepgang...... ............4,27 „
Deplacomont bjj volle toeluding..................3825 Ton
Hoogte van het opperdek boven water (midscheeps) . 702 inM.
Aantal torens..............................2
Uitwendige middelljjn der turen» . . ... 0,93 M.
Inwendige „ „ ,, . . . ... 0,43 „
Hoogte dor torens boven dok..........2,74 „
Aantal en kaliber dor stukken . IV gotr. 10 ineh
Gewicht van het gordelpantser . 350 Ton
„ n , ventilatie schacht..........40 „
„ „ den stuurtoren..............52,23 „
,. „ de machines met toebehooren .... 571,709 „
,, , ., gevulde ketels mot toobehooron 019,512 „
„ „ den kolenvoorrand .... 300 „
Dikte van het gordelpantser in bot midden . 178 mM.
„ „ „ „ voor on achter . 127 „
,, „ den houten pantserstenn..............521—622 „
„ „ het torenpantaer....................267 „
„ „ „ dekpantser . . ................51 „
Ue monitor is (looi- negen waterdichte schotten in tien compartimenten verdeeld, terwijl in den dubbelen bodem \'22 waterdichte cellen gevormd worden door do verschillende langs- en dwarsverbanden. Tot het ledig pompen van compartimenten en cellen dienen twee groote stoompompen (systeem Blake) van 400 mM. cylinder-middellijn en een capaciteit elk van 1000 gallons (4543,458 liter) por minuut; deze stoompompen staan ook in verband met de circulatiepompen van de condensors. Bovendien bezitten de machines de gewone lens-pompen en kunnen ook- het lenswater voor hulp-injectie of circulatiewater gebruiken.
Het roer dat slechts voor een kloin gedeelte gebalanceerd is, kan ook door middel van stoom bewogen worden. De toestellen voor de torenbeweging worden uit de Mtantonomoh overgenomen. De ventilatie is op den nieuwen monitor boter, daar op den ouden slechts een ventilator was aangebracht tot het verwijderen van den kruitdamp uitdon toren. Deze ventilator kreeg lucht door een ventilatie ofluchtschacht,
VEBEENtGDK STATEN.
die zich 7,02 M. boven het dek verhief. Door diezelfde schacht ontvangen nu twee ventilators lucht, waardoor er nog de noodige lucht wordt aangevoerd voor de verblijven, machinekamer en vuur-plaatsen. Deze twee centrifugaal-ventilators bezitten een middellijn van \'2,13 M. bij een breedte van 0,91 M. en hebben elk twee stoom-werktuigjes, die niet tegelijk aangekoppeld zijn doch waarvan er een en réserve wordt gehouden voor het geval dat het werkende defect raakt. Nog heeft men in de torenruimte twee kleinere ventilators, die niet zooals de grooto versche lucht injecteeren, maar bedorven lucht en kruitdamp ejecteeren; bij deze constructie wordt bet evenwicht hersteld door de versche lucht die met kracht uit de ventilatieschac.ht naar beneden toevloeit. De Miantonomoh wordt voortbewogen door twee vierbladige Hirsch-schroeven van 3,657 M. middellijn en 5,701 M. spoed, gedreven door twee hor. 2 cyl. compound-machines van ongeveer 2f)00 ind. p. kr. De machines zijn zoo opgesteld dat een hoogen-druk cyl. van de eene machine tegenover een lagen-druk cyl. van het andere werktuig ligt. De hoogen-druk cyl. hebben 0,813, de lagen-druk cyl. 1,219 M. middellijn, de slag bedraagt 1,007 M. De condensors liggen beneden de machines en maken er de fondamenten van uit. De cylinders zijn door mantels omgeven. De stoomschuifkasten bevatten één gewone- en één expansie-schuif. De stoomschuiven worden bewogen volgens het coulissen-systeem van Stephenson, de expansieschuiven staan in verband met afzonderlijke excentrieken. De expansie kan, terwijl de machine in beweging is, geregeld worden tusschen de grenzen van \'/s en 5/k toelating. De hoogen-druk cyl. hebben één. de lagen-druk cyl. elk twee zuigerstangen, jukken dragende, die zich bewegen tusschen gelei-banen en waaraan de vorkdrijfstangen gekoppeld zijn. De krukken van elke as maken hoeken van 90° en zijn gecontrabalanceerd. De machine-assen liggen met hare halzen in drie stoelen en zijn met de schroefassen door middel van koppelstukken verbonden. De afgewerkte stoom stroomt dooi- het daartoe holle geraamte onmiddellijk in de condensors, waarvan de pijpjes verpakt zijn met papieren pakking van Lighthall. De toestellen tot het besturen der machines staan op een bordes midden boven de werktuigen.
De luchtpompen zoowel als de circulatiepompen zijn onderling en ook van de groote machines onafhankelijk (deze inrichting doet denken aan de Yarrow torpedoboot-machines). De luchtpomp van elk werktuig staat aan sb., de circulatiepompen zijn aan bb en alle drie vóór de machines geplaatst. De luchtpomp is verticaal en dubbel
veheenigde staten.
werkend, zij wordt door een één cyl. machine gedreven. De twee centrifugaal circulatiepompen worden door een twee cyl. werktuigje in beweging gebracht.
Aan den kop van de luchtpomp-zuigerstang zijn twee enkelwerkende voedingpotnpen gekoppeld. Met deze voedingpompen staat een waterreiniger (filter-systeem Solden) in verband, waardoor al het voedingwater moet stroomen vóór het in de ketels komt. Nog staan in het voorste gedeelte van de ketelplaats twee stoompompen, systeem Blake, die ook tot het voeden der ketels kunnen dienen; twee dergelijke pompen zijn verder in het achterste gedeelte van de machinekamer geplaatst, die voor voeding-, lens- en circulatiepompen van die auxiliaire condensors of voor stoombrandspuiten kunnen gebruikt worden.
De stoom wordt gestookt in zes ketels van gelijke afmetingen; ze staan drie aan drie tegen boord en zijn alzoo tunnelketels. De achterste ketels kunnen afzonderlijk gebruikt worden voor de kleinere toestellen. De rookleidingen van elk stel van drie ketels komen bij elkander uit, terwijl de twee mondingen gezamenlijk uitkomen in den schoorsteen, die midden op de ketel-tunnel staat.
Het stoomstuurtoestel is gemaakt volgens het Sickle\'s patent; het bestaat uit twee halven-trunk cylinders van 457 mM. middellijn; de cyl. staan onder een helling van 45° en vormen aldus met elkander een hoek van 90°. De drijfstangen zijn op dezelfde kruk bevestigd en brengen daarmede een conische trommel in beweging, waarop de stuurketting ligt; de trommel is zoodanig gemaakt dat er tweemaal zooveel kracht op de ketting wordt uitgeoefend wanneer het roer aan boord dan wanneer het in de midscheeps ligt, waardoor de toestel de meeste kracht doet als de tegenstand het grootst is. Dit stoomstuurtoestel bevindt zich in de voorste torenruimte. Bovendien is er nog een Manton\'sche stoomstuurinrichting, die door middel van een worm dadelijk werkt op een wormrad, dat op den koning van het roer is bevestigd.
De opgaven omtrent de snelheid ontbreken, maar uit de gegevens kan men opmaken dat het schip ongeveer 12 mijl kan loopen. De gegevens omtrent de gewichten schijnen bijzonder hoog te zijn.
Van deze soort bestaan er 14.
Tot deze klasse behooren de 6 volgende monitors; Ajax, Canonicus,
305
20
306 VF.REENIODE STATEN.
Mahopac, Manhattan, Saugiis en Wyandotte; /.ij zijn van ijzer en liepen in IHfH en 1805 vnn stapel.
Afmetingen:
Lengte tussohen ile loodlijnen .... 68,58 M.
Breedte.............13gt;41 »
Grootste diepgang......... 4,11 „
Deplaoemont...........2100 Ton.
Bewapen i nlt;i; 11 gladde 15 inch kan., opgesteld in een draaibaren toren.
Pantser: tegen de zijden 127 inM. dik; bestaat uit 25,4 mM. ijzeren platen, waarachter 102 inM. hout. De dikte der langscheeps achter het pantser liggende ijzeren staven bedraagt 165 mM. Het torenpantser heeft een afmeting van 254 mM.
Machines: van 450 ind. p. kr.; snelheid 8 mijl.
De monitors van de CAMANCHE-klasse.
Van dit type heeft Amerika er acht: de Camanche, (\'atskiix, Jason. Lehigh, Montauk. Nahant, Nantucket en Passaic. Ze zija allen van ijzer en liepen in 186:.! en 1864 van stapel. De Nantucket en Passate doen dienst als opleidingsschip.
Fig. 235. Camanche, zjj-minzicht.
Bewapening: TI gladde 15 inch kan., opgesteld in een draaibaren toren.
Pantser: tegen de zijden ter dikte van 127 rnM. Dit bestaat uit 25,4 mM. ijzeren platen op 152 mM. hout. Hot torenpantser heeft een afmeting van 279 mM.
Machines; van 350 ind. p. kr.; snelheid 8 mijl.
Voor zoover bekend heeft Amerika twee torpedo-booten groot model; omtrent de overige bestaan geen gegevens. De twee genoemde booten heeten Alarm en Intrepid; de eerste liep in 1873, de tweede in 1874 van stapel.
VEDF.ENIGriF, STATEN. ,107
Afmetingen (Alarm):
Lüiigto tusschen do loodlijnon..........52,73 M.
Breedte.............8,53 „
Grootste diepgang..................3,35 „
Deplacomont......................720 Ton.
Bewapening: I 15 inch kan.
Machine: van 800 ind. p. kr. Op den proeftocht viel de snelheid tegen; men rekent op niet meer dan 11 mijl. De stuurschroef vau Mallory voldeed zeer goed. Het omkeeren der beweging geschiedde in 5% van volle kracht tot stilliggen duurde lquot;1 30s, waarbij het vaartuig maar 2° uit den koers ging. De volle draaicirkel over bb. werd in 2,n 58s en over sb. in 3m 17s beschreven.
Afmetingen (Intrepid):
Lengte tusschen do loodljjnen .... 51,81 M.
Breedte.............10,67 „
Grootste diepgang.........3,07 „
üeplacement...........1123 Ton.
De Intrepid voert geen geschut.
De machine heeft een vermogen van 800 ind. p. kr.; de snelheid bedraagt slechts 9 mijl.
De Amerikaansche marine was het eerst in het bezit van groote kruisers, doch zij is in den aanvang van de kruiser-constructie blijven steken evenals in zoovele andere marine-zaken. Amerika is over het algemeen een land, dat in tijd van vrede weinig aan oorlogsvaartuigen ten koste legt, doch breekt er oorlog uit dan weet iedereen welk een groote energie door de Amerikanen ontwikkeld wordt, zoodat men nu zelfs nog aan den Amerikaanschen oorlog de grootste en belangrijkste uitvindingen op maritiem gebied te danken heeft.
Men verdeelt in Amerika de kruisers (met uitzondering van twee houten) in vier klassen. Van de 57 kruisers behooren er;
5 tot de ls,e klasse 15 » » 2ile »
25 » )gt; 3,,e »
en 12 » » ■4\'lc »
Van de vijf schepen der Color Ann-klasse, die van 1855 tot 1857 van stapel liepen, zijn er nog slechts drie (de CoLCRAno, Minnesota, en Wabash) over, die als opleidingsschip dienst doen; hun snelheid bedraagt 8,8 mijl.
verëenigde staten.
Van de zeven schepen der FLoniDA- (vroeger Wampanoag-) klasse, die in 1864 en 1865 te water werden gelaten, bestaat nog alleen de Tennessee (snelheid 11 mijl). De vijfde kruiser lste klasse is de Franklin, die in 1865 afliep, 9,5 mijl loopt en als opleidingsschip in Norfolk station houdt. Nieuwe kruisers lstc klasse worden niet aangebouwd.
Hiervan bestaan er 15, doch de Lancaster, Brooklyn, Pensacola, HARTi\'ORn en Richmond zijn al 22 jaar oud en dus geen beschrijving waard.
De korvetten LACKAWANNA en TICONDEROGA.
Deze korvetten liepen in 1862 af. Zij hebben een lengte van 71,32 M., een breedte van 11,58 M., een diepgang van 5,33 M. en een deplacement van 2526 ton. De bewapening bestaat uit II 11 en VIII 9 inch kan., benevens II 20 ponders; de Ticonderoga heeft nog bovendien I 60 ponder. De machines hebben een vermogen van 1304 ind, p. kr.; snelheid O1/., mijl.
De korvetten van de CAN AND Ai GU A-klasse.
Deze klasse bevat de drie korvetten: Canandaigua, Monongaiiela
en Shenandoah, die in 1862 en 1863 van stapel liepen.
Afmetingen:
Lengte tussehen de loodlijnen . . . 68,58 M.
Breedte........... 11,58 „
Grootste diepgang....... 4,75—5,33 „
Deplacoment.........2070—2128 Ton
Bewapening: II 11 en VIII 9 inch kan.; bovendien voert de Canandaigua nog II 20 ponders, de Monongahela I 60 ponder en de Shenandoah I 60 en I 20 ponder.
Machines: van 1304 ind. p. kr.; snelheid S\'/a—83/4 mijl.
De korvetten der A LAS KA-klasse.
De vier korvetten dezer klasse, de Alaska, Benicia, Omaha en
Plymouth, liepen in 1868 af.
Afmetingen:
Lengte tussehen de loodlijnen . . . 76,50 M.
Breedte......................11,58 „
Diepgang......................4,64—5,33 „
Deplacoment..................2394 Ton.
Bewapening: I 11 en X 9 inch kan., I GO ponder en II20 ponders. Machines: van 1150 ind. p. kr.; snelheid 12l/o mijl (de Benicia 9 mijl).
vekeenigde staten.
De Trenton, indertijd de snelst loopende kruiser van de Arnerikaan-sche marine, liep 1 Jan. 1876 op de werf te Brooklijn af. Het is een houten schip, dat zonder gepantserd te zijn toch een ram van 4,87 M. lengte heeft.
Afmetingen:
Lengte tusachen de loodlijnen.....77,11 M.
Breedte.............14,63 „
Grootste diepgang.........6,63 „
Doplacement......................3900 Ton.
Bewapening: XI 8 inch kan. en II 20 ponders. De batterijhoogte bedraagt \'2,13 M.
Machines: van 3500 ind. p. kr. gemaakt bij de firma John Roach; snelheid 13 mijl.
Volgens den «Philadelphia Telegraph» werd dit project van den ingenieur Hitchborn ter goedkeuring ingediend.
Afmetingen:
Lengte tusachen do loodlijnen .... 79,25 M.
Grootste lengte.......... 90,83 „
Grootste breedte..........14,02 „
Gemiddelde diepgang........5,61 „
Deplacement........... 3500 Ton.
Bewapening: I 14,5 tons achterlader op schuifaffuit en draai-slede, II 12 tons achterladers op gelijke wijze opgesteld, IV 21/2 tons en IV Gatling kan.
Machines: compound; één hoogen-druk cyl. van 1,49 M. entwee lagcn-druk cyl. van 1,98 M. middellijn. Enkele schroef van 3,12 M. middellijn. Acht cyl. ketels van 3,60 M. diameter en 3,12 M. lengte elk met 3 vuren.
De korvetten der IROQUOIS-klasse.
Hiertoe behooren vijf schepen: de Iroquois, Wyoming, Wachusett, Keausage en Tuscarora; de beide eerste liepen in 1858, de Wachusett in 1801 en de beide laatste in 1862 van stapel.
Afmetingen:
Lengte tusachen do loodlijnen . . 60,65 M.
Breedte......................10,06—10,36 „
Grootate diepgang....... 3,35—3,89 „
Doplacomont..................1457—1488 Ton.
309
vf.reknigde staten.
\' Bewapening: II li en IV 9 inch kan.; bovendien voert de Iroquois III \'20 ponders, de Wyoming I \'20 ponder, de Wacuusktt 1 60 ponder, eindelijk de Kearsage en Tuscarora elk II \'20 ponders.
Machines en snelheden:
Ind. p. kr. Snolhoid.
Wachusetï.......717 10
De korvetten JUNIATA en OSSIPEE.
Deze korvetten liepen in 1861 en 186\'2 van stapel. Zij hebben een lengte van 6\'2,48 M., een breedte van 11,58 M., een diepgang resp. van 4,88 en 5,33 M. en 1934 ton deplacement. De bewapening bestaat uit I 11 en VI 9 inch kan., benevens I 60 ponder. Vermogen 1304 ind. p. kr.; snelheid 8 mijl.
De korvetten MARION en VANDALIA.
De plans voor deze schepen werden gemaakt dooi\' den inspecteur van scheepsbouw Hanscom. Zij werden eerst ais korvetten van 1\'200 ton op stapel gezet doch naderhand veranderd in grootere vaartuigen. De eerste liep in 1873, de tweede in 1874 van stapel.
Afmetingen:
Lcngto tussuhon do loodljjnon . . 67,15 M.
Breodto....................»
Diepgang voor. . ..........4,80 „
„ aohtor..............5,41gt;—5,33 „
Doplaüoment.........1900—Ü08() Ton.
Bewapening: I 11 en VI 9 inch kan., behalve I 60 ponder.
Machines: van 1132 ind, p. kr.; snelheid l^\'/o mijl.
Tuig: vol-; zeiloppervlak 1810,309 M\'2.
De korvetten van de SW AT AR A-klasse.
De vier korvetten dezer klasse heeten Swatara. Quinnebaug, Galena en Mohican. Zij gelijken op de schepen der MAiuoN-klasse en verschillen alleen wat in afmeting. De Swatara liep in 1873, de Quinnebaug in 1875 en de Galena in 1877 af; de Mohican staat nog op stapel.
Afmetingen:
Lengte tusschon do loodljjnen.....65,84 M.
Breedte.............9,14 „
Grootste diepgang.........5,49 „
Deplacement........... 1900 Ton.
310
vekef.nigde statkn.
Jiewii on i iig: van ilu Galena en Moiiiuan nog oiibokond; de S wat ar a voert 1 11 en VI 9 inch kan., behalve I (iü ponder, cn de Quinnehaug [ 8, VI ü inch kan. en I (iü ponder.
Machines: van 113\'2 ind. p. kr.; de S. en Q. loopen ll\'/z \'le ü. 121/;) mijl, welke laatste snelheid ook verwacht wordt van de Mohican.
De korvetten van de ADAMS-klasse.
Hiertoe behooren de vijf\' volgende korvetten: de Adams, Essex, Entrephise, Alliance en Nipsic; de laatste liep in 1878, de Alliance in 1875 van stapel; de overige drie werden in 1874 te water gelaten.
Afmetingen:
Jjungtii tussuliun de loodlijnen . . . M.
lireeilte......................10,67 „
üi\'ootsto diepgang..............4,88—5,03 „
üoplueement..................1375 Ton.
Uewapening: I 11 en IV 9 inch kan. benevens I (30 ponder. Machines: van 800 ind. p. kr.; snelheid H\'/i quot;\'Ü\'-De sloops der KANSAS-klasse.
Tot deze klasse worden de vier volgende vaartuigen gebracht: de Kansas, Saco, Shawmut en Vantic. De K. liep in 1804 af. de V. in 1878; de Saco en Shawmut werden in 1800 te water gelaten.
Afmetingen:
Lengte tussclien de loodljjnen . . 54,86 M.
Breedte......................quot;i\'-t n
Grootste diepgang ... 4,11 — 4,19 „
üeplaceinent..................iK)0 Ton.
Bewapening: I 11 en II 9 inch kan. benevens I 00 ponder.
Machines: van 070 ind. p. kr.; snelheid O1/., mijl.
Deze sloops liepen in 1874 van stapel. Hun lengte bedraagl 53,34 M., de breedte 8,53 M., de diepgang 4,19 M. en het deplacemenl 10l20 ton. Bewapening en snelheid als die der Kansas-I? lasse. Ind. p. kr. 500. Zij zijn van ijzer.
Hiertoe behooren de volgende 12 kanonneerbooten:
Despatch \' Levden Triana
Palos Nina Standisii
Fortune Pinta Catvlpa
Mayflower Speedwell en Pilgrim
De Despatch heeft een deplacement van 730, de Catalpa van 191. de Pilgrim van 108 terwijl de overigen 300 ton depl. bezitten. Deze booten liggen tegenwoordig onbewapend, met uitzondering van de Despatch en Palos die als kruiser dienst doen.
311.
Volgens liet plan, dat de Minister van Marine, Freiherr von Otter, in 187G aan den Rijksdag voorlegde en goedgekeurd werd, zal de Zweedsche vloot vóór 1 Jan. 1889 bestaan uit: 6 ramschepen, 20 gepantserde kanonneerbooten, 20 ongepantserde kanonneerbooten, 4 mijn-schepen \'), 5 oefeningsschepen, 1 kommando-vaartuig en de noodige transportvaartuigen en torpedobooten. Op dit oogenblik bestaat de vloot uit:
4 monitors,
10 gepantserde kanonneerbooten, 18 ongepantserde » 8 torpedobooten.
en 5 kruisers.
Deze monitor, gebouwd naar het model van de Arnerikaansche Passaic, liep in Maart 1865 van stapel.
Afmetingen:
62,48 M. 14,03 „ 3.55 „ 1522 Ton,
Longte .... Breedte .... Grootste diepgang Deplacement . .
De monitor steekt in het midden 38, voor 70 en achter 64 mM. boven water uit. De romp bestaat uit ijzeren spanten met ijzeren huid, dekbalken enz. Het pantser is op de waterlijn 126 mM. en bij de geschutopeningen van den toren 270 mM. dik. De toren heeft een uitwendige middellijn van 6,55 M. en een inwendige hoogte van 2,82 M.,
\') Schepen tot hot leggen, nazien en behandelen van ondorzeenche mijnon.
zweden.
hij steekt 3,4\'! M. boven den waterspiegel uit. Van binnen is hij bekleed met kussens. Om den toren in den hoek tusschen dezen en het dek te versterken is er een ijzeren ring om gelegd van 381 mM. hoogte en 127 mM. dikte. Het boven-torendek is 127 mM. dik en bestaat uit ijzeren scheenen in den vorm van spoorstaven waarop ijzeren platen liggen, die de noodige openingen vrij laten. De stuur-toren staat op den geschuttoren; hij is 1,93 M. hoog, heeft 1,88 inwendige middellijn en wanden ter dikte van 241 mM.; in dize wanden zijn verscheidene kijkgaten aangebracht. De schoorsteen is ongeveer tot op de halve hoogte met 152 mM. platen gepantserd. De kajuit van den kommandant bevindt zich in het voorschip en heeft het onaangename gebrek, dat zich daarin het spil bevindt. De openingen in de waterdichte schotten kunnen door ovale deuren worden afgesloten. In vredestijd wordt aan dek gestuurd, in oorlogstijd in den gepantserden stuurtoren, waar de roerganger de kompasroos door middel van een spiegel voor zich ziet. Het roer is een zoogenaamd Lumley\'s patentroer.
De bewapening bestaat uit II gladde 15 inch voorladers (kal. 381 mM., 18,9 tons). De machine heeft een vermogen van 150 nom. = 380 ind. p. kr.; zij brengt een vierbladige schroef van 3,42 M. middellijn in beweging, waarmede het vaartuig 7,5 mijl kan loopen. De kolenvoorraad is voldoende voor zes etmalen volle kracht.
Behalve de groote machines heeft de Ericsson nog een stoomwerktuig van 17 p. kr. tot het draaien van den toren, een werktuigje van 9 p. kr. voor den ventilator en een dito voor het vacuum in de ventilator machine.
De monitors THÖRDON en TYRFING.
Deze monitors onderscheiden zich van de John Ericsson alleen door de bewapening, die uit II 24 cM. Finspong-kan. (getr. gietijzeren achterladers gecercleerd met stalen ringen). Do Thordon liep in Dec. 1865 te Norrkjöping, van stapel, de Tyrfing in 18G6. Pantser, machine, snelheid enz. als bij de Ericsson.
Deze monitor liep in 1868 van stapel doch werd eerst in 1871 in dienst gesteld. Hij is iets grooter dan de vorige (lengte 64,01 M.; breedte 14,03 M.; diepgang 3,7 M.; deplacement\' 1620 ton). Bewapening en pantser als op de Thordon, behalve het torenpantser dat
313
zwepen.
314
liij ilc poorten i-Tiü mM. (in voor de rest 381 niM, ilik is. ])e machiiie. Fig. ü3(i. Loke, zij-uaiiziclit.
Gepantserde kanonneerbooten. De gepantserde kanonneerboot GARMER.
De Gaiimek werd in .Iniij 1865 op stapel gezet en liep nog in liet-
/elf\'de jaar af.
315
316 zweden.
pantser is op tie waterlijn 3Ü mM. dik., de voorkant van den koepel is voorzien met 127 mM. platen, de zijden en de achterwand dragen echter een pantser van 64 mM.
Afmetingen;
Lengto tusschen do loodlijnen.....26,11 M.
Grootste breedte.........7,13 „
Verhouding tusschen lengte en breedte . 3,73
Diepgang voor en achter......1,93 „
„ in quot;t gevocht.......2,08 „
Doplacement...........271 Ton.
Ingedompeld doel van het grootspant. . 13,09 Ml. De machine heeft een vermogen van 30 nom. = 90 ind. p. kr. en brengt één schroef in beweging waarmede het vaartuig 5,5 mijl loopt.
De gepantserde kanonneerboot SKÖLD.
De Sköld werd in Febr. 1808 op stapel gezet en liep nog in het zelfde jaar af.
Afmetingen: lengte 32,74 M.; breedte 6,93 M.; diepgang 2,29 M.; deplacement 238 ton.
Fig. 240. Sköld, zij-aanzicht.
tischen vasten toren.
Pantser: op de waterlijn ter dikte van 39 mM., tegen, den toren 184 mM., aan den voorkant en voor het overige 82 mM. dik.
Machine; 8 nom. =17 ind. p. kr. Enkele schroef. Snelheid 3,8 mijl.
De gepantserde kanonneerboot FENRIS.
De Fenris werd in Mei 1870 op stapel gezet en liep op het eind van hetzelfde jaar af.
Afmetingen: lengte 32,74 M.; breedte 7,01 M.;diepgang2,31 M.; deplacement 260 ton.
Bewapening: als de Skolu.
ZWÊDEN.
Pantserdikte; op de waterlijn 39 mM., tegen den voorkant van den vasten toren 229 mM., tegen de overige zijden 87 mM.
Machine: van 43 ind. p. kr.; één schroef; snelheid (5 mijl.
De gepantserde kanonneerbooten der GERDA klasse.
Tot deze klasse behooren de zeven volgende vaartuigen: Geuda, Hildur, ÜERSHiiK, Björn, Ulf, Folke en Sölve; de beide eerste werden in 1870, de overige in 4872 gebouwd.
Afmetingen:
Lengte tussehon de loodlijnon .... 32,80 M.
Grootste lengte.......... 39,95 „
„ breedte..........6,81 „
Diepgang, voor en acliter......2,82 „
Deplacemont........... 961 Ton.
Ingedompeld deel van het grootspant. . 10,77 Ml.
Deze booten zijn van ijzer.
Bewapening: als de Fenris; de Folke heeft het kanon naar achteren gericht staan. De Berserk, Fölke en Solve hebben ook een voorroer.
Pantserdikte: op de waterlijn 64 mM.; maximum dikte van de torenplaten (voorkant) 356 mM.
Machines: van de Gerda en Hildur hebben een vermogen van 133, van de overige booten 155 ind. p. kr. Het zijn tweelingschroef-machines. Snelheid 8 mijl.
Ongepantserde Kanonneerbooten. De kanonneerbooten der B L E N D A - klasse.
|
Deze klasse bevat 8 booten namelijk: Gebouwd te: Blenda..... Disa...... Urd............Kokkum Skuld..........Karlskrona Rota. Bergsund |
Van stapel gcloopen: 1875 1875 1877 Juni 1879 Oct. 1878 Juli 1878 Aug. 1878 Mei 1879 |
Deze booten hebben een dekhuis, dat een groot gedeelte van de scheepslengte inneemt; zij zijn getuigd als schoener. Aan den voorkant van het dekhuis staat I 27 cM. Finspong kan. (24,1 tons, doorboringsvermogen voor 306 mM. pantser) op een draaischijf; 7 man kunnen die schijf in lm 42s een omwenteling doen maken.
ZWEDEN.
Aan den achterkant van liet dekhuis staat T l\'i cM. Finspong kan. De poorten dezer stukken slaan naar boven open.
Afmetingen: Hlenda en Disa Do overigen
Lengte....... 52,42 53,54 M.
Breedte...... 8,05 8,08 „
Diepgang...... 2,87 2,95 „
Deplacemont .... 532 550 Ton.
Fig. 242. li LUND A, zjj-aaiiziclit.
_
De booten hebben tweeling-schroefmachines.
De Blend a heeft zes ketels (met drie schoorsteenen); de romp is in zes waterdichte compartimenten verdeeld, waarvan de ketels er drie innemen; de boot loopt toegeladen H,7 mijl, doch kan met wat minder diepgang er wel 13 mijl uithalen. De machines van de Blenda hebben 598, die van de Disa 570 ind. p. kr. Do overige booten bezitten een vermogen van 780 ind. p. k. en loopen daardoor harder. De Urd b.v. loopt \'13.5 mijl.
In Juli 1871) werd nog te Karlskrona een nieuwe kanonneerboot dezer klasse, Edda genaamd, op stapel gezet. De afmetingen zijn: lengte 55,27 M.; breedte 8,21 M.; diepgang 2,92 M.; deplacernent 613 ton. De bewapening zal bestaan uit I 10 inch en I 6 inch Armstrong kan. Do machines hebben een vermogen van 960 ind. p. kr„ waarmede het vaartuig 13 mijl moet kunnen loopen.
De kanonneerbooten der ALFHILO-klasse.
Van deze ijzeren booten bestaan er 10;
de AU\'Hiliï Hogland
Aslöo Inqegard
ASTRID MOTALA
CaIILSSIIND SlQRU)
Gunhilh en Sevensksund
Afmetingen: lengte 32 32,74 M.; breedte 6,81 M.; diepgang
:!i8
zweden.
2,Ifi—2,34 M.; (leplacernent 182—204 ton. De bewapening bestaat uit f licht kanon. De machines hebben een vermogen van 120—lÜO infl. p. kr. waarmede de vaartuigen 8,8 mijl loopen.
Behalve de grootere torpedo-boot Ran bezit Zweden nog 7 kleinere booten, terwijl er in Juli 1879 te Karlskrona nog een op stapel is ge/et.
De Ran liep 19 .luli 1877 van stapel op de werf van de machinefabriek to Rergsund bij Stockholm.
Afmetingen :
Grootste lengto........ . 57,4a AI.
Lengte op do waterlijn.......51,99 „
Breedte.............8,01 „
Diepgang..........2,97 „
Deplacenient........... 038 Ton.
De ijzeren romp is door waterdichte schotten in zeven compartimenten verdeeld, terwijl zich bij den voorsteven nog een waterdicht vertrek van plaatijzer bevindt. De Woolf\'sche tweelingschroef-machines hebben 800 ind. p. kr. en deelen het vaartuig een snelheid van 12,8 mijl mede. De Ran heeft drie stel ketels en ook drie schoor-steenen. De kolenvoorraad is voldoende voor 80 uren volle kracht. Verder heeft de boot twee masten met gaffels; de fokkemast heeft een ra voor de sleeptrossen van de Harvey torpedo\'s. Voor dit vaartuig werden ook nog bijzondere Whitehead torpedo\'s vervaardigd, die een lengte van 5,61 M.. in het midden een middellijn van 38 cM. en aan de einden van 77 mM. hebben; zij worden voortgeschoten uit een buis die in den voorsteven 1,57 M. onder water ligt. Gewoonlijk heeft het schip acht torpedo\'s aan boord, doch kan er twaalf bergen.
De bewapening bestaat uit I licht kan. en IV Palmkranz mitrailleuses
Deze zijn van Bessemerstaal en meest allen te Stockholm gebouwd.
Afmetingen: lengte 16,7(» M.; breedte 3,23 M.; diepgang voor 1,07 M., achter 1,22 M.; deplacenient 21,5 ton. De booten Nn. III, IV, V en VI hebben tweelingschroef-machines van 80 ind. p, kr. en loopen 9,5 mijl. Boot N0. VII heeft een hydraulischen motor, die gemaakt werd in de fabriek te Bergsund. Deze booten hebben vóóruit ter weerszijden een spier voor spier-torpedo\'s en zijn gewapend met een kleine mitrailleuse (op het voorschip geplaatst).
349
zwèdèh.
In Juli 1879 werd op de gouvernementswerf te Karlskronade Rolf op stapel gezet.
Afmetingen; lengte op de waterlijn 27,36 M.; breedte op de waterlijn 3,48 M.; diepgang 0,81 M.; deplacement 33 ton. De bewapening bestaat uit drie Whitehead torpedo\'s. De machine heeft 390 ind. p. kr., waarmede de boot 17 tot 18 mijl moet loopen.
De Zweedsche kruiservloot bestaat uit; het fregat Vanadis en de korvetten Thor, Gefle, Balder en Saoa ; alleen de Balder en Saga zijn nieuwerwetsch.
De Balder werd naar de plans van Ljungstedt op de werf te Karlskrona gemaakt. Het is een houten gladdekskorvet (op stapel gezet Mei 1867).
Bewapening; VI 16 cM. Finspong kan. en II 30 ponders. Batterij hoogte 3,80 M. boven water.
Machine: van 1380 ind. n. kr. gebouwd te Motala. Enkelvoudige schroef van 4,90 M. middellijn. Snelheid, bij 61 omwentelingen, 13.15 mijl. Volle kracht kunnen met den kolenvoorraad 235 mijl afgelegd worden. Kolenverbruik per uur p. kr. 1,9 Kg.
Afmetingen:
Longte tusschen do loodlijnen . . . 61,85 M.
Grootste lengte......... 68,40 „
Breedte op de waterlijn..... 11,48 „
Diepgang........... 4,70—5,46 „
Deplacement.......... 1880 Ton.
Ingedompeld deel van het grootspant 44,30 MJ.
De Balder heeft een zeiloppervlak van 1360 M2.
De Saga is een houten gladdekskorvet en werd in 1874 te Karlskrona gebouwd.
Afmetingen:
Lengte........... 61,16 SI.
Breedte........... 10,21
Diepgang. .......... 4,67—5,59 n
Deplacement..................1549 Ton.
Bewapening; I 16 cM. en VI 12 cM. kan.
Machine; van 1024 ind p. kr. gebouwd te Motala. Snelheid 11,17 mijl. In gewone gevallen loopt het schip 10,5 mijl met een vermogen van 900 ind. p. kr.
320
i
|
Biz. |
Biz. |
Biz. | |||
|
A-asgaardatrand, Noorvv. |
22f. |
Andes, Arg...... |
. 8 | ||
|
Absalon, Don..... |
49 |
Andrea Provana, Ital. . |
. 214 |
Bayern, Duitschl. . . . |
, 01 |
|
Abtao, Chili..... |
24 |
Angamos, Chili .... |
. 24 |
Beacon, Eng...... |
. 149 |
|
Abyssinia, Eng..... |
128 |
An-Lau, China . . . . |
, 20 |
Beautemps-Beaupro, Fr. |
. 193 |
|
Achilles, Eng..... |
H7 |
Ant, Eng....... | |||
|
Active, Eng...... |
140 |
Aasgaardstrand, Noorw. |
. 220 |
Bellerophon, Eng. . . |
. 90 |
|
Active, 8p....... |
287 |
Apurimac, Peru .... |
. 249 |
Belliqucuse, Fr. . . . |
. 171 |
|
Adams, V. S...... |
311 | ||||
|
Admiral Clcagofl\', 111. |
205 |
Aragon, Sp...... |
. 290 |
Belmonte, Braz. . . . |
. 19 |
|
Admiral Groig, 111. . . |
203 |
Araguary, Braz..... |
. 19 | ||
|
Admiral Lazareff, III. |
263 |
Arand. Noorw..... |
. 220 |
Benicia, V. S..... |
. 308 |
|
Admiral SpiridoiT, Rl. . |
205 |
Ardid, Sp....... |
. 2S7 |
Bermejo, Arg..... |
. 11 |
|
Adsnma-Kan, Jap. . . . |
221 |
Arendal, Noorw. . . . |
. 220 | ||
|
Affondatore, Ital. . . . |
203 |
Arethupa, Eng..... |
, 147 |
Beta, China..... |
27 |
|
Africa, Rl....... |
282 |
Argos, Sp....... |
. 287 |
Beürtlen, Tk..... |
298 |
|
Agamemnon, Eng.. . . |
122 |
Ariadne, Dultschl. . . . |
78 |
Biene, Duitschl. . . . |
. 00 |
|
Agincourt, Eng..... |
80 |
Ariel, Eng....... |
Bismarck, Duitschl. . |
. 75 | |
|
Agostin Barbarigo, Ital. |
218 |
Arkona, Duitschl. . . . |
Bisson, Fr....... |
195 | |
|
AJax, V. S....... |
305 |
Armide, Fr...... |
171 |
Bittern, Eng...... |
150 |
|
Ajax, Eng....... |
122 |
Arminius, Duitschl. . . |
. 09 |
Björn, Zw....... | |
|
Alageas, Braz..... |
18 |
Arrogante, Fr..... |
, 177 |
Black Prince, Eng. . . |
. 84 |
|
Alarm, V. 8...... |
Arrow, Eng...... |
. 130 |
Blanche, Eng..... |
. 140 | |
|
287 |
Asama-Kan, Jap. . . . |
. 223 |
Blanco Encalada, Chili |
. 20 | |
|
Asia, Rl........ |
. 282 |
Blazer, Eng...... |
. 130 | ||
|
Albatross, Engl..... |
148 |
Aslög, Zw....... |
. 318 |
Blenda, Zw...... | |
|
Albatross, Dcutsch. . . |
70 |
Assar-i-Schefket, Tk. . . |
. 293 |
Bloodhound, Eng. . . | |
|
Albatros, O.II...... |
240 |
Assar-i-Tefvik, Tk. . . |
. 290 |
Blücher, Duitschl.. . . |
. 75 |
|
Alert, V. S........ |
311 |
Boadicaea, Eng..... | |||
|
Alexandra, Eng...... |
Bonetta, Eng..... |
. 130 | |||
|
Alfbild, Zw....... |
Atahualpa, Peru . . . |
. 247 |
Bouledogue, Fr. . . . |
. 179 | |
|
Algerine, Eng...... |
150 |
Atalante, Fr..... |
. 171 | ||
|
Alliance, V. S...... |
311 |
Audacious, Eng. . . . |
. 94 |
Bourayne, Fr..... | |
|
Alma, Pr........ |
171 |
Augusta, Duitsch . . . |
. 77 |
Bouvet, Fr...... |
194 |
|
Almendares, Sp..... |
287 |
Aurora, O.-H..... |
. 244 |
Boxer, Eng...... |
. 149 |
|
Almirante Brown, Arg.. |
0 |
Avni-Illah, Tk..... |
Brazil, Braz...... | ||
|
Almirante Cochrane, Chili |
20 |
Avon, Eng...... |
. 149 |
Brevig, Noorw..... |
. 220 |
|
Alpha, China...... |
27 |
Azizijé, Tk...... |
. 291 | ||
|
Amaki-Kan, Jap..... |
223 |
Bronenosec, Rl..... |
. 273 | ||
|
Amazonas, Peru . . . . |
249 |
Bacchante, Eng. . . . |
. 139 |
Brooklyn, V. S. ... |
. 308 |
|
America, Peru..... |
240 |
Baden, Duitschl. . . . |
01 |
Bulldog, Eng..... | |
|
Amerigo Vespucci, Ital. . |
217 |
Badger, Eng...... |
, 130 |
Bullfinch, Eng..... |
, 150 |
|
Amethyst, Eng..... |
141 |
Bullfrog, Eng..... |
. 151 | ||
|
Amiral Baudin, Fr. . . . |
170 | ||||
|
Amiral Duperré, Fr.. . . |
100 |
Banteror, Eng..... |
151 |
Burun, Rl....... | |
|
Amphitrite, V. S..... |
302 |
Barrozo, Braz..... |
. 17 | ||
|
Ancona, Ital....... |
202 |
Bartholomeu Diaz, Port. |
. 251 | ||
|
Ancud, Chili...... |
24 |
Basilisk, Duitschl.. . . |
. 00 |
Oabral, Braz..... 21 |
REGISTER.
322
Biz. . 190 . 287 . 130 . 142 . 150
Biz.
18a
HH 80G 142 UOH 305 110 21 r.
42
140 200
241
30
31 287 148 193
151
152 80 28
311 287 191 287
ion
fy\'if 110 103
141 42
301 140 317 223 152
242 236 280 252
79
148 114
39 140 193 198 190 173 200 195 188 251 280 184 220
149 , 281
. 19-1 . 140 , 287
. m
. 149 76
Esbern Snare, Don.
Esk, Eng.....
Espanola, Sp. .
Espiógle, Eng.
Espoir, Eng.
Essex, V. S. . .
Estophania, Port.
Euryalus, Eng......
Express, Eng.. ■
151
189
150 80
195
149 244
20 25 310 229 290 205 298 130
151 151 151
150 158 217 287 149 149 149
151 317
25 222 151 191 212 170 19 311 151 163 151 . 287 . 308 . 78 . 101 50 45
Conqueror. Eng. Conquest, Eng. . . Constance, Eng.. . Constitucion, Arg. Contest, Eng. . . Contramaestro, Sp. Coquette, Eng. . . Cordelia, Eng. . Cormorant, Eng. .
Caiman, Fr.....
(Caledonia, Eur.) .
Cam an olio, V. S.
Canada, Eng.....
Canandaïgua, V. S. . Canoniciifl, V. S. . .
(Captain, Enp.) . ■
Caracciolo, Ital. . .
Caribo, Sp........
Chacabuco. Chili .... 23
Chamiileon, Duitschi. . . 00
Chee-Hing, China ... 20 Chen\'To, China ... .20 Chien-Jui, China .... 20 Chien-Sheng, China ... 20
Chlng\'Woi, China . ... 25
ChoW\'Eiang, China ... 25 Chung-Wo, China .... 25
Cleopatra, Eng. .... 142
. 133 . 142 . 142 . 11 . 151 . 287 . 151 . 142 . 148
Cristoforo Colombo, Ital. 210
Dagmar, Don......
Dan no. Eng.......
Dandolo, Ital.......
Dandolo, O.-H. . . . •
Danebrog, Don......
Danmark, Don
Dardo, Sp........
Daring, Eng.......
Dayot, Fr........
Decoy, Eng.......
Dec, Eng........
Defence, Eng......
Delta, China......
Despatch, V. S......
Descubridor, Sp.....
D\'Estaing, Fr......
Destello, Sp.......
D\'Estrées, Fr......
Dentschland, Duitschi. . .
Devastation, Eng.....
Devastation, Fr.....
Diamond, Eng......
Diana, Den.......
Dictator, V. S......
Dido. Eng.......
Disa, Zw........
Djingué, Jap.......
Don, Eng........
Donau. O.-H.......
Don Juan d\'Austvia, O.-H.
Doschd, Rl.......
Douro, Port.......
Dracho, Duitschi.....
Dragon, Eng.......
Dreadnought, Eng.
Drogdon, Don......
Druid, Eng.......
Duchaffaut, Fr.....
Ducouodic, Fr......
Duguay-Trouin. Fr. Duguesclin, Fr. .
Duilio, Ital.......
Dumont d\'Urvillo, Fr. Dupetit-Thouars, Fr. Duque da Tercoira. I\'ort, Duquo do Tetuan. Sp. . .
Duquesne, Fr......
Dvorg, Noorw.
Dwarf, Eng.......
Dzigit, Rl.......
Custozza, O.-II......231
Cyclops, Eng......129
Cygnet, Eng. ...... 151
Eclalreur. Fr. . . Eel ipso. Eng. ■ ■
Eco, Sp......
Edda, Zw.....
Egorla. Eng. Elisabeth, Duitschi.
Crocodile, Fr. Cuba, Sp. . . Cnckoo, Eng. Curalt;;oa, Eng. Curlew, Eng.
Fabert, Fr.....
Falcon, Eng.....
Falster, Den.....
Fanfare, Fr.....
Fantome, Eng. • ■ Fasana, O.-H.
Feï-Hoo, China Feï-June, China . .
Fenris, Zw.......
Ferdinand Max, O.-H. Fernando el Católico Sp. Feth-i-Bulend, Tk. ...
Feth-i-Islam, Tk.....
Fidget. Eng.......
Firebrand, Eng.....
Firefly, Eng......
Firm. Eng........
Flamingo, Eng......
Flandre, Fr.......
Flavio Gioja, Ital.....
Flecha, Sp........
Flirt, Eng........
Fly, Eng.......
Flying-Fish, Eng.....
Foam, Eng..... •
Folke, Zw........
Foo-Poo, China.....
Foo-So, Jap.......
Forester, Eng.
Forfait, Fr.
Formidabilo, Ital.....
Formidable, Fr......
Forte do Coimbra, Braz.
Fortune, V. .......
Forward, Eng......
Foudroyant, Fr. Foxhound, Eng . . . ■
Fradera, Sp......
Franklin
Freya, Duitschi.....
Friodland, Fr.....
Friedr. d. Grosse. Duitschi Friedrich Karl, Duitschi.
Biz.
Erzherzog Albrecht, O.-II. 231 Erzherzog Frlodrich,O.-II. 241 . 42 . 152 . 287 . 148 . 151 . 311 . 251
REGISTER.
323
|
Biz. Frolic, Eiik.......150 Fu-SIicuk, China. . 26 Fylla, Den........42 Gazelle, Duitschl. . . . 72 Gefle, Zw..... . . 320 General Admiral, 111. . . 257 Gengo-Kan, Jap. . . 223 Gladd.-Korvetten, nieuwe ijzeren, Duitschl. ... 77 Gneisenau, Duitschl. . 75 Goshawk, Eng. . . . . 151 (Grosser Kurlurat, Duitschl.) GO Habicht, Duitschl. . 79 Haï-Chang, China .... 20 Haï-Tung-Juen, China . 25 Hansa, Duitschl. ■ . 00 |
lilz. Hertog van Edinburgh, 1U. 257 Hohenzollern, Duitschl. . 71 Hok-Seng, China . ... 25 Hong-Sing, China .... 25 Hyano, Duitschl. ... 81 Independencia. Chili ... 24 Indomptable, Fr. ... 183 Infant Don Henrique, Port. 251 Infernet, Fr. .... 188 Inllexible, Eng. . .118 Iron Duke, Eng. . 94 Iroquois, V. S. . . . . 309 Italia. Ital........210 Jing-Po, China . . 20 John Ericsson, Zw. . 312 |
Biz. Kiva-Shing, China.... 26 Knjaz Pozarski, 111. . . . ii50 König Wilhelm, Duitschl. 48 Komet, Duitschl. ... 79 Kongsberg, Noorw. . . . 220 Kruiser in proj. V, S. . . 309 Krokodil, Duitschl. ... 00 Kronprinz, Duitschl.. 47 Kyklop, Duitschl.....80 Lii Bourdounais, Fr. . . 195 La GalisBonniere, Fr. . . 172 Langesund, Noorw. . . 220 Lapérouse, Fr. .... 191 Leopard, Fr. ...... 195 Lindormen, Den. ... 34 Ling-Feng, China .... 20 Linnet, Eng. . . ■ . .150 Lionne, Fr. ...... 19(5 Lord Warden, Eng. . 88 Lougcn, Noorw.. . . . . 225 ]VLagallanes, Chili. ... 23 Magdala, Eng. ■ .127 Mage, Braz. . 19 Magon, Fr.. .... 191 |
REGISTER.
324
|
Magpie, Eng. • • Mahmudijo. . . Mahopac, V. S. . Majestic, Eng. • Mallard, Eng. • • Mandovi, Port. . Manhattan, V. 8. Maranbcuso, Chili Marcantonio Colonui Marengo, Er. • • Maria Pia, Ital. . INIarincro, Sp.. • Marion, V. 8. . . Mariz c Barros, P Maros, O.-H. . . Marques del Duer Marstrand, Den. Massachusetts, V. Mastiff, Eng. . . Mayflower, V. S. Mearim, Praz. . Medina, Eng. . . Medusa, Puitschl. Medway, Eng. . Meï-June, China Mendez Nunez, Si Mercury. Eng. . Merlin, Eng. . . Messudijc, Tk. . Miantonomoh, V. Miaulis, Qr. . . Midge, Eng. . . Milan, Er. . . . Mindello, Port. . Minin, Rl. . . . Minnesota, V. S. Minotaur, Eng. . Miranda, Eng. . Mjölner, Noorw. Modeste, Eng. . Möcii, Den.. . . Mohican, V. 8. . INIoltke, Duitsch]. Monadnock, V. S. Monarch, Eng. . Monge, Er. . . Monitor, V. 8. . Monongahela, V. 8 Montauk, V. 8. . Montcalm, Er. Moorhen, Eng. Moscou, Rl. . Biz. 150 291 306 123 151 252 306 24 , 218 159 202 287 310 18 24C 290 38 300 136 311 19 152 77 152 25 285 143 151 297 802 199 149 196 251 259 307 89 148 225 141 39 310 75 302 109 191 300 308 306 171 151 282 81 151 318 79 66 292 295 223 148 Ital. 8p Mosel, Duitschl. Mosquito, Eng. Motala, Z\\v. . . Mo we. Duitschl. IVIücke, Duitschl, Muin-i-Zafer, Tk, Mukademmc-i-Haïr Musehiuno-Kan Mutine, Eng.. . 306 . 188 . 282 . 306 , Jap, Nahant, V. 8. . Naïade, Er. . . Najezdnik, Rl. . Nantucket, V. 8. |
Biz. Natter, Duitschl. . . .66, 79 Nautilus, Duitschl. ... 79 Nedschm-i-8chei\'kct, Tk. . 293 Netronj-Menja, Rl. ... 261 Northampton, Eng. . . . 105 Northumberland, Eng. . . 89 Nymphe, Duitschl. ... 77 Nyni-Nowgorod, Rl. . . . 282 O\'Higgins, Chili .... 23 Pang-Chao-Haï China. . . 26 Peder Skram, Den. . . . 30 Pedro Alfonso, Braz. . . 19 Peter de Groote, lil.. . . 266 Petropavlovsk, Rl. . . . 254 |
Biz. Porsgrund, Noorw. . . . 226 Preussen, Duitschl. ... 56 Prince Albert, Eng. . . . 126 Principe Amedeo, Ital. . . 205 Prinz Adalbert I, Duitschl. 70 Prinz Adalbert II, Duitschl. 73 Prinz Eugen, O.-II. . . .236 Quaug*On, China .... 26 Radetzky, O.-II. . . . 248 Reine-Blanche, Er. . . .171 Reinha dc Portugal, Port. 201 Rigault de Genouilly, Er.. 194 Rio-Grande, Braz. ... 18 |
325
|
Biz. (lioyal Sovereign, Eng.). . 120 Sachscn, DuitHchl. ... Cl Sii da Bandeira, Port. . . 251 Salamander, DultRchl. . 00,70 Sanchez Barcaiztegui, Sp. 200 San Martino, Ital. ... 202 Sansego, O.-H. . . . . 240 Santa Catarina, Braz. . . 18 Sebastian Veniero, Ital. . 214 Sete de Setembro, Braz. . 10 Shen-Cbi, China .... 20 Sköld, Zw.......•. 310 Skorpion, Duitschl. . . (50, 70 Skorpionen, Noorw. . . . 224 |
Blz. St. Thomas, Den. . . . . 43 Teng-Ing-Chew, China . . 25 Thrudvaug, Noorw. . . . 225 Ticonderoga, V. S. ... 308 Tiger, Duitschl...... 70 |
Blz. Ting-Hau, China .... 20 Tiong-Sing, China .... 25 Tordenskjold, Den. ... 38 Torpedobooten, China . . 20 Torpedobooten, Den. . 40 Torpedobooten, Duitschl. . 70 Torpedobooten, Eng. . . i35 Torpedobooten, Fr. . . . 183 Torpedobooten, Ital.. . . 214 Torpedobooten, Noorw. . 220 Torpedobooten, Rl. . . . 280 Torpedobooten, V. S. . . 300 Torpedobooten, Zw.. . . 310 Tsching-Po, China .... 20 Tsching-Sing, China ... 20 Tschun-Tung, China ... 20 Tsing-Juen, China .... 25 Tuscarora, V. S. . . . . 300 Tyrfing, Zw. ...... 313 Vale, Noorw. ...... 220 Vasco da Gama, Port. . 250 Vico-Admiraal PopofV, RI. . 275 Victoria, Duitschl. ... 77 |
REGISTER.
326
|
Biz. I Vincta, DuitHchl. . . .72, 77 Vital dc Oliveira, üruz. . 19 Vittor risanl, Ital. , . . 21(5 V(jf(le go p. sell. Iste kl. nieuw type, Ital. , . . 212 |
Biz. Waï-Chiang, Chiua ... 25 Wau-Niaug-Tslng, China . 25 Wei-Juan, Chiua ... 25 Wespe, Duitschl. . . .00 Wurttemberg, Duitschl. 01 |
Biz. Ziabyaka, 111. ... 282 |
BI. 78 regel \'21 van boven staat; Atmuadne lees: Ariadne
» 81 » 2 » onder » Mof.zei., » Mosiïl
» 142 »18 » boven n Gomus, » Comiis
S) 188 » 8 en !gt; » onder j * Du Petit-Tiiouahs, lees:
» 189 gt;•gt; 5 » boven j üupetit-Thouatis
» 19:i » (i » onder » üuchauffant, lees:
Duciiauffaut
» 195 « 5 en 7 « boven » Btson, lees: Bisson
» \'iSd » 7 « » » Fonsberg » Tönsherg
» :!()lt;) » 7 « onder » Kearsage » Kearsarge
» :!18 » \'i « » » Sevensksuni), lees:
svensksund
»
\\
1
*
■
TOT DE
DOOK
Luit. ter Zeo 2e klasse.
(Uitgave van E. J. BRILL, te Leiden.)
Pil IJS: gebonden f 4.—■
Lij \'Ui uitgevers dezes ziet liet licht:
VOOR HET
dienende tot handleiding bij de beoefening van hot Militair Recht bij de Marine.
DOOK
OJficieren van Administratie bjj de Marine.
2\'! VERMEERDERDE EN VEHBETEUDE UITGAVE.
DOOIl
PRIJS: ing. / 6.—, geb. ƒ 6.75.