SPECIMEN JüllIDlCUM INAUGURALE

^OîiîiÛLLAS QUAESTIONES JURIS ROMANI AC
HODIERNL

• «XBX

^quot;AaK tr oîfî^ ift quot;if^Hf^\'^\'

quot; tv^f;*« «-mriTpa.-* «ï^

JURIDICUM INAUGURALE

bistens

JLLAS quaestiones juris

®0mani ac hodierni,

QUOD ,

annue?«te summo numine,

adctoritate recxoris maguifici

^^ICI CHUIgTIAII VAN GOUDOEVEE,

OHIB. ijT ART. OBSt. DOCT. RT PBOP, OBD.,
NEC NON

Aj,,

Mi SENATUS ACADEMICI consensu

\'^^\'^iae fAcULTATIS JUWDICAE decrkto,

summisque in

Jnbsp;quot;Jet HODIERNO HONORIBUS ac PRIVILEGIIS

^ËMia rheno-trajectina

^ l^T LKGITIME COIXSEQUENDIS,
^\'^DITorum EXAMINI SUBMITTIT

118 PHILIPPUS YEELOEEN,

Dltrajectinus.

v ,

m\' ocïobris, anki mdccclvii, hoka ii.

thajecti ad hhenum,
TYPIS GIEßEN amp; DÜMONÏ.

mdccclvh.x

buurgamrmm)

AVO OPTIMO, CARISSIMO,

SACRUM.

i « D E X.

,nbsp;«JUAESTIOXES JURIS UOMANI.

«(1 „ipnbsp;J?.

Ad Tnbsp;J^\'i\'agmenta XXIV lt;33.....................................I

lonbsp;*nbsp;• \'

), ^^ __ D. de pactis (2. 14)..........................................................6

s ^^ \' I\'l\'- D. (le transactionibns (2. 13)..........................................7

» ^ de capite minutis (4. 5)....................................................8

6 ^^ ^ de auct. et cons, tutorum (26. 8)..............................14

^ 2 D. (le soiutionibus (46. 3}............................23

A ,nbsp;QUAESTIONES JüßlS HODIEBNI.

» C. C ,6
« ;nbsp;0 al.!..................

ftnbsp;\'10nbsp;V.

Änbsp;^nbsp;h ............OA

. ^ .... . ...............................

. quot; ^03 ,.. .....................................:i

. ..................................;

» \'quot;^^»^on..... .................................

» „„nbsp;...............................................cifgt;

.........................................

l?etej.„ ®otntum propter falsam apocham condictione indebiti re-

autem apparet —- uti göSCHenius scribit in sua
(in § 33 1.) negationem a schultingio sollicitât^ ^^^
se habere. Sane, quod schultingius dicit : » ^^^^ ^

dubium manet, quomodo ulpianus hic de owm ^^^^
gatorum generibus dicere potuerit, quod unice lO
per damnationem valeat. An ulpianus hic inio^®
rate locutus est?

ulpianus videtur verbo solutomm stricta sig^i^\'\'^
usus esse, nempe ut indicaret praestationem ejus 1
tur; de do lego legato igitur loqui nequit, nam i ^ ^^^^^
turn non dehetur, sed statim legatario acquiritur,
vindicatione petit; si tale legatum integrum
vel per errorem praestitum est, nihil obstat l^i
beres vindicare possit, cum dominium legataryo

ijvi. ^

tum non sit (\'). Quod de vindicationis legato a
valet de legato per praeceptionem, in quo nihil a ^^^^^
debetur nec datur. — Si autem sinendi niodo ^^^ ^^^^
est et per errorem solutum, condictio indebiti ^^^^^
gaturnbsp;Eatione igitur hujus legati, üLPï^\'\'^

^^ ad S

(1)nbsp;liöcKtNG in verba: id. sc. juris est de eo legato: m

n®. 1 «ego malim: de do flego] legat oquot; coïïtrariaiu s „ijm ^^
videtur; sed in, ed. 4quot; »ego olim: de do [lego] 1- sed j»®nbsp;^^

(2)nbsp;Nam regula in quibus causis lis infitiasdo in \'^\'^\'\'\'quot;^^jgquai»
condictio indebiti, non locum habet in hoe legato, de qo» j^piurn

uti in legato per damnationem relicto, quod infitiatiuquot;®nbsp;4I3.

KUDOUFF, Zeitschrift für Geschichtl, Kechtswissenschaft» ^

ïiiinis

® ^eralia videntur, sed observare velim, defendi

pos

Hqjj h b\'^nbsp;legati specie veram solutionem locum

quot;^^ntnbsp;GAJUS de eo dicit (II. 214):

Allien, quj putant ex boe legato non videri obli-

iQi

\' ut mancipet, aut in jure cedat, aut
tur. \' srifficere, ut legatarium rem sumere patia-
. ^^^^^^ ultra ei testator imperaverit, quam ut
hae^.nbsp;patiatur legatarium rem sibi habere,quot;

teijip^^^^^^^nbsp;tempore exstabat, et facile ulpiani

eain ^^^^ desierat suos habere defensores, secundum
Soly; ^ ^eres dici nequit, legatum sinendi modo
Wignbsp;igitur ulpianus de legatis perperam so-

l^od ^ \' liane speciem non spectat vel etiam —
— gajus nobis in § 214 refert

^ liiondam communem, quae autem indicat,
lUodo •

telli^ ^^^^luerit, ut verbis : »legatum solutumquot; in-
Al , \'\'^gatum. per damnationem.
f^ . SCHULTINGIO citatas monere debeo, eas pri-
duin f.nbsp;ulpiano obstare, et inquiren-

^töQj^^ ^ ^^ quatenus omnes interpolatae sint. Si
^^^iiati ^^nbsp;tune unice si certa pecunia per

l^gabatur lis infitiando crescebat in duplum
igitur in locis obstantibus tractabatur de
Jj ^^i\'iini, non de legato pecuniae certae. Cum
per damnationem fideicommisso
distinctione an sit certae pecuniae nec
^^ï\'PJi sententia arbitraria videtur. — In 1. 9.

Cod. ad L. Falcid. (6. 50): »Error facti
causa fideicommissi non retentae repetitionem

peditquot; unice serino est de tideicommisso, uti
1. ult. D. de juris et facti (22. 6), quod plane cui» \'
nostro convenit. — 1. 7 Cod. condict. indebiti
* Fideicommissum vel legatum indebitum p^i^
facti solutum, repeti posse explorati juris est
paranda est cum 1. 4 ejusdem tituli, nnde se^l ^
banc legem non posse tractare de legato P
nationem, igitur verbum vel legatum bic intei\'P
esse vel sinenäi modo deletuni. — Majorem diffi*^^\'

parit 1. 2 § 1. D. de condict. indebiti (12- /

bic non tam error adest (qui aliquamnbsp;^^

dsnntj 1

negligentiam in se continet) sed potins causae a ^^^^^
omneni negligentiam tollunt; ita ut legata dni» ^^^^

rentur révéra débita essent, nam quamdiu testai
non erat inofficiosum declaratum vel qnam-^ ^^^^^
mus non erat natus, legata, adita bereditate, re^e ^^^^
bantur ; ita ut benignior interpretatie bic a ^joii®\'^\'
HADKiANO, qui propter aequitatem

strictamjuri^^ - ^
c fllientiii^

insuper babuit, admissa sit ; si postea aes d,

serat, non potest condicere, sed tune demuin si ƒnbsp;gj

t dàt\' cei^

temporis einérserit, item si codiciUi erant

igitur heredis negligentiae, licet minimie,nbsp;^^^ ^^q-

test, quod codicillos non invenerit vel nescienbsp;^^^^^^
num exstare, minime legatum

condicerenbsp;, c 92-

Cent- ^

ratione pauli locus explicandus videtur, ^

codicillis vel alio testamento, quibus ademtum

,nbsp;na Vel certe rescissum, perperam soluta repe-

, \' Vel cum RUDORFFIO dicendum p. 415 1. 1.: da

A.demtion in derselben Form geschehen muss

in ^ ^^\'\'leihung, so vernichtet sie die Damnation ipso
gt; der T

. ■L\'egatar (i) hört mitbin auf verurtbeilt zu sein ,

^ ist So

^^^ Id; ^^ ^^^ ^^ niemals aus einem Damnationslegat
quot;idem

Hohnbsp;damnationis omnino solvendum non erat,

a-ntém 1

•nbsp;de tali casu agere, quo alii personae, quam

iioti \' de condict. indebiti (12, 6), autem agit
de ip

^Und \' solvit legata, sed de vero berede, se-

de hereditate judicatum est, qui certe

tiiç.j.^nbsp;repetere potest, quia ipse non solvit, et

redßnbsp;minime impellere poterat; res ab he-
testa

^^dita ■nbsp;legatariis praestitae non disierant he-

Potßg^ ^^ ^^^^nbsp;heres legitimus eas vindicare

Itnbsp;leges igitur minime adversantur GAJO

\'S- Erb,

Ad L. 10 pr. D. de pactis (2. 14).

In 1. 58 § 1. D. mandati (17. 1), verbis: quot;
nus aut Privilegium, qui potuit praesens id ips^m r ^^^^
mare nec desiderare decretum Praetoris.quot; PAüL^\'® ^^
creditorem privilegiatuni totam quantitatem exigea\'® ^ ^^^
cum Privilegium comparet pignori ; at vero innbsp;^

D. de pactis (2. 14) dicitur D. Pium ante
D. Marco datam rescripsisse, fiscum et reliqquot;\'\'® P ^^^^
giarios exemplum creditorum sequi oportere î*
diminutionem pati debere.

cujacius docet 1. 10 pr. D. de pactis, nnice f® ^^^^
jus quale erat ante D. Marcum, hanc igi^rnbsp;. y

fragmentum historicum, cum in 1. 58 § 1- \' . ,
doceatur jus forense, uti per formam D. Mai\'c^ ei\' ^^^^
ductum. Hanc sententiam vangekow ideo
non esse dicit, quia compilatores existiman
unice historiae causa fragmentum tam magn^\'^^ ^yj^i
legem 10 pr. praeferendam esse ipse existni^^ ^ ^
quaestionem ex professo tractat, quae in ^^
mandati unice in transitu attingitur.nbsp;^^^^^^ jjis\'

Mihi 1. 10 pr. D. mandati minime fragn^en ^^^^^^^^^
toriae causa receptum videtur; ulfiA^üS ^
idem ac paulus docet ; nempe dicit jus a ^^^^^ d
in re constitutum a marco sublatum es^e-

° ^\'^teUigujj^. memoria recordor sed naturaliter signi-
_nbsp;dico ; nempe alii existimabant rescriptum

^^^ Q\'dhue valere, contra quam sententiam ulpia-
se iterum dicere, quod jam antea hac de re
Con ■ \'nbsp;manere post marcum et aliter fuisse

^tum a Bivo pio, nam alioquin adjectio quod D.

^IXjg r

va. 138-^igi^ ante maecum (a. 161—176) rescrip-
j®jvma esset. Verba: »haec enim omnia in bis
sunp!^^^^^^\' qui hypothecas non babent, conservanda
gnbsp;haec privilégia plena (= omnia) con-

esse ; conservare pro ohseware omnino non occur-
rednbsp;Verbum igitur potius privilégia spectat quam
»Haec enim omnia in his creditoribusquot; an
hs potest nota esse, significans/we novo, cum
^îofçj occurrat pro jure constitutionibus ante-
lt;■\' ^^^^ 42 § ult. D. de mort, causa donat., L

I) ^

^lo ■ \' castr. peculio, et reliquis locis a brisso-

citati

pr. D. de transactionibus (2. 15).

legjj,^nbsp;D. de transact. (2. 15) florentma litera

appellare potuerisquot; cum haloander legat
Potuerif. Lectionem florentinam praeferendam

esse patet ex hujus legis § 1, ubi dicitur,
qui transegit post rem judicatam, transactione rem
catam non perimere. Quae verba intelligenda de ^^ ^
si fidejussor intra idoneum tempus non transegit, sed ^
reus principalis absens erat, is adbuc appellaiquot;® P\'^
licet enim reus principalis electo fidejussore libera
tamen appellare ei licet, quia a fidejussore actione ^
dati vel negotiorum gestorum contraria convenir^ P
L 5 D. de appell. (49. 1), Fidejussori igitur iio»
dest ad transactionem, quod appellari potuit ; sed nt ^

t ips®\'

rem judicatam bene transigera possit, requiritur, rt\' ^^^^^
qui transigit, adbuc possit appellare. Secundum
nem Haloandrinam autem etiam boc casu,

et

jussor neglexerit appellare, tamen transigere poss^ \' ^
reus principalis appellare potuit, — quod autei» ^
§ 1, b. t. prorsus negatur.

^ Ad L. 7 D. de capite minutis (4.

.. 5) est

Principium legis 7 D. de capite minutts •
vera crux, cum Paulus bic dicat, tutelas, quae P ^^^^^^^
in alieno jure positis deferuntur amitti capitis mu^ ^^^

f tiH^

et sequatur in ipsa lege, testamento datos
milias) fore nibilominus tutores; quod vidctui

cum I ^^ antinomia adest, comparatione facta
■ D. de tut. et ration, distr. (27. 3).

^^quot;jurenbsp;scriptum fuisse,

proximis potissimumquot; legendum esse,
Honnbsp;ULPIAH. fragm. tit. XI, § 9, not. 30,

esistimat »cum in ea non tantum ne-
Veterg ^^ ^^nbsp;recedatur in quatuor verbis a

misnbsp;^^^^^^ ^^^nbsp;P^oxi-

eon,^nbsp;potissimum deferatur, verum et patronis

^lUe f -T ,,
GOTjj^^^nbsp;probat BALDUINI et JACOB!

sitis ^^ lt;^onjecturam »in antiquo jure personis po-

^^^Vnnbsp;esse; sed quid tunc significat

in ^^\'^sitis?quot; Dicit eo indicari »personas nominatim

^^-luitnbsp;autem certe probari

^ ^^ Öl^serv, IX, 17 vehementer impugnat
Zoaresii di ribeiea, verba ejus citare li-

quot; Eti

^•^\'lunt ^^ Judaei juris civilis sacra admirantur et

ad^ig ^^^ gauderem, si non eis superstitiones suas

ï^\'. ^^ ■ • ■ ■ Idem Judaicus legislator in 1, tutelas

ipsenbsp;quam aliis audaciam objicit, in eam
\'^currif A

^ilde \'nbsp;circumscribit haec verba exeepUs Us;

^quot;^Pïtis ^^nbsp;géneralem se condere ait »minima

j^te v^ ^\'^^\'^^tione non amitti tutelas, quae in alieno
Positig r)

»lecnbsp;personis deferunturquot;

quae non est generalis,
\'nbsp;personis sui juris

\' quas etiam constat capitis minutione non

10 ~

deperire, utpote si se tutores in adoptionem d®^®\'\'\'
eas scilicet, quae testamento dantur vel lege ATll\'\'-^
es Senatus consulto, ut cum in locum, mnti,

süi\'

idsi

furiosi, excusati, remoti alius tutor datur ; Çt^\'\' ^
generalem regulam condidit, nihil egitquot; (*). His J^\'\' ^^

epulis delectatur quoque bachovius explosa

. J. li\'

conjectura — dicit van de water, Observ.nbsp;^^^

13 — qui isti correctioni subscribere neqnit ^
rationem ex cujacio mox propositam.quot; Sed confit® ^^^^
neque cüjacium neque van de water intelug®^quot;® \' ^^^^
modo, arrepta hac emendatione, régula constn^»

deletis

ad personas alienae potestati subjectas ; nam.
bis exeeptu his, paulus nihil aliud dicit,nbsp;,

telas, quae in jure alieno positis personis dej^\'^\'quot;\'
de ferri possunt, cap. min. non amitti, et ratio io 1 ^^^^^
est, tutela quae illi qui in potestate est defer^^ V

. . . • testat® ®

etiam non debet interire, si tutor incipit m po
quae sequuntur ex paülo rem tune accnratm®
rent. -- bachoviüm, ad tcqwtu Pand-, P*

comparare non potui, forsan eodem modo ratio^^

diceii\'

Acuta certe est conjectura ipsius van de WAT® jgitüi\'
deferri significare ipsa lege : tutelae g^uae defe^ti\'^

(1) Propter gaji I, 195 etiam aJmitti nequit
ad § 4 Inst. quib. mod. tut. fin.; in lege nostra agi ^enbsp;aef\'^\'^^^.^jt

in arrogatioiiem dedit, cui hereditas jure praetorio et inbsp;o.iJi-\'^

1)15

transfert,

sing^\'

et qui ita tutelam ad patrom arrogatorem
«debet sibi tutorem peterequot; praeterea paulus de casu
nimis genoralibus usus sit.

sunt

^^^ ^lieno

Positivnbsp;.

P^nofiis sit ablativus absolutus), et sic verba sint

^^ iiate distinguenda «esceptis his quae, personis in

jure positis, deferuntur.quot;

his obstat non unice obscuritas, sed etiam quod

tut 1nbsp;rnepte locutus sit, nam proprie tunc diceret:

^^ etiam non amittit capitis minutio, esceptis his

^^ L, XII tab. deferuntur, si tutor capite dimi-

_ nam paitlus non debet adjicere, tunc capitis

Htnbsp;tollere legitimam, si tutor capite diminutus

^^ lata notissimum erat arrogatione hanc tutelam finiri,

divinare possit verbis: »in alieno iure positis

^^ indicari tutores.

T ^ultonbsp;a van de water differt abr. wieling
^ect. J

\'nbsp;\' tamen verba in alieno jure per-

ij, ^^^^nbsp;absolute sumta, nihil aliud bic existi-

Patenbsp;»quam pupillis non emancipahs, quibus

gitinbsp;non prospexerat et quos idcirco in le-

Hp ^göatorum tutelam, ex XII Tabulis transire

^esgQnbsp;^

Vidnbsp;explicatio etiam reprobanda mihi

ein .\' ^^^ minime verum est, tutelam de pupillis

^^^^^ deferri; fratres eorum enim su.nt tutores

tiir ^^ ^^^ fiduciarii loco et in his etiam tutela fini-
\' si

dnl^. ^^pite minuti sint, cum ipsorum tutela sine
^Utn ^^^\'^^^\'^^tum tutela non est stabilior; quae autem
aliud sit quam imitatio patronorum tutelae,

capitis diminutione arnittitur (gajus, I, 195), ^^^ ^
potest, qui de uno dicit non semper de altero negar®\'
ita paulum, admissa hac interpretatione, minime die®\'\'
fiduciariam tutelam manere, non obstante capi^® ^^^
nutione tutoris, — nam paulus adjiciendo
emancipatisquot; nihil diceret, cum hic non agit de acl^-^^®
tione tutelae sed de amissione, pupillos autem em»»^
patos vel non emancipatos fuisse, spectab tutelae legi^\'
initium et minime finem.

Nec possum probare, quod idem dicit, interpf® ^^
verba scholiastae: at yàQ dno tov dvcaStiia^^^\'^^^
ifiayxiTrdroig ov xarafiQOVTai, 8ià rijP ytvofiîi\'P

näniTig defiipovriova »emancipatis sc. pupilü®
scholiasta loquitur de iis, quibus tutela non defertu
quia emancipati desierant in familia esse.

coneadi (Parerga, p. 190), cui glück adsentitquot;-\'
hoc loco elegantiam fault cernit, in alieno ^
personae sunt agnati, qui in eodem jure -—nbsp;^^

täte — erant positi; mihi autem videtur paULUS tab
minime indicare potuisse agnatos, nam agnatofi^^^^ ^^^
tum demum maximopere conspicua sunt, si amp \' ^^^^
alieno jure positi non sunt, neque in 1. ribi ^^^^
de in integrum restitutione tractat, idoneus loequot;®
videtur, agnatorum et agnationis originem demons ^^^^
filii emancipati etiam in patria potestate positi fuerai \' ^
non emancipatis, bos igitur etiam PAULUS specta
savigny (System. II, p. 77) contra

dnbsp;Scholiast der Ba-

Uiivnbsp;Umstand, dass der Ausdruck nicht

^are.nbsp;dunkel, sondern grade zu unrichtig

^^^ ^^^^ demzelben müssten solche Tutoren
Tutel in fremder Gewalt stehen
l^lTDnbsp;jedoch unmöglich.quot;

Vormundschaft (III, p. 238):
Vl^ p ißj^^ Erklärung giebt ein Basilikenscholion Tom.

^elcbg dnbsp;Ausnahme bilden die Tutelen,

^^nbsp;alienum jus der väterlichen Gewalt

Emnbsp;Agnaten im Gegensatz

ji ^^^cipirten deferirt werden.quot;

^■^ßftüj\'quot;nbsp;(27. 3) MüH-

1, 7nbsp;^octr. Pand. § 587, necesse existimat, ut

gt;itis quot;di ^\'\'\'\' ^«cipiamus filio familias, qui adoptione

explicatione

bis coj^^ quot;quot; antinomia cum 1. 11 L, ipsi

in PAULI ver-

\'^at ,,,nbsp;nulla adfertur medela, et insuper ob-

\'^\'^alowia „nbsp;.nbsp;^

Iflod , ^ cum arrogatione, de qua in § 4 Inst. quib.
■ tut ßnbsp;^

quot;nbsp;dicitur, ceteras tutelas (q

uam le-

non amitti.

\' haloandEr, »nonquot; ante ^^ deferuntur\'\'
uidicetur légitima agnatorum tutela, quae

lODetn, qua exceptis his significet comprehensis Ms, nam

illi, qui in patria potestate est, deferri neqnit;
autem probabilius videtur ita legere » txitelas ® \' ^^

....nbsp;o

amittit capitis mmutio, exceptis his, q. in i. a. p- r\'

quod valde suadet lex praecedens in qua VLP- ^^^

»nam et cetera officia, quae publica sunt in ^

finiuntur, capitis enim minutio privata hominis ^^ ^^

miliae ejus jura, non civitatis amittit:quot; potest igi*^^\'^

sequente lege exemplum proponi privati juris, qiio\'^ ^^^

titur, vel civitatis, quod non amittitur; tutela ^ ^^^

origine spectata non est civitatis jus, et tutela

certe est privatum et famlliae jus, quod capitis ^^

amittit. paulus igitur, ex mente Triboniani hîc ^

. j.AtJl\'^

debet: »Tutelas etiam amittit......quot; Ex ip®^® ^

verbis id confirmari potest; verbo igittir expb\'\'^^ ^

-iiit\'

an

proximo praecedit (i. e. casus in quibus tutela noquot;
titur), verbo sed ad initium legis revertitur, ad
telas quae capitis minutione intervertuntur.

Ad L. 4 D. de auct. et cons, tutorum

\'s

An potest tutor honorarius auctor fieri? ^

tui-a squot;!\'!\' er

uM excipere pro comprchendere ponitur, ipsa uegotnnbsp;e,

aliquid generale, cui id quod cxeipi dicitur, ut speciale »Rg\'
in I, 6 D. de serv. export.

tuteijjjj^

tatgjj^nbsp;auctoritas suffieit, ut pupillus lieredi-

l 4nbsp;obligetur (1. 49 de A. H. (29. 2)) ; in

tutoj,^ \'nbsp;et cons. (26. 8) autem dicitur, si eo

sciengnbsp;\' tutelam non gerat, emam a pupillo,

fierinbsp;^ tutelam gerere, dominum me non posse

torenbsp;^^^^^ sequitur (i), intelligit 1. 4 D. detu-

^^»cu\'^nbsp;interdicta est, ut idem significet

ïlVTf, ^^^^^^Qistratio concessanon est.quot; ut sit, uti nood-

ïûoiief Î

pills • \' ^^^^ôrrjg, figura per quam minus dicitur
Snif!

aecipj^nbsp;Tit vmunera nee spernoquot; i. e. libenter

Matnbsp;^ AFßicANUM 1. 49 de A. H. (29. 2)

ßssenbsp;, traditionem ab aditione separandam

^nbsp;animi potius sit, quam facti vel admi-

\'nbsp;facile animus,

\'nbsp;auctore (1. 189 D. de E. I.); venditio-

§ Ultnbsp;, cum facti potius sit quam animi (1. 7

toi-ig ^^nbsp;(27. 10)) auctoritatem ejus tu-

pret^^.nbsp;qui negotia gerit.quot; — quam inter-

im. ,nbsp;lûinime probare possum, nam aditio in 1. 20

. A. U .. .

\' bnbsp;\' quot;-^^^itur juris potius quam facti, item in 1.

Ol,,nbsp;fur. »solutio, venditio, traditio facti ma-

^^^^ \' dicuntur, quod autem minime idem est,
5 nam nemo negabit animi judicium (de quo

(a! XxTT

gnbsp;P- 184 seqq., XXXIII, p. 102 seqq.

®«q«itur RUDORFF, III, p. 302.

in 1. 189 D. de R. I. sermo est) in venditione vel^^\'^\'j
1. 189 D. de R. I. conjimgeuda mihi videtur
§ 3 D. de A. P. et h 32 § 2 eod.; ita ut CELSUS
tur de pupillo infante: »pupillus nec nolle,

\'» iUi\'\'

ea aetate, nisi apposita tutoris auctoritate creditur ^

dicit, quod plene eandem sententiam exprinri^\' ^^^

igttti

p4ulus in 1. 32, § 2, »nam judicium infantis supP ^^
auctoritate tutoris,quot; et ipse ofilius in 1. 1 § ^
A. P. dicens possessionem rem facti non juris esS®\' _
cere videtur, solum animum et factum pupilÜ spe\'^
uti eleganter exponit SAVigny (Besitz, p. 241 ed- 4)

der Erwerb des Besitzes keine juristische Handlung

folglich auf den Willen des Bezitzers gesehen

. , güp

muss, ohne dass dieser durch juristische FictK\'^

plirt werden kannquot; (\').nbsp;^

Nec adsentiri velim summo cujaoio in eo ^^^^^

cit, ut 1. 14 § 1 D. desolutt, suae

cilietur, »atquin solutio, quae facti est, amp; recte ^^^^^

rario (fateor), sed ab eo, vel a pupillo eo ^^^^^^^^

fit recte;quot; nam in solutione accepta inest abcna^ilt;^

fiefi ^ quot;

gationis et minus periculosum est solutionem _ ^^^^
pillo -- qui ita liberetur — quam solutionem aß\'- ^^^^
quo casu, si obtinuerit liberatio, et pupillus m

certe

(1) Mancipatio certe juris et non facti est, eamnbsp;.tue quot;quot;quot;

in nostra 1. 4 spectabat, dicens »si____ emamnbsp;vel

posse fieriquot; nam dominium non ex era tione sed ex fflancip
ticue aequiritur.

ftiv. quot;^quot;^^^»^urn facile adest; deinde in 1. 7 D. de curat,
nulla fit ■

ot mter solutionem et alienationem distinctio.
^^ OT)

potest ei solutum esse , tanquam nego-

iHrrj^ nam qui negotiorum gestori solvit de-
.......

eratur, si dominus ratum habuerit, si rationes
^\'^dditae et probatae sint ; igitur eo casu non

post /. P^ficiscitur liberatio; in 1. 14 S 1 non ex
tftcto

Sed ex ipsa solutione liberatio competit. Igi-

Üb

^^^cihatio, in negotiis quae administrationem
Sed Qj^nbsp;honorarium non posse auctorem fieri,

itiinj^^^nbsp;administrationem non spectant,

n \' ^®^ipienda videtur.

^^Onis et amp;LÜCKII conciliation

em, quam pro-

^^^ %nbsp;opponit VANGEBOW (\') in eadem lege

r, .nbsp;•J^\'\'quot;quot;\'^ dici eadem vi ac cui concessa non

V ^^^Vs V 1.- • •

dicta^ verbis igitur non possit indicari casus inter-
^quot;^^quot;^^^^^tionis. Quae autem censura probari
^n^airr pomponius pergit : » item si eo auctore
fuerit remotus, nec enim id ratum
îieui Jnbsp;autem dicat tutori remoto administratio-

ab ^nbsp;^^^nbsp;Praeterea tunc verbum

^^^nbsp;quam causam minime verba tutor

essg ^ non gent eadem significatione accipienda
^ potest. Quod igitur simul in hac lege

--c.nenbsp;unmiUelbar nachher

\'leninbsp;quot;i^for iulelam non gerit als synonym gehraucht

quot;^n tutor cui administratio tutelae concessa non est quot;

nihil

sermo est de tiitore, qui tutelam non gerit

rem, saltern non probat verbis eui concessa

dicari non posse ilium, cui interdicta est.nbsp;^^

Quod PUCHTA in Praelect. S 352 dicit: quot;die

können durch ihre Auctoritas so gut die Hancii

V forn^

bigkeit des Pupillen ergänzen, als der Gerens, ^ ^^^

Ëiit\'

die

Scheidung über die Vornahme des EechtsgeS\'\' ^^^
welche ein Verwaltungs-act ist. Diese hat
Tutor gerens; wenn er aber für die Vornahme des -

geschâfts entscbieden bat, so kann die Form der
ritas auch von einem Honorarius beobachtet werdet » ^^^^^^
trarium videtur, cum in ipsis lee;ibus nuUum ^est 0
inveniri possit distinctionis, an honorarius eX ^

. 1 4 P-

gerentis auctontatem interponat, nec ne ; m ^
auct. tut. verba: »sciens alium ejus tutelam gei\'®^® ^ ^^

deat,

lius momenti sit, cum potius ex eo res pequot;
consensu tutoris gerentis emtio contracta sit-

KUDOKFr 1.1. p. 303 dicit : tutori honorario rernn^ ^^^^^^^^
nistrationem ademtam esse et igitur in alienationerquot; ^^^^^^
pupilli auctorem eum fieri non posse, sed quod ad
res esse eum revera tutorem, et anctoritatem

iufl\'\'

bene mterponere posse ad negotia, quae patrnbsp;ij^

cnectaiit

CUJUS cura tutori gestori commissa est, non sp
keinen Eingriff in das dem geréns untergebene
enthalten) e. g. ad adeundam bereditatem et ^

acc\'

\'\'^-ciidi)nbsp;^quot;aero, an obligatio (i. e. jus

et ^nbsp;«ontineatur in patrimonio gestori commisso,

® alie

Pati-;nbsp;hereclitate latens, an non ex toto

^^onio 1 •

d ^ debeat, quid igitur juvat talis distinctio?

tejitj^^nbsp;videtur ratio differentiae inter ofilti sen-

tutei^j^ ^^ ^ ^^nbsp;tutoris, qui

quia iQnbsp;bereditate adeunda plene suffieit;

aiiej.^^^.^nbsp;altero non contraliitur; in 1. 4 haec

ejusnbsp;plenam vim habet, si emtor nescit alium

auct^^^ gerere, nam oriLio placebat, si eo tutore

^^^ ^^telam non gerat, emam a pupillo, sciens

lUod \'^^telam gerere, dominum me non posse fieri,

contjjj^^^^^^^ pomponius. Minime potest igitur casum

Vel inbsp;hujus legis propositum, in quo scientiae

cui , ^^^ ^ulla fit njentio, cum tractet de tutore,

\'cta est administratie,
^^itari

§ 1 d potest an pomponius et ulpianus in 1. 14
Uioi^^.nbsp;^^^nbsp;eadem fuerint opi-

lUi iquot; ^^ Pomponius probat ofilii sententiam, quod
PUpiji^nbsp;tutore emat, qui tutelam non gerit,

^^ete „ \'^^^jget, dum ulpianus solutionem a sciente
^\'acta ®^istimat tutori non gerenti, si autem illi
ï\'OsjTi \' administratio interdicta est, uti etiam
ilitiQ \' ^g^orantiam non prodesse docet, quae om-

Pïodest

\'tanbsp;suspectis postulatis solutum est; forsan

^ .nbsp;cum pupillo contracturns facile scire po-

^^nbsp;tutori administratio interdicta est, ita ut

nequit, ut se antea de hac re certioreni faciat-

piano PAULUS in 1. 100 D. desolut. adversari videt^ïquot;\'

PAULUS dicit, tutoribus rerum provincialium pee^^^

quae in provincia ita ab bis foenerata esset, ut Boiuae

.r ■ -Roin^®

veretur, non reote solvi, nisi specialiter ut szo^ ^ ^^^

redderetur, curaverint, quia qui provincialium ^^

tutores sunt, italica negotia administraro non sole»^\'

hoc est italicum negotium (1. 21 D, de O. et J^-J\' ^^

rerum provincialium autem sine dubio potius adniin\'®^^

1

videtur, quam bonorarius. Eesponsio forsan ex i- \' ^^^^^

de adm, et per. sumi potest, ubi venulejUö:

omnes tutores sint, et tutelam gerant, tamennbsp;j

,nbsp;---------- ^ ^^nbsp;quot; 3nbsp;,

de ea re, quae extra suam regionem erit, expe^\'^\'^ ^
ad judicium vocare coeperit, perinde non conn^i

stipulatio, atque si ei administratio tutelae pc^\'\'

esset, quantum enim facit in totum denegata, tantu\'^

valet, si in ea re, de qua agitur, denegata sit-

magis videtur ulpianus in 1. 14 6 6 de sob \'

■ Ivi. P

■»sed cum tutor sit, nisi prohibitum fuerit ei sol ^^^^^^

liberationem contingere.quot; Nostra 1. 4 inf-

est ex GA.TO I, 182, suspectus remotus

tutor esse, quamdiu alius datus non est, ita

PONIUS nec ratim haheri ; quia revera adbuc eiat^ ^^^^^

in 1. 14 § 2 D. de sol. subintelligi debet,

alius tutor erat datus, uti jam monuit rUPOK^\'

^^Qucxestio haec prorsus alia via mihi tractancla videtur;
^Oi ^^^ ^ ^^^^^nbsp;auctoritatem valere, nam unice

ONltJs dicit, quod Praetor emtionem ratam habere
debet. •

SI iiie tutor auctoritatem non possit mter-

I\'^Qere

\' ^®gotium a pupillo gestum ipso jure non vale-
is et dp p .....

.nbsp;^raetons ratihabitione non posset sermo esse,

denbsp;restitutio non esset necessaria (1. 16 D.

^iior.) — g^^^ quaeri possit, quid ad rem,
tutor r,

quot;onorarius an gerens auctor factus sit, cum
que casu in integrum restitutio locum habere

possit p

^omponius certe vult indicare Praetorem in tali
^^ facT

lUa ■ ^ ^^ integrum restitutionem concessurum esse,
^•^lit ^^^ \' ^^ tutor, qui administrare solet, auc-
^Psa ^^ ^^terposuisset, quia tuna facilius pupillus ex
potest damnum sentire, si e.g. rem non neces-
quot;quot;»ebat.

i b

tijj ^^^ mea opinio aliquantulum veritatis continet,
in ijj^ ^ argumentum pro bubchardii (2) sententia
S^\'Uni restitutionem minorum OFILIi tempore non-

. Hv

sienbsp;S.vstem. VII, pag. i48: »Allein gegen die Nachtheile,

^^\'^eti.nbsp;quot;iie Handlungen oder UnterlassuDgen ihrer Vormünder er-

o\'quot; J^iynnbsp;\'\'\' \'®^t.itution erhalten. . 1. 16 pr , 1. 29 pr. §1.1. .38

advnbsp;(4. 4), 1. 2, 3, 5. C. si tut. (2. 25), 1. 4,, 5,

va^i,}^®quot;\'quot;nbsp;(3. 27). Si tutor testamento datus, solveudo esse

^\'\'\'\'jttss... ®nbsp;est Tiimillr, restitutio in integrum, nam tunc actio in

est pnpillo restitutio in integrum, nam tunc actio in
■\'\'a ^ siWdiaria in magistratum locum non hahet, et hypotheca
(ä)nbsp;tutoris demuin a Constantino est iutroducta.

®\'\'®inset2ung in den vorigen Stahd, p. 2r5l.

dam in usu fuisse, sumi potest; nam ofilius videt«\'

loqui de in integrum restitutione propter doluin,-

auctoritas, quae plenam vim haberet, si emtor nescii\'

alium ejus tutelam gerere, non potest propter

dia redd\'
iter

eo

tutio locum habeat, de bac scientia mentionem
pomponio iiecessarium non videbatur; secundum

interpretationem pomponius in eo ab ULPIANO
quod pomponius negotium, eo tutore auctore cui
nistratio interdicta est (ut remoto) gestum, valere ^^
mat, sed a Praetore rescindendum, ulpianus autem ^p

iure nullum esse docet.

T •nbsp;1 r^®

-Licet bukchaedio adsentiri non velim, dem^m i

claudium restitionem in integrum minornm

cum légitima agnatorum tutela mulierum ab eo \'

sit; nam mulieres ~ sublata légitima agnatorum

tamen in perpétua manebant, quae dioclETIAî^^

pore nequidem omnino cesserat. Vat. fragm. §

Si autem in integrum restitutionis ratio ln^

nequit, ita definiendum videtur: übi scientia ades^\'

adesse debet et facile esse potest, contractus in ^

pupilli ipso jure non valent, si tutor honorarius ^^

administratie interdicta est, auctoritatem interp«®^^^^^^^

propter nialam fidem. - Hereditatis aditio est

ut ita T

^ uicam unilaterale, pupilli, in qno alter contra-
^\'us mala fides comtari nequit, et ob banc
^ hereditatis aditio, tutore bonorario auctore, valet.
^\'^lutioue, licet a sciente facta tutori non gerenti,

lualji fij

les ixon invenitur, nam totum quod debet solvit,

vC 1

ideo

eam valere ulpianus existimat; dum paulus
ea O •

. _ quot;ternit negligentiam, quae a dolo nihil differt, et
^^^^^^ eundem efFectum ac mala fides habet, 1. 100 D.

Yg^nbsp;^ subsistendum est,

^IC a •

§itur de venditione, bonae fidei contractu, qui
Pï\'optej 1

. ûolum causam dantem — cui mala fides em-

— ipso iure non valet ; solutio autem
HUain ,nbsp;^

P^Qxime accedit venditioni.

^^ L. 5 § 2 D. de solutionibus (46. 3).

jj ^ statuitur in 1, 5 § 2 D. de solut. et in 1. 96
Modern, eundem casum tractari, quod in dubium

atn

^^^ 5 § 2 D. de sol. videtur scriptura non in-
gitnbsp;distractis pignoribus creditor pecuniam redi-

^surae debitae et aliae indebitae, quod sol-
nej. ^^^ ^^suras ad utramque causam usurarum perti-
an potest emtor pignoris dici solvere in tisuras f

te»

intef

Emtor nihil aliud solvit quam pretium, et distinctie

sortem et usuras emtorem non spectat. Antenbsp;_ _

t elip®^®\'

vitur quaedam omissa videntur, vel etiam es

directe ^^

»quid statuendumquot; ita ut in rescripto nonnbsp;^^^^^

quaestionem propositam responsio inveniatur, nam
de eo: »quod sol vitur in usurasquot; et ut sententia»

jnve-

de usuris es pacto debitis statuendum sit, demnm

niatur in verbis : » pro solutis ex arbitrio pei\'^^P^

.nbsp;• titul*quot;

non habebunturquot; cum non sint solutae propnquot; \'\' ^^^
i. e. tanquam usurae. Pretium pignoris igitnr accep^ ^^
fertur pinmo in usuras débitas, tune in sortem? ^^^
in usuras ex pacto débitas; nec est cum CüJ-A-Ca ^^
PAPiANUM 1. 96 § 3, h. t.) statuendum »hic agit ^^^
usuris quae diversis temporibus pactae vel conV ^^^^^
sunt, quod est certum, et in quas pignns aeqii ^^^
obligatum est:quot; quam sententiam averraniüS
V, 32, nquot;. 24) improbat, quia non licet gene^\'\'

scriptum ad hunc casum non admodum freqnentei®
tare, ipse existimat, hic fuisse débita aeqnalia
mae usurarum essent inaequales.

Lex 101 § eod. non obstat. Ad difficultatem
autem minime cum puchta (Pand. § 28 7) gt; ^^
intelligi debet de casu, quo pignus pro debits
naturali datum est, nam nullum vestigium j ^ ^^
bus obligationibus pignus datum esse in !• ^^^ jg
inveniri potest. paulus potius agit de hyp®\'^*^ jg-
eo quod ex pretio superest, soluto (vel comp®\'^®\'\'\'

^^Jus nomine res pignori data erat. Quod pretium
mhoc debitum ante omnia imputari debet, tam
Pif^Uum est, ut paulus ejus mentionem facere super-

quot;^acuum 1, 1

Sol ^quot;^eret. In 1. 5 § 2 usurae ex pacto debitae
^^ iion babentur, quia sors adbuc debebatur, hic
^ ^«oitum, cujus nomine pignus dabatur, jam est

ntum pi .

Ita arbitrio percipientis relictum est super-
^Qiputare in usuras ex pacto debitas vel in aliam

Inantitai-

\' luae natura tantum debebatur. Verba:

®Pectnbsp;eo debitum peti possequot; igitur non

de|j- ^^ \'^^^ïtum, pro quo pignus datum erat, sed aliud

T... ^^ ^ausa civili. Si hoe modo paulus intelligi
P\'^test

,1 \' ^^iic 1. 101 S 1 bene consonat cum 1, 96 § 3

QUAESTIONES JURIS HODIBRNL

Ad Art. 266 C. C.

S5i

In sententia tribunalis Amstelodamensis d. 2lnbsp;^^^^

(reiata Regtsgel. Bijblad 1855, p. 30—35), verb»
gemeene woonplaats accipiuntur de eo domicilie

■ ■ o-eb«\'^\'

echtgenooten vóór de verlating met elkander zyquot; » ^^^

vest geweest,quot; licet desiit illud legitimum uxorjs

domicilium (p. 34), quia alioquiii »de exceptive

•quot;ide ^

geheel nutteloos en overbodig zoude zijn, als ^ip ^^^^^

vervat in art. 262 B. W.quot; Mihi contrarium statne»

^ d ^

videtur. Divortium petendum est iu domicilie ^ ^^^

tus habet tempore desertionis maliffnae, Heet uxor

.-t et

domicilio tantum legitimum domicilium babueri
quam corpore adfuerit; nam art. 266 C. C- ^x ^^ ^^^
domicilium mariti, quod adoptavit postquam des®^ ^^^^^
cum habuit, et uxor v. c. maligne domo aufng^^\'
domicilium Amstelodami erat, maritus domicibui^^ ^^^^^
fert Lugdunum, divortium nunc non est petend»^^^

dußi

stel ^^ ^^^ ^^^^ deberet, sed pro tribmiali Am-

■^lensi. Utilitas art. 266 cernitur maxime, si inaritus

. ®®rtor, tunc mulier non tenetur actionem instituere
^ iiovo d • ■ •

div ^^icilio mariti e. g. in Hispania v. Gallia, ubi
^i^Oi nQj^ admittitur. Exceptio in art. 266 igitur

\'^^inime t^ir,nbsp;. . . .

oritur, nostra sententia admissa; si conjuges

revera liabitaverunt Amstelodami, postea

® transfert domicilium Lusdunum et uxor manet
Amsteio. • . . .

offl •nbsp;cui maritus alimenta praebet et reliqua

l^abnbsp;tunc maligna desertio nondum locum

tj^j^nbsp;^xor licet fortasse nunquam Lugduni fuit,

ic Commune domicilium habet cum marito art.

C. n

nunc furtim efFugit maritus: an potest dici

^ïat^ ^^^^ domicilium quod Amstelodami non amplius

^^ou ^^^ ^^ Postfacto effici potest commune domicilium

^asu ^^^^^ quot;quot;quot; negandum videtur; igitur in tali

^iHnnbsp;petendum est in loco ubi uxor corpore

^ ainnbsp;Ponamus aliquem Amstelodami domici-

hab

^iJCof ®^tem uxorem duxisse Lugduni, et anteqnam

eil; ^^^ clomum deduxit, ipsum vel uxorem domi-
de

^Wo •nbsp;si systema Ainstelodamense sequimur,

oijjj^. propter malignam desertionem in tali casu

peti nequit, nam nusquam commune domicilium,

Seilt ^^^^ versarentur, habuerunt, dum ex nostra

^^ dubio Amstelodami domicilium commune
^ de

peti ®®^tuni est et illic divortium ex hac causa
potest.

— 28

Ad Art. 506 C. C. al. 1.

2

Cl. van hall docet (Handl. § 82, b. 2, d. P\' ^
prodigum uxorem ducentem egere consensu cura
non patris; scriptores illic laudati liane sententiao^
tam apertis verbis professi sunt, parentum mequot;^^\'\'quot;
omittentes. Tamen quaedam dubia contra banc re ^^
tam sententiam in medium ferre licet, sciens nei»\'\'^
magis quam aestimatissimum praeceptorem lO
bere triste illud jiirare in verha magistri.

In art. 506 C. C. remittimur ad art. 95
prodigus matrimonium velit contrabere. In art-

toris tune demum consensus requiritur, si patciquot;\'
avi et aviaé deficiunt, igitur etiam curatoris
deficientibus consensus requiritur. — Sane interdit\' ^^^^^
non recidit prodigus in patriam potestatem, s®^
sensus in nuptias apud nos non pendet a patria p\'^tef\' ^^^^^
Avus et avia eam nunquam excercent, et tarnen
consensus et non tutoris m nuptias nepotum ^^

art. 93 et 94. — Si mater non fungitur tutela

pater tutelam amisit (si e. g. tutori bonorario ^^^

facultatum pupilli secundas nuptias contracturus ^

bibnit, art. 407 C. C.) tamen non consensus tu

... jniP^

sed matris vel patris interponendus est, igitquot;\'^
ex jure tutelae alteri concessa aliquid eX P\'

jure

j^iïinbsp;nuptias minuitur, ita etiam in nostro casu

in Pr\'nbsp;idem statuendum sit, si non nominatim

Wm ^^^^^ ^^ statutum esset, in favorem paren-

iiU

estnbsp;^^^nbsp;liberis ejus qui in curatione

swupliciter ad art. 95 et 206 provocatur; in
riog^^^nbsp;distinctio invenitur inter prodigum et fu-

bisnbsp;habentem, igitur hie casus spectatur ver-

Wjj ^ ^^^^ iu de onmogelijkheid bevinden om hunnen
serjg^nbsp;et sine dubio bic matris vel avi con-

torj^nbsp;nunc mirum sit quod prodigus cura-

Pi^odigi filius avi vel aviae consensu indiffeat.
Se _ Nostrae sententiae art. 116 nquot;. 7 C. C. Pater
dip.; ^quot;^quot;^istincte opponere potest matrimonio filii pro-

tin- •

nosi,nbsp;lu eo casu quo hoc matrimonium dam-

^ fir

^\'Oïisnbsp;foret; ex quo conjici possit quod patris

prodigo necessariiis non est, quae restrictie

\'^^^iuo supervacua esset, si patri, licet hoe

\'-eat O ^^^^^ filio prosit, tamen consensum negare li-
■ Oed

e^\'cpj,^ ^^ëumentum a contrario tollere neqeunt verba
Coin; ■ quot;Jo, quae summam art. 92, 93, 94 in se
^l^Poirgnbsp;unice sequeretur quod se

ïHorii^nbsp;possit matrimonio fiilii prodigi, si matri-

^01-, ^^nbsp;est perniciosura, si in casu 1° art. 116

^rt, 1nbsp;9.uod autem adfirmandum est, cum ex

quot;^dscanbsp;se demum opponere possit deficientibus

Ad Art. 710 C. C.

dicit«^-

bezitter loco eigenaar, in rubrica sectionis quintae tit^^ ^
in libro secundo, »over zaken met betrekking ^o^ ^
zeiver bezittersquot; et in vernacnlo sermone bezitting®quot;
san loco rerum immobilium, sed »bezitquot; pro
bene cogitari nequit.

Nec dici posse mibi videtur »het is hier ge^quot;
voudige vernietiging van een vermoeden, om na

fing daarvan weder in de oude onzekerheid te
ren, maar het is vernietiging door het bewijs:

tegendeel van het vermoeden de waarheid is,
quare aliud valeat ratione possessionis quam sigo^\' ^^^

gi sig\'

(1) In art, 577 1. 1. verba: «onverminderd door

kregen regtenquot;: hue trahi possint, sed potius spectare quot;\'^\'^quot;\'J^public»quot;\'
possessione nata, sc. interdictonim, quao nequidem coiilrn i«quot;\'
cessant.

Pi\'aeberet praesumtionem juris et de jure , mira res

Per \'

^^Snnm, et tune omnino nibil definiri possit; e. g.
^^^nius fundus totus inclusus sit, alterius autem fundus
^^ nnice separatur a fundo incluso, titulus produci-

du

1 .nbsp;an tunc indicio art. 712 C. C. haec pro-

titulo tollitur?

Ad Art. 761 C. C.

^^Pevfi • .

.nbsp;aedes solo jam impositas initio super-

\'nbsp;pretium non solvit, refigere nequit, art.

^^^ autem eas reficere tenetur?

art.

tQijnbsp;761 C. C. superficiarius probibétur aedes

\'nbsp;pretium non solverat,, sed minime ju-

Hoinbsp;si tamen bas aedes tollit, tenetur ex art.

^^^iei d \'nbsp;obligatus; si autem nibil culpa in

fep.- ^ ^\'^^\'i\'uiupit, si tantummodo mere passus est et re-

Hntnbsp;art. 840 C. C. enumeratas omisit, nibil adi-

tlöc

ïj^nbsp;nomine conveniri potest ad reficiendum. —

^ C. C. nominatim conceditur actio in em-

\'Uf-

propter neglectas refectiones, quod ex ana-
^^ostrum casum extendi nequit: nam empby-

teusis constituitur ut fundus melius reddatur, talis
pus in superficie non obtinet, quare modus
emphyteusin, — non utendo per modum —■ \'
C. C. superficiarium non spectat. — Obstare
art. 762 C. C. ; superficiarius non debet meliore coD
tione frui in aedibus quarum pretium nondum
quam in aedificiis quae ipse exstruxit, in his aestim®^^\'\'
nem accipit quam habent tempore quo jus suum finî^wi\'
igitur quidquid sua culpa, licet non

faciendo deten\'^\'®
factum est ipse ferre debet, dum in nostro casu
num sit domini, qui pretium sibi debitum quodam«quot;\'\'^\'quot;
compensare (I) tenetur cum pretio, quod alias sol^^®^^
deberet superficiario, Sed cum legislator in art.
C. C. domino succurrit in eo, quod si aestimatio aedî\'-i\'^
aucta est, superficiario praestare non tenetur quate»\'^®
aestimatio pretium debitum superat, forsan ab ah®^^
parte superficiarium non nimis severe tractare voluit;
etiam resarcire debeat damnum culpa non fad®quot;
datum.

(1) Si talem praesuoitam compensation em uoii admittiinuSj \'i\'^\'quot;\'
superficiarius liberator ab obligatione sua pretium solveiitli?

Ad Art. 803 C. C.

^Inus eleganter in definitione nsusfructus in art. 803
^^^^ omissiis videtur; nam legimus: »vruchtgebruik is
^nbsp;om van eens ander goed de vruchten te trek-

\' ususfructus est igitur jus fructus percipiendi, quid
sunt fructus? fructus naturales sunt qui sola ope-
natura ex se nascuntur, uti agni, stercus; in-
^^^^ales qui cultura ex fundo percipiuntur, et civiles
^^ quot; Pönsiones et usurae: igitur secundum hanc defini-
Üle cui ususfructus domus relictus est locare
possit sed non ipse habitare, nam tunc utitur
fruitur: ita etiam in art. 808 C. C. unice fruc-
«lentio fit: ex art. 819 C. C. sane satis patet
habitare potest, sed eo inelegantia definitionis

se^^ ^\'^^ice napoleontico dicitur droit de jouir des cho-
\' ^^.ae verba latius patent quam vruchten treilen.

Ad Art. 1639 C. C.

Vulu^

conductus ante diem, ex quo operarum

3

praestatio incipere debebat, dimittitur, dubitari pot®®^\'
an art. 1639 C. C. ei prosit; nam verba art. 1- ^^^^
tare videntur de conductione cujus dies jam venei
»dienst verlaten,quot; »uit den dienst wegzenden
potest ubi nondum coepit operas praestare, nondnm
in dienst getreden. Sed tamen art. 1639 C. C. ^
habet, quia adjectio diei non suspendit obligatioquot;®quot;^\'
sed unice executionem (art. 1304 C. C.), igi*quot;^ ^^^^
primum dominus famulum conduxit, jam est iquot;
ministerie, et si eum ad executionem obligatioquot;^®\' quot;
praestationem operarum, non admittit, omnino faiquot;
ante diem definitum ex officio dimissus dici potest-
Sed obstat nostrae sententiae: conditio contrahen
par esse debet, si famulus recedit ante conduction
finitam amittit mercedem debitam (verbeuren zij b®^ ^
diende loon), si renuntiat ante diem a quo operae P
standae sunt, nihil amittit quam spem niercedis, ^
nondum aliqua merces solvenda est quam com«quot;
possit, igitur etiam domino licere debet, famulnquot;^ ^
mittere ante diem a quo operas praestare debuitj
necessitate praestandi mercedem sex hebdomadum- ^ ^^^

Cui dubitationi respondeamus: conditio dorai»^
famuli in art. 1639 C. C. jam impar est, fam«!quot;®
in decima tertia bebdomade mio-rat mercedem dno

hebdomadum amittit, dum dominus qui eum
bebdomade migrare jubét tamen tantum sex he

CJnbsp;ij----— ---------

dum mercedem praestare tenetur; deinde famu\'quot;®

\' ^^^ioruin nomine resarcire debet, dum dominus etiam
^^ liebdomadum nomine alimenta dare debet, igitur

i^on est quod etiam in nostro casu legislator aliud
^anaulo migrante statuit quam in domino dimittente;
^ Us praecipue in paucis diebus ante calendas —^
facile novum herum invenire nequit, quam domi-

famulum

vicarium (noodhulp).

Ar

■giimentum ab analogia ex art. 438 C. M. objici

nautae dimissi, in albo nautarum nondum con-
Qnllam damni resarcitionem accipiunt, sed nautae

alio modo tractantur quam famuli, e. g. hi
9.iiani manu militari in domum deduci possunt.
^\'^supey j^Qj^gj^g liceat, regulam generalem art. 1275

1279 c.

^ond

^\'\'^^tionis ejus quod interest lex definit quantum prae-
sit; licet noster casus non prorsus verbis art.
quot;^ontineatur, tamen propter eandem utilitatem etiam

^^ modus in nostro casu adbibendus est, nam nulla
^atio

\'Cogitari potest, quare hic alia damni aestimatio
habeat.

Ad Art. 1860 § 1 C. C.

Clar. OPZOOMER (B. W. III, p. 233) docet fidej^^®\'

sionem pro invito non valei\'e. Vulgaris theoria

autem propugnanda videtur.

Fidejussio est contractus inter creditorem et

sorem, voluntas debitoris igitur hac in re spectan ^^

quit, cum fidejussor nullo modo juri debitoris subjequot;\'
tus sit.

ill-

Quid si probibente debitore tamen fidejussionem
terposuit? sine dubio creditor tunc fidejussorem
nire potest: «qui fide sua promisit quod TiTIüS debets
quomodo fidejussor opponere possit se obligatum
esse, non patet, nam art. 1366 C. C. inf. hîc
non habet, quandoquidem in art. 1860 § 1 \'
dicatur, fidejussorem aliquem fieri posse non tantni» P^
rogante sed etiam pro ignorante, nulla autem ratio s \'
bic argumento a contrario utendi: igitur fieri n^l
pro probibente, cum potius legislator rariorem
non spectasse dicendus sit.

Liex aperte agnoscit, quod quis pro invito
potest, quare non liceat pro invito solutionem P^® ^
tere ? cui plus licet etiam minus licere debet, «ti ^ ^^^
dicitur, et ratio differentiae inter solutionem p^quot;« ^^ ^^^
et promissionem solutionis conditionaleni pro ^vito

; narn fidejussor minime demonstrat diffidentiam
^^autrouwen) de solvabilitate debitoris, sed creditor,
^^odsi fidejussio praecessit debitum, tune apud debitorem

stetit

quominus debitor fiat, ~ si tarnen se obligavit
^^^^^\'^uiodo banc fidejussionem ratum babuit. Quodsi e
\'^^rariojam obligatio principalis contracta est, et tamen
\'quot;^ditor fidejussorem accipit, id sine dubio fit ne creditor
, contra debitorem agat ; quomodo tali interventione
fieri potest debitori ? nam si ea dilatione uti nolit,
statim solvere, cum id non facit, valde iniquum

Sit,

quot;Uod possit creditorem impedire fidejussorem acci-

^ cum non possit eum impedire obligationem cedere
(f\'ïed:

■^^ör potest TiTio obligationem vendere sub condi-
debitor non solvit ante Calendas Junias e. g.)
^^na autem id differt a fidejussione?

fidejussor qui solvit contra debitorem babet
1876 C. C., sed minime hic doctrina de man-
negotiorum gestione totam rem dirimit; igitur

^«luntate

debitoris actio fidejussoris non pendet; si
^^Pia juris Eom. hic sequimur, sane fidejussor qui
^Uvito se obligavit, curare debult ut sibi actiones
cedantur, qualem cessam actionem non
in art. 1876 C. C. quam actionem negotiorum
^^Um et mandati contrariam spectasse legislator

^Xisti

potest.

Ad Art. 203 C. M.

Au aequitati convenit, quod art. 203 C. M. regies®
unice conceditur contra trassantem.

Obstare videtur boe: quilibet indossans solutionei»
se suscepit et sua vice est trassans, quod literae ca»^

indoss^ïi\'s

non

intüï

literis cambialibus, debet jus suum probare, licet aut\'^\'^
qui regressu agit contra indossantem jus suum pr«^^^
rit, nondum constat, bunc sua vice jus suum contra
torem suum, indossantem, remittentem vel trassan

probare posse. Sane ex art. 133 C. M. apog
protestationis semper accipere potést, quod tamen
praebet initium probationis per scripturam,
nquot;. 4 C. C. quod bic fere nibil iiivat, cum in re
catoria probatio per testes sine boe adminiculo admi
tur. Quamdiu autem boe jus probare iiequit, nu
remedium habet recuperandae pecuniae, quam m^os®^
solvit, igitur ipse teneri non debet, nisi antea
stioni praejudiciali omnium qui in hac epistola cam
nomina signavonint, jus probatum sit.

Qiam multis ambagibus id autem conjunctum sit,
hojj videt; res judicata unice valet contra eos
j^^dicio intervenerunt, nullus autem terminus adest,
^^^^^ quis contra alteram agere possit, ut ille contra
^^^torem suum agat confessoria actione. Indossans
ide^ liberatur, quia deficiente probationis instru-
\'\'^\'^nto facile ad suum pervenire nequit; trassans autem
^^^^itam accepit sed nullam dedit, et ille nihil alteri
^^\'^hare tenetur, et ideo aequum est ipsum solvere

^Here.

^^lïirnularium condictione indebiti repetere non posse
solverit propter falsam apocham demonstratur in
\'t Regt in Nederland, IV, p. 197-200 (0,
^^^^ sententia mira videtur, si comparamus art. Î66
ex quo trassato exactor tenetur de veritate om-
iödossamentorum. Si nominis subscriptie falsa est,
J^^lliîm indossamentum legitimum est et igitur etiam
^oc casu exactor trassato tenetur; analogia autem
trassatum et nummularium manifesta videtur.
^aeterea etiam rationes internae contrariam sententiam

^^adexat.

^Ußimularius unice ei solvere tenetur, qui genuinam
^I^\'^chana exhibet; tenens falsam apocham nullum man-

I.ÉON, liegtspr, ad art. 222, p. 586,

datum exigendi, igitur nullum jus accipiendi habet ; igi*quot;^\'
nulla ratio cogitari potest cur condictionem non habest
nummularius (1. 80 § 6. 7. D. de furtis). Si
non est excusabilis, excludi possit condictio indebiti\'
quae autem quaestio potius facti et ex praeceptis ge»®\'
ralibus dijudicanda est ; sed minime per se jam error i»\'
excusabilis locum habet si nummularius in apocb\'^\'quot;
falsam solvit; nam quod illic dicitur: numniulari«®
sibi cavere potuit exigendo ut mandans eum antea cef\'
tiorem faciat de apochis datis, nibil ad rem f^cit\'
si talis praevia admonitio in usu non est propter celen\'
tatem in commercie. Imprimis autem bic de errore i»quot;
excusabili sermo esse non potest, si nominis

subscript!\'\'

ita verae similis est ut a vera non facile dignosci

Insuper monéndum hoc est: ille error nummular\'
minime praesentanti damnum dédit, qui potius propi\'\'quot;
errore damnum passus est ; nam eo quod falsam
Cham pro vera in solutionem accepit jam damno ad£ecta^
est, non eo quod pecuniam restituere tenetur
mulario, qui si statim vidisset apocham non esse g®\'
nuinam omnino soliturus non fuisset; exactoris conditK^
igitur eadem manet ante et post solutionem, et de in^-^\'
cusabili errore nummularii quaeri nequit.

Ad Art. 438 C. M.

ta dimissus, ut damni resarcitionem consequi

\' probare tenetur se sine justa causa migrare jus-
esse.

C. M. nostri hic prorsus convenit cum

art. 270 n

de C. »Tout matelot qui justifie qu\'il est
COtio-édi\'nbsp;^JJ^

^ ® sans cause valable, a droit à une indemnité
contre i

. le capitaine....quot; : quod tamen nolim adfirmare
JUrig

Txr.nbsp;esse. Nam in art. 44 Consuetudinis

^eensis legitur: »Een schipper winnet sijne schip-

, \' clat komt soo, dat hii met eenen van hen te
^ijven k

e^dnbsp;\' l^y den schipman uit den schepe gaen

geeft hem oirlof ende weet hem geene openbare schuld

» cie schipman heeft synen halven loon verdiend :quot;
Igitur m •

del, g^®ter nautae culpam palam facere i. e. probare

\'et quot;\\T

■^ec aliter statutum est in art, 13 Edicti phi-
j anno 1563 : »In ghevalle de schipper jemand

^^ ®ynen schiplieden wilt oorlof gheven, sonder open-
di ijnbsp;\' quaet-dade, voorleden oft teghenwoor-

^^ \' weten op te zeggen ende overtuyghen :quot; in quo
■p,nbsp;apertius magistro imponitur. In codice

generali, quod ille qui a contractu recedit causai» P^

bare teneatur, et idem dicendum est de codice loer\'\'

turae Hispanico art. 704 : «No puede ser despedid«

de

justa causa el hombre de mar durante el tiempo
contrata (\').quot;

Igitur quaeri potest, quare hic aliter se res

debet

quam in art. 1639 C. C., ubi dominus probare
justam causam dimittendi adesse, quod si non pr\'^
verit, mercedem sex hebdomadum solvere debet-
Nautae ex art. 438 C. M. incumbit probatio se
audientem non fuisse, vel sine consensu se

nunqtiaiii

navi abfaisse , negativi probatio autem valde difficiiis e® \'

nam magister, licet reliqn:i nautae adfirment, ^

scire eum unquam contumacem vel absentem fnis®®\'

adfirmare possit.

Badem potest occurrere difficultas si nauta p^\'\'

. i e.ê\'

debet se ebriosum non esse, si nauta, ex alia nav

Americana dimissus\', apud nos receptus, mox P® ^ ^

tabulis inscriptus est dimittitur, quomodo possit iH® 1 \'^

bare se ebriosum non esse, quum illi, qui testinio»^

praebere possunt, jam absint. Sane in pluriinis ^

1 est

nauta magistro jusjurandum deferre potest, sea
conditio laesi, qui jus suum unice conscientia adve^®
probare potest.

■ . , vI-I.P\'^\'\'\'

(1) Secundum interpretationem leonis levi (Commercial-1\'\'^* ^^^^^ ju-
Londou 1853): »gt;A seaman cannot be turned away without
ring the oontinuaHcc of his engagement.quot;

^^^Ofl nautae probatio incumbit se dimissum esse

\' ^luni videtur, nam alioquin quilibet desertor hanc

resarcitionem petere possit, quam diu magister

Pi\'obavit, eum non esse missum sed desertorem
iiavig • •

\' Si autem nauta probavit missionem, magistro

*^ausae probationem incumbere propter analogiam

^^^^ art. 1(339 C. C. existimari possit.

art. 1950 C. C. dubitatio oritur, si nauta reliquo-

^autarum testimonium invocat, an magister hos re-
P^cliaro

^ potest quia eoram mterest, propter commune
continentur studium? si magister probare

tentât,,

an nauta dimissus reliquos nautas tanquam

testes V ••

^ejicere potest, quia reo praestant operas ejusque

^ sunt famuli? sane si agitur fin ito itinere jam fa-
ïiiuli

esse desierunt, sed etiam durante itinere haec
^^^^estio in tractari potest.

S 1

art. tamen utilitate sua non destituitur, cum aliud
^^^ nautis statuat, quam in reliquis famulis. Ma-
non facile nautas sine justa causa dimissurus est,
^on tam facile alium inveniri potest, cum famulo-
^lomesticorum satis magna copia adsit ; deinde mu-
nugae in navi vim non habent. Dignitas, quae
S^stro tribuenda est, ut disciplina servari possit, exi-

git

itautae probatio imponatur, nam alioquin nautae,
P^eiquot; spem magistrum justam causam probaturum
esse, freuo metus liberati nimis pétulantes atqüe
\'\'^quot;^quot;tarii fiant.

\' . \' ^ i-

THESES.

in integrum propter dolum praeter actionem
doli locum habere, contra Göschen Vorle-
p. 569 defendo.

II.

^^ probanda savignii sententia, fidejussoribus non compe-
b

®ßeficium cedendarum actionum.

III.

\'\'ijux domo expulsa, divortium propter malignam desertio-

nequit.

IV.

^ïator furiosi, unice in casu art. 313 C. C., filio ejus sta-

eoutroversiam

movere potest.

4i}
V.

Non facio cnm mephüis VI. 983: eum, qui neglecta c^m
pensatione solvit, condictionem indébiti agere posse.

VI.

iiU®

Societas anonyma, regia auctoritate approbata, a judice ^

declarari potest, si aut juri publico aut bonis morib^i®
versetur.

VII.

In art. 319 C. M. actio contra acceptantem non excliKli\'\'-quot;

VIII.

Peritis in arte qui dicuntur actio in solidum, lionorar»
mine, non competit.

IX.

Art. 357 C. P. non est abrogatus articulo 23 C. Q»-

X.

Officiali publico, munere abutenti, recte resisti potest.

XI.

Poena mortis non palam, verum in carcere, infli?®quot;
detur.

XII.

Wetten, die de renten beperken, zijn nadeelig.

XIII.

\' ^\'^^er juigt j,egt say, Traité d\'Economie Politique, Ch. IV.
P-ÎO- A- .

»^msi, lorsqu\'on laboure et qu\'on ensemence un champ,
Outre 1p

\'connaissances et le travail qu\'on met dans cette ope-
les valeurs déià formées dont on fait usage, com-

iQe la ,

^fiieur de la charrue, de la herse, des semences, des vête-

des alimens consommés par les travailleurs pendant
production a lieu, il y a un travail exécuté par le sol,
par l\'eau, par le soleil, auquel l\'homme n\'a aucune

\' qui pourtant concourt à la création d\'un nouveau pro-

quot;uit f, ,

^^Oîi recueillera au moment de la récolte. C\'est ce tra-
quot;l*^® je nomme la service productif des agens naturels.

expression, agens naturels, est prise ici dans un sens
^•^^iidu; car elle comprend non — seulement les corps ina-
dont l\'action travaille à créer des valeurs, mais encore

l^S 1 *

du monde physique, comme la gravitation qui fait de-

le poids d\'une horloge, le magnétisme qui dirige l\'ai-

^\'\'dle fpuijg boussole, l\'élasticité de l\'acier, la pesanteur de
fit

°®phère, la chaleur qui se dégage par la combustion, etc.

iitmd

■\'■ft.
sTfttfr