Vak 120

De H. Franciscus van Assisië.

Vrede en barmhartigheid aan allen die dezen Regel volgen.

Uitgave van N. LUIJTEN, Tilburg.

Vak 120

DE

DERDE SECULIERE ORDE

VAN DEN

H. FEANCISCÏÏS VAN ASSISIÉ,

VOLGENS DE NIEUWSTE BEPALINGEN

VAX

x. MB. MjKU \\mbm.

Uit het Italiuansch vertaald naar de uitgave der Tipofjrafia Foliylotta , Delia S. C. di Projxiyancla , Roma , 1883.

DERDE HERZIENE DRUK.

T 1 L 15 ü K G ,

Snelpersdruk van N. Lui.itk.x. 1 8 8 (i.

E 1 G i: K IJ O 31.

®an c/en -/jezer /

Ten einde de heilige en zorgvuldige bedoelingen van Z. II. Paus Leo XIII te bevorderen, wien het hoogst aan het hart gelegen is dat de vereeniging der Derde Orde van den II. Franciseus van Assisië hloeie en overal onder de katholieke bevolking verbreid worde, heeft men goedgevonden in eene beknopte uitgaaf samengevat , in het licht te geven den Encyclieken Brief van den 17 September 1882, die een schoon overzicht geeft van de geschiedenis der Derde Orde, alsmede de nieuwste Apostolische Constitutie, die in eenige punten den Regel verzacht en de aflaten en voorrechten daarvan bepaalt. Bij de authentieke vertaling der beide stukken , is gevoegd een Ceremoniale der Derde Orde, goedgekeurd door de II. Congregatie der Uiten in het nieuwste Decreet van den 18 Juni 1883.

O. L. Trouw Geboorte 1883.

V O O R R E D E

TOOIt DEN

T W E K I) TS :X R TJ Tv.

De bijval, welken dit Handboekje mocht genieten is zoo buitengewoon geweest, dat binnen twee jaren de zware oplage verkocht is en wij tot een nieuwen druk moesten besluiten.

Deze nieuwe druk heeft een merkelijke vermeerdering ondergaan. Het Handboekje, dat wij thans den leden-der gevierde Derde Orde aanbieden bevat eene

Voorrede.

„Inleidingquot;, die een korte levensschets g?eft van den H. Fraxciscus , voorts „eeniye verklaringen betreffende de oprichtinrj besturing der Derde Ordequot;, „verklaringen aangaande de gunsten en aflaten aan de Derde Orde verleendquot;. Eindelijk, zijn er aan toegevoegd „Ge-heden onder de H. Misquot; enz.

Wij ineenen met deze opsomming te kunnen volstaan om de waarde van dezen nieuwen vermeerderden druk te doen uitkomen en wenschen dat onder Gods zegen dit Handhoekje meer en meer verspreid worde /

O. H. Hemelva.art 1885.

V O O R II E D E

voor den

i» K it Ht K BP MS f S^.

Dat wij thans reeds een derde oplage ter perse moeten leggen is wel het beste bewijs voor de hruikbaarlieid en het doelmatige van dit Handboekje „de derde seculiere orde van den H. Franciscus van Assisiëquot;. Daardoor worden de inzichten van Z. H. Paus Leo XIII meer en meer bevorderd, die wenscht dat de vereeniging der Derdquot; Orde van den II. Franciscus van Assisië bloeie en onder de katholieke bevolking verbreid worde.

Moge onder Gods zegen de uitgave van dit Handboekje daartoe bijdragen.

Portiuncula 188G.

I N L E I D I N G.

FRANCISCUS EN DE DERDE ORDE.

De H. Fkaxciscus werd den 26 September 1182 te Assisië , eene kleine stad van Umbrië in Italië, uit aanzienlijke ouders geboren. Van zijne geboorte , in een stal op stroo , tot zijnen dood , had zijn leven een wondervolle overeenkomst met dat van onzen goddelijkon Zaligmaker en Verlosser. Terwijl zijn vader, Petrus Bernardone, een voornaam en rijk koopman in laken , liem voor den handel opleidde, riep God hem , toen hij den ouderdom van 24 jaren bereikt had , geheel tot zijnen dienst , om aan de zaligheid zijns naasten, in de meest volkomen verzaking aan al het aard-sche , te arbeiden.

De H. Fbanciscüs gehoorzaamde aan de stem van God en der genade. Geheel doordrongen van

Inleiding.

den geest van Jezus Christus , doorliep hij bijna -wei

alle landen van Europa en drong hij door tot in \' ge\\

het Oosten om Jezus en Jezus gekruisigd te ver- kar

kondigen en de zedeloosheid te bestrijden. Zoo ] eer

groot ook waren de wonderen , die God door hem De

uitwerkte, dat, volgens den H. Bonaventura , vei

„men Franciscus naliep om hem te zien en te _l scl

hooren, als ware hij de Zaligmaker zelf geweest.quot; (,1) bei

Intusschen stichtte de H. Franciscus drie Or- in

den in de H. Kerk : De Eerste Orde of\' de Orde der „d

Minderbroeders in 12U8 ; de Tweede Orde ot\' de Oi

Orde der Arme Zusters onder de H. Clara (van l w(

daar Clarissen genoemd) in 1212 ; de Derde Orde aa

oi\' de Orde van Boetvaardigheid in 1221. . hc

o

Deze Derde Orde kwam tot stand bij gelegenheid , dat Franciscus te Poggibonzi predikte en bij zijn vriend , den godvreezenden Luchesius van

Assisië verbleef. Luchesius en zijne deugdzame ¹ ai

echtgenoote, Bona-Donna, vroegen hem dringend, n

hun eindelijk een bepaalden volmaakten levens- j\' z

regel voor te schrijven , waaraan de Heilige met h

vreugde voldeed. Deze liegel nu bestond in ^ a

eenige voorschriften van versterving, eenvoudige ci

kleeding, eenige dagelijksche gebeden enz. en t

Inleiding.

werd weldra door andere godvruchtige personen gevolgd, ja, koningen en keizers, bisschoppen, kardinalen en Pausen beschouwden het als eene eer , leden van de Derde Orde te zijn. — De Derde Orde is dan ook onderscheiden van en verheven boven elke andere Vereeniging of Broederschap ; zij is eene eigenlijke Orde ; want „Wij besluiten en verklarenquot;, zegt P aus Benedictus XIII in zijne bulle Faterna Sedis van 10 Dcc. 1725, „dat de Derde Orde wezenlijk en eigenlijk eene Orde is , die de daarvan deel makende leden van wereldlijke personen , ofschoon over de geheele aarde verspreid , in hare eenheid besluit; zij toch heeft haren eigen, van den H. Stoel goedgekeurden Kegel, haar proefjaar, hare beloften en eene kleeding volgens bepaalden vorm en stofquot;.

Ook de verzachtingen, door Z. H. Paus Leo XIII aan den Kegel toegebracht, veranderen zijnen aard niet gelijk de Paus zelf beveelt; Z. H., die er zich op beroemt lid van de Derde Orde te zijn, heeft met die verzachtingen aan te brengen, geen ander doel gehad , zooals Hij zelf verklaart, dan deze Derde Orde voor alle brave katholieken toegankelijk te maken.

Xa zooveel werken van den Franciscus tot eer van God , tot luister der Kerk , tot zaligheid der

Inleiding.

zielen , wilde God hem reeds in deze wereld be-loonen. Twee jaren vóór zijn dood, als hij op den berg Alvernia in verrukking bad , verscheen hem Jezus zelf onder de gedaante van een Sera-phijn en schonk hem do vijf H. Wonden in handen , voeten en zijde. (1)

Fraxciscus stierf den 4den October 1226 in het 45ste jaar zijns levens. In 1228 werd hij door Paus Gregorius IX op de lijst der Heiligen geplaatst.

9

Eenige verklaringen betreffende de oprichting en besturing der Derde Orde van den H. Franciscus.

De Eerste Orde van Fkaxcisctjs de Orde der Minderbvoeders, is thans in drie irvoote takken verdeeld: die der Minderbroeders-Conventueelen, der Minderbroeders-Observanten en der Minderbroeders-Kapucijnen.

De H. Frasciscus wilde, dat zijne kinderen dezer Eerste Orde zioli Minderbroeders zouden noemen; de benamingen van Franciscanen, Se-raphijnsche Orde zijn van lateren tijd en op de drie Orden van don H. Fraxciscus van gelijke toepassing.

De Minderbroeders, Conventueelen bijgenaamd, omdat zij in kloosters (Conventus) vereenigd bleven , genieten eenige voorrechten of verzachtingen, door verscheidene Pausen hun verleend in het onderhouden van den Regel van Franciscus.

De Minderbroeders, Observanten bijgenaamd, omdat zij de bovenvermelde verzachtingen niet aannamen , scheidden zich van de Minderbroeders Conventueelen af en vereenigden zich in 1517 onder één Algemeenen Overste, onder wiens gezag alle andere hervormingen: Minderbroeders-Recol-lecten , Minderbroeders-Alcantct ijnen , enz. staan, uitgezonderd :

De Minderbroeders, Kapucijnen bijgenaamd, die

Verklarisgex Derde Orde.

met het doel den Regel van Franc iscus in des-zelfs volle gestrengheid te onderhonden, zich van de Minderbroeders-Observanten scheidende en onder een eigen Algemeenen Overste veree-nigd zij li.

De leden dezer drie groote takken zijn allen wettige kinderen van den H. Fhanciscus , wiens ware en wettige opvolgers de drie Algemeene Oversten zijn en in wiens naam elk zijnen tak onafhankelijk van elkander met gelijk gezag en gelijke rechten bestuurt. Zoo verklaarden verscheidene Pausen en ten laatste i^Jius IX , z. g., 20 Juni 1862.

In de Derde Orde onderscheidt men de Eeyuliere Derde Orde en de Wereldlijke Derde Orde.

Tot de Reguliere Derde Orde behooren die kloosterlingen , die denzelfden regel volgen gelijk hij door Z. H. Leo X den liO\'¹-quot; Januari iü21 voor hen werd goedgekeurd.

De Oversten der drie takken van de Eerste Orde, alsook die der Reguliere Derde Orde , hebben , volgens verklaring van Z. H. Leo X1H , de macht eu het gezag nieuwe leden in de Wereldlijke Derde Orde op te nemen , Congregatiën op te richten en te besturen, alsmede hunnen onderdanen of anderen priesters de macht daartoe te verleenen. En deze macht hebben de Algemeene Oversten over de geheele wereld , de Provincialen voor hunne provinciën, de Gardianen voor hunne districten.

VekKlarisgex Dekde Orde. 11

De Wereldlijke Derde Orde, ofschoon één op zich zelve, is in twee klassen verdeeld, namelijki

1. Leden, die volgens het ceremoniale opgenomen zijn, tot eene congregatie behooren en onder toezicht en leiding van een geestelijken Directeur maandelijks in vergadering bijeenkomen.

Deze maandelijksche vergadering kan bij gebrek aan eene bijzondere kerk ot\' kapel, tot de Derde Orde behoorende , in eene parochie- of kloosterkerk gehouden worden. Zij, die dezelve bijwonen en de voorgeschreven oefeningen en gebeden doen, kunnen al de ailaten daaraan verbonden verdienen, ook al zouden wegens omstandigheden niet alle door het ceremoniale voorgeschreven vormen van stemming, verkiezing, enz. worden nagekomen.

2. Leden, die niet tot eene congregatie behooren, maar den Kegel afzonderlijk onderhouden.

Het is echter het uitdrukkelijk verlangen van Zijne Heiligheid , dat men zich bij eene congregatie aansluite , zoo men dit gevoegelijk kan.

In gevaar van sterven kan, volgens eene nieuwe vergunning der drie Algemeene Oversten der Eerste Orde , bij gebrek aan een gemachtigd priester, de biechtvader een novice tot de professie toelaten.

Wijl ook de Wereldlijke Derde Orde , oischoon over de geheele wereld verspreid, één is, kunnen zij, die ingekleed zijn bij de Minderbroeders Con-ventueelen , hun professie doen bij de Minderbroeders Kapucijnen of Recollecten en omgekeerd.

Verklaringen aangaande de gunsten en aflaten aan de Derde Orde verleend.

Een aflaat is eone door de H. Kerk Imiten het H. Sacrament der Biecht verleende kwijtschelding van die tijdelijke straften , welke men , na de vergeving onzer zonden, op deze wereld of in het vagevuur zou moeten afboeten.

De aflaat vergeeft alzoo niet dè zonde , dat is , de zondenschuld, ook niet de eeuwige straf, maar alleen de tijdelijke straf der reeds vergevene zonden.

De H. Kerk verleent deze volle of gedeeltelijke kwijtschelding (volle of gedeeltelijke aflaten) in gevolge hare macht van te binden en te ontbinden : .,lk zal uquot;, zoo zeide Christus aan den H. Petrus „de sleutels van bet Rijk des Hemels „geven en alles wat gij op aarde zult ontbinden , „zal ook in den Hemel ontbonden zijn.quot; (I)

Ten einde een vollen aflaat te verdienen , zijn de volgende vier voorwaarden vereischt;

]. De meeninr/ om den aflaat te verdienen. Het is voldoende en zeer aan te raden eiken morgen de meening te vernieuwen om alle aflaten te verdienen, aan welke men dien dag deelachtig kan worden.

2. In staat van genade zijn, wanneer men het laatste der voorgeschreven werken volbrengt, ten

(1) Mattli. XY1; 19.

Vekklarisges der gunsten en aflaten.

minste indien men den aflaat voor zich zeiven wil verdienen.

3. Werkelijk eu nauwkeurig die goede werken volbrengen , die tot het verdienen van den aflaat zijn voorgeschreven ; de goede wil alleen is niet voldoende.

Tot de voorgeschreven werken om een vollen aflaat te verdienen behooren gewoonlijk: eene rouwmoedige Biecht, eene H. Communie, een godvruchtig kerkbezoek en eenige gebeden (b. v. Smaal het Onze Vader en Wees gegroet en Smaal het Glorie zij den Vader, of\' een ander gebed van gelijken duur en waarde) doen tot intentie van Zijne Heiligheid.

De Biecht kan geschieden daags vóór of op den eigenlijken dag , waarop de aflaat verleend is. — Zij, die de gewoonte hebben wekelijks te biechten, kunnen met deze wekelijksche biecht alle in de week voorkomende aflaten verdienen , als zij de overige voorwaarden vervullen.

De H. Communie kan eveneens daags te voren of op den dag zeiven geschieden. Dezelfde Communie is genoeg om op een en denzelfden dag twee of meer verschillende volle aflaten, welke te zamen komen (b. v. één voor zich zeiven en de andere voor de overledenen) te verdienen ; de voorgeschreven gebeden echter moeten voor elk dier aflaten in het bijzonder verricht worden.

4. Men moet de noodige gesteltenissen der ziel hebben ; om namelijk een vollen aflaat in al zijne

14 Verklaringen der gunsten en aflaten.

uitgestrektheid voor zich zeiven te verdienen, moet men niet slechts vrij zijn van doodzonden , maar ook van dagelijksohe zonden of vrijwillige gehechtheid aan eenige zonde. Het is derhalve raadzaam zich te dier gelegenheid vooraf op te wekken tot een waar berouw over zijne zonden.

De leden der Derde Orde, al zijn zij nog novicen , kunnen alle aflaten der Derde Orde verdienen en ze allen aan de zielen des vagevuurs toevoegen.

Volgons verklaring van Z. H. Leo XIII wordt degene, die den Pauselijken zegen of Generale Absolutie geeft, tevens aan dezelfde gunst deelachtig. Eene penitentie behoeft daarbij niet te worden opgelegd.

De Pauselijke zegen en de Generale Absolutie kan aan de leden der Dorde Orde gegeven worden door :

1. De Oversten der Eerste Orde en der Reguliere Derde Orde , alsook door de priesters, wien zij deze macht hebben geschonken.

2. De Directeurs eener congregatie.

3. Den Eerw. Pater Visitator.

4. Eiken biechtvader, doch slechts in hetbijzonder.

kivoyoliek:

VAX

55. H. T* fi ii ss LEO XIIX,

OVER DKX

H. FEANCISCUS VAN ASS1SIË

EX DE

VERBREIDING DER DERDE ORDE.

Aan alle Eerbiedwaardige Broeders, Pafriarclieu, Primaten , Aartsbisschoppen en Bisschoppen der Katholieke wereld, in gunsten g-emeen-schap met den Apostolischen Stoel.

3deo mm, wm®.

Eerwaardige Broeders, heil en apostolischen zegen !

Door een zalig voorreclit mag het Christenvolk in een kort tijdsverloop de gedachtenis vieren van twee mannen , die reeds in den Hemel de eeuwige belooning der heiligheid genietend , op aarde een roemvolle schaar van leerlingen hebben nagelaten en zoo voortdurend de vrucht hunner deugden vernieuwen. Na het eeuwfeest ter eere van den H. Benedictus , den vader en wetgever der monniken in het Westen, doet zich de gel egenheid voor, op dergelijke wijze den zevenhonderdsten

16 Encycliek van

gedenkdag te vieren der geboorte van den II. Franciseus van Assisië. Niet zonder reden mogen wij in dien samenloop een werk zien der goddelijke Voorzienigheid. Want door ons den geboortedag-dier beide groote mannen te doen vieren , schijnt God de mensehen te willen vermanen, dat zij zich dezer verdiensten herinneren , en tevens inzien , hoe weinig het betaamde, dat de geestelijke Orden, door hen gesticht, op zoo onwaardige wijze vervolgd werden, vooral in die Staten, welke zij door hun arbeid, hun geest en hun ijver tot beschavingen roem brachten. Wij vertrouwen , dat deze feestvieringen aan het christelijke volk. dat de kloosterlingen immer en terecht als vrienden beschouwde, rijke vruchten zullen aanbrengen. Zooals het volk met een liefdevol en dankbaar hart den H. Benedictus vereerd heeft , zoo zal het voorzeker ook nu de gedachtenis van den H. Franeiscus met opgewektheid en feestvreugde vieren. En die edele wedstrijd in vereering zal zich niet alleen bepalen tot het land, waar de Heilige het eerste levenslicht aanschouwde , niet tot de naburige landen , die hij door zijn verblijf verheerlijkte, zich beperken , maar zich uitstrekken tot alle deelen dor aarde , waar de naam van Franeiscus is doorgedrongen of die den bloei aanschouwen zijner werken.

Zulken ijver voor een zoo heilige zaak kan niemand voorzeker meer goedkeuren dan Wij , die van onze jeugd af aan gewoon waren den

Z. H. Leo XIll.

I. Franciscus van Assisië te bewonderen en te rereeren. Wij gaan er groot op , tot de Orde fan den H. Franciscus te behooren, en meer dan sens hebben Wij met gevoelens van godsvrucht le kerk bezocht op den Alvernia. Daar vertoonde ■ich voor Ons , waarheen Wij ook Onze schreden •ichtten, het beeld van den groeten man en stemde le eenzaamheid Onzen geest tot stille overdenking.

Evenwel hoe lofwaardig die ijver ook zij, vol-ioende is hij niet. Want wij moeten wel in het 30g houden , dat die vereering den H. Franciscus het aangenaamste wezen zal, welke voor degenen, iie ze hem bewijzen , voordeelig is. En zoo zal de eer hem bewezen het vruchtbaarst zijn, wanneer de menschen zijn deugden bewonderen en tevens door zijn navolging beter pogen te worden. Doen zij dit met ijver , dan zal door Gods hulp daarin een zeer goed en afdoend geneesmiddel tegen de kwalen van dezen tijd worden gevonden. Daarom richten Wij dit schrijven tot u, Eerwaardige Broeders , nie.t enkel om openlijk getuigenis te geven van Onze vereering van den H. Franciscus, maar ook om u aan te sporen , dat gij in verceni-ging met Ons ten heil der menschheid zoudt arbeiden , om voor uw volk het bedoelde geneesmiddel te bereiden.

De Verlosser van het menschdom, Jezus Christus, is de onvergankelijke en voortdurende Bron aller genaden , die ons uit Gods onbegrensde goedheid toekomen , zoodat Hij , die eenmaal de Redder der

2

Encycliek van

wereld was, in alle tijden haar Redder blijft. „Want er is onder den hemel geen andere naam den mensch gegeven , in welken wij moeten zalig wordenquot;. (1) Wanneer derhalve het menschdom, tengevolge van de zwakheid zijner natuur of door eigen schuld op een dwaalspoor geriiakt, een bijzondere hulp behoeft om weder in het rechte spoor te komen, dan moet het zich tot Jezus Christus wenden en in Hem zijn laatste en zekerste toevlucht zien. Want zijne Goddelijke kracht is zoo groot en vermag zooveel, dat zij alle gevaren kan doen wijken en alle kwalen genezen. Zeker zal die genezing dan komen, wanneer het menschdom tot erkenning der Goddelijke Wijsheid en tot een leven naar de leer des Evangelies terugkeert. Wanneer de genoemde kwalen dreigen en de door God bestemde tijd van vertroosting is aangebroken,. dan verwekt Hij een man op aarde , een buitengewonen en uitstekenden man , aan wien Hij he: herstel van het algemeen welzijn als taak opdraagt. Zoo gebeurde het aan het einde der twaalfde eeuw en eenigen tijd later. De man voor dit groote werk was Franciscus.

Genoegzaam bekend is die eeuw met haar deugden en gebreken. Diep was het katholiek geloof de gemoederen ingedrongen. Een heerlijk schouwspel was het , zoovelen , door godsvrucht bezield, naar Palestina te zien snellen, om daar te zege-

(1) Act. IV : 12.

Z. H. Leo XIII.

iralen of te sterven. Maar reeds waren de zeden Joor losbandigheid bedorven, een vernieuwing van ien christelijken geest was noodig geworden. Het wezen van de christelijke deugd is de verheven geneigdheid van den geest om alle moeielijkheden en alle lijden te verdragen: haar zinnebeeld is liet Kruis , omdat wie Christus wil navolgen, het kruis op zijn schouders nemen moet. Met die ichting van den geest is het geringschatten verbonden van aardsche dingen en de zelfoverwinning, het gewillig en geduldig verdragen van wederwaardigheden. Eindelijk : de liefde tot God en tot de naasten is de meesteres en koningin van alle deugden. Haar kracht is zoo groot, dat allo moeielijkheden , die de plicht oplegt, verdwijnen , en ook de zwaarste lasten niet alleen draaglijk, maar zelfs zoet voorkomen.

Er heerschte een groot gebrek aan deze deugden in de 12^ll\'^J eeuw; want een aanzienlijk getal lieden waren toen geheel verslaafd aan de tijdelijke zaken, of joegen met dollen drift eer en rijkdommen na, of brachten het leven door in weelde en vermaken. Eenigen hadden allen rijkdom in handen en wendden die macht aan als werktuig van verdrukking tegenover de ellendige en verachte menigte ; en zij zeiven , die door hun stand een voorbeeld voor de menschen hadden moeten zijn, hadden de smetten der algemeene ondeugden niet vermeden. De uitdooving dor christelijke liefde had de veelvuldige en dagelijksche rampen van de ijverzucht.

Encycliek van

de afgunst en den haat tot gevolg gehad; de gemoederen waren zóó verdeeld en vijandig , dat om de minste reden naburige steden elkander beoorloogden en de burgers tegen elkander de wapenen opvatten.

\'t Was in deze eeuw, dat Franciscus verscheen. Met een bewonderenswaardige standvastigheid en een daaraan beantwoordenden eenvoud van zeden, beijverde hij zich door woord en daad het verheven beeld der christelijke volmaaktheid onder de oogen der verouderde wereld te plaatsen. Inderdaad , evenals de gelukzalige vader Dominicus Guzman in die dagen de ongeschondenheid der goddelijke leer verdedigde en, gewapend met den fakkel der christelijke wijsheid, de verdorven dwalingen der ketterijen terugwierp, evenzoo verkreeg Franciscus, door God tot groote daden geïeid, de genade om de Christenen tot de deugd aan te zetten , en tot de navolging van Christus hen terug te brengen , die langen tijd en veel waren afgedwaald. Voorzeker was het niet door toeval , dat deze evangelische raadgevingen de ooren van den jongeling bereikten : Gij zult noch goud noch zilver bezitten, noch geld in uwe gordels, noch reiszak , noch twee kleederen , noch voetzolen , noch wandelstok. (1) Eu verder : Wilt gij volmaakt zijn, verkoop alles wat gij hezit, geef er den prijs van aan den arme en volg mij. (2)

(1) JIatth. X: 9—10. (2) Matth. XIX: 21.

Z. H. Leo XIII. 21

Dozen raad uitleggende als rechtstreeks tot hem gericht , maakt hij zich terstond van alles los, verandert van gewaad, aanvaardt de armoede als genoote en gezellin voor zijn verder leven, en neemt het besluit, dat deze groote voorschriften van deugd , welke hij met edelen en verheven geest had omhelsd, de grondregels zullen zijn van zijn Orde. Van dien tijd af ziet men hem , te midden der zoo groote verwijfdheid en der overdreven weekelijkheid, die hem omringt, op dezen ruwen en moeie\'ijken weg voortschrijden: hij bedelt zijn voedsel van deur tot deur, en de beleedigendste spotternijen van een dwaas gepeupel verdraagt hij niet alleen, maar hij zoekt die met bewonderenswaardige gretigheid. Ongetwijfeld, hij had de dwaasheid van het Kruis van Christus omhelsd , en hij beschouwde haar als absolute wijsheid; en daar hij verder was doorgedrongen in het begrip dezer verheven mysteriën, zag en besefte hij , dat hij in niets beters zijn roem kon stellen.

Met liefde voor het Kruis drong in het hart van Franciscus eene brandende christelijke liefde, die hem aandreef, den christennaam met ijver te verbreiden, zelfs met blootstelling van zijn leven aan de grootste gevaren. Hij omvatte alle menschen in deze liefde , doch vooral had hij de armen en geringen lief, zoodat hij het meeste behagen scheen te vinden in hen , die gewoonlijk door anderen werden vermeden of hoogmoediglijk veracht. Zoo doende bewees hij groote diensten aan

Excycliek van

de broederlijke liefde , door welke Jezus Christus, haar herstellende en vervolmakende , van het ge-heele menschdom als één huisgezin heeft gemaakt, gesteld onder het gezag van God , aller gemeen-schappeljjkcn Vader.

Door zoovele deugden, en vooral door een zeldzame gestrengheid van leven, legde deze zoo heilige man er zicli op toe , in zich zelven , zooveel hjj vermocht, het beeld van Jezus Christus terug te geven. Een keuteeken dor goddelijke Voorzienigheid schijnt men ook hierin te moeten zien , dat het hem gegeven was, zelfs in uiterljjke zaken op den Verlosser te gelijken. Evenals Jezus Christus namelijk, werd Pranciscus geboren in een stal, en had als pasgeborene, gelijk Jezus , tot bed de aarde , bedekt met een handvol stroo. Naar men zegt, werden op dat oogenblik hemelsche koren van engelen en gezangen in de lucht gehoord, welke de gelijkenis nog treffender maakten.

Gelijk Christus de Apostelen , zoo voegde hij zich eenige uitgelezen mannen toe , aan wie hij gelastte als boden van den ehristeljjken vrede en het eeuwige heil de verschillende landen te doorkruisen. Van alles verstoken, uitgejouwd door de zijnen verloochend , had hij ook dit nog met Jezus Christus gemeen, dat hij zelfs geen steen wilde, om er zijn hoofd op neer te leggen. Hierbij komt nog deze hoogste trek van gelijkenis , dat hij op den berg Alvernia , als op zijn Calvarie berg, door een tot dan toe ongehoord wonder, als

Z. H. Leo XIII.

het ware de kruisiging onderging, en de indrukken der heilige stigmata in zijn lichaam ontving.

Wat Wij hier vermelden , is niet minder verheven door de wonderbare toedracht als beroemd door de lofprijzingen der eeuwen. Toen de H. Francisous in een van liefde brandende beschouwing der wonden van den Zaligmaker verslonden was , en in zich haar smartelijke uitwerking verlangde te gevoelen en als het ware dorstend scheen te drinken , vertoonde zich eensklaps een van den Hemel gedaalde engel voor hem ; van dezen straalde een geheime kracht uit, en Franciscus voelde zijne handen en voeten als met nagelen doorboren en den steek van een scherpe lans in zijne zijde. Van toen af blaakte zijne ziel van liefdegloed; tot aan het einde zijns levens droeg hij de levende indrukselen van de wonden des Zaligmakers.

Dergelijke wonderen, welke eerder moesten gevierd worden door de taal van engelen dan door die van menschen , toonen voldoende hoe groot en waardig de man was , door God uitverkoren om zijn tijdgenooten tot;de christelijke zeden terug-te roepen. Zeker , in den tempel van den H. Da-mianus was het een meer dan menscheljjke stem die door Franciscus werd gehoord en tot hem zeide: „Gra, steun mijn wankelend Huis.quot; Niet minder bewondering verdient het hemelsche visioen, dat Innocentius III heeft gehad , en waarin het dezen toescheen , Franciscus met zijne schouderen de met instorting dreigende muren der basiliek

Encycliek van

van Latranen te zien steunen. Het doel en de zin van dit wonder zijn gebleken: het beteekende, dat Franciscus in dien tijd een vaste stut en zuil moest zijn voor de christelijke maatschappij. En inderdaad aarzelde hjj niet zich aan het werk te zetten.

De twaalf die zich het eerst onder zijne leiding stelden, waren als een klein zaadje, dat, door de genade Gods en onder de bescherming des Pausen, weldra bleek te veranderen in een vruchtbaren oogst. Nadat zij heiliglijk waren gevormd naar het voorbeeld van Christus, verdeelde Franciscus onder hen de verschillende streken van Italië en Europa, om er het Evangelie te prediken; zelfs droeg hij eenigon hunner op tot Afrika door te dringen. Zjj gehoorzamen — arm , onwerend en onbeschaafd vermengen zij zich met het volk; op kruiswegen en pleinen , zonder kansel of vertoon van taal , manen zij do menschen aan tot geringschatting van de aardsche goederen en tot de gedachte aan het toekomstige leven. En wonderbaar waren de vruchten van hot streven óier in schijn zoo geringe werklieden. Een groote menigte, begeerig om hen te hooren , stroomde naar hen toe, men begon alsdan zijne zonden te beweenen, de beleedigingen te vergeten en, door het bijleggen der twisten, tot gevoelens van vrede terug te keeren. \'t Is ongelooflijk, hoe gretig, met welken onweerstaanbare!! aandrang des gemoeds de volksmassa zich tot den H. Franciscus voelde getrokken. Zij volgde hein in dichte scharen, overal waar hij

Z. H. Leo XIII.

ging, en niet zelden richtten uit de bevolkte steden en dorpen de gezamenlijke burgers gemeenschappelijk tot hem de bede, dat hij hen onder zijn regel zou opnemen.

Aan dit verlangen dankt de Derde Orde van Franciscus haar ontstaan , waarin de heilige man eiken stand , eiken leeftijd , elk geslacht opnam , zonder daardoor de banden van \'t huisgezin of van tijdelijke bezigheden te verbreken. Die Orde werd door hem wijselijk voorzien met regels , die hij niet zoozeer aan zich zeiven als wel aan de wetten des Evangelies ontleende, en die geen Christen te zwaar kunnen voorkomen. Immers zij behelzen niet anders dan de verplichtingen om aan de voorschriften van God en der Kerk te gehoorzamen ; partijschappen en twisten te vermijden ; eens anders goed te eerbiedigen ; slechts voor de verdediging van godsdienst en vaderland de wapenen op te vatten; zedig te zijn in leefwijze en kleeding ; de weelde te ontvluchten; de gevaarlijke aanlokselen van dans en spel te vermijden.

Het valt licht te begrypen, dat heilrijke gevolgen voortkwamen uit eene instelling, die, reeds in zich zelve nuttig, zoo uitnemend geschikt was om den storm dier tijden te bezweren. — Voor dat nut pleiten zoowel de Broederschappen van denzelfden aard uit de Dominicaner en andere Orden ontstaan, als de uitslag, waarmede de derde regel van Franciscus werd opgericht. Inderdaad, alom van de laagste tot de hoogste klassen , ontstond

Encycliek van

er een streven , een ijver, een wedstrijd om in dien regel van Franciseus te worden aangenomen. Lodewijk IX, Koning van Frankrijk, en Elisabeth, Koningsdochter van Hongarije , behoorden tot de eersten , die er naar trachtten; in den loop der tijden werden zij gevolgd door vele pausen , kardinalen , bisschoppen , koningen en vorsten, die allen het kleed van Franciscus niet onvereenigbaar rekenden met hunne waardigheid. De leden van de derde Orde gaven blijk zoo van hun vroomheid als van hun moed om den katholieken godsdienst te beschermen : en hebben zij om die deugden te lijden gehad van de afgunst der goddeloozen, nooit heeft het hun ontbroken aan de goedkeuring van verstandige en brave mannen, welke goedkeuring eervol en eeniglijk te verlangen is. Ja. Gregorius IX, Onze Voorganger, wenschte hen in \'t openbaar geluk met hun geloof en hun kracht, en aarzelde niet hen door zijn gezag te verdedigen en hun den eerenaam van Strijders voor Christus, van andere Machabeën toe te kennen. En die lof was niet overdreven. Die Orde immers was een machtige steun der maatschappij : hare leden streefden er naar, op het voorbeeld en het voorschrift van hun stichter , volgens hun vermogen de sieraden der christelijke deugd in den Staat te doen herleven. Ongetwijfeld door hun toedoen, door hun voorbeelden, zijn dikwijls de twisten der partijschappen uitgedoofd of in hevigheid verminderd; is menigmaal het zwaard aan de opgezweepte

Z. H Leo XIII.

menigte ontrukt; is menige oorzaak van oneenig-heid en verdeeldheid weggenomen ; menige leniging voor ellende en verlatenheid bereid ; is de wellust gebreideld , die de fortuinen verslindt en het werktuig is van het bederf. De huiselijke vrede , de openbare orde, de reinheid en verzachting der zeden , het recht gebruik van en de eerbied voor den eigendom , de beste waarborgen voor beschaving en geluk , als uit hun stam ontsproten zij aan dien derden regel der Franciscanen; en Europa is het behoud dier goederen voor een aanzienlijk deel aan Franciscus verschuldigd.

Meer evenwel dan eenig volk heeft Italië aan Franciscus te danken ; vooral het tooneel van zijn deugden, heeft Italië \'t meest zijn weldaden genoten. En wel in een tijd , waarin zoovelen om zoo menig belang strijd voerden , was hij het altijd, die den ongelukkige en verlatene de hand ter hulp aanbood: rijk in zijn uiterste armoede , hield hij nimmer op de ellende van anderen te verlichten , en dacht niet aan zich zeiven.

Zoet klonk in zijn mond de nieuwe taal van zijn vaderland : de macht zijner liefde en zijner poëzy tevens sprak hij uit in liederen , voor het volk bestemd, maar die een later en geleerd nageslacht heeft bewonderd. Bij den naam van Franciscus heeft een bovenmenschelijke bezieling , een geestdrift onze landgenooten aangegrepen, en in het vereeuwigen van zijn daden wedijverden penseel en beitel en graveerstift onzer grootste meesters.

Encycliek van

Alighieri heeft hem bezongen in verzen zoo verheven als zoetvloeiend; Cimabue en Giotto hebben met de verven van Parrhasius zijn daden vereeuwigd ; de groote bouwmeesters hun talenten gewijd öf aan de versiering der grafstede van den armen man , of aan den tempel van „Maria der Engelenquot;, de getuige van zoovele en zoo groote wonderen. Naar die beide tempels komen van alom ontelbaren heen , om den vader der armen te vereeren , die zich van alle menschelijke dingen beroofde, maar wien in ruime en overvloedige mate de gaven der goddelijke goedheid zijn toegestroomd.

Duideljjk is het derhalve, dat de christelijke en burgerlijke samenleving aan dien enkelen man ■onnoemelijk veel heeft te danken. Maar dewjjl zijn geest, geheel en bij uitnemendheid christelijk, voor alle tijden en plaatsen even heilzaam is, valt er niet aan te twijfelen, of ook in onzen tijd zullen de instellingen van Franciscus zegenrijk werken. Te meer wijl op meerdere punten overeenkomst tusschen dezen tijd en dien van Franciscus bestaat. Evenals in de twaalfde eeuw, zoo ook is nu de goddelijke liefde niet weinig verflauwd ; deels door onwetendheid, deels door zorgeloosheid, wordt menige christenplicht verwaarloosd. Eenzelfde drift, eenzelfde toeleg om zich de gemakken des levens te verschaffen , om gretig de genoegens na te jagen. Door wellust beheerscht, verkwist men zijn eigendom, maar be-

Z. H. Leo XIII.

t eens anders goed; men spreekt luide van broederschap, maar voegt geen daad bij de woorden. Eigenbaat, ziedaar de drijfveer; de zuivere liefde voor de geringen en armen gaat hoe langer zoo meer verloren. In Franeiscus\' tijd had de veelvoudige ketterij der Albigensen , door de menigte tegen de maoht der Kerk aan te hitsen, tegelijk de rust der Staten verstoord en den weg gebaand tot een zeker soort van Socialisme. En in onze dagen hebben zich weder talrjjker de begunstigers en voortplanters van het Naturalisme verheven, die hardnekkig aan de Kerk alle gezag ontzeggen, en, geljjk van zelf spreekt, niet halverwege blijven staan , maar ook het burgerlijk gezag niet sparen; geweld en opstand van het volk goedkeuren; den grond tot algemeen eigendom verklaren ; de hartstochten vleien van degenen die niet bezitten , en de grondslagen van het huisgezin en den Staat ondermijnen.

Bjj zoo vele en zoo groote gevaren is het u ongetwijfeld duidelijk. Eerwaarde Broeders, dat onze hoop zich met recht vestigen kan op de instellingen van Franeiscus, wanneer zij in hun vroegeren toestand worden hersteld. — Bloeiden zij , dan zou ook van zelf geloof en liefde en alle christendeugd een hoogen trap van bloei bereiken ; dan zou de ongeoorloofde zucht naar vergankelijk goed wijken, en zou \'t niet moeielijk vallen — wat aan velen een zware en ondraaglijke last toeschijnt — zijn begeerten met kracht te onder-

o-cert

Encycliek van

drukken. Door de banden van waren broedermin verbonden, zouden de menschen elkaar beminnen, en passenden eerbied hebben voor de armen en ongelukkigen, als dragende in zich het beeld van Christus. Verder ; zij . die geheel doordrongen zijn van den christelijken geest, rekenen het zich ten plicht aan de wettige overheden te gehoorzamen en eens anders rechten te eerbiedigen; door dien geest worden op de zekerste wijze alle verkeerdheden op dit gebied met den wortel uitgeroeid , als het geweld, de beleedigingen , het altoos verlangen naar iets nieuws, de nijd tusschen de verschillende klassen der samenleving : allen oorzaken en wapenen tevens van het socialisme. — Eindelijk het groote vraagstuk, dat reeds zooveel arbeid vorderde van de beoefenaars der staatswetenschap: de verhouding van rijken en armen, zal het best worden opgelost door de vaste overtuiging, dat de armoede g^en schande is; dat de rijke barmhartig en vrijgevig ; de arme met zijn lot en handwerk tevreden wezen moet, en dat, daar geen van beiden voor deze vergankelijke goederen is geschapen, de arme door geduld, de rijke door milddadigheid den hemel moet verwerven.

Om deze redenen was het reeds lang Onze vurige wensch , dat iedereen naar zijn vermogen zich mocht toeleggen op de navolging van Fran-ciscns van Assisië. En daarom, gelijk Wij voor. heen altijd voor de derde Orde van dien Heilige een bijzondere belangstelling hebben gekoesterd,

Z. H. Leo XIII.

zoo vermanen Wij nu , door Gods oneindige goedheid tot het Opperpriesterschap verheven, bij deze zeer geschikte gelegenheid, de Christenen , dat zij zich beijveren in die heilige strijdmacht van Jezus Christus zich te doen opnemen. Keeds worden er alom gevonden van beider kunne , die mot blijden geest het voetspoor volgen van den Seraphijnschen Vader. Hun voorbeeldigen ijver prijzen quot;Wij en keuren Wij ten hoogste goed, terwijl Wij wensehen, dat, vooral door uwe medewerking , Eerwaardige Broeders, het getal derzulken meer en meer moge toenemen. En met deze vermaning mogen Wij vooral ook een andere niet achterhouden : dat namelijk zij , die zich met de insigniën der boetvaardigheid hebben bekleed , zich hot toonbeeld voor oogen stellen van hun h\'eiligen Stichter, en er naar streven dit te bereiken. Immers , zonder dit zou het eerste hun niets baten. Derhalve .stelt uwe pogingen in het werk , dat de derde Orde bekend worde en naar waarde geschat; zorgt dat zij , die met het bestuur der zielen belast zijn , het volk met haren aard bekend maken , verklaren , hoe gemakkelijk een ieder er deel aan kan nemen , wat groote voordeden zij tot het heil der zielen waarborgt, hoeveel zegen zij zal aanbrengen zoowel voor den mensch in het bijzonder als voor do samenleving. Te meer moet gij daartoe uwe krachten inspannen, naarmate de leden der eerste en tweede Orde van Franciscus onder zwaarder vervolging in deze

Encycliek van Z. H. Lbo XIII.

dagen gebukt gaan. O mochten zij , verdedigd door de voorspraak van hun Stichter , weldra krachtig en bloeiend uit zooveel beproeving te voorschijn treden! Wij vragen die deelneming en verwachten haar niet recht vooral van de bewoners van Italië , wien de liefde voor hetzelfde vaderland en een grootere toevloed van ontvangen weldaden ook duurder verplichtingen en hartelijker dankbaarheid jegens Franciscus opleg-sren. En zoo zou nog na zeven eeuwen Italië\'s

o o

volk en gansch de christenwereld van beroering tot kalmte komen , van het verderf tot de redding, en het danken aan den man van Assisië. Dat zullen wij gezamenlijk, in deze dagen vooral, Franciscus smeeken ; dat zullen wij zoeken te verkrijgen van de Allerzaligste Maagd en Moeder Gods Maria, die de liefde en trouw van haren dienaar altijd door hare hemelsche bescherming en bijzondere gunsten heeft beloond.

Intusschen geven Wij u, Eerwaardige Broeders, en uwe geestelijkheid , benevens aan het hun toevertrouwde volk den apostolischen zegen, als onderpand der hemelsche gunst en als bewijs van Onze bijzondere genegenheid.

Gegeven te Rome bij St. Pieter, 17 Sept. 1882, in het vijfde jaar van Ons Pausschap.

LEO P. P. XIII.

33

APOSTOLISCHE CONSTITUTIE

BETREFFENDE DEN

REGEL DER SECULIERE DERDE ORDE

H. FRANCISCUS.

LEO, BISSCHOP, 1 gt;i- «lei- dienaren Gods,

ter eeuwige gedachtenis.

De barmhartige Zoon Gods, die, den menechen een zoet juk en een lichten last opleggende, in het leven en de zaligheid van allen vooi\'zien heeft, liet de Kerk, door Hem gesticht, erfgename zijner macht en zijner goedertierenheid , opdat de weldaden , die Hij ons verworven had , door allo eeuwen heen met dezelfde liefde zouden worden uitgereikt. En daarom, gelijk in al de handelingen en geboden van Jezus Christus , in geheel zijn leven die zoete wijsheid, en die grootheid eener onoverwinbare goedheid uitschenen , zoo bemerkt men ook in al de instellingen van het christen gemeenebest eene wonderbare toegevendheid en zachtheid , zoodat de Kerk hierin zelve eene duidelijke gelijkenis uitdrukt met God, „die liefde is.quot; (1)

(1) I JOAS. IV: 16.

3

34 Apostolische Constitutie der

Welnu, het zonderlinge ambt dier moederlijke goedheid bestaat inderdaad hierin, dat zij , zooveel mogelijk , de wetten wijselijk schikt naar de tijden en de zeden; en dat zij in de voorschriften en de verplichtingen altijd eene opperste rechtmatigheid behoudt. Deze standvastige liefde ver-eenigd met de wijsheid laat aan de Kerk toe, de volstrekte en eeuwige onveranderlijkheid der leering te verbinden met voorzichtige veranderingen in de gebruiken.

Daar Wij in het uitoefenen der Pauselijke macht Onzen geest en Onze ziel naar deze grondregels voegen, beschouwen Wij het als Onzen plicht een rechtmachtig oordeel over den aard der tijden te vellen, en alles te onderzoeken, opdat de moeielijkheden niemand afkeeren van de beoefening der deugd , die zoo voordeelig is. Thans hebben Wij goedgevonden de Instelling der Seculiere of wereldlijke Derde Orde var, den H. Franciscus aan dien regel te onderwerpen, en zorgvuldig te beslissen of de wetten daarvan een weinig moesten verzacht worden, ter oorzaak van de veranderde tjjden.

Deze roemvolle instelling van den H. Yader Franciscus hebben AVij aan heel de Katholieke wereld vurig aanbevolen in den brief Auspicato, gegeven den 17 September van verleden jaar. Wij schreven dien alleenlijk met het inzicht en het bijzonder doel, om ten bekwamen tijde, door Onze uitnoodiging , zoovele zielen mogelijk tot de

Seculiere Derde Orde.

christeno heiligheid terug te roepen. Want de voornaamste oorsprong der kwalen , die de wereld overvallen, en der gevaren die zij vreest, is de verwaarloozing der christelijke deugd; de menschen kunnen die kwalen niet genezen , en die gevaren niet afwenden, tenzij op voorwaarde van in het openbaar en in het bijzonder den terugkeer tot Jezus Christus te verhaasten , „Die voor eeuwig zalig maken kan degenen , welke door Hem tot God gaan.quot; (1)

Al de regelen van den H. Franciscus steunen op de onderhouding der geboden van Jezus Christus ; de zeer H. Insteller had niets anders voor oogen, dan dat men in zijne instellingen, als in een soort van oefenschool, zich met meer nauwgezetheid op het christelijke leven zou toeleggen. Ongetwijfeld, de beide eerste Orden van den H. Franciscus zijn tot de beoefening der verhevene deugden ingericht en streven naar iets, dat nog meer volmaakt, meer goddelijk is; doch zij zijn slechts voor weinigen toegankelijk, voor degenen namelijk, wien het door Gods genade gegeven werd, de heiligheid der Evangelische raden met eene bijzondere vurigheid to betrachten. Maar de Derde Orde is ingesteld en geschikt voor de groote menigte. De herinneringen van het verleden en de ondervinding van het tegenwoordige bewijzen hoe krachtig zij is , om do zeden rein , zuiver en godvruchtig te maken.

(1) Hebr. VII : 25.

36 Apostolische Cosstitutie der

Wij moeten dank zeggen aan God, den Ingever en den Ondersteuner van goeden raad , dat het christenvolk de ooren niet gesloten heeft voor Onze opwekkingen. Wat meer is , uit talrijke landen bericht men Ons den voortgang der godsvrucht tot den H. Franciscus van Assisië, en het toenemend getal dergenen , die vragen om in de Derde Orde te treden. ïen einde die beweging nog meer te begunstigen, hebben Wij besloten. Onze aandacht te vestigen op de oorzaken , welke dat heilzame verlangen der zielen eenigszins zouden kunnen beletten of vertragen.

Vooreerst nu bevonden Wij , dat de Regel dei-Derde Orde , zooals hij door Onzen voorzaat Ni-colaus IV, in zijne Apostolische Constitutie Supra montem , den 15 Augustus 1289 goedgekeurd en bevestigd is, niet meer volkomen beantwoordt aan de hedendaagsche tijden. Ook , daar deszelfs voorschriften zonder al te groote moeite en last niet kunnen gevolgd worden, heeft men tot hiertoe, op aanvraag der leden, van vele voorschriften des Regels moeten ontslaan, hetgeen, zooals men gemakkelijk begrijpt, niet kan geschieden zonder nadeel der algemeene regeltucht.

Er was bovendien in dit genootschap nog eene andere zaak, die Onze aandacht tot zich trok. De Pausen van Rome, Onze voorgangers, die de Derde Orde van haar begin af bijzonder genegen waren , hebben aan de leden groote en talrijke aflaten geschonken tot voldoening voor

Seculiere Derde Orde. 37

hunne zondenschulden. Met verloop van tijd werd het moeielijk deze gunsten juist te bepalen : de echtheid der pauselijke aflaten. de dag daartoe aangewezen , en de aard derzelven , werden dikwijls betwist. Dit kwam voorzeker niet hiervan , dat de Apostolische Stoel hieromtrent iets te wen-schen overliet; Paus Benedictus XIV, onder anderen, in zijne Constitutie Ad Hornanum Ponti-ficem, van den 15 Maart 1751, heeft een einde gemaakt aan de vorige twijfels; maar sedert dien tijd zijn er wederom andere in groot getal opgerezen.

Deze zwarigheden overwegende besloten Wij , eenige Kardinalen van de Vergadering der Aflaten en der Reliquieën aan te stellen , om zorgvuldig den oorspronkelijken regel der leden van de Derde Orde na te gaan, alsook om de Aflaten en Voorrechten te onderzoeken , en , na rijp beraad , Ons te kennen te geven, wat naar hun oordeel moest behouden of veranderd worden uit hoofde van het verschil der tijden. De zaak werd onderzocht volgens Ons bevel; en de Kardinalen stelden Ons voor, de oude wetten te verzachten en ze met de hedendaagsche gebruiken overeen te brengen, door eenige hoofdstukken te wijzigen. Wat de aflaten aangaat, om allen twijfel onmogelijk te maken , en alle gevaar te vermijden van tegen het recht te handelen , dachten zij dat Wij , naar het voorbeeld van Benedictus XIV, wijs en voorzichtig zouden doen , met al de Aflaten, tot hiertoe gegeven , te herroepen en af te schaffen ; en geheel

Apostolische Constitutie.

op nieuw eenige anderen aan dit genootschap toe te kennen.

Bijgevolg, tot welzijn en voordeel voor da toekomst , tot meerdere glorie Gods , tot aanmoediging van de godvruchtigheid en den ijver voor alle deugden, vernieuwen en bekrachtigen Wij door de tegenwoordige brieven krachtens ons Apostolisch gezag don Regel der zoogenaamde wereldlijke Derde Orde, zooals hij hieronder volgt. Men meene echter niet, dat er hierdoor iets veranderd is aan den aard zeiven dezer Orde : Wij willen, dat zij in haar geheel en onveranderd bewaard lilijve. Daarenboven willen Wij en stellen Wij vast, dat de leden de kwijtschelding dei-straften of aflaten en de voorrechten genieten, die in de hierachter staande lijst opgenoemd zijn, en doen Wij geheel en al te niet al de aflaten en voorrechten, welke de Apostolische Stoel , ten allen tijde , op welkdanige wijze ook , tot hiertoe aan dit genootschap had verleend.

39

:e E Gr E L

DER

Seculiere Derde Orde van den H. Franciscus.

HOOFDSTUK I.

Annneminf/, Proefjaar , Professie.

1. Niemand kan in de Derde Orde worden aangenomen, tenzij hij den vollen ouderdom van 14 jaar bereikt hebbe. Daarbij moet hij van een stichtend gedrag en vredelievend zijn , vooral ook oprecht katholiek geloovig en rechtzinnig onderworpen aan de Roomsche Kerk en den Aposto-lisehen Stoel.

2. Gehuwde vrouwen kunnen niet aangenomen worden zonder medeweten en toestemming van den man; en indien er eene uitzondering op dezen regel moet gemaakt worden, hoeft de biechtvader daarover te beslissen.

3. De leden van dit Genootschap moeten, zooals gebruikelijk is, het klein schapulier en het koord dragen ; zonder dat zijn zij beroofd van -de voorrechten en gunsten daaraan verbonden.

4. Wie in do Derde Orde wordt aangenomen, moet een noviciaat van een jaar doen; daarna wordt hij tot de professie in de Orde opgenomen, volgens den regel belovende de geboden van God te onderhouden, aan de Kerk te gehoorzamen en de opgelegde boete te volbrengen, indien hij in iets aan zijne professie te kort blijft.

Reoel dek Seculiere

HOOFDSTUK II.

Levenswijze.

1. De leden van de Derde Orde moeten in geheel hunne levenswijze en kleeding, met terzijdestelling van alle weelde en pracht, dien regel der middelmaat in acht nemen , welke ieder volgens zijnen staat past.

2. Zij zullen zich met de meeste omzichtigheid verwijderd houden van dansgezelschappen , te vrijzinnige tooneelvoorstellingen en slemppartijen.

3. In eten en drinken moeten zij de matigheid onderhouden en zich niet aan tafel nederzetten of er van opstaan, zonder Grod met eerbied en dankbaarheid te hebben aangeroepen.

4. Ze moeten vasten op den dag vóór de feesten der Onbevlekte Ontvangenis van Maria en van den H. Franciscus. (1) Daarenboven is het zeer loffelijk , volgens het oud gebruik der leden van de Derde Orde op Vrijdag te vasten en \'s Woensdags vleesch te derven.

5. Elke maand zullen zij biechten en de H. Communie ontvangen.

6. De leden der Derde Orde, die tot den geestelijken stand behooren en dagelijks de Getijden lezen, zijn in dat opzicht tot niets anders verplicht. (2)

(1) Wanneer deze feesten op een Maandag vallen, vast men niet des Zondags maar Zaterdags te voren.

(2) Ipsis licet, modo non sint choro adstricti, uti Breviario Franciscano; ita declaravit Leo XIII, 7 Jul. 1883. Cfr. Nouv. Revue Theologique XV. p. 674.

Derde Orde.

De seculiere leden of leeken, die noch de groote Getijden , noch de kleine Getijden der H. Maagd lezen, zijn gehouden dagelijks twaalfmaal het Onze Vader, Wees gegroet en Glorie zij den Vader te bidden, tenzij ze door ziekte hierin verhinderd worden.

7. Die een testament te maken hebben, moeten het bijtijds doen.

8. In het dagelijksch leven moeten de leden der Derde Orde er zich op toeleggen aan anderen een goed voorbeeld te geven en de oefeningen van godsvrucht en goede werken te bevorderen. Boeken en dagbladen, die de deugd kunnen kwetsen, mogen zij niet in huis toelaten noch ze aan hunne onderhoorigen laten lezen.

9. Onder elkander en jegens anderen moeten zij de liefde en welwillendheid onderhouden. Overal waar zij kunnen , moeten zij trachten de oneenig-heden te stillen.

10. Buiten noodzakelijkheid mogen zij geen eed doen. Ze moeten zich onthouden van onzuivere woorden en onbetamelijken scherts. Des avonds zullen zij hun geweten onderzoeken of ze soms eene fout daartegen bedreven hebben : en in dat geval moeten zij die door boetvaardigheid herstellen.

11. Dagelijks zullen zij, als dit gevoegelijk kan geschieden , de H. Mis bijwonen. Zij zullen dó maandehjksche Vergaderingen, welke de bestuurder zal hebben aangekondigd , bijwonen.

12. De leden zullen, ieder volgens zijn ver-

Regel der Seculiere

mogen, iets bijdragen tot een fonds, om de armste leden, vooral in ziekte , te ondersteunen , of om in het behoorlijk verrichten van den goddelijken dienst te voorzien.

13. Do bestuurder zal de zieke leden der Orde bezoeken of iemand in zijne plaats zenden om dat liefdewerk te verrichten. Is de ziekte gevaarlijk, dan geeft hij de noodige vermaningen eu raad, opdat de zieke bijtijds schikkingen make ter zuivering der ziel.

14. Do leden der Derde Orde van de plaats en die daar tijdelijk verblijven, zullen de uitvaart van den overledene bijwonen en tot lafenis zijner ziel het derde gedeelte van den H. Rozenkrans of het Rozenhoedje bidden. De priesters zullen in de H. Mis, en de leeken, na, zoo zij kunnen, de H. Communie ontvangen te hebben, godvruchtig bidden voorde eeuwige rust van den overleden medebroeder.

HOOFDSTUK III.

\'Bedieningen , Bezoek , Regel,

1. De verschillende ambten of bedieningen worden in de vergadering der leden voor drie jaren gegeven. Niemand raag ze zonder gegronde redenen weigeren of ze nalatig uitoefenen.

2. Degene, die met het toezicht over de Tertiarissen belast is en Visitator genoemd wordt, moet zorgvuldig onderzoeken , of de Regel goed wordt onderhouden. Te dien einde zal hij jaarlijks, en zoo noodig meermalen, ambtshalve de plaatsen

Derde Orde.

bezoeken , waar vereenigingeii zijn gevestigd en eene vergadering beleggen, waarbij hij de Oversten »n al de leden zal doen tegenwoordig zijn. Indien Ie Visitator iemand tot zijn plicht roept, lietzij ;loor eene vermaning, hetzij door een bevel of jane heilzame straf, moet deze zich ootmoedig onderwerpen en de boetedoening niet weigeren.

3. De Visitators worden gekozen uit de eerste Orde der Minderbroeders, of uit de Reguliere Derde Orde van Franciscus , en aangesteld door de Custodes of Gardianen, als zij er toe verzocht worden. Geen leek mag het ambt van Visitator uitoefenen.

4. De leden, die niet gehoorzamen en een twaad voorbeeld geven , zullen tot driemaal toe vermaand worden, en zoo ze zich daarna nog niet onderwerpen, uit de Orde worden verwijderd.

5. Men wete, dat de fouten tegen den Kegel begaan, uit zichzelve geen zonden zijn , tenzij ze daarenboven strijden tegen de wetten van God of van de H. Kerk.

6. Indien iemand eenige voorschriften van dezen regel om gewichtige en wettige reden niet kan onderhouden, zal het geoorloofd zijn hem hiervan te ontslaan of met omzichtigheid deze voorschriften te veranderen. Hiertoe zijn de gewone Oversten der Franciscanen , zoowel van de Eerste als-vau de Derde Orde, alsmede bovengenoemde Visitators bevoegd en gemachtigd.

44

LIJST DER AFLATEN EN VOORRECHTEN,

HOOFDSTUK I.

Volle aflaten.

De leden der Derde Orde van beider geslacht bunnen, na volgens Christelijk gebruik gebiecht en gecommuniceerd te hebben , een vollen aflaat verdienen op de volgende dagen en voorwaarden

1. Op den dag hunner aanneming.

2. Op den dag hunner professie.

3. Op den dag, dat zij de maandelijksche ver gadering of conferentie bijwonen, mits zij eene kerk of openbare bedeplaats godvruchtig bezoeken -en daar volgens gewoonte bidden tot welzijn der H. Kerk.

4. Op den 4 October, feestdag van den H. Vader Franciscus , den insteller der Orde den 12 Augustus, feest der H. Clara van Assisië moeder der Tweede Orde; den 2 Augustus, feestdag van O. L. Vrouw ter Engelen (Portiuncula) alsook op het Patroonfeest der kerk , waarin het ■Genootschap der Derde Orde opgericht is, mits :zij die kerk godvruchtig bezoeken en daar volgens gebruik bidden tot welzijn der H. Kerk.

5. Eens in de maand , op een dag naar ieders verkiezing, op voorwaarde dat zij eene kerk of ■openbare bidplaats godvruchtig bezoeken, en daar eenigen tijd bidden volgens de inzichten van Z. H. den Paus.

G. Zoo dikwijls zij, tot verbetering des levens.

Lijst der Aflatejj est Voorrechten. 45-

leht achtereenvolgende dagen geestelijke oefenin-ren houden, en daaronder godvruchtige ovenve-ringen doen.

7. In het uur des doods , indien zij derr [I. Naam Jezus aanroepen , ten minste met het lart, als zij niet meer kunnen spreken. Zij uilen dezelfde gunst genieten , indien zij alsdan niet kunnen biechten en communiceeren, doch berouw hebben over hunne zonden.

Tweemaal in het jaar kunnen zij een Vollen Aflaat verdienen door den Pauselijken Zegen te ontvangen , op voorwaarde dat zij een gebed tot intentie van Z. H. doen. Op dezelfde voorwaarde wordt hun deze Aflaat toegestaan, wanneer zij de zoogenaamde generale Absolutie, dat is den Zegen, ontvangen op de navolgende dagen (1): 1° Kerstmis , 2° Paschen , 3° Pinksteren, 4° het feest van het Allerheiligste Hart van Jezus , 5° der Onbevlekte Ontvangenis, 6° den 19 Maart, feestdag van den H. Joseph, 7° den 17 September, feest der wonden van den H. Vader Franciscus, 8° den Augustus, feestdag van den PI. Lodewijk, Koning van Frankrijk, Patroon van de leden der Derde Orde, 9° den 19 November, feest der H. Elisabeth van Hongarije.

(1) Indien een dezer dagen op een werkdag valt en men alsdan wettig belet is de Generale Absolutie te ontvangen, kan men dezelve ontvangen op een Zon-of verpliohtenden feestdag onder de octaaf van dien dag, (Z. H. Leo XIII, 16 Januari 1886.)

Lijst der Aflaten

9. Ook eens in de maand , indien zij vijfmaal het Onze Vader, Wees gegroet en Glorie zij den Vader bidden voor het welzijn der H. Kerk en ■eens tot intentie van Z. H. den Paus , genieten zij, tot kwijtschelding hunner zonden , alle voor rechten welke zij genieten, die de Statiën van Rome (1), Portiuncula , do Heilige plaatsen te

(1) LUST DER DAGElf EN AFLAÏEX VAN DE STATIËN VAN ROME.

AscJucoensdaff en den vierden Zondag in de Vasten aflaat van vijftien jaren en even zooveel quadragenen.

Palmzondag aflaat van vp\' en twintig jaren en even zooveel quadragenen.

Witten Donderdag volle aflaat.

Goeden Vrijdag en Paasch-Zaterdag aflaat van derti jaren en even zooveel quadragenen.

Alle andere dagen van de Vasten aflaat van tien jaren en even zooveel quadragenen.

Paascli-Zondag volle aflaat, on alle dager van de -Paaschiveek en Beloken Paschen aflaat van dertig jaren en even zooveel quadragenen.

\'s Heer en Hemelvaartsdag vollo aflaat.

Vigilie van Pinksteren aflaat van tien jaren en even zooveel quadragenen.

Het feest van Pinksteren en alle dagen van de octaaf, met inbegrip van Zaterdag, aflaat van dertig jaren en even zooveel quadragenen.

Den eersten, tweeden en vierden Zondag van den Advent aflaat van tien jaren en even zooveel quadragenen den derden Zondag van den Advent aflaat van vijftien jaren en even zooveel quadragenen.

De Vigilie van Kerstmis, alsook des nachts en in de Mis van den dageraad, aflaat van vijftien jaren en oven zooveel quadragenen.

Den feestdag van Kerstmis volle aflaat.

EN VOOERECHTEN.

Jerusalem en de kerk van den Apostel Jacobus te Compostella (1) godvruchtig bezoeken.

10. Op de dagen der Statiën, in het Eoomsch Missaal aangewezen, indien zij eene kerk of openbare bidplaats bezoeken, alwaar bet genootschap is opgericht, en aldaar bidden voor het welzijn der H. Kerk , genieten zij op die dagen en in die kerken of bidplaatsen dezelfde voorrechten, als de inwoners en bezoekers van Rome.

HOOFDSTUK II.

Gedeeltelijke Aflaten.

1. Al de leden der Derde Orde van beider geslacht, die eene kerk of kapel bezoeken , waar een genootschap der Derde Orde is opgericht, en aldaar bidden tot welzijn der H. Kerk, verdienen •eenen aflaat van zeven jaren en zeven quadragenen of zevenmaal veertig dagen , op den feestdag der H. Wonden van den 11. Franciscus, van den H. Lodewijk, Koning van Frankrijk, van de H. Elisabeth, Koningin van Portugal, van de

Dsn feestdag van den II. Stephanus, van den IL. Joannes Evangelist, van de H.1I. Onnoozele hinderen, van de Besnijdenis des Jleeyen , van Driekoningen, op de Zondagen Septuagesima, Sexagesima en Quinquagesima aflaat van dertig jaren en even zooveel quadragenen.

De Quatertemperdagen aflaat van tien jaren en even zooveel quadragenen.

Het feest van den H. Marcus en de drie Kruisdagen aflaat van dertig jaren en even zooveel quadragenen.

(1) Zeer vele, zelfs volle aflaten zijn aan liet godvruchtig bezoek dier plaatsen verbonden.

Lijst der Aflaten

H. Elisabeth van Hongarije , van de H. Margaretha van Cortona en op twaalf dagen, welke zij kiezen en de Overste der Orde goedkeurt.

2. Eenen aflaat van drie honderd dagen, telkens als zij de H. Mis of andere kerkelijke diensten, of openbare of bijzondere vergaderingen der leden bijwonen ; eenen arme herbergen ; geschillen bijleggen of helpen beslechten ; aan eene processie deelnemen; het Allerheiligste Sacrament vergezellen , of, indien zij belet zijn , op het teeken der klok eenmaal het Onze Vaderen Wees gegroet bidden; zoo dikwijls zij vijfmaal het Onze Vader en Wees gegroet bidden voor het welzijn der H. Kerk of voor de overledene leden ; zoo dikwijls zij een overledene naar het graf begeleiden; iemand die van het goede afweek, terugbrengen tot zijne plichten ; aan een ander de geboden Gods en de vereischten der zaligheid leeren, ot een ander dergelijk liefdewerk verrichten.

De leden der Derde Orde kunnen alïe deze bovengenoemde aflaten zoowel volle als gedeeltelijke toevoegen aan de zielen in het Vagevuur.

HOOFDSTUK III.

Voorrechten,

1. De priesters, in de Derde Orde ingeschreven, genieten, aan welk altaar ze ook de H. Mis lezen, driemaal wekelijks het geprivilegieerd Altaar indien zij hetzelfde voorrecht niet op andere dagen bekomen hebben.

en \\oorrechtex.

2. De priester, die de H. Mis opdraagt tot lafenis der overledenequot;leden Tan de Derde Orde, heeft overal het geprivilegieerd altaar.

En quot;Wij willen dat al deze zaken en elk in het bijzonder, zooals zij hiervoren zijn vastgesteld, voor altijd heslist, bevestigd en hekrachtigd blijven ; niettegenstaande Constitutiën , Apostolische Brieven , statuten, gebruiken, voorrechten en andere Regels van Ons en van de Apostolische Kanselarij en al wat er strijdig tegen moge zijn. Het is derhalve aan niemand geoorloofd Onzen tegenwoordigen Brief op eenige wijze of in eenig deel te overtreden. En indien iemand zulks tegen denzelven vermetel zou ondernemen, hij wete, dat hij de verontwaardiging van den Almachtigen God en van diens heilige Apostelen Petrus en Paulus op zich zal laden.

Gegeven te Rome , bij St. Pieter, het jaar Onzes Heeren achttienhonderd drie en tachtig den 30sten )Iei, het zesde jaar van Ons Pausschap.

C. Kard. Saccoxi , T. Kard. Mertel.

pro-datarius.

Visa

van het Hof: G. Dell\'Aquilla Visconti.

Plaats f van het Zegel.

Overgeschreven in het Secretariaat der Brieven.

I. Cugnoni.

EÉ.

51

CEREMONIALE

DER

DERDE ORDE

VAN DEN

H. mNCISCUS VAN ASSISIÊ,

goedgekeurd door de H. Congregatie der Riten bij Decreet van 18 Juni 1883.

ARTIKEL I.

Gebeden voor de Vergaderingen of Ver-eenigingen , ivelke alle maanden of op een anderen tijd ivorden gehouden.

1. Begin der Vergadering.

Veni, Sanete Spiritus, Kom, Heilige Geest, reple tuorum corda fido- vervul de harten uwer lium , et tui amoris in j geloovigen , en ontsteek ïis ignem accende, : daarin het vuur uwer : liefde.

Gebeden bij

de Vergadering.

Voor de plechtige Vergadering en de Visitatie wordt, in plaats van Veni , Sancte Spiritus , (jezongen de Lofzang

Gebeden bij

Et spiritalis unctio.

Tu septiformis munere ,

Digitus paternae dex-terae ,

Tu rite promissum Pa- Die hart en tong zeer

tris , rijk begaaft,

Sermone ditans guttura. En met uw zeven giften

laaft.

Accende lumen sensibus, Geef, dat uw licht onz\'

ziel bestraal,

Infunde amorem cor- En dat uw liefde in \'t

dibus , harte daal ,

Infirma nostri corporis En daar zoo zoet en

krachtig werkt, Virtute firmans perpeti. Dat al, wat zwak is,

wordt versterkt. Hostem repellas longius, Verdrijf den vijand van

ons af,

Pacemque dones pro- Verleen ons vree in

tinus , plaats van straf,

Ductore sic te praevio Geleid ons langs de

rechte baan,

Vitemus omne noxium. Opdat wij alle kwaad

ontgaan.

Per te sciamus da pa- Geef, dat ons door U

trem , kenbaar zij

Noscamus atque Filium, De Vader , en de Zoon

daarbij ;

Teque utriusque Spi- En dat wij U, hun bei-

ritum , der Geest,

Credamus omni tempore. Belijden , dienen onbevreesd.

1

55

Aan God den Vader lof

en eer,

Zijn een\'gen Zoon ook,

onzen Heer,

Aan U, die onze Trooster zijt ,

Nunc et per omne sae- En nu en in all\' eeuwig-culum. Amen. heid, Amen.

In den Paaschtijd.

! | - j.

GtEBEDEX BIJ

2. Bij het sluiteu der Vergadering.

DE VERGADEHIXG.

Gebeden bij

Mijne ziel heeft op zijn woord vertrouwd ; mijne ziel heeft op den Heer gehoopt.

Van den morgenstond tot den nacht toe , hope Israël op den Heer.

Want bij den Heer is barmhartigheid , en bij Hem is overvloedige verlossing.

En Hij zal Israël verlossen van al zijne ongerechtigheden.

Heer, geef haar de eeuwige rust,

En het eeuwige licht verlichte haar.

Antiph. Indien Gij, o Heer , de ongerechtigheden gadeslaat, wie , Heer, zal bestaan ? v. Van de poorten der hel. b. Verlos, o Heer, hunne

zielen.

v. Heer , verhoor mijn

gebed.

k. En mijn geroep kome

tot U.

v. De Heer zij met u. u. En met uwen geest.

Laat ons bidden.

Deus, veniae largitor, O God, gever der ge-

de Vergadering.

Gebeden bij

Deus, veniae largitor, O God, gever der ge-

de Vergadering.

Orde te volgen

ARTIKEL II.

Orde le volgen bij de kleeding.

Nadat de Vergadering is hegonnen, staat of zit de Priester, in koorkleed en witten stool, voor het altaar sn ondervraagt den Postulant, die geknield is :

Quid postulas? Wat verlangt gij?

Respondet: Deze antwoordt:

Eerw. Vader , ik verzoek ootmoedig hetkleed der Derde Orde van Boetvaardigheid , om daarmede gemakkelijker de eeuwige zaligheicl te kunnen bekomen.

De Priester zegt hierop : Deo gratias , waarna hij eene korte toespraak houdt, het heilig voornemen van den Postulant prijst en hem daarin versterkt door de verhevenheid en werking der Derde Orde te schetsen. Daarna keert hij zich naar het altaar , en de kleederen zegenende , zegt hij:

v. Adjutorium nostrum ] v. Onze hulp is in den

in nomine Domini. t naam des Heeren. r. Qui fecit eoelum et ! k. Die hemel en aarde

terram. gemaakt heeft,

v. Domine , exaudi ora- v. Heer , verhoor mijn

tionem meam. ; gebed,

r. Et clamor meus ad r. En mijn geroep kome

te veniat. tot U.

v. Dominus vobiscum. v. De Heer zij met u. u. Et cum spiritu tuo. r. En met uwen geest.

bij de Kleeding.

_JJ

Oede te volgex

bij de Kleeding.

Oude te volgen

Zonder iets te set/gen hesproeit de Priester habijt en koord met wijwater. Daarna geknield op den ondersten trap of hoven voor het altaar , heft hij den Lofzang Veni Creator aan (zie bladz. 53) dien hij afwisselend met alle omstanders tot aan hst einde leest of zingt. Dan keert hij zich tot den Postulant, die voor het altaar knielt, en zegt;

BIJ DE KLEEDIKG.

Het koord omdoende , zegt hij ;

Eindelijk reikt hij hem de brandende kaars met leze woorden:

Orde te volgex

BIJ DE KLEEUING.

Orde te volgen

bij de Kleeding.

Orde te osderhoi;den

Hierna zeyt de Visitator:

v. Dornine exaudi ora- v. Heer , verhoor mijn

tionem meam. gebed.

r. Et clamor meus ad r. En mijn geroep kome

te veniat. tot U.

v. Benedicamus Domino, v. Laat ons den Heer

zegenen.

r. Deo gratias. r. God zij gedankt.

Zich tot de omstanders keerende , zegent hij allen, zeggende:

Benedictio Dei omni- De zegen van den

potentis Patris, et Filii almachtigen God , den

f et Spiritus Sancti , Vader en den Zoon f

en den H. Geest dale over u neder en blijve altijd.

r. Amen.

Na het sluiten der plechtigheid, worden naam en voornaam, land en woonplaats van den Novice {of der Novice) en de dag der Meeding in een Register opgeschreven in dezer voege :

bij de Professie.

ARTIKEL III.

Orde te onderhonden bij de Professie.

1. Op den dag der Professie houdt men eene plechtige vergadering en men versiert het Altaar als hij een feest. De Novice , gekleed met liet volledig habijt der Orde , indien het kan geschieden of dragende uiterlijk scapulier en koord, knielt op den grond voor het Altaar; de Priester in koorkleed en witten stool knielt op den voet van het altaar en heft den Lofzang aan: Veni Creator Spiritus etc. (zooals op bladz. 53.)

Orde te onderhouden

Laat ons bidden.

2. Hierna vraagt de Priester, hoven voor het altaar zittend, den Novice voor hem nederijeknield

bij de Professie.

De priester zeyt: Deo gratias, spreekt daarna met weinige icoorden over de verhevenheid der professie , die men op het punt staat uit te spreken, uitdrukkelijk verklarende dat deze Professie noch eene helofte noch eene uitdrukkelijke verplichthu/ onder straf van zonde bevat, en dat volgens dien regel en de verklaring van den H. Stoel, de leden der Derde Orde door geen anderen hand van geweten (jehonden zijn dan de overige Christenen. Evenwel prijst en bevestigt hij den ijver van den Novice, wijzende door eenig voorbeeld der Heiligen, op de heilzame uitwerkselen der Professie, of makende volgens omstandigheden andere overwegingen. Na deze korte aanmoediging , spreekt de Novice neder-geknield met gevouwen handen voor den Priester het volgende formulier van professie uit:

74 Orde te onderhouden

Ego N. coram Deo Ik N. beloof voor

omnipotente , ad ho- God almachtig , ter

norem Immaculatae B. eere der heilige onbe-

V. Mariae, et B. Patris vlekte Maagd Maria

Francisci omniumque en van den H. Vader

Sanctorum , promitto Franciscus en van alle

servare mandata Dei Heiligen, geheel mijn

toto tempore vitae leven Gods geboden

meae , et Regulam te onderhouden en den

ïertii Ordinis , ab Regel der Derde Orde,-

eodem Beato Francisco door denzelfden H.

institutam , juxta for- Franciscus ingesteld ,

bij de Professie.

De priester voegt hierbij :

3. Terwijl allen staan , wordt de Lofzang Te Deum laudamus gezongen en alle medébroeders {of als hun getal te groot is , alleen de Disc reten of raadsleden) wemchen den nieuwgeprofeste, de een na den anderen den vrede , zeggende: Pax tecum, waarop hij antwoordt: et cum spiritu tuo ; eoen-soo handelen de Zusters met de mede-Zuster.

Te Deum Laudamus.

Orde te oxderhoudex

bij de Professie.

Orde te onderhouden

bij de Professie.

Orde te oxderhoudes

Voor een Broeder.

Voor eene Zuster.

Tuorum corda fideli- O barmhartige God, um , Deus miserator , , verlicht de harten uwer illustra; et B. Elisabeth geloovigen , en doe ons precibus gloriosis, fac door de roemvolle voor-

bij de Professie.

Orde te onderhouden

Voor een Broeder.

Voor eene Zuster.

bij de Professie.

6

82 Orde te onderhoudek bij de Professie.

Daarna yeeft de priester den nieuwgeprofeste den zegen, dien de H. Vader Franciscus uitsprak over zijnen leerling :

ad te, et det tibi pa- , Dat de Heer u zegene. cem. — Dominus te ! f Amen.

benedicat f- Amen.

Hierna zegent hij allen ;

Ten slotte geeft hij den nieuwgeprofeste de voeten van het kruisbeeld te kussen ten teeken der eeuwige liefde tot Jezus en van het altijddurend verhond.

5. Na het sluiten der Vergadering schrijft men onmiddellijk in het Register der Professie het he-wijs der gedane Professie met deze woorden ;

Infrascriptus ego N. , Ik ondergeteekende K., Director {vel Sacerdos) i Directeur (pf Priester) ad professionem in Tertio heb tot de professie der

Vergadekins dek Eaadsleden.

Ordine Poenitentium S. Derde Orde van Boet-Francisci admisi Domi- j vaardigen van den H. num ÏT. N., qui rece- : Franoiscus toegelaten perat habitum anno ..., den Heer N N., die den.... mense . .., die .... In der maand .... van het

quorum fidera etc. jaar____het kleed heeft

ontvangen. Tot bevestiging daarvan enz.

Volrjt de handteekening van den Pater Directeur of den behoorlijk gemachtigden Friester.

In gecaar van sterven is het den Novice verquncl de professie vroeger, ja zelfs te doen voor eiken biechtvader, indien een gemachtigd Priester niet gemakkelijk te bekomen is {in dergelijk geval hebben de Generale Ministers verklaard, dat iedere bieclit-vader gemachtigd is) ; deze vervroegde professie echter moet niet in het Register worden ingeschreven alvorens de Broeder is gestorven; mocht hij herstellen , dan moet de professie opnieuw afgelegd en eerst dan ingeschreven worden.

ARTIKEL IV.

Bijzondere vergadering of conferentie der Raadsleden.

Eens in de maand zullen de Pater Visitator of Bestuurder, de Minister en alle aangestelden en andere raadsleden afzonderlijk vergaderen. De Pater Directeur, of Visitator, of Gardiaan is Voorzitter, en de Minister, de aangestelden en raadsleden nemen plaats volgens hunnen rang en bidden :

Vergadering

der Raadsleden.

—

Vergadering der Raadsleden.

I

Vekkiezixgex.

ARTIKEL V.

Yerkieziiigen.

Men zingt of bidt: Veni , Creator Spiritus (zie bladz. 53).

Ka de vevkieziny en het afkondigen van de namen der gekozenen, zingt men den lofzang Te Deum laudamus {zie bladz. 75).

Hierna:

v. Confirma hoe, Deus, v. Bekrachtig, o God, quod operatus es in hetgeen Gij in ons nobis. hebt uitgewerkt.

r. A templo sancto tuo, r. Uit uwen heiligen quod est in Jerusalem. tempel, die te Jerusalem is.

v. Bid voor ons, heilige

Moeder Gods. r. Opdat wij waardig worden der beloften van Christus.

v. Gij hebt, o Heer,

Verkiezingenquot;.

Verkiezingen\'.

Ceremonie

seendat super vos et ma- den H. Geest dale over

neat semper. u neder en blijve altijd.

r. Amen. R. Amen.

Bij de verkiezingen der Zusters volc/t men dezelfde orde.

ARTIKEL VI.

Ceremonie «Ier Visitatie.

Bij de aangekoitdiyde komst van den Visitator zingen de ter Vergadering samengekomen Broeders (of Zusters) de volgende verzen van Psalm CV :

der Visitatie.

Laat oxs bidden.

53)

Ceremonie

Hierna: Veni, Creator Spiritus, {zie hladz met vers, antivoord en \'jehed.

De Visitatie wordt gesloten met den lofzang van ZacJiarias:

der Visitatie.

^4 Ritus bij de oprichting

k. Multiplicasti locuple- I r. Gij hebt haar groote-tare earn. lijks verrijkt.

Oremus.

Da faniulis tuis , Do-mine, indulgentiam pec-oatorum , eonsolationem

vitae , gubernationcm ting des levens , voort-perpetuam : ut tibi ser- i durende bestiering, op-vientes, ad tuam jugiter ¹ dat zij U dienende altijd misericordiam pervenire uwe barmhartigheid mo-mereantur. j gen genieten.

Familiam tuam, quae- Wij bidden U, o Heer, sumus Domine, continua bewaaruwedienarendoov pietate custodi : ut quae j uwe aanhoudende goed-in sola spe gratiae coe- i heid, opdat zij, die alleen lestis innititur, tua sem- ¹ op de hoop der hemelsche perprotectionemuniatur. genade steuren , altijd Per Christum Dominum door uwe bescherming nostrum. ¹ verdedigd worden. Door

Christus , onzen Heer.

k. Amen. R. Amen.

Vervolgens ivovdt de zegen gegeven met het Allerheiligste Sacrament , en heeft men daartoe geen verlof, dan eindigt men de gebeden als bij het sluiten der Conferentie (zie hladz. 85).

ARTIKEL VII.

Ritus te onderhouden bij de oin-ichting eener nieuwe Vereeniging.

Degene , die de plechtigheid leidt, opent de Ver\' (jadering met het zingen van Psalm CX:

EEXER VEEEEKIGISG.

Ritus bij de oprichting

Laat oxs bidden.

EENER VEREEXIGIXG.

Daarna hielt men Veni, Creator Spiritus {zie hladz. 53) en zegt men de gewone gebeden hij het heg in der Conferentie ; hij, die de plechtigheid verricht , benoemt de Officialen. Verder kondigt hij de verschillende dagen van het jaar aan, waarop men de aflaten kan verdienen _; en sluit deze eerste

Eitus bij de oprichting

vergadering met den lofzang Te Deum laudamus , {zie hladz. 75) en de volgende gebeden :

EENER VEREEXIGISG.

100 Ritus oprichting Vereenigixg.

O God, die uwo Kerk door de verdiensten van den Zaligen Franciscus met nieuwe kinderen vermeerdert ; geef ons , dat wij in navolging van hem de aardsche goederen verachten, en ons in Per Domi- het genot der hemelsche gaven altijd verblijden mogen. Door onzen Heer , enz.

r. Amen.

v. Laten wij den Heer

barmhartigheid rusten in vrede.

r. Amen.

Vervolgens wordt de zegen gegeven met het Allerheiligste Sacrament; of ten minste de eenvoudige zegen zooals gezegd is over den day der aanvaarding.

Na de plechtigheid plaatst de Voorzitter, te zamen met degenen, die eem bediening verkregen hebben, het Register van aanneming, Professie en de andere boeken der Vergadering met hunne betrekkelijke titels in het Archief\', alsmede het authentiek bewijs van de gedane oprichting, hetwelk volgender wijze kan worden opgemaakt;

Pauselijke Zegex.

ARTIKEL VIII.

Wijze om de leden der Derde Orde den Pauselijken Zcsjcu le steven.

De Pauselijke Zegen, verleend doof Paus Leo XIII, wordt tweemaal in het jaar gegeven volgens het formulier van Benedictus AT F; maar niet op denselfden dag , noch op dezelfde plaats, waar de Bisschop dien geeft. Dewijl men nu, krachtens genoemd formulier, zulh een zegen over het volk doet afdalen, moet hij niet afzonderlijk aan eenir/e leden der Derde Orde , maar aan geheel de Verga-

Pauselijke Zegen.

(lering gezamenlijk gegeven worden en wel door dengene, die de Vergadering leidt, aangezien hem alleen de volmacht is verleend om dezen zegen te geven.

De Directeur of een andere gemachtigde Priester, in roket en witten stool, knielt zonder assistenten voor het altaar en zegt :

Daarna zegt hij staande het volgende gebed: Oremus. Laat oxs bidden.

Formulier der Generale Absolutie. 103

Vervolyens heyeeft hij zich naar den Epistelkant en zegent daar rechtstaande met een enkel kruisteéken, de volgende woorden met luide stemme uitsprekende-.

Benedicat vos Omni- | U zogene de Alraach-potens Deus, f Pater, tige God, f de Vader, et Filius, et Spiritus en de Zoon, en de H. Sanctus. Geest.

Amen. u. Amen.

r.

ARTIKEL IX.

Formulier der Generale Absolutie of van den zegen niet vollen aflaat voor de seculiere leden der Derde Orde.

Behalce den Pauselijken zegen, is op eenige dagen gedurende het jaar nog een andere zegen met vollen aflaat {generale absolutie) aan de leden der- Derde Orde van den H. Franciscus verleend. Deze dagen staan aangeteekend in de Bul van Z. H. Paus Leo XIII: Misericors Dei Filius, afgekondigd den 30 Mei 1883, namelijk in de lijst der aflaten hieraan verbonden: Hoofdstuk I num. 8. {zie hiervoor hl. 45). Het formulier van denzelfden Paus Leo XIII, voorgeschreven door zijnen Brief: Quo universi van den 7 Juli 1882 is als volgt:

Formulier der

Generale Absolutie.

Formulier der

Daarna ;

Confiteor etc. Misereatur etc. Indulgentiam etc.

De priester vervolgt:

Generale Absolutie.

meritis beatissimae sem- \' de verdiensten van de per Virginis Mariae, allerzaligste Maria altijd

Maagd , van de zalige Apostelen Petrus enPau-lus , van onzen zaligen Vader Franciscus en van alle heiligen, schenk ikU_r door de macht mij door

cessa , plenariam Indul- de Pausen geschonken _r

gentiam omnium pecca- den vollen aflaat van

torum vestrorum vobis al uwe zonden. In den

impertior. In nomine naam des Vaders, en des

Patris, et Filii f et Zoons f en des Heiligen

Spiritus Sancti. Geestes.

Amen. i Amen.

Indien deze aflaat wordt geyeven onmiddellijk na de Absolutie m den biechtstoel, dan kan de Priester, met achterlating van het voorgaande, terstond beginnen met de woorden : Dominus Noster Jesus Christus etc., en zoo voortgaan tot het einde, stellende het meervoud in het enkelvoud.

Mochten omstandighede gebruiken, dan kan de weglatende, zeggen :

Auctoritate a Summis Pontificibus mihi conces-sa plenariam omnium peccatorum tuorum in-dulgentiam tibi impertior. In nomine Patris,

et Filii f et Spiritus Sancti. r. Amen.

Absolutie ix

ARTIKEL X.

Absolutie i» stervensgevaar.

Om den vollen aflaat mede te deelen aan de leden der Derde Orde op het sterfbed, zal de Pater Directeur of elk ander gemachtigde Biechtvader het formulier bezigen door Z. H. Benedictus ATI en opnieuw door Leo XIII voorgeschreven en in het Rituale Romanum opgenomen:

De kamer, waar de zieke ligt, binnentredende zegt hij :

v. Pax huie domui. v. Vrede zij dit kuis.

k. Et omnibus habitan- r. En allen die liet be-tibus in ea. wonen.

Hierna besproeit hij den zieke , de kamer en de omstanders met wijwater , zeggende de Antiphooii ;

Daarna het eerste vei\'s van den Psalm Miserere met Gloria Patri etc. Sicut erat etc. , waarna hij herhaalt de Antiphoon Asperges me etc.

v. Adjutorium nostrum ! v. Onze hulp is in den

in nomine Domini. naam des Heeren.

e. Qui fecit coelum et e. Die hemel en aarde terrain. gemaakt heeft.

stervensgevaar.

Oratio.

Clementissime Deus , ! Goedertierenste God , Pater miserieordiarum Vader der barmhartighe-et Deus totius conso- | den en God van alle ver-lationis , qui neminem troosting, die niet wilt, vis perire in te creden- dat iemand verloren ga

Absolutie in

Hierna tcordt door een der tegenwoordig zijnde dienaren het Confiteor yeheden, de Priester zegt Misereatur etc., en vervolgt:

Dominus noster Jesus Moge Jezus Christus , Christus, Filius Dei vivi, onze Heer, de Zoon van

STERVENSGEVAAR.

Absolutie in stervensgevaar.

Indien de dood nabij mocht zijn en er geen tijd is voor de generale biecht en de jebeden, geeft de Priester den stervende terstond den aflaat, zeggende: Dominus Noster etc.

En mocht de dood ook hiervoor geen tijd laten , dan zegt hij spoedig :

Indulgentiam plenari- | Den vollen aflaat en am et remissionem om- de vergiffenis van al uwe nium peceatorum tibi zonden schenk ik u , in concedo, in nomine Pa- den naam des Vaders, tris, et Filii f et Spiri- en des Zoons f en des tus Sancti. Amen. H. Geestes. Amen.

113

BIJVOEGSEL.

Zegening van liet koordje van den H. Franciscus.

Zegening van het kooiidje

Hierna besproeit hij het koord met wijwater en omgordt daarmede den Broeder , zeggend\'\':

Accipe chordam B. P. ^; Ontvang het koord van Francisci,

Onzen Zaligen Vader Franciscus, opdat daarmede uwe lendenen omgord zijn tot een teeken

gt; 1

I

VAN DEN H. FllAXCISCUS.

116 Zegesisg koordje H. Fraxciscus.

Indien er meer postulanten te zanten zijn, neemt men het meervoud voor het enkelvoud als volgt:

Ego auetoi-itate qua Ik, door de macht waar-fungor, et mihi coneessa mede ik bekleed ben en est, recipio te {vel vos) die mij verleend is, ont-et suscipio ad partici- vang u en neem u op om pationem omnium bono- deelachtig te worden aan rum spiritualium, quae alle geestelijke goede-in toto Ordine Seraphici ren , die in de geheele Patris nostri Francisci Orde van onzen Sera-ex gratia Dei habentur. ¹ phijnschen Vader Fran-In nomine Patris, et Filii ciscus, door Gods genade, t et Spiritus Sancti. ontvangen zijn. In den Amen. naam des Vaders, en des

Zoonsf endesH. Geestes. Amen.

Benedictio Dei omni- | De zegen van den al-potentis Patris, et Filii f machtigenGod denVader, et Spiritus Sancti des- den Zoon f en den Heili-cendat super te {vel vos) gen Geest dale over u neet maneat semper. der en bhjve altijd.

r. Amen. R. Amen.

Concordat cum originali. In fidem , etc. Ex Secretaria Sacrorum Kituum Coiigiegationis, die 27 Janii 1883.

Laurestius Salvati S. R. C. Secretarius.

117

T O E W IJ DING

Tan »le leden der Dei-de Orde van den H. Franciscns aau het Allerheiligste Hart van Jezus.

O Allerzoetste Jezus , Vader van barmhartigheid , God van sterkte en troost, onuitputtelijke Bron van liefde, die ondanks onze onwaardigheid de oneindige schatten van uw goddelijk Hart voor ons hebt willen openen, met ootmoed en vertrouwen komen wij , kinderen van den H. rranciscus, ons voor U nederwerpen, ten einde een krach-tigen steun te vinden te midden van de gevaren, die ons omgeven , en ons in den geest van den H. Stichter onzer Orde te vernieuwen. De vijanden onzer zielen zijn veelvuldig en machtig , en onze zwakheid is uiterst groot, de strijd tegen de zinnelijkheid, hoovaardigheid cn begeerlijkheid der oogen zeer hevig. Doch wij verwachten, dat uwe oneindige goedheid onze wankelende schreden besturen, onze zwakke krachten versterken, al de aanslagen onzer in- en uitwendige vijanden

Toewijding aan het

verijdelen en ons de genade verleenen zal, om gedurende al onze overige levensdagen den weg to kunnen bewandelen, dien onze H. Vader Franciseus ons door woord en voorbeeld heeft afgebakend.

Met dit vertrouwen bezield, offeren wij aan uw liefderijk Hart ons zeiven en onze geheele Congregatie. Wij offeren U onze zielen en lichamen, alles wat wij zijn en bezitten ; wij leggen in uw teerminnend Hart neer onze vreugde en droefheid, onzo hoop en onze vrees , en hebben geen ander verlangen dan geheel en onverdeeld door eene innige liefde aan uw Goddelijk Hart toe te be-hooren. Steunende op den krachtigen bijstand uwer genade, beloven wij U, dat wij uwe heilige wetten en den Derden Regel van onzen Serafijn-schen Vader in \'t vervolg volmaakter zullen onderhouden, dan wij tot dusverre gedaan hebben : dat wij do deugden van versterving en boetvaardigheid, van ootmoed en onthechting aan het aardsche, waarin de geest van onzen H. Stichter bestaat, dikwijls in uw Allerheiligste Hart zullen beschouwen, opdat diezelfde gevoelens en deugden uit uw Goddelijk Hart in onze harten mogen overgaan.

Aan den voet van uw Tabernakel, waar uw minnelijk Hart rust voor ons , zullen wij dikwijls neerknielen, om die deugden , en inzonderheid eene edelmoedige en standvastige liefde, voor ons zeiven en al de Leden onzer H. Orde af te smeeken. Bijzondere genaden vragen wij U , om in de deugd .... ons deze maand ter beoefening voorgesteld , toe te nemen ; die deugd zullen wij U in ons H. Officie aanbevelen, en ten minste \'s avonds daarover ons geweten onderzoeken.

Opdat deze onze opdracht eu toewijding ü wel-

Allerh. Hart van Jezüs.

gevalliger en ons voorcleeliger worde , bieden wij ze U aan door de handen uwer Onbevlekte Moeder, de bijzondere Beschermster van onze H. Orde, door de handen van onzen Serafijnschen Vader Franciscus , den Vriend van het Goddelijk Hart, en van onze H. Moeder Clara. Wij stellen ze onder de hoede van onze heilige beschermers Lodewijk en Elisabeth en van den Patroon (of de Patrones) dezer maand. ..

Gewaardig U dan, o Goddelijk Hart, met welgevallen op ons, kinderen van den H. Franciscus, neer te zien ; bescherm en zegen de geheele Derde Orde (en bijzonder onze Congregatie), opdat zij toeneme in getal en nog meer in don geest van onzen H. Stichter; geef ons al die genaden, welke noodig zijn , om onze verhevene roeping wel te begrijpen en getrouw er aan te beantwoorden. Medelijdend Hart, geef ons warme deelneming in den toestand van onzen H. Vader den Paus en den strijd dei-Kerk ; versterk onzen geliefden Opperpriester en Weldoener Leo XIII in zijne langdurige en harde beproevingen , en laat hem spoedig de volledige zegepraal zijner Kerk aanschouwen.

Eindelijk, milddadig Hart van Jezus, gewaardig U , den overvloed uwer barmhartigheden over de geheele Kerk uit te storten , overdek de gansche aarde met uwe oneindige verdiensten, opdat zij tot een geheel nieuw leven verrijze, en alle harten van eene teedere en standvastige liefde tot uw Goddelijk Hart ontvlamd worden. Amen......

Zoet Hart van Jezus . maak , dat ik U steeds meer en meer beminne. (300 dagen aflaat.)

120

HET „SERAFÜNSCH OFFICIEquot;,

zooals Zijne Heiligheid Paus Leo XIII de dagelijksche gebeden: 12mnal Onze Vader enz. van de Derde Orde, heeft genoemd.

Ofschoon de Leden aan deze verplichting van hunnen H. Regel voldoen met 12maal eiken dag het Onze. Vader, het Wees gegroet en H Glorie zij den Vader ... te bidden, zoo is het toch zeer nuttig en aan te raden , dat men 1° de Metten en Lauden — zesmaal het Onze Vader enz. bidde des avonds te voren; de Prime , de Terts , Sexte en Xone , of\' viermaal het Onze Vader enz. des morgens , of op den voormiddag ; de Vespers en Completen, of laatstelijk tweemaal het Onze Vader enz. op den namiddag, of tegen den avond.

2° Dat men zich daarbjj voorstelle het smartelijk lijden van onzen goddelijken Zaligmaker.

3° Dat men bjj de intentie om aan zijnen Regel te voldoen nog andere intenties voege. . .

Gebed voor elh deel van het Officie.

Goddelijk Hart van Jezus ! in vereeniging met het gebed, dat Gij tijdens uw leven uwen hemel-schen Vader hebt opgedragen , en in uw H. Sacrament van liefde nog dagelijks voor ons opoffert, wil ik niiju heilig officie beginnen. Geef mij de genade om het zoo te bidden , dat het U welgevallig en ons voordeelig worde ! O Engel Gods , die mijn bewaarder zijt, bid met en voor mij , en draag mijn H. Officie aan God op.

Het Serafijnsch Officie. 121

DE METTEN EN LAUDEN.

\'s Acomls te voren.

1. Verbeeld u Christus te zien in de zaal van het laatste avondmaal, en zeg: O Heer Jezus Christus, die op den vooravond van uw lijden het Allerheiligste Sacrament des Altaars hebt ingesteld , ontferm ü onzer. Onze Vader, Wees gegroet, Glorie zij den Vader enz.

Jezus , zachtmoedig en nederig van hart, maak mijn hart gelijk aan het uwe. (300 dagen aflaat eens daags.)

2. Verbeeld u Christus te zien in den hof\'van Olijven, en zeg; O Heer Jezus Christus , die bedroefd tot den dood in den hof van Olijven, uwen hemelschen Vader hebt gebeden, ontferm U onzer. Onze Vader, enz.

Zoet Hart van Maria, wees mijn heil! (300 dagen aflaat.) Zegen onze Gemeente en alles wat hier ondernomen is tot de eer van uwen godde-lijken Zoon en de zaligheid der zielen.

3. Verbeeld u Jezus Christus te zien in zijn doodstrijd , en zeg : O Heer Jezus Christus , die in uwen doodstrijd een bloedig zweet hebt vergoten , ontferm ü onzer. Onze Vader, enz.

H. Jozef, vriend van het H. Hart, bid voor mij, (100 dagen aflaat eens daags) verkrijg voor ons een zaligen dood.

4. Verbeeld u te zien . hoe Jezus door zijnen tvouweloozen Apostel Judas wordt omhelsd en yalschelijk verraden , en zeg: O Heer Jezus Christus, die door Judas verraden, gevangen wordt genomen, ontferm L\' onzer. Onze Vader , enz.

122 Het Serafijxsch Officie.

H. Moedev Anna, verkrijg voor ons de genade, al onze werken, zelfs de geringste, door eene zuivere meening te heiligen.

5. Verbeeld u te zien, hoe Jezus door de bende als een misdadiger wordt gebonden en geboeid, en zeg: O Heer Jezus Christus , die als een boosdoener gebonden, naar Annas en Caïphas wordt gesleurd, ontferm U onzer. Onze Vader, enz.

H. Joachim , Vader der Allerheiligste Maagd , verkrijg voor ons onderwerping aan den aanbid-delijken wil van God, geduld in lijden en beproeving.

DE LAUDEN.

6. Verbeeld u Jezus te zien, door den Hoogen llaad veroordeeld, bespot en mishandeld, en zeg : O Heer Jezus Christus, die door den Hoogen Eaad des doods schuldig zijt verklaard, en daarna den ganschen nacht bespot en mishandeld, ontferm U onzer. Onze Vader enz.

H. Franciscus, onze Serafijnsche Vader, verkrijg voor ons den geest der Derde Orde : den geest van onthechting aan het aardsche, van versterving, ootmoed en liefde voor Kerk en Paus. . . .

DE PRIME.

7. Verbeeld u Jezus te zien, gesleurd dooide straten van Jeruzalem, en zeg: O Heer Jezus Christus, die in den vroegen morgen aan den Heidenschen rechter Pilatus zijt overgeleverd, ontferm U onzer. Onze Vader , enz.

Beschermheilige der maand , H. N.jST. , verkrijg

voor ons de deugd.....die ons deze maand in

U ter navolging is aanbevolen.

Het Serafijnsch

DE TERTS.

8. Verbeeld u Jezus te zien , gebonden aan de kolom, wreedaardig gegeeseld en met doornen

* gekroond , en zeg: O Heer Jezus Christus , die om de derde uur wreedaardig gegeeseld en met doornen zijt gekroond, ontferpi U onzer. Onze Vader , enz.

H. Lodewijk , beschermer onzer Orde, verkrijg voor mij deze bijzondere genade......

DE SEXTE.

0. Verbeeld U Jezus te zien, op het kruishout uitgestrekt en daaraan genageld, en zeg; O Heer Jezus Christus , die om de zesde uur wreedaardig

* aan het kruis zijt genageld, ontferm U onzer. Onze Vader enz.

H. Elisabeth , beschermheilige onzer Orde, verkrijg voor mij deze bijzondere weldaad. . .

DE NONE.

10. Verbeeld u te zien , hoe Jezus aan het kruis opgeheven sterft, en zeg : O Heer Jezus Christus , die om de negende uur uwen geest in de handen van uwen hemelschen Vader hebt aanbevolen , ontferm U onzer. Onze Vader enz... .

H. Moeder Clara, verkrijg voor ons do zelfverloochening , de engelachtige zuiverheid, ijver voor Gods glorie en de zaligheid der zjelen.

DE VESPERS.

11. Verbeeld u te zien, hoe Jezus van het kruis wordt afgenomen en neergelegd in den schoot zijner bedroefde Moeder , en zeg : O Heer Jezus Christus, die tegen den avond door uwe trouwe

Het Serafijnsch Officie.

leerlingen van het kruis zijt afgenomen en in den schoot uwer bedroefde Moeder zijt neergelegd , ontferm U onzer. Onze Vader enz... .

H. Antonius, bid voor de stervenden, bijzonder voor de leden onzer H. Orde.....

DE COMPLETEN.

12. Verbeeld u te zien, hoe Jezus naar het graf gedragen en daarin wordt neergelegd, en zeg: O Heer Jezus Christus, die door uwe allerbe-droefdste Moeder en uwe getrouwste leerlingen naar het graf zijt begeleid, ontferm U onzer. Onze Vader , enz. . . .

Heer! geef, door de voorspraak der HH. Martelaren van Gorinchem ; Leonardus , Nicolaas-enz., aan de geloovige zielen , bijzondei\' aaii de overledenen onzer H. Orde , de eeuwige oust.

SLUITGrEBED.

Goddelijk Hart van Jezus, onder de herinnering van uw bitter lijden, en ter eere van onzen Serafijnschen Vader Franciscus en onze bijzondere Beschermheiligen, heb ik , bijgestaan door mijnen goeden Engel, mijn H. Officie volbracht; moge het U welgevallig zijn. Vergeef mij alle onachtzaamheden en menschelijke zwakheden , waarmede het altijd vergezeld gaat. Neem het aan als eene vergoeding voor de zonden en belee-•digingen , die U elk uur van den dag door zoo-velen worden aangedaan. Amen.

GEBEDEN ONEER EE H. MIS.

Vooirheveidenti Oobed.

Nedergeknield , o mijn God , in uwe goddelijke tegenwoordigheid, aanbid ik uwe opperste Majesteit. Ik bemin U boven alles , meer dan mij zeiven _r moer dan mijn leven; ik betreur en verfoei al mijne zonden.

In vereeniging met den gekruisigden Jezus _r wijd ik TJ mijn lichaam , mijne ziel, al mijne zinnen , mijn geheugen , verstand en mijnen wil. Vereenigd met den Priester aan het altaar, offer ik U , o Hemelsche Vader! het kostbaar bloed en het lijden van uwen welbeminden Zoon. Moge dit heilig offer mij meer en meer zuiveren van de vlekken der zonden ! Mogen de gunsten en. aflaten die ik thans hoop te verdienen , de overgebleven straffen der zonden immer meer uitdelgen en de zielen in het vagevuur, bijzonder N. en N. van hare pijnen verlossen en haar de deur des hemels openen !

Mijn Jezus , barmhartigheid !

(Telkens 100 dagen aflaat.)

Zoet hart van Maria, wees mijn heil.

{Telkens 300 dagen aflaat.)

4 Heilige Jozef, vriend van het H. Hart, bid voor ons.

(100 dagen aflaat, eens per dag.)

Gebeden osdek

C lt;gt; ii Ti t c o r.

Maak dat ik U, o Heer, de zoetheid eu de schoonheid zelve , berainne ! Maak dat ik U be-minne uit geheel mijn hart, uit geheel mijne ziel, uit alle mijne krachten, uit alle mijne begeerten. Geef mij de genade van mij aan U te hechten met eene groote vermorzeling des harten en eene bron van overvloedige tranen, met een diepen «erbied en eene waarlijk kinderlijke vreeze. Dat ik altijd en overal U in mijn hart drage, op mijne lippen hebbe en voor het inwendig oog mijner ziel, opdat geen vreemde genegenheid ooit in staat zij mij van U te verwijderen. (H. Aug.)

O Jezus, die zachtmoedig en ootmoedig van harte zijt, maak mijn hart gelijk aan het uwe! {300 dagen afi., eens per day, Pirs IX 25 Jan. 18G8.)

I II t 1quot; O ï t II !S.

Bieden wij der allerheiligste Drieëenheid do Terdiensten van Jezus Christus tot dankzegging voor het allerkostbaarste bloed dat Jezus voor ■ons in den hof der Olijven heeft vergoten, en door lt;leze zijne verdiensten smeeken wij zijne goddelijke Majesteit om vergeving onzer zonden. OnzeVader. quot;Wees gegroet. Glorie zij den Vader enz.

Bieden wij der allerheiligste Drieëenheid de verdiensten van Jezus Christus aan, tot dank voor zijn kostbaarsten dood, voor ons aan het kruis geleden; en door deze zijne verdiensten smeeken wij zijne goddelijke Majesteit om vergiffenis der straffen , welke wij voor onze zonden schuldig zijn. Onze Vader. — quot;Wees gegroet, ©lorie zij den Vader enz.

de H. Mis.

Bieden wij der allerheiligste Drieëenheid de verdiensten van Jezus Christus aan tot dankzegging voor zijne onuitsprekelijke liefde, welke Hem van den Hemel op aarde deed nederdalen om de mensehelijke natuur aan te nemen, voor ons te lijden en aan het kruis te sterven ; en door deze zijne verdiensten smeeken wij zijne goddelijke Majesteit zich te gewaardigen onze zielen na den dood de heraelsche heerlijkheid binnen te leiden.

Onze Vader. — Wees gegroet. Glorie zij den Vader enz.

(100 dagen aflaat , Leo XII 21 Oct. 1823).

(■ 1 o i* i a ï ii ID x ts 1 s i s.

God zij geloofd ! Geprezen zijn allerheiligste naam ! Geloofd zij Jezus Christus, waarachtig God en waaraehtig mensch! Geloofd zjj Jezus naam! Geloofd zij Jezus in het allerheiligste Sacrament! Geprezen zij de verhevene Moeder Gods Maria, de allerheiligste ! Geprezen zij de naam der Maagd en Moeder Maria ! Geprezen zij God in zijne Engelen en Heiligen !

(365 (lagen aflaat , Pius VII 23 Juli 1801.)

Episstol en Kvttnjyelie.

O mijn God ! ik geloof vastelijk alles wat Gij geopenbaard hebt en de H. Kerk te gelooven voorhoudt , dewijl Gij , de onfeilbare waarheid , het hebt geopenbaard. O mijn God! ik hoop door de verdiensten van Jezus Christus van U vergiffenis mijner zonden, uwe genade en het eeuwig Mfófê ■te bekomen, wijl Gij almachtige, barmhartige

Gebeden osder

en getrouwe God dit hebt beloofd. O mijn God, ik bemin U van ganscher harte en boven alles , wijl Gij mijn beste Vader en hoogste beminnenswaardigste goed zijt. Om U bemin ik ook mijne naasten , vrienden en vijanden gelijk mij zeiven.

(7 jaren en 280 dac/en aflaat , Benedictüs XIV 15 Jan. 1756.)

C !• e lt;1 o.

Zie mij hier, o goede en allerzoetste Jezus neergeknield in uwe allerheiligste tegenwoordigheid , U biddende en smeekende met de grootste vurigheid mijner ziel , dat gij U gewaardiget in mijn hart te prenten levendige gevoelens van geloof , hoop en liefde , en een waar berouw over mijne zonden en den vasten wil om mij te beteren , terwijl ik met groote liefde en droefheid uwe vijf wonden beschouw en in den geest overdenk, voor oogen hebbende, wat de profeet David van U , o goede Jezus , zeide, „Zij hebben mijne handen en voeten doorboord, zij hebben alle mijne beenderen geteldquot;.

(Vollen aflaat, mits men gebiecht en (jecom-municeerd hehhe en eenicjen tijd hidde volgens de meening van Z. H. Daarenboven moet men het Gebed bidden voor eene afbeelding van den ge-kruisten Jezus. Pius IX 31 Juli 1858.)

de H. Mis.

Jezus, Maria, Jozef, moge ik in uw heilig gezelschap in vrede sterven.

{Telkens 300 dagen aflaat, Pius VII 28 April 1807.)

Lavabo.

Zxiiver mij, Heer Jezus , door uwe oneindige verdiensten. Ik wil mij niet rechtvaardigen gelijk Pilatus, maar ik beken mijne ondankbaarheid jegens U. Ik bid U ootmoedig om vergiftenis en smeek U mij uwe liefde en uwe genade te schenken. Amen.

Zoet hart van Maria , wees mijn heil.

{Telkens 300 dagen, aflaat)

.■gt; JX 11 lt;3 t U. S.

Heilig, heilig, heilig zijt Gij o Heer , God der heerscharen ! De aarde is vervuld van uwe heerlijkheid ! Glorie zij den Vader, den Zoon en don Heiligen Geest!

(100 dagen aflaat, Clemens XIII 26 Juni 1770.)

Onder tl e C o 11 s e c i- a t i e.

Lof en dank zij ten allen tijde aan het allerheiligste en allergoddelijkste Sacrament!

(100 dagen aflaat, Pius VII 7 Deo. 1819.)

Ik aanbid U ten allen tijde, o levend brood des hemels, o allerheiligste Sacrament. Goddelijke Jezus , hart van Maria , zegent mij , ik bid er U om.: ïk geef U mijn hart, o mijn Jezus, o mijn

128 Gebeden osdek

en getrouwe God dit hebt beloofd. O mijn God, | ik bemin U van ganscher harte en boven alles ,

wijl Gij mijn beste Vader en hoogste beminnenswaardigste goed zijt. Om U bemin ik ook mijne , naasten , vrienden en vijanden gelijk mij zeiven.

(7 jaren en 280 daqen aflaat, B enedictus XIV 15 Jan. 1756.)

C i- o lt;1 o.

Zie mij hier , o goede en allerzoetste Jezus . neergeknield in uwe allerheiligste tegenwoordigheid , U biddende en smeekende met de grootste vurigheid mijner ziel, dat gij U gewaardiget in mijn hart te prenten levendige gevoelens van geloof , hoop en liefde, en een waar berouw over mijne zonden en den vasten wil om mij te be-\' teren, terwijl ik met groote liefde en droefheid uwe vijf wonden beschouw en in den geest overdenk, voor oogen hebbende, wat de profeet David van U, o goede Jezus, zeide, „Zij hebben mijne handen en voeten doorboord, zij hebben alle mijne beenderen geteldquot;.

(Vollen aflaat, mits men gebiecht en gecom-municeerd hebbe en eenigen tijd bidde volgens de meening van Z. H. Daarenboven moet men het Gebed bidden voor eene afbeelding van den ge-kruisten Jesus. Pius IX 31 Juli 1858.)

O ffquot;e x- ii ci

Jezus, Maria, Jozef, ik geef U mijn hart, mijn geest en mijn leven.

Jezus, Maria, Jozef, staat mij bij laatsten doodstrijd.

de H. Mis.

i Jezus , Maria, Jozef, moge ik in uw heilig gezelschap in vrede sterven. Jezus , Maria, Jozef, moge ik in uw heilig gezelschap in vrede sterven.

, {Telkens 300 dagen aflaat, Pius VII 28 April 1807.)

Lavabo.

Zuiver mij , Heer Jezus , door uwe oneindige verdiensten. Ik wil mij niet rechtvaardigen gelijk Pilatus, maar ik beken mijne ondankbaarheid jegens U. Ik bid U ootmoedig om vergiffenis en smeek U mij uwe liefde en uwe genade te schenken. Amen.

Zoet hart van Maria , wees mijn heil.

{Telkens 300 dagen, aflaat.)

a n c u s.

Heilig, heilig, heilig zijt Gij o Heer , God der heerscharen ! De aarde is vervuld van uwe heerlijkheid ! Glorie zij den Vader, den Zoon en den Heiligen Geest!

(100 dafjen aflaat, Clemens XIII 26 Juni 1770.)

O ii lt;1 © v de C o n s e c i* a t i e.

Lof en dank zij ten allen tijde aan het allerheiligste en allergoddelijkste Sacrament! -

(100 dagen aflaat, Pirs VII 7 Dec. 1819.)

Ik aanbid U ten allen tijde, o levend brood des hemels, o allerheiligste Sacrament. Goddelijke Jezus , hart van Maria. zegent mij , ik bid er U om.; Ik geef U mijn hart, o mijn Jezus , o mij»

130 Gededen onder

Na de Consecratie.

Zie, mijn liefdevolste Jezus! hoever de overmaat uwer liefde is gegaan. Van uw Vleescli en kostbaar Bloed hebt Gij mij een goddelijk maal bereid, om U geheel aan mij te schenken. Wie heeft U toch tot zulke allergrootste liefdesbetuigingen bewogen ? Zeker niemand anders dan de vurige liefde waarmee uw hart vervuld is. O aanbiddenswaardig hart van mijnen Jezus , gloeiend fornuis der goddelijke liefde ! neem mijne ziel in uwe heiligste wonde , opdat ik in deze school dei-liefde leere wederkeerig beminnen dien God, welke mij zulke bewonderenswaardige bewijzen zijner liefde heeft gegeven. Amen.

(100 dagen aflaat, Pius VII 9 Febr. 1818.)

Pater IV o ss t e r.

Eeuwige Vader, wij offeren U op het allerkostbaarste bloed dat Jezus met zooveel liefde en zooveel smart voor ons vergoot uit de wonde zijner rechterhand; en door de verdiensten en kracht van dit bloed bezweren wij uwe goddelijke Majesteit ons haren zegen te willen schenken; opdat wij daardoor geholpen, tegen onze vijanden geschermd en van alle kwaden worden verlost , terwijl wij zeggen : „De zegen van den Almach-tigen God, des Vaders, des Zoons en des Hei-figen Geestes dale op ons neder en blijve ten allen tijde bij ons. Amen. Onze Vader. — Wees |jegroot. Glorie zij den Vader enz.

I

de H. Mis.

A. g- u u s Dei.

ovez-- Eeuwige Vader! ik offer U op het allerkost-^eii Ibaarste Bloed van Jezus Christus tot uitboeting maal mijner zonden en voor de behoeften der Heilige Wie Kerk.

fi^de (100 dagen aflaat, Pius VII 29 Maart 1817.)

Com gt;gt;gt; vi ii i o.

Ik aanbid U ieder oogenblik o levend brood , o allerheiligst Sacrament! O Goddelijke Jezus, o Hart van Maria! ik smeek U , zegent mij.

Ik schenk U mijn hart o Jezus , mijn allerheiligste Verlosser!

Geloofd en gedankt zij ten allen tijde het allerheiligste en allergoddel.ijkste Sacrament.

(100 dagen aflaat, eens daags.) ,

Lfiatst© Gebeden.

O Allerheiligste Maagd Maria , Moeder van het vleeschgeworden woord, schatmeesteres der genaden en toevlucht der arme zondaars ! quot;Wij nemen met een levendig geloof onze toevlucht tot uwe moederlijke liefde en bidden U om de genade van ten allen tijde den wil Gods en uwen wil te volbrengen. Wij leggen ons hart in uwe handen; wij vragen u de zaligheid der ziel en de gezondheid dea lichaams en er niet aan twijfelend dat Gij , liefdevolste Moeder , ons zult verhoeren, zeggen wij met een levendig geloof: Wees gegroet enz. (di^nml.) Wij bidden ü, o Heer! dat Gij door

Gebeden onder de H. Mis.

de voorspraak der zaligste, altijd onbevlekte Maagd Maria , uwe dienaars van elke zwakheid wilt bewaren en daar zij met een ootmoedig hart voor U buigen , van alle aanvallen der booze vijanden milddadigst wilt bevrijden , door Christus onzen Heer. Amen.

(100 dagen aflaat , Leo XII 11 Aug. 1824.)

]N a cl e H. M i s.

In alle dingen geschiede, worde geprezen en in eeuwigheid verheven do rechtvaardigste, hoogste en beminnelijkste wil van God ! Amen.

(100 dagen aflaat, Pius VII 19 Mei 1818.)

TOT DEN ENGELBEWAARDER.

Engel Gods, die mijn bewaarder zijt en aan wiens zorg ik door Gods goedheid ben toevertrouwd , verlicht, bewaar, geleid en bestier mij. (100 dagen aflaat, Pius YI 2 Oct. 1795.)

133

In eene Mis van Requiem.

Introïtus tot aan het Offertorium.

Vijfmaal het Onze Vader en vijfmaal het Wees geyroet, enz.

Eeuwige Vader! wij bidden U voor de zielen uwer dienaars , die GHj door liet kostbaar Bloed van Jezus hebt verlost.

Heer geef hun de eeuwige rust. Het eeuwig licht verlichte hen. Dat zij rusten in vrede. Amen.

(300 dagen aflaat, Pius VII C Febr. 1817.)

VOOR EEN ZALIGEN DOOD.

O genadigste Jezus , beminnaar der zielen! ik bid u door den doodsangst van uw heiligst Hart en door de smarten uwer onbevlekte Moeder, wasch in uw bloed de zondaars der geheele wereld, die thans op sterven liggen en die heden zullen sterven. Amen.

Hart van Jezus, in doodstrijd gebracht, ontferm U over de stervenden.

(100 dagen aflaat, Piüs IX 2 Febr. 1850.)

Eeuwige Vader, ik offer U het allerkostbaarst Bloed van Jezus Christus tot boeting mijner zonden en voor de noodwendigheden der H. Kerk. (100 dagen aflaat telkens, Pius IX 22 Sept. 1817.)

134

HET MOJ^ENMOEME

TER EERE DER l|

Onbevlekte Ontvangenis van de H. Maagd.

— O —

In den naam des Yaders en des Zoons en des H. Greestes. Amen.

1ste Tientje. Gezegend zij de Heilige en Onbevlekte Ontvangenis der Allerzaligste Maagd Maria.

Men hielt eenmaal het Onze Vader, viermaal het quot;Wees gegroet en eenmaal Glorie zij den Vader enz.

2de Tientje. Gezegend zij de Heilige enz. (jelijk hoven.

Eenmaal het Onze Vader enz. alles gelijk hoven.

3de Tientje. Gezegend zij enz. alles gelijk hoven.

(300 dagen aflaat telkens. Als men het gedurende eene maand dagelijks heeft gebeden, een vollen aflaat, op een dag naar verkiezing, mits men biechte en comimmiceere. Pius IX 22 Juni 1855.)

Gezegend zij de heilige en onbevlekte Ontvangenis der Allerzaligste Maagd Maria.

(100 dagen aflaat , Pius VI 21 Nov. 1793.)

135

litanie

TER EERE \\AX DE

ALLERHEILIGSTE MAAGD MARIA.

Heer , ontferm U onzer.

Christus , ontferm U onzer.

Heer , ontferm U onzer.

Christus , hoor ons.

Christus , verhoor ons.

God hemelsche Vader , ontferm U onzer.

God Zoon, Verlosser der wereld, ontferm U onzer.

God H. Geest, ontferm U onzer.

H. Drievuldigheid één God, ontferm U onzer.

H. Maria , bid voor ons.

H. Moeder Gods , bid voor ons.

H. Maagd der maagden , bid voor ons.

Moeder van Christus , bid voor ons.

Moeder der Goddelijke genade ,

Allerreinste Moeder ,

Allerzuiverste Moeder ,

Ongeschondene Moeder, 2t

Onbevlekte Moeder ,

Minnelijke Moeder, o

Wonderbare Moeder, rs

Moeder des Scheppers , g

Moeder des Zaligmakers , ?

Allervoorzichtigste Maagd ,

Eerwaardige Maagd,

Lofwaardige Maagd ,

Litaxie ter eere

Machtige Maagd , bid voor ons.

Goedertierene Maagd ,

Getrouwe Maagd ,

Spiegel der rechtvaardiglieid,

Zetel der wijsheid ,

Oorzaak onzer blijdschap ,

Geestelijk vat,

Eerwaardig vat,

Schoon vat van godsvrucht ,

Geestelijke roos ,

Toren van David ,

Ivoren toren ,

Gulden huis . Squot;-

Ark des verbonds ,

Deur des Hemels , c

Morgenster ,

Behoud der kranken, o

Toevlucht der zondaren , ?

Troost der bedrukten ,

Hulp der Christenen,

Koningin der Engelen ,

Koningin der Aartsvaders ,

Koningin der Profeten ,

Koningin der Apostelen ,

Koningin der Martelaren ,

Koningin der Belijders ,

Koningin der Maagden ,

Koningin van alle Heiligen ,

Koningin zonder erfsmet ontvangen ,

Koningin van den allerheiligsten Rozenkrans ,

Lam Gods, dat de zonden der wereld wegneemt,

spaar ons , Heer !

Lam Gods, dat de zonden der wereld wegneemt, verhoor ons , Heer !

vax de Allerh. Maagd.

Lam Gorls , dat de zonden der wereld wegneemt,

ontferm U onzer , Heer !

Christus , hoor ons.

Christus , verhoor ons.

Heer, ontferm U onzer.

Onze Vader, enz.

Antiph. Onder uwe bescherming nemen wij onze toevlucht, o H. Moeder Gods! verstoot onze gebeden niet in onzen nood, maar verlos ons altijd van alle gevaren, o glorierijke en gezegende Maagd! onze Vrouw, onze Middelares, onze Voorspreekster! verzoen ons met uwen Zoon, vertoon ons aan uwen Zoon, beveel ons aan uwen Zoon.

v. Bid voor ons , H. Moeder Gods.

r. Opdat wij der beloften van Christus waardig worden.

Wij bidden U, Heer, stort uwe genade in onze harten, opdat wij , die door de boodschap des Engels de menschwording van Christus, uwen Zoon gekend hebben , door zijn lijden en kruis tot de glorie der verrijzenis gebracht worden , door denzelfden Christus onzen Heer. Amen.

Gebed, van den Seraphijnschen Vader Franciscus, om zich onder de bescherming der allerheiligste Maagd te stellen.

Heilige Maagd Maria ! mijne Geleidster , mijne Meesteres , ik kom mij in den schoot uwer barmhartigheid werpen , en mijne ziel en mijn lichaam van dit oogenblik af en voor altijd onder uwe bewaring en bijzondere bescherming stellen. Ik

138 Litasie van de Allerh. Maagd.

vertrouw op U en stel tusschen uwe handen al mijne hoop en mijnen troost, al mijne pijnen en smarten, mijn leven en deszelfs einde, opdat door uwe heilige voorspraak en door uwe ver- , diensten , al mijne werken volgens uwen en uws Zoons wil geschikt worden. Amen.

Gebed tot de allerheiligste Maagd Maria , gemaakt uit de gevoelens van den H. Bernardns.

Gedenk , o genadigste Maagd Maria! dat men nooit gehoord heeft dat iemand, tot U vluchtende, uwen bijstand verzoekende , of uwe voorspraak vragende, verlaten is geweest. Aangemoedigd door dit vertrouwen, o Maagd der maagden! snel ik tot U , en , zuchtende onder het gewicht mijner zonden, werp ik mij voor uwe voeteii neder. O Moeder des Woords! versmaad mijne gebeden niet, maar neem die genadig aan, en gewaardig Ü ze te verhooren.

Schietgebed tot de allerheiligste Maagd.

In uwe Ontvangenis, allerheiligste Maria, waart Gij onbevlekt; bid voor ons God den Vader , wiens Zoon Jezus , ontvangen van den H. Geest, Gij gebaard hebt.

Schietgebed tot de allerheiligste Maagd in bekoring tot onzuiverheid.

Door uwe allerheiligste maagdelijkheid en uwe onbevlekte Ontvangenis , zuiverste Maagd , reinig mijn hart en vleesch. In den naam des Vader%, en des Zoons , en des H. Geestes. Amen.

139

L I T A. TV I JE

TER EE RE VAN DEN

HEILIGEN JOZEF.

Heer, ontferm U onzer.

Christus , ontferm U onzer.

Heer, ontferm U onzer.

Christus , hoor ons.

Christus , verhoor ons.

God hemelsche Vader , ontferm U onzer.

God Zoon, Verlosser der wereld, ontf. U onzer.

God H. Geest, ontferm U onzer.

H. Drievuldigheid , één God , ontferm U onzer.

H. Maria, bid voor ons.

H. Moeder Gods ,

H. Maagd der maagden ,

H. Jozef,

Beschermer van Jezus,

Bruidegom van Maria ,

Man naar Gods hart,

Trouwe en wijze dienaar , s!

Bewaarder der zuiverheid van Maria , ~

Medehulp van Maria , g

Leidsman en troost van Maria , 2

Die, om Maria , met bijzondere genaden be- o gunstigd zijt, S

Allerzuiverste in reinheid ,

Allernederigste in ootmoed ,

Allervurigste in liefde ,

Allerverhevenste in beschouwing ,

Die door den H. Geest zeiven rechtvaardig zijt verklaard ,

Litanie ter eerb

Die in de goddelijke verborgenheden boven anderen verlicht zijt geweest, bid voor ons.

Die door den Engel in het geheim der menseh-

wording onderwezen zijt,

Die niet Maria, uwe Bruid , naar Bethlehem

zijt gereisd,

Die in de herberg geene plaats vindende , in

eenen stal zijt gaan vernachten ,

Die waardig geacht zijt bij Christus te wezen, toen

hij geboren en in eene krib gelegd werd , Die met Maria, het kind Jezus in den tempel

hebt opgeofferd , ^

Die , op het woord van den Engel, niet Jezus g en zijne Moeder naar Egypte gevlucht zijt , 2 Die na den dood van Herodes met Jezus en zijne o Moeder naar het land van Israël zijt weder- S ■ gekeerd ,

Die het kind Jezus , dat te Jeruzalem gebleven was, met Maria, zijne Moeder, vol droefheid gezocht hebt ,

Die hem na drie dagen met blijdschap gevonden hebt , zittende in het midden der wetgeleerden, Aan wien de Heer der heeren op de aarde onderdanig geweest is ,

Wiens lof in het Evangelie vermeld wordt ,

Onze voorspreker , hoor ons , H. Jozef.

Onze beschermer , verhoor ons , H. Jozef.

In al onzen nood, help ons, H. Jozef.

Li al onze benauwdheden , help ons , H Jozef. In het uur onzes doods, help ons, H. Jozef.

Door uwe allerzuiverste trouw, help ons, H. Jozef. Door uwe vaderlijke zorg en teederheid, help ons H. Jozef.

Door al uwen arbeid en zweet, heipons, H. Jozef.

vax den H. Jozef.

Door al uwe deugden, help ons, H. Jozef.

Door al uwe verdiensten , help ons , H. Jozef\'. Door uw eeuwig geluk , help ons, H. Jozef. Wij , die U als beschermer aanroepen, wij bidden

U , verhoor ons.

Dat gij Jezus de vergiffenis onzer zonden wilt vragen, Dat gij ons steeds aan Jezus en Maria gelieft aan te bevelen ,

Dat gij voor alle maagden en ongehuwden de

gave van zuiverheid wilt verwerven ,

Dat gij voor de gehuwden eene onbevlekte

trouw en heilige eendracht wilt verkrijgen , lt;5. Dat gij voor alle vergaderingen eene volmaakte

liefde en overeenstemming wilt verwerven , 5J Dat gij de vaders der huisgezinnen in het chris-telijk opvoeden hunner kinderen wilt behulp- quot; zaam wezen, ^

Dat gij alle oversten in het bestuur der hun ^ toevertrouwden wilt behulpzaam zijn , 2,

Dat gij alle vergaderingen, die U bijzonder g* zijn toegedaan , wilt begunstigen , 2

Dat gij allen, die op uwe hulp vertrouwen, o altijd en overal wilt beschermen , S

Dat gij alle geloovige zielen door uwe voorbede

wilt helpen ,

Beschermer van Jezus ,

Bruidegom van Maria ,

Heilige Jozef,

Lam Gods , dat do zonden der wereld wegneemt,.

spaar ons , Heer !

Lam Gods , dat de zonden der wereld wegneemt,

verhoor ons , Heer !

Lam Gods , dat de zonden der wereld wegneemt, ontferm U onzer , Heer !

V

142 Litanie van den H. Jozef.

Christus , hoor ons.

Christus , verhoor ons.

Heer, ontferm U onzer.

Onze Vader, enz.

Wij bidden U, o Heer! dat wij door de verdiensten van den Bruidegom uwer allerheiligste Moeder geholpen mogen worden, opdat wij door zijne voorspraak verkrijgen, hetgeen wij door ons zeiven niet kunnen bekomen. Die leeft en heerscht in de eeuwen der eeuwen. Amen.

Gebed om den H. Jozef tot patroon te verkiezen en zich onder zijne bescherming te stellen.

Groote Heilige! ik verkies ü heden voor al den tijd mijns levens tot eenen bijzonderen patroon , meester, leidsman en bestuurder van mijne ziel en mijn lichaam , van mijne gedachten, woorden en werken , van mijne begeerten en genegenheden , van mijne eer en goederen, van mijn leven en mijnen dood. Ik neem mij vastelijk voor U nooit meer te verlaten, maar uwen H. Naam te verheffen, en uwe eer, zoo veel mogelijk, te bevorderen. Ik bid U vurig, dat gij mij als uwen eeuwigen dienaar wilt ontvangen. Help mij in al mijne werken , en verlaat mij niet in het uur des doods. Amen.

143

T

3^ ï ^ H ï 1

te;:: eere van den

H. FEAUCISCU3 VAN ASSISIË.

Heer, ontferm U onzer.

Christus , ontferm U onzer.

Heer , ontferm U onzer.

Christus, hoor ons.

Christus , verhoor ons.

God hemelsche Vader, die Franeiscus tot uwen

dienaar hebt verkoren, ontferm U onzer. God Zoon , Verlosser der wereld , die Franciscus met de teekens van uwe heilige vijf wonden hebt bezegeld, ontferm U onzer.

God heilige Geest, die Franciscus met vele zoetigheid hebt .gezalfd , ontferm U onzer.

Heilige Drievuldigheid één God, die Franciscus in uwe glorie hebt ontvangen, ontferm U onzer. Heilige Maria, overgroote zoetigheid van Franciscus , bid voor ons.

Heilige Moedor Gods , gestadige toevlucht van Franciscus , ^

Heilige Maagd der maagden, voorsprekeres vang;

de gansche ordo van Franciscus , ^

O Seraphijnsche vader Franciscus , §

Allerminnelijkste vader Franciscus , Allergoedertierenste vader Franciscus , g

Heilige Franciscus , vader der armen ,

y

Litanie ter eeke

H. Franciscus, Vaandrager van Christus, bid ons. \' Ridder van den gekruisten Jezus ,

Brandoven van liefde,

Versmader der wereld ,

Navolger van Christus ,

^Voorbeeld der ootmoedigen ,

k Leidsman der dolenden ,

| Steun der Heilige Kerk ,

■g Meester der gehoorzaamheid ,

5 Minnaar van den vrede ,

£ Licht uws vaderlands , =

o Schilddrager van den allerhoogsten Koning , ~ — Martelaar door begeerte , 2

quot;J Voorbeeld van zuiverheid, ?

quot;Bestrijder der booze geesten,

Dienaar der raelaatschen ,

Genezer van zieken ,

Opwekker van dooden ,

Helper van al degenen, die tot u hunne

toevlucht nemen ,

v. Bezoek goedgunstig uwe godvruchtige dienaars , o heilige vader Franciscus !

E. Verwek hen allen uit den slaap des doods.

GEBED.

_ 0 God, die uwe Heilige Kerk door de verdiensten van den heiligen Franciscus met nieuwe kinderen vermeerdert, maak dat wij door zijne navolging de aardsche dingen versmaden, en in het genieten van hemelsche gaven ons altijd verblijden.

O Heer Jezus Christus , die als de wereld in liefde verflauwde , om onze harten te ontsteken ,

VAN DEN H. FKANCISCUS.

in het lichaam van den heiligen vader Franciscus de teekens van uw lijden hebt willen vernieuwen, ; vergun ons genadigiijk, dat wij door zijne ver-1 ■ diensten en gebeden ook waardige vruchten van : boetvaardigheid voortbrengen.

3 O God , Heilige Geest, door wiens voorzienig-I ^r- heid en bestuur de loop van ons leven wordt beschikt, help uwe dienaars , opdat wij , die met V blijdschap de gedachtenis van den glorierijken vader Franciscus houden , door zijne gebeden en verdiensten, de glorie van uwe goddelijke Majes-m teit eeuwig mogen genieten. Door Jezus Christus onzen Heer , die met U en den Vader leeft en amp; heerscht , waarachtig God in alle eeuwen der eeuwen.

, 5t

o GEBED

hetwelk tie H. Franciscus gesitroken heeft voor een krnis in de kerk van den H. Daniianns.

| j O groote en glorierijke God , mijn Heer Jezus | - Christus , ik bid U, verlicht de duisternissen van mijn verstand , geef mij een oprecht geloof, eene zekere en vaste hoop, en ook eene volmaakte , ^liefde : verleen mij , o Heer, dat ik U alzoo moge /i cl kennen , en alles volbrengen naar uwen heiligen r-wil. Amen.

140

LITANIE _hT

TER F.EBE VAN DEN 1

H. LUOOVIOTJS, O»

Koning van Frcinïerljlc, V(

Patroon der Broeders van de Derde Orde. ^

Heer, ontferm U onzer.

Christus , ontferm U onzer.

Heer , ontferm U onzer.

Christus hoor ons.

Christus verhoor ons.

God hemelsche Vader, ontferm U onzer.

God Zoon, Verlosser der wereld, ontferm U.onzer.

God heilige Geest, ontferm U onzer. H. Drievuldigheid, één God, ontferm U onzer. H. Ludovicus, bid voor ons.

quot;Wonderbare vorst,

Lelie van zuiverheid ,

Voorbeeld van ootmoedigheid ,

Voorbeeld aller deugden ,

quot;Wonder van boetvaardigheid ,

„Vuur van liefde en van gebed , _

g Helder en vurig licht, 5:

•2 Uitverkoren vat , c

o Uitmuntend vat van godsvrucht , |

\'B Wonderbaar vat van heiligheid ,

Spiegel der christelijke volmaaktheid , §

\'Ware navolger van den H. Vader 1 ran ei sens, ™ Verachter der wereldsche eer ,

Groote ijveraar van het huis Gods ,

Genezer der zieken ,

Litanie van den II. Ludovicus.

H. Ludovicus , Steun der weduwen en weczen , bid voor ons.

Gezegende rechter van het volk ,

Verlosser der gevangenen ,

Verkondiger van het woord Gods aan de on-geloovigen,

„Tweemaal het slachtoffer van het heiligland, g Verschrikkelijk in het gevecht, St

.2 Machtig in do boeien , ^

o Behoeder van Frankrijk , o

^Voorbeeld der koningen, -=

^ Waardig de aardsche koningskroon te dragen, g irj Waardig de kroon der Heiligen to dragen jquot; in den hemel,

Beschermer van de Derde Orde van boetvaardigheid ,

Lam Gods , dat wegneemt dc zonden der wereld ,

spaar ons , lieer !

Lam Gods, dat wegneemt de zonden der wereld,-

verhoor ons , Heer !

Lam Gods. dat wegneemt dc zonden der wereld, ontferm U onzer , Heer !

v. Bid voor ons H. Ludovicus.

r. Opdat wij waardig worden der belol\'tcn van Christus.

GEB E D.

O God die uwen dienaar don H. Ludovicus uit deze wereld geroepen hebt, om hem tot do hemel-sche glorie te geleiden , geef ons , dat wij door zijne verdiensten en zijne tusschenkomst, mogen deelachtig zijn aan het geluk van den Koning der Koningen Jezus Christus. Amen.

148

Heer, ontferm U onzer.

Christus , ontferm U onzer.

] leer, ontferm U onzer.

Christus , hoor ons.

Christus , verhoor ons.

God hemelsche Vader , ontferm U onzer

God Zoon, Verlosser der wereld, ontferm U onzer.

God Heilige Geest , ontferm U onzer.

11. Drievuldigheid , één God , ontferm U onzer.

li. Maria , Moeder Gods , bid voor ons.

H. Elisabeth , onze moeder ,

Die van uwe kindsheid af God gediend hebt, Navolgster en waardige dochter van den

H. Franciseus , _

Versierd met goddelijke gaven , HJ

Bezield met kracht en standvastigheid , c Voedster der armen en der wcezen , O Troosteres der bedrukten ,

quot;5 Dienstmaagd der armen en zieken , g

s Wreedelijk vervolgd door uwe bloedverwanten quot; ^ en onderdanen,

f3 Altijd getrouw in den tegenspoed ,

Beroemd door uwe deugden en mirakelen ,

Litanie van pe H. Elisabeth.

Altijd bereid voor hen die uwe hulp afsmeeken,

bid voor ons.

Onze patrones , bid voor ons.

Lam Gods, dat wegneemt de zonden der wereld ,

spaar ons , Heer !

Lam Gods, dat wegneemt de zonden der wereld,

verhoor ons , Heer !

Lam Gods, dat wegneemt de zonden der wereld, ontferm U onzer , Heer !

v. H. Elisabeth, bid voor ons.

r. Opdat wij waardig worden der beloften van Christus.

G E B E D.

God van barmhartigheid, wij bidden ü ootmoedig ons de gratie te vergunnen dat wij naar het voorbeeld van de H. Elisabeth, en door hare tusschenkomst mogen verkrijgen de verachting der aardsche goederen en de eeuwige zaligheid bekomen. Amen.

Sprouk «Ier H. Elisabeth bij lisiiir leven.

Ik wil voor de wereld en hare ij delheden dood zijn en ook de wereld moet dood zjjn voor mij.

Bij haar sterven.

Maria , Moeder der genade , Moeder van barmhartigheid ! bescherm mij tegen de vijanden en neem mij aan in het uur des doods.

10*

150

L I T A N I E

TER EERE VAX DES

H. ANTOWIÜS VAM PADÜA.

Heer , ontferm U onzer.

Christus , ontferm U onzer.

Heer , ontferm U onzer.

Christus , hoor ons.

Christus , verhoor ons.

God hemelsche Vader , ontferm U onzer.

God Zoon, Verlosser der wereld, ontferm U onzer.

God Heilige Geest , ontferm U onzer.

Heilige Drievuldigheid , een God, ontferm U onzer.

H. Maria, moeder en beschermster van den H.

Antonius , bid voor ons.

H. Franciseus , vader en leeraar van den H. Antonius , bid voor ons.

H. Antonius van Padua ,

Zalige vrucht van Spanje ,

oTNieuw licht van Italië , St

.5 Beschermer en luister van Padua , quot;quot;

S Apostel van Frankrijk , ■ o

s Navolger van den li. Franciscus ,

Lelie van zuiverheid , 2

H Kostelijke parel der armoede , ?

Klaarschijnend licht van gehoorzaamheid,

■ *

1

Litaxie van dex H. Antokius. 151

H. Antonius , Spiegel van boetvaardigheid, bid voor ons.

Minnaar van het kruis ,

Eoos van verduldigheid ,

Blakende vlam van liefde ,

Pilaar der H. Kerk ,

Verkondiger der genade ,

Uitroeier der zonden ,

Verachter der wereld,

Verheffer van Gods glorie,

Leeraar der waarheid ,

Blinkende ster der Seraphijnsehe Orde ,

Ark des verbonds ,

^-Trompet van den Allerhoogste ,

.5 Verdediger des geloof\'s van het hoogwaardig St g Sacrament des Altaars , ^

c Brandende naar den marteldood , g

Geesel der ketters , °

^Schrik der ongoloovigen , o

S Roede der dwingelanden , S

H Vurige minnaar van Gods huis ,

IJveraar der zielen,

Patroon in verloren zaken ,

Toevlucht der armen ,

Gezondheid der zieken ,

Vertrooster der bedrukten ,

Hof van deugden ,

Kenner der harten,

Voorzegger der toekomstige dingen ,

Opwekker van dooden,

Schrik der duivelen ,

Navolger der Patriarchen en Profeten, Afbeeldsel der Apostelen ,

Uitstekend onder de leeraren ,

Litanie ter eere

H. Antonius , Luister der heiligen , bid voor ons. H. Antonius, Getrouwe beschermer en voorspreker

van die u aanroepen , bid voor ons.

Wees genadig , spaar ons , Heer.

Wees genadig , verhoor ons , Heer.

Van alle kwaad, verlos ons. Heer.

Van alle zonden.

Van de macht en listen des duivels , ^

Van pest , hongersnood en oorlog , ^

Van den eeuwigen dood , °

Door de verdiensten van den H. Antonius, ₀ Door zijne brandende liefde voor de zaligheid g der zielen ,

Door zijnen grooten ijver voor de bekeering K der zondaren , 2.

Door zijn verlangen naar den marteldood ,

Door het standvastig onderhouden zijner belofte van gehoorzaamheid , armoede en zuiverheid. Door zijnen onvermoeiden arbeid ,

Door de zeldzame verscheidenheid en de menigte

zjjner mirakelen ,

In den dag des oordeels ,

Wij zondaren , wij bidden U , verhoor ons. -JL Dat gij ons allen tot een waarachtig berouw --onzer zonden wilt brengen , g^\'

Dat gij het vuur der goddelijke liefde in onze öquot; harten wilt ontsteken , ~

Dat gij ons deelachtig wilt maken aan de ver-quot; diensten en voorspraak van den H. Antonius, ^ Dat gij ons land onder de bescherming van ^ den H. Antonius wilt stellen en behouden. 3 Dat gij aan allen die tot den H. Antonius hunne toevlucht nemen , gezondheid naar ziel o en lichaam wilt verleenen , ?=

VAN DEN H. ANTONIUS.

Dat wij door de verdiensten van den H. Antonius in alle deugden mogen voortgaan, wij bidden U, verhoor ons , Heer.

Dat gij alle vereerders van den II. Antonius in alles met uwen zegen wilt voorkomen, wjj bidden U , verhoor ons , Heer ,

Dat gij door de liefde van den H. Antonius tot het kind Jezus , ons gebod wilt verhooren, wij bidden U , verhoor ons , Heer.

Jezus Christus , Zoon van den levenden God, wij bidden U , verhoor ons , Heer.

Lam Gods , dat de zonden der wereld wegneemt, spaar ons , Heer !

Lam Gods , dat de zonden der wereld wegneemt, verhoor ons , Hoer !

Lam Gods , dat de zonden der wereld wegneemt, ontferm U onzer , Heer !

Christus , hoor ons.

Christus , verhoor ons.

Onze Vader, enz

LAAT ONS BIDDEN.

O goedortierenste Jezus, die uwen belijder den H. Antonius door gedurige mirakelen wonderljjk hebt doen uitschijnen , verleen ons genadig, dat wij door zijne voorspraak en verdiensten met zekerheid verkrijgen hetgeen wij met betrouwen vragen. Die loeft en heerscht in alle eeuwigheid. Amen.

Bid voor ons , H. Antonius.

Opdat wij waardig worden de beloften van Christus.

154: Litanie van den H. Antonius.

GEBED.

O God , verleen dat door de voorspraak van j uwen wonderbaren dienaar, den H. Antonius, f uwe Kerk zich verblijde , opdat wij met geestelijken onderstand altijd beschermd worden en de eeuwige vreugde verdienen te genieten. Door Jezus Christus onzen Heer. Amen.

GEBED TOT DEN H. ANTONIUS ,

bijzondere Bescliermer om verloren zaken terug te bekomen.

H. Antonius , die alle tijdelijke zaken ton volle veracht en verlaten hebt om des te beter de eeuwige goederen des hemels te vinden, en daar-\' om van quot;God het bijzonder voorrecht bekomen hebt om alle verloren of gestolen zaken terug te brengen, ik smeek U ootmoedig uwe macht te mijnen gunste aan te wenden , opdat ik, na alle geestelijke goederen , die ik door mijne zonden verloren heb en welker verlies ik meer betreur dan dat aller tijdelijke , ook mijne tijdelijke goederen moge terug bekomen voor zoo ver ze mij voor tijd en eeuwigheid yoordeelig zijn. Dit vraag ik U door uwe machtige voorspraak bij Onzen Heer Jezus Christus. Amen.

imprimatur.

Tilbukgi, 20 Octobris 1886.

M. F. DE BEER, Siqt. Oen. rf\' Dcc. ad hoe ddcyatus.

De goedkeuring der Litaniën goldt slechts voor privaat gebruik.

I K H O JJ I).

Bladz.

Aan den Lezer.......... . 3

Inleiding..............5

Eenige verklaringen betreffende de oprichting

en besturing der Derde Orde.....9

Verklaringen aangaande de gunsten en aHaten

aan de Derde Orde verleend.....12

Encycliek van Z. H. Paus Leo XIII over den H. Franciscus van Assisië en de verbreiding der Derde Orde.......15

Apostolische Constitutie betreffende den Eegel der Seculiere Derde Orde van den Heiligen

Franciscus............33

Eegel der Seculiere Derde Orde.....39

Ljjst der aflaten en voorrechten.....44

Aet. Ceremoniale der Derde Orde.

I. Gebeden voor de Vergaderingen of Ver-eenigingen , welke alle maanden of op een anderen tijd worden gehouden .... 51 II. Orde te volgen bij de Kleeding ... 60

III. Orde te onderhouden bij de Professie . 71

IV. Bijzondere vergadering of conferentie der Eaadsleden..........83

co - f9

Art. Bladz.-

V. Verkiezingen.........87

VI. Ceremonie der Visitatie.....90

VII. Ritus te onderhouden bij de oprichting eener nieuwe Vereeniging......94

VIII. Wijze om de Leden der Derde Orde den Pauselijken zegen te geven. . . .101

IX. Formulier der Generale Absolutie of van den zegen met vollen aflaat voor de seculiere Leden der Derde Orde . . .103

X. Absolutie in stervensgevaar. . . . 108 Bijvoegsel. — Zegening van het koordje

van den H. Franciscus.......113

Toewijding van de leden der Derde Orde van den H. Franciscus aan het Allerh.

Hart van Jezus.............117

Het Seraphijnsch Officie.......120

Gebeden onder de H. Mis.......125

In eene Mis van Requiem....... 133

Het Rozenhoedje ter eere der Onbevlekte

Ontvangenis van de H. Maagd . . . .134 Litanie ter eere van de Allerheiligste Maagd 135 Litanie ter eere van den H. Jozef. . . . 139 Litanie ter eere van den H. Franciscus . .143 Litanie ter eere van den H. Ludovicus . . 146 Litanie ter eere van de H. Elisabeth . . . 148 Litanie ter eere van den H. Antonius . .150