F. oct.

^r \ \ i^f \ â

v' J i ygt;

/ I L . , I

Het is mij, nu ik, wegens mijne benoeming tot hoogleeraar, do evangeliebediening in de Nedeii. Herv. Kerk heb moeten neerleggen, eene aangename gedachte door dit dagboek nog tot de gemeente te spreken en Gods Woord te brengen ook tot velen, die het mij zoo dikwijls van den kansel hoorden verkondigen. Mag ik mij verblijden in menlgen zegen, dien God genadiglijk over het gesprokene verleende. Hij gebruike ook dit geschrevene ter uitbreiding van het koninkrijk van onzen Heer Jezus Christus, opdat Hij verheerlijkt worde.

12 Februari. 29 Juli.

23 Juni.

24 Juni.

1 October.

2 October.

28: 1 . 25; 15a 40: 18a . 40: 18b . 48: 5a . 43: 5amp; . 43: 5c . 48: 10 . 48: 15 . 50: 14 . 77: 3 l.w. 77: 12 . 95: 7b, 8c 97: la . 97: 10a . 103: 2 . 103: 10 . 105: 5a . 118: 5 . 119: 19a 119: 105 126: 3 . 130: 1 . 141: 8 . 144: 156

22 Juni.

I September. 14 October.

28 Januari.

29 Januari. 26 Augustus.

II Augustus. 16 October.

14 Januari.

15 Januari.

16 Januari.

15 October.

16 December.

16 November. 28 November. 15 Mei.

31 Mei. 12 December.

17 December. 11 Juli.

22 December. 21 December. 17 Maart. 6 Maart. 3, 4 Februari. 2 Februari. 29 Mei. 26 Maart.

2 April.

3 April.

6 April.

7 April. 13 April. 16 April.

20 April.

21 April.

25 April.

26 April.

27 April. 25 Mei.

28, 29 April. 80 April.

1 Mei.

2 Mei.

8 Mei.

4 Mei.

9: 39 . 10: 10^ 13; 12 . 13; loÂ« 13; 1(3 . 15; 8 . 1(5; 33Ã 18; 8b . 18; 22, 23 18: 38 l.W. 19; 5 l.w. 13: 14 l.w. 19: 26, 27 19; 80 . 20: 19 . 20: 20b 20: 24 . 20; 27 l.W. 20: 29b 20; 81 . 21; 15 . 21; 17b 21: 17c 21; 21 . 21: 22 . 21: 22 l.w.

1, 2, 3 Juni.

5 Juni.

6 Juni.

7 Juni.

8 Juni.

9 Juni.

10 Juni.

11 Juni.

12 Juni. 18 Juni.

14 Juni.

13 Augustus.

14 Augustus.

15 Augustus.

16 Augustus.

17 Augustus.

15 Juni.

16 Juni.

17 Juni.

10 November. 22 Januari. 9 November. 26 Juni. 6 November.

1; 8b . 2:1 2:2

2: ia '. 2:7

2; 7, 11b 2: 12 Liv. 2; 21 . 2; 41b . 2: 44 . 2; 47b . 8: 6a 3; 6b . 3: 6c . 8: 9

4: 18 .

7: 60 . 10: 31 l.w, 11: 28 . 15; 39Â« 36: 25 . 17: 26rt 24; 16 . 26: 28 .

5 Augustus. 4 October. 22 Seplcmbw. 28 September.

24 September.

25 September,

9 September.

10 September. 11 September.

27 September. 27 Juni.

o ;m

5:	6
5:	14a
5:	Uh
5:	i lt;1 r;
5:	14'/
5:	16
5:	17
5:	18 ei
5:	22
5:	25

]: 15 l.io

9 â¢ 1 9

l: 7b ~

4: Sa

4: Sb

23 April, i) Maart.

10 Maart.

11 Maart.

12 Maart. 21 Mei.

7 December.

8 October. 5 October, (i October. 7 October.

30 September. 2 Januari. 5 September

2 Maart.

3 Maart. 20 Mei.

Blz. 257 staat: 2 Tliess. 5: 25; moet zijn: 1 Thess. 5: 25. â 258 ,, 2 Thess. 5: 12â25; â ,, 1 Thess. 5: 12-25. â 351 â Neh. 1; 7; â â Nah. 1: 7.

Bij den aanvang van een nieuwen diig komt omvillekeuirg de vraag op: wat zal liet van daag weer zijn? En bij het begin van een nieuw jaar zooveel te meer nog richten onze gedachten zich op de toekomst en kunnen wij de vraag niet weerhouden : wat zal dit jaar ons brengen? Wij verwachten misschien zeer veel; wij vreezen wellicht niet weinig; wij liopen en zijn bezoigd; wij verlangen en deinsen toch ook angstig terug. Het nieuwe jaar kan ons vele nieuwe en ongedachte zegeningen brengen; doch het bereidt ons waarschijnlijk ook nieuwe zorgen, indien maar niet nieuwe rampen. Maar alles is onzeker; en heden vooral voelen wij diep de beteekenis van het woord: Wij zijn van gisteren en weten niets.

Eu toch behoeft niet alles onzeker Ie zijn. Ids is zekeren moet ook zeker zijn in ons hart, zal de onrust, die de onzekerheid der toekomst over ons brengen kan, geweerd of weggenomen worden. En dit is: dat, de Heer, de Almachlige en Getrouwe, de Goden Vader van onzen lleere Jezus Ghi'istns, onze herder wil zijn, onze leidsman, nnze verzorger, onze beschermer, die ons zeker leidt, die van alle goeds ons verzorgt, die alle kwaads van ons weert of ten onzen heste keert. En als het nu door het geloot zekerheid geworden is in onze ziel: de lieer wil niet alleen mijn herder wezen, maar de lieer is mijn herder, myn hei der ook ; zie dan wijkt alle vreeze en een zalige vrede vervult ons hart, want dan kunnen wij ook mot gewisse zekerheid, met een onwankelbaar vertrouwen er aan toevoegen: Mij zal niels ontbreken.

Alles wat wij noodig hebben, wal Mij, onze herder, noodig voor ons acht, zal Hij ons geven; alles wat goed is voor ons tij-

de lijk en eeuwig leven; brood voor ons lichaam, en woning en kleeding; zÃ³Ã³veel voorspoed en blijdschap als Mij dienstig oordeelt; maar ook troost in droefenis en kracht naar kruis. Ons zal m'Ã¶Zs ontbreken, als wij, gelijk volgzame schapen den herder, Hem volgen, die ons leiden zal met zorgvolle liefde, met eeuwige trouw, met almachtige bescherming.

De Heer is mijn herder; mij zal niets ontbreken. Mijn Broeder en Zuster, gaan wij met dien psalmtoon des gelools in het hart, het nieuwe jaar in ! Dan zijn wij goedsmoeds en vol vertrouwen en zingen in zaligen vrede:

Hoe heerlijk, dat wij Ie doen hebben met een getrouwen God, wiens beloften steeds vervuld worden, op wien wij dus staat kunnen maken, bij wien wij ons volkomen veilig mogen weten, aan wien wij ons geheel dienen over Ie geven en tegenover wien ons ook het geringste wantrouwen niet past.

Wie zal zoo iets ooit van menschen kunnen zeggen? Zij heioven zooveel, maar vergeten hunne beloften, of zijn niet hij machte ze Ie houden, of hun eigenbelang hiengt er hen toe ze te breken. Vervloekt is de mensch, die vieesch tot zijn arm stelt. Hij komt jammerlijk bedrogen uit.

Ook van de omstandigheden moeten wij niets verwachten. Zij zijn misschien bijzonder gunstig, maar er komt verandering en al onze hoop vervliegt. Het jaar, dat wij gisteren intraden, be-

looft ons wellicht veel: alles schijnt ons voorspoed toe te zeggen, alles wekt de beste verwachtingen bij ons op, alles doet ons met goed vertrouwen voorwaarts gaan. Maar . . . eer misschien Â«Ã©ne maand is voorbijgegaan, Ã©Ã©r wellicht deze dag teneinde is, is in alles een omkeer gekomen en wat de toekomst beloofde wordt niet volbracht.

Maar Ã©Ã©n is er, die al wat Hij beloofd heeft, trouw volbrengt. God de Heer, wiens beloften in Christus Jezus ja en amen zijn. En hoe rijk zijn zijne beloften. Hij wil ons tot een God zijn. Hij wil ons een Vader wezen. Hij wil ons geven alles wat wij behoeven. Hij wil ons sterken bij al onzen arbeid. Hij wil ons troosten onder al ons leed. Hij wil ons steunen in lederen strijd. Hij wil met ons zijn, als alles tegen ons is. Hij wil ons leiden op al onze wegen. Hij wil ons niet verlaten. Hij wil zijne liefde ons in alle omstandigheden toonen, en in Christus, de hoogste openbaring zijner lietde, geeft Hij ons het onderpand, dat Hij ons niets onthouden zal wat goed voor ons is. Wat wil Hij niet voor ons zijn en wat wil Hij ons niet geven! Als gij alles bedacht en genoemd hebt, dat gij meent dat Hij voor u zijn wil en aan u geven wil, dan moogt gij nog zingen : Ja, de Heer wil nog veel meer, boven bidden, boven denken, alles aan ons schenken.

Geloof dit, vertrouw hierop, en wanhoop niet. Die het beloofd heeft, is getrouw.

Luk. 2: 'Mb. Dewelke niet weck uit den tempel, met vasten en hielden, God dienende nacht en da//.

Stollen wij ons op dezen eersten rustdag des jaars de oude weduwe Anna, van welke onze dagtext spreekt, eens een oogenblik voorden geest. Zij heeft ons beden inzonderheid iets te zeggen.

heerlijke beloften gegeven had aangaande de verlossing, die komen zou. Zij toonde door Hem te dienen, dal zij die beloften geloofde, dat zij hoopte op hetgeen Hij had toegezegd, dat zij bij Hemen in zijnen dienst zocht wat zij noodig had voor hare ziel. Zij diende Hem met vasten en bidden; dat is: met geheelo toewijding des harten, des geheelen levens. Zij diende Hem nacht en dag; dat is: zonder ophouden Hem eerende als haren God, Hem verheerlijkende door het. onderhouden zijner geboden. Hem zoekende in het genot zijner gemeenschap. En Hem dienende, week zij niet uit den tempel; dat is: zij gevoelde behoefte Hem te eeren in het midden der gemeente. Hem te zoeken in zijn huis, Hem tot zich te laten spreken ook in den plechtigen tempeldienst.

En Anna is niet beschaamd. Haar gebed werd verhoord; de wenscli van haar leven werd vervuld; de verwachting der verlossing, die zij met velen in Jeruzalem koesterde, werd werkelijkheid; toen zij den Christus des Heeren mocht zien en in Hem den Heer mocht belijden en prijzen, die getrouw is en als de Getrouwe zich openbaarde. En deze zegen werd haar deel in den tempel, dien zij gedurig bezocht, hoe oud zij ook werd. Hoe zal Anna zich er over verblijd hebben, dat zij niet geweken was uit den tempel, waar zij gevonden had den Beloofde aan de vaderen!

Dewelke niet week uit den tempel. Dat dit ook van ons gezegd worde! In de samenkomsten der gemeente ook wil de Heer Jezus Christus zich door ons laten vinden, zich aan ons openbaren, onze harten vervullen met belijdenis en lof. Dat zij ook in dit jaar onze ervaring.

Met vasten en bidden God dienende dag en nacht. Met geheele toewijding van hart en leven God verheerlijkende. In deze stemming zij ons opgaan naar Gods huis, heden en steeds. En niet door enkel ter kerk te gaan moeten wij meenen God te kunnen dienen. Nacht en dag, zonder ophouden, zij ons leven aan zijnen dienst gewijd. Worde hel ook in dit jaar bij toeneming zoo bij ons. Al wat wij doen zij ter verheerlijking Gods. En in alles zij do belijdenis van onzen mond en de belijdenis van ons leven, dat wij de verlossing, die IsraÃ«l verwachtte, gevonden hebben in Christus.

Ps. 48: 15. Want deze God is onze God, ceutoiglijk en altoos; Hij zal ons geleiden tot den dood toe.

God de Heer, wiens weldadigheid wij eiken dag mogen gedenken, die ons bij de herinnering aan veel dat verandert en voorbij gaat, telkens weer verzekeren laat: Ik, de Heer, word niet veranderd! (Mal. ',i: 6), deze God is onze God, eeuwiglijk en altoos! â Is dat waarlijk zoo? Kennen wij Hem als zoodanig? Zijn wij verzekerd, dat, Â»wat ook wiss'le, wat verkeer'''. Hij onze God blijft, wien wij toebehooren, eeuwiglijk en altoos? Zie, dan gingen wij ook gerust den nieuwen tijdkring weer in, want aan de hand van dezen God zijn wij veilig; Hij zal ons geleiden tot den dood toe â en ook door den dood heen.

Deze God, die in Christus zijne liefde ook aan ons heeft geopenbaard, die met Hem ons tot op dezen oogenblik alle dingen geschonken lieefl en voorts ook schenken wil, is onze God. O, laat in het nieuwe jaar zulks blijken bij een iegelijk onzer. Ons leven predike het aan anderen, dat Hij onze God is. Hij wil het zijn, als wij Hem maar toestaan het te zijn. Ach, wij willen in het verborgen, als de menschen ons niet zien, of als het ons geen schade bij hen doet. Hem wel als God erkennen; maar altijd, in alle omstandigheden, aan alle plaatsen te toonen, dat Hij onze God is. Hij en niemand anders, ach, dat kost soms zoo ontzettend veel moeite, dat kost zulk eene groote zelfverloochening. Toch zijn wij, als wij Hem slechts altijd onze God laten zijn, het veiligst, want dan geleidt Hij ons, dan volgen wij Hem, dan komen wij waar wij zijn moeten, dan geschiedt aan en in en met ons, wat waarlijk het beste voor ons is.

Hoe zullen de volgende dagen van het nieuwe jaar ons zien? Zonder God in de waereld of met Hem als onzen God en dan ook door Hem geleid? Zij het laatste ons deel. In dagelijkschen strijd tegen de zonde, in liefde jegens Hem en den naaste, in trouwen arbeid, in Ã©Ã©n woord: in het doen van wat Hij ons gebiedt, blijke het, dat Hij door ons als onze God erkend wordt, niet in naam alleen, maar in der daad. Dan is Hij ook altijd

en eeuwiglijk on/.e Gorl, die door zijne genade ons sterkt total wat aan onze roeping past. Dan zal Hij ons geleiden en daarin het ons toonen, dat wij niet te veigeefs Hem erkennen als onzen God. Hij zal ons geleiden tot den dood toe â en'daarna zal Hij ons opnemen in heerlijkheid. Wat Hij ons dan ook toeschikt, ook smart en beproeving, ook lijden en dood, alles zal goed voor ons' zijn, omdat liet tol onze eeuwige bestemming one. voorbereidt, en alzoo ons ten goede medewerkt

De leiding onzes Gods worde door ons allen biddend begeerd en hartelijk geprezen.

2 Thess. 1 : 12Â«. Opdat de naam van onzen Heere Jezus ChrisluH verheerlijkt worde in u.

Gedoopt in den naam van den Heere Jezus Christus, zijn wij geroepen tot de belijdenis van dien hoogheerlijken naam. Die belijdenis moet plaats hebben door woord en daad. En zij moet zÃ³Ã³ plaats hebben, dat die naam in ons verheerlijkt worde. Geschiedt dat ook? quot;Wij mogen ons zeiven die vraag wel eens doen met allen ernst. En die vraag dienen wij telkens weer te herhalen bij ons zelfonderzoek. Wordt de naam van onzen Heere Jezus Christus in ons verheerlijkt? Zijn wij, door Gods genade, die in ons werkt, oorzaak, dat anderen dien naam prijzen, dat zij tot de erkentenis komen, dat liet zeer verre het beste is naar lichaam en ziel het eigendom te wezen van dien getrouwen Zaligmaker? Of â och vragen wij ons zeiven dit ook eens ai â wordt misschien nog maar al te vaak de naam onzes Heeren Jezus Christus om onzentwil gelasterd ? Voelt de waereld altijd en overal de kracht van ons geloof? Ziet de waereld altijd en overal de blijdschap onzer hope? Merkt de waereld altijd en overal den drang onzer liefde? Zijn zij, die den naam van Christus belijden, nu waarlijk steeds als lichten in de waereld, getuigende van het

heil, dat zij deelachtig werden, en van den Heiland, die him de verzoening met God deelachtig maakt, en reddende naar het voorbeeld van Hem en door den drang zijner lietde het verlorene, dat Hij kwam zoeken? Ach, bij ons is beschaamdheid des aangezichts. Wij zijn zoo weinig, veel te weinig, levende getuigen van Christus en van zijne heerlijkheid. Wij maken Mem zoo weinig, veel te weinig, heerlijk door ons leven. Hem aanprijzende aan de gewetens der rnenscheri als den volkomen Zaligmaker van zondaren.

Zie, wij traden pas weer een nieuwen tijdki'ing in. Het oude is voorbijgegaan. Ook onze schuld is weggenomen, indien wij van harte, met waarachtig berouw, onze ontrouw beleden. Maar worde dan nu ook alles nieuw. Een nieuw leven, een nieuw getuigen, een nieuwe verheerlijking van Christus, onzen Heer; dat is het wat God van ons eisclit. Zij ons gebed maar dagelijks, dat onze God ons waardig achte der roeping en vervulle al het welbehagen zijner goedigheid en liet werk des geloofs met kracht, opdat de naam van onzen Heere Jezus Chrislus verheerlijkt worde in ons en wij in Hem, naar de genade van onzen God en onzen Heere Jezus Chrislus. Daartoe verrneerdere Hij ons de gaven zijns Heiligen Geesten, opdat wij zijn mogen als lichten in de waereld, steeds met al den hartstocht der liefde begeerende te wezen; eene eere van Christus.

Matth. 2: 16, '26. Wijzen uil, het Oosten . . . zijn gekomen om Hem tc aanbidden.

Wijzen uit het Oosten kwamen, onder bepaalde leiding Gods door middel eener ster, om het kindeke Jezus, den geboren Koning der Joden, te aanbidden. Allerlei gissingen over deze wijzen zijn gemaakt, maar wij weten met dat al niets zekers aan-

gaande de plaats, van waar zij kwamen, den stand, waartoe zij behoorden, en het aantal hunner.

Of zij uit Arable of l'erz.iÃ«, uit Bahylonip of ParlhiÃ« afkomstig waren, is onzeker; wijzen nit het Oosten worden zij genoemd om aan te duiden, dat zij uit verren lande kwamen en niet tot IsraÃ«l behoorden.

Volgens Chrysostomus waren zij twaalf, volgens Epiphanins zelfs vijftien in getal. I'll het noemen der geschenken, die zij brachten, goud, wierook en myrrhe, heef! men echter al spoedig opgemaakt, dal er, omdat er drieÃ«rlei soort van geschenken aangeduid worden, ook slechls drie wijzen geweest zullen zijn. Oudtestamentische uitspraken, als hijv. I's. 72 : 10. .les 40 : 7, .les. 60 : 10, heeft men aangehaald om Ie hewijzen, dat deze wijzen eigenlijk koningen waren. Zoo is al betrekkelijk spoedig de meening ontstaan, dat de wijzen uil het Oosten drie koningen waren, wier namen zelfs genoemd worden: Gaspar, Meichior en Ballhasar of ook wel: Ator, Sator en Peratoias, en wier graven, volgens de legende, te Mniland en te Keulen Ie vinden zijn. Nog altijd viert de lloomsche Kerk dan ook op den Oden Januari haar Driekoningenfeest.

Hunne uiterlijke omstandigheden kunnen ons gerust koud laten. Wat de legende ons meedeelt heeft voor ons weinig waarde. Maar wij weten genoeg van hen door hetgeen Mallheus ons verhaalt : Wijzen uit liet Oosten zijn, naar hunne eigene verklaring aan de mannen van .leruzalem en aan den koning 11 erodes, gekomen om ie aunljidden den geboren Koning dei' Joden. En als zij dien Koning gevonden hebben, als een kindeke liggende in de kribbe, eenvoudig, zwak en nederig, zonder gedaante of heerlijkheid, hebben zij Item aatujeheden en Mem het kostelijkste wat zij te geven hadden aangeboden. Hem huldigende met geschenken als bun Koning.

Hebben ook wij reeds den Christus aangebeden. Hem gehuldigd als onzen Heer, Hem het beste gegeven, wat wij te geven hebben, ons hart, en met dat hart ook al het onze ter zijner beschikking gesteld?

Ziel, de wijzen uit het Oosten zijn de eerstelingen der heidenen, die den Christus aanbidden. Alle heidenen zullen Hem

dienen. Maar nog zijn zoovele millioenen verstoken van het licht, dat van Hem uitgaat. Zij kennen Hem niet, wien Ie kennen het eeuwige leven is. Toch is Hij in de waereld gekomen, ook om hen te verliclilen. Welnu de Ooslersche wijzen, door God zeiven tot den Christus gehrachl, roepen ons toe: Toont de waarheid uwer aanbidding, de oprechtheid uwer huldiging, ook hierin dat gij de heidenen brengt tot Hem, wien alle volken aanbidden moeten. Huldigt ook gij uwen Koning met geschenken, goud, wierook en myrrbe, besteed aan de uil breid ing van zijn rijk, aan de verlichting der Heidenen door Hem. Gij hebt immers meer van Hem ontvangen, dan gij immer bij machte zijt te geven. Hoe heerlijk zal het zijn, als de volheid der heidenen ingaat en alle volken komen om Hem te aanbidden, wien eeuwige eere toekomt.

I Sam. 15: 22. Heeft de Heere lusl aan brandoffer en en slachtofferen, als aan het yehoorzarnen van. dn stem des I feer en ? Zie, gehoorzamen is heter dan slachlo(}'ei\ opmerken dan het vette der rammen.

Aan de geschiedenis van Saul's verwerping ontleend, heeft dit woord ook tot ons iels te zeggen. Saul heetl bet gebod des Heeren om de Amalekieten uit te roeien en daarbij ook zelfs hun vee niet te sparen, slechts ten deele uitgevoerd. Hij heeft Agag den koning gespaard en ook het beste en goede vee als buit medegenomen. SamuÃ«l wordt door den Heer hem te gemoet gezonden om het oordeel over zijne ongehoorzaamheid, waardoor hij zich ongeschikt getoond heeft om aan het hoofd van Gods uitverkoren volk te staan, hem aan te kondigen. Maar de koning houdt zich eerst, alsof bij des Heeren woord volbracht heeft. De profeet wijst hem echter op wat hij heeft gespaard. En nu verontschuldigt zich Saul, die het volk gevreesd beeft meer dan den

Heer, door te zeggen, dat dit gespaarde vee moet dienen om het den Heere te offeren. Maar terecht merkt SarnuÃ«l daartegen op, dat de Heer liever wil, dat men Hem gehoorzaamt, dan dat men Hem zulke offers brengt, die de bewijzen van ongehoorzaamheid zijn. Gehoorzamen, doen wat de Heer zegt, is het heste offer, en opmerken, luisteren naar wat de Heer spreekt, is beter dan het vetste slachtoffer.

Wij kunnen allerlei oilers aan den Heer brengen en toch ongehoorzaam zijn aan Hem. Wat baat het, of wij al Hem het offer onzer lippen brengen door Hem le prijzen en voor zijne eer op te komen; wat baat liet, of wij al Hem het offer van ons goed brengen door mild te geven voor allerlei christelijke werkzaamheden; wat haat het, of wij al Hern liet offer van onze kracht en van onzen tijd brengen door mede te arbeiden aan de komst van zijn rijk; indien wij Hem ongehoorzaam zijn en dus liet offer van ons hart Hem onthouden? Als Hij ons hart heeft, dan behoort alles Hem toe. Als ons hart geneigd is door zijnen Geest tot het gehoorzamen van zijn wil, dan zal geen offer ons te groot zijn voor Hem. Maar elk offer is voor Hem te klein, is waardeloos voor den Heer, indien het gehoorzamend hart Hem wordt onthouden.

De eerste week van het nieuwe jaar, dat wij pas intraden, is al weer voorbij. Zoo gaat de eene week na de andere, de jaren volgen elkander op, en wat in de toekomst lag is spoedig nabij gekomen, en op zijne beurt weldra ook weer voorbijgegaan. Maar de wisseling der tijden brengt ons eene toekomst nader bij, die eeuwig is. Die toekomst, de toekomst des Heeren, de dag zijner verschijning, de dag der volle openbaring van zijn koninkrijk, genaakt, komt nader bij, â is wellicht zeer nabij.

Die toekmnsL des Heeren is tevens de toekomst zijnei' gemeente. Dan zul de lieer liaai' zieli welven heerlijk voorstellen als eene gemeente, die geen vlek en rimpel beeft, heilig en onberispelijk. Naur die toekomst moet de gemeente, moet duurom ieder geloovige, die van die gemeente een levend lid is, dat om de volkomenheid, de ('Ã©nheid in stand te doen blijven, niet gemist kan worcen, met heilig verlangen uitzien. Immers dan,als baar Heer, huur Hootd, alle dingen uun zich onderwerpen zal en over de waereld zal heerscben, wordt ook idles Ie niet gedaan, wat bare volle vereeniging met Hem nu nog zoo dikwijls in den weg slaat. De gemeente mag niet tevreden zijn en is niet volmaakt, zoolang zij niet uls zijn lichaam volkomen Ã©Ã©n is met baai Hoofd, Jezus Christus. Dat zal zij zijn in den dag zijner toekomst. Zij heeft zich dus er in te verblijden, dut die toekomst genuakt. Dat zij, belaus! zoo weinig buur oog op die toekomst geric.it beeft en zoo zelden met buur ganscbe hurt in die toekomst leeft, is oorzuuk, dal bare blijdschap zoo menigmaal kwijnt. Zonder hoop kun er immers geen waarachtige vreugde zijn.

Die toekomst des Reeren genaakt! Wanneer, in welken dag en in welke ure de Heer zul komen, weten wij niet. Maar komen zal Hij, als zijne gemeente bereid is Hem te ontvangen, uls tevens zijn doel met de wuereld bereikt is. Hij wil die waereld, door Hem met God verzoend, verlost zien van de ijdelheid, waaraan zij zich onderwerpt. Die verzoening predikt Hij baar en moeten wij haar bekend mak'n. Die prediking verbaast dus de toekomst des Heeren, omdat zij een middel is om zijn koninkrijk te volmaken. Dat de Heer dus nor/toeft te komen, is een daad der burmhartigheid en lankmoedigheid, een openbaring van zijn boogepriesterlijk medelijden. Hij toeft, omdat Hij de waereld wil redden. En met het oog op zijne toekomst, die, zoo wij gelooven, ook onze toekomst zal zijn, wil. Hij, dut ook wij volijverig zijn zullen in den arbeid der reddende liefde ten behoeve der waereld, die Uij met God heeft verzoend.

Zijn wij volijverig, omdat wij gelooven, dat de toekomst des Heeren genaakt en ons voor eeuwig met Hem vereenigen zal in heerlijkheid? Sterken wij dan gedurig onze harten. Laat ons over de waereld lankmoedig zijn. Onze liefde ontbrande, als wij zien dat rondom ons eene schepping is, die zucht en der ijdelheid

onderworpen is, maar vrijgemaakl, moet worden. En ons geloof worde gesterkt en onze hoop steeds vaster, hij het zien op, bij het leven in die glorierijke, zegenvolle toekomst, die voor ons ligt en nadert, de toekomst des Heeren, de toekomst zijner gemeente, onze eigene toekomst.

Toen Jezus door Johannes gedoopt wilde worden en deze weigerde don doop toe te dienen aan Hem, die zoo oneindig ver boven hem stond, antwoordde de Heer â en daarmede sneed Hij alle bedenkingen afâ; Aldus betaamt ons alle gerechtigheid le vervullen.

Alle gerechtigheid te vervullen: het was het groote levensdoel des Heeren, waartoe Hij op aarde kwam, waaraan Hij in alles getrouw bleef; dat heeft Hij gedaan in den volsten zin des woords, toen Hij om onzer zonden wil den dood aan bet kruis onderging; daarmede ving Hij in zijne kindsheid reeds aan.

Mij was zijne ouders onderdanig; lezen wij van Hem, nadat ons verhaald is, hoe Hij op zijn twaalfde jaar het Paaschfeest te Jeruzalem had bijgewoond en met Jozef en Maria naar Nazareth teruggekeerd was.

Hij was zijne ouders onderdanig. Ook daarin vervulde Hij de gerechtigheid der goddelijke wet. Hij had zich zeiven vernederd door ons vleesch en bloed aan te nemen. Maar daarmede had Hij ook op zich genomen al de gevolgen dier vernedering. Ook hel kind zijn, met al de beperktheid van willen en weten, die daaraan verbonden is; ook de ordening Gods dus, dat het kind, van wege zijne kleinheid en geringheid, aan zijne ouders, door God zeiven over hem gesteld, onderdanig zal zijn.

zonde, is hun onderdanig geweest in alles en heeft ook daarin de gerechtigheid, die God eischt, vervuld.

Welk een beschamend woord is hetgeen hier van Jezus gezegd wordt voor ons, die menige herinnering er van hehhen, dat wij niet onderdanig waren aan onze ouders; welk een opwekkend voorbeeld voor onze kinderen, wier zondig hart zich zoo vaak tegen den eisch der onderdanigheid verzet.

Zij de Heer Jezus ons en hun, ook door zijne onderdanigheid, de prediker der gerechtigheid. Het hoogmoedig hart van het menschenkind verheft zich zoo gedurig hoven de bevelen Gods en tegen eigen welbegrepen belang. Wij willen heerschen en niet dienen, bevelen en niet onderdanig zijn. Wij willen de ordeningen Gods omkeeren en onzen eigenen lust doen, vaak in verzet tegen hen, die boven ons staan.

Wie niet geleerd heeft onderdanig te zijn aan allen, die iets over hem te zeggen hebben, zal nooit de plaats, die hij geroepen is te vervullen, waardig kunnen innemen; zal voor degenen, die onder hem slaan, niet tot een zegen kunnen zijn. Welnu, van Jezus kunnen wij leeren wat onze roeping is, en van Hem loeren onze kinderen, wat zij aan hunne ouders verschuldigd zijn. Zoeken wij zeiven steeds meer zijne gemeenschap, leiden wij onze kinderen en dienstbaren tot Hem, die onderdanig was aan zijne ouders en wiens spijze het was Gods wil te volbrengen. Zoo alleen zullen ook wij wandelen op den weg, waarop wij alle gerechtigheid leeren vervullen.

Luk. '2 : 52. En Jezus nam toe in wijsheid en in yroolle en in genade bij God en de menschen.

Van hetgeen er tusscben Jezus' twaalfde en dertigste jaar met Hem is voorgevallen, melden ons de evangelisten nietsj? Niets? â ja toch iets. En dat iels is reeds veel. Lukas toch vat

die yanseho tijdruimte samen in dit korle, maar veelzeggende woord: Kn Jezus nam toe in wijsheid en in grootte eti in genade hij God en de menschen.

Er was dus hij den lieer toeneming en ontwikkeling, niet alleen wat zijn lichaam maar ook wat zijn innerlijk leven he-treft. Ook dit is een he wijs voor de waarachtige menschlieid des Heeren.

Hij nam toe in wijsheid. Ook hij Hem was een kinderlijke onwetendheid, die langzamerhand weggenomen moest worden. Hij moest veel leeren, waarmede Hij als kind onhekend was en dat Hij als man weten moest. En dat Hij toenam in wijdieid, bewijst dat Hij ook werkelijk heeft willen leeren, zich ingespannen heeft om toe te nemen in wijsheid, de middelen, die Hem daartoe gegeven werden, trouw gebruikt heeft. De middelen, waardoor Hij toenam in de wijsheid, van welke de vreeze des Heeren hel beginsel is, zullen vele en velerlei zijn geweest. Zoowel de lezing der Heilige. Schriften als de beschouwing der schoone natuur rondom Nazarelh; zoowel de stille huiselijke opvoeding en de omgang met Maria en Jozef als de jaarlijksche feestreizen naar Jeruzalem en het verkeer met allerlei personen; zullen meegewerkt hebben om Hem een diepen blik te doen slaan in Gods weg en werk en in de nooden en behoeften der menschen, Maar daardoor ook zal zijne roeping en aanstaande levenstaak Hem steeds duidelijker voor den geest getreden zijn.

Hij nam toe in wijsheid en in grootte. De verbinding dezer heide woorden doet ons zien, dat de toeneming in wijsheid gelijken Ired hield met zijn leeftijd; dal hier dus sprake is van eene geleidelijke en daarom natuurlijke en gezonde ontwikkeling. Jezus was dus niet wijs boven zijne jaren, maar ging in nederigheid en bescheidenheid zijnen weg.

Geen wonder dan ook, dat Hij toenam in genade bij God en de menschen. Gods zegen was kennelijk zijn deel; steeds inniger in Gods gemeenschap levende, werd zijn leven bij toeneming wat het zijn moest om later, als zijne ure gekomen zou zijn, openlijk aan het licht te treden in zijne volle heteekenis; en de gunst van God, door Hern bij toeneming ervaren, deed Hem meer en meer inzien, dat IsraÃ«l en de waereld zonder Gods genade niet leven kon.

Do openbaring dier gunst van God, aan Hem betoond voor de oogen der mensclien, deed Hem ook toenemen in de gunst van lien, in wier midden Hij leefde. Zij merkten zijne wijsheid op, zij zagen de toepassing daarvan in zijn leven, zij moesten erkennen, dat God met Hem was. Zoo werd door de genade Gods de weg gebaand om Hem straks, ais de lijd dei- voorbereiding voorbij zou zijn, in mannelijke, in goddelijke kracht te doen optreden onder de menschen als prediker der genade Gods en der hoogste wijsheid, als Verlosser der waereld.

Keeren wij tot ons zeiven. in en toetsen wij ons aan Jezus Christus. Is er ook bij ons toeneming zichtbaar in wijsheid, in waarachtige levenswijsheid, en in genade bij God en de menschen? Ontwikkeling is bij ons steeds ndodi'g, want stilstand is achteruitgang. Verheugen wij er ons in met dankzegging, dat ook ons gepredikt wordt Christus, de kracht Gods en de wijsheid Gods, door wien wij kunnen toenemen in alles.

Dit woord is gericht tot geloovigen in Christus Jezus. Zij zijn kinderen des lichts en daarom moet hun wandel ook zijn in het licht. De Apostel dringt daarom bij hen aan op een Gode gewijd leven als uiting van een Gode loebeboorend hart. Naar hunne werken toch zullen zij geoordeeld worden in den dag der toekomst van onzen Heere Jezus Christus; maar naar die werken oordeelen degenen, die buiten zijn en iu wier midden zij leven, hen nu reeds. Om dus iu den dag des gerichts te kunnen bestaan en om in den huidigen dag anderen te brengen tot verheerlijking van den Vader in de hemelen, moet hun dagelij ksche wandel zijn in alle voorzichtigheid.

Door een onvoorzichtig leven, zonder waakzaamheid en gebed, zonder strijd tegen de zonde, zonder ijver in goede werken, door

een traag, zorgeloos, slordig leven, doet men Hein oneer aan, die wil dat de zijnen de heiligmaking zullen najagen, zonder welke zij Mem niet kunnen zien en dus ook Hem niet kunnen genieten in alles wat Hij voor de zijnen wezen wil en doen kan. Uit zulk een onvoorzichtig leven, dal met een opreclit geloof niet gepaard kan gaan, maar bij zulken, die den Heer met den mond alleen belijden, dikwijls voorkomt, neemt de waereld maar al te spoedig oorzaak, niet om zulke naambelijders le bestraffen â daar heeft zij recht toe â maar om de zaak des Heeren te smaden.

Wij moeten echter, voor zoovelen wij van harte geloovig geworden zijn, ootmoedig en met smart belijden, dat wij, door de zwakheid van ons vleesch Ã©n den zondigen lust van ons hart, ons menigmaal tot onvoorzichtigheid laten verleiden.'t Is daarom zoo hoog noodig, dat wij deze apostolische waarschuwing steeds ter harte nemen en, onder gebed om de voorlichting des Heiligen Geestes, die ons in alle waarheid leidt, gedurig ons zeiven onderzoeken, of wij door onzen wandel ook iemand aanstoot geven, of wij daardoor ook sommigen afhouden van den Heer.

Voorzichtig wandelen, dat is: op onze hoede zijn voor dwalen en vallen. Dat kan niet zonder een nauw geweten te hebben. Daarom is iemand, die waarlijk voorzichtig wandelt, altijd nauwgezet, zeer teeder van conscientie, uiterst beducht voor wat hem zijne voorzichtigheid uit hel oog zou doen verliezen.

Zien wij toe, ook heden, hoe wij voorzichtig wandelen, Gode ter eere, onze zielen tot zaligheid. Veel zal ons in den weg staan, ons tot onvoorzichtigheid trachten te verleiden. Nemen wij steeds nauwkeurig acht op den weg des Heeren, houden wij onze oogen geopend, waken wij over ons hart, letten wij op onze gangen. En gevoelen wij 't. dat ons wijsheid ontbreekt, dat de zonde ens lichtelijk omringt, dat ons vleesch zoo zwak is, zoeken wij dan steeds licht en kracht om voorzichtig te wandelen bij dien Heer, die onze paden recht zalmaken, als wij Hein kennen in al onze wegen. Wandelen mei God, dat is voorzicht'kj wandelen.

Aan den eiscli om voorzichtig te wandelen, ons leven door een godzaligen wandel te versieren, kunnen wij dan alleen voldoen, als wij niet meer onwijzen, maar wijzen zijn. De voorziehtig-lieid immers, waarmede onze wandel op liet pad des levens gepaard moei gaan, openbaart zich in een wandelen met wijsheid hij degenen, die huilen zijn. Er is hier sprake van wijsheid, niet van geleerdheid of svetensehappelijkheid. Die wijsheid kan ook hel deel zijn van den allereenvoudigste. Menig geleerde is een groote dwaas, terwijl er wijzen zijn, die lezen noch schrijven kunnen. De ware wijsheid toch is God Ie kennen en lief te hehhen. Door Hem Ie kennen leeren wij ons zeiven kennen en zijne wegen verslaan, die Hij houdt met ons; leeren wij de beslemming kennen, tot welke wij geschapen zijn; leeren wij Gods wil begrijpen, die gericht is op onze heiligmaking in zijne vreeze. .De vreeze des I leeren is het beginsel der wijsheid, en zij is de onze, zoodra wij bet eigendom zijn van dien Heiland, die ons van God gegeven is ook tot wijsheid. Allen dus, die in Christus het leven vonden voor hunne ziel en daarom God liefhebben en vreezen. zijn wijzen geworden, omdat zij gedrenkt worden met de opperste wijsheid.

Als wijzen hebben zij nu ook te wandelen en niet meer als onwijzen. Als levende in en door Christus, geleid door Hem, die de ware Wijsheid is. Uit bun wandel moet het blijken, of zij waarlijk wijzen zijn, levende in de vreeze des 1 leeren.

Er kan niet genoeg aangedrongen worden op het zoeken van die wijsheid, die'God doet verheerlijken in de navolging van Christus. Sta ons dan ook op dezen dag bij al ons denken, spreken en doen gedurig de waarschuwing voor den geest: Niet als onwijzen, maar als wijzen !

Ach, wij handelen en wandelen niet altijd als wijzen integendeel zoo vaak als onwijzen. Dit laatste geschiedt, als wij ons levensdoel uit het oog verliezen, den weg verlaten, waarlangs dit doel alleen bereikt kan worden, ons op plaatsen hegeven of met

personen afgeven, die tol zulk een verlaten van den rechten weg ons oorzaaak geven. Als on wij zen wandelen wij, als wij de zonde doen door iets kwaads te verrichten of iets goeds, dat tot onze roeping behoort, na te laten. Als onwijzen wandelen wij, als wij onzen tijd. die kostelijk is en ons dienen moet ter voorbereiding voor de eeuwigheid, verbeuzelen en daardoor zelve oorzaak worden, dat de zonde macht over ons krijgt.

Niet, als onwijzen dus heden gewandeld, maar als wijzen! Dan wandelen wij in voorzichtigheid en tot verheerlijking Gods. Maar iioc zullen wij dat kunnen? Alleen dooi''t geloof en indien ons vertrouwen is op God. Immers ook ons geldt het woord: Indien iemand van u wijsheid ontbreekt, dat hij ze van God begeere, die een iegelijk mildelij v geeft en niet verwijl.

Als l'aulus spreekt van Â«booze dagenquot;, dan bedoelt hij natuurlijk do dagen, in welke hij leefde; maar met hetzelfde recht als hij kunnen wij spreken van booze dagen. Ook in onzen ti.jd openbaart zich in de waereld de hoosheid, de heerschappij der zonde, de invloed van Gode vijandige machten. Wij leven in eene booze waereld ; eiken dag tracht de hoosheid ook ons te verleiden; en wij hebben de gansche wapenrusting Gods noodig om staande te blijven in den boozen dag.

Met het oog op deze booze dagen waarschuwt onÂ« de apostel, om, als wijzen in voorzichtigheid wandelende, den tijd uil ie koo-pen, d. w. z. den tijd, ieder oogenhlik, ons eigen te maken, zoodat niets er van verloren ga, maar de geheele tijd goed besteed worde. Dat is noodig! Om door de tegenwoordige booze waereld niet meegesleept te worden, moet de Ghristen met de uren en de minuien woekeren voor den lieer, opdat hij, altijd bezig zijnde in zijnen dienst, bewaard blijve voor het geven'van zijne

kracht aan den booze. â Twee dingen, waarvan wij in het gewone leven dagelijks de waarheid zien en die ook op het gebied des geestelijken levens rijke heteekenis hebben, mogen wij wel gedurig bedenken. Vooreerst: Luiheid is des duivels oorkussen; en vervolgens: Arbeid staalt de kracht. Ieder, die ledig is in 's Heeren dienst, is eene zekere prooi voor den booze. Die in deze booze dagen de boosheid niet bestrijdt door voorzichtiglijk te wandelen en getrouwelijk te handelen, die komt er toe om eerst tegen de boosheid te glimlachen, dan met haar te heulen en eindelijk aan haar zich te onderwerpen. Niets doen voor den Heer is kwaad doen. Den tijd niet uit te koopen in zijnen dienst is ons talent niet op woeker te zetten. Daarom laat ons, goeddoende, niet vertragen!

Immers: arbeid staalt de kracht, 't Geldt wat ons lichaam aangaat, dat hoe meer wij doen, wij ook dos te meer kunnen doen. Dit is ook waar ten opzichte van hel. werk des Heeren door ons. Die heefi, dien zal gegeven worden, opdat hij over-vloediglijk hebbe. Laat ons daarom ook heden, in quot;s Heeren kracht, voorzichtiglijk wandelen, arbeidende met trouw, stellende tegenover de onvruchtbare werken der duisternis de werken des lichts, waartoe de Heer ons bekwaamt, den tijd uitkoopende, dewijl de dagen boos zijn. Elk oogenblik, den Heer gewijd, is gewonnen, omdat liet van de booze dagen genomen is. Iedere dag, aan 's Heeren dienst gewijd, wordt ons een bron van winst.

Nemen wij voorts nog Ã©Ã©ne zaak ter harte: Klagen wij niet te veel over de booze dagen. Als wij klagen, gaan wij zoo licht stil zitten. En dan arbeiden wij niet voorden Heer. Dan koopen wij den lijd niet uit en doen geen winst voor onze ziel. Merken wij liever op het vele goede, dat God in Christus, ook in deze booze dagen, ons geeft. Dat zal onze harten met dankbaarheid vervullen en zoo ons 'een spoorslag zijn tot een dagelijksch dienen van den lieer, in getrouwheid den tijd uitkoopende.

Spreuk. 30: 7. Twee dingen heb ik van U begeerd, onthoud ze mij niet, eer ik slerve.

Â«Begeer wat Ik u geven zal.quot; Zoo sprak de lieer tot Salomo, toen Hij hem te Gibeon verscheen in een droom des nachts. En de begeerte van den jeugdigen koning, dat God hem /ou geven een verstandig hart, behaagde aan den Heer. Zoo zal ook de begeerte van Agur, den zoon van Jake, Hem welgevallig zijn geweest. Evenmin als Israels koning vroeg deze wijze van den Heer dingen, die van zelfzucht getuigden of blijk gaven van een materialistische opvatting van hot leven. Vroeg Salomo wijsheid om een rechtvaardig vorst te kunnen zijn en zoo ten zegen te wezen voor het uitverkoren volk van God, Agur begeerde van den Heer een hart, dat de waarheid liefhad en zijnen God verheerlijkte. En hij begeerde dat in het geloof, dat God het hem geven kon; maar hij begeerde dat ook, omdat hij daaraan dringende behoefte gevoelde. En hij spreekt dat zeer beslist uit in die woorden: Twee dingen heb ik van U begeerd, onthoud ze mij niet, eer ik sterve; alsof hij zeggen wil: zonder deze beide dingen heeft het leven geen waarde voor mij; och dal ik ze dan mijn leven lang van U ontvangen moge.

Over die twee dingen, oprechtheid en tevredenheid in God, hopen wij morgen en overmorgen nader te spreken. Nu willen wij elkander de vraag stellen: wat begeeren wij van God'? Waar gaat ons hart naar uit? Wat komt ons voor het hoogste en wenschelijkste te zijn ? Begeeren wij alleen aardsche en stoffelijke dingen? O zeker, wij mogen ook aardsche en stoifelijke dingen van den Heer vragen. Hij zelf heeft ons op de aarde onze plaats aangewezen en Hij weet, dat wij, slof zijnde, ook het stoifelijke behoeven tot ons onderhoud. De Heere Jezus heeft ons dan ook leeren bidden: Geef ons heden ons dagelijksch brood; en de apostel vermaant ons om al onze begeerten met dankzegging bij God bekend te laten worden. Maar welke dingen begeeren wij allereerst en allermeest? Rijkdom, eer en aanzien, een lang leven op de aarde, macht en heerschappij of wat er al meer van de

vergankelijke dingen kan genoemd worden'? Dan kan de Heer onze begeerte niet goedkeuren. Hij zelf en wat uit Hem is en aan Hem ons verbindt en tot zijne verheerlijking strekt, moet ons bet hoogste zijn. De geestelijke schatten, de blijvende dingen moeten wij allereerst hegeeren. Gelukkig, wie een begeerte voedt gelijk Salomo en Agur en met Asaf zeggen kan: Wien heb ik nevens U in den hemel; nevens U lust mij ook nie's op de aarde!

Twee dingen heeft Agur, de zoon van Jake, van God begeerd met de bede, dat zij hem niet onthouden mochten worden eer hij stierf. Het eersie was: IJdelheid en leugentaal doe verre van mij. Een waarheidlievend hart dus en een leven dei waarheid. Welnu, dat mocht hij gerust van God begeeren en hij kon verzekerd zijn, dat God liet hein niet zou onthouden. Hij is immers de God der waarheid en Hij heeft lust tot waarheid in bet binnenste van den mensch. Verkeeren in 's Heeren tent, wonen op den berg zijner heiligheid, leven in zijne gemeenschap, zal alleen die mensch, die oprecht wandelt en gerechtigheid werkt en die met zijn hart de waarheid spreekt. Zoo kan het dan ook niet anders, of de eerste begeerte van Agur was den Heer welbehagelijk en is hem geschonken.

Is Agurs begeerte ook de onze? Vragen ook wij gedurig van Hem: IJdelheid en leugentaal doe verre van mij. O, die bede is wel noodig. Gods woord zegt ons en de ervaring van ons eigen hart en ook zelfs een heel klein weinigje menschen-kennis reeds bevestigen bet: alle mensch is leugenachtig. Ook ons hart is zoo licht tot onwaarheid geneigd, want het is arglistig, ja doodelijk, meer dan eenig ding, en . . . wie zal't kennen? Hoe vaak bedriegen wij ons zeiven door allerlei listige

overleggingen, door Ã¯Ã¼lerlei schoonschijnende redenen. En van hel zelfbedrog lot hel bedriegen van anderen is maar eene zeer kleine schrede. Hoe vaak zijn wij onwaar in ons denken, spreken en doen, ons anders voordoende dan wij werkelijk zijn, andere woorden sprekende dan in ons hart. leven, andere redenen opgevende dan wij inderdaad hebben. Ja, ja, de bede past ons wel eiken dag: IJdelheid en leugentaal doe verre van mij.

Is dal waarlijk onze begeerte? Wij willen zo vaak nog wel in onze nabijheid houden, o?n, wel in den regel waar Ie zijn, maar in voorkomende omstandigheden ze toch bij dei' hand te hebben en er gebruik van te kunnen maken, als de nood het eischl of ons voordeel liet vraagt of de vrees er ons toe dringt. Neen, verre moeten zij van ons zijn. Zoo verre, dat zij alle aantrekkingskracht voor ons verliezen. Mn God alleen kan ze verre van ons doen. Maar dat wil Hij dan ook. En Hij zelf wijst ons op Jezus Christus, die de waarheid is en ons van alle onwaarheid verlost. Wie Hem toebehoort, die is door de waarheid vrijgemaakt en diens begeerte vindt vervulling: IJdelheid en leugentaal doe verre van mij; zoolang hij blijft in Hem.

Spreuk. 30 : tib, 9. Armoede of rijkdom f/eef mij niet: voed mij met brood mijns bescheiden deels; opdat ik, zat zijnde, Udan niet verloochene, en zegge: Wie is de Heer¹'} of dat ik, verarmd zijnde, dan niet stele en den naam mijns Gods aantaste.

Agurs tweede begeerte was: Armoede of rijkdom geef mij niet: voed mij met brood mijns bescheiden deels. Voor deze begeerte had hij een bondige reden. Agur eerde zijn God en kende geen grooler kwaad, geen vreeselijker ellende, dan zijn God te verloochenen en Hem smaadheid aan te doen. En daarom wenschte hij bewaard te blijven voor elke verleiding om in deze zonde te vallen, lol deze ellende te vervallen. De gemeenschap zijns Gods

ontbeeren â neen, dat, zon hij niet willen, niet kunnen. E^n toch, er waren dingen, hij wist liet, db in dit opzicht zeer gevaarlijk voor hem zouden kunnen worden. Zulke dingen waren: rijkdom en armoede, ja die beide. Ais hij rijk weri, hoe licht zou hij er dan toe kunnen komen om o[.) zijn goed te vertrouwen en te meenen, dat hij zich zeiven wel helpen kon en des Heeren hulp niet meer noodig had. Hoe licht zon hij er toe kunnen komen om te zeggen: Wie is de lieer? ik kan het zonder Hem wel af. Zoo zou hij Hem verloochenen. En verarmd zijnde en gebrek lijdende, o hoe groot zou de verleiding kunnen worden om in den nood de hand uit te strekken naar eens anders goed. En zou men dan om zijnentwil zijnen (lod niet, lasteren, alsof die hem niet had kunnen helpen. Zijn stelen zou dan zijn een aantasten van den naam zijns Gods, die een helper is in de benauwdheid. En om nu voor heide gevaren bewaard te blijven, was het zijne begeerte van den Meer: voed mij met brood mijns bescheiden deels, opdat ik mijne afhankelijkheid blijve gevoelen, opdat ik eerlijk blijve in al mijn doen.

Ten opzichte van de lijdelijke dingen is er ook voor ons geen heter begeerte dan de bede van Agur om brood onzes bescheiden deels. Die rijk willen worden, vallen,in verzoeking en in een strik en in vele dwaze en schadelijke begeerlijkheden, welke de men-schen doen verzinken in verderf en ondergang. Kn voor de armoede beware ons God. Ook haar mogen wij niet begeeren, want de Heere Jezus heelt ons leeren hidden, niet om gebrek, maar om ons dage lij ksch brood. In rijkdom en armoede beide zijn voor ons groote gevaren. Storten wij ons niet moedwillig in gevaar. Maar laat ons tevreden zijn, als wij gevoed worden met brood onzes bescheiden deels. Dat houdt het gevoel onzer afhankelijkheid van God levendig, dat bewaart ons voor menige verleiding tot oneerlijkheid, dat leert ons eiken dag danken voor nieuwe blijken van Gods gunst.

Wat Obadja, de hofmeesler van koning Achab, iiier zegt, is een heerlijk getuigenis aangaande hem /elven. Toch is hetgeen ijdele lofspraak van een eigengerechtig man. Dat hij den Heere vreest, heeft hij getoond en toonl hij nog dagelijks. Aan het hof van een goddeloozen koning is hij niet afgetrokken geworden van den dienst des Heeren. Integendeel, zelfs daar gold het van hem : Obadja was den Heere zeer vreezende (vs. 3). En onder de vervolgingen, die Isebel den aan Jehovah getrouw blijvenden aandeed, werd bij niet ontrouw aan zijne roeping, maar waagde hij bet des Heeren profeten te beschermen en Ie onderhouden met brood en water.

Hoe zwaarder de last is, die iemand draagt, des te grooter is ook de draagkracht. En hoe gemakkelijker zulk een zware last gedragen wordt, des te langduriger moet ook de voorafgaande oefening geweest zijn. Dat Obadja den Heere zeer vreesde en die vreeze toonde in standvastigheid en werkzame trouw, wijst ons opeen in den loop der jaren steeds vaster geworteld geloof en wordt ons verklaarbaar door zijn woord tot Elia: Ik nu vreesden Heere van mijne jonkheid af.

Vreezen ook wij den Heere van onze jonkheid af? Gelukkig wie dal zeggen mag. Door vroege godsvrucht wordt het geheele leven geheiligd, want nergens vindt de vreeze des Heeren als het beginsel der wijsheid een vruchtbaarder bodem dan in het jonge hart. En de oefening in de godzaligheid, reeds in de dagen der jeugd begonnen, belooft een mannelijken leeftijd vol kracht en een ouderdom zonder verslapping.

Kan nu reeds naar waarheid van ons gezegd worden, wat van Obadja wordt getuigd: bij was den Heere zeer vreezende? Dan zullen wij ons beklagen, indien wij den Heere niet hebben gevreesd van onze jonkheid af, en ons zeiven beschuldigen voor onzen God, dat wij Hem hebben onthouden het heerlijkst tijdperk van ons leven, Hem die op ons gansche leven recht heeft. Bij

toenemende zelfkennis zullen wij telkens de schadelijke ge vol gen er nog van ervaren, dat wij don Heere niet gevreesd hebben van onze jonkheid af.

Maar dan ook, waar wij kunnen, er op gewerkt, dat in jeugdige gemoederen de vreeze des HeereÂ» zich wortele! Onze kinderen behooren den Heere toe; zij worden door Hem gezegend en bewaard; Hij neem! hen dagelijks in zijne hoede; Mij toont gedurig, dat Hij hun welzijn wil. Laten wij toch nu-t na, hunne jonge harten opmerkzaam te maken op 's Heeren weldaden. Dat wij des Vaders groote liefde, ook aan hen geloond, op hen laten inwerken, opdat zij den Heere mogen vreezen in hunne jonkheid. Verhinderen wij hen niet, dooi' woord noch daad, dooi'ons spraken noch door ons zwijgen, tol Jezus, den vriend van kinderen, ook hunnen Zaligmaker, te komen en door Hem zich te laten leeren en leiden.

Een jong hart laat zich gemakkelijker kneeden dan een oud. Naarmate de jaren toenemen wordt liet moeielijker den Heere te vreezen. Een kind is zoo vatbaar voor goede, maar ook voor slechte indrukken. Wat wenschen wij voor onze kinderen? Hun heil in ieder opzicht ? Welnu, dan kunnen wij niet beter doen dan hen te brengen lot Jezus en hen biddend op te dragen aan den Vader, opdat zij den Heere vreezen mogen van hunne jonkheid af. Dan is hun geluk verzekerd en ons geweten veroordeelt ons niet.

Ps, 119 : 105. Ãiu woord is eene lamp voor mijnen voet, en een licht voor mijn pad.

Het is een voorrecht, dat wij dit weten mogen, maar dit voorrecht genieten wij eerst dan, als wij van die wetenschap gebruik maken in ons leven.

't Is niet genoeg dus, dat wij Gods Woord kennen; niet genoeg, dat wij het overdenken; wij moeten de onmisbaarheid van

Het is daarom ook niet voldoende, dat wij eiken morgen, en misschien ook nog wel des middags en des avonds, de Heilige Schriften, waarin de Heer tol. ons spreekt, lezen en een gedeelte daarvan met elkander overdenken. Zeker, dit is eene goede gewoonte, en wij zonden wenschen. dat zij moer algemeen werd. Maar als het niets meer is dan eene gewoonte; als het ons niet eene behoefte is, den Meer door zijn Woord en Geest lot ons te laten spreken, dan kunnen wij het den dichter van den llGHen Psalm nog niet nazeggen: Uw woord is eene lamp voor mijnen voet en een licht, voor mijn pad.

En toch, daartoe heeft God ons zijn Woord gegeven. Ja, ook ons. Ook weer op dezen dag. Zal het nu heden ook licht verspreiden in ons hart en op onzen weg? Dat hangt in zekeren zin van ons zeiven af. Als wij ons hart voor 's Heeren Woord sluiten, al hooi en wij het ook met onze ooren, dan kan het ons niet ten zegen zijn. Als wij onzon weg niet richten naar dat Woord, dan zal het ons pad niet verlichten en wij znllen niet in de vreeze des Heeren en dus niet veilig en gelukkig kunnen wandelen. Maar daardoor verwerpen wij dan ook de rijke zegeningen, die God in zijn Woord ons verzekert, en zijn wij zeil ook verantwoordelijk voor alle onheil, dat onze zielen treft.

Als wij ons echter door dat Woord laten leiden en het door Gods Geest aan onze harten laten heiligen, dan ondervinden wij, dat het eene lamp voor onzen voet en een licht voor ons pad is. En lichl hehben wij telkens zoo hoog noodig, want het is binnen in ons en rondom ons vaak zoo duister. Welnu, Gods geboden wijzen ons den weg, waarop wij zijne gemeenschap vinden en Hem verheerlijken kunnen. Gods beloflen herinneren ons steeds aan zijne liefde en trouw en aan wat wij in Christus hebben. En Gods verlroostinrien verkwikken onze ziel, als zij moede is en moedeloos.

Ja waarlijk Gods Woord is eene lamp voor onzen voet en een licht voor ons pad. Ons geloof wordt, er door gesterkt; onze kracht er door vermeerderd; onze levensweg er door bestraald; en ons hart er door met blijdschap vervuld. Danken wij God voor zijne genade en toonen wij, dat deze dank oprecht, is, door in alles onzen weg te richten naar Gods Woord.

,1;ic. 1 : 5. Indien iemand van a wijsheid onlbreekl, dat hij ze i'iin Clod, beijeere, die een ieyelijlc mildelijlc (jeeflen niet venvijt, 6)1 zij znl hem yeyeven worden.

Wij komen dagelijks in velerlei verzoekingen, die sdms zeer zwaur zijn en ons gevaar doen ioopen in groole zonden le vallen. Hoe lichtelijk nemen wij lot vleeschelijke middelen onze toevlucht, hoe gemakkelijk verliezen wij onze zinnen en lalenons meesleepen door allerlei verkeerde invloeden, en luie dikwijls boeten wij de rechte gemoedsstemming in liij den sirijd onder ol' tegen de verzoekingen.

Toch wil de apostel, dat wij liet voor groote vreugde zullen achten, wanneer wij in velerlei verzoekingen vallen. Dit te eischen scliijnt hoogst onredelijk Ie zijn en toch is het dat niet. Dat zou het zijn, indien wij op ons zeiven moesten slcunen. En dat kunnen wij niet, omdat de wijsheid, de levenswijsheid om in de verzoekingen slaande te hlijven en door de verzoekingen in kracht te winnen, ons ontbreekl. Maar gelukkig, die wijsheid is te verkrijgen. Daarop wijst dan ook Jacohus, als hij van de he-proeving des geloofs door de verzoekingen gesproken heeft. Indien â zoo zegt hij â indien iemand van u wijsheid onlbreekt, dat hij ze van God hegeere, die een iegelijk mildelijk geeft en niet verwijt, en zij zal hem gegeven worden.

De ware wijsheid putlen wij niet uit ons zeiven, vinden wij niet in de scholen der geleerden ; zij wordt ons niet aangebracht op de markt des levens; zij wordt ons deel alleen in het stil verkeer, het innig geloofsleven met God, die ons onszelven leer! kennen door zijnen Geest en ons de beteekenis van ons leven en van de tijdelijke en eeuwige dingen alleen kan doen verstaan.

Van Hem mogen wij die wijsheid dan ook begeeren in de volle verzekerdheid, dat Hij ons die zal geven. Hij geeft die aan een iegelijk, die er Hem om vraagt. Bij Hem is geen aanneming des persoons. Voor Hem is niemand te hoog geplaatst of in te nederigen staat. In alle omstandigheden, waarin een rnensch maar verkeeren kan, wil Hij de noodige wijsheid schenken. Want

Hij geeft, ââ¢ mildeljlc slaat er in onze vertaling, maar beter is tiet te lezen: eenvoudig lijk, zonder bijbedoelingen, uit lust lot geven, om gelukkig Ie maken wl'e zonder zijne wijsheid zich diep ongelukkig zou voelen. Van daar ook, dat Hij geeft zonder verwijt Neen, Hij verwijt ons niet, dat wij door onze eigen schuld vaak in moeielijklieden komen, waarin wij verlegen zijn en nergens uilkomst zien. Als Hij ons tot zieb ziel naderen met de bede om licht, om raad, om troost, om wijsheid, dan gedenkt Hij onze vorige dwaasheden niet meer, maar redt zijn kind uit noo-den en behoedt het voor gevaren en troost het met zijn raad en leidt het door zijn Geest.

De wijsheid, die ons ontbreekt, zal ons gegeven worden door onzen getrouwen Vader op ons kinderlijk gebed. Vragen wij Hem ook heden om die wijsheid; doen wij dat al de dagen onzes levens. Dan zullen wij niet dwalen, maar in de vreeze des Hoeren, die het beginsel der wijsheid is, zal onze sterkte zijn. En, onze wijsheid zoekende bij God, zullen wij Hem verheerlijken, uit wien en door wien en tot wien alle dingen zijn.

Het waarachtige licht schijnt, nu. Jezus Christus is het licht der waereld. Hij is ook aan ons bekend gemaakt. Hij wordt nog dagelijks, ook heden weer, aan ons gepredikt. Het licht, dat van Hem uitgaat, beschijnt ook ons pad, en is er om ook onze harten te verlichten en blijdschap te wekken in ons leven. Hij is het waarachtige licht, omdat Hij ons alle dingen, die wij noodig hebben te weten, leert kennen zooals zij zijn, en iedere plaats, waarheen of waarlangs onze weg voert, voldoende verlicht, zoodat wij in de duisternis niet wandelen. Hij is het luaarachtige licht, omdat wij op Hem vertrouwen kunnen, daar Hij ons niet begeeft of verlaat, ons nooit zonder raad laat staan en nimmer

ons beschaamt. Hij is het waarachtige licht, zoodat wij geen ander licht noodig hebben, terwijl nergens beter licht te verkrijgen is. Wie IJem heeft, bezit alles wat Hij behoeft en is veilig in alle omstandigheden en geti oosl en goedsmoeds, hoe het ook inet hem ga. Hij is het waarachtige licht, de Zonne der gerechtigheid, levenwekkend en groeikracht gevend, koesterend en verkwikkend steeds ter rechter tijd, bet vaststaand middelpunt van de waereld der geestelijke dingen.

En dat waarachtige licht schijnt nu. Nu reeds sedert bijna negentien eeuwen. En 't is nog altijd hetzelfde. Het is nog in bet minst niet zwakker geworden. Eu niets doet vreezen, dat het ooit. uit zal gaan. Met denzelfden luister, waarmee het Johannes bescheen, bestraalt liet ook ons. Dezelfde warmte wekt het nog in de harten, als in de dagen, toen hut voor het, eerst werd genoten in de volheid zijner heerlijkheid. Bij dat waarachtige licht taant alle ander licht. Ja er is geen licht, dan hetgeen aan dit licht is ontstoken. Velerlei licht wordt aangeprezen, dat toch telkens weer uitgaat. Velerlei licht wordt aangeboden, dat de oogen verblindt, zoodat wij niet zien wat wij moeten zien. Alle licht buiten het waarachtige licht is dwaallicht.

Het waarachtige licht schijnt nu. Hebben wij onze oogen er voor laten openen'? Willen wij wandelen in dit licht? Willen wij bij dit licbt onze wegen onderzoeken? Erkennen wij waarlijk, dat wij dit licht noodig hebben? Zonder dit licht kunnen wij niet onderscheiden, wat goed is of kwaad, en niet zien wat. onze levenstaak is en waarheen onze levensweg leidt. Gode zij dank! het schijnt ook voor ons, ook nu? Jezus Christus opent nog de oogen der blinden en verlicht onze harten. Wie Hem verwerpt, wandelt in de duisternis. Maar wie in Hem gelooft, die is een kind des lichts. Maar die wandele dan ook in het licht, opdat de duisternis hem niet bevange.

Velerlei gevoelens zijn gegaan door het hart van den psalmdichter, vÃ³Ã³r liij tot deze slotsom kwam: ))]llt; zal den Heere zingen, omdat Hij aan mij welgedaan heeft.quot;

Eerst was er eene klacht in zijne ziel. Het was hem, alsof de Heer hem vergat, al sot Hij zijn aangezicht voor hem verborg. De vijand was over hem verhoogd, droefenis was in zijn hart, hij wist niet wat hij doen moest. En nu pijnigde hem zoozeer het gemis van hel genot van 's Heeren tegenwoordigheid. Ach, hij kon niet huiten Hem, in wiens heil zijn leven was, en do diepe zucht kwam uit zijne ziel en over zijne lippen : Hoelang'? Heere! hoelang'?

Maar die droefenis, dat gemis van 's Heeren vertroosting, dreef hem uit tot gebed, tot hel zoeken van dien Heer, die zich voor hem scheen te verbergen, maar zonder wien hij niet leven, niet staande blijven, zich niet verblijden kon. Â«Aanschouw ââ zoo roept hij â verhoor mij, Heere, mijn God!quot; Hij gevoelt het: als de Heer op hem neerziet in gunst en zijn gebed verhoort, dan zal hij niet wankelen, dan zal hij in den dood niet ontslapen, maar leven en daarin den lieer verheerlijken.

En in het gebed wordt zijne ziel gesterkt. De gemeenschap met God, zoolang gemist, wordt hersteld. Het oog, smeekendop God gericht, ziet weer zijne goedertierenheid. Het hart, in droefheid tot Hem gewend, ervaart weer iels van die blijdschap, die uit God is. Neen, Hij zal niet wankelen, met zulk een God tot zijne hulpe. En daarom, steunende op dien God, kan hij verklaren: Ik vertrouw op uwe goedertierenheid; mijn hart zal zich verheugen in uw heil.

Maai' nu spreekt dat vertrouwen zich ook uit in dankbaarheid, in erkenning van 's Heeren hulp en gunst, in heilige vreugde: Ik zal den Heere zingen, Hem verheerlijken, omdat Hij aan mij welgedaan heeft.

zijn aangezicht niel voor ons. Hij vergeet ons nooit. In Christus hebben wij een zeker pand zijner eeuwige ontferming. â Wel klagen wij menigmaal, alsof' Hij ons vergat Vergelen wij maar nooil; Hij heeft aan ons welgedaan! Dan verstomt de klacht, dan komt er vreugde in ons hart, en de lieer zelf legt ons een lieil op de lippen. Hem en zijner goedertierenheid tereere.âHeeft hij aan ons welgedaan, dan ook met al onze nooden en zorgen en smarten tot Hem gegaan met de bede: Aanschouw, verhoor mij, Heere! Kn Hij, die meer dan Ã©Ã©nen zegen heeft, zal ook dan in de verhooring des gebeds, aan ons weldoen en zoo het vertrouwen op Hem in onze ziel versterken.

Zij het ook heden en eiken dag onzes levens, met do herinnering aan al des Hoeren zegeningen en met het oog opal wat ons wacht, de betuiging onzer Hem gewijde ziel; Ik zal den Heere zingen, omdat Hij aan mij welgedaan heeft.

Hand. 16: 25. En omtrent den middernacht iaden Paidus en Silas, ca zomjea Oude lofzaiujen.

Paul us en Silas waren met vele slagen gegeeseld en daarna in den binnensten kerker van de gevangenis te Filippi geworpen, waar hunne voeten in den stok verzekerd werden, opdat zij niet ontvluchten zouden. Daarop scheen ook niet de minste kans te zijn, en ik geloof ook niet, dat zij er eenig plan op hadden. Zi j waren gevangen en zagen niet, hoe zij bevrijd zouden worden. En toch werden zij niet moedeloos. Integendeel, ook in dien binnensten kerker bleven zij goedsmoeds. Op den Heer was hun vertrouwen, in zijne handen was hun leven. Bij Hem waren zij veilig, wat leed hen ook dreigde. En terwijl het omtrent den middernacht donker rondom hen was, scheen een licht in hunne harten, het licht van 's Heeren tegenwoordigheid. Zij zochten zijne gemeenschap in het gebed en vonden die, en juichten in Hem. Zij ba-

den; lezen wij. Waarom zij baden? Omdat hun hart hen daartoe drong. Wat zij van God vroegen? Och, misschien niet eens om de vrijheid of om verzachting van de pijn der geeselstriemen. Maar zeker, om de lijdzaamheid der heiligen, om kracht tot getrouwheid, om verheerlijking van den naam des Ueeren. Zij stortten hun hart uit voor den Heer en Hij vervulde het met zijn heil, met blijdschap in Hem. En die blijdschap moest zich uiten. Zij konden niet zwijgen. Door 't gebed gesterkt, vergaten zij de lichaamssmart, vergaten zij waar zij waren, dachten zij alleen aan Hem, die bij hen was en hij hen zou blijven wat hun ook mocht overkomen, en zij zongen Gode lofzangen. Uit hunne harten rees de; psalmtoon omhoog: ))In de gi'ootstesmarten blijven onze harten in den Heer gerust; 'k zal Hem nooit vergeten. Hem mijn Helper heeten, al mijn hoop en lust.quot;

Zoo kunnen alleen zij zingen, wier hart in't gebed gesterkt is, die zich veilig weten bij den Heer. Kunnen wij zoo reeds Gode lofzangen zingen. Hem loven met psalmen in den nacht? Zoeken wij de genade, die daartoe noodig is, biddend bij God! En dan, welk een nacht ook over ti dale, looft den Heer. Inden nacht van lichaamslijden of zielestnart, zingt van 's Heeren trouw, die alles ten goede doet medewerken dien, die Hem liethebben. In den nacht van zware zorgen en donkere tijden, zingt van 's Heeren macht, die over alle dingen heerscht. En als de nacht des doods over u komt, o geve God u dan te zingen van zijne genade, door welke liet eeuwige leven in uwe ziel is gewekt. Ver-stomme toch nooit, hoe duister ook alles rondom ons zij, de lofzang Gode. En dat zal ook niet, zoolang wij wandelen door het geloof in zijnen weg en daarbij deze zekerheid in ons hart is; Wat God doet, dat is welgedaan.

mag zij ons wel op nieuw herinnerd worden. Wij zijn immers zoo vaak bezorgd en maken ons zoo licht bezorgd. Ken wolkje als eens mans hand doet ons al terslond vreezen voor geweldigen storm of'zware buien. Een steentje op onzen weg is oorzaak, dat wij bang worden voor een doodelijken val. Een kleine tegenspoed grijpt ons zoo aan, dat wij in de toekomst al grooie rampen zien. Zoo gaat het telkens; en, hoe onze bezorgdheid ook herhaaldelijk blijke onnoodig te zijn, wij maken ons toch onophoudelijk weer bezorgd. Wat zullen wij eten en wat zullen wij drinken? Zoo vragen wij, als ons deel heden niet zoo groot is als gisteren. Waarmede zullen wij ons kleeden V Zoo klagen wij, als een kleine achteruitgang in zaken of eene geringe vermindering van inkomen ons hart angstig maakt.

De Heer vermaant ons echler om niet bezorgd te zijn tegen den dag van morgen, en dus: om vertrouwend de toekomst te gemoet te gaan. En voor deze vermaning heeft llij goeden grond. Dat de Heidenen, die den Vader in de hemelen niet kennen en zich dus van zijne Vaderlijke zorg niet bewust zijn, zoo vragen en klagen, zie dat is te begrijpen. De dingen dezer aarde zijn hun de hoogste: deze zoeken zij met al wat in hen is. Dat er een Vader is, die ze zijnen kinderen als blijken zijner liefde geeft, weten zij niet. Maar gij â zoo zegt de Heer Jezus tot ons â gij weet heter. G ij weet ook, dat gij deze dingen niet behoeft te zoeken; uw Vader ijeefi ze u immers; llij weet, dat gij ai deze dingen behoeft, llij zul dus zorgen. Vertrouwt daarom op zijne zorg. Zelf kunt gij niet zorgen, gij, die niet een el tot uwe lengte kunt toedoen, die niet een graankorrel kunt doen groeien, die over geen enkelen dag van uw leven kunt beschikken. Daarom dan, zijt niet bezorgd tegen den morgen. Geniet het goede, dat uw Vader heden u geeft, en vertrouwt verder op ffem, op zijne wijsheid en liefde.

Doch wij hoorei) die vermaning en â doen er niet naar, maar gaan voort met bezorgd te zijn. En wij verontschuldigen ons' door Ie zeggen, dat wij toch niet zorgeloos mogen wezen, en onze bezorgdheid noemen wij leugenachtig: goede zorg. Dat komt, omdat wij niet durven vertrouwen, omdat wij ons niet in alles willen overgeven, omdat de aardsche dingen ons zoo vaak nog de hoogste zijn. Daarom dan: zoekt eerst het

koninkrijk Gods en zijne gei'echtigheid en ai deze dingen zullen u toegeworpen worden. Zijt dan niel bezorgd tegen den morgen. God zal als Vader zorgen.

Matth. 4: 4. Ue mensch zal bij brood alleen niet leven, maar bij alle woord, dat door den mond Gods uitgaat.

Reeds terstond bij den aanvang van dezen eersten dag der week ondervinden wij des Heeren goedheid. Hij, die in den nacht, die voorbijging, ons bewaarde, schenkt ons aan dezen morgen al weer wat wij noodig hebben tot onderhoud van ons tijdelijk leven. Daarin toont Hij ons de verhooring van ons gebed: Geef ons heden ons dagelijksch brood.

Maar ongelukkig wij, indien al ons streven gericht is alleen op de verkrijging van datgene, wat wij tot onderhoud van ons lichaam behoeven. Dan heeft deze rustdag eigenlijk ook al bedroefd weinig waarde voor ons. Immers dan is hij ons Ã³f een dag, waarop wij werken om ons dagelijksch brood, gelijk op al de anderedagen, Ã³f wij rusten misschien uil gewoonte, maar betreuren het heimelijk, dat wij heden niet werken kunnen en zijn in stilte bezig met te denken over allerlei plannen en zaken, die dit tijdelijk leven aangaan, in geen van beide gevallen hebben wij eenig geestelijk genot van den dag des Heeren, en een waren rustdag kennen wij niet.

Alleen wanneer wij hel woord des Heeren verstaan, dat wij zooeven lazen, hebben wij het ware genot van den rustdag. De mensch zal bij brood alleen niet leven. Neen waarlijk ni_tet! Want wal baat het hem, of hij al overvloed van spijze heeft, of hij zelfs tie geheele waereld gewint, indien hij schade lijdt aan zijne ziel. Dan is hij, hoe volop gevoed, boe rijk misschien ook, toch nog diep te beklagen, omdat bij het ware, het onvergankelijke leven en daarmede hel ware geluk ontbeert.

Gelijk net tijdelijke leven door het aardsche voedsel onderhouden wordt, zoo ook het onvergankelijke leven door iels dat onvergankelijk is. En onvergankelijk is het woord onzesGods. Dit blijft, terwijl alle vleesch als gras is, tot in der eeuwigheid. Dit woord dient daarom ook de spijze onzer ziel te zijn. Want leven, eeuwig leven zal de mensch alleen door alle woord, dat van Gods mond uitgaat. In het houden van Gods geboden is groote loon. De beloften Gods doen de hoop levendig blijven. Zijne vertroostingen verkwikken de ziel. Zijne bedreigingen schrikken af van het kwade. Ja waarlijk, als in Gods woord onze vermaking is, dan kennen en genieten wij het ware leven. Dan verblijden wij ons ook heden hierover, dat wij uit de drukten des tijdelijken levens ons mogen afzonderen en inzonderheid dezen dag den Heer mogen heiligen. Dan hooren wij Ã¨n nu Ã¨n straks in 's Heeren huis met graagte naar het woord onzes Gods, dat ons wijs maakt tot zaligheid. En in de week, die voor ons ligt, zullen wij het, bij al den arbeid voor ons dagelijksch brood niet vergeten, dat het brood uit den hemel, dat Jezus Christus, Gods vleeschgeworden Woord, trch eigenlijk het allerhoogste en het allerbeste is, dat wij begeeren en genieten kunnen. Dat geve God!

Amos 8: 11. Ziet de dagen komen, spreekt de Jleere Heere, dat Ik eenen honger in het land zal zenden; niet eenen honger naar brood, noch dorst 'naar water, maar om te hooren de woorden des Heeren.

Het woord van Jezus tot den verzoeker schijnt in onze dagen door talloos velen vergeten te zijn: De mensch zal bij brood alleen niet loven, maar bij alle woord, dat door den mond Gods uitgaat. Immers wij hooren allerwege een geroep om brood, alsof met het verkrijgen daarvan aan alle behoeften van den mensch reeds voldaan ware. Armoede, zoo zegt men, is de oorzaak van

alle kwaad, en dien ten gevolge van alle ellende. Hef de armoede op en de mensch is gelukkig. Geef brood aan ieder zooveel hij behoeft, indien mogelijk aan ieder evenveel, en er zal een heilstaat op aarde komen als nooit is gezien. Inderdaad er is een honger naar brood in liet land, in ons land niet alleen, maar in de geheele wereld.

Van het verzadigen van dezen honger verwachten wij niet dien zegen, dien velen zicli voorstellen. Daarmede bedoelen wij niet, dat er in de maatschappelijke verhoudingen geen verandering moet komen. Neen, het ware te wenschen, dat er geen men-schen meer waren, die honge;^- lijden, dat velen in hun kommervol bestaan verbetering kregen. Het is en blijft onze roeping de hongerigen te voeden en mede te werken, dal den nood, dien velen nu lijden, gelenigd worde.

Maar ook al hebben allen hun brood en kunnen zij zich voeden tot verzadiging toe, daarmee is de hemel nog niet op aarde gedaald. Want wat baat het een mensch, al gewint hij ook de geheele wereld en hij lijdt schade aan zijne ziel! De behoeften dier ziel kunnen door de stolÃ¯elijke dingen niet worden bevredigd. Maar helaas, die behoeften worden niet genoeg gevoeld. Men erkent niet, dat de mensch, ook al is hij gansch verzadigd met voedsel, ook al leeft hij in weelde en overvloed, toch dood is door de zonden en de misdaden. Men beseft niet, dat het ware leven alleen daar zich openbaart, waar Gods levendmakend woord wordt aangenomen, waar men geniet, wat Hij in dat woord aanbiedt en in het vleeschgeworden Woord ons zich!baar voorstelt. De waereld en wat zij geeft, bevredigt den mensch niet. Hel Woord des Heeren alleen wijst ons den weg tot vrede en zaligheid. Dat wij, indien wij dit gelooven en genieten, dan ait-roepen met den profeet (.Ier. 22: 29): O Land, Land, Land, hoor des Heeren woord! En de Heer zette zijn zegel daarop en geve zijn zegen daartoe en vervulle ook aan ons geslacht de profetie: Ziet de dagen komen, dat Ik een honger in het land zal zenden om te hoeren de woorden des Heeren. En Hij, die den honger zendt, is dezelfde, die de hongerigen voedt en die verzadigt al wat leeft.

Matth. 1G : 26a. Wal baal het een mensch, zoo hij de yeheele ivaereld gewint en lijdt schade zijner ziel ?

Velen doen, alsof Jezus dil woord nooit gesproken had, alsof zij geene ziel te verliezen hadden. De waereld 'is hun het hoogste, is hun alles, en om hunne ziel bekommeren zij zicli niet of zeer weinig. Zij zijn de gelieele week druk in de weer om zooveel mogelijk van de waereld te gewinnen en meenen dat het genoeg is, zich des Zondags eens een weinig te bemoeien met de belangen hunner ziel. En dat bemoeien bestaat dan in het gaan naar de kerk en liet zitten onder een preek, die zij bij zicli langs laten gaan. De waereld biedt zich hun aan en trekt hen aan. En zij kennen niets van de kracht, die Christus deed zeggen tot den duivel, toen deze Hem al de koninklijken der waereld en hunne heerlijkheid wilde geven: Ga weg, Satan!

En toch kan de waereld hen niet verzaden, want hunne ziel kan in de waereld het leven niet vinden, maar gaat door de waereld te gronde. Al winnen zij ook nog zooveel geld, het zal hun gaan als den kardinaal Mazarin, die door hebzucht en gierigheid zich een kapitaal van 200 tnillioen francs verwierf, maar op zijn sterfbed wanhopig klaagde; âO mijne arme ziel, wat zal er van n worden?quot; Al genieten zij ook nog zooveel van de genoegens der waereld, zij zullen ondervinden dat haar genot is gelijk zout water, dat den dorst een klein oogenblik verslaat, maar om dien straks te feller te doen terugkeeren. Al gewordt hun ook nog zooveel van de eer en de gunst der menschen, het zal hun evenmin baten als het Voltaire hielp, die, hoe hoog hij ook in de schatting der menschen stond, zich stervend bewust werd van de diepte, waarin hij gezonken was, toen hij uitriep: âIk ben van God en menschen verlaten, ik ga naaide hel.quot;

Wat baat het een mensch, zoo hij de geheele waereld gewint, zegt de Heer Jezus, en zijne ziel er hij inboet, zijne ziel verliest. Kan de winst van een gansche waereld opwegen legen het verlies der ziel? O, wie het weet, dat de waereld voorbij

gaat met. hare begeerlijkheid, die zegt; Neen. Maar die bedenke dan ook, dat alleen wie den wil van God doet, blijft in der eeuwigheid en alzoo zijne ziel zal behouden. Wie er op uit is om te gewinnen wat de waereld geefl, zal ervaren dat al zijn winst verlies wordt. Maar wie den Overwinnaar der waereld kiest als zijn Heer en Hem volgt, die ondervindt, dat het behoud zijner ziel, 't welk hij vindt in Hem, meer dan opweegt tegen alles wat de waereld ons geven of ontnemen kan.

Al zou ook een mensch de geheele waereld gewinnen, maar hij boette zijne ziel daarbij in, dan zou het er allertreurigst met hem voorstaan. Immers, wat zou hij geven tot lossing zijner ziel om die verlorene ziel weder lenig te winnen, als de Zoon des menschen komen zal in de heerlijkheid zijns Vaders om oen iegelijk te vergelden naar zijn doen? Waarop zal die mensch zich in dat gericht kunnen beroepen? Wat heeft hij gedaan? Hij heeft de waereld gezocht, haar gediend, en om zijne ziel zich niet bekommerd. Die ziel heeft Gods gemeenschap niet genoten, maar is verwoest door de zonde in plaats van gereinigd van de zonde. En gereinigd van de zonde moet zij zijn, om in het oordeel te kunnen bestaan en de heerlijkheid des Vaders te kunnen genieten. Wat zal de mensch dan geven tot lossing zijner ziel, indien hij in den dag der dagen zal blijken haar verloren te hebben? Dan zal, omdat hij niets, neen ook niet het geringste kan geven, âwant de waereld, zijneenig bezit, ging voorbij, â de Rechter tot hem zeggen; Ga weg van mij, gij die de ongerechtigheid werktet!

Heer in deze vraag. 'I Is alsof' Hij zeggen wil: gij die de waereld najaagt, och bedenkt toch wel wat gij doet; let op het einde; eens komt gij bedrogen uit; en dan . . . wee dan uwe arme ziel, die niet meer te redden zal zijn. Nemen wij deze teeciere, liefderijke, ernstige waarschuwing ter harte. Nog is het vooral wie leeft niet te laat. Nog kan elke ziel, die de zonde dient en daarin dreigt ten onder te gaan, vrijgemaakt worden, gelost uit de dienstbaarheid, waarin zij verkeert. De Losser is er en de losprijs is betaald. Zelf kunt gij niets geven. Zelf behoeft gij ook niets te geven. Uw kracht, uw deugd, uw wetenschap heeft voor God geen waarde tot lossing uwer ziel. .Maar Jezus Christus heeft zijne ziel uitgestort in den dood, om de uwe vrij te maken. Hij kwam in de waereld, niet om der mensclien zielen te verderven, maar om ze behouden.

Te Bregenz in Oostenrijk slaat voor het kerkgebouw een kruisbeeld met het ouderschrift; Red uwe ziel. Dat is het middel des behouds. Zie op het kruis van Christus, geef aan Hem, die om uwer zonden wil daaraan hangt, geloovig u over, en uwe ziel is gered.

Spreuk. 10: 2'i. Dlt;' zenen des Heeren, die maakt rijk, m H$ voegt er (jeene smart hij.

Er zijn maar weinige menschen, die niet gaarne rijk willen zijn. Talloos velen spannen alle krachten in en jagen er naar met een hittig verlangen. Zeer velen achten rijkdom zoo begeerlijk, dat zij haast niet na kunnen laten de rijken te benijden. Menigeen schijnt te meenen, dat een rijk menscli noodzakelijk ook een gelukkig mensch moet zijn. En ik vrees, dat er maar zeer enkelen zijn, die, volkomen tevreden met wat zij hebben en zijn, volstrekt geen rijkdom begeeren, maar de bede van Agur van heeler harte tot de hunne maken: Rijkdom of armoede geef mij niet, voed mij met brood mijns bescheiden deels.

Kn toch, die /eei' enkelen hebben gelijk. Rijkdom is niet zoo begeerlijk als hel wel schijnt en de rijken zijn zoo gelukkig niet als velen meenen. Nog altijd is het woord van den wijze waar: Die zijn goed vernieerdert, vermeerdert smart. O, het lijkt zoo mooi, onbekrompen te kunnen leven, zich in geen enkel opzicht eenige behoefte of eenig genoegen te behoeven te ontzeggen, zich te kunnen aanschallÃ«n wat men maar wil, en te kunnen gaan waarheen men maar wenschl. Maar het lijkt mooier dan het is. De rijke heeft zorgen, die de arme of de buigerman niet kent; hem kwellen soms angsten, die niet vermoed worden door wie geen fortuin heeft; en gevaren dreigen hem, die althans in zoo groole mate niet beslaan voor hem, die uit bescheiden middelen leeft. En zouden die zorgen, die angsten, die gevaren hem soms niet met groole smart vervullen? En dan nog hel drukkend gevoel, dal velen hem benijden, dal menigeen hem vervloekt omdat hij zooveel heeft en zoovele anderen gebrek lijden. En, ja ook dit niet het minst: hel drukkend gevoel van verantwoordelijkheid bij groot bezit, en de vrees van hel niet recht te besteden, die hoop ik meer dan een rijke wel eens vervuil. O gewis, de rijkdom baart smart. En wie rijkdom begeert en najaagt, jaagt smart na.

Maar daar is een rijkdom zonder smart. Immers de zegen des lleeren, die maakt rijk, en Hij voegt er geene smart bij. Wie Gods zegen geniet, mag zich ongestoord en volop verblijden, hetzij hij veel heeft of weinig van 't aardse he goed. Wie Gods zegen geniel en dankbaar erkent als door de zonde verbeurd, die stort in vreugde zijn hart uil voor den Heer en zegt: Wat zijl Gij goed, o God, dat Gij mij geeft wal ik behoef en zooveel als ik noodig hel), alles Ier rechter lijd en alles op de rechte wijze! Wie zich door God gezegend weet, gezegend uit genade, die zegt: cd wal God geeft is goed en wat Hij doet is welgedaan. Die is tevreden, rijk in zijn God, en verheugd in Hem, Laat ons dien rijkdom steeds meer hegeeren!

De Spreukendichtei' was loc li een wijs man, een man die dieper zag dan de oppervlakle der dingen. Dat blijkt ook uit dit gezegde : de zegenende ziel zal vel gemaakl worden. Een oppervlakkig inenscli denkt er anders over; ja menigeen zelfs, die in andere opzichten blijk geeft van een helder inzicht in de riin-gen, toont door daden dit woord niet le verstaan.

Verslaan wij het? Kn toonen wij dat door zegenende rond te gaan en in zegenen onzen lust le vinden. Wie zegent, zal zelf gezegend worden. Wie geefl, zal ontvangen. Wie anderen helpt, helpt daardoor tegelijk zich zeiven. Of hebt gij het niet meer dan eens ondervonden, welk oen weelde er in gelegen is wÃ¨l te doen aan den naaste? Voeldet gij u niet gelukkig, toen gij een treurende troosten, een ter nedergebogene oprichten, een dwalende terechtbrengen, een hulpbehoevende steunen, een gevallene redden mocht? Die weelde, dat geluk, was een zegen, door God geschonken aan de zegenende ziel. En zijt yij door dat zegenen armer geworden of rijker? Misschien een weinig armer aan geld, maar dat beteekenl toch zoo goed als niets. Maar rijker zijt gij geworden aan schatten, die voor geen geld te koop zijn, aan liefde, aan vreugde, aan vrede.

O, verstonden wij hel toch wat beter: de zegenende ziel zal vel gemaakt worden! Dat wij liet toch wat vaster geloofden, en door dat geloof ons wat meer lieten besturen bij al onze handelingen. Ons geestelijk leven is vaak zoo mager en dor, ons hart is dikwijls zoo arm aan vreugde, ons geweten wordt zoo menigmaal verontrust. Dat komt niet, omdat God het zoo wil, maar dat vindt zijn oorzaak in ons zeiven. Zegen ontbreekt ons, wijl wij niet zegenen. Wij zijn arm, omdat wij niet geven, ons zeiven niet geven en het onze niet geven. Magerheid komt over onze ziel, omdat wij gierig zijn met de geestelijke of stolÃ¯elijke goederen, die God ons gaf. Niemand weerstaat, stralfeloos Gods wil. En ook dit is de wille Gods over ons: Wees een zegen. Wie deze roeping verwaarloost, heeft op geen blijvenden zegen te rekenen.

Bedenken wij dit ook heden. De gelegenheid om te zegenen zal ons overvloedig geboden worden. En de zegenende ziel zal vet gemaakt worden. Ziet het aan Hem, in wien gij gezegend zijt met alle geestelijke zegening: Hij gaf zijne ziel tot ons behoud en Hij is geworden een Heer van alles.

De ervaring bewijst ons baast eiken dag ile waarheid van dit woord. De kleine kring van het huisgezin doet liet ons reeds zien. Er heerscht een goede, een aangename stemming. De een helpt den ander; er zijn geen bezwaren, waardoor men gedrukt wordt; men geniet samen wat God te genieten geeft. Maar daar komt een, die iets doet, wat allen onaangenaam is, die het genot vergalt, aller hart bezwaart en misschien den een legen den ander opzet. Nu is de goede en aangename stemming weg, een schaduw ligt op aller aangezicht, daar is gedruktheid in den kleinen kring. Zoo verderft een eenig zondaar veel goeds.

En zoo gaat het, overal. De spelbreker onder de spelende kinderen is oorzaak, dat het vredig verkeer eindigt in twist en vechterij. De verloren zoon of dochter doet de grauwe haren der ouders met droefenis ten grave nederdalen en brengt schande over et-n geachten naam. De lasteraar, zich niet ontziende om uit te spreken wat zijn boos hart hem ingeeft, is oorzaak van vele tranen, ontneemt den glans aan het leven van zijn slachtoffer, werpt bet zaad van den achterdocht in duizenden harten en kan nooit weer geheel goed maken wat hij heeft verdorven. De eigenwijze, alles beter wetende dan een ander, werpt door zijn zondig verzet tegen menig plan, dat niet van hem uitging en daarom hem niet goed voorkomt, veel uitnemends in duigen en houdt het goede tegen, dat anderen willen doen. De wellusteling, niet verder denkende dan aan de voldoening zijner lus-

ten, richt menigen onervaren voet op het pad der lie!, brengt diepe zielesrnarl over velen, verderft zijn eigen lichaam en plant in tallo ize geslachten wellicht de gevolgen zijner zonde voort. De man of vrouw van lastig humeur maakt tien naaste hel leven onaangenaam, verstoort den vrede in zijne omgeving, en bederft niet alleen eigen karakter maar ook dat van anderen.

En zoo zouden wij kunnen voortgaan. Inderdaad, een eenig zondaar verderft veel goeds. Zien wij toe, dat wij zulke zondaren niet zijn. Vragen wij daartoe gedurig om de heiligende leiding van Gods Geest.

Jezus ging op den sabbatdag in de synagoge. Dat was niet de eerste keer. Hij ging loedevom in de synagoge. En dat was ook niet iets, dat maar een enkele maal gebeurde. Op eene andere plaats toch lezen wij, dat het zijne gewoonte was des sabbats in de synagoge te gaan.

En waarom ging Jezus nu en eiken rustdag in de synagoge? Maar behoeven wij dat nog wel te vragen? Is het niet iets, dat. van zelf spreekt, dat Hij daarin ging om zijnen Vader te verheerlijken. Wij kunnen ons dat bij Hem niet anders voorstellen. Hij bedoelde altijd de eeie zijns Vaders; Hij deed altijd zijns Vaders wil; Hij zocht altijd de gemeenschap zijns Vaders. Ook in de synagoge dus. En hetzij Hij daar nederzat om de wet of de profeten te verklaren en het Evangelie des koninkrijks te prediken; hetzij Hij een plaats innam onder de luisterende schare; hetzij Hij, door innerlijke ontferming bewogen, de kracht Gods, die in Hem was, openbaarde in een daad van redding of genezing; altijd, altijd verheerlijkte Hij in de synagoge zijnen Vader.

En hoe staat het nu met ons? Zouden wij ook heden niet iets kunnen leeren van onzen Heiland door het woord, dat wij

van Hem lezen. Hij ging wederom in de synagoge. En wij ? Gaan wij ook naar liet huis Gods? ]s dat bij ons ook gewoonte, hoewel het nog iets meer en iets hoogers ook zijn moet dan eene gewoonte? Zullen wij ook heden wederom in Gods huis gaan? Wat belet zoovelen om geregeld op te gaan onder de prediking van Gods Woord, en wat is de oorzaak, dat wij misschien zoo vaak thuis blijven, terwijl wij heel goed gaan kunnen? Waarom is de lust om in zijn huis den Heer te verheerlijken soms zoo zwak? En als wij heden wederom gaan zullen, eens ol'tweemaal of wellicht /elI's driekeer, waarom gaan wij dan en in welke stemming?

Wat al vragen, die nog vermeerderd zouden kunnen worden en waarover wij wel eens zeer ernstig mogen nadenken. O verzuimen wij heden niel naar Gods huis te gaan. Het zou de laatste maal kunnen zijn, dat wij er gelegenheid toe hebben. En gaan wij dan nu en zoo vaak wij kunnen, om den Heer te verheerlijken, zijne gemeenschap te smaken en te ervaren de groote liefde, die Hij in Ghristus heeft geopenbaard. In onze harten leve de psalmtoon: Hoe liefelijk zijn uwe woningen, o Heer der heir-scharen; mijne ziel is begeerig naar uwe voorhoven. Welgelukzalig zijn zij, die in uw huis wonen.

Toen Kores, de koning van PerziÃ«, den Joden, die in de ballingschap waren, verlof gaf om naar Jeruzalem te gaan en daar den tempel des Heeren te bouwen, gaf hij tevens last, dat de achterblijvenden hen, die henengingen, bevorderlijk moesten zijn met zilver en met goud en met have en met beesten; maar ook, dat zij bun zouden medegeven eene vrijwillige gave voor het huis Gods te Jeruzalem. De koning begreep, dat zonder geld de tempel niet gebouwd kon worden en daarom wekte hij zijne onderdanen op, om te geven naai' dat een ieder missen kon en zijn

hart hem drong. In onzen lijd schijnen velen er anders over te denken. Voor eigen huizen zorgt men wonderwel; zij zijn sterk en stevig, goed in de verf, prachtig gemenbeleerd, van allerlei geriefelijkheden voorzien; maar het huis des lleeren wordt verwaarloosd. Waar zijn de vrijwillige gaven voor liet huis Gods? Och wij hooren er zoo zelden van. En wij zien maar al te goed, dat zij toch hoognoodig zijn. Wij noemen onze kerkgebonwen Godshuizen, maar, als wij ze dien naam in oprechiheid geven, kunnen wij het dun nog langer aanzien, dat zoo menig huis Gods er nog ellendiger en vuiler uitziet dan menige paardenstal? Wij spreke i van onzen Christelijkcn eeredienst, en wij bedoelen daarmede, dat onze godsdienstoefeningen en catecbisaliÃ«n en wat er meer in eene Christelijke gemeente behoort te zijn, dienen moeten ter eere van God en van Christus, rnaar kunnen wij het dan voor God verantwoorden, dat wij voor zijn dienst en zijn eere zoo weinig over hebben?

Vrijwillige gaven voor het huis Gods .. dat zijn de vele centen en halve centen, die Zondags ia het kerkezakje gegeven worden, ook door hen, die zich geen enkel genot zouden behoeven te ontzeggen, als zij in plaats van centen dubbeltjes en kwartjes gaven. Maar die centen, die vrijwillige gaven, zoo klein mogelijk genomen, zijn dan ook bewijzen, dat de vrijwilligheid zeer gering en de gierigheid tegenover den dienst des Heeren zeer gi'oot is. En toch, Gods huis moet gebouwd en onderhouden, zijne eeredienst in stand gehouden worden. Moet dat nu geschieden door dwang, door hoofdelijken omslag? De gemeente, die geene vrijwillige gave meer geeft, wordt gedwongen en murmureert dan en mist den zegen, dien God op vrijwillige gaven aan blijmoedige gevers verleent. O, daar is in onze Christelijke gemeente nog zooveel ondankbaarheid. Een hart, dat Gods geestelijke gaven geniet en dankbaar waardeert, zal ook gaarne vrijwillige gaven geven van stoffelijk goed voor zijn dienst en eere. Zoo is dus mede het gebrek of de kleinheid der vrijwillige gaven voor Gods huis een aanklacht tegen de gemeente.

Ook togen u? Onderzoek uzelven eens en geef, naar uw vermoeien, eene vrijwillige gave voor het huis Gods.

Joh. 15: 8. Hier'ui is mijn Vader verheerlijkt, dal gij veel vrucht draagt; en gij zult 'mijne discipelen zijn.

Van den Griekschen wijsgeer Plato wordt verhaald, dat hij dagelijks de goden dankte voor den zegen, dat liij een mensch, een man, een Griek, een Athener was en in de dagen van Socrates leefde, zoodat hij diens leerling kon zijn.

Als deze heiden zoo dankbaar was voor het voorrecht van een nitnemenden leermeester gehad te hebben, hoe dankbaar moeten wij dan wel niel wezen, dat wij leerlingen mogen zijn van Jezus Christus, den Zoon van God. Laat ons het toonen eiken dag, elk oogenhlik van ons leven, dat wij deze genade op prijs stallen. Kn dat kunnen wij toonen, als wij zijnen Vader, dien Hij ons als onzen Vader heeft leeren kennen, verheerlijken. Als wij dat doen, zijn wij waarlijk zijne discipelen. En Hij zelf heiligt onze harten daartoe en vuurt door zijn heilig voorbeeld ons aan. Maar hoe zullen wij God verheerlijken? Hierin â zegt Jezus â hierin is mijn Vader verheerlijkt, dat gij veel vrucht draagt, dat gij door uw gansche leven blijk geeft van uwe Ã©Ã©nheid met mij, dat gij uwe levensroeping verstaat en arbeidt ter eere Gods.

Wij moeten veel vrucht dragen, zullen wij den Vader verheerlijken en discipelen van Jezus zijn. Met weinig mogen wij niet tevreden wezen. Onze dankbaarheid moet dus blijken in trouwe werkzaamheid. Luie, trage discipelen wil Jezus_i niet. En wie lui en traag is, toont naar Jezus niet te willen luisteren en kan dus zijn discipel niel zijn. Mijn Vader â zeide Hij, â werkt tot nu toe en ik werk ook. Zouden dan zijne discipelen, geroepen eene eere van Hem te zijn en den Vader te verheerlijken, niet werken? Dat kan niet.

Het moet in ons werk, in de wijze waarop, en de trouw en ijver, waarmee wij het doen, te zien wezen, dat wij discipelen van Jezus zijn. Veel vrucht moeten allen dragen, maar niet evenveel. Naardat u gegeven is, zal van u geÃ«ischt worden. Maar Ã©Ã©n ding is zeker; om de vrucht, die van u geÃ«ischt wordt, te kunnen

dragen, wil uw Vader u kracht verleenen. Een goede boom, die veel vrucht draagt, zijt gij eerst dan, als gij het geheim verstaat u zeiven te verloochenen en uit liefde te dienen. Dat geheim leert gij in de school van Christ us. Wees een leergraag discipel. Wees nooit met nzelven tevreden. Jaag naar de volmaaktheid. En helijd in ootmoed, dat gij nog niet zijt, wat gij wezen moet. Oprechte schuldbelijdenis over uw dagelijksch tekort leidt u op den weg om te komen tot dal vele, waarin uw Vader verheerlijkt wordt en waaruit het blijkt, dat gij dankbaar het voorrecht waardeert, een discipel van Christus te mogen zijn.

Joh. 13: '10. Voorwaar, voorwaar zeg ik u: een dienstknecht is niet meerder dan zijn heer, noch een gezant meerder dan die heni gezonden heeft.

In den vorm eener ontkenning spreekt de Heer eene waarheid uit, die in onze dagen vooral wel ernstige overweging verdient. De dienstknecht is niet meerder dan zijn heer, zegt Jezus. Zij staan ook niet met elkander gelijk. Dus is de heer meerder dan de dienstknecht. Daaruit volgt, dat dan ook de dienstknecht zich niet boven zijn heer moet stellen, zich niet inbeelden moet meer dan zijn lieer te zijn, zich niet verzetten moet tegen het doen van hetgeen zijn lieer gebiedt, tegen het deelen in wat zijn heer weervaart. Kr is verband tusschen heer en dienstknecht; bij den heer is het bestuur en de leiding van zijn dienstknecht en bij dezen de gehoorzaamheid en overgave aan zijn moester. Er moet levensgemeenschap zijn tusschen beide: zij zijn niet als twee op zich zelf staande wezens; zij leven elkanders leven; de heer leeft zorgend voor zijn dienstknecht en deze, aan zijn heer verbonden, leeft van hem en voor hem.

Van deze ordening Cods worden velen in onzen tijdafkee-rig en het woord van Jezus wordt in steeds ruimer kring out-

kend. Aan beide zijden is deze nfkeer en ontkenning. Het. leven, het natuurlijke en geestelijke leven der dienstknechten, is velen heeren niets waard, boezemt hun geen belang in. Zij begrijpen hunne roeping niet, gelijken niets op den hoofdman van Kaper-naÃ¼m en handelen, alsof Jezus gezegd had: een dienstknecht is niets, een heer alles. â-Maar van den anderen kant hooren wij in steeds ruimer kring den eisch, dat er geen heeren en geen dienst-knecbten meer zijn zullen, dat allen maatscbappelijk gelijk moeten wezen, dat de eene mensch niet over den ander te gebieden heeft, ja zelfs dat de dienstknecht meerder is dan zijn heer, want arbeid is meer dan kapilaal, het kapitaal moet onderworpen worden aan den arbeid. Ni Dien, ni maitre â geen God, geen meester â is niet meer de leuze van enkelen, maar van talloos velen.

En toch heeft Jezus gelijk, als hij met nadruk zegt: Een dienstkneclit is niet meerder dan zijn heer. Maar dat verslaat men eerst dan ten volle, als men Hem erkent als Heer en zich naar waarheid, in ootmoed doch ook met blijdschap, noemen mag een dienstknecht van Jezus Christus. Hij toch â de Heer en de Meester â heeft door de voetwassching en door heel zijn leven een voorbeeld van dienen gegeven. Zijn dienstknecht, die het is van harte, achl dus het dienen geen schande, acht het dienen uit liefde zijne roeping en' eene eere, omdat zijn Heer daarin voorging. Ook in dezen, ja hierin juist âhij weet het â is de dienstknecht van Christus niet meerder dan zijn Heer.

Dienstknechten van Christus, zijl gij heeren over anderen, gij zijt niet meerder dan uw Meester, die zijnen dienstknechten de voeten wiesch en bun weldeed. Erkent uwe dure verplichting, â En die dienstknechten zijn van aardsche heeren, dat /ij gehoorzamen hunnen heeren naar het vleesch in eenvoudigheid des harten gelijk als aan Christus, dienende met goedwilligheid den Heere en niet de rnenschen (Ef. 0: 5, 7.).

Zoodra Christus als Heer en Meester erkend wordt door heeren zoowel als door dienstknechten, is de maatschappij gered en de sociale quaestie wordt opgelost.

Joh. 13; 10. Voorwaar, voonuaai zey ik u: een dienstknecht is niet meerder dan zijn heer, noch een gezant meerder dan die hem (jezonden heeft.

De waarheid, dat de dienslkneoht niet meerder is dan zijn lieer, past Jezus toe op zijne discipelen. Hij, die voor hen de lieer en de Meester is, Hij is gekomen niet om gediend te worden, maar om te dienen. En die taak heeft Hij vervuld op geheel eenige wijze, in alle volkomenheid. Hij heeft gediend overal en altijd, uit liefde, innerlijk met ontferming bewogen over allen, die zijn dienst hehoelden, in zelfverloochening. Hij heeft gediend om te redden, vvanl om te zoeken en zalig te maken wat verloren was, is de Zoon des menschen in de waereld gekomen.

Dienstknechten van Jezus Christus! tot redding der waereld, tot behoudenis zendt uw Heer en Meester u uit, gelijk Hijzelf daartoe gezonden is van den Vader. Tegenover de zelfzucht, die het wezen der zonde is, hebt gij uwe liefde, uwe ontferming te stellen, in den weg der zelfverloochening. Dat is uw taak, uwe heilige roeping, en als gij innig verbonden zijt aan uwen Heer, als gij door Hein en voor Hem leefl, dan zal dat ook uwe eer en uwe zaligheid wezen. En al kost het u moeile en smart en ontbering en vernedering â o weet het wel: de dienstknecht is niel meerder dan zijn heer, noch een gezantmeerder dan die hem gezonden heefl. Uw Heer en Meesier heeft u een voorbeeld gegeven, opdat gelijkerwijs Hij u gedaan heeft â en Hij heeft u gediend uit liefde, met zelfverloochening, tot uw behoud â gij ook alzoo doet aan anderen, en naar zijn voorbeeld den dienst der zoekende, helpende, reddende liefde oefent. Hieraan toch zullen allen bekennen, dat gij zijne discipelen zijt.

Zegt niet, dat gij maar weinig doen kunt. Niet van ieder eischt de Heer groote dingen. Naar do mate der gaven, die u geschonken werden, eischt Hij ook vrucliten. Hebt gij maar kleine kracht â als uwe liefde maar groot is en warm, zullen ook de kleine dingen, die gij doet, groot zijn in Imnne soort. Maar weest ook in het kleine getrouw. Ja juist in het kleine moet het

vaak blijken, dat wij waarlijk dienstknechten van Clirislus zijn. Wij moeten ons niet Ie groot achten om ook liet geringste werk in den arbeid der liefde te verrichten, om ook, als liet moet, de voeten te wassciien van onze dienstknechten. Een dienstknecht van Christus is immers niet meerder dan zijn Heer. En Hij is voor liet geringste niet teruggedeinsd. Ook dat deed Hij van harte en met zegen.

Ach in ons verzet zich zooveel tegen den dienst der liefde. Wij willen wel liefhebberen, zonder ten volle lief te hebben en ons allerlei inspanning daarbij Ie getroosten. Wij willen wel dienen, als men ons ook maar dient door ons te prijzen,en klagen zoo spoedig over miskenning en onrecht. Wij vangen allerlei arbeid soms zoo moedig, ja overmoedig aan, maar laten ons spoedig ontmoedigen, en de'liefdedienst des Heeren verdriet ons weldra En Christus, de Heer en de Meester, Hij heeft zich, om zijn dienst der liefde te voltooien, alles getroost, ook miskenning en verwerping, en den arbeid zijner ziel niet opgegeven, maar alles volbracht. Voorwaar, voorwaar, â zegt Hij ons â de dienstknecht is niet meerder dan zijn Heer.

Voelen wij, dat de dienst der liefde onze taak en roeping is, maar dal in ons zooveel zich daartegen verzet? Mijn Broeder en Zuster, laat u dan dienen door Hem, die kwam om ook u te dienen. Laat uwe voeten wasscben door Hem, opdat gij rein moogt zijn en deel hebben aan Hem. Laat Hem toe om u te reinigen van al uw zelfzucht en hoogmoed en traagheid.

En dan, weest dankbaar. De Heer en de Meester zendt u om anderen te dienen. De spreuk van een vroom vorst, die hij geschreven bad in zijn wapen rondom een brandende kaars, zij ook de uwe: In den dienst van anderen verteer ik. Maar weet dan ook, dat gij alleen daardoor ten zegen kunt zijn, ook voor uzelven. Want wie zijn leven zal willen verliezen, die zal het behouden. Dat heeft uw Heer en uw Meester gewild. Hij die u uitzendt om anderen te dienen. En een dienstknecht is niet meerder dan zijn heer, noch een gezant meerder dan die hem gezonden heeft.

Job 2: 106. /ouden wij het goede van God onlvaiKjev, en het kwade niet ontvangen ?

Van Job wordt getuigd, dat hij was Â«oprecht en vroom, en godvroezende en wijkende van het kwaadquot;. De waarheid van dit getuigenis hiijkt ook in het woord, dat wij uit zijnen mond hooren ; zouden wij het goede van God onI vangen en het kwade niet ontvangen? Van alle kanten was het leed over hein gekomen. Al zijn bezit had hij verloren. Zijne kinderen waren gestorven. Zijn lichaam was pijnlijk aangetast door booze zweren. En nu viel ook zijne vrouw hem af, zijn vertrouwen op God aanvallende met liet booze woord: zegen God en sterf. Maar Job hield vast aan zijne oprechtigheid. Hij schreef Gode niets ongerijmds toe. Hij erkende al het goede, dat idj tot hiertoe genoten had, van God te hebben ontvangen. Hij erkende Gods recht om hem, indien het Hein behaagde, ook het kwade loe te zenden. En in die erkentenis sprak hij zijn vertrouwen uit op dien God, die in zijne wijsheid hem geven zou wat goed voor hem was en (lie ook in het bitterst leed hem niet zou verlaten. Zoo, vroom en godvreezend, ook nu over hem kwam wat in de oogen der menschen kwaad was, week hij van het kwade, van wat inderdaad alleen kwaad mocht beeten; miskenning van Gods doen en daardoor verlating van God zelven.

Hoe staat het met ons? Is Jobs betuiging ook de onze en houden wij in oprechtigheid ons vast aan God? Wij hebben o zoo veel goeds van Hem ontvangen en in al dat goede ons verblijd. En nu komt er misschien van zijne hand een weinig kwaads over ons. Wat doen wij nu? Zijn recht erkennen en ook in den dag des tegenspoeds Hem loven en op Hem betrouwen in de beproeving? Of klagen en murmureeren wij? Ach, wij doen maar al te vaak het laatste. Wij zijn zoo gewoon geworden aan Gods zegeningen, dat wij doen alsof wij er recht op hadden. En als dan de beproevingen of de kastijdingen des Heeren komen, dan meenen wij verongelijkt of hard behandeld te worden, en wij treden tegen God in het gericht, alsof Hij

teveel ons oplei. O laat ons niet murmureeven of moedeloos worden, als de liand des Heeren misschien zwaar op ons drukt. Maar bedenken wij, dat God ook liet kwade ons ten goeile wil doen medewerken. Erkennen wij ook daarin zijne wijsheid en liefde. Houden wij ons aan Hem vast, door het geloof. In goed en kwaad heide wil Hij door ons worden verheerlijkt, en doorliet kwade zoowel als door het goede wil Hij, die in zijnen Zoon het allerbeste en het eeuwig goede ons schonk, ons nauwer verhinden aan zich, opdat wij in Hem alleen zoeken en vinden onze vreugde en onze kracht.

Job 34 : 23. Gewisselijk, Hij legt den mensch niet te veel op, dat hij l tegen God inhei gericht zou mogen treden.

Wij hebben hier voor ons een woord van Elihu, den jeugdigen vriend van Job. Toen deze laatsle, door zijne drie andere vrienden, getergd, zich een oogenblik zoo verre vergat, dat hij sprak: Ik hen rechtvaardig, maar God heeft mijn recht van mij weggenomen; toen trad Elihu daartegen met beslistheid op. Gelukte het hem ook al niet het aanbiddelijk Godsbestuur te verklaren, in zijne redenen (Hoofdst. 32â37) treffen wij toch lal van wijze en schoone woorden aan. Een daarvan is dit, waarin hij uiting geeft van zijn geloof aan Gods rechtvaardigheid: Gewisselijk, Hij legt den mensch niet te veel op, dat hij tegen God in het gericht zou mogen treden.

Dit woord is nog altijd waar; en waar is het ook, dat het nog gedurig herinnerd moet worden aan allerlei lijdenden en strijdenden, die door den druk, waaronder zij verkeeren, maar al te licht er toe komen om te murmureeren tegen den Heer, alsof Hij hun onrecht aandeed en te veel van hel biltere des levens te drinken gaf. Toch doet de Heer dit niet, en ()[) \\e[ gewisselijk mag met volle recht den vollen nadruk gelegd worden. Wat wij

ook te dragen hebben of wat wij ook op dezen dag te dragen zullen krijgen, liet is niet Ie veel en bet zal niet te veel zijn. Te veel toch ontvangen wij dan alleen, als wij meer ontvangen dan ons toekomt, of als ons meer opgelegd wordt dan wij dragen kunnen. Welnu wij bobben van svege onze zonden geen aanspraak op eeniggoed. Wij hebben alles kwaads verdiend, zelfs den dood als de bezoldiging der zonde. Al de smart, al de beproeving, al de kastijding, die ons overkomt, hoeveel ook, kan dus, als wij maar gedenken aan onze zonde, nooit te veel zijn.

Maar ontvangen wij dan niet soms zoo veel van het lijden, dat wij er diep onder gebukt gaan en het niet meer dragen kunnen? O, gewis. Wij kunnen, als wij steunen op ons zeiven, zoo weinig, ja eigenlijk niets dragen. En toch is bet niet le veel, hoeveel bet ook zij. Want de Heer wil ons, die zoo machteloos zijn, sterken. Met het lijden geeft Hij ook de kracht en zijne genade doet Hij onder alles genoeg zijn. Mits wij maar zien op dien Christus, die voor ons het kruis en in dat kruis bet bitterst lijden droeg. Indien wij Hem volgen, dan komen wij tot den Vader en diens vaderlijke liefde ziende en genietende, zijn wij, hoeveel ons op dezen dag ook overkome, verzekerd: Gewisselijk, Hij legt ons niet te veel op, dat wij tegen Hem in het gericht mogen treden. Integendeel Hij geeft ons zooveel, dat wij zijne vaderlijke goedheid en trouw al den dag moeten loven en prijzen.

Mare. 3 : 2. En zij namen Hem waar, of Hij op den sabbat hem genezen zou, opdat zij Hem beschuldigen mochten.

Wij zullen heden weer naar de kerk gaan. Het is een groot voorrecht, dat wij naar de kerk mogen en kunnen gaan. Velen zouden wel gaarne willen, maar worden door ziekte of andere redenen verhinderd. Nu, al kunnen zij den Heer niet prijzen in

zijn huis, ook in hunne eigene woning wilMij zijne gemeenschap hun doen smaken, zoodat zij ervaren; welgelukzalig is de menseh, die op Hem vertrouwt. Maar wij kunnen dan opgaan naar Gods huis, en wij zullen het ook doen, hoop ik. Maar hoe zullen wij dat doen? Met welk doel en in welke stemming? Zooals de Heer Jezus ot zooals de FarizeÃ«n, van wie in onzen dagtext gesproken wordt? Dat maakt een groot verschil. De Heer Jezus ging om zijnen Vader, tot diens verheerlijking; de FarizeÃ«n gingen om een ander, om dien te beschuldigen. Och, er zijn onder de kerkgangers zoovelen, die heel veel op die FarizeÃ«n gelijken. Ook onder de orthodoxe kerkgangers. De FarizeÃ«n waren immers ook orthodox, maar toch haatten zij Jezus, omdat zij zijnen Vader niet liefhadden. En omdat zij Jezus haatten, Hem tegenstonden, gingen zij met zeer onheilige bedoelingen naar de synagoge, namelijk om Hem waar te nemen, of Hij ook handelen zou in strijd met hunne denkbeelden en voorstellingen, opdat zij Hem dan beschuldigen mochten.

Waarom gaan wij heden ter kerk? Och, laat hel ons doel toch niet zijn, om een ander waar te nemen. Dat deden wij misschien wel eens. Wij namen den prediker waar, of hij wel zoo pree ken zou als wij het wilden en wenschten, en toen hij niet precies zoo sprak of deed als met onze denkbeelden of voorstellingen overeenkwam, heschuldigden wij hem. Maar dat wij geen zegen ontvingen in Gods huis, dat was onze eigene schuld. Of wij namen onze medekerkgangers waar en zagen, dat deze zoo deed en gene anders, dat die er zoo uitzag en zijn buurman zich zoo hield, en wij hadden allerlei aanmerkingen op onzen naaste. Maar een zegen ontvingen wij niet; en dat was onze eigene schuld.

Gaan wij heden ter kerk en nemen wij des Heeren roepstem en de behoefte van ons eigen hart waar, en zij de bede in onze ziel. dat Hij ons zijn zegen schenke en ons de genade verleene, dat wij in zijn buis Hem zoeken met verlangen en zijne gemeenschap vinden met vreugde.

Ps. 43: 5a. Wat buigt (jij a neder, o injiic ziel! en wal zijt ij ij onrusliu in mij ?

De 42ste en 4itete psulm zijn eigenlijk Ã©Ã©n lied, gezongen door een dichter, wiens ter neder gebogene en onrLisligc ziel behoefte had om zich uit te storten, maar die tevens wist, wat tegen die onrust der ziel gedaan moest worden, en die, dat doende, kwam tot rust in zijnen God.

Hel was wel droevig met den dichter gesteld. Vroeger placht hij met de schare heen te gaan naar Gods huis. hart en mond vervuld met blijdschap. En nu in een vreemd land, temidden van vijanden, die Israels God niet eeren, mist hij den tempeldienst, de genieting van Jehovah's gemeenschap in zijn heiligdom. Gelijk het hert schreeuwt naar de waterstroomen, alzoo schreeuwt zijne ziel naar God, naar den levenden God. Alen vraagt hem; Waar is uw God'? â Heeft God hem dan verlatend Ach, zijne ziel buigt zich neder en is on rustig in hem, als de twijfel aan de trouw van Jehovah zich van haar meester tracht te maken. â Ja, die twijfel, versterkt door het dag en nacht vragen zijner vijanden: Waar is uw God? maakt hem angstig en benauwd. Heeft God hem dan niet alleen verlaten, maar ook hem vergelen? En uit zijne ter neder gebogene, onrustige ziel klimt de klacht omhoog: Mijn steenrots, waarom vergeet gij mij? Want het schijnt immers, alsof God hem vergeet. Al wat hij wenscht, wordt hem onthouden. Geen verlossing van liet ongoedertieren volk! Geen teruggeleid worden naar 'sHeeren woningen! Geen ingaan tot Gods altaar! En toch dat alles begeert hij. Hij dorst er naar. Hij smeekt er om. Heeft God hem dan verstoof en ? Ja, zoo vraagt zijne onrustige ziel in hangen nood: Waarom verstoot gij mij? En onrustig blijft zijne ziel, zoolang zij zich slechts bepaalt bij wat rondom en in haar is en zich niet hopend opheft tot Hem, die ook boven het gewoel der volkeren verheven is en alle dingen leidt naar zijnen wijzen en goeden wil.

ons. Gelukkig indien zij niet, voldaan met de dingen dezer aarde, zorgeloos indommelt, (ielukkig, indien zij zich nederbuigen kun en nog onrustig kan worden. Dat is ten minste een bewijs van levensvatbaarheid. Maai' waarom buigt zij zich ter neder en waarom is zij onrustig? Ach, er zijn velerlei oorzaken. Allerlei zorgen kunnen ons overvallen, zoodat wij bevreesd worden en angstig Ie moede. Allerlei twijfeluujcn kunnen zich van ons meester maken, zoodat de rust verdwijnt en onze ziel zich nederbuigt, omdat zij hare vastigheid verloor. Allerlei verzockirujen kunnen op ons aankomen, die ons den strijd tegen de zonde soms zoo zwaar doen worden, dat wij den moed verliezen en geen uitkomst meer zien. En dan de zonden, waaraan wij ons schuldig maakten en die ons zoo kunnen bezwaren, dat wij aan heiliging des levens beginnen te wanhopen.

Huigt onze ziel zich ook lieden ter neder en is zij onrustig in ons? O welk een heerlijk evangelie: God zelf buigt zich Ier neder tot ons om ons te troosten, om onzen blik en ons hart tot zich te trekken. Immers te midden van zorgen, tegen de twijfelingen des harten, ouder de verzoekingen des boozen, bij de beschuldigingen van het geweien, is hel eenige middel om rust Ie vinden: het vertrouwend opzien tot Hem, die in Christus zich zeiven aan ons geeft om onze ziel op Ie hellen en met vrede en vreugde te vervullen. Daarom dan, zeg tot uwe ziel: Hoop op God !

De dichter van den 42sten en 43sten Psalm kende het middel om rust te vinden voor zijne ziel. Scheen het, dat zijn God hem had verlaten, â nochtans zou hij hopen op den levenden God. Riepen zijne weder par tijders zonder ophouden hem toe:

Waar is uw God? zie, Hij vergeet u ; â nochtans zou hij hopen op God zijne steenrots. Ku was het, als hij gedrukt werd door het ongoedertieren volk, alsof God hem had verlaten;ânochtans zou liij hopen op den God zijner sterkte, den God der blijdschap zijner verheuging. Zoo kwam zijne ziel tot rust. God had menigmaal geholpen en verlost. Hij zou hel verdei ook doen.

Hoop op God! Stel op Hem, op Hem alleen uw betrouwen. Draag aan Hem u zeiven op. Maak Hem al uwe zorgen en zonden bekend. Verwacht van Hem alles wat gij behoeft, Ã¼an wordt ook van uwe ziel de onrust weggenomen. Maar anders nooit. Wie God verlaat, die heeft, geen rust. Wie aan Hem, al is het ook maar voor Ã©Ã©n oogenblik, zijn hart onttrekt, die wordt onrustig.

Wij zoeken zoo dikwijls, buiten den Heer om, de rust te vindon, die wij behoeven. Hier is een, wiens ziel onrustig is en die zich nu werpt in den maalstroom der wereldsche genietingen. Ã¯e vergeefs â de onrust neemt toe of het gevoel der ziel ziel wordt verdoofd. Ginds is een ander, die rust meent te vinden in vermeerdering van arbeid. Te vergeefs â het is vermeerdering van moeite. Buiten God kan niets het nienschelijk hart vervullen. Geen wetenschap noch kunst vermag dat. Geen huiselijk geluk noch maatschappelijke voorspoed. Men kan verdoo-ving aanbrengen, maar dat is geen genezing. Men kan zich verbeelden rustig geworden te zijn, maar zooveel te luider schreit straks weer de onrustige ziel om mist, als zij tot nuchterheid komt. Daar is geen rust te vinden buiten God. Ook niet in uwe bevindingen; ook niet in uwe gemoedsaandoeningen; ook niet in uw treuren over de zonde noch in uw roepen; ik ellendig rnensch!

Hoop op God! Gij moogt op Hem hopen. Hij zegt zelf tot u: Werp al uwe bekommernis op mij; ik zorg voor u. Hij heeft u lief. Hij wil uw heil. Daarom zond Hij zijnen Zoon, om uwe zonden te dragen in zijn lichaam, om in uwe zorgen en bezwaren in te dalen en u te sterken.

Hoop op God, op den Vader van onzen Heer Jezus Christus, die in Hem zich ook als uw Vader aan u openbaart. Zoo zal uwe ziel rustig zijn in alle omstandigheden, ook als alle

Gods baren over u henen gaan, want gij zult geloovig wachten tot Hij zijn raad met u vervult, en Hem erkennen in al wat Hij doet en in al wat Hij over u laat komen.

Zalig gij, mijn Broeder en Zuster, indien ook uwe ziel met den psalmist mag zeggen: Hoop op God, want ik zal Hem nog loven. Hij is de menigvuldige verlossing mijns aaugezichts en mijn God!

Ps. 43 : 5c. Ik zal Hem noy lovsn; Hij is de mcingvuldige verlossing mijns aangezichls, en mijn God.

Dit is de slotsom, waartoe de psalmdichter komt, waartoe de hoop op God, zijne steenrots, hem voert. De onrust is weggenomen uit zijne zie!, ilie zich nu uitstort in lof en dank en hare kracht vindt in vast vertrouwen op de voortdurende hulpe haars Gods.

Zoo is het nog steeds bij allen, die door het geloof in Jezus Christus hebben leeren hopen op God en rust vonden bij Hem. Zij weten, dat zij verlost zijn van alles wat hunne ziel tot schade zou zijn en dat hun God hen voorts verlossen zal uit nood en dood. Zoo lang zij door liet geloof zich hieraan vasthouden, gevoelen zij zich gedrongen God te loven in het zalig gerot zijner troostende en sterkende gemeenschap.

Welke rampen hen dan treilen, hunne ziel behoeft zich niet onrustig ter neder te buigen, want zij weten, dat hun alle dingen moeten medewerken ten goede. Hoe donker de toekomst soms ook scbijne, zij kunnen rustig blijven, want Jehovah, hun God, is koning, en het licht is gezaaid voor de oprechten van hart. En welke verzoekingen of vervolgingen hun ook overkomen, zij hebben niet te vreezen, want die voor hen is, is meerder dan die tegen hen zijn.

onzen Vader in Chrislus, indien ook wij Hom loven als de menigvuldige verlossing onzes aangezichts. Hij verlost uildestrikken der zonde, want bij Hem is kracht. nij verlost van de angsl over de zonde, en van haar straf, want Hij vergeelt menigvuldiglijk. Hij verlost uit alle onrust, want bij Hem zijn uilkomsten, ook tegen den dood.

De ziel, die deze verlossing kent, voelt zich gedrongen met den psalmist te juichen: Ik zal Hem nog loven. En zij ervaart, dat in dat loven, in dat eeren van God als de God die verlossingen werkt, een rijke zegen haar deel wordt. Hem lovende en dankende toch, voelt zij hai e hoop op Hem gedurig toenemen en vertrouwt zij zich zelve steeds inniger toe aan Hem. Zoo wordt zij hij toeneming meer Ã©Ã©n met Hem en wordt de belijdenis door haar dieper gekend en teerder beleefd: Gij, o God, zijt mijn God, wien ik toebehoor, dien ik diene, op wien ik steune, de God mijner sterkte, de God dor blijdschap mijner verheuging, mijne steenrots, die niet wankelt, in wien ik voor eeuwig gegrond ben. Heere, mijn God, ik zal U loven!

Noach was, gehoorzaam aan 's Heeren bevel, met de zijnen in de ark gegaan en . . de Heere sloot acbter hem toe. Die woorden willen zooveel zeggen als: Nu was Noach veilig; de Heere zelf zorgde er voor, dat geen kwaad hem zou overkomen. Aan zijne zijde zouden er duizend vallen en tien duizend aan zijne rechterhand ; tot hem zou het kwaad niet genaken. Alleenlijk zou hij het met zijne oogen aanschouwen en hij zou de vergelding der god-deloozen zien. Over hem en zijn gezin waakte des Heeren oog, en des Heeren band sloot de ark achter hem toe, opdat het water, dat zijne ongehoorzame tijdgenooten zou verdelgen, niet binnen zou dringen in de plaats, door 's Heeren zorg den geloovigen Noach

tot veilige wijkplaals bescliikt, eu hij en de zijnen bewaard zouden blijven te midden van liet gevaar. Zoo bewaart de Heer degenen , die op Hem betmmven, en zorgt Hij er voor, dat geen kwaad hem genaakt, die gehoorzaam zijn wil volbrengt.

Maar toen de ark door den Heer achter hom was toegesloten, zullen de gedachten zich in het hart van den geloovigen Noach vermenigvuldigd hebben! Een deel van zijn leven was nn afgesloten. Het leven zijner medemenschen zou nu worden afgesneden. Het oordeel Gods stond te komen. En het kwam. Alle fonteinen des grooten afgronds werden opengebroken en de sluizen des hemels werden geopend, en een plasregen was op de aarde veertig dagen en veertig nachten. De angstkreten dergenen. die omkwamen, drongen wellicht lot hem door, en hij kon zich voorstellen het worstelen om behoud, de wanhopige pogingen om redding van hen, die de aangebodene verlossing verworpen hadden en nu geen uitkomst konden vinden. Zal Noach soms ook niet angstig zijn geworden, als hij den stormwind hoorde en het gekletter van den plasregen onophoudelijk doordrong lot zijn oor, terwijl hij in de ark dobberde op de wateren ? Maar â de Heer had de ark achter hem toegesloten, en goed gesloten ook, zoodal geen kwaad hem kou overkomen. Zoo was hij dus niet enkel veilig, maar kon hij ook gerust zijn en getroost.

Wie gehoorzaam is als Noach en gelooft gelijk Hij, is steeds veilig. Ook achter hem sluit de Heere toe de deur des hehouds, zoodal geen kwaad hem kan genaken. Zijn wij van zijne hulp en bescherming gewis, dan kunnen ook wij getroost zijn en in de grootste smarten blijven onze harten in den Heer gerust.

quot;2 Kron. 1(3: '12/. w. Hij zocht den IIeere niel in zijne krankheid, maar de medicijnmeeslers.

Wij lezen in de Heilige Schi'if'len van koning Asa vele voor-trelfelijUe dingen. Bij zijne komst aan de regeeving roeide hij terstond den afgodendienst uit en Â«zeide tot Juda, dat zij den Ileere, den God hunner vaderen, zoeken en dat zij de wet en het gebod doen zoudenquot;. Zelf' deed hij dan ook dat goed en dat recht was in de oogen des Meeren. zijns Gods. Den zegen, door hem en zijn volk genoten, schreef' hij den Heer toe (14:7), en van den Heer was zijne verwachting in dagen van gevaar, zoodat iiij, toen de Mooren tegen hem uitkwamen, riep tot zijnen God, zeggende: Â»11 eere, hel is niets bij U, te helpen hetzij den machtige, hetzij den krachtelooze: help ons, o Heere, onze God! want wij steunen op U en in uwen naam zijn wij gekomen tegen deze menigte, o Heere! Gij zijt onze God, laat den sterfelijke! i mensch tegen u niets vermogen.quot; Zelfs lezen wij van hein, dat zijn hart volkomen was, namelijk met den Heere, al zijne dagen (15: 17).

Aangaande dezen, in zoo menig opzicht uitnemenden vorst, vernemen wij ten slotte toch nog een zeer treurig bericht. In het negen en dertigste jaar zijner regeering werd hij krank aan zijne voeten; tot op het hoogste toe was zijne krankheid; maar wat nog erger was dan zijne ziekte: iiij zocht den Heere niet in zijne krankheid, maar de medicijnmeesters. Voor het oog der menschen bleef zijn hart ook nn volkomen met den Heer. Dat wil zeggen: hij bleef uiterlijk den Meer dienen en wendde zich niet tot de afgoden. Maar iimerlijk stond bet niet recht, met hem. Hij vertrouwde niet op den lieer, maar op de menschen. Niet van dien God, die levend maakt, was zijne verwachting, maar van de middelen, die menschen hem gaven ter genezing.

Ach, hoevelen zijn aun Asa gelijk. Uiterlijk zeer vroom, ijverende wellicht voor den dienst des Heeren, maar met het hart niet op God vertrouwende. Van God alleen moet onze verwachting zijn, ook in dagen van ziekte. Is dit ook bij ons steeds zoo?

Of verwachten wij nog vaak alles van den geneesheer? Wij bidden wellicht, maar wij stellen toch in der daad meer verlronwen in den dokter, dan in God. En toch, als de Heer de middelen niet zegent, dan blijkt alle wetenschap ijdel te zijn. Zoeken wij dan steeds Hem en hoorcn wij zijn woord: Â«Ziet nu, dat Ik, Ik Die ben, en geen God met Mij. Ik dood en maak levend. Ik versla en Ik iieel; en er is niemand, die uit mijne hand redt.quot; (Deut. 32: 39).

Mare. 3: â 5a. En Jlij ztuj hen mei loom rondom aan, met een bedroefd zijnde over de verhardimj van hun hart.

Wij lezen hier van Jezus, dat Hij toornig werd. Maar ook, dat Hij bedroefd was. Die toorn en die droefheid waren Ã©Ã©n bij Hem. En Hij had er reden toe. Hij wilde een mensch gezond maken, maar de EarizeÃªn meenden, dat zulks op den sabbat niet mocht. Doch Hij toonde hun duidelijk aan, dat Hij niets ongeoorloofds wilde doen. Nu bad Hij mogen verwachten, dat zij Hem gelijk gegeven, althans zich niet meer tegen Hem verzet zouden hebben. Maar zij zwegen stil, en dat stilzwijgen bewees, dat zij niets tegen Hem zeggen konden, maar dat zij toch hun verzet niet opgeven wilden. Zij waren overwonnen door de waar-beid, maar niet gewonnen voor de waarheid. En het bleek, dat zij, tegen de waarheid in, hunne harten verhardden in de leugen. Daarover toornde Jezus, maar daarover was Hij ook bedroefd. Een mensch, die tegen beter welen in de waarheid in het aangezicht slaat, is misdadig maar tevens ongelukkig. Tegen de misdaad gaat de toorn, over het ongeluk beweegt zich de droefheid. Droefheid over het kwaad zonder toorn tegen de zonde, is zwakheid. Toorn tegen de zonde zonder droefheid over den zondaar, is onheilig.

geheel anders is het vaak hij ons. Wij zijn dikwijls gelijk aan Eli, die zijne zonen zelfs niet zuur aanzag, hoewel hij bedroefd was over hel. kwaad, dat zij deden. Kn vaak ook laten wij ons meeslepen door onheiligen toorn, zonder dat ook maar Ã©Ã©n enkele gedachte aan ontferming over den zondaar in ons hart opkomt.

En hoe weinig is er soms noodig om onzen toorn op te wekken. Als men ons aantast in onze eer, inonshezit, in onze meeningen, dan stuiven wij zoo licht op in drift en onze toorn brandt als een vuur. Maar ook, hoe veel kunnen wij soms verdragen zonder toornig te worden. Als men Gods eere hoont, de waarheid in het aangezicht slaat, het recht vertreedt en den ongelukkige trapt, dan mogen wij misschien een oogenhlik treurig worden, maar wij gaan kalm onzen gang en zien hel aan zonder heiligen toorn.

Hoe noodig hebben wij het nog, dagelijks te lecren van Jezus Christus. Van Hem ook moeten wij leeren te toornen zonder zonde en bedroefd te worden over de zonde, omdat zij den mensch verderft en Hem bedroeft.

Mare. 8: ob. En Hij zeide lot den mensch: slrek uwe hand uit; en hij strekte ze uit; en zijne hand werd hersteld, yezond gelijk de andere.

Een man met een verdorde hand was in de synagoge gekomen. Of hij er heen gegaan was, omdat hij wist, dal Jezus daar zou komen, weten wij niet. Maar dit weten wij wel: zijn gaan in de synagoge was het middel zijner genezing, want daar ontmoette hij Jezus, die hem genezen kon. En de lieer genas hem ook. Wel kwamen de EarizeÃ«n om Mem waar Ie nemen, of Hij hem genezen zou, opdal zij Hem beschuldigen mochten. Maar door de boosheid der menschen liet de Heer zich niet terughouden om goed te doen aan een ongelukkige. Terwijl Hij

toornde tegen de zonde der FarizeÃªn, was Hij met ontferming bewogen over den man met de verdorde hand. Liefderijk zeide Hij lot hem: Strek uwe hand uit. En de man geloofde, dat Jezus hem genezen kon, en gehoorzaam aan 's Hoeren bevel, strekte hij zijne hand uit en zij werd hersteld, gezond gelijk de andere.

Daarmede had Jezus zich blootgesteld aan zulk een haat der FarizeÃªn, dat zij Hem zochten te dooden. Maar de Heer ontzag zelfs den dood niet, als het te doen was om anderen het, leven te geven. En mei de herstelling zijner hand, werd den man eigenlijk het leven gegeven. Immers nu eerst kreeg het leven waarde voor hem. Met een verdorde hand had hij niet kunnen werken. En wat is het leven zonder werken? Wie niet werken kan, is een ongelukkig mensch. En wie niet werken wil, is nog veel ongelukkiger, want die is ongelukkig door eigen schuld.

De herstel.ing van de verdorde hand was hierom een zegen, wijl de ongelukkige, die niet werken kon, daardoor in staat gesteld werd te werken, want werken is een zegen. Wij hebben van God misschien twee gezonde handen en een gezond lichaam gekregen, zoodat wij werken kunnen. Dit is een zegen, waarvoor wij Hem eiken dag wel mogen danken. Maar onze dankbaarheid moeten wij dan ook toonen door met lust en ijvei te arbeiden. Ach, menigeen zegt, dat het werken voor de (lommen is. Maai' wie dat zegt, toont daardoor slechts zijne eigene domheid En weer anderen toonen hun tegenzin tegen werkendoor te zeggen, dat het werken een vloek is, en heel gemaakl-vroom beroepen zij zich daarbij op den bijbel. Alsof daarin niet stond, dat de mensch reeds vÃ³Ã³r den val den hof behouwen moest. Neen, werken is een zegen. En daarom stelde Jezus den man met de verdorde hand in staat om Ie werken. Waardeeren wij dien zegen, door alles wat onze hand vindt om te doen, te doen met macht. En als wij beden opgaan naar Gods huis, dat wij daar Hein dan mogen ontmoeten, die ons zwakken zijne kracht wil geven om alle dingen te vermogen, opdat wij den Vader verheerlijken en onzen naasten ten zegen zijn.

Luk. 7; 2, 3. En een dienslknecht ran eenen zekeren hoofdman over honderd, die hem zeer waard, was, krank zijnde, lag op zijn sterven. En van Jezus tjehoord hebbende, zond hij lot Hem de (ntderliivjen der Joden, Hein biddende, dat Hij wilde komen en zijnen dienslkneehl (jezond maken.

De hoofdman v;iii Kapenifu'im en zijn dienslkneclit hebben ons iets fe zeggen en ik hoop, dal. wij een oogenblik naar hen zidien willen luisleren. Zij spreketi tot ons over de verbouding, die er zijn moet tnsschen meester en kneebt, liisseiien becren en vrouwen aan ile eene zijde en dienstbaren aan den anderen kant. Aan die verhouding ontbreekt in onzen tijd nog al iets. Wat is zij vaak gespannen; ja menigmaal leven meester en knecht of' vrouw en dienstbode als op voet van oorlog. Niet zelden beschouwen de dienstbaren hunne heeren als hunne natuurlijke vijanden, en het maakt soms wel eens den indruk', alsof de meesters en vrouwen hnune ondergeschikten beschouwen als wezens van een lagere orde. Aan beide zijden is geen liefde genoeg, geen opkomen voor eikanders belangen, geen zoeken van elkanders welzijn. .Men voelt niet, dat men elkander noodig heeft, dat men elkander moet dienen, de knecht den beer en de heer den knecht. Met geld meent men dat alles afgedaan kan worden, en met geld meent men dan ook dat men van alles af is. Ja, er zijn uitzonderingen, maar die steeds zeldzamer worden. Ken algemeene regel is het haast geworden, dal de heeren klagen over het gehalte der knechten en de vrouwen over dat der dienstboden, en omgekeerd dat de knechten opstaan tegen hunne heeren en de dienstboden ontevreden zijn over hunne vrouwen.

De hoofdman van Kap'ei'naiim roept ons toe: b(d)t uwe dienstbaren lief, zorgt voor hun welzijn, hebt wat voor ben over. En de knecht, die zijn meester zeer waard was en zich de liefde zijns meesters zal hebben waardig gemaakt door al zijn doen, vermaant ons: dient uwe heeren en vrouwen met liefde, weest een voorbeeld in ijver, in trouw, in gehoorzaamheid, maakt u zeiven bemind bij degenen, die God over u gesteld heeft.

toornde tegen de zonde dei' FarizeÃ«n, was Hij met onlferming bewogen ovei' den man met de verdorde hand. Liefderijk zeide Hij tot hem: Strek uwe hand uit. En de man geloofde, dat Jezus hem genezen kon, en gehoorzaam aan 's I loeren hevel, strekte hij zijne hand uit en zij werd hersteld, gezond gelijk de andere.

Daarmede had Jezus zich blootgesteld aan zulk een haat der FarizeÃ«n, dat zij Hem zodilen te dooden. Maar de Heer ontzag zelfs den dood niet, als het te doen was om anderen liet leven te geven. En met de herstelling zijner hand, werd den man eigenlijk het leven gegeven. Immers nu eerst kreeg het leven waarde voor hem. Met een verdorde hand had hij niet kunnen werken. En wat is het leven zonder werken? Wie niet werken kan, is een ongelukkig mensch. En wie niet werken wil, is nog veel ongelukkiger, want die is ongelukkig door eigen schuld.

De herstel ing van de verdorde hand was hierom een zegen, wijl de ongelukkige, die niet werken kon, daardoor in slaat gesteld werd te werken, want werken is een zegen. Wij hebben van God misschien twee gezonde handen en een gezond lichaam gekregen, zoodat wij werken kunnen. Dit is een zegen, waarvoor wij Hem eiken dag wel mogen danken. Maar onze dankbaarheid moeten wij dan ook toonen door met lust en ij vei- te arbeiden. Ach, menigeen zegt, dat hot werken voor de dom men is. Maar wie dat zegt, toont daardoor slechts zijne eigene domheid En weer anderen toonen hun tegenzin tegen werkendoor te zeggen, dat hot werken een vloek is, en heel gomaakI-vroom beroepen zij zich daarbij op den bijbel. Alsof daarin niet stond, dat de mensch reeds vÃ³Ã³r den val den hof bebouwen moest. Neen, werken is een zegen. En daarom stelde Jezus den man met de verdorde hand in staat om te werken. Waardeeren wij dien zegen, door alles wat onze hand vindt om te doen, te doen met macht. En als wij boden opgaan naar Gods buis, dat wij daar Hem dan mogen ontmoeten, die ons zwakken zijne kracht wil geven om allo dingen te vermogen, opdat wij den Vader verheerlijken en onzen naasten ton zogen zijn.

Luk. 7: 2, 3. Eu een dienslknecht van eenen zekeren hoofdman over honderd, die hem zeer toaavd wan, krank zijnde, lay op zijn sterven. En van Jezus (jehoord hebbende, zond hij lot Item de uuderliivjeu der Joden, Hem biddende, dat Hij wilde komen en zijnen dienstknecht (jezond maken.

De hoofdman van Kapemai'im en zijn dienslkneclit liebbÃ©n ons iels te '/eggen en ik hoop, dal wij een oogenMik naar Iten zullen willen luistei'en. Zij spreken tol ons over de verhouding, die er zijn moet liisschen meester en knecht, lussdien heeren en vrouwen aan de eene zijde en dienstbaren aan den anderen kant. Aan die verhouding ontbreekt in onzen tijd nog al iets. Wat is zij vaak gespannen; ja menigmaal leven meesleren knecht ofquot; vrouw en dienstbode als op voet van oorlog. Niet zelden beschouwen de dienstbaren hunne heeren als hunne natuurlijke vijanden, en hef maakt soms wel eens den indruk, alsof de meesters en vrouwen hunne ondergeschikten beschouwen als wezens van een lagere orde. Aan heide zijden is geen liefde genoeg, geen opkomen voor elkanders belangen, geen zoeken van elkanders welzijn. Men voelt niet, dat men elkander noodig heeft, dat men elkander moet dienen, de knecht den lieer en de heer den knecht. Mei geld meent men dal alles afgedaan kan worden, en met geld meenl men dan ook dat men van alles af is. Ja, er zijn nitznnderingen, maar die steeds zeldzamer worden. Men algenieene regel is het haast geworden, dat de heeren klagen over hef gehalte der knechten en de vrouwen over dat der dienstixidun, en omgekeerd dat de knechten opslaan tegen hunne heeren en de dienstboden ontevreden zijn over hunne vrouwen.

De hoofdman van KapÃªrnaÃ¼m roept ons toe: hebt uwe dienstbaren lief, zorgt voor hun welzijn, hebt waf voor hen over. En de knechl, die zijn meester zeer waard was en zich de liefde zijns meesters zal hebben waardig gemaakt door al zijn doen, vermaant ons: dicnl uwe heeren en vrouwen met liefde, weest een voorbeeld in ijver, in trouw, in gehoorzaamheid, maakl u zeiven bemind bij degenen, die God over u gesteld heefl.

Willen wij heden eens naar den hoofdman en zijn knecht luisleren en aan hun roepstem gehoor geven en naai'hun verma-ning handelen ? Hoe goed zal het ons dan zijn I Dan komt er vrede on vreugde in ons huis, in werkplaats en keuken en huis kamer, maar bovenal in ons hart.

Maar dan is er nog iets. Onze dienstbaren moeten wij opdragen aan den lleere Jezus; ook met hunne nooden en behoeften moeten wij tot Hem gaan. En wij allen, 'tzij wij heeren en vrouwen ol dienst knechten en dienstboden zijn, wij moeten van onze krankheden, die de onderlinge verhouding bederven, genezen worden door' Hem, die de Heer is, maar nochtans in de waoreld kwam om te dienen. Hij kan en wil alle krankheden genezen.

Luk. 7 : 5. Hij heeft ons volk lief, en heeft zelf ons de Syn (Kjoi/e (jebo 111vd.

Wij kunnen misschien heel mooi over liefde spreken. Dat is dan ook een onderwerf), dat niet gemakkelijk uitgeput is; en een zeer aantrekkelijk onderwerp is het, vooral voor eenigszins gevoelige natnren. O, liefde is toch iets kostelijks, iets iieiligs en heerlijks. Als er geen liefde in de waereld was, wal zou heler treurig uitzien. En wat wordt er vaak weinig liefde bewezen. Ja soms schijnt het wel, alsof de liefde geheel verdwenen is van den aardbodem. En wat doen de menschen toch dwaas, dat zij geen liefde bewijzen. En wat geelt het toch een genot, iemand lief te hebben. â ZÃ³Ã³ redeneeren wij en het zijn al 4e maal mooie woorden voor mooie dingen, en nog veel, heel veel meer pralen wij soms over liefde. Maar .... bewijzen wij nu ook liefde'? Woorden beleekenen niets, op daden komt het aan. De-wijzen mij ook liefde? O zeker, zeggen wij misschien, wij hebben onze ouders lief. wij hebben onzen man ol onze a touw liet, wij

hebben onze kinderen lief, wij hebben onze naasten lief'. Dat laatste komt er al wat meer aarzelend uit. Maar dat zijn al weer woorden; op de daden komt liet aan. Waardoor toonen wij die liefde? Waar zijn de daden? En nu bedoelen wij niet enkele daden, die slechts blijk geven van een plotseling- opgekomen warm gevoel, dat ook spoedig weer verdwijnt; doch waar zijn de daden, waaruit een sterke, vurige, blijvende liefde blijkt? Wij moeten uit liefde ons zeiven gaarne willen verloochenen; onze liefde moet ons iets kosten; zij moet ons bereid doen zijn otn ons zeiven op te olTeron en bel onze, en, als 't moet, ook al bet onze te geven. Ken goedkoope liefde is geen liefde.

Welnu, wat hebben wij over voor wat wij liefhebben? Van den hoofdman van KapernaÃ¼m zeiden de ouderlingen der Joden; Hij heeft ons volk lief, en heeft zelf ons de Synagoge gebouwd. Hij 1 lad die liefde getoond door er zijn geld voor over te hebben. Hij hield meer van de Joden dan van zijn geld. Bij velen is 't anders. Zij hebben voor iemand wel vele woorden van liefde over, maar weinig guldens. Zij spreken van liefde, maar houden de hand op de beurs. Zij zeggen: o mijn hart behoort u toe, maar van mijn geld moet gij afblijven. Zoo is hun geld in hunne schatting meer waard dan bun hart. Dat is wel treurig.

Hoe is 't bij ons? Och, laten wij ons geld toch overhebben voor den dienst van God, om den nood der armen te lenigen, om het hart van den naaste Ie verkwikken. Hebben wij dat niet, dan hebben wij ook niet liet. En wie niet liefheeft, die beeft God niet gekend, want God is liefde. Hij heeft ons lief en heeft zelf ons zijn Zoon gegeven.

Luk. 7 : Ah, 6b, la. Hij is waardiy, dat Gij hem dal doet... . Heer, neem de moeile niet, want. ik hen niet waardin, dat Gij onder mijn dak zoudt inkomen. Daarom hch ik ook mij zeiven niet waardiij geacht, om lol IJ te komen.

De hoofdman over lionderd zond de ouderliugeu der Joden tot Jezus met de bede, dat Hij komen wilde om zijn kranken dienstknecht gezond te maken. En deze ouileriingen deden gaarne wal hij hun vroeg. Zij achtten hem hoog, want niets dan liefde hadden de Joden van dezen man uit de heidenen ervaren. En daarom zeiden zij dan ook tol Jezus: Ilij is waardig, dat Gij hem dat doet. Wien zal Jezus helpen, als Hij dezen man niet helpt'? ilij mag er wel aanspraak op maken, dat iemand zijn bede verhoort, want zelf is Hij er ook altijd op uit oman-deren van dienst te zijn.

Maar hoe geheel anders oordeelt de hoofdman zeil'. Van verdienste is bij hem geen sprake. Dat hij zijn knecht liefheeft, dat hij de Joden liefheeft, och, daarin vindt hij niets dat hem boven anderen verheft. Dat is eenvoudig zijn plicht. Maar als Jezus zijn hcde verhoort, dan zal dat louter genade zijn. En daarom, anderen mogen meenen, dat hij waardig is dat Jezus doet wat hij vraagt, hij zelf denkt er anders over. Hij meent niet alleen, dat Hij het niet verdient, dat Jezus hem helpt; neen, hij acht zich zeiven niet waardig, dat Jezus onder zijn dak zal inkomen; die eere zou reeds te groot zijn voor hem, die zich zoo ver beneden Jezus stelt, die zoo gering van zich zeiven denkt en zoo hoog tegen Jezus opziet, dat hij ook zich zelveu niet waardig geacht heeft om tot Jezus te komen.

Welk een onderscheid tusschen liet oordeel der Joodsche ouderlingen over den hoofdman en dat van den hoofdman over zich zeiven. Hij zal ook wel geweten hebben, hoe die ouderlingen over hem dachten, maar dat heeft hem niet hoogmoedig gemaakt. Hij is nederig en ootmoedig gebleven, omdat bij zich zeiven kent.

mensclieii ons; wellicht zieÂ» zij nog al hoog tegen ons op en inee-nen zij, dat \vij nog al heel wat zijn. O make dat ons niet hoogmoedig. Laat ons ootmoedig blijven. Tegenover den Heev Jezus past het ons steeds te gevoelen en het uit te spreken: Ik hen niet waardig, dat Gij tot mij zoudt komen; niet waardig, dat ik koine tot U. Dan juist wil Hij komen en ons met vreugde vervullen, want om te zoeken en zalig te maken wat in zich zeiven geen waarde heeft, kwam Hij in de wereld. Maar zulke onwaardigen, die in Hem al hun heil zoeken en vinden, ontvangen door Hem macht kinderen (iods Ie worden.

2 Cor. 10: 18. Niet die zich zeiven. prijst, maai'diende Heere prijst, die is beproefd.

Alle roem, die Godeniet gewijd wordt, omdat zij niet voortkomt uit een hart, dat Hem toebehoort, is ijdel. Daarom is zooveel eigen lof zonder de minste waarde. Wij zoeken daardoor ons zeiven te verheerlijken, eigen genot te verkrijgen of eigen voordeel te verwerven, in plaats dat wij de eere, die anderen ons toebrengen en die wij, mits zij verdiend is, ook erkennen mogen, op Hem overdragen, uit wien al onze kracht is en door wiens genade wij zijn, die wij zijn.

Er staat nergens in den bijbel een woord, dat ons verbiedt ons zeiven in onze ware beteekenis te erkennen, of dat ons gebiedt ons zeiven weg te' werpen in dien zin, dat wij hel goede, dat God door ons tot stand brengt, loochenen zullen. Integendeel, God verheerlijkt zicli zeiven ook door de werken zijner schepselen en de middelen, die Hij gebruiken wil, mogen wij niet verachten of verkleinen. Daarom mogen wij, mits onze diepe afhankelijkheid van God erkennende en Hem eerende als Dengene, uit wien en door wien en lot wien alle dingen zijn, ons zeiven verdedigen tegen miskenning en smaal. Wij zijn

soms geroepen, gelijk in Paulus' voorbeeld ons blijkt, om te roemen tegenover de onverdiende verguizing. Maar het zij een roemen in den Heere. Het moet een prijzen van ons zeiven zijn, dat in het prijzen van ons door God zijn grond vindt en daardoor bezegeld wordt. Want al prijzen wij ons zeiven ook nog zoo hard â en wij zijn daartoe maar al te geneigd â het is ijdel zelfbedrog, indien maar niet welbewuste onwaarheid, zoo God zelf' ons zijne goedkeuring onthoudt. Slechts wie in zijne gunst mag deelen, wie wandelt in zijn weg en in bet doen van zijnen wil al zijn bist vindt, die is gelukkig. Hij toch is bet, die alleen rechtvaardig oordeelt. Onze eigen lof geef! geen waarborg. Maar de lof van God zet ons in den hemel. Of wij ons werk al goedkeuren, geeft niets. Maar als Hij bet doet, dan is bet goed. Zoo dan, wie roemt, die roeme in den Heer. Want niet die zich zeiven prijst, maar dien de Heere prijst, die is beproefd.

2 Gor. '12: la. Opdat ik mij met zoude verheffen, zoo i* mij (jeijeven een scherpe doorn in het vleesch.

Wij hooren bier den lijdenden Paulus spreken. Waarin zijn lijden bestond, weten wij niet; maar wij weten wel,en Paulus zelf wirt bet ook, waartoe bet diende. Â«Opdat ik mij niet zou verheffen,quot; zegt bij. Voor zulk eene verheffing bestond wel geen reden, maar toch gevaar. Hij h ad uitnemende openbaringen ontvangen, veel genoten boven anderen. Zeker, dat was genade, maar, als Paulus dit een oogenblik vergat, â en ook deze apostel was een zondig inenscb â dan bestond er groot gevaar, dat hij zich boven anderen verbelfen of zich zeiven in stilte als een uitnemend mensch beschouwen zou. Het was noodig, dat hij dus telkens aan zijne kleinheid en nietigheid herinnerd werd. En daartoe moest het lijden dienen, dat, niettegenstaande herhaald gebed, niet weggenomen werd. De scherpe doorn werd alzoo tot

een zegen, en do engel des satans, die met vuisten sloeg, verbrak eigenlijk den hoogmoed, die ook in Paulus' hart woonde.

Gelukkig wij, als ook wij het doel kennen van hel lijden, waarmede God ons bezoekt. Â«Opdat ik mij nie! zou verhellen.quot; Dat is het doel. Wij dragen in ons om een hoogmoedig, een ijdel hart. Wij verhellen ons zoo gedurig. En niet al lijd op uitnemende openbaringen, maar zoo dikwijls op ellendige nietigheden. Gelukkig, als dan een doorn in't vleesch ons gegeven wordt. Maar, dat dit gelukkig is, besell'en wij zoo weinig. Dubbel gelukkig echter, als wij 'tbesel'l'en. Want bij de verheflingen des harten, buiyen wij ons dan onder Gods hand. Dan wordt het lijden ons ten zegen. Dan werpt de kastijding eene vreedzame vrucht dei^- gerechtigheid af. Dan leeron wij God kennen en genieten als den God des nederigen en stillen. Dan kussen wij zijn slaande hand en juichen: Â«Nooit was uw liefde ons nader, dan toen Ge ons lijden zondt.quot;

Een scherpe doorn in 't vleesch. opdat ik mij niet zou verhellen. Mijn broeder en zuster, die ook dien doorn kent en voelt en, ja er soms gedrukt onder wordt, denkt aan het doel, waartoe God u bezoekt; Opdat gij u niet zoudt verhellen. Draagt dan uw kruis in ootmoed, in stilheid, ja met dankbaarheid, ziende op Christus. Eens, zoo gij volhardt, verheft u de lieer â als Hij u met zich doet zitten in zijnen troon, daar waar geen moeite noch rouw meer zal zijn.

1 Cor. 11: 31. Indien wij onszelven oordeelden, zoo zouden wij niet geoordeeld worden.

In de Corinthische gemeente werd ten tijde van Paulus het avondmaal des Heeren op ergerlijke wijze misbruikt en ontheiligd. Er waren, die onwaardiglijk het brood aten en den drinkbeker des Heeren dronken en die zich alzoo schuldig maakten

aan het licliaiim en bloed des [leerett. Daarom was liet geviclit Gods over de gemeente gekomen. Velen waven zwak en krank en ook waren velen reeds gestorven. God had dezulken, die hel lichaam des Heeren niel onderscheidden, geoordeeld. En daarom wekt de Apostel de gemeente op, dat een iegelijk zich zeiven beproeve, zich zeiven nauw onderzoeke, vÃ³Ã³r hij ten avondmaal aangaat, opdat hij het brood en den wijn geniete tot dien einde, waartoe het de lleere Gliristns heeft ingesteld. Dan zal op de viering van het avondmaal een zegen rusten, in plaats van dat er een oordeel op volge. Ken ieder oordeele dus vooraf zich zeiven. Want â ââ zoo gaat l'anlus voort â â indien wij onszelven oordeelden, zoo zouden wij niet geoordeeld worden.

Dit apostolisch woord is in elke omstandigheid waar. liet worde dan ook steeds door ons bedacht. Wij moeten onszelven oordeelen, om aan het straffend oordeel Gods te ontkomen. En wij laten het juist zoo vaak na. Maar wij ondervinden daarvan dan ook reeds in dit leven vaak de treurige gevolgen. Wij zijn van dat onszelven oordeelen vaak zoo afkeerig. Tegen zelfonderzoek zien wij op. Het kwade, dat, in ons is, willen wij zoo graag bedekken en vergoelijken. Dat mag niet. Wij moeten het naspeuren, het veroordeelen, het belijden, het betreuren. Onszelven oor-deelende, rechtvaardigen wij God in zijne heilige eischen. Onszelven oordeelende, worden wij ontvankelijk voor Gods heei lijke genade. Onszelven oordeelende, gevoelen wij ons gedrongen om God te zoeken en bij Hem te hlijven, opdat wij toenemen in heiligmaking. Alleen wie zich zeiven oordeelt, oprecht en zonder verschooniug, voldoet aan de eerste voorwaarde, die noodig is om te komen tot het geloof, dat Christus het oordeel voor ons gedragen heeft, zoodat wij nimmermeer in Gods gericht zullen komen.

Wij zijn zoo geneigd, om anderen te oordeelen. Laat ons daarmede ophouden. Het oordeel beginne bij onszelven. I.)e Heer make ons daartoe ootmoedig en oprecht. En als Hij om onzen hoogmoed en zonde zijn tuchtigend oordeel over ons komen doet, o, dat het ons tot inkeer, tot schuldbelijdenis brenge, opdat wij het erkennen mogen: Indien wij onszelven oordeelden, zoo zouden wij niet geoordeeld worden.

Toen de gennodigden tol hel Avoiidmaal geweigerd Ijadden te komen en de armen en verminkten en kreupelen en blinden waren hitmen gebracht, kwam de dienstknecht tot zijn heer en zeiile: Nog is er plaats, .fa, er was nog plaats voor hen, die in de heggen en wegen waren, want de heer wilde dat zijn huis vol zou worden.

Nog is er plaats. Die woorden gelden ook lieden. Kr is voor een iegelijk, lt;lie plaats begeert, plaats te vinden in 's Heeren gemeenschap. Hij hondt niet op aan te dringen op des zondaars komst. Hoe dat komt? Wij hebben eenen Voorspraak bij den Vader, Jezus Christus, den recblvaardigen knecht des Heeren, die nog steeds spreekt: Nog is er plaats; en die, dooi' den Vader uitgezonden, van zijnentwege ons en een ieye 1 ijk toeroept : Plaats is er, ook voor u. Hij, die ten Hemel opvoer om in des Vaders huis den zijnen plaats te bereiden, geeft, ter voorbereiding tot hel heil, dat daar hun wacht, hier op aarde i'eeds plaats in liet, koninkrijk Gods aan elk, die Gods iMepstem gelooft en geloovig den Christus volgt tot het genot der gemeenschap met den Vader.

Nog is er plaats in dat koninkrijk Gods. Plaats voor u, die er nog niet in zijt. Dat verzekert u de waarachtige Getuige in den hemel, die niet liegt. Als Hij het niet was, die dat verzekerde, gij zoudt hel niet kunnen, niet mogen gelooven. Want gij zijl zoo arm. Moogt gij bij dien Koning komen? .la, zegt Hij,yy juist. Armen en blinden en verminkten en kreupelen en allen, die daar neerligt of omdoolt in de heggen en op de wegen, komt gij allen, komt lot Hern. Jezus roept u; hoort zijn slem. Zondaars komt; wat zou u bind ren? Hij maakt zondaars tot Gods kindren. Uwe zonden mogen n niet terughouden, want als zondaren wordt gij genoodigd, geroepen tot hel koninkrijk Gods. Jezus Christus is in de wereld gekomen, om te roepen zondaren tot bekeering. Heden dan, zoo gij zijne stemme hoort, nu in uwe woning en straks weer in Gods huis, verhardt uw harte niet.

maai' laat u leiden. Het groole avondmaal is bereid, liet koninkrijk Gods is ontsloten, ook voor 11. Nog is er |)laats. Heden nug; â morgen misschien niet meer.

Of hebt gij, door Gods genade, in dat koninkrijk reeds plaats ontvangen? Waardeert dan den zegen, dien gij geniet; prijst de liefde, die n bewezen werd en wordt; verheerlijkt ien Heer, die aan u dacht en n riep tot zijn onbewegelijk koninkrijk. Maar dan ook rust op een iegelijk uwer de dure roeping om als een dienstknecht of dienstmaagd des Heereu werkzaam te zijn en het anderen toe te roepen in 's Hoeren naam: Nog is er plaats.

Het is de roeping dergenen, die deel ontvingen aan het koninkrijk Gods en het weten dat er ook voor anderen nog plaats is, hun dat aan te zeggen. Daar leven nog zoovelen in onkunde, in onverschilligheid en ja ook in vijandschap tegen den Heer. Dwingt ze in te komen; zei de gastheer tot zijnen dienstknecht. En de Heer in den hemel spreekt datzelfde woord nog tot ons.

Dwingt ze door de krachten van liet koninkrijk Gods, die in u werken. Dwingt ze, door hen uw woord als ernstig en welgemeend vol liefde te doen hooren, dooi' hen uw leven te doen zien als het werk en de vrucht van den Heiligen Geest. Dwingt ze, Christus als den eenigen Heiland te erkennen, door u zei ven aangenaam te maken aan de gewetens der menschen, zoodat zij de genade en de macht van uwen Heer en Zaligmaker in u opmerken en prijzen.

Dwingt ze in te komen. In het Koninkrijk Gods! Niet in eene kerk of kerkgenootschap, niet in eene partij of richting. Zoekt eerst het Koninkrijk Clods; die eiscb geldt u en allen. Gij dus ook hebt anderen te zoeken, eerst voor het Koninkrijk Gods.

wijzen van gunst of onthouding van begunstiging, gelijk in onze dagen zoo dikwijls geschiedt, als men de menschen wil dwingen tot iets. Niet naar de wijze van Home, dat de menschen wil dwingen, niet dooi^- beginselen, de knicht van het eeuwig beginsel uit God te erkennen, maar door geweld, eene schepping van menschen te vereeren. Niet op die wijze en niet daarvoor, want al wat uit den mensch is, is opgeschreven ten doode, maar wat uit God geboren is, dat blijft. Schoon en waar heett een priester van Rome, een dichter uit onze dagen, gezongen: âDaar vaart langs heel de wereld een woeste doodsorkaan. De scheppingen der menschen verdwijnen en vergaan.quot; Maar Godlof, machtiger dan deze doodsorkaan, die wegmaait en vernietigt wat in zich zeiven geen kracht heeft, is de adem des levens, die dooide wereld raischl, de Geest des Mee ren, de Geest der krachten der heerlijkheid, die kweekt en lol bloei brengt wat uit God stamt. Laat door dien Geest u leiden, opdat door u die Geest werke op anderen. Zoo alleen zult gij hen kunnen dwingen in te komen in het Koninkrijk Gods, dat uit God on daarom eeuwig-is. Daar alleen zijn wij veilig en voor eeuwig behouden.

Hebt gij als kinderen Gods uwÃ© naasten lief, dan â om huns levens wil â dwingt ze in te komen !

Gal. 0; l. Broeders! indien ook een mensch overvallen ware door eenuje misdaad, gij, die jeestelijlc zijl, broKjt den zoodanige te recht met den geest der zachtmoedigheid, ziende op u zeiven. opdat ook gij niet verzocht wordt.

O wat zijn wij vaak geneigd om hard te oordeelen over den broeder, die viel, en hem streng te veroordeelen en te verwerpen. En hoe scherp laten wij ons dan over hem uit, en hoe bitter spreken wij over hetgeen hij deed, en hoe liefdeloos wenden wij ons van hem af.

Dan zijn wij niet, geestelijk, maar vleesclielijk gezind en stellen ons onder de heerschappij der zonde evenals hij. dien wij oordeelen en afstooten, al is 'l dan ook in een anderen vorm.

Niet geestelijk, want wij laten ons niet leiden door den Heiligen Geest, door den Geest van Hem, die in de wereld kwam om te zoeken en zalig te maken wat verloren was, die de tollenaren opzocht en de ontuciitige vrouwen niet van zicli stootte, omdat liij waarachtig redden wilde.

Niet geestelijk, omdat wij niet ernstig tot ons zeiven inkee-ren met de vraag, hoe het in ons gesteld is, of ook wij niet zwak zijn en geneigd tot struikelen en vallen ieder oogenblik, maar in hoogmoed ons zeiven niinemender en heiliger achten dan dien ander, en daarin het bewijs geven dat ons de ware ooi-moed ontbreekt.

Broeders! â zoo vermaant, ons nu de apostel, en wij hebben die vermaning nog zoozeer noodig, â Broeders! indien ook een mensch overvallen ware door eenige misdaad, gij, die geestelijk zijl, brengt den zoodanige terecht met den geest der zachtmoedigheid, ziende op n zei ver:, opdat ook gij niet verzocht wordt.

Indien de geest van Christus in ons woont en ons bestuurt, dan zijn wij zachtmoedig. Hij zelf toch spreekt gedurig tot ons: Leert van mij, dat ik zachtmoedig ben en nederig van harte.

Met den geest der zachtmoedigheid zullen wij dan den mensch, die door eenige misdaad overvallen en zoo gevallen is, terecht brengen. Immers het is ook onze roeping, het verlorene te zoeken en het zalig te maken door het te brengen in de gemeenschap van Christus, die eene verzoening is voor de zonden. En dat verlorene zoeken, kunnen wij niet, als de liefde van Christus ons niet dringt tot zachtmoedige liefde. Want alleen wie zich, innerlijk met ontferming bewogen, zoekend en helpend neerbuigt, kan het verlorene vindon en redden.

Maar die doet het ook in den geest der nederigheid, ziende op zich zeiven, op zijne eigene zwakheid, op de neiging tot de zonde, die hij gedurig in zich zeiven ontdekt, op het gevaar van vallen, dal ook hemzelven gedurig omringt. De hoogmoedige is vleesclielijk, op vleescb vertrouwende, en komt, als hij verzocht wordt, ten val. De nederige daarentegen is geestelijk en blijft staande in de kracht van Christus.

Ontmoeten wij ook heden een metisch, overvallen dooi' eetiige misdaad, laat ons zachtmoedig zijn: wie weet, hoe groot de verzoeking was, hoe zwaar de strijd, en hoe diep de smart is, die nu zijne ziel vervult, maar ook hoe groot de begeerte om gered te worden. Laat ons zien op ons zeiven, onze zwakheid erkennen, om Gods bewaring bidden, tegen de zonde strijden, opdat ook wij niet verzocht worden en vallen.

Zoo dan, die meent te staan, zie loe dat hij niet valle. En voorts, die een zondaar van de dwaling zijns wegs bekeert, zal eene ziel van den dood behouden en menigte der zonden bedekken.

Oe wet van Ghristus is de wet der liefde. Christus eischt liefde van de zijnen, gelijk Hij zelf hun liefde bewezen heeft. Hij wil, dat wij Hem zullen liefhebben in zijne broeders en zusters, dat wij door hen lief te hebben, die uit God geboren zijn, toonen zullen, dat wij waarlijk den 'Vader liefhebben. Als den Heer gevraagd wordt, wat het groote gebod is in de wet, dan zegt Hij, dat er eigenlijk maar Ã©Ã©n gebod is â en dat is groot! â het gebod der liefde: Gij zult liefhebben den Heer, uwen God, met geheel uw hart en met geheel uwe ziel en met geheel uw verstand; en: Gij zult uwen naaste liefnebben als u zeiven. Hij zelf geeft het voorbeeld dier liefde, als Hij den hemel verlaat om zondaren te behouden, op aarde rondgaat om overal wel te doen, en aan het kruis sterft om ons met God te verzoenen. Hij verzekert zijnen jongeren : Hieraan zullen allen bekennen, dat gij mijne discipelen zijt, zoo gij liefde hebt onder elkander. Eu onze liefde tot Hem zal Hij afmeten naar onze liefde tot do broederen, als Hij ten jongsten dage zal spreken tot de zijnen: Voor-

waar ze^ ik u, voor zooveel gij Â«lil een van deze minste broeders gedaan hebt, zoo hebt gij dat mij gedaan.

De wet van Christus is de wet der lietde. Eene wet is er om vervuld te worden. Van ons wordt dus ook gevraagd vervulling dier -wet, wandelen en bandelen overeenkomstig die wet. De apostel zegt, dat wij overeenkomstig die wet van Christus handelen, als wij elkanders lasten dragen. Welnu, daar is wel gelegenheid toe. Er zijn zoovelen, die allerlei lasten te dragen hebben, daarÃ³nder gebukt gaan, daaronder dreigen neer te zinken. Kunnen wij dat aanzien, zonder dat ons hart zich over den broeder ontferme en onze hand zich uitstrekke om, indien het mogelijk is, te helpen? Dan woont de liefde van Christus nog niet in ons en vervullen wij zijne wet niet. Hebben wij Christus lief¹? Toonen wij dat dan door daden, door elkanders lasten te dragen. Christti.; heeft den last onzer zonden gedragen en daardoor ons, indien wij gelooven, de zaligheid verworven. Ln daarover verblijden wij ons en daarvoor danken wij God. Maar weten wij het wel; do (jenade van Christus zullen wij te vergeefs ontvangen hebben, indien wij niet de wet van Christus vervullen door elkanders lasten te dragen.

Deut. '22 : 8. Wanneer (/ij een nieuw huis zult bouwen, zoo zuil (jij op uw dak eene lenimj maken; opdat (jij gecne bloedschuld op uw huis legt, wanneer iemand, vallende, daarvan afviel.

in hel huiselijk leven der Oosterlingen bail het platte dak eene groote beteekenis. Daar werden allerlei bezigheden verricht, terwijl men er tevens een groot deel van den avond doorbracht. Soms sliep men er des nachts en meer dan een zonderde zich daar af tot het gebed. Kr kwamen dus dagelijks vele personen op het dak, en het bevel aan IsraÃ«l was daarom zeer gepast, dat elk dak voorzien moest zijn van eene leuning of borstwering om

alle gevaar te voorkomen. Zorgde men daar niet voor, dan kon licht iemand van het dak afvallen en zijn leven verliezen. Wie dus dezen eisch der voorzichtigheid veronachtzaamde, liep gevaar oorzaak te worden van iemands dood en zijne ziel te bezwaren met eene bloedschuld. Ook al had men den wil niel om iemand te dooden, schuldig was men toch, ais men niet gedaan had wat inen kon om alle gevaar te verhoeden.

Dit gebod aan IsraÃ«l bevat ook voor ons eene ernstige les. Het leven van den naasie moet ons dierbaar zijn. Kn daarom hebben wij in ieder opzicht eene wijze voorzichtigheid te betrachten. Want als door onze onachtzaamheid of omdat wij uit gierigheid of gemakzucht go de voorzorgsmaatregelen nalieten iemand aan zijn lichaam of leven benadeeld wordt, dan kunnen wij de schuld niet van ons afwerpen. Wij mogen niet zeggen: l!en ik mijns broeders hoeder? Wij moeien waken ook over hel leven van onze naaste. Dat eischt de broederlijke liefde. En indien iemand zijn broeder niet liefheeft, hoe kan hij God liefhebben.

Ziet heden eens rond, of er in uw huis, in uw winkel, in uw werkplaats, in uw fabriek ook nog toestanden zijn, die gevaar op kunnen leveren voor den naaste. Dan moet dat verbeterd worden. God wil het. En hebben wij de voorzichtigheid iu acht genomen in onzen kring, laat ons ook anderen daartoe opwekken en, overal waar wij kunnen, waken over liet leven en voor het welzijn van onzen naaste. Ieder leven toch heeft waarde voor de eeuwigheid.

Ksth. 7 ; 10. /llxoo hingen zij Haman aan de (jahj, die hij voor Mordichai had doen bereiden.

Als wij van llaman hooren, denken wij onwillekeurig aan het spreekwoord: Wie een kuil graaft voor een ander, zal er

zelf invallen, (vgl. Ps. 7 : 10). Hij, de man zoo hoog in eere bij Ahasverns, kon niet verdragen, dat iemand hem niet eerde en voor hem zich niet boog. Vooral toen hij met den koning ter maaltijd genoodigd was hij de koningin en, naar hij meende, een bijzonder groote eere ontving, werd hij ergerlijk trolsch. Maar des te meer hinderde het hem nu nog, dat âMordichai niet voor bein opstond, ids hij voorhijging. lo opgeblazen hoogmoed vertelde hij aan zijne vrienden en zijne vrouw, hoe ver hij het reeds gebrachl had, welk een i)ijzondere eer hem nu pas weer te beurt gevallen was. Â«Doch â liet hij er op volgen â dil alles baat mij niet, zoo langen tijd ids ik den Jood Mordichai zie zitten in de poorl des konings.Â« Tegen dezen man was zijn hart met grimmigheid en nijd vervuld en welkom was hem daarom de raad van zijne huisvrouw, om bij zijn huis een galg te maken en den volgenden dag den koning te vragen, dat Moi dichai daaraan gehangen mocht worden.

Die volgende dag komt, maar Esther verhaalt wat gevaar haar volk bedreigt van de zijde van Hanian. Hij valt dien ten gevolge uil de gunst des konings. liet wordt bekend, dat hij een galg heett opgericht voor Mordichai, die pas de bijzondere gunst des konings verworven heeft. De koning beveelt in toorn: Hang hem daaraan; en Hainan wordt gehangen aan de galg, die hij voor Mordichai heeft doen bereiden.

Het kwaad, door Haman in nijd bedacht voor een ander, kwam neer op zijn eigen hoofd. Gaat het nog niet vaak zoo? Wij kennen er allen wel voorbeelden van. Maar ook al is't niet zoo iu 'toog vallend, het is toch altijd waar: Â«wie kwaad doet, kwaad ontmoet.Â» Ivr is een God, die recht doet op de aarde. En wie zijnen naaste kwaad bereidt, stort zich zei ven in het onheil. Zijn hart kan er geen vrede bij hebben; hij kan den zegen des Heeren niet over zijn doen a I's in eek en; hij kan het leven niet genieten, want hij vreesl dat ook een ander hem kwaad zal doen.

O, ons hart is zoo geneigd om te haten wie ons tegenstaan, en kwaad te doen aan wie ons niet eeren of op een andere wijze onze quot;'rimmigheid opwekken. Gok lieden komt misschien de verleiding daartoe weer tot ons. Bedenken wij dan liet woord des Heeren: Wat gij wilt dat u de menschen doen, doe gij bun ook

desgelijks. En zien wij geloovig op Hem, die zich zeiven verloochend heeft en voor zondaren zijn leven gaf. In zijne gemeenschap sterlt de haat, behalve die tegen de zonde.

Ja waarlijk, de discipelen waren in groot gevaar van te verbaan. Een zware storm was opgestoken, terwijl zij midden op de zee waren, en de baren sloegen over in het schip, zoodat het vol water werd en dreigde te zinken. Geen wonder dat zij angstig te moede werden en vreesden voor hun leven. En toch waren zij veilig, want de Meester was aan boord en zij waren op reis gegaan naar de overzijde op zijn hevel.

Maar Jezus was in het achterschip, slapende op een oorkussen; naar der discipelen meening dus onhewust van wat er rondom Hem voorviel. Hoe kon Hij slapen, terwijl zij in gevaar waren! Dat begrepen zij niet. Kn dat spraken zij dan ook, als zij Hem opgewekt hadden, uit in de vraag: Meester! bekommert het u niet, dat wij vergaan? Zij waren ongerust en voelden behoefte aan Jezus Als Hijsliep, was het evengoed alsof Hij er niet was. Kn hoe Hij ben nu redden zou en wat er geschieden moest, wisien zij niet; maar als Jezus maar wakker was, dan zou er wel uitkomst komen, dan zou allhans hun angst minder worden.

En Jezus gaf uitkomst. Natuurlijk. Hij had hen op zee gebracht, niet om hen te doen omkomen, maar om hen aan de andere zijde te brengen. Op den weg, waarop Hij de zijnen leidt, komt men niet om. Daarom bestrafte Hij den wind en zeide tot de zee: zwijg, wees slil! En de wind ging liggen en er werd groote stilte en de discipelen waren gered. Hunne vrees-achtigiieid was geweest gemis van geloof. Des Heeren macht vervulde hen met eene andere vree/.e, de eerbiedige vreeze des geloofs in Hem, wien ook do wind en de zee gehoorzaam

Veilig bij .lezus. Ja waarlijk, dat zijn ook wij. Ook al schijnt het soms, dat Hij zich niet bekommert om ons en um de gevaren, die ons bedreigen. Al onze veiligheid berust in Hem, wien ook nu nog alle dingen gehoorzaam zijn. Wel kan het ons, als wij zien op wat ons omringt, soms angstig te moede worden; wel kan, als allerlei golven over ons heengaan, do vrees ons bevangen dal wij zullen zinken. Maar, als wij weten, dat de Meester zelf ons gebracht heeft op den weg, dien wij gaan, en dal Hij hij ons is, dan behoeven wij immers niet te vreezen. Met Hem bij ons, komen wij niet om. Hein is gegeven alle macht in hemel en op aarde. Toonen wij ons geloof in die macht en in de liefde, waardoor die macht wordt besliuird, door in allen nood Mem aan te roepen, niet twijfelende, of Hij wil en kan ons helpen. Meenen wij niet, dat hel Hem niet zou bekommeren, dat wij vergaan. Hij bewaart de zijnen, zoodat geen kwaad hun genaakt. En elke verlossing moet dienst doen als prikkel lot meerder vertrouwen op Hem.

Joh. 1 : 11. Hij Ã¯.s (jekomeu lol het zijne, en de zijnen heÃ¼ben Hem niet aangenomen.

De lijdensweken nemen heden weer een aanvang. Wij zullen weder den Heer Jezus Christus volgen op zijn lijdensweg, om te gedenken wat Hij voor ons heeft willen dulden en dragen en doen um de verzoening onzer zonden le weeg Ie brengen. Ach, welk een lijden moest Hij ondergaan, die heerlijkheid had bij den Vader eer de waereld was. Naai''s Vaders wil kwam Hij op aarde, kwam Hij tot IsraÃ«l in de allereerste plaats, lot hel volk, 't welk zich de Heer ten erve verkoren had, om door middel van dat volk al de geslachten des aardrijks te zegenen. Hij is gekomen tot het zijne. Al wat de Vader had, was immers

het zijne. Zoo was dan ook Gods volk, liet uitverkoren IsraÃ«l, zijn eigendom. Zon was Hij naar waarheid de Koning der Joden. Maar de zijnen, de kinderen Israels, naar Goddelijk recht zijn eigendom, over welke Hij heerschappij ontvangen had en die Hij als Koning zegenen wilde met eeuwige zegeningen van verlossing en zaligheid, de zijnen hebben Hem niet aangenomen. Zij wilden niet, dat Hij Koning over hen zijn zou, want zij erkenden Hem niet als den gezondene des Vaders, wiens wil Hij gekomen was om Ie volbrengen, wiens werk Hij verrichtte. Zij hebben Hem niet aangenomen, want zijn wezen en zijn arbeid miskennende, schreven zij de werken, die Mij deed, toe aan BeÃ«lzebul, den overste der duivelen. Zij hebben Hem niet aangenomen, maar zijne liefde tegengestaan, zijne ontferming veracht, de verlossing door Hem smadelijk afgewezen, en Hem zeiven aan hel kruis gehecht en gedood. Hij heeft iien gezocht, hen tot zich geroepen, hen trachten te trekken met koorden van innig, innig medelijden, hen zoeken bijeen te vergaderen gelijk eene klokhen hare kiekens onder de vleugelen vergadert; Hij heeft niet opgehouden met dezen arbeid der liefde, maar zonder nalaten trots alle miskenning hen willen zaligmaken, maar . . . zij heh-ben niet gewild. De zijnen hebben Hem niet aangenomen. Hoe moet Hij daaronder hebben geleden! Zijn gansche leven lang miskend en verworpen, was dat leven Ã©Ã©n lijden, dat aan het kruis ten toppunt klom, maar aan dal kruis ook zijn doel bereikte; zaligheid voor elk, die Hem aanneemt.

Hebben wij Hem aangenomen'? Hem aangenomen als onzen eenigen en volkomen Verlosser, die onze zonnen verzoend heeft aan bel hout'? O, danken wij onzen Heiland voor zijne trouwe liefde en ontferming en bidden wij voor IsraÃ«l, dat Hem, Israels Koning, verwerpt, opdat het kome lot Hem, die lol bet zijne kwam en nog altijd liet zegenen wil met de schatten zijner genade en bel roept tol eene eeuwige verlossing.

Malth. 20: 25â28. En als Jezus hen tot zich geroepen had, zekle Hij: Gij weet, dat de oversten der volken heerschappij voeren over hen, en de grooten gebruiken macht over hen. Doch alzoo zal het onder u niet zijn; maar zoo wie onder u zal willen groot worden, die zij uw dienaar. En zoo wie onder u zal willen de eerste zijn, die zij uw dienstknecht. Gelijk de Zoon des menschen niet is gekomen om gediend te worden, maar om te dienen en zijne ziel ie geven lot een rantsoen voor velen.

De lijdensweken, aan wier ingang wij gister weer stonden, moeten weken van ernstige overdenking voor ons zijn. Wij /.lillen den Heer wederom volgen van schrede lot schrede op zijnen lijdensweg en de vraag moet telkens weer bij ons opkomen: Wat heeft de lijdende Christus tot mij te zeggen⁰ De overdenking van zijn lijden, van zijne vrijwillige overgave, moot en mag niet ongezegend blijven voor ons leven. Het rnoet aan ons te zien zijn, dat wij dagelijks in de gemeenschap leven van Hem, die zich zeiven verloochend en vernederd heelt, gehoorzaam geworden zijnde lot in den dood, ja tot in den dood fles kruizes.

Welnu, in onzen dagtext zegt ons de Heer, die zijne ziel gegeven heeft tot een rantsoen voor velen, wat Hij wil van hen, die de zijnen willen zijn en den zegen zijner overgave wenschen te genieten. Geen zelfzucht, geen hoogmoed mag hen vervullen en besturen, maar dienende liefde moet, gelijk liet was hij Hem, ook bij hen hel drijvend beginsel zijn van al hun willen en doen. In de koninkrijken der waereld moet heerschappi, en macht zijn bij de oversten en grooten. God zelf heeft sommigen geroepen tot heerschappij voeren en hen gesteld tot machthebbers. Maar Christus' rijk is een geestelijk koninkrijk. De grondwet daarvan is de liefde. Wie in dat rijk dus groot wil zijn, groot in geestelijken zin, die zij aller dienaar, want dienen, door de liefde gedrongen, verheft en heiligt. En door dienen alleen toont men den Koning le begrijpen, den weg te kennen tol zijne gemeenschap, in de innigste levensbetrekking tol Hem le staan. Dat dienen kost zelfverloochening en strijd, soms ten bloede toe. Dat

dienen schijnt soms op vernietiging te zullen uitloopen, het leidt soms in den dood, maar . . . door den dood heen voert het ten leven. De Zoon des menschen toch geeft het te zien in zich zeiven. Hij kwam niet om gediend Ie worden, maar om te dienen en zijne ziel te geven tot een rantsoen voor velen. Hij heeft geleden en is gestorven tot behoudenis der waereld. En langs dezen weg is Hij groot geworden, want Hij heeft een naam ontvangen hoven allen naam en de heerlijkheid zijns koninknjks zal geen einde hebben.

Mijn Broeder en Zuster, de dienende en lijdende Christus roept ons tot dienen en duiden. Indien wij met Hem verdragen, wij zullen ook met Hem heerschen.

Matth. '20; 28. Gelijk do Zoon des menschen niet is cjekomen om cjediend te worden, maar om te dienen, en zijne ziet te geven tot een raidsoen voor velen.

Jezus kon naar waarheid zich zijnen discipelen ten voorbeeld stellen. Ook wat het dienen betreft. Geheel zijn leven was een dienen der menschheid. Hij heeft zich zeiven vernederd, de gestaltenis van eenen dienstknecht aangenomen hebbende. En dienende heelt Hij zijne ziel, zijn leven, gegeven, daarin den dienst der liefde geheel volbrengende, tot volkomenheid voerende. Niet alleen in zijn sterven, maar ook door de wijze van zijn leven gaf Hij zijne ziel. Hij zocht zijne eere niet, maar het heil van zondaren en daarin de eere Desgenen, die Hem gezonden had. De gave zijns levens, de volmaaktheid zijner dienende liefde, was tot een rantsoen, tot een losprijs van velen, om hun vrij te maken van de banden der zelfzucht, om hen te verlossen uit de macht der zonde, die hun leven zou verderven. En allen nu, die dit rantsoen aannemen, die zich door Hem laten dienen, die van Hem uit de volheid zijner liefde genade voor genade willen aan-

nemen, ontvangen den zegen zijns levens, en danken God, dat de Zoon des menschen zijne ziel in leven en in sterven wou geven, opdat linniie ziel behouden, hun leven van den dood gered zou worden.

Ach, niet allen nemen dit rantsoen aan. Het is groot genoeg om voor allen voldoende te zijn. Maar velen willen zich niet laten dienen door Hem, zich niet laten verlossen door de overgave zijner ziel. Groot in eigen oogen, sterk in eigen kracht, willen zij niet klein worden en hulpeloos, om groot te kunnen worden, waarachtig groot in zijn Hijk, en door zijne kracht bekwaamd te worden tot alle goed.

De Zoon des menschen is niet, gekomen om door u gediend te worden, om door u groot yemaakt te worden â Hij is groot in zijne vernedering, â om door uwe huldiging iets te worden of te winnen; neen. Hij kwam om u te dienen; om u hulpelooze te helpen, om u onreine te reinigen, om u arme rijk te maken, om u door de zonde gebondene los te maken, om u van God afgevvekene tot den Vader terug te brengen. O laat u dienen, heem zijn leven aan, dat Hij geeft ook tot een rantsoen voor u. Dan leert gij dienen gelijk Hij en ook uwe ziel, uw leven, te geven tot redding van anderen. Dan zult gij eens aanzitten met Christus in zijn koninkrijk, om eeuwig te roemen de genade van Hem, die door zijne dienende en verlossende liefde udaareene plaats der eere bereid heeft.

Jezus Christus heeft door zijn eigen bloed zijn volk geheiligd, loen hij, door Jeruzalem uitgeworpen als een onreine, als een met schuld en vloek beladene buiten de poort geleden heeft en als de ware Hoogepriester eene eeuwige verzoening te weeg bracht. Wie aan die verzoening deel begeert te hebben, moei

lot Hem uitgaan buiten de legerplaats, /egt lt;le schrijver van den brief aan de Hebreen; d. w. z. die moet breken met de stad, welke Christus lieef't uitgeworpen en Hem onrein heeft geacht, en uitgaande tot Hem, moet hij zijne smaadheid dragen en het didden, dat hij met Hem wordt verworpen en gesmaad, opdat hij alzoo deele in den zegen, door de eenige offerande van Christus verworven. Maar er is dan ook wel reden om tot Christus uit te gaan. Immers wij hebben hier geene blijvende stad. De stad, die Christus uitwerpt, kan niet blijven, omdat zij met Hein het leven en de vastigheid van haar bestaan verwerpt. Met haar moet dus door ons, indien wij Christenen zijn, gebroken worden.

Vooi' de Hebreen was die stad Jeruzalem, de hoofdzetel van het Jodendom. Zij moesten dus niet alle beslistheid het .loden-dom, dat den Christus des lleeren had verworpen, verlaten, omdat dit Jodendom zonder Hem, die het met geest en leven vervullen wilde, niet blijvend kon zijn. Smaadheid zou daardoor over hen komen, maar het zou zijn de smaadheid van Christus en daarom zou zij in eeuwige eere veranderen.

Ook wij moeten breken met wat niet blijft, uitgaan buiten de legerplaats tot Christus, de waereld, die Hem verwerpt, verlaten, en het steeds heden ken, dat wij hier geene blij vende stad hebben, dat die waereld met al hare begeerlijkheid vergaat, maar dat eeuwig blijft wie den wil van God doet, uitgaande tot Christus, zijne smaadheid dragende.

A.ch wij doen nog zoo vaak, alsof wij hier wel eene blijvende stad hadden, alsof wij altijd bier beneden blijven zouden niet alleen, maar alsof de waereld met al haar schijn hel eenige wezenlijke ware. Gaat uit van baar! â zoo wordt ons toegeroepen. En Christus zelf trekt ons tot zich. Hij die aan het kruis onze smaadheid droeg'en op zijn troon onze eeuwige eere bereidt. Wie Hem volgt in gehoorzaamheid des geloofs, verstaat het woord en past het toe; Wij hebben hier geene blijvende stad, maar wij zoeken de toekomende.

Wij hehben hier gee tie blijvende slud. Als wij dut wat meer gedachten, en in om leven toonden, dat wij diep doordrongen zijn van liet onvoldoende en van hel vergankelijke van de waereld en al wat uit haar is, dan zon liet ook meer in al ons doen openbaar worden, dat wij zoeken de toekomende stad, het eeuwige vaderland, de waereld der blijvende dingen. Goddank, die toekomende stad bestaat; zij bestaat ook voor ons. lui wederom God zij dank: Christus is ons voorgegaan om in die toekomende stad, in hare vele woningen, ook ons plaats te bereiden.

Daar zal de smaadheid, met Christus geleden, onze hoogste eere zijn. Daar is rust na den arbeid en met die rust ook liet loon, dat voor den getrouwen dienstknecht is weggelegd. Daar is do overwinning na den strijd, die met volharding in de wapen-rusting Gods gestreden is tegen de zonde en voor des Meeren koninkrijk. Daar is troost na zooveel droefheid, als op aarde onze harten soms vervulde, want God zal alle tranen van onze oogeu afwisschen en de dood zal niet meer zijn; noch rouw, noch gekrijt, noch moeite zal meer zijn. In Ã©Ã©n woord, daar is de zaligheid, die God bereid heeft dien die Hem liefhebben, in volkomenheid het deel van wie volhard hebben tot den einde toe en getrouw zijn geweest tot in den dood.

Door het geloof met Christus vereenigd, verwachten wij die toekomende stad, die eeuwige heerlijkheid, want het is onmogelijk, dat wie Ã©Ã©n is met Christus ooit van Hem gescheiden zou zijn. Zijne heerlijkheid is de onze. Het hoofd trekt zijne leden tot zich. Maar wij verwachten die toekomende stad niet in lijdelijke afwachting, niet nederzittende in stille afzondering. Neen, wij zoeken haar, wij weten, dal zij er is, en wij rusten niet voor wij haar gevonden hebben en den psalmtoon der eeuwige blijdschap aanhellen: Onze voeten zijn staande in uwe poorten, o Jeruzalem, o stad des grooten Gods, o eeuwige stad onzes heils! Wij zoeken die toekomende stad, wetende dat wij haar vinden zullen, en letten daarom nauwkeurig op den weg, die lot haar

leidt, en ontwijken alles wat ons op een dwaalspoor zou kunnen leiden, en werpen alles van ons wat ons zou hinderen om goedsmoeds verder te gaan. Maar, zoekende en voortgaande, danken wij Hem, die ons voorging en den weg ons baande, den Oversten Leidsman en Voleinder des geloofs, en bidden om lichten om kracht tot volharding.

Rum. 8 ; 18. Ik hun de hel daarvoor, dat hel tijden dezen t e-gemooordiyen iijds niet is te waar deer en tegen de heerlijkheid, die aan ons zat geopenbaard worden.

Dit woord des Apostels wekt ons op om alle lijden hierop aarde te beschouwen bij het licht der eeuwige heerlijkheid. Wij vatten soms het een of ander verkeerd op of vinden iets geheel onverklaarbaar, dat ons eersl reclit duidelijk wordt, als wij het beginnen te beschouwen in verband met iets anders. Zoo moet ook alles wat in dit tijdelijk leven ons overkomt, om op de juiste waarde geschat Ie kunnen worden, in verband gebracht worden met de eeuwigheid. Veel wat ons kostelijk toescheen, blijkt ons dan ijdel te wezen; en wat wij met al wat in ons was najoegen, wordt ons dan vaak duidelijk als de moeite des bezittens niet eens waardig te zijn. Maai' omgekeerd ook; dun zien wij met een geheel ander oog ons lijden aan en dragen quot;t met een ander har!, en voor wat ons kwaad toescheen, loven en prijzen wij den naam van Hein, van wien alle dingen zijn.

Er wordt op aarde ontzettend veel geleden. Meer dan menigeen vermoedt. Meer ook dan wij weten. Iedere stand, iedere leeftijd, ieder karakter brengt zijn eigenaardig lijden mede, dat er, wij zouden haast zeggen onafscheidelijk, aan verbonden is. Ook wij kunnen soms zoo smartelijk lijden. Misschien wacht liet ons ook dezen dag, wellicht dragen wij't op dit oogenhlik reeds. Maar

als wij geloovea in Hem, die 't bitterst lijden leed voor ons, en daardoor ons den weg tot de eeuwige heerlijkheid heeft ontsloten, dan leeren wij bij liet licht dier heerlijkheid al ons lijden dragen en zijn verzekerd, dat, hoe zwaar het lijden ook zij, het in geen aanmerking zelfs komen kan bij de ontzaggelijke heerlijkheid, die ons wacht. Dan leeren wij verstaan, dat de smart noodig is om de verlossing (e waardeeren en het lijden eene voorbereiding lot de volle genieting der heerlijkheid.

Wij moeten door vele verdrukkingen ingaan in het koninkrijk Gods. Maar de volle ontplooiing van dat koninkrijk en de volkomene heerlijkheid er van zullen wij ook genieten, indien wij hier beneden met Christus verdragen en lijden. Dan wordt het lijden dezes legen woo rdi gen tijds, van welken aard het ook zij en hoe zwaar het ons ook trelfe, ons een middel om vaster de hand te houden van Hem, die in al onze benauwdheden mede benauwd is, en troost en kracht te zoeken alleen bij dien Heiland, wiens genade ons steeds genoeg zal zijn. Dan worden wij losser van de aarde en het aardsche en leeren hij toeneming te wandelen in het geloof, als vreemdelingen en bijwoners hier beneden, die een eeuwig huis in de hemelen hebben.

Ons aardsche huls dezes tabernakels is zwak en bouwvallig, en welhaast wordt het verbroken. Het wonen er in gi-tat gepaard mei veel smart, met veel strijd, met veel zelf-verlocchening. Maar als wij ons eeuwig huis in de hemelen betrekken, dan is alle leed geleden en vergeten, de overwinning behaald en de heerlijkheid verkregen. Met de gedurige bede om kracht tot volharding, zij ons oog steeds op dien Heiland, die ons, indien wij verdragen, eens zal doen deelen in zijne heerlijkheid. Als wij dat gelooven, door 't geloof daarvan verzekerd zijn, dan verstaan wij Paulus' woord, dat hel lijden dezes tegenwoordigen tijds niet Ie waardeeren is tegen de heerheid, die aan ons zal geopenbaard worden.

1'anlns verkeerde in onzekerheid. Hij werd van twee gedrongen. In zijn hart was eene begeerte en in de gemeente was eene behoefte. Het leven was hem Christus. Zonder dezen Heiland was het leven hem niets, was er geen leven in hem; heel zijn leven was uit Christus en ging naai' Christus uit en in Christus op. Hij was de inhoud van zijn leven. Naar de volkomen eenheid met Hem, naar het volle genieten van Hem, door geen zonde meer gestoord, verlangde hij. Het sterven zou hem dus gewin zijn; en daarom had hij eene Legeerte om ontbonden te worden en met Christus te zijn, want dat was zeer verre het beste. Maar in het vleesch te blijven was noodiger om der gemeente wil, die, naar den mensch gesproken, hem nog zoo noo-dig had. Welke van die beide moest nu het zwaarste wegen, zijne eigene begeerte ot do behoefte der gemeente? Dat wist hij niet. En daarom zegt bij: Wat ik verkiezen zal, weet i'lt; niet. Ook in dit woord blijkt het, dat de apostel waarlijk een discipel was, die zich naar zijn Meester zocht te vormen. Jezus heeft nooit gevraagd naar wat Hem het liefste, het gemakkelijkste, het begeerlijkste was. Hij heett zich zeiven verloochend, zich zeiven ten olier gegeven, om aan den nood der zondaren te gemoet te komen en hen te redden en te zegenen. En Paulus, die van zijn Heer zelfverloochening geleerd heeft, zegt niet: mijne begeerte, die ik ten volle voor God verantwoorden kan, die zelfs tot verheerlijking van Hem dient, weegt zwaarder dan de behoefte van anderen. Neen, hij is bereid zijne begeerte op te geven, indien daarmede de gemeente en in haar zijn Heer en Meester door hein gediend kan worden. En gelijk Christus eenmaal bad: Mijn Vader, indien het mogelijk is, laat deze drinkbeker van mij voorbijgaan; doch niet gelijk ik wil, maar gelijk Gij wilt; uw wil geschiede; â zoo laat Paulus ook alles aan zijn God over, als hij zegt: wat ik verkiezen zal, weet ik niet; waarmede hij zich zeiven en de gemeen te stelt in de handen van Hem, wiens wil wijs en heilig en goed is. Ja hij geeft ten slotte zijne tegenwoordige begeerte

geheel prijs, als hij, ziende op den nood der gemeente en de eere zoekende van het Hoofd der gemeente, met de blij moedigheid des geloofs verklaart: En dit vertrouw en weet ik, dat ik zal blijven, en met n allen zal verblijven tot uwe bevordering en blijdschap des geloofs; opdat uw roem in Cliristus Jezus overvloedig zij aan mij, door mijne tegenwoordigheid wederom bij u.

Zijn wij ook bereid onze begeerten op te offeren, als wij daardoor anderen dienen kunnen? Hebben wij ook reeds van Christus geleerd, ons zeiven te verloochenen en al onze vvenschen en begeerten in Gods hand te stellen en ons in alles aan Hem over te geven, vertrouwende, dat Hij alles wÃ¨l z:d maken? Beproeven wij ook heden daarin ons zeiven! Hetgeen in Christus was en wat in Paulus openbaar werd, zal ons niet geheel vreemd zijn, indien ook wij het den apostel door het geloof kunnen nazeggen : Met leven is mij Christus.

Jezus is ons niet alleen een voorbeeld, maar toch ook een voorbeeld. Hij is onze Verlosser en Zaligmaker, maar dat is Hij niet, als wij zijn voorbeeld niet willen volgen. Hij verlost ons van de macht der zonde en leert ons door zijn eigen voorbeeld, hoe wij in den strijd tegen de zonde ons hebben te houden en boe wij door ons leven den Vader kunnen verheerlijken. Willen wij nu zijn voorbeeld, dat Hij ons geeft in alle dingen, niet navolgen, dan bewijzen wij daardoor, dat wij Hein niet erkennen als onzen Leidsman en Heer, dat wij het niet willen wagen met Hem, dat ons hart niet is veranderd door zijnen Geest. Maar weten wij daarentegen, dat Hij ons door zijn bloed verlost heeft en ons heiligt door zijnen Geest, dun is het onze begeerte in zijne gemeenschap te zijn, steeds dicht bij Mem te blijven, getrouw Hem te volgen en volijverig'te doen wat Hij van ons

eischt. Dan is het ons eene behoefte des harten, des Vaders groote liefde, die ons in Christus bewezen is, te prijzen door in ons doen en laten den Vader te verheerlijken en naar liet voorbeeld van Christus in het doen van 's Vaders wil onze spijze le vinden. Wij moeten alzoo wandelen, gelijk Hij gewandeld heeft. Hij zelf trekt ons tot zich en sterkt ons om zijn voorbeeld te volgen. Verzetten wij ons toch niet tegen Hem, maar zij het steeds de betuiging van ons hart:

Volgen wij zoo in alles het voorbeeld na, dat Hij ons geeft. Ook wij moeten, evenals Hij, vertrouwen op zijnen en onzen Vader, die in de hemelen is, en gewillig ons overgeven tot zijnen wil. Do liefde, die Hij openbaarde iu zijn leven, de liefde tot God en tot de rnensehen, worde ook in ons gezien. De zelfverloochening en zelfopoffering, die Hij getoond heeft tot zelfs in den dood des kruises, wordt ook van ons gevraagd. Het gebed, waarin Hij de gemeenschap zijns Vaders zocht en waardoor Hij zich sterkte, zij ook de ademtocht onzer ziel en de kracht, van ons leven. Zijn ontfermend mededoogen, steeds aan zondaren bewezen, moet ook ons een prikkel zijn om, gelijk Hij, het verlorene le zoeken en het kranke le genezen en te steunen wat dreigt le vallen, li ij heeft ons een voorbeeld gegeven. En om dat voorbeeld te volgen, heeft Hij ons verlost. En hij het volgen daarvan wil Hij ons de kracht instorten. O dat wij Hem niet loslaten, maar zijn onmisbaarheid voelende, gedurig Hem vragen:

'2 Cor. 5; 21. Want dien, die (jeenc zonde i/ckend heefl, heeft Hij zonde voor ons yemaakt, opdal wij zouden worden rech i raar dig heid Gods in Hem.

Wij worden ook lieden weer bepaald hij het lijden van Christus. Als de lijdende Heer wordt Hij ons voor oogengesteld door de prediking, die wij vandaag in Cods huis weer zullen mogen hooren. En de vraag doen wij ons weer opnieuw: \Vaar-om moest Hij dit alles lijden? Hij had toch geene zonde gekend noch gedaan en in zijn mond werd nooit eenig bedrog gevonden. Hij was de gezondene des Vaders, mei dien Vader Ã©Ã©n, en in bet doen van 's Vaders wil had lii.i op aarde steeds zijne spijze gezocht en gevonden. Waarom dan werd Hij, de heilige des Heeren, overgegeven tot het lijden des doods: waarom omgaven de angsten der hel Hem en werd Hij van zijnen Vader verlaten ? Kon de gerechtigheid Gods dien smaad over Hem dulden; dat leed, waarin Hij kwam, over Hem brengen?

Do apostel Paulus geeft ons bet. antwoord, als hij zegt: Dien, die geene zonde gekend heeft, beeft God zonde vooi'ons gemaakt. God beeft Hem, wien alle zonde, alle afwijking van God vreemd was, sremaakt tot draser van de zonden der waereld, opdat Hij in zijn

lichaam die zonden verzoenen zou. En als verpersoonlijking van de zonde moest Hij nu alles dragen en lijden, wat vrucht der zonde is: den dood en bovenal de verlating van God; zoodat Hij ook in betgeen Hij leed en droeg, den loon der zonde ontving om dien van ons Ie kunnen wegnemen. Want God heeft Hem zonde gemaakt coor ons. lot ons behoud, npdat wij zouden worden rechtvaardigheid Gods in Hem. En daarom, wie nu zijn offer geloovig aanneemt, Hem erkent als den drager zijner zonde, diens zonden zijn weggenomen, diens zonde ziet God niet meer aan, die is geworden, door hetgeen de Christus leed, gerechtigheid Gods, voor God volkomen rechtvaardig. Maar die is dat alleen geworden in Hem, in zijne gemeenschap. Buiten Hem is de menscb zonde. Maar in Hem, die voor ons zonde gemaakt werd, zijn wij geen zonde meer, maar rechtvaardigheid Gods.

De lijdende Christus, die voor ons staat, roept door zijn lijden ons toe: Ik werd zonde gemaakt voor u. Nemen wij dat aan? Willen wij dat ootmoedig gelooven? Erkennen wij, met dank aan Hem: Heere Jezus, gij hebt daardoor al mijne zonden weggenomen!? Dan zijn wij ook verzekerd, dat Hij onze gerechtigheid is en dat wij in Hem rechtvaardigheid Gods zijn geworden. Maar zoo willen wij dan ook in Hem blijven, opdat wij in-gerechtigheid en beiligmaking voor God mogen leven.

1 Job. 1 : 7/-. Het bloed van Jezus Christus, zijnen Zoon, reinigt ons van alle zonde.

Dat is bet evangelie, ons toeklinkende van het kruis van Golgotha, waaraan de Zone Gods liet olfer voor onze zonden gebracht beeft in de overgave'van zich zei ven, maar waaraan Hij dan ook het handschrift onzer zonden, dat tegen ons was, beeft uitgewiscbl. Gode zij dank, dat ook wij dit evangelie booren mogen, dal er eene eeuwige verzoening teweeg is gebracht; en zalig wij, als wij, het geloovig aannemende, in onze ziel verzekerd zijn, dat bel bloed van Jezus Christus, den Zone Gods, ook ons reinigt van alle zonde.

Is dat waarlijk de ervaring van onze ziel? Zijn wij tot de erkentenis gekomen, dat wij reinigiirg van de zonde noodig hebben, omdat de zonde ons liiiiteii Gods gemeenschap bant en wij zelve de verlossing, die 'wij behoeven, niet tol stand kunnen brengen? Zijn wij met al den last onzer zonde gevlucht naar Golgotha's kruis, om van Hem, die gekomen is om te zoeken en zalig te maken wat verloren is en die den vloek der zonde draagt in zijn lichaam, het woord der vertroosting te hooien: weest welgemoed, uwe zonden zijn u vergeven? Hebben wij dal woord aangenomen, en geloovig erkend, dat zijn ollerande ook voor ons is geschied, vast vertrouwend dal door zijn bloed alleen de reinig-

making onzer zonden teweeg' is gebracht? Dan genieten wij den troost, die van het kruis ons toevloeit; dan kennen wij de vergeving, waarvan het ons spreekt: dan is de liefde des Vaders, die spreekt uit de overgave van zijnen Zoon, ons een zeker onderpand, dat in zijne gemeenschap onze zaligheid is.

Maar dan moet liet ook in ons openbaar worden, dat liet evangelie eene kracht Gods tot zaligheid is, dat het bloed van Jezus Christus ons waarlijk reinigt van alle zonde. Piein geworden, mogen wij niet weer de bezoedelende gemeenschap met de zonde opzoeken, maai' wij hebben haar te vlieden, waar en zoo dikwijls zij zich verlokkend of' dreigend aan ons voordoet. Van alle zonde gereinigd, zullen wij aller zonde vijand zijn entegen elke verleiding, die tot welke zonde ook ons trekt, strijden in de kracht des Heeren. En onze strijd zal niet te vergeefs zijn. Hij die zich overgaf, die zijn bloed stortte om ons van alle zonde te reinigen, is onze getrouwe Heiland, die bij ons blijven wil, opdat wij rein blijven, die ons heiligt door zijnen Geest, opdat wij zijnen en onzen Vader verheerlijken. God geve, dat dit van dag tot dag meer bij ons openbaar worde.

'2 Tim. 2 : I I 13. DU is een yetrouw woord, namelijk indien wij mei Hem yestorven zijn. zoo zullen wij ook mei firm leven; indien wij verdrayen; wij zullen ook met Hem heerschen; indien wij Hem verloochenen, Hij zal ons ook verloochenen; indien u-ij ontrouw zijn. Hij hlijfl yetrouw; Hij kan zich zclven niet verloochenen.

Er zijn onder de woorden van menschen zoovele, die wij niet yetrouwe woorden kunnen noemen. Er worden zoovele woorden gesproken, die enkel dienen om de gedachten te verbergen, en zoovele andere, die gedachteloos over de lippen komen. Zoovele woorden zijn door en door leugenachtig, al worden zij mis-

schien zoo ook niet bedoeld, geen vertrouwen wekkende of het vertrouwen beschamende. Ja, welker menschen woord is altijd getrouw, zoorlat wij er staat op kunnen maken als op eon rots, die niet wankelen kan! Ach. elke inensch is leugenachtig. Maar . . . God is waarachtig en zijn woord is getrouw, vast, onwankelbaar, vertrouwen wekkend en nooit het vertrouwen beschamend. Op Gods woord kunnen wij altijd aan, op ieder woord van Hem, van welken aard het ook zij ; al wat uit zijnen mond gaat is eeuwige waarheid.

Wat de Apostel in onze dagtext ons hooren laat, is ook een woord Gods, omdat liet betrekking heeft op onze zaligheid en ills zoodanig door (Vod den Apostel te spreken gegeven is. Maar, als dan alle wooi d Gods getrouw is, waarom zegt Pan his dan hier juist met zooveel nadruk: dit is een getrouw woord? Na-luurlijk niet, om daarmede iets af te doen van hel getrouwe van eenig ander woord, door God zeiven of van zijnentwege en op zijn last gesproken. Als een prediker zijnen hoorders eene bepaalde waarheid zeer op het hart wil binden on die inleidt bijv. met de woorden: Â«let liier wel opquot;, dan wil Mj daarmede niet zeggen, dat men op al het andere, dat hij gezegd heeft of nog zeggen zal, niet behoeft te letten. Welnu, Paulus wil op hetgeen hij in Gods naam te zeggen heeft een bijzonderen nadruk leggen; hij wil de liooge beteekenis, die hij zelf ervaart, van liet woord dat hij gaat zeggen, duidelijk laten voelen.'t Is alsof hij Timotheus waarschuwen wil: Denk er toch wel om, het komt erop aan, daarop kunt gij staat maken, het komt er boven alles op aan, hoe gij staat tegenover Christus; hiervan hangt alles voor u af: indien gij Ã©Ã©n blijft met Christus, dan zult gij in alles, bier en hiernamaals, daarvan den zegen genieten; maar wie van llom scheidt, dien zal alles ontbreken. Wat Christus is, dat is Hij eeuwig; Hij kan zich zei-ven niet verloochenen.

Ook voor ons is dit een getrouw woord, waarop wij aan kunnen, waarmede wij rekenen moeten. Vragen wij ons ook heden met allen ernst af: hoe wij staan tegenover Christus? Of wij met Hem gestorven zijn, ot wij met Hein leven, of wij mei Mem verdragen? Of wij er gewis van zijn, dat wij deelen zullen in zijne heerlijkheid?

'2 Tim. '2- 11. Indien wij met Hem (jeslorveu zijn, zoo zullen wij ook met Hem leven.

Wie met Christus leven wil, moet met Hem gestorven zijn. Het leven van Christus, den Heilige des Heeren, en dat van den natuurlijken mensch, die van God afviel, is van geheel verschillenden aard en kan niet samengaan. Het leven van Christus is een leven uit God en voor God, onderhouden en gesterkt door het doen van Gods wil als door een geestelijke spijze; het leven van den mensch is van nature een leven in de zonde en voor zich zalven, een bedenken des vleesches, zich openbarende in vijandschap tegen God. Zal dus de mensch met Christus leven, zijn leven aannemen en in zich openbaren, dan moet hij zich zeiven afsterven, dan moet hij ophouden zijn oude leven, het leven der zonde en der zelfzucht, te leven. Dat is niet gemakkelijk. Uit ons zeiven kunnen wij dat niet. Van ons zeiven willen wij dat niet. Tegen dat sterven zien wij op; het leven van ons zeiven begeeren wij niet op te geven. Er moet, zullen wij ons zeiven afsterven en ophouden voor de zonde te leven, zooveel losgelaten worden, waaraan wij ons met sterke banden gebonden voelen. Het leven in ons moet losgemaakt worden. Ln daarom: wij moeten sterven mei Christus, in zijne gemeenschap ons leven alleggen, door zijne kracht in den dood gedreven worden, of anders sterven wij nooit. Een mensch zonder Christus heeft zijn eigen leven te liet en wil het niet verliezen. En toch, alleen wie zijn leven zal willen verliezen, die zal het behouden.

Maai' indien wij met Christus gestorven zijn, zoo zullen wij ook met Hem leven. Dan wordt zijn leven het onze. En welk een leven is dat! Een leven, vrij en blij, gezond en krachtig. Want Christus is een volkomen Zaligmaker. Hij deelt zijn leven ons mede in volheid. Hij laat ons niet sterven aan ons zeiven, om ons dan in zijne gemeenschap een kwijnend, ziekelij k leven voort te laten slepen. Neen, Hij geeft den zijnen het eeuwige

leven. Hij spreekt tot hen; Ik leef en gij zult leven ; gij zult niet sterven in eeuwigheid. Houden wij ons daaraan vast. Dit is een getrouw woord : Indien wij met Hem gestorven zijn, zoo zullen wij ook met Hem leven. Niets of niemand zal ons scheiden van Hem.

Leven wij met Hem ? Ja, indien wij met Hem gestorven zijn, indien wij het weten: Ik leef, doch niet meer ik, maar Christus leeft in mij. Zij het dan ook onze spijze, des Vaders wil te doen en door een werkzaam leven â want al wat leeft moet werken, â Hem te verheerlijken, die uit den dood ons heeft overgebracht in het leven.

Het leven met Christus is een leven van zelfverloochening. Niet ons gemak, maar het doen van Gods wil moet ons zoeken zijn. Niet onze lust, maar het volgen van Christus moet ons het hoogste wezen. Niet onze oer na te jagen, maar een eere van Christus te zijn, zij ons doel. En daarom moet er door hem, die met Christus leeft, veel verdragen worden, gelijk ook Christus het kruis heeft verdragen en de schande veracht. Maar dit is dan ook een getrouw woord: indien wij met Hem verdragen, wij zullen ook met Hem heerschen, met Hem, die nu gezeten is aan de rechterhand Gods in den hemel.

Zoolang het dag was, heeft de Heer gewerkt en de moeite van den arbeid heeft Hij verdragen, werkende het werk, dat de Vader Hem te doen had gegeven. Ook in dezen moeten wij met Hem verdragen. Al onze arbeid zij tot verheerlijking Gods. Al wat God ons te doen geeft, worde gewillig en getrouw gedaan.

O er is rondom ons en in ons soms zoo veel, dat van den arbeid ons aftrekt; en wederom is er zooveel, dat onder den arbeid ons afmat. Wij zien tegen de moeite van den arbeid soms zoo op. Verdragen wij dal met Christus, in zijne gemeenschap, door zijne kracht. Geen traagheid bevange ons, geen moedeloosheid over-valle ons, maar geven wij acht op de vermaning: zij t standvastig, onbewegelijk, altijd overvloedig in het werk des Heeren, als die weet, dat uw arbeid niet ijdel is in den Heer. Indien wij met Hem verdragen, wij zullen ook met Hem heerschen.

Christus is in alles verzocht, doch zonder zonde. Hij heeft de verzoeking verdragen en overwonnen. Ook tot ons komt de verzoeking der zonde, van alle kanten, in alletlei \oimen. Dc verzoeking om ontrouw te worden aan onze belijdenis, om door ons gedrag den naam des Heeren schande aan le doen, om toe te geven aan de lusten van ons hart. Soms kan die verzoeking zwaar zijn. Wie aan haar toegeeft, wijkt van Christus af. Maar wie bij Hem blijft, zal met Hem de verzoeking verdragen en overwinnen. En indien wij verdragen, wij zullen ook met Hem heerschen.

Het kruis der schande heeft Christus verdragen. Hij is gesmaad, vervolgd, gedood. Maar Hij heeft een naam ontvangen boven allen naam. Worden ook wij gesmaad om Christus' wil? Hoort wat Hijzelf ons verzekert: Zalig zijt gij, indien u de men-schen smaden en vervolgen en liegende alle kwaad tegen u spreken om mijnentwil; verblijdt en verheugt u, want uw loon is groot in de hemelen. Voorwaar, dit is een getrouw woord: indien wij met Hem verdragen, wij zullen ook met Hem heerschen.

2 Tim. 2 ; [21), 13. Indien wij Hem verloochenen. Hij zal ons ook verloochenen; indien wij ontrouw zijn, Hij blijft (jetrouw; Hij kan zich zeiven niet verloochenen.

In Christus is voor den getrouwen dienstknecht loven en zaligheid, kracht en heerschappij; maar wie ontrouw is, geniet van dit alles niets, omdat hij door zijne ontrouw zich zeiven bant builen de gemeenschap van Christus en daardoor zich verwijdert van de bron aller geestelijke zegeningen. Ook dit laatste houdt de apostel Timotheus en ook ons voor met allen nadruk. Dil is een getrouw woord; Indien wij Mem verloochenen. Hij zal ons ook verloochenen. AVie Hem niet kennen wil, dien kan Hij ook niet kennen. De Heer biedt zich aan allen aan als de Heiland, maar Hij driitgl zich aan niemand op. Het leven in zijne gemeenschap is alleen mogelijk, maar dan ook onuitsprekelijk zalig, als het welbewust en vrijwillig gekozen wordt. Wat iemand opgedrongen is, kan hem niet gelukkig maken. Met ous gansche hart moeten wij dus den Heer begeeren, met al wat in ons is Hem aanhangen, met getrouwheid bij Hem blijven, zullen wij genieten de geestelijke zegeningen, die in onuitputtidijke volheid bij Hem zijn om ze ons te doen genieten. Maar indien wij ontrouw zijn, Hem verloochenen. Hem verlaten, dan ervaren wij niets van zijn heil. Immers Hij blijft getrouw. Hij blijft dezelfde, Hij kan zich zeiven niet verloochenen. Hij kan niet anders worden dan Hij is: een Heiland voor allen, die Hem als Heiland begeeren, maar voor hen ook alleen.

Wij zijn zoo gewoon, de trouw des Heeren en de waarheid, dat Hij zich zei ven niet verloochenen kan, te beschouwen als een troost. Welnu, dat mag ook. Maar wij mogen niet vergeten, dat er ook eene keerzijde is. Die trouw en die onveranderlijkheid des Heeren dienen ook ter vermaning en ter waarschuwing. De apostel wil zeggen: bedenk liet wel, als gij u afwendt van den Heer en ontrouw wordt en Hem verloochent, dat gij daardoor de gemeenschap met Hem afsnijdt; en meen nu niet, dat Hij hot zÃ³Ã³ nauw niet nemen zal, dat Hij u toch nog wel aan zal

nemen. Neen, ontrouw aan Hem, verloochening van Hem is verwerping van Gods liefde, verwerping van God zeiven. En wie God verwerpt, kan aan den Zone Gods, wiens spijze het was des Vaders wil te doen, geen deel hebben.

Nemen wij deze waarschuwing ter harte. Hebben wij Hem verloochend, waren wij ontrouw, dat wij dan, ootmoedig schuld belijdende, tot den Heer gaan, die voor eiken waarachtig berouwhebbende, een getrouwe en genadige Heiland is. Zonder Hem zijn wij dood en aan allerhande ellende onderworpen; in Hem en met

Hem hebben wij het leven en de zaligheid en zijn wij verzekerd van de eeuwige heerlijkheid.

Hoe geheel anders dan wij zijn is God toch. Wij vergelden zoo vaak iemand kwaad voor kwaad, en Hij doet ons niet naar onze zonden. Dat hebben wij allen toch wel ondervonden en wij ondervinden het nog eiken dag. Hoe diep treurig zou het er met ons uitzien, als Hij ons eens deed naar onze zonden, als Hij ons eens strafte naar onze verdiensten en ons geen enkelen zegen schonk, dien wij ons niet waardig hadden gemaakt. Ach, dan zouden wij niet Ã©Ã©n zegen meer ontvangen, want wij hebben alles verbeurd; dan zou zijne straffende hand eiken dag zwaar op ons drukken, want wij hebben tegen Hem gezondigd en maken onze schuld dagelijks grooter; dan zouden wij geen oogenbhk zijne zaligende gemeenschap kunnen genieten, want, wat gemeenschap heeft bet onreine met den Heilige.

Maar Hij doet ons niet naar onze zonden en vergeldt ons niet naar onze ongerechtigheden. lederen morgen zijn zijne goedertierenheden weer nieuw en eiken avond hebben wij weer overvloedige stof om zijne liefde en genade te roemen. En als wij dan 's avonds tot ons zeiven inkeeren en des Heeren zegeningen

ons voor den geest stellen en daarbij gedenken aan onze zonden, waardoor wij Hem dien dag bedroefden, ziet ilan moeten ook wij ootmoedig stamelen; Heere, Gij doet ons niet naar onze zonden, want Â«schoon wij de starren tellen konden, uw gunstbewijzen telt niet een ! Wij, wij vermeerdren onze zonden, maar flij uw goedertierenlieÃ¨n.Â» En als de morgen van een nieuwen dag ,veer voor ons aanbreekt, dan gaan wij in goed vertrouwen weer tot onzen arbeid en wacbten gemoedigd af al wat de Heer over ons gelieft te beschikken, want wij weten: al wat God doet, is welgedaan, en, hoe moeielijk misschien ook onze weg zal zijn en hoe zwaar de last, die ons drukken zal, toch doel Hij ons niet naar onze zonden.

Neen, Hij doet ons niet naar onze zonden, want al onze zonden neemt Hij weg, ze ons vergevende in Christus, die eene verzoening is voor onze zonden. Geven wij ons dan over aan den Heer; en, wie van Hem afdwaalde, keere weder tot Hem, die gaarne vergeeft.

Jezus houdt weenende zijn intocht in Jeruzalem, dat Hem juichende ontvangt. De Hosannah's, die geroepen worden als Hij komt, brengen de stem van zijn hart niet tot zwijgen, en de geestdrift, die te lezen is op het aangezicht zijner discipelen, sluit zijn oog niet voor het wee, dat Jeruzalem dreigt. Immers de rechtvaardige Koning, die tot Zions dochter komt, arm en rijdende op een ezel en op een veulen, een jong der ezelinnen, Hij is een Heiland (Zach. 9: 9), die zich ontfermt over het ellendige en in zijne ontferming, weenende over de verharding in de zonde, nog redden wil tot op den laatsten oogenblik toe. Ach, Jeruzalem heeft in dien dag niet meer willen bekennen wat tot baren vrede

diende; door de zonde was het voor hare oogen verborgen; en de hosannah-jnhel is veranderd in den kreet; Kruist Hem! tei wijl men niet wilde dat Hij koning over hen zou zijn, die thans, als de Koning, komende in den naam des Moeren, wordt gezegend.

De weenende Heiland zoekt Jeruzalem s behoud, zoekt nog het behoud van eiken zondaar. Die tranen, geschreid om dei-zoude wil, roepen lol bekeering, tot het bekennen van hetgeen tot den vrede dient. Zij doen ons een blik slaan in hel medelijdende hart van den Hoogepriester der nieuwe bedeeling, zij laten ons lezen op zijn aangezicht de zelfverloochenende, de zich zeiven olterende liefde van den Heiland der waereld. Hebben die tranen ons reeds geroerd, niet tot een oppervlakkig medelijden, maar tot de erkenning der onvergelijkelijke liefde des Heeren . De Koning, weenende over zijne zich verhaidende ondeidanen, is ook onze Koning. Wee dengene, die Hem verwerpt, die dooi zijne liefde zich niet laat redden, die hel lijden zijner ziel niet

Mare. 14: lo. En de ovet-priesters en de schriftgeleerden zochten, hoe zij Hem met listigheid vangen en dood.cn zouden.

Zoover was het dus reeds gekomen met de vijandschap der overpriesters en schriftgeleerden tegen Jezus, dat zij Hem vangen en dooden wilden. Ln zoo diep was die vijandschap gedrongen in hun hart, dat zij zich door niets lieten weerhouden in hun pogen. Wel wisten zij, dat Jezus vele vrienden had onder

het volk, vooral onder degenen, die uil Galilea kwamen tot het feest; wel vreesden zij daarom, dat er oproer zou ontstaan onder de menigte, als Jezus gevangen genomen werd. Maar in plaats van zich daardoor te laten weerhouden van hun boos opzet, besloten zij tot listigheid hunne toevlucht te nemen, want â Jezus vangen en dooden, dat wilden zij met al wat in hen was.

En zoover moest het ook komen met hunne vijandschap tegen den Heer. Hunne innerlijke onwaarheid werd door zijne waarheid geoordeeld, bunne ontrouw aan den Meer door zijn doen van den wil Desgenen, die Hem gezonden had. Zij voelden, dat Hij ver boven hen. stond en, of zij quot;I wilden of niet, zij moesten erkennen, dat Hij ook voor ben stond met den eisch der bekeering. Hun hart verzette zich, evenals ieder menschenhart, tegen dien eisch; hun hoogmoed kwam er tegen op, dat zij, de leidslieden des volks, zich zouden laten leiden door dezen âGalileÃ«rquot;, die niet gevormd was in de scholen der rabbijnen; dat zij zich op gelijken lijn zouden stellen niet alleen met die gansche schare, die de wet niet wist, maar ook met de tollenaren en zondaren, die door Hem werden ontvangen en met wie Hij at. En zoo stonden zij, gelijk ieder mensch, tol wien het woord der waarheid komt, aan wien Christus als âde waarheidquot; zich openbaart, voor deze keuze: bekeering van het kwaad of volharding maar dan ook verharding en dientengevolge toeneming in het kwaad.

Omdat zij het eerste niet wilden, omdat zij door Christus zich niet wilden laten vernieuwen en leiden, moesten zij tot het tweede komen. En de vijandschap tegen den Heer, op allerlei wijze getoond, nooit in hun gemoed bestreden, nam noodwendig toe naarmate Christus meer en meer openbaar werd, en kwam, krachtens baren aard toenemende, noodzakelijk tot dit uiterste, dat zij Hem zochten te vangen en te dooden.

En toch baatte die vijandschap en het plan, dat daaruit geboren werd, hun niets. Schijnhaar wel, want zij hebben den Heer gevangen en aan het kruis gehecht en gedood. Kn toch is hun doel niet bereikt. Zij hebben zijn naam niet kunnen uitroeien, zijn werk niel kunnen vernietigen. Integendeel: zijn naam, door hen tot een vloek gesteld, is als de eenige naam ter behoudenis velen ten zegen geworden en in zijn sterven heeft Hij zijn werk

volbracht, de verlossing der waereld, de volkomene verzoening van zondaren met God.

De vijandschap tegen den Christus vermag ten slotte niets. Zij is slechts een middel mee ter volvoering van den raad Gods. Zij doodt den eeuwig levenden Christus niet. Maar doodend is zij voor den zondaar, die haar koestert. Christus is gekomen om de werken des duivels te verbreken, die vijandschap dus ook; Hij, die liet leven is, wil den zondaar redden van den eeuwigen dood, die van die vijandschap de wrange vrucht is. Laat uwe vijandschap dooden door Hem en Hij zelf zal leven in u.

Een hart, waaruit zulke woorden voortkomen, moet al zeer koud zijn. Zoo te spreken, zoo te onderhandelen over Jezus, zoo Hem te verhandelen tegen geld, dat is wel iets vreeselijks. En dat deed Judas, een der discipelen van Jezus; dat deed hij, nadat hij pas gezien had, hoe een hart zoo warm voor Jezus gloeien kon, dat liet eenc zeer groote geldsom als niets achtte, om Hem, dien het liefhad, te zalven.

Liefde tot Jezus en liefde tot het geld; die tegenstelling merken wij op bij Maria en Judas. De liefde tot Jezus maakt los van het geld; de liefde tot het geld daarentegen maakt los van Jezus.

Maria had Jezus lief, een levende persoonlijkheid, den persoon bij uitnemendheid, die haar verkwikte, vertroostte, versterkte. Geen wonder, dat haar hart warm was en aan Jezus zich hechtte.

reiking van zelfzuchtige bedoelingen. Geen wonder dat zijn hart kond was en aan Jezus geen behoefte gevoelde.

En Maria's warmte deed zijne kilheid toenemen; haar losheid van het geld deed zijne liefde tot het geld meer lol openbaring komen. ,

Waarom zijn die driehonderd penningen weggewerpen aan zalf; waarom zijn ze niet liever den armen gegeven? Ware dat geschied, dan zonden zij gekomen zijn in de gemeenschappelijke beurs der discipelen. En Judas, die deze beurs beheerde en die een dief was, zou van die driehonderd penningen zich een deel hebben toegeÃ«igend.

Nu ontging dat deel hem. Dat is jammer. Want hij dorst naar geld. Is er dan niet een ander middel om geld te krijgen? Ja, Hij weet, dat de overpriesters Jezus zoeken te vangen, omdat zij Hem haten. En â iemand, die het geld liefheeft, kan in den regel goed rekenen â Judas rekent, dat zij er wel iets voor over zullen hebben, als zij aan hun haat kunnen voldoen. Van hen zal hij dus geld kunnen krijgen. En hij gaat en vraagt: wat wilt gij mij geven en ik zal Hem u overleveren?

Daartoe heeft hem de geldgierigheid gebracht! En tot verraad aan Jezus brengt de geldgierigheid nog menigeen. Er is geen gevaarlijker zonde dan deze. Zij maakt het hart koud voor alle betere gevoelens; zij verstompt het geweten; zij doodt de liefde, omdat zij de zelfzucht in haar gevaarlijksten vorm koestert en kweekt.

Waar liefde tot Jezus is in het hart, daar kan geen liefde tot het geld zijn. Ach, wat is al 't goud der aarde, zoo gij niet dien rijkdom hebt, dien Jezus u geeft in zijne gemeenschap? Hebt Hem lief, ongeveinsd! Hij heeft u liefgehad, toen Hij stierf aan het kruis cn nog heeft Hij u lief. Deze lijdensweken prediken u die liefde.

En Judas' woord doe ons inkeeren tol ons zeiven. Al is het ook geen liefde tot het geld, is er dan toch soms niet iets anders, dat ons hart koud maakt en van Jezus aftrekt? Al wat wij liefhebben boven Hem is gevaarlijk voor ons, kan er ons toe brengen Hem los te laten. Sta dan de lijdende Heiland voor ons en. de liefde van Hem wekke telkens op nieuw onze liefde en doe ons sterven aan alles, wat onze ziel tot schade zou zijn, al

zou het voor ons vleesch ook aangenaam wezen en ononlbeer-lijk schijnen. Wie Jezus heeft, heeft alles wat hij behoeft, voor tijd en eeuwigheid.

Joh. '13 ; -12. Als Hij Imnnc voelen yewasschen en zijne hl cederen genomen had, zal Hij wederom aan en zeidc lol hen: Verstml (jij, wal ik ttlieden i/edaan heb ?

In de Grieksche kerk bestaat nog altijd de gewoonte, dat op den Goeden Vrijdag lt;le l)isscbop de voeten wasciit van twaalf priesters uit zijn bisdom. Nadat het evangelie der voetwasscbing gelezen is, staat de bisscbop op, ontdoe! zich van zijn bisschoppelijk gewaad, omgordt zich met een doek en wascht geknield van eiken priester Ã©Ã©n voet. Als de voet van den laatsten priester gewasschen zal worden, zegt deze, evenals Petrus: Â«Heer, zoudt gij mij de voeten wasschen'?quot; en de bisscbop antwoordt met de woorden des Heeren: Â«Indien ik u niet wassche, gij hebt geen deel met mij!quot; om, als daarna do laatste voet gewasschen is, de plechtigheid te besluiten met hetgeen Jezus sprak: âVerstaat gij wat ik ulieden gedaan heb? Gij beet mij lieer en Meester en gij zegt wel, wan! ik ben bet. Indien dan ik, de Heer en de Meester, uwe voeten gewasschen heb, zoozijt gij ook schuldig, elkanders voeten te wasschen. Want ik heb u een voorbeeld gegeven, opdat, gelijkerwijs ik u gedaan heb, gijlieden ook doet.quot;

Wij weten, dat Jezus niet in letterlijken zin bedoeld beeft, dat wij elkanders voeten zullen wasschen, en wij zouden deze handeling niet gaarne in onze kerken ingevoerd willen zien. Maar moet wat do Heer beeft gedaan in den nacht voor zijn dood. ook ons niet gedurig worden herinnerd; moeten wij bet ons niet steeds weer voor den geest roepen, dat de Heer en de Meester een voorbeeld gaf van dienende liefde, van nederigheid en zelf-

verloochening? En moet de lieer ook ons nog niet onophoudelijk vragen: Verstaat gij, wat ik gedaan heli?

O wij vergeten zoo dikwijls, dat ile Heer de voeten zijner discipelen wiesch. Wij zijn zoo dikwijls dien jongeren geiijk, die, terwijl de Heer gereed stond zich aan de allerdiepste vernedering, aan den dood, over te geven, twistten over de vraag, wie van hen de meeste sciieen te zijn.

Verstaal gij hetgeen ik gedaan heb? vraagt de Heer. En omdat wij zoo rnoeielijk iets vatten, dat ons vernedert, voegt Hij terstond het antwoord er aan toe; Ik heb u een voorbeeld gegeven, opdat, go lij ker wijs ik u gedaan heb, gijlieden ook doet. Maar wij kunnen niet doen wat Hij deed â de minste zijn, ons zeiven vernieligon â zoolang de hoogmoed ons hart nog be-heerscht of' verschalkt. En toch, wij moeten doen gelijkerwijs Hij gedaan heeft, zullen wij deel hehben met Hem; en wij moeten deel hebben met Hem, om vrede te hebben voor onze ziel.

Verstaan wij, wat Hij gedaan heeft, bij de voetwassching, aan het kruis, in heel zijn leven en sterven? Dit beeft Hij gedaan: ons cjediend, ons gediend in zelfverloochening, ons gediend uit liefde, ons gediend om ons te redden van den hoogmoed des harten die van God ons scheidt, om ons te zaligen in het deel hebben met Hem en door Hem met den Vader.

Verstaan wij, wat Mij gedaan heeft en waarom Hij het deed? Laat ons dan ook toonen in ons loven, dat wij het verstaan. Zijn kruis, om onze zonden opgericht, doode onzen hoogmoed. Zijne vernedering ten onzen behoeve veinedere ons, opdat wij doelen mogen in zijne verhooging. Als wij gestorven zijn aan al onzen hoogmoed, aan al ons zondig bogeeren, dan leeft Christus in ons. En als liij in ons leeft, dan is zijn leven ons loven, dan dienen wij door Hom.

Marc, 14 ; 49. En zij hegonne)i bedroefd te worden en de een na den einder tot Hein te zeyijen: \J3en ik het ? en een nndei Ben ik het 9

De droefheid der discipelen is een bewijs hunner liefde. Een van hen, die nu inet den Heer aanzaten aan den Paaschdisch en met Hem aten, zou Hem verraden. Dat zei Jezus zeil en het was hun bekend, dal Hij wist wat in den mensch was. Dus moest het ook wel waar zijn wat Hij zei. Maar wie mocht dat toch wezen7 Zij konden niet fissen, wie uit hun midden tot zulk een laaghartig stuk in slaat zou zijn. Zij hadden op niemand vermoeden en vertrouwden elkander volkomen. Wien bedoelde Jezus d:in toch? Kn ieder begon zich zeiven al Ie vragen; Zou de Heer mij op hel oog hebben'? Maar dat zou toch verschrikkelijk zijn; geen hunner had ook maar een gedachte ooit gehad aan verraad. Zij hadden den Heer immers zÃ³Ã³ lief, dat zij zich het leven zonder Hem niet konden denken, dat zij wel met Hem sterven wilden. En nu misschien gewantrouwd te worden; nu te liggen onder het vermoeden van de ellendigste ontrouw. Zie, daarover waren zij bedroefd, dat smartte hun aan de ziel. Maai dat konden zij ook niet uithouden; het moest openbaar worden, wie de verrader toch was; en de een na den ander \ioegenzij Hem: Ben ik het? en: Ben ik het?

En toch was de verrader in hun midden en ook hij vroeg: Ben ik liet? Doch hij had den Heer dan ook niet lief; hij had het geld lief. En daardoor was zijn hart verhard en kon hij alles doen wat slecht was, ook den Heer verraden, ook huichelen, dat er geen gedachte aan verraad in zijn hart was. Maar die den Heer liefhadden, werden bedroefd.

Wie Jezus lieflieeft wordt reeds bedroefd bij de gedachte, dat zijne liefde niet door den Heer zou worden erkend, dat zij niet echt zou zijn. Maar wie Hem niet liefheeft, kan, met het verraad in 't hart, zelfs nog liefde huichelen. Doch Jezus kent de zijnen; Hij erkent ook hunne liefde. Die Hem niet liefheeft daarentegen, wordt ook als zoodanig openbaar, zelfs al schaart Hij zich

onder zijne discipelen. De eerste vraag zij dus steeds bij ons en bij allen, niet ofwij Jezus belijden en ons uiUjeven voor zijne discipelen, maar: of wij Jezus liefhebben en daarom zijne discipelen zijn.

Mattii. 20 : 30. En als zijden lofzaiuj gezongen hadden, gingen zij uit naar den Olijfberg.

quot;Voor liet laatst had de Heer met zijne jongeren aan don Paasch-disch gezeten. Evenals elk Pascha, zoo was ook dit besloten met het zingen van den gebruikelijken lofzang (Ps. 115â118), die van vernedering sprak maar ook van verhooging; van lijden doch tevens van heerlijkheid; van angst en benauwdheid, maar ook van verlossing en uitredding. Men had het uitgesproken in het lied: Â«Gijlieden, die den Heere vreest, vertrouwt op den Heer, Hij is hunne hulp en hun schild. -â Ik zal den beker dei' verlossingen opnemen, en den naam des Heeren aanroepen. â De Heer is mijne sterkte en mijn psalm, want Hij is mij tot heil geweest.Â» En de geheele inhoud van dezen lofzang was aan het slot nogmaals teruggegeven in die heerlijke woorden, zoo recht toepasselijk na de instelling van het nieuwe verbond: Â«Looft den Heer, want Hij is goed, want zijne goedertierenheid is in der eeuwigheid.Â«

En als zij den lofzang gezongen hadden, gingen zij uit naar den Olijfberg. Naar den Olijfberg, aan den voet waarvan Geth-sÃ©manÃ© lag, waar Jezus zoo bitter zou lijden. Naar GethsÃ©manÃ© dus, waardoor de weg leidde naar Golgotha, waar Hij den dood zou ondergaan. De Heer wist, dat het smartvolst lijden Hem wachtte, dat Hij, zou Hij ten einde toe gehoorzaam zijn, den dood niet kon ontgaan. En toch heeft Hij mede ingestemd met den lofzang, waarmede God geprezen werd.

God lovende, gaat Jezus uit tul zijn laatste lijden. Dat verhoogt, dat heiligt de waarde (n- van. Dat doet uns zien, hoe het lijden van den Zone Gods is tot verheerlijking Gods. Dat zegt tot ons: ZÃ³Ã³ gewillig, zÃ³Ã³ zich zeiven vergetend, heeft de Christus het lijden op zich genomen, om u te kunnen verlossen.

Broeders en zusters! vergeten wij gedurende deze lijdensweken den lofzingenden Christus niet. Die lofzang, dat lijden, de verlossing van zondaren, is ter eere Gods. Hij heeft ons een voor-beeld nagelaten ook hierin, dat al ons denken en doen zij tot Gods verheerlijking. â Vergeten wij nooit dien lofzingenden Christus. Vooral niet in onze smart en onder ons lijden. Alle lijden moet dienen tot heiliging. Alleen als wij geloovig zien op Hem, kunnen ook wij meteen lofzang in 't hart en op de lippen, onze GethsÃ©manÃ©'s betreden en den dood te gemoet gaan. Hij alleen leert ons psalmen zingen in den nacht en doet ons door zijnen Geest verstaan, dat dengenen, die God liefhebben, alle dingen moeten medewerken ten goede.

Mare. 14 : 27Â«. En Jezus zei de tot hen: Gij zult in dezen nacht alten aan mij tjeÃ«njerd worden.

En als zij den lofzang gezongen hadden, na afloop van den Paasch maal lijd sn na de instelling van het Heilig Avondmaal, gingen zij â Jezus en de elve â uit naar de Olijfberg, naar den aan den voet van dien berg gelegen hof GethsÃ©manÃ©. En terwijl zij heengingen, zeide Jezus tot zijne jongeren: Gij zult in dezen nacht allen aan mij geÃ«rgerd worden.

Judas had Hem verlaten, om in de handen zijner vijanden Hem over te leveren. In hem was de duivel gevaren, die hem dreef tot het vuigste verraad. En nu zouden straks ook de an-

fiere discipelen, van wie Jezus wist, dat zij in Hem geloofden en Hem liefhadden, zich van Hem afkeeren, wel voor een wijle slechts, maar !ocli met een daad, die zeer beslist zou zijn. Zij zouden zich aan Mem ergeren, llem vei'loochenen, Honn niet willen kennen, zich aan Hem stooten en zoo vallen.

Dit wist de Meer â want Mij wist, wat in den mensch. wat ook in deze jongeren was, â en dit vervulde Hein mei diepen weemoed. Welk een smart trof zijne ziel. Deze discipelen, wien het gegeven was geweest iets van de heerlijkheid des Vaders in Mem te aanschouwen, zouden Mem verlaten, als van wege den last des lijdens voor de zonden der geheele waereld des Vaders aangezicht voor I tem verborgen zou schijnen. Dan zou zelfs een Petrus niet meer durven belijden: Â«Wij hebben geloofd en bekend, dat gij zijt de Christus, de Zoon des levenden Gods!quot; maar die geloofsroem zou plaats maken voor een lafhartig: ))Ik ken hem niet!quot;' en hij zou zich zeiven vervloeken en onder eede bevestigen, dat hij dan toch waarlijk dien mensch niet kende. Dan zou zelfs een Johannes, die zoo pas nog aanlag aan des Meesters borst, niet meer naasl en achter Hem gaan, maar Mem volgen van verre. En desgelijks zon het allen gaan. En hel woord der profetie zou in vervulling treden: âIk zal den herder slaan en de schapen zullen verstrooid worden.quot;

Menschenvrees, zucht naar levensbehoud, zou bij allen sterker zijn dan de vreeze des Heeren en de behoefte aan de redding hunner zielen. Steunend op zich zeiven en voor eigen welzijn den Meer vergetend, moesten zij vallen en van den Heiland zich afwenden.

Moe zal het Jezus gesmart hebben aan zijne reine ziel, dat de duivel macht ook over hen zou verkrijgen! Wal zal het Hem veel hebben gekosl, hun die ergernis te moeten voorzeggen en Ie weten, dat zij komen vwesl, omdat de jongeren waren, die zij waren.

Nog smart het Hem â want Hij bleet dezelfde â als wij ons ergeren aan Hem. Dat zullen wij doen, als wij op onze eigene kracht bouwen, onze liefde overschatten, ons ik op den voorgrond stellen. Dat doen wij, als wij van Hem ons afkoeren en do zonde plegen. Sta de lijdende, de liefhebbende, de waarschuwende Heiland ons steeds voor den geest. En smarte het ook ons aan de ziel,

uls wij ons ergerden aan Hem. Drijve zijn (Â«eest ons lol \eioot-moediging'. Kn trooste het ons dan; Hij is eene vei zoening \ooi onze zonden.

De goede Herder zorgt voor zijne scliapen. Hij vergeet hen geen oogenhlik. Hij merkt op de gevaren, die tien hedieigen, en bereidt vooruit reeds, wat zij van noode liebben. Dat blijkt uit de woorden van den Heere Jezus, die wij zooeven lazen. Hij heett zijnen jongeren aangezegd, dat zij allen aan Hem geÃ«rgerd zuilen worden. Er is geschreven : âIk zal den herder slaan en de schapen zullen verstrooid worden.quot; Dat voorziet Hij en nochtans stelt Hij zijn leven voor zijne schapen. Ja, Hij loeft altijd voor hen; en nu ook, niettegenstaande de smart, die de gedachte aan liun geei-Ã¼erd worden Hem aandoet, zorgt Hij dat de smart, die daarna

hunne zielen zal vervullen, niet in wanhoop verkeere. Nadat ik zal opgestaan zijn â zegt Hij â zal ik u voorgaan naar Galiiea. Tegen de ontzettende werkelijkheid van zijn dood wil Hij nu reeds hen sterken door de verzekerdheid van zijne opstanding bij li en te wekken. Kn zijn beengaan, zijn liini voorgaan naar Galiiea, waarvan Hij spreekt, is eene noodiging lol velgen en een profetie van de vergeving, die Hij, de in alle dingen verzocbte, zijn aangevochten en overwonnen jongeren geven zal.

Inderdaad, wij hebben een medelijdenden Heiland, die de nooden der zijnen kent en daarin liefdelijk voorziet; die in de droevigste omstandigheden een lichlstraal des eeuwigen levens doet opgaan; die de zonden verzoent en het dwalende schaap opzoekt en terecht brengt om hel te doen deelen in de zegeningen van zijn volbrachte werk. Zullen wij aan Hem ons niet ovei-geven, aan Hem ons niet toevertrouwen met ons geheele hart,

voor ons gansche leven? Hij, die gestorven is, leeft, leeft in alle eeuwigheid. Hij is ons voorgegaan naar den Hernel en zal ons allen tot zich trekken, opdat wij zijn mogen waar Hij is. En uit den .Hernel roept Mij ons toe: Ik hen nog altijd dezelfde: uw medelijdende Heiland, die uwe zwakheden kent en al uwe zonden vergeeft. Laat ons tot Hem gaan en belijdenis doen van al de ergernissen, waardoor wij Hem smart aandeden. Laat ons hij Hem blijven en onze wandel zal zijn in de hemelen.

Mattli. 20 : 35. Pelrus zeide tot Hem: Al moest ik ook met U sterven, zoo zal ik Upeenszins verloochenen! Desgelijks zeiden ook al de discipelen.

I it het woord van Petrus, door al de discipelen beaamd, bleek de gezindheid van hun hart. Hun hart sprak in dit woord. Het liefhebbende, maar tevens het arglistige, onbetrouwbare hart.

De Heer, den dood tegemoet gaande, had zijnen jongeren aangezegd, dat zij in dien nacht, in welken Hij gevangengenomen zou worden, allen aan Hem geÃ«rgerd zouden worden. Dat konden, dat wilden zij niet gelooven. En Pelrus, die door de openbaring des Vaders in de liemelen eenmaal den Heer had beleden als den Christus, den Zoon des levenden Gods, meende in dat geloot'zÃ³Ã³ vast te slaan, dat niets en niemand hem ooit zou kunnen scheiden van dozen Heiland. Al wierden /.ij ook allen aan Jezus geÃ«rgerd, hij, de rots, zou blijken vast te slaan, hij zou nimmermeer geÃ«rgerd worden.

Had Jezus dan ongelijk? Neen, Hij wist het lijden, dat over Hem komen zou; ook hot lijden, dat zijne jongeren Hem zouden aandoen door zich aan Hem te ergeren, kende Hij. En, wetende wat in den mensch is, kende Hij ook zijne jongeren, kende Mij hun hai t. \ ooi waai ik zl^ u â zoo bevestigt Mij plechtig de

waarheid van zijn woord â voorwaar ik zeg u Petrus, dal gij in dezen zei ven nacht, eer de liaan gekraaid zal hebben, mij dt ie-

Maar- dat is geheel en al onmogelijk, meent Petrus. Zoo hij den Heer niet liefhebben, zÃ³Ã³ lief, dat Hij alles zou willen verloochenen om maar bij Hem te blijven! Neen, hij heeft Jezus lief. Voor Hem heeft hij alles veil. Al moest ik ook met U sterven, zoo zal ik LI geenszins verloochenen! En desgelijks zeiden ook al de discipelen. Zij voelden het; zonder Jezus zou het leven geen waarde voor hen hebben; sterven met Hem was zeer verre

Meende Petrus dan niet wat, hij zeide'? Waren al de andere discipelen dan niet oprecht in hun spreken? O gewis, zij waren te goeder trouw. Er behoeft aan de eerlijkheid hunner bedoelingen niet getwijfeld le worden. Hel woord van Petrus en de instemming der andere discipelen daarmede doet ons dan ook zien, hoe groote liefde tot Jezus er woonde in hun hart.

Maar nog iets. Dat woord, in verband met hetgeen de geschiedenis ons leert van de ergernis, door hen aan Jezus genomen, waarschuwt ons om toch nooit te verti ouwen op onze liefde tot den Heer. Ons hart, hoe lief het Jezus ook moge hebben, is arglistig, het is niet te vertrouwen. Bij de discipelen, die met Jezus wel sterven wilden, kwam de dood zich maar even van verre verloonen, en terstond sloegen zij op de vlucht en vergaten zij hunne belofte en daarmede hunne liefde. De zucht naar levensbehoud deed hen Jezus verloochenen.

Die zijn leven zal willen behouden, die zal het verliezen. Dan helpt ons onze liefde tot Jezus niets. Ach, zij schijnt soms zoo vurig en is toch zoo koel. Wij meenen vaak, dat zij zoo sterk is en zij blijkt telkens zoo zwak. Maar de liefde van Jezus is sterk, is warm, is eeuwig. Hij heeft zijn leven willen verliezen, uit liefde tot zondaren, tot ons, en Hij heeft daardoor het leven gewonnen voor allen, die Ã©Ã©n zijn met Hem, die op zijne liefde vertrouwen, aan haar zich overgeven.

De liefde van den eenigeu Heiland zij steeds de kracht, die ons voor verloochening van Hem bewaai t.

Matth. 20 : 3!â¢/*, Mijn Vader, indien hel moe/dijk is, laai deze drinkbeker van mij voorbijgaan! doch niet (jelijk ik wil, maar {lelijk Gij wilt.

De Heer is in GethsÃ©manÃ©. Hij weet, dat hel lijden des doods Hem wacht. Maar een lijden, in zekeren zin noy \t'el zwaarder dan aan liet kruis zijn deel zal zijn, ondergaat Hij hiei'. In dezen hof woivtelt Hij om het hehoud van die kracht, die straks alles, wat Hem wordt aangedaan, zal doen dragen âMijne ziel is geheel bedroefd tot den dood toequot;; zegt Hij tot de drie jongeren, die hij Hem zijn. Maar die diepe droefheid dringt en drijft Hem lot gebed. Een weinig voortgegaan zijnde, valt Hij op zijn aangezicht, biddende en zeggende: âMijn Vader, indien het mogelijk is, laat deze drinkbeker van mij voorbijgaan !quot; Tot driemalen toe stort Hij in deze woorden zijn geheel bedroefde ziel voor zijnen Vader uit. Maar telkens ook stelt Hij die ziel in zijns Vaders handen, als Hij zegt: âNiet gelijk ik wil, maar gelijk Gij wilt.quot;

Welke drinkbeker wil de Heer, dat van Mem voorbij zal gaan? Deinst Hij voor liet lijden des doods, voor den smaad en de smart des kruises terug? Neen. Hij weet, dat dit alles zijn moet, naar den wil des Vaders. Hij weet, dat Hij overgeleverd zal worden in de handen der zondaren. En altijd eenswillend met zijnen Vader, gelijk ook weer uit deze bede blijkt, heeft Hij eens tot Simon Petrus, die Hem van hel doen van dezen wil Desge-genen, die Hem gezonden heeft, terug trachtte te houden, gezegd : Ga weg achter mij, Satanas.

Wat toen de Satan door Petrus trachtte te bewerken, beproeft hij in deze ure 'nog eens. Had hij bij den aanvang van 's Heeren optreden onder IsraÃ«l, Hem in de woestijn verzocht, nu herhaalt hij, bij het einde van Jezus'werkzaamheid, nog eens die verzoeking. Gelijk hij den eersten Adam deed vallen, zoo wenscht hij ook den tweeden Adam ten val te brengen. Hem voor liet lijden terug te doen deinzen en daardoor de verzoening der wereld met God tegen te houden. Onder die verzoeking is

de ziel des Heeren geheel bedroefd ten doode toe. En om de wegneming dier verzoeking, die als eene bittere drinkbeker hem op de hand is gezel, vraagt de Heer zijnen Vader. âIndien het mogelijk is.quot; En anders niet, dan wanneer de Vader het wil.

De Heer heeft ook dezen drinkbeker gedronken, ook deze verzoek in g d oorstaan. Hij is het lijden le gemoet gegaan, en beeft het ondergaan tot onze behoudenis. Hij beeft overwonnen, om-dal Hij eenswillend was met den Vader.

Zoo is de Heiland in GelhsÃ©manÃ© ons een vertroostend voorbeeld. Ook voor Hem was de verzoeking noodig, opdat Hij ten volle gehoorzaamheid zou leeren aan 's Vaders wil. (Hebr. 5 : 8.) Ook wij worden menigmaal verzocht tot verzet tegen wat God voor ons noodig oordeelt om aan onze bestemming te beantwoorden. Ook onze ziel kan daaronder geheel bedroefd worden. Alleen door't gebed kunnen wij den Booze wederstaan. Alleen als wij willen wat God wil, zal de verzoeking middel zijn om ons met heilige kracht te vervullen. Houden wij dat dezen dag en gedurende ons geheele leven voor oogen, als de verzoeking om ongehoorzaam faan God le zijn ons overvalt. Ons zijn in GethsÃ©manÃ© met den Heer. doe ons alzoo een hlijvenden zegen genieten in een toenemend leeren van gehoorzaamheid, opdat ook wij door lijden geheiligd mogen worden.

Aan de gemeenschap met zijnen Vader had de Heer Jezus dagelijks behoefte. Zijne spijze was het, te doen den wil Desgenen, die Hem gezonden had. Zonder die gemeenschap, openbaar geworden in volkomen overgave aan en geheele eenswil-lendheid met den Vader, kunnen wij ons het leven onzes Heeren niet denken en bad hel niet kunnen zijn wat het geweest is.

Tot onder hou ding en sterking dier gemeenschap was ook voor Hem hel gebed liet aangewezen middel. Meer dan eens zien wij Hem dan ook, zich afzonderende tot het gebed om zijne ziel te sterken. En inzonderheid worden wij gewezen op zijn gebed 1.)ij den aanvang van zijn openbare lijden. Als Hij in GethsÃ©mane, waar zijne vijanden Hein zoo aanstonds gevangen zullen nemen, gekomen i.s, valt Hij op zijn aangezicht om zich biddend te sterken in de overgave aan den wil des Vaders. Kn â lezen wij â in zwaren strijd zijnde, bad Hij te ernstiger. Wel was destrijd zwaar, dat zijn zweet werd gelijk groote droppelen bloeds, dieop de aarde alliepen. Maar naarmate de strijd banger was, was ook de overgave aan zijn Vader inniger, het zoeken der gemeenschap met Hem ernstiger, het vertrouwen op en het vasthouden aan Hem, die zooeven door een engel Hem gesterkt bad, sterker. De Heer voelde, dal Hij dan alleen in den strijd slaande blijven kon en onder bet lijden niet bezwijken zou, als Hij de gemeenschap met zijnen Vader genoot, als Hij het wist, dat de Vader met Hem was. En zoo pulle Hij de kracht om te lijden uit hel gebed en werd het lijden zelve geheiligd door hel gebed.

En in zwaren strijd zijnde, bad Mij te ernstiger. En zie, Hij beeft overwonnen. Van waar komt hel, dat wij in ons lijden zoo dikwijls bezwijken en in den strijd overwonnen worden? Komt het niet hierdoor, dal wij nalaten den troost en do kracht te zoeken bij Hem, die ze alleen geven kan, bij onzen Vader in de hemelen, die ons steeds schenken wil al'wat wij behoeven om zijnen wil te volbrengen? Als ons lijden toeneemt,beginnen wij vaak te klagen; als de strijd zwaarder wordt, worden wij vreesachtig en geven den moed op. Alsof bij den Heere Heere niet nog, gelijk in de dagen van ouds, uitkomsten zijn ook tegen den dood. In geenen strijd kunnen wij ons zeiven helpen; wij hebben ties Heeren hulp en raad steeds noodig. Laat ons zijne gmneenschap zoeken, ons hart geheel voor Hom uitstorten. En als de strijd zwaarder wordt en het gevaar dreigender en ons hart banger, och dat wij ook te ernstiger bidden, naarmate wij meer voelen, dal het buiten ons is redding en uitkomst te vinden. Houden wij ons vast aan God, als ziende den Onzienlijke. De overwinning, door Christus voor ons behaald, nadat Hij in zwaren strijd te ernstiger gebeden bad, is nog

steeds een bewijs en onderpand, dal God bet gebed verboort en dat in zijne gemeenscbap alles is te vinden, wat eene beangste ziel beboeft om Hem te verb eerlij ken, ja, als bet moet, om Hem te verbeerlijken door den dood en stervende te overwinnen.

Waakt en bidt, opdat gij niet in verzoeking komt. Deze vermaning tot hun bebond is door den Heer aan zijne jongeren gegeven en komt ook nog van zijnentwege tot ons. Waakzaamheid is ons ten allen tijde aanbevolen, eene waakzaamheid tegen de zonde, in welken vorm ook, alleen door bet gebed te onderhouden. Maar ach, hoe dikwijls laten wij de waakzaamheid na en vallen in slaap, omdat wij, op onszelven steunende, op onze kraebt, op onze liefde, op onze wakkerheid vertrouwende, het gebed, de gemeenschap met God, waardoor alleen het welbewuste, werkzame, wakende leven gevoed en gesterkt wordt, veronachtzamen en nalaten. En dan komen wij er toe om zelfs niet Ã©Ã©n uur met den Heer Ie kunnen waken, ten einde, in den geest met Mem vereenigd, te strijden tegen het zwakke vleescb, dat ons doet zondigen.

Ziet het aan de jongeren des Heeren. Zij meenden aan Hern niet geÃ«rgerd te kunnen worden. Hem nooit te zullen verlaten, ook niet in 't dreigendst gevaar. Petrus had zich als tolk opgeworpen van wat in aller harte leefde, en toch, diezelfde Petrus kan evenmin als de beide anderen, die met hem zijn, aan bet verzoek des Heeren voldoen om met Hem te waken. Dat kan bij niet eens; dat kan niemand, die in het vleescb betrouwt, die van zich zeiven iets wacht, die niet Ã©Ã©n is en steeds Ã©Ã©n blijft met den Heiland. Zonder mij kunt gij niets doen; beeft Hij zoo naar waarheid gezegd. Zonder Hem kunnen wij zelfs geen uur met Hem waken, zijn wij geen oogenblik veilig.

Maar met Hem, wakende en biddende, vermogen wij alles. Diezelfde Petrus, die geen uur met Hem waken kon, die straks Hem verloochende, had later den moed Hem voor duizenden te belijden, vermocht later Ie sterven voor zijnen Naam en voor zijne zaak. Hoe is het met ons? Geven wij toe aan ons vleesch? Vertrouwen wij nog op dat vleesch, waarin geen kracht is? J)an vallen wij in slaap en komen tot verloochening. Maar is Cbristus ons leven en onze kracht, waken wij tegen al wat ons van Hem dreigt af te trekken en zoeken wij in Hem wat wij behoeven, dan zullen ook wij â Gods genade alleen zij de dank! -â alles vermogen door liem, die ons kracht geefl.

Moe heerlijk blijkt ons in dit woord de beschermende en reddende liefde van onzen Heer Jezus Christus. In den hof GethsÃ©manÃ© komen zijne vijanden, om, geleid door Judas, den Heer gevangen te nemen. Op zijn herhaalde vraag: wien zoekt gij? luidt beide keeren .hun antwoord: Jezus den NazarÃ©ner. En terwijl nu de Heer zich in hunne handen stelt, laat Hij er op volgen: Indien gij dan mij zoekt, zoo laat dezen heengaan.

Hij pleit voor zijne discipelen. Zelf wil Hij zich vrijwillig overgeven, ook al weet Hij, dat de dood Hem wacht, maar zij moeten vrij uit kunnen gaan. Dal is juist de beteekenis van zijn lijden en sterven. Hij ondergaat alles, maar in dat alles staat de redding der zijnen Hem steeds voor den geest.

O, wijden wij eens al onze aandacht aan dien lijdende Christus, wijden wij dien medelijdenden Heiland geheel ons hart. Hij treedt voor ons tusschen, U ij beschermt ons, en door zijne liefde redt Hij ons. Is Hij, die zoo bet verderf van ons afwendt, niet al onze liefde waardig?

Hij, die geene zonde gekend heeft, geel't zich over in de handen zijner vijanden; en zij, die aan allerlei zonde schuldig zijn, kunnen henengaan. Terwijl de Heer weet, dat de zijnen allen Hem zullen verloochenen, verloochent Hij hen niet, maar betoont zich in zijn zorgen voor hen, de getrouwe Heiland.

Kent gij Hem reeds nis zoodanig? Hij stierf' voor u, daar gij den dood verdiend hadt. Hij heeft in zijn lijden en sterven uw leven gezocht. En nu komt 11 ij tot u en zoekt u, opdat gij u aan Hein zult overgeven. Dan alleen kunt gij in vrijheid henengaan. Dan is de machl der zonde gebroken. Dan is de vloek der wel weggenomen. Dan zullen alle vijanden niets tegen u verinogen. Want zoo Hij voor u is, wie zal tegen u zijn?

.Ms gij waarlijk die vrijheid geniet, dan erkent gij ook, dat gij haar alleen aan uwen Heiland te danken hebt. Dan geeft gij Hem uw vertrouwen. Dan zijt gij verzekerd, dat niets u zal kunnen scheiden van Gods liefde in Hem. Maar het volle genot dier vrijheid zult gij dan slechts genieten, als gij in alles Jezus zoekt en om zijnentwil al het andere, dat u van Hem afhoudt, varen laat. Zoekt Hem ook heden onder ernstig gebed. Die zoekt, zal vinden.

In dit woord van Jezus spreekt eene diepe smart. De daad van Judas toch, die Hein dit woord ontlokt, heeft voor Hem eene ontzettend smartelijke beteekenis, zijn lijden der ziel ver-grootende. De getuigenis der waarheid, door geheel zijn leven, in alle zijne woorden en daden afgelegd, is voor Judas zonder zegen gebleken te zijn. Deze jonger is drie jaren lang in persoonlijke aanraking geweest met Hem, de levende waarheid, en toch is zijn hart voor die waarheid niet opengegaan. Tot het

allerlaatste oogenblik toe heeft de lieer de waarheid in al hare kracht op Judas laten werken lot zijn hehoud â- maar de leugen is bij dezen on waren discipel maciniger gebleken dan de luuterende waarheid en oppennachtig geworden, ook zell's het geiingste besef van waarheid in hem doodende. Die Judas be-heerschende leugen neemt zell's de gedaante der waarheid, den schijn van liefde tot Hem, die de Waarheid is, aan, als hij met een kus den Heiland verraadt. Zoo treedt de leugen in haar gruwelijkste openbaring den i [eer bij den aanvang van zijn lijden het eerst te gernoet als om Hem te toonen dat de strijd, dien Hij voert, zwaar en hang en dan toch nog voor velen zonder zegen zal zijn. Zoo jgt;aat dan een der jongeren, die de Vader llem gegeven heeft om ze te redden, trots al den arbeid zijner ziel, die Hij aan hem besteed heeft, toch verloren voor zijn koninkrijk, het rijk der waarheid. Dat smart den lieer en wij kunnen eenigszins voelen, hoe diep het Hem smart, als wij Hem hooren zeggen: Met een kus verraad! gij den Zoon des Menschen?

Met een kus; op huichelachtige wijze. O dat wij bedenken, hoe alle huichelarij, alle leugen den Heer smarten moei. Hij heeft gelerad en geleden om de leugen te overwinnen en de waarheid tot heerschappij te voeren. Hiertoe â zoo sprak Hij !ot Pilatus â hiertoe ben ik geboren en hiertoe ben ik in de waereld gekomen, opda! ik der waarheid getuigenis geven zou. Ken iegelijk, die ui! de waarheid is, hoort mijne stem. â Wie de waarheid niet liefheeft, wie in de waarheid niet wandelt, is dus niet een waar discipel van Jezus Christus, pleegt verraad aan Hem. Helaas, hoeveel onwaarheid wordt er nog telkens in ons openbaar. Hoe vaak is ons leven in strijd met onze belijdenis, zijn onze daden niet overeenkomstig onze woorden, doen wij ons anders voor dan wij zijn. Hoe vaak betrappen wij ons zeiven op iets, dat den strengen toets der waarheid niet kan doorstaan. Hoe vaak maken wij ons aan huichelarij schuldig, als wij op allerlei wijze trachten goed te praten wat ons geweien als getuige der waarheid veroordeelt. Hoe vaak trachten wij onder allerlei vrome voorwendsels aan onze verkeerde begeerten toe te geven. â Al die onwaarheid veroordeelt de Heer. En een iegelijk, die uit de waarheid is, hoort zijn stem. Laat zijn woord, vol diepe smart tot Judas gericht, ons waarschuwen tegen alle

huichelarij en onwaarheid. Dan alleen zijn wij ware discipelen van Cl irislus, als de waarheid, van welke Hij getuigenis geeft, ook in ons loeft; als ons leven waar is, d. w. z. als liet is, wat het naar zijne bestemming wezen moet en door het werk van Christus worden kan, een leven in gemeenschap met dien God, die lust heeft tot waarheid in liet hinnenste.

Wij komen heden weer in aanraking met allerlei menschen, die in verschillende toestanden verkeeren. Hoe zal onze verhouding tot hen zijn? Zullen wij als onverschilligen tegenover hen ons gedragen, alleen maar denkende aan ons zeiven, aan onze wensclien, aan onze belangen? Of zullen wij voelen, dat die menschen, met welke wij leven, onze broeders zijn, en dat die toestanden, waarin wij hen ontmoeten, tot ons iets te zeggen hebben? Voelen wij dit werkelijk, dan zal hot woord, door de overpriesteren en ouderlingen tot Judas gesproken, niet over onze lippen komen en in ons hart zelfs niet opkomen; dan zullen wij niet zeggen: Wat gaat ons dat aan?

Misschien zijn er menschen, die door onze schuld ongelukkig zijn of het dreigen te worden. Ons geweten herinnert ons dat gedurig. Maar 't kan zijn, dat ons belang, ons voordeel daar liever niets van weten wil. Dan zoeken wij allerlei drogredenen om ons zeiven maar wijs te maken, dat liet ons toch eigenlijk ook niets aangaat: zij waren immers oud en wijs genoeg; zij hadden zeiven moeten toezien. â Gaat het ons niet aan, wat er van hen wordt? Daar is niemand, die met een gerust geweten zeggen kan : neen!

Er zijn wellicht anderen, die wij gebruikt hebben om onze plannen te volvoeren, om ons doel te bereiken. En nu wij zijn, waar wij wezen willen, en hebben, wat wij begeerden, nu be-

kommeren wij ons niet inter om lien. Men wijst ons op hen of /ij wenden zich zeiven tot ons met hunne klachten of met hun gewetenswroeging. â Mogen wij er ons nu van afmaken, met te zeggen: Wat, gaat ons dat aan? Daar is niemand, die met een gerust geweten zeggen kan : ja!

Wij ontmoeten editer ook personen, aan wier ongeluk en smart wij part noch deel hebben. Maar wil dat nu zeggen, dat wij er geen deel aan nemen moeten? Mogen wij tot hen dan zeggen: Wat gaat ons dat aan? Die waarlijk een discipel van Jezus Christus is, die kan zoo niet spreken. Die weet, dat hij geroepen is lot deelneming aan hetgeen anderen lijden, tot innerlijke ontferming, ook in den weg der zelfverloochening. Het gaat ons wel degelijk aan, hoe het anderen gaat. Wij mogen niet zijn zoekers van eigene eer en eigen genot en eigen voordeel. Wij zijn elkanders leden. Die arme is onze broeder; die gevallene is onze zuster. Het ga ons aan het hart, dat zij zoo diep ongelukkig zijn; het ga ons ter harte, hoe zij geholpen en gered zullen worden. Onze christelijke taak is het, Ie redden wie ter dood gegrepen zijn, te troosten de bedroefden van harte, te helpen wie ondersteuning behoeven, te doen wat onze hand vindt om te doen met macht. Die taak worde in de mogendheid des Heeren ook heden biddend en werkend volbracht. Al wat wij den broederen doen, dat doen wij den Heer, die alles voor ons heeft gedaan. En is onze kracht maar klein en kan onze hulp maar weinig zijn; als ons hart maar ruim genoeg is om allen te omvatten in broederlijke liefde. Wie getrouw is in hel kleine, zal over het groote gezet worden.

die Hein te drinken gegeven werd, voorbij mocht gaan, indien zulks met den wil zijns Vaders overeen zou komen. Maaralzoo was des Vaders wil niet. Toch, aan dien wil onderwierp zich de Heer gewillig in volkomen overgave. Ook toen was liet zijne spijze te doen den wil Desgenen, die Hein gezonden liad. Maaide zegen dezer gehoorzaamheid en overgave bleef niet uit. Een engel uit den hemel kwam en versterkte Hem. En met nieuwen moed, gansch bekrachtigd, kon Hij nu te gernoet gaan al wat Hem wachtte, om straks te dragen den last van Gods toorn tegen de zonden des geheelen menschel ijken geslachts.

Reeds in GetbsÃ©manÃ© bleek die kracht. Hij kon zijne jongeren vermanen en versterken, bun voorgaan zonder te wankelen, wel bedroefd, maar toch goedsmoeds, wetende wat geschieden moest maar daarom ook het te gemoet gaande. Ja Hij had kracht noodig, maar Hij/tad die ook, toen, nog in den hof, terstond na den strijd en na. de overwinning, in 'tgebed behaald, van liem geÃ«ischt werd lijdelijke overgave in de handen der zondaren. En zoo gaf Mij zich over.

Voorgegaan door Judas Iskarioth, kwam eene schare, met zwaarden en stokken gewapend, dooi de overpriesteren en schrilt-geleerden en oudsten gezonden, om Hem te zoeken en gevangen te nemen. Judas' kus was het teeken, waaraan zij weten zouden, wien zij te grijpen hadden. En toen de Heer, die dien kus niet slechts voelde maar ook begreep, zicli bad laten kussen, toen sloegen zij de handen aan Hem en grepen Hem.

Jezus gevangen genomen! Kn de twaalf legioenen engelen, die Hem bijgezet hadden kunnen worden, verschijnen niel. Kn het zwaard, dat een zijner jongeren voor Hem waagt te trekken, moet op zijn eigen woord weer in de schede gestoken worden. En Hij, de zachlmoedige, die dagelijks inden tempel leerde, maar wien toen niemand greep, die nu geen weerstand biedt, zelfs geen weerstand wil, wordt met handen gebonden, als vreesde men dat Hij nog weer ontkomen zou. Waarom, waarom dit alles'? O, mijne ziel, dat geschiedde alles voor u. Hij liet zich binden, opdat gij van de banden der zonde zoudt worden losgemaakt. Hij liet zich grijpen, opdat Hij den gevangenen, ook u, vrijheid verwerven zou. Hij gaf zich gewillig over, opdat zijne liefde u verteederen, u verlossen, 11 aan zijnen dienst verbinden zou.

De gevangen Heiland maakt u vrij. Ja, indien gij Mem ge-loovig aanneemt als uw Heiland. Maai' zoo niet, wat dan? Dat zegt u de geschiedenis. Veertig jaren later werden op dezelfde plaats, waar de Joden Jezus gevangen namen, de tenten opgericht van Titus' leger, dat Jeruzalem verwoesten zon. Toen werd op die plaats het oordeel geveld over de venverpers van den lieer. O, ontvliede nog een ieder dat oordeel â door zich gevangen te geven aan den Heiland. Die dat doet, is vrij.

Hoe menigmaal hadden de Joden reeds getracht Jezus Ie vangen, om Hem te dooden! Telkens was het hun mislukt of hadden zij niet durven doortasten, want zijne ure was nog niet gekomen. Maar eindelijk kwam die ure tocli. Onder bedekking van den naclit kwam eene groote schare, met zwaarden en slokken gewapend, gezonden van de overpriesters en de schriftgeleerden en de ouderlingen, om in GethsÃ©manÃ©'s hof Jezus gevangen te nemen. Voorafgegaan door Judas, die zijn meester verried, werden zij door hem lot Jezus gebracht. En toen de verrader den Heer, gelijk hij met zijn volgers afgesproken had, kuste, toen sloegen /.ij lumne handen aan Hein en grepen Hem.

En Jezus liet zich grijpen en hinden. Hij verzette zich niet, deed geen poging om te vhichten, maar hoewel Hij den Vader had kunnen bidden en Deze zou Hem meer dan twaalf legioenen engelen bijgezet hebben, sprak Hij toch geen enkel woord, dat als een wenscli om te ontkomen geduid zou kunnen worden. Gelijk een lam stemmeloos is voor dien, die het scheert, alzoo deed Hij zijnen mond niet open; gewillig liet Hij zich leiden, als een schaap ter slachtbank. En zijne jongeren bekommerden zich om Hem niet. Wel sloeg Petrus, misschien nog

meei' op eigen verdediging dan op redding- van Jezus bedacht, met. een zwaard naar den dienstknecht des hoogeprieslers, rnaar ook hij verliet al spoedig daarna den Heer en vluchtte gelijk al de anderen.

Zoo blijft de Heer dan gansch alleen achter in de handen der onrechtvaardigen, om door hen geleid te worden voor wie zich vermeten zullen als rechters Ie zitten over den Heilige des Heeren. Alleen, en toch niet alleen, want de Vader is met Hem. Ook dit overkomt Hem naar zijns Vaders wil; ook, als Hij zich grijpen laat, dient Hij zijns Vaders raad.

De handen der zondaren worden aan Jezus geslagen en Hij laat zich grijpen, opdat wij door Hem vrijgemaakt zouden worden van de banden der zonde, O,'t is vreeslijk, dat de Zone Gods zoo door menschen moest worden behandeld. Maar vergeten wij het niet; 'I Is al voor ons geschied. De gevangen Heiland roept ons tot de vrijheid. De gebonden Heiland wil, dat wij de banden der zonde verbreken in zijne kracht. Bedenken wij het ook heden, als de verleiding haar handen aan ons slaat om ons te grijpen, dat wij dan alleen ontkomen kunnen aan het dreigend gevaar, als wij geloovig onze handen uilstrekken naar den Christus des Heeren en vertrouwend Hem aangrijpen, die om onzent-wil gevangen genomen en gebonden werd.

Matth. 26 : 53. Of meent (jij, dal Ik mijnen Vader nu niet kan bidden, en Hij zal mij meer dan twaalf lecjioenen engelen bijzetten?

De zelfovergave des Heeren tot den dood is eene geheel vrijwillige geweest. Dat blijkt uit alles, wat met zijne gevangenneming in verband slaat. In GethsÃ©manÃ© smeekt Hij niet om

verlost te worden van wat Hem wacht, maar om volle bereidheid tot overgave aan den wil zijns Vaders. En als de schare, met zwaarden en stokken gewapend, komt om Hem gevangen te nemen, dan is er meer dan Ã©Ã©n geschikt oogenhlik om de vlucht te nemen; maar aan vluchten denkt de Heer niet. Hij stelt zich vrijwillig in de handen zijner vijanden. Maar ook zonder vluchten had Hij die vijanden kunnen beschamen. Grooter dan hunne macht, was die zijns Vaders. En over die macht Gods zou Hij kunnen beschikken, indien Hij er om wilde vragen. Maar dat wilde Hij niet. Daarom zegt Hij, als een dergenen, die met Hem zijn, de hand uitsteekt en het zwaard grijpt endoshooge-priesters dienstknecht verwondt, tot hem: Keer uw zwaard weder in zijne plaats. Ik heb uwe verdediging niet noodig. Of meent gij, dat Ik mijnen Vader nu niet kan bidden, en Hij zal mij meer dan twaalf legioenen engelen bijzetten?

Nemen wij dit woord ter harte. De Heer had om die vele duizenden van engelen kunnen bidden, maar Hij deed het niet. Hij wilde noy niet zijn de Richter der waereld, maar haar Redder begeerde Hij te wezen. Dat wil Hij me! deze woorden zeggen. Twaalf legioenen engelen waren niet noodig om die handvol mannen weerloos te maken. Hij zelf kon dat wel doen door Ã©Ã©n woord vau zijn mond. Maar, ziende hoe een zijner jongeren Hem verdedigen wil, zegt de Heer: doe dat niet. Ik zou nu met de vele duizenden engelen mijns Vaders het oordeel over de ongerechtigheid der waereld kunnen voltrekken, maar dat wil ik niet; Ik wil zelf dat oordeel dragen om alzoo de waereld met God te verzoenen.

Om de waereld te redden, geeft de Heer zich vrijwillig over. Ook om u en mij te redden, doet Hij dat. Eens, als de tijd der genade voorbij zal zijn gegaan, komt Hij als de Richter over levenden en dooden in zijne heerlijkheid en al de heilige engelen met Hem. Dan zal blijken, wat de volle vrucht zijner overgave in den dood is geweest. Dan wordt openbaar, wie zich door Hem hebben laten redden en in hun leven de kracht fier verlossing door Hem hebben getoond.

Dat toch niemand onzer den Redder van zich stoote. Wie Hem geloovig aanneemt, over dien zullen Gods engelen juichen. Maar wie Hem, die met zijn oordeel nÃ³g wacht, blijft verwerpen,

dien zal de Hechter eens van zich stoeten, als Hij komt met zijne engelen ten oordeel.

Welk eene tegenstelling vormt zich tusscheii den Heer en zijne jongeren, die toch Ã©Ã©n met Hem behoorden te wezen. Jezus laai zicli gewillig gevangen nemen, geeft zich over, is getrouw aan zijnen Vader; en de jongeren verlaten hunnen Meester, denken slechts aan eigen behoud, en geven daarin een treurig bewijs van ontrouw. Neen, het is bij hen wel niet zoo ver gekomen als bij Judas. Hunnen Heer verraden, dat zouden zij niet willen, niet kunnen, want zij hebben Hem liet'. Maar Hem verloochenen, Hem ver aten,â ach, zij kunnen iti dezen oogenblik niet anders, want /ij vreezen gevaar en zijn bevreesd voor lijden en banden en denken er slechts aan, hoe zij dat alles zullen ontkomen; en Hij, die straks hen nog waarschuwde, wordt vergeten evenals zijne vermaning. Want zij. Hem verlatende, zijn allen gevloden.

De plaats, waai' Judas den Heiland kuste en verried, is dooide Turken ommuur l, als ware zij door die daad vervloekt geworden. Die muur kon later voor elk, die hem zag, eene waarschuwing zijn voor verraad en ontrouw. Laten ook wij op de plaats, waar de discipelen des Heeren Hem verlieten en vloden, in den geest een waarschuwend gedenkteeken plaatsen,'t Is wel noodig; zij het heilzaam!

Hoe dikwijls verlaten wij den Heer! Gode zij dank, indien wij Hem hebben leeren kennen als onzen Heer. Maar dan is het ook onze heilige roeping Hem, als onzen Heer, getrouw te blijven. Ach, dat doen wij niet. Als gevaar ons dreigt in zijne gemeenschap, als smaad ons wacht indien wij Hem belijden, als zelfverloochening van ons geÃ«ischt wordt, als ons hart niet tot

dienende liefde gezind is, ja wanneer al niet, en lioe vaak, vlieden wij van Hem, omdat zijn wil met onzen wil niet overeenstemt, en ons lot bij Hem niet beantwoordt aan onzen wensch.

Maar weten wij waarlijk, dat Hij onze Heiland i?; weten wij en weet Hij, die allo din;jen weet, dat wij Hem liefhebben; dan kunnen wij bet toch niet uithouden buiten Hem. Dan moeien wij weer terug tot Hein, dien wij verlieten, liij Hem alleen is het leven waarlijk leven. Want Hij gaf en geeft ons het eeuwige leven. En ver van Hem, dolen wij om in duisternis en onrust. Na elke tijdelijke verlating dan tot Hem teruggekeerd met de bede om getrouw gemaakt te worden! En elk verlaten van Hem zij ons eene iieilzame waarschuwing. Ach, wij zijn zoo zwak. Steunen wij niet op ons zeiven, maar op Hem, die ons bewaren wil in zijne gemeenschap. In wakend bidden zij onze kracht. En willen wij waarlijk blijven bij Hem, dan worde in diepe afhankelijkheid van Hem de bede meer en meer waarachtig in ons binnenste: Blijf Gij bij ons, o Heer!

Joh. 18: '22, 23. En als Hij dit zeide, gaf Ã©Ã©n van de dienaren, die daarbij stond, Jezus eenen kinnebakskuj, zeyyende: Antwoordt gij alzoo den hooyepriesler? Jezus antwoordde hem: Indien ik kwalijk gesproken heh, betuig van het kwade; en indien wel, waarom slaat gij mij 9

Ook onder het grievendst lijden, dat Hij draagt, en den grootsten smaad, die Hem aangedaan wordt, staat de Heere Jezus voor ons in zijne grootheid. Als de hoogepriester hem ondervraagt aangaande zijne discipelen en zijne leer, antwoordt Jezus hem zeer terecht: Â»lk heb vrij uit gesproken totdewae-reld ; ik heb allen tijd geleerd in de synagoge en in den tempel, waar de Joden van alle plaatsen samenkomen; en in het

verborgen heb ik niets gesproken; wat ondervraagt gij inij? ondervraag degenen, die het gehoord hebben, wat ik tot hen gesproken heb; zie, deze welen, wat ik gezegd heb.quot; En nauwelijks heeft do Heer deze woorden gesproken, of een der dienaren, die daarbij staat, geeft Hem een kinnebakslag, zeggende: Â«Antwoordt gij alzoo den hoogepriester?quot; Oogendienst spreekt uit deze vraag. Met alzoo voor des hoogepriesters waardigheid en eere op te komen meent, hij dezen te behagen. Om Jezus' eere bekommert iiij zich niet. En dal Hij weerloos en gebonden daar staat, verteedert hem niet. Den Hoogepriester der nieuwe bedeeling slaat hij, op verachtelijke en laaghartige wijze, in het aangezicht. â En wat doet de Heer nu'? Hij brengt in toepassing zijn eigen woord: Zoo wie u op den rechterwang slaat, keert bem ook de andere toe. Wel niet in letterlijken zin, maai naai den geest zijner uitspraak. Mei zachtheid antwoordt Hij den man en brengt hem het onrecht, dat hij doet, onder't oog. Maar ook, welk eene heilige fierheid spreekt uit des Heeren wedervraag: Indien ik kwalijk gesproken heb, betuig van het kwade, toon het mij aan; maar indien ik wel gesproken heb, waarom slaat gij mij? â De Heer lijdt. Hij lijdt geduldig en zachtmoedig; maar Hij blijft, die Hij is, ook in zijn lijden: de rechtvaardige getuige, de heilige Gods. Die slag is bedoeld als een oordeel tegen³ Hem; tegenover dat oordeel stelt Hij zijne onschuld. Die dienaar is een zondaar; in zijne zachtmoedige liefde wijst Hij hem op zijne zonde. Lijdende voor de zonde en dooi de zonde der menschen, loont Hij zich daarin, maar ook in elke omstandigheid daarvan, de Heiland te zijn, die zondaren zoekt.

De geslagen Heiland, getuigende tegen hel onrecht en tot gerechtigheid liefderijk vermanende, sla ons ook heden, sta ons steeds voor oogen. Wij moeten ons recht met heilige fierheid verdedigen, maar tevens hel onrecht, ons aangedaan, mei lijdzaamheid dragen, en die ons smaadt en slaat in liefde vei manen. Als wij geslagen worden, niet wederslaan ; als wij lijden, niet dreigen; zegenen die ons vloeken. Dat is de roeping dei discipelen vau Christus. Die roeping hebben wij na te jagen, opdat de Heer niet te vergeefs voor ons geleden hebbe. Leere ons dal de barmhartige Hoogepriesier door zijne kracht in onze zwakheid. Dan zullen wij eene eere zijn van Christus, die ge-

smaad werd om onzentwil, opdat Hij de heerlijkheid, die Hij had, ons zou kunnen mededeelen.

Alles in de schriften des Nieuwen Verhonds wijst ons op de rechtvaardigheid van Jezus Christus. Zelf vraagt llij de Joden: Wie van u overtuigt mij van zonde? (Joh. 8: 46). En de Apostel Pan lus zegt, dat God Hem, die geene zonde gekend heeft, zonde voor ons heeft gemaakt, opdat wij zouden worden rechtvaardigheid Gods in Hem (2 Gor. 5: 21). Maar niet alleen de Heer en zijne geloovigen leggen getuigenis af van zijne recht-vaai-digheid. Uat doen bewust of onbewust ook zijne tegenstanders. Dat doen de overpriesters en de ouderlingen en de geheele groote raad, als zij vcdsche getuigenis tegen Jezus zoeken, opdat zij Hem dooden mogen. Uat doet Judas, als hij erkent, dat hij verraden heeft het onschuldig bloed. Dat doet Pllatus, als iiij, na Jezus onderzocht te hebben, uitgaat tot de Joden en tot hen zegt: Ik vind geene schuld in Hem.

Als dus zelfs zijne vijanden en rechters door daad en woord Hem erkennen moeten als den Rechtvaardige, dan blijkt het dus daaruit wel duidelijk, dat liet nog niet genoeg is, geene schuld in Hem te vinden. Misschien vindt gij ook wel geen schuld in Hem, maar dat geeft u nog niet wat gij nuodig hebt. Pllatus was geen geloovige. De Joden haatten Jezus. Judas verried Hem. Al stelt gij den Heer ook nog zoo hoog, al belijdt gij Hem met den mond; zoolang gij uw hart verre van Hem houdt, baat zijne onschuld u niets.

Gij moet met uw hart komen tot Hem; met uw hart, vol van zonde en schuld; met de belijdenis dus, dat gij den dood verdiend hebt, dien Hij ondergaat, dat de vloek, dien Hij draagt, u toekomt. Dan eerst, als gij schuld, veel schuld, niets dan schuld

in u zelvea vindt, als gij daarover treurt, naar verlossing van die schuld verlangt, dan eerst wordt het u tot troost, dat in Hem, den Verzoener der waereld, geen schuld te vinden was. Want dan gevoelt gij, dan gelooft gij, dat Hij, Hij alleen uw schuld kon dragen, dat Hij ook uw schuld gedragen heeft, dat Hij, de heilige Zone Gods, voor u diepscliuldigen zondaar zonde gemaakt is, op at gij zoudt worden rechtvaardigheid Gods in Hem. Dan leert gij juichen in 'I geloof, ter eere van Gods barmhartigheid: Pilatu? vond in Hem geen schuld, maar, dank zij des Heilands Helde, ik mag iu Hem vinden mijne schuld en Hij heeft aan mij gegeven zijne fjerechli/heid. Want Hij heeft mijne zonde gedragen aan het hout en liet handschrift dei¹ zonde, dat tegen mij was, uitgewischt, al mijne misdaden mij vergevende. Zoo alleen wordt des Heeren offer u tot een eeuwigen zegen. Gelooft gij dat?

Luk 23: 18. Al de menigle riep rjelijkeijlc, zeggende: Weg met dezen! en laat ons Bar-abbas los.

Pilaliis vond geen schuld in Jezus en daarom wilde hij Hem gaarne loslaten. Maar hij durfde niet, omdat, hij de Joden vreesde. En hij had reden om te vreezen, dat, zij hem bij den keizer kwaad zouden doen. Zijn geweten was niet zuiver. Maar het sprak toch nog en getuigde tegen onrecht Het zei: gij hebt, vele verkeerde dingen gedaan, die u schaden kunnen in uw positie en in uw toekomst. Maar hot zei ook: doe nu toch geen kwaad door een onschuldige te veroordeelen. Wat zou Pilatus doen? Gaf hij Jezus over om gedood le woiden, dan zouden de Joden hem, voorloopig althans, niet tegenwerken, en hij bleef des keizers vriend Maar stelde hij Jezus in vrijheid, dan zouden zij alles tegen hem doen, wat zij konden, om zich daarover le wreken. Wat zou Pilatus doen? Wij zouden zeggen laat hem: recht doen,

er koine dan van wal komen wil. Maar 't is gemakkelijk dat te zeggen. Ik vrees, dat wij er ook niet altijd naar gedaan hebben, doch maar al Ie vaak een accoordje hebben zoeken Ie I rellen tiisscben ons geweten en ons belang.

Welnu, Pilatus meent er iets op gevonden te hebben, om de Joden te vriend te houden en loch geen onschuldige te ver-oordeelen. Jaarlijks laat hij bun op het Paaschfeest eenen gevangenen los, wien zij willen. Nu is er een beruchte gevangene, een moordenaar, in oproer gegrepen, Bar-abbas geheeten. Het volk zal voor dezen man volstrekt geen sympathie hebben. Hij zal hen dus lalen kiezen tasschen Bar-abbas en Jezus. Dan zal men Jezus toch wel kiezen'? Zoo meent hij, maarâhij bedriegt zich. Al de menigte, opgeruid door verkeerde leidslieden, roept gelijkelijk, zeggende: Weg met dezen! en laat ons Hnr-abbas los.

Zoo heeft. Pilatus het niet bedoeld, maar zoo wordt Gods raad volbracht. Bar-abbas komt vrij en Jezus wordt gekruisigd. Aan Jezus heeft Bar-abbas zijne loslating te danken. De oproerling, die zich tegen goddelijke en menschelijke wetten verzet beeft, wordt uil de gevangenis verlost door Hem, wiens spijze het is des Vaders wil le doen en die ook anderen vermaand heeft, den keizer te geven wat des keizers is en Gode wat Go-des is. Bar-abbas, ter dood veroordeeld, ontvangt hel leven weder door' Christus, die den dood ondergaat aan het kruis, dat hij verdiend heeft.

Heeft dit alles ons niet veel le zeggen? Het volk deed eene keuze, die van geheele verblinding getuigde. Maar laat ons daaraan nu niet al te veel denken. Denken wij liever aan de waarheid, die door deze keuze aan het licht treedt: Christus is gestorven voor zondaren, in hunne plaats, de sti'af dragende, dien zij verdiend hebben, om hun vrijspraak en leven te verwerven. En doen wij nu ons zeiyen ernstig de vraag, ol wij dien zegen van zijn sterven reeds deelachtig werden. Al wie in Hem gelooft, die heeft door Hem het eeuwige leven.

Noy yeen week is voorbijgegaan sinds Jezus' intocht in Jeruzalem, waarbij liet volk Hosanna riep en dezen Zone Davids als Israels Koning erkende, of dalzelfde volk verwerpt zijn Koning en eiscbt, dal Pilalns, des keizers stadhouder. Hem krui-sige. Ja, gesteld voor de keuze, of Jiai'-abbas, een oproermaker en moordenaar, dan wel Jezus, die goeddoende hel land is doorgegaan, in wien zelfs l'ilalus geen suluild kan vinden, losgelaten zal worden, eiscbt hel verblinde volk voor Bar-abbas de vrijheid, maar van den Christus roept het: kruis Hem, kruis Hem, in de plaats van Bar-abbas. â Zoo was de verzuchting des Hoeren, nog slechts vijf dagen te voren geuit, dus niet vervuld. Jeruzalem bekende niet, zelfs op hel laatste oogenblik nog niet, wat lot zijnen vrede diende. Anders zou het in plaats van den Redder van zondaren Ie verwerpen, zich voor Hem nederge-worpen hebben met de bede om ontferming en verlossing.

Hoe staat gij tegenover dezen Christus'? Weet het wel, indien gij Hem niet van heeler harte erkent als uwen Koning, dan komt gij er toe om Hem te verwerpen. Cij vei'oordeelt misschien de Joden, die zoo goddeloos waren; maar neem een voorbeeld aan Pilatus: hij wilde Jezus loslaten, omdat hij Hem onschuldig vond, en toch heeft hij ten slotte met de Joden ingestemd, en Jezus is door hem gekruisigd. Indien gij u niet geheel en al legen de zonde stelt, maar met haar blijft heulen en haar niet durft bestrijden, dan verwerpt gij Christus. Al roept gij dan misschien in een oogenblik van opgewondenheid: Hosanna! al doet gij ook mee met hen, die Hein als hunnen Koning belijden; gij wordt toch een vijand van Hem gerekend, en ten slotte wordt het openhaar, dat gij Hem verwerpt. Ach, hoe-velen hinken op twee gedachten. Zij roepen Hosanna! en kruisigen levens den Heer. Zij zeggen ftp te komen voor Koning Jezus, maar dienen de zonde. Dat blijft op den duur niet ongewroken.

De Heer heeft zich laten kruisigen, opdat Hij u van alle zonde verlossen zou en gij aller zonde vijand zoudt zijn in zijne kracht. Zoo wordt zijne verwerping uwe aanneming. Maar wat zal het nu zijn, als gij op zoo groote zaligheid geen acht slaat, en het lijden van Christus u niol tot een oorzaak van eeuwig verblijden wordt! Och, bedenke een ieder nog in dezen dag, wat tot zijnen vrede dient. En die den vrede kent door Hem, die roerne in zijn kruis.

Het is niet altijd gemakkelijk de stem van het geweten tot zwijgen te brengen. Dat zien wij bij Pilatus. Hij zou Jezus zoo graag loslaten, maar hij durft niet. Zijn poging om de Joden ovei' te halen, dat zij Jezus boven Bar-abbas zouden verkiezen, is mislukt. En nu geeft hij Jezus over aan de krijgsknechten orn Hem te geeselen. En zoo geschiedt het. Maai' dit is den krijgsknechten niet genoeg Jezus is de koning der Joden genoemd; in hun oog is hij dus een rebel tegen hun kei/.er. Maar die opstandeling is in hunne machl eu zelf geheel machteloos. Mot dezen machtelooze drijven zij nu den spot. In allerijl vlechten zij een krans van doornen en zetten dien op zijn hoofd. Dat is zijn koningskroon. Een scharlakenrooden soldaten-mantel wordl hem om de leden geworpen. Dat moet het koninklijk purper verbeelden. Een hollen rietstaf drukken zij Hem in de handen. Dat is zijn scepter. Zoo slaat daar de spotkoning voor hen en zij roepen Hem toe: Wees gegroet, gij koning der Joden! En om den machtelooze hun verachting te doen voelen, geven zij Hem kinnebakslagen. Zoo getooid, zoo mishandeld, wordt Hij door Pilatus nog eens aan het volk vertoond. De landvoogd wil, dat zij weten zullen, dat hij in Hem geen schuld vindt en dat de onschuldige nu al genoeg is mishandeld. En er

trilt iets van medelijden in zijn stem, als hij, op Jezus wijzende, tot het volk zegt: Ziet, de menseh ! 'lis alsof hij de menigte toevoegen wil: Voeil gij nu nog niets van het onrecht, dat gij doet? Wilt gij mij nog verder dwingen u ter wille te wezen? Ziet toch eens, wat die mensch reeds lijdt, lioe hij vernederd is, en weest daarmede tevreden. Maar het volk roept en schreeuwt: Kruit' hem, kruis hem! En Pilatas, wederom zijn geweten op den mond slaande, is hun ter wille en geeft Hem hun over ter kruisiging.

Ziet, de mensch! Hoort gij dal woord, mijn broeder, mijne zuster? Zoo is uw Heiland, de volkomen mensch, die geene zonde gekeild noch gedaan heeft, vernederd, gehoond, gepijnigd, om uwer zonden wil. Zoo is Hij behandeld door menschen. Hij die hel geen roof behoefde te achten Gode evengelijk te zijn, die, hoewel Hij Gods Zoon was, zich vernederd heeft door mensch te worden. Die lijdende Christus doet u zien, wat de mensch wordt door de zonde; maar Hij wil 11 ook leeren, wat gij worden kunt en worden moet in zijne gemeenschap: een mensch Gods, niet meer dienstknecht der zonde, maar vrijgemaakt door Hem uit, de dienstbaarheid der verderfenis. O ziet dan altijd dien mensch, niettegenstaande zijne vernedering, of beter nog: juist in zijne vernedering de schoonste der menscherddnderen; en bedenkt het, dat Hij, die zich voor u alzoo liet vernederen, van u eischl en eischen mag, dat gij uw gansche hart Hem wijdt, die uw lied-der wil zijn en uw Koning.

God heeft zijn volk lief. Dat predikt ons de geheelegeschiedenis van IsraÃ«l; dat roept de komst van Jezus Christus op aarde ons luide toe; dat bezweert ons het lijden en sterven des Hee-ren op roerende wijze. God wil zijn IsraÃ«l redden en door dat

IsraÃ«l du waerelcl. Dij zoekt liel le verlossen van de macht der zonde, waarin liet dreigt te vervallen. Israels grootste zonde, waarvoor liet nog altoos boet en, helaas, zonder schulderkenning, is de verwerping van den Christus Gods, door God z'dven gezalfd tot Koning over IsraÃ«l. Maar ook tot deze schrikkelijke zonde is het niet gekomen zonder ernstige waarschuwing, zonder dat de trouwe liefde Gods op allerlei wijze aan het hart des volks heeft gearbeid. Zelfs Pilatus, de man zonder ernst, dt man met een door en door onwaar karakter, komt voor een oogen-blik onder den indrnk der vlekkelooze reinheid van den Koning der waarheid; en op dat oogenhlik is hij, schoon zelf zich daarvan niet hewust, een middel in Gods hand om IsraÃ«l te waarschuwen voor de verwerping van zijnen Koning,

De landvoogd zoekt Jezus los te laten. Maar het volk eischt, dat Dij gekruisigd worde en bedreigt Pilatus met 's Keizers ongenade. Nu brengt de onrechtvaardige rechter den rechtvaardigen Heiland uit en zegt tot hel volk; Ziet, uw Koning! Dat was waarschijnlijk spot, voortkomende uit een wrevelig gemoed, maar in dat woord spreekt God tot zijn volk. Och, had IsraÃ«l Gods woord gehoord, Gods bedoeling erkend en voordien Koning zich nedergeworpen in gehoorzaamheid des geloofs. liet bloed van dezen rechtvaardige zou niet ten oordeel zijn gekomen over Jacobs kroost. Maai' neen, zij riepen: âXeem weg, neem weg, kruis hem! Wij hebben geenen koning dan den keizer.quot; En Rome's keizer, met dit woord als koning erkend, heelt later stad en tempel verwoest en het volk. dat hem koos, verstrooid naar alle winden. En thans zwerft IsraÃ«l over de aarde in ballingschap, tot eens â die dag zal zeker komen â zijn waarachtige Koning, de gekruisigde Christus, zich ontfermt over zijn volk en het redt uit angst en nooden en het wederbrengt onder zijn scepter in vrede en glorie.

Want ja â al is Hij naar Israels wilweggenomen vooreen tijd, toch is Hij en blijft Hij Israels koning. Eens zal zijn volk Hem huldigen, want God heeft zijn volk lief. Voor een kleinen oogenhlik heeft Hij het verlaten, maai' met groote ontfermingen zal Hij het vergaderen. Laat ons hel IsraÃ«l prediken: Ziet, uw koning is Jezus Christus, dien gij verwierpt, maar die u aannemen wil. Zijn bloed is het bloed der verzoening voor al uwe zonden. Ziet,

uw koning! Verootmoedigt u, hukligt Hem, zweert Hem trouw. In Hem alleen is Israels heil.

Dat aan IsraÃ«l te prediken is de roeping van ons, die de zaligheid, welke uit de Joden is, in Christus genieten. Maar niet enkel in dit opzicht, doch in alles Hem te gehoorzamen zij de lust van allen, die door het geloof onderdanen werden van dezen koning Israels. Welk eene liefde Gods, ook tot ons, liooren wij nu spreken in het woord van Pilatus! Broeders en Zusters! ziet, uw Koning, die u verlost heeft uil de macht der zonde, die u bestuurt door zijnen Geest, die u beschermt door zijne kracht, die in zijn koninkrijk u doet genieten vrede en vreugde. Deze Koning stierf voor u, maar leeft ook in alle eeuwigheid voorn. Sterft, gij steeds meer n zeiven af, om alleen voor Hem Ie leven.

Mare. 15: 26. En, hel opschrift zijner beschulcliyinci was boven Jlem (jeschreuen : De Koniny der Joden.

J. N. 11. ,1. Hoe vaak lazen wij die letters, op een crucifix, boven het hoofd van den gekruisigden Christus. Menigeen leest ze en weet niet wat /ij beteekenen. Met zijn de beginletters van de woorden: Jezus Nazarenus liex J udaeorum d. w. z. Jezus de Nazarener, de koning der Joden. Op geen enkel kruisbeeld ont-breden zij. En zij mogen er ook niet ontbreken. Want die letters, de woorden daardoor aangeduid^ spreken luide tot ons van de diepte, waartoe de mensch kan zinken, maar ook van de hoogte, waarop de Verlosser slaat. Zij werden als een beschuldiging bedoeld; zij zijn in werkelijkheid een eeretitel geweest. De Joden wilden niet, dat Hij koning over hen zou zijn. Maar het kruis op Golgotha maakte het in drie talen bekend aan allen, die het zagen, dat Hij toch der Joden koning was. En ieder crucifix predikt het nog in die enkele letters: Geen smaad van

menschen, geen beschuldiging van vijanden, geen haat van tegenstanders kan te niet doen wat God gewild heeft . Christus, de verworpene, de gekruisigde, de eenmaal en nog steeds dooide Joden gevloekte, is en blijft der Joden koning; ook aan liet kruis is Hij de huldiging der zijnen waardig, Hij, wien eens eere gebracht zal worden door wie Hem hebben genageld aan hel hout.

Jezus de Nazarener, de koning der Joden! Pilatus schreef het er neer om de Joden te bespotten. De Joden achtten zich beleedigd, omdal de landvoogd den gekruisigde ten toon stelde als ware Hij waarlijk him koning. Noch l'ilatus noch de Joden erkenden Hem als zoodanig. En wij? Gelooven wij, dat Hij gekomen is in de waereld om de zijnen, liet IsraÃ«l Gods, zalig te maken, hen te maken tot onderdanen van zijn rijk en door hen een zegen te brengen ook over de volkeren der heidenen? Gelooven wij, dat deze Koning der Joden ook ons lol zijne onderdanen wil maken en de zegeningen van zijn koninkrijk ook ons wil doen genieten? Ja, gelooven wij, dat Hij onze koning is en is betook onze geloofstaal: ja, l¹ kiest ons hart eeuwig tot zijn Koning? Dan is liet kruis van Golgotha ons geen dwaasheid of ergernis meer, maar wij buigen ons neder voor Hem, die daaraan hangt, voor dien Koning, die zijne koninklijke liefde hierin loont, dat Hij zich oiferl voor zijn volk, en wiens koninklijke macht zich openbaart in de redding en bewaring van elk, die in Hem gelooft.

O buigen wij, staande bij zijn kruis, in ootmoed onze knieÃ«n en stamele onze tong: O, gij Koning der Joden, ook mijn Koning zijl Gij, mijn Koning, die mij verlost hebt, want stervend aan het kruis voor mij, hebt gij alle beschuldiging tegen mij te niet gedaan.

.Mallh. 27; 32. l'Jn uiUtaande, vonden zij eeneti. man van CyrÃ©nc, mei name Simon; dezen dworKjeii zij, dal hij zijn kruis droeg.

Terwijl te Jeruzalem alles in beweying was om Jezus te doen veroordeelen, was eene zekere Simon van CyrÃ©ne in den vroegen morgen uitgegaan naar den akker. Wij weten niet, wie hij was. Misschien behoorde hij tot de geheime volgelingen van den Heer en zocht hij de eenzaamheid. Maar 't kan ook zijn, dal hij zich om Jezus evenmin bekommerde als om wat er met den Heer gedaan werd en alleen maar dacht aan zijne eigene zaken. Doch hoe liet ook zij, terugkeerende van den akker, werd hij dooi- de soldaten, die Jezus naar Golgotha brachtten, gedwongen om het kruis van den Heer te dragen.

Hij komt ongezocht in aanraking met het kruis. Tegen zijn wil zelfs. Kr wordt hem niet gevraagd, ot'hij het kruis wil dragen, hij moet: men dwingt hem. Hij heeft zich van het tooneel van Jezus' lijden verwijderd, en hij wordt ei' midden in geplaatst. Hij heeft zich naar den akker begeven, zich met zijn zaken bezig gehouden, en toch wordt hij in aanraking met het kruis gebracht. Hij dacht er niet aan Jezus te volgen naar Golgotha, en hij moet zijn kruis dragen.

Zoo wordt nog menigeen ongezocht in aanraking met het kruis gebracht. Of eigenlijk: ieder komt met dat kruis in aanraking. Niet omdat men liet wil, maar gedwongen. God zelf leidt onzen weg, opdat wij dat kruis zien en het opnemen om het achter den Heer te di agen. Het kruis van Christus laat ons niet met rust. Ontloop het; gij komt er toch weer bij. Werp u in alles wat u alleiding biedt of uw belangstelling eischt, toch ontmoet gij telkens dat kruis weer. Het wordt op uwen weg geplaatst; lt;rij wordt er vÃ³Ã³r gesteld. Wat wilt gij: u aan dat kruis ergeren en den Christus, die hel voor u draagt, verwerpen als uw Heiland; of dat kruis aangrijpen om daardoor verbonden te worden met Hem, die u met God verbindt? O, van nature willen wij dit laatste niet. Het kruis slaat ons tegen, het wil de

zonde in eiken vorm ter neer slaan in ons, het wil den ouden rnenscii in ons dooden. Wij willen niet aan liet kruis. Wij willen ons oude leven voortleven. Daarom moeten wij gedwongen worden om des Heeren kruis te dragen. Zalig wie zich dwingen laat door Gods machtige liefde en het kruis op zich neemt en den ouden mensch met zijne werkingen ki uisigt. Want wie met Christus dei' zonde sterft, zal ook met Hem Gode leven. Wie met Hem hel kruis draagt, zal eens met Hem zitten in zijn troon.

Deze hede is door den Heer uilgesproken, hoogstwaarschijnlijk toen Hij aan hel kruis genageld werd. Mel hen, voor wie Hij vergeving vraagt van den Vader, worden niel alleen zij bedoeld, die liet over Hem gevelde vonnis aan Hem volbrengen. Terwijl men den Heer aan het kruis hiudt. Hem de handen en voeten doorboort, gaan zijne gedachten terug naar hetgeen nog maar pas achter Hem ligl. Wie doen dit lijden Hem aan? De Joden, die Hem verwierpen; de overpriesters en oudsten, die Hem veroordeelden; 1'ilalus, die Hem geen reclil deed; Heiodes, die bij Hem slechts voldoening aan zijne nieuwsgierigheid zochl; de krijgsknechten, die Hem bespollen en sloegen; allen dezen, die in meer dadelijken zin deel hebben aan zijne kruisiging, bedoelt de Heer, ids Hij bidt: Vader! vergeef het hun, want zij weten niel, wat zij doen.

Maar welen zij dat dan waarlijk niet? Weten zij niet, wien zij verwerpen? Weten zij dan niel, aan welk eene zonde zij zich schuldig maken door den dood te zoeken van Hem, die hun allen het leven wil geven? Neen, dal weten zij niel. Wat zij doen, geschiedt door onwetendheid (Hand. 3 ; 17). Zij kennen den

Heer der heerlijkheid niet, dien zij kruisigen (1 Gor. *2; 8). Indien zij geweien hadden, wie Hij was, die lot lieu gesproken had, zij zouden van Hem begeerd hebben het leven en den vrede. En nu was deze onwetendheid wel een gevolg van moedwillige verblinding, eene schuldige onwetendheid dus, omdat zij hadden kunnen weten, wat zij deden. Maar daarom bidt de Heer ook voor hen, opdat die schuld hun vergeven worde door den Vader, die gaarne vergeeft.

Deze bede is de duidelijkste kenteekening van de geheele persoonlijkheid van Christus. Uit deze bede kunnen wij Hem kennen, zooals Hij is. Hij sterft voor zondaren en bidt voor degenen, die oorzaak zijn van zijn dood. Hij wil sterven tol verzoening onzer zonden. En nog bidt Hij voor ons; nog is zijn bloed, op Golgotha gevloeid, als 't, ware een bede, die opstijgt lol God, om redding van zondaren.

Discipelen van Christus, volgt uwen Heiland na, die ook voor u bad en u behoudenis verwierf. Hij bad voor zijne vijanden. Gaat heen en doet desgelijks! Hij badj voor de onwelenden. Doet gij alzoo voor hen, die den Christus in zijne liefde niet kennen en van den arbeid zijner ziel nog niets weten voor hunne ziel.

Mare. 15 : 29, 30. En die voorbyyinqen, lasterden Hem, schuddende hunne hoofden en zeguende: Ha! gij die den tempel afbreekt en in drie clayen opbouwt, behoud u zeiven, en kom af van liet kruis.

overwonnen hadden. Nu was het uit mei hem. Nu bleek het, dat hij een ijdele grootspreker was. Hij had den tempel willen af'hivken om in drie dagen dien weer op te bouwen. Wat zou hij en wat kou hij! Niet eens zich zeiven behouden. Als hij wat kon, dat hij dan afkwatne van het kruis. Maar dat kon hij niet. Anders zou hij het immers wel doen, nu men hern daartoe opwekte en sarde. Wat een mooie gelegenheid, om in eens het heele volk voor zich te doen buigen! Maar bij kon niet. â En de een na den ander roept: als gij dan kunt, behoud u zeiven en kom af van het kruis. â Neen, neen, hij kan niet. Hij verdient spot en verachting. Hij, die zoo sterk gesproken heeft, blijkt nu o zoo zwak te zijn; hij is overwonnen.

Dat meen en de Joden. Maar dat in niet zoo! Jezus Christus is niet overwonnen, kan niet overwonnen worden. Hij is de overwinnaar, ook als Hij aan het kruis hangt, ook als Hij daar blijft hangen; ja juist in dat zich zeiven niet willen behouden, in dat zicli zeiven geven in den dood, toont Hij op de kracbligsto wijze, dat Hij de overwinnaar is, de overwinnaar van den machtigsten vijand, van de zonde, van de zelfzucht. Jezus wil niet afkomen van het kruis. Ook nu zou Hij den Vader kunnen bidden en deze zou Hem meer dan twaalf legioenen engelen kunnen bijzetten om zijne vijanden te oordeelen. Maar Hij wil niet. Hij wil blijven waar Hij is: aan het kruis, maar daar iu den weg des Heeren. Hij wil blijven wat Hij is: de gehangene, een vloek voor zondaren, maar toch de Gezegende des Heeren, die gekomen is om te niet Ie doen dien, die het geweld des doods beeft, den duivel. Hij wil blijven doen wal Hij altijd gedaan heeft: zich zeiven verloochenen, gehoorzamen aan den Vader, wiens wil te doen de spijze is, die Hem sterkt ook tot sterven, maar in dat sterven tot overwinning.

Jezus Christus, tie Gekruizigde, heeft overwonnen. In zijn kruis, waarvan hij niet af wilde komen, roemt al wie in Hem gelooft. In zijne liefde, die Hem bewoog tot het olfer zijns levens, verblijdt zich al wie Hem kent. En in zijne overwinning deelen ook wij, indien wij ons zijn kruis niet schamen en met Hem het kruis luillen dragen, dat God ons oplegt. Want wie door den Gekruizigde de verzoening met God deelachtig werd, die zegt

ook met den Apostel: Gode zij dank, die ons altijd doet trium-feeren in Christus.

Mier wordt van de beide moordenaars, die met Jezus gekruisigd waren, medegedeeld, dat zij Hem smaadden. Ook Mat-theus deelt ons mede, dat zij beide Jezus verweten, dat Hij anderen wel bad verlost, maai' zich zeiven niet kon verlossen, want, als Hij waarlijk de Zone Gods was, dan moest Hij afkomen van liet kruis. Daarentegen deelt Lukas ons mede, dat slecbts Ã©Ã©n der moordenaren Hem lasterde, maar dat de andere dezen bestrafte en den Heer om genade voor zich zeiven bad.

Is bier nu geen tegenspraak lusschen de Evangelisten ? Ja, zeggen sommigen. Anderen echter meenen, dat Mattheus en Marcus meer in bet algemeen van de moordenaren spreken, hoewel slechts Ã©Ã©n den Heer gesmaad heeft, terwijl Lukas meer in bijzonderheden aantoont, hoe het geweest is. Deze opvatting zou aangenomen kunnen worden als er een grooter getal moordenaren geweest ware, bijv. een tiental. Dan zou men kunnen zeggen: zij smaadden Hem; en toch cÃ©u enkele uitzondering toelaten. Maar als er slechts van twee gesproken wordt en gezegd wordt, dat zij Jezus smaadden, dan gaat het toch niet aan om er terstond op Ie laten volgen : ja maai- Ã©Ã©n van hen deed bet toch eigenlijk niet. â Is er dan tegenspraak tusschen de verschillende berichten'? Ik geloof het niet. De beide mannen, die met Jezus gekruisigd waren, hebben Hem gesmaad en gelasterd. Zij hebben bij Hem er op aangedrongen, zich zeiven en hen te verlossen. Maar een van hen is tot inzicht gekomen van het kwaad, dat hij deed? Hoe? Dat weten wij niet. De Heer werkt op allerlei wijze. Hij, die later den dreiging en moord blazenden

Saulus ter aarde wierp en in Ã©Ã©n oogenblik hem bracht tot de vraag: Heere, wat wilt Gij, dat ik doen zal? was ook in staat dien moordenaar plotseling tot bekeering te brengen, hem zijne zonde te doen inzien en iiem den Heer om genade te doen smeeken. Kan de wijze, waarop Christus den smaad droeg en zijn lijden leed, hem niet tot nadenken gebracht hebben? Kan Ã©Ã©n blik van den Heer hem niet in de ziel hebben gegrepen? En is het vreemd, dat het diep besef van de vreeselijke zonde, waaraan hij zich schuldig gemaakt had, hem drong om zijn mede-moordenaar in liefde te bestrallen?

De moordenaar, aan het kruis bekeerd, van een smaderin een bidder veranderd, doet ons de macht des Heeren prijzen, maar wekt ons ook op om niet te wanhopen aan eenig mensch, maar te gelooven, dat de Heer nog den grootsten lasteraar kan veranderen in een belijder van Hem.

En wij, bidden wij voor hen, die Hem smaden; en eeren wij Hem als den machtigen Verlosser.

Joh. 19: 20, 27, Jezus nu. ziende zijne moeder, en den discipel, dien Hij liefhad, daarbij slaande, zeide tot zijne moeder: Vrouw! zie uw zoon. Daarna zeide Hij tot den discipel: Zie, uwe moeder. En van die ure aan nam haar de discipel in zijn huis.

Lezen wij in den aanvang van Jezus'levensgeschiedenis, dat HU zijne ouders onderdanig was, aan het einde zijns levens lee-ren wij zijn zorg voor zijne moeder kennen. Zoo was Hij zijn geheele leven lang voor alle kinderen een voorbeeld van wat zij voor hunne ouders behooren te wezen. En Maria âwij kunnen ons voorstellen de trouwe liefde, waarmede zij in zijne jeugd voor haren zoon zal hebben gezorgd, en wij zien haar staande

bij het knus, waaraan Jezus hing, Hem niet kunnende verlaten in zijne laatste ure. Welk eene teedere betrekking tusschen Jezus en Maria. En als Hij haar daar ziet staan bij het kruis, dan vergeet Hij zijn eigen lijden om haar aan te bevelen aan den jonger, dien Hij liefheeft, en die voortaan bij baar de plaats van een zoon zal hebben in te nemen. Al wat er menschelijks was in den Heer voelt zicb aangetrokken tot en innig verbonden aan dat tweetal menschen, die Hem zoo na bestaan, de moeder on den vriend. En zij ook, in Hem aan elkander verbonden, zijn samen opgegaan naar Golgotha, met dezelfde gevoelens vervuld. Maria heeft troost noodig. Â«Vrouw! zie uw zoonquot;; zegt Jezus tot baar, op Johannes doelende. En het aan liefde zoo rijke hart van Johannes zal haar kunnen troosten. Â«Zie, uwe moederquot;; zegt de Heer daarom tot hem. En Maria en Johannes beide verstaan de bedoeling van Jezus en voldoen aan zijn wenscb, want â van die ure aan nam haar de discipel in zijn huis; en â hoewel bet er niet bijstaat, meenen wij het er gerust bij te mogen voegen â Maria liet zich gaarne door Johannes opnemen in zijn huis. En ook biervan houden wij ons verzekerd: dat opnemen van Maria in Johannes' huis zal beiden ten zegen zijn geweest.

Zoo bracht de Heer twee menschen tot elkaÃ¨r, die elkander tot troost en ten zegen konden zijn. Zoo zorgde de Heer ook voor het tot stand komen van aardsche verhoudingen, die de betrokken personen ten goede kwamen. En de band, die hen samen verbond, was Jezus zelf.

Nog is Hij het middelpunt, waarom al de zijnen zich ver-eeuigen. In Hem zijn w' allen Ã©Ã©n en eeuwig lotgemeen. Zoo moet het althans zijn. Zoeken wij meer en meer zijne gemeenschap, opdat ook de gemeenschap met allen, die Hem liefhebben, inniger worde.

Matth. 27: 45. En van de zesde ure aan werd er duisternis over de yeheele aarde, tot de negende ure toe.

Welk een onderscheid treft ons lussehen den nacht, in weiken Jezus geboren werd, en den middag, op welken Hij sliert'. In Efratha werd door het licht van den hemel de nacht in dag veranderd, terwijl de engelen Gods jubelden; op Golgotha verborg de hemel zijn licht en werd de dag in duisternis verkeerd, terwijl een sombere stilte heerschte. Gelijk het licht in Bethle-hems velden het welbehagen Gods in menschen afbeeldde, zoo was de duisternis op den kruisheuvel een leeken van Gods ontzettend ongenoegen over hetgeen menschen zijnen Gezalfde aandeden. 't Was alsof God zijn aangezicht verborg, toen daar op den vollen middag om twaalf uur duisternis hef, gansche land bedekte. En Hij had reden om in die donkerheid zijn toorn te doen kennen. Was niet de zending zijns Zoons het krachtigst en tevens het heerlijkst bewijs, dat Hij de waereld liefhad, dat Hij geen lust had in den dood des goddeloozen, maar in diens bekeering en leven. Maar de waereld had den Gezondene des Heeren niet gekend; IsraÃ«l nam den Messias niet aan en liet zich niet verfeederen door de liefde Gods, die in Hem verschenen was. Hij was het licht der waereld, gekomen om te schijnen in de duisternis, om de duisternis weg te nemen en al wie Hem geloovig aannam te doen wandelen in het licht des levens. Maar van zijn licht wendde men in verharding des harten zich af, men wilde zich er niet door laten bestralen, men meende het uit te kunnen blusschen aan het kruis.

De strijd tusscben de duisternis der zonde en het licht Gods is op Golgotha gevoerd en volvoerd. En bet schijnt alsof de duisternis, die hÃ©t licht niet begrepen heeft, het zal winnen van het licht, 't Is alsof de natuur zelve dien strijd mede strijdt. De Christus Gods is aan hef kruis genageld; de krachten beginnen langzamerheid te verminderen; weldra zal de dood komen; â het licht verdwijnt; de vijanden des Heeren wZfcn, dat

het verdwijnen zal; â en van de zesde ure aan werd er duisternis over hel geheele land.

Tot de negende ure toe. Neen, de duisternis blijft niet. De duisternis kan niet blijven. De duisternis/mn het licht niet overwinnen. Het licht is Gods licht, en God is eeuwig. Christus sterft. Maar Hij sterft om ten derden dage weder op te staan. De Zon der gerechtigheid kan voor eenc wijle schuil gaan achter de wolken â maar zij blijft eeuwig schijnen. Jezus Christus heeft de duisternis overwonnen. De strijd was hard en bang. De duisternis was drukkend en benauwend. Maar uit den strijd Irad Hij als overwinnaar te voorschijn.

Mijn broeder ot zuster, hoe donker het soms ook is, dit trooste uwe ziel: Het waarachtige licht schijnt nu en de Zon der gerechtigheid gaat nooit onder.

Matth. 27 ; 46. En omtrent de negende ure riep Jezus viel eene groole slem, zeggende: ELI, ELI, LAMA SABACHTHANH dat is: mijn God, mijn God! waarom hebt Gij mij verlaten!

Van 's middags twaalf tot drie ure heerschte op Golgotha eene dikke duisternis, welke drukkend en benauwend werkte op den. Heer, die aan het kruis onze zonden droeg in zijn ge/.egend lichaam. Die duisternis was Hem hel symbool van Gods heilig ongenoegen over de zonde, die haar toppunt bereikt had in de verwerping van Hem, dien de Vader gezonden bad om de zonde te verzoenen en uit de macht der zonde den mensch te verlossen. Hij, die ons vleesch en bloed had aangenomen om ons in alles gelijk te worden, voelde zich aan het kruis de vertegenwoordiger der zondige menschheid. Hij, zonder zonde, was zonde voor ons gemaakt, maar voelde nu ook op zich drukken den last van Gods toorn tegen de zonde des ganschen mensche-lijken geslachts. Eu die last drukte zwaar; die last drukte Hem

te zwaarder omdat Hij in zich zeiven niets had wat de gemeenschap met den Vader gestoord had of stooren kon; te zwaarder, omdat Uij zich bewust was; Ik en de Vader zijn Ã©Ã©n.

En nu aan het kruis, onder het ontzettend gewicht dei'zonde, wordt het in het dragen van den vloek der zonde Hem duidelijk, schrikkelijk duidelijk en vreeselijk voelbaar, welk eene scheiding de zonde gemaakt heeft tussclien God en mensch, en hoe eene ziel, gebogen onder den last der zonde, zich diep ellendig moet voelen builen Gods gemeenschap. Kn wat binnen in Hem omgaat, wordt door de duisternis rondom hem bevestigd. Door die duisternis zegt de heilige God: Ik verberg mijn aangezicht voor den zondaar. Wie de zonde dient is in de duisternis. Voor dien is er geen licht, geen leven. Dat is voor Gods Zoon het vreeselijkste wat zich denken laat, vreeselijker dan de spot der goddeloozen, vreeselijker ook dan hel pijnlijkst lichaamslijden. Hij is zonde gemaakt en nu is de gemeenschap tusschen God en Hem verbroken. Nu kan er geen gemeenschap zijn tusschen zijn God en Gods Zoon. En liet diepste ziele-wee, de smartkreet der van God gescheiden menschheid, stort zich uil zijne ziel uit voor God, die zijn aangezicht verbergt: Mijn God, mijn God, waarom hebl Gij mij verlaten!

Zoo heeft de Heiland der waereld geroepen, geklaagd, geschreid tol God, ook uit uw naam, ook voor u, mijn broeder en zuster. Erkent gij, dat Hij het deed ook voor u? Erkent gij, dat gij verdiend hadt voor eeuwig van God verlaten te worden? Erkent gij, dat gij nimmer de klove tusschen God en u zult kunnen dempen? Erkent gij, ootmoedig, geloovig, dat 11 ij de straf gediagen beeft, die gij verdiend hebt? O dankt dan God, dat gij het weten moogt, waarom de Heere Jezus van zijn God verlaten werd: opdat gij lot God genomen en nimmer van Hem verlaten zoudt worden.

Joh. 19: 30. Toen Jezus dan den edik genomen had, zeide Hij: liet is volbracht! En hel hoofd buiijende, (juf den ;feest.

Het is lieden Goede Vrijdag en wij herdenken heden het lijden en sterven van Jezus Christus, in wiens dood ons leven is, die ons zondaars doet verwerven vrijspraak en behoudenis. Geleden en gestreden heeft de lieer en eindelijk is de overwinning ten volle behaald. De dusisternis is voorbij; ook in zijne ziel is het licht geworden, en over Golgotha en over heel de aarde klinkt het overwinningswoord des Heeren en liet klinkt alle eeuwen door: Het is volbracht! Volbracht is het werk, dat de Vader Hein heeft te doen gegeven; volbracht is het offer voor de zonden eener verloren waereld; volbracht is lt;le verzoening, die IJ ij alleen te weeg kon brengen. En nu mag de gemeente des Heeren met blijden jubel dat woord overnemen en God danken, dat Hij alzoo liefde waereld heeft gehad, dat Hij zijnen eeniggeboren Zoon gegeven heelt, opdat een iegelijk, die in Hem gelooft, niet venlerve maar bet eeuwige leven bebbe.

O, 'mijn broeder en zuster! weet gij het, zijl gij door het geloof er van verzekerd, dal Jezus Christus alles volbracht heeft ook voor ii? Zijn lijden en sterven baat den zondaar niet, indien hij niet Christus geloovig erkent als het offerlam, dat zijne zonden gedragen heeft op liet hout; als hij niet al zijne zonden op dien Christus legt om door Hem bekleed te worden met de gerechtigheid, die Hij verwierf door zijne overgave in den dood. Maar zalig gij, indien uij, diep ootmoedig, Christus Jezus aangenomen hebt a!s uw Zaligmaker, als den Heiland, die het alles voor u heeft volbracht. Gij waart schuldig voor God en gij hadt in der eeuwigheid die schuld niet kunnen wegnemen. Gij hadt u van God afgekeerd en de gemeenschap met Hem hadt gij nooit kunnen herstellen. Gij waart dood in de zonden en de misdaden en het leven hadt gij u nimmer kunnen verwerven. Maar wat gij niet kondet, heeft Christus gedaan. Wat gedaan

moest worden ter uwer behoudenis, Hij heeft het alles volbracht. Zijn sterven schonk u 't leven weder, zijn dood heeft u gered. Hij brengt het kind aan 's Vaders harte, de ziele tot haar God weerom. God zag zijn werk met welbehagen en wend' van u zijn straffen af.

Christus heeft alles volbracht. Wie dit gelooft, die voelt zich zei ven klein, o zoo klein onder den grooten zegen van Gods ontfermende liefde. Maar in het gevoel zijner kleinheid buigt hij zich neder voor den grooten Christus met de bede, dat Hij ook verder alles in hem volbrenge, wal hij noodig heeft om als zijn discipel, als een verloste door zijn bloed, den Vader Ie verheerlijken.

Worde heden, als wij in den geest weer staan onder het kruis, ons geloof in den eenigen Zaligmaker gesterkt, zoo gesterkt, dat wij, door zijne liefde gedrongen, voortaan met, meerder ijver het anderen toeroepen tot hunne behoudenis; Het is volbracht! Gelooft in den Heere Jezus Christus en gij zult zalig worden.

Mattli. 27; 61. En aldaar was Maria Maydalena en de andere Maria, zittende teyenover kat (jraf.

Van hoevelen in onze dagen geldt het, wat hier geschreven staat van de beide Maria's, dat zij zijn Â«zittende tegenover het grafquot; van Christus. En dat, terwijl wij weten, dat Hij niet meer in het graf is, maar uit de dooden opstond en leeft in alle eeuwigheid bij den Vader.

Ach, zoo menigeen kent den levenden Christus niet, omdat het leven en de onverderfeÃ¼jkheid, die Hij door zijne opstanding uit de dooden aan het licht heeft gebracht, zijne ziel nog niet heeft ingenomen. Zoo velen hebben wel gisteren met ons

herdacht, dat Jezus Chiistus is gestorven aan het kruis; maar, als niet alles verandert, zal het morgen geen Paschen voor hen zijn, omdat liet evangelie ))de lieer is waarlijk opgestaanquot; nog altijd een klank, misschien een weersproken woord voor hen is, doch geen feit, geen levenwekkende daad voor hen werd.

Zittende tegenover het graf, waarin Christus weggeborgen is, zijn allen, die Hem niet kennen in de kracht zijner opstanding. O gewis, daar zijn er, die tegenover dat graf zitten met gevoelens gelijk aan die, welke de beide Maria's vervulden, gevoelens van aanhankelijkheid, van liefde, ja van gemis ook; die den gekruisigden Heer en al wat Hij sprak en deed niet kunnen vergeten en aan Hem denken en van Hem spreken met eerbied en Hem prijzen als hun Heer. Maar de volheid zijner gemeenschap genieten zij niet, omdat zij, toch vergetende wat Hij gezegd heeft, dat Hij zou opstaan ten derden lt;laye, nog altijd, zittende tegenover het graf, den levende zoeken bij de dooden en â Hem niet vindende â het volle rijke leven blijven missen, dat in Hem is en door Hern aan 't licht gebracht werd.

Doch er zijn ook anderen, die evenals de overpriesters en farizeÃ«n wel weten, dat Mij van zijne opstanding gesproken heeft, maar Hem in het graf willen houden, omdat Hij als de levende Christus hunne zonden oordeelt. Zij zitten tegenover het graf, helaas niet als de Maria's vol heimwee en liefde, maar als verwerpers van Hem, die niet willen dat Hij aan hel licht trede en zijn leven openbare.

Zittende tegenover het graf hebben alle dezen niets dan een dooden Jezus. En toch. Hij is niet dood, maar leeft. Het Paasch-evangelie wordt ook ons gepredikt. De Heer is waarlijk opgestaan, baat geen twijfel, geen zondelast ons weerhouden het blijmoedig te gelooven. Het gesloten graf predikt ons niets dan den dood. Maar bij het geopende graf treedt de levende Christus ons te gemoet om zijn leven ons mede te deelen en zijn volbrachte werk in ons te openbaren.

Hoe is het met ons? Is zijn leven ons leven? Gelooven wij in Hem, die verrees uit de dooden? Dan is zijn graf niet, en geen enkel graf meer, gesloten voor ons, want door Hem zien

wij de heerlijkheid (loils. Gode zij dank, dat op liet Pascha des lijdens het feest der Opstanding volgt.

Matth. '28: Ga. Hij in hier niet, want Hi) is opuestaaii, gelijk Hij rjezefid heeft.

Hoe dikwijls wij ook hot paasehverhaal reeds lazen, altijd blijft het even belangwekkend, even tVisch, 't 1 loeft ons telkens op nifuiw weer een goede boodschap te brengen, en hoe oud ook, het veroudert niet. Ieder jaar keert het, Paaschfeest terug, maar een feest blijft het en zal het blijven, zoolang ons hart aan leven behoefte gevjelt. Geen wonder; immers over 't kruis des Heeren, en daarmede tevens over ons kruis, doet de Paasch-morgen een heerlijk licht opgaan, dat ons vertroost en verblijdt, omdat het ons Golgotha doet zien in zijn ware beteekenis. Dooide opstanding des Hoeren toch blijkt het hout der schande het kruis der verzoening te wezen; de man van smarte wordt kracli-tiglijk bewezen de Zone Gods te zijn; en het geopende graf'predikt een geopenden hemel aan wie voor den Christus hel hart heeft ontsloten.

Bij dat geopende graf staan wij ook nu en wij hooren met blijdschap der ziel weer het woord van den engel tot de vrouwen: Hij is hier niet, want Hij is opgestaan, gelijk Hij gezegd heeft. Zoo heeft Hij ook door zijne opstanding getoond de getrouwe en de machtige Heiland te zijn. Hij heeft den dood overwonnen, het leven en de onverdeffelijkbeid aan het licht gebracht, en in de vervulling van zijn woord ons een waarborg gegeven voor het houden van al zijne beloften.

Uit het geopende en ledige graf waait over ons een adem des levens en komt tot ons de prediking van eeuwige heerlijkheid. De Heer is opgestaan en vaart weldra op tot zijnen Vader

en onzen Vader, en gaat heen om ons plaats te bereiden, opdat wij zijn mogen waar Hij is. Maar in die heerlijkheid zullen wij niet deelen, de hope der zaligheid, welke ledige graf ons predikt, is de onze niet, als wij niet door het geloof leven met Christus en do kracht zijner opstanding niet in ons voelen werken. Daarom, gelijk Christus opgewekt is uit de dooden tot de heerlijkheid des Vaders, alzoo zijn ook wij geroepen in nieuwigheid des levens te wandelen.

Onderzoeken wij ons zeiven, of de levenskracht van Christus in ons woont en werkt, of het nieuwe leven in Christus bij ons openbaar wordt, of wij het, met dank aan God, reeds zeggen mogen: Eertijds was ik dood, maar nu, uil genade, ben ik levend gemaakt door Jezus Christus, mijnen lieer. Dan zal waarlijk ook dil Paaschfeest ons lot zegen zijn, omdal wij den verrezen Christus als onzen Heiland kennen en met Hem ons leven verborgen weten in God. Dan zullen ook wij, niet slechts op dezen paasch-morgen, maar heel ons leven door, engelen, boden Gods zijn, die het anderen toeroepen: Ontwaakt, gij die slaapt! en staat op uit de dooden, en Christus zal over n lichten! Dat lichten van Hem, de Zon der gerechtigheid, over ons, zij de ])aaschzegen, mei welken de Heer ons ook heden verblijde. Broeders en Zusters ! de Heer is waarlijk opgestaan en het volle licht schijnt nu!

Matth. 28: 9. En als zij heengingen, om zijnen discipelen te boodschappen, ziet, Jezus is haar ontmoet, zeggende: Weest gegroet! En zij, tol Hem komende, grepen zijne voeten en aanbaden Hem.

De Heer is waarlijk opgestaan! Dat konden de vriendinnen des Heeren aan zijne jongeren boodschappen, loen de engel bet

haai' verzekerd had en zij het ledige graf hadden gezien. Dat wilden zij gaarne boodschappen, niet alleen omdat het haar dooiden engel was opgedragen, maar bovenal omdat zij verheugd waren over dit heerlijk feit en verlangende om ook hare vrienden deelgenooten dezer blijdschap te maken.

Do Heer is waarlijk opgestaan! Ja, dat ervoeren zij, dat aan-sihouwden zij met eigen oogen, want âals zij heengingen, om zijnen discipelen te boodschappen, ziet, Jezus is haar ontmoet.quot; Nu konden zij met des te grooter gewisheid anderen wijzen op het feit der opstanding; nu konden zij er gerust op gaan, dat de lieer leefde, leefde voor de zijnen.

In den weg der gehoor/.ramhÃ©id ontmoetten zij Jezus, ontvingen zij zijn vredegroet, werden zij door Hemzelven uitgezonden als getuigen zijner opstanding.

Als zij heengingen, is Jezus haar ontmoet. Oak wij zullen slechts dan den zegen van 'sl leeren opstanding genieten, als wij zijn in Gods weg, als wij gaan waar liij ons roept, als wij doen wat Ifij ons zegt. Dan alleen kunnen wij Jezus ontmoeten, zijn vredegroet vernemen en daaruit blijde zekerheid en heerlijken troost voor onze ziel ontvangen. Dan alleen kunnen wij int zijnen mond hoeren, wat. Hij wil, dat wij doen zullen. Want indien wij Jezus niet ontmoeten als dengene, die, opgestaan uit do dooden, het leven en de onverderfelijkheid aan het licht heeft gebracht, dan kunnen wij zijn woord ook niet hoeren, het niet verstaan, het niet genieten, het niet betrachten.

Jezus is haar ontmoet. Is liij ook ons ontmoet? Hebben wij in Hem gevonden de opstanding en het leven'? Hoorden wij uit zijnen mond woorden van troost ongenade? Ziet, Hij leeft. Opgestaan uit de dooden, wil Hij nog steeds zich openbaren aan allen, wier hart naar Hem uitgaat. Maar indien Hij, als de opgestane, ons is ontmoet, dan ook â en zij dat mede de vrucht van dit Paaschfeest â dan ook telkens op nieuw zijne voeten gegrepen, Hem aangebeden, om met Hem en door zijne kracht op te staan tot een nieuw. Hem gewijd en Gode geheiligd leven!

Joh. 20; 19. tin als het dan avond was, op denzelven eersten day der week, en als de deuren (jesloteu waren, waar de discipelen vergaderd waren, om de vreeze der Joden, kwam Jezus en stond in het midden, en zeide tot hen: Vrede zij idieden!

Aan den avond van den dag der opstanding waren de discipelen des lleeren samen vergaderd. â¢Zij zochten elkanders gemeenschap, om met elkaÃªr te spreken over hunnen Heer, van wien zij gehoord hadden, dat Hij was opgestaan uit dedooden, maar ook om bij elkaÃªr te zijn en elkander le versterken en moed in te spreken tegenover de vijandschap der Joden. Zij waren bevreesd. Zij wisten, dat de Joden hun vijandig waren en, gelijk zij hunnen Heer niet hadden gespaard, zoo ook hen niet sparen zonden, indien zij hun kwaad zouden kunnen doen. En omdat zij bevreesd waren voor de Joden, hadden zij de deuren gesloten om niet overvallen te worden. -â Maar voor Jezus Ciiristus xijn gesloten deuren geen beletsel, en waar Hij met zijn zegen komen wil, daar kan geen enkele hinderpaal Hem tegenhouden. En Hij wil zijne discipelen zegenen. Hij weet, dat /.ij vreezen, Hij weet, dal zij vreezen, omdat Hij niet bij hen is. En zij behoeven niet te vreezen. Hij, hun Heer en hun Meester, die den dood overwon en den duivel te niel deed, Hij is al hunnen vijanden te sterk. Daarom wil Hij tot hen komen, om hunnen moed Ie wekken, om hun blijdschap te geven, om hunne vreeze weg te nemen door met zijnen vrede hen te vervullen. â Zoo kwam Hij dan en stond in hel midden van hen, en zeide tot hen: Vrede zij ulieden!

Dat was de gewone groet der Joden. Maar in den mond van Jezus kregen die woorden hun volle beteekenis; de wijze, waarop I lij ze uitsprak, moest op de zijnen werken; en zij wisten, dat als Hij hun vrede toewensebte. Hij tevens dien vrede ook gaf. Zoodra Hij dus in hun midden stond met zijn Â«Vrede zij uliedenquot;, was er geen gedachte meer aan vreeze voor de Joden; zij waren nu volkomen gerust, niet meer beangstigd, maar vol blijdschap, Zij zagen nu in Hem, dat zij niel behoefden te vreezen,

want diezelfde Joden, voor wie zij bevreesd waven geweest, hadden Mem gedood en gemeend Hem daardoor ten onder gebracht te hebben. En ziet, daar stond Mij nu, weder levend geworden uit de dooden, overwinnaar van al zijne vijanden. En zij waren immers de zijnen. Hij zou over lien waken. Niemand zou hen rukken uit zijne handen. Niemand zou luinne blijdschap van hen nemen.

De opgestane Christus neemt alle vreeze weg en wekt in het hart der zijnen den zaligsten vrede. O vergeet dat niet, vergeet dat nooit! Zijt gij soms angstig te moede, bevreesd voorgevaren die dreigen, gebukt onder leed ot' gebogen onder den last uwer zonde; weest goedsmoeds en vreest niet: uw Heiland leeft, leeft ook voor u. Hij beeft u niet vergeten. Hij kent uwen weg en is altijd uwer in liefde gedachtig. Ziet, Hij komt tot u en zegt: Vrede zij ulieden! Wendt uw oog, uw hart niet van Hem af. Ook van u zal het waar zijn: De discipelen dan werden verblijd, als zij den Heer zagen.

Toen de Heer aan den avond van den eersten dag der week, op welken Hij van den dooden was opgestaan, in den kring-zijner discipelen verscheen met zijn Â«Vrede zij ,11 liedenquot;, was de eerste vrucht van zijne komst en van zijn woord blijdschap in de harten der zijnen. Dat moet ons niet verwonderen. Verwonderen moet het ons alleen, dat er zoo weinig blijdschap is onder degenen, die den Heer belijden, die zeggen to gelooven, dat Hij is opgestaan uit de dooden en leeft om voor de zijnen te bidden. Er zijn zelfs menschen, die zich christenen noemen en voor zeer ernstige christenen willen doorgaan, die zoo weinig blijdschap kennen en zoo weinig Christus kennen, dat zij

anderen, die met blijdschap hunnen weg reizen, verdenken van geen ware christenen te zijn. En toch â waar Christus is, daar is blijdschap, en wie Christus kent ais zijn Heer en Zaligmaker, die kent ook de ware blijdschap, de eeuwige blijdschap. Het zijn in Christus is een zijn in de blijdschap. Het zien van Christus is eene vervulling met blijdschap. Toen de komst van Jezus Christus in de wereld aan ile herders werd bekend gemaakt, werd hun groote blijdschap verkondigd. Jezus zelf wekte zijne jongeren op, in Hem den waren wijnstok te blijven en als ranken van Hem veel vrucht te dragen, opdat â zoo sprak Hij â Â«opdat mijne blijdschap in u blijve en uwe blijdschap vervuld worde.quot; Van de discipelen lezen wij dan ook herhaaldelijk, dat in de gemeenschap met den Heer hunne blijdschap zich openbaarde; terwijl de katnerliiig uit Moorenland, zoodra hij in Christus als in dengene, die zijne zonden verzoend had, geloofde, zijnen weg met blijdschap reisde. De apostel Paulus zegt dan ook, dat het koninkrijk Gods blijdschap is en onder de vruchten des Geestes noemt hij ook de blijdschap, zoodat hij terecht de Filippensen toeroept: Verblijdt u in den Heer, wederom zeg ik: Verblijdt u.

De discipelen dan werden verblijd, als zij deti Heer zagen. Dat zien van den Heer was de oorzaak hunner blijdschap. Zonder Hem was er vreeze in hun hart, met Hem vrede en blijdschap. Zijn ook wij verblijd? Dat hangt er van af, of wij den Heer zien, of wij Hem door het geloof zien als onzen Heer en Zaligmaker, als den levenden Heiland, die den dood overwon en het eeuwige leven en eeuwige gerechtigheid ons verwierf. Kunt gij Hem als zoodanig zieit en dan toch angstig Ie moede en droevig van harte blijven? Neen, dal kan niet, evenmin als vuur en water samen kunnen zijn. Wie den Heer ziet, is blijde, kan niet anders dan blijde zijn. Wie dus niet blijde is, ziet den Heer niet en kent Hem niet in de heerlijkheid van zijne liefde, in de kracht van zijn goddelijk leven. En toch komt Hij tot ons met zijn vrede. O zien wij Hem toch. Hem alleen. Wenden wij nooit het oog van Hem af. Dan zal ook niemand onze blijdschap van ons nemen.

Luk. 544: 33 -35. En zij, opslaande Ier zeiver ure, keerden weder naai' Jeruzalem en vonden de elven samenvenjaderd, en die met hen waren; welke zeiden: De Heer is waarlijk opgestaan en is van Simon (jeziea. En zij vertelden heUjeen up den weg ije-seiÃ¼ed was, en hoe IIj hun bekend was (jeworde)i in het breken des broods.

weest, toen Jezus tot hen sprak op den weg en hun de Schriften opende; maar Hij was hun eerst bekend geworden in het breken des broods. Daar was iets in hein geweest, toen zij niet dien vreemdeling spraken over Jezus Christus, dat indruk op hen maakte, dat hunne ziel in ontroering bracht; maar hunne ziel kwam tot rust en tot blijdschap, toen hunne oogen geopend werden, zoodat zij Jezus zagen, toen zij Hem zagen in zijne eigenaardigheid, toen de zegen, door Hem over het brood uitgesproken, tot hen kwam ais een zegen over henzeiven.

Zoo is het nog. Het spreken over Jezus kan indruk op ons maken, kan zeer stichtelijk en zeer stichtend zijn, kan het hart doen ontbranden van verlangen en begeerte. Maar liet is niet genoeg. Wij moeten Jezus zien, zijn zegen ontvangen; onze oogen moeten geopend worden, zoodat wij Hem zien in zijne eigenaardigheid, in zijne heerlijke beteekenis als den Opgestane.

Ach daar zijn zoovelen, die over Hem spreken, die Hem laten spreken, wier hart brandende in ben is, en wien Hij toch niet bekend wordt, door innerlijke aanschouwing, als hun Heiland en Heer, als den Overwinnaar des doods ook in hen. Hoe komt dat? Omdat zij hunne oogen niet laten openen, maar de banden voor de oogen houden; of omdat zij oen anderen kant uitzien en van Jezus do oogen nfwenden. Dat kan om velerlei redenen geschieden. Maar de diepste grond daarvan is altijd de zonde. En toch, niemands oogen behoeven voor Jezus gesloten te blijven. God de Heer stelt dezen Heiland als Vorst des levens ook voor uwe oogen, en â terwijl Hij dat doet, wil Hij ook

anderen, die met blijdschap hunnen weg reizen, verdenken van geen ware christenen te zijn. En toch â waar Christus is, daar is blijdschap, en wie Christus kent als zijn Heer en Zaligmaker, die kent ook de ware blijdschap, de eeuwige blijdschap. Het zijn in Christus is een zijn in de blijdschap. Het zien van Christus is eene vervulling met blijdschap. Toen de komst van Jezus Christus in de wereld aan de herders werd bekend gemaakt, werd hun grootc blijdschap verkondigd. Jezus zelf wekte zijne jongeren op, in Hem den waren wijnstok te blijven en als ranken van Hem veel vrucht te dragen, opdat â zoo sprak Hij â Â«opdat mijne blijdschap in u blijve en uwe blijdschap vervuld worde.quot; Van de discipelen lezen wij dan ook herhaaldelijk, dat in de gemeenschap met den Heer hunne blijdschap zich openbaarde; terwijl de kamerling uit Moorenland, zoodra hij in Christus als in dengene, die zijne zonden verzoend had, geloofde, zijnen weg met blijdschap reisde. De apostel Paulus zegt dan ook, dat het koninkrijk Gods blijdschap is en onder de vruchten des Geestes noemt hij ook de blijdschap, zoodat hij terecht, de Filippensen toeroept: Verblijdt u inden Heer, wederom zeg ik: Verblijdt u.

De discipelen dan werden verblijd, als zij den Heer zagen. Dat zien van den Heer was de oorzaak hunner blijdschap. Zonder Hem was er vreeze in hun hart, met Hem vrede en blijdschap. Zijn ook wij verblijd? Dat hangt er van af, of wij den Heer zien, of wij Hem door het geloof zien als onzen Heer en Zaligmaker, als den levenden Heiland, die den dood overwon en het eeuwige leven en eeuwige gerechtigheid ons verwierf. Kunt gij Hem als zoodanig zien en dan toch angslig te moede en droevig van harte blijven? Neen, dat kan niet, evenmin als vuur en water samen kunnen zijn. Wie den Heer ziet, is blijde, kan niet anders dan blijde zijn. Wie dus niet blijde is, ziet den Heer niet en kent Hem niet in de heerlijkheid van zijne liefde, in de kracht van zijn goddelijk leven. En toch komt Hij tot ons met zijn vrede. O zien wij Hem toch. Hem alleen. Wenden wij nooit het oog van Hem af. Dan zal ook niemand onze blijdschap van ons nemen.

Luk. 24: 33â35. En zij, opslaande Ier zeiver ure, keerden weder naar Jeruzalem en vonden de elven samenverijaderd-, en die met hen waren; welke zeiden: De Heer is waarlijk opgestaan en is van Simon (jezien. En zij vertelden hetcjeen op den weg ye-sehied was, en hoe Hij hun belo-nd was geworden in het breken des broods.

Hel hart dor Emmausgaiiyers was reeds brandende in hen geweest, toen Jezus tot hen sprak op den weg en hun de Schriften opende; maar Hij was hun eerst bekend geworden in het breken des broods. Daar was iets in hem geweest, toen zij met dien vreemdeling spraken over Jezus Christus, dat indruk op hen maakte, dat hunne ziel in ontroering bracht; maar hunne ziel kwam tot rust en tot blijdschap, toen hunne oogen geopend werden, zoodat zij Jezus zagen, toen zij Hem zagen in zijne eigenaardigheid, toen de zegen, door Hem over het brood uitgesproken, tol, hen kwam als een zegen over henzeiven.

Zoo is het nog. liet spreke)), over Jezus kan indruk op ons maken, kan zeer stichtelijk en zeer stichtend zijn, kan het hart doen ontbranden van verlangen en begeerte. Maar het is niet genoeg. Wij moeten Jezus zien, zijn zegen ontvangen ; onze oogen moeten geopend worden, zoodat wij Hem zien in zijne eigenaardigheid, in zijne heerlijke be tee ken is als den Opgestane.

Ach daar zijn zoovelen, die over Hem spreken, die Hem laten spreken, wier hart brandende in hen is, en wien Hij toch niet bekend wordt, door innerlijke aanschouwing, als hun Heiland en Heer, als den Overwinnaar des doods ook in hen. Hoe komt dat? Omdat zij hunne oogen niet laten openen, maar de handen voor de oogen hÃ³nden; of omdat zij een anderen kant uitzien en van Jezus de oogen afwenden. Dat kan om velerlei redenen geschieden. Maar de diepste grond daarvan is altijd de zonde. En toch, niemands oogen behoeven voor Jezus gesloten te blijven. God de Heer stelt dezen Heiland als \'orst des levens ook voor uwe oogen, en â terwijl Hij dat doet, wil Hij ook

uwe oogen openen, opdat gij Hem kennen moogt. Dat uw onwil dos Heeren genaderijke wil nu maar niet tegensta!

Maar zijn uwe oogen geopend, zoodat gij Hem kent en u in Hem verblijdt, omdat gij weet, dat Hij leeft als uw Verlosser; dan brandt uw hart van verlangen, om het heil, dat u gewerd, ook aan anderen bekend te maken. Dan moet gij, evenals de EmmaÃ¼sgangers, opstaan Ier zelfder ure, en heengaan tot allen, die een levenden Chrisus behoeven, om hnn de blijde boodschap, het Evangelie der opstanding, bekend te maken, en, tot bevestiging van de waarheid uwer prediking, te vertellen wat n op uwen weg is geschied, wat de Heer aan uwe ziel heeft gedaan, en hoe Hij u bekend is geworden als uw zegenende Heiland.

Toen de oogen der EmmaÃ¼sgangers geopend waren en zij Hem kenden, kwam Jezus weg u'd hun gezichl. Lichamelijk; want als de Verrezene had Hij een plaats in hun hart, om daar te wonen. Ook bij u, die Hem kent, al ziet uw lichamelijk oog Hem niet, blijft Hij eemviglijk met zijn Genade en Geest. Kn Hij blijft bij n, om u te leiden, Ie troosten, te sterken, te verblijden. Gaat heen in deze zijne kracht, om alom bekend te maken; de Heer is waarlijk opgestaan en heeft door zijne opstanding uit de dooden liet leven en de onverderfelijklieid aan het licht gebiaclil.

2 Tim. 2: 8a. Houd in (jedachtenis, dat Jezus Christus uit de dooden is opgewekt.

De apostel vermaant zijnen zoon TimotheÃ¼s om in gedachtenis te houden, dat Jezus Christus uit de dooden is opgewekt. Hij mag niet vergelen, dat iiij een levenden Heiland heeft, die hern sterken kan om liet evangelie te prediken en om, dat doende, verdrukkingen te lijden als een goed krijgsknecht van

Hem ; maai' die ook hem leiden wil, hem verstand gevende in alle dingen om eene eere van Hem te zijn. Hij moet in gedachtenis houden, dat Jezus Christus uit de dooden is ojige-wekt, want daarin ligt de kracht zijner evangelieprediking. Een levende Christus alleen kan helleven geven en sterken, het eens tot volle, heerlijke ontplooiing brengen. Die Christus toch, die opgewekt is uit do dooden, is ook opgevaren ten hemel; heeft ook zijnen Geest gezonden om de zijnen in alle waarheid te leiden; is ook, gezeten aan de rechterhand des troons van God, hekleed met alle macht in hemel en op aarde; en zal ook eenmaal wederkomen op de wolken des hemels om Ie oordeelen de levenden en de dooden en dan de kroon der rechtvaardigheid te geven aan allen, die zijne verschijning hehhen liefgehad en als goede krijgsknechten van Hem ten einde toe volhard hebben in den goeden strijd des geloofs. De gedachtenis aan de opstanding-van Christus, de ervaring des harten dat Hij leeft, sterkt en troost en doet leven in hope en wandelen door het geloof.

Houden ook wij in gedachtenis, dat Jezus Christus uit de dooden is opgewekt! Gedenken wij daaraan niet alleen op het Paaschfeest, niet enkel op den eersten dag der week, maar eiken dag en elk uur en elk oogenhlik. Onze Heiland leeft, leeft om voor ons te bidden, om ons te leiden, om ons te bewaren bij het geloof, om ons te heiligen door zijnen Geest, om ons te volmaken totdat wij ingaan in zijne heerlijkheid. Hij zelt wil die gedachtenis bij ons levendig houden. En Hij doet dat door ook tot ons te spreken: Ik leef en gij zult leven.

Alleen de opgewekte Christus kan het leven ons geven door de mededeeling van zijn leven aan ons. Maar ook alleen wie opgewekt is met Hem, der zonden afgestorven zijnde, kan in gedachtenis houden, dat Hij opgewekt is uit de dooden, om alzoo door de kracht zijner opstanding naar waarheid te zeggen: Ik leet, doch niet meer ik, maar Christus leeft in mij.

i Cor. 15 : 12. Indien nu Christus yepredikt wordt, dat Hij uit de dooden opgeweld is, hoe zeggen sommigen onder u, dal er (jeene opstanding dei' dooden is ?

Hoe zeggen sommigen onder u, damp;t er geene opstanding der dooden is? Een antwoord op deze vraag wordt gegeven in hetgeen de zendeling MolTat ergens mededeelt. lllt; zat eens âzoo verhaalt liij â hij den Atrikaanschen koning Makaha, die omringd was van zijne raadslieden, krijgshoofden en wijzen. Ik zeide, dat ik gekomen was om hem het Woord Gods te verkondigen. In den loop van het gesprek werd hij opmerkzaam op hel door mij gebruikte woord Â«opstanding . Â»Wat riep hij verwonderd â wat beteekent dit woord? zullen de dooden opstaan'?quot; Â«Ju â antwoordde ik â alle dooden zullen opstaan. Â«Zal mijn vader opstaan.quot; Â»Ja, uw vader zal opstaan.quot; Â«Zullen allen, die in den oorlog omgekomen zijn, opstaan?quot; Â«Ja.' Â«Kn zullen allen, die door leeuwen, tijgers, hyena's en krokodillen opgegeten zijn, opstaan?quot; Â«Ja, zij zullen in het gericht verschijnen.quot; Â«En zullen ook zij opstaan, wier lichamen op het veld verrot en wier asch door de winden verstrooid is?quot; Â«Ja, niet een van hen zal achterhlijven'quot;; verzekerde ik met klimmenden nadruk. Nadat hij mij eenige oogenblikken had aangezien, wendde hij zich tot zijne omgeving en zeide: Â«Hoort, gij wijze mannen, wie van u heeft ooit zulke nieuwigheden vernomen?quot; Toen keerde hij zich weer tot mij, legde de hand op zijn hart, en sprak; Â«Vader, ik heb u lief; uwe tegenwoordigheid heeft mijn hart wit, gemaakt als melk en de woorden van uwen mond zijn zoet als honig. Maar wat gij gesproken hebt over de opstanding-is te groot om het te hooren. Ik wil niet. weder hooren van de opstanding der dooden. Do dooden kunnen niet opstaan. Â«Hot ?

afwijzen en van de wijsheid zich afwenden. Maar zeg mij, waarom mag ik niet meer spreken over de opstanding?quot; Terwijl hij ging staan en zijn onthlooten, in den krijg geoefenden arm heen en weer bewoog, als wilde hij een speer slingeren, riep hij-.Â«Ik

heb duizenden gedood; en zullen dezen dan weer opstaan?'' Makaba vreesde voor de opstanding en daarom zeide liij, dat er geen opstanding der dooden Is. De vrees voor eene rechtvaardige vergelding leidt nog bij velen tot de loochening van de opstanding en het eeuwig leven. Maar Christus is opgewekt uit de dooden, en wie met Hem is opgestaan tot een nieuw leven, behoeft tot eene wanhopige ontkenning van de opstanding der dooden de toevlucht niet te nemen; voor hem is de dood overwonnen en bet eeuwige leven geopenbaard. Gode zij dank, die ook aan ons de overwinning geeft door onzen Heere Jezus Christus, en in zijne opstanding ons een zeker onderpand geeft onzer eigene zalige verrijzenis met Hem.

Joh. 20: 24. En Thomas, een van de twaalven, (jezegd Di-dymus, was met hen niet, toen Jezus daar kwam.

Thomas was niet met de discipelen, toen de Heer zich aan den avond van den dag zijner opstanding levend aan hen vertoonde, en werd daardoor dan ook geen deelgenoot van de blijdschap, die ben vervulde, toen zi j den Heer zagen. Waar Thomas toen was, weten wij niet; maar dat hij niet was, waar hij wezen moest, dat is zeker. Hij bad met de discipelen moeten zijn, hij had hunne gemeenschap moeten zoeken, in plaats van zich van hen af te zonderen. In bun gezelschap had bij vertroost kunnen worden en zon bij met ben verblijd zijn geworden. Maar nu had hij de eenzaamheid gezocht, zich teruggetrokken met zijne smart en in zijne smart zijn eigen weg gekozen, en daardoor was bij den Heer ontluopen.

Het is goed, dat wij soms de eenzaamheid zoeken om tot ons zeiven in te keeren en de gemeenschap des Heeren te zoeken om gesterkt te worden tot den strijd en tot den arbeid, die in het volle leven ons straks weer wachten. Maar er kunnen

ook omstandigheden zijn in ons leven, die ons de eenzaamheid moeien doen vlieden als zeer gevaarlijk. Als wij lijden aan overprikkelde smart en er eene weelde in vinden met die smart alleen te zijn, dan mogen wij ons niet afzonderen, dan kan de afzondering ons brengen tot moedeloosheid, tot wanhoop. Wie aan zijne smart zich overgeeft en gaat leven in zijne smart, miskent den eisch van het leven, miskent de taak, die de Heer hern te doen geeft, miskent ook de waarde van den troost, dien de Heer hem door anderen wil schenken. Niet in eene ziekelijke prikkeling der smart, maar in eene gezonde opvatting van onze reeping, komen wij lot de kennis en tot het genot van het leven. Des Heeren discipelen waren Ã©Ã©n in Hem; bij hen behoorde Thomas; bij hen zou hij den opgestanen Christus gevonden hebben en in Hem Â«het levenquot; en de blijdschap des geloofs, die van ))het levenquot; de vrucht is. Thomas zocht echter niet den Heer, maar zijne smart en daarin zich zeiven.

Groote droefheid kan over ons komen. Zware verliezen kunnen ons trelfen. Zoeken wij dan niet ons zeiven, maar den Heer, en doen wij naar het woord van den dichter: Geef u niet over aan de smart, maar aan den Man van smarte.

Aan den avond van den dag zijner opstanding had de Heer zich aan de elve geopenbaard. Thomas was echter niet bij hen geweest. Toen zijne broederen hem mededeelden, dat zij den

Heer hadden gezien, geloofde hij het niet. â De Meer wil evenwel ook hem tot liet geloof'brengen. Als nu na acht dagen de discipelen weer te zarnen zijn, en Thomas met hen is, verschijnt Jezus wederom in hun midden met zijn vredegroet. Daarna wendt Ilij zich tot Thomas. Breng uwen vinger hier, zegt Hij, en zie mijne handen, en breng uwe hand en steek ze in mijne zijde; en zijt niet ongeloovig, maar geloovig.

Word niet ongeloovig; staat er eigenlijk. Thomas moest geloovig worden; maar verwierp hij nu de opstanding van Christus, wilde hij niet geloovig worden, dan werd hij ongeloovig, wat hij tot nu toe eigenlijk nog niet geweest was. Ongeloof toch is de moedwillige verwerping der waarheid, hel welbewust niet willen gelooven.

Hoe heerlijk openbaart zich hier weer de trouwe, zoekende liefde des Heeren. Hij doet Thomas geen scherp verwijt, maar laat hem zijne liefde, zijn medelijden, zijne innerlijke ontferming voelen. De Heer geelt hem, wat hij begeert, wil hem overtuigen en smeekt hem: Och, word toch geloovig!

Mijn Broeder en Zuster! de Heer heeft ons een voorbeeld nagelaten, opdat, gelijkerwijs Hij gewandeld heeft, wij ook alzoo wandelen. Laat ons liefhebben, niet met den woorde, maar met der daad en in waarheid. Wij leven te midden van zoovelen, die het openlijk uitspreken: Indien ik niet zie, ik zal geenszins gelooven. Wat hebben wij tot dezulken te zeggen ? Wat hebben wij hun te doen? 't Is onze dure plicht het hun steeds, en altijd weer op nieuw, toe le roepen, en hun de waarheid daarvan in ons leven te toonen: Wij hebben den Heer gezien! En voorts, zoeken wij hen tot Jezus te leiden. Uie het woord van Thomas op de lippen neemt, en waarlijk gezind is als hij, die heeft geen rust, geen vrede; die,gaat gebukt onder droefheid; die, hoewel hij niet gelooft en niet gelooven kan, wenscht toch te gelooven en zou zich verheugen, indien hij maar gelooven kon. Maar die onrust, een poos misschien lijdelijk gedragen, zal ten slotte uitdrijven tot het zoeken van rust. O gij, die den Heer gezien hebt, wijst zulke zoekenden den weg. Neemt hen op in uwe gemeen-meenschap. Houdt des Heeren woord hun voor: die zoekt zal vinden, die bidt zal ontvangen. De Heer wil uwe liefde als middel gebruiken om zich door treurende, zoekende Thomassen te

doen vinden. Hij trekt in lietde nog altijd twijfelenden totzuli, verbindt hen aan zieli, doet zidi aan hen kennen als den Ver-rezene, en wekt in de ziel, die niet gelooven kon, door zijnen Geest de blijde, welgegronde belijdenis des geloofs : Mijn Heer en mijn God!

Alleen als dat ook de belijdenis uws harten is, kunt gij den dienst der liefde aan anderen bewijzen: hen leiden tot den levenden Christus.

Joh. '20: 2%. Zalig zijn zij, die niet zullen (jezien hebben en nuchlans zullen yeloofd hebben,

Thomas wilde den Heer zien, zich overtuigen door voelen en lasten, of hij zou niet gelooven, dat Jezus was opgestaan uit de dooden. Dat kon geschieden en door 's Heeren goedheid is liet dan ook geschied, opdat Thomas gelooven mocht. En hij heeft geloofd, nadat hij gezien heeft. Maar als de Heer hem daaraan herinnert, dan laat Hij er op volgen: Zalig zijn zij, die niet zullen gezien hebben en nochtans zullen geloofd hebben.

Wij kunnen den Heer op aarde niet meer zien. Hij is opgevaren omhoog. Maar van het lichamelijk zien is de gemeenscha]! met Hem niet afhankelijk. Ook zonder zien, kunnen wij gelooven in Hem, ons aan Hem als onzen eenigen en volkomen Zaligmaker toevertrouwen. Al zien wij Hem niet, Hij ziet ons en weet wat wij behoeven, en Hij wil ons leiden tol het geloof, dat ons zalig doet zijn in Hem.

Gelooven zonder zien! is dus de eisch, de voorwaarde ter zaligheid. En dan wordt daarop de zaligheid genoten in het zien door het geloof. Het geloot gaat vooraf; het aanschouwen, het geestelijk zien volgt. Dat is des Heeren ordening, die door onze verzuchtingen noch door onze redeneeringen ooit veranderd kan worden. Eerst overgave aan den Heer; dan zien en genieten.

wie Hij is. Eerst verlrouwen op Hem; clan zien en ervaren,dat Hij steeds nahij is om te helpen. Eerst erkennen, dat Hij u van God gegeven is lot een Heiland; en dan zien en smaken, dat in Hem alles het uwe is.

Broeders en Zusters, die door liet geloof in den opgestanen Christus u zalig gevoelt, die zaligheid zal toenemen, naar mate gij in alle omslandigheden des levens des Heeren eisch verstaat; Gelooven zonder zien! Zijl gij in nood en benauwdheid, gij moet gelooven, dat Hij uw Helper is op het ootmoedig gebed, ook al ziet gij nog niets van zijne reddende hand. Slingert de twijfel u heen en weer of grijpt het ongeloof u aan, op de knieÃ«n dan in den geloove, dat een Maehtige u steunt en u schraagt, nok al kan uw oog Hem niet zien. Gaat uwe ziel gebukt onder slagen, die u troffen, en is uw oog rood van tranen, slaat dat weenende oog naar boven, gelouvend dat daar troost en raad is, ook al ziet gij nog niet van waar uwe hulpe moet. komen. Kn nadert de laatste, vijand en breekt uw oog, zoodat gij niets of niemand meer zien kunt, houdt goeden moed: uw Heer en uw God reikt u de hand toe om u veilig te leiden naar het land aan do overzij, ook al kunt gij don weg niet overzien, waarlangs Hij u leidt.

Zekerlijk, het kost strijd en moeite om altijd te gelooven zonder te zien. Maar ook dat geloof, ook deze strijd beeft zijn zegen, zijn zaligheid. In den strijd voelen wij des Mei lands kracht, in de moeite zijn troost, door het geloof zijne zalige gemeenschap. En zonder strijd is er immers geen overwinning. Eens wordt het geloof verwisseld in aanschouwen, als wij Hem zullen zien, in wien wij geloofd hebben.

Maar ook te schooner kroon, te zaalger vreugd hier hoven, Zoo g' overwinnaars zyt.

Wat er aan den morgen der opstanding, toen de Heer door Simon gezien werd, tusschen Jezus en zijn discipel, die Mem verloochend had, is voorgevallen, wordt ons nergens verhaald. En terecht. Deze ontmoeting is van te vertronwelijken aard ge-geweest, dan dat er veel gesproken zal zijn over wat de Heer en Petrus elkander gezegd hebben. Simon zal zijn bitter berouw hebben beleden en de Heer heeft hem vergeving geschonken. Maar verder â bewaren ook wij het zwijgen, evenals de evangelisten, over wat er tusschen eene ziel en haren Heer voorviel. Er zijn dingen, die geiieiinenissen moeten blijven.

Maar wat aan allen bekend moet worden is, of wij den Heer Jezus liefhebben, of wij Hem liefhebben in ootmoed. Wat allen welen moeten is, of de oude mensch met al zijn hoogmoed en zelfvertrouwen in ons gestorven is en of de nieuwe mensch open-baai' is geworden in nederigheid en vertrouwen op den Heer.

Dat wilde Jezus ook ten opzichte van Petrus aan het licht doen treden. Zijne vei loochening was vergeven en verzoend. Daarvan was Petrus reeds bij de eerste ontmoeting na's Heeren opstanding verzekerd. Maar hoe stond het nu met de vrucht dier vergeving? Was de man, die zijne liefde tot den Heer sterker geacht had dan de liefde zijner medediscipelen, nu nederiger geworden? Dacht hij nu, na wat er voorgevallen was, geringer van zich zeiven?

Simon, zoon van Jonas! hebt gij mij liever dan deze? â vraagt de Heer hem daarom bij zijne verschijning aan de zee van Tiberias. Hebt gij, meer dan de anderen, mij lief? Is uwe liefde inniger, sterker, trouwer dan die van uwe medediscipelen? Wij kennen het antwoord van Simon. Neen, hij stelde zich niet meer boven de anderen en oordeelde daardcor hen niet. Hij wist, hoe zwak hij zelf was. Maar hij wist ook, dat bij Jezus lief-bad. En Jezus zelt wist dat ook. En dat was genoeg. Meer durfde, meer kon, meer mocht, meer wilde iiij niet zeggen.

Ach, ook wij vei'hel'fen ons vaal: lioven anderen. En dikwijls zonder eenifxen grond. ITebben wij Jezus lief? Gelukkig, indien wij 't zeggen mogen, omdat de Heer het weet. Maar onze liefde is toch nog zoo zwak, zij wankelt zoo licht, zij dreigt zoo menigmaal te bezwijken. Vertrouwen wij daarom nooit op onze liefde. Hoe sterk zij voor een wijle ook schijne, hoe zij voor een oogen-blik ook boven die van anderen hare stem doe hooren, zij kan bezwijken, zij kan ons in den steek lalen. En dan blijkt de liefde van anderen trouwer te zijn dan de onze.

Daarom dan. laat ons niet hooggevoelende zijn, maar vreezen. Die staat, zie toe dat hij niet valle. Achten wij anderen uit-nernender dan ons zeiven. Kn zij onze liefde maar steeds zoo oprecht, dat wij met een goed geweten zeggen kunnen tol dien Heer, die al onze liefde waardig is, omdat Hij alles voor ons volbracht en alles voor ons is: Heer! Gij weet alle dingen. Gij weet dat ik u liefheb.

De gewone verklaring van dit woord is, dat de Heer daarmede Sitnon vraagt, of zijne liefde tot Hem meerder en sterker is dan die der andere apostelen. De vraag van Jezus bevat dan eene herinnering aan de verklaring van Petrus, vroeger door hem afgelegd. dat, al wierden ook allen geÃ«rgerd, hij toch niet aan den Heer geÃ«rgerd zou worden; en in die herinnering tevens eene vermaning tot nederigheid en ootmoed, en eene aansporing tot zelfonderzoek en waakzaamheid.

Maar er is nog eene andere uitlegging, door sommige geleerden voorgestaan en die taalkundig verdedigd kan worden. De Heer zon dan meer bepaald gedacht hebben aan het feit, dat Petrus weer was gaan visschen. Nu zou Petrus echter een vis-

van liel Evangelie, aan de uitljreiding van het koninkrijk Gods te kunnen arbeiden, was het noodig, dat hij afstand deed van zijn visschersbedrijf, 't welk hij, blijkens zijn woord: âik ga visschenquot; waarschijnlijk zeer liefhad. En daarom vraagt Jezus hem dan: Simon, zoon van Jonas, hebt gij mij liever dan deze. d. w. z. dan dit alles, waarmee gij zoo even bezig waart? Hebt gij mij zoo lief, dat om mijnentwil alles, waaraan gij gehecht zijt, kunt verloochenen en verlaten, om voortaan uw geheele leven en al uw kracht te wijden aan wat ik u te doen zal geven? En als Simon daarop zijne liefde belijdt en den Heer zeiven aanroept tot getuige van den ernst dier liefde, dan zegt de Heer tot hem: âWeid mijne lammeren, hoed mijne schapen, weid mijne schapenquot;, hem daarmede aanwijzende wat voorlaan zijn levenstaak zal zijn en waarin zijn arbeid zal bestaan.

Ook' als men meent deze uitlegging voor de meest passende te moeten bonden, blijft de vraag van Jezus eene hoogst ernstige vraag. Ja, Simon, die den Heer verloochend bad, Simon, die het visschersbedrijf mei liefde uitoefende, mocht zich zeiven afvragen, of de Heer Jezus hem boven alles ging, of hij niets, zelfs niet wat hij op aarde bet liefste had, liefhad boven Jezus.

Maar die vraag mogen ook wij ons zeiven wel stellen met allen ernst, ja wij moeten ons gedurig die vraag doen. Jezus Christus is al onze liefde waardig. Hij heeft recht op de volle liefde van ons hart. Wie iets, wat het dan ook zij, liefheeft boven Hem, is zijns niet waardig, en wie niet alles verloochenen en verlaten wil om zijnentwil en om des evangelies wil, die kan zijn discipel niet zijn.

Is er nu ook iets, dat wij liefhebben boven Hem? Het is goed, het is noodig, dat wij het werk, dat God ons te doen heeft gegeven, met ijver verrichtten; bet ambt, het bedrijf, waarin God ons geplaatst heeft, mogen en moeten wij met liefde be-kleeden en uitoefenen. Maar â het mag ons nooit van Jezus aftrekken, het mag ons nooit een beletsel zijn om achter te blijven, als Hij tot ons zegt: Volg mij. Het mag ons nooit zoo hoog staan, dat de bereidvaardigheid om den wil des Heeren te doen bij ons daalt.

goddelijk werk. Het is van God. liet moet. Hem zijn gewijd, liet moet strekken tot verheerlijking van Hem. Neemt het nu evenwel ons hart zoo in, dat wij daardoor onze eigene eere, ons eigen genot, ons eigen voordeel en niet boven alles Gods verheerlijking zoeken, dan hebben wij liet te lief. Wat God ons op aarde te doen geeft is middel, nooit doel. Kiest Hij een ander middel, waardoor wij aan de bereiking van zijn doel, d. i. tot zijne verheerlijking te werken hebben, dan moeten wij met liefde losla-laten wat Hij wil, dat wij loslaten zullen. Kn God verheerlijken kunnen wij alleen door Jezus te volgen. En Hem volgen kunnen wij niet zonder volle liefde, waardoor wij ons zeiven en al het onze overgeven aan Hem.

Welnu, hebben wij Hem liever dan alles, wat ons lief is op aarde? Dan kunnen wij Hem volgen en zijn werk volbrengen.

Joh. 21: 17//. Petrus woxl bedroefd, omdat Hij ten derden male tot hem zeide: Hebt (jij mij lief?

De droefheid, waarvan hier gesproken wordt, stond Petrus heel wat beter dan de opgewektheid, waarmee hij eens gezegd had; Al wierden ook allen aan u geÃ«rgerd, ik toch niet! in dit laatste woord won het zelfvertrouwen liet van de liefde; maar uit de droefheid van Petrus spreekt ootmoedige liefde.

Tweemaal heeft hij op de vraag, of hij Jezus liefheeft en of hij Hem op de rechte wijze liefheeft, geantwoord met een oprechte betuiging zijner liefde. En nu vraagt Jezus voor de derde maal: Hebt gij mij lief? Daarover wordt Petrus bedroefd. Gelooft Jezus hem dan niet? Vertrouwt de Heer hem niet langer, omdat hij vroeger Hem heeft verloochend? Maar dat kan de reden toch niet zijn, waarom de Heer nu voor de derde maal naar zijne liefde vraagt. Want als Jezus hem niet gelooofde, dan zou Hij niet reeds na de eerste betuiging zijner liefde gezegd

hebljen : Weid mijne lammeren ; en nudat de vraag' voor de tweede maai beantwoord was, daarop niet hebben laten voiyen: hoed mijne schapen. Bovendien, Petrus was er van verzekerd, dat Jezus wist, niet slecbts vermoedde ol' vertrouwde, maar vjisl, dat hij Hem liefhad. En nu vraagt de Heer voor de derde maal: Hebt gij mij lief? Dat kan geen wantrouwen zijn, maai' wat is het dan? Is de Heer misschien niet tevreden met de wijze, waarop hij zij tie liefde uitspreekt? Wil Jezus eene sterkere betuiging, een woord, dat nog meer uitdrukt ? Maar Petrus kan zich niet sterker uitlaten. Hij heeft gezegd wat hij zeggen kan. Hij durft niet meer te zeggen, want acb, hij heeft vroeger al te veel gezegd. En zie, nu wordt Petrus bedroefd, omdat Jezus ten derde male tot hem zegt: Hebt gij mij lief? En hij kan toch niets anders zeggen dan wat hij reeds tweemaal verklaard heeft: Heer! Gij weel, dat ik U liefheb. Maar waarom hij niet meer kan zeggen, dal zal Jezus voelen in dat woord, waarmee bij dit antwoordt inleidt: Gij weet alle dingen. Ja, Jezus wist nu niet alleen, dat Petrus Hem liefhad; dat wist Hij vroeger ook wel; maar nu wist Hij ook, dat de liefde van Petrus eene ootmoedige liefde was, klein van zich zelve denkende. In Petrus'droefheid werd zijne ootmoed openbaar. En daarom stond die droefheid hem zoo goed.

Laat ons niet hoog gevoelen van onze lielde tot den Heer. Wij weten maar al te wel, dal er zooveel nog aan ontbreekt. Blijven wij daarom in de betuiging onzer liefde ootmoedig, diep ootmoedig. En worden wij soms bedroefd, omdat wij raeenen, dat onze liefde toch grooter moest zijn en zich in krachtiger bewoordingen moest kunnen uiten, wij mogen getroost zijn en zullen dan ook door den lieer zekerlijk getroost worden, als wij maar met een oprecht gemoed tot Hem kunnen zeggen: Heer! Gij weet alle dingen. Gij weet, dat ik U liefheb.

In deze woorden openbaarde Simon, de zoon van Jona, wat er ten opzichte van Jezus Christus, den Zone Gods, leefde in zijn hart. Vroeger had hij Hem beleden als den Christus, maar aan die goede belijdenis was hij ontrouw geworden, toen hij Hem verloochende. En dat was geschied, niet omdat zijne overtuiging aangaande Christus veranderd, maar omdat zijne liefde tot den Heer niet krachtig genoeg was. Vastheid van overtuiging deed hem Jezus belijden, gebrek aan liefde was oorzaak der verloo-chening. Beide kunnen dus samengaan: vaste overtuiging en geringe liefde. Maar zonder liefde tot den Heer beteekent net niets, al zijn wij met ons verstand ook nog zoo vast overtuigd, dat Hij de Christus, de Zoon des levenden Gods is. Laat ons dat steeds bedenken, en uit des Heeren vraag aan Petrus naar zijne lietde, leering trekken ook voor ons.

De Heer vraagt Petrus herhaaldelijk naar zijne liefde, en op de laatste vraag antwoordt de discipel met beslistheid, bedroefd, dat Jezus zoo bij herbaling vraagt: Â»lieer, Gij weel alle dingen; ik kan Ã¼ immers niet bedriegen; het is Ã¼ dan ouk bekend, dat ik meen wat ik zeg, want Gij weet, dat ik U liefheb. Dat kunt Gij lezen in mijn hart; dat kunt Gij voelen aan u zeiven.quot; Petrus had gelijk. De Heer wist het. Hij had Jezus lief. En Jezus erkende die liefde en toonde dat, door hem rui reeds te zeggen, dat die liefde eenmaal op de proef gesteld zou worden, maar sterk genoeg zou blijken om hem zijn leven te doen geven voor den naam zijns Heeren en tot verheerlijking Gods,

Kunt gij dat antwoord van Petrus (.ok geven, als de Heer u vraagt, of gij Hem liefhebt: Heer! Gij weet, dat ik U herheb'? Als de Heer het niet weet, dan hebt gij Hem ook nog niet lief. Maar als gij Hem waarlijk liefhebt, dan merkt Hij het ook u[j, dan voelt Hij dat; eu gij verblijdt u er over, dat Hij het ook weet. Het is eene ernstige zaak. 'tls niet genoeg, of gij ai zegt.

dat gij den Heer Uefhebl. Dal kunt gij gemakkelijk zeggen. En als gij hot heel vroom zegt, dan willen de menschen liet ook nog wel gelooven. Dan wordt gij er misscliien om geÃ«erd en gevierd, dan krijgt gij bij den schijn wellicht ook nog den naam van godzaligheid. Maar â zeggen is niet genoeg. De Heer moet het weten. Niet de menschen, die gij bedriegen kunt, zullen u eenmaal oordeeien, maar Hij, die uw liefde eischt. En Hem kunt gij niet bedriegen. Hij weet alle dingen, ook de innigste, de geheimste neigingen uwer ziel.

Kunt gij, moogt gij nu reeds, door Gods genade, zeggen tot Christus uwen Heiland: Heer! Gij weet, dat ik (J lief heb ? Dan doet gij 't in ootmoed, maar tegelijk met heilige blijdschap. Want gij voelt, hoeveel aan uwe liefde ontbreekt, maar ook, hoe innig gelukkig die liefde u maakt. Hoe meer gij liefhebt, hoe meer gij uws Heilands liefde genieten zult, hoe gelukkiger gij dan zult zijn. En hoe meer gij van zijne liefde verzekerd zijl, Â«les te meer zult gij uw troost er in vinden, dat Hij alle dingen weet. Immers uwe zwakke liefde kent Hij toch als liefde; uwe behoeften, uwe begeerten zijn Hem niet onbekend; en uwe hope op Hem beschaamt Hij niet. Maar dan ook: Hem in een leven der liefde verheerlijkt en alzoo geloond, dat gij uil God geboren zijl!

Joh. '21 : 21. Als Petrus dezen zuij. zeide hij lol Jezus: [lecre! maar wat zal deze*?

Driemaal heeft Jezus onderzoek gedaan naar de liefde van Petrus, die Hem driemaal verloochende, en driemaal ook heeft Petrus beslist en hartelijk zijne liefde tot Jezus beleden. Na elke belijdenis heeft Jezus hem zijn taak aangewezen, en na de laatste hem voorgehouden, hoe voortaan zijn leven een leven der zelfverloochening zou moeten zijn, zeggende: âVoorwaar,

voorwaar, zeg Ik u: toen gij jonger waart, gorddet gij u zeiven on wandeldet, alwaar gij wildot; maar wanneer gij zult oud geworden zijn, zoo zult gij uwe handen uitstrekken eu een ander zal u gorden en brengen, waar gij niet wilt.quot; 11 iei-mede bedoelde de Heer een aanduiding te geven, met hoedanigen dood Petrus God verheerlijken zoude. Dit zou hij echter alleen kunnen in gemeenschap met den Heer En daarom zeide deze tot hem: Volg mij!

Maar nu ziet Petrus, terwijl hij zich omkeert, dat ook de discipel, dien Jezus lieriieeft, in hunne nabijheid is en Jezus volg!, misschien wel om Hem iels te vragen, in alle geval om dicht bij den lieer te zijn. Kn nauwelijks ziet Petrus Johannes, of hij riclit de vraag tot Jezus: âHeere! maar wat zal deze⁴?quot; Vreemd, niet waar ? Pas heeft Petrus zulke ernstijje woorden ue-

lioord, pas is hem zulk een ernstige laak opgelegd, pas is hein zulk een ernslige toekomst voorzegd, dal hij hij dal alles wel al zijne gedachten bepalen mocht. En zie, die gedachten zwerven terstond weer af, om zich Ie richten op den persoon, het werk eu de loekomst van een ander. Wat hij zelf zou, dat wisl Pe-Irua nu. Maar dat was hem niet genoeg. Hij wilde ook welen, wal Johannes zou. Kn als hij niet zulk oeu goeden Meester gehad had, die terstond hem weer van den verkeerden weg af-brachl eu hem bij zijn eigen persoon en werk bepaalde, door schijnbaar hard maar loch welmeenend lol hein te zequot;^oen: âWat gaat u dal aan?quot;, misschien zou Petrus dan later weer gevraagd hebhen naar de toekomst van Andreas eu van Jacobus en van al de anderen.

Och, wij zijn zoo vaak aan Pelrus gelijk. Zelfs in de heiligste oogenhlikken van ons leven, komen gedachten en vragen hij ons op, die ons niet aangaan, die ons kumirn aflrekken van onze roeping en daardoor ook van onzen Heer. Waken wij dan over ons hart, stellen wij onze persoonlijke roeping ons steeds voor den geest. En doen wij dal, door Jezus Ie volgen, door voornil te zien op Hem en onzen blik niet achterwaarts, noch ter rechter, noch ter linkerzij te slaan op iets of iemand, die van Hem ons zou kunnen aftrekken.

Wij zijn zoo licht geneigd de dingen, die ons aangaan, die ons opgedragen zijn door God of door inenschen, te verzuimen of te vervvaarloo/.en, en ons bezig te houden met dingen, die ons in 't geheel niet aangaan. Wij schijnen soms zelfs niet in staat te zijn om uit te maken, wat ons wel en wat ons niet aangaat. Toch moeten wij dat weten, opdat wij niet dwalen en schade lijden aan onze ziel en schipbreuk lijden op de zee van hel leven.

Kr zijn dingen, die ons niet aangaan. Dat mag ons wel eens herinnerd worden, want wij zijn vaak zoo nieuwsgierig en zoo bemoeiziek; wij zijn vaak zoo diep doordrongen van onze eigene voortreffelijkheid en van ons goed verstand, dat wij ons iiaast niet kunnen voorsteilen, hoe iets goed zal gaan als wij het niet doen, of op zijn minst als wij er niet bij zijn.

En toch zijn er dingen, waarmede wij ons niet bemoeien mogen, omdat wij door ons daarmede bezig te houden onze roeping vergeten en de ons aangewezen taak verwaarloozen. Dat is het, wat Jezus door de vraag; Wat gaat bet u aan? tot Petrus zeggen wil. Hij heeft Petrus zijn lot aangewezen, maar als deze nu, in plaats van met het gezegde tot zichzelven in te keeren, Johannes ziende, de vraag doet: Maar wat zal deze? dan antwoordt Jezus hem; Indien ik wil, dat hij blijve, totdat ik kome, wat gaat het u aan? volg gij mij!

Het lot van Johannes ^'ing Petrus niet aan. Niet in dien zin bedoelde Jezus dit, dat wat Johannes weervoer Petrus koud en onverschillig moest laten, zoodat hij met de overpriesters en ouderlingen, tot welke Judas zich gewend had, zeggen mocht: Wat gaat mij dat aan! Maar dit wilde Jezus er mee te kennen geven, dat nieuwsgierigheid en bemoeizucht hoo^stgevaarlijk zijn voor het volbrengen van onze eigene levenstaak.

Laat ons het woord des Heeren ter harte nemen. Wij zijn geroepen ons te ontfermen over den naaste, belang te stellen in wat hem weervaart. Maar daarom mogen wij onze eigene roe-

ping niet uit hel oog verliezen. Op den voorgrond staat, ook voor ons, wat Jezus verder tof Petrus sprak; Volg gij mij! Als wij Hem volgen, dan wordt ook onze liefde tot de broederen openbaar. Maar dan zullen wij ook verstaan, dat nieuwsgierigheid en bemoeizucht nog heel iets anders zijn dan liefde.

Dat wij dan niet zijn als zul ken, die zich met eens anders doen bemoeien, die steeds anderen bedillen en daardoor verzuimen wat hun te doen is gegeven. Dat niet allerlei iiefbebbe-rijen, ook niet onder christelijken naam of vorm, ons doen vergeten waf voor ons hot Ã©Ã©ne noodige is. De Heer waaarsclmwt ons: Wat gaat dat u aan? O dat al lijd bezig zijn met anderen is vaak zoo schadelijk voor de ontwikkeling van ons eigen geestelijk leven. Het eigenwillig voorgaan aan anderen belet maar al te dikwijls het ootmoedig volgen van Jezus en de drukte van het leven, die wij ons zelve maken, verhindert menigmaal de stille gemeenschap met Hem. Slechts wie Jezus hartelijk liefheeft en Hem volgt, kan van Hem leeren, welke dingen hem aangaan en welke niet. Vragen wij dat ook heden van onzen getrouwen Heiland.

Die den Heere Jezus waarlijk liefhebben, voelen in zich een drang om Hem Ie volden, die tot volgzaamheid hen roept. Aan zijne leiding zich over te geven is niet alleen de eisch, die voortvloeit uit hunne belijdenis van Christus, maar ook een behoefte hunner ziel, omdat zij niet leven kunnen buiten de gemeenschap van Hem, dien zij liefhebben. Wel komen velerlei dingen op hun levensweg hun tegen, die hunne oogen van den Heiland trachten af te trekken en hun hart van Hem zoeken te vervreemden. Wel komen er allerlei gedachten en overleggingen op in hunne ziel, die hunne aandacht zoo in beslag nemen.

dat zij den Heer voor eene wijle vergeten, tegelijk met hunne eigene roeping. Wel komen allerlei omstandiglieden hun voor, die aanleiding vaak geven, dal zij niet onvoorwaardelijk den Heiland volgen, maar zeil'lain weg willen kiezen. Maar â Gode zij dank! â zij hebben eonen getrouwen Heiland, die medelijden kan hebben met hnnne zwakheden, die hunne twijfelingen en slingeringen begrijpt, die hunne zonden verzoend heeft, en bij alles, wat hen van Hem zou kunnen aftrekken, lam toeroept, elk in 't bijzonder: Volg gij mij!

Tot driemalen toe had Simon, de zoon van Jona, zijne liefde voor Jezus heietien. En Jezus zelf, die alle dingen wist, wist ook, dat deze liefde oprecht was en vurig. En alles wal Hij Petrus nu oplegt, alles wal Hij nu vraagt als openbaring dezer liefde, val Hij samen in dit woord (vs. ID): Volg mij. Hij wil daarmede tevens neggen tot den discipel: Alleen door in mijne gaineen-schap te blijven en mij Ie volgen, kan uwe liefde toenemen en meer geheiligd worden. â Op zijne persoonlijke roeping wijst hem de Heer. En Hij doet dit op nieuw, als Petrus, in stede van met des Heeren woord lol zich zeiven in te koeren, zich. gaal bezig huuden met dingen, die hem niel aangaan, en in plaats van den lieer te vragen om wijsheid en kracht en licht, zoo noodig bij hel volgen van Hem, de nieuwsgierige vraag ten opzichte van Johannes doet: Heere! maar wal zal deze? En hierop antwoordt Jezus met beslislhcid, met heiligen ernst: Petrus dat gaat u uiel aan. Denk liever aan uwe roeping: Volg (jij mij!

Aan deze roeping beeft Petrus voldaan in de kracht zijns Heeren. Hij is den Heiland, dien hij liefhad, gevolgd op den weg des getoofs, gevolgd in den dood,gevolgd ook in zijne heerlijkheid.

En wij'? Volgen ook wij Hem'? Houden wij ons zeiven die vraag gedurig voor. Ue liefde lol Hem moet lol volgen ons dringen. Dan hebben wij waarlijk vrede en genieten wij vreugde. En bij alles wat tol afdwaling ons tracht le verleiden, en bij alles wat ons poogt le brengen lot hel ons bemoeien met heigeen der anderen is, waardoor wij onze roeping zouden vergeten, doe de Heer zijn woord ons hooien: Volg gij mij!

Mattii. 8: 10, 20. En er kwam een zeker schriflijeleerde tot Hem en zeide tot Hem: Meester! ik zal U vol'jen, loaar Gij ook henen. gaat. En Jezus zeide lot hem: De vossen hebben holen en de vor/elen des hemels nesten; maar de Zoon des menschen igt;eeft niet, waar Hij het hoofd neder leg (je.

De wonderen, die Jezus op aarde verrichtte, konden niet nalaten indruk te maken op lien, die daarvan getuigen waren. De grootheid en macht, die Hij daarin openbaarde, moesten onwillekeurig menig gemoed treilen en velen opwekken om Mem te volgen. Zoo ook voelde zich een zeker schriftgeleerde door hetgeen hij gezien had gedrongen, zich nader hij Jezus aan te sluiten en bij Hem te blijven. Dit besluit maakte hij den Heer kenbaar met de woorden: Meester, ik zal l^T volgen, waar Gij ook heengaat.

Er is niet de minste aanleiding tot liet vermoeden, dat hij dit niet eerlijk gemeend heeft. Integendeel, deze uitspraak kwam voort uit zijn hart, dat door de macht van Jezus getroiTen was. Maar het was voorloopig nog niet veel meer dan eene oogen-blikkelijke opwelling, geen vastberaden besluit, uil de heilige overtuiging geboren, dat hij niet anders kon, niet anders mocht. Het eigen ik slaat, in zijn besluit dan ook op den voorgrond. Hij overschat zijn kracht en goeden wil.

Dat blijkt voldoende uit het antwoord van den Heer. Hij wijst den schriftgeleerde niet af; dat doet Hij niemand, die eerlijk ^fen welmeeneud tot Hem komt. Maar Hij wil niet, dat de schriftgeleerde Hem volgt, zonder dat hij weet, wat zulk een volgen in heeft, wat dat volgen van hem eischt. Gij zult mij volgen, waar ik ook heenga â zegt Jezus, â maar zult gij dat kunnen? Hebt gij de innerlijke kracht daartoe? Vervult, als de onmisbare voorwaarde daartoe, het geloof in mij uw hart? Zult gij dat willen, nu niet alleen, nu de scharen mij koning willen maken, maar straks ook, als zij mij verwerpen; nu niet slechts, nu gij iets van mijne heerlijkheid aanschouwd hebt, maar ook dan, als gij deelen moet in mijne vernedering, in den

smaad, dien ik draag? Weet het wel: achter mij moet gij u zeiven verloochenen, u spenen aan alle grootheid on heerlijkheid, alles willen verliezen om mij te bezitten. Immers de vossen hebben holen en de vogelen des hemels nesten, maar de Zoon des menschen heeft niet, waar Hij liet hoofd nederlegge.

Mijn Broeder! mijne Zuster! will gij den Heiland volgen ? Maak dan ernst, hoogen ernst met den eisch der zelfverloochening. Verloochen n zeiven, d. w. z. in de allereerste plaats: ken u zeiven als een, die geen kracht heeft om Jezus te volgen, wien de lust daartoe zoo dikwijls vergaat, wien allerlei bezwaren daarvan zoo gedurig tegenhouden. Verloochen u zeiven, d.w.z. ook: zoek niet langer wat de zinnen stieelt, uw ijdelheid bekoort, uw zelfzucht prikkelt, uw hoogmoed kittelt. Achter Jezus moet gij u zeiven en alles, alles willen opgeven. Maar om dat te kunnen, moet IJ ij u alles zijn geworden. Hij uwe kracht, zoodal gij tot volgen door Hem u laat trekken. Hij uwe liefde, zoodat uw hart van Hem vervuld is. Hij uwe heerlijkheid, uwe zaligheid, uw vrede, uwe vreugde, uw alles, zoodat gij niet, buiten Hem kunt. Dan alleen zult lt;gt;ij Hem volgen in welbewust geloof, overal waar Hij gaat en waarheen Hij u leidt.

Matth. 8: 21, 'i'i, En een ander uit zijne discipelen zeide lot Hem: Heere! laat mij toe, dat ik eerst heenga en mijnen vader begrave. Doch Jezus zeide tot hem: Volg Mij en laat de dooden hunne dooden begraven.

De Heer wil welbewust geloof in Hem als onmisbare voorwaarde tot een getrouw en gezegend volgen van Hem. Maar waar de keuze des harten gedaan is, moet de openbaring daarvan ook in bet leven te aanschouwen gegeven worden. Wie in Hem gelooft, moet Hem volgen, waar Hij ook heengaat.

Hield Hij den schriftgeleerde daarom den oisch der zelfverloochening voor orn hem tot meerdere en diepere zelfkennis te leiden; een ander uit zijne discipelen, die ook den drang tot liet volgen van Jezus in zich voelde werken, werd door Hem opgewekt tot het onmiddellijk voldoen aan dien drang.

Er was echter nog iets, dat dezen discipel voor het oogen-blik terughield. Heer! â zoo sprak hij â laat mij toe, dat ik eerst heenga en mijnen vader begrave. Maar Jezus, die wist wat in den mensch was, die ook hem kende tot in het innigste van zijn wezen, sneed terstond zijne bedenking tegen het oogenbiikkelijk volgen af met het besliste woord: Volg Mij en laat de dooden hunne dooden begraven.

Het mindere moet wijken voor het meerdere. Voor bet strikt noodige â en dit is voor iederen mensch bel volgen van Jezusâ moet alles, wat daarvan af zou kunnen houden, nagelaten worden. En daarom mag deze discipel op dil oogenhlik niet doen, wat in andere omstandigheden voor hem en voor ieder, die daartoe in staat is, een heilige plicht is. Wie vader of moeder liefheeft boven Hem, is zijns niet waardig.

Neen, door Hem terug te houden van het begraven van zijnen vader, schond Jezus de piÃ«teit, den esrbied voor de ouders niet. Voor dien discipel gold het ten opzichte van het volgen van Jezus: Nu of nooit! Ware hij heengegaan om zijnen vader te begraven, hij zou niet terug zijn gekomen. Dat moet Jezus in zijn hart hebben gelezen, anders bad Hij hem laten gaan. Nu was het voor den discipel het oogenhlik, waarop de keuze gedaan moest worden; straks zouden de omstandigheden anders zijn, de gezindheid des harten en de gelegenheid tot volgen niet meer dezelfde wezen.

Volg Mij en laat al het andere over, dat u terug zou kunnen houden! Zoo spreekt Jezus ook nu nog. Uitstel wordt zoo licht afstel. En om aan den eisch van onmiddellijk volgen le ontkomen, wordt zoo menige aanleiding lot uitstel gezocht en gevonden ! Eerst dit nog nog doen en dan zal ik volgen; zegt misschien deze of gene. En als dat gedaan is, dan komt er weer wat anders en dan weer wat en zoo gaat het voort. En (jij komt maar niet tot Jezus.

Wat hoiidl ii terns'? ' ^we boezemzonden? Uw vrees voor de tnenschen'? Allerlei vormen en allerlei denkbeelden? Weg daarmee! Laat dat over aan iien, die niets weten van 't ware leven. 'tZijn allemaal doode dingen. Kies gij het leven!'t Wordt u aangeboden. Nu! Jezus zelf geeft zich aan u, Hij de levendmakende Geest. Volg Hem! Wie Hem volgt, heeft het leven.

Gideon mei zijne bende had een vermoeiend werk achter zich. Hij had de Midianieten verstrooid en wilde hen verder achtervolgen om de behaalde overwinning te voltooien en de verlossing van IsraÃ«l volkomen te maken. Dat doel gaf hem en den zijnen dan ook ⁿ?oed om vol te honden, hoe moede en hongerig zij ook waren. Zij lieten niet af van hetgeen zij als hunne roeping beschouwden, want hun werk was hun door God zeiven te doen gegeven en niets mocht hen daarvan afhouden.

Ook wij kunnen soms zoo moede zijn. Algemeen is in onze dagen de klacht over moeheid. Velen zelfs zijn levensmoede, en schrikharend groot is hel aantal van hen, die daarom een einde maken aan hun leven. De strijd des levens wordt hun te zwaar, en moede zijnde, geven zij het op. Maar van de krijgsknechlen van Jezus Christus mag dat niet gezegd worden. Zij behoeven den strijd niet op te geven, zij mogen dat niet doen. Vuurde Gideon's voorbeeld de zijnen aan, ons staat de sterke Held ter zij; Hij doel ons triumfeeren.

Moede zijnde, nochtans vervolgende; dat moet ook ons le-vensdevies zijn. Wij kennen immers Ih 3in, die den moeden krachl geeft en de sterkte vermenigvuldigt dien, die geene krachten heelt. Wij weten immers, dal wie volhardt in den strijd, de kroon zal ontvangen, maar dat wie ontrouw is, geen deel zal hehben aan de heerlijkheid Gods.

Volharden wij rlan in den strijd tegen alles wal Gnde vijandig is, tegen alles wat van de vervulling onzer roeping ons tracht af te trekken. En heiligen wij dien strijd door aanhondend gebed, ons steeds inniger aansluilende door hel geloof aan onzen Oversten Leidsman. Ook door onzen strijd zal het koninklijk Gods komen. Wij dienen geen verloren zaak. Wel kunnen wij menigmaal moede zijn. Dat dient om ons klein te houden, opdat wij alles verwachten van Hein, die de overwinning geeft.

Moede zijnde, nochtans vervolgende, trok Gideon de .lordaan over, en hij heeft overwonnen. Dal ook wij, nr ede wel, maai'met moed, elke rivier overtrekken, ook den .lordaan des dood tegemoet! Gelijk voor Gideon, zoo is ook voor ons in het Over-.lordaansche de volkomen zegepraal. Daar rusten de vermoeiden van kracht, daar is verzadiging van vreugde voor Gods aangeziclit.

Dat is al het beste wal een mensch doen kan in de benauwdheid, en niet in de benauwdheid alleen, maar in welke omstandigheid bij ook verkeert. Evenals van den dichter van den 25sten psalm, die door de vervolging zijner vijanden benauwd werd, moeten ook van ons de oogen geduriglijk op den Heer zijn. Immers hij den lleere Heere zijn uitkomsten uit den nood, ja ook tegen den dood; maar bij Hem is ook vergeving, opdat Hij gevreesd worde; en ook dit ervoeren wij menigmaal: bij Hem is de overvloeiende fontein van alle goed.

Ach, wij zijn zoo zondig, zoo zwak, zoo hulpbehoevend. Waar vinden wij den vrede terug, die door de zonde ons werd ontroofd? Van waar krijgen wij de kracht, die wij noodig hebben tot den arbeid, dien wij doen moeten, en tot den strijd, waarin wij gedurig getrokken worden? Waar is de hulp, die toereikend

is om ons staande Ie blijven Ie midden der verzoeking en tegenover allerlei gevaar, oin ons te bewaren in al den angst en den kommer, die zoo menigmaal komt over onze ziel? Ach, wij kunnen ons zeiven niet reinigen van de zonde; de rnenschen kunnen ons de kracht niet geven, die wij behoeven; de waereid kan ons geen bulp verleenen in de ure der benauwdheid. En toch hebben wij troost en kracht en moed van noode. Waarheen zullen wij ons begeven, werwaarts de oogen richten om te vinden wat onze ziel kan vervullen met vrede en vreugde?

O, laat ons doen wat de psalmist deed, en zij het ook onze betuiging in oprechtheid: Mijne oogen zijn gedurigiijk op den lieer. Niet nu en dan eens, maar zonder ophouden, omdat van Hem, van Hem alleen ons heil is. O laat onze oogen zijn op den Heer en de bede spreke er uit: Gedenk mijner zonden niet, o Heer. Maar ook het vertrouwen blijke er door: Ja, allen, die U verwachten, zullen niet beschaamd worden. En de gewisse zekerheid worde er in openbaar: Hij zal mijne voeten uitvoeren uit elk net der benauwdheid.

Mijne oogen zijn gedurigiijk op den Heer. Inderdaad, ook de uwe? Mijn broeder of zuster, wees dan getroost en goedsmoeds, ja verblijd u, want ook dit is gewis: Ziet, des lleeren oog is over degenen, die Hem vreezen, op degenen, die op zijne goedertierenheid hopen.

De elf discipelen waren heengegaan naar Galilea, naar den berg, waar Jezus hen bescheiden had. En als zij Hem zagen, baden zij Hem aan; doch sommigen twijfelden.

Waaraan werd getwijfeld en door wie? vragen wij onwillekeurig. Gewoonlijk antwoordt men op de eerste vraag: Er werd

getwijfeld aan de opslanding van Chrislus; of: men twijfelde, of hel Jezus zelf wel was, die daar stond. .Maar zulk een twijfeling kun men zich niet denken bij de elf discipelen, die den Heer reeds gezien hadden na zijne opslanding. Daarom brengt men dit woord in verband met heigeen Paulus in 1 Cor. 15: Ã¼ meldt aangaande de verscliijning van Jezus aan meer dan 500 op eenmaal.

Kr is echter in het gansche verhaal van Mattheus niets, dat ons doet denken aan deze verschijning En als wij het âdoch sommigen twijfelden'' maar recht verklaren, behoeven wij ook niet onze toevlucht te nemen tot zulk eene door niets gerechtvaardigde gissing.

A lleen van de elf discipelen is in ons verhaal sprake. Zij gaan naar Galilea, zij komen op den herg, zij zien Jezus, zij aanbidden liem. Maar neen, niet allen vallen neder voor Hem en aanbidden Hem; sommigen van hen blijven slaan, want zij twijfelen, of zij Hem wel mogen aanbidden. Hun hart wordt geslingerd. Hunne liefde, hun eerbied dringt hen, voor Jezus neder te vallen en Hem te aanbidden; maar .... mag dat wel, mogen zij Hem de eere geven, die God alleen toekomt'?

Maar Jezus komt hen te ge.noet. Hij zal dien twijfel wegnemen. En Hij spreekt tot hen: .Mij is gegeven alle macbl in hemel en op aarde. Gaat dan heen, onderwijst al de volken, dezelve doopende in den naam des Vaders en des Zoons en des Heiligen Geestes, loerende hen onderhouden alles wat ik n geboden heb. En] ziet, ik ben met ulieden al de dagen tot aan de voleinding der waereld.

Als er alleen twijfel geweest was, of Jezus zelf bet wel was, die daar stond, dan had Hij kunnen volstaan met zijne doorboorde handen te toonen, gelijk Hij aan Thomas gedaan had. Maar nu er twijfel was aan zijn recht, dat Hij had op aanbidding, nu sprak Hij tot hen van zijne macht. Hem door den Vader gegeven; van zijn recht op volkomen onderwerping aan zijne geboden; van zijne trouw, die, gelijk de trouw van God, van geen wankelen weet. Die zÃ³Ã³ kon spreken, mocht aanspraak maken op het recht om aangebeden te worden. Die zÃ³Ã³ kon beveiligen en leiden en zorgen, mocht verwachten, dat allen zich voor Hem nederwierpen met volle overgave des harten. Mattheus

zegt niet, dal na deze woorden ook de twijfel aars aanbaden. Maar, mij dunkt, hij zwijgt er over, omdat het vanzelf spreekt.

J)e Ueere Jezus Christus, die overgeleverd is om onze zonden en opgewekt om onze rechtvaardigrnaking, heeft recht op onze aanhidding. Menig hart laat door den twijfel daaraan zich den vrede en de vreugde rooven, die bij de aanbiddende overgave aan dezen aanbiddelijken Heiland in de ziel dalen. Ach wij kunnen, noch bij ons zeiven noch bij anderen, dien twijfel door allerlei redeneeringen wegnemen. Maar Hij kan het, door de kracht zijner persoonlijkheid. In zijne gemeenschap, onder den invloed van zijn goddelijk woord, moei alle twijfel verstommen. Gaan wij dan steeds, waar Hij ons bescheidt. Zoeken wij anderen mee te nemen. Hij roept ons en allen tot zich. En als Mij dan zijne macht ons toont, zijn gebod ons geeft, zijne gemeenschap ons toezegt â en dat doel Hij nogâ dan, o dat wij dan ne-dervallen voor Hem, Hem aanbiddende als onzen Heiland en Heer.

Als wij de dagen onzes levens, die voorbijgingen, overzien en al het goede, dat de Heer ons gaf, overdenken, dan mag eiken morgen op nieuw de opwekking tot dankbaarheid wel tot ons gebracht worden. He Heer schenkt ons immers in zijne liefde al wat wij noodig hebben, zoodat ons op de vraag: Â«heeft u ook iets ontbroken?quot; met het oog op zijne zegeningen, altijd weer de ootmoedige betuiging past: Neen Hoer, niets! Maar met de gedachte aan wat de Heer, die ons spaarde en droeg, nu recht heeft van ons te eiscben; met de gedachte aan onze ontrouw tegenover zijne trouw, aan onze zonden tegenover zijne zegeningen, hebben wij ook altijd weer met oprecht berouw te

belijden, dat ons, helaas! zoo dikwijls, zoo gedurig, de dankbaarheid ontbroken heeft, die in alles Hem toekomt.

Misschien is ons hart aan den morgen van dezen dÃ¼g waarlijk tot dank gestemd. Deze dag is ons wellicht een blijde gedenkdag, of er liggen treurige dagen achter ons en de hoop op betere tijden vervult ons, of God heeft ons gister bijzonder gezegend en met de blijde gedachte daaraan mochten wij dezen morgen ontwaken. Of als er geen bijzondere redenen zijn, de Heer deed ons toch heden weer het daglicht aanschouwen met al de onzen, nadat Hij ons in den nacht heeft bewaard en door den slaap verkwikt. O, dat wij Hem dan, die zoo genadig op ons nederblikt, zoo liefderijk ons zegent, zoo trouw ons behoedt, voor cat alles hartelijk danken.

Maar misschien ook begint gij dezen dag met angst en kommer, en is uw harte bedroefd en bezorgd. Hebt (jij nu tlod niet, te danken'? Of als het heden een dag van blijdschap voor u is, hoe spoedig kan de smart des levens komen en treurigheid zich meester maken van uwe ziel. Zult gij God dan niet behoeven te danken'?

Dankt God in alles! roept de Apostel ons toe. Doet hel ook. heden, 'l zij gij in droefheid verkeert of in zegeningen u verblijdt. In alles, wetende, dat dengenen, die God liefhebben, alle dingen moeten medewerken ten goede; dat dus zoowel de vreugde als de smart u door Gods vaderlijke hand lot uwe zaligheid wordt toegeschikt. Alleen als gij in alles de vaderlijke hand er-kenl, ook al ziel gij haar niet, zult gij God in alles kunnen danken . Kn dal zult gij, als gij door 'I geloof in Ghristus, van Gods vaderlijke liefde jegens u als zijne kinderen, verzekerd zijl.

Dankt God in alles! Dat te kunnen doen door de kracht des Heeren, die in u werkt, veronderstelt bij u de werking van Gods Heiligen Geest, die u ootmoedig, tevredenen verti'ouwend maakt.

Indien wij God danken in alles, in voorspoed en in legen-spoed, dan is dat het beste bewijs, dat wij door Ghristus Ã©Ã©n zijn met den Vader, dat ons leven met Ghrislus verborgen is in God.

dat wij nofj' niet zijn, die wij beliooron te wezen. Dat vervulle ons mei ootmoed en vreeze, en wekke ons op tot schuldbelijdenis en vertrouwen, opdat wij zoo, door de genade Gods, Hem meer en meer mogen leeren danken in alles.

Mal lii. 7: 24. A'/e/ een iegelijk, die lol mij zeyl: Heere. Heere! zal inijaan in hel koninkrijk der hemelen, maar die daar doet den wil mijns Vaders, die in de hemelen is.

Tol de Â«misbruikte bijbelplaatsenquot; behoort ook onze dag-texl. Ziet gij wel â zoo spreekt menigeen, die dit woord van Jezus bij voorkeur aanhaalt â ziet gij wel; niet op het belijden, maar op het doen komt het aan. Laat ieder daarom belijden wal hij wil, als hij Gods wil maar doet.

Zegt de Heer Jezus dat? Neen, dat zegt Hij niet. Mij laat de menschen volstrekt niet vrij om te belijden, wat zij willen. Niet hun wil, maar zijn wil geldt. En Hij wil zeer bepaald, dat zij Hem als hun Heer zullen belijden, en aan dit belijden zegt Hij zelfs een grooien zegen toe. Ã¼ie Hem belijden zal voor de menschen, dien zal Hij ook belijden voor zijnen Vader, die in de hemelen is. Zonder Hem Ie belijden is het onmogelijk, voor wien ook, tioe ook geprezen en bewierookt door de menschen, om in te gaan in liet koninkrijk der hemelen.

Maar Hij eischt een beslist belijden. Geen halfheid in het belijden wil Hij. Dal is voor Hem bet ware belijden niet. En daarom waarschuwt Hij, in het woord, dat wij lazen, tegen liet spreken met den mond, dat door het doen in het leven niet bevestigd wordt.

Â«Heere, Heere!quot; genoemd Ie worden is Hem niet voldoende. Hij wil als Heer erkend, gehoorzaamd en gevolgd worden.

Niet een iegelijk, die tot mij zegt: Â»Heere, Heere!quot; zal ingaan in het koninkrijk der hemelen. Dit mag wel gedurig herinnerd

worden. Dat Â»Heere, lleere!quot; zeggen, is maar iets uiterlijks. Het kan geschieden zonder bekeering, zonder Inwendige vernieuwing des harten. En alleen, die waarlijk vernieuwd, die wedergehoren zijn, kunnen in liet koninkrijk der hemelen ingaan.

Dit is de eenvoudige, evangelische waarheid, die echter, helaas! lang niet genoeg verstaan en hedacht wordt. Veler christendom iiestaat uit niets anders, dan een Â»Heere, Heere!quot; zeggen. En dat geschiedt om velerlei redenen. Men doet het, om in de kerk vooruit te komen, om in de politiek een naam te maken, om geldelijk voordeel te behalen, om een heschuldigend geweten te stillen, om â ja waar doet men hel al niÃ©t om! Men kan door huichelarij de monschen bedriegen, door zelfbedrog het geweten verdooven; maar den Kenner der harten misleiden, dat kan men niet. En door het roepen van Â«Heere, Heere!quot; zich het koninkrijk der liemelenontsluiten,dat kan men Ã³Ã³k niet.

De vraag is niet, of gij rechtzinnifi, maar of gij bekeerd zij t; niet. of gij dat zeal te zijn, maar of gij het zijl; n iet of gij Christus Â«Heere!quot; noemt, maar of Hij uw Meer is. Welnu, wat zegt gij van u zeiven? Als gij waarachtig den lleere Jezus belijdt, dan zal het openbaar worden in het doen van den wil zijns Vaders, wiens wil te doen zijne spijze was en de uwe moet zijn, als gij waarlijk Ã©Ã©n met Hem zult wezen.

Matth. 7: 21. Niel eeniegelijk, die lot mij zegl: Heere, Heere! zal ingaan in het koninkrijk der hemelen, maar die daar doet den iail mijns Vaders, die in de hemelen is.

Het is niet genoeg Jezus Â«Heere, Heere!quot; te noemen, om in te gaan in het koninkrijk der hemelen. Wij moeten door het doen van den wil des Vaders, die in do hemelen is, bewijzen.

dat Jezus Christus waarlijk onze Heer is, dal wij door het geloot Hem aannarneii en in ons leven Hem nu ook volgen.

Onze daden moeten hel zegel zetten op ons geloof. Waar niet een doen is van den wil des liemelsiiien Vaders, daar kan geen geloof zijn, want het eerste is de vrucht alleen van het laatste. Terecht verklaart onze Held. Catechismus dan ook in zijn antwoord op de G4ste vraag: Â«Het is onmogelijk, dat, zoo wie Chrislns door een waarachlig geloof ingeplant is, niel zou voortbrengen vrnditen der dankbaarheid.quot;

Dil doen van den wil des hemelschen Vaders moei dus geschieden uil liefde tol Hem, die ons het eersl heeft liefgehad en daarom zijnen Zoon aan ons heeft gegeven. Het moet dus wezen een gewillig doen, een doen met vreugde, opdat wij alzoo de zaligheid, die wij door hel geloof genieten, openbaren voor God en aan de menschen.

In dil doen van den wil des Vaders, die in de hemelen is, moei ons doel steeds wezen: Hem le verheerlijken, wien alle eere ook van ons toekomt. Wij zeiven moeten ook in dal doen op den achtergrond treden; aan verdienste, als zou die in dat doen gelegen zijn, mag zelfs niel gedacht worden; hel zij ons een voorrecht le mofjen doen wal God wil, wat ons gelukkig maakl, en waardoor Gods naam wordt grool gemaakt.

Dil doen van 's Vaders wil heeft niel slechls betrekking op groote dingen, maar ook en vooral op de zoogenaamde kleinigheden. Wie in het kleine niel getrouw wordt bevonden, hoe zal bij over hel groote gezel worden'? Des Vaders wil doet gij dus, als gij uw dagelijksch werk met ijver en zoo goed gij kunt verricht, hoe gering en hoe onaanzienlijk dat werk wellicht ook zij. Denken wij daaraan ook heden en lellen wij ook op de kleine dingen.

Maar hel kost strijd, veel strijd soms, den wil des hemel-schen Vaders le doen. O gewis! want zijn wil is vaak in strijd met onze zelfzacht, met onzen hoogmoed, met onze menscben-vrees, ja met wat al niet, dal wij liefhebben. Maar in dien strijd zal het nu openbaar worden, of ons belijden van Jezus alleen melden mond of waarlijk van harte is. Immers, die I lem van harte belijdt, is verzekerd van de overwinning. Hij weet, waar hij kracht kan vinden. Dij Christus, wien alle macht ge-

geven is en die altijd met de zijnen is. En door die kracht leert de oprechte helijder ootmoedig roemen: Ik vermag alle dingen door Christus, die mij kracht geeft.

Matlh. 21: 28, 2!). Een mensch had twee zonen, en (/aande lot den eerste, zei de: zoon! ya heen, werk heden in mijnen wijngaard. Doch hij antwoordde en zeide: Ik wil niet; en daarna berouw hebbende, giwj hij heen.

In den zoon, van wien hier gesproken wordt, is iels, dat ons aantrekken moet. En dat is niet zijne besliste weigering om zijns vaders wil te volbrengen. Maar het is ook niet zijne latere bereidwilligheid om te doen wat zijn vader hem gebood. Wat ons in hem aantrekt is zijn berouw. Dat is de grond zijnerge-heele verandering. Dat neem! zijne onwilligheid weg en werkt tevens zijne hereidwilligheid.

Ach, wij zijn zoo dikwijls gelijk aan dien zoon, vÃ³Ã³r bij tot berouw kwam. En velen blijven in dien toestand van onwil en komen niet tot berouw.

Ook tot ons komt de Vader, onze Vader die in de hemelen is, en Hij zegt; zoon, ga heen, werk heden in mijnen wijngaard. En dat zegt Mij ons dagelijks, dat zegt Hij ook heden weer. Hij wil, dat wij arbeiden in zijnen dienst, vrucht verzamelen voor zijn koninkrijk. Hij wil, dat wij dat doen, door iu alles zijnen wil te volbrengen, door Hem te verheerlijken in geheel ons leven en door alzoo in ons doen Hem anderen te prediken en die anderen te winnen voor Hem. Wat Hij van ons wil is echter zoo vaak in strijd mei onze wenschen. Onze hoogmoed komt er tegen op, dat wij onzen wil buigen onder zijnen wil. Onze zelfzucht weerhoudt ons, onze lusten te verloochenen Ier wille zijner bedoelingen. En dan zeggen wij met woord en daad: Ik wil niet.

Onze Vader lieeiÃ¯ al menigmaal dat woord uit onzen mond gehuurd, en dooi' die onwillige stemming des harten hebben wij Hem reeds zoo vaak bedroefd. Maar heeft Hij ons ook reeds gezien: daarna berouw hebbende; en in het doen van zijnen wil de waarachtigheid van dat berouw erkend?

Hoe de zoun in de gelijkenis kwam tot berouw, meldt ons de Heiland niet. Er zijn verschillende middelen, waardoor het berouw over de ongehoorzaamheid in hel hart gewekt kan worden. Misschien heeft de blik zijns vaders, waarmee deze hem aanzag, toen hij dat Â«ik wil nietquot;' hoorde, hem wel getroffen. Wellicht heeft hij heengaande nagedacht over alles wat zijn vader voor hein reeds gedaan had, cn lieeft hij zijne grove ondankbaarheid gevoeld. Mogelijk bracht de een of andere bijzondere omstandigheid hem tot inkeer en leerde hij inzien, hoe dwaas het was, niet Ie doen wat zijn vader hem gebood. Maar het middel is bijzaak; de hoofdzaak is, dal hij, berouw hebbende,heenging en deed wal zijn vader wilde.

llelihen ook wij berouw over onze ongehoorzaamheid en ondankbaarheid en'dwaasheid ? God geeft ons middelen in overvloed om lot inkeer te komen. Verharden wij ons hart maar niet tegen de werking van Gods liefde en genade! Willen wij van nature niet wat God van ons eischl. Hij zelf wil ons willig maken om zijne geboden te volbrengen met blijdschap. Zoeken wij daartoe sleeds zijne gemeenschap en vinde Hij ons heden werkende in zijnen wijngaard als gehoorzame kinderen.

Maltb. 24: 30. Ku c/aande tot den tweede, zcide desye-lijks, en deze antwoordde en zeide: Ik ga, heer! cn hij (jiwj niet.

Ook tot den tweeden zoon wendt zich de Vader met hel bevel: ga heen, werk heden in mijnen wijngaard. Hij heeft voor

zijne kinder-en altijd iets te doen. Zij mogen niet werkeloos om-loopen. Hoe geheel anders dan de eerste doet deze tweede zoon zich aan on', voor. Hij wekt terstond onze sympathie, maar . . . helaas! hij behoudt die niet. Hij maakt den indruk van een gehoorzaam zoon te zijn, maar . . . hij is het niet. Hoe goedsmoeds, hoe vroolijk roept hij het uit: ik ga, heer! maar . . . hij gaat niet.

Wat hebben wij van dezen zoon te denken? Dat Jezus zoo weinig van hem zegt, bewijst dat Hij op zijne ongehoorzaamheid allen nadruk wil leggen. Hoe schoon die zoon zich ook voordoe, hij is een ongehoorzame. Hoe eenswillend met den vader hij ook schijne, hij volgt toch zijn eigen zin en lust. Hij heeft den wil des Vaders niet gedaan, en dat is zijn oordeel. Alleen wie den Vader gehoorzaamt, toont zich zijn waardig kind te zijn.

Gewoonlijk beschouwt men dezen tweeden zoon als een huichelaar, die zijnen vader maar wat voorpraat, gaarne in zijn gunst wil blijven en daarom zich houdt, alsof hij o zoo gehoorzaam is, doch met dat al zijn eigen wil doet. 'tls mogelijk, dat deze zoon zulk een huichelaar was, maar 't kan ook evengoed zijn, dat wij ons hem geheel anders moeten voorstellen. Zeker, hij is van plan in den wijngaard zijns vaders te gaan werken, 'tis zijn vaste voornemen, hij heeft er zelfs veel lust in. Maar hij stelt het uit en eindelijk is de tijd om in den wijngaard te gaan werken voorbij, en zoo gaat hij ten slotte toch niet. Of allerlei bezwaren heeft hij overdacht en op zich laten inwerken en over zich tot heerschappij laten komen en . . . hij ging niet. Of er is iets tusschen beiden gekomen, dat bij toch eigenlijk nog liever deed dan wat zijn vader hem geboden had, misschien heeft, hij zelfs nog wel een weinig daartegen gestreden, maar eindelijk gaf hij toe en naar den wijngaard zij no vaders ging hij niet.

Ik wil hopen, dat wij niet zijn wat wij gewoonlijk onder het woord âhuichelaarquot; verstaan, maai' als wij ons den zoon voorstellen in eene dezer gestalten, is er dan wel Ã©Ã©n onzer, die in hem nooit zijn eigen beeld moet zien? Wij hooren liet woord onzes Vaders, wij voelen een drang in ons om te doen naar zijn woord, wij stellen ons tot zijnen dienst en zeggen: ik ga, heer! en dat meenen wij voor dat oogenhlik ook. Maar wij stel-

len het nooflige uit, of matischenvrees en allei'lei andere bezwaren houden ons terug, of de lust tot fle zonde wordt ons te machtig, en onze goede voornemens verdwij nen, en niet gaande waar onze Vader ons zendt en niet doende wat Hij ons oplegt, zijn wij met al de goede voornemens, die er waren in ons hart, toch ongehoorzame kinderen geworden.

O, laat ons niet uit de hoogte neerzien op hen, die in goddeloosheid zeggen : ik wil niet. Zoodra waarachtig berouw over de zonde hun hart vervult en hen drijft tot het doen van's Vaders wil, gaan zij al die vromen voor in Gods koninkrijk, die wel goede indrukken en heilige voornemens hadden, maai', omdat zij in God hun alles niet vonden, afdwaalden van huns Vaders weg en â zoo geen berouw hen terugdrijft â blijven dwalen buiten zijn koninkrijk. Alleen wie den wil des Vaders doet, is in waarheid zijn zoon of zijne dochler. Erkeune de Vader heden ook ons als de zijnen.

Zoo laat de Hoer zich door den profeet noemen voor het aangezicht van IsraÃ«l. Maar niet alleen Israels On (fermer is Hij; ook den onzen mogen wij, levende onder de bedeeling des nieuwen verbonds. Hem noemen.

De Heer uw Ontfermer. Hij is het, ook al erkent gij Hem niet; ook al wilt gij van Hem niets weten; zelfs ook al vergeet gij Hem geheel en al. Dat gij nog alles hebt wat gij hebt, is een blijk zijner ontferming. Dat gij uit zoo menigen nood gered, voor zoo menig gevaar bewaard zijl, toont u zijne ontferming. Dat Hij u niet om laat komen, maar u geeft wat gij behoeft eu zooveel u onthoudt wat u schaden zou, het bewijst u, dat Hij zich uwer ontfermt. Dat Hij, door de prediking zijner liefde in Christus en door de werking van zijnen Geest, u tot

zich trekken en aan zich verbinden wil, wat is dat anders dan zijne ontferming! Ja al den dag en ieder oogenblik ontfermt Hij zich uwer, als Hij u niet overlaat aan u. zeiven, als Hij u sterkt tot uwen arbeid, als Hij u kroont met zijne zegeningen; in Ã©Ã©n woord: als Hij u niet doet naar uwe zonden.

De Heer uw Ontfermer. Maar zoo kent gij Hem eerst dan recht, als gij het, weet, dat Hij niet alleen u niet doet naar uwe zonden, maai- dat Hij ook al uwe zonden u vergeven heeft, in den Zoon zijner liefde zich over u ontfermende. Maar dan weet gij ook, dat Hij uw Ontfermer blijfl. Gij ondervindt het dagelijks, dat Hij in liefle op u uederziet, en dat verblijdt uwe ziel. Gij geniet zijne gemeenschap, en prijst daarvoor zijne genade. Gij ervaart, dat Hij in uwe zwakheid u sterkt, en looft zijne ontferming.

O, als Hij zich niet ontfermde, als Hij zich niet aan ons gelegen liggen liet, waar zouden wij ons bergen met al onze zonden? Waar zouden wij troost in onze smarten en hulp en raad in al onze nooden vinden? Maar Hij blijft zich ontfermen. Ook al vergeten wij Hem voor eene wijle. Hij blijft aan ons denken. Ook al verlaten wij Hem, Hij gaat ons na en zoekt ons op en brengt ons terug aan zijn hart, want daar is onze plaats, daar alleen is rust en vrede voor onze ziel.

De Heer utv Ontfermer. M. Br. en Zr. erkent Hem als zoodanig met een dankbaar, met een vertrouwend hart, en spreekt, in het genot zijner ontfermingen en in het gevoel uwer roeping. Hem ter eere:

Dit woord past alleen in den mond van den levenden Christus, wiens macht geopenbaard is in zijne opstanding'uit de doo-den. Daardoor is Hij krachtiglijIe bewezen te zijn de Zone Gods, en als zoodanig de deelgenoot der goddelijke natuur, deelgenoot ook der macht, die God zelf in hemel en op aarde heeft ter betooning zijner heerlijkheid. En in dit woord toonde de Zone Gods zijne heerlijkheid, Hem van den Vader gegeven, aan zijne jongeren, hun ten troost en tot versterking van hun geloof. En zij hebben de waarheid, van dit woord in hun leven ondervonden. Zij hebben die macht aanschouwd in de uitbreiding zijner gemeente, trots allen tegenstand; in de bekrachtiging zijner gezanten, niettegenstaande alle zwakheid, zoodat zij leerden roemen: Ik vermag alle dingen door Christus, die mij kracht geeft; in de verlossing uit het lichaam dezes doods tot de heerlijkheid des Vaders, waardoor het sterven, na een leven in en door Christus, hun een eeuwig gewin is geworden.

Nog is zijn woord waarachtig. Nog openbaart Hij zijne macht. Ook wij ervaren die, 't zij wij haar geloovig erkennen of niet. De machtige invloed van den christelijken geest, de heerlijke werking der christelijke beschaving is eene betooning van de macht van Hem, die de waereld vernieuwt door zijn woord. Maar zijne macht gevoelen, erkennen en genieten wij eerst dan met bewustheid en in al hare volheid, als wij door haar verlost zijn van de macht der zonde, overgezet uit den dood in het leven, gansch vernieuwd en Gode geheiligd door zijnen Geest; en als wij, den zegen zijner macht gevoelende, ons nu ook geloovig en gemoedigd neergeven onder die macht, om, door Hem gesterkt en bekwaamd, alles te doen en te dragen, wat Hij te verrichten en te dulden ons geeft, verzekerd van zijn bijstand en van zijne zaligende gemeenschap.

Hem is gegeven alle macht in hemel en op aarde. Hij zelf is de groote waereldvernieuwende, zijne gemeente en eiken ge-

loovige bezielende en bewarende macht. Dal troost ons. Als wij zien op zooveel raaalschappelijke ellende, dan welen wij liet: Hij alleen kan redden! Roepen wij Hem dan ter hulp! Als wij zooveel twist en verdeeldheid opmerken onder zijne belijders, dan gelooven wij: Ã¯ocli doel Hij zijn koninkrijk komen! Houden wij ons dan vast aan Hem alleen! En als wij met droefheid belijden onze zonden en zwakheden, onzen twijfel er; ongeloof, onze koudheid en doodsheid, dan steunen wij op zijne macht en smeeken: Heer, reinig ons en vermeerder ons liet geloof!

Hern is gegeven alle macht in hemel en op aarde. Tot wien zullen wij dan heengaan anders dan lot Hem. Bij Hem zijn wij veilig en zalig. Hij redt zooals niemand redden kan. Hij troost beier dan eeae moeder troost. Hij. vervuil ons hart mei de zaligste vreugde. En in den veelvuldigen strijd, dien wij als krijgsknechten van Jezus Christus Ie voeren hebben, doet Hij ons altijd Iriumpheeren. Gode zij dank voor deze onuitsprekelijk goede, voor deze zijne beste gave!

Ps. 119; 105. U w Woord is eene lamp voor mijnen voet, en een licht voor mijn pad.

Als het donker is, steken wij de lamp aan om te kunnen zien bij wat wij te doen hebben. En als wij in de duisternis ergens heen moeien, nemen wij een licht mee en zorgen vooral, dat het voor onze voeten schijnt, opdat wij niet over hel een of ander struikelen en vallen. Zoo zorgvuldig passen wij op ons lichaam en zorgen wij voor ons natuurlijk leven. Moeten wij nu minder zorg dragen voor onze ziel en niel evenzeer waken voor ons geestelijk leven? Wij verkeeren immers dikwijls in duisternis en weten niet, waarheen ons le wenden, omdat wij

den weg niet kennen, waarop wij wandelen moeten. Van alle zijden dreigt ons gevaar in verschillenden vorm, en . . . hoe zullen wij het ontvlieden? En toch moeten wij vooruit, al vree-zen wij ook, dat ieder oogenblik onze voet zich stoeten zal aan een steen. Wij moeten vooruit, al zien wij ook niet, waarheen het pad voert, dat wij betreden. O hadden wij dan, hadden wij maar steeds eene lamp voor onzen voet en een licht voor ons pad! Dan waren wij veilig, dan zouden wij geen kwaad vreezen.

vVelnu, zulk eene lamp, zulk een licht is er, ook voor ons. En de olie in die lamp ontbreekt nooit en dat licht kan niet uitgaan. Die lamp geeft helder licht en dat licht spreidt overp, waar wij gaan moeten, zijne stralen. Gods Woord is eene lamp voor onzen voet en een licht voor ons pad God zelf heeft er voor gezorgd, dat wij in de duisternis niet behoeven te wandelen, dat wij ten allen tijde veilig onzen weg kunnen gaan. Als wij dat Woord, dat ons Gods wil bekend maakt en zijne liefde ons predikt, maar recht gebruiken, het in hooge eere houden, en het ons door niets laten rooven, dan doet zijn licht ons zien, wat wij te doen hebben en hoe wij het verrichten moeten; dan waarschuwt zijn licht, dat alles beschijnt en alles in zijne ware gedaante ons doet zien, ons voor eiken verkeerden stap en het blijft ons verlichten totdat wij ons doel, waarnaar wij jagen, hereiken en komen in het Vaderhuis, waar 't licht van Gods vriendelijk aangezicht ons eeuwig bestraalt en verblijdt.

Ook heden is zonder Gods Woord alles ons duister. Nemen wij het dan ook nu en houden wij het altijd ter hand en danken wij God voor zijne genade, dat Hij zelf ons den weg leert, dien wij te gaan hebben, en in het licht des levens ons wil doen wandelen.

.hu;. I : t22, Zijl daders des woords, en niet alleen hoorders, uzelven met valsche overleyuinu hedrieyende.

Wij hebben het voorrecht te mogen leven onder de prediking van Gods woord. Daardoor wordt gearbeid aan onze zaligheid, want God laat zijn woord lot ons komen, opdat wij onze roeping znllen leeren verslaan om als zijne kinderen te leven, op-dal wij in ons leven zijne Vaderlijke liefde zullen erkennen en genieten. Hij wijst ons door zijn woord op onze zonde, opdat wij haar zullen haten en laten, maar ook op de verlossing, die Hij in Christus teweeg heeft gebracht voor ieder, die haar begeert.

Dal woord wordt ons ook nu weer gepredikt. Wij mogen het, dank zij Gods genade, weer hooren. Maar hoe hooren wij hel? Ach zoo velen, ja misschien ook wij zeiven, hooren hel niet zooals hel, gehoord moet worden, laten het niet doordringen lot liet hart, laten hel niet inwerken op hel leven. Velen, die het woord hooren, â en God geve, dat wij tot lien niet behooren, â bedriegen zich zeiven met valsche overlegging, om toch maar aan den eisch van dat woord te ontkomen.

Eene ernstige waarschuwing tegen zelfbedrog is dus niet overbodig. Want als dal woord ons veroordeelt, dan zijn wij zoo spoedig gereed met verontschuldigingen Als het ons waarschuwt, dan hebben wij allerlei redenen bij der hand om er toch maar niet naai' te luisteren. En zelfs als het ons vertroosten en verblijden wil, dan komt twijfel of ongeloof zoo vaak ons hart beroo-ven van dien troost en die blijdschap.

Zijl niet alleen hoorders des woords, n zeiven met valsche, met waardelooze overlegging bedriegende. Zijt dal ook heden niet. Zegt niet in uw hart, als God door zijn woord u tot bekeering dringt: 't kan later nog wel, ik ben nog zoo jong; of: 'l komt mij nu niet gelegen. Die overlegging is valsch; gij weet niet, wat morgen zijn zal. Heden, zoo gij zijne stem hoort, verhardt u niet. â Zegt niet bij u zeiven, als God door zijn woord u verlossing aanbiedt: Zou 'Ivoor mij wel zijn? Die overlegging is

Hoort dan nu en steeds Gods woord met een hart, dat eenvoudig is en oprecht, dat wars is van alle geveinsdheid en zelfbedrog. Dan zal God zelf door zijnen Geest dat woord aan u heiligen, u onderworpen doen zijn aan zijn woord, en zoo u maken tot daders des woords.

Jac. l : 22. Zijl daders des woords, en niet alleen hoorders, u zelveu mei valsche overlegging bedriegende.

Gods woord te mogen hooren is een groot voorrecht, maar dat ons lot een oordeel kan worden. Als wij het alleen maar hooren en ons met valsche overlegging bedriegen om aan den eisch van dat woord toch maar te ontkomen, dan baat ons dat hooren op zich zelf niets, dan schaadt het ons veeleer, omdat ons hart door het tegenstaan van dat woord gaandeweg zich meer verhardt.

Worden wij dus in onzen dagtext ernstig gewaarschuwd tegen zelfbedrog, wij vinden daarin echter ook eene krachtige aansporing tot zelfbeproeving.

Zijt daders des woords! zoo wordt ons toegeroepen. Stelt u onder dat woord. Geeft uwe harten gevangen. Laat dat woord u oordeelen als zondaars, als dwazen; maar laat het u ook troosten en heiligen, opdat gij als kinderen Gods vrÃ©de en blijdschap genieten en door uwe daden God uwen Vader verheerlijken moogt. Dan zijt gij daders des woords.

Kan het nu wel anders, of wij zullen ons, indien wij de waarschuwing tegen zelfbedrog ter harte nemen, gedrongen voelen tot zelfbeproeving en telkens ons zeiven weer afvragen: Ben ik een dader des woords? Blijkt dat woord zijne werking, waartoe het gesteld is, ook op mij uitgeoefend te hebben en nog steeds uit te oefenen? Is het doen van Gods wil, het doen van

zijn woord, gelijk bij mijnen Heiland, zoo ook bij mij de spijze, waardoor mijn leven met God en in God wordt onderhouden, gesterkt en geheiligd?

Maken wij ons van deze zelfbeproeving niet maar wat af. Wij kunnen, wij moeten zekerheid hebben op de vraag: Hen ik een dader des woords? En die zekerheid zullen wij hebben, als wij de zaligheid, de blijdschap genieten, die aan het doen van Gods woord onafscheidelijk is verbonden. Want bei is waar, wat wij in ons christelijk lied zoo dikwijls zongen: Hij, die uw wil met vreugde doet, zult G' ook met vreugde kroonen! Het gemis dier vreugde is het bewijs, dat wij nog niet zijn zulke daders des woords, als God wil, dat wij zullen zijn.

Beproeven wij dan ons zeiven. God biddende om de heiligende voorlichting zijns Geestes, of wij zijn daders des woords, met vreugde en niet zuchtende, uit liefde en niet door dwang, in alles en niet maar ten deele.

Onze Heiland heeft gezegd: zijt dan gijlieden volmaakt, gelijk uw Vader in de hemelen volmaakt is. .Met minder mogen wij niet tevreden zijn.

Hebr. 13: 16. Vergeet de weldadigheid en de mededeelzaamheid niet; want aan zoodanige offeranden heeft God een welbehagen.

Iets wat wij graag doen, vergeten wij niet licht. En wat ons eene vanzelfheid geworden is, zoodat wij niet anders kunnen, dat vergeten wij heelemaal niet, dat kan niet vergeten worden, omdat het ons eene behoefte werd. Als wij vermoeid zijn van ons dagelijksch werk, vergeten wij niet te slapen. Als wij honger of dorst hebben, vergeten wij bet eten of drinken niet. En al wordt ook de slaap of het eten en drinken soms uitgesteld, omdat ge-

wichtige dingen ons bezighouden, die ons alle andere gedachten op zij doen zetten, zoodra de behoefte der natuur zich maar goed doet gelden, blijkt het wel, dnl wij niet vergeten kunnen wat ons lichaam eischt.

Maar de weldadigheid, het bewijzen van liefde aan onze medemenschen, en de mededeelzaamheid, het afstaan van iets van liet onze ten behoeve van anderen, die daaraan behoefte hebben, kunnen wij wel vergeten. Want als dat niet kon, zou de vermaning onzinnig moeten heeten: Vergeet de weldadigheid en de mededeelzaamheid niet. En onzinnig is zij niet; integendeel maar al te vaak zeer noodig. Wij vergeten zoo vaak en soms zoo lang achtereen de weldadigheid en de mededeelzaamheid. Wij hebben het zoo druk met onze belangen, dat wij aan die van anderen niet kunnen denken. Wij zijn zoo vervuld met wat ons zeiven betreft, dat de nooden van onzen naaste ons niet in de gedachte komen of ons geheel kond laten. Weldadigheid en mededeelzaamheid zijn ons dus nog niet zoo eigen geworden, dat wij niet anders kunnen dan haar beoefenen. Maar dat ge-tnigt tegen ons. Want God heeft aan weldadigheid en mededeelzaamheid een welbehagen. Kn als wij nu datgene vergeten, waaraan God een welbehagen heeft, dan bewijst zulks, dat ons hart niet recht is voor den Meer. Wie dus de weldadigheid en mededeelzaamheid vergeet, leeft niet, in Gods gemeenschap.

Maar wie ze niet vergeet, leeft die dan wel in Gods gemeenschap? Ja, indien hij ze als offeranden den Heer wijdt. Indien hij niet zich zei ven er mee dient. Maar als hij weldadigheid en mededelzaamheid toont als olfers der dankbaarheid aan God, die de weldaad zijner liefde hem bewees en in Christus zich-zelven hem mededeelde, dan mag hij verzekerd zijn, dat God aan zijne offeranden een welbehagen heeft en dat welbehagen hem toonen zal in toenemend genot zijner gemeenschap.

2 Tim. 2 : 23. Verwerp de vrajen, die dwaas en zonder leerbyi zijn, loeiende, dal zij hoislinden roorlbreni/en.

Van Luthei' wordt verhaald, dat eens iemand lot hum kwam met de vraag, wat God toch deed vÃ³Ã³r Hij de waereld schiep, 't Is bekend, dat de groote hervormer soms scherpe, hekelende antwoorden geven kon. Zoo ook nu, want hij zeide; Toen zat de Heere God in een berkenhoschje en sneed roeden om daarmede hen te geeselen, die onnutte vragen doen. Wie Luther kenl, zal in dit woord geen onheiligen spot vinden, maar wel heilige verontwaardiging over de dwaasheid van menschen, die zich bij voorkeur bezighouden met dingen, die hun niet aangaan en zonder nut, doch in menig opzicht gevaarlijk zijn. Hij handelde dan ook geheel en al naar den raad. dien Paulus gaf aan Ti-motheÃ¼Ã¼; Verwerp de vragen, die dwaas en zonder leering zijn, wetende dal zij twistiugen voortbrengen. Dat was immers reeds openbaar geworden in de christelijke gemeente, er werd reeds woordenstrijd gevoerd eu dat lot verkeering der toehoorders. Alle aanleiding daartoe moest nu voorts worden afgesneden.

Och, dat er in onze dagen wat meer gehandeld werd naar Paulus' raad. Hoevele vragen worden gedaan, die dwaas zijn, omdat toch geen inensch er antwoord op geven kan. Hoevele vragen worden opgeworpen, die zonder leering zijn, omdat zij bijzaken tot hoofdzaken maken en er toe leiden om de christelijke vrijheid aan banden Ie leggen. En al die vragen â ook wij weten het maar al te zeer â brengen twistingen voorten leiden af van wat ons alleu vereenigen moet: het geloof in Jezus Christus.

Wanneer zal daar toch eens een einde aan komen? Laat ons bij ons zeiven beginnen. Houden wij ons niet langer op met vragen naar allerlei verborgenheden, met vragen die dienst doen om de groote hoofdvraag ter zij te stellen, met vragen die onzen broeder prikkelen. Dat alles is dwaas en zonder leering. Dat brengt twisting voort en houdt de komst van Gods koninkrijk tegen. De groote vraag, die van wijsheid getuigt en vol leering

is, worde ook heden door ons gedaan: Is Christus reeds mijn Heiland en wordt Hij mij eiken dag dierbaarder? Kn wie door Gods genade deze vraag bevestigend mag beanIwoorden, die heeft vrede; maar die jage dan ook den vrede na met allen en kante zich tegen het Ã³p werpen van elke vraag, welke twistingen voortbrengt.

Met oordeelen en veroordeelen van den naaste is een, helaas ! zeer algemeen verschijnsel in de christelijke gemeente. Het komt voort uit hoogmoed en gebrek aan broederlijke liefde. En op verschillende wijzen openbaart het zich.

Heeds de Heere Jezus heeft daartegen gewaarschuwd, toen Hij sprak: Oordeelt niet, opdat gij niet geoordeeld wordt (Matth. 7: 1). Ook de Apostel Jacobus achtte het noodig de christenen, aan welken hij zijnen brief schreef, op dit kwaad met nadruk te wijzen. âBroeders!quot; â zoo zegt hij â âspreekt niet kwalijk van elkander.quot; Dat is niet vereenigbaar met de broederlijke liefde, die gij onder elkander moet openbaren. Dat is niet overeenkomstig de wet des Heeren welke eischt, dat gij uwen naaste zult liefhebben. Daarom âdie van zijnen broeder kwalijk spreekt en zijnen broeder oordeelt,quot; die bewijst, dat hij hem niet liefheeft, en dus ook âdie spreekt kwalijk van de wet en oordeelt de wetquot;, want door zijn dom zegt hij, dat de eisch der wet niet goed is. âIndien gij nu de wet oordeelt, zoo zijt gij geen dader der wet, maar een rechter.quot; Daardoor neemt gij echter eene positie in, die u niet toekomt; daardoor stelt gij u feitelijk in de plaats van God; want âer is een eenig wetgever, die behouden kan en verdervenquot;, namelijk God, wiens wet gij te onderhouden hebt en, volgens wiens wet gij de broederlijke liefde niet nalaten moogt. âWie zijt gij dan, die eenen anderen oordeelt?quot;

Het kwalijk spreken van den naaste, het hoogmoedig oor-deeleu van anderen, moet dus, omdat God het niet wil en wij daardoor Hem onteeren, met al wat in ons is door ons tegengegaan worden. Daartoe is in de allereerste plaats noodig, dat wij toenemen in zelfkennis. Hoe beier wij ons zei ven leeren kennen, des te meer zullen wij inzien, dat er in ons nog zÃ³Ã³veel is, 'twelk anders moet worden, dat wij ons met het kwalijk spreken en oordeelen van anderen waarlijk nog niet behoeven bezig te houden. Er is werk genoeg, aan ons zeiven. Zoo maakt toenemende zelfkennis ons ook steeds nederiger, zoodat wij, wetende hoe licht wij dwalen, ons oordeel niet altijd het hoogste gaan aeliten; en, wel bewust van eigen zonde, de gevallenen niet oordeelen.

Wie toch zijn wij, dieeenen anderen oordeelen? Neen, wij zeiven zijn niet volmaakt in de liefde, niet volmaakt in de goede werken, niet volmaakt ook in het kennen der dingen Gods. Zijn wij dan toch voorzichtig, ook bij het hooren van Gods woord! Zij er in de prediking van het evangelie iets dat ons oordeelt. Verzetten wij ons daartegen niet, maar werpe het onzen hoogmoed omver. En het woord van Bueer drukke steeds onze gezindheid uit : âIk veroordeel niemand, in wien ik iets van Christus vind.quot;

Aan dit woord des. Heeren hebben wij den zegen van dezen dag, ja den zegen van ons gansche leven te danken. Dat wij leven onder de beademing des Evangelies, dat wij ook heden het Evangelie mogen verkondigen of hooren prediken in het huis des gebeds, het is, omdat de Heer in liefde ook aan ons heeft gedacht. Daarom gaf Hij, vÃ³Ã³r Hij opvoer om-

hoog, aan zijne discipelen den last: Gaat heen in de geheels waereld, predikt liet Evangelie aan alle kreaturen.,

D or de gehoorzaamheid der discipelen zijn wij bekend geworden met dat Evangelie. Wij, die eerlijds geen volk waren, weten nu en hebben in den doop hel zegel daarvan ontvangen, dat wij Gods volk zijn. Wij, die zondaars waren uit de Heidenen, zijn uit geruide ingelijfd hij het geestelijk IsraÃ«l, het volk der verkiezing. Gode zij dank! dat is de vrucht des Evangelies, de zegen van 's Heeren liefde, welke Hem drong om zijne jongeren de waereld in te zenden en hen het Evangelie, de blijde boodschap des behouds, aan arme zondaren te doen prediken.

Maar nu zegt de Heer dat nog aan allen, die zijne discipelen zijn. De Heer herinnert u daaraan, als straks in het bedehuis het Evangelie n weer wordt gepredikt en in deze slille morgenure houdt Hij u uwe roeping in dezen voor oogen. Neemt zijn woord ter harte!

Het Evangelie moet aan alle krealuren gepredikt worden. Dat wil de Heer. En van u, discipel en discipelin van Hem, eischt Hij, dat gij daaraan zult medewerken. Neen, (jij kunt het niet zelve aan alle kreaturen prediken, maar maakt gij slechts aan zoovelen gij bereiken kunt, bekend, datJezus Christus de eenige, de volkomen Zaligmaker is, de Zaligmaker van eiken zondaar, die om ontferming tot Hem komt.

Predikt liet Evangelie. Door woord en werk. Inuwgansche leven en al den dag. Laat wie Jezus nog niet kent, jaloersch worden van u, door het zien van den vrede en de vreugde, die uw deel zijn in Hem. Laat ook de ervaring van's Heilands ti'ouw op dezen dag, het genot van het voorrecht, dat gij het Evangelie weer hooien moogt, u aansporen tot trouw aan 's Heeren hevel, opdat steeds meerderen deelen mogen in liet heil, dat gij door Gods genade geniet.

Predikt het Evangelie. Aan alle kreaturen. Door woord en werk in uwe naaste omgeving. Door den arbeid der zending te steunen met gebed en gave, predikt ook gij het Evangelie aan Jood en Heiden. De Heer sterke u op dezen dag der opstanding van Christus uit de dooden, om op te slaan en met vernieuwden ijver het Evangelie alom Ie prediken. En bij dien arbeid zal Hij u troosten door de belofte, dat, als het Evan-

gelie overal gepredikt zal zijn, uw Heiland zal wederkomen in heerlijkheid. De gedachte aan 'slleeren toekomst, die ook de uwe is, make n getrouw.

Matlh. 28: 20. Ziet, tk ben tnet ulieden al de dacjen, tot de votcindiiifj der wereld.

We kunnen ons dikwijls zoo eenzaam gevoelen, ook al zijn wij omringd van menschen, die ons liefhebben. Niet altijd, niet voor ieder kunnen wij ons hart uitstorten. En ais wij moenen hetjwel te kunnen doen, ach iioe menigmaal worden wij dan toch nog niet begrepen. In onze nooden kan soms geen mensch voorzien, onze onrust kan niet altijd weggenomen worden door wie ons het meest beminnen. En hoe vele zorgen en bezwaren doen zich voor, hoevele gedachten komen in ons op, hoe menigen iu-wendigen strijd hebben wij te strijden in het gevoel van eenzaam en verlaten te zijn.

En toch behoeven wij ons nooit eenzaam en verlaten te Â«Te-voelen. Wij hebben eenen Heer in den hemel, Jezus Christus den Heiland, die aan zijne discipelen de belofte heeft gegeven: Ziet, ik ben met ulieden al de dagen lot de voleinding der wae-reld. Als ons geen schepsel helpt, helpt Hij; ais alles vliedt, is Hij nabij. In nood en dood, in smart en strijd, blijft Hij dezelfde t' aller tijd.

Ja, want al de dagen is llij, de getrouwe Heiland, met al de zijnen en Hij zal hen niet verlaten iu eeuwigheid. Welk een voorrecht, dat te weten! Dat geeft kalmte en rust, dat verbant het vaak zoo drukkend gevoel van eenzaamheid. Indien uw Heiland met u is en bij u blijft, dan hebt gij het beste gezelschap, dan kent gij het hoogste geluk, dan geniet gij de zaligste vreugde. Dat wij ons soms zoo eenzaam gevoelen, 't is omdat wij zijne

tegenwooi'diglieid, die ons bestraft of oordeelt of ons tegen zou houden op eenen weg, dien wij wenscVien te gaan, niet begeeren. En, omdat zonder Hem het leven donker is en zijn glans verliest, daarom, daarom alleen ontbreekt ons, indien Hij niet met ons is, de vrede en vreugde, die onze ziel behoeft.

Is Hij nu waarlijk met ons â- zoodat wij verzekerd zijn, dat wij ook eeuwig met Hem zullen zijn? Op die vraag blijve niemand onzer hel antwoord schuldig. Indien wij in Hem gelooven en Hem liefhebben, indien hel onze hoogste begeerte is Hem te volgen als zijne ware belijders, dan kunnen wij van zijne tegenwoordigheid ons steeds verzekprd houden. Onderzoeke een iegelijk onzer zichzelven. En is Hij onze Heiland, dat wij dan steeds pleiten op zijne belofte: Ziet, ik ben met u, al de dagen, tot de voleinding der waereld. Hij zal ons niet beschamen. Die het beloofd heeft, is getrouw.

Job. 20: 31. Deze zijn (jeschreveu, opdat (jij gelooft, dat Jezus is de Christus, de Zone Gods, en opdat (jij, (jetoovende, het teven hebt in zijnen naam.

Ã¼e door den Evangelist vermelde teekenen, die Jezus gedaan heeft, na zijne opstanding, zijn beschreven, om de lezers te bren-cen lot het geloof in Christus als den Zone Gods en zoo tot het

waarachtige leven. Doch daartoe dienen niet alleen die teekenen, daartoe dienen al de Heilige Schriften, het gansche Evangelie, dat daarin ons wordt gepredikt. En omdat nu het geloof in Jezus Christus noodig is ten leven en wij het leven, het eeuwige leven behoeven om waarlijk gelukkig te zijn, hebben wij natuurlijk die Heilige Schriften ernstig te onderzoeken. De Heer zelf roept het ons dan ook toe: Onderzoekt de Schriften, in deze vindt gij het eeuwige leven. Zij prediken ons immers Jezus Christus den

Zone Gods, zij wijzen ons op de teekenen, die Elij gedaan heeft, opdat wij gelooven en, geloovende, het leven hebben in zijnen naam.

Onderzoekt dan die Schriften in getrouwheid en oprechtheid, biddende om liet licht van Gods Geest en God dankende, dat Hij deze Schriften u gaf. Onderzoekt ze, niet om daarin een stelsel te vinden, niet om daardoor gesterkt te worden in een eigenwilligen godsdienst, maar eenig en alleen om den Christus te vinden, die liet leven is en 't leven geeft en buiten wien gij daarom niet leven kunt. En gold wat de Heer zei van de Schriften des Ouden Verbonds, hetgeen er nadat Hij gesproken beeft geschreven is, is geschreven, opdat gij, ja ook gij, zult gelooven, dat Jezus is de Christus, gezalfd tot uw Leeraar, Hoogepriester en Koning, de Zone Gods, die ook u tot kinderen zijns Vaders wil maken.

Wij onderzoeken met u die Schiften, opdat wat geschreven is, ook u zou mogen dienen tot een middel, om te komen tot het geloof in Christus en tot het leven in zijnen naam; of, zoo gij dat leven reeds vondt door het geloof, n in liet geloof te versterken, door u spijze te reiken tot onderhouding des levens. Wordt dit dool bij u bereikt? God geve het uit genade. Maar dan ook Hem gedankt voor wat Hij door die Schriften en in dien Christus u gaf. Gelooft gij, dat Jezus de Christus, de Zone Gods is, en hebt gij het leven door bet geloof in zijnen naam, toont het dan ook heden en al de dagen uws levens, door naar den eisch van Gods Woord, ter eere Gods te leven en in het ge-looi' in Christus, in de wetenschap, dat gij zijn eigendom zijt, steeds meer uwen eenigen troost in leven en in sterven te vinden.

Is deze korte mededeeling niet geheel in overeenstemming met alles wat wij van den Heere Jezus gehoord hebben? Hij staat gereed van zijne discipelen te scheiden en op te vtiren tot zijnen Vader, en zijne handen opheiTende, zegent Hij hen. En die opgeheven handen zijn hun eene herinnering en eene belofte.

Eene herinnering. Tot liet einde van zijn verblijf op aarde, blijft Hij getrouw aan het doel, waartoe Hij in de waereld kwam, om zegen rondom zich te verspreiden, om een zegen te zijn voor allen, die in Hem gelooven. Hebben zij dien zegen niet genoten in zijne gemeenschap? Hebben zij van Hem niet gehoord de woorden des eeuwigen levens en is Hij zelf hun niet het leven geworden? Ja, Hij, die tot hiertoe hun niets dan zegen bereid heeft, die nu zegenend van hen gaat, geeft met die opgeheven handen hun als 't ware de belofte, dat zijn zegen nimmer van hen wijken zal. Zegenend vaart Hij omhoog; zegenend zal Hij uit den hemel op hen ter neder zien; zegenend wil Hij hunner elk oogenblik gedenken. Zoo zullen zij het ervaren, dat Hij met hen blijft al de dagen tot de voleinding der waereld. Hij, wien alle macht gegeven is in hernel en op aarde. Met groote blijdschap kunnen zij nu van den Olijfberg wederkeeren naar Jeruzalem en met vertrouwen den zegen des Heiligen Geestes verwachten, om straks met goeden moed uit te gaan en den volkeren te prediken het Evangelie van Hem, in wien allo geslachten des aardrijks gezegend worden.

Zoo heeft dan des Heeren hemelvaart de betrekking tusschen Hem en zijne gemeente niet verbroken. Hij, die gisteren en heden en tot in eeuwigheid dezelfde is, blijft altijd onze zegenende Heiland. Nog zijn zijne handen over ons opgeheven. Ook ons roept zijne hemelvaart toe: Ik zegen u! Zullen wij ons dan morgen niet verblijden op de dag, die ons des Heeren zegeningen, waarvan wij zoo overvloedig genieten, in herinnering brengt, maar tevens de rijkste beloften van zegen ons biedt. De Heer gaat ons

voor, om ons plaats te bereiden, want Hij wil, dat waar Hij is ook wij zijn zullen, om met Hem te genieten de zaligheid in Gods gemeenschap. Onze wandel zij dan in de hemelen, waaruit wij Hem verwachten, die ook dezen zegen toezegt aan allen, die volharden tot den einde: Ik zal u allen tot mij trekken en u met mij doen zitten in mijnen troon.

Luk. 2-4: 51. En het gcsckiedde, als HIJ hen zegende, dat Hij van hen scheidde en werd opgenomen in den hemel.

't Is soms zoo moeielijk de dingen, die boven zijn, te bedenken on er naar te trachten. Wij zijn dikwijls gehecht aan d'aard met meer dan aardscbe banden. Maai' onmogelijk zou het altijd blijven, indien wij niet wisten, dat Christus daar boven is, zittende aan de rechterhand Gods. Nu, als ons hart Hem toebehoort, trekt Hij met eene kracht, die sterker is dan alles op aarde, dat hart tot zich naar boven, zijne belofte vervullende, die Hij aan zijne discipelen gaf en in hen ook aan allen, die door hun woord in Hem gelooven zouden: Zoo wanneer ik verhoogd zal zijn, zal ik u allen tot mij trekken.

Hij is verhoogd. Heden gedenken wij zijne hemelvaart. Wij gaan met Hem en zijne jongeren naar den Olijfberg. Wij hooren Hem op den weg daarheen spreken van de dingen, die het koninkrijk Gods aangaan. En wij zien, op den berg gekomen, hoe Hij zijne handen opheft en hen zegent. â En bet geschiedde, als Hij hen zegende, dat Hij van hen scheidde en werd opgenomen in den hemel.

He Heer gaat zegenend heen. Tot het einde van zijn verblijf op aarde blijft Hij zich zeiven getrouw. Zijn komen in liet vleesch was tot een zegen ; zijn omwandeling door hetJoodsche

land bracht overal zegen ; kruisdood en opstanding^-prediken ons den zegen zijner Heide en gerechtigheid; en nu, als Hij van zijne discipelen scheidt, zegent liij hen, daarin eene belofte hun gevende, dat Hij, die thans van hen gaat, zijnen zegen nimmer van hen zal doen wijken.

Hij scheidt van de zijnen. Ja, maar voor eene kleine poos slechts. Hij zal de zijnen tot zich trekken, opdat zij zijn mogen waar Hij is. En opdat zij daaraan steeds zullen gedenken, zal Hij met zijn genade en Geest bij hen blijven, als zij Hem naar het lichaam niet meer zien. Zoo blijft Hij ook ons nabij, als wij Hem kennen ais onzen Heer en Hem als onzen schat heliben in den hemel.

Want Hij werd opgenomen in den hemel. Daar heeft Hij eer en heerlijkheid bij den Vader, daar ontving Hij den loon op zijnen strijd. Maar daar is ook, door wat Hij voor ons gedaan heeft, onze plaats. Zoovelen wij gelooven, zijn wij met Hem gezet in den hemel. Daar zij onze wandel. Van daar verwachten wij Hem weder. Daar zullen wij eens eeuwig bij Hem zijn, als wij Hem zullen zien gelijk Hij is, als wij Hem gelijk zullen wezen.

Hellen wij op dezen Hemelvaartsdag oogen en harten omhoog. De Heer gaat zegenend heen. En toch blijft Hij zegenend ons nabij. Eens komt hij zegenend weer. Hij voer op naar den hemel en toch woont Hij in ons hart en eens zullen wij met Hem zitten in zijnen troon. Al deze dingen verstaan en genieten wij door het geloof. En door dat geloof in Hem, die heenging maar toch blijft, bidden wij ook â want wij zien reeds de hemelen geopend: Kom, Heere Jezus! ja kom haas-teli j k!

Col. 3: 1. Indien (jij dan ntd Clirishi* npucicclJ zijl, zoo zoekt de diujeii, die boven zijn, waar Chrisius is, zille)tde aan de rechterhand (lods.

Christus is in den hemel, zittende aan de recliteiliand Gods. Opgestaan uit de dooden, kou Hij op de aaide niet blijven. Hij had het werk voleindigd, dat de Vader Hem te doen had gegeven. Hij had den strijd gestreden, die ging om de verlossing van zondaren uit de macht der zonde, en overwonnen. Door zijne opstanding werd Hij krarhliglijk bewezen te zijn de Zone Gods. Nu, na hef voleindigde werk, was zijn plaats niet meer op aarde. Na de behaalde overwinning kon Mij den loon op zijnen strijd ontvangen. Als de Zone Gods behoorde Hij in den hemel om verheerlijkt te worden met de heerlijkheid, die Hij bij den Vader had eer de waereld was. Eu daarom voer Hij op ten veer-ligsten dage, voor het oog zijner jongeren. Kn over die hemelvaart verblijden wij ons, omdat zij ons verzekert, dat Christus in den hemel is en dat Hij daar, als de Zone Gods, gezeten is aan de rechterhand Gods.

Maar Christus en de zijnen zijn Ã©Ã©n. Vader! ik wil, â-zoo heeft Hij gebeden â dat waar ik ben, oollt; diegenen zijn, die Gij mij gegeven hebt. En het kan niet anders, of de Vader, die Hem altijd hoort, geeft Hem ook deze bede. Met Christus zijn zijne geloovigen in deu hemel gezet, omdat zij met Hom opgewekt zijn. Zijn leven is hun leven geworden. Dat leven behoort den hemel toe.

Nog al te vaak en al veel trekt echter de aarde des Heeren jongeren tot zich. Door zonde en ongeloof worden zij in slaap gewiegd, zoodat zij, iioewel het leven met Christus hebbende, wijl zij met Hem opgewekt zijn, toch de kracht van dat leven niet voelen, de werking van dat leven niet openbaar doen worden. Zich al te zeer hechtende aan wat op aarde boeit en bindt, vergeten zij zoo licht, dat alleen de in den hemel levende Christus bun leven onderhoudt en sterkt, en leiden zij door eigen schuld een kwijnend leven, verstoken van vrede en vreugde. Dat

mag niet en en dat behoeft niet. Omhoog het oog en het hart! Daarheen voer mv Heiland op, mijn Broeder en Zuster! Daar is de bron van uw leven. Daar is uw schat, daar zij uw hart. Indien gij dan met Christus opgewekt zijt, zoo zoekt de dingen, die boven zijn, waar Christus is, zittonde aan de rechterhand Gods als uw Heiland en Heer, altijd bereid om u tot zich te trekken. O bedenkt het wel: wien door het geloof het leven Christus is, die wordt door des Heeren hemelvaart met ernst en drang aan zijne heilige roeping herinnerd: Onze wandel zij in de hemelen, waaruit wij onzen Zaligmaker weder verwachten.

Joh. 16: 3'Ab. In tic wereld zuil (jij vei'drukkiny hebbeit; maar Ik'IiI fjoedrn mord, ik heb de wereld overwonnen.

Wij lezen van de discipelen des Heeren, dat zij van den berg der hemelvaart met groote blijdschap wederkeerden naar Jeruzalem en daar allen tijd in den tempel waren, lovende en dankende God en eendrachtelijk volhardende in het bidden on smÃ©eken. Zij hadden oorzaak tot groote blijdschap, want bun Heer, die van hen gegaan was, bleef met zijn genade en Geest bij hen; en verblijd zijntle iu Hem en hopende op Hem, zochten zij elkanders gemeenschap om samen God te loven en te danken, die hen gezegend had in den Geliefde, en Hem te bidden en te smeekon om zijne voortdurende nabijheid, om de kracht, den troost en de blijdschap zijner gemeenschap. Hun samenzijn in dien geest en op die wijze was een klaar bewijs van hun geloof in Christus en van hun vertrouwen op Hem.

Terwijl zij daar samen waren, zullen zij ongetwijfeld liet verleden met elkander hebben overdacht, en menig woord des Heeren zal hun weer te binnen zijn geschoten en stof tot. overdenking gegeven hebben. Zoo, zeer zeker, ook dit woord van Jezus: In de wereld zult gij verdrukking hebben; maar hebt goeden

moed, ik heb de waereld overwonnen. Zij hadden wel reden om aan verdrukking te denken. Was Jezus zelf niet vervolgd en gedood? Haatten de Joden Hem niet en droegen zij dien haat niet over op zijne volgelingen? Als zij den Meester niet hadden gespaard, zij zonden ook zijne discipelen niet ontzien. Ja waarlijk, verdrukking zouden zij hebben in de waereld, want zij waren immers Ã©Ã©n met hun Heer. Maar daarom dan ook kondon zij en moesten zij goeden moed hebben. Had Hij de waereld overwonnen, dan zouden ook zij, uit kracht dier eenheid met Hem, deelen in die overwinning, de zegeningen daarvan genieten, en het ondervinden, dat niets hun kon schaden noch bon scheiden van de liefde Gods in Christus Jezus. Zoo konden'zij, biddende en smeekende om gedurige ervaring van de gemeenschap met Christus, God loven en danken met groote blijdschap voor wat liij in Christus hun had geschonken en voorts nog schenken zou.

Hebben ook wij goeden moed? Vreezen wij de verdrukking niet? Gelooven wij, dat Christus de waereld overwonnen lieeft en, in den hemel verhoogd, ook ons doet triumpheeren met zich? Dan zullen ook wij God loven en danken en volharden in bidden en smeeken met allen, die den verhoogden Heer belijden als bun Heiland.

In den tempel, lovende en dankende God! Zal dat beden ook gezegd kunnen worden van u, wien God het voorrecht geeft dezen rustdag weer in welstand te beleven en die straks op zuil mogen gaan naar het huis des gebeds? Gij hebt nog veel meer reden om God te loven en te danken, dan de discipelen des Heeren hadden, van wie onze dagtext spreekt. Zij hadden hun Heer en Meester ten hemel zien varen en misten nu zijnen

omgang, waarin zij zich zoo lang hadden mogen verheugen. En de Heilige Geesl, waarvan de Heiland hun had gesproken, was nog niet gekomen. Zij leefden dus in verwachting en hoopten door het geloof op de dingen, die komen zouden. .Maar zÃ³u vertrouwden zij op het, woord van Jezus, zÃ³Ã³ waren zij aan Hem en in Hem aan elkander verbonden, zÃ³Ã³ waren zij getrolTen door 'sHeeren zegeningen, die zij genoten hadden, nog genoten en voorts genieten zouden, dat zij, na^ Jezus' hemelvaart, allen tijd in den tempel waren, lovende en dankende God.

Eu nu wij'? Wij zien in Gliristus Jezus alle beloften Gods vervuld. De Heilige Geest is uitgestort en woont en werkt in de gemeente van Gliristus. Die Geest werkt ook aan ons eu wil wonen en heerschen in ons, opdat Hij ons leide en bekwame LoL alles wat de Heer van ons wil. Die Geest verzekert ons de groote genade Gods en de uitnemende liefde van Jezus Gliristus. J)ie Geest, van wiens uitstorting wij op den volgenden rustdag weer gedachtenis zullen vieren, richt onze harten omhoog ten hemel, waai' Christus is en verzekert ons, met het kindschap Gods, ook de heerlijkheid die als de erfenis in de hemelen ons wacht.

Hebben wij, heeft de gemeente van Christus niet overvloedige reden om God te loven en te danken? Welnu, doen wij het ook heden, doen wij betook straks in den tempel! Deslleeren zegeningen zijn vele. Zijne trouw is groot. Make Hij door zijnen Geest ons meer en meer getrouw, opdat wij nimmer vergelen wat Hij voor arme zondaren gedaan heeft, wat Hij tot redding onzer verlorene zielen in Christus ons aanbood en aanbiedt.

God loven en danken is onze roeping. Door zijnen Geest kunnen wij het ook. En zijn er onder ons, die niet op kunnen gaan tot des Heeren tempel, ook in onze eigene woningen kunnen wij aan deze roeping voldoen. En als wij het âallen tijdquot; doen hier op aarde, dan zullen wij 't eenmaal eeuwig in volmaaktheid doen daar boven, waar geen tempel meer is.

Dit woord Gods, dat door den mond des profeten ock tot ons komt, verdient wel eens ernstig overwogen te worden. Het kan dienen tot verklaring van al de onrust, die wij in de waereld op m er kon, maar ook van al die voldaanheid, die zoo menigmaal ons hart onrustig maakt.

De goddeloozen, zegt mijn God, hebben geeneu vrede. Dat spreekt van zelf, indien Gideons woord waarheid bevat: De lleere is vrede! Die zonder Go'! â goddeloos â is, kan daarom ook geen vrede genieten. Ons hart toch is tot God geschapen en het, vindt geen rust, tenzij hol raste in Hem. Onze levensbestemming is: God te dienen en te verheerlijken; en meteen leven, dat aan zijne bestemming niet beantwoordt, kunnen wij geen vrede hebben. In God alleen is al ons heil en bij Hem zijn uitkomsten; hoe zullen wij vrede hebben met velerlei omstandigheden en op wien zullen wij steunen in allerlei moeiten, indien Hij niet is onze God en ons deel in eeuwigheid. Neen, zonder God heeft niemand vrede, kan niemand rust hebben voor het hart. Wel kan men verdooving aanbrengen en verstrooiing zoeken om de stem van het onrustige hart of van het beschuldigend geweten toch maar niet te hooren, maar de welstand onzer ziel, de vrede met God en in God komt daardoor niet tot stand.

De goddeloozen hebben geenen vrede! 11ebt gij vrede'? Zoolang gij goddeloos zijt, zonder God leeft: neen! En goddeloos is niet slechts de dronkaard, de onluchtige, de dief en de moordenaar; goddeloos is niet alleen de godloochenaar, de spotter, de onverschillige; goddeloos is ieder, die niet, dooi' het geloof met God vereenigd. Hem kent en liefheeft als den God zijns levens, als zijnen barmharligen Vader in Christus, want die geniet zijne gemeenschap niet, die gelooft zijn woord niet, die bouwt op zijne goedheid niet, die heeft geen vrede!

waarheid rnoogt noemen: mijn God! dan: ja. Want clan weel gij, dat God zijnen Zoon in de waereld gezonden iieefl ook tot n, die van nature waart zonder God in de waereld, om u in zijne gemeenschap te herstellen en u als een verloren kind tot den Vader terug te leiden. En in dezen Zoon kent gij en geniet gij door liet geloof den vrede Gods, die alle verstand te boven gaat.

Hand. 1: 8/'. Gij zult mijne ye luit jen zijn, zoo ic Jeruzalem als in (jeheel Judea en Samaria, en lot aan het uiterste der aarde.

Na de uitstorting des Heiligen Geestes hebben de discipelen des Heeren aan deze opdracht van hun Meester voldaan. Met was zijn laatste woord geweest, dat Hij tot hen sprak, terwijl Hij nog op aarde was. Hun levenstaak was hun daardoor aangewezen, maar de kracht om daaraan te voldoen had de Christus hun tevens toegezegd, toen Hij hun beloofde: gij zult ontvangende kracht des Heiligen Geestes. die over u komen zal. En in die kracht, â zoo wilde Hij zeggen â door dien Geest geleid en gesterkt, zult gij mijne getuigen zijn. En dat zijn zij geweest, niet omdat zij moesten, maar omdat zij wilden, gedrongen door de liefde van Christus, vervuld van den Heiligen Geest. Zij hebhen getuigd tot IsraÃ«l en de Heidenen van Hem, die in de waereld gekomen was om het verlorene te zoeken en zalig te maken; van Hem, die door zijn bloed eene eeuwige verlossing teweeg heeft gebracht; van Hem, die opstond uit de dood en en het onvergankelijke leven geeft aan al wie in Hem gelooft; van Hem, die opvoer ten hemel en, aan's Vaders rechterhand gezeten, bidt voor de zijnen; van Hem, die al zijne zegeningen bekroonende, zijnen Geest heeft uitgestort en door dien Geest zijne gemeente leidt en bewaart en heiligt en volmaakt. Welk een zegenrijk ge-

tuigen is het geweest. Voor hen zelveu en voor degenen, die hunne geluigeais hoorden en aannamen. Zonder getuigen van Hem wordt dat leven niet genoten.

Zijn ook wij getuigen van Christus? Onze roeping is het en onze lust zal het zijn, wanneer wij Hein kennen als onzen Zaligmaker, door wien wij het leven ontvingen en de verzoening met God deelachtig werden. Laat ons Hem prediken aan anderen als den eenigen Middelaar Gods en der menschen, als den volkomen Zaligmaker van zondaren. De Heilige Geest is uitgestort, die ook ons vervullen wil met kracht en liet woord der getuigenis wil heiligen aan de harten. Stellen wij ons dan onder de leiding van dien Geest, die ons steeds meer zal doen zien, wat wij in Christus hebben, en ons dringen zal om overal en altijd, door woord en daad te getuigen van Hem, in wien ons leven is.

Hand. 1 ; 8/gt;. (lij zult mij na gciuilt;jen zijn, zoo Ie Jeruzalem als 'ut, ijrlircl Juclea en Samai'ia, en lot aan het uilersle der aarde.

Getuigen van Christus zouden de jongeren des Heeren zijn. En zij moesten het wezen overal en zonder eenige bepeiking. Allereerst natuurlijk te Jeruzalem, do plaats waar zij zouden zijn bij de uitstorting des Heiligen Geestes, maar dan ook van Jeruzalem uit in Judea, en verder op in Samaria, en verder en verder steeds, tot aan het uiterste der aarde. Inderdaad, dat was geen gemakkelijke taak. Maar, wie het gemak zoekt, moet niet tot Christus komen, want die kan zijn getuige nooit zijn. Luie of gemakzuchtige getuigen wil Jezus] niet, want luiheid en gemakzucht zijn on vereen igbaar met. het zijn in Hem, die zijn gemak nooit zocht, maar de werken Gods heeft gewerkt zoolang het dag was. Het staat niet in den bijbel, maar het kon er in staan: Geen luiaard heeft deel aan het koninkrijk van Christus. De lieer

wil warme, vurige, volijverige getuigen, die, omdat zij van Hem de ruste ontvingen, welke de waereld niet kent, rusteloos voort kunnen arbeiden, tot die ruste hun geschonken wordt, welke overblijft voor Gods volk.

Maar toch, gemakkelijk was der jongeren taak niet. In Jeruzalem, de bloedstad, in Judea, dat zijn woord niet had willen aannemen, in Samaria, dat Hem geen herberg bad willen bereiden en ben als Joden zou verachten, ja tot aan het uiterste der aarde, onder vele moeielijkbeden en bezwaren, zouden zij getuigen van Hem, die alles vernieuwen wil door zijn Geest, nederwer-pende wat tegen Ifem zich kant. Zeker, het was zwaar, maar... toen zij uitgingen om te getuigen, was over hen gekomen de kracht des Heiligen Geestes, en nu vermochten zij alle dingen; hun arbeid was niet Ie vergeefs, hun getuigen werd een redden van velen.

Zien ook wij tegen de bezwaren en moeiten niet op! Inde kracht des Heiligen Geestes kunnen ook wij getuigen, in eigen kring, dien steeds uitbreidend, het verachte niet verstootend, IsraÃ«l en de Heidenen gedenkend. O, mijn Broeder en Zuster, zwijgt niet van uwen Heer en Heiland, houdt niet op te getuigen van Hem, den Behouder der waereld, Israels koning, den wensch aller Heidenen. Weest niet enghartig, nooit zelftuchlig, maar omvat in liefde de gebeele waereld, om, zelf gedragen door de liefde van Christus, haar te getuigen van die liefde, waardoor Hij haar redden wil.

Hand. I : Sh. (lij zult mijne (jeluiyen zijn, zoo ie Jeruzalem ah in cjeheel Judea en Samaria, en tot aan het uiterste der aarde.

indien wij de zijnen zijn, is; te getuigen van Hem, die ons heeft liefgehad en zich zeh en voor ons heeft overgegeven. Nu moeten ook wij ons overgeven aan Hem tot zijnen dienst, om overat, door woord en daad, ten allen tijde, te getuigen van Hem, die een naam heeft ontvangen hoven allen naam, door welken alleen een mensch zalig kan worden.

Door ons woord hehhen wij te getuigen van Christus. Van Hem zwijgen is miskenning onzer levensroeping en hrengt tevens kwijning van ons eigen leven met zich. Kunnen wij niet spreken of weten wij niet wat wij zeggen moeten, de kracht des Heiligen Geestes is er toch immers ook om ons te sterken en die Geest zal ons geven te spreken. Wachten wij ons voor menschenvrees, want wie den lieer verloochenen zal voor de menschen, dien zal Hij ook verloochenen voor zijnen Vader, die in de hemelen is. Maar wachten wij aan den anderen kant ons ook voor vertooning maken door ons spreken, want het koninkrijk Gods is niet gelegen in woorden, maar in kracht.

Zoo zij dan de kracht des Geestes zichtbaar in onze daden. Zij moeten steeds getuigen van Christus en van het heil, dat in Hem is en door Hem aan ons werd medegedeeld. Ons geheele leven geve liet der waereld te aanschouwen, dal onze Heidelb. Catechismus gelijk heeft, als hij zegt: Het is onmogelijk, dat, zoo wie Christus door een waarachtig geloof is ingeplant, niet zou voortbrengen vruchten der dankbaarheid.

Zijn wij waarlijk getuigen van Christus'? Ach, hoeveel flauwheid en lauwheid is er vaak in ons belijden van Hem en hoe vaak schamen wij ons anderen Ie zeggen, wie Hij voor ons is en voor hen ook wezen wil. Hoe dikwijls zijn onze daden van dien aard, dat er geen trekkende kracht tot Christus van uitgaat, indien zij niet misschien zelfs afstootend werken op anderen. Belijden wij onze schuld aan den lieer; houden wij ons vast aan Hem, opdat zijne kracht in ons overvloeie; en volharden wij in den gebede om getrouw gemaakt te worden aan onze roeping. Maar dan ook, laat ons goedsmoeds zijn: de Geest des Heeren is uitgestort over zijne gemeente en ook in ons, en trots allen tegenstand, zal ons getuigen en de ar-

beid aller getuigen des Heeren niet te vergeefs zijn : het koninkrijk Gods komt, want Christus leeft en heerscht.

Tot ons allen, die leven onder de bedeeling des Gees-tes, komt gedurig de roepstem des Heeren: wordt vervuld met den Geest.

Die Geest moet ons niet nu en dan eens aanraken, niet bij gelegenheid eens tot ons spreken ; neen, Hij moet ons vervullen. Wij moeten ons door Hem laten vervullen. Hij moet leven, wonen, werken, hoerschen, overheerschen in ons. Wij moeten door Hem leven en geleid, verlicht, bekrachtigd worden lot alles, waartoe de God en Vader van onzen Heer Jezus Christus ons roept. Ont-ledigd van alles, wat met dien Geest niet samenwonen kan, moeten wij onze harten voor Hem openen. Hij ivil ons vervullen.

Er is een groot verschil tusschen het bewerkt worden door den Heiligen Geesten het vervuld zijn met den Heiligen Geest. Een verschil, dat lang niet genoeg bedacht wordt, en dat toch ten slotte zoo groot zal blijken te zijn als het verschil tusschen verdoemenis en zaligheid, \elen, aan wie de Heilige Geest werkt, o-aan toch noy- verloren, leder daarentegen, die. met dien Geest

is vervuld geworden, is met Christus gezet in den hemel, en door dien Geest, als door een zeker onderpand, gewis van de

Voor menigeen is het een grond van eene gevaarlijke valsche gerustheid, da t de Heilige Geest aan hem gewerkt heeft, als hij dan ten onrechte gaat steunen op de waarheid, dat God niet laat varen de werken zijner handen. Daarentegen is, met het vervuld zijn met den Heiligen Geest, in den discipel des Heeren het nieuwe levensbeginsel gewekt, dat hem voor zorgeloosheid

bewaart, en in de Ã©Ã©nheid met den Heiland, hem in de gemeenschap des Vaders doet blijven.

Onderzoeken wij daarom biddende ons zei ven, of wij waarlijk vervuld zijn met den Heiligen Geest, of de Heer Jezus Christus met zijnen Geest in ons hart woont en ons leven bestuurt. Wij mogen niet tevreden zijn, wij mogen ons niet rustig gevoelen, vÃ³Ã³r wij dat met beslistheid weten. Er is in ons geen vrede, geen waarachtige vreugde, en dus weldra ook geen feestvreugde, tenzij die Geest met onzen geest getuige, dat wij kinderen Gods zijn. God nu, die door Christus alle afkeerige kinderen tot zich roept, opdat zij door Hem mogen worden aangenomen, wil eiken zondaar met dien Geest, den Geest der genade en der gebeden, der vertroosting en der heiliging, vervullen; en daarom werkt Hij met dien Geest aan de harten van zondaren, en daarom laat Hij dien Geest getuigen telkens weer, ook tot ons, van zonde, van gerechtigheid en van oordeel, opdat wij hoe langer des te meer vervuld worden met den Geest.

Door dien Geest te wederstaan, niet naar zijne getuigenis te hooren, Hein niet te laten doorwerken, staat de zondaar Gods wil en zijn eigen welzijn tegen. Make niemand on/er zich daaraan schuldig! Maar zij de prediking van den Heiligen Geest, de werking diens Geestes op het aanstaande Pinksterfeest, ons tot een blij venden zegen. En aan de roepstem des Heeren worde door ons, in zijne kracht, gehoor gegeven: Wordt vervuld met den Geest! In die volheid des Geestes vinden wij hier op aarde onze zaligheid.

Hand. 2: l. En als de dan ^van Pinkster fees! vervuld werd, waren zij allen eendrachtelijk hijeen.

het Pinksterfeest vervuld /al zijn, de uitstorting des Heiligen Geesles, en daarin de getrouwheid des Heeren, die zijne belofte vervuld heeil.

Zal het waarlijk feest zijn voor ons, dan moeten ook wij den Heiligen Geest hebben ontvangen, want anders kunnen wij den zegen der uitstorting van dien Geest niet kennen en er dus ook

Laat ons Ier voorbereiding tot het feest eens een oogenblik overdenken, aan wie de Heilige Geest wordt gegeven.

Onze dagtexst geeft ons op die vraag een antwoord. Alleen aan de discipelen van Jezus Christus, die zich ia alles aan Hem overgeven en onderwerpen. Immers de Heilige Geest is de Geest van Christus. En wieden Geest van Christus niet heeft, die komt Hem niet toe. Daaruit volgt, dat wie Hem toekomt, ook dien Geest ontvangen heeft. Maar die den Heer toebehoort, volbrengt ook hetgeen H i j gebiedt. Doet. hij dat niet, dan onttrekt hij zich aan den Heer, dan maakt hij zich ongeschikt voor de leiding en bewerking des Heiligen Geestes.

De jongeren, die te Jeruzalem eendrachtig bijeen waren, gehoorzaamden daarmede aan quot;s Heeren hevel, dat zij van Jeruzalem niet scheiden zouden vÃ³Ã³r de uilstorting des Heiligen Geestes (Hand. 1 : 4). Hadden zij niet gehoorzaamd, zij zouden den Heiligen Geesl niet hebben ontvangen, de gemeenschap met God en Christus door dien Geest niet hebben genoten.

Nu waren zij allen (vgl. Hand. '1 : 15) eendrachtelijk Ujeen. Zij hadden liefde onder elkander, naar den eisch van Christus. De gemeenschap der heiligen werd bij hen openbaar en zij werd versterkt door den Heiligen Geest, dien zij in dezen toestand

Verlangen ook wij den Heiligen Geest te ontvangen, ofbe-geeren wij, zoovelen wij Hem reeds ontvingen, dat Hij bij ons bliive, laten wij dan eens ernstig bedenken, wat dat Â«eendrachtelijk bijeen zijnquot; der jongeren ons te zeggen heeft. Het roept, ons op tot het doen van wat de Heer van ons vraagt, tot eensgezindheid onder elkander.

Dat er van de werking des Heiligen Geestes, die de Geest der heiligheid en der liefde is, in de christelijke gemeente soms zoo weinig gezien wordt, vindt ziju ooi zaak hieiin, dal ei maai

al le vaak toegegeven wordt aan een geest van zondige zelfzucht en van twist en tweedracht.

Wat is daartegen te doen? Dat wij eendrachtig volharden in het bidden en smeeken (Hand. i : 14)! Dan worden ook wij vervuld met den Heiligen Geest, en God wordt door ons geprezen. Zij het zoo bij ons of worde het zoo op het Pinksterfeest! Dat geve God!

Hand. 2: 2. En er geschiedde haas lelijk uit den hemel een geluid, gelijk als van eenen geweldigen, gedrevenen wind, en vervulde- hel gehecle huis, waar zij zalen.

Op den dag des Pinksterfeestes waren de discipelen tezamen gekomen om God te danken voor zijne zegeningen, waarvan dit feest hun sprak, en, eendrachtelijk hijeen zijnde, elkander te sterken in het geloof in den Heere Jezus Christus.

De trouwe Gods, die zij herdachten, was hun een waarborg voor de vervulling der belofte van Christus, die zij vertrouwend verwachtten.

En terwijl zij nu geloovig bijeen waren, werd het woord des Heeren feit: Gij zult allen vervuld worden met den Heiligen Geest.

Want er geschiedde haastelijk â- plotseling, zonder dat zij dit oogenblik als dat der vervulling kenden of vermoedden, â ââ¢ uit. den hemel een geluid van eenen geweldigen, gedrevenen wind, en vervulde het geheele huis, waar zij zaten.

Na tien dagen van geloofsbeproeving kwam de bekrooning des geloofs. In die dagen na 's Heeren hemelvaart zullen zijne jongeren wel eens gevraagd hebben: Wanneer zal de Heer zich openbaren aan ons door de zending zijus Geestcs'? Maar van de tijden en gelegenheden w'sten zij niet. Zij hadden te gelooven

Zij zullen, als zij spraken over de beloofte des HÃ©eren, wel eens gevraagd hebben: Hoe zal dit zijn? Maar ook daarvan wisten zij niets. Doch nu voelen zij eu zien zij de ontzettende wijze, waarop de Heer zijnen Geest zendt, maar onder de krachtige teekenen, die zij opmerken, voelen zij zich aangedaan worden met kracht uit de hoogte en zien zij, elk bij zich en allen bij elkander, de kracht des Heeren zich toonen in daden.

De Heilige Geest is uitgestort over de gemeente des Heeren. Maar niet steeds wordt de kracht des Geestes ervaren. Toch is (^10 Geest nog altijd de Geest der kracht, die zich kenbaar maakt als een geweldige, gedrevene wind, van God uitgaande, en, gelijk de wind den dampkring zuivert en vruchtbaarheid verspreidt, het onheilige reinigt en vruchten des geloof's kweekt. Nog is die Geest in den aard van zijn werken dezeltde als op het eerste Pinksterfeest, overal waar Hij komt, alles doordringend en alles vervullend met zijne volheid.

O laten ook wij, gelijk des Heeren jongeren, ons hart voor dien Geest ontsluiten, op des Heeren belofte vertrouwen, ons stellen in zijnen weg, maar ook de tijden en gelegenheden aan

Staan wij door ons ongeloof den Heer slechts niet in den weg, om ook op dit feest onze harten te sterken en te vervullen met zijnen Geest.

Van welk een volheid geeft dit woord uit het feestverhaal getuigenis. At de discipelen, die eendrachtelijk bijeen waien op

den dag des Pinksterfeestes werden vervuld met den Heiligen Geest. Niet alleen de elve, maar ook al de anderen. Allen, die deel hadden aan Christus, werden ook zijnen Geest deelachtig. En met dien Geest werden zij vervuld. Niet maar 'en deele kwamen zij onder zijn invloed; zij werden geheel van hem doordrongen, zoodat er niets in of aan hen was, dat niet door hem wetd beheerscht.

Ook heden., op dezen dag des'feestes, komt tot allen, die leven onder de beademing des evangelies, niet alleen de apostolische roepstem (Ef. 5; 18); Â«wordt vervuld met den Geest;quot; maar ook de goddelijke belofte (Joel 2: 28): Â«Ik zal mijnen Geest uitgieten over alle vleeesch.quot; En de mededeeling van den Evangelist: Â«Zij warden allen vervuld met den Heiligen Geestquot;; is ons een waarborg, dat die God, bij wien geen aanneming des persoons is, dien Geest nog geven zal aan allen, die volharden in liet bidden en smeeken, opdat Hij door dien Geest hun ver-zekere, dat wie den naam des Heeren aanroept zalig zal worden.

Vervuld met den Heiligen Geest! Zijt gij dat'? Ach, er zijn zoovelen, wier hart met geheel iels anders vervuld is, met allerlei zondige begeerten, met allerlei aardsche dingen, met ... ja waarmee vult een mensch, die huiten Christus is, zijn hart al niet! Wordt vervuld met den Geest! Dat is noodig tot zaligheid, omdat alleen die Geest u waarlijk vervult, vol, zalig maakt door de rechte genieting van Gods liefde in Christus, van uw kind-zijn van den Hemelschen Vader. Maar om met den Heiligen Geest vervuld te worden, moet eerst het hart ontledigd worden van wat met dien Geest niet samen wonen kan; moet het geopend worden, opdat die Geest, het vervullende, tevens uitroeie alles wat niet is uit God.

O, welk eene genade viel ons te beurt, als wij waarlijk weten, dat wij vervuld zijn met den Heiligen Geest. Laat ons doen wat des Heeren discipelen deden en ook tot anderen spreken van den Pinksterzegen, die het deel kan worden van allen. Van allen, ja want allen, die aan Christus deel hebben en daarvan in den doop het teeken en zegel ontvingen, kunnen en zullen ook vervuld worden met den Heiligen Geest, als zij volharden in het bidden en smeeken. Zij het dan heden, zij het altijd onze bede en worde liet die van allen :

Hand. '2: 7. En zij ontzetten zich allen, en verwonderden zich, zeggende lot elkander: /iel, zijn niet alle dezen, die daar spreken, GalileÃ«rs ?

Bij de uitstorting Â«les Heiligen Geestes werd den jongeren des Heeren gegeven, dat zij spraken in vreemde talen. Zij gebruikten deze gave tot het doel, waartoe zij hun geschonken werd, namelijk om te spreken van de groote werken Gods. Daartoe drong hen de Heilige Geest.

Hierover zijn de godvruchtige Joden van allen volke, die te Jeruzalem wonen, die daar in de heilige stad in de nabijheid van Jehova's heiligdom hunne laatste dagen wenschen door te brengen, ten zeerste verwonderd. Zij ontzetten zich er over en vragen vol verbazing; Zijn niet alle dezen, die daar spreken, GalileÃ«rs, eenvoudige menschen, die natuurlijk nooit in de gelegenheid zijn geweest om vreemde talen te leeren? Hoe komt het dan, dat zij spreken de talen, die hun tot nog toe vreemd waren, maar die zij nu zÃ³Ã³ goed verslaan, dat wij, die van jongs af in die talen ons uitdrukten, duidelijk begrijpen alles wat 5;ij zeggen.

Zij zijn verwonderd over dit vreemde feit, maar die verwondering is het middel, dat zij luisteren en dat zij kennis nemen van de groote werken Gods. En die kennisneming leidt hen tot twijfelmoedigheid, en deze is weer oorzaak, dat zij naar die eenvoudige GalileÃ«rs mot heilbegeerigheid luisteren en dat er velen komen tot het geloof in den Beloofde aan de Vaderen.

De Geest des Heeren maakte van die GalileÃ«rs, onaanzienlijk naar de waereld, mannen van kracht, mannen van beteeke-

nis, die met hunne prediking tot de waereld gingen en door hun woord velen tot liet geloof brachten.

Zulk een invloed heeft de Heilige Geest. Hij vormt en bekwaamt tot wat de Christen te doen heeft, en ook den allereenvoudigste zalft Hij met heilige wijsheid. Met de vraag: Zijn niet alle dezen, die daar spreken, die alzoo spreken, Galileers'? wordt den Heiligen Geest eere gegeven, wordt Hij erkend als de Geest der kracht en der wijsheid.

Kent ook gij de werking van dien Geest reeds, niet hij anderen alleen, maar allereerst bij u zeiven? Dan, hoe geringen eenvoudig gij ook zijt, hebt gij toch met vrijmoedigheid Gods groote werken aan anderen te verkondigen. Doe dat ook heden, doe dat [aanhoudend. Maar vergeet het nooit: Dat kunt gij alleen door den Heiligen Geest. Want niemand kan zeggen, dat Jezus de Heer is, dan door den Heiligen Geest. Verwonder u niet slechts over het werk des Geestes bij anderen, maar rust niet vÃ³Ã³r gij door dien Geest Jezus kent en Jezus roemt als uw Heer.

Hand. '2 : 7, 116. En zij ontzetten zich allen en verwonderden zich, zeggende lot elkander: Ziet, :ijn niet alle dezen, die daar spreken, GalileÃ«rs? Wij !moren hen in o)ize talen de groote werken Gods spreken.

De uitstorting des Heiligen Geestes werd niet alleen ervaren door des Heeren discipelen, zij werd ook erkend door hen, die buiten den kring der jongeren stonden. En die erkenning geschiedde door middel van hetgeen de Heilige Geest zelf in de discipelen werkte.

Toen zij allen vervuld waren met den Heiligen Geest, begonnen zij te spreken met vreemde talen, gelijk de Geest hun gaf uit te spreken. Hoe en wat zij spraken blijkt ons uit de

woorden, waarmee de menigte, die daarvan getuige was, hare verwondering te kennen gaf: Ziet, zijn niet alle dezen GalileÃ«rs en toch hooren wij hen in onze talen, die wij als kinderen reeds kenden en die zij nooit leerden, Gods groote werken verkondigen.

Zij spraken dus zoo, dat er voor kritiek geen plaats overbleef, dat integendeel ontzetting de hoorders beving en de verwondering zich moest openbaren. De Heilige Geest had hen dus volkomen bekwaamd en verlicht en werkte in hen, die uit zich zeiven hoogst eenvoudige mannen waren, zulke rijke gaven en groote krachten, dat erkenning daarvan niet uitblijven kon.

Maar die Geest heiligde hunne harten en vervulde die zoo met het genot van Gods gemeenschap en de eenheid van zin met Jezus Christus, dat zij moesten spreken van Gods groote werken en dat zij, ook in dezen hunnen Heiland volgende, die moesten verkondigen aan anderen.

De herscheppende en heiligende macht des (ieestes dus werd zichtbaar voor anderen, zoo zichtbaar, dat ontzetting en verwondering eerst, belangstelling en toegenegenheid daarna, en geloof en bekeering eindelijk bij velen gewerkt werden.

De verkondiging van Gods groote werken door met den Heiligen Geest vervulden moet noodwendig tot een uitgebreiden zegen zijn. Was dat niet zoo, lt;lan zou de Geest des Heeren niet zijn de Geest van kracht.

Aan de eenvoudige GalileÃ«rs was het zichtbaar, dat de Heilige Geest hen vervulde. Kan men ook bij ons de werking van dien Geest opmerken'? Wel niet in het spreken met vreemde talen, maar toch in het verkondigen van Gods groote werken? Waar het hart vol van is, daar vloeit de mond van over. Is dus ons hart vervuld met den Heiligen Geest, zoodat Gods werk aan ons gezien wordt, dan weten wij, wat wij te verkondigen hebben in woord en daad: Gods groote werken.

Doen wij dat reeds? Gods Geest wil onze harten vervullen om ons te bekwamen tot het volbrengen van onze roeping : God te verheerlijken.

De zichtbare en hoorbare teekenen, onder welke op den dag des Pinksterfeestes de uitstorting van den Heiligen Geest plaats had, konden niet nalaten indruk te maken op de menigte, die in en rondom den tempel bijeen was. Dat geluid, gelijk als van eon geweldigen, gedrevenen wind, klinkende als een stemme Gods, dreef hen te samen naar de plaats, van waar zij het tot zich hoorden komen. Daar zagen zij op een iegelijk der discipelen de verdeelde tongen, als van vuur, en hoorden zij die eenvoudige Galileers spreken met vreemde talen. Dat wekte beroering onder de schare, dat bracht hen tot ontzetting en verwondering en deed hen twijfelmoedig zeggen, de een tot den ander: wat wil toch dit zijn? Zij wisten hel niet, zij begrepen er niets van; zij erkenden dat het wat vreemds en wat groots was, maar zij konden er niet bij; zij voelden, dat wat zij zagen en hoorden, een diepe beteekenis had en misschien van verreikende gevolgen zou zijn, maar wat het beteekende en wat nu volgen zou, dat vermochten zij niet te zeggen. Eu de een meer en de ander minder belangstellend; de een met diepe ontroering des harten en de ander met oppervlakkige nieuwsgierigheid; de een met heilige vreeze in de ziel en de ander met een spottenden lach op zijn gezicht; vragen zij; wat wil toch dit zijn? En'het antwoord der spotters: Zij zijn vol zoeten wijns; heeft nauwelijks weerlegging noodig, maar wat Petrus, vol des Heiligen Geestes, zegt, dat is het: God stort zijn Geest uit en openbaart zich in zijne trouw en liefde tot hunne zaligheid.

Eeuwen lang reeds viert de gemeente haar Pinksterfeest en eeuwen lang werkt de Heilige Geest in hot midden der gemeente van Christus. Maar eeuwen lang ook weerklinkt de vraag van wie buiten die gemeente staat, omdat iiij aan den Christus nog geen deel heeft door hot geloof: Wat wil toch dit zijn? Zeker, daar zijn onder hen, die alzoo vragen, velen, bij wie die vraag buiten het hart omgaat. Er zijn spotters, nieuwsgierigen, men-schen met indrukken voor een oogenblik maar in den grond

onverschillig voor de dingen des Geestes Gods. Maar onder die vragers zijn ook zulken, wier hart getroffen is, die dorsten naar Gods heil en den vrede hunner ziel zoeken. Er zijn, die gebogen gaan onder den last der zonde en verlangen naar verlossing en troost, welke de waereld hun niet gaf noch geven kon. O, dat wij kun dan verkondigen de groote werken Gods, het werk zijner liefde en genade in Christus, het werk ook, dat Hij door zijnen Geesfc aan hunne ziel wil doen. Roepen wij hun toe, dat een iegelijk, die den naam des Heeren zal aanroepen, zalig en van die zaligheid verzekerd zal worden door het getuigenis van den Heiligen Geest, die ook over hem komen zal.

Hand. 2: '21. En hel zal zijn, dat cm iegelijk, die den naam des Heeren zal aanroepen, zaluj zal tuurden.

Wie, ziende de werking des Heiligen Geestes, meteenheil-begeerig hart vraagt: wat wil toch dit zijn? die ontvangt nog altijd als een evangelie dit antwoord: Het zal zijn, dat een iegelijk, die den naam des Heeren zal aanroepen, zalig zal worden. De discipelen zeiven, die den Heiligen Geest ontvingen, waren sprekende bewijzen van de waarheid van dit woord. Zij hadden de belofte des Heeren geloofd, dat zij ontvangen zouden de kracht des Heiligen Geestes, die over hen komen zou, en dat geloovende hadden zij volhard in het bidden en srneeken en niet Ã³pgehou-den den naam des Heeren aan te roepen; en nu â des Heeren woord was vervuld, do Heilige Geest was uitgestort en eene groote zaligheid woonde in hun hart en werd openbaar in hun spreken en doen. Maar ook voor hen, tot wie Petrus spreekt, is in de aanroeping van des Heeren naam zaligheid. Ja, voor een iegelijk hunner. O, dat zij daarop toch letten! Petrus dringt er met allen ernst bij hen op aan. Het woord der profetie is in vervulling getreden. De laatste dagen, waarvan Joel sprak,

zijn aangebroken met de komst van den Christus. En nu 1 leeft God van zijnen Geest uitgestort onder zichtbare teekenen. Maar weldra zullen andere teekenen gezien worden. Als de allerlaatste dagen komen zullen en de Zoon des menschen zal verschijnen ten gerichte, dan zal de Heer wonderen geven in den hemel boven en teekenen op de aarde beneden, bloed en vuur en rookdamp. De zon zal veranderd worden in duisternis en do maan in bloed, eer dat de groote en doorluchtige dag des Heeren, de dag des oordeels, komt.

Maar wie zal dien dag van 's Heeren toekomst verdragen? Wie zal bestaan, als Hij verschijnt? Ook op die vraag heeft God door den profeet een antwoord gegeven, dat thans door de uitstorting zijns Geestes bevestigd wordt: Een iegelijk, die den naam des Heeren zal aanroepen, die bij Hem redding en troost zoekt, die tot zijnen Christus zich wendt om behoudenis, die om het licht en de leiding des Geestes Hem smeekt, die zal zalig worden.

Het Pinksterfeest, de vervulling van Gods belofte, is dus een waarborg van 's Heeren trouw. De uitstorting des Heiligen Geestes verzekert allen verslagenen van harte, dat bij den lieer zaligheid is. Dit roept de Heer door de teekenen van den Pinksterdag dus ons allen toe; Roept mijnen naam aan! Deden wij het reeds'? Ervaren wij de zaligheid er van? Ontvingen ook wij den Heiligen Geest? Ziet, dan mogen wij verzekerd zijn, dat de Geest zelve in ons bidt en ons zal leeren den naam des Heeren te blijven aanroepen en anderen daartoe op te wekken.

Hand. 2: 416. En cv werden op dien dag tol hen toegedaan omtrent drie duizend zielen.

Zoo werd de prediking van Petrus gezegend en het werk des Heiligen Geestes aanschouwd. Die dan zijn woord gaarne

aannamen, werden gedoopt; en er werden op dien dag lot hen toegedaan omtrent drie duizend zielen.

't Is haast om er jaloersch van le worden, als wij dit bericht lezen. Waar wordt in onze dagen eene prediking gehouden, die zulk een gevolg heeft? Waar treedt tegenwoordig een man op, vol des Heiligen Geestes, die door zijn woord drie duizend zielen lot de gemeente toebrengt ? Ach, wij zouden wenschen, dat iedere prediking van den levenden Christus zulk een zegen mocht afwerpen, niet nu en dan eens, maar steeds. Indien het zoo altijd maar doorgegaan ware, als onze daglext ons meldt, dan zou de gemeente niet meer behoeven te bidden om de komst baars Heeren. Hij ware reeds gekomen en zij zou reeds deelen in zijne heerlijkheid.

'lis waar, er hebben nu en dan wel geestelijke opwekkin-hen plaats gehad; er zijn wel eens mannen gezonden door den Heer, die voor velen het middel waren om te komen lot het geloof; ook in onze dagen hoort men soms van eene bekeering in massa gewagen; maar, gesleld voor een oogenblik, dat steeds die bekeering oprecht is en van hl ij venden aard blijkt, dan hebben wij hier toch slechts met uitzonderingen te doen.

Welnu, de vrucht op de prediking van Petrus, waarvan onze daglext verhaalt, was ook in den apostolischen tijd niet alledaagsch. Ook des Heeren eerste apostelen spraken zoo dikwijls te vergeefs en hun werk scheen maar al te vaak een ploegen op rotsen. De bekeering van omtrent drie duizend zielen op den Pinksterdag was een buitengewoon leeken van de kracht des Heiligen Geestes.

En als zoodanig is hel ons ter bemoediging geschreven. Laat ons niet staan naai' de hooge dingen. Zoeken wij in de toebrenging van zielen niet onze eigene eere. Maar verzuimen wij vooral niet, mede te arbeiden aan de uitbreiding van het koninkrijk van den Zoon van Gods liefde. Ook door ons werke de Heilige Geest. En waar de Geest des Heeren werkt, daar zal zegen gezien worden. Misschien brengen wij geen drie duizend lot den Heer, doch indien ook slechts Ã©Ã©n door ons tot liet leven kwa-me, wij zouden reeds niet te vergeefs hebben gearbeid. Maar zoo ijverig, zoo volhardend moet ons werk toch zijn, alsof de geheele waereld door ons tot Christus gebracht moest worden.

Sterke' de Heilige Geest ons tot alles wat onze roeping is, en dringe Hij alomme door tot zaligheid der zielen.

Hand. 2; 44. Eu allen, die gelooide)), waren bijeen, en hadden alle dingen gemeen.

Dat staat geschreven van de eerste christelijke gemeente. Dal kan echter van de tegenwoordige gemeente des i leeren niet meer gezegd worden.

Want allen, die gelooven, zijn niet meer bijeen. Zij zijn verdeeld in verschillende partijen, zij bewegen zich in verschillende kringen, zij noemen zich met verschillende namen.

Allen, die gelooven, zijn niet meer bijeen. Zij willen zelfs niet bijeen zijn. Een dogmatisch stelsel, een kerkelijke organisatie, een politiek begrip, scheidt hen. Zij verstaan elkaÃ¨r niet meer. Zij erkennen elkaÃ¨r haast niet als geloovigen.

Allen, die geloofden, waren bijeen. Zoo was het; zoo moest het nu nog zijn. Wij belijden wel Ã©Ã©ne heilige algemeene christelijke kerk, de gemeenschap der heiligen te gelooven, maar er is in het leven zoo weinig van te zien. Dat wij ei' locli naar streven om, door den Heiligen Geest geleid, de eenheid aller geloovigen openbaar te doen worden.Alter geloovirjen, dat is al dergenen, omdat zij in Christus Jezus hel leven vonden. Want die mogen alleen geloovigen heeten; terwijl het een rooi' is, als men naam-belijders, omdat zij in deleer zuiver zijn, met dien naam noemt. Staan wij die eenheid niet in den weg door onze bekrompene denkbeelden, door onze eigengerechtigheid, door onze betweterij. Maar reiken wij, over alle kerkmuren heen, do hand aan allen, die gelooven iu Christus Jezus. Dan zal ook de onderlinge liefde meer openbaar worden.

Dat geschiedde te Jeruzalem. Zij hadden alle dingen gemeen. Zij hielpen, met hetgeen zij hadden, elkander. Zij namen niet de

Zoo is hel niet meer. Wij hebben niet alle dingen gemeen. Het socialisme wil dat weer bereiken. Maar dat zal niet gaan. Daar zijn te groote bezwaren aan verbonden. Wat in den kleinen kring der Jeruzalemsche geloovigen door de liefde geschieden kon, is in de groote maatschappij, waar de liefde zoo vaak te vergeefs gezocht wordt, onmogelijk.

De liefde te vergeefs gezocht, â helaas, ook in de christelijke gemeente! Van gemeenschap der goederen is geen sprake, maar van een mededeelen der goederen aan degenen, die gebrek hebben, ook vaak maar al te weinig. Rentmeesters van den groeten Bezitter aller dingen zijn wij, als eicjenaars der vergankelijke goederen beschouwen vele Christenen zich vaak.

Heden komen de geloovigen, in verschillende kerkgebouwen wel, maar toch voor hel aangezicht van Ã©Ã©nen Vader, weer bijeen. Zal het in de gaven der liefde, die gevraagd zullen worden, ook blijken, dat er waarlijk liefde is in hel hart voor de armen. De Jeruzalemsche Christenen hadden alle dingen gemeen. Denkt daar eens over na; en deelt dan rijkelijk mede aan dien, die niet heeft. Wat gij den armen geeft, leent gij den Heer.

De drieduizend zielen, die op den Pinksterdag tot de gemeente werden toegedaan, waren een krachtig bewijs, dat de Heer dooi' zijnen Geest die gemeente opbouwen wilde. De Heilige Geest was zichtbaar werkzaam in zijne levenwekkende kracht. Maar die Geest bleef werkzaam. Die drieduizend waren de eerstelingen, waarop meer zou volgen. Onze dagtext meldt ons, dat

de Heer dagelijks zielen tot de gemeente toedeed en tot de zaligheid leidde. Do zegen van don Pinksterdag bleef het deel der gemeente; dagehjks werd die zegen zichtbaar; de Geest des Hee-ren week niet van haar. â¢â Nog is die Geest werkzaam. Nog doet de Heer dagelijks tot de gemeente, die zalig worden. En al hooren wij ook niet van duizenden, die op Ã©Ã©nen dag tot het geloof worden gebracht, en al vernemen wij niet van wonderbare bekeeringen in massa, dit moet ons niet doen twijfelen aan de waarheid, dat de Heer nog steeds zijne gemeente opbouwt, dat Hij, in den hemel verhoogd, dagelijks zorgt, dat nieuwe steenen worden toegevoegd aan den geestelijken tempel Gods. Wij lezen immers ook niet, hoevelen de Heer in den tijd dei-apostelen dagelijks toedeed, maar wel, dat na verloop van eeni-gen tijd het getal der mannen, die geloofden, reeds ongeveer 50UÃ bedroeg (Hand. 4: 4). Welnu, zoo kunnen wij, als wij de geschiedenis der Christelijke Kerk nagaan, ook in de verschillende tijdperken een gedurige toeneming van het getal der belijders opmerken. En zien wij het ook niet in onzen tijd, dat er steeds meerderen, die vroeger niet geloofden, komen tot de zaligheid in Christus?

Houden wij dan vast. aan het geloof, dat de Heer zijne gemoeide bouwt, dat zijn Geest in haar midden woont en werkt en nog steeds zondaren brengt lot het heil des Hoeren. Dat doet ons gemoedigd blijven. Dat doet ons als getuigen van Christus arbeiden zonder te verflauwen. Dat vervult ons met blijdschap, als wij bedenken, dat, eenmaal alle k.iie zich buigen zal voor Hem. Door de prediking des Evangelies, werkt de Heer met zijn Geest. Och, dat niemand Hem tegensta! Wanl wie zich door Hern laai leiden, wie zich laat toedoen tot de gemeente, die wordt zalig. Van het oogenhlik af, dat hij toegedaan wordt tot de gemeente d.w. z. dat llij Ã©Ã©n wordt met het lichaam van Chrislus en daardoor .ook met Mem zeiven, geniet bij de zaligheid. Want gelijk er buiten Christus geen heil is, zoo is er in Hem ook niets dan zaligheid. Bidden wij den Heer, dat Hij ook heden velen toedoe tot de gemeente, die zalig worden.

Hand. 7: 60. En vallende op de knieÃ«n, riep hij met cjroole stem: Heere! reken hun deze zonde niet toe. En als hij dal gezegd had, ontsliep hij.

Stephanas, de eerste christen-martelaar, leefde in mmge gemeenschap met zijnen Heer. Vol des geloofs en des HeÃ¼igen Gees-

tes vol ook van kracht, die God verleent, deedluj wonderen en m-o'ote teekenen onder het volk. Dit was een bewijs, dat Christus in hem woonde. Van dien Christus zweeg hy dan ook met, en zÃ³Ã³ indrukwekkend was zijne getuigenis, dat zijne tegenstanders niet konden wederstaan de wijsheid en den Geest, dooi welken hij sprak. - Maar zijne eenheid met Christus bleek wel he sterkst hij zijn dood. In den Joodschen raad hield hij teiwijl men met bitteren haat de tanden tegen hem knerste bhjmoe-dio de oogen naar den hemel en zag de heerlijkheid Gods en Jezus staande ter rechterhand Gods. Terwijl men hem steemgde, riep Hij zijnen Heiland aan, zeggende; Â«Heere Jezus, ontvang mijnen geest!quot; En als hij eindelijk onder de lelie steenworpen neerzonk, was zijne laatste gedachte een bede voor zyne moordenaren en met groote stem riep hij uit: Â«Heere reken hun deze zonde niet toe.quot; En als hij dat gezegd had, ontsliep hij, om te ontwaken in do heerlijkheid zijns Heeren.

Tot die bede om ontferming werd Stephanus gedrongen, omdat hij Gods ontferming in Christus kende en aan dien Christus m leven en sterven zich vast wilde houden. Christus leetde m hem en daarom kon hij, gelijk Christus ook gedaan ''adgt;dden voor degenen, die hem geweld deden en hem vervolgden. Kun wij dat ook ? Ik vrees, dat wij daarop met maar zoo dadelijk bevestigend durven antwoorden. Wij worden zoo dikwijls toornig, 1 onsquot;iels in den weg gelegd worft. Wij _Sluâen vaÂ»U op

als iemand ons tegenstaat. En als er een (s, die ons geweld doet of vervolgt, och hoe spoedig voelen wij dan niet de neiging tot wraak opkomen en hoe menigmaal volgen wij die ^liel8ⁱⁿg Â°P; En ook al wreken wij ons niet, - laat ons eenseerhjk zijn. is er in ons hart soms niet iets, dat op onheilige blijdschap ge-

lijkt, wanneer wij zien, dat liet onzen tegenstander tegenloopt of dat liij door anderen wordt tegengestaan. Hoe kunnen wij dan bidden; Heer! reken hun deze zonde niet toe; als wij zelf hun nog altijd de zonde blijven toerekenen, die zij tegen ons bedrijven? Wij moeten bereid zijn te vergeven, zelfs zeventigmaal zevenmaal, zullen wij God kunnen bidden om ontferming over onze tegenstanders. D]n het een noch het ander kunnen wij, tenzij wij in innige gemeenschap leven met Christus. Hij alleen leert ons dat.

Cornelius, de Romeinsche hoofdman, deed vele aalmoezen aan het volk, en God gedachl daaraan in zijne genade. Zij droegen zijne goedkeuring weg, niet omdat zij vele waren, maai'omdat zij geschiedden door een man, die godzalig en God vreezende was en daarom zich gedrongen gevoelde om wÃ©l te doen. j3o man, die God geduriglijk bad om zijn zegen, kon niet nalaten zegen rondom zich te verspreiden en werd ook daardoor den zegen deelachtig, om welken hij bad.

Worden ook onze aalmoezen voor God gedacht? Dragen zij zijne genadige goedkeuring weg? Kan Hij ze gebruiken als middelen om ons zegen Ie bereiden? Wij mogen ons ook over onze aalmoezen wel eens rekenschap geven. Ik veronderstel namelijk, dat wij ons niet onthouden, als het op geven aankomt; dat wij de hand niet op den zak houden, als onze hulp nooilig is; dat wij niet trachten van ons af te schuiven wal God tot ons zendt. Maar hoe geven wij aalmoezen en waarom doen wij het? Geschiedt het met veel vertoon, opdat iedereen toch maar weten zal, hoeveel goeds wij doen? Of heeft het plaats, omdat wij niet

anders kunnen, terwijl wij ondertusschen steeds vragen, met hoe weinig wij loe kunnen'? Geven wij dus uit ijdelheid om het dubbele terug te ontvangen in eerbewijzen, of met gierigheid, zoekende zelf zooveel mogelijk maar te houden wat wij hebben? Ziet, zulke aalmoezen hei dien voor G od geen waarde. Hij gedenkt ze niet. Mij ziet ze zelfs niet aan, want wie niet geeft uit onbaatzuchtige liefde, wie niet helpt met innerlijke ontferming, heeft zijnen loon reeds weg. God ziet op het hart. Daarom heeft de veelheid der aalmoezen geen beteeken is voor Hem, als het hart niet op de rechte plaats zit bij het geven. Maar daarom is ook het penningske der weduwe van zoo groote waarde, als het gegeven wordt met liefde. God heeft den blij moedigen ge ver lief. En wie blijmoedig geeft, geeft gaarne, geeft zooveel als liij geven kan. En wie weet, dat alle goede gave van boven komt, onverdiend, ja duizendmaal verbeurd, die zal zich zeiven beschouwen als rentmeester, geroepen om wÃ¨l te doen, gelijk God wel doet, en zijne aalmoezen zullen gedacht worden voor God, die zijne goede en getrouwe dienstknechten met nieuwe zegeningen steeds kroont.

Hand. U : 2;*. Dewelke, daar (jekomen zijnde en de (jenade Gods ziende, tverd verblijd en vermaande hen allen, dat zij met een voornemen den harten hij den Heere zouden blijven.

Uit het kwade doet God het goede voortkomen. De verdrukking, die over Stephanus geschied was, werd oorzaak, dat vele discipelen des Heeren Jeruzalem verlieten, hel land doorgingen, zelfs buitenslands zich begaven, en overal het Evangelie predikten. Spraken de meesten van hen alleen tot de Joden het woord, eenige Cyprische en GyrenÃ©ische mannen verkondigden ook aan de Griekschen den Heere Jezus. En de hand des Heeren was

met hen, en een groot getfil geloofde en bekeerde zich tot den Heere. Toen hel gerucht hiervan doordrong tot Jeruzalem, verblijdde de gemeente aldaar zich zeer, en terstond besloot zij, zich die nieuwe broeders aan te trekken. Barnabas, een goed man en vol des Heiligen CVeestes en des geloofs, werd tot hen gezonden om overal de geloovigen te sterken. Het land doorgaande, kwam hij ook te AntiochiÃ« en de genade Gods ziende, die Hij bewezen had in de toebrenging van zoovelen tot de gemeente van Christus, werd hij verblijd en vermaande hen allen, dat zij met een voornemen des harten bij den Heere zouden blijven.

Barnabas zag de genade Gods. Hij zag ook wel, wat de Cyprische en CyrenÃ©ische broeders gedaan hadden, hun liefde, hun geloof, hun ijver; maar hij zag toch allereerst en allermeest de genade Gods. Die genade zag hij in alles. Zonder die genade toch zou alle arbeid le vergeefs zijn geweest. Door die genade alleen waren de nieuwe broeders getrokken tot den Heer, gebracht tot het geloof. En dat erkennende, gaf Barnabas Gode alleen de eere. Maar hij verblijdde zich nu ook in die genade Gods en over den zegen, aan de broeders te AntiochiÃ« geschonken. Hij deelde in het heil, dat zij hadden ontvangen, maar wenschte en bad daarom ook van den Heer, dat dit heil bestendig mocht blijven. Dat kon alleen, als zij bij den Heer hieven, als dit hel vaste voornemen van hun hart was, als het hunne besliste begeerte was te volharden in liet geloof in dien Christus, in wien en door wien zij Gods genade hadden erkend en ontvangen. En daartoe vermaande hij hen nu, door de liefde gedrongen, bezield door een ijver, die uit God was.

Gods genade werkt nog en brengt nog zondaren tot het koninkrijk van onzen Heer Jezus Christus. Prijzen wij dan niet des Heeren arbeiders, maar loven wij Gods genade. En verblijden wij ons in den zegen des Evangelies, die anderen te beurt valt. Laat ons niet bedillen, niet afkeuren wat God door anderen doet, maar zij er blijdschap in ons hart, als ook maar Ã©Ã©n zondaar zich bekeert tot den Heer. Maar dan ook, dat wij hen sterken, opdat zij met een voornemen des harten bij den Heer blijven, in wien alleen hun heil is. Dat kunnen en zullen wij, als wij zeiven hij den Heer zijn en in Hem gevonden hebben

IsraÃ«l wordt door den dichter vermaand de wonderen te gedenken, die de Heer heeft gedaan. Wonderen van macht, wonderen van liefde zijn het, waaraan gedacht moet worden, maar wonderen van genade tevens. En â wonderen zonder tal lieeft IsraÃ«l te gedenken. Heel zijn bestaan als volk is een wonder. Zijn'gansche geschiedenis is vol wonderen. Al wat liet bezit en geniet is als een wonder des Heeren ontvangen. â Predikt niet bet leven der aartsvaders de goddelijke almacht van Hem, die wonderen doet op de aarde, en tegen alle verwachtingen der menscben in, zijnen raad volvoert en zijn verbond gedenkt. De bewaring van Jacobs geslacht in den hongersnood, de zegen in Gosen, de uitvoering uit Egypte, de leiding door de woestijn, zijn bet niet al te gader wonderen van's Heeren liefde en trouw. En dat Hij hen bracht in Kanaiin, de vijanden, die daarin waren, aan hen onderwierp, hun alzoo gevende do landen der Heidenen, zoodat zij in erfenis bezaten den arbeid der volken, was bel niet een wonder der genade van Hem, die met hen niet deed naar hunne zonden en naar hun ongeloof, maar naar zijne groote goedertierenheid? â Zoo was er dus wel reden om IsraÃ«l op te wekken tot het gedenken aan de wonderen des Heeren. En dat gedenken moest het aldus heweldadigde volk er toe brengen ovn den Heer te loven, zijnen naam aan te roepen, zijne daden bekend te maken onder de volken, en. Hem psalmzingende, te roemen in den naam zijner heiligheid, zich te verblijden in Hem en te vragen naar den Heer en zijne sterkte, geduriglijk zijn aangezicht zoekende.

stemt tot dankzegging, tot lof en tot vertrouwen. Wie zijne wonderen vergeet en zijne daden niet in erkentenis houdt, leeft buiten zijn gemeenschap, onthoudt Hem de eer, die Hem toekomt, en mist den steun, dien hij in het leven noodig heeft. 7ai1-len wij dan niet gedenken der wonderen, die Hij gedaan heeft? Hij deed ze aan ons volk, aan zijne gemeente, aan de zielen dergenen, die Hem vreezen. Wonderlijk is zijne macht en zijne liefde, wonderlijk bovenal zijne genade, ons in Christus bewezen. Merke ons harl op de teekenen zijner gunst, zoeke het zijn aangezicht geduriglijk en verblijde het zich in Hem, die alleen wonderen doet en in wien alleen onze sterkte is.

De waarheid van dit woord wordt door de geschiedenis van IsraÃ«l treffend bevestigd. IsraÃ«l was het uitverkoren volk van Jehova en beeft de zegeningen des Heeren in ruime mate ondervonden. De Heer heeft zijn volk in Egypte staande gehouden onder de verdrukking; op zijn tijd het verlost uit de dienstbaarheid; het geleid door de woestijn en wonderlijk geholpen; Ka-naan, aan de vaderen beloofd, aan IsraÃ«l gegeven; en het gezegend en geholpen op allerlei wijze. En in de hoede des Heeren was IsraÃ«l veilig, in zijne gemeenschap was het zalig. Maar als het Hem verliet, den fleer niet meer erkende als zijn God en de afgoden diende, gaf Hij het over in de handen der vijanden, terwijl Hij eindelijk het wegvoeren liet in ballingschap. En sinds het den gezondene des Heeren verwierp en in Hem den Heer zeiven, zwerft het over den aardbodem, ver vau de erve dei-Vaderen, zonder tempel en zonder heil. Maar eens, als het zijn Koning erkennen en voor des Heeren Gezalfde zich buigen zal, Hem huldigende met offers, die den Heere welbehagelijk zijn.

dan zal ganscli IsraÃ«l zalig worden en de Heer zal hun God zijn altoos en eeuwiglijk.

Welgelukzalig is liet volk, wiens God de 11 eere is. Spiegelen wij ons aan IsraÃ«l. Spreke zijne geschiedenis en de historie der volkeren ook tot ons. Alleen in den Heer is Israels heil en het heil van iedere natie. Welgelukzalig zal daarom ook ons volk zijn, als de Heer onze God is. Ach, hoever zijn wij van Hem afgeweken. Hoe vaak en hoe sterk verzet ook ons volk zich tegen Hem. Gedoopt in zijn driemaal heiligen naam, vergeet het maar al te zeer zijne roeping om dien naam te belijden en in dien naam zich le verblijden. En de gevolgen blijven niet uit. Â«Wat afvalt van den hoogen God, moet vallen. Verlaten wordt svat God verlaat; wat God verstoot, verstoten. Wel hoort men dagelijks stem op stem weerklinken: Geen nood! wij redden 't zonder Hem. Maar die het zeggen â zinken.quot;

Welgelukzalig daarentegen is het volk, wiens God de Heere is. Gelooven wij dat? Zijn wij van die waarheid diep doordrongen'? O, dat wij dan doen al wat onze hand vindt, om ons volk in al zijne geledingen terug te leiden tot Hem, dien het verliet. En dat zullen wij doen, als wij zeiven door het geloof behoo-ren tot dat volk Gods, dat in Christus den Heere kent als zijn God en Vader en zijne zaligheid reeds hier op aarde geniet.

Wij gaan heden weer met de gemeente op naar bet huis des Heeren, gelijk wij zoo menigen rustdag deden. Ik veronderstel namelijk, dat wij niet behooren tot hen, die de gewoonte hebben de onderlinge bijeenkomsten na te laten, maar dat wij, wanneer wij niet wettig verhinderd zijn, de godsdienstoefeningen geregeld bijwonen.

het zoo gewoon zijn van kindsbeen af, zonder meer'? Dan slaan wij tamelijk wel gelijk met hen, die de gewoonte hebben om niet te gaan. Of doen wij het, omdat het er nu eenmaal zoo hij behoort? Anders zon liet geen zondag zijn, â zegt misschien deze of gene â als ik niet naar de kerk ging; 't zou zoo ledig wezen; wij zijn immers geen heidenen; en wat zou het een vreemde zondag wezen! â Zie, als geen hooger beginsel ons bezielt, dan is ons kerkgaan nog niet het ware.

Ik hoop, dat, als wij met de gemeente samenkomen, ons hart er behoefte aan zal hebben, en dal de woorden van den psalmist ook de onze zijn: In het midden der gemeente zal ik U prijzen, o Heer! .la, laat ons de gemeenschap der geloovigen zoeken, om God te prijzen voor al zijne zegeningen, die ook in de voorbijgegane week ons gewerden van Hem; om bovenal Hem te prijzen voor de gave zijner genade, in Christus ons geschonken en door het Evangelie ons bekend gemaakt.

Als wij waarlijk heenvaan met een hart, dat begeerig is om den Heer te prijzen, dan zal ook lof onze harten vervullen als wij het kerkgebouw verlaten. Aan eene ziel toch, die Hem wil verheerlijken, openbaart Hij zich in zijne goedheid; Hij laat haar niet ongezegend, want Hij bewaart baar in zijne gemeenschap.

Wie in het midden der gemeente den Heer prijst, wordt er bovendien voor bewaard om daar iels te doen wal niet betaamt.

Den Heer prijzen en naar zijn Woord niet hooren; den Heer prijzen en bevooroordeeld zijn tegen den prediker; den Heer prijzen en den zegen, dien God biedt, moedwillig verwerpen; dat gaat niet samen.

Prijzen wij dan ook heden Hem in het midden der gemeente, en Hij zal ons hart vervullen met zegen.

IsraÃ«l had veertig jaren in de woestijn verkeerd en die tijd was een tijd van beproeving geweest. De Heer had den weg zijns volks zÃ³Ã³ geleid, dat Hij hen verootmoedigde en hen verzocht om te weten, wat in hun hart was, of zij zijne gehoden zouden houden of niet. Ook had Hij door zijne wonderdaden hun bekend gemaakt, dat de mensch niet alleen van het brood leeft, maar dut de mensch leeft van alles, wat uit des Heeren mond uitgaat. En zijne bewarende zorg had Hij hun getoond, opdat zij zouden bekennen in hun hart, dat de Heere, hun God, hen kastijdde, gelijk als een man zijnen zoon kastijdt, liefderijk, tot verbetering.

Uit de woestijnreis moest IsraÃ«l dus levenswijsheid leeren. In vertrouwen op den Heer, in gehoorzaamheid aan Hem zou het zijne sterkte en heil vinden. Het zou Gods volk niet wÃ©l kunnen gaan, 'indien liet aan zijn God zich niet hield en zijne geboden en rechten vergat. En daarom, als het volk weldra het beloofde land zal binnengaan, wijst Mozes het op de groote weldaden, die het ontving, en op den zegen, dien de Heer geven zal in Kanaan. Maar nu past ook de vermaning; Als de Heer in dat goede land u spijzen zal met overvloed, houdt Hem dan ook in erkentenis; looft Hem, van wien alle zegen tot u komt; en wacht u, dat gij den Heer, uwen God, niet vergeet.

Ach, wij weten, dal IsraÃ«l maar al te vaak den Heer vergeten en zijne geboden en rechten en inzettingen niet gehouden heeft. Maar wij weten ook, dat het oordeel daarover niet uitgebleven is. Nemen wij dit toch Ier harte. Heeft Hij, wien alle eer, lof en dank toekomt, IsraÃ«l niet gespaard. Hij zal ook ons niet sparen. Heeft IsraÃ«l door den Heer te vergeten zich zelve ongelukkig gemaakt, ook wij zullen geen vrede hebben dan alleen in Gods gemeenschap.

Wachten wij ons dan, dat wij den Heer, onzen God, niet vergeten. Hij heeft ons gezegend en zegen I ons nog. Hem komt

de dank daarvoor toe. Hij heeft ons gespaard en geleid en waakt nog over ons. Hem komt ons geheeie leven loe. Zij ons hart Hem gewijd. Erkennen wij Hem als den Gever van alle goeds. Vertrouwen wij in eiken nood op Hem. En zij steeds al onze lust in liet onderhouden zijner geboden.

Den lieer te vreezen en hoogmoedig te zijn, kan niet samengaan. Dit is zoo weinig het geval, dat de vreeze des llee-ren openbaar moet worden o. a. ook in het haten van den hoogmoed. Indien wij waarlijk den Meer wenschen lief te hebben en te dienen, dan moeten wij van allen hoogmoed een diepen afkeer hebben, omdat de hooge oogen den Heer een gruwel zijn. Wij kunnen den Heer niet liefhebben en dienen, tenzij wij waarlijk nederig zijn, want den nederigen geeft Hij genade.

Het schijnt vreemd, dat velen meenen, dat de vreeze des Heeren en hoogmoed des harten wel samen kunnen gaan. Men zegt dat zoo niet, maar met dat al toont men het in het leven. Hoeveel hoogmoed wordt er openbaar in veler dienen van den Heer. O, hoe dikwijls moet een schijnbare nederigheid dienen om den hoogmoed te bedekken. Of gaat het niet velen gelijk een'zekeren Antisthenes, van wien ons verhaald wordt, dat hij, om te toonen hoe nederig hij was en hoe hij zich speende aan alle pracht en praal, zich in lompen hulde. Socrates had wol gelijk, toen hij hem toevoegde: âAntisthenes, de hoogmoed gluurt door de gaten van uw mantel.quot;

Antisthenes was niet waar! En dat is ook de fout van elk, die hoogmoedig is. Hoogmoed is leugen. En daarom moet het

een kenteeken zijn van ieder, die den Heere vreest, dat hij den hoogmoed haat. In een hart, dat de leugen koestert, is voorde vreeze des Heeren geen plaats.

Hoogmoed is leugen. De hoogmoedige is onwaar. Hij stelt zich op eene hoogte, hij schat zich zei ven hoog, hij overschat zich, omdat hij in zich zeiven iets stolt, dal hem waarde zou geven. En wat is de mensch, dal God hem gedenkt! Moet niet de mensch in de diepte, moet hij niet zich zeiven vernederen voor God, moet hij niet zich ontledigen van alle gewaande kracht en heerlijkheid? Ã gewis, als de mensch zich zei ven leert kennen, als hij dus, vooral ton opzichte van zijn eigen wezen, waar hegeert te zijn, dan ziel hij, dat hij voor God verwerpelijk is; dan verdwijnt zijne heerlijkheid, gelijk was voor de zon; dan roept hij uit: Ik 1 ellendig mensch! dan zoekt hij en vindt hij verlossing hij God, die groot is, groot in genade.

Maar dan is ook de hoogmoed gebroken. En als de verleider weer komt en hel âeigen ikquot; dien mensch weer kittelt en streelt, dan . . . ja dan haal hij den hoogmoed, die item onwaar zou doen zijn, en daarmede hel genot van Gods gemeenschap hem zou doen verliezen.

De vreeze des Heeren is, te haten den hoogmoed. Onderzoeken wij onszelven; en als ons ijdel hart zich verheft, zij dan in de vreeze des Heeren, die ons waar doel zijn voor God en voor de mensdien, onze sterkte en onze eere.

Toen Amazia, de koning van Juda, vermoord was, werd zijn zestienjarige zoon Uzzia koning in zijne plaats. Van den aanvang zijner regeering af was voorspoed zijn deel. Hij deed wat recht was in de oogen des Heeren, want hij hegaf zich om God te

zoeken. In de dagen nu, dat hij den Meer zocht, maakte God hem voorspoedig. Hij vernietigde de macht der Filistijnen, overwon de Arabieren, maakte de Ammonieten schatplichtig aan zich en deed zich in het machtige Egypte ontzien. Op de grenzen van zijn rijk houwde hij sterkten, terwijl hij de muren zijner hoofdstad Jeruzalem, door Joas verwoest, herstelde. Onder bekwame oversten had hij een leger van 307.500 man, die met strijdbare kracht zich ten oorlog oefenden om den koning tegen den vijand te helpen, terwijl hij nieuw uitgevonden oorlogswerktuigen in gebruik nam. Zoo ging zijn naam tot verre toe uit en werd hij in den vreemde bekend en beroemd. Maar ook werken des vredes verrichtte hij. Mij was een liefhebber van den landbouw en sterkte daardoor hel volk inwendig, hoewel hij zelfde vruchten daarvan ook plukte, want hij was rijk, eigenaar van veel vee, van weilanden en wijngaarden.

En aan wien had Uzzia nu dit alles te danken? Aan bond-genooten of vrienden? Aan eigen overleg en inspanning? Neen, alleen aan den Heer. Hij werd wonderlijk geholpen, zoodat hij sterk werd. En totdat hij sterk geworden was, erkende hij de hulp des Heeren ook. En zoolang hij die hulp erkende en op God vertrouwde, bleef hij een gezegend man. Helaas, dat hij, toen hij sterk gewordenwas, zijn hart den Heer onttrok en, op zijne sterkte steunende, zich verzette tegen dien God, die hem wonderlijk geholpen had.

Misschien zijn wij ook sterk geworden in een of ander opzicht. Heeft God ons gezegend met rijkdom, of ons macht verleend, of ons een naam onder de menschen doen verwerven, of ons met andere weldaden overladen ? Dat wij het dan ook ootmoedig erkennen, dat Hij ons geholpen heeft, dat Mij ons wellicht wonderlijk geholpen heeft. Wij hadden [misschien nooit gedacht te zullen verkrijgen wat wij nu hebben, te zullen worden wat wij nu zijn, te zullen bereiken de hoogte, waarop wij nu staan. Als wij zien op ons zeiven, dan moeten wij het erkennen, dat wij door onze kracht en overleg dat alles niet verwierven. Laat ons het dan ook ootmoedig belijden, dat niet wij het zoover gebracht hebben, maar dat wij door des Heeren wonderlijke hulpe zoover gebracht zijn; dat wij door Gods genade alleen zijn die wij zijn ; en dat wij geringer zijn dan al deze weldadigheid en

trouw, die ons de Heere bewezen heeft. Roemen wij daarom niet in onze sterkte, over ons bezit, op onze positie, maar laat ons roemen in onze zwakheid, roemen in den Heer onzen God, die ons wonderlijk hielp, en vertrouwen wij alleen op Hem, die voorts ons wonderlijk helpen wil en zal, opdat wij krachtig worden in Hem en in de sterkte zijner macht.

2 Kron. 26 : 16a, Maar als hij sterk geworden tuas, verhief zich zijn hart tot verdervens toe, en hij overtrad te(jen den Heere, zijnen God.

't Zijn sterke beenen, die de weelde dragen. Dat ondervond koning Uzzia. Door 's Heeren wonderlijke hulpe was hij sterk geworden. Maar toen hij groot en machtig en rijk was, vergat hij dien Heer, die hem geholpen had, verhief hij hel hart tegen Hem, zichzelven ten verderve, overtredende tegen den Heer, zijnen God. 't Was hem niet genoeg een rijk en machtig vorst te zijn; dat wat hem niet toekwam, wat door God zeiven hem onthouden was, wilde hij ook nog hebben: alle gezag moest in Ã©Ã©ne hand wezen, in de zijne; alles moest staan onder Ã©Ã©n wil, dien des konings; niet alleen op staatkundig, maar ook op godsdienstig gebied moest hij alle macht hebben. Gelijk het in Egypte was, zoo moest het in Juda ook worden : de koning behoorde tevens opperpriester te zijn. En, met schennis van het door God gewilde Aaronietisch priesterschap, ging de koning op een zekeren dag in het heilige van den tempel, om met eigen hand het reukoffer te offeren. En hoewel de hoogepriester Azarja met 80 kloeke priesters, gedreven door den ijver van 's Heeren huis, moedig den koning wederstond en tot hem zeide: Â«Het komt u niet toe, Uzzia! den Heer het reukoffer te brengen; ga uit het heiligdom, want gij hebt overtreden en het zal u niet tot eer zijn van den Heere Godquot;; â¢â de koning liet zich niet waarschuwen.

maar zijn hart verhief zich nog meer, zoodat hij toornig werd en, Gods gebod niet achtende, het reukoffer reeds in de hand nam om liet te oll'eren. Maar toen kwam liet verderf over hem. Plotseling kwam de melaatschheid op aan zijn voorhoofd. Ais een onreine werd hij nu van het reukoiTer-altaar weggestoten, uit den tempel gedreven, in een afgezonderd huis gehiacht, waar hij woonde tot zijn dood, en van de regeering uilgesloten, zoodat zijn zoon Jotham regent werd in zijn plaats. En als eindelijk hij, die eens als heldenkoning heroemd was, in de afzondering sterft als een melaatsche, dan wordt hij zelfs uilgesloten van het graf zijner vaderen en ter ruste gelegd in het veld, dat bij hun graf is.

Welk een treurig einde van een vorst, die zoo schoon begonnen was! Wonderlijk geholpen totdat hij sterk werd, maar, sterk geworden, zich legen zijn Helper verzettend en daardoor zich zeiven verdervend. O, dat wij ons toch laten waarschuwen. Heeft God ons groot en sterk gemaakt, laat ons klein blijven en onze zwakheid gevoelen, ilij wederstaat de hoovaardigen, maar den nederigen geeft Hi) genade. Staan wij dan niet naar de hooge dingen. Dat ons hart zich niet verhetfe, opdat wij niet overtreden tegen den Heer, onzen God, en ons zeiven verderven.

Maar ook, nemen wij het ter harte, dat, hoe goed wij ook beginnen, wij niet ten einde toe volhouden kunnen, indien wij niet ons afhankelijk blijven voelen van onzen machtigen Helper. Hoe menigeen, die als l'z.zia in zijne jeugd zich begaf orn den Heer te zoeken, is in veihefling des harten toch geweken van den weg zijner geboden. Die staat, zie toe dat hij niet valle. En bij het van alle zijden dreigend gevaar om te vallen, kunnen wij alleen staande blijven, als wij de hand vasthouden van Hem, die ons leeren wil nederig van harte te zijn, maar dan ook, hetzij wij sterk zijn door Gods hulpe of zwak naar zijn wil, ons ruste zal doen vinden in zijne gemeenschap.

Babel's torenbouw was een werk van menschelijken hoogmoed en ijdelheid. Dit komt vooral sterk uit in bet woord, dat de bouwers spraken: Laat, ons eenen naam voor ons maken. Hun doel was, door den bouw van eenen boogen toren, welks opperste tot den hemel moest reiken, zich eene toevlucht te maken tegen een mogelijken tweeden vloed en een vereenigingspunt, ten einde verstrooiing te voorkomen. Ongeloof ten opzichte van Gods beloften, verzet tegen Gods wil, was bun werk; en door dit werk wilden zij zich eenen naam vestigen. Maar een naam, verkregen in ongehoorzaamheid aan God, kan niet bestaan. Hun werk is verbroken, hun doel mislukt, bun naam vergaan.

Laat ons eenen naam voor ons maken! Dat blijkt nog steeds bet streven van menig menscbenleven te zijn. Het zoeken van eigen eere, het toegeven en botvieren aan onheilige eerzucht, is helaas zoo algemeen, 't Is bij ons allen zoo vaak: Mag mijn naam maar eer ontvangen!

Op verschillende wijzen zoekt men zich eenen naam te maken. Al naar de dingen zijn, waarnaar het hart uitgaat, is bet zoeken om zich eenen naam te maken. De een wil den naam van rijk Ie zijn. Een ander dien van een wetenschappelijk man te wezen. Een derde dien van beminnelijk en aangenaam in den omgang. En in het hebhen van dien naam, dien men zich tracht lu maken, vindt men dan zijne eere. Ja, met welk een naam is men soms niet tevreden, als men dan toch maar een naam heeft. Herostratus stak in het jaar 305 vÃ³Ã³r Gbr. den tempel van Diana te Efeze in brand, om zich een onsterfelijken naam te verwerven. En in den nacht, waarin hij dat deed, werd Alexander de Groote geboren, die zich wel een naam gemaakt beeft, maar in zijn hijzonder leven niet vroeg naar de eischen, die reeds zijn naam hem stelde.

Ach, welk een ijdel woelen om zich een naam te maken. En om den naam, dien wij moeten hebben om waarlijk gelukkig te zijn, den eernaam van kind-Gods, bekommeren wij ons zoo

weinig. In hoogmoed en ijdelheid bouwen wij zoo menigen toren om ons eenen naam te maken, en wij vergeten zoo licht, dat de naam dos Heeren een sterke toren is, waarop wij, ook bij 't vallen onzer torens, bij 't mislukken onzer plannen, vast vertrouwen kunnen.

Zullen wij ook heden werken om ons een naam te maken? Zal ijdelheid onze daden besturen, hoogmoed ons leiden? Och, bidden wij God om eenen stillen geest, om ootmoed en nederigheid, en zien wij steeds geloovig op onzen Heiland, die geen eigen eere zocht en zich geen naam heeft trachten te maken op aarde, maar die het kruis heeft gedragen en de schande veracht, en nu een naam heeft ontvangen, die daar is boven allen naam. Door het geloof in Hem ontvangen wij macht kinderen Gods genaamd te worden. Zij, bij de bewaring van onzen goeden naam op aarde, dit onze hoogste eere: te weten, dat ook onze naam geschreven is in het boek des levens des lams. Dan hebben wij een on vergankelij ken naam!

Hand. 24: iG. Hierin oefen ik mij zeiven, om altijd een onergerlijk geweien te hebhen bij Clod en bij demensciien.

Bij monde van den Joodschen advocaat Tertullus zijn bij Felix vele en zware beschuldigingen ingebracht tegen Paulus, den gevangene. Op een wenk ^van den stadhouder begint deze echter te spreken, en iiij weerlegt met goeden moed de aanklacht, als zou hij den tempel des Heeren ontheiligd hebben. Ontkent hij dus het kwade, dat hem te laste gelegd wordt, hij heeft ook iets te bekennen. Tertullus heeft hem âeen oppersten voorstander van de secte der NazarÃ©nenquot; genoemd; welnu, hij belijdt, qamp;t hij een Christen is, maar dat juist het geloof in Christus hem kracht geeft om God te dienen naar zijnen wil, met blijde hope

en in voorzichtigen levenswandel. Ja ook in dit laatste. Want staande in het geloof, oefent ook hij zich, evenals zijne medege-loovigen dat doen, om altijd een onergerlijk geweten te hebben bij God en bij de menschen. Hij weet, dat om zijn wandel de naam zijns Heeren niet mag gelasterd worden. Hij weel, dat een Christen een nauw geweten moet bebben en steeds toezien moet, dat bij voorzichlig wandele, opdat niets van zijn Heer hem aftrekke.

Pauius oefende zich om een onergerlijk geweten te hebben, om dat altijd te hebben, om dat overal te hebben, om dat te hebben bij God en bij de menschen. En die oefening is niet te vergeefs geweest. Hulpe van God verkregen hebbende en gesterkt door Christus, die hem kracht gaf, heeft hij den goeden strijd gestreden, den loop voleindigd, het geloof behouden, en de kroon verkregen, die de rechtvaardige rechter toegezegd lleeft aan allen, die de verschijning des Heeren liefhebben en zulks in hun leven, door woord en werk, in doen en laten toonen.

Oefenen ook wij onszei ven, om altijd een onergerlijk geweten te hebben bij God en bij de menschen? Dat gaat niet zonder strijd. En dien strijd kunnen wij niet voeren, als wij niet slaan in bel geloof. Maar als wij gelooven in den Heer Jezus Christus en onze hope hebben op Hem, dan weten wij, dal wij wandelen moeten gelijk Hij gewandeld heeft, dan willen wij niet anders gevoelen dan Hij gevoelde, dan reinigt Hij ons gelijk Hij rein is, en ce begeerte, de drang leeft in onze ziel otn eene goede reuke van Hem Ie zijn en eene eere van Hem Ie wezen. En of dan de menschen ons veroordeelen en misschien liegende alle kwaad van'ons spreken, geen nood: als ons geweten ons maai'deze getuigenis geeft, dat God ons niet veroordeelt. Dan hebben ook wij hoop op God, die eenmaal in de opstanding der dooden rechtvaardig oordeelen zal; en wat bier door oefening werd onderhouden in zijn kracht, zal dan door zijne genade in volmaaktheid openbaar worden.

Aan do voorbede dei- gemeente voelde de apostel Paulus behoefte. Hij vroeg daarom de Tbessalomconsen: lgt;roeders, bidt voor ons. Mij was overtuigd, dat een krachtig gebed des rechtvaardigen veel vermag. Hoeveel te meer dan vele gebeden veler rechtvaardigen. Hij was verzekerd, dat liet hem lot troost zou zijn, dat het tot sterking zijner kracht zon dienen, Ie weten, dat de gemeente met hem medeleefde, medevoelde, medestreed. In de voorbede der broederen zag en genoot hij d. gemeenschap der heiligen, de vervulling van de wet van Christus.

Broeders! bidt voor ons. Laat het u zijn, alsof ook, heden inzonderheid, nu gij weer opgaat tot de prediking des Woords, de voorgangers der gemeente u dat toeroepen. Ook zij hebben behoefte aan de voorbede der gemeente. Kn uwe roeping is het, hun, die u het woord Gods verkondigen, in uwe gebeden te gedenken, dagelijks, maar inzonderheid als gij het woord des lovens uit bunnen mond wenscht Ie vernemen.

Hoe staat gij tegenover deze uwe dure roeping? Ach, niet waar? er wordt dikwijls zoo iets geheel anders gedaan dan bidden voor uwe leeraars. Zij worden tegengestaan, gesmaad of indien dal niet, toch zoovele malen met vooroordeel gehoord. Kn aan den anderen kant. zij worden dikwijls gevleid, vertroeleld, ja soms schijnt het wel, alsof zij haast aangebeden worden. Ver-ge te niemand hei, dal voor smaad en vooroordeel gebed moet komen, want zoo wordt aan den eisch der liefde voldaan. Maar ook worde bedacht, dut de leeraars zondige mensclieii zijn, voor wie gebeden behoort te worden, opdat zij mogen zijn, die zij wezen moeten. Alleen, wanneer de gomeenle in uprechlheid bidt voor hare leeraars, kan hel gemeenschappelijk gebed in Gods huis verhooring vinden en de prediking des woords rei:hl gezegend zijn. Alleen dan is er gemeenschap der heiligen, openbaring der broederlijke liefde, en waar deze woont gebiedt de Heer den zegen.

leeraars u toe â opdat ook heden ons gegeven worde het Woord te spreken naar de meening des Geestes, ter uwer zaligheid en tot Gods eere. Amen.

Wij hebben dikwijls kleine kinderen zien schooltje spelen. Een van hen was meester. Met welk een schijnbaren ernst nam hij die betrekking waar. Hij stelde zich ver boven zijne leerlingen, wist natuurlijk alles beter dan zij, en nam een hoogen toon aan, als zij zich vergisten. Allen moesten naar hem luisteren en alles doen wat hij zei en liet juist zÃ³Ã³ doen als hij het wilde. Daarvoor was hij immers ook meester. Maar wij, grooteren, zagen het aan en dachten bij ons zeiven: wat verbeeldt zoo'n kind zich nu veel en wat is het toch weinig, en wal weet die meester toch nog maar een heel klein beetje.

Nu, dat schooltje spelen van onze kleinen is meestal tamelijk onschuldig, hoewel er ook vaak verkeerde trekken van 't karakter door openbaar worden. Het kind speelt maar heel kort voor meester en zit straks weer als leerling op de banken om van een heuschen meester te leeren wat het weten moet om later misschien een degelijk onderwijzer te worden. Maar hoe-vele grooten spelen aanhoudend voor meester, altijd geneigd en altijd er op uit anderen te leeren, en ondertusschen nooit gezind om zelf onderwezen te worden, omdat zij in geestelijken hoogmoed ineenen alles het best te weten. Dat is niet zoo onschuldig als het spel der kinderen. En de apostel vermaant dan ook de lezers van zijn brief: zijl niet vele meesters, mijne broeders!

Ook wij hooren die vermaning en moeten haar ter harte nemen. Daar ligt in het meester willen zijn, in de neiging om altijd anderen te leeren, een zeer groot gevaar. Er zijn niet alleen vrouwkens (2 Tim. 3: 7) maar ook mannen, die altijd lee-

ren en nimmermeer tot kermis der waarheid kunnen komen. En dat zij nimmermeer tot kennis der waarheid kunnen komen is juist, omdat, zij altijd willen leeren. Wie zich zeiven steeds uit-nemender acht dan anderen, mist de vatbaarheid om van anderen te leeren, maar mist ook de nederigheid en ootmoed, die noodig zijn om als een eenvoudig leerling te gaan zitten aan de voeten van dien eenigen Meester, die woorden van eeuwig le;'en spreekt en ons leert de dingen van Gods koninkrijk, die wij weten moeten om zalig te worden.

Zijt niet vele meesters, mijne broeders! maar zijt altijd leerlingen van Jezus Christus, ook anderen uitnemender achtende dan u zeiven. En wie geroepen is tot onderwijzen, doe het niet als een meester, die heerschen wil in eigenwijsheid, maar als een, die altijd weer noodig beeft zelf te putten uit de bron dei-hoogste wijsheid en als een leerling te zitten aan de voeten van onzen Heer Jezus Christus,

Jac. 3:1. Zijl niet vele meesiers, mijne broeders! welende, dat wij ie meerder oordeel zullen ontvangen.

Wie anderen leeren wil, staat zelf bloot voor de critiek zijner leerlingen. De onderwijzer ontkomt niet aan de open aanmerkingen van schoolknapen. En de prediker van het evangelie kan er op rekenen, dat wat hij der gemeente leert, door velen wordt beoordeeld en soms ook wel veroordeeld. Ieder, die door God gesteld is tot een meester, een onderwijzer, een leeraar, moet dat gedurig bedenken, opdat hij bij het onderwijs, dat hij geroepen is te geven, nederig blijve en zich inspanne om het zoo goed en zoo vruchtbaar mogelijk te doen zijn. Maar over onbillijke critiek, over onrechtvaardige aanmerkingen,over een liefdeloos oordeel behoeft hij zich dan ook niet bekommerd

Geheel anders is het echter met hen, die zich zeiven opwerpen als meesters. Ook zij staan bloot voor allerlei aanmerkingen. En natuurlijk is de critiek over hen en over heigeen zij zeggen en doen te scherper, omdat niemand hen roept om le leeren en zij, door eigenwillig als meesters op te treden, zich stellen boven anderen. Wie altijd alles beter wil weten dan een ander, wie bij elke gelegenheid zijn meerderheid of meesterschap wil toonen, moet niet meenen, dat al zijne medemen-schen zich als zijne minderen, als zijne leerlingen willen laten behandelen. Integendeel, menigmaal zal men hem laten voelen, dat hij zich vergist, dat hij eigenlijk nog maar zeer weinig weet, dat hij volstrekt geen recht heeft zulk een hoogen toon te voeren, als hij doet. En hel oordeel dei' monschen is natuurlijk meerder d. w. z. strenger over hem dan over dengene, die zich zeiven niet zoo verheft als hij. En zou het oordeel Gods niet eveneens strenger zijn over den hoogmoedige, die zich steeds als meesier opwerpt, terwijl hij eigenlijk nog leerling moet zijn, dan over den nederige van harte, die zijne onwetendheid belijdt en begeerig is te leeren van Hem? Ongetwijfeld. En daarom zegt dan ook de apostel: Zijl niet vele meesiers, mijne broeders! wetende, dat wij te meerder oordeel zullen ont vangen, dat het oordeel zwaanier zal zijn, naarmate wij ons zeiven hooger stelden.

O, denken wij toch aan het oordeel, dat God op allerlei wijze doet komen over hen, die wijs zijn in eigen oogen. Wat wijsheid, zouden zij loch hebben, die niet luisteren willen naar de lessen Gods, die Hij geeft, ook door middel van menschen ! Zij ons oor en ons hart geopend voor Gods onderwijzing, ook al komt zij tot ons door den mond van wie wij onze minderen achleii. God wederstaat den hoovaardige, maar den nederige geeft Mij genade.

Wij struikelen allen in vele. Als wij deze waarheid niet slechts inet den mond napraten, maar er in ons hart van overtuigd zijn, oinda' wij haar tot onze diepe smart in ons eigen leven zoo dikwijls ervoeren, dan is zij wel in staat ons nederig te .maken en te houden. Als zulk eene aansporing en opwekking tot nederigheid en ootmoed wil de apostel deze waarheid dan ook gebruikt zien. Kn als zoodanig houdt liij haar voor aan zijne lezers; Zijl niet vele meesters, mijne broeders! wetende dat wij te meerder oordeel zullen ontvangen naar mate wij ons zeiven liooger gesteld hebben. Kn dat oordeel zal niet uitblijven, want wij struikelen allen in vele. Mag nu, zoo wil bij zeggen, mag nu iemand, die in vele struikell, die herhaaldelijk ja onophoudelijk toont, welk een zwak en onwetend mensch hij is, zich als leermeester in all.^s opwerpen en daardoor zich verhetfen boven anderen, alsof hij feilloos niet alleen maar zelfs onfeilbaar ware?

Wij zullen ongetwijfeld daarop antwoorden: Neen, dat mag hij niet! Maar dat wij het dan ook niet doen. Dat wij dan niet vele meesters zijn, maar onze zwakheid en geringheid, onze onwetendheid en zonde ootmoedig belijden, en onze smart over ons struikelen in vele toonen in nederigheid en ootmoed en in de oprechte begeerte om zelve onderwezen te worden in den weg van Gods geboden, opdat onze enkelen vast gemaakt worden en wij staande gehouden worden door Hem, die machtig is ons voor struikelen te bewaren en eens ons onstral'felijk voor zich te stellen in heerlijkheid.

Of willen wij misschien nogniet erkennen, dat wij in vele slrui-kelen'? Zijn wij nog wijs in eigen oogen en sterk in eigen kracht? Ach, dan zal het struikelen zich steeds vaker herhalen, totdat wij eindelijk vallen, zÃ³Ã³ diep misschien, dat wij geen uitkomst meer zien, of zÃ³Ã³ ellendig, dat opstaan niet meer mogelijk is. God beware ons daarvoor door zijne genade en make onze vele struikelingen dienstbaar om ons steeds geringer in eigen schatting te doen worden en ons steeds meer te doen hegeeren zijne hulp en

zijn licht, de onderwijzende genade van zijnen Heiligen Geest. De kennis der zonde maakt den zondaar ootmoedig, de ervaring zijner geringheid en zwakheid doet hem nederig blijven. Wie waarlijk weet, dat hij in vele struikelt, werpt zich niet meer op tot een meester van anderen, maar grijpt steeds de hand van Hem, die de zondaars zijnen weg leert en lien in ootmoed'doet wandelen onder de kinderen der menschen.

Wij zijn zoo geneigd het verkeerde, dat wij doen, zoo at niet te verdedigen dan toch goed te praten, of althans verklaarbaar te maken, alsof het daardoor minder verkeerd zou worden. Wij beroepen ons dan zoo gaarne op onze zwakheid, op de omstandigheden die tot de zonde ons leidden en drongen, en grijpen dan zoo gaarne de waarheid aan, door den apostel Jacobus uitgesproken: Wij struikelen allen in vele. Alsof die waarheid onze schuld kon wegnemen of verminderen! Alsof dat struikelen niet op zich zelf reeds iets is, dat niet zoo behoort te wezen! Alsof het iets zeer natuurlijks en haast iets noodwendigs ware! Wie struikelt, staat niet meer vast op de heenen en wordt opgehouden om voorwaarts te gaan. Hij loopt gevaar van te vallen en, ook al valt hij niet, iedere struikeling doet hem minder moedig en rustig zijn, en o zoo licht is eene geestelijke verstuiking het gevolg er van.

Er is onderscheid tusschen vallen en struikelen. Dat weten wij zeer goed en toch noemen wij op zedelijk gebied zoo vaak een val niel meer dan een struikeling. Reeds het dikwijls geboorde en misschien ook menigmaal door ons gebruikte vergoelijkend beroep op het woord van Jacobus bewijst ons dat. Maar wij mogen ook zelfs niet struikelen. God wil, dat wij voor-zichtiglijk zullen wandelen, ziende waar wij loopen, lettende op

eiken steen, die ons in den weg ligt En wij behoeven ook niet te struikelen. Niet dat wij zoo vast op eigen beenen kunnen staan, want als wij op ons zeiven vertrouwden, dan zouden wij niet slechts struikelen, maar gedurig vallen, ja zelfs niet weer op kunnen staan van onzen val. En toch, inderdaad, wij behoeven niet te struikelen. Want een Machtige steunt ons en schraagt ons. God is het, die machtig is ons van struikelen Ie bewaren. Hij waarschuwt ons voor eik gevaar. Hij licht ons voor op onzen weg. En als ons pad zoo moeielijk is, dat wij er niet over kunnen, dan draagt Hij ons in zijne machtige armen. Weg clan mol. alle zelfvertrouwen! Dat wij ook heden ons aanbevelen en overgeven aan Hem, die machtig is en bereid ons van struikelente bewaren.

Gen. 42: 21. Toen zeiden zij de een tot den ander: Voor-waar wij zijn schuldig aan onzen broeder, loiens benauwdheid der ziele, wij zagen, toen hij ons om genade had, maar wij hoorden niet! daarom /com/ deze benauwdheid over ons.

Soms kan de benauwdheid der ziel in zulk eene overstelpende mate over den rnensch komen, dat hij lot zich zei ven inkeert en zich afvraagt: waarom dit'? Ja soms treedt in zijne eigene benauwdheid hem zeer bepaald voor den geest het lijden, de smart, de benauwdheid, die hij zijnen broeder aandeed, en wordt zijn hart gebroken niet zoo zeer door eigen leed als wel dooide wroeging over de gepleegde zonde en onder den last van zijne schuld aan den broeder, en erkent hij: Â«Voorwaar daar is een God, die leeft en op deez' aarde vonnis geeft.quot;

Zoo ging het, den zonen van Jacob. Uit hunne erkentenis, dat de benauwdheid, waarin zij verkeerden, als een rechtvaardig oordeel Gods over hen kwam van wege het kwaad, dat zij gedaan hadden aan Jozef', hunnen broeder, blijkt, dat zij do ge-

daclile aan liun zonde niet kwijt hebben knnnen raken. Anders zonden zij wal hun bij den onderkoning van Egypte weervoer niet terstond in verhand hebben gebracht met hetgeen in het veld bij Ã¼othan geschied was. En geen wonder: daar liadden zij gezien, hoe zielshenauwd Jozef was, maar zij waren tegen de stem van hun eigen hart ingegaan en hadden geen medelijden getoond; daar hadden zij zijne sineeking gehoord, zijn roepen om genade vernomen, maar zich ei' niet aan gestoord ; zij waren hard en ongevoelig gebleven.

Dat alles koml nu weer op voor hun geest, en hun geweten getuigt luide van hun schuld en zij erkennen het: dat is liet, wij zijn schuldig, Ihans komt als eene rechtvaardige vergelding do benauwdheid van onzen broeder op onze eigen zielen neder.

Met welke mate gij meel, zal u weder gemeten worden. Daar is een nauw verband vaak liissehen onze smarl en de smart, die wij anderen aandeden, tnsschen ons lijden en ons gebrek aan medelijden mot anderer leed, (oen wij helpen konden.

O, onze dagtext komt tol ons met ernstige vragen: Zijl gij ook schuldig tegen uwen broeder'? Hebt ook gij misschien dezen otquot; genen in benauwdheid gebracht? Heeft het zien dier benauwdheid u toen tot inkeer geleid? Waart gij hardvochtig tegen alle smeekingen in, die uw door u benauwd geworden broeder tot u richtte? Hield gij u doof voor elke stem, die u tot betere gedachten en gevoelens riep?

Keeren wij met deze vragen tol ons zeiven in. Zoo kome er benauwdheid over ons van wege onze zonde. Belijden wij onze schuld, die wij hebben tegen den broeder. Herstellen wij zooveel mogelijk hel kwaad, dal wij deden. En de benauwdheid onzer ziel drijve ons uil tot Hem, die wil dat wij Hem aanroepen om vergeving. Indien wij onze zonden belijden. God is- getrouw en rechtvaardig, dal Hij ons de zonden vergeve en ons re'uuge van alle ongerechligbeid. De vergeving onzer zonden alleen is de eenig ware troost in onze benauwdheid.

^ Petr. 3: 17, llel is beter, dal (jij weldoende lijdt, indien het de wil van dod wil, dan kwaad doende.

De apostel spreekt hier van lijden, dat de raenschen ons aandoen, en dan inzonderheid van een lijden onder den smaad en de lasteringen van vijandige menschen. Hij heeft zijre lezers vermaand, dat zij een goed geweten zullen hebben, opdat door hunnen goeden wandel iu Christus hunne lasteraars, die van hen spreken als waren zij kwaaddoeners, beschaamd mogen worden. quot;Want, zegt hij, het is beter, dat gij weldoende lijdt, indien het de wil van God wil. dan kwaad doende.

Velen schijnen dat niet met den apostel eens te wezen. Onverdiende smaad is naar hun oordeel ai het ergste, dat, iemand overkomen kan. Hoe vaak kunnen wij redeneeringen hooren als deze: als hij't nog gedaan had, dan was't wat anders, maar nu, zoo onschuldig als hij is, neen dat is niet te verdragen. Petrus dacht er anders over en die het goed inziet, zal het met Petrus eens zijn. Wie, hoewel hij goed doet en door zijn doen Ciod zoekt te verheerlijken, toch door du booze menschen gelasterd wordt als ware hij een kwaaddoener, die lijdt daar wel onder, maar die wete ook, dat dit lijden hem naar Gods wil overkomt ter beproeving en tol heiliging, terwijl bel hem zal medewerken ten goede. Maar wie kwaad, doende lijdt, kent niet alleen de smart des tijdens, maar beeft bovendien ook een kwaad geweten en kan van de pijn der zelfbeschuldiging zich niet vrijmaken. Wat nu beter is, te lijden met een goed geweten of te lijden met een kwaad geweten, zal wel voor niemand onzer meer eene vraag behoeven te zijn.

Maar als wij nu lijden onder den smaad van menschen, laten wij ons dan ernstig afvragen, of wij ook schuldig zijn. Zoo ja, dan mogen wij ons niet honden, alsof wij onschuldig gesmaad worden, maar eerlijk en oprecht hebben wij onze zonde te belijden voor God en de menschen. Kn indien wij ons onschuldig weten aan hetgeen zij kwalijk van ons spreken, hebben wij

dan ook den schijn des kwaads vermeden of geven wij misschien zelf aanleiding? Ook daarover hebben wij ons te verootmoedigen. En wie met een goed geweten lijden naar den wil van God, dat zij hunne zielen Hem, als den getrouwen Schepper, bevelen met weldoen.

Heinrich Heine, de bekende dichter en spotter, leed in de laatste jaren van zijn leven aan ruggemergstering. Hij werd hierdoor aan huis en leger gebonden. Eens, toen zijn vriend Meiszner hem bezocht, zeide hij: Ik wou, dat ik nog eens op krukken uit kon gaan. Weet gij, waar ik dan heenging? â Neen. â Regelrecht de kerk. â Maar dat meent gij niet. â Wel zeker, naar de kerk. Waarheen zou ik op krukken anders gaan? Ais ik zonder krukken kon loopen, dan ging ik natuurlijk liever wandelen, of naar een vroolijk bal.

De kerk, de dienst des Heeren, goed genoeg voor menschen op krukken, voor ongeiukkigen, die geen betere plaats bereiken kunnen! Er zijn velen, die er evenzoo over denken als Heine, al spreken zij 't niet openlijk uit. En toch, â ja zij hebben gelijk, maar in geheel anderen zin, dan zij het bedoelen. Immers: ivit de diepten roep ik tot u, o Heere!

Een lied Hammaiiloth; een lied der optochten'ligt voor ons, gezongen door hen, die bij gelegenheid van Israels hooge feesten opgingen tot de stad Gods, tot het heiligdom des Heeren. En dit lied vangt aan met een klaagtoon om straks in een jubelkreet te eindigen.

Uit de diepten roep ik tot u, o Heere! Neen, zoo spreekt men niet, als men met zichzelven nog al tevreden is, als men staat op de hoogte van zelfgenoegzaamheid. Zoo schreit al wie zich gedrukt gevoelt door leed; zoo roept de man op krukken.

die den berg van 's Heeren heiligheid niel kan, niet durft be-klimmen. Zoo roept hij, opgaande lot 's Heeren huis, maar tevens opziende tot Kern, die hoort naar zijne stern, wiens ooren opmerkende zijn op zijne smeekingen; tot Hem, hij wicn veel vergeving is. Maar als die klaagtoon waarlijk uit het hart komt, dan gaat zij ook over in eene betuiging van vertrouwen op Hem, die de ongerechtigheid niet gadeslaat, maar bij wien goedertierenheiden veel verlossing is. En eindelijk jubelt de ziel: Hij zal IsraÃ«l, Hij zal ook mij, verlossen van alle ongerechtigheid.

Een lied Mammaaloth! Is dit lied ook in uw hart, klimt ook uit uwe ziel deze bede opwaarts, als gij straks opgaat tot des Heeren huis? Roept gij tol den Heer? Uit de diepten van schuld en ellende? In zijn huis laat Hij u antwoorden, dat bij Hem vergeving is, opdat Hij gevreesd worde. â l il de diepten van twijfelmoedigheid en benauwdheid? In zijne woning laat Hij u vermanen. Hem te verwachten en op zijn woord te hopen. â Uit de diepten van zorg, omdat alles rondom u als in nachtelijk donker gehuld is? In zijn heiligdom doet Hij zijn licht u omstralen en vest Hij uw oog op den morgen van heil, dien gij wachtend zult zien dagen. â Ieder, ieder menschenkind heet'l tot den Heer te roepen, uit welke diepte het dan ook zij. Ook gij, al heeft Hij u ook op een hoogte gesteld als een, die zijnen naam kent. Als gij ziet op u zeiven, op uwe zonden, op uwe tekortkomingen, op al wat zoo dikwijls nog in u Hem mishaagt, niet waar? dan zinkt gij weg voor Hem en uit het diepst uwer ziel klinkt het omhoog; Uit de diepten roep ik tot u, o Heere! .... Maar uit de hoogte komt liet antwoord: Ik heb u verlost en zal u voorts vei lossen van al uw ongerechtigheden.

Dankt dan den Heer, als gij ook straks weer dat antwoord moogt vernemen in de verkondiging van het Evangelie der verlossing, die in Christus is.

De beide blinden, die aan den weg zaten, toen Jezus, door eene groote schare gevolgd, van .lericho uilging, riepen tot Hem: Â«Heere, gij Zone Davids! ontferm u onzer.quot; Dat hinderde de schare, zoo 't schijnt, en men bestrafte de blinden, opdat zij zwijgen zouden. Maar dezen riepen te meer: Â«Ontfermt n onzer, Heere, gij Zone Davids!quot; Kn Jezus ontfermde zicli over hen. [Jun roepen was Hem aangenaam, liet was een blijk van vertrouwen. Zij verwachtten iels van Hem en geloofden in zijne ontferming. Dat geloof werd niet beschaamd. De Heer riep li en en vroeg: Â»Wat wilt gij, dat Ik n doe?quot; En nu bleek, wat zij van Hem verwaolitten. Geen geld, geen rijke aalmoes, maar: Â«Heer, dal onze oogen geopend worden.quot; En toen âja natuurlijk, toen genas Jezus ben, want daarin werd zijne ontferming het meest openbaar.

Kr zijn nog velen, die roepen om ontferming. Kr zijn lidloos vele zulke roependen in onze dagen. Langs welken weg gaan wij, waar wij zulken niet vinden? Zij zijn overal. De arme roept : Â«ontferm u mijnetquot;. Alom roepen werklieden: Â«wij houden het niet uitquot;. Onder den druk der omstandigheden zucht menigeen. Lijdenden van allerlei soort slaan de oogen weemoedig op en een hede om ontferming leest gij in hun blik. De drukte des levens en de vermoeienis, die daarvan het gevolg is, slaat meer dan een ter neer en, ach, hij ziet geen uitkomst.

Goddank, de Ontfermer is er. Hij gaat langs al deze onge-lukkigen. Als zij nu maar roepen tot Hem, dan vinden zij ont-ferming, want nog steeds is Hij innerlijk bewogen met barmhartigheid. Maar helaas, veler oogen zijn gesloten; zij zien Hem niet. En ach, nu komt menigeen, die geen ontferming kent, maar slechts zich zeiven zoekt, tot hen en vraagt: wat wilt gij, da; ik ii doe? En veler antwoord is: verschaf mij brood; geef minder werk en meer geld; schenk mij genot; zorg, dat mijn lijden weggenomen worde; maak, dat ik rust krijg en verstrooiing. Maar geen mensch kan voldoening geven aan de schreiende nooden

Zie, ook heden komt Hij tot n. En Hij staat bij u slil en buigt zich tot u neder en vraagt u: Â«Arme rnensch, wal wilt gij dat ik doeVquot; O zij uw antwoord, evenals dat der blinden aan Jericho's weg: Â«Heer, dat mijne oogen geopend worden, opdat ik U zie, U zie in uwe ontferming en in het zien en ervaren uwer ontferming levenslroost en levenskracht vinde.quot;-â-En zijn onze oogen door Hem geopend, dan zij hel onze bede: Â«Heere, doe dil aan mij, dal ik, door uwe ontferming gelrokken, u trouwer volgen moge.quot;

Op den Oden Juli van hel jaar IMiquot;) werd naar aanleiding van dezen lexl in den Dom le Constanz gepredikt. De man, die daar sprak, was de hisschop van Lodi, lervvijl zijn gehoor bestond uit Duitschlands keizer, tal van vorsten en vele kerkelijke hoogwaardigheidshekleeders. In die kerk en onder des hisschops gehoor was echter nog Ã©Ã©n man, wien deze geheele ])lechliglieid gold en op wien hel woord van Pauius â hoewel in geheel verkeerden zin â werd toegepast. Die man was Johannes IIus, de voorlooper der hervormen;. Zijn lichaam moest te niet gedaan worden. Wen zondigen mensch, een keiler, die niet meerwaard was le leven, noemde men hem. Kn toen dan ook des hisschops rede geÃ«indigd was, werd liet doodvonnis over li us voorgelezen, en terstond daarna nilgevoerd. Juist op zijn zes en veertigsten geboortedag werd 11 us verlost uit het lichaams dezes doods, hij, die met al den gloed der overtuiging, die hij hezat, en de groote talenten, door God hem geschonken, hij geestelijkheid en adel

en bij liet volk er op had aangedrongen, dat het met Christus gekruisigd zijn, liet Ã©Ã©n-wezen met Hem, openbaar zou worden in het tenietdoen van het lichaam der zonde, in het niet meer der zonde dienen, in een heilig leven ter eere van Christus.

Opdat het lichaam der zonde te niet gedaan worde! Dat roept niet enkel de prediking van IIus, maar ook zijn sterven ons heden toe. Dat is ook de inhoud, en de vrucht moet het zijn, der evangelieprediking, zoo vaak wij die hooren.

Hiertoe is Christus gestorven, opdat ook wij, met Hem gekruisigd, der zonde sterven zouden, opdat wij niet meer de zonde dienen. Het uiÃ¯er, dat Christus voor ons heeft gebracht, komt ons niet ten goede, indien het ons niet opwekt tot het brengen van het ollÃ©r van al onze zondige begeerten en neigingen. En ach, daaraan ontbreek t dikwijls zoo veel nog bij ons. Wij onderwerpen ons zoo vaak aan de zonde en laten gewillig baar over ons beerschen. Wij koesteren het lichaam der zonde soms zoo hartelijk, in plaats van het te niet te laten doen door de kracht Gods, die in ons wil wonen en werken. Daardoor miskennen wij de overgave van Christus in den dood voor ons. Hij is toch voor ons gestorven, opdat wij Code leven zouden. Tot dat leven voor den Heer, dat er niet is zonder kruisiging van den ouden mensch, worden wij door Gods Woord en Geest ook heden weer opgewekt.

Och zien wij dan gedurig op Christus door het geloof. Dan zullen wij ons bij toeneming inniger aan Hem verbonden gevoelen, dit wetende, dal onze oude mensch met Hem gekruisigd is, opdat het lichaam der zonde te niet gedaan worde, opdat wij niet meer de zonde dienen.

Hab. 3: 17, 18. Alhoewel de vijijeboom niet bloeien zal, en geen vrucht aan den wijnstok zijn zal, dat het werk des olijfbooms liegen zal, en de velden (/eene spijze voortbrengen; dat men de kudde uit de kooi afscheuren zal, en dat er geen rund in de stallingen wezen zal; zoo zal ik nochtans in den IJee re van vreugde opsjoringen, ik zal mij verheugen in den God mijns heils.

Dit is een heldhaftig woord van den profeet. Al ontzinkt en ontvalt hem ook alles, ja letterlijk alles, toch blijft de Heer zijn deel. Al is er, als hij ziel op de vergankelijke dingen, nog zooveel reden tot bezorgdheid en droefheid, toch zal hij niet wanhopen; integendeel, hij zal van vreugde opspringen in den Heer en zich verheugen in den God zijns lieils. De profeet kent liet vertrouwen en de blijdschap des geloofs, waardoor zijn God hem staande doet blijven.

En wij, kennen wij ook dat vertrouwen en die blijdschap? Ach, wij hechten ons vaak zÃ³Ã³ aan het goede der aarde en aan de goederen dezer waereld, dat wij, als alles ons ontviel, zeker niet van vreugde in den Heer zouden opspringen, maar wel in troostelooze droefheid ter neder geworpen zouden worden. Zoolang datgene wat vergaat en ons ieder oogenblik ontnomen kan worden, ons nog het hoogste is, zoolang wij metterdaad daarvan nog ons heil verwachten, omdat ons hart daaraan hecht, kan God de God van ons heil niet zijn, maar kunnen wij dat vergankelijke ook niet, loslaten, als de Heer dit van ons wil.

Ts de Heer daarentegen de God van ons heil, zijn wij verzekerd, dat Hij altijd en op de rechte wijze voor ons zorgt; hebben wij ons zeiven en al het onze in zijne hand gesteld; dan kennen wij den waren vrede en de ware vreugde, dan kan niets ons scheiden van onzen God, dan kan ook niets onze blijdschap van ons nemen, omdat zij wortelt in den God onzes heils.

Zie, wij zijn niet zeker, dat voorspoed ons deel zal blijven; alles kan ons ontnomen worden, wat als gave Gods ons nu verblijdt ; allerlei nooden en zorgen kunnen ons deel worden. Mis-

schien hebben wij reeds met zorgen en nooden te worstelen; wellicht zoeken wij spijze, maar er is geen; mogelijk wordt reeds het een na het ander van ons afgescheurd, O zoeken wij en zoeken wij steeds meer Hem, die eeuwig hlijft en die ons altijd na!tij en goed wil zijn. Klemmen wij ons vast aan Hem, die in Christus zich aan ons heeft geopenbaard als onze genadige Vader, Dan kan alles ons ontvallen, maar Hij houdt ons staande en doet ons opspringen van vreugde in Hem. Dan gaan wij goedsmoeds onzen weg, ook dooi' donkere afgronden en woeste wildernissen, want wij verheugen ons in den God onzes lieils. Aan zijne liand zijn wij veilig; zijn hart gedenkt onzer steeds vol teedere liefde. Door het geloof woont vertrouwen en blijdschap in onze ziel en leeren ook wij met den profeet ter eere Gods te zeggen: Alhoewel alles tegen mij is, nochtans zal God voor mij zijn. In Hem is mijn heil.

Hos, 44 : 46, Wij zullen tot het werk onzer handen niet meer zeggen: (lij zijl onze God.

Dat doen wij ook niet; zegt menigeen. Wij maken geen gesnedene beelden en buigen ons voor die niet neder. Wij zijn uit de duisternis van het heldendom verlost en wel zÃ³Ã³ verlicht, dat wij weten, dat de stomme beelden ons niet kunnen helpen. En aan het Ãoomsche bijgelool' zijn wij ook ontkomen. Wij zijn goede. Protestanten, echte Gereformeerden misschien wel, en dus wij zeggen tot God en tot Hem alleen: (lij zijl onze God; en aan niets dan aan Hem alleen bewijzen wij de hulde en aanbidding, die Hem toekomt, en dus ook niet aan liet werk onzer ilanden, aan heelden of wat het ook zij.

Nu, dat zij zoo, maar met dit alles is nog niet gezegd, dat het werk hunner handen niet veler God is. En al spreekt ook

gij misschien alzoo, dan is het nog zeer goed mogelijk, dat niet de eenig Waarachtige, de God en Vader van onzen Heere Jezus Christus, uw God is, maar geheel iets anders.

Wie of wat is uw God? Vraagt het uzelven eens af. Uw God moet u het hoogste zijn, wat gij u denken kunt; het liefste, waaraan gij uw hart kunt geven. Dat begreep de psalmist, toen hij zong: Wien heb ik nevens (' in den hemel; nevens U lust mij ook niets op de aarde! Is de God van den psalmdichter, is de God, die zijnen Zoon in de waereld gezonden heeft om zondaren zalig te maken, is de God, in wien gij belijdt te ge-looven, u inderdaad zulk een God? Behoort Hem uw hart toe, geheel en en on verdeeld ? Is uw leven Hem alleen gewijd? Vraagt gij in alles naar zijnen wil en zoekt gij steeds Hem te verheerlijken in al wat gij doet?

Of zijn er nog dingen dezer aarde, die gij hooger schat dan Hem, die gij liever hebt dan Hem, door welke gijn laat aftrekken van Hem, die uw hart zoo innemen, dal er voor Hem de plaats niet meer is, die Hij hebben wil, omdat zij Hem toekomt? Dan zijn die dingen uw God, het hoogste en het liefste voor u, het doel van uw streven, de schatten, waarmee voor u niets te vergelijken is. Maar dan moet daarin ook verandering komen, want dat mag zoo niet blijven. Gij moogt niet opgaan in de dingen dezer aarde, in het werk uwer handen. Niets mag de plaats van God bij u innemen.

O keert u af van wat u van God aftrekl, wendt u tot Hem en wordt behouden, en zij het in oprechtheid des harten, met de bede om getrouwheid, de betuiging ook vanu: Wij zullen tot het wei'k onzer handen niet meer zeggen: Gij zijt onze God.

O bad ja: 3, 4. Do trotschheid uivs harten heeft u bedrogen; hij, die daar woont in de kloven der steenrotsen, in zijne hooge â woning: die in zijn hart. zegt: Wie zou mij ter narde nederstooienquot;? Al verhieft gij u gelijk de arend, en al steldet gij uw nest tussehen de sterren; zoo zal Ik u van daar nederstooten. spreekt de Heere.

Be profeet kondigt Gods oordeel over Edom aan. Het trot-sche Edom woonde in het gebergte, rijk aan kloven en ontoegankelijke hoogten, en voelde zich daar zeer sterk. Wie zou mij ter aarde nederstooten? zoo sprak liet, roemende in de natuurlijke sterkte van zijn gebied. En met die vraag sprak het uit, wat in het hart leefde: Niemand kan het. Ja, zegt de profeet â en dat is zijn roem â EÃ©n is er, die het kan. Hij, die de God des hemels en der aarde is, in wiens hand ook de verborgene plaatsen der aarde zijn; iiooi't! Hij, de Heere, spreekt: Al verhieft gij u gelijk de arend, hemelhoog, en al steldet gij uw nest, uw woning, tussehen de sterren, volkomen ontoegankelijk voor eiken menseh, zoo zal Ik u van daar nederstooten. Arm Edom, dat in trotschheid des harten vergat, dat de Heer regeert; die trotschheid des harten, zegt de profeet, heeft u bedrogen. Beschamnd komt uit, al wie met Jehova niet rekent.

Verheft het trotsche hart des rnenschen zich nog niet vaak tegen den Heer, steunende op zich zeiven, op eigen macht en kracht, op eigen verstand en inzicht, op eigen staat en positie? Dat is zelfbedrog. Uat leidt tot verschrikkelijke teleurstelling. Want wat geen mensch kan, kan de Heere, de Almachtige. Al zijl gij ook alle schepselen te sterk, sterker dan gij is Hij, voor wien alle volken zijn als niets en bij wien zij geacht worden minder dan niet en ijdelheid. De man van groeten invloed moge meenen alles te kunnen zetten naar zijn hand, maar de Heer kan ook hem nederstooten van de hoogte, waarop hij zich beroemt. De rijke moge meenen, dat hij met geld kan tol stand brengen al wal hij wil, maar de Heer kan al zijne schatten van hem nemen. De krachtige mensch met bloeiende gezondheid

moge rneenen, dat hij het leven nog vele, vele jaren in zijne hand heeft, maar He Heere neemt hem als in een oogenblik weg uit het land der levenden. Hoe menigeen is reeds bedrogen door de trotschheid zijns harten. Hoe menigeen, wien de hand des Hee-ren tegenkwam, toen hij in hoogmoed zich verhief, kwam tot een diepen val. Steunen wij dan toch niet op ons hart, dat zoo arglistig is, maar alleen op den Heer, in wien gerechtigheden en sterkte zijn. Wie hem kent in al zijne wegen, diens paden zal Hij recht maken, die zal niet vallen in eeuwigheid.

.foÃ«l 2: 13rt. Scheurt uw hart en niet uwe kleederen, en bekeert u tot den Heere, uwen God.

Het scheuren der kleederen gold en geldt nog bij IsraÃ«l als een teeken van rouw. Onder een gebroken hart verstaat de Heilige Schrift een hart vol ootmoed en berouw. Als de profeet dus met het oog op de groote en vreeselijke dag des Heeren, die komen zal, het volk tot bekeering opwekt, dan vermaant hij hen zulks te doen met hun gansche hart en dat met vasten en geween en met rouwklage. Maar tevens waarschuwt hij hen, dat hunne droefheid niet in uiterlijkheden moet bestaan, maar innerlijk diep in de ziel moei zijn, omdat zij gevoelen tegen den Heer gezondigd te hebben en lot Hem, bunnen God, zich te moeten bekeeren in waarheid. Daarom zegt hij: Scheurt uw hart en niet uwe kleederen. Al draagt gij ook de uiterlijke teekenen van rouw, uw hart kan locli nog hard en onbekeerlijk zijn, zoodat het geene genade en vergeving deelachtig zal worden; alleen den gebrokenen van harte is de Heer nabij en Hij behoudt de verslagenen van geest.

Ons berouw over de zonde moet oprecht zijn, zullen wij des Heeren ontferming ervaren. Onze belijdenis van zonde moet voortkomen uit een verslagen hart, zullen wij de l)iijdschap der schuld-

vergiffenis genieten. En toch, hoewel wij dit weten, hoeveel onoprechtheid is er nog, hoeveel hechten en blijven hangen aan uiterlijkheden, die zijn wat het scheuren der kleederen is zonder rouw in het hart. Wij zeggen, dat wij zondaars zijn. Wij zeggen het misschien zeer beslist, roepen het wellicht zeer luide uit, en leggen er mogelijk zooveel nadruk op als maar llt;an. In onze belijdenis der ellende zijn wij misschien zeer zuiver, en over de verdorvenheid van het menschelijk hart kunnen wij o zoo goed spreken. En als wij er over spreken, zetten wij een benauwd gezicht, en als wij een ander hooien roemen in de blijdschap der verlossing, halen wij bedenkelijk de schouders op. Maar met dat al, wij blijven in onze zonden. Wij scheuren wel onze kleederen, schijnen zeer bedroefd en zeer bekommerd, maar het hart is niet gebroken; daar is geen waarachtige droefheid over de zonde, geen echte kennis onzer ellende.

O gij, met wien het alzoo staat, scheurt uw hart en niet uwe kleederen en bekeert u tot den Heer, uwen God, want Hij is genadig en barmhartig, lankmoedig en groot van goedertierenheid, Hij zal u aannemen in genade en u geven sierraad voor asch, vreugdeolie voor treurigheid, het gewaad des lofs voor eenen benauwden geesl. Een gebroken en verslagen hart zal Mij niet verachten.

,Tes. 05: 2. Ik heb mijne handen uiUjebreid, den ganschen dag lot een wederstrevig volk, die wandelen op eenen weg, die niet goed is, naar hunne eigene gedachten.

Dit werd van IsraÃ«l gezegd. En liet was waar. In Egypte bleek het reeds; in de woestijn werd liet niet beter;in Kanaan onder de rich leren en onder do koningen was het, niet anders. Allijd, altijd was IsraÃ«l een wederstrevig volk, niettegenstaande

â de Heer altijd weer zijn handen uitbreidde om het te zegenen; Â«n hoe Hij het ook zocht te lokken op zijnen weg, den weg des vredes, altijd ook weer verkoos het te wandelen op eenen weg, die niet goed was en dien het in dwaze verblindheid zelf y.ich koos.

Wi j keuren dat van IsraÃ«l af, en terecht. Maar hoe staaf, het in dit opzicht met ons? Niet waar, als wij eerlijk zijn, moeten wij het erkennen, dat wij maar al te vaak, dat wij zoo gedurig wandelen op eenen weg, die niet goed is, naar onze eigene gedachten, naar wat. ons zondig hart ons aangeeft. Dat is een wederstreven van Gods wil. Hij wil, dat wij in zijne gemeenschap leven en alzoo reeds hier op aarde de zaligheid genieten zullen. Daartoe gaf Hij zijnen Zoon, onzen Heere Jezus Christus. Deze is de weg. In Hem moeten wij gevonden worden, zullen wij leven en vrede, leven in God en vrede met God hebben. Dien weg, zijnen Zoon, laat God ons bekend maken, dag aan dag. En Hij houdt niet op, telkens tot onze harten te spreken, als wij afwijken ter rechter- of ter linkerzijde: Dit is de weg, wandelt op denzelven. Gelooft in den Heere Jezus Christus en gij zult zalig worden.

Zoo breidt de Heer al den dag, den ganschen dag, zijne banden tot ons uit. Opdat Hij ons tot zich trekke. Opdat Hij ons zegene. Want in Christus zegent Hij ons met alle geestelijke zegening in den hemel. En Hij, die zijnen eigenen Zoon niet gespaard heeft, maar Hem voor ons allen beeft overgegeven, wil en zal ons met Hem ook alle dingen geven.

Maar wij, wij willen die uitgebreide banden niet zien, of wij zien ze, maar merken er niet op. En den weg, den eenigen, die tot bet leven ons leidt, gaan wij gedurig voorbij. Al wat er zondigs in ons is, al wat verleidend op ons werken kan, spiegelt ons een anderen weg voor, waarop aan de verleiding toegegeven en de zonde gediend kan worden. En ons hart kiest dien weg, die niet goed is, want op den eenig goeden weg moeten wij ons zeiven verloochenen en erkennen, dat Gods gedachten hooger zijn dan onze gedachten. En dat willen wij niet.

Arme dwazen, ja, maar ook schuldige zondaren, die wij zijn. Ach, dat gedurig wederstreven; ach. die weg, die niet goed is; ach, die eigene gedachten! Welk een verdriet doen wij daarmede

den Heer; welk eene schade berokkenen wij ons zeiven. Vergeten wij dat lieden niet. Belijden wij onze schuld aan den Heer. Vragen wij Hem om zijnen Geest. Dat Hij ons beware voor iederen schadelijken weg en ons leide op den eeuwigen weg. Zoo doe Hij ons ook dezen dag Â»eene eere van Christusquot; zijn, opdat ons leven anderen dien Heiland aanprijze als de Weg,, de Waarheid en hel Leven. Dan zal er aan den avond van dezen dag een lofzang in ons hart zijn ter eere van Hem, die ook heden den ganschen dag zijne handen zegenend over ons uitbreiden wil.

Matth. 22: 37, 38. Gij zult liefhebben den Heer, uwen God_rmet ge heel uw hart, en met geheel uwe ziel, en met geheel uw verstand. Dit is het eerste en hel groote gebod.

Nadat de SadduceÃ«n Jezus ondervraagd hadden over iets, dat met de opstanding der dooden in verband stond, en Hij hun ))den mond gestoptquot; had, kwamen de FarizeÃ«n bijeen om te beraadslagen, hoe zij Jezus zouden verzoeken. Een hunner, een schriftgeleerde, wendde zich nu tot den Heer met de vraag: Meester, welk is het groote gebod in de wet?

Als wij nu weten, dat de rabbijnen onderscheid maakten tusschen groote en kleine, gewichtige en minder belangrijke geboden, dan begrijpen wij ook de bedoeling dezer, vraag. De FarizeÃ«n wilden, dat Jezus zich uit zou spreken, niet welk gebod Hij wel het belangrijkste achtte, maar hoedanig een gebod moest zijn om waarlijk groot, gewichtig te mogen heeten. Zij hadden hoop, dat het antwoord van Jezus zÃ³Ã³ zou wezen, dat zij daarin aanleiding konden vinden. Hem van tegenspraak met de uitspraken der rabbijnen te beschuldigen en daardoor Hem in de oogen der schare te schande te maken.

redeneeringen houdt Hij zich niet op. Hij ziet op feiten en rekent daarmee. En een feit is, het, dat de goheele inhoud dei-wet uit twee groote geboden bestaat, die onafscheidelijk samen verbonden zijn, omdat het eene voortvloeit uit het andere. Zoo zullen zijn vrager en diens vrienden uit dit feit tevens zeiven kunnen opmaken, hoedanig een groot gebod is, ja dat elk gebod van God groot, belangrijk, van hooge beteekenis is.

Wij kennen het antwoord des Heeren: Â»Gij zuil liefhebben den Meer uwen God met geheel uw harl, en met geheel uwe ziel, en met geheel uw verstand. Dit is het eerste en het groote gebod. En het tweede, aan dit gelijk, is: Gij zult uwen naaste liefhebben als u zeiven. Aan deze twee geboden hangt de gan-sche wet en de profeten.quot; Door deze geboden te volbrengen wordt Gods wil gedaan en op zijne getuigenis acht gegeven.

De Heer noemt eerst de liefde tot God. Zonder haar is de liefde tot den naaste onmogelijk. Zij moet zijn: zuiver, vurig, diep. Zij doordriuge ons geheeie leven en geve leiding en wijding aan al ons denken en willen en doen. Zonder ophouden vervulle zij ons geheeie innerlijk wezen, haar kracht naar alle zijden van ons geestelijk leven ontplooiende. Hem, die Liefde is, lief hebbende als zijne kinderen, moeten wij zijn beeld uitdrukken en ook de liefde jds bezielend levensbeginsel in ons doen openbaar worden.

Gij zult den Heer, uwen God, liefhebben met uwe geheeie persoonlijkheid! Dit groote gebod is ook nog van kracht voor ons. Eu veel, ja alles, dringt ons daartoe. Gods liefde tot ons wil onze liefde tol Hem wekken, versterken, heiligen. Maar de zondige mensch in ons verzet zich tegen Gods liefde en wil Hem niet liefhebben. En dien zondigen mensch ten onder te brengen, den Heiliyen en Rechlvaardijen God lief te hebben, het is niet gemakkelijk. Daartegen verzet zich alles, wat de zonde liefheeft in ons.

Hoe zullen wij God dan liefhebben. Hem bij toeneming meerder, Hem eindelijk in alles liefhebben? Als wij de liefde Gods op ons laten werken en door zijn Geest ons laten leiden. Uit de stervende graankorrel ontkiemt door de werking van zon en regen de nieuwe vrucht. Zoo wordt door de werking van Gods liefde op ons, terwijl de oude, de liefdelooze mensch sterft,

de nieuwe rnensch geboren, die naar God geschapen is, de mensch, wiens wezen, evenals dat zijns hemelschen Vaders, liefde is. Dan hebben wij God lief, omdat Hij ons eerst heeft liefgehad.

Jac. 4: 'ib. Zoo wie dan een vriend der waereld wil zijn, die wordt een vijand van God gesteld.

De vriendschap der wereld is eene vijandschap Gods. Wie zal dal loochenen? God en de waereld slaan lijnrecht tegenover elkander. Men kan niet God d ion en en tegelijk de waereld dienen. Wie hel met de waereld houdt, staat daardoor reeds tegenover God. Wie de waereld, de zonde, over zich laat heerschen, met haar niet breken wil, toont daardoor dat de gezindheid van zijn hart niet is, zooals God wil, dat zij zijn zal, maar integendeel vijandig tegenover Hem. Zoo wie dan een vriend der waereld wil zijn, die wordt een vijand van God gesteld, die stelt zich zeiven als vijand tegenover God en wordt daarom door God ook geachl Hem vijandig te zijn.

Dat komt velen al te streng voor. Zij hebben de waereld lief, dat willen zij niet ontkennen; zij hebben volstrekt geen begeerte met die waereld, met de zonde, te breken; maar dat zij nu vijanden Gods zijn, wel neen, dat stemmen zij lang niet toe. Zij vinden u, als gij dat beweert, zelfs hard en tamelijk onverdraagzaam en vreeselijk overdreven. Immers, zij denken nog wel aan God, zij denken zelfs heel goed van Hem, veel beter dan gij, die u God even hard en streng denkt als gij zelf zijl. Zij voelen zelfs wel wat voor God, want, zij erkennen, dat Hij hen liefheeft, dat Hij hen zegent en weldoet, en dat vinden zij heel lief van Hem en daarom eeren zij Hem. Ja, zij doen ook nog wel het een en ander voor God; zij gaan naar de kerk, lezen den bijbel, zijn op hun tijd o zoo godsdienstig, en geven af en toe iets voor christelijke doeleinden en nemen zelfs deel aan

allerlei arbeid voor zijn koninkrijk. En zouden zij dan vijanden Gods zijn? Neen, dat stemmen zij u nooit toe.

Denkt gij er misschien ook zoo over? Gij zijl geen vijand Gods, zegt gij. Wat dan? Moogt gij dan den eernaam dragen, dien Abraham droeg: vriend van God. Die naam komt u dan alleen loe, als gij door het, geloof in Gods gemeenschap leeft en de zonde haat en laat. Doet gij dal, nog niet? Maar hebt gij de waereld, de zonde, nog lief met uw geheele hart? Al wilt gij dan ook niet, een vijand van God heeten. God beschouwt u toch als zoodanig, want die eeu vriend der waereld wil zijn, die wordt een vijand van God gesteld, zonder dat hem gevraagd wordt, ot hij dat goedvindt of niet. Alleen wie het olfer van Christus aanneemt met een geloovig hart, bij dien is de vijandschap weggenomen. Maar die heeft dan ook met de vriendschap der waereld gebi'Oken, want, ook voor Hem is die waereld overwonnen door Christus, zijnen lieer.

Met dit woord maakte Jezus zich aan de Samaritaansche vrouw bekend als de Messias, de Zaligmaker, niet alleen der Jo-

den, maar ook der Samaritanen. Wel was naar des Heeren verklaring de zaligheid uil de Joden, doch blijkens zijn spreken tot deze vrouw, toch ook voor haar en voor de haren. In Hem is geen onderscheid van nationaliteit of geslacht, en hel zondige nationaliteitsgevoel, zooals dat bij Joden en Samaritanen beide openbaar werd in hunne verhouding tot elkander, moet deze vrouw verloochenen door een Jood als den Messias te erkennen, gelijk straks do discipelen afstand moeten doen van het stellen der eene sexe boven de andere, door te erkennen, dat ook deze vrouw gelooft in Hem, iii wien noch man noch vrouw is. Zoo

openbaart de Heer zich dus waarlijk als de Messias, als de Verlosser van alle zonde, ook van de zonde in het onderling verkeer.

Van Christus alleen gaat de verlossing uit en zij kan daar slechts tot stand komen, waar Hij spreekt. In zijn woord lot de Samaritaansche legt de Heer den nadruk op zijn spreken. Hij zegt niet: Ik ben het, met wien jij spreekt; maai': Ik ben het, die metu spreek. Hij was begonnen te spreken. Door zijn vraag: Geef mij te drinken; had Hij zich tot haar gewend. Zij, vijandig als zij de Samarilane tegenover Hem den Jood was, zou uit zich zelve niel begonnen zijn. In zijn spreken zocht Ilij dus haar, die naai' Hem niet gevraagd zou hebben. En Hij ging voort tot haar te spreken. Hij hield daarmee niet op, toen zij Hem niet begreep, want Ilij, die met haar sprak, was de Messias, die ook haar zocht te redden. En Hij ging door met spreken; Hij bleef het gesprek leiden, ook toen zij het afleiden wilde, want Hij wilde haar brengen tol de kennis van Hem, die als de Messias liet levende water geeft aan de dorstigen, die zich door Hem laten leiden.

Ook tot ons, die naar Hem niet vroegen, kwam de Heer. En Hij openbaarde zich aan ons als de gezondene des Vaders, als de Verlosser van zondaren. Hij wil ons zaligen en leiden. Hij plaatst zich telkens op onzen weg, waarschuwend en bestraiÃ¯end, terechtwijzend en leerend, en als wij redding of raad, steun of troost noodig hebben en begeeren, en uitzien naar een, die ons kan geven wat wij behoeven, dan staat Hij, onze medelijdende Heiland, voor ons en zegt: Ik ben liet, die met u spreek.

De Heere Jezus zocht de Samaritaansche vrouw op en sprak met haar. Nog steeds zoekt Hij zondaren op en spreekt met hen

en openbaart zich aan hen als de Clmstus. Dat Â«loet Hij op allerlei wijze. Hij spreekt lol ons in den Bijbel van zijn lijden en sterven tot verzoening- onzer zonden, van zijne opstanding uil de dooden tot onze rechtvaardigmaking, van zijnen Geest lot heiligmaking, van het huis zijns Vaders, waar Hij ons plaats bereidt. Hij spreekt tot ons door de prediking van het evangelie in het huis des Heeren en elders, als Hij ons bidt: Laaiu met Clod verzoenen, die Mij zonde gemaakt heeft voor u, opdat gij zoudt worden rechtvaardigheid Gods in Mij. Hij spreekt tot ons in al de levensomstandigheden, waarin Gods hand ons leidt, schuldvergeving ons schenkende, ons opbeurende en troostende, ons zijne kracht toezeggende en ons leven heiligende tot den dienst zijns Vaders. Zalig gij, indien gij hoort naar wat Hij spreekt en het telkens en telkens, als uw hart Hem zoekt, uit zijnen mond weer vernemen moogl: Ik ben het, die met u spreek.

Maar dan hoort gij zijn stem ook overal rondom u. Dan spreekI Hij in allo dingen met u. De gansche Christelijke maatschappij is Ã©Ã©ne sprake van Hem, den Gezalfde des Hoeren, wien alle macht gegeven is in hemel en op aarde. In de geheele geschiedenis der Christelijke Kerk spreekt Hij lot u: de poorten der hel zullen mijne gemeente niet overweldigen. De arbeid der Christelijke liefde, waartoe Hij in zijne discipelen den drang wekt en hun de kracht geeft, is een machtwoord en genadewoord van Hem, den medelijdenden Hoogepriester, op wien ook hiertoe de Geest des Heeren Heeren was: om alle treurigen te troosten. En al wal de Christelijke geest lot stand heeft mogen brengen op het gebied van beschaving en verlichting, van kunst en wetenschap, is een spreken van Hem, die den zijnen niet alleen vrede maar ook vreugde geeft door den Heiligen Geest en hen opwekt en sterkt om door al hunne werken den Vader in de hemelen te verheerlijken. Ja overal, waar in de waereld de invloed van dezen Christus zich openbaart en zijn Geest zich baanbreekt, daar openbaart Hij zich aan ons in zijn geheel Ã©Ã©nige beteekenis, in zijne verlossende en heiligende macht als de Behouder der waereld en zegt Hij: Ik ben het, die ook in deze dingen met u spreek, opdat gij op mij steunen en mij eeren en liefhebben zult.

O luisteren wij dan steeds naar wat Hij ons zegt. Onze ziel zal er door winnen aan vrede en blijdschap, en ons leven zal vruchtbaarder worden in goede werken.

Met allen, die leven onder de bedeeling des Evangelies, die omringd zijn van de teekenen zijner macht en genade, spreekt de Christus. Ook met u spreekt Hij dus van dag tot dag. En hebt gij nu wol opgemerkt de teederheid en het geduld, waarmede Hij tot u spreekt en niet ophoudt met u te spreken? Vooreerst, Hij begint met u te spreken. Zijne liefde zoekt u. En dan, Hij doel het met groote vriendelijkheid en hartelijkheid. Zijne liefde blijft u zoeken, totdat zij u gegrepen heeft, om u nooit weer los te laten.

Kunt gij u voorstellen, dat de Heer anders dan vriendelijk aan de Samaritaansche vrouw gevraagd zal hebben : Geef mij te drinken? Welnu, zooveel een menschenziel gaat boven een dronk waters, zooveel te vriendelijker nog is de vraag des Heeren tot u: Geef mij uw hart. En Hij houdt niet op met u te spreken. Ook als gij Hem niet begrijpen kunt of Hem niet begrijpen wilt, laat Hij u niet los. Telkens weer roept Hij u toe; Ik ben het, die met u spreek, dien gij noodig hebt als uw Verlosser en Zaligmaker van de zonde. Hij wil u brengen lot kennis van u zei ven, opdat gij Hem moogt leeren kennen en door Hem den Vader, die gaarne vergeeft. En als gij Hem hebt leeren kennen, uit hetgeen Hij met u sprak, als den Christus en als uw Zaligmaker, die u verlost van al uw zonden, dan vervult Hij door zijnen Geest uw hart met die ware aanbidding van den Vader, die Hem verheerlijkt en u tot zegen strekt. En terwijl Hij met u spreekt en de heerlijkheid van zijn wezen zich aan u openbaart, wordt uw hart zoo vervuld met blijdschap, als vrucht

zijner raededeelinf? aan u, dat gij alle dingen vergeet, die geen blijvende waarde hebben, evenals de Samaritaansche vronw haar watervat vergat, om alleen maar te denken aan dien Messias, die mei u sprak en zijne zoekende liefde en zijne zaligende ontferming u getoond heeft. Maar dan kan het ook niet anders, of gedurig weerklinkt zijn woord in uw ziel en eene werkzame blijdaehap maakt zich van u meester, die u dringt om te getuigen van Hem en liet anderen loe te roepen: Komt en ziet. Hij heeft mij gezegd, dat Hij de Messias is, de Zaligmaker der waereld; ook uw Heiland wil Hij wezen. â Zoo drijft des Heeren spreken met u, indien gij zijn woord gelooft, u tot spreken van Hem. Gij kunt het niet laten, want de liefde van Christus dringt u.

Is dit bij u reeds bet geval? Daaruit alleen zal het blijken, of gij zijn woord gelooft en zijne zaligheid geniet.

Ps. 40: 18a. Ik ben wel ellendkj en nooddrufliy, maar de IJ eer e. denkt aan mij.

Uit dit woord blijkt, dal de psalmdichter zoowel zich zei ven kende als den Meer. Maar Ã³ok, dat hij met die zelfkennis ernst maakte en uit de kennis van den Heer troost putte. Zoo leefde hij in het gevoel zijner diepe afhankelijkheid, vertrouwend op den Heer en kon hij danken : Â«Gij zijl mijn hulp en mijn bevrijderquot;; en geloovig bidden: Â»0 mijn God! vertoef niet!quot;

Hoe staan wij tegenover dit woord des dichters? Voelen ook wij ons ellendig en nooddruftig? Och, wij zijn zoo licht geneigd, in oppervlakkige beschouwing der dingen, de ellende en de nooddruft te beperken tot wat het tijdelijke leven betreft. Dan zijn de ellendigen en nooddruftigen alleen zij, die arm en hulpbehoevend zijn, die in groote zorgen verkeeren, die met allerlei tegenspoeden te worstelen hebben, die onder het lijden des

lichanms gebukt gaan; in Ã©Ã©n woord; allen, die ons medelijden, opwekken, omdat zij zooveel ontberen moeten.

Nu ja, deze allen zijn ellendig en nooddruftig en . . . de Heer denkt aan hen, ook uls de menschen lum slechts medelijden in woorden toonen, maar als 't op daden aankomt hen vergeten. Hagar ondervond het, toen de Heer hare oogen opende, dat zij een waterput zag en den dorst van haar versmachtend kind kon lesschen. Dat ondervond. Jozef in de gevangenis, DaniÃ«l in den leeuwenkuil. Petrus in den kerker, en Paul us, toen de doorn in het vleesch hem kwelde en oen engel des satans hem met vuisten sloeg. Dat ondervonden zoovelen dooi- alle eeuwen heen, die hun vertrouwen gezet hadden op den Heere Heere; en ook in ons leven zijn er gewis wel ervaringen geweest, waarbij wij, als wij opmerkzaam wai'en, uitroepen moesten: Ik ben wel ellendig en nooddruftig, maar de Heere denkt aan mij.

Maar ellende en nooddruft zijn niet alleen beperkt tot de uitwendige levensomstandigheden. Ellendig en nooddruftig is ieder mensch. Immers hij is niet wat hij moet zijn, en dat is toch ellendig. Ilij kan zich zeiven niet geven wat hij behoeft, en dus is hij steeds nooddruftig.

Och, laten wij toch nooit onze ellende door dartelheid of onverschilligheid trachten te vergeten. Dat toch nooit tot ons gezegd behoeve le worden, wal, Â»de trouwe en waarachtige Getuigequot; liet schrijven aan de gemeente der Laodicensen: Â»Gij zegt; ik ben rijk en verrijkt geworden en heb geens dings gebrek; en gij weet niet, dat gij zijl ellendig en jammerlijk en arm en blind en naakt.quot;

Erkennen wij onze ellende en nooddruft ! Wij zullen het doen, als wij, door den Heiligen Geest wedergeboren, ons zei ven hebben leeren kennen zooals wij zijn. Dan zien wij, dat in ons, dat is in ons vleesch, geen goed woont; dat wij niets kunnen, en niets hebben, of het moet ons van boven gegeven worden. Ellendig en nooddruftig voelen wij ons dan steeds meer, naar mate wij toenemen in zelfkennis. Want de zonden, waaraan wij ons weer schuldig maken en telkens weer vergeten van onzen God en onze zwakheid, die wij bij toeneming gevoelen; dat alles doet ons zoo overtuigend zien, dat wij toch waarlijk in

ons zeiven ellendig en nooddruftig zijn. Maar, Gode zij dank, de zekerheid, dat God aan ons denkt, dat Hij van eeuwigheid gedachten des vredes over ons gehad en die in Christus, den verzoener der zonde, geopenbaard heeft, beurt uit de ellende ons op en vervult al onze nooddruft. En de ervaring des geloofsen de troost onzes levens en het vertrouwen voor de toekomst spreken wij ootmoedig en blijmoedig uit met het woord van den Psalmist: ik ben wel ellendig en nooddruftig, maar ... de Heere denkt aan mij. Halleluja!

De Heer denkt aan mij ! Dat roept ook deze dag ons weer luide toe. In den nacht, die voorbijging, heeft Hij ons behoed. Aan den morgen, die weer voor ons aanbrak, komt Hij met zijne zegeningen ons le gemoet. Zoo denkt Hij aan ons in al onze loestanden en behoeften en waakt over ons en geeft ons wat wij noodig hebben naar bet lichaam.

Maar 'm bijzonderen zin roept de prediking van liet Evangelie, die wij heden weer zullen mogen hooren, ons toe: de Heer denkt aan u, o .nensclienkind. Hij heeft u verlost van uwe zonden, Hij vertroost u door zijnen Geest, Hij verzadigt uwe ziel met hot. woord des levens.

Welk een troost, dat de Heer aan ons denkt. Nu behoeven wij in onze ellende en nooddruft niet bezorgd Ie zijn, niet wanhopig le worden. Wal wij niet kunnen, kan Hij; de Almachtige denkt aan zijne zwakke kinderen. Als ons de wijsheid, die wij noodig hebben, onlhreekt, mogen wij die van Hem begeeren ; de Alwijze denkt aan ons, die zoo onwetend zijnen menigmaal zoo dwaas. Als het gevoel onzer schuld ons ter neer drukt, troost Hij ons door de verzekering, dat Hij als de Genadige

aan ons denkt en gaarne vergeeft. Ook als wij ontrouw zijn, blijft Hij getrouw en als de Getrouwe denkt Hij aan ons en zorgt Hij voor ons.

Dat verzekert Hij ons door het Evangelie; dat predikt Hij ons door feiten; daarvan is Jezus Christus, zijne hoogste en beste gave aan zondaren, ons een zeker onderpand.

De Heer denkt aan ons. Altijd! Nooit vergeet Hij ons. Hij kent steeds onze nooden, waarin Hij trouw voorziet. Hij denkt aan ons om ons te leiden en te zegenen. Geven wij ons maar trouwer en hartelijker aan zijne leiding over, opdat wij in onze ellende en nooddruft den troost niet missen van te welen, dat Mij aan ons denkt.

Liefdevol denkt Hij aan ons. Ook al zendt Hij ons smart en lijden toe. Daardoor toch wil Hij ons leiden tot meerdere zelfkennis, tot dieperen ootmoed, tot inniger vertrouwen, vaak ook tot grooter blijdschap. En in het lijden zelve laat Hij het niet ontbreken aan rijke vertroosting, ftan heerlijke verkwikking, aan sterkende kracht.

De Heer denkt aan mij! Is dat ook de troost en de kracht van ons leven? Dat wij dan, om dien troost en die kracht te behouden. Hem niet vergeten, maar gedurig aan Hem denken, om Hem te danken. Met Hem als onzen goeden Herder, die voor elk zijner schapen trouwhartig zorgt, zijn wij ten allen tijdeen overal veilig. Â»Ã¼ie reeds dertig, veertig, vijftig jaar zoo heeft Lavater ergens gezegd â niets dan blijken van Gods zorg ondervonden heeft, behoeft voor het verdere van zijn leven waarlijk niet bezorgd te zijn.quot;

Hebt dan goeden moed, mijn broeder en zuster. Gij zijt wel ellendig en nooddruftig, maar de lieer denkt aan u. Hel zijn de goedertieren lieden des Hoeren, dat wij niet vernield zijn, dat zijne barmhaiiigheden geen einde hebben; zij zijn allen morgen nieuw; zijne trouw is groot. Inderdaad, Mij denkt wel lei deye aan u.

Maar nu ook,'als gehoorzame kinderen, zijl dan navolgers Gods. Denkt ook gij aan de ellendigen en nooddruftigen om in den naam uws Heeren hun wel te doen', gelijk Hij aan u welgedaan heeft. Ondersteunt de armen, troost de bedroefden, helpt de lijdenden, ontfermt u over de zondaars. Aldus zult gij

Gen. 40: 23. Doch de overste der schenkers gedacht aan Jozef niet, maar vergat hem.

Wat ons hier van den schenker des konings gemeld wordt, is waarlijk geen ongewoon verschijnsel. Weldaden, die wij bewezen hebben, vergeten wij niet licht; zelfs het geringste blijk van belangstelling, dal wij aan iemand gaven, houden wij in den regel zeer goed in gedachtenis. Maar weldaden, die men ons bewees, en vriendelijkheden, waarmee men ons Ie gemoet kwam, kunnen wij dikwijls o zoo gemakkelijk vergeten, 't Is alsof wij die aannemen, omdat zij ons toekomen, en het der moeite niet waard achten er nog lang over na te denken.

Wij klagen veel over ondankbaarheid, maar in den regel over die van anderen. Voor onze eigene ondankbaarheid hebben wij spoedig allerlei verontschuldigingen gevonden of, als die niet te vinden zijn, willen wij er maar liever niet over spreken.

Dat is niet recht. Wij mogen geen tweeÃ«rlei maat gebruiken. In den schenker keuren wij het hoogelijk af. dat hij aan Jozef niet gedacht, maar hem vergat. Was Jozef hem niet vriendelijk te gemoet gekomen, toen hij bedrukt was in den kerker? Had Jozef niet zijn droom uitgelegd en door die uitlegging hem weer met goeden moed bezield? Had Jozef hem niet vriendelijk en dringend verzocht, zijner te gedenken en van hem melding te doen bij Farao, opdat hij uit de gevangenis verlost mocht worden? En bovendien, wist hij het niet, dat Jozef dievelijk ontstolen was uit het land der Hebreen en ook in Kgypte niets gedaan had, dat zij hem in dien kuil gezet hadden ? Zeker, dankbaarheid en medelijden met een onschuldige hadden hem moeten bewegen om Jozefs zaak tot de zijne te maken en niet te rusten

Maar nu wij hel noodige van den schenker gezegd hebben, laten wij nu onszelven eens onderzoeken. Ik ben zeker, dat niemand onzer zeggen zal; O, maar ik ben zulk een dankbaar mensch! Wij weten wel beter, dat wij dat bij lange na niet zijn. En ons medelijden met de ongelukkigen, die wij ontmoeten, is ook al niet zoo bijzonder schitterend. Er valt heel wat op ons aan te merken; misschien nog wel meer dan op den schenker. Maar laai ons dat dan ook in onszelven afkeuren. Niet in alge-meene bewoordingen, maar op den man af. Niel om straks weer zoo menige weldaad, zoo menige vriendelijke attentie te vergelen en aan lien, die goed voor ons waren, dan niet te gedenken, maar om voortaan ook het geringste blijk van goedheid, dat men ons geeft, op prijs te stellen en dattetoonen door zelf ook anderen te gedenken in hunnen nood. Ons leven wordt dan ook gelukkiger, omdat het zich veelzijdiger ontplooit en meer aan zijne bestemming beantwoordt.

De weldaden niet gedenken, die ons bewezen wordenden de ongelukkigen vergeten, als wij hen helpen kunnen; wij zullen het niet, althans niel zonder groote zelfbeschuldiging, die ons tot berouw en bekeering leidt, indien wij in onze zielen diep gevoelen, hoe groote weldaad ons bewezen is door onzen Hemelschen Vader, die zich ontfermd beeft over zijne ongelukkige kinderen en voor hen zijnen geliefden Zoon tot een redder in de waereld gezonden heeft. Wien veel vergeven is, die heeft veel lief en moet die liefde toouen in /.ijne werken. Een begenadigde door God voelt zich lot dankbaarheid en ontferming gedrongen. Het vergeten echter van Gods goedheid en genade, of het niet dankbaar ervaren er van, voert ons onwederslaanbaar op den weg, dien de schenker betrad. Hoe toch zullen wij Gods beeld uitdrukken in het leven, indien het onze ziel' niet ingedrukt is door zijne liefde. Wie Gode niet dankbaar is, zal het den men-schen ook niet zijn. En alleen die ontfermd is geworden, zal zich over anderen ontfermen.

Dit woord van den apostel bevat een algemeene waarheid, die door hem echter wordt toegepast op een bijzonder geval. Het goede, door hem hier bedoeld, is: zich afhankelijk te gevoelen van God, nederig te zijn in het. gevoel van eigen zwakheid en onwetendheid, en daarom van zich te doen allen hoog-moedigen roem op eigen kracht of wijsheid. Welnu, de lezers van Jacobus' brief kenden dit goede en wisten, dat zij het doen moesten. En toch deden zij het niet altijd. Integendeel, er waren onder hen, die roemden in hunnen hoogmoed, die meenden zelf hun weg te kunnen banen, zelf hun lot te kunnen besturen. Zij zagen aan anderen wel, dat geen mensch zoo iets vermag; zij ervoeren ook in hun eigen leven wel, dat niemand ook maar van Ã©Ã©n enkel oogenblik zeker is; maar daar bekommerden zij zich in de practijk niet om. Met eigen zin, met eigen plan, met eigen kracht en wijsheid slechts rekenden zij, hoewel dat alles niets was; en God, van wien alles afhangt, omdat Hij alle dingen leidt naar den raad van zijnen wil, hielden zij niet in erkentenis. En nu, tegen beter weten in, God miskennende als den God des levens, zonder wiens wil niets kan gedaan worden, verzetten zij zich tegen Hem. En dat verzet was zonde.

Ook wij weten, dat wij in alles van God afhankelijk zijn, dat wij zonder Hem niets vermogen. Wij hebben het vaak ondervonden. Wij maakten onze plannen: dit zouden wij doen en dat zouden wij verrichten, hierheen zouden wij gaan en derwaarts ons begeven; alsof er geen God in den hemel ware, die ook tot ons kan spreken, zoodra het Hem behaagt: tol hiertoe en niet verder! Welnu, Hij deed ook menigmaal onze plannen mislukken en onze berekeningen falen, om daardoor ons te zeggen: Reken in de aliereersie plaats toch met Mij. â Dat hebben wij zoo vaak al gehoord, dat wij het nu ook wel goed weten. En toch, wij doen niet allijii naar die kennis. Wij doen zoo dikwijls, alsol' wij zooveel kunnen en zooveel weten. En wij kun-

nen niets en wij weten niets. O, houden wij toch op met roemen in onzen ijdelen hoogmoed. En prenten wij het ons diep in de ziel; Van God afhankelijk in alles, hebben wij nederig en ootmoedig ons leven te stellen in zijne hand en onzen weg Hem te bevelen. Wie dan weet goed te doen, en niet doet, dien is het zonde.

Jac. 5: 40, 20. Broeders! indien iemand onder u van de wucivheid is aftjcdwaald, en hem iemand bekeert, die wete, dal degene, die eenen zondaar van de dwaling zijns toegs bekeert, eene ziel van den dood zal behouden, en menigte der zonden zal bedekken.

Er zijn zeer velen, die van de waarheid zijn afgedwaald, die in de zonde leven, die wandelen als kinderen van den Vader dei' iciigenen. Hoe staan wij tegenover ben? Wat doen wij voor hen'? Die vraag mogen wij ons wel eens doen. Helaas! wij laten hen zoo vaak links liggen en bekommeren ons niet over hen. Al zeggen wij het niet met den mond, onze houding toont toch, dat wij KaÃ¯ns woord beamen: ben ik mijns broeders hoeder? Ja, vaak zien wij uit de hoogte op hen ter neder, alsoi wij te kennen willen geven: ik ben heiliger dan gij. Op zulk oen doen kan geen zegen rusten. Door zulk eene houding zullen wij hen niet tot de waarheid terugbrengen. Immers wij kunnen het niet, omdat wij, zoo gevoelende en zoo doende, zeil niet in de waai-heid wandelen. Maar wie iets van de innerlijke ontferming kent, welke er was in bet hart van Christus, die zal zich anders gedragen jegens den broeder, die van de waai beid is afgedwaald. Diequot;zal zoeken hem tot de waarheid terug te brengen, door hem te leiden tot Hem, die de waarheid is.

Een zondaar moet ons een voorwerp zijn, niet van hooghartig medelijden, noch van terugstootenden afkeer, maar van tee-

dere zorg en trouwe liefde. Het moet onze begeerte, ons zoeken zijn, hem tot bekeering le brengen. God iieeft in den dood des zondaars geen lust, maar hierin, dat hij zich bekeere en leve. Die lust, moet ook in ons hart zijn en ons drijven aan zijne bekeering te werken. De Heer zelf wil dat en onzen arbeid gebruikt Hij als middel om zijn doel te bereiken. En welk een zegen dan, als onze arbeid, in liefde en volhardend gedaan, hoopvol voortgezet, door God bekroond wordt! Broeders! â zoo herinnert ons de Apostel â indien iemand onder u van de waarheid is afged waald en hem iemand bekeert, die wete, die zij verzekerd, dal degene, die eenen zondaar van de dwaling zijns wegs bekeert, eene ziel van den dood zal behouden en menigte der zonden zal bedekken, doordat die bekeerde de vergeving dier zonden ontvangt.

Houden wij steeds dit woord in gedachtenis. Misschien ontmoeten wij ook heden zulk een afgedwaalden broeder. Och, stooten wij hem niet af; och, laten wij hem niet los; maar zoeken wij onder gebed tut God, zijn behoud. Dan zijn wij medearbeiders Gods, en â Gods werk is nooit vruchteloos.

Er zijn menschen, die zich verheugen als zij iets kwaads van een ander hooren, die belust zijn op schandaal en er op uit schijnen te wezen om allerlei verkeerds te ontdekken. En nu mogen zulke lieden zeggen, dat het hun te doen is om waarheid en dat zij daarom er niet voor terugdeinzen om alle sluiers op te heffen, maar alles aan het licht willen brengen; de vraag is nog, of zij door zoo te spreken en te handelen zich zeiven niet misleiden en of de trek naar het pikante hen niet veelmeer bezielt. Maar dit is wel zeker: uit het beginsel der lielde handelen zij niet. Want de liefde verblijdt zich niet in de onge-

rechtigheid en is er dan ook niet op uit om deze zooveel mogelijk openbaar te maken. Integendeel, volgens Paulus, bedekt zij alle dingen en, naar Petrus' woord, zal zij menigte van zonden bedekken.

Wil dat nu zeggen, dat de liefde blind is, dat zij het kwade niet wil zien, dat zij, terwijl zij de zonden bedekt, deze in bet verborgen voort laat woekeren? Volstrekt niet, want de liefde, die zicli niet verblijdt in de ongerecbtigbeid, verblijdt zicb wel in de waarheid en durft daarom ook de zonde wel zonde te noemen. En toch zal zij menigte van zonden bedekken'? Gewis, want de ware liefde zoekt den zondaar van de zonde af te manen en hem te redden. Dat doet zij niet, als zij de zonden uitbazuint, als zij den zondaar verdoemt. Zij is medelijdend, zij werkt vergevensgezindheid, zij oefent eene verzoenende kracht uil. Zoo bedekt zij de zonden, rekent ze niet meer toe, ze vergetende en vergevende.

Woont die liefde ook in uw hart? Uw broeder beeft misschien tegen u gezondigd, niet slechts Ã©Ã©n keer, maar vele malen. Hij heeft zich aan tal van zonden tegen u schuldig gemaakt. quot;Wat zult gij nu doen? Hem die zonden telkens weer voor de voeten werpen, ze aan anderen bekend maken, overal verkondigen welk een slecht mensch hij wel is? Als gij dat doet, dan kent gij de liefde niet. Maar zoo gij de vergeving uwer zonden ontvangen hebt van God, zoo zijt gij ook schuldig uwen naaste te vergeven. Do liefde, die God u bewees, zal u dringen tot liefde jegens uwen schuldenaar. Gij zult zoeken hem te winnen, gij zult bereid zijn hem te dienen. En met zachtmoedige, medelijdende liefde hem winnende, zult gij zijne schuld hein niet meer toerekenen. Zoo kan ook uwe liefde menigte van zonden bedekken.

De tijden veranderen en wij met hen. Dat bemerken wij ook, als wij onzen dagtext [overdenken. De herbergzaamheid van vroeger bestaat niet meer in onze dagen. En dat kan ook niet. Sedert de middelen van verkeer en het verkeer zelve zijn toegenomen, is er eene geheele verandering gekomen in den onder-iingen omgang. Familie en goede vrienden ontvangen wij nog in ons huis en aan onze tafel, maar wat eenigszins verder van ons af staat, moet, op eene enkele uitzondering na, zijn toevlucht nemen in de herbergen of logementen. De gastvriendschap van voorheen bestaat niet meer. In het algemeen kan dus aan deze apostolische vermaning niet meer voldaan worden. Wij kunnen onmogelijk herbergzaam zijn jegens elkander in dien uitgebrei-den zin, waarin de apostel het bedoelde.

Maar daarom heeft dit woord zijne heteekenis voor ons nog niet verloren. Het beginsel toch, waarvan de apostel uitgaat bij zijne vermaning, is ook in onzen tijd nog van kracht. Hij wil namelijk wijzen op de onderlinge liefde en hulpvaardigheid, die zich in daden behoort te openbaren en die van heeler harte bewezen moet worden. Christenen, door het geloof in hunnen Heer Ã©Ã©n en dezelfde genade deelachtig geworden, hebben elkanders gemeenschap te zoeken en elkaÃªr tegemoet le komen en te helpen, en dat met zelfverloocheningen met toewijding, gaarne en gewillig, daarin hun lust vindende.

In dien zin hebben wij dit woord dus nog ter harte te nemen. Het is eene vermaning tot betooning van broederlijke liefde. Ons zei ven en het onze hebben wij te stellen ten dienste der broederen. En dat niet, omdat wij niet anders kunnen ter wille van ons fatsoen. Ook niet, omdat wij het aan onze belijdenis verplicht zijn, terwijl wij bet anders niet zouden doen. En evenmin, omdat allerlei andere omstandigheden er ons toe dringen. Want als het daarom geschiedt, dan zullen wij in ons hart er over murmureeren en bij ons zeiven zeggen: Ik doe bet, om-

dat, liel moet, maar anders deed ik het liever niet. â Maar zulk een doen heeft geen waarde voor God en ook niet voor ons zeiven. Neen, ons bewijzen van hulp, ons betoenen van gemeenschap, moet zijn door den drang der lietde.

Denken wij er ook heden om: der Christenen roeping is; eikand ren alles Ie zijn, en dat â zonder murmureeren.

1 Petr. 4: 10. Een iegelijk, gelijk hij gave ontvangen heeft, alzoo hecliene hij dezelve aan de anderen, als goede uitdeelers der menigerlei genade Gods.

Elke gave Gods is eene genadegave. De mensch heeft alles verbeurd door de zonde, en daarom is wat God dien mensch geeft, ook het kleinste zelfs, blijk van zijne goede gunst. En nu is er niemand, die van God geene gave ontvangen heeft. Op natuurlijk gebied heeft God aan iederen mensch vele en velerlei dingen geschonken. Maar ook op het terrein van het geestelijk leven zijn er vele gaven. En wie deze gaven ontvangt, ontvangt daarbij tevens de gave om in te zien, dat alles genade is.

Maar niet aan allen worden dezelfde gaven geschonken. Een ieder ontvangt, naardat hij behoeft, en in die mate als goed voor hem is. Maar een iegelijk, gelijk hij gave ontvangen heeft, be-houde die gave niet voor zichzelven alleen, maar stelle die dienstbaar voor anderen, doe anderen daarvan genieten, en zij op zijne beurt, zooals 'hij in Gods gave Gods genade ontving, ook weder, overeenkomstig het, doel van Gods gaven, een goede uitdeeler der menigerlei genade Gods, opdat in het bedienen van de ontvangen gave aan de anderen, aan die anderen de genade Gods blijke, die in haar rijkdom openbaar wordt in de menigerlei gaven.

Zijn wij zulke goede uitdeelers der menigerlei genade Gods? Om dat te zijn, moeten wij eene gave Gods ontvangen hebben

en welen, welke gave of welke gaven wij ontvingen. Op natuurlijk gebied heeft Hij ons allen veel gegeven, den een meer en den ander minder, den een dit en den ander dat, maar niet Ã©Ã©n is er, die geene gave heeft ontvangen. En God biedt ook zijne geestelijke gaven allen aan, maar velen verwerpen die, meen en-de genoeg te hebben aan al het goede, dat Hij op natuurlijk gebied hun schonk, maar waarvan zij Hem niet als den Gever erkennen. Maar wie het weel en erkent, natuurlijke en geestelijke gaven van God ontvangen te hebben, die bediene dezelve aan de anderen, geniete /e niet voor zich zeiven alleen, maar doe ze in het bijzonder den broederen en in liet algemeen den naasten ten goede komen.

Wat heeft de Heer ons gegeven'? Onderzoeken wij ons/elven. En danken wij God voor zijne genade en laat al wat wij hebben en zijn, ons leven en onze kracht, ons geld en onze kennis, ons geloof en onze liefde, besteed worden in den dienst des Heeren, anderen ten zegen, opdat ook zij Gods genade loven en prijzen.

Het evangelie des kon ink rijks verkondigde Jezus aan de schare, en daarbij maakte Hij gebruik van gelijkenissen. Zijne discipelen, wien hel gegeven was te verstaan de verborgenheid van het koninkrijk Gods, die in zijne gemeenschap daarvoor ontvankelijk geworden waren, genoten het voorrecht, dat Hij, nadat Hij tot de schare gesproken had, hun alles in het bijzonder verklaarde.

Dat voorrecht had ieder van de schare kunnen genieten, als zij zich maar nader bij Jezus hadden willen aansluiten en als zijne discipelen zijne gemeenschap hadden willen zoeken. Wie dat echter

niet wilde, genoot niet de volle beteekenis zijner woorden, omdat hij niet voldeed aan de voorwaarde, die daartoe gold: alles verlaten te hebben, om Jezus te volgen.

Nog is dat zoo. Jezus spreekt tot de waereld. Zij ziet zijne daden, zij hoort zijn woord, zij verneemt bet evangelie des koninklijks in gelijkenissen; maar ziende, ziet zij en merkt niet op, en hoorende, boort zij en verstaat niet; en zij bekeert zich niet en ontbeert alzoo de vergeving der zonden. Want wel maakt het evangelie soms indruk op haar; wel vindt zij de ge-gelijkenissen des Heeren soms wonderschoon; maar die indruk is voorbijgaande en die schoonheid roert het hart niet; en zij begeert niet te verstaan den vollen rijkdom des evangelies noch de diepe beteekenis der gelijkenissen, waardoor de Heer tot haar spreekt van bet koninkrijk Gods.

Maar wie, getrolÃ¯en door zijn woord, meer van Hem wenscbt te booren, en getrokken door zijne waarheid, baar beter begeert te kennen en daarom den eenigen weg inslaat, welke daartoe leidt, en tot Jezus gaat om als een eenvoudig discipel aan zijne voeten neder te zitten en te luisteren naar Hem, naar Hem alleen, die ziet terstond zijne begeerte vervuld; die geniet oogen-blikkelijk het bijzonder onderwijs des Heeren; die vindt in zijne gemeenschap de volle verklaring van wat hem tot nog toe duister was of schemerde; dien gaat het licht op over wat Jezus sprak en deed, liet licht over de beteekenis van zijn woord en werk.

In Jezus' gemeenschap alleen leeren wij verstaan wat wij noodig hebben te weten tot onze zaligheid. In Jezus' gemeenschap alleen leeren wij Hem kennen als onzen Zaligmaker, door God gezonden. In Jezus'gemeenschap alleen, door zijn bijzondere verklaring, nemen wij toe in kennis van de dingen van Gods koninkrijk. Want zijn onderwijs wordt niet vruchteloos genoten, en wie waarlijk zijne gemeenschap zoekt, stelt het steeds meer op prijs, omdat het van dag tot dag belangrijker wordt.

Niet ieder raadsel lost Hij ons op; niet elke vraag beant-woordt Hij ons; maar wat wij noodig hebben te weten, dat leert Hij ons, en wat voor ons persoonlijk dienstbaar is, opdat wij vrede hebben, dat verklaart Hij ons in het bijzonder, want Hij geeft ons bet verstand, dat wij den Waarachtige kennen. En Hem

Ie kennen is liet eeuwige leven. En het eeuwige leven is : eeuwigen vrede en eeuwige vreugde te genieten.

In het midden der 16de Eeuw leefde te Rome een vrome monnik, Filippo Neri geheeten. Eens kwam een jongeling bij hem, die met groote blijdschap en opgewondenheid hem meedeelde, dat hij weldra naar Pavia zou gaan om daar aan de Universiteit in de rechtsgeleerdheid te gaan studeeren. Filippo hoorde zijn jongen vriend heel rustig aan en toen deze uitgesproken had, vroeg hij doodbedaard: âEn dan?quot; â âNu, als ik afgestudeerd heb, promoveer ik; dan leg ik mij toe op de welsprekendheid, voer schitterende processen en word een man van naam.quot; â âEn dan?quot; â âWel, dan word ik tot een openbaar-ambt geroepen, ik verzamel mij langzamerhand een vermogen, en geniet liet leven.quot; â âEn dan?quot; â âDan trek ik mij eindelijk uit alle openbare zaken terug en breng mijn ouden dag door in een aangename rust en in tevredenheid.quot; â âEn dan?quot;â âDan .... nu ja, ten slotte zal ik natuurlijk sterven.quot;â âEn danT' vroeg de man Gods ten vijfden male, maar nu met vollen nadruk. De jongeling werd door deze vraag gel rollen, liet het hoofd zinken en verliet weldra zijn beroemden vriend. Maar dat laatste âen dan?quot; was als een pijl in zijne ziel doorgedrongen. Hij rustte niet, voor bij er een bevredigend antwoord op kon geven. En diezelfde jongeling, die zich van de waereld en hare begeerlijkheid zooveel voorstelde, werd later een gezegend prediker van het Evangelie.

De waereld gaat voorbij en hare begeerlijkheid. Hoe vast die waereld ook schijne te staan en hoe begeerlijk ook veel, zeer veel van hetgeen zij biedt, voor den mensch moge wezen, iets

wezenlijks geeft die waereld niet, omdat zij zelve niet iets wezenlijks is, maar van tijdelijken, voorbijgaanden aard. De mensch heeft echter behoefte aan het eeuwige, want God zelf heeft de eeuwigheid in zijn hart gelegd. Die dus zijne bevrediging-zoekt in de waereld en hare begeerlijkheid, handelt in strijd met zijn eigen wezen en moet bedrogen uitkomen.

De waereld gaat voorbij en hare begeerlijkheid. Ook voor u, En als die waereld met al het hare voorbijgegaan is ... . wat dan'? Hebt gij dan iets blijvends? Zijl, gij verzekerd, dat die waereld u niet meeslepen zal, maar dat gij, wat ook verga, blijven zult. O weet het wel, en bedenkt het ook heden: Gaat de waereld met hare begeerlijkheid al voorbij, die den wil van God doetâen die alleen, maar die ook zekerâblijft in der eeuwigheid.

Een middeleeuwsch mysticus, Hein rich Suso (-]- 4305) genaamd, heeft in zijn Â»boekje der wijsheidquot; ook een hoofdstuk (XI) gewijd aan Â»de altijddurende hellepijn. Hij laat daar o. a. de verlorenen de begeerte uitspreken, dat er toch eenmaal, al duurde het nog zoo lang, een einde komen mocht aan hunne ellende. Aldus spreken zij dan: Â«Wij zouden niets anders wenschen dan, als er een molensteen ware, zoo breed als het geheele aardrijk en in omvang zoo groot, dat hij aan alle kanten den hemel raakte, en een klein vogeltje kwam om de honderdduizend jaren en pikte van den steen zooveel af als het tiende deel van een gierstekorreltje, en honderdduizend jaar later weer zoo veel. zoodat het in tienmaal honderdduizend jaren zooveel van den steen af kreeg als een gierstekorreltje groot is, wij armen zouden niets anders begeeren, dan, zoo deze steen ten einde

Dit beeld doet ons iets, iets slechts, voelen van den duur der eeuwigheid voor de verlorenen. Welk een verschrikkelijkheid voor degenen, die op aarde Gods wil tegenstonden, zulk een eeuwigheid te moeten doorbrengen in de diepste ellende der hevigste zelfbeschuldiging en wroeging.

Maar een eeuwigheid van gelijken duur, vol zaligheid en vrede, in Gods gemeenschap, is er voor wie hier beneden God hebben gediend in waarheid en oprechtheid. Immers, wie den wil van God doet, die blijft in der eeuwigheid. Aan diens zaligheid komt geen einde, kan geen einde komen. Het langste tijdperk, dat wij ons denken kunnen, is nog niets in vergelijking met de eeuwigheid.

De gedachte aan de vergankelijkheid, is altijd smartvol. Maaide gedachte aan de eeuwigheid is troostend, voor al wie weet, dat die eeuwigheid voor hern oen eeuwigheid in Gods gemeenschap zal zijn.

Is die wetenschap de uwe reeds'? Geniet gij den troost dei-eeuwigheid? God is getrouw en onveranderlijk. Wie in Hem is, kan niet vergaan. Wie in Hem leeft, is des eeuwigen levens gewis. Wie zijne gemeenschap geniet, raag vroolijk zingen: Ik ben verzekerd, dal niets ra ij zal scheiden van de liefde Gods in Christus Jezus, mijnen Heer.

Gods kinderen zijn eeuwigheidskinderen. Maar zijne kinderen doen ook zijn wil. Door het geloof met Christus Ã©Ã©n, is het ook hunne spijze, des Vaders wil te doen. Zonder die spijze zouden zij sterven. Door die spijze wordt hun leven onderhouden, gesterkt, volmaakt. Daarom dan, wie Gods wil doet, blijft in der eeuwigheid.

Openb. 2: 106. Zijt gelroicw lot den dood, en ik zal u geven de kroon des levens.

Gelrouw zijn aan onze roeping, als geen enkele verleiding lot ontrouw ons overkomt, kost geen moeite, en getrouw zijn in onzen arbeid, als het werk, dat wij verrichten, met on/e wen-schen overeenkomt, beteekent nog niet veel. Maar als ons dingen opgelegd worden, die ons tegenstaan, of als zich allerlei moeiten en gevaren aan onze roeping in den weg stellen, dan is bet heel wat zwaarder getrouw te zijn. En als ons verdrukking wacht om onze trouw, terwijl ontrouw ons uiter lij ken voorspoed zou brengen, dan hebben wij waarlijk wel eene opwekking noodig om getrouw te blijven.

Tot de gemeente van Smyrna sprak de Heer: Zijt getrouw tot den dood en ik zal u geven de kroon des levens. Reeds verkeerde zij in de verdrukking, en tot nog toe was zij getrouw gebleven. Maar nog zwaarder zou zij lijden en verzocht worden; de verdrukking zou toenemen, en zelfs zouden eenigen uit haar midden in de gevangenis geworpen worden. Maar voor geen dei-dingen, die zij lijden zoude, behoefde zij te vreezen, want tegenover de verdrukking stond eene zeer uitnemende heerlijkheid ; als zij getrouw bleef, getrouw ten einde, ten doode toe, zou zij de kroon des levens ontvangen.

Jezus Christus is gisteren en heden dezelfde en tot in eeuwigheid. Wat Hij voor Smyrna was, is Hij nog voor ons. Wat Hij aan de getrouwen te Smyrna beloofde, wil Hij ook geven aan* al wie onder ons getrouw is en volhardt in den ge-loove. Bedenken wij dat sleeds en trooste het ons in moeielijke omstandigheden en bemoedige hel ons, als wij een donkere toekomst tegengaan. O, er is zooveel, dat ons tot ontrouw tracht te verlokken, tot ontrouw aan Christus onzen Heer en aan de roeping om in alles eene eere van Hem te zijn. Onze strijd kan soms zoo zwaar zijn, dat wij dreigen moedeloos te worden en de wapenen neer te leggen als ontrouwe krijgsknechten van Christus. Gevaren, die wij zien aankomen, maken ons soms zoo

bevreesd, dat wij afwijken van achter Christus als ontrouwe jongeren. De twijfel kan zich soms zoo van ons meester maken, dat wij als ontrouwe leerlingen, niet meer naar zijn woord, maar naar allerlei andere stemmen luisteren.

Luisteren wij liever naar dit woord : Zijl getrouw tot den dood, getrouw ten allen tijde! Sluiten wij ons nauwer aan bij Hem, in steeds inniger overgave. Dan zullen wij geen der dingen vreezen, die wij lijden zullen, ook zelfs den dood niet, want Hii, die dood geweest is maar weder levend is geworden, heeft ook voor ons den dood zijn prikkel ontnomen en zal ons eenmaal geven de kroon des levens.

In dit woord ligt de vloek over een slecht hesteed leven. Koning Joram had zich niet bemind gemaakt en geen zegen rondom zich verspreid. Wandelende in den weg der koningen van IsraÃ«l, deed hij wat kwaad was in de oogen des Heeren en deinsde hij voor geen gruwel terug. Niettegenstaande de gerich-ten Gods, die over hem kwamen, bekeerde bij zich niet. Ook eene slepende ziekte van twee jaren bracht hern niel lot inkeer. En toen bij op 40 jarigen leeftijd stierf, ging hij henen zonder begeerd te zijn.

Op boe menig graf zou dat woord nog geschreven kunnen worden. Hoe velen gaan heen zonder begeerd te zijn, zonder na bun dood gemist te worden. Zou dat ook van ons gezegd worden, indien wij op dil oogenblik stierven? vVij mogen ons die vraag wel doen met allen ernst en met gestrengheid, over ons zeiven. Ons leven moet een zegen zijn voor anderen; er moet kracht ten goede van ons uitgaan; wij dienen ons, naar den mensch gesproken, onmisbaar te maken. Dan gaan wij niet heen zonder begeerd te zijn; dan verblijdt men zich over ons leven

en over de verlenging daarvan; dan beweent men ons in oprechtheid, als wij sterven, omdat wij eene ledige plaats achterlaten in hol leven rondom ons en in het hart dergenen, met wie wij omgingen.

En nu behoeft niemand heen te gaan zonder begeerd Ie zijn, want ieder heeft eene levensbestemming, een taak, die hij, anderen ten zegen, vervuilen moet. Zoo gering zijl gij niet, of gij kunt iels doen voor anderen, zoo eenzaam slaat gij niet inde waereld, of gij kunt iets zijn voor anderen. De vraag is maar, of gij dat wilt, of gij dat ernstig wilt, en of gij dus ook liet middel daartoe will gebruiken. Dat middel is: zelfverloochening, dooding van het eigen zelfzuchtige ik. Die zelfverloochening leert gij alleen in de gemeenschap met Jezus Christus, door de overgave aan Hem, die u leerl in dienende liefde anderen te zegenenen uwen Vader in de hemelen te verheerlijken. Wie Hem volgt, wandell in het licht en gaat niet voorbij zonder een spoor na te laten, dat anderen den weg wijbt tol hel ware leven. In levens-gemeenschap met Christus bereiken wij onze bestemming. Dan gaan wij niet heen zonder begeerd te zijn, maar aan hen, die ons missen, predikt ons leven: De Onmisbare blijft en heiligt ook uw leven en leidt ook u tol uw doel.

Dan. 5: 80. In clienzelven nacht werd Belsazar, der ChaldeÃ«n leaning, cjedood.

Een zeer treurig doodsbericht komt door deze sobere me-dedeeling tot on_;s. Er is hier sprake van een plotseling sterfgeval. Op zich zelt dus reeds treurig. Maar treuriger nog, als wij weten, dal Belsazar Ie midden van een feestmaal een gevvelda-digen dood stierf door de handen zijner vijanden. Doch nller-treurigst, als wij bedenken, dat deze koning der ChaldeÃ«n stierf

in zijne zonden en lot, zijiien dood loc zich heeft âverheven te-fjen den lleeru des hemelsquot; en zijn hart niet heeft vernederd.

Wat heeft dit doodsbericht u te zeggen? Het komt tot u met eene zeer ernstige vraag. Of gij bereid zijt om te sterven? Of gij uw leven gesleld liebl in de hand van God, zoodat het u wÃ¨l is, wanneer en waar en op welke wijze blij het ook afsnijdt? 01 gij dus uw harl in nederigheid en ootmoed aan Hem hebt gegeven, die recht heeft op de toewijding van al uw gaven en krachten aan zijnen dienst?

Wij weten, dat wij ieder oogenblik sterven kunnen. Er is maai' als eene schrede tusscben onsen tusscben den dood. Maakt die gedachte ons nog angstig? Of willen wij er ons maar liefst niet mee bezig houden, omdat het zoo akelig is te denken aan den dood? Dat zou al zeer dwaas zijn, want bel is den men-schen gezet eenmaal te sterven, en daarna . . . het oordeel. En voor dat oordeel moeten wij bereid zijn. Waarom zouden wij dan toch iets, dal van zoo hnog belang voor ons is, dal over ons eeuwig wel of wee beslist, uil on/e gedachten zetten, bet met geweld daaruit, bannen? Of durven wij aan dat oordeel niet te denken, omdat w ij er uiets goeds van te wachten hebben? \ reezen wij, dal wij verworpen zullen worden, omdat ook van ons geldt, wat lot Ã¼elsazar gezegd werd: âdien God, in wiens hand uw adem is, en bij vvien al uwe paden zijn, hebt gij niet verheerlijkt quot;? Die Mem nirl verheerlijkt, heeft van Hem geen heerlijkheid te wachten. Maar wien hel leven Christus is, dien is het sterven gewin. Wie gelooft in Hem, die den dood te niet gedaan en het leven en de onverderlelijkheid aan het licht gebracht heeft, die behoeft niet te vreezen, want het nieuwe levensbeginsel, dal in hem gewekt is, is uit God en doet hein zijnen Vader vei heeiiijken. Die is door den dood lot het leven gegaan, en het bericht van hel sterven zijns licbaams zal een boodschap levens zijn, dat liij inging lot de heerlijkheid zijns Vaders, lot bet volmaakte leven bij den Heere des hemels.

Zoo sprak l/.ak. En wij zeggen hem dat na. Natuurlijk. Wij willen wel erkennen, dat wij den dag onzes doods niet weten. En de gedachte daaraan jaagt ons misschien wel eens schrik aan, en wij willen er liever maar niet aan denken. Alsof de dag des doods daardoor verschoven werd! Menigeen wil evenmin over den dood hooren spreken als de Fransdie koning LodewijkXI, die, zoo vaak zijn lijfarts het in den zin kreeg op den dood te zinspelen, dezen geld in de hand drukte om hem tot zwijgen te hrengen en op deze wijze zich binnen den tijd van vijf maanden voor 50.000 franken door den slimmen arts liet afzetten. Maar de dood kwam toch. En ook voor ons zal hij komen. Wanneer? Dat welen wij niet. Wij weten den dag onzes doods niet.

Dat zeggen wij Izak dus na. Maar doen wij nu ook wat Izak deed? Omdat hij niet wist, wanneer hij sterven zou, en met het oog op zijn ouderdom den dood lederen dag verwachtte, wilde hij eerst nog doen wat voor zijn dood gedaan moest worden en zijn zoon Ezau zegenen. De dood mocht hem niet verrassen, eer hij dezen heiligen plicht had vervuld.

Wij zijn misschien nog niet oud. Naar mensclielijke berekening kunnen wij wellicht nog vele jaren leven. Zeker, maar met dat al weten wij dan tocli den dag onzes doods niet, de jongeling en het kleine kind evenmin als de zwakke vrouw en de stokoude man. Naar Gods wil kan heden nog ons leven worden afgesneden. Ook tot ons, die niet weten, wanneer wij sterven moeten, die iederen dag den dood kunnen verwachten, komt dus de roepstem: bereidt uw huis, want gij zult sterven.

Moet er nog iets voor uw dood gedaan worden? Doe als Izak en breng hel in orde. Stel hel niet uit. Is er in uw huis. in uwe zaken iels, dat uwe betrekkingen in verlegenheid zou brengen? Maak, dat hel anders wordt. Hebt gij nog iets voor uwe vrouw en kinderen of voor anderen te doen, dat een zegen voor hen wezen kan? Doe hel en slel niet uit. Leeft gij nog in vijand-

schap met dezen of genen? Ga heen en verzoen u met hem. En bovenal . . . zijt gij nog niet met God verzoend door Jezus Christus onzen Heer, och talm niet Ã©Ã©n dag, niet Ã©Ã©n enkel oogenblik langer, maar neem door het geloof de aangeboden verlossing, den zegen des levens, aan uit de hand uws Gods. Gij weet den dag uws doods niet. Dat hij u niet onverhoeds over-kome, maar n steeds bereid vinde om uwen God te ontmoeten. En totdat hij komt, hond niet op anderen te zegenen.

1 Sam. 3 : 10. Tom kwam de Heere, en stelde zich daar, en riep (lelijk de andeie malen: SamuÃ«l, Samuel! En SamuÃ«lzeide: Spreek, ivanl uw knecht hoort.

Tot den jongeling SamuÃ«l, die in den tabernakel te Silo den Heer diende, kwam eens op een nacht des Heeren stem, die fhem riep. Hij wist evenwel niet, dat het de Heer was, die hem iets te zeggen had. Hij meende dan ook, dat Eli, de hoogepriester, hem noodig had. Toen Eli hem echter, nadat SamuÃ«l hem een en andermaal gevraagd had, wat hij begeerde, had onderricht, dat de Heer het was, die hem riep, toen sprak SamuÃ«l na het hernieuwde roepen des Heeren, dat woord: Spreek, want uw knecht hoort.

Ook tot ons spreekt de Heer menigmaal, en wij merken het niet op, dat Hij het is, die ons roept. SamuÃ«l was begeerig te weten, wie hem riep, en haastte zich om te weten te komen, wat Eli van hem wilde. Maar wij laten des Heeren woord zoo dikwijls onze ooren voorbijgaan, zonder ons te bekommeren om Hem, die ons roept. En onophoudelijk spreekt de Heer tot ons. Zijne stem roept ons telkens en telkens weer, want gedurig wil Hij zich aan ons openbaren.

Heden ook weer in bijzonderen zin, op dezen rustdag, komt zijn roepstem tot ons. In bet huis des gebeds komt de Heeren

stelt zich daai' en Hij roept ons bij onzen naam, als het Evangelie ons wordt gepredikt. Want door de prediking van het volle Evangelie der zaligheid heeft de Heer tot ieder onzer in het bijzonder iets te zeggen. In welken toestand wij ook ver-verkeeren mogen, de Heer roept ons om een woord op zijn pas te spreken tot ons. En waar de Christus, die overgeleverd is om onze zonden en opgewekt om onze reehtvaardigmaking, ons wordt voorgesteld als unze eenige en volkomen Zaligmaker, daar vinden wij lil Hem God zeiven en met Hem datgene wat onze ziel behoeft.

Maar wachten wij ons, dat wij des Heeren stem niet miskennen. Hij spreekt, en wij moeten hooren. Hooren ook, dat Hij spreekt en geen ander. Ach, zoo is het niet altijd in de gemeente. Men luistert naar den prediker, maar den Heer hoort meu niet. Men prijst den dienaar des Heeren en vindt wat hij sprak zoo mooi, zoo treilend â maar, dat de Heer den hoorder bij name riep, dat vernam men niel, dat liet men voorbijgaan. Men hoorde een goede preek, maar Hem hoorde men niet. O, laat dat heden zoo niet bij ons zijn. Zien wij af van alle menschen, en zij SamuÃ«ls woord ook in onze zielen: Spreek, want uw knecht hoort.

Dat zal waarlijk zoo bij ons zijn, indien wij ons kennen als dienstknechten en dienstmaagden, ja meer: als kinderen van Hem, naar wiens woord wij gaarne hooren, omdal wij Hem liefhebben. De Heer spreke door zijnen Cieest tot onze harten zÃ³Ã³, dat wij niet anders kunnen dan luisteren naar Hem. Hij spreke ook heden tot ons van genade en van zegen; en als Hij ons harde dingen te zeggen heeft om onzer zonde wil, dan doe Hij onze zielen stil zijn voor Hein en vertrouwen op zijn heil. Hij geve ons niet slecht ooien om te hooren wat Hij zegt, maar ook genade om te doen wat Hij ons gebiedt tot verheerlijking zijns naams.

1 Tim. 2: 1, 2. Ik vermaan dan vÃ³Ã³r alle dingen, dat'jedaan worden smeekiiKjen, gebeden, voorbiddirujen, dank zeg ghu) en, voor alle menschen; voor koningen en allen, die in hoogheid zijn, opdat wij een gerust en stil leven leiden mogen in alle godzaligheid en eerbaarheid.

De liefde tot den naaste moet zich openbaren in het zoeken van diens heil. En waar is des naasten heil eerder te zoeken dan bij God? De christelijke voorbede is daarom dus ook een eisch der christelijke liefde. Maar deze liefde mag zich niet alleen bepalen tot enkele personen, tot een engen kring, tot onze bloedverwanten, vrienden en bekenden; neen, haar voorwerp zij de geheele menschheid. De christelijke voorbede geschiede dus voor alle menschen ; en de apostel, als hij tot haar vermaant, sluit alle bekrompenheid en uilsluiting buiten.

Toch wekt liij op tot eene bijzondere voorbede. Hij noemt personen bij name. Hij wil, dat er niet alleen voor alle menschen in 't algemeen smeekingen, gebeden, voorbiddingen en dankzeggingen gedaan worden; maar dat dit inzonderheid plaats hebbe voor koningen en allen, die in hoor/heid zijn. Dit eischt het algemeen belang, en daarin ook al wederom de christelijke liefde. Door hen belieft het God ons Ie regeeren. Wij hebben hen daarom in den gebede aan don Heer op te dragen, opdat Hij, die hel hart der koningen leidt als waterbeken, ook hen leide, dat zij ons alzoo regeeren, dat wij een gerust en stil leven leiden mogen in alle godzaligheid en eerbaarheid, en onze harten met dankzeggingen vervuld worden voor al bet goede, dat wij door hen genieten.

Gedenken wij op dezen dag inzonderheid aan deze apostolische vermaning! Danken wij God, dat onze Koningin-Regentes heden weer haren geboortedag mag beleven! Bidden wij Hem, dat Hij, die in haar aan ons dierbaar vaderland zulk eene rijke gave gegeven heeft, baar spare voor onze jeugdige Koningin en voor het Nederlandsche volk! Hij vervulle haar met alle wijsheid, die zij behoeft, om hare dochter voor te gaan in de vreeze

des Hoeren en ons vaderland zoo te regeeren, dat wij een gerust en stil leven lelden mogen in alle godzaligheid en eerbaarheid .

Vergeten wij dan harer niet, aan wie zoo zware taak gegeven is en op wie zoo groote verantwoordelijkheid rust. De voorbede dergenen, die bidden geleerd hebben, steune haar, opdat zij het gevoele, te midden van vole moeiten, die haar deel zullen zijn, dat velen harer gedenken voor den troon van God en voor haar smeeken om de voorlichting van den Heiligen Geest.

God hoort het gebed ... en Hij zal zegenen de Moeder met hare Dochter, onze Vorstin met iiaar volk, waarover Hij haar stelde.

Col. 3: 23. A l wat (jij doel, doet dat van harte als den Heere en niet den menschen.

Ieder onzer kent den grooten staatsman, den vroegeren kanselier van het Ãuitsche rijk. Otto von Bismarck. Meer dan zestig jaar geleden werd hij met dezen text aangenomen tot lidmaat der Evangelische kerk. En zestig jaar daarna sprak hij het openlijk uit: âDeze spreuk is mijn leidster gebleven, mijn leven lang.quot; Gelukkig de man, die dat naar waarheid zeggen kan. Hoe dan de menschen ook overj hem oordeelen, doet er minder aan toe; in zijn hart is hij verzekerd van de goedkeuring des Heeren. Het heeft ook Bismarck niet ontbroken aan lof en blaam van menschen. Vooral ook de blaam is hem niet gespaard. Maar omdat het woord zijner aanneming tot lidmaat zijn leidster was, kon hij ook, toen hij nog rijkskanselier was, met het oog opal dien blaam zeggen: âOch, had ik maar op mijn geweten geen andere zonden, als die aan de waereld bekend zijn, zonden, voor welke ik, alleen in het vertrouwen op het bloed van Christus,

vergeving verwacht .... Ik bid den Heer., dat Hij ook onder de gevaren en verzoekingen van mijn ambt, mij den slat' des ootrnoedigen geloofs late behouden, waarmee ik mijn weg naaiden hemel hoop te vinden.quot;

Is het woord van den apostel ook onze leidster? Staat liet ons steeds voor den geest? Zoeken wij waarlijk den Heer te behagen, zijn wil te volbrengen, Hem te verheerlijken in alles? En doen wij dat gaarne en van heeler harte, in ootmoedig geloof? 01' is nog de zucht om mensdien te behagen het beginsel onzer handelingen, of vrees voor menschen de drijfveer van ons doen? O, wij zullen moeten erkennen, dat wij vaak meer prijs stelden op het oordeel van menschen, dan op de goedkeuring Gods. Wij zijn missel l ien ten opzichte van wat wij in l iet openbaar gedaan hebben, in staat ons tegenover de menschen te verdedigen. Wij mogen door Gods genade wellicht verklaren, dat het waarlijk onze begeerte was God Ie verheerlijken en ook in ons ambt of bedrijf Hem te dienen. Maar ... is die begeerte altijd vervuld? En als wij geen menschen naar de oogen zagen, maar uiterlijk deden wat God wilde, was bel dan altijd m///taWe? O, belijden wij, dat wij zoo vaak in strijd handelden met deze apostolische vermaning, om al wat wij doen te doen van harte als den Heer en niet den menschen! En verwachten ook wij de vergeving onzer zouden alleen in het vertrouwen op hel bloed van Christus, dat van alle zonden reinigt hem, die gelooft.

Wij kennen de gelijkenis, waaraan dit woord is ontleend, en de beteekenis daarvan.

De Heer heeft al zijnen dienstknechten, allen die geroepen zijn Hem te dienen, gaven en krachten geschonken, waarmede zij Hem dienen kunnen en moeten. Die gaven moeten besteed,.

met die krachten moet gewerkt worden. Doet handeling met wat ik ii gaf, zegt de Heer dus ook lol een iegelijk onzer. Eens komt Hij, om vrucht bij ons Ie zoeken, om te zien of wij met onze talenten gewoekerd hebben, om te oordeelen of wij als getrouwe of als ontrouwe dien slknechten hebben gehandeld.

Doen wij hancleling met de ons geschonken talenIen? Doen wij het uil liefde tot den lieer? Doen wij hel met alle macht? Niet aan allen beeft lt;le Heer evenveel gegeven. De een ontving tien, de ander vijf talenlen, een derde slechls Ã©Ã©n. Dien veel gegeven is, van dien zal nu ook veel geÃ«ischt worden; en dien weinig geschonken is, bij dien zal ook minder vrucht worden gezocht.

Om nu op de rechte wijze handeling te kunnen doen, moeten wij allereerst welen, wal en hoeveel ons gegeven is. Noo-dig is het dus, dat wij bij ons zeiven steeds ernslig onderzoeken, welke gaven de Heer ons heeft geschonken. Een onbekende schat, een niet erkende gave, is voor ons renteloos en kan geen dienst doen. Wij moeten weten, hoeveel wij ontvingen. Want naar de hoeveelheid der gaven, die de Heer ons schonk, moet ook de grootte der winst zijn, die wij er mee behalen voorden Heer. Wij moeten de mate der krachten kennen, die de Heer ons verleende, omdat wij anders ook niet kunnen weten welk werk wij te doen hebben. Dat wij soms dingen doen, die voor onze krachten niet passen, dat wij soms staan naar Ie hooge dingen, het komt voort uil het nalalen van zulk een ernstig zelfonderzoek. Maar daarin kunnen wij dan de verklaring ook vinden, waarom zoo menig werk onvruchtbaar blijÃ¼. Voor ieder werk heeft God zijn man, maar eiken man geeft Hij werk naar de kracht, die Mij schonk en voorts nog schenken wil.

Dat hebben wij steeds te bedenken bij al onzen arbeid. Dan zien wij bij het licht van 's Heeren Geest, wat ons werk is, waarmede wij den Heer verheerlijken kunnen. Overschatten wij, onszei ven, dan breekt het werk ons bij de handen af en wij verspillen de kracht, die anders' zoo nuttig besteed bad kunnen worden, en wij bedroeven den Heer. En aan den anderen kant: als wij ons onderscbatten, dan laten wij het werk, dat voor ons bestemd was, staan en onteeren den lieer door van Hem te denken, dat Hij te veel ons oplei en te weinig ons gaf.

Doen wij heden dan handeling, fen voorts al onze dagen, mei alle kracht, in alle getrouwheid. Maar aangezien wij uit ons zeiven hiertoe onbekwaam zijn, laat ons den lleev, die de vermogens ons gaf, hidden om wijsheid tot hei recht besteden, om lusl lot het (jetrouw yehruikm daarvan.

Dan zullen wij, arbeidende in 's Hoeren kracht, veel vrucht dragen, Hem ter eere, en in den dag zijner loekomst, als Mij komt, niet beschaamd gemaakt worden.

Pan lus beroept zich op God als getuige, wanneer hij aan de Thessalonicensen schrijft, dat hij nooit met pluimstrijkende woorden heeft omgegaan, noch met eenig bedeksel van gierigheid. Hij is er dus wel diep van overtuigd, dat hij zich aan deze dingen nooit heeft schuldig gemaakt. En later (vs. 10) roept hij hen zeiven en (lod wederom op tot getuigen, als hij verzekert, hoe hij hun, die gelooven, heilig en rechtvaardig en onberispelijk geweest is. Om (lod zoo tot getuige te kunnen aanroepen, moet men er wel verzekerd van zijn, altijd God voor oogen gehouden te hebben hij al zijn doen en steeds te hebben geleefd onderden indruk, dat men stond onder het alziend oog van Hem, die de harten kent en de nieren proeft.

God is getuige! Durven wij dat ook uitspreken, bij elke verklaring, die wij uileggen; bij elke zelfverdediging, die wij uil-spreken; bij elke mededeeling, die wij doen omtrent de een of andere zaak of aangaande dezen of genen persoon? Indien niet, dan is dat een bewijs, dat onze verklaring niet eerlijk, onze zelfverdediging niet oprecht, onze mededeeling niet der waarheid getrouw is. Denken wij er dan toch wat meer aan bij al wat wij spreken of schrijven, dat God getuige is! Hij weet het en merkt er op, als wij liegen, of de dingen scheef voorstellen, of

met die krachten moet, gewerkt worden. Doet lumdeling met wat ik u gaf, zegt de Heer dus ook tot een iegelijk onzer. Eens komt Hij, om vrucht bij ons Ie zoeken, om te zien of wij met onze talenten gewoekerd hebben, om te oordeelen of'wij als getrouwe of als ontrouwe dien stknecbten hebben gehandeld.

Doen wij handeling met de ons geschonken talenIen'? Doen wij het uil liefde tot den Meer? Doen wij het met alle macht'? Niel aan allen heeft de Heer evenveel gegeven. De een ontving tien, de ander vijf talenten, een derde slechts Ã©Ã©n. Dien veel gegeven is, van dien zal nu ook veel geÃ«isebt worden; en dien weinig geschonken is, bij dien zal ook minder vrucht worden gezocht.

Om nu op de rechte wijze handeling Ie kunnen doen, moeten wij allereerst weten, wat en hoeveel ons gegeven is. Noo-dig is het dus, dat wij hij ons zeiven steeds ernstig onderzoeken, welke gaven de Heer ons heeft geschonken. Een onbekende schat, een niet erkende gave, is voor ons renteloos en kan geen dienst doen. Wij moeten weten, hoeveel wij ontvingen. Want naar de hoeveelheid der gaven, die de Heer ons schonk, moet ook de grootte der winst zijn, die wij er mee behalen voorden Heer. Wij moeten de mate der krachten kennen, die de Heer ons verleende, omdat wij anders ook niel kunnen weten welk werk wij te doen hebben. Dat wij soms dingen doen, die voor onze krachten niet passen, dat wij soms staan naar Ie hooge dingen, het komt voort uil het nalaten van zulk een ernstig zelfonderzoek. Maar daarin kunnen wij dan de verklaring ook vinden, waarom zoo menig werk onvruchtbaar blijiI. Voor ieder werk heeft God zijn man, maar eiken man geeft Hij werk naar de kracht, die Hij schonk en voorts nog schenken wil.

Dat hebben wij steeds te bedenken bij al onzen arbeid. Dan zien wij hij het licht van 's Heeren Geest, wat ons werk is, waarmede wij den Heer verheerlijken kunnen. Overschatten wij onszei ven, dan breekt bet werk ons bij de handen af en wij verspillen de kracht, die anders zoo nuttig besteed had kunnen worden, en wij bedroeven den Heer. En aan den anderen kant: als wij ons onderschatten, dan laten wij het werk, dat voor ons bestemd was, staan en onteeren den lieer dooi van Hem te denken, dat Hij te veel ons oplei en te weinig ons gaf.

Doen wij heden clan handeling, ^en voorts al onze dagen, met alle kracht, in alle getrouwheid. Maar aangezien wij uit ons zei ven hiertoe onbekwaam zijn, laat ons den Heer, die de vermogens ons gaf, bidden om wijsheid, tol het recht hesleden, om lusi tot hel getrouw gebruiken daarvan.

Dan zullen wij, arbeidende in 's Meeren kracht, veel vrucht dragen. Hem ter eeiv, en in den dag zijner toekomst, als Mij komt, niet beschaamd gemaakt worden.

Pan lus beroept zich op God als getuige, wanneer hij aan de Thessalonicensen schrijft, dat hij nooit met pluimstrijkende woorden heeft omgegaan, noch met eenig bedeksel van gierigheid. Hij is er dus wel diep van overtuigd, dat hij zich aan deze dingen nooit heeft schuldig gemaakt. En later (vs. 10) roept hij hen zeiven en God wederom op tol getuigen, als hij verzekert, hoe hij hun, die gelooven, heilig en rechlvitardig en onberispelijk geweest is. Om God zoo tot getuige te kunnen aanroepen, moet men er wol verzekerd van zijn, altijd God voor oogen gehouden te hebben bij al zijn doen en sleeds te hebben geleefd onder don indruk, dat men stond onder het alziend oog van Hem, die de harten kent en de nieren proeft.

God is getuige! Durven wij dat ook uitspreken, bij elke verklaring, die wij a 11 eggen; bij elke zelfverdediging, die wij uitspreken; bij elke mededeeling, die wij doen omtrent de een of andere zaak of aangaande dezen of genen persoon'? Indien niet, dan is dat een bewijs, dat onze verklaring niet eerlijk, onze zelfverdediging niet oprecht, onze mededeeling niet der waarheid getrouw is. Denken wij er dan toch wat meer aan bij al wat wij spreken of schrijven, dat God getuige is! Hij weet het en merkt er op, als wij liegen, of de dingen scheef voorstellen, of

der waarheid schade doen door de volle waarheid niet te zeggen. En de God der waarheid, die lust lieeft aan waarheid in hei binnenste, zal niet onscliuldig houden al wie de waarheid tegenstaat. Van het nieuw Jeruzalem slaat, geschreven, dat daar niet zal inkomen wat leugen spreekt.

God is getuige! Ja, dat is Mij van al ons denken, spreken eu doen. Hij ziel al onze daden. Hij hoort al onze woorden. Hij kenl al onze gedachten. Hij is altijd bij en om ons. Wal in de heimelijkheid gepleegd wordt, is voor Hem niet verborgen. Hij is er getuige van en Hij zal er als Rechter over zitten. En dezen getuige kunt gij niet, ontvlieden: Hij isalomlegeuwoordig. Dezen getuige kunt gij niet rnisieiden: Hij is alwetend. Dezen geinige kunt gij niet wraken: Hij is slipt rechtvaardig.

God is getuige! Hoe moest deze waarheid ons van hel kwade terugschrikken en terughouden. Ach, wij vergeten het zoo vaak ! Denkt gij er nu eens aan; laat deze gedachte u heden eens bijblijven; en vandaag niet alleen, maar al de dagen uws levens. En komt de verleiding lot zonde en is uw kracht lol weerstand klein en de macht der bekoring groot; vergeet het niet; God is getuige; getuige ook van het gevaar, waarin gij verkeert, en van uw geroep uit de vreezc. En deze getuige is tevens uw Helper, uw Trooster, uw Redder. Hij kan redden, Hij alleen.

Deze eisch volgt terstond op eene belofte. De Heer beeft Abram bevolen, uit zijn land eu uit zijne maagschap en uit zijns vaders huis te gaan naar het land, dat Hij hem wijzen zou, en hem de belofte gegeven: Ik zal u tot een groot volk maken en u zegenen en uwen naam groot maken. En dan volgt de eisch: En wees een zegen. Het eene vloeit uit het andere voort en slaat in innig verband daarmee. De gehoorzaamheid van Abram

vindt haar loon in den zegen, dien hij ontvangt, en deze weer legt hem de verplichting op om anderen tot een zegen Ie wezen. Abram mag het goede, dat God hein geeft, niet zelfzuchtig genieten; de vrucht er van moet anderen ten goede komen. Wie gezegend wordt, moet een zegen zijn.

Dat is nog altijd zoo, evenals wij nog dagelijks de waarheid door de ervaring bevestigd zien, dat al wie gehoorzaam Gods wil volbrengt, op zijnen zegen rekenen mag. Welnu, God wil ook van ons, dat wij eeu zegen zullen zijn, dat wij, gedrongen door dankbaarheid voor al het goede, dat HU ons schenkt, gedrongen ook door innerlijke ontferming over hen, die ons omringen, onzen naaste zullen dienen en helpen, troosten en raden, en alzoo hem zullen zegenen.

leder onzer moet eeu zegen zijn. En nu zegge niemand, dat hij dat niet kan zijn of dat hij niet weet, hoe hij het zal wezen, want de gelegenheid er toe is overvloedig en ligt ieder oogenblik voor de hand. Alleenlijk, laat ons niet staan naar de hooge dingen; laat ons uiet meenen, dat wij, om een zegen te zijn, iets groots tot stand moeten brengen en daartoe over allerlei machtige hulpmiddelen dienen te beschikken. Neen, inde positie, waarin wij zijn, en met de gaven en krachten, die God ons schonk, kunnen wij een zegen zijn. Wat God oordeelt, dat wij daartoe noodig hebben, dat heeft Hij ons gegeven, eu Hij zal wel zorgen, dat ons verder niets ontbreekt om onze roeping in dezen te kunnen vervullen.

En hoe weinig is er soms noodig om een zegen te zijn. Een medelijdende blik kan den treurige troosten ; een hartelijke handdruk den moedelooze bemoedigen; een vriendelijk woord den zondaar opbeuren; een kleine gave den arme helpen. En als gij, elk in zijn kring, doet wat gij kunt om uw laak te volbrengen, het kwade te bestrijden, eiken boozen geest te bannen, den dienst der liefde te beoefenen en in dat alles Gode uwe dankbaarheid te bewijzen, zie dan zijt gij een zegen. O vergeet het nooit: Gezegende, wees eeu zegen!

Zoo sprak de lieer tot Jozua, toen Hij hem stelde aan liet hoofd van IsraÃ«l. Gelijk H ij met Mozes geweest was, zoo zou Hij ook met hem zijn. Hij, de levende God, de Almachtige, zou Hem niet begeven en hem niet verlaten. En met Hem was Jozua veilig en kon hij gerust zijn en gemoedigd.

Zoo spreekt God ook nog tot ons. Hij wil onze God zijn, niet nu en dan eens, maar altoos en eeuwig. Hij zal ons niet begeven, en zal ons niet verlaten. In geen enkele omstandigheid zal Hij ons verlegen laten. Overal blijft Hij bij ons en steunt ons en sterkt ons en troost ous

Wij vergeten die belofte zoo vaak. Of wij vertrouwen er niet genoeg op. En wij meenen soms, dat God ons begeeft, dat wij van Hem verlaten zijn, terwijl wij het zijn, die Hem verlieten en zijne hand niel, vasthielden. Vandaar dat wij vaak zoo moedeloos zijn en zoo angstig, alsof er geen God in den hemel leeft, die gezegd heeft: Ik zal u niet begeven en zal unlet verlaten.

Van Luther, den man des geloofs, die als een andere Jozua door God aan het hoofd van zijn volk was gesteld om het te leiden in het land der vrijheid, wordt verhaald, dat hij eens dagen achtereen in diepe moedeloosheid ter neder zat. Melanchthon en andere vrienden kwamen om hem te bemoedigen en ook zijne trouwe echtgenoote, Catharina von Bora, deed wat zij kon. Maar alles te vergeefs. Luthers ziel weigerde getroost te worden. Daar sluit zijne vrouw op eens al de luiken zijner woning, gelijk men doet als een doode in huis is. âWat nu?quot; â vraagt Luther verwonderd. âAchquot; â antwoordt zijn vrouw met tretTenden eenvoud â âonze lieve Heere God is dood.quot; Dat woord doet Luther opschrikken. âNeen Kiithequot; â roepl hij uit met tranen in de oogen â âdat is niet waar; wij willen Hem danken, dat Hij nog leeft, en getroost zijn en moed grijpen.quot;

God leeft, de God van Mozes, van Jozua, van Paulus, van Luther; de God en Vader van onzen Heere Jezus Christus; de

God en Vader van alien, die in Christus het leven vonden. Hij is niet dood, maar leeft en zorgt en zegent. En onze Heere Jezus Christus is ook niet dood. Hij is dood geweest, maar ziet Hij leeft, Hij leett altijd om voor ons te bidden. In Hem zijn alle Gods beloften ja en amen. Ook deze: Ik zal u niet begeven en zal u niet verlaten. In Hem blijft God met ons, vant Hij zegt: Ik ben met u al de dagen tot aan de voleinding der waereld. Waarvoor zouden wij dan vreezen en waarom moedeloos zijn'?

Jer. 29: 13. Gij zult mij zoeken en vinden, wanneer (jij naar mij zult vragen met uw gansche hart.

Waarom genieten wij niet altijd Gods gemeenschap? Waarom is ons geestelijk leven soms zoo dor en doodsch, zoo slap en mat? Het antwoord op die vragen moeten wij bij ons zeiven zoeken, en daarom ons zelveu doorzoeken, nauw ja zeer nauw. Wij moeten willen doordringen tot de roerselen van ons leven, ons geen geheim willen maken van wat binnen in ons woont en heerscht, maar eerlijk en oprecht willen weten, hoe het er uitziet in ons hart. In dat hart toch schuilt steeds de oorzaak, waarom ons ontbreekt wat wij noodig hebben om het frissche, blijde leven in Gods gemeenschap te genieten. God wil immers door ons gezocht worden, en Hij is te vinden ook, want Hij heeft lust in ons leven; niet in eeu kwijnend, sleepend, neergebogen

leven, maar in eon gezond, krachlig, opgewekt leven. Hij verbergt zich niet, als wij waarlijk Mem willen zien. Hij onthoudt ons niets, wat wij inderdaad behoeven, mits wij het als noodig willen erkennen. Hij verlaat ons niet, als wij in oprechtheid hegeeren, dat Hij hij ons hlijfl. Immers nog altijd is Hij dezelfde, die lot IsraÃ«l gesproken heeft, en die ook tol ons zegt: Gij zult mij zoeken en vinden, wanneer gij naar mij zult vragen met uw gansche hart.

Met komt er dus op aan, hoe wij naar Hem vragen. Ons gansche hart, alles, alles in ons, moet vragen naai' Hem, moet roepen om Hem, moet hijgend uitgaan tot Hem. Onze ziel moet doorsten naar God, naar den levenden God, zoodat zij voelt, dat zij sterven zal, sterven moet, als zij Hem niet ontvangt. Geen leven huiten Hem, geen zaligheid zonder Hem; dat moet ons hart voelen en uitroepen moet het: Â«Mijn hart is'leeg; mijn God, kom Gij en vervul het, en blijf er in wonen. Mijn hart is onrein; mijn God, kom Gij en reinig het, en blijf het rein houden. Mijn hart is dood; mijn God, kom Gij en wek hel leven er in, dat leven, 't welk niet vergaat, omdat Gij zelf het leven zijt.''

O, als zoo ons gansche hart naar Hem vraagt, dan zullen wij niet blijven liggen in onze smart en ellende, maai' wij zullen opstaan en zoeken, of wij Hem vinden mogen. En wij zullen Hem vinden, want die zoekt zal vinden. En als dan ons hart maar steeds en in alles naar Hem blijft vragen en blijft voelen, dat het zonder Mem leeg is en dood, dan zal Hij ons niet begeven en ons niet verlaten, maar zijne gemeenschap ons doen genieten, en ons leven zal frisch zijn en krachtig, want in Hem, in Hem alleen, is onze sterkte en ons heil.

Er was in IsraÃ«l verdeeldheid op godsdienstig gebied. Jehovah werd ais God erkend en gediend, maar helaas, er waren slechts weinigen, die geheel hun hart Hem gaven. Ue meesten, met Achab en IsÃ©bel aan het hoofd, vereerden Baal als hun God. Had IsraÃ«l dan twee goden, die gelijkelijk recht op aanbidding en toewijding hadden? Mocht het eene deel des volks Jehovah volgen en het andere deel Baal? Of was IsraÃ«l Ã©Ã©n volk met Ã©Ã©n God, het geheele volk Gods volk? En als dat zoo was, als IsraÃ«l het uitverkoren volk van Jehovah was en Jehovah de God van IsraÃ«l, moest dan ook aan dien Ã©Ã©nen God niet het geheele hart van ieder lid des volks worden gegeven? Zoo redeneerde Elia, maar hij zag dat velen Baal dienden en anderen Jehovah, dat velen ook meenden den dienst van Jehovah en den dienst van Baal te kunnen vereenigen, en hij roept, als hij op den Karmel het volk te zamen ziet, hun toe: Hoe lang hinkt gij op twee gedachten? Hoe lang zijl gij een gedeeld volk, nu eens u wendende naar de zijde van Jehevah en dan weer u begevende aan dm kant van Haal, met gedeelde harten den God dienende, dien gij verkoren hebt? Doet dat niet niet langer. Weesl beslist, weest heel, weest menschen met een volkomen hart, menschen met een vaste keuze: zoo de Jehovah God is, volgt Hem na, en zoo liet Baiil is, volgt hem na. Weet, wat gij wilt.

Wij moeten weten, wat wij willen. Wij, evenzeer als IsraÃ«l. Ons hart moet eene besliste keuze doen. Wij mogen niet hinken naar twee zijden, wij moeten met vasten tred wandelen op den weg van Gods geboden.

Wat is dat hinken nog algemeen ; wat betrappen wij ons zeiven er vaak op; wat zijn wij dikwijls halfslachtig en onbeslist, juist in die dingen, waarbij alles aankomt op een volkomen hart. Wijken wij ook niet vaak van den Heer af, om de waereld te dienen? Zijn er onder ons niet velen, die van gedachten zijn, dat zij ^een stuk van hun hart aan God en een ander stuk, en

dan liefst het grootste, aan de waereld mogen geven? Waarom toch zoo dwaas gedaan? Hinken is op den duur vermoeiend. Zoo wordt liet hart, dat niet tot eene besliste keuze komt, tot de keuze om zich geheel aan don lieer te geven, ook moede en mat en het kan niet komen tot rust en tot vreugde. Kn eenmaal zal het oordeel dien liinkenden in de ooren klinken: Omdat gij niet beslist waart, omdat gij lauw waart en noch koud noch heet, ik zal u uit mijnen mond spuwen.

Kiest ii dan heden, wien gij dienen wilt, en Gods Geest bepale uwe keuze bij den dienst van Hem, die den zijnen het eeuwige leven geeft. En hebt gij reeds gekozen en is de Heer uw God, volgt Hem dan ook na met een volkomen hart.

De liefde tot God en de liefde tot de zonde kunnen niet samengaan. Niemand toch kan twee hoeren dienen, wier wil en wensch geheel aan elkander tegenovergesteld zijn. Wie een liefhebher des Heeren wil zijn, moet het kwade haten; en wie een vriend der waereld wil zijn, wordl een vijand van God gesteld.

Wat wilt gij nu zijn? Een vriend der waereld of een liefhebber des Heeren? Eenderde is er niet. Welzalig hij, die met den Psalmisl mag zeggen; Wie heb ik nevens IJ in den hemel, nevens U lust mij ook niets op de aarde. â Dat kunnen alleen zij betuigen, die liefhebbers des Heeren zijn, die Hem kennen in zijne groote liefde en in hun hart verzekerd zijn: Wij hebben Hem lief, omdat Hij ons eerst heeft liefgehad. Maar tot hen komt dan ook de besliste eisch: Gij liefhebbers des Heeren! haat hel kwade. Uwe liefde tol den Heer moet u dringen tot haat tegen hetgeen Hij haat, tegen wat in strijd is met zijn heilig wezen, tegen wat u verhinderen zou zijner heiligheid deel-

aohtig te worden. Het haten van het kwade moet het bewijs zijn, dat gij waarlijk liefhebbers des Ifeeren zijt.

llebt gij den Heer lief? Toont het dan door het kwade te haten, te verafschuwen, te laten. Haat elke verkeerde gedachte en bestrijdt haar, wetende dat zij het hart vÃ¨rontreinigt en het aftrekt van den Heer, wien lief te hebben onze zaligheid is. Haat elk zondig woord en houdt uw tong in toom, wetende dat God om ieder ijdel woord u zal doen komen in het gericht. Haat elke zondige daad en vermijdt ook het geringste schijntje ervan wetende dat die de ongerechtigheid doet een dienstknecht dei-zonde is en dat geen dienaar der zonde deel heelt in Gods koninkrijk.

Gij liefhebbers desHeeren! haat het kwade. Waakt daarom over uw hart. Waakt en strijdt in den gebede tegen elke verzoeking. Zoekt steeds de gemeenschap des Heeren, opdat Hij door zijnen Geest u onderwijze, hoe gij Hem zult verheerlijken, en u sterke tegen de listige omleidingen des boozen.

Ook heden zult gij het kwade ontmoeten, liet zal zich in zijne bekoorlijkheid aan u voordoen en u trachten te lokken, of het zal, geweldig als het vaak is, pogen u te grijpen om van den Heer u af te trekken. Maar heden ook kunt gij den Heer ontmoeten. Hij ziet op u ter neder in liefde. Hij waakt over u. Hij roept u tot zich. Bij Hem alleen zijt gij veilig. Aan Hem heeft uw hart behoefte. In Hem vindt gij de kracht om de zonde te ontvlieden. Vergeet dan uwe roeping niet: Gij liefhebbers des Heeren! haat het kwade.

Spr. 17 : 1. Een droge bete en rust daarbij, is beier dan een huis vol van geslachte heesten, mei twist.

die van lien afstraalt, verblindt menig oog, zoodat het niet in staat is, meer op te merken dan het oppervlakkig waarneemt. O tiet schijnt zoo heerlijk, prachtig te wonen, in overvloed te leven, alles te kunnen knopen wat men maar wenscht en overal heen te kunnen trekken waarheen men maar verkiest. Nu, men kan begrijpen, dat dit iemand, die van den dag op den dug, van de hand op de tand leeft en met dagelijksche zorgen te worstelen heeft of o zoo zuinig moet leven om rond te komen, mooi toe-lijkt. Men zou er heel wat voor over hebben om ook zoo in goeden doen te verkeeren, om ook eens uit de ruime beurs te kunnen teeren.

Intusschen ziet men meestal alleen walde rijke heelt, maar wat hij 'ontbeert ziel men voorbij. Men denkt alleen aan wat men zelf niet bezit, maar het goede, dat men geniet, waardeert men niet genoeg. Alsof alle rijke menschen gelukkig waren! 'tLijkt er niet naar, evenmin als zij, die in soberen slaat verkeeren, daarom juist ongelukkig zijn. Neen, het bezit van veel âeid en goed is nog niet voldoende om den menscli het leven aangenaam temaken, en het gemis er van kan iemand zijn geluk nog niet ontnemen. De wijze Spreukendichter wist wel wat hij zei, toen hij verklaarde: Een droge hete en rust daarbij, is beter dan een huis vol van geslachte beesten, mei twist.

Een arme kan er dus beter aan toe zijn dan een rijke. Als de arme in rust en vrede leeft, dan is hij er beter aan toe dan de rijke, die in zijn eigen omgeving geen liefde vindt. Nu hebben wij allen wel wat meer dan een droge bete, maar hebben wij ook rust? Niet alleen rust in den zin van vrede met onzen naaste en van liefde en aangenaamheid, in onzen huiselijken kring, maar ook die rust, aan welke liet hart behoefte heeft en die Jezus Christus alleen ons schenken kan'? Kennen wij die rust in God dien vrede der ziel, die liefde tot Hem, die ons het eerst heeft liefgehad, en zijn wij verzekerd van de vergeving onzer zonden en de verzoening met God'? Dan is de droge bete, dan is het allerkleinste ook, ons eene gave van Gods genade. Dan is er voor het benijden van ben, die meer van hetaardsche hebben dan wij, geen plaats meer in ons hart, want wij verblijden ons in het genot van den rijkdom van Gods liefde en, wat ons op aarde ook ontbreke of ontvalle, wij verwachten de erfenis.

die in de hemelen voor ons bewaard wordt. Zoo is dan waarlijk de godzaligheid een groot gewin met vergenoeging.

Wij 1100ren tegenwoordig zeer vele vloekkreten opgaan tegen het kapitaal, alsof dit de ellende in de waereld gebracht heeft en die ellende dagelijks doet toenemen. In den socialistischen staat, dien sommigen scheppen willen, zal ook geen geld meer zijn. En dan zul natuurlijk alles worden, zooals het zijn moet. Dan zullen alle menschen hun plicht doen, de een zal den ander niet meer haten, de misdaden zullen ophouden, de hemel zal nedergedaald zijn op aarde, want ... er zal geen geld meer zijn.

Maar is dan het geld de oorzaak van alle ellende of ook maar van eenig kwaad? Met alle beslistheid luidt het antwoord: Neen! Het geld is op zich zelf geen kwaad en liet doet ook geen kwaad; maar de geldgierigheid, de liefde tot het geld, is de wortel van alle kwaad. En daarom is deze liefde tot het geld zoo uiterst gevaarlijk. Maar dat is zij ook, omdat het in haar wezen lijjt om steeds loe te nemen, altijd sterker en brandender te worden. Want die het geld liefheeft, wordt van het geld niet zat, krijgt er nooit genoeg van, liet is als zout water: hoe meer men er van drinkt, des te dorstiger wordt men. Men verhaalt van John James Astor, die voor de rijkste Amerikaan gehouden werd, dat hij, op sterven liggende, nog naar geld verlangde. Zijne betrekkingen gaven hem een stuk zijdeachtig papier in de hand, en dachten dat hij niet meer in staat zou zijn om te onderscheiden, of het papiergeld was of niet. Maar men kon hem niet bedriegen; zijne vingers voelden terstond, dat het maar

waardeloos papier was, en toornig scheurde hij het stuk, terwijl hij weer om geld vroeg. Hierop gaf men hem een banknoot in de hand, en nauwelijks had hij die, of hij ^:stierf. Zijn gansche leven lang was het geld zijn god geweest; geen wonder dat hij er niet van scheiden kon.

De mensch moet een God hebben, aan wien hij zijne liefde wijdt. Maar het geld is een koude, een harde, een valsche god, die bij den dood zijner aanbidders hen verlegen laat, terwijl hij bij hun leven hen in dienstbaarheid ketent. Zullen wij dan het geld liefhebben en er niet zat van worden, maar er ook geen verzadiging door vinden voorde behoeften onzer ziel? Och, laat ons liever den eenig waren God liefhebben en dienen, die ons verzadigt met zijn heil, die in zijn dienst ons geen kwellingen laat lijden, maar al onze behoeften steeds bevredigt en â laat ons dit vooral niet vergeten â ons ook het geld doet gebruiken om zijn wil te volbrengen.

De kreupele, die lag aan de schoone poort des tempels, vroeg een aalmoes van Petrus en Johannes. Maar wat hij vroeg, konden zij hem niet geven. Dat hadden zij zeiven niet. Zilver en goud heb ik niet; zei Petrus, ook uit naam van Johannes.

Toch had hij iets, dat voor den kreupele oneindig meer waard was dan de grootste geldelijke gave, die iemand hem had kunnen schenken. Hij had, door het geloof in Jezus Christus, de macht om aan den armen man de volkomene gezondheid weder te geven.

Met dat Â«zilver en goud heb ik nietquot; was Petrus ongetwijfeld in deoogen der wereld een arme man. jKn misschien

zag menigeen op dezen man, die zelfs geen penning Lezat om aan een ongelukkigen bedelaar iets le geven, minachtend neder. En toch stond hij in geestelijke beteekenis en in goeddoende kracht zeer verre boven velen, die wel zilver en goud hadden en door de waereld rijk geacht werden.

Gaat het nog niet zoo? Wie zilver en goud heelt, wordt geacht en gerekend iemand van beteekenis te zijn, al heeft hij ook een koud hart en een leeg hoofd. Wie geen geld heeft, maar arm is, is vaak niet in tel, al is hij overigens ook een man van geloof en van kracht.

Zil ver en goud te hebben is echter niet het voornaamste. Voor velen is het zelfs een beletsel om te komen tot ontwikkeling van kracht, tot het zoeken van de dingen, die blijvende waarde hebben, tot het zich geven in den dienst van den Heer en van den naaste,

Laat ons niet jagen naar het bezit van zilver en goud; laat ons hen, die zilver en goud hebben, niet hoogachten om dat bezit alleen; laat ons hen, die het niet hebben,daarom niet minder achten.

Hebben wij zilver en goud, zijn wij rijk aan aardsche goederen, dat wij dien rijkdom den Heer dan wijden en den naaste dienen uit onze goederen. Zeggen wij met Petrus naar waarheid : Â«zilver en goud heb ik nietquot;, dat wij daarover niet treuren, maar bedenken, dat er grootere schatten zijn, die ook voor ons zijn weggelegd in Christus.

Zilver en goud ontvalt ons eenmaal; en het gemis daarvan wordt eens niet meer gevoeld; maar die in Christus gelooft, heeft een schat, die blijft, en kan een kracht ontplooien en een gloed ontwikkelen, welke van het doode metaal niet uitgaat.

De arme kreupele verwachtte, dat 1 tij van Petrus en Johannes iets zou ontvangen. Hoe teleurgesteld zal hij zich gevoeld hebben, toen hij uit den mond van Petrus vernam: zilver en goud heb ik niet. Maar welk een blijde hoop werd in hem gewekt, toen do apostel terstond daarop liet volgen: maar hetgeen ik hel), dat geef ik u. Zoo zou hij dan toch iets ontvangen! En hij ontving ook iets; hij ontving wat voor hem alles waard was, de vol kom ene genezing van zijn lichaam.

Petrus had wel geen zilver en goud ; maar hij had toch iets: de kracht, van zijn geloof in Jezus Christus en den zegen van dat geloof, die op anderen neerdaalde; en wal hij had, dat gaf hij, dat gaf hij van harte aan den kreupele.

Petrus was medelijdend en daarom ook een mededeelzaam man. Hij had de liefde en ontferming van Christus ervaren, de zegeningen in Christus ontvangen. Nu drong zijn hart hem ook om anderen te helpen en hen te dienen met wat hij had, met hetgeen hij in Christus bezat.

Stellen wij ook onszelven met al wat wij hebben ten .lienste van anderen? Worden de zegeningen, die wij door Gods genade in Christus genieten, door ons ook anderen ten zegen'? Is het aan ons te zien, dat wij, die de liefde van Christus kennen en door zijn lijden verlost zijn, ook anderen liefhebben en indalen in hun lijden?

Of zoeken wij ons zeiven nog en willen wij daarom onszelven niet, geven? Of meenen wij, dat wij volstaan kunnen met medelijdende woorden en hetuigingen van liefde? Of zijn wij nog van oordeel, dat wie geen zilver en goud te geven heeft, ook niets geven kan, waar lijden is en smart?

Zilver en goud had Petrus niet. En toch wat hij had, dat gaf hij. Hij gaf alles wat hij had. Hij gaf zijn volle hart, zijn rijke liefde, zijn machtig geloof. Hij gaf wat hijzelf van Christus ontvangen had. Hij gaf, omdat hij het woord van Christus verstond, dat geven zaliger is dan ontvangen.

Mijn Broeder ot' Zuster, geef wat gij hebt, al wat gij hebt. Dien uwen naaste niet de gaven Gods, die u zijn geschonken, met de geestelijke gaven in Christus bovenal. Put daarom steeds uit zijnen rijkdom, opdat gij overvloedig moogt hebben en overvloedig moogt geven aan wie arm zijn en ellendig. In Christus zijn alle gaven eu krachten. En zij zijn ook voor u en worden door ii ook weer anderen ten zegen.

Dat was het, wat Petrus te geven had : de kracht van Christus, waardoor de kreupele gezond gemaakt werd, zoodat hij kon opstaan en wandelen. Door het geloof kon Petrus over deze kracht beschikken. De Heer had hel zijnen discipelen gezegd, dat zij iu zijnen naam vele krachten zouden doen. Kn op dat woord van zijn Meester vertrouwde Petrus; hij geloofde, dat de Heer, wien alle macht gegeven was in hemel en op aarde, zijn woord niet breken maar het ook aan hem en door hem waar maken zou. En zoo kon hij zeggen tot den kreupele, terwijl hij hem vatte bij de rechterhand: In den naam van Jezus Christus,den Nazarener, sta op en wandel. Ku zoo geschiedde het, dat terstond des kreupelen voeten en enkelen vast werden en hij, opspringende, stond en wandelde.

Petrus gaf wat hij had, wat hij in Christus bezat. Hij gaf en kon geven alleen omdat hij geloofde, omdat ook hij de kracht van Christus had ervaren, omdat door dezen Christus ook hij, in zich zei ven zoo zwak en wankelend, had leeren staan en wandelen ter eere Gods.

Maar ook de kreupele geloofde. Hij geloofde, dat Petrus iets te geven had. Hij geloofde, dut in den naam van Christus de

kraclil der genezing was. Kn hij lief zich oprichten, en stond en wandelde nu door liet geloof. Kn flat geloof werd openbaar ook hierin, dut hij met l'etrns en Johannes ging in den tempel, niet alleen wandelende en springende van blijdschap, maar ook en bovenal lovende God met een dankbaar hart. Petrus genas den kreupele in den naam van Jezus Christus, den Nazarener, den^door de menschen verachte, maar door God zei ven met eer en heerlijkheid gekroonde. Niet in den discipel, maar in zijnen Heer was de kracht. Niet in zijn eigen naam, maar in dien zijns Meesters, deed Petrus wat hij deed. En niet Petrus, maar God werd gelooid, voor wat Hij in Christus geschonken had.

Zal er kracht van ons uitgaan, dat wij dan gelooven in den naam van onzen Heere Jezus, dat wij niet op ons zeiven steunen maar op Hem vertrouwen en God danken voor al wat Hij in Christus ook aan ons gaf. Zegene God zelf heden en altoos de prediking van dien Christus, die niet enkel kreupelen deed wandelen, maar nog steeds is de Heiland van alle armen en ellendigen, die Hij rijk maakt en zalig.

De kreupele man aan de schoone poort des tempels had een kleine gave van Petrus en Johannes gevraagd, maar een grooten schat van hen ontvangen. Zilver of goud werd hem niet. gegeven, maar wat hem meer waard was dan de grootste rijkdom ontving hij: de gezondheid zijns licbaams. Doch niet zonder geloof gewerd zij hem. Om gezond te worden, moest hij gelooven. Gelooven, dat Petrus hem gezond zou doen worden; gelooven, dat dit geschieden kon in den naam van Jezus Christus, die gekruisigd was. Im hij geloofde. Door het geloof liet hij zich bij de hand grijpen en oprichten, en terstond werden zijne voe-

ten en enkelen vast. Maar toen bleek ook de vrucht zijns ge-loofs in de dankbaarheid voor zijne genezing. Verheugd sprong bij op en liep en . . . zijn eerste gang was, niel naar zijne familie of vrienden, niel in de scboone natuur en niet op den weg van liet genot der zinnen, maar met de apostelen in den tempel om God te loven, die hem zulk een rijken zegen bereid bad. En zijne dankbaarbeid dreef bem niet in de alzonder'ng, alsof hij bevreesd ware, dal iemand hem zou uitlachen, terwijl of omdat, bij God loofde. Neen, onder de menigte sprong bij van blijdschap en openlijk loofde bij God, zoodat al het volk hem zag wandelen en God loven en daardoor eene opwekking ontving om den Heer te danken, die zijnen dienstknechten inden naam van Jezus Christus, den NazarÃ©ner, zulke teekenen te verrichten gaf.

De genezene dankte God in het openbaar. Het volk zag bet. Toonen ook wij bet aan anderen, dat wij God dankbaar zijnV Of zien wij er tegen op. God in liet openbaar te loven? Schamen wij er ons misschien wel een weinig voor, bevreesd zijnde, wat de mensshen er wel van zeggen zullen'? Ons geheele leven moet een leven der dankbaarheid wezen. God te loven moet zijn de bist van ons hart. Dat daaraan wellicht zooveel nog ontbreekt, is omdat wij zoo weinig wandelen door bat geloof en hel rechte genot niet hebben van den zegen, in Christus ons geschonken.

Alleen door bet geloof in den naam van Mem loeren wij dankbaar zijn en God loven. Hoe rijk zal ook heden onze lof zijn, als wij, door Jezus Christus genezen, wandelen in den weg van Gods geboden.

Hand. 4: 13. Zij nu, ziende de vrijmoedigheid van Petrus en Johannes, en vernemende, dat zij ongeleerde en sleehle men-schen waren, verwonderden zich, en kenden hen, dat zij met .Jezus (jeweest waren.

Nadat de kreupele aan de poort, des tempels genezen was, had Petrus tot liet volk gesproken en, wijzende op hetgeen geschied was, hun Jezus Ghrislus gepredikt, door hot geloof in wiens naam de kreupele gesterkt was en zijne gezondheid gekregen had. Maar terwijl zij spraken, waren zij gevangengenomen. Den volgenden dag voor den Joodschen Kaad gebracht, maakten zij ook daar bekend, dat de kreupele gezond voor hen stond alleen door de kracht van Christus, en met groote vrijmoedigheid verkondigden zij aan deze grooten in IsraÃ«l den eenigen naam, door welken wij moeten zalig worden. Maar hoe geheel anders was de uitkomst dezer prediking, dan die van het woord van den vorigen dag. Toen hadden velen geloofd; nu was er enkel verwondering. Toen was er geweest een buigen voor het woord; nu wel een verslagen zijn door het woord, zoodat zij niets daartegen te zeggen hadden, maar dat ten slotte hen prikkelde tot verzet tegen het woord Gods.

Petrus en Johannes hadden hunne vrijmoedigheic||ioor hun geloof in Christus en werden bij hun getuigenis gesterkt door den Heiligen Geest, die hen, ongeleerde en eenvoudige mensehen als zij waren, vervulde met wijsheid om woorden te spreken van waarheid en kracht. Van wat de Geest hun te spreken gaf, hielden zij niets achter. De Joodsche Raad behoefde niet te vragen, wat men aan die mannen had, welkes geestes kinderen zij waren. Duidelijk bleek het, dat zij discipelen van Christus waren en als zoodanigen werden zij dan ook herkend. Zij waren met Jezus geweest. Dat was het. geheim hunner prediking. Zij waren bij Jezus gebleven. Dat was de kracht van bun optreden. Zij waren en bleven door het geloof met Hem verbonden. Dat gaf hun vrijmoedigheid. Hoe geheel anders was het nu, dan vroeger, toen zij ook wel herkend waren als met Jezus geweest

te zijn, maar tocli Hem verloochenden. Maar nu hadden zij ook den Heiligen Geest ontvangen.

Waar is onze vrijmoedigheid in het getuigen? Zijn wij misschien ongeleerde en eenvoudige menschen ? Dal is voor den Heiligen Geest geen beletsel. Voor ons is het maar de vraag, of wij mot Jezus zijn, Ã©Ã©n met Hem door het gelool'. Dan zal zijn (leest ook ons leiden en ons te spreken geven wat wij spreken moeten ter eere van Christus en tot verheerlijking Gods.

Matth. 13: 58. En Hij heefl aldaar niet vele krachten (ledaan, van wccjc hun ongeloof.

Dat , is eene zeer treurige mededeeling. De toestand dei'inwoners van Nazareth was van dien aard, dat Jezus, zooals Marcus ons mededeelt, aldaar geen kracht kon doen. Slechts enkele zieken lei Hij de handen op, hen genezende. Deze weinigen geloofden en ervoeren de kracht van Jezus. Kr was dus wel kracht in Hem en er ging ook kracht van Hem uit. Dat Hij niet vele krachten deed en tegenover de groote massa der menschen in Nazareth geen kracht kon doen, lag dus niet aan Hem. Zijne macht was niet heperkt, zijne liefde niet verminderd, en ook de voorwerpen, waaraan zijne kracht getoond had kunnen worden, ontbraken niet.

Hoe kwam hel dan, dat Jezus in 't algemeen geen kracht kon doen? De oorzaak daarvan lag bij de mannen van Nazareth. Jezus wilde zich geven in al zijn kracht, maar zij wilden Hem niet aannemen. Zij moesten, na zijne daden en zijne prediking in de synagoge gehoord te hebben, verwonderd uitroepen: Van waar komt dezen die wijsheid en die krachten? Zij konden de feiten niet loochenen, en toch wilden zij ze niet erkennen in hunne volle beteekenis. Zij hadden Jezus van jongs-af gekend.

Hand. 4: 13. Zij nu, ziende de vrijmoedigheid van Pel rus en .Johannes, en vernemende, dal zij ongeleerde en slechle menschel} waren, verwonderden zich, en kenden, hen, dal zij nielJezus geweesl waren.

Nadat de kreupele aan de poort des tempels genezen was, had Petrus tot het volk gesproken en, wijzende op hetgeen geschied was, hun Jezus Christus gepredikt, door het geloof in wiens naam de kreupele gesterkt was en zijne gezondheid gekregen had. Maar terwijl zij spraken, waren zij gevangengenomen. Den volgenden dag voor den Joodsehen Raad gebracht, maakten zij ook daar bekend, dat de kreupele gezond voor hen stond alleen door de kracht van Christus, en met groote vrijmoedigheid verkondigden zij aan deze grooten in IsraÃ«l den eenigen naam, dooi' welken wij moeten zalig worden. Maar hoe geheel anders was de uitkomst dezer prediking, dan die van het woord van den vorigen dag. Toen hadden velen geloofd; nu was er enkel verwondering. Toen was er geweest een buigen voor het woord; nu wel een verslagen zijn door hel woord, zoodat zij niets daartegen te zeggen hadden, maar dat ten slotte hen prikkelde tot verzet tegen liet woord Gods.

Petrus en Johannes hadden hunne vrijmoedigheid door hun geloof in Christus en werden bij hun getuigenis gesterkt door den Heiligen Geest, die hen, ongeleerde en eenvoudige menschen als zij waren, vervulde met wijsheid om woorden te spreken van waarheid en kracht. Van wat de Geest hun te spreken gaf, hielden zij niets achter. De Joodsche Raad behoefde niet te vragen, wat men aan die mannen had, welkes geestes kinderen zij waren. Duidelijk bleek het, dat zij discipelen van Christus waren en als zoodanigen werden zij dan ook herkend. Zij waren met Jezus geweest. Dat was het geheim hunner prediking. Zij waren bij Jezus gebleven. Dat was de kracht van hun optreden. Zij waren en bleven door het geloof met Hem verbonden. Dat gaf hun vrijmoedigheid. Hoe geheel anders was het nu, dan vroeger, toen zij ook wel herkend waren als met Jezus geweest

te zijn, maai* tocli Hem veiioocheuden. Maar nu hadden zij ook den Heiligeri Geest ontvangen.

Waar is onze vrijmoedigheid in hel getuigen'? Zijn wij misschien ongeleerde en eenvoudige menschen ? Dat is voor den Heiligen Geest geen beletsel. Voor ons is het maar de /raag, of wij met Jezus zijn, Ã©Ã©n met Hem door het geloof. Dan zal zijn (ieest ook ons leiden en ons te spreken geven wal wij spreken moeten ter eere van Christus en tot verheerlijking Gods.

Matlh. 13: 58. Eu Hij heef! aldaar nirf vele kraditi'n (jcdaan, van ivecje hun ongeloof.

Dat is eene zeer treurige mededeeling. De toestand dej'inwoners van Nazareth was van dien aard, dat Jezus, zooals Marcus ons mededeelt, aldaar geen kracht kon doen. Slechts enkele zieken lei Hij de handen op, hen genezende. Deze weinigen geloofden en ervoeren de kracht van Jezus. Er was dus wel kracht in Hem en er ging ook kracht van Hem uit. Dat Hij niet vele krachten deed en tegenover de groote massa der menschen in Nazareth geen kracht kon doen, lag dus niet aan Hem. Zijne macht was niet heperkt, zijne liefde niet verminderd, en ook de voorwerpen, waaraan zijne kracht getoond had kunnen worden, ontbraken niet.

Hoe kwam het dan, dat Jezus in 't algemeen geen kracht kon doen? De oorzaak daarvan lag hij de mannen van Nazareth. Jezus wilde zich geven in al zijn kracht, maar zij wilden Hem niet aannemen. Zij moesten, na zijne daden en zijne prediking in de synagoge gehoord te hebben, verwonderd uilroepen; Van waar komt dezen die wijsheid en die krachten'? Zij konden de feiten niet loochenen, en toch wilden zij ze niet erkennen in hunne volle beteekenis. Zij hadden Jezus van jongs-af gekend,

zij waren zÃ³Ã³ bekend met al zijne familie-omstanfliglieden, dat zij hel onaannemelijk vonden, dat Hij de Christus was, die Hij zeide te zijn. Dat wilden zij niet gelooven. Maar dat ongeloof stelde hen dan ook buiten de mogelijkheid om iets van de zegeningen van dezen Ciiristus te ontvangen. En zoo kwam het, dat van wege hun ongeloof', hun in Hem niet willen gelooven, Jezus aldaar geen kracht doen kon. De geschikte voorwerpen, om er zijne kracht aan te openharen, ontbraken. En Jezus verwonderde zich over hun ongeloof, zegt Marcus. Dat was natuurlijk. Want, terwijl alles tot geloof dringt, toch ongeloovig te blijven, dat is inderdaad verwonderlijk.

Als wij ons zeiven in ernst de vraag doen, hoe het komt, dat in onze Christelijke maatschappij zoo weinig van de kracht van Christus bespeurd wordt, dan is er geen ander antwoord dan dit; van wege ons ongeloof. Ja nog steeds legt Hij enkele zieken de handen op en geneest hen. Doch aan onze gansche kranke maatschappij, aan alle kranken onder de lijdende mensch-heid, wil Hij zijne kracht toonen ter genezing. Maar helaas, ons ongeloof maakt, dat Hij geen kracht kan doen. Wij zien zijn daden in de geschiedenis van bijna negentien eeuwen; wij hooren de prediking van zijn reddende macht; â en toch, wij zijn er nog niet ten volle van doordrongen, dat Hij alleen kan oprichten wat ten doode toe krank is en vrijmaken wat met sterke handen gebonden is. Wij zoeken overal elders naar middelen ter genezing. Inderdaad, er is reden tot verwondering over ons ongeloof.

Zoodra wij meer geloof hebben, zoodra de waereld gelooft, dat Christus haar redden kan, zal Hij zijne kracht openbaren in al hare volheid. Dan is de waereld gered. Want de Redder der waereld is Hij!

Matth. 11 ; 16, 17. Waarbij zal ik dit fieslacht vergelijken? Het is gelijk aan de kinderkens, die op de markten zitten en hunnen gezellen toeroepen, en zeggen: Wij hebben u op de /luit gespeeld en gij hebt niet gedanst; wij hebben u klaagliederen gezongen, en gij hebt niet geweend.

De kinderen in Palaestina waren evenals de kinderen in ons land. Zij doen alles na wat /.ij de groote menschen zien doen en maken het tot een onderwerp van hun spel. Zoo speelden zij in Jezus' dagen ook reeds bruiloft en begrafenis. Nu waren bruiloft en begrafenis ernstige zaken, dingen van gewicht, maar dat begrepen de kinderen niet. liet was hun maar te doen om te spelen en zoo speelden zij dan ook dingen na, die in de werkelijkheid het hart met lioogen jubel of met diepen rouw vervulden. En zij speelden ze zoo gaarne en met zooveel lust, dat ze maar niet begrijpen konden, dat er anderen waren, die niet mee wilden spelen.

Welnu, zegt Jezus, aan deze spelende kinderen is dit geslacht gelijk. Het doet als zij, het speelt met de heilige dingen. En deze dingen zijn hun geen werkelijkheid, het is alleen maar spel, dat zij er zich mee bezighouden; en die niet met hen meespeelt, dien nemen zij dat kwalijk. Zoo kon de prediking van Johannes den Dooper hun geweten niet treffen en de verschijning van den Christus geen zegen hun brengen.

Is het geslacht van. onzen tijd anders dan dat van Jezus dagen? Is er nu meer ernst, meer behoefte aan Gods gemeenschap, meer verlangen naar het genot der dingen van Gods koninkrijk? Wordt nu de roepstem tot bekeering ernstiger opgevat en de prediking der verzoening met God meer ter harte genomen? Helaas, wij kunnen deze vragen niet bevestigend beantwoorden. Er is nog een spelen met de heilige dingen, een spelen ook met de prediking van Gods Woord. In Jezus' dagen hepen velen tot Johannes den Dooper en erkenden, dat het wel de moeite waard was hern te zien en te hooren, maar bij weinigen kwam het tot ware bekeering. Wol volgden tal van men-

schen Jezus zeiven en /ij verwonderden zich over zijne aangename woorden en over de macht, waarmee Hij sprak, maar slechts weinigen hieven door hel geloof hij Hem als zijne trouwe discipelen. Als hel woord van Johannes te hard klonk en te vreemd, dan zei men: hij heeft den duivel; en als Jezus' woord hun geweten kwetste, zeiden zij: deze rede is hard, ââ¢ en zij gingen weg van Hem. Dat kwam van het niet ernst maken, van het spelen met de heilige dingen. En nog gaat het zoo met velen. Zij hooren lint evangelie, maar niet op rechte wijze; zij hoeren het voor tijdkorting, of omdat de wijze van prediking hun aangenaam is en streelt, of om andere redenen. Maar aan Jezus hehben zij geen hehoefte, en zoodra zijn woord hun pijn doet, verlaten zij Hem en stellen zich vijandig tegen Hem. Beware God ons, dat wij niet spelen met wat van liet hoogste belang voor ons is. Want wie daarin volhardt, wordt spelenderwijze eene prooi van 't verderf.

Matth. 11 : iOa. De Zoon des rnenschen is gekomen, etende en drinkende, en zij zeggen: Ziet daar een menseh, die een vraat en wijnzuiper is, een vriend van tollenaren en zondaren.

Dat heeft men gezegd, dat heeft men durven zeggen van onzen Heer Jezus Christus, den Heilige des Heeren, die geene zonde gekend noch gedaan heeft en in wiens mond geen hedrog gevonden is. Maar als men dat van Hem heeft durven zeggen, welken laster zal men dan niet durven uithraken over zijne discipelen, die in zich zeiven onvolmaakt en zwak, zich nog zoo telkens schuldig maken aan allerlei zonde en ook daardoor aanleiding geven tot velerlei aanmerking op hun zijn en doen.

Het kan ons echter lot een niet geringen troost verstrekken, dat ook deze lastering, waarmede men onzen Heiland gesmaad en gegriefd heeft, ter onzer kennis gekomen is. Worden wij on-

billijk beoordeeld, smadelijk behandeld, scbandelijk golastei'd, beschuldigd van allerlei, waaraan God weet dat wij ons nooit schuldig gemaakt hebben, dan kan hel zien op Christus, die ook zoo valsch beschuldigd werd, onzen zinkenden moed weer opbeuren en ons, verbonden met Hem, goedsmoeds doen voortgaan door goed gerucht en kwaad gerucht.

Doch ook ter onzer leering slaat dit woord geschreven. Wij zijn zoo licht geneigd allerlei kwaad, dat ons van anderen ter ooren komt, Ie gelooven en over te vertellen. Wij moeten dat niet doen en mogen liet niet doen. Wij hebben eerst te onderzoeken, of wat er gezegd wordt wei waar is; of, indien wij zulks niel te weten kunnen komen, moeten wij ons oordeel opschorten. Want, o er wordt zoo verschrikkelijk gelasterd. Jezus zelf werd een vraat en wijnzuiper genoemd, een vriend van tollenaren en zondaren, iemand dus die het met hunne zonden niet al te nauw nam, die er misschien zelf wel deel aan had.

Maar als men liem lasterde, zal men dan zijne discipelen sparen. Wij weten wel beter. Daarom moeten wij dus, wat de waereld vertelt van de discipelen des Heeren, niet al te spoedig gelooven. Hun kwaad mogen wij natuurlijk nooit goedpraten; wat zonde is, is zonde, en in de discipelen van Jezus dubbel af te keuren, omdat zij beter weten. Maar wij moeten er op verdacht wezen, dat de waereld gaarne iels kwaads in hen ziet; en als zij 't niet vindt, verdicht zij het. Welke verschrikkelijke dingen zijn er niet gezegd in de treurige Neerbosch-geschiedenis, die van achteren bleken, de vuilste lasteringen te zijn. En zegge nu niemand, die iels kwaads van een ander hoort; men zegt zoo iets niet, of er is ook altijd wel iets van waar. Was er dan ook iets van waar, dat Jezus een vraat en wijnzuiper was? En toch zei men dat van Hem. fseen, er was niets van waar; en wat men Jezus deed, doel men nog zijnen jongeren. De Heer heeft het voorzegd. Toonen wij onze gemeenschap met Hem ook hierin, dat er in onzen mond geen bedrog gevonden worde. Kn als wij gelasterd worden, dat wij dan bidden voor onze vijanden en het overgeven dien, die rechtvaardig oordeelt.

Gen. 4; 6, 7. En da Heere zeide lot KaÃ¯n: Waarom zijl gij ontstoken en waarom is uw aangezicht vervallen'? Is er niet, indien (jij weldoet, verhoog ingen zoo gij niet weldoet, de zonde ligt aan de deur. Zijne begeerte is toch lot u, en gij zult over hem heerschen.

De geschiedenis van KaÃ¯n en Abel is algemeen bekend. De vele lessen echter, die zij ons geeft, worden helaas maar al te vaak, ook door ons, voorbijgezien en niet ter harte genomen. Ook bet woord, dat wij beden overdenken, bevat meer dan Ã©Ã©ne ernstige les.

Gods liefde spreekt tot KaÃ¯n, den man, die nijdig is op zijnen broeder. KaÃ¯n's offer kon de Heer niet aannemen, omdat de goede gezindheid des harten ontbrak; KaÃ¯n's lot daarentegen trekt de Heer zich wel degelijk aan, omdat zijn hart zich ontfermt over den zondaar. 13e Meer zag, dat KaÃ¯ns aangezicht verviel, dat hij, kwaad broedende, het hoofd liet hangen. En nu waarschuwt HU hem: Waarom zijl. gij ontstoken tegen uwen broeder en waarom laat gij uw hoofd hangen? Daaraan doet gij niet wel. Als gij weldoet, als uw hart wel gestemd is, dan is er verhooging des aangezichts, dan kunt gij blijmoedig en goedsmoeds liet hoofd opbellen. Maar zoo gij niet weldoet . . . . o denk er aan, de zonde ligt aan de deur, zij loert op u ais een wild dier, welks hegeei'te tot u is, dat u verscheuren wil; zoo tracht ook de zonde u in hare macht te krijgen. Maar dat is niet uwe bestemming; dit is uwe roeping: Gij zult over de zonde heerschen, in plaats van haar over u te laten heerschen.

God zoekt den zondaar op, die van Hem afdwaalt. Ook ons heeft Hij gezocht en zoekt Hij. Zalig wij, zoo wij Hem niet ontvluchtten, ons door Hem lieten waarschuwen, ons aau Hem vasthielden. Dan deden wij wÃ¨l. Zich aan God overgeven, zich door Hem laten waarschuwen en leiden, in zijne gemeenschap leven, dat is het ware, het eenige Weldoen, waaruit elke goede daad voortkomt.

hel hoofd blijmoedig oplielfen eti gueilsmoeds door li d loven reizen. Wij weten immers, dat Clod ons niet begeven en verlaten zal, dat Mij dus ook in den strijd tegen de zonde ons kracht wil geven tot overwinning, en door die overwinning ons over haar wil doen heerschen.

De zonde ligt aan de deur en hare begeerte is tot ons. Ach wij welen liet maar al Ie goed door droeve ervaring. Hoe dikwijls lieten en laten wij haar toe den drempel van die deur over te gaan en in ons hart te komen. Hoe dikwijls was en is ook onze begeerte tot haar. Dan komt er een vervallen van ons aangezicht. Wij laten het hoold hangen, Ã³f wrevelig, Ã³f moedeloos, Ã³f berouwvol. Zij het maar steeds het laatste. De begeerte Gods lot ons is nog sterker dan die der zonde. Daarom zoekt Hij ons op en vergeeft menigvuldiglijk en wijst Hij ons onophoudelijk op onze roeping: (jij zult over de zonde heerschen! Gode zij dank! Dat kunnen wij ook. Niet in onze kracht, maar in de kracht van Christus, die de zonde overwon aan het kruis en ons kracht wil geven om alle dingen te vermogen.

Over de zonde heerschen en weldoen en met opgerichten hoofde den weg door dit leven reizen, dat zullen wij, als ook maar onze begeerle, onze liefde tot God, sterker is dan die tot de zonde.

Mare. 15: '2. En zij namen Hon waar, of Hij op den sabbat hem (jenezen zou, opdat zij Hem bcselmlduien mochten.

Jezus ging op een sabbat in de synagoge en de farizeÃ«n volgden zijn voorbeeld. Maar welk een erscheid treil ons tus-schen wat Jezus deed en wat de tarizcÃ¶u deden. Zij deden voor het uiterlijke wel hetzelfde en toch was het niet hetzelfde. Jezus ging in de synagoge met hel doel om God te verheerlijken, om deel te nemen aan de openbare gebeden des volks, om

te hooron naar (ie lezing en verklaring der Heilige Sclirif'len, om te helpen wie hulp noodig had, en daarom ook bereid om, tol verheerlijking van zijnen Vader, die Uem gezonden had, straks den man Ie genezen, die een verdorde hand had. hn de farizeÃ«n, zeker, zij zonden ook deelnemen aan de gebeden, zij zonden ook luisteren naar wat de Heilige Sehril'ten te zeggen hadden ; maar onder gebed en lezing was hunne ziel vervuld met Ã©Ã©ne gedachte, niet aan God maar aan Jezus, niet om Jezus te volgen maar om Hem te vervolgen. Zij namen Hem waar, ot Hij op den sabbat den man met de verdorde hand genezen zou, opdat zij, als Hij dat deed. Hem beschuldigen mochten van sabbatschemiing, opdat zij Hem, als overtreder van Gods wet, dooden mochten.

Welk een verkeerd gebruik maakten de farizeÃ«n toch van de synagoge, van de gelegenheid, die God geboden had om Hem te verheerlijken en zelve een zegen le ontvangen. Wat zij waarnemen moesten, de behoei'ten hunner ziel, die zich in hel, gebed lot God mocht verhellen, en de eischen en beloften Gods, die door de Heilige Schrilten lol hen kwamen, dat namen zij niet waar; maar met een hart vol vooroordeel en haal zagen zij alleen naar Jezus en namen Hem waar, opdat zij Hein beschuldigen mochten.

Wij zullen heden, als God ons de gelegenheid daartoe geelt, naar zijn huis ons mogen begeven, liet is niel voldoende, dul wij gaan; hel komt er op aan, waarom en hoe wij gaan. Gaan wij, zooals Jezus ging, om God le verheerlijken, om in gebed en dankzegging, om in psalm en lied, zijne gemeenschap te zoeken en het genot dier gemeenschap uil te spreken; om Hem door zijn Woord lol ons te laten getuigen van zijn wil, van zijne lielde, van zijne trouw; en om met een hart, dal innerlijk bewogen is van ontlerming over de ongelukkigen, blijmoedig wel te doen aan de armen'? Dan zal de zegen des Heeren ons deel zijn.

Of gaan wij, gelijk de farizeÃ«n gingen, niel om God le ver heerlijken, maar om le voldoen aan wat ons booze hart ons in geeft, ons nog allijd verzettende legen Hem, die ook onze Heer en Meester wil zijn. Hom tegenstaande iu wat Hij doen wil en doet ook ter onzer behoudenis? Gaan wij, gelijk zij, misschien

met voni'ooi'deel in het. hart, met vooroordeel tegen den prediker, den gezant van Christus, hem waarnemende, opdat wij hem beschuldigen mogen? Dan kan Gods zegen ons deel niet zijn.

Vervulle Gods Geest ons met een heilig verlangen om Hem le verheerlijken, ook in zijn huis. Dan zullen wij den Christus Gods niet tegenstaan, maar met een hart, dal Hem looft, waarnemen alles wat Hij ook daar tot onze zaligheid doet.

Luk. lÃ: 30 Een zeker mensch kwam af van Jeruzalem naar Jericho en viel onder de moordenaars, welke, hem ook uil-getoijen en daartoe zware slagen gegeven hebbende, heengingen en Helen hem halfdood liggen.

Wij kunnen de geschiedenis van den barmhartigen Samaritaan toch nooit zonder zelfbeschuldiging lezen. Al vragen wij ook niet met den wetgeleerde: ,,\Vie is mijn naaste?quot;' wij too-nen loch onk niel allijd die barmhartigheid, welke de Samaritaan bewees aan den man, die onder de moordenaars gevallen was.

Kn toch wordt de gelegenheid om barmharligheid le bewijzen ons eiken dag geho len Want ach, ook wij vinden op onzen weg zoo menigeen, die onder de moordenaars gevallen, door hen geplunderd en halfdood achtergelaten is; maar, gelijk de priester en de leviet gaan wij voorbij zonder te helpen, op eigen veiligheid en gemak slechts bedacht.

De weg van Jeruzalem naar Jericho was onveilig. Maar veel onveiliger nog is de weg door dit leven. De waereld is wreed en hei zondig, zelfzuchtig beginsel heei scht in haar met ontzettende nmchl. Gelijk de moordenaars, van wie onze daglext spreekt,

looiden up den onbesclienndeu reiziger uin zich zeiven te be-voordeelen, en hel leven van den naaslc minder achtten dan hun eigen zelfzucht; zoo is liet nog. Allerlei moordenaars loeren op het leven, het maatschappelijk en zedelijk en geestelijk leven van den onervaren en onvoorzichtigen reiziger. Wee hem, die zonder voldoende bescherming zijnen weg gaat. Hij wordt gewis hun prooi.

Er zijn menschen, in dnivelen-gestalte, die er niet tegen opzien, als hun persoonlijk belang het eischt, met allerlei middelen den ondergang van hunnen naaste te zoeken en hem te berooven van positie, naam, eer en leven. Kunnen wij er geen voorbeelden van noemen misschien uit onze eigene omgeving?

Er zijn zonden, brutaal optredend of listig verschalkend, die reeds menigeen overvielen, hem beroofden van wal werkelijk waarde had, en, na ziel en lichaam verwoest te bobben, hom halfdood lieten liggen aan den weg. Zieltogend zien wij hen ter neder liggen, de duizenden slachtoffers van de dronkenschap en de ontucht.

Er zijn geestes-stroomingen, die de grootste schatten van 's menschen hart hem ontnemen, de edelste deelen van zijn geestelijk wezen kwetsen, en, hom beroovendo van zijn geloof, van zijne Christelijke vrijheid, van de rust zijner ziel, van zijn God, hem prijs geven aan den geestelijken dood.

Och laat ons, reizigers op dozen onveilligen weg door het leven, toch niet vertrouwen op menschen noch op onze kracht, ons doorzicht, onze deugd; maar hulpen bescherming zoeken aan de hand van Jezus Christus onzen Heer, die de waereld overwonnen heeft en tegen wien geene macht iets vermag. Niemand zal de zijnen rukken uit zijne hand, en, hoe de moordenaars ook op hen loeren. Hij geeft hun liet eeuwige leven.

Maar zoovelen zoeken die hulp en bescherming niet. Hun leven staat op hel spel. Waarschuwen wij hen met al den ernst der liefde! En zoovele andereu zijn reeds onder de handen der moordenaars gevallen. Zij liggen halfdood aan den weg, waarlangs wij gaan. Ã¼ch, zij ons hart innerlijk met ontferming bewogen over hen, gelijk het hart van Clirislus dat was en nog is over ons. Laten wij hel werk doen van den barmhartigon Sa-

Dat zeide Jezus van een Samaritaan. En dat liad Hij niet gezegd van den priester en den leviet. Maar van deze beiden, hoewel zij Joden waren en Israels God dienden in zijn heiligdom, kon Hij dat niet zeggen ; terwijl daarentegen de Samaritaan door zijn daden liet bewijs gaf, dat zijn hart met innerlijke ontferming bewogen was over dien man, lien de moordenaars halfdood hadden lalen liggen aan den weg. En daarom erkende Jezus het ook, want of die barmhartige nu al een Samaritaan was of niet, dat deed er niet toe. Waarheid bleef waarheid. En Jezus maakla geen onderscheid. Hij erkende het goede, waar Hij liet vond, of het was bij eene Syro-Fenicisclie vrouw, of bij een heidenschen hoofdman of bij een Samaritaan, rlie zich over zijn naasle ontfermde.

De Joden stelden zich verre boven de Samaritanen. Zij waren het echte zaad van Abraham; zij hadden den waren tempel te Jeruzalem; zij hadden den zuiveren dienst van Jehovah. En toch stelt Jezus dezen Samaritaan boven de beide Joden, den priester en den leviet, die naar Jeruzalem gingen om den Heer te dienen in zijnen tempel. Dat komt, omdat bij dezen man, wiens godsdienstige begrippen niet zuiver waren en wiens theologisch stelsel niet geheel en al deugde, het hart toch op de rechte plaats zat. En daarom zegt Jezus van hem, wat ook gedurig van Jezus zeiven verklaard wordt: hij werd met innerlijke ontferming bewogen. Er bestond dus innige verwantschap tusschon dezen Samaritaan en Jezus. Wal dunkt u, kunnen wij nog iets lioogers zeggen ter eere van dezen door de Joden verachten man?

Wij stellen ons missclnon ook wel eens hoven anderen, wier belijdenis naar ons oordeel zoo zuiver niet is als de onze en die in de oogen van ons en van anderen wellicht ketters zijn. Maar laten wij ons ook door hen beschamen in het oefenen van bannhiirligheid'? Zou de Heer ook van ons zeggen, wat Hij van hen getuigl: dat zij bewogen zijn met innerlijke ontferming, gelijk Hij zelf dat steeds was?

Laat ons toch ons niet verheiten boven anderen. Eene zuivere belijdenis le hebben is nog niel allijd hal/.elfde als een zuiver leven te leiden. En niet allen, die zeggen te gelooven in de Eeuwige Liefde, zijn van de liefde doordrongen en laten zich tot betooning der liefde dringen.

Waar het altijd op aankomt, is het hart. 'I Hart geeft aan het werk zijn waarde. Ons hart moet met innerlijke ontferming bewogen zijn. En dat is het helaas niet altijd. Wij zijn maar al te vaak aan den priester en den leviet gelijk. Menigen ongelukkige zien wij; misschien beklagen wij hem wel; maar wij gaan voorbij en doen niets. Wij redeneeren over allerlei ellende, die door de moordenaars wordt teweeggebracht; missschum vervloeken wij die moordenaars ook wel; maar wij steken geen hand uit om de ellendigen uit hunne handen te redden of de halfdooden aan den weg te helpen.

Maar [als ons hart met innerlijke ontferming bewogen wordt, dan kunnen wij niet toezien, niet voorbijgaan; dan voelen wij ons gedrongen tot helpen. En dat zal zoo zijn, als wij weten, dat het hart van Christus met innerlijke ontferming bewogen was eu is over ons, zoodat Hij ons verlost heeft uit de ellende, waarin de zonde ons bracht, en ons bewaart voor eiken vijand onzer ziel. Maar dan verstaan wij ook, als Hij ons wijst op den barmhartigen Samaritaan, zijn woord: Ga heen en doe gij des-ge lij ks.

Luk. 10; 34, 35. /Â£a hij, lot hem cjcuuidc, verhond zijne wonden, yielende daarin olie en wijn; en hem heffende op zijn ciijen beest, voerde hem in de herberij en verzorijde hem. En des anderen daai/s weuyaande, lan(jde hij twee penniin/en nil en tjaf ze den waard, en zeide tot hem: Draai/ zorg voor hem; en zoo wat (jij meer aan hem te koste znll teijijen. dat Z(d, ik u wedergeven, als ik wederkom.

Wat kunnen wij toch veel van den harmlinrli^cu Samaritaan leeren! Hij verslaat de kunst van liet dienen met zelfverloochening. Hij olfert zijn tijd op voor den naaste,en misschien was zijn tijd wel zeer kostbaar, in elk geval kon ieder verlies van tijd ook lietn het leven kosten op den onveiligen weg van Jeruzalem naar .lericlio. Hij otTert zijn gemak op, want hij legt den gewonde op zijn eigen heest, waarop hij tot nu toe gereden heeft, en loopt ei' nu zelf naast. Hij ollert zijn geld op, en niet alleen de twee penningen geeft hij, maar hij zegt meer toe; hij zal in alle kosten voorzien, want gierig is hij niet.

Hehhen ook wij onzen tijd, ons gemak, ons geld er voor over om in den dienst der liefde onzen naaste te helpen. Ach, wij helpen soms zoo vluchtig, en onze barmhartigheid is ook vaak weinig meer dan eene liefhebberij. Wij zijn zoo op ons gemak gesteld en zien tegen inspanning op. Wij houden de hand op de beurs en vragen, als wij wel iets geven moeten, zoo licht: met hoe weinig kan ik volstaan'?

Wij merkten het zooeven reeds op. dat do Samaritaan niet aan zijne eigene veiligheid denkt, nu hij den balfdoode helpen kan. Dat is hel ware helpen, als men zich zeiven vergeet en alleen denkt aan den persoon, die geholpen, en aan bel werk, dat verricht moet worden. Ook bij den arbeid der dienende liefde geldt het endaar vooral: Die zijn leven zal willen verliezen. die zal bet behouden. Ja, en die zal ook het middel zijn om anderen het leven te behouden.

Dat was het, wat de Samaritaan zocht. Of het hem gelukken zon, dat wisl hij niet. Maar beproeven wilde hij hel. Hij

zei dan ook niet, toen liij dien lialfdooden man zag: Och't geeft toeii niets. Neen, hij verbotui zijne wonden, daarin gietende olie en wijn, alle pogingen aanwendende om hem te redden. Kn straks in de herberg verzorgde hij zelf hem en droeg ook, na zijn vertrek, door middel van den waard nog zorg voor hein. 11 ij wanhoopte niet en rustte ook niet, voor hij gedaan had wat bij kon.

Wij mogen nooit wanhopen aan de redding van ongeink-kigen. Wij mogen nooit zeggen, als wij iemand zien, die diep, zeer diep gezonken of ontzettend ongelukkig is: wat zon 'tge-ven ? Wij hebben Ie doen wat de Samaritaan deed, in den ge-loove, dal de Heer machtig is onze pogingen Ie zegenen en dat Mij, die den dooden het leven wedergaf, ook de halfdooden genezen en sterken kan, opdal zij op hunne beurt anderen ten zegen worden.

En als het dan locb niets geelt? Het geeft altijd lots. Iedere arbeid der liefde word! gezegend, ook al heeft zij niet, wat wij succes noemen. .Misschien was, loen de Ijarmhartige Samaritaan terugkwam, de man, dien hij geholpen bad, trots alle goede zorg wel gestorven. .Maar was zijn liefdewerk dan een vergeefsch werk geweest'? Volstrekt niet; de beteekenis van zijn daad bleef dezelfde. Hij zelf had er een zegen door genoten, don zegen, die het oefenen van barmhartigheid altijd geeft aan hem, die barmhartig is.

Vragen wij nooit naai' succes. Dal beeft Christus, onze barmhartige Heiland, ook niet gedaan, en toch heeft Hijopden arbeid zijner ziel veel vrucht gezien. Al wat in zijnen naam en in zijne kracht ten behoeve der ellendigen wordt gedaan, is van die vrucht een deel en draagt op zijne beurt weer vrucht.

Spreuk. 15: 1. Een zacht anlwoord keert de (jrUnmujheid af; maar een smartend -woord doet den toont oprijzen.

Hoe dikwijls niet reeds hebben wij de waarheid van dit woord des wijzen spreukendiclilers ondervonden bij ons zeiven en bij anderen! En locli ook, boe dikwijls handelen wij in strijd met de les van levenswijsheid, die ons iiier wordt gegeven! Staan wij er eens een oogenblik bij stil, met den wensch, dat wij lieden ook handelen mogen naar de vermaning, die daardoor tot ons komt, en dat wij steeds in gedachten houden, hoe wij door de wijze van ons spreken vsel kwaad kunnen voorkomen en afwenden, maar ook veel kwaad kunnen stichten.

Herinnert gij bet u nog â denk maar eens goed na â dat gij heel boos waart op uwe vrouw of op uw man, op uw vriend of op uwe vriendin, op uw knecht of op uwe dienstbode? Gij maaktet u driltig, zeidet harde dingen, en zoudt u volstrekt niet verwonderd hebben, indien de persoon, tegen wien gij zoo grimmig waart, u een hard antwoord gegeven bad. Maar, wat gij niet verwacht liadt, gescldedde; wat gij niet verdiend hadt, vond plaats: een zacht antwoord, getuigend van zelfhebeersching, van zelfverloochening, van liefde, gewerd u, zoodat gij niets meer zeggen kondet, maar overwonnen waart en uw toorn voeldet wijken. Inderdaad: een zacht antwoord keert de grimmigheid af.

Maar weet gij het ook nog wel â denk maar eens goed na â dat gij, hetzij in drift of in boosheid of zonder nadenken eens een woord spraakt, dat uw naaste, misschien wel uw allernaaste, pijn deed en smartelijk wondde, een woord, dat niet goed was, een beschuldiging bevattend, die niet verdiend, of een vermoeden, dat niet gegrond was? Dat woord van u was niet goed en het werkte ook niets goeds uit. Integendeel, de persoon, wien het gold, voelde er zich door gekrenkt, werd er door verbitterd, en, hetzij bij het uitsprak of niet, hij werd boos op u, heel boos misschien. Inderdaad: een smartend woord doet den toorn oprijzen.

Zij (ieze ervaring een les. Wij hebben die les allen zoo noo-diir, want die in woorden niet struikelt, is een volmaakt man. Maar ook: een goed woord vindt eene goede plaats. O, leere Gods Geest, die ook de Geest der zachtmoedigheid en der wijsheid is, ons heden en al de dagen onzes levens lietderijk en voorzichtig te zijn, ook in onze woorden. Dan zal door ons de vrede bewaard en bevorderd worden, de vrede met anderen, en daardoor ook de vrede in ons eigen hart.

Vergeten wij het dan niet: Een zacht antwoord keert de grimmigheid at', maar een smartend woord doet den toorn oprijzen.

Ps. 141 : 3. Heere! zei eene wacht voor mijnen mond, behoed de deur mijner lippen.

Een spreekwoord zegt : spreken is zilver, maar zwijgen is goud; en een ander: liet moet een goed spreker zijn, die bet een zwijger verbetert. Nu, dit is dikwijls waar. Maai' zeer vaak ook is het spreken geen zilver, heeft het geen waarde, doet het zelfs veel schade, en kan bet nergens heter mee vergeleken worden dan met doodend venijn of moordend staal. Ach, hoeveel kwaad doen wij soms met ons spreken. Wie zal ze tollen al die ijdele woorden, die uit onzen mond kwamen en misschien bier of daar kwade gedachten deden oprijzen in het hart van een ander? Wie zal ze tellen al die toornige woorden, die wij ons lieten ontvallen of ontstroomen en waarmede wij onzen naaste bedroefden en kwetsten? Wie zal ze tellen al die driftige woor-den, die wij spraken en die oorzaak werden, dat ook anderen zondigden door den boozen hartstocht, dien wij in hun boezem deden ontvlammen 7

En soms bracht ons spreken ons tot daden, die niet goed waren. Wij hadden iels gezegd en wilden het niet herroepen en

verhardden ons legen beter welen in. Of wij hadden een vriend gegriefd en schaamden ons om dat eerlijk te erkennen. Of wij hadden een vijand ons gemaakt en wilden de minste niet zijn en de eerste niet wezen om de hand der verzoening le reiken.

Welk een verdriet doen wij onzen naasten toch dikwijls door onze woorden. Welk een vuur van haat en nijd wordt door de tong ontstoken. O, als wij ons dat recht indenken, hoe treurig worden wij dan gestemd. En toch laten wij ons gedurig weer meeslepen door onze hooze hartstochten of door onze onvoorzichtigheid. Dal komt, omdat wij niet ernstig waken en hidden. Wij kunnen ons vaak niet inhouden; maar de Heer kan ons daartoe bekwamen. Wij voelen den toorn in ons opkomen en een bitter woord naar onze lippen dringen; maar de Heer kan den storm in ons doen bedaren. Wij zonden soms haast gedachteloos onze tong maar laten doorpraten; maar de Heer wil ons wijze hedachtzaambeid leeren.

Wel is het dikwijls moeilijk te zwijgen op beleedigingen; wel is vaak de verleiding groot om te spreken, vooral als er iels nieuws, iets pikants te vertellen valt; maar als de bede tot God oprecht is, omdat wij de zonde haten, dan zet Hij eene wacht voor onzen mond, dan behoedt Hij de deur onzer lippen. En daai na opent Hij ze weer, opdat eene dankzegging Hem prijze voor zijne genadige bewaring.

Efez. 4: 25. f.ajt af de leugen en spreekt de ivaavheid, een iegelijk met zijnen naaste.

Zon deze vermaning van den Apostel ons misschien niet gelden? Ik vrees, dat wie dat ten opzichte van zich zeiven beweerde, daarmede bewijzen zou, dat deze vermaning hem juist wel in 't bijzonder gold. Er wordt in het verkeer met den

n aas Ie zooveel onwaarheid openbaar. En het is inderdaad niet overbodig, dat wij ons zeiven eens ernstig onderzoeken, in welk op/.icht, wij ons zeiven daaraan schuldig bekennen moeten.

Laat ons eens een hlik slaan op het dagelijkscbe leven. Wij worden telkens gevraagd om inlichtingen te geven aangaande iemands persoon, karakter of werk. Doen wij dat altijd met alle trouw en eerlijkheid? Is er nooit jaloezie of broodnijd bij in 't spel? Zijn de getuigschrirten, door heeren en vrouwen aan dienstbaren .gegeven, altijd overeenkomstig de waarheid? En zijn de ondergeschikten strikt rechtvaardig, als zij over hunne meesters spreken? â Legt af de leugen en spreekt de waarheid!

Wat de Joden tegenover Jezus en later tegenover Stefanus deden, wier woorden zij verdraaiden, geschiedt in onze dagen ook nog wel eens. Men doet er wat bij of men laat er wat af en zoo schijnt er geheel iels anders gezegd te wezen dan er gezegd is. Men verandert den toon, waarop bepaalde woorden gesproken zijn, of men rukt deze uit hun verband, zoodat ze voorkomen in eene andere beteekenis dan waarin zij bedoeld werden. â Legt af de leugen en spreekt de waarheid!

Praatzucht, bedilzucht en zelfzuchten allerlei booze zuchten meer leiden zoo gemakkelijk tot achterklap en laster. Men wil niet lasteren, men wil nog veel minder voor een lasteraar ge-honden worden, maar men spreekt, zonder iets kwaads te zeggen, op zulk eene wijze over personen, of men vertelt, zonder bepaald te liegen, de dingen in zulk een vorm, dat, wie het hoort, er wel kwaad bij denken moet en menigeen er kwaad uit zuigt. â Legt af de leugen en spreekt de waarheid!

Wie naar een oppervlakkigen indruk of uit onkunde, achterdocht, lichtgeloovigheid of eigengerechtigheid, y.ijn naaste onverhoord of lichtvaardig veroordeelt, toont het met den eisch der waarheid niet al te nauw te nemen en bewijst daardoor onder den invloed van de leugen te staan. â Legt af de leugen en spreekt de waarheid.

Ach, wij nemen de leugen zoo vaak op en koesteren haar en worden van de waarheid afvallig. Is ons dat tot smart? Dat wij dan maar steeds de gemeenschap zoeken van Hem, in wiens mond geen bedrog gevonden werd, van Hem, die van zich zeiven getuigde; Ik ben de Waarheid! Wie Hem liefheeft, heeft de

waarheid lief. Wie in Hern is, wanrlelt in de waarheid. Hij dien drijft de waarheid de leugen huilen. En de lengen alle^gende, spreekt hij de waarheid.

ExÃ¼d. 4: 10. Toen zeide Mazes tol den Heere: Och Heere! ik ben (/een man wel Ier lale, noch van (listeren noch van eergisteren noch van toen af. toen Gij lol uwen knecht rjesproken hebt, want ik ben zwaar van moiid en zwaai' van tontj.

Dit zeide Mozes, die door den Heer geroepen was om tot. de oudsten van IsraÃ«l te gaan en mei hen naar den koning van Egypte om de vrijheid der IsraÃ«lieten te bewerken. De Heer had hem geroepen en gezegd: Â«Zij (nl. de oudsten) zuilen uwe stem hooren.quot; Maar Mozes geloofde dat niet en sprak; Â«Zij zullen mij niet gelooven noch mijne stem hooren, want zij zullen zeggen: Â»De Heere is u niet verschenen.quot; Mozes zag er tegen op naar Egypte te gaan. Hij had eenmaal ervaren, dat er IsraÃ«lieten waren, die niet verlost wilden worden. En nu rekende hij meer met deze ervaring, dan mei Gods woord. Maar de Heer gaf hem teekenen, die voor de oogen van IsraÃ«ls oudsten hem in zijne zending zouden rechtvaardigen. â Mozes kan nu niet meer zeggen: zij zullen mij niet gelooven. Toch is hij nog niet gewillig. Hij acht zich niet de geschikte man voor zulk een gewield ig werk, als hem wordt opgedragen. Om lot de oudsten des volks en tot Earao zeiven te spreken over eene zaak van zoo groote heieeken is en ten behoeve van zoovele duizenden men-schen, daartoe is waarlijk wel een man noodig, die wel ter tale is. En dat is Mozes niet. Hij is het nooit geweest. Hij kan niet spreken, want zwaar van mond en zwaar van long is hij.

'tls goed, dat Mozes niet hoog, niette hoog van ziel i zeiven denkt. Maar hij denkt toch ook niet hoog van den Heer, en

dat is niet goed. Alsof God zijn raad niet volvoeren kan door een man, die niet wel ter lale is. Alsof redenaarsgaven en niet de machtige hand des lleeren aan IsraÃ«l verlossing moeten geven. Â»Wie heeft â zoo wordt hem dan ook geantwoord â wie heeft den mensch den mond gemaakt? of wie heeft den slomme of doove of ziende of blinde gemaakt? tien ik het niel, de Heere'? En nn ga henen en Ik zal met uwen mond zijn en zal ii loeren, wal gij spreken zult.quot;

O denken wij nederig van ons zeiven. Heeft God ons gaven geschonken, ons wel ter tale doen zijn; erkennen wij loch, dat Hij het is, die ons den mond heeft gemaakt, dat Hij ons leeren moet, wat wij spreken zullen, dal zonder zijn zegen ook de schoonste woorden geen kracht hebben. Laat ons ootmoedig zijn.

Of zijn wij zwastr van tong; vergeten wij niet, dat God dikwijls het zwakke der waereld uitverkiest en heigeen niels is, opdat Hij het sterke en hetgeen iets is beschame. Hij wil met onzen mond zijn en zal ons leeren wat wij spreken zullen.

Broeders en Zusters, dat wij heden, onder de prediking iles woords, het in gedachlenis houden: de lieer heeft ook den prediker den mond gemaakt. Dat bewaart ons voor hot d wee pen met redenaarsgaven zoowel als voor het verwerpen van predikers, wien zulke gaven ontbreken. De uilnemcndheid der gaven is uil God. Hem zij de eere en niet den mensch. Maar ook door wie niet wel ter lale is, heeft de Heer, gelijk eens door Mozes, een blijde boodschap te brengen, eene prediking van verlossing. Vergeet den mensch en hoort dankbaar het evangelie en geeft Gode de eere!

De profeet Nairnm stelt den Heer voov in zijne groote kracht en in de vreeselijklieid van zijn toorn. Mij is een ijverig God en een zeer grimmig wreker aan zijne wederpartijdei's en laat zijn toorn voelen aan zijne vijanden. Wel is Hij lankmoedig en lang oefent Hij geduld, maar ais zijn geduld uitgeput is, clan blijkt zijne groote kracht aan de schuldigen, die Hij geenszins onschuldig houdt. En nu schildert de profeet die kracht, des Heeren in stoute beelden. Des Heeren weg is in wervelwind en in storm, en de wolken zijn hel stof zijner voeten. Als Hij de zee maar scheldt, dan wordt ze droog eh de rivieren verdroegen ; Basan en Karrnel kwijnen en de bloem van Libanon kwijnt. De bergen beven voor Hem en ile heuvelen versmelten, de aarde licht zich op voor zijn aangezicht, de waereld en allen, die daarin wonen. Wie zou niet vreezen voor den toorn van zulk een machtigen God? Wie zal voor zijne gramschap staan en wie zal voor de hitligheid zijns toorns bestaan? Zijne grimmigheid is uitgestort als vuur, en de rotssteenen worden van Hem vermorzeld.

Eu toch van dezen zelfden God, wiens feilen toorn hij zoo treffend geschetst heeft, zegt de profeet terstond daarna: De lieer is goed, Hij is ter sterkte in den dag der benauwdheid, en Hij kent degenen, die op Hem betrouwen. Welk een heerlijke en treffende tegenstelling. Die zelfde lieer, die voor zijne vijanden zoo geducht is, is den zijnen goed. De groote kracht, die zijne wederpartijders doet beven en heti vernieligt, dient dengenen, die op Hem betrouwen, ter sterkte in den dag der benauwdheid. En zij behoeven niet.te vreezen, dat de Heer beu zal vergeten of dat hunne nooden Hem verborgen zullen blijven, want Hij kent hen. Hij weet wat zij behoeven en wanneer zij geholpen moeten worden. Hij kent hen als zulken, die alles van Hem verwachten, en zijn eere vordert, dat Hij hen niet beschaamt.

Kent Hij ook li als een der/, ui ken'? Dun zal geen kwaad u overkomen, of gij weel tevens, dat Hij ii bewaart. Dan vangt gij goedsmoeds ook dezen dag weer aan, want . . . God is met u.

Het is toch een groot voorrecht, Ie mogen weten, dat de Heer regeert, dat zijne oogen gaan over alle dingen, dat Hij alles leidt naar zijnen goeden en wijzen en heiligen wil, en dat alle schepselen alzoo in zijne hand zijn, dat zij, tegen zijnen wil, zich nocii roeien noch bewegen kunnen.

De Heer regeert. En deze Heer is Jehovah, de Getrouwe, aan wien wij ons met vertrouwen kunnen overgeven, omdat Hij zich zeiven altijd gelijk blijft en niet wankelt in eeuwigheid. Hij is de Almachtige, die spreekt en het is er, en die doet al wat Hem behaagt. Maar Hij is ook de Alwijze, die altijd weet wat voor zijne schepselen het beste is en in zijn regeeren steeds zijn doel, het welzijn zijner menschenkinderen, voor oogen houdt. Want dat welzijn wil Hij. Dat heelt Hij getoond en dat toont. Hij dagelijks. Hij, de liegeerder van alles, is immers de barmhartige Vader van onzen Heer Jezus Christus, en heeft in de zending zijns Zoons zijne liefde en genade heerlijk geopenbaard.

Deze Heer regeert. Met vaderlijke voorzienigheid, met almachtige kracht, met eeuwige getrouwheid. Hoe goed, dat Hij regeert. Nu is alles veilig; nu kunnen wij ons gerust gevoelen. Want hoe moeielijk de omstandigheden des levens ook zijn en hoe zorgelijk de tijden en hoe donker de toekomst, wij weten : liet bestuur der volkeren en de leiding aller dingen is in goede handen. De lieer regeert.

Wat staan wij dikwijls verlegen ; wat zijn wij vaak bevreesd ; wat handelen wij menigmaal dwaas! Gelukkig, dat wij niet be-

lioeven te regeeren. Het zou er vreemd uitzien op uaide, als de mensch niet in alles van God afhankelijk ware. Alles ging verkeerd.

Doen wij clan toch ook niet, alsof tuij regeerden. Dat wij meer alles aan God overlieten en ons vertrouwen geheel op Hem stelden. Dan zonden wij niet zoo vaak teleurgesteld worden en niet gaan steunen op wat in zich zeiven geene kracht heeft.

Do Heer regeert. Goddank, dat Hij liet doet. Maar Hij regeert ook dooi' middelen. Hij houdt alle dingen in stand en leidt ze en wil ook ons daartoe gebruiken. Doen wij dan, onder opzien lol zijn luilpe, alles wat Hij als onze taak ons aanwijst.

De Heer regeert. Hij is de Koning der koningen. Door Hem regeeren ook de vorsten. Zij ook zijn in zijne hand, werktuigen van zijnen raad. Kn wij hebben hen als regeerende bij de gratie Gods te erkennen, te eerbiedigen, lief te hebben, voor hen te bidden. Zij dat ook heden in ons hart, nu onze jeugdige koningin verjaart. Aan den Heer, die regeert, dragen wij haar op in den gebede. Hij zegene en behoede haar. Hij doe zijn aangezicht over haar lichten en zij haar genadig. Kn in zijne genade behage het Hem, haar tot in lengte van dagen te sparen voor het volk, dat haar liefheeft. Hij regeere vele jaren door haar ons Nederland, en zegene vorstin en volk met voorspoed en vrede zijn Naam tot eer.

De spreukendichter voert de wijsheid sprekende in. Deze wijsheid, die beter is dan robijnen en met welke al wat men hegeeren mag, niet te vergelijken is, woont bij de kloekzinnigheid en vindt de kennis van alle bedachtzaamheid. Haar be-

ojnsel is de vreeze des Heeren, welke doet haten het k*vade, de hoovaardigheid en den hoogmoed en den kwaden weg, alsmede den mond der verkeerdheden. Door mij â zegt nu deze wijs-heid â regeeren de koningen, d. w. z. wijsheid is noodig om te kunnen regeeren en wie waarlijk goed en gezegend regeeren zal, moet zelve zich door de wijsheid laten iegeeit.n.

Wat zullen wij dan hun, door wie het God belieft ons te regeeren, beters toewenschen en beters van God zeiven voor hen afbidden dan wijsheid? Welnu, God schenke hun in overvloedige mate die wijsheid, die zij behoeven om de zware en aan verantwoording rijke taak, door Hem hun opgelegd met zegen te vervullen.

Want inderdaad, zij hebben veel wijsheid noodig. De dagen, die wij beleven, zijn zeer ernstig voor ieder mensch, maar inzonderheid voor koningen en allen, die in hoogheid gezeten zijn. Er is eene geweldige gisting der gemoederen; velerlei stemmen verhellen zich tegen alle gezag, ook tegen het koninklijke gezag; eene niets ontziende critiek wordt uitgeoefend op bijna elke regeringsdaad, vaak ook door hen, van wien men meer eerbied voor de regeering verwachten zon. Inderdaad, onze overheden hebben veel wijsheid noodig om te regeeren rechtvaardig, wijs en zacht ; om, trols allerlei invloeden, die zich willen laten gelden, slaande te blijven in wat God van hen eischt; om niet moedeloos te worden bij alles wat zich verheft tegen hen en tegen het hun door God zeiven verleende gezag; om, hoe hoog geplaatst, toch nederig te blijven voor God.

Dat dan allen, die de oude liefde voor Oranje nog in zich voelen leven, die het wÃ¨l meenen met Vaderland en Vorstenhuis, die eerbied gevoelen voor de overheden, hunner gedenken in den gehede en voor hen vragen de wijsheid, die van boven is, met welke niets te vergelijken is in waarde, de wijsheid, van welke de vreeze des Heeren het beginsel is.

1 Sain. 10: 27. Doch de kinderen Belials zeiden : Wat :ou ons deze verlossen ? en zij verachtten hein, en brachten, hem geen geschenk. Doch hij was ais doof.

Snul stoorde zich niet aan wat de kinderen Belials van hem zeiden. Zij hadden geen de minste verwachting van hem, maar slechts verachting voor hem en toonden dat door de gebruikelijke hulde, waarop hij als koning recht had, hem te weigeren, door geen geschenk te brengen. Doch hij was ais doof, d. w. z. hij deed, alsof hij het niet merkte, hoe zij over hem spraken en hoe zij tegenover hem handelden. 'I Was, alsof hij zeggen wilde: wacht slechts op mijne daden en dan zal het u reeds straf genoeg zijn, als gij zult moeten erkennen, dat gij dwaas gehandeld hebt en verkeerd door Ie oordeelen voor den lijd en te veroordeelen wien gij niet kendet.

Saul was niet wraakgierig, maar handelde verstandig!ijk. Kan dat ook steeds van ons gezegd worden? Ik vrees, dat Saul ons allen beschaamd maakt. Wij willen maar al te vaak niet verdragen, dat de menschen zulke hooge gedachten van ons niet koesteren, als wij zelve die hebben. Wanneer iemand gering van ons denkt, onze beteekenis en invloed onderschat, ons de eere onlhoudt die ons toekomt, dan worden wij o zoo licht onaangenaam gestemd, wij geven aan dat onaangenaam gevoel toe, laten er ons door beheerschen en zoeken op de een of andere wijze ons misnoegen te toonen. Dat is niet verstandig. Daardoor geven wij onzen tegenstanders macht over ons; daardoor stijven wij hen in hun verzet; daardoor leveren wij het bewijs, dat wij de eere van, menschen zoeken en zonder die te ontvangen ons niet gelukkig meenen te kunnen voelen. Bovendien, de rust van ons hart lijdt er onder; wij derven dien vrede, dien wij behoeven om te doen wat God ons te doen geeft.

Laat ons dan niet klagen over miskenning, niet moedeloos worden, als de ons toekomende eere moedwillig ons onthouden wordt, veel minder nog ons wreken over ons aangedane verongelijkingen. Wij moeten als doof zijn, gelijk Saul. Of beter nog: wij

moeien, gelijk Christus, onze vijanden liefhebben, zegenen die ons tegenstaan, bidden voor hen, wier miskenning ons grieft. Zoo zullen wij de beste wraak nemen en verstandiglijk bandelen en vrede hebben onder alles wat ons overkomt. En God zelf zal genade en eere geven.

2. Sam. 0: 166. Ah zij nu den koniny David zag, springende en huppelende voor het aangezicht des Heer en, verachtte zij he))i in haar hart.

Als David bij het overbrengen van de ark des Heeren uit bet huis van Ãbed-Edom naar Zion, voor de ark geloopen had, zou Michal, zijne vrouw, hem dat volstrekt niet kwalijk genomen hebben. Zij zou dat zeer natuurlijk hebben gevonden : een goed voorbeeld zou hel geweest zijn voor bet volk, een bewijs dat de koning den godsdienst niet verachtte, maar als een goed vorst ook godsdienstige plechtigheden met zijne tegenwoordigheid wilde vereeren. Maar nu David naar de wijze van zijn tijd zijne blijdschap te kennen gaf door te springen en Ie huppelen voor de ark en dat te doen in tegenwoordigheid des volks, daarmede te kennen gevende, dat hij zich verblijdde voor het aangezicht des Heeren en dat geheel zijn hart zich verlustigde in den dienst zijns Gods, nu vond zij, dat hij zich bespottelijk maakte, en verachte zij hem in haar hart.

De meeste menschon zijn aan Michal gelijk. Zij zijn volstrekt niet afkeerig van godsdienst. Maar 't moet een kalme, een dood-kalme godsdienst zijn. Men moet er zich niet al te warm om maken, zich er niet dooi' laten leiden tot dingen, die men nu gewoonlijk zoo maar niet doet. Men moet volstrekt niet anders doen dan anderen. Alles moet zijn gewonen gang gaan, en dan een beetje godsdienst er bij, zoo in de kerk of in de binnenkamer, dat kan geen kwaad, dat staal zelfs wel goed. Maar

pas (och op voor wat daarvan afwijkt: gij moeter uw hart niet al te veel op zetten, gij moet er niet te veel over spreken, gij moet volstrekt niet met uw gansche ziel erin leven; dat is dweeperij en daarmede maakt gij u maar verachtelijk.

Maar zou het zulk een dienen van Hem zijn, dat den Heer behaagt? Zouden wij Hem waarlijk dienen, als wij, wat dan godsdienst genoemd wordt, aantrekken als een zondagskleed of voordoen als een masker? Neen, neen, zÃ³Ã³ dienen wij den Heer niet. Ons gansche hart moet leven voor Hem. Ook onze ziel moet springen en huppelen van vreugde voor het aangezicht des Hee-ren, al veracht de geheele waereld ons ook. Een godsdienst, gelijk de waereld wel wil, laat ons koud en ons hart leeg; maar warm worden wij en vervuld van zalige vreugde, als wij ons met al wat wij hebben en zijn, wijden aan den Heer en naar buiten openbaren wat in ons hart leeft.

Als David¹ geloopen bad voor de ark, zou het niets dan een vormelijk dienen hebben kunnen zijn. Maar David, springende en huppelende voor het aangezicht des Heeren, gaf het klaar bewijs, dat hij waarlijk zich verblijdde in zijnen God. Laat die blijdschap ook bij ons te zien zijn. Wij hebben er reden toe, meer nog dan David. Want God heeft ons niet maar de ark, maar zijnen eigenen Zoon gegeven, opdat Hij eeuwiglijk bij ons blijve. En noemt de waereld ons dan uitzinnig, zij heeft onzen Heiland ook zoo genoemd. Wat deert het ons dan, als de liefde van Christus ons maar dringt!

Nood leert bidden; zegt het spreekwoord, en de ervaring bevestigt zeer dikwijls de waarheid daarvan. Hoe menigeen, die God vergat en om zijne geboden zich niet bekommerde en zijne

liefde smadelijk afwees, kwam in nood er toe Hem aan te roepen om hulp, en bet gebed, lang verzuimd en haast verleerd, weer te beschouwen als bet middel der redding bij uitnemendheid.

HÃ©t is echter opmerkelijk, dat er geen spreekwoord bestaat: Verlossing leert danken. Integendeel: Ondank is 's waerelds loon; en vaak, maar al te vaak, is ondank ook het loon, waarmede Gods kinderen de zegeningen en luilpbewijzen huns Hemelschen Vaders vergelden. En toch doen zij daardoor niemand meer nadeel dan zich zclven. Want zij maken daardoor zich ongeschikt voor de gemeenschap met God en derven alzoo het genot van meerderen zegen. Er is â immers tusschen dankbaarheid en zegen een nauw verband. Niet alleen moet de gezegende dankbaar zijn. Maar ook; de dankbare wordt gezegend.

Dat blijkt ook uit onzen psalm, waar op de vermaning: Offer Gode dank en betaal den Allerhoogste uwe geloften; terstond de belofte des Heeren volgt: En roep Mij aan in den dag der benauwdheid, Ik zal er u uithelpen en gij zuil Mij eeren. De ondankbare, die den Heer het offer van zijn hart onthoudt en in zijn leven de geloften, in nood den Allerhoogste gedaan, verzuimt te betalen, ndst de vrijmoedigheid om in nieuwe benauwdheid den Heer aan te roepen en mist dan ook het vertrouwen op God, dat hij uitgeholpen zal worden.

Zou onze ondankbaarheid de oorzaak niet zijn, waarom wij zoo weinig op den Heer vertrouwen en alzoo de verzekerdheid des ge-loofs missen? Dat wij niet geloovig durven en kunnen vragen van den lieer wat wij behoeven, zou het niet hiervan komen, omdat wij den Heer onthouden wat wij Hem schuldig zijn?

Ach, hoe gering is het offer van onzen danken hoe menige gelofte aan den Allerhoogste is misschien nog onbetaald. Spreke de Heer dan nu niet te vergeefs tot ons: Offer Gode dank en betaal den Allerhoogste uwe geloften! Zij het heden onze ernstige begeerte en ons vast voornemen om dat te doen, in zijne kracht, Hem ter eere.

Hebr. 10: 25Â«. Laat ons onze ondo'lim/e hijeenknmst niet nalaten, [lelijk sommin en de (jewoonle hebben, maar elkander vermanen.

Als de schrijver van den brief aan de Hebreen eens een zondag in onze Christelijke maatschappij kon doorbrengen, zou hij dan ook tot ons de vermaning niet richten om toch de onderlinge bijeenkomst niet na te laten'? Ik twijfel er geen oogenblik aan, of hij zou het doen, met nog meerder klem dan waarmee hij sprak tot zijne tijdgenooten. En een overbodig werk zon hij niet doen. Of het ook de gewenschte gevolgen zon hebben¹.? Dal is eene andere vraag. Maar laat zijn woord dan toch niet zonder vrucht zijn bij degenen, die het met hem eene treurige gewoonte van sommigen vinden om de onderlinge bijeenkomst na te laten. Wij vinden immers de gewoonte van sommigen, ja van zeer velen, IreurÃ¼j, nooit meer de godsdienstoefeningen der gemeente bij te wonen. Zij geven daardoor te kennen, dat zij aan God en zijn dienst geen behoefte hebben, dat het gemeenschapsleven met degenen, die den Heer belijden, hen volkomen koud laat, dat zij de aardsche dingen bedenken en om de eeuwige dingen zich liever maar niet bekommeren. En het getal derzulken is groot, betreurenswaardig groot. O wij weten het wel; men is nog geen Christen, als men geregeld naaide kerk gaat; men kan een zeer goddeloos mensch zijn en toch geen enkele godsdienstoefening overslaan; men kan een beslist vijand zijn van God en zijn dienst en toch ijveren voor de kerk en voor eene zuivere prediking. Maar even waar is het, dat wie de gewoonte heeft de onderlingp bijeenkomst na te laten, blijk geeft, dat zijn hart niet uitgaat naar God, naar den levenden God; en ook, dat het breken met de kerk maar al te vaak leidt tot het breken met allen godsdienst.

De apostel wekt ons op, de nalatigen te vermanen. Doen wij dat steeds trouwer en liefderijker! Maar doen wij het niet alleen met woorden. Ons voorbeeld is de beste vermaning. Voorbeelden trekken. En ons leven, in den dienst des Heeren, geve het an-

deren te zien, dal wij in liet Imis des Heeren kracht en troost ontvangen door zijne gemeenschap, om Hem te verheerlijken. Zoo kome wat wij ook heden in Gods huis zullen genieten, andoren ten goede, opdat liet slrekke tot eerc van God.

Hij het terugzien op de vele dagen onzes levens past ons de oprechte schuldbelijdenis ; wij hebben des Heereu weldaden zoo menigmaal vergeten. Hij zegende ons, en wij merkten het niet op. Hij gaf ons de begeerten onzer ziel, en wij zagen zijne hand niet. Hij redde ons uil gevaren, en wij gaven Hein de eere niet. Hij zond ons beproevingen, om ook daarin zijne weldadigheid ons te toonen, en wij murmureerden. Onder dat alles vergaten wij Hem. En al merkten wij zijne liefde op, en al zagen wij zijne hand, en al gaven wij Hem eere, en al waren wij dankbaar ook voor het leed; dat Hij zond; ach, wij vergaten toch zoo spoedig weer en zoo dikwijls zijne weldaden, en werden ondankbaar, eu vertrouwden op Hein niet, en loofden Hem niet al den dag. Tegenover zijne weldadigheid en trouw kwam onophoudelijk onze ontrouw en ondank zoo bedroevend aan het licht. Kn toch, desniettegenstaande, moeten wij het voor het aangezicht des Heeren erkennen: Â»Wij, wij vermeerdren onze zonden, maar Gij uw goederlierenheÃ¨n ; schoon wij de sterren tellen konden. Uw gunstbewijzen telt niet een.quot;

Maar daarom dan ook: Loofden lieer, mijn ziel, en vergeet geene van zijne weldaden! Zegge dat een iegelijk onzer tot zich zeiven in heilige oprechtheid. Rij de ernstige schuldbelijdenis past ook een vast voornemen in den Heer om voortaan aller zonde vijand te zijn. Die zijne zonde belijdt en laat, dien zal barmhartigheid geschieden. Dat te weten, troost ons bij't gezicht

en bij 't gevoelen van't gewicht onzerzonden. Daarom^-Loof den Heer, mijne ziel! Geef Mem de eere, die Hem, als uwen getrouwen Weldoener toekomt. En dan: vergeet geene van zijne weldaden ! Daardoor zuil gij op Hem uw vertrouwen leeren stellen. Die u tot hiertoe alles gaf, zal het u verder aan geen ding laten onl-hreken. Voorts: gij zult Hem dan inniger liefhebhen. Hij die zijn Zoon u schonk, is uwe volle liefde waardig. En eindelijk: gij zult Hem volvaardiger gehoorzamen. Want Hij, die zijn Vaderhart voor u ontsloot, heeft recht op de volkomene overgave van uw hart. Daarom: Loof ook heden den Heer, mijne ziel! en vergeet geene van zijne weldaden!

Wij kunnen dat woord van vader Jacob begrijpen. Alle dingen, die hij noemde, schenen ook waarlijk tegen hem te zijn. Was Jozef, de eerstgeborene zijner Rachel, niet dood, naar hij meende, door een boos dier verscheurd? Was Simeon niet acli-tergehleveu in Egypte, gevangen gehouden door den âheer van dat land,'' die al zijne zonen voor verspieders had aangezien, terwijl zij toch â hiervan was Jacob zeker â geen kwade bedoelingen gehad hadden, maar eerlijk en vroom waren. En nu eischte die man, die zoo wantrouwend was, ook nog, dat Benjamin, zijn jongste, de eenig overgeblevene van zijne beminde vrouw, zijn âzoon der rechterhand,quot; tot hem gebracht zou worden en, wie weet wat hem daar overkomen zou. Inderdaad, hij werd beroofd van kinderen; en wij begrijpen zijne smartvolle klacht: Al deze dingen zijn tegen mij.

Maar wat Jacob op dat oogenblik niet zag, wordt ons dooide geschiedenis gemeld. Jozef leefde nog; Simeon was veilig; en Benjamin dreigde niet het minste gevaar. God had reeds lang gewerkt om zijn doel Ie bereiken; Hij werkte nog om Jacob en

den zijnen een rijken zegen te bereiden. Diezelfde dingen, die naar Jacobs oordeel alle tegen hem waren, dienden in Gods hand als middelen om hem later op zijn sterfbed te kunnen doen danken: God is het, die mij gevoed heeft, van dat ik was tot op dezen dag.

Maar wat Jacob niet zag, had hij moeten gelooven. Hij kon verzekerd zijn, dat God voor hom was en dat, daar alles wat hem overkwam slechts middel was in Gods band, nirls tegen hem was. Ileeds zoo dikwijls had liet geschenen, dat alles tegen hem was, en locli allijd weer was het gebleken, dat zijn God met hem was. Bethel en Paddan-Aram en MahanaÃ¯m en PniÃ«l en zoo menige plaats meer waren getuigen geweest van Gods zorg en trouw over hem. Koevele opgerichte teekenen, hoe vele steenen der gedachtenis, hier en ginds door hem geplaatst, konden hem vertroosten: Als God voor u Is, wie zal tegen n zijn, o Jacob!

Jacob zag op zich zeiven en op zijn leed, en met bet oog door tranen beneveld, kon hij God niet zien ; met een hart, dat aan Gods wegen niet gedacht, kon hij op Gods leiding niet vertrouwen.

Bedroefde en beproefde, leer van Jacob. Klaag niet tegen den Keer, word niet moedeloos, als alle dingen legen u schijnen te zijn. Misschien Is de Heer daardoor bezig groote dingen voor u te doen. Wellicht keert na een korte smart langdurige blijdschap bij u In. En wat ook tegen u schijne of tegen u zich ver-helÃ¯e, er is troost: God is voor u. Wat van n geÃ«ischt wordt, is slechts dit Ã©Ã©ne: God te kennen In al zijn doen. Kern te gelooven In al wat Hij tot n sprak en spreekt. Denk aan zoo menige plaats op uw levensweg, waar Hij u redde en zegende; aan de Eben-haÃªzer's, getuigende van Gods hulpe; aan de opgerichte teekenen van 'sKeeren trouw en liefde; aan dit teeken vooral: het kruis, op Golgotha geplant, waarvan de Christus u toeroept: De Vader heeft u lief. Die zijnen Zoon niet gespaard heeft, maar Hem overgaf voor u, hoe zal Hij u met Hem niet alle dingen schenken.

Zwijgen is tocli dikwijls zoo rnoeielijk. Ki kunnen oogen-hlikken zijn, dat alles wal, in ons hart leeft, zich naar de lippen dringt][om in woorden zicli niling le geven. Oogenblikkei. van hooge vreugde, maar ook oogenblikken van diepe smart. Maaide gevoelens des harten moeien niet altijd uitgesproken worden. Daar is een zondig jubelen en een zondig klagen. Dat moe! achterwege blijven, en de neiging daartoe moet bestreden worden, hoe moeielijk het ook is. Want het is niet genoeg, in woorden niet te zondigen ; ook de stemming des harten kan onheilig zijn, al spreekt de mond die niet uit. Het komt er op aan, hoe ons hart gezind is, zoowel onder de weldaden Gods als onder zijne beproevingen en kastijdingen.

Van Aaron lezen wij, dat hij stilzweeg, toen de hand des Heeren 'iwaar op hem drukte. Twee zijner zonen werden in Ã©Ã©n oogenblik uit het leven gerukt, terwijl zi j bezig waren welbewust in strijd met Gods wil te handelen. Zij stierven in hunne zonde en door Mozes wordt hun dood Aiiron aangekondigd als een oordeel Gods. Doch Aiiron zweeg stil. Geen klacht, geen aanklacht tegen God, kwam over zijne lippen. Dat was niet, omdat hij verpletterd was door de smart, zoodat hij niet spreken kon; het was nog veel minder ongevoeligheid of onverschilligheid; maar een buigen voor de majesteit Gods was het, een erkennen van Gods gerechtigheid, een stille zijn in het diep besef dat hij, waar God zelf sprak, zwijgen moest. Aaron onderwierp zich aan den lieer, met een bloedend hart ongetwijfeld, als hij dacht aan zijne zonen, maar met een hart ook, dat zich in alles overgaf aan den Heer.

Hoe vaak klagen wij en murmureeren zeer luide bij veel minder beproeving. HÃ¶e ontevreden zijn wij dikwijls, dat uitsprekende In harde woorden, als de Heer ons Iets ontneemt van veel geringer waarde dan wat Aaron verloor. Maar dan is ons hart ook niet recht voor den Heer. Alleen als wij Hem erkennen in zijn recht, In zijne liefde, In zijne genade, als wij ons

overgeven aan Horn, die in zijnen Zoon zichzelven aan ons go-geven heeft, alleen dan ieeren wij zwijgen met heilig gemoed hij al waf. ons overkomt en stille zijn gelijk 't gespeende kind stille zijn gelijk een kind (rods betaaml.

Verblijdt 11 te allen lijd! Deze vermaning wordt door den apostel gericht tot christenen. Dat dient tot hare verklaring. Het schijnbaar dwaze, dat zij bij oppervlakkige lezing behelst, wordt daardoor terstond weggenomen. Want dwaas zou het zijn, zoo te spreken tot de menschen in tiet algemeen, dus ook tot hen, die God niet hebben lot hnn deel. Hem niet kennen als hunnen Vader. Kr is maar al te veel in de waereld, dat het hart met droefheid vervult en alle blijdschap er zoo gemakkelijk uil verdrijft. Die alleen de blijdschap der waereld kent en van eene andere hoogere blijdschap, van de blijdschap in God, niets verstaat, kan dus onmogelijk zich te allen tijd verblijden. Zijn blijdschap wordt gedurig op nieuw weer van hem genomen, want er is niets blijvends dan wat in God zijn oorsprongheeft en in Hem zijne kracht vindt.

De apostel spreekt tot christenen, tot dezulken, die het eeuwige leven en daarmede het beginsel der eeuwige vreugde in zich voelen werken, tot hen, die door het geloof in Jezus Christus van de vergeving der zonden gewis zijn en vrede en vreugde genieten door den Heiligen Geest.

Hen wekt hij op om zich te allen tijde te verblijden. Dat is geen dwaasheid. Want zij hebben oorzaak tot groote blijdschap. Jezus Christus is in de wereld gekomen en heett hen zalig gemaakt. Nu kennen zij God als hunnen Vader en hebben Hem lief, omdat Hij hen eerst heeft liefgehad Nu weten zij ook, dat hnn, daar zij God liefhebben, alle dingen moeten medewerken

ten goede. Zij zijn verzekerd, dat niets hen van Gods liefde in Christus kan scheiden, dat alles wat Gods wijsheid en liefde over hen beschikt als middel moet dienen om hen nauwer aan Hem te verbinden en hen voor te bereiden voor de eeuwige vreugde in de ongestoorde gemeenschap huns Gods.

Maar toch is de vermaning des apostels gedurig weernoo-dig. Zij vergeten zoo dikwijls hunne roeping, hunne voorrechten, hunne toekomst. Zij laten zich zoo vaak van God aftrekken door de zonde en zich hunne blijdschap ontrooven door waereld-sche zorg en aardsche smart. En dat is niet noodig. Dat mag niet. Dat schaadt hun geestelijk leven.

Verblijdt u dan te allen tijd! Kunt gij dat? Indien gij waarlijk gelooft in Jezus Christus, dan â ja! Maar indien gij Hem niet kent, dan geniet gij nooit ware vreugde. Onderzoekt dus u zeiven en God zelf vervulle u met blijdschap.

Op de vermaning: Verblijdt u te allen tijd! laat de apostel eene andere volgen; Bidt zonder ophouden! Er is tusschen deze beide woorden, die schijnbaar op zich zelve staan, toch een innig verband. Zich te allen tijd verblijden, het is onmogelijk, indien men niet bidt zonder ophouden. Kn het waarachtig bidden, in geest en waarheid, zonder dal men daarin vertraagt of verslapt, onderhoudt in de ziel de blijdschap, die er te allen tijd zijn kan.

Maar te bidden zonder ophouden schijnt iets onmogelijks te zijn, en daarom komt de apostolische vermaning, die daartoe opwekt, velen ook geheel en al onbegrijpelijk voor. Dit vindt zijn oorzaak echter hierin, dat men niet verstaat wat bidden is. Indien men meent, dat het bidden slechts bestaat in uiterlijke

vormen, zooals bij de IsraÃ«lieten van ouds iu het ophellen dei-handen en bij ons in het sluiten der oogen en het vouwen der-handen; indien men denkt, dat bidden slechts is een vragen van iets aan den Heer of een spreken tot Hem in bepaalde woorden ; dan moet men wel komen tot de meening, dat het onmogelijk is zonder ophouden te bidden, en iemand, die ons daartoe opwekte, zouden wij in dat geval met recht een dwaas noemen. Wij hebben onze oogen ontvangen, niel om ze altijd gesloten te houden, maar om er mede te zien, en onze handen om ze niet steeds te laten rusten, maar ze ook met ijver te doen arbeiden. En altijd tot den [leer spreken en zonder ophouden, d. i. van seconde tot seconde, Hem om het een of ander te vragen, dat zou niet in overeenstemming zijn met het doel en de taak, door den Heer- zeiven op aarde ons gewezen.

Het ware bidden is leven in Gods gemeenschap, leven voor zijn aangezicht, leven in het gevoel onzer diepe afhankelijkheid van Hem, leven in het genot zijner liefde en door den drang der liefde tot Hem. Kn zulk een bidden, zulk een leven des gebeds, moet onophoudelijk bij ons aanschouwd worden. Dan spreken wij lot God, als hel hart lot spreken ons dringt, of wij zwijgen voor Hem, met het oog vol eerbied op Hem gericht; en spreken en zwijgen beide is bidden. Dan loven wij Hem met den mond en door onze daden, en vragen wij Hem om zijnen zegen en arbeiden in .zijne kracht. Zoo te leven in het gevoel onzer afhankelijkheid van God en daarom met blijdschap in Hem, die alles voor ons is, en met dankzegging tot Hem, die alles ons geeft ââ¢ dal is bidden zonder ophouden. Doen wij dat? Wij zijn het don Heere schuldig.

De apostel eischt niet weinig. Hij wil niet alleen, dai wij ons te allen tijd verblijden en dat wij bidden zonder ophouden, maar voegt er ook nog aan toe, dat wij God in alles danken, door een dankbaar leven Hem steeds verheerlijken moeten. Toch eischt hij niet te veel. Hij houdt ons slechts onze christelijke roeping voor oogen in zijne drievoudige vermaning.

Ook dit laatste woord wordt dikwijls kwalijk begrepen en helaas maar al te vaak door ons vergeten. Men leest, alsof er stond: dankt God voor alles! en vraagt dan: hoe is dit mogelijk? Men kan God toch niet danken voor zooveel kwaad, dat ons overkomt, voor zooveel zonde, die wij doen, voor zooveel ellende, die wij zien'? â Nu, dat spreekt wel van zelve. ZÃ³Ã³ heeft de apostel het dan ook uiet bedoeld. Hij zegt : dankt God in alles! en wekt door dat woord ons op om in alles, wat ons overkomt, zijne hand op te merken of zijn slem te verstaan en met een dankbaar hart Hem te erkennen als onzen al machtigen Vader, die liet in alles wÃ¨l met ons meent en dengenen, die Hem liefhebben, alle dingen doet medewerken ten goede.

Ach, wij vergeten het zoo dikwijls en zijn vaak ongeneigd Hein in alles te danken. Toch is dit en blijft dit zijn wil. Maar naar dien wil kunnen wij in onze verblindheid en zelfzucht ons niet altijd voegen. Als ons iets tegenloopt, murinureeren wij vaak. Als iels anders loopt dan wij verwacht hadden, bedillen wij dikwijls Gods bestuur. Als de toekomst donker voor ons is, worden wij menigmaal moedeloos, alsof God niet zorgen kan. Dat is niet: God in alles danken. Dat is niet een blijmoedig, dankbaar erkennen, dat God, van wien wij athankelijk zijn, in die afhankelijkheid ons een zegen schenkt en als zijne kinderen ons alles geeft, wat voor ons waarlijk goed is. En dat gemis van dankbaarheid is een gevolg van het niet bidden zonder ophouden, en de oorzaak tevens, dat wij ons niet te allen tijd verblijden,

Een leven des gebeds is ook een leven der dankbaarheid en tevens een blijmoedig leven. Alleen wie bidt zonder ophou-

Onderzoeken wij dan ons zeiven, en God doe ons bij toeneming gevoelen, dat wij buiten Hem niet leven kunnen, omdat Hij is de fontein alles goeds en de bron van niets dan goed.

Luk. li : 28. Zalig zijn degenen, die het woord Clods hoeren en hetzelve bewaren.

Jezus sprak liet woord Gods en deed liet werk Gods. Op zekeren tijd sprekende over zijn werk eu de beteekenis daarvan, geraakt eene vrouw uit de schare zoo onder den indruk van de wijze, waarop Hij spreekt, dat zij luide liare stem verheft en het uitroept: Hoe gelukkig is toch de moeder, die zulk een zoon heelt! Maar Jezus, altijd het rechte woord op den rechten tijd hebbende, antwoordt daarop: Ja, zalig, gelukkig zijn degenen, die het woord Gods, 'L welk Ik hun verkondig, hooren en hetzelve bewaren, waardoor ook zij leeren werken de werken Gods. Van zijne moeder leidt Hij de aandacht af. Het woord van Maria zelve; âVan nu aan zullen mij zalig spreken al de geslachtenquot; begint reeds in] vervulling te treden. Maar niet Maria is de hoofdpersoon. Zij is zalig in en door haar Zoon. Zonder Hem is zij niets. In Hem is zij de gezegende onder de vrouwen. Maar in en door haar Zoon kunnen allen zalig zijn, die, evenals zij, hel, woord Gods hooren met heiligen eerbied en het bewaren, het wegleggen in het hart, maar tevens zich naar dat woord gedragen en aan dat woord onderwerpen, zoodat zij Gods werk in zich laten volbrengen en van heeler harte met Maria zeggen: Zie de dienstmaagd, de dienstknecht des Hoeren, mij geschiede naar Gods woord.

Zalig zijn degenen, die het, woord Gods hooren en hetzelve bewaren. Wij hooren het woord Gods. Wij hooren hel, eiken dag. Wij hooren hel ook heden weer. Want Hij is ook tot ons

gekomen, die de woorden Gods spreekt. Daardoor l)ereidt God ons zaligheid. Daarmee biedt Hij de zaligheid ons aan. Maar het 1100ren alleen maakt niet zalig. Bij het hoeren behoort liet be-waien, om de kraclit en de heerlijkheid van tlods woord te genieten.

Bewaren wij het woord Gods? (H gaat het ons het eeiie oor in en het andere weer uit, zoodat er niets van overblijft? Wie'het woord Gods bewaren wil, die neemt het ter harte, die gebruikt het als richtsnoer voor zijn leven, die laat er zich door bekwamen en sterken om de werken Gods te mogen werken. Ln dit is het werk Gods, dat gij gelooft in Hem, dien ilij gezonden heelt. Zalig is hij, die dit woord hoort en gelooft in den Zone Gods en, in zijne gemeenschap blijvende en arbeidende in zijne kracht, dit woord bewaart. Zij dat ook lieden voor velen de vrucht van Gods woord.

Num. 2d. 10. God is ijccu luuii, clctt Hij Iwijcii zou, noch eens menschen kind, dat het Hou berouioen zon! zou Ilij het zengen, en niet doen'? of spreken, en niet heslend'uj maken¹?

I.en veikeeid man kan soms goede dingen zoggen on oen leugenachtig man spreekt wel eens heerlijke waarheden uil. Dat mei ken wij aan Idleam, van wien de bovenstaande woorden zijnj en [dat moet ons doen bedenken, dat het er in de allereerste plaats niet op aan komt, wie. iels zegt, maar wal er gezegd wordt. Wij doen dikwijls anders en nemen alles aan van iemand, dien wij vertrouwen, en verwerpen daarentegen wat gesproken wordt dooi' een, die ons vertrouwen niefheeft. lui daarbij l)edriequot;'en wij ons zeiven zoo vaak, want op welken mensch kunnen wij nu altijd vertrouwen? Op niet Ã©Ã©n. Immers alle mensch is leugenarlilio-. En, al ware dat ook niel zoo, toch is ieder mensch veranderlijk. Vandaag zegt hij iets en morgen berouwl hel hem. Ilij belooft

iels, in aar doet liet niet. Hij verzekert iels, maar brengt het niet tot stand. Ongelukkig daarom is hij, die vleesch tot zijn arm stelt en op den mensch vertrouwt.

Hoe geheel anders echter is het met God. God is geen man, dat Hij liegen zou, noch eens menschen kind, dat het Hem berouwen zou! zou Hij het zeggen en niet doen? of spreken, en

Gelooven wij dat? Vertrouwen wij daarop? Of rekenen wij er misschien niet mee en stellen wij ons God voor zooals wij zelf .zijn? Wij zouden soms wel graag willen, dat Hij ware zooals wij zijn. Dan zouden de strallen, waarmee Hij dreigt tegen de zonde, wellicht uitblijven. Dan kon er in zijne eischen, die in strijd zijn met de zondige lusten van ons hart, misschien nog verandering komen. Dan zouden wij met zijn woord het niet al te nauw behoeven te nemen. Dan zouden zijne daden wellicht meer in overeenstemming zijn met onzen wil.

Maar gelukkig, dat God geen man is, dat Hij zou liegen. Nu kunnen wij op Hem vertrouwen. Gelukkig, dat Hij niet eens menschen kind is, dal het Hem zou berouwen. Nu kunnen wij zijn wil kennen. Gelukkig, dat Hij ook doet, wal Hij zegt, en bestendig maakt wat Hij spreekt. Nu weten wij, dat er niet alleen verlossing beloofd is, maar dat de leweeggehrachte verlossing ook geschonken wordl aan eiken zondaar, die haar waarachtigquot; hegeerl. Hij doet ons niet naar onze zonden, want de goedertierenheid des Hoeren is van eeuwigheid en tot eeuwigheid over degenen, die Hem vreezen. O, trooste het ons in alle droefenissen, sterke hel ons in al onzen strijd en steune het ons onder al onzen arbeid; God is de Waarachtige en Onveranderlijke. En deze God is onze God; Hij zal ons geleiden tol den dood toe. Hij blijft eeuwiglij k onze barmharlige Vader.

Ps. '118; 5. Uit de benauwdheid heb ik den 11eere aangeroepen; de lleere heeft mij verhoord, stellende mij in de ruimte.

Onze dagtext geeft ons de verklaring van den 118den psalm. Het is een dankpsahn, door verschillende stemmen gezongen bij gelegenheid, dat IsraÃ«l een dankolfer bracht voor eene verlossing nil groote benauwdheid.

Uit de benauwdheid heb ik â zoo spreekt IsraÃ«l ââ¢ don Heere aangeroepen; ik nam tot Hem, die alleen helpen kan, de toevlucht; en de Heere heei't verhoord; Hij heeft getoond, dat zijne goedertierenheid in der eeuwigheid is, toen Hij mij verloste uit de benauwdheid, mij stellende in de ruimte. Dies loof ik nu Hem ine! een verruimd hart, en met een verruimden blik aanschouw ik het werk zijner goedertierenheid.

IsraÃ«l had het ondervonden: Het is beter tot den Heere toevlucht te nemen dan op den mensch te vertrouwen; en uit de volheid van het dankend hart, zich verblijdend in de ruimte, juichte het: Gij zijl, mijn God, daarom zal ik u loven; o mijn God, ik zal u verhoogen.

Ook wij zijn zoo vaak in de benauwdheid. Er is in ons persoonlijk, in ons huiselijk, in het maatschappelijk leven zoo veel, dat ons in de benauwdheid voert. Ik denk aan lichaamslijden, aan vrees voor gevaar, aan liet beschuldigend geweten. Ik denk aan het kruis, dat ieder huis heeft, aan den strijd om het bestaan, aan de zorg voor onze kinderen. Ik denk aan armoede en lijden rondom ons, aan de ongodsdienstigheid, die wij allerwege zien, aan de onlevredenheid, die in onze maatschappij heerschl, en aan de revolulie, die dreigt. Ja waarlijk, al deze dingen brengen den mensch, die waarlijk ernstig leeft, wel vaak in de benauwdheid.

Maar uit die vele benauwdheden kunnen wij gered worden. Er is een liedder uit allen nood. EÃ©n Redder, Hij namelijk, die groot van goedheid en almachtig van kracht is. God, de Getrouwe, onze Vader in Christus, die hulp en troost ons toezegt in allen nood. Hij noodigt ons uit: Hoept mij aan, in den dag der be-

Dal wij, gedenkende aan 's Heeren tronw, ziende op zoo menige verlossing, die Hij veeds wrocht, Hem dun aamoepon uit de benauwdheid. Hij zal ons verhoeren en ons stellen in de ruimte.

Ã¼ode zij dank, dat wij uit de benauwdheid Hem mogen aanroepen, dat wij op Hem kunnen vertrouwen. Want al acht Hij in zijne wijsheid bot soms noodig, dat wij in de benauwdheid komen; zijne trouw ongenade zijn ons een waarborg; er in omkomen zullen wij niet, als wij Hem aanroepen als onzen God, als onzen Vader.

Jer. '23: '23. Ben Ik een God van nabij, spreekt de Heere, en niet een God van verrequot;?

Met deze woorden wordt te kennen gegeven, dat God ovei al is en den menscb in zijne handelingen, in zijne omstandigheden en in zijne nooden en behoeften gadeslaat. Zou iemand zich in verborgene plaatsen kunnen verbergen, dat Ik hem uiet zou zien? spreekt de Heere; vervul Ik niet den hemel en de aarde'? spreekt de Heere. Ja, Hij is een God van nabij. Hij is nabij het hart, dat schreiend tot Hem vlucht. Maar ook een God van verre is Hij; zoover kunnen wij niet van Hem afdwalen, of Hij is bij ons; zoo diep kunnen wij niet vallen, of Hij is nabij; al ons doen en trachten, al ons willen en wenschen, Hij ziet en weet het: de kiem zelfs der gedachten is niet voor zijn oog verborgen.

Hoe troostrijk is dat. Mijn broeder of zuster, gij verkeert misschien in angst en nood, alles is donker rondom u en gij ziet geen helper; allen verlaten u en gij voelt u zoo eenzaam; zelfs kan het u toeschijnen, alsof God u verliet. Wees getroost: waar trouwe vriendenhanden niet redden, daar is God; in dood

en doodsche banden, ja overal is God. Hoor, ook tot u spreekt Hij, opdat gij op Hem uw vertrouwen stellen zult: Ben Ik een God van nabij en niet een God van verre? â Of, ook dat kan zijn, gij gaat gedrukt onder hot besef van zonde; gij voelt, dat gij ver van God zijt afgedwaald en zijne gemeenschap derft; en gij zijt bitterlijk bedroefd, maar durft niet tot Hein gaan, omdat gij tegen Hem hebt overtreden ; daar is immers zulk een afstand tusschen den heiligen God en u, den diepschuldigen zondaar; en gij zucht en schreit; ach mijne zonden, mijne zonden maken scheiding tnsschen den Heer en mij. Wees getroost: zie Hij let op uw geschrei, en met teedere ontferming spreekt Hij tot u: Meent gij dan waarlijk, dat ik niet meer te vinden ben voor degenen, die naar Mij vragen met hun geheele hart? Hen ik dan een God van nabij en niet ook, o mijn afgedwaald kind, een God van verre ?

O heerlijk woord, vol van troost: God is overal nabij. Hij is niet verre van een iegelijk, die Hem vreest. Verbergen wij in onze smart, in onzen nood, maar ook in onze zonden, ons niet voor Hein! Doen wij dan toch ook niet, alsof dl ij verre van ons ware; maar ook niet, alsof wij Hem verre van ons houden konden. Do Heer ziet ons toch. En Hij kan ons overal vinden, ook met zijne oordeelen ovor onze zonden. Maar, Hem zij eeuwig dank, in Christus Jezus kunnen ook wij Hem vinden in zijne genade, die de zonde uitdelgt en het angstig hart met vrede en vreugde vervult.

Wederkeeren lot den Heer is natuurlijk alleen noodig voor hen, die van Hem zijn afgeweken, en wordt alleen dan als noo-dig erkend, als men inziet, dat men bij den Heer, in zijne ge-

meenschap, moet vevkeeren om gelukkig te zijn. Voor wicn onzer zon hot dfiii niet telkens weer noodig zijn?

Het komt er nu maar op aan, of wij liet ook als noodig erkennen. Als wij zien op onze zonden, op ons afdwalen van den Heer, op ons verzet tegen zijn wil en leiding, neen, dan kunnen wij niet loochenen, dat wij telkens wederkeeren moeten tot den Heer. Gode zij dank, dal wij ook tot Hem mogen wederkeeren, omdat Hij barmhartig en genadig is en groot van goedertierenheid.

Ver van Hem hehhen wij geen vrede, is voor ons geen geluk te vinden. Wij kunnen wel op allerlei wijze beproeven bevrediging onzer behoeften te zoeken buiten Hem, maar 'l zal altijd op nieuw weer eene poging blijken te zijn, die mislukt. Â»Wat afvalt van den hoogeu God, moet vallen.quot;

Houden wij dat toch in gedachtenis, als wij merken op den tweespalt en den onvrede in ons eigen leven, en op de ellende en de jammeren, die wij zien in het leven der volkeren. Wij beleven hoogst ernstige tijden, die ons menigmaal de vraag over de lippen doen komen; Wat zal daarvan het einde zijn? O, men beproeft wel verbetering aan te brengen, maai- alles wat men zonder God tracht te doen, zal op den duur niet baten, al schijnt het ook voor een oogenblik succes te hebben. Alleen door weder te keeren tot den Heer, door aan Hem ons te onderwerpen, door op Hem te vertrouwen, door Hem te kennen in al onze wegen, kan de ellende weggenomen en de vrede geschapen worden in het persoonlijk en in het maatschappelijk leven. In zijne gemeenschap toch, verlicht en geleid door den Heiligen Geest, leert ieder zijne roeping kennen en in het betrachten dier roeping God verheerlijken. Daarom, willen wij het goede voor ons zeiven en voor anderen: laat ons wederkeeren tot den Heer. Hij zelf roept ons: keert weder tot mij! En die tot Hem komt, zal Hij niet uitwerpen.

Dan. 4: 356. Er is niemand, die zijne hand afslaan of tot Hem zeggen kan: Wat doet Gijquot;?

Wij kennen de geschiedenis van NebucadnÃ©zav, den koning van liabel. In zijnen hoogmoed verhief idj zidi tegen don IJ eer e, en bekende niet, dat de Allerhoogste lieerscliappij heeft over de koninkrijken der menschen en geeft ze wien Mij wil. Trotsch op het groote liabel, dat hij gebouwd had, meende hij, dat zijn koninkrijk gesticht was door de sterkte zijner macht en ter eere zijner heerlijkheid. Maar God deed hem voelen, hoe nietig hij was en dat zijne heerlijkheid niets beteekende. De machtige koning werd een krankzinnige. De vorst, in heerlijkheid levende, werÃ¼ van de menschen versboten en was als de heesten des velds. Dat deed de hand des Hoeren over hem komen, en iiij kon er niel met al tegen doen. Kn daarom erkende hij dan ook, toen hij na zeven jaren hersteld was, openlijk voor alle volken: De Allerhoogste doet naar zijnen wil met het heir des hemels en de inwoners der aarde, en er is niemand, die zijne hand afslaan of tot Hem zeggen kan : wat doet Gij?

Erkennen wij dat ook? In het afgetrokkene, o zeker! Wij zijn er volkomen van overtuigd, dat wij tegen God niets vermogen en wij belijden, al redeneerende heel graag, dat wij Hem geen rekenschap van zijn doen mogen vragen. En toch is er zoo menige daad in ons leven, die anders spreekt. Hoogmoedig verzetten wij ons vaak tegen Gods wil en meenen onzen eigen zin door te kunnen zetten, alsof wij de macht zouden hebben zijne hand af te slaan. Buigen wij ons liever onder die hand, die niet slaan maar zegenen wil, ook al doet zij zich soms tamelijk pijnlijk voelen. Alle verzet tegen den Allerhoogste is te vergeefs en loopt uit op eigen nadeel. .Maar volkomen onderwerping en geheele overgave aan Hem bewaren ons voor veel leed en doen ons het goede genieten, dat Hij in zijne liefde ons bereidt. En als Hij ons in onzen hoogmoed met zijne hand aanraakt en ons neerdrukt, opdat wij voelen onze kleinheid en nietigheid, och verzetten wij ons dan toch niet tegen Hem door

meenschap, moet verkeeren om gelukkig te zijn. Voor wicn onzer zou hot dan niet telkens weer noodig zijn?

Het komt er nu maar op aan, of wij liet ook als noodig erkennen. Als wij zien op onze zonden, op ons afdwalen van den Heer, op ons verzet tegen zijn wil en leiding, neen, dan kunnen wij niet loochenen, dat wij telkens wederkeeren moeten tot den Heer. Gode zij dank, dat wij ook tot Hem mogen wederkeeren, omdat Hij barmhartig en genadig is en groot van goedertierenheid.

Ver van Hem hebben wij geen vrede, is voor ons geen geluk te vinden. Wij kunnen wel op allerlei wijze beproeven bevrediging onzer behoeften te zoeken buiten llcrn, maar 't zal altijd op nieuw weer eene poging blijken te zijn, die mislukt. Â«Wat afvalt van den hoogen God, moet vallen.quot;

Houden wij dat toch in gedachtenis, als wij merken op den tweespalt en den onvrede in ons eigen leven, en op de ellende en de jammeren, die wij zien in het leven der volkeren. Wij beleven hoogst ernstige tijden, die ons menigmaal de vraag over de lippen doen komen; Wat zal daarvan het, einde zijn? O, men beproeft wol verbetering aan te brengen, maar alles wal men zonder God tracht Ie doen, zal op den duur niet baten, al schijnt het ook voor een oogenblik succes te hebben. Alleen door weder te keeren tot den Heer, door aan Hem ons te onderwerpen, door op Hem te vertrouwen, door Hem te kennen in al onze wegen, kan de ellende weggenomen en de vrede geschapen worden in het persoonlijk en in het maatschappelijk leven. In zijne gemeenschap toch, verlicht en geleid door den Heiligen Geest, leert ieder zijne roeping kennen en in het betrachten dier roeping God verheerlijken. Daarom, willen wij het goede voor ons zeiven en voor anderen : laat ons wederkeeren tol den Heer. Hij zelf roept ons: keert weder tot mij! En die tot Hem komt, zal Hij niet uitwerpen.

Dan. 4: 356. Er is niemand, die zijne hond afslaan of tof Hem zeggen kan: Wat doel Gij''?

Wij kennen de geschiedenis van Nebucadnezar, den koning van liabel. In zijnen hoogmoed verhief hij zich tegen den Heere, en bekende niet, dat de Allerhoogste heerschappij heeft over de koninkrijken der tnensciien en geeft ze wien Hij wil. Trotsch op liet groote Habel, dat hij gebouwd had, meende hij, dat zijn koninkrijk gesticht was door de sterkte zijner macht en ter eere zijner heerlijkheid. Maar God deed hem voelen, hoe nietig hij was en dat zijne heerlijkheid niets beteekende. Do machtige koning werd een krankzinnige. De vorst, in heerlijkheid levende, wem van de inenschen verstouten en was als de beesten des velds. Dat deed de hand des Heeren over hem komen, en hij kon er niel met al tegen doen. En daarorn erkende hij dan ook, toen hij na zeven jaren hersteld was, openlijk voor alle volken: De Allerhoogste doet naar zijnen wil met het. heir des hemels en de inwoners dei' aarde, en er is niemand, die zijne hand afslaan of tot Hem zeggen kan: wat doet Gij?

Erkennen wij dat ook'? In het afgetrokkene, o zeker! Wij zijn er volkomen van overtuigd, dat wij tegen God niets vermogen en wij belijden al redeneerende heel graag, lt;lat wij Hem geen rekenschap van zijn doen mogen vragen. En toch is er zoo menige daad in ons leven, die anders spreekt. Hoogmoedig verzetten wij ons vaak tegen Gods wil en meenen onzen eigen zin door te kunnen zetten, alsof wij de macht zouden hebben zijne hand af te slaan. Buigen wij ons liever onder die hand, die niet slaan maar zegenen wil, ook al doet zij zich soms tamelijk pijnlijk voelen. Alle verzet tegen den Allerhoogste is te vergeefs en loopt uit op eigen nadeel. Maar volkomen onderwerping en geheele overgave aan Hem bewaren ons voor veel leed en doen ons het goede genieten, dat Hij in zijne liefde ons bereidt. En als Hij ons in onzen hoogmoed met zijne hand aanraakt en ons neerdrukt, opdat wij voelen onze kleinheid en nietigheid, och verzetten wij ons dan toch niet tegen Hem door

Ie munnureeren en Ie wagen: wal, doet Gij? Hij antwoordt niet van zijne daden en geef! ons geen rekenschap van zijn bestuur. Hij wederstaat den hoovaardigen, maar den nederigen geeft Hij genade, lieden en al de dagen onzes levens geve Hij ons deze genade, dal wij ootmoedig de gemeensdiap zoeken van dien Heiland,' die ons wil loeren nederig van harte te zijn en kinderlijk Ie leven voor liet aangezicht van onzen Vader, die in de hemelen is.

Als wij iets verloren hebben, waarop wij prijs stellen, beginnen wij bet te zoeken. Wij zien hier en daar, eerst oppervlakkig misschien, maar langzamerhand al nauwkeuriger, 't Is ons te doen om liet le vinden, want wij moeten het terug hebben. Nu halen wij alles overhoop; niets blijft op zijn plaats liggen; kasten en kisten worden doorzocht; in verborgene hoekjes smilTelen wij ; waar wij anders nooit kwamen, komen wij nu; wat tijden achtereen ons niet onder het oog kwam, komt nu aan het licht; wij ontdekken allerlei dingen, die wij allang kwijt waren; onze opmerkzaamheid valt op zaken,die ons vroeger misschien geen belang inboezemden; wij merken velerlei op, waarvan wij niet eens meer wisten, dat wij 't hadden; wij raken onwillekeurig aan het opruimen van waardelooze dingen en aan het ordenen van wat door elkander ligt. Zoo vinden wij misschien ten slotte het verlorene; en al vinden wij bet niet, dan is al dal gezoek en gesnulfel toch nog niet te vergeefs geweest: het heeft ons beter bekend gemaakt met den staat onzer zaken en orde gebracht in menige verwarring. Inderdaad, het is soms wel eens noodig en nuttig, dat wij aan 't zoeken en t doorzoeken, aan 't nauwkeurig doorzoeken van het onze komen.

Welnu, met denzelfden ijver en nauwgezetheid, waarmede wij ons Imis, of onze boeken en papieren doorzoeken, moeien wij onszei ven doorzoeken. Dat is telkens weer noodig en al lijd is 't nnttig. En er is gedurig aanleiding toe. Nu eens zijn wij onzen vrede kwijt; dan weer missen wij onze blijdscliap; op een anderen keer hebben wij den moed verloren. Soms is ons geloof nergens Ie vinden; en de liefde is ook maar al Ie vaak zoek. En wat het ergste is, als iets van dat alles weg is, dan is God ook voor ons verborgen, onze God, dien wij niet missen kunnen, zonder wien ons leven zoo dor en zoo dood, zoo koud en zoo somber is, en wij zien Hem nergens en het wordt ons zoo bang te moede.

0, mijn broeder of zuster, doorzoek uzelf nauw, ja doorzoek nauw. Ilet verlorene moet gij terugvinden. Zie tegen moeite niet op. Schuw geen teleurstelling, geen zelfheschuldiging. Het verlorene is te vinden, maar alleen als gij ernstig, zeer ernstig, uiterst nauwgezet zoekt. Wie zoekt, zal vinden. En deze vrucht zal uw zoeken u brengen, dat gij in u allerlei dingen vindt, die gij vergeten hadt dat bestonden; dingen, die u verootmoedigen of vertroosten; zonden, die niet beleden werden, en ervaringen van Gods trouw, die gij niet meer gedacht. Zoo zal belijdenis en dank opstijgen tot God uit uw hart, en uwe ziel vindt Hem weder, die voor een wijle zich verborg, omdat Hij u brengen wilde tot zelfonderzoek. Daarom; doorzoek u zelf nauw, ja doorzoek nauw!

Klaagl. 3: 25. De lieer is tjoed deny enen, die Hem verwachten, der ziele, die Hem zoekt.

eersten dag der week. Als wij dus heden geen gezegend en dug hebben, dan ligt hel niet aan den Heer, maar aan ons. Wij mogen rekenen op de ervaring zijner goedheid, indien wij verkee-ren in zulk een toestand, dat Hij die goedheid aan ons openbaren kan. Gods goedheid is er, en zij is er om geopenbaard te worden, ook aan ons, want God heeft ons lief en wil ons heil; de vraag is nu maar, of wij ook zijn, zooals wij zijn moeten, om die goedheid te kunnen zien en sinuken, om het heil des Heeren in ons te kunnen opnemen.

De Heer is goed dengenen, die Hem verwachten. Behooren wij totdezulken? Dan moeter geloof zijn in ons liart. Dan moeter e'ene begeerte zijn in onze ziel, die ons uitdrijft naar Hem, die ons Hem doet zoeken, opdat wij Hem vinden en in Hem ons heil, onzen vrede, onze vreugde. Als wij Hem verwachten, als wij Hem zoeken, dan komt Mij Lot, ons met zijne zegeningen, dan vinden wij Hem, onzen rijken, milden God. Hij is immers goed der ziele, die Hem zoekt.

Verwachten wij Hem? Zoekt onze ziele Hem, Hem alleen? Nu, in dezen oogenblik? Straks in zijn huis onder de prediking des Wocrds? Dezen ganschen dag en ons geheele leven? Dat zijn ernstige vragen, die wij niet maar liclilzinnig van ons moeten zetten.

Ach, ook dan, als wij het meest Hem verwachten en zoeken moesten, houden wij ons vaak met andere dingen bezig, die geen waarde hebben. Bij de lezing en overdenking van zijn Woord zwerven onze gedachten af, en â wij smaken niet, dat Hij goed is in de vertroostingen en beloften, die zijn Woord ons biedt. In het huis des gebeds verwachten wij zoo vaak iets van den leeraar en onze ziel zoekt gestreeld; gevleid of ook wel gevoelig gemaakt te worden, en â wij zien God voorhij, maar mot Hem ook zijne goedheid. En in ons dagelijksch leven, hoe dikwijls verwachten wij van de dingen dezer aarde ons heil en zoekt onze ziele wat vergankelijk is, en â dat de Heer ook [ons goed wil zijn, erkennen en ervaren wij niet. Vandaar zooveel smart, zooveel onrust, en die gedurige vreeze.

O, dat wij toch meer en meer gevoelen, dat wij buiten God niet kunnen, en dat in Hem ons heil is. Dan zullen wij steeds Hem verwachten als den God onzer blijdschap en onze ziel zal

Hem zoeken en vinden, die in Cliristvis zich als de eeuwige goedheid geopenbaard heeft.

Micha 7 : 7. Maar ik zal uil zien vaar den fleere, ik zal wachten op den God, mijns heils: dÃ¼Jii God zal mij hooren.

Wij kennen allen wel, hetzij in meerdere oi' in mindere mate, die oogenhlikken of tijden, waarin liet ons bang te moede was en wij zeer bedrukt ons gevoelden en alles donker rondom ons scheen. Wij verkeerden in groote moeielijkheden en zagen geen uitkomst; wij hadden zware verliezen geleden en meenden, dal zij niet vergoed konden worden; wij waren in het een of het ander o zoo teleurgesteld geworden en gaven alle hoop op; wij hadden machtige tegenwerking ondervonden en voelden ons overwonnen en als 't ware vernietigd; wij waren bedrogen in de verwachtingen, die wij op onze vrienden gesteld hadden, en dachten toen: bij menschen is geen trouw of vriendschap meer. Dat waren droeve omstandigheden; hoe waren wij ter nedergeslagen; hoe moeielijk scheen ons leven, hoe droevig ons pad; hoe onoverkomelijk kwamen ons al die bezwaren voor, die zich opdeden. W^rij wachtten op uitkomst, op troost, op licht, maar alles bleef donker, droevig en angstig. Wij zagen nit, naar dezen kant en naar gindsche zijde, maar nergens daagde voor ons ook maar een glimp van het schijnsel van een beteren dag.

Gelukkig wij, indien wij dan het woord kenden en het voorbeeld volgden van den profeet: Ik zal uitzien naar den Ileere; ik zal wachten op den God mijns heils; en met hem geloofden: Mijn God zal mij hooren,! Dan kwam er licht, dan werd ons morrend hart stil gemaakt; dan werd onze terneergeslagen ziel opgebeurd en gevoed met vast vertrouwen en blijde hope. En de Ileere boorde; Hij kwam met zijn heil; Hij gaf zich te zien

De apostel richt zich hier tot ieder lid der gemeente in liet bijzonder, en met het plechtige en nadrukkelijke Â»wij bidden u, broeders!quot; wijst hij hen op hunne roeping om de ongeregelder! te vermanen, de kleinmoedigen le vertroosten, de zwakken te ondersteunen, en lankmoedig te zijn jegens allen.

Die roeping rust niet alleen op de voorgangers der gemeente, die niet altijd de bijzondere behoeften van eiken persoon kunnen kennen en ook niet altijd bij machte zijn allen te bereiken; maar nog steeds is hel de taak van ieder lid der christelijke gemeente om de broederlijke liefde le bewijzen overal, waar bij het kan, en op iedere wijze, die zich hem aanbiedt. Dus ook onze roeping is het, de ongeregelden te vermanen.

Er zijn velerlei soorten van ongeregelden ; lieden, die zich niet aan den christelijken levensregel houden; die op de een of andere wijze telkens uit den band springen; die zich zeiven niet geregeld aan een heilzame tucht onderwerpen; die, wilden ongeregeld van nature, daaraan toegeven in plaats van daartegen te strijden; die, in plaats van zich ie benaarstigen slil te zijn en hun eigen dingen te doen en le werken met hunne eigene handen, liever anderen voor zich laten zorgen, zich ondertusschen bezighoudende met wat tot hunne roeping niet behoort. Zoo zouden wij meer kunnen noemen. Zulke ongeregelden moeien wij vermanen, opdat zij leeren hunne roeping te verstaan en eerlijk te wandelen in alle dingen naar den regel des geloofs.

Tegen dat vermanen mogen wij niet. opzien. Gemakkelijk is het niet. En vooral niet gemakkelijk is het, om het zoo te doen.

dat wij zelf handelen naar den regel der christelijke liefde, en niet verbitteren in plaats van te verbeteren. Menschenvrees kan ons zoo licht terughouden. Aan/ien des persoons kan ons een beletsel zijn. Zucht om inut alle menscben goed te blijven kan ons verhinderen. En als wij vermanen, hoe licht kan dan de zonde van hoogmoed, van wraak, van onheiligen toorn ons overvallen en onze vermaning reeds te voren onvruchtbaar maken.

Heilige vreeze, opdat wij zelf niet ongeregeld wandelen, vervulle onze harten, en heilige liefde dringe ons om, in alle getrouwheid en met zachtmoedige wijsheid, de ongeregelden te vermanen tot hunne roeping naar den wil van God.

In de christelijke gemeente zijn er ten allen tijde kleinmoedigen geweest, zulken, wien de moed des geloofs ontbreekt, om de blijdschap te genieten, die God in zijne gemeenschap te smaken geeft. Zulke kleinmoedigen zijn er nog. Kn omdat God wil, dat wij goedsmoeds zullen zijn, en omdat wij niet mismoedig of kleinmoedig behoeven te wezen, daar Jezus Christus met ons wil zijn al de dagen, daarom is het onze roeping, maar hebben wij ook tevens de middelen, om de kleinmoedigen te vertroosten. En, als waarlijk de christelijke liefde ons dringt, dan is het ons ook eene behoefte dat te doen. Immers de kleinmoedigen zijn o zoo ongelukkig, en wetende dat ook wij telkens aangevochten worden, zullen wij medelijden met hen hebben, niet een hooghartig medelijden, dat hen kwetst en hun lijden verzwaart, maar die innerlijke ontferming, die in het hart van Christus was en ook in 'tonze wezen moet.

Och, daar is zooveel, dat den mensch tien moed ontnemen kan. Als het rondom hem stormt en hij enkel ziel op de golven, die om

hem zich verhellen, dan wordt hij zoo licht bevreesd en, evenals Petrus, begint hij te zinken. Als de vijandschap der waereld zich tegen hein kant, en de zaak zijns Heeren hopeloos schijnt, dan ontzinkt hem zoo licht de moed en, evenals de jongeren, slaat hij in vreeze op de vlucht. Als hij zijne zonden overdenkt en hun drukkend gewicht hem ter neer slaat, dan wordt hij angstig te moede en met een Pan lus klaagt hij: âIk ellendig mensch, wie zal mij verlossen?quot; maar zonder met den apostel te durven juichen: Ik danke God door Je/.ns Christus onzen Heer.

Wij bidden u, broeders! vertroost de kleinmoedigen. Roept het hun toe: Hebt goeden moed; Jezus Clhristus heeft de waereld overwonnen. Wijst hen op Hem, die den wind en de golven gebiedt, dat zij zwijgen, wicn alle macht gegeven is in hemel en op aarde, en die eene verzoening is ook voor hunne zonden. Vertroost hen me! het Evangelie, de blijde boodschap vooralle bedroefden, de kracht Gods tot zaligheid, het eenige middel tot ware vreugde en blijvend heiivoor alle kleinmoedigen. Maar om dat te kunnen doen, staat zelf dien troost niet tegen, en wandelt waardiglijk het Evangelie, u verblijdende in Hem, die gekomen is om alle treurigen Ie troosten.

Hel is de laak der sterken de zwakken te ondersteunen. Zij hebben hulp en raad noodig, om staande te blij ven, om in kracht toe te nemen, om hun roeping te kunnen vervullen. De apostel weet dat eu bidt daarom zijne broeders, dat zij de zwakken zullen ondersteunen. Hij is hun pleitbezorger. Hij weet, dal liet al-zoo de wille Gods is. Hij vertrouwt, dat, door middel der broederlijke ontferming en hulp, wat zwak is gesterkt kan worden en kracht kan ontvangen om God te verheerlijken.

bede, ook tol ons gericlit, niet te vergeefs. Er zijn ook onder ons vele zwakken; znlken, wier geloof zwak is, die niet vooruitkomen in geestelijk leven; wier geweten zwak i.s, die door het âraakt niet en smaakt niet en roert niet aanquot; telkens zich iaten kwellen ; wier weerstandsvermogen zwak is, zoodat zij bij de minste verzoeking dreigen te struikelen en te vallen; wier geestelijk oordeel zwak is, waardoor zij in luinne bekrompenheid zoo lichtelijk dwalen. Zullen wij meer noemen'â Maar wij weten misschien wel, waarin wij zwak zijn en ondersteuning beh. even. Als wij 'I maar luelen en dan, in het gevoel onzer zwakheid, de toevlucht nemen tot dien sterken Held, die ook tot ons wil spreken : Mijne genade is u genoeg, want mijne kracht wordt in zwakheid volbracht. Maar dan, gesterkt door Hem, die ons alle dingen doet vermogen, moet de kracht, die Hij ons schenkt, ook gebruikt worden otn de zwakken, die wij op onzen levensweg ontmoeten, te ondersteunen. O, ik weet wel, dat dit niet altijd even opwekkend is, dat wij daarbij veel geduld behoeven. Die zwakken kunnen ons soms zooveel moeite veroorzaken; zij zijn vaak zoo eigenzinnig; zij laten zich zoo licht meeslepen door anderen, die het op hun verderf toeleggen; zij wijzen onze ondersteuning soms hoogmoedig af, zich verbeeldend, dat zij sterk zijn en niet zwak. Maar wij mogen togen geen mooi Ie opzien en door geene teleurstelling ons laten afschrikken. Wij moeten, zonder verloochening van overtuiging, hun iels toegeven; zij zijn immers zwak. Waken wij er voor, dat wij niet uit de hoogte op hen nederzien, maar bidden wij den Heer om zijnen Geest, opdat de liefde ons besture en de zwakke voele, dat wij door hem te ondersteunen waarlijk zijn heit bedoelen, Kn in hel gevoel onzer eigene zwakheid, zij steeds onze verwachting van Hem, die den moeden kracht geeft en de sterkte vermenigvuldigt dien, die geene krachten heeft.

Eene oostersche legende verhaalt, dal eens een oude man bij Abraham kwam en hem vroeg om eene bete broods. De aartsvader nam hem in zijn tent, gaf hein een plaats aan zijn disoh en vroeg toen zijn gast om over den maaltijd den zegen des Heeren te vragen. Op onaangenamen loon weigerde deze zulks te doen, terwijl bij daarbij een ruwen vloek uitstiet. Terstond greep Abraham hem vast met krachtige hand en zette toornig hem buiten de deur der tent. Nauwelijks was dit geschied, of de Heer kwam tot Abraham en zeide: Waarom hebt gij dal gedaan'? Vol verwondering vroeg deze: Zou ik aan mijn disch een man kunnen dulden, die uwen gezegenden naam vloekt, o Heere'? Maar de Heer antwoordde: Zestig jaren lang heb ik reeds geduld mei dezen man gehad en hem gevoed; waarom hebl (jij hem dan uil uwe tent, verjaagd, zonder dat hij brood bij u gegeten iieel'l'?

Zou de l ieer in dezen zelfden geest ook niet lot ons kunnen spreken'? Hij is lankmoedig jegens allen. Zullen wij hel dan niet zijn? Zullen wij dan maar spoedig hel geduld opgeven, als liet een weinig op de proef wordt gesteld'? Zullen wij dan in toorn ons verzetten legen de ongeregelden; ons van de klein-moedigen afwenden, als zij weigeren getroost te worden; de handen aftrekken van de zwakken, als hel ons wal veel moeite kost hen te ondersteunen; de goddelijke barmhartigheid en lankmoedigheid in ons gedrag niet bewijzen jegens allen? En dal, terwijl de Heer ook zoo lankmoedig is jegens ons, ons terugbrengende van zoo menigen verkeerden weg, waarop wij afdwaalden; ons troostende, als wij moedeloos neerzitten bij de pakken; ons steunende in al onze zwakheden en op allerlei wijze dag aan dag zijn geduld aan,ons toonende? Zijl, dim lankmoedig jegens allen. â- Wij zullen er ook heden wel weer toe in de gelegenheid gesteld worden. Oefenen wij ons in de kunst van verdragen. Wachten wij ons voor bet toegeven aan hoogmoed of toorn. Zij ons hart vervuld met zachtmoedige liefde. Op

den weg dev zelfverloochening achter Christus moeten wij wandelen. Dan zullen wij van Hem leeren, die zachtmoedig was en nederig van harte, en genieten de gemeenschap van God, die lankmoedig is en groot van goedertierenheid.

In de dagen van HaggaÃ¯, den profeet, was er weinig ijver voor het huis des Heeren in het hart des volks. Men liet. den tempel Gods ongebouwd liggen en zelf woonde men in schoone huizen. Het volk zeide: de tijd is niet gekomen, de tijd, dat des Heeren huis gebouwd worde. Maar de Heer bezocht deze ijverloosheid aan IsraÃ«l. Hij onthield het zijn zegen en zond toen den profeet HaggaÃ¯ om het volk daarop te wijzen en het tot inkeer te brengen. ))Nii dan, alzoo zec;t de Heer der heirscha-ren â zoo moest HaggaÃ¯ spreken -â- stelt uw hart op uwe wegen. Gij zaait veel en brengt weinig in; gij eet, maar niet tot verzadiging; gij drinkt, maar niet tot dronken worden toe; gij kleedt u, maar niet tot uwe verwarming; en wie loon ontvangt, die ontvangt dien loon in een doorgeboorden buidel.quot; En wederom vermaant de Heer: ))Stell uw hart op uwe wegen.quot; Ziet, hoe het n gaat, als gij Mij vergeet en slechts aan u zeiven denkt; a Is j gij voor mijne eer niet ijvert, maar uw eigen genot en voordeel alleen zoekt; als gij voor mijnen dienst niets over hebt, maar zelf in weelde leeft. Dan rust op uwen arbeid geen zegen, dan geniet gij niet wat gij zoudt kunnen genieten, dan ontvalt u ten slnlte al wal gij liebt.

IsraÃ«l heeft zijn hart op zijne wegen gesteld, naar de vermaning des Heeren geluisterd, de hand des Heeren in zijne oordeelen erkend, maar toen ook de belofte ontvangen: Â«Ik ben met ulieden, spreekt de Heere.quot;

doel, op zijne oordeelen, ;Ue over u komen. En vraagt 11 zelven af: waarom onthoudt de lieer zijn zegen? Deze vermaning'komt 'ook tol ons. Ook wij zijn zoo vaak zonder ijver voor rlen dienst des Hecren en voor zijne zaak. Ook wij wonen in onze gewelfde huizen en bekommeren ei' ons dikwijls niet over, dat het huis des Heeron woest is. Maar dan kan de Heer ons ook niet zegenen, en het goede, dal Hij ons toch nog doet toekomen, gedijt niet voor ons. Onze zelfzucht moet gedood worden, de ijver van des Heeren huis moet ook ons verleeren. Aan den Heer zij alles gewijd; dan zal Hij ons onderhouden en zegenen. Olleren wij dan blijmoedig van het onze tot zijnen dienst! Van Hem zijn alle'dingen; Hem komt alles toe. En als ons hart Mem toebehoort, dan laten wij aan Hem ook de vrije beschikking over onze beurs. Daardoor worden wij niet arm, maar integendeel zeer rijk, want Â«Ik ben met ulieden, spreekt de Ueere.quot;

Voorzichtig te wandelen is een eisch van hel christelijk leven. Maar het bestaat niet alleen in het zich wachten voor de zonde, doch ook in het zich onthouden van allen schijn des kwaads. Vooral tot dit laatste is groote voorzichtigheid noodig. Wij komen er zoo licht loe, het een of ander te doen, dat verkeerd begrepen wordt. Wij rekenen soms niet genoeg met allerlei omstandigheden, die onze daden in een geheel ander licht plaatsen dan waarin wij ze gezien willen hebben. Wij letten dikwijls zoo weinig op dingen, die een eigenaardige kleur kunnen geven aan ons doen. En als wij dan verkeerd beoordeeld worden of als men ons beschuldigt van iels, waaraan wij zelfs volstrekt niet gedacht hebben, dan kunnen wij ons van de aanklacht, die men tegen ons richt, misschien wel vrijpleiten,

maar geheel vrij uit gaan wij loch niet, want bij ernstig zelfonderzoek moeten wij ons toch beschuldigen van onvoorzichtigheid, zoodat wij den schijn des kwaads op ons geladen hebben.

Onthoudt ii van allen schijn des kwaads! â zegt de apostel. En hij weet wel, waarom hij dat zegt. Want vooreerst: die het met den schijn niet al te nauw neemt, komt gemakkelijk tot het wezen. Die zegt: het kan mij niet schelen wat de men-schen zeggen, als ik zelf maar weet dat ik geen kwaad heb gedaan; toont daardoor niet genoeg prijs te stellen op zijn eer en goeden naam en kan zoo licht de teederheid van het geweten verliezen. Maar bovendien: ook ter wille van anderen moeten wij ons van allen schijn des kwaads onthouden. Door-den schijn op ons te laden, alsof wij liet kwade zoo kwaad niet achten, drijven wij misschien anderen tot liet kwaad, terwijl ook valsche beschuldigingen, door onze eigene onvoorzichtigheid mede veroorzaakt, aanleiding kunnen wezen, dat om onzentvvil de naam des Heeren gelasterd wordt.

Bidden wij ook heden den Heer om het licht van zijnen Geest, opdat wij als discipelen van Christus voorzichtig mogen wandelen, ons onthoudende van allen schijn des kwaads.

Paulus was in ieder opzicht een ijverig man, die niet alleen goed sprak maar ook goed deed. Daarom kon hij zich zeiven ook tol een voorbeeld stellen en mocht hij eischen, dat men hem navolgde. Zoo wil iiij dan ook van de Thessalonicensen, dat zij luisteren naar zijne vermaning om zich niet met ijdele dingen op te houden, maar te arbeiden, opdat zij met stilheid werkende hun eigen brood eten, want zoo iemand niet wil werken â heeft hij gezegd â die zal ook niet eten. Zelf werkt hij dan ook nacht en dag, opdat hij niemand zal lastig zijn. Maar aan dezen regel houden zich niet allen. Er zijn, die ongeregeld

wandelen en niet werken. Zij kunnen dan ook hun eigen brood niet eten, maar moeten leven van de weldadigheid van anderen. Nu beveelt en vermaant hij hen in den naam van Christus, dat zij dat veranderen zullen. Maar zieli daarna tot de gansche gemeente wendende, zegt hij: En gij, broeders! vertraagt niet in goed te doen. Hij wil dus, dat zij niet ophouden zullen wÃ©l te doen, dat het hun niet verdrieten zal barmhartigheid te bewijzen, ook al zien zij, dat er zijn die ongeregeld wandelen. Zij moeten zich van het oefenen van weldadigheid niet laten terughouden, zij mogen er zelfs niet in vertragen, al zijn er ook die door eigen schuld in nood verkeeren. Denken wij er toch eens wat vaker aan, dat wij niet vertragen mogen in weldoen, al worden wij misschien ook nog zoo vaak bedrogen en al is van veler armoede ook eigen zonde do schuld.

Maar Paulus' vermaning heeft, nog eene andere beteekenis. Wie ongeregeld wandelt, niet werkende, doet verkeerd. Daarentegen doet hij goed, die geen moeite en arbeid ontziet om, met stilheid werkende, zijn eigen brood te eten. Vertraagt dan niet in goed te doen, maar weest ijverig en trouw in uw goddelijk beroep, opdat gij uw huisgezin met God en met eeremoogt onderhouden en daarbenevens ook iets moogt hebben om den nooddruftigen mede te deelen. Luiheid is des duivels oorkussen en traagheid is de eerste schrede op den weg tot luiheid. Vertraagt niet in goed te doen, maar al wat uwe hand vindt om te doen, doet dat met macht. En de kracht om te werken en de kracht tot alle goed worde in het gebed gezocht bij Hem, die door zijnen Geest ons hart van alle zonde reinigen wil en daarbinnen de lust wil wekken om navolgers te zijn niet slechts van Paulus, maar van Christus, die de werken Gods gewerkt heett en in zijne gemeenschap ook ons daartoe in staat stelt.

Dit woord werd door Paul us gericht tot een leeraar der gemeente, tot Ti lus, dien hij in Creta gelaten had om hetgeen nog ontbrak terecht te brengen. Kn er schijnt niet weinig ontbroken te hebben. Niet alleen moest Titus van stad tot stad ouderlingen stellen tot opzieners der gemeente, maar hij moest zelf ook, sprekende hetgeen der gezonde leer betaamde, tot een gezond leven opwekken door Ie vermanen tegen allerlei zonden en tot goede werken. Maar om dat te kunnen doen, moest bij zelf in alles een voorbeeld geven. Deed hij dat niet, dan zou hij de vrijmoedigheid missen om te vermanen en te bestraffen, of gevaar loopen, dat iemand tot hem zeide; medicijnmeester, genees u zelven. Die anderen wil leiden, moet zelf voorgaan.

Hetoon u zelven in alles eeu voorbeeld van goede werken. Ook nog in onze dagen mag men dezen eisch stellen aan eiken leeraar der gemeente. Geen oogenblik worde dit woord door ons vergeten. Het vraagt niet weinig, maar toch niets te veel. Wie in zijn wandel niet een voorbeeld geeft, verzwakt het woord, dat iiij predikt, en doet sciiade aan den invloed, dien het hebben kan op de gewetens der hoorders. En wij mogen ons niet tevreden stellen, met in sommige opzichten voorbeelden te zijn, waar de eisch zoo beslist mogelijk luidt; in (dies. Terecht zegt Smytegelt tot de leeraars, dat zij eene Â«pericnleuse betrekkingquot; bekleeden, omdat zij telkens in gevaar zijn door hunnen wandel meer af te breken dan zij door hnnne prediking kunnen opbouwen.

Maar niet alleen der leeraren roeping is het, zich zelven in alles een voorbeeld vati goede werken te betoonen; die eisch geldt, ieder lid der gemeente van Christus. Hij heeft ons een voorbeeld nagelaten, opdat wij ook alzoo wandelen zouden, gelijk Hij gewandeld beeft. Zijt dan navolgers van Christus. Wie Hem volgt, zal in de duisternis niet wandelen, maar het licht des levens zien en bij dat licht den weg betreden, waarop, in

geloofsgemeenscliap met Hem, fie Vader verheerlijkt wordt. En door zijn voorbeeld zal hij anderen winnen voor den lieer.

Hebr. 4: 13. Er is (jeen schepsel onzichtbaar voor Hem, maar alle dingen zijn naakt en geopend voor de oogen Desgenen, mei welken wij te doen hebben.

Als wij dit woord wat meer in gedachten hielden, het zou ons voor menig kwaad bewaren. O, wij welen bet wel, dat God alle dingen ziel en dal voor Hem niets verborgen kan blijven, maar wij vergelen bel zoo vaak, althans wij denken ons niet in, wal het zeggen wil. liet kwade, dat wij doen, geschiedt in het verborgen of in gemeenschap met, hen, wier oordeel wij niet vreezen. Hel moet bedekt blijven en wij zouden ons schamen, als iemand, op wiens achting wij prijs stellen of van wien wij afhankelijk zijn, ons bij bel doen van bet kwade betrapte. Maar schamen wij ons dan niel voor Hem, die ons altijd ziet, waar wij ons ook bevinden en hoe wij ons ook zoeken te verbergen, omdat geen schepsel onzichtbaar is voor Hem? Schamen wij ons niet voor Hem, die niet alleen onze daden ziet, maar ook de overleggingen van ons bar! kent, omdat alle dingen naakt en geopend zijn voor Hem'? En komt er geen huivering op in onze ziel, als wij hel kwade doen, daar wij toch weten, dal wij met Hem, die alles ziet en doorgrondt, te doen hebben, dal Hij al onze daden en gedachten oordeelen zal?

Hoeveel beter zal bel ons zijn, hoeveel gelukkiger zal ons leven wezen, hoeveel reiner ons hart, als wij den Heer gedurig-lijk voor ons stellen, als wij ons steeds laten doordringen van de gedachte aan zijne alomtegenwoordigheid, alwetendheid en gerechtigheid. Maar hoeveel le meer znllen wij dan ook den troost daarvan genieten. Dan zal in lijden van angst en benauwdheid, als alles donker rondom ons is, de wetenschap ons sterken: ik

ben niet onzichtbaar voor Hein; de Heer ziet mij en denkt aan mij. liij alle miskenning, die ons gewordt, zal het ons bemoedigen: Hij kent mijn harl, want alle dingen zijn naakt en geopend voor Hem. En de zekerheid, dat wij te doen hebben met een almachtigen God on een gonadigen Vader, zal ons gerust en blijmoedig alles doen dulden en dragen wat Mij ons oplegt of wat Hij menschen toelaat tegen ons te ondernemen.

Mijn 1 hoeder en Zuster! laat ons Hem niet vergeten, maar zijne gemeenschap zoeken, opdat wij bewaard worden voor de zonde en ons leven stellen in zijne hand.

'2 Kron. :V2 : 25a, Mmv Jehizlcia deed (jeene vercjeldiny naar de weldaad, aan hou (jeschicd.

Hizkia was een vroom man. Hij deed wat reclit was in de oogen dos Hoeren. Hij betrouwde op den Heere, den God Israels, zoodat na hem zijns gelijke niet was onder alle koningen van Juda, noch die vÃ³Ã³r hem geweest waren. Want hij kleefde den Heer aan, bij week niet van Hem na te volgen, en hij hield zijne geboden, die de Heer aan Mozes geboden had. Zoo wandelde hij voor het aangezicht des Heeren in waarheid en met een volkomen hart. De Heer was dan ook met hem en toonde dat door hem tweemaal uit een yroot gevaar te redden. Eerst, toen de Heer hem verloste van de AssyriÃ«rs, die Jeruzalem belegerden; en daarna, toen Hij uit eene zware krankheid hern oprichtte en hem beloofde vijftien jaren tot zijne dagen te zullen toedoen. Maar â zoo lezen wij mi â Jehizkia deed geene vergelding naar de weldaad, aan hem geschied.

Dat komt u vroemd voor misschien, en gij vraagt, of Hizkia, die zoo innig gebeden had om genezing, den Heer dan niet gedankt heeft, toen zijn bede verhoord was, O zeker, Hizkia zal zijn hart wel in dankzegging voor den Heer hebben uitgestort.

Wij kunnen het ons van hem niet anders voorstellen. En dat die dankzegging, gelijk zijn wandel te voren, ook in waarheid en met een Volkomen . hart den Heer werd gebracht, dat nemen wij gaarne aan. En toch deed Hizkia geene vergelding naar de weldaad, aan hem geschied. 11 ij was wel dankbaar, maar ... er ontbrak toch iets.

Toen de gezanten van Berodach Baladan, den koning van Ba-bel, tot hem kwamen, toonde hij hun zijne schallen, als om daardoor hun te laten zien, welk een rijk en machtig vorst hij toch wel was. Misschien hoopte hij daardoor hun koning le winnen voor een bondgenootschap tegen AssyriÃ«. En deze daad nu was niet in overeenstemming met de weldaad, aan hem geschied. Wat had zijn rijkdom hein gebaat, toen hij krank was? Immers niets. Had toen de een of andere bondgenoot hem gered? Neen, de Meer alleen had hem genezen. En op dien Heer was nu zijn vertrouwen niet gevestigd, in liet gevoel zijner ge-heele afhankelijkheid. Zoo deed de vrome Hizkia den Heer geene vergelding

Onderzoeken wij ons zei ven. Vele weldaden zijn aan ons geschied. Noy altijd zegent de lieer ons. Waar is onze vergel-

ding? Wij zijn misschien zoo vroom niet als Hizkia. Maar als hij van den Heer afweek, hoe groot is dan het gevaar voor ons! Waken wij over ons hart. lilijve het dicht bij den Heer. Verge te het geene zijner weldaden. Zij ons gansche leven de vergelding, die wij Hem doen.

Hizkia deed geene vergelding naar de weldaad, aan hem geschied, dewijl zijn hart verheven werd. Hoogmoed was de oorzaak van Hizkia's zonde. Is het ook niet vaak de hoogmoed, die

ons aftrekt van den Heer en ons er toe brengt, Hem do schuldige flankbaarheid te onthouden en geene vergelding te doen naar de weldaad, aan ons geschied? Is liet niet vaak de hoogmoed, die ons gevoel van afhankelijkheid van den Heer verzwakt, ons vertrouwen op Hem doet kwijnen en ons prikkell om op ons zeiven, op wat wij hebben of beramen, te steunen'? O, die ver-heflingen des harten, waartegen wij dagelijks moeten strijden, maar waaraan wij helaas zoo vaak toegeven! En dat is altijd tot onze schade, want wiens hart zich verheft, die zinkt, omdat hij alleen in Gods gemeenschap op eene hoogte gesteld wordt. Dat weten wij, dat ervoeren wij menigmaal, en toch wordt ons hart telkens weer verheven. Wij zeggen wel: door do genade Gods ben ik, die ik ben; maar ook in dal zeggen kan hoogmoed schuilen. En het is hoogmoed, als wij niet op de genade Gods allen nadruk leggen, maar daardoor ook maar eenigszins willen doen uitkomen, wie en wat wij toch wel zijn. Daar is zoo telkens een stem, die ons toefluistert: zÃ³Ã³ gering zijt gij toch niet; en wij meenen nog al iets te wezen; Ã³f: arm en hulpbehoevend, och zoo erg zal 't niet zijn; en wij meenen nog al vrij wat te hebben; Ã³t: gij behoeft u nu juist niet zÃ³Ã³ afhankelijk te voelen; en wij meenen nog al heel wat te kunnen. Maar zoo geven wij Gode niet de eere, die Hem toekomt, en doen wij Hem geene vergelding naar de weldaad, aan ons geschied. Immers niet alleen uit Hem en door Hem, maar ook tot Hem zijn alle dingen.

M. Broeder of Zuster! waarop verheft gij u? Op uwe schatten, gelijk Hizkia? De Heer kan ze van u nemen en geven ze aan een anderen. Op uwe positie? Straks loopt misschien alles u tegen en smaad en smart wordt uw deel. Op uwe goede werken? Die staat, zie toe dat hij niet valle; wees niet hooggevoelende, maar vrees.

Ja, laat ons vreezen, dat ook over ons niet kome eene groote toornigheid. Maar verootmoedigen wij ons over de verheffing onzes harten. Dan keeren wij weder tot den Heer onzen God, die door Christus ons wil leeren nederig van harte te zijn, opdat wij rust vinden voor onze zielen. In Hem alleen is rust voor ons. Want meer dan alles, waarop ons hart zich verhellen kan, is Hij voor de zijnen, die ons alles wil zijn en ons alles

Mal. 3: 8. Zal een mensch God berooven'? 'maar (jij berooft Mij en zegt: Waarin berooven wij U? In de tienden en het hefoffer.

Zal een mensch God berooven? Dat lijkt al een heel vreemde vraag. Hoe kan dat? vraagt men. God is immers de Almachtige; niemand kan Hem dus berooven, want Mij zou elke poging daartoe gemakkelijk kunnen verhinderen. Hij is ook de Alwetende; niemand kan Hem dus berooven, want hoe listig een poging daartoe ook mocht bedacht zijn. Hij weet het toch en kan haar gemakkelijk verijdelen. Maar bovendien. God is immers, in een geheel anderen zin dan wij, bezitter van wat Hij heeft. Alle menschen hebben wat zij hebben slechts als leengoed van Hem, en wie bet ook als zoodanig heeft. God blijft toch altijd de eigenaar. Een beroofde wordt door den roof, dien men aan hem pleegt, armer. En wie kan God, wien alles toebebooi't, armer maken? Zal dan een mensch God berooven? Neen, zeggen velen, dat kan niet. En dat zei IsraÃ«l ook. Maar door den mond des profeten zei God tot dat IsraÃ«l; toch berooft gij Mij. En als IsraÃ«l daarop verwonderd vroeg: Waarin berooven wij U? dan antwoordde God: Gij berooft Mij in de tienden en het hefoffer; gij berooft Mij door Mij te onthouden wat Mij toekomt, door Mij te onthouden de offeranden uwer hand en daarin tevens het otfer van uw hart.

Aan God behoort niet alleen alles toe, maar dat moet ook dooi- ons erkend worden. Alles moet Hem worden toegewijd. Ook van ons vraagt Hij offeranden: ons hart, ons leven, ons goed. Ja, ook ons goed. Hij vraagt ook van ons, dat wij van het onze zullen geven voor zijnen dienst, voor zijn koninkrijk en

voor zijne armen. Israel bracht de tienden niet op en onthield den lieer het heibll'er, bestaande in vrijwillige gaven of in tem-pelscbatting. Moe staat het in dezen met ons? Zijn wij bereid, gaarne bereid, van hetgene wat God ons gaf, Hem oilers der dankbaarheid fe brengen? Of houden wij het liever voor ons-zelven, al berooven wij Hem daarin dan ook? En zijn onze offers waarlijk zoo groot als zij zijn kunnen, of beknibbelen wij Hem en offeren wij maar liefst zoo weinig mogelijk? Ook dan berooven wij Hem in wat Hem toekomt. Ook beden worden in Gods huis onze hefoffers gevraagd, de vrijwillige gaven van een dankbaar hart, gaven voor zijn huis en voor zijn dienst. Hoe menigeen meent te kunnen volstaan met een paar centen, terwij God veel meer vraagt. O zien wij toch toe, dat de Heer, die ons alles geefl, die zijnen Zoon ons gaf, niet ook tot ons zegge: Gij berooft mij. Daardoor toch berooven wij onszei ven van zijnen zegen.

Eene oude legende verhaalt het volgende: Op een zekeren dag hield de satan raad met zijne engelen om van ben te vernemen, wat zij in zijnen dienst gedaan hadden. Ik zag â zoo verhaalde een â door de woestijn een karavaan van Christenen trekken en ik joeg een sterken wervelwind op, die hen allen onder het zand begroef. â Gij hebt niets daarmee uitgewerkt

â antwoordde de satan â want hunne zielen zijn ons toch ontkomen. â Ik zag â sprak nu een ander â op de zee een schip, dat zendelingen naar de heidenen brengen zon, en ik verwekte een storm, die het schip deed vergaan, zoodal de zendelingen hun graf in de golven vonden. âDat beteekent niets;

â luidde weer het antwoord â hunne zielen zijn ons toch ontkomen. â Toen stond een derde booze geest op en deze

zeide; Zeven jaren lang heb ik getracht een Christen in slaap te wiegen, en eindelijk is liet mij gelukt. â Gij hebt uw arbeid wÃ¨l gedaan â sprak nu de satan â want deze ziel wordt de onze.

Wie in slaap valt, is aan allerlei gevaar blootgesteld. Over den slapende heeft de vijand macht. Terwijl Sisera sliep, werd de doodende nagel hem door zijn slaap gedreven. Simson werd, slapende op Delila's schoot, van zijne lokken en daardoor van zijn kracht berooid en een prooi der Filistijnen. En de slapende Eutychus viel uit een venster dood ter aarde.

Laat ons dan waken en nuchteren zijn. De vijand onzer zielen loert op ons, om ons Ie overvallen en in zijne macht te krijgen. Wee, als terwijl wij waken moeten, de slaap ons overvalt. Wee, als wij nalaten op onze hoede te zijn tegen alles wat ons de waakzaamheid zou doen verzuimen.

Zeer terecht vermaant de Apostel dan ook, dat wij niet alleen waken zullen, maar ook dat wij nuchteren moeten zijn. vVie zich in een roes laat brengen, zal zich weldra met slaap bevangen voelen; dien zullen de oogleden langzamerhand toevallen. Zijn strijd tegen de neiging tot slaap geeft niets meer; hij kan niet meer waken; hij kan niet meer bidden; de slaap overmeestert hem als een gewapend man, en hij heeft geen helper.

Laat ons dan waken en, om te kunnen blijven waken,laat ons nuchteren zijn. De zondige overleggingen van ons hart trachten ons in slaap te wiegen en de waereld biedt ons menigen slaapdrank en menigen zwijmelkelk om van onze nuchterheid ons te berooven.

Merken wij er toch op, wat schade wij lijden, als wij niet waken en nuchteren zijn. Dan, in den slaap, zijn wij doof voor wat ons geweten spreekt en zijn wij ons niet bewust van onze schuld voor God. Wij hooren de roepstemmen Gods niet meer, zien de heerlijkheid des Evangelies niet langer, en voelen niet, dat wij hulp en bescherming behoeven. En onze roeping om te arbeiden, Gode tot verheerlijking en den naaste ten zegen, kunnen wij niet vervullen, evenmin als, of eigenlijk juist omdat wij, in slaap gevallen, Jezus Christus onzen Heer niet volgen kunnen.

Laat ons clan waken en nuchteren zijn en daartoe volharden in hel gebed en in het doen van wat de Meer ons te doen geeft.

Het aardsche leven, zelfs liet beste er van, laat ons hart onvoldaan. Wij kunnen er niet in rusten. En als wij een oogen-biik misschien er in willen rusten, dan schrikt al spoedig iets anders ons op, dat luide ons toeroept: Hier is de rusl niet! Wij voelen 'traaar al te zeer:

Neen de ware rust is hier beneden niet te vinden. Wij moeten werken en strijden, altijd maar door, zonder ophouden, eiken morgen op nieuw en den ganschen dag.

Hoeveel arbeid is er niet, die ons wacht! Wat is onze levenstaak, ook die van den geringste en eenvoudigste naar de waereld, veelomvattend! Wie kan zeggen: nu is't genoeg, ik heh gedaan wat ik kon en al wat ik moest doen? Wie, die ernst maakt met het leven, zal, waar het werk op hem aanstormt, willen rusten vÃ³Ã³rdat hij weet, dat zijn levenstaak is afgedaan.

Hoeveel strijd is er te strijden. Een strijd om het leven, een strijd vooral om het eeuwige leven; om niet te verliezen wat men heeft, om te versterken wal sterven zou. lien strijd tegen de zonde, die alle uitzicht op rust ons ontnemen wil, die wel verstrooiing en verdooving, maar geen aangename, sterkende rust ons geven kan. Wie strijden moet â en heeft niet ieder inensch een strijd op aarde'? â mag niet rusten. Want wie, terwijl de

Geen rust hier beneden. En toch heeft ons liart, te midden van allo onvoldaanheid, arbeid cu strijd, zulk een diepe behoefte aan rust. Is het niet om wanhopig te worden'? Zeg den onvol-voldane, dat hij altijd zoo blijven moet; zeg den vermoeide,quot; dat zijn werk nooit eindigt; zeg den afgematte, dat zijn strijd nimmer ophoudt; -â en het leven wordt hem tot een last.

Maar, Gode zij dank, dat behoeft niet gezegd te worden. Al is hier beneden de rust niet te vinden, God zelf laat ons zegden, dat er eene rust overblijft, dat de rust hiernamaals zijn zal. Dat troost in alle leed en moeite en gevaar. Dat doet dragen, werken en strijden, .la, maar liet uitzicht op die rust is alleen Voor hen, die de belofte gelooven, die op God vertrouwen. Lr blijft dan eene rust over voor het volk van God, voor hen, wier koning de Heere is, die Hem toebeliooren. De vaste hoop op die rust sterkt hen eu is als een hchtstraal op hun pad, want zij zijn gewis: Eens zullen zij verzadigd worden met vreugde voor Gods aangezicht, als zij rusten van hunne werken en gekroond worden na de overwinning.

Hier hebben wij de gewisse belofte van eene zalige rust. Maai¹ beseffen wij toch wel den hoogen einst dezer belofte en den heiligen eisch, waarmee zij tot ons komt.

Daler rust zal zijn, veronderstelt dat er arbeid aan voorat-gegaan is, want rust geniet alleen de vermoeide. En dat deze rust is voor Gods volk, wijst ons op een arbeid, die in gehoorzaamheid aan God, overeenkomstig zijnen wil, lor zijner eere verricht is.

Die niet werken, komen dus niet in de rust, want deze is de bekroon'mg van ons werk, de overwinning op onzen strijd,

de vertroosting van onze smart, En die niet de werken Gods gewerkt, maar allerlei ijdelen arbeid verricht hebben voor zich zeiven, hebben deze rust niet te verwachten, want zij is de gave Gods aan zijne getrouwe medearbeiders.

Doe li zeiven nu de vraag, met het oog op uwe werken, of gij op die rust moogt hopen. Een iegelijk beproeve daarom zijn eigen werk. Niet in dezen zin, dat uwe werken moeten blijken volmaakt te zijn, want dat zijn ze niet, in geen enkel opzicht; ook uwe beste werken zijn nog onvolkomen en met zonde besmet. Maar dit is de vraag; Of gij niet in ledigheid op de markt staat, terwijl er overvloedige arbeid is en de Heer des wijngaards ook u roept tot zijn dienst en zijn werk. Dit is de vraag: Of gij, de groote genade uvvs Gods ervarende hierin, dat Hij li gebruiken wil tot zijn werk, nu ouk een begeerte hebt om Hem te dienen en te verheerlijken en, dooi' die begeerte gedrongen, doet wat uwe hand vindt om te doen met macht. Geen luie dienstknecht zal ingaan in de rust; niemand die zijn talent begraaft in een zweetdoek, zal welkom geheeten worden met het woord: Gij getrouwe dienstknecht, kom in de vreugde uws Heeren.

Wie de werken Gods werkte gelijk Christus, zal, als naar Gods raad zijn werk voltooid is, ingaan tot die rust, die voor Gods volk is bereid. O mijn Brueder, mijne Zuster, werk dan niet uwe werken, die geen waarde hebben en te niet gaan. Zoek niet uw gemak, maar evenmin uwe eere. Wees niet lui, maar ook niet zelfzuchtig. Zie op Christus, die in volmaaktheid Gods [werken heeft gewerkt en die ook u de kracht wil mede-deelen om te doen wat God van u wil. Houd aan Hem u vast. Door geloofsgemeenschap met Hem ontstaat levenseenheid met Hern, die openbaar wordt hierin, dal het van dag tot dag meer uwe spijze wordt, uws Vaders wil Ie doen. En wie anders doen nu zijn wil, dan die tot zijn volk behooren? Zoo wordt de gewisheid in u sterker, dat ook gij een lid van dat volk zijt, en de belofte geldt ook u, dat er, na al uw arbeid en moeite en strijd, eene rust voor u overblijft.

bh' blijft eene rust over voor liet volk van God. Dat te weten troost onder den druk van het aardsclie leven, maar het verheft het hart ook tot God. Het leert zien op Hem, om zijn wil te verstaan, om zijn doen te begrijpen, om zijn leiding te volgen, Ã¼c gewisse zekerheid, dat die rust er is ook voor ons, doet ons niet nu reeds rustig nederliggen, alsof er geen arbeid en strijd ware of alsof al onze moeite te vergeefs zou zijn, maar dringt ons om niet uit het oog te verliezen, dat, zullen wij in die rust ingaan, wij ons benaarstigen moeten.

Laat ons dan ons benaarstigen om in die rust in te gaan, â vermaant de apostel â opdat ons niet ontga wat ons beloofd is en wat hier op aai'de ons troosten en sterken kan.

Dat benaarstigen moet ook door ons ter harte genomen worden. Het besla in ijver, in waakzaamheid, in gebed.

Nooit moet voor den Heer ons iets te veel zijn; steeds moet ons hart branden van begeerte om Hem te verheerlijken. Hoe trouwer onze arbeid, hoe ernstiger onze strijd, hoe vaster ons vertrouwen was, des te zoeter zal ook de rust zijn. W ij moeten werken zoolang het dag is.

Maar werken niet slechts; ook waken. Waken tegen alles wat van onze roeping ons at zou houden of wat ons hier beneden de rust zou willen doen zoeken. Waken tegen elke verleidenden invloed van buiten, tegen elke zonde binnen in ons.

Maar wat is de waakzaamheid zonder gebed! In ons is geen kracht lot werken en waken. Al wat wij noodig hebben tot ijver en getrouwheid moet komen van Mem, die de fontein alles goeds is, want Hij is het, die in ons werkt beide het willen en het volbrengen.

Laat ons dan ons benaarstigen om de zekerheid dier rust niet te verliezen, opdat wij eenmaal, als God ook door ons zijn raad vervuld heeft, in mogen gaan in de rust, die er overblijft voor zijn volk.

Zoo sluit dat benaarstigen, hetwelk eene volkomen overgave aan God en een ootmoedig volgen van Christus tot voorwaarde heeft, dan ook alle ziekelijk verlangen naar die rust noodwendig uit. Die gelooven haasten niet, maar laten aan God over den lijd te bepalen, wanneer zij tot die ruste in zullen gaan. Benaarstigen en haasten kunnen niet samen gaan.

Maar, is alle ziekelijk verlangen naar den dood dus ongeoorloofd, de voorsmaak dier rust wordt toch reeds genoten in den vrede, die onze harten vervult, in het genot der gemeenschap met God door Jezus Christus, onzen Heer. De rust der ziel, in Hem gevonden door 't geloof, geeft aan liet benaarstigen de rechte wijding en is voor Gods volk een waarborg, dat alle beloften eens vervuld zullen worden en dat tot de volkomen rust zullen ingaan allen, in en door wie Gods werk is volbracht.

Het land Kanaan was aan IsraÃ«l toegezegd. De uittocht uit Egypte was eene hernieuwde belofte van den Heer. Toen sprak Hij door daden: Ik zal u brengen in het land, dat ik aan uwe vaderen heb gegeven, waar gij rusten zult van den staf des drijvers en van de roede des geweldigen, die over u heerscht. Allen, die uit Egypte gingen, waren erfgenamen der belofte en zagen zich in den geest reeds het beloofde land binnengaan. En toch, de meesten van hen zijn iu de woestijn gestorven. Ja, het IsraÃ«l, dat Egypte verlaten bad en bestemd was om Kanaan te bewonen, heeft Kanaan niet gezien. Alleen de jongeren uit hen hebben de belofte verkregen. â Maar hoe? Heeft God dan zijn woord gebroken? Heeft' Hij, na eerst beloofd te hebben, zijne belofte daarna weer ingetrokken? Heeft Hij hen niet willen doen

ingaan? Neen; Gods woord houdt stand, zijne beloften falen niet. Hij wilde IsraÃ«l doen ingaan, maar IsraÃ«l heeft niet kunnen ingaan. Alle schuld lag bij Gods volk; alle eere komt God toe, die nimmer zijn woord breekt. IsraÃ«l heeft God losgelaten, op zijn woord niet vertrouwd. Hem gewantrouwd; en nu zien wij, dat zij niel hebben kunnen ingaan van nieye hun ongeloof.

Wie gelooft, geniet de vervulling van Gods beloften, ervaart zijne gtrouw. Wie niet gelooft, wie in ongeloof zich tegen God verzet, kan van Hem niets genieten, mist de voorwaarde, die noodig is om zijne trouw te ervaren. Tusschen den ongeloovige en God is geen gemeenschap. Zij staan ver van elkander. ZÃ³Ã³ ver, dat de ongeloovige God niet ziet. Hem niet zien kan. ZÃ³Ã³ ver, dat de ongeloovige onmogelijk tot God komen kan om de rust te vinden, die hij noodig heeft.

God heeft gezworen, dat Hij in den dood des zondaars geen lust heeft, maar in zijne bekeering en leven. Maar Hij heeft ook gezworen, dat zij, die Hem ongehoorzaam zijn, in de rust, die Hij schenken wil, niet zullen ingaan. God blijft dezelfde; zijn eeden breekt Hij niet. De zaligheid, het ingaan tot het genot zijns heils, is voor ieder die gelooft en in den geloove gehoorzaamt. Wie niet wil, die kan niet ingaan, die kan niet zalig worden. En dat alleen: van ivege zijn ongeloof. Als het ongeloof wegvall en de zondaar neervalt voor God met de bede: Ik geloof, Heer! kom mijne ongeloovigheid te hulp! dan kan hij ingaan lot de rust, dan is hij reeds ingaande.

Geve dan niemand de schuld aan God, als hij de ware rust niet geniet. Zegge niemand; Ik kan niet; tenzij hij er bijvoege: van wege mijn ongeloof. En God wekke of versterke in ons het geloof, dat ons alle Gods beloften doet aannemen en genieten.

Dit woo vel mogen do Christenen wel goed in hun geheugen prenten, opdat zij liet nooit vergeten, liftt is een woord van den Heere der heirseharen, een belofte van hescherming voor IsraÃ«l, eene bedreiging tegen allen, die IsraÃ«l aanraken otn het kwaad te doen. De lieer heeft IsraÃ«l lief, het is zijn volk, zijn uitverkorene. Mij beeft hel geleid en gezegend, en al bezoekt Hij bet met zijne oordeelen en al heeft Hij het om zijner zonden wil in ballingschap doen gaan, toch heeft Hij het lief met eene eeuwige liefde. ZÃ³Ã³ lief, dat wie IsraÃ«l aanraakt, zijnen oogappel aanraakt en den lieer pijnlijk grieft. â Maar als dat zoo is, dan mogen wij wel op onze hoede zijn, dan morjen wij IsraÃ«l niet aanraken, dan moeten wij, ja ook wij, IsraÃ«l liefhebben om Gods wil. Is het dan niet gruwelijk ondankbaar jegens God, die ons alles, die ons zelfs zijnen eigenen Zoon gegeven heeft, dat wij ons zoo moedwillig tegen Hem verzetten. Want dat doen wij maar al te vaak. Hoe is IsraÃ«l door de Christenen van vroeger eeuwen vervolgd, verdrukt, gemarteld! En met welke smadingen wordt IsraÃ«l nog in onze dagen gesmaad ! Minachtend zien de meesten op een Jood ter neer, menigmaal is hij hun een voorwerp van bespotting, en een Jood te grieven en te beleedi-gen schijnt velen toe geen kwaad te zijn. â Maar de .loden zijn zelf daarvan de oorzaak; zegt men. Zij hebben zulke onaangename hebbelijkheden, zij zijn zoo bedriegelijk, zij jagen zoo geweldig naar macht en invloed op de geldmarkt en in de pers! Laat het waar zijn; maar is aan u dan alles even lief en aangenaam? Zijnde Christenen dan toonbeelden van eerlijkheid'? Is er onder de belijders van Christus dan geen zondig jagen naar macht en invloed merkbaar? Wij weten wel beter. En toch met al onze zonden en tekortkomingen draagt de Heer ons nog geduldig. Hij haat ons niet, Hij doet ons geen kwaad, maar heeft ons lief en zegent ons ih zijne genade. Waarom dan zullen wij IsraÃ«l kwaad doen en haten? Wie een kind Gods is, doet dat

niet, maar drukt ook in dezen zijns Vaders beeld uit. Wie Christus liefheeft, kan des Heeren broederen naar den vleesche niet haten. Wij hebben aan IsraÃ«l veel te danken. De zaligheid is uit do Joden. Maar die zaligheid, in Christus geopenbaard, heeft IsraÃ«l verworpen. Zij zijn vijanden des kruizes van Clmstus. En toch nog . . . beminden om der Vaderen wil, toch nog des Heeren uitverkoren volk. Wie hen aanraakt, die raakt zijnen oogappel aan. Maar wie hen zegent, dien zal Hij zegenen. â Zegenen wij hen met het Evangelie en bidden wij voor IsraÃ«l, dat het zijnen Koning, dien het eens verwierp, ook door ons leere kennen en liefhebben als dengene, die zijn volk zalig maakt van hunne zonden.

Gal. 6; 7. Dwaalt niet; God laat zich niet bespotten, want zoo wat de mensch zaait, dat zal hij ook maaien.

Wie de zonde doet, zich aan haar overgevende, en trots alle vermaningen, tegen beter weten in, haar dient, die zal ook den las' der zonde dragen in hare treurige gevolgen. Want, zoo wat de mensch zaait, dat zal hij ook maaien. Ook in de zedelijke wae-reld heerscht de goddelijke wet van oorzaak en gevolg. Het gaat niet aan, het bestaan dezer wet en hare handhaving door God te loochenen, ook al zien wij niet altijd de gevolgen der zonden en al kunnen wij geen oorzaak vinden voor iederen bepaalden vorm van ellende. En toch zijn velen zoo dwaas. Zij gelooven niet aan eene rechtvaardige vergelding der zonde. Zij schijnen te meenen, dat ten slotte niets anders heerscht dan een noodlot, aan welks macht geen mensch ontkomen en waarop niemand invloed oetenen kan, hetzij men goed doe of kwaad. Zij zien zooveel kwaad plegen, dat schijnbaar onvergolden blijft; en de belooning van elke edele daad aanschouwen zij op aarde niet. En niet verder ziende dan deze aarde en ineenende, dat na den dood eenerlei den mensch

en het beest wedervaart, zeggen zij; laat ons eten en drinken en vroolijk zijn, want morgen sterven wij.

Hoe zij dwalen en hoe ieder dwaalt, die meent dat de zonde straffeloos gepleegd kan worden en dat te niet kim gaan wat uit God is! Dwaalt niet â zoo wordt ons toegeroepen â wilt toch niet meener, dat men zicli tegen God zou kunnen verzetten en vrede hebben, dat men zijn wil zou kunnen tegenstaan on het goede genieten. Dan zou God niet zijn de Heilige en Rechtvaardige. En toch, dat is Hij, en Hij laat niet met zich spotten. Zijne wetten op zedelijk gebied, de heilige regels des levens, kunnen niet verbroken worden, ook al zou de mensch wanen, dat het in zijne macht stond die te breken. Wie het zaad der zonde zaait, moet de vrucht der zonde maaien. Ieder zaad brengt zijn eigen vrucht voort. In den dag des grooten oogstes zal het blijken.

Dat niemand zich door de kracht der dwaling late medeslepen. Dat niemand den spot drijve met Gods wil en wet. Maar een iegelijk late zich leiden door den Geest Gods in het spoor van Gods geboden. Wam ook dit is waar: Wie in den Geest zaait, de werken des Geestes doet, zal uit den Geest het eeuwige leven maaien. Verslappen wij niet in het doen van Gods wil. In den grooten dag zullen wij een vollen oogst hebben.

2 Petr. 3: li. Dewijl dan deze dincjen alle vergaan, hoedanig en behoort gij te zijn in heiligen wandel en godzaligheid.

Wij worden niet gaarne door anderen op onze verplichtingen gewezen, 't Schijnt, alsof wij daarin iets beleedigends voor ons vinden, omdat daarmede gezegd wordt: gij komt uwe verplichtingen niel na, gij doet niet wat gij doen moet, gij zijt niet die gij behoort te zijn.. Maar zijn wij dan altijd, die wij beboeren te zijn? Ach wij weten wel beter. Maar dan moesten wij

toch ook niet zoo lichtgeraakt zijn, als iemand ons vermaant; vooral niet, als hij liet doet met liefde en om ons onze roeping te doen vervnllen. Want inderdaad, wij mogen het met onze roeping wel zeer ernstig opnemen, wij moeten tegen alle zelt-voldaanheid strijden en steeds bedenken, dat de Heer niet weinig maar veel van ons eischt, dat Hij niet minder eischt dan dit; dat wij in alles zijn beeld zullen nitdrukken. Wij zijn geschapen voor de eeuwigheid en niet om met deze tijdelijke waereld voorbij Ie gaan. Wat op aarde is moet ons dienen, opdat wij daarmede den lieer verheerlijken. Maar nooit mogen wij in den dienst der aardscbe dingen ons laten kluisteren, want wij zouden alzoo onze roeping voor de eeuwigheid vergeten en het bereiken van onze bestemming, om eeuwig in Gods gemeenschap te leven, verhinderen. Wat op aarde is zal vergaan, het zal ons loslaten. Waarom zouden wij ons er dan aan vasthouden, om eindelijk bedrogen uit te komen ? Hemel en aarde zullen voorbijgaan, maar wie den wil van God doet, blijft in der eeuwigheid. Want als Â»(le hemelen inet een gedruisch zullen voorbijgaan en de elementen branden zullen en vergaan, en de aarde en de werken, die daarin zijn, zullen verbrandenquot;, dan zal de dag des Heeren gekomen zijn, die de dag des oordeels tevens wezen zal. Dan zullen ook wij geoordeeld worden naar heigeen wij gedaan hebben, hetzij goed, hetzij kwaad, en wij zullen onlvangen naar hetgeen in hel vleesch door ons is geschied. Zullen wij dan vergaan mei al het vergaande, of blijven met Hem, die nieuwe hemelen schept en eene nieuwe aarde, in dewelke gerechtigheid woont? Wat nu is, zal vergaan. Maar dewijl dan deze dingen alle vergaan â o hooren wij toch ernstig naar de Apostolische vermaning! â hoedanigen behoort gij te zijn in heiligen wandel en godzaligheid! Hoedanigen? Zulken beboeren wij te zijn, wier wandel in de hemelen is, die van daar hunnen Heere Jezus Christus verwachten, en door het geloof met Hem vereenigd, niet vreezen voor, maar verlangen naar den dag zijner toekomst, die komen zal als een dief in den nacht en daarom ons altijd bereid moet vinden om onzen Heer te ontvangen.

Dit wordt gezegd van het volk, dat onder de leiding van Nehemia, werkte aan den opbouw van de verwoeste muren van Jeruzalem. Van Nehemia, die den lieer vreesde en zijn volk liefhad, ging eene bezielende kracht uit. Men zag, dat bij het wÃ¨l meende met het volk, dat bij zijn eigen belang niet zocht maar met groote onbaatzuchtigheid handelde, dat bij zelf in alles bet voorbeeld gaf, flat ook zijn hart was om te werken. Bovendien zag het volk in, dat het waarlijk belang had bij het werk. Van zijn arbeid zou het zelve de vruchten plukken. Als Joru-zalerns muren herbouwd waren, zou er veiligheid komen, rust genolen en bloei aanschouwd worden. En, aan hoeveel tegenstand, spot en verdachtmaking de bouwlieden ook blootstonden van de zijde van Sanballat en de zijnen, zij lieten zich niet ontmoedigen, zij waren op eiken aanval bedacht en arbeidden toch ijverig door, zonder mnrmureeren, zonder traagheid, zonder werkstaking, want . . . het hart des volks was om Ie werken, zij hadden lust in don arbeid gekregen.

Kan het ook thans gezegd worden: bet hart des volks is om te werken? Goddank, dat het nog van velen geldt, want werken is een zegen, werpt vruchten af en bewaart voor veel kwaad. Maar toch, aan den anderen kant, bij hoevelen is in onze dagen een geest van ontevredenheid verlammend werkzaam, zoodat bet werk niet van harte gedaan wordt; hoevelen beschouwen het werken als een vloek en toonen, dal het hun hoogste wensch is zoo weinig mogelijk te werken. Teder inoet werken, zoowel de aanzienlijke als de geringe, zoowel de geleerde als de onontwikkelde. En ieder moet werken van harte, met lust tot den arbeid.

Maar hoeveel hangt nu in dezen af van de leidslieden des volks en van hen, die werk geven! Nehemia verklaarde, dat hij alles deed Â«om der vreeze Gods wilquot;. Dit was het geheim van zijn kracht en zijn invloed. Van daar zijn ijver en zijne onbaatzuchtigheid. Mij wist, dat hij verantwoording schuldig was, dat

hij liet heil des volks moest zoeken, dat de eeve van zijn God bevorderd moest worden. En dat zag het volk en dat kon niet nalaten invloed te oefenen. Ook in Nehemia's dagen was reeds de godzaligheid tol alle dingen nul.

Och waren er vele zulke Nehemia's in onze dagen. Het volk laat zich gaarne leiden. Dat blijkt telkens op nieuw. Maar het wil zien: toewijding, belangstelling in zijn welzijn. En waar deze belangstelling, deze toewijding niet is, daar keert het volk zich af van wie liet anders gaarne zou volgen. Nehemia liet het volk genieten van den arbeid, dien het deed. Dat was recht. Zoo toonde hij, zich zeiven niet zoekende, dat hij God vreesde, die gerechtigheid wil. Werd dat in onze dagen maar meer bedacht! Gerechtigheid verhoogt een volk,

Willen wij, dat het hart des volks zal zijn om te werken, laat ons dan zelf een voorbeeld geven. En al wat wij doen, laat hel gedaan worden Â«om der vreeze Gods wilquot;. Wie waarlijk den Deere vreest, kan niet lui zijn. Zijn hart is om Ie werken, in 's Heeren dienst, anderen ten zegen. En invloed gaat er uit van al wie, om Gods wil, het heil des volks zoekt met zelfverloochening en ontferming.

Gen. 43: 12. Neemt dubbel geld in uwe hand; en brengt het geld, hetwelk in den mond u wer zakken wedergekeerd is, weder in uwe hand; misschien is het eene feil.

Dit woord pleit voor den ouden Jacob. Het getuigt van eene eerlijkheid, die hij, helaas! niet allijd betracht had.

Wij kennen de geschiedenis. Jacobs zonen waren naar kgypte geweest om koren te koopen, en na velerlei ervaringen in dat vreemde land hadden zij op hun terugtocht het geld, dat zij voor het koren betaald hadden, weder in hunne zakken gevonden. Nu was het meegebrachte koren op, en zij moesten weer

naar Egypte om nieuwen voorraad. Maai Benjamin moest mee. Zoo had de lieer van dat land gewild. Na veel moeite was het hun gelukt Jacob te bewegen tot het geven zijner toestemming. En toen eindelijk alles gereed was en zij gaan konden, beval Jacob hun: Neemt dubbel geld in uwe hand; en brengt het geld, hetwelk in den mond uwer zakken wedergekeerd is, weder in uwe hand; misschien is het eene feil. Dit woord eert Jacob. Hij wilde niets hebben, waarvan hij niet met zekerheid wist, dat liet hem eerlijk toekwam, wat misschien bij vergissing in zijn bezit gekomen was.

Betrachten wij die eerlijkheid ook? Menigeen beschouwt zich zeiven als een eerlijk man, omdat hij niet steelt. Maar overigens wordt er niet al te veel op gelet, hoe men in het bezit der dingen komt. Van de vergissingen van een ander wil men wel prolileeren. Dan had hij maar heter moeten toezien; zegt men. Jacob dacht er anders over. Het kon een vergissing zijn, meende hij. Hij was er volstrekt niet zeker van. Maar zulk geld, dat misschien een ander toekwam, wou hij niet hebben. Van wat hij bezat wilde hij zeker zijn: God heeft het mij gegeven. En Jacob had gelijk. Onrechtvaardig verkregen goed gedijt niet. En voor een bezit, waarvan wij niet zeker weten, of het ons toekomt, kunnen wij God niet danken. Maar dan kunnen wij er ook geen rechten zegen van hebben.

Hoe slaat het met ons? Zijn wij zeker, dat al wat wij hebben, eerlijk verkregen is? Of twijfelen wij ten opzichte van het een of het ander? Dan moeten wij er afstand van doen. Liever een schamele bete, waarvoor wij God kunnen danken, dan overvloed, die ons niet toekomt. Laat ons waken tegen de oneerlijkheid. Er is zooveel verleiding. Niet alleen in den handel. In eiken stand kan men oneerlijk zijn. Hoe velen moeten zich zeiven beschuldigen. Niet alleen groote menschen, maar ook kleine kinderen. Vergeten wij bet woord van Jacob niet. In ons huis, in onze beurs kome niets, of wij moeten zeker zijn, dat het eerlijk verkregen is, dat God het ons genadiglijk verleent.

De aangenaamste weg is niet altijd de zekerste, en een weg, die door een schoone landstreek gaat, voert ons daarom nog niet tot liet rechte doel, ons zeker brengende waar wij wezen moeten. Wij zouden iemand dan ook een dwaas noemen, die, op een tweesprong staande, het schoonste pad zou kiezen met de gedachte; dat zal het ware wel zijn, want het andere is zoo leelijk; en even dwaas zouden wij een ander vinden, die, om toch maar een aangenamen weg te kunnen bewandelen, welbewust in een richting ging, tegenovergesteld aan die, in welke hij gaan moest.

Zoo dwaas zullen wij in 't gewone dagelijksche leven niet handelen. En toch zijn wij vaak zulke dwazen. Wij zien dikwijls meer op ons gemak, letten meer op ons genoegen, denken meer aan ons voordeel, dan dat wij onze roeping ter harte nemen. Maar dan brengt dat gemak ons ten slotte in allerlei moeiten; dat genoegen verandert in smart en ellende; dal voordeel blijkt op den duur niets dan schade te zijn.

De zekere weg, die ons brengt waar wij wezen moeten, is niet altijd een gemakkelijke weg, eischt veel inspanning, en kost ons vaak menig ding, waarop wij prijs stellen. Maar, wij zijn op dien weg veilig en hebben vrede en kunnen daarom gerust zijn. Alleen, veel zelfverloochening wordt van ons ge-eisch t.

Laat ons dit alles bedenken, als wij het woord lezen van den spreukendichter: âDie in oprechtheid wandelt, wandelt zeker.quot; Daar staat niet, dat de oprechte aangenaam wandelt of gemakkelijk ; ook niet, dat hij veel gewin op zijn pad vindt. Want dat is niet zoo. Die oprecht is, wordt vaak gehaat, heeft veel moeite te verduren, en behoeft op gunst van menschen niet te rekenen. Maai- â en dit is oneindig veel beter â Gods genade ondersteunt hem en Gods zegen is zijn deel. Die in oprechtheid wandelt, wandelt zeker, want het licht is gezaaid voor

de oprechten van hart, en wie in Gods liclit zijn weg mag gaan, komt zeker tot zijn ^rloel.

Het ontbreekt ons zoo vaak aan het geloof, dat wij veilig zijn in Gods hand, dat Hij weet wat wij noodig hebben, en dat Hij alle dingen zoo leiden zal, dat zij ten ons ten besten dienen. Wij willen dikwijls iels heter welen dan Hij. De plannen, die wij gemaakt hebben, moeten volvoerd, worden, en de begeerten, die wij koesteren, willen wij vervuld zien, en wij spannen a! onze krachten in om te verkrijgen wat [wij ons voorstellen, en haasten ons om te hereiken wat wij zoeken. En terwijl wij zoo jagen en haasten, geven wij al heel weinig blijk van vertrouwen op God. Immers wie gelooft, die zal niet haasten. Die is verzekerd, dal Gods beloften zeker vervuld worden, ook al schijnt liet soms wel, alsof ook hier uitstel afstel zou worden; hij behoeft zich dus volstrekt niet bezorgd te maken. Wie gelooft, die is gewis, dat Gods arm niet verkort is, dat Hij niet zou kunnen helpen, en dat zijne macht niet ophoudt, dat zij niet zou kunnen verlossen; en in tijden van angst en zorg, van moeite en gevaar, grijpt hij niet haastig naar allerlei vleeschelijke middelen, maar zich zeiven en al zijne nooden stelt hij in de machtige hand des Heeren. Wie gelooft, die laat alles aan zijnen God over, aan Hem, die lijd en wijze kent, waarop zijn zegen het best ons dient, die de middelen weet en gebruikt, waarmee Hij ons waarachtig welzijn bevordert.

Omdat het ons aan het geloof zoo vaak ^ontbreekt, aan het vaste vertrouwen, dat de Heer ons kent en ons lief heeft, dat Hij weet wat goed voor ons is en altijd dat goede bedoelt, daarom zijn wij soms zoo haastig en komen altijd bedrogen uit. Wie gelooft, die zal niet, die mag niet haasten. Juist in de kalme

berusting, in de stille tevredenlieid, in het blijmoedig vertrouwen moot cms geloof blijken. Een goed vader beschaamt zijn kind niet. Maar een goed kind doet zijn Vader dan ook geen schande aan door Hem te wantrouwen of Hem liet werk uit de handen te nemen. Ons geloof in onzen ITemelschen Vader leide ons ook heden en beware ons voor haasten.

Â«Die zich afzondert, tracht naar wat begeerlijksquot; staat in het Spieukenboek. De waereld deukt er echter anders over. Zij houdt niet van afzondering. Zij acht begeerlijk de drukte der genietingen, het leven in een voortgaanden roes, het verkeer met de feestvierende menigte, in Ã©Ã©n woord: alles wat de zinnen prikkelt of ze verzetten kan. Van de eenzaamheid, van de afzondering, van het tot zich zeiven inkeeren, van het zelfonderzoek in de stilte houdt zij niet. Waarom zal zij zich met ernstige dingen bezighouden, terwijl er zooveel vroolijks is'? Waarom zal zij in de afzondering nadenken over de beteekenis van het leven, terwijl zij hot leven genieten kan met volle teugen? Waarom zal zij in de stilte het geweten gelegenheid geven om aan het woord te komen, terwijl zij maar al te blij is, als het in |de drnkte van allerlei dingen tot zwijgen gebracht kan worden? Waarom zal zij in de eenzaamheid Gods gemeenschap zoeken, terwijl zij liefst aan God maar niet denken wil?

En toch, die zich afzondert, tracht naar wat begeerlijks. Het is goed, het is noodig, dat wij ons somtijds terugtrekken uit de beslommeringen en drukten, waarin wij ons wel moeten bewegen. Onze bezigheden laten ons vaak zoo weinig gelegenheio, om ons bezig te houden met datgene, wat ons boven alles ter harte moet gaan: met onzen inwendigen mensch, met de be-

heeften onzer ziel. Hoewel wij te behartigen hebben wat God ons op aarde te doen geeft, mogen wij toch niet opgaan in de dingen dezer aarde. In onzen dagelijkschen arbeid hebben wij Hem te verheerlijken. Maar wij worden zoo vaak van Hem afgetrokken; er dreigen zoovele gevaren om der waereld gelijkvormig te worden; onze kracht en onze moed beginnen ons soms te ontzinken. Daarom moeten wij ons afzonderen, soms de eenzaamlieid zoeken, om tot ons zeiven in te keeren, ons ernstig te onderzoeken, of wij ook afdwaalden van den rechten weg, ootmoedig schuld te belijden over elke verzaking van onze roeping, en biddende kracht en moed te zoeken in Gods gemeenscha]) om in de waereld een licht en een zout te zijn. Wie zich zoo afzondert tot dit doel, die tracht naar iets begeerlijks, naar de ware wijsheid, die iti de verheerlijking Gods openbaar wordt. Maar dit trachten is niet te vergeefs, want uit de afzondering treedt hij het leven weer in, gesterkt in den Heer zijnen God,

Die vraag van den rijken jongeling was voor hem van groot gewicht. Daarmede sprak hij nil, dat zijn hart ledig en onvoldaan was en dat hij zelf niet wist, hoe liet te vervullen en te bevredigen. Ach, alle vrome werken dei' wet, die hij gedaan had van zijne jeugd af aan, hadden hem de rust niet geschonken, waaraan zijne ziel behoefte had. Het eeuwige leven, dat hij begeerde, was langs den Weg der vormelijke weisbetrachting zijn deel niet geworden.

En dat wordt liet van niemand, die niet aan den eisch des Heeren voldoet, om in zelfverloochening Hem te volgen, die gekomen is om de wet en de profeten te vervullen en in zijne

Als de gemeenschap met den Zoon des Vaders en door Hem die met den Vader ons ontbreekt, dan ontbreekt ons alles, al hebben wij ook al de schatten, die de waereld kan geven, en al den gevvaanden rijkdom, die een eigenwillige godsdienst ons voorspiegelt.

Niets op aarde kan ons hart bevredigen, dan alleen wat uit God is en door Hem in Christus ons is geschonken. Alles hier beneden draagt het stempelmerk des doods en is daarom uit zijnen aard onvoldoende, ja ongeschikt orn ons hart, dat aan leven, aan waarachtig, eeuwig leven behoefte heeft, levend te maken en met volheid van leven te bevredigen.

Gelukkig, wie dat in/iet, wie dat voelt. De vraag: wat ontbreekt mij nog? is de openbaring van de hoogste behoefje van 's menschen ziel, de behoefte, die haar drijft om te zijn wat zij wezen moet: eene waarachtig levende ziel. En wie met die vraag ernst maakt en daarom alles schuwt en vliedt, wat de hongerige ziel zou willen doen ophouden te roepen om verzadiging, die zal bij Jezus Christus, den Zoon des levenden Gods, vinden wat hem ontbreekt.

Gij hebt Mij noodig! zoo antwoordt Hij. Die in Mij gelooft, heeft het eeuwige leven. En dio Mij volgt en bij Mij blijft, zal in mijne gemeenschap genieten hel iioogste heil, de vervulling van alle behoeften der ziel.

Zie, ook heden weer biedt de Christus zich zeiven ons aan. Het evangelie, dat straks in Gods huis ons weer wordt gepredikt, waarvan Hij het middelpunt is, brengt ons de volheid des eeuwigen levens. Alzoo lief heeft God de waereld gehad, dat Hij zijnen eeniggeboren Zoon gegeven heeft, opdat een iegelijk, die in Hem gelooft, niet verderve maar het eeuwige leven hebbe.

Wat ontbreekt u nog, als gij dien Zoon geloovig aanneemt als uw Heiland en Heer? Immers niets, rrnjn broeder eu zuster. In Christus is God uw Vader en uw Vader geeft u al wat gij behoeft. â Maar wat ontbreekt u nog, als gij dien Zoon verwerpt? Immers alles, want wie den Zoon niet heeft, heeft ook den Vader niet, en wie den Vader niet heeft, mist de vi'eugde

zijner kinderen, mist wat de ziel boven alles behoeft: het eeuwige leven. Welnu, dat leven is geopenbaard, ook ten uwen behoeve. Geloof alleenlijk en â gij leeft!

Moe velen, of beter hoe weinigen, zouden dat Paulus kunnen nazeggen? Vergenoegd to zijn in hetgeen hij was; dat heeft Paulus ook niet in Ã©Ã©n dag geleerd; vele ervaringen en vele lessen zijn daartoe noodig geweest; bovenal veel genade moet bij daartoe ontvangen hebben. Maar eindelijk kon Paulus toch zeggen : Ik heb het geleerd, dank zij het uitnemende onderwijs, dat ik in die .kunst ontving, dank zij bovenal den Leermeester, die mij onderwees en die daarbij zoo veel geduld met mij had en zooveel liefde en trouw aan mij bewees. Ik heb het geleerd, niet maar alles te dragen, wat God mij oplegt; niet maar mij te schikken in de omstandigheden, waarin God mij breng!; niet maar mij niets aan le trekken van wat mij overkomt en mij dus groot te houden in het leed en onverschillig bij voorspoed; neen, ik heb geleerd vergenoegd, tevreden, blijde te zijn in hetgeen ik ben, want door het geloof weet ik, dat alle dingen mij moeten medewerken ten goede en dat in Christus een onuitputtelijke bron van kracht voor mij is.

Hebben wij die kunst, om vergenoegd te wezen in hetgeen wij zijn, ook reeds geleerd? Er is veel zelfverhiochening, veel geestelijke oefening, veel innige overgave aan den I leer toe noodig. Maar wij kunnen liet leeren. De kracht om aan te vangen en voort te zetten en te voleindigen is ook voor ons in Chi'istus Jezus, die ons alle dingen wil doen vermogen. Als wij maar van Hem leeren willen, eigen zin en lust prijs te geven om steeds te rusten in zijn wil. Als wij maar van Hem leeren willen, af

te staan van de hooge dingen en ons te voegen tot de nederi-gen. Als wij maar in zijn gemeenschap begeeren te leeren om het kruis op ons te nemen en Hem na te volgen. Dan leeren wij ook, vergenoegd te zijn in hetgeen wij zijn. Door Christus en in Hem toch leeren wij God kennen en liefhebben als onzen Vader, die vaderlijk voor (nis zorgt en in zijne vaderlijke liefde en goddelijke wijsheid ons juist datgene geeft en ons juist datgene doet zijn, wat goed voor ons is. En als wij geleerd hebben ge-loovig te erkennen, dat wat God doet welgedaan is, dan is tevens de moeielijke les geleerd, vergenoegd te zijn in hetgeen wij zijn, dankbaar aan God, in Hem verheugd en hoopvol vertrouwend op onzen Vader, die met Christus ons alle dingen geeft.

Zonder mij kunt gij niets doen! heeft Hij gezegd, die weet wat in den mensch is. De meest volstrekte onmacht van den niensch huiten Hem heeft. Hij in dat woord erkend, maar daarmede dan ook den weg gewezen om van die onmacht genezen te worden. Ken man, die dien weg heeft gevolgd, spreekt heden tot ons en hij zegt: Ik vermag alle dingen. Maar die man is dan ook een Â«mensch in Christus'quot;. Kn wat hij vermag, vermag hij alleen door Christus, die hem kracht geeft.

1'aulus bevestigt hier uit zijne ervaring het woord van den Heiland. Zonder Christus niets; door Hem alles. Dat is eene zeer scherpe tegenstelling, die ons veel te vragen en te zeggen heeft. Zij vraagt ons: Kunt gij nog niets of vermoogt gij reeds alles'? Zijt gij nog zonder Christus of leeft gij door de kracht, die Hij verleent? En zij zegt ons: Indien gij zÃ³Ã³ met Christus verbonden zijt, gelijk de rank met den wijnstok, dat zijne kracht in u gedurig overvloeit, dan vermoogt gij alle dingen.

Dan wordt uw leven recht vruchtbaar. Dan beantwoordt het aan zijne bestemming. Dan blijkt in al uw doen, dat gij een kind zijt van God, den Almachtige.

Nu is het de vraag, of gij zonder Christus zijt of met Hem vereenigd door het geloof. Zonder Hem kunt gij niets doen en zijt gij diep ongelukkig. Toch zijt geroepen, om veel vrucht te dragen. Het is dus noodig, dat gij Hem zoekt, Hem vindt. Welnu, Hij biedt zelf zich aan, om u zoo te versterken, dat gij door Hem alle dingen vermoogt.

Door Hem! Dat te bedenken, doet u ootmoedig blijven. Niet door ti. Dat moet gij meer en meer gevoelen en erkennen. Zoodra gij Hem loslaat, kunt gij weer niets doen. Alleen door Ã©Ã©n te zijn met Hem, geniet gij de ervaring van die macht, welke Hem gegeven is in hemel en op aarde, zoodat ook gij alle dingen vermoogt.

Door Hem, die kracht geeft. De ootmoedige belijdenis daarvan, maakt, dat bet Â»ik vermag alle dingenquot; geen ijdele roemlaal is, maar tot verheerlijking dient van Hem, door wiens genade gij zijt, die gij zijt. Doch die belijdenis is dan ook noodig. Indien gij zegt in Christus te zijn, en toch niet durft bekennen, dat gij Â»alle dingen vermoogt in zijne krachtquot;, dan onteert gij Hem, alsof zijne kracht niet alles door u zou kunnen werken. Die waarlijk gelooft in eigen onmacht en in de algenoegzaamheid [van Jezus Christus, moei ook gelooven in de volheid der kracht, die Hij verleent; moei verzekerd zijn, dat hij alle dingen vermag door Hem. Dat geloof, die zekerheid sterkt liet hart bij arbeid en moeile, onder lijden en beproevingen, en ook in den strijd tegen de velerlei verleidingen tot zonde.

Col. 3 ; '2d. / wat gij doet, doet dat van harte als den Heere en niet den menschcn.

Wij doen vaak zoo veel om de menschen, om van hen gezien en geprezen ie worden, om bij hen in een goed blaadje te komen, om van ;het een of het ander geen last meer te hebben, om verschillende andere oorzaken, maar steeds . . . om de menschen. Wij zijn gesteld op hunne goedkeuring of vreezen hun blaam of hopen op wedervergelding. Maar wat zoo gedaan wordt, geschiedt niet van harte. Wij zouden het eigenlijk wel willen laten, maar duiven dat niet. Wij doen het met tegenzin, maar doen het toch, want . . . wat zullen de menschen wel zeggen? En zoo doen wij vele dingen, die op zich zelf wel goed zijn, maar toch geen goede werken zijn, omdat zij niet uit liet rechte beginsel voortkomen; en zoo doen wij ook vele dingen, die bepaald verkeerd zijn.

Wat zullen de menschen wel zeggen? Maar zullen dan de menschen ons oordeelen ten jongsten dage? Of is liet vaak partijdig oordeel der menschen'' in den tegenwoordigen tijd ons van meer gewicht dan het rechtvaardig oordeel van Hem, die nu reeds getuigt door ons geweten en eenmaal in den dag der dagen oordeelen zal zon dar aanneming des persoons?

Wat de menschen wel zeggen zullen? Och, laat ons liever steeds vragen: Wat zegt de Heer en wat wil Hij van ons? En Hij spreekt door den mond des Apostels: Al wat gij doet, doet dat van harte als den Heere en niet den menschen! Welnu, dat is zoo beslist mogelijk. Het geldt niet alleen den dienstbaren, maar iedereen. Al onze daden moeten zijn ter verheerlijking Gods; ook als wij de menschen dienen, dienen wij Hem. Dat moet geschieden âniet met oogendiensten als menschenbehagers, maar met eenvoudigheid des harten, vreezende God.quot; Laat door dit beginsel ook heden onze wandel bestuurd worden. Dan zal er meer eerlijkheid, meer liefde, meer hulpvaardigheid zijn. Dan zal God verheerlijkt worden en het zal blijken, dat Christus ons niet te vergeefs heeft gediend, toen Hij voor ons leefde en stierf. En

al worden wij dan misschien door de mensehen miskend, dat hindere ons niet al te zeer, want wij weten, dat wij van den Heer zullen ontvangen de vergelding der erfenis, want wij dienen den Heere Christus.

,ler. 10: 23. Ik iveel, o Heere! dat bij den mensch zijn weg niet is; het is niet bij eenen man, die wandelt, dat hij zijnen yang rich te.

Weten wij dat ook? Ik bedoel daar niet mee, of wij er verstandelijk van overtuigd zijn; maar, of wij het voor het aangezicht des Heeren belijden en daarom dan ook ons in alles van Hem afnankelijk voelen en in die afhankelijkheid roemen en op den Heer ons vertrouwen stellen. Dan hebben wij vrede met al de wegen, die God met ons houdt; dan gaan wij goedsmoeds den weg, dien Hij ons wijst, ook al is de toekomst duister; dan willen wij zelf onzen weg niet meer kiezen, maar in ons hart leeft steeds de bede: Maak mij bekend den weg, dien ik te gaan heb, o Heer.

Zoo is het echter, helaas! niel altijd bij ons. Onze hoogmoed verzet zich zoo vaak tegen het gevoel van afhankelijkheid; onze eigenwijsheid belet ons zoo dikwijls, onze onwetendheid te belijden; onze eigenzinnigheid brengt er ons zoo vaak toe, zelf onzen weg te willen kiezen. En toch, wij zijn zoo onwetend en aflian-kelijk. Want inderdaad, bij den mensch is zijn weg niet, dat hij dien zelf zou mogen en kunnen kiezen; bi j eenen man is het niet, dat hij zijnen gang richte met de zekerheid, dat hij zijn doel ook bereiken zal. Onze wegen zijn in 's Heeren hand. En dat is goed ook. Want wij zouden zoo vaak een verkeerden weg kiezen, ook al zou het een weg van schijnbaren voorspoed zijn; wij zouden, wandelende op eigen gekozen wegen, zoo vaak onzen gang richten naar een afgrond, waarin wij zouden omkomen. Maar de

Heer weet, wat. goed voor ons is. Zullen wij ons clan tegen Hern verzetten? Zullen wij, terwijl wij niet kiezen kunnen, omdat wij niet weten wat goed voor ons is, dan toch willen kiezen ? Zullen wij, hoewel wij onzen gang niet kunnen richten, dan toch des Heeren leidende hand afslaan? Och, laat ons zoo hoogmoedig en dwaas niet zijn.

Wij hebben allerlei plannen en maakten reeds allerlei berekeningen. Misschien zijn wij ook al bezig geweest voor den dag van heden onzen weg af te bakenen en onzen gang te richten. Keeren wij nu nog terug, en stellen wij alles in's Heeren hand. Laat ons willig zijn om ook de teleurstellingen van Hem te ontvangen, en zij het, in nederigheid en oprechtheid, heden en altoos onze bede tot den Heer: Leer mij uw welbehagen doen,, want Gij zijt mijn God! uw goede Geest geleide mij in een elÃ¯en hand.

2 Kon. 5: 12Â«. Zijn niet Abana en Far par. de rivieren van-Damascus, beier dan alle wateren van IsraÃ«l?

Naaman, de krijgsoverste van den koning van SyriÃ«, had de IsraÃ«lietische slavin zijner vrouw met Imogen eerbied hooren spreken over den profeet te Samaria, die hem zekerlijk, daaraan twijfelde zij geen oogenblik, van zijne melaatschheid zou ontledigen. En Naaman was heengegaan, vertrouwende, dat hij genezen zou worden. Hij stelde zich heel wat voor van wat de profeet doen zou, die met gebeden en bezweringen en bestrijkingen hem, naar hij dacht, zou genezen. En als hij bij Elisa gekomen is en met zijn wagen voor diens huis staat, doet de profeet niet eens de moeite om buiten te komen, maar laat hem door een bode zeggen, dat hij zich zevenmaal moet wasschen in den Jordaan. Dat wekt Naiimans toorn in hevige mate op. Wat meent die profeet? Is hij, de man van hoog aanzien, van Da-

mascus gekomen om zich zoo te laten behandelen? Zich zevenmaal wasschenin den Jordaan. Alsof dat wat helpen zal! Zijn niet Abana en Farpar, de bijzonder frisscho, do doorzichtig heldere, de alom geprezen rivieren van Damascus, beter dan alle wateren van IsraÃ«l, van welke de troebele, kleiachtig gekleurde Jordaan de voornaamste is? Neon, het middel, dat Elisa hem voorschrijft, is hem te min. Kn toch, dat is het middel, waardoor God hem genezing wil geven. En als Naaman, eerst toornig weerstrevend, later voor overreding zwicht en zich zevenmaal wascht in den Jordaan, naar het woord van den man Gods, dan wordt hij rein. Gelukkig dus voor hem, dat hij zijn eigen oordeel onderwierp aan Gods wil en ten slotte toch nog de genezing zocht, waar de Heer' ze hem wijzen liet.

Hoe dikwijls oordeelen wij gelijk Naaman. Het kleine, geringe, schijnbaar niets beteekenende, heeft voor ons geen waarde. Het groote, aanzienlijke, door allen geprezene, trekt daarentegen onze aandacht en dat achten wij alleen van beteeken is. En toch verwerpt God vaak het groote en verkiest Hij het kleine om ons een zegen te bereiden. In zijn hand heeft het geringe niet minder bet,eekenis dan het aanzienlijke. Verachten wij dan ook den dag der kleine dingen niet. En stellen wij ons vertrouwen toch nooit op ons eigen oordeel, onze verwachting houwende op wat de menschen prijzen. Abana en Farpar, de, rivieren van Damascus, brachten geen genezing; de Jordaan alleen, door Naaman veracht, was de rivier Gods. De schriftgeleerden en farizeÃ«n brachten IsraÃ«l geen heil; Christus alleen, dooide Joden verworpen, is de Zaligmaker der waereld. Doen wij winst met dÃ©ze les der ervaring op ieder gebied : dat God uitverkoren heeft datgene, wal de waereld dwaas en zwak en onedel en veracht, oordeelt, opdat geen vleesch zal roemen voor Hem, maar opdat het zij, gelijk geschreven is: Die roemt, roeme in den Heer.

Wie veracht den dag der'kleine dingen? Op deze vraag kan niet anders geantwoord worden dan: de dwaas. En zulke dwazen zijn wij vaak. Wij willen alleen van heteekenis achten hel groote, het belangrijke, dat wat van zich spreken doet. Maar hel kleine, het geringe, het schijnbaar onbeduidende achten wij niet, wij verachten het zelfs. Wat zou dat nu? zeggen wij. Wal heb ik daar nu aan? Wat kan van zÃ³Ã³ iets nu komen? Door zoo te spreken, handelen wij dwaas. Of welen wij dan niet, dat uit hel kleine hel groote en uit het geringe het beteekenisvolle voortkomt? Was de reusachtige eik, die zijne schaduw breed uitspreidt, niet eens in den eikel besloten? Was niel de geniale man, die de waereld tot bewondering dwingt, eens een kind, teeder en gering, van hetwelk men nog niet de minste verwachting koesleren lam? En merken wij hel niet eiken dag weer op, dal wat groot zal worden klein is, dat van wat later zich ontwikkelen moei nog maar alleen de kiem bestaat, dat Ã©Ã©n woord de sloot geefl tol, een daad van heteekenis?

K.n toch willen wij vaak de kleinigheden niet opmerken en verachten wij den dag der kleine dingen. Hoeveel beter zou het zijn, als wij niet zoo lichtvaardig oordeelden over wal gering schijnt. Een kleine vriendschapsdienst nemen* wij soms gedachteloos aan en lellen die niet, hoewel er misschien een hart .uit spreekt, dat eene groote liefde koestert en behoefte heeft aan harlelijkheid van ons. Een enkel woord, dat toenadering bedoelt, is ons misschien niet van genoeg heteekenis om er op in te gaan, en een gespannen verhouding blijft bestaan en verergert steeds meer. Eene kleine zonde achten wij niet van zooveel gewicht dal wij er ernstig tegen strijden, en de leederheid van het geweten wordt verzwakt en aan de kleine zonde hecht zich eene grootere, die ons niet waakzaam vindt en ons overmeestert.

Zullen wij meer noemen? Och, wij welen hel wel, dat. wij den dag der kleine dingen menigmaal verachten. En wij welen ook wel, dal dit zeer dwaas van ons gehandeld is. Van kleinig-

heden hangt liet leven aan elkaÃªr en juist de kleine dingen kunnen de poÃ«zie en den vrede en den zegen van het leven zoo verhoogen en vermeerderen. Denken wij er dan heden aan. Stellen wij het goede, dat anderen ons doen, hoe gering het ook zij, op prijs; danken wij voor eiken zegen, dien de Heer ons schenkt, al schijnt hij ook maar klein; en strijden wij tegen iedere zonde, ook tegen die kleine zonden, die vaak niet geteld worden. Ook de kleine vossen bederven den wijngaard.

In i Cor. 15 bepleit Paulus de werkelijkheid der opstanding. Christus is opgestaan uil de dooden. Uat staal voor hem onom-stootelijk vast. En in die opslanding van Christus, [die het leven en de on verderfelijkheid aan hel licht bracht, heeft hij een onderpand van de zalige opstanding der geloovigen in Hem. Tegenover hen, die de opstanding der dooden loochenen, wijst hij dan ook op den troost en de kracht, die hij aan zijns Heeren opstanding te danken heeft. Daarom vraagt hij: Waarom zijn ook wij alle uur in gevaar, indien er geen opstanding der dooden is? Mij wil zeggen: Wij zouden dat gevaar, dal een gevolg is van onze prediking van den opgestanen Christus, niet willen, niel kunnen ondergaan, indien de hope der opslanding niet vast was in ons hart, indien wij niet wisten, dat het lijden dezes te-genwoordigen lijds niet is le waardeeren tegen de heerlijkheid, die aan ons geopenbaard zal worden,

Alle uur in gevaar. En in al dat gevaar toch getroost. En daardoor krachtig om alles te dragen en te lijden. Voorwaar, het geloof in de opstanding van Christus leefde niet te vergeefs in het hart van den apostel. Het werd openbaar in zijn leven.

Alle uur in gevaar. Dat zijn wij ook. 'tls waar, niet in dien zin, waarin Paulus het bedoelde. Wij hebben niet te duchten,

dat men ons het leven zal on I nemen om de belijdenis van den levenden Christus. Wij worden niet vervolgd en verdrukt, gelijk de apostel, omdat wij het evangelie der opstanding prediken in woord en daad.

Maar alle uur in gevaar zijn wij lock. Ons leven kan ieder oogenblik worden afgesneden. Eiken dag kunnen zware verliezen ons treffen. Het gevaar van in de zonde te vallen dreigt onophoudelijk. Welnu, kunnen wij ook met dezelfde gerustheid, die Paulus' deel was, die gevaren te gemoet gaan en ons te midden daarvan bewegen? Om dat le kunnen, moet ook in ons hart de hope der opstanding leven. Wij moeten weten, dat Christus is opgestaan uit de dooden en dat door Hem het eeuwige leven ook in ons is gewekt. Dan voelen wij ons Ã©Ã©n door het geloof met Hem, die ons altijd bemoedigt, bekrachtigt en vertroost door zijnen Geest.

Christus is opgestaan. Deze rustdag predikt het ons weer opnieuw. Indien wij dan met Hem zijn opgewekt, zoo laat ons ook met Hem, in zijne gemeenschap leven. Wel zijn wij en blijven wij alle uur in gevaar â maar te midden van alle gevaren toch ook ieder oogenblik veilig. Niemand toch zal de zijnen rukken uit zijne hand, want Hij geeft hun het eeuwige leven.

Als wij dat wat meer bedachten, hoe geheel anders zou vaak onze beschouwing en onze waardeering der aarsche dingen zijn. Wij zouden ze zoo hoog niet schatten en er zoo sterk niet aan hangen als wij nu dikwijls doen. Want wij zouden er meer van doordrongen zijn, dat al wat op aarde-feestaat voor ons iets voorbijgaands is, dat ons niet aan de aarde binden mag, alsof wij er thuis behoorden en er nimmer van scheiden zouden. Wij zijn

vreemdelingen op de aarde. Ons vaderland is hierbeneden niet. Het vaderland is daar, waar onzeVader is.

Naar dut vaderland in de hemelen richte zich dan ook meer onze hlik; daar zij ons hart; daar is de schat, die al ons heil in zich bevat. Dat is althans te hopen, want als dat niet het geval is, dan staat het nog niet goed met ons. En daarom is het goed, ja noodig, dat wij ons heden en telkens weer de vraag doen met allen ernst: gevoel ik inderdaad, dat ik een vreemdeling op de aarde ben? Het is niet moeielijk, daarop een antwoord te vinden, als wij maar oprecht willen zijn.

Hoe staan wij tegenover de dingen dezer aarde? Hebben zij nog al de liefde van ons hart, zoodat zij ons het hoogste zijn? En hoe zijn wij gestemd, als de gedachte bij ons opkomt, dat wij van al die dingen eenmaal moeten scheiden? Wie zich ergens een vreemdeling gevoelt, verlangt er naar, dat hij thuis kome. Maar dat verlangen openbaart zich niet in een ziekelijk begeeren om het land der vreemdelingschap te verlaten. Neen, zoolang hij daar nog iets te doen heeft wat tot zijne roeping behoort, verlaat hij zijn post niet, maar hij blijft gemoedigd en getroost waar hij is. En al het goede in het vreemde land â en dat is er toch ook ruimschoots â geniet hij met een dankbaar hart, als zoovele verkwikkingen, die tot versterking hem geschonken worden. Maar het vreemde land kan nooit het vaderland worden. Hij kan er zich niet vast aan binden, en als hij waarlijk zijn vaderland liefheeft, laat hij in dat vreemde land zich niet naturaliseeren, want hij weet: ik blijf hier niet en ik zou hier ook niet willen blijven.

Weten wij dat ook? Als de aarde ons waarlijk het land der vreemdelingschap is, dat ons hart niet voldoen kan, en wij dus het vaderland zoeken en verwachten, dat boven is, o laat ons, in hope zalig, dan goedsmoeds zijn en ijverig en trouw doen wat hier ons te doen is opgelegd.

Daartoe zij ook in ons hart, gelijk in dat van den Psalmist, de bede tot onzen Koning: Verberg uwe geboden voor mij niet, opdat ik in het vreemde land eene eere zij van U.

Jona 4; 3. Nu dan, Heeve! neem loch mijne ziel van mij: want het is mij heler to sterven dan te leven.

Onder de profeten des Ouden Ver bonds is Jona zeker niet de meest aantrekkelijke persoonlijkheid. Als de Heer hem zendt naar NinevÃ© om tegen haar te prediken, maakt hij zicii op om t.e vluchten naar Tarsis. Ais de storm het schip, waarin luj is, overvalt en alle man bezig is om te doen Ier redding wat mogelijk is, ligt hij neder en is met een diepen slaap bevangen. En als, nadat hij dan toch te NinevÃ© gekomen is, op zijne prediking de menschen zich voor den Heer vernederen en God zijne genade bewijst op hun geroep, dan verdriet dit Jona met groot verdriet en zijn toorn ontsteekt en hij klaagt: Nu dan, Heere! neem toch mijne ziel van mij, want bet is mij beter te sterven dan te leven. Dit laatste woord teekent groote ontevredenheid, schetst ons een man, die meer zich zeiven zoekt dan de eere zijns Gods. Omdat hij God kende als lankmoedig en groot van goedertierenheid en berouwhebbende over het kwaad, daarom had hij niet te NinevÃ© willen prediken. De Heer zou zich toch ontfermen, als het volk zich bekeerde, en dan zou niet geschieden wat hij had aangekondigd. En zie, nu had het volk zich bekeerd, nu was de toorn des Heeren gewend, en wat Jona als bedreiging des Heeren over NinevÃ© had uitgeroepen was toch voorbijgegaan. Zou men hem nu niet houden voor een leugenprofeet? Dat kon hij niet verdragen; daarover werd hij toornig. Wat waarde had het leven nog voor hem, nu niet gebeurd was wat hij gezegd had, nu het niet gegaan was zooals hij had gewild.

Het was een verkeerde wensch van Jona. Hij had zich moeten verblijden over NinevÃ©'s bekeering; hij had moeten verlangen om te leven en verder te arbeiden voor den Heer. Een ziekelijk verlangen naar den dood is altijd verkeerd. Zoolang de Heer wil, dat wij leven zullen, moeten wij willen leven. En of onze plannen en wenschen ook al mislukken en hoevele teleurstellingen ons ook treilen, wij moeten vertrouwen, dat de Fleer

beier weet wat goed voor ons is dan wij, dat Hij alleen ook maar weet, wanneer het beter voor ons is te sterven dan te leven. En als Mij op zijn tijd onze ziel van ons neemt, dat wij dan geloovig onzen geest bevelen in zijne handen!

Moet deze vraag ook wel niet eens tot ons gericht worden? En verkeeren wij niet vaak in hetzelfde geval, waarin Jona was, dat wij namelijk in 't geheel geen reden hebben om tojrnig te zijn'? En al is er ook verschil tusschen hem en ons in zooverre, dat wij misschien niet toornig worden, omdat God in zijne genade zondaren spaart, die zich bekeeren; is er toch ook niet weer tusschen hem en ons dit punt van overeenkomst, dat wij evenals Jona toornig worden, omdat wij verzuimen vooraf ernstig na te denken over wat er geschied is, maar integendeel dadelijk toegeven aan gekrenkte ijdelheid? Wij krijgen onzen zin niet; of iemand waagt liet ons tegen te spreken; of men zegt ons iets dat wij minder aangenaam vinden; en wij worden toornig. Is uw toorn billijk ontstoken? zou ons dan gevraagd kunnen worden. â Wij krijgen onzen zin niet en worden toornig. Maar zou het wel goed geweest zijn, als wij onzen zin gekregen hadden? Was hel ons recht om te eischen, dal men onzen zin deed? Moest een ander nu maar dadelijk bereid zijn, om zijn eigen oordeel op te geven en te doen wal wij wilden? â Iemand waagt hel ons tegen te spreken, en wij worden toornig. Maar hebben wij dan altijd gelijk'? -Moet een ander nu precies zoo denken als wij? Als hij een ander inzicht in de dingen heeft, waarom zou hij dal dan niet mogen uitspreken?âMen zegt ons iets, dat wij minder aangenaam vinden, en wij worden toornig. Maar moet men ons dan altijd dingen zeggen, die wij aangenaam vin-

den? Is het dan beter, dat men ons vleit, dan dat men ons de waarheid zegt? En kan dat minder aangename misschien niet juist zeer heilzaam voor ons wezen?

En wat winnen wij nu met onzen onhillijken toorn? Immers niets. Wij doen onrecht aan hen, wien die toorn geldt. Wij krenken hen zoo licht en vervreemden hen daardoor van ons. Wij brengen onszelven in een toestand, die niet recht is voor God en ons zijne gemeenschap doet missen. Zoo verliezen wij den vrede van ons hart en verstoren den vrede in onze omgeving. Onze Heiland zegt ons: Leert van mij, dat ik zachtmoedig ben en nederig van hart, en gij zult rust vinden voor uwe zielen. Die zachtmoedigheid en nederigheid, die in zijne gemeenschap ons deel worden, zullen ons bewaren voor onhillijken toorn en ons anderen ten zegen doen zijn. Sluilen wij ons dan inniger aan Hem aan, die ons doet wandelen in de lietde. Wie in Hem blijft, zondigt niet.

Exod. 17:7. En hij noemde den naam dier plaats Massa m Meriba, om den huist der kinderen Israels, en omdat zij den Heere verzocht hadden, zeggende: is de 11 eere in het midden van ons of niet ?

Het was wel ver rnel IsraÃ«l gekomen en de ontevredenheid moet wel sterk in hunne harten geweest zijn, toen zij, te Rafl-dim geen water vindende, begonnen te twijfelen aan des Heeren tegenwoordigheid in hun midden, hoewel Hij het toch geweest was, die hen met een sterken arm uit Egypte geleid had.'t Was alsof zij daarmede zeggen wilden; Als Hij in ons midden is, waarom toont iiij het dan ook niet door ons water te geven tot lessching van onzen dorst, nu Hij ons aan deze waterlooze plaats beeft gebracht. Zij verzochten daarmeÃª den Heer. En terwijl zij murmureerden tegen Mozes en alzoo ook tegen Hem, naar wiens

bevel Mozes had gehandeld, was het alsof zij eene twistzaak hadden met den Heer, dien zij daarmee als 't ware beschuldigden van luiu onrecht aan te doen. Massa en Meriba, verzoeking en twist, noemt Mozes nu die plaats, waar de Heer liet water uit den rotssteen vloeien deed, tot eene gedachtenis aan Israels zonde en Jehovah's trouw. En zoo dikwijls later de IsraÃ«lieten zich die rots te Ralidim mochten herinneren, zouden die namen hen doen denken aan hunne murmureering, aan bunnen twisl en hunne verzoeking, zoodat zij daardoor konden worden gebracht tot verootmoediging en tot vertrouwen,

Massa en Meriba. Indien wij ook eens namen geven zouden aan zoo menige plaats, waar wij vertoefden en het een of bet ander met ons voorviel of ons overkwam, welke namen zouden het zijn'? Zou niet op vele bladzijden van het boek onzer levensgeschiedenis de naam Massa, verzoeking, staan, en op vele andere weer Meriba, twist? En zoo zou zelfs menige plaats genoemd moeten worden, die de Heer in zijne groote goedheid bestemd had om ons tot eene rustplaats (lialidim) te zijn op den moeilijken weg door het leven. En toch heeft de Heer, in zijne genade, zoovele Massa's en Meriha's ten slotte nog Eben-baÃ«zers doen worden, waar wij uitroepen mochten: Tot hiertoe heeft de Heer ons geholpen. Neen, Hij beeft ook ons niet gedaan naar onze zonden. Als wij twijfelden aan zijne hulp, aan zijne leiding, aan zijne tegenwoordigheid zelfs; als wij ons in blinden eigenwaan tegen Hem verzetten en zijn doen bedilden; dan nog kwam Hij ons in ontferming te gemoet en gaf ons wat wij behoefden en verkwikte ons met water uit zoo menigen rotssteen, ons daardoor sterkende tot het voortzetten van onze levensreis.

Maar nu geeft Hij ons ook in de herinnering aan de plaatsen, waar wij ons tegen Hem verzetten, een prikkel lot verootmoediging en tevens eene aansporing tot vertrouwen op Hem, die weet wat wij behoeven. Neen, Hij zal het ons aan niets laten ontbreken, ook al oefent Hij ons geduld en al beproeft Hij ons geloof. Hij zal ons niet laten versmachten en omkomen. Met zijnen Zoon geeft Hij ons alle dingen. Kn deze Zoon is een eeuwige rotssteen, uit wien het water des levens vloeit voor alle dorstige zielen. Wie van dit water drinkt, dien zal in eeuwig-

heul niet dorsten. Die heeft eene rustplaats gevonden, waar alle verzoeking en twist in de ziel wordt gedood.

Velen willen van God niet anders gesproken hebben dan als van een Vader. Maar zij maken van Hem dan een caricatuur van een vader. Zoo zoetsappig, zoo zwakkelijk, zoo ziekelijk goed, dat wij een kind beklagen zouden, dat zulk een aardschen vader bad. Zij stellen zich God voor als een Vader, die zijne kinderen niet alleen alles gunt, maar hun ten slotte ook alles vergunt; die met hunne zwakheden niet enkel geduld heeft, maar deze zoo natuurlijk vindt, dat Hij ze dooi' de vingers ziet; een Vader, die zijne kinderen zoo lief heeft, dat Hij hen niet straffen kan, ja hen zelfs niet zuur aanziet; en die, niettegenstaande alle fouten en gebreken zijner kinderen, wel zorgen zal dat, eindelijk alles terecht komt. Nu, vau zulk een Vader is de eere weg. Zulk een Vader kan zijn kinderen niet opvoeden. Maar, God zij dank, zulk Vader is God niet. Hij stelt prijs op zijne eere, handhaaft die en wil, dat zij door allen erkend worde. Hen ik een Vader-âzoo spreekt Hij ook nu nog â waar is mijne eer? Hij wil als Vader in den vollen zin des vvoords erkend worden. Hij wil, dat zijne kinderen Hem liefhebben, eeren, gehoorzamen. In zijn huis is zijn wil, die wijs en heilig en goed is, de wet. En al wie die wet niet houdt, gedraagt zich niet als een kind, stelt zich buiten de gemeenschap des Vaders, geniet den zegen niet, dien de Vader schenkt aan zijne gehoorzame kinderen, en is dus ongelukkig. Zeker, ook zijne ongehoorzame, zijne ongelukkige kinderen heeft Hij lief; dat heeft Hij getoond door Jezus Christus, zijnen Zoon, in de waereld te zenden tot hun behoud; dat toont Hij nog door hun het evangelie der zaligheid te laten prediken, door hun toe le roepen: Keert weder tut mij, gij afkeerige kinderen.

en ik zal uwe afkeeringen genezen. Maar die terugkeer met berouw en boete wil Hij dan ook, wanl als de zondaar zich niet met zijn gansche hart aan Hem toevertrouwt, kan liij zijne Vaderlijke liefde niet genieten.

Dit is des Vaders eere dus, dat wij Hem erkennen in zijne liefde, die heiligheid eischt; in zijne genade, die de schuld vergeeft en door zijn Geest het harte heiligt. Dan zullen wij in een wandel, die Hem verheerlijkt, zijne eere zoeken en I lom genieten als onzen Vader.

Aan onze dankbaarheid ontbreekl zooveel. Zegeningen zonder tal schenkt ons de Heer; dag bij dag overlaadt Hij ons; van oogenblik tot oogenblik waakt Hij over ons; en wijâach, wij nemen die zegeningen vaak aan alsof zij ons toekwamen, voor de gaven vergeten wij den Gever, en aan eigen macht schrijven wij toe wat daad is van Gods genade. Ja, als de nood aan den man komt, als wij in angst en kommer verkeeren en nergens uitkomst zien, dan roepen wij wel tot den Heer om redding, verlossing en troost, en wij beloven Hem te znllen eeren; maar â als de nood voorbij is en het leed geleden, wordl aan betooning van dankbaarheid vaak niet gedacht. '1 Is opmerkelijk, dat er vvel een spreekwoord beslaat: nood leert bidden; maar dat er geen spreekwoord is, dat luidt: verlossing leert danken.

Weest dankbaar! roept de Apostel ons toe. En eiken dag-mag ons die eisch wel weer opnieuw in herinnering worden gebracht.. Weest dankbaar voor eiken zegen, ook voor die verborgen zegeningen, die niet zoo terstond in het oogvallen. Wij zijn zoo geneigd alleen als zegen te beschouwen, wat dadelijk

heid niet dorsten. J)ie heeft eene rustplaats gevonden, waar alle verzoeking en twist in de ziel wordt gedood.

Velen willen van God niet anders gesproken hebben dan als van een Vader. Maar zij maken van Hem dan een caricatuur van een vader. Zoo zoetsappig, zoo zwakkelijk, zoo ziekelijk goed, dat wij een kind beklagen zouden, dat zulk een aardsehen vader had. Zij stellen zich God voor als een Yader, die zijne kinderen niet alleen alles gunt, maar hun ten slotte ook alles vergunt; die met hunne zwakheden niet enkel geduld heeft, maar deze zoo natuurlijk vindt, dat Hij ze door de vingers ziet; een Vader, die zijne kinderen zoo lief heeft, dat Hij hen niet straffen kan, ja lien zelfs niet zuur aanziet; en die, niettegenstaande alle fouten en gebreken zijner kinderen, wel zorgen zal dat eindelijk alles terecht komt. Nu, van zulk een Vader is de eere weg. Zulk een Vader kan zijn kinderen niet opvoeden. Maar, God zij dank, zulk Vader is God niet. Hij stelt prijs op zijne eere, handhaaft die en wil, dat zij door allen erkend worde. Ben ik een Vader-âzoo spreekt Mij ook nu nog â waar is mijne eer? Hij wil als Vader in den vollen zin des woords erkend worden. Hij wil, dat zijne kinderen Hem liefhebben, eeren, gehoorzamen. In zijn huis is zijn wil, die wijs en heilig en goed is, de wet. En al wie die wet niet houdt, gedraagt zich niet als een kind, stelt zich buiten de gemeenschap des Vaders, geniet den zegen niet, dien de Vader schenkt aan zijne gehoorzame kinderen, en is dus ongelukkig. Zeker, ook zijne ongehoorzame, zijne ongelukkige kinderen heeft Hij lief; dat heeft Hij getoond door Jezus Christus, zijnen Zoon, in de waereld te zenden tot hun behoud; dat toont Hij nog door hun het evangelie der zaligheid te laten prediken, door hun toe te roepen: Keert weder tot mij, gij afkeerige kinderen,

en ik zal uwe afkeeringen genezen. Maar die terugkeer met berouw en boete wil Hij dan ook, want als de zondaar zich niet met zijn gansche hart aan Hem toevertrouwt, kan hij zijne Vaderlijke liefde niet genieten.

Dit is des Vaders eere dus, dat wij Hem erkennen in zijne liefde, die heiligheid eischt; in zijne genade, die de schuld vergeeft en door zijn Geest het harte heiligt. Dan zullen vdj in een wandel, die Hem verheerlijkt, zijne eere zoeken en Hem genieten als onzen Vader.

der lal schenkt ons de Heer; dag bij dag overlaadt Hij ons; van oogenblik tot oogenhlik waakt Hij over ons; en wijâach, wij nemen die zegeningen vaak aan alsof zij ons toekwamen, voor de gaven vergeten wij den Gever, en aan eigen macht schrijven wij toe wat daad is van Gods genade. Ja, als de nood aan den man komt, als wij in angst en kommer verkeeren en nergens uitkomst zien, dan roepen wij wel tot den lieer om redding, verlossing en troost, en wij beloven Hem te zullen eeren; maar â als de nood voorbij is en het leed geleden, word! aan betooning van dankbaarheid vaak niet gedacht. 'I Is opmerkelijk, dat er Â»vel een spreekwoord bestaat: nood leert bidden; maar dat er geen spreekwoord is, dat luidt: verlossing leert danken.

Weest dankbaar! roept de Apostel ons loe. En eiken dag-mag ons die eisch wel weer opnieuw in herinnering worden gebracht. Weest dankbaar voor eiken zegen, ook voor die verborgen zegeningen, die niet zoo terstond in het oogvallen. Wij zijn zoo geneigd alleen als zegen te beschouwen, wat dadelijk

nis zegening ons treft. Maar er is oneindig veel meer, dat stof tot danken geeft. Eens ontmoetten twee Engelsche predikers elkaÃ¨r. Â«Wat heb ik groote oorzaak tot dankbaarheid;quot; zei de een, Â»toen ik hierheen reed, struikelde mijn paard en het scheelde maar weinig, of ik was in een afgrond gevallen; maar gelukkig, ik ben er heelshuids afgekomen.quot; Â«En ik danquot;, antwoordde de andere, Â»ik heb nog grooter oorzaak tot dankbaarheid dan gij; toen ik hierheen reed, is mijn paard in 'I geheel niet gestruikeld.quot; Weesl dan ook gij dankbaar voor Gods bewaring, voor wat Hij geeft of onthoudt, dankbaar voor alle goeds, ook al zendt Mij het u toe in den vorm van beproevingen.

Maar bovenal weesl dankbaar voor de gave zijns Zoons, voor de openbaring zijner genade in Hem, en voor de prediking des Evangelies. Weest dankbaar, dat gij Gods Woord moogt hooreu en Hem moogt dienen naar zijn Woord. Maar toont die dankbaarheid dan ook voor God en de menschen, door het Evangelie Ie gelooven, naar Gods Woord te wandelen en in leven en sterven den eenigen en volkomenen Zaligmaker te volgen, gelijk aan zijne ware belijders betaamt.

Gal. 5; 1. Slaat clan in de vrijheid, mei welke ons Christus vrijdonaakl heefl, en luordl niet wederom met het juk der diens l-baarheid bevangen.

Christus heeft ons vrijgemaakt! Dat is de belijdenis van zijne gemeente. Vrijgemaakt van den vloek der wet, van de macht der zonde. Te voren verkeerende onder de dienstbaarheid der verderfenis, zijn allen, dia in Hem gelooven, nu deelge-nooten aan de vrijheid der heerlijkheid van Gods kinderen. Zij zijn tot vrijheid geroepen; geroepen de waarachtige vrijheid in

Christus te genieten en aan te prijzen; geroepen om niet meelde zonde te dienen, maar Gode te leven. Maar geroepen zijn zij ook om, Gode levende en alzoo in zijne gemeenschap met Chrislus verkeerende, die vrijheid en in haar het voorrecht, dat alleen Gods kinderen hebben, te verdedigen tegen alles, wat haar zou trachten te roeven. God is een Ã©Ã©nig God. Die Hem dient, moet geheel Hem dienen. Hem alleen. Aan geen ander mag hij zicb lot dienstbaarheid onderwerpen. Wordt niet wederom â zoo roept daarom de Aposlel der gemeente toe â wordt niet wederom met het juk der dienstbaarheid bevangen. Onder dat juk buiyl gij u, als gij de zonde weer gaal dienen, als gij allerlei vormen over u iaat heerschen, als gij de menschen zoekt te behagen of aan menschen u onderwerpt.

Christus beeft ons vrijgemaakt, opdat wij de vrijheid zouden genieten. Als wij onder zijn juk, dat zacht is, ons Imujen, dan doet Hij ons staan in de vrijheid. Wij moeten stom, manmoedig, kloek, waakzaam, ten allen tijde bereid lot verdediging van onze kostelijke vrijheid tegen eiken vijand, die baar aan wil tasten. Wij moeten staan dus in de volle wapenrusting Gods, staan in het geloof. Niet zuchtende neerliggen en dan moedeloos worden en in slaap vallen en zoo ons weer onder het juk der dienstbaarheid laten vangen. Neen, slaat in de vrijheid, tot welker genot Christus ons beeft vrijgemaakt. Doen wij dat niet, dan staan wij hel werk van Christus tegen.

Kn wordt niet wederom met het juk der dienstbaarheid bevangen. Dat roept ook deze Hervormingsdag u toe. Het juk van Rome, dat tot een bijgeloovig heidendom haast verviel, is voor ons verbroken. Goddank! Maar Home loert nog op ons. Het zoekt ons weer te bemachtigen. Allerlei middelen gebruikt het daartoe. Het versmaadt zelfs den invloed van het Calvinisme niet, om dat doel te bereiken. Broeders en Zusters! slaat inde vrijheid, wordt met het juk der dienstbaarheid niet weer bevangen, noch met dal van Home's paus, noch met dat van andere menschen, die zoeken te heerschen over uw geloof. Staat, om te kunnen strijden tegen elke aanranding uwer eb ris lelijke vrijheid. Dat kunt gij, als Christus u vrij heeft gemaakt. Als gij die vrijheid waardeert. Als gij daarom bij Hem wenscht te blijven, en alzoo allereerst strijdt tegen de zonde, die u lichtelijk om-

De Roomsche kerk viert heden haar Allerheiligen-feest. Uit vrees, dat zij van de vele heiligen ook maar Ã©Ã©n zou vergeten, is deze dag aan allen te samen gewijd. Het is dan ook vooi de Roomschen een zeer gewichtige dag. Zij stellen zich hunne heiligen voor als menschen, die wel, evenals alle anderen, hunne zwakheden en fouten hadden, maar die zich op een of andere wijze zÃ³Ã³ verdienstelijk hebben gemaakt voor God, dat zij niet alleen daardoor hunne eigene zonden hebben goedgemaakt, maar bovendien een schat van overtollige goede werken hebben verworven, die nu andere menschen ten goede komt. Meer dan tot eigen zaligheid noodig was deden zij; daardoor zijn zij dan nu ook de voorspraak van zondaren bij God Daarom stelt tie Roomsche kerk haren geestelijken ten plicht, âden geloovigen naarstig te lee-ren, dat de heiligen,die tegelijk met Christus regeeren, hunne gebeden voor de menschen Gode aanbieden, en dat het goed en nuttig is hen ootmoedig aan te roepen.quot; Geen wonder dus, dat hel feest, van Allerheiligen voor de Roomschen zoo gewichtig is. Want indien, naar hunne meening, de voorspraak van Ã©Ã©nen heilige reeds veel bij God vermag, wat kan men dan niet, verwachten, wanneer alle heiligen te samen hunne gebeden tot God opzenden voor de menschen!

Wij protestanten doen aan deze vereering, die in den grond der zaak niet anders is dan aanbidding der heiligen, niet mee. Wij gelooven, dat ook zij, zoovelen hunner thans waarlijk heiligen zijn, behouden werden niet door hunne goede werxen, maar door Gods genade. Wij hebben hunne voorspraak niet noo-

dig, want wij hebben Ã©Ã©nen voorspraak bij den Vader, Jezus Christus, den volmaakt rechtvaardige, die ook voor ons bidt.

Maar heeft dan dit Allerheiligen-feest tot ons, kinderen der hervorming, niets te zeggen? O, gewis! Het wekke ons namend olijk op, om meer en inniger te gelooven, dat er is en bij toeneming zijnquot; moet eene gemeenschap der heiligen.

Al de heiligen groeten u! schrijft Paulus aan de Filippen-sen; en die groetenis is een bewijs, dat de broeders, de door Gods Geest tot zijnen dienst geheiligden, le Rome en te Filippi zich Ã©Ã©n gevoelden in het geloof, in de hoop en in de liefde.

Die groetenis der heiligen geldt in zekeren zin ook ons. Er is eene gemeente, die de Zone Gods uit het geheele menscheiijk geslacht, door alle eeuwen heen, tot het eeuwige leven vergadert, beschermt en onderhoudt. Die gemeente is in haar innigst wezen altijd Ã©Ã©n, hoe ook door tijden en omstandigheden schijnbaar gescheiden. Indien ook wij van die gemeen le levende lidmaten zijn, dan heeft de groetenis van al de heiligen le Rome of waar ook, voor ons beteekenis, want zij zegt ons, dat er met ons wordt meegeleefd en meegevoeld in den hemel en op aarde; en zij herinnert ons aan onze heilige roeping om te leven voor de broederen en ook daardoor te leven voor God.

Moedeloos en verslagen zat de dichter van dezen psalm ter neder, toen hij Gods gunstrijke tegenwoordigheid niet genoot aan zijne ziel. Zelfs dos nachts week de slaap van zijne oogen, als hij zich herinnerde, hoe goed hij het vroeger gehad had en hoe de benauwdheid nu in zoo sterke mate over hem was ge-komen, dat zijne ziel weigerde getroost te worden. Ja, de gedachte kwam bij hem op, en hij overleide, hij overdacht, hij koesterde als 'l ware die gedachte in zijn binnenste: ,,Zal dan de Heer in

eeuwigheden verslonten, en voortaan niet meer goedgunstig zijn? Houdt zijne goedertierenheid in eeuwigheid op? Heeft, de toezegging een einde van geslacht tot geslacht? Heeft God vergeten genadig te zijn? Heeft Hij zijne harm har tig heden door toorn toegesloten ?quot; â Maar neen, deze gedachte mag toch en kan toch immers in zijne overstelpte ziel niet blijvend zijn. Deze gedachte zelve maakt hem nog benauwder, zij krenkt hem, zij doet hem pijn. Immers God zal niet ophouden genadig te zijn. Hij verandert niet! Neen, maar de rechterhand des Allerhoogst,en verandert wel de dingen, die nu zijne ziel kwellen. Dat heelt iiij meermalen ondervonden. Dat wil hij nu zich zeiven ook voorhouden. Dat zal zijn geloof in de trouwe Gods sterken. âIk zal de daden des Ileeren gedenken,quot; roept de dichter nu uit. En hij gedenkt des Heeren wonderen van ouds her, en betracht zijne werken en spreekt van zijne daden: hoe Gods weg in het heiligdom is en Hij zijne grootheid voor aller oog geopenbaard en onder de volken zijne sterkte bekend gemaakt en zijn volk door zijnen arm verlost heeft. â Zoo wordt zijn geloof gesterkt, en blijdschap keert weder in zijn hart, tegelijk met vertrouwen op zijnen grooten God.

Ook wij kunnen soms zoo moedeloos worden, als wij letten op zoov cel, dat onze ziel met, benauwdheid vervult. Moe-d eloos ook ten opzichte van den voortgang en den bloei van Gods koninkrijk. Als wij zien, hoe liet ongeloof veld wint, hoe mot vormendienst velen zich tevreden stellen, hoe Home zich verheften lauwheid en onverschilligheid onder de Protestanten maar al le gewoon zijn, dan wordt ook onze ziel wel eens overstelpt. Hoepen wij ons dan maar gedurig Gods groote daden voor den geest. Wij mochten nog pas de kerkhervorming gedenken. God heeft ons uit Home geleid. Hij zal zijn werk niet laten varen. Hij is het, die de reformatie gewerkt heeft. Gedenken wij daaraan meteen dankbaar hart. Niet geroemd dan in menschelijk werk, op berekening vaak berustend, maar de daden des Heeren gedacht, opdat ook ons geloof gesterkt, onze hope verlevendigd worde, en ons vertrouwen op den Heer toeneme van dag tot dag!

Jol I. 5: 39. Onderzoekt de Schriften; . . . die zijn het, die van mij getiiigen.

Er waven eens eenige mannen bijeen, die bepaald tegenstanders van den Bijbel genoemd mochten worden. Het gesprek kwam ook op de vraag, welk boek men kiezen zon, indien men, tot levenslange gevangenisstraf veroordeeld, een boek, maan dan ook niet meer dan Ã©Ã©n, mee mocht nemen in de cel. De een noemde dit hoek, de ander dat, een derde weer een ander, tot eindelijk een der laatsten, die gevraagd werden, terstond zonder aarzeling antwoordde; Â«Ik nam den Bijbel mee.quot; Eerst ontstond er algemeene verwondering, toen begon men te lachen en le spotten, maar .... men eindigde toch met den man gelijk te geven.

En hij had gelijk ook, groot gelijk. Wij twijfelen geen oogenblik, of ieder, die den Bijbel kent, zal dat bij eenig nadenken toestemmen. De inhoud van den Bijbel is zoo rijk, rijk aan afwisseling ook, zoodat hij in alle omstandigheden voor ons bevat, wat wij behoeven. Er zijn vele goede boeken op aarde, waarvoor wij God hartelijk mogen danken, omdat, Hij ook daardoor ons zegent. Maar het beste boek is toch nog altijd de Bijbel. Geen boek kan daarmede in waarde vergeleken worden en er zal nooit een werk verschijnen, dat met den Bijbel op eene lijn gesteld kan worden.

Dal boek vermaant, vertroost, verheft. Het doet ons nu eens weenen, en dan weer juichen. Alles wat in eene menscbelijke ziel kan leven of woelen, wordt daarin ons geteekend en, wie wij ook zijn, ons beeld vinden wij telkens daarin geschetst.

Maar wat aan den Bijbel, aan de Heilige Schriften de grootste waarde geeft is dit: zij zijn het, die getuigen van Jezus Christus, van Hem, die in de waereld kwam om zondaars, gebonden en gevangen in den dienst der ongerechtigheid, vrij te maken van de banden der zonde, van de dienstbaarheid der verdervenis, om hen te doen vinden het waarachtige leven in God.

Dit roepen de Schriften, ons wijzende op Christus, onophoudelijk ons toe: Daar is verlossing gevonden, ook voor u ; daar is vergeving der zonden verworven, daar is een bron van vertroosting geopend, daar is een weg der heiligmaking, daar is een eeuwig leven in Gods gemeenschap voor eik, die in dezen Clirislns gelooft.

Onderzoekt dan de Schriften! zoo vermaant u daarom de Christus zelf. Daarin vindt gij het eeuwige leven, de getuigenis van Mij, die u hel eeuwige leven verwierf. Hoe meer en hoe dieper en hoe ernstiger gij die Schriften doorzoekt, hoe meer gij komt tot de kennis van Mij, hoe dieper gij de behoefte gevoelt uaa gemeenschap des geloofs met Mij en door Mij met den Vader, hoe ernstiger uw voornemen wordt om Mij te volgen, die u veilig leid en trouw behoed.

Onderzoekt de Schriflen ! Doet het gedurig; doet het biddend ; doet het dankend ook voor den zegen, dal gij het doen moogt, het doen kunt; dankend ook voor liet middel, waardoor die Schriften weer op nieuw werden ontsloten voor al het volk. Dankt dan ook heden bij het onderzoek der Schriften voor heigeen God tot sland heeft gebracht door de Kerkhervorming. En de getuigenis van den Christus, den eenigen Middelaar Gods en deiquot; menschen, door deze Schriften u gebracht, door de Hervorming op nieuw gepredikt, zij uwer ziel ten blijvenden zegen.

1 Kron. -17 : 15. Naar al deze woorden en naar dit garische gezicht, alzuo sprak Nathan tot David.

David had in zijn hart voorgenomen, den Heer een huis te bouwen. Als hij zag, hoe schoon en hoe vast de woning was, die bij voor zich zeiven had ingericht, dan hinderde bet hem, dat Israels God slechts eene tent had, die Hem was gewijd.

âZie, ik woon in een cederen huis, rnaav de ark des verbonds des Heeren onder gordijnenquot;; zoo sprak hij tot Nathan, den profeet, dezen daarmede zijn voornemen te kennen gevende. En Nathan vond dat goed en lolÃ¯elijk en verblijdde zich over des konings besluit en zeide: âDoe alles wat in uw hart is, want God is met u.quot;

Maar het geschiedde in denzelven nacht, dat het wooi'd des Heeren tot Nathan kwam, om David aan te zeggen, dat niet hij maar zijn zoon den Heer een huis zou bouwen. En, lezen wij nu, naar al deze woorden, die de lieer tot hem gesproken had, en naar dit gansche gezicht, dat hij in dien nacht gehad had, alzoo sprak Nathan tot David. De profeet redeneerde niet, maar gehoorzaamde, Hij had wel van te voren gezegd, dat des konings plan den Heer welbehagelijk zou zijn, maar nu wist hij, dat dit niet het geval was. Hij had David wel den raad gegeven zijn plan uit te voeren, maar nu wilde hij dien raad herroepen. Nathan overlegde niet hij zich zeiven: Wat zal de koning wel zeggen, als ik van daag anders spreek dan ik gisteren deed? Hij erkende, dat de raad van gisteren, hoewel goed bedoeld, toch verkeerd was. Hij vreesde niet, dat David zou denken: Ik kan op Nathan ook al niet aan. Hij kende Gods wil en handelde daarnaar, ook al moest hij daardoor uitspreken, dal hij gedwaald had. Nathan was aan God gehoorzaam en daarom ook eerlijk, al zou zijn eigen eere er onder lijden.

Wie naar al de woorden Gods spreken wil, moet bereid wezen, zijn eigen woord niet te achten, moet zijn eigen eere willen opofferen, om Gods eere te zoeken; moet willen erkennen, gedwaald, te hebben, als God zeil' hem brengt tot beter inzicht. Gods raad zal bestaan en niet de onze. Dat wij ons dan toch nooit te groot en te wijs achten om to erkennen: Ik deed verkeerd of ik sprak verkeerd. Wie wijs is in eigen oogen, zal vallen; maar wie zijn oor leent aan Gods woorden en daarnaar spreekt, die is zijn profeet en verheerlijkt Hem.

Ezech. 33; 8. Als Ik tot den (joddelooze zeg: () ijoddelooze, gij zult den dood sterven! en gij spreekt niet, om den (joddelooze van zijnen weg af te manen; diegoddetooze zal in zijne ongereclilt eid sterven, maar zijn htoed zal Ik van uwe hand. eischen.

De goddelooze verkeert in groot gevaar. De dood waehl hem, indien hij zicli van zijnen weg niet bekeert tot den Heer. De Heer toch zegt tot hem: o goddelooze, gij zuil den dood sterven. Dat zegt Hij, ja wel als eene betooning zijner rechtvaardigheid, maar toch ook als een bewijs zijner genade. Want Hij wil daardoor den goddelooze doen schrikken, hem tot onderzoek zijner wegen brengen, hem afmanen van zijnen weg der onge-gerechtigheid, en zoo hem leiden tot bekeering. Ook in dezen moeten wij Gods medearbeiders zijn en toonen zijne kinderen te wezen. Noopt Gods liefde Hem om den zondaar te waarschuwen, ook ons hart moet met innerlijke ontferming over hem bewogen zijn; ook wij moeten den goddelooze wijzen op het hem dreigend gevaar, met hem spreken om hem van zijnen weg af te manen. Dat wil God van ons. Want doen wij dat niet, maar gaat, mede dooi' onze lauwheid en liefdeloosheid, de goddelooze voort op zijnen weg, dan komt het oordeel Gods over hem, dan zal hij in zijne ongerechtigheid sterven. Maar . . . dan gaan ook wij niet vrij uit. Dan zijn wij mede oorzaak van zijn verdert, dan hebben wij schuld aan zijnen dood. Zijn bloed â zegt de Heer â zal Ik van uwe hand eischen.

Hoe is het? Spreken wij wel, om den goddelooze van zijnen weg af Ie manen? Spreken wij wel bij iedere gelegenheid ? Niet uit de hoogte, niet om te oordeelen en te verdoemen; maar uit liefde, om te zegenen en te redden? Of zwijgen wij nog maar al te vaak? Gaan wij onzen weg, zonder om den goddelooze ons te bekommeren, als hij ons maar geen kwaad doet? Als wij zwijgen, doen wij ons zeiven kwaad. Wij laden eene bloedschuld op onze ziel. En ach â wij zwijgen maar al te vaak. Nu eens uit menschenvrees en dan weer uit traagheid of uit onverschilligheid. Dit mag zoo niet zijn bij discipelen van Hem, die in de

waereld kwam om to zoeken en zalig lo maken wat verloren was. Spreken wij dan toch heden en voorts ten allen tijde, om den goddelooze van zijnen weg af te manen en hem te wijzen op Hem, die de Weg is ten leven. En God zelf geve ons daartoe de liefde en den moed door den Heiligen Geest.

Hand. 26: 28. En Agrippa zeide tot Paulas: Gij beioeegt mij bijna een Christen te worden.

Hoe moeten wij dit woord van Agrippa opvatten? Meende hij waarlijk wat hij zei? Was hij in zijn geweten getroffen en voelde hij, dat Jezus de Christus is, die door de profeten aan IsraÃ«l is voorzegd, maar zag hij er tegen op dezen Christvs als zijn Heer te belijden? Of was het enkel spot, waarmee hij zich â¢ van Paulus en van diens lastige vragen zocht af te maken? Het laatste komt mij het waarschijnlijkste voor. Hij was een man met een zwak karakter. Zeker, hij geloofde de profeten, d. w. z. hij was voor het uiterlijke een geloovige Jood, die de Joodsche vormen niet verwaarloosde; maar overigens was hij een man zonder overtuiging, wuft en lichtzinnig, heulende met diegenen, van wie hij voor zich zeiven het meeste verwachtte. â ââ¢ Voor hem en zijne god-delooze zuster Bernice, die naar CesarÃ©a gekomen zijn om den nieuwen stadhouder Festus te begroeten, en voor Feslus zeiven, zal de gevangen Paulus zich verantwoorden. Maar diens verantwoording wordt eene evangelieprediking aan deze machtigen der aarde. Festus vindt het Evangelie een dwaasheid en roept op ruwen toon uit: Gij raast, Paulus! Maar nu wendt de apostel zich tot Agrippa. Op dezen beroept hij zich, als die weet van de dingen, welke Paulus verkondigt. En op den man af, vraagt hij hem: Gelooft gij, o koning Agrippa! de profeten? om er terstond op te laten volgen: Ik weet, dat gij zege-looft. â Maar dat. wordt Agrippa toch al te persoonlijk; als hij

Paulas laat doorspreken, dan komt er mlsscliien allerlei voor den dag, dat hij liever niet hooren wil, en spottend, om maar van hem al te komen, roepl hij uit; Gij beweegt mij bijna een Christen te worden; alsof hij zeggen wil: wel, wel, Paulus, wat knul gij uw zaak goed verdedigen; â gij zoudt mij ook haast overhalen om een Christen te worden. âMaar Paulus beantwoordt dien spot met heiligen ernst, zoodat de koning beschaamd wordt en terstond opstaat en heengaat.

Agrippa is geen Christen geworden. Wij zouden haast zeggen: Natuurlijk niet; want een spotter, die dus geen ernst maakt met de heilige dingen, is verder van het koninkrijk der hemelen, dan een vijand, die tegen den ernst dier dingen zich krachtig verzet. Festus, de heiden, met zijn ruwheid, was nog meer ontvankelijk voor het Kvangelie, dan Agrippa, die de profeten kende en geloofde, maar spotte met Gods roepstem. Een spotter tot Christus te brengen is een rnoeielijk werk. Maar ook het moeie-lijke is bij God mogelijk. Stellen wij tegenover den onheiligen spot van sommige menschen maar steeds den ernst des evangelies en dringe de liefde van Christus ons, voor hen van God te bidden, dat zij tot Christus mogen komen met hun geheele hart. Daartoe leide Gods Geest ons in den weg van zachtmoedigheid en geduld, opdat w^rij het der waereld mogen toonen, dat het Evangelie ons heilige ernst is en wij geheel en al Christenen zijn.

ZacheÃ¼s wilde Jezus zien. Hij had zooveel van Hem gehoord. In geheel het Joodsche land sprak men over Hem, want zijn gerucht ging uit onder het gansche volk. En als ZacheÃ¼s nu vernam, wat men al van Jezus verhaalde, dan kwam in hem de begeerte op, om dezen zeldzamen man toch eens te zien.

Dat was nieuwsgierigheid. O gewis, liet was nog geen verlangen om van Jezus het heil le ontvangen, dat Hij alleen geven kon. Deze zone Abraham's toch kende Jezus nog niet als den Beloofde aan de vaderen.

Het was dus nieuwsgierigheid. Wij kunnen het niet loochenen. Maar eene nieuwsgierigheid van veel edeler soort, dan er geweest was bij Herodes, die ook gezocht had Jezus te zien, maar daartoe gedrongen werd door zijn beschuldigend geweten, en die Jezus zocht te zien om te kunnen oordeelen, of waarlijk Johannes de Dooper, dien hij gedood had, van de dooden was opgestaan.

De nieuwsgierigheid van ZacheÃ¼s was belangstelling tevens. Zijn hart getuigde er in. Onbewust misschien van de voile he-teekenis van het verlangen, dat hem dreef, kon iiij toch geen weerstand bieden aan de begeerte om Jezus te zien. Hij wilde Jezus zien, hij moest Hem zien, hij zou Hem zien.

Daarom verlaat ZacheÃ¼s zijn huis en begeeft zich op den weg. Maar die weg is als bezaaid met menschen, die hem beletten Jezus te zien, want ZacheÃ¼s is klein van persoon. Maar waar een wil is, daar is ook een weg. ZacheÃ¼s Â«n/Jezus zien, en, zich nergens aan storende, klimt hij op een boom en ziet Jezus, en wordt door Hem gezien, en aangesproken ook; en straks geleidt hij Jezus naar zijne woning om Hem le herbergen, en bereidt hij Jezus zeiven een woning in zijn hart.

Zien wij op ZacheÃ¼squot; nieuwsgierigheid niet uit de hoogte ter neder, maar dan ook niet op die van menschen uit onzen tijd. Daar is een edele nieuwsgierigheid, gewekt door een begeerte naar iets, waarvan men zich zeiven geen rekenschap geven kan, maar die, indien zij waarlijk uit het hart voortkomt, hare be-vrediging zal vinden, omdat zij 'l niet opgeeft vÃ³Ã³r zij haar doel bereikt.

Helpen wij zulke nieuwsgierigen, zulke zoekende zielen, door hen Jezus te wijzen, door hen Jezus te doen zien. Ach, velen zoeken Jezus te zien, maar laten zich terugdringen; en de schare, die Jezus vereert, zelfs de gemeente, die Jezus liefheeft, bekommert zich vaak niet om hen.

Is er iemand, die Jezus zoekl te zien, omdat hij veel van Hem hoorde en weten wil, wie Hij is, hij zie, wat Jezus deed

met ZacheÃ¼s, en hoove wat Mij zegt aangaande zich zeiven: De Zoon des menschen is gekomen om te zoeken en zalig te maken dat verloven was.

âllievaan zullen allen bekennen, dal gij mijne discipelen zijt, */oo gij liefde hebt ondev elkandev.'' Volgens dit woovd van onzen Heev is dus de liefde het kenmevk, of iemand zijn discipel is of niet. Die liefde moet in alles blijken. Naar die liefde moeten allen jagen. In die liefde moet alles wat wij doen, gedaan wovden. Zoo alleen kan het openbaar worden, dat wij kindeven zijn van Hem, die alzoo lief de waereld gehad heeft, dat Hij zijnen eeniggeboven Zoon gegeven beeft tot haar behoud, en dat wij Ã©Ã©nes Geestes geworden zijn met Hem, die uit liefde tot zondaren zich overgaf tot den dood des kruizes.

Maar die liefde zij ongeveinsd, zonder huichelarij, oprecht en geheel van harte. De apostel vevmaant daavtoe met vollen nadruk, waar hij geveed staat aan de gemeente te Home eenige vermaningen te vichten, die betrekking hebben op de openba-ring dier liefde in den omgang met den naaste.

Eene geveinsde, eene gehuichelde liefde is geen liefde. Zij is als een geschilderd vuur, dat niet verwarmt en verlicht. Zij is als papieren bloemen, die niet geuren. Van haar kan geen kracht uilgaan, zij kan geen zegen brengen. Zij kan wel de gedaante der ware liefde aannemen, maar niet haar wezen. Gelijk het nieuwe koper heeft zij een glans, gelijkende op dien van het goud, maar het gehalte en dus ook de waarde daarvan ontbreekt haar. Een oppervlakkige bedriegt men er mee, maar een kenner ontdekt terstond het bedrog. Zoo kan de Kenner der harten niet met geveinsde liefde worden bedrogen. En slechts wie Hij erkent voor discipelen van Christus, die zijn het.

O, er is zooveel gehuichelde liefde, zooveel dat voor liefde door wil gaan, doch het niet is.

Maar de boom wordt toch gekend aan de vruchten? En waar dus vruchten der liefde zijn, daar is toch immers ook ware liefde? O gewis, maar wachten wij ons wel vruchten der liefde te noemen wat sleclils vruchten der zelfzucht zijn. Alles wat voortkomt uit zucht tot vertoon, uit gedwongen toegeven, uit ziekelijk medelijden, uil een gevoelige natuur, uit valsche nederigheid, komt niet voort uit liefde. Willen wij het echter doen voorkomen als openbaring der lietde, dan is uie liefde geveinsd.

De liefde zij ongeveinsd. De liefde zoekt zich zelve niet, maar wordt openbaar in zelfverloochening, in zelfopoffering, in toewijding van het geheele leven en van alle krachten, in verdraagzaamheid en vergevensgezindheid, in mededeelzaamheid en hulpvaardigheid, in vrede en blijdschap, in hel kort: in alle goed woord en werk. Die ongeveinsde liefde is goddelijk, want zij vloeit uit Hem, die Liefde is, in onze harten en keert in al wal wij denken en doen tot Hem weder. Die liefde wordt ge-sterkt en geheiligd, steeds inniger en oprechter, in de gemeenschap met Jezus Christus, die van da ware, ongeveinsde liefde de hoogste openharing is. Indien wij in Christus zijn, dan i:: onze liefde ongeveinsd, en deze ongeveinsde liefde is hel onhe-driegelijk kenmerk, dal wij in Hem zijn.

Hand. 17 : 2Ga. God heeft uil eenen bloede hel (jansche (jc-slarhl der menschen (jemaakl.

Dat Paulas dit Ie Athene op den Areopagus durfde zeggen, getuigde van moed. Hiermede toch kwam hij in hotsing met den nationalen Irotsder Grieken, die, meenende, dal hunne voorvaderen uit den grond waren opgekomen, raet minachting neerzagen op allen, die geen Grieken waren en door hen barbaren ge-

noemd werden. Neen, zegt Paulus, er zijn geen autochthonen, gij zijl dat ook niet. God is de Schepper van alle rnenschen. En wat spreekt gij van barbaren, alsof' zij eene mindere soort van menschen waren, alle inenschen zijn broeders; God heeft uit Ã©Ã©nen bloede het gansche geslacht der menschen gemaakt.

liet kan geen kwaad, het is integendeel nog maar al te noo-dig, dat ons dit woord van den apostel telkens weer in herinnering gebracht worde. Alle menschen, uit Ã©Ã©nen bloede door God gemaakt, zijn broeders. Misschien stommen wij inhetafge-trokkene dat toe. Misschien toornen wij wel tegen iemand, die het paradijs-verhaal als mythe opvat, en verklaren ons zoo sterk mogelijk tegen alle Darwinistische theoriÃ«n. Maar wat geeft dat, als wij niet metterdaad erkennen, dat alle menschen broeders zijn? De Papoea en de Hottentot, de zonaanbidder en de fetisch-dienaar, zijn onze broeders. De misdadiger, die in de gevangenis boet voor wat hij misdreef, en de gevallene vrouw, die uit de samenleving gebannen is, zijn met ons door God uit Ã©Ã©nen bloede gemaakt; zij zijn onze broeder en zuster. Zij zijn Ik;!, en wij kunnen er niets aan veranderen. Maar beschouwen wij die heidenen en die ongelukkigen nu ook als onze broeders? lieh-ben wij hen lief met broederlijke liefde? Ã¼f zien wij uit de hoogte op hen ter neder, ons niet bekommerende om hen of, wat nog erger is, ons met weerzin, met verachting van hen afwendende? Ik vrees, dat wij in dezen het ,,schuldigquot; over ons moeten uitspreken. Och, dat er dan wat meer broederlijke liefde zichtbaar werd. Maken wij onzen broeders bekend, dat de Heere des hemels en der aarde hun Maker en hun Vader is, dat IJ ij niet verre is van hen, maar in Christus tot hen gekomen is met zijn lielde en genade. Ontfermen wij ons over ben, opdat ook zij den Heer mogen zoeken, of zij Hem immers tasten en vinden mogen. En laat in onzen omgang met den naaste geen trots of hoogheid, maar nederigheid en broederlijke liefde ons besturen. Ook do geringste onder onze medemenschen is van Gods geslacht, en dus van den oudsten en den hoogsten adel, want God heeft uil Ã©Ã©nen bloede het gansche geslacht der menschen gemaakt.

Hand. 15: dikt. hr ontstond dan eene verhitteriny, alzoo dat zij van elkander gescheiden zijn.

Paulus en Barnabas waren vrienden en medearbeiders in liet evangelie. Wij kennen den eerste ais een geloofsheld, en van dea tweede lezen wij, dat hij was âeen goed man en vol des Heiligen Geesles en des geloofs. En tusschen deze beide uitnemende mannen ontstond nu eene verbittering en tengevolge daarvan eene scheiding. En dat (er oorzake van eene kleinigheid, waaraan zij beiden echter veel to veel waarde hechtten. Op een nieuwe reis, die zij samen ondernemen wilden, wenschte Barnabas zijn neef Johannes Marcus mee te nemen. Maar dat aciilte laulus niet billijk, omdat deze, die ook hun vorige reis meegemaakt had, hen in Pamfylie had verlaten. Gij kunt dus op hem niet aan, zei Paiilus. Maar Barnabas meende, dat men het nog eens met hem beproeven moest. Misschien had Johannes Marcus ook wel berouw over zijn ontrouw. Geen van beiden wilde echter toegeven. Er was dan ook voor beider gevoelen iets te zeggen. Waren zij nu in vrede van elkaÃ¨r gescheiden, zoodat Barnabas zijn neef en Paulus een ander als reisgenoot had meegenomen, er zou tegen hun doen niets le zeggen zijn geweest. Maar, daar zij beiden op hun stuk bleven staan, ontstond er eene verbittering en, zeker niet in liefde, gingen zij ieder zijn eigen weg. Dit is een treurig feit in de geschiedenis van Paulus en Barnabas.

Helaas ! dat flit feit zich in de christelijke gemeente zoo dikwijls herhaald heeft en zich zoo vaak herhaalt onder de belijders des Heeren en zelfs onder dienaren van het Evangelie. En welke kleinigheden en nietigheden geven niet vaak aanleiding tot die verbittering en brengen scheiding teweeg tusschen zul ken, die elkaÃ¨r moesten helpen en die wellicht aan elkander groote verplichting hebben! Verschil van inzicht over een punt van meer of minder gewicht, kan natuurlijk bestaan en moet ge-eerbiedigd worden. M ar waarom moet dat verschil zoo dikwijls leiden tot verbittering en scheiding'? Weten wij ons ookschnl-

dig in dit opzicht? Belijden wij dan onze schuld en strijden wij tegen elke verleiding daartoe en zoeken wij onze kracht in zelfverloochening- zonder beginsel verzaking. Daartoe is noodig, dat wij door het geloof steeds inniger Ã©Ã©n worden met Christus onzen Heer, die geen verbittering en scheiding wil tusschen zijne discipelen, maar verzoening en vereeniging teweegbrengt door zijnen Geest. Hij toch wil, dal wij allen Ã©Ã©n zijn.

Als wij de geschiedenis der christelijke kerk nagaan en ons oog slaan op den toestand der christelijke gemeente van onze dagen, dan schijnt het wel, alsof de vermaning âweest eensgezind onder elkanderquot; van zoo heel veel belang niet is en alsof Christus nooit als zijn wil bekend gemaakt heeft, dat al de zijnen Ã©Ã©n zullen zijn. Reeds in den kring van Jezus' apostelen was er strijd om den voorrang; in de Jeruzalemsche gemeente was er murmureering van den een tegen den ander over de bedeeling; te Corinthe waren twisten, zoodat de een zich naar dezen en de ander zich naar genen noemde. En zoo is het steeds doorgegaan. Hier ontstond een verschil over de leer, daarover plechtigheden, ginds weer over wat anders. En steeds ging de liefde verloren en zonen van '1/,elfde huis konden niet meer als broeders samenwonen, maar gingen in haat en nijd als vijanden tegenover elkander staan. En zoo is het gebleven tot op den tegenwoordigen tijd, en de eensgezindheid onder hen, die zeggen discipelen van Christus te zijn, maar het zoo weinig toonen, is verre te zoeken.

Weest eensgezind onder elkander! vermaant ons de Apostel. En daarmede wil hij niet zeggen, dat er geen verschil mag zijn; want Paulus was een te goed menschenkenner, dan dat hij niet geweten zou hebben, dat er geen twee personen in alles

gelijk gevoelen en denken. Verschil zal er dus altijd blijven en moet er zijn. Zoo blijft er wrijving en warmte; zoo ontstaat er licht en leven. Maar eensgezind onder elkander te zijn, dat wil zeggen: Ã©Ã©n van zin te zijn, door allen den zin van Christus te hebben; elkander te verdragen, gelijkerwijs ook God ons draagt in zijne liefde; zich zeiven te verloochenen, zooals Christus zich zei ven verloochend lieefl; te wandelen in de liefde door het geloof in Hem, die ons liefgehad en zich zeiven voor ons gegeven heeft.

Broeders en Zusters! weest eensgezind onder elkander, opdat uw Heer geprezen worde; en zoekt het steeds meer te worden door in zijne gemeenschap te leeren, zachtmoedig en nederig van harte te zijn.

Wie zal zeggen, deze vermaning niet noodig te hebben? Zijn wij niet vaak geneigd, kwaad met kwaad te vergelden ? En koesteren wij die neiging niet dikwijls in ons hart, bij ons zei ven nagaande, hoe wij nu toch hem, die ons kwaad deed, dat op gevoelige wijze betaald kunnen zetten? En komt het ook niet menigmaal tot de daad, zoodat wij ons verblijden de gelegenheid gevonden te hebben om iemand te laten voelen, dat hij ons kwaad gedaan heeft?

O, ik weet het wel, kwaad met kwaad te vergelden, ons op onzen vijand te wreken, is zoo zoet. Maar wat zoet is, is daarom nog niet goed. Het zoete kan zelfs zeer gevaarlijk zijn. Men zegt, dat rattekruid ook zoet is. En toch zal het in niemand onzer opkomen, om dat vergif te gebruiken en te zeggen: 't is toch zoo zoet, en daarom kan ik er niet afblijven. Integendeel, wij zullen wel oppassen en met zulk gevaarlijk goed zoo voorzichtig mogelijk omgaan, als wij het soms in handen krijgen.

Wat zorgen wij dus uitstekend voor ons lichaam en nemen ons in acht voor gevaar. Maar voor onze ziel zorgen wij lang zoo goed niet. Dat schijnt er minder op aan te Uomen. Vergif voor onze ziel, als 't maar zoet is, nemen wij al te graag in. Wij zoeken liet op. Wij kunnen er haast niet afblijven. Wij genieten er van en verlangen steeds weer naar meer. Wat zijn wij toch dwaze menschen!

Of is kwaad met kwaad vergelden niet vergif voor onze ziel ? Wordt de Heide er niet door gedood? Wordt het besef onzer roeping om den naaste ten zegen te zijn, er niet door verstikt? Wordt de gemeenschap met Christus, die ons leven moet zijn, er niet door tegengehouden of verbroken? Zoo doen wij ons zeiven dus schade door den naaste kwaad voor kwaad te vergelden. Wij staan de ontwikkeling van ons geestelijk leven in den weg, omdat wij ons den weg tot God afsluiten. Want Mij wil, dat wij, als zijne kinderen, op Hem zullen gelijken; dat wij licht en zegen rondom ons verspreiden; dat wij het kwade zullen laten en het goede zullen doen.

Zoo dan, vergeldt niemand kwaad voor kwaad. Want, barmhartig en genadig is de Heer, lankmoedig en groot van goedertierenheid. IJ ij doet ons niet naar onze zonden.

1 Cor. 0: 7. Waarom lijdt (jij niet liever onfjelijk, waarom lijdt (jij niet liever schade?

Dat is voor de kinderen van onzen lijd al een vreemde vraag. Wie lijdt nu gaarne ongelijk, als hij weet, dat bij in zijn recht is? Wie lijdt nu graag schade, als hij aanspraak mag maken op het zijne of rekenen mag op winst? Onze eeuw, waarin de uitdrukking, âeen strijd om bet bestaanquot; zulk een diepe beteekenis heeft gekregen, weet wel van een gedwongen schade lijden, maar om dan ook daarbij nog geheel vrijwillig, ja met een blijmoedig

hart, van zijn recht afstand te doen, zie flat schijnt een zware eisch. En tochâ ja ook tot ons komt die eisch, tot ons met even sterken drang als tot de Christenen te Corinthe in Paulus' dagen. En tot ons gelijk tot hen om geen andere reden, dan omdat discipelen van Jezus Christus, die niet slechts geld en goed, maar bloed en leven gegeven heeft ter wille van zondaren, geroepen zijn tot zelfverloochening, tot opoffering ook van wat hun lief is, ja ook van wat hun recht is, als zij daardoor anderen kunnen behouden.

Paulus keurt het in de Corinthische christenen hoogelijk af, dat zij met elkander rechtszaken hebben. Dat noemt hij een gebrek onder hen. Waarom kunnen zij de onderlinge verschillen over waereldsche dingen niet uitmaken in den geest der broederlijke liefde'? Waarom moeten, gelijk toch altijd als gevolg van rechtszaken pleegt te geschieden, de onderlinge verhoudingen daardoor lijden? Is u het bezit van eenig geld of goed dan meer waard ilan het bezit van een broeder in Christus? â zoo wil hij vragen. Waarom lijdt gij niet liever ongelijk, waarom lijdtgij niet liever schade, als gij daardoor veel kwaads kunt tegenhouden en ook de rust uwer eigene ziel kunt bevorderen? Zoo doet gij ongelijk en schade, en dat den broederen, want gij let meer op uw voordeel dan op hun welzijn.

Nemen wij dit woord ter harte. Tijdelijk gewin kan eeuwige schade worden, en tijdelijke schade, vrijwillig en uit liefde geleden, kan ons rijker doen worden aan geestelijke goederen. In het koninkrijk Gods geldt het woord; âUit verlies â winst.quot;

Hebt dan de waarheid en den vrede lief. Niet de waarheid alleen. Ook niet den vrede alleen. Maar de waarheid m den vrede. Beide. Beide te samen vereenigd. De waarheid, die den vrede wekt

en bevestigt. En den vrede, die nooit ten koste der waarheid verkregen kan worden.

Er zijn rnenschen, die zeggen, dat zij de waarheid liefhebben. Daaronder verstaan zij dan eene leer, die zij voor de formuleering der waarheid houden. Zij bedoelen daarmede, dat zij wat in den Bijbel geleerd wordt, gelooven; dat zij in hunne belijdenis rechtzinnig zijn; dat zij daarvoor strijden willen met al wat in hen is. Maar men kan zulk een vriend der waarheid zijn, zonder in waarheid haar lief (e hebben. Want wie de waarheid niet in zijn binnenste gevoelt, wie door de waarheid niet vrijgemaakt is van de heerschappij der longen, die kan de waarheid niet liefhebben. Immers die kent de waarheid niet in haai'kracht en in haar zegen, die laat zich niet leiden door Hem, die de Waarheid is. Van daar dat zoo menigeen, die zegt de waarheid lief te hebben, telkens op nieuw in zijn innerlijke onwaarheid openbaar wordt en bij zich zeiven erkennen moet, niet waar te zijn voor God en rnenschen en geen vrede te hebben.

Er zijn anderen, die zeggen, dat zij den vrede liet hebben. Zij zien tegen allen strijd op. Zij willen met iedereen goed vriend blijven. Zij schuwen alles, wat in hun rust hen hindert. Zoo komen zij niet, tot zelfkennis, want zij verbergen zich voor de waarheid en staan de waarheid legen, als de vrede, de valsche vrede, waarvan zij steeds droomen, gestoord dreigt te worden. Zoo blijkt telkens hel halfslachtige van hun persoonlijkheid; en de inwendige tweespalt, die hen verteert, omdat zij strijden tegen de waarheid, toont duidelijk, dat zij geen vrede hebben, dat zij den waren vrede met God niet kennen.

Wie gelooft in Jezus Christus, kent de waarheid en heeft haar lief, geniet vrede en zoekt dien te kweeken in zich zeiven en anderen. Waarheid en vrede gaan steeds samen, want vrede geniet alleen hij, die vrij is, en slechts de waarheid maakt vrij. Hebt dan de waarheid en den vrede lief.

Zoo God voor ons is, wie zal tegen ons zijn? Do apostel doet deze waag op zulk een toon, dal, hut antwoord zelf er reeds in gegeven is: Niets of' niemand! Maar om mei die verzekering in te stemmen en die blijde, troostende zekerheid van Pan lus ook. te genieten, moeten wij eerst een bevestigend antwoord iteb-ben kunnen geven op een andere vraag: Is God voor ons? Dat moeten wij weten, om gerust te kunnen zijn onder alles wat zich tegen ons kant. Is God voor ons, omdat Hij onze God, de God onzes lieils is, aan wien wij ons door het geloof hebben overgegeven, wiens eigendom wij zijn voor tijd en eeuwigheid? Wie Hem toebehoort, die mag rekenen op zijne hulp, die kan er staat op maken, dat Hij zal zorgen, dat Hij over hem waakt met teedere liefde, dat Hij liet altijd voor hem opneemt. De Heer onze God toch verlaat en begeeft de zijnen niet. Hij is in alle leed tol hunne hulp gereed. Hij zal in eeuwigheid niet toelaten, dat de rechtvaardige wankelt.

Zoo God voor ons is, wie zal tegen ons zijn? Niets of niemand. Dal troost en bemoedigt. Dal houdt de hope levendig en vermeerdert de kracht. Dat doet met lijdzaamheid en met vertrouwen en met goeden moed en met blijdschap de loopbaan loopen, die ons voorgesteld is. Met God beeft ons hart vrede in alle omstandigheden ; zonder Hem moet bet in gedurige vreeze verkeeren. Want er is zooveel, dat den natuurlijken menscb ter neer slaat, den moed hem ontneemt, ja tot wanhoop hem drijft. Maar wie God kent als zijn God, als zijn Vader in Ghristus, die mag er gerust op gaan, dat. alle dingen zijnen God onderworpen zijn en dat de Vader het zijn kind aan niets zal laten ontbreken. Immers, die zijnen eigenen Zoon niet gespaard heeft, die zal voorts den zijnen niets onthouden van wat zij behoeven. O, mijn broeder of zuster, wat dan ook legen u zij. God is voor u; hoop volkomenlijk op zijne genade. De waereld zij tegen u: Christus heeft baar overwonnen. Uw hart veroordeele u: God is meerder dan uw hart. De verleiding tot zonde zij groot: in God is kracht

om staande te blijven en Hij bewaart voor struikelen en vallen. Het leed der aarde drukke u neer: wij weten, dat dengenen, die God liefhebben, alle dingen medewerken ten goede.

Is God voor u? Dankt Hem voor zijne genade en looft zijnen naam, want niets zal u scheiden van zijne liefde in Chrislns.

Het beschaamt, ons, omdat het ons, die zoo hoog van ons zeiven gevoelen en onzen zin vaak meenen te kunnen en te moeten doordrijven, herinnert, dat wij niets vermogen zonder des Heeren wil, dat wij in zijne handen zijn, zoodat Hij met ons kan doen al wat Hij wil. En hoe vaak nog maken wij allerlei plannen, zonder den Heer daarin te kennen! Hoe dikwijls meenen wij alles het best te weten en stellen wij ons voor, dat het niet goed zal gaan, als het niet gaat gelijk wij het ons voorstellen ! En hoe menigmaal vragen wij niet naar zijnen wil, naar zijn welbehagen, maar gaan wij onzen eigenen weg om te doen wat ons behaagt, en zijn wij ontevreden en murmureerend, als wij onzen zin niet krijgen ! Och, wij zijn dan nog zoo wijs bij ons zeiven en bedenken niet, dat wij, eindige schepselen, niet in staat zijn den loop der dingen en der tijden te overzien, dat wij, verduisterd van verstand, uit ons zeiven niet kunnen zien wat voor ons goed is of kwaad, dat wij over veel wat geschiedt niet vermogen te oordeelen en over niets een onfeilbaar oordeel kunnen vellen. En terwijl het ons zoo dikwijls tegenloopt en alles anders gaat dan wij dachten, komt God tot ons en zegt: Nietig menschenkind, mijn raad, mijn raad alleen, zal bestaan,

en niet wat gij wilt, zal geschieden, maar Ik zal ai mijn welbehagen doen. Dat is beschamend voor ons.

Maar het kan ook tevens zeer troostrijk zijn. Als wij door al dat mislukken van onze plannen, door dat verijdelen van onzen raad, nu maar leeren van ons zeiven af te zien. Als wij er maar door verootmoedigd worden, zoodat wij, in het gevoel onzer kleinheid en geringheid, ons voor den Heer nederwerpen en zeggen: âIk weet niet wat goed voor mij is; maar Gij weet alle dingen; ik kan mij zeiven geen oogenblik bewaren, maar uwe liefde waakt over mij. Nu dan Heer, leid mij door uwen raad en doe al uw welbehagen aan mij.quot; Dan komt er rust in ons gemoed. Dan weten wij, dat wat God doet welgedaan is. Dan voelen wij ons veilig en zeker. Dan zijn wij gewis, dat niets ons zal scheiden van de liefde Gods, welke is in Christus Jezus, onzen Heer. Maar dan voelen wij ook, dat wij den raad Gods dienen en dat zijn welbehagen in ons verheerlijkt wordt. En zoo genieten wij den rijksten troost in alle omstandigheden des levens, ook in de allermoeielijkste.

Jer. 32: '27. Zie, Ik hen de Heere, de God van alle vleesch; zou Mij eenig ding te wondert ijle zijn?

Met deze woorden des Heeren tot Jeremia wordt de aankondiging ingeleid van het oordeel, dat de Heer over Jeruzalem brengen zal, maar tevens van de verlossing, die Hij geven, en de zegeningen, die Hij schenken wil. Hij zal Jeruzalem overgeven in de hand der ChaldeÃ«n en in de hand van Nebukadne-zar, den koning van Babel; en niemand zal kunnen keeren wat Hij doet. Maar die Hij in zijnen toorn en in zijne grimmigheid en in groote verbolgenheid verdreven heeft, zal Hij ook weder vergaderen uit alle landen, en zij zullen Hem to! een volk zijn en Hij zal hun tot eenen God zijn en Hij zal hunne gevange-

nis wenden. Dit alles kan Hij doen en zal Hij doen, want Hij is de Heere, de God van alle vleesch, in wiens hand de inwoners der aarde zijn en die de harten der koningen neigt als waterbeken tot al wat Hij wil; geen ding zal Hem te wonderlijk zijn.

bes Heeren woord over Juda is volbracht. Zijn oordeel is gekomen; zijne belofte is ten deele reeds vervnld. Nog altijd is Hij dezeltde, de Heere, de Getrouwe, de God van alle vleesch; zijn arm is niet verkort, zijne macht is niet beperkt; wat bij de menschen onmogelijk is, is mogelijk bij hem; Hij is de God, die wonderen doet. Dat wij daar toch rekening mee houden! Zoo iioog slaat niemand, of de lieer kan hem nederwerpen; maar zoo diep is ook niemand gezonken in leed en ellende, of de Heer kan hem er uit helpen om hem op eene hoogte te stellen. Aan Hem is alles onderworpen en alle schepselen zijn al-zoo in zijne hand, dat zij tegen zijnen wil zich roeren noch be-wegen kunnen.

Zou Hem eenig ding te wonderlijk zijn? Neen, Hij spreekt en het is er. Hij gebiedt en het slaat er. Zijn raad zal bestaan en Hij zal al zijn welbehagen doen. Niemand verzette zich tegen Hem en zegge: ik zal niet wankelen in eeuwigheid. Als de Heer, de God van alle vleesch, komt met zijn oordeelen, dan blijkt ook de sterkste enkel ijdelheid te wezen, en tegen zijne macht is niets bestand. Onderwerpen wij ons dan nederig aan Hein; maar bovenal: vertrouwen wij kinderlijk op Hem. Bij Hem zijn uilkomsten, ook tegen den dood. Hij schept het licht uit de duisternis en geeft na lijden verblijden. Wie op Hem hoopt in 't bangst gevaar, dien redt Hij Godlijk, wonderbaar.

Hij zelf wekke in ons hart den psalmtoon van het blij vertrouwen: In de grootste smarten blijven onze harten in den Heer gerust; 'k zal Hem nooit vergelen. Hem mijn helper hee-ten, al mijn hoop en lust.

God zoi-gt voor ons. Denken wij ons eens goed in, wat dat zeggen wil. Voor iemand zorgen, dat beteekent niet alleen iemand helpen, als hij hulp noodig lieel't, maar: in alles zijne belangen behartigen en in zijne behoeften voorzien, en dat met liefde, wijsheid en trouw. Menschen kunnen voor ons zorgen, maar nooit geheel. Soms ontbreekt hun de wil en vaak ook de macht. Soms meen en zij liet wel goed mot ons, maar brengen ze ons toch in ongelegenheid; en op andere tijden trachten zij voor ons te doen wat zij kunnen, maar alles mislukt hun. Als wij van de zorg van menschen, al waren hel ook de beste menschen, afhangen moesten, dan zag het er treurig met ons uit. Maar nu -â God zorgt voor ons. God, die altijd helpen kan, omdat Hij de Almachtige is, bij wien uitkomsten zijn, ook tegen den dood; God, die ons alles geven wil, wat wij noodig hebben, omdat Hij ons liefheeft en ons welzijn bedoelt; God, die ons niet doet naar onze zonden, omdat Mij genadig is en gaarne vergeeft: God zorgt voor ons. En Hij doet het met de hoogste wijsheid, steeds wetende wat goed voor ons is, en noch door onze wenschen, noch door onze klachten laat 1:1 ij zich afbrengen van zijn heilig doel.

Maar als het dan waar is, dat God voor ons zorgt, dan vloeit daaruit ook voort, dat wij Hem moeten laten zorgen. Dit wil Hij dus van ons, dat wij ons in alles afhankelijk voelen van Hem; dat wij steeds vertrouwen op Hem; dat wij van eigen kracht of eigen deugd en godzaligheid niels verwachten, maar aan zijne goddelijke liefde en trouw ons volkomen overgeven. Dit wil Mij dus van ons, dat wij om alle geestelijke en lichamelijke nooddruft Hem gedurig aanroepen, zonder bezorgd te zijn voor den dag vanmorgen; maar ook, datwij, aan zijne zorg ons toevertrouwende, aan zijne leiding ons overgevende, doen wat Hij ons beveelt, den weg gaan dien Hij ons wijst, en in gehoorzaamheid aan zijn wil ons wachten voor zorgeloosheid.

Zoo mogen wij onbezorgd onzen weg gaan door het geloof, en wat ons dan ook hindere of vrees aanjage, heden en al tijd hebben wij slechts al onze bekommernis op Hem te werpen om het te ondervinden, dat Hij voor ons zorgt.

'2 Cor. 1; 3, 4. Geloofd zij de God en Vader van onzen Ileere Jezus Christus, de Vader der barmhartigheden, en de God aller vertroosting; die ons vertroost in al onze verdrukking, opdat -wij zouden kunnen vertroosten degenen, die in 'allerlei verdrukking zijn, door de vertroosting, met welke wij zelven van God vertroost ivorden.

God zorgt voor ons. Aan deze heerlijke waarheid mogen wij ons vasthouden, ook als Hij ons smart en beproeving toezendt. Daarmede bedoel ik niet, dat Hij zijne zorg zal toonen door die smart en beproeving weg te nemen of te verlichten Dat doet Hij ook, als het Hem behaagt. Maar dit moeten wij gelooven, dat ook de toezending van smart en beproeving een bewijs is, dat God voor ons zorgt. Wij hebben die vaak noodig, opdat wij onze roeping zullen kunnen volbrengen, opdat wij anderen ten zegen zuilen zijn. Zij zijn middelen, waardoor de Heer ons bekwaamt voor onze levenstaak; maar ook middelen, waardoor Hij zich aan ons kenbaar wil maken in al den rijkdom zijner teedere liefde. Daarom: Geloofd zij de God en Vader van onzen Heere Jezus Christus, de Vader der barmhartigheden en de God aller vertroosting, die ons vertroost in al onze verdrukking. God laat ons in het leed niet alleen, maar helpt het ons dragen en draagt ons zelven mee. En al neemt Hij het leed ook niet weg, Hij vertroost ons door zich zelven aan ons te geven, opdat wij ons aan Hem vast zullen houden en Hem meer en beter zullen leeren kennen in zijne volstrekte onmisbaarheid, en inniger Hem zullen leeren liefhebben, die in Christus ons

Maar dan heett de Heer ons nog iets te zeggen. Zijn wij door Hem vertroost en loven wij Hem, omdat zijne vertroostingen zoo wonder-heerlijk waren, dan zijn wij ook in staat en zullen wij gedrongen ons voelen, om anderen, die in allerlei verdrukking zijn te vertroosten door de vertroosting, wier onfeilbare kracht en volkomene genoegzaamheid wij zelf hebben ervaren.

God zorgt voor ons. Hij brengt ons in de verdrukking, opdat Hij ons trooste. En Hij vertroost ons, opdat wij anderen troosten zullen. Treurenden! hoopt op den Heer. Getroosten! looft den Heer en verheerlijkt Hem door anderen te vertroosten en het gelooi' in hunne harten te wekken, dat de God en Vader van onzen Heere Jezus Christus, de Vader der barmhartigheden en de God aller vertroosting, ook voor hen zorgt en dat zijne trouwe zorg gaat over allen en over alles.

Ezech. 34: 11. Zon zegt de Heere Heere: Ziet, Ik, ja Ik zal naar mijne schapen vragen, en zal ze opzoeken.

De Heer is mijn herder. Zoo zong de Psalmist. Zoo mag ieder zingen, die den. Heer kent in zijne liefde en trouw. En wie het weet, dat de Heer zijn herder is, die mag gerust wezen onder zijne Irouwe hoede, die kan verzekerd zijn van zijne eeuwige ontferming. Hij toch vergeet de zijnen niet; de schapen zijner weide zal Hij niet laten omkomen; en wie hen ook ver-gete of verlate, wie hen ook leide in de wildernis ol over hen heersche met strengheid en met hardigheid. Hij, ja Hij zal naar zijne schapen vragen en zal ze opzoeken. Dat heeft de Herder Israels beloofd. Hij heeft het gedaan en zal bet nog doen.

had herders gesteld over IsraÃ«l, maar zij verwaarloosden de kudde. Zij weidden zich zeiven, maar bekommerden zich om de schapen niet. Het zwakke sterkten zij niet en het kranke heelden zij niet en het gebrokene verbonden zij niet en liet weggedrevene brachten zij niel weder en het verlorene zochten zij niet. Zoo werd de kudde verstrooid, ten prooi aan het wild gedierte des velds, dolende op alle bergen en op allen hoogen heuvel; en er was niemand, die er naar vroeg, en niemand, die ze zocht. Niemand? Ja, toch. Tegen de ontrouwe herders staat de Heere op en over de dolende schapen ontfermt Hij zich. Want zoo zegt de Heere Heere door den mond van EzechiÃ«l tot de kwade herders: Ziet, Ik, ja Ik zal naar mijne schapen vragen, en zal ze opzoeken.

Welk een troost ligt ook voor ons in dit woord van den Getrouwe, bij wien geen verandering is noch schaduw van omkeering. O, wij kunnen soms zoo weemoedig gestemd zijn en zoo angstig ons maken, als wij zien, hoe, door verkeerde leids-lieden, door kwade herders geleid, het volk afdwaalt en ronddoolt, ten prooi aan allerlei verderf. Dan vragen wij twijfelmoedig : Heeft God vergeten genadig te zijn? heeft Hij zijne barmhartigheden door toorn toegesloten? Laat ons echter op den Heer vertrouwen. Hij de Herder Israels slaapt en sluimert niet. Hij zal naar zijne schapen vragen, en zal ze opzoeken, want Hij is vol ontferming. Ilij zal het verlorene zoeken en hot weggedrevene wederbrengen en het gebrokene verbinden en het kranke sterken. En wij â dat wij voor ons zei ven vertrouwen op zij ae goedertierenheid en Hem bidden, dat Hij ons bekrachtige om zijne medearbeiders te zijn, tot zaligheid van anderen en ter eere zijns naams.

De gelijkenis, waaraan dit woord is ontleend, is bekend. Een zeker rnensch bereidde een groot avondmaal en noodde er velen. Maar ter ure des avondmaals begonnen allen zich eendrachtelijk te verontschuldigen. De eene iiad een akker, de ander vijf juk ossen gekocht, eene derde eene vrouw getrouwd. Allen deden het voorkomen, alsof zij niet komen konden; maar van allen gold bet: zij tuilden niet komen. En omdat zij tocb voelden, dat dit verkeerd was, zochten zij naar verontscbuldigingen.

De Heer noodigt zondaren tot het genol van de gaven en krachten van zijn koninkrijk. Helaas ! er zijn zoo velen, die aan deze van groote liefde getuigende noodiging geen gehoor 'willen geven. En om nu dien onwil, waar het geweten tegen getuigt, te bedekken, zoekt men verontschuldigingen. Dit verhindert den een en dat belemmert den ander en weer wat anders houdt een derde terug. Maar al die verontschuldigingen, hoe algemeen ook, zijn nietig, geheel waardeloos. Er is geen enkele geldige verontscbuldiging, waarom men wat gedaan moet en gedaan kan worden, niet zou behooren te doen. Of meent gij misschien tot God niet te kunnen komen'? Maar God zelf tuil, dat gij komen zult. Allo dingen zijn gereed. Christus wil u leiden tot den Vader en Hij trekt u door zijn vriendelijk: Komt! Waarom zondt gij niet komen, u niet laten trekken door Hern, die u kracht wil geven? Slaan uwe bezittingen, de aardsche schatten u in den weg, gelijk den man, die een akker gekocht had? In den hemel zij uw schat. Verhinderen uwe bezigheden u, gelijk dien ander, die zijne ossen wilde beproeven? Uwe eerste bezigheid moet steeds zijn: te doen wat God wil. Of is, gelijk den man, die eene vrouw getrouwd had, zinnelijke lust en vleeschelijke begeerte u een beletsel? Ook bij u moet het zijn: Wien heb ik nevens U in den hernel, nevens l' lust mij ook niets op de aarde.

maken allen zoo dikwijls veronlschuIdigingen, als de Heer voor 'teerst of bij vernieuwing ons tot zich roept. Dat komt, omdat wij ons zoo gedurig vast laten binden aan de dingen dezer aarde. Daarom slaan wij dan Gods noodiging af. Dat is dwaas; dat is ongehoorzaam. Wij moeien God niet te vergeefs laten noodigen. Toen eens een Engelsch ofÃ¼cier voor zaken op reis moest en tegelijk een uitnoodiging van de koningin ontving, vroeg hij een vriend om raad. Gij heht geene keuze ;zeide deze. De noodiging der koningin is een hevel. Wijst gij die af, dan zijt gij ongehoorzaam. Geene verontschuldiging kan u daarvan vrijpleiten. â Ons noodigt dagelijks tot inniger gemeenschap de Koning der koningen. Zijne noodiging is een hevel. Wij moeten gehoorzamen. Zalig wij, zoo wij 'I yaarriÃ¼ doen.

Paulus heeft zijn zoon TimotheÃ¼s aanbevolen, zich zeiven te oefenen lot godzaligheid. Onwillekeurig doet dat woord âoefenenquot; hem denken aan de lichamelijke oefeningen, hij de Grieken zoo geliefd, en die gedachte geeft hem eene tegenstelling aan de hand, waarmee hij zijne opwekking van zoo even nog sterker aandringen kan. Die lichamelijke oefening eischt veel van hare liefhebbers en geeft hun toch maar betrekkelijk weinig. De godzaligheid geeft alles; hoe moet men zich dan niet oefenen lol haar, zich zeiven verloochenende en met volharding.

De lichamelijke oefening is tot weinig nut. Het is goed, dit woord van den apostel eens in herinnering te brengen aan de kinderen van onzen tijd. Er is tegenwoordig eene eenzijdige aanprijzing van de lichamelijke oefening. Sport! â âdat is de levensleuze van velen, van steeds meerderen; en die sport in allerlei vorm dreigt eene gevaarlijke ziekte te worden, die schade doet aan veler iiodsdienstiquot; leven en in meer dan Ã©Ã©n huisgezin niet

weinig ellende te weeg brengt. Oe dagbladen wijden afzonderlijke rubrieken aan sport en doen luide mede aan het vereeren, ja bijna vergoden van mannen en jongelingen, die alleen voor sport schijnen te leven, 't Lijkt haast wel, alsof een man met krachtige spieren tegenwoordig hooger staat en meer aandacht waard is dan een man met grÃ¶ote geestesgaven of met een edel hart.

Tegen die eenzijdigheid, die ook in Christelijke kringen haar. invloed doet gelden, moet gewaarschuwd worden. De lichamelijke oefening is nuttig; dat loochent Paulus ook niet. Wij mogen haar niet gering achten. Maar hare waarde is betrekkelijk. Zij is slechts nuttig voor dit tijdelijke leven; aan de geestelijke behoeften van den mensch kan zij niet voldoen. En dit is uu juist het gevaarlijke, dat ter wille van die lichamelijke oefening hoogere belangen worden verwaarloosd. En dit is het verschrikkelijke, dat die lichamelijke oefening op menigeen zulk eene bekooring uitoefent, dat de behoeften der ziel geheel op den achtergrond komen te staan en zelfs .Us niets geacht worden. Onder het jongere j geslacht zijn velen, die Jaap Eden beter kennen dan Jezus Christus, die meer van hun rijwiel houden dan vau den bijbel. Dat Christen-ouders het gevaar toch inzien, dat hunne kinderen bedreigt. De lichamelijke oefening is tot weinig nut. Maar nuttig tot alle dingen is alleen de godzaligheid. Zij slechts heeft de belofte des tegenwoordigen en des toekomenden levens.

4 Tim. 4: Hh. De lt;jodzalifiheid is lui alle dingen nul, hebbende de belofle des tegenwoordigen en des loekomenden levens.

De godzaligheid is tot cdle dingen nut. Dat zegt Paulus, die het weten kon, omdat hij liet ervaren had. Maar velen geloo-ven het niet. Dat komt, omdat zij de godzaligheid niet kennen,

omdat zij niet weten, wat zij is. Alleen eene camcatuur er van kennen zij. Het woord âgodzaligheidquot; verstaan zij in een geheel tegenovergestelde beteekenis dan die het heeft. Zij denken daarbij aan huichelarij, aan vertooning-maken met eene zekere godsdienstigheid, die plaats ioverlaat voor allerlei ongerechtigheid, aan vrome praatjes, die niet in overeenstemming zijn met de daden. Aan wie ligt de schuld van deze geheel verkeerde voorstelling? Ligt zij niet aan vele belijders, wien de ware godzaligheid ontbreekt en die zich tevreden stellen met eene gedaante der godzaligheid, bestaande in eigenwilligen godsdienst, en die zich met dat vernis heel wat beter achten dan de waereld?

Neen, de godzaligheid bestaat niet in uiterlijke dingen ; zij is iels, dat binnen inden tnensch woont en naar buiten werkt. Godzalig, dat beteekent: vol van God, van zijn leven vervuld. Godzaligheid is dus de uit, het geloof voortkomende en op het geloof berustende vroomheid, liet leven uil God en in gemeenschap met God. En die godzaligheid is tot alle dingen nut, want alleen het leven in Gods gemeenschap is het ware leven. Daardoor beantwoordt de mensch aan zijne bestemming, vervult hij zijne roeping en geniet bij vrede en vreugde. Die godzaligheid heeft de belofte des tegenwoordigen en des toekomenden levens, d. w. z. alle zegeningen in den meest uitgebreiden zin zijn aan haai' verbonden. God toch is een God van volkomene zaligheid, en wie vol is van Hem, vervuld van het leven Gods, die geniet de zaligheid, die is van de volkomene zaligheid gewis. Hij zal die niet alleen genieten in het toekomende leven, maar bier beneden reeds. En hij vleit, zich hier op aarde niet met een toekomend geluk, de eeuwige zaligheid is hem toegezegd. Hij weet, dat alle dingen hem medewerken ten goede. God, die zijn eigen Zoon niet spaarde, zal met Hem allo dingen schenken. En zoo God voor hem is, wie zal tegen hem zijn. Inderdaad, de godzaligheid is tot alle dingen nut; zij leert, ons alles dulden, alles dragen, alles vermogen, alles hopen; zij heeft de belofte des tegenwoordigen en des toekomenden levens. Zoo doet zij zalig zijn in hope, want wij weten, dat alle beloften Gods in Gbristus ja en amen zijn. â Oefent u dan tot godzaligheid!

Is, gelijk de apostel zegt, de godzaligheid tot alle dingen nut en heeft zij de belofte des tegenwoordigen en des toekomenden levens, dan is het niet vreemd, dat hij TimotheÃ¼s opwekt: oefen u zei ven tot godzaligheid. Hij moet toenemen in godzaligheid, niet op dezelfde hoogte van geestelijk leven blijven staan; het leven Gods moet in zijn volheid meer en meer openbaar worden in hem, opdat hij voldoe aan zijne roeping: den geloovigen een voorbeeld te zijn in woord, in wandel, in liefde, in den geest, in geloof, in reinheid (vs. 12). Zoo zal hij in staat worden gesteld zijne taak te volbrengen, anderen lol den Heer te leiden en zelf bij den Heer te blijven, Ã¨n zich zeiven te behouden Ã¨n die hem hooren (vs. 1(3).

Oefen n zeiven tot godzaligheid. Die opwekking geldtelken Christen, eiken mensch Gods. Het leven Gods moet in u aangekweekt worden en toenemend openbaar worden in uwe woorden en werken; uwe oefening tot godzaligheid moet wezen een najagen van de heiligmaking, zonder welke niemand den Heer zien zal. Gij moet u oefenen door naar Gods Woord te hooren, opdat gij zijn wil moogt verstaan; door zijne daden en leidin-dingen te overdenken en Hem te danken voor zijne genade en trouw; door zijn aangezicht te zoeken met gebeden en in zijne gemeenschap u te sterken; door in zijne kracht te strijden tegen de zonde, opdat gij Hem welbehagelijk moogt wandelen.

Die oefening is niet gemakkelijk. Geeft de godzaligheid veel, ja alles; de oefening tol godzaligheid eischt dan ook niet weinig van u. Zij vraagt volharding, zoodat gij 't niet opgeeft, als de moed u soms zou ontzinken. Zij vraagt inspanning, zoodat gij niet traag wordt of lui, als zij u te zwaar zou worden. Wie zich wijdt aan de lichamelijke oefening, ontzegt zich veel en verdraagt veel, om den prijs le verwerven, waarvoor men strijdt. Zoo zijn ook bij de oefening tot godzaligheid zelfverloochening en lijdzaamheid noodig, opdat do prijs u uiet ontga.

tot godzaligheid, moet gij het leven Gods kennen. Wie dat niet kent, kan zich niet oefenen, zooals de blinde zich niet oefenen kan in het zien, omdat hij het licht niet kent.

Kent gij dat leven Gods ? Er is een volheid van dat leven, ook voor u. Oefen u zeiven dan tot godzaligheid en weet dit: God zelf wil door zijnen Heiligen Geest u aandoen met kracht en u vervullen met wijsheid, opdat gij u oefenen kunt tot zijne eer.

I l'etr. 5; 8. Zijl nuchter en en waakt; want uwe tegenpartij, de duivel, gaal om als een brieschende leeuw, zoekende wien hij zou mof/en verslinden.

De Christen verkeert alle uur in gevaar. Hij heeft een lis-tigen en machtigen vijand, die het op zijn verderf en ondergang gemunt heeft, die geen middel ontziet om dat doel te bereiken en ten allen tijde elk middel, dat hem van dienst kan zijn, aangrijpt. Die vijand loert op hem en zal, als hij hem in zijne macht kan krijgen, hem niet sparen. Daarom moet de Christen dagelijks, ieder oogenblik, op zijne hoede zijn, want zijne tegenpartij, de duivel, gaat om als een brieschende leeuw, zoekende wien hij zou mogen verslinden. Het is dus dringend noodig, dat hij waakt, ten allen dage waakt, opdat hij door den duivel niet overvallen worde. Zoodra hij in slaap valt, kan hij niet meer uitzien, opletten, zich verdedigen, den duivel bestrijden. Het is dus niet minder dringend noodig, dat hij alles vermijde, wat hem in zijne waakzaamheid zou hinderen, wat hem in slaap zou brengen. Voor elke bedwelming moet hij zich wachten, omdat de bedwelming des vleesches of der zinnen de waakzaamheid onmogelijk maakt en hem noodwendig een prooi van den slaap en zoo een prooi des duivels doet worden. Zoo komt dan tot den Christen de dubbele vermaning; zijl nuchteren, opdat gij waken kunt, en waakt dan ook, opdat gij niet in verzoekingen

-door de verzoeking ten val komt. Zijt altijd nuchteren en waakt -onophoudelijk, want het gevaar is zoo groot en zoo telkens nabij. Uwe tegenpartij, de duivel, slaapt niet, maar gaat om als een brieschende leeuw, ook u zoekende, of hij u moge verslinden.

Laat ons deze ernstige opwekking niet in den wind slaan. Wachten wij ons voor allerlei bedwelming, O, er is zooveel, dat ons de nuchterheid ontnemen kan, dat ons in een roes kan brengen en ons oordeel benevelt en onze kracht verslaat en onze veerkracht verslapt. En nuchteren zijnde, laat ons waken, waken in den gebede. Er wordt zoo menig liedeke gezongen, om ons in slaap te wiegen. Er klinkt zoo menige stem, die tot slapen ons noodt. Er is zoo menige drang, om ons aan den slaap over te geven. Zijl nuchteren en waakt! De geest zij gewillig, het vleesch is toch zwak en de vijand is niet gering te achten. Maar wakende in den gebede, hebben wij niet te vreezen, want wij kennen Mem, die den duivel heeft overwonnen en die ook ons sterkt in den strijd. Gode zij dank, bij Hem zijn wij veilig.

Fil. 2 : 3. Doet (jeen ding door hoisting of ij dele eer, maar door ootmoedigheid achte de een den ander uitnemender dan zich zeiven.

Een rijk, dat tegen zich zelf verdeeld is, kan niet bestaan. Daarom behoeft het ons ook niet te verwonderen, dal er van het Christendom zoo weinig kracht uitgaat en dat het, niet alomme doordringt. Immers er is onder hen, die belijden te gelooven in Jezus Christus, zooveel'twist en tweedracht, zooveel zoeken van eigen eer. Geen wonder, dat velen daardoor teruggehouden worden van het geloof en dat er een oordeel rust op de gemeente. De lieer heeft gezegd: Hieraan zullen allen bekennen, dat gij mijne discipelen zijt, zoo gij liefde hebt onder elkander. En wederom beeft Hij gesproken: Die onder u de meeste wil zijn, die

zij aller dienaar. Geheel in den geest van Christus en overeenkomstig het nieuwe gebod der liefde, dat Hij den zijnen gegeven heeft, is dan ook het woord des apostels tot de gemeente des Heeren: Doet. geen ding door twisting of ijdele eer, maar door ootmoedigheid achte de een den ander uitnemender dan zich zeiven.

Als wij ons toetsen aan dit woord, hoe staat het dan met ons'? Ach, schaamte bedekke ons aangezicht. Ook om onzent-'wil komt liet oordeel over de gemeente. Ook door onze schuld wordt de komst van Gods koninkrijk tegengehouden. Hoevele dingen doen wij door twisting, verzakende onze roeping tot dienen en tot verdragen. Hoe vaak laten wij de broederlijke liefde na en vergeten wij, dat de Heer gezegd heeft: KÃ©n is uw meester en gij zijt allen broeders. En in plaats van ons zeiven te verloochenen, zoeken wij ons zeiven, eere van menschen nemende, die toch maar ijdele eer is, en de eere, die van God is, niet achtende. Het kleed van den ootmoed, dat ons sieren moet voor God en voor de menschen, is ons te onaanzienlijk, en met den hoogmoed van het eigen ik pronken wij ons op, meenende iets te zijn, daar wij niets zijn, en den broeder, die ons tegenstaat, niet achtende.

Ach, die twisting rooft ons den vrede; dat zoeken van ijdele eer onthoudt ons het genot van Gods gemeenschap; dat gemis van ootmoed verderft ons hart. Zij onze bede dan om een slil-len en zachtmoedigen geest, die kostelijk is voor God, opdat wij door ootmoedigheid de een den ander uitnemender mogen achten dan zich zeiven en de naam van Christus om onzentwil niet worde gesmaad maar verheerlijkt.

1 Joh. 3: 18. Mijne kindevkens! laat on* niet liefhebben met den woorde, noch met de tong, maar met de daad en waarheid.

De apostel Johannes dringt bijzonder sterk aan op de he-tooning van liefde. Mij is er diep van doordrongen, dal een Christen, zal hij waarlijk Christen zijn, moet wandelen in de liefde. Een Christen toch is Ã©Ã©n met zijn lieer door liet geloof. Wal in Christus was, moet dus ook in hem zijn. In Christus was de volkomene liefde; in Hem is openhaar geworden op de heerlijkste wijze, dat Hij Ã©Ã©n was met den Vader, die zijne liefde hiÃ©rin getoond heeft, dat Hij zijnen eeniggeboren Zoon gezonden heeft in de waereld, opdat wij zonden leven door Mem. Gelijk nu de Zoon, ook in de liefde Ã©Ã©n met den Vader, zijn leven voor ons gesteld heeft, zoo zijn ook wij, levende door den Zoon en in Hem de liefde fles Vaders genietende, schuldig voor de broeders het leven Ie stellen.

In daden dus moei zich onze liefde toonen. Niet maar alleen in woorden. Woorden zijn goedkoop; daden kosten ons iets, soms zelfs zeer veel. Met woorden kunnen wij ons zeiven behagen; daden eischen zelfverloochening. Over de liefde spreken, heel mooi spreken zelfs, dat is niet zoo moeielijk; maar liefde bewijzen, met opoffering van eigen zin en lust, dat gaat niet allijil even gemakkelijk.

De apostel vermaant nu zijne lezers, ook ons dus: laat ons niet liefhebhen met den woorde, noch met de tong, maar met de daad en waarheid. Wij mogen die vermaning niet in den wind slaan. En toch doen wij het zoo vaak. Of vergeten wij â om maar Ã©Ã©n voorbeeld te noemen â niet vaak het woord van den apostel, dat hij aafi zijne vermaning vooraf laat gaan? Dat woord is eene vraag, die tot nadenken roept: Zoo wie nu het goed der waereld heeft en ziet zijnen broeder gebrek hebben en sluit zijn hart toe voor hem, hoe blijft de liefde Gods in hem'? Dat wil dus zeggen, dat wie zijne liefde niet in daden, in oprechte daden, toont, geen genot heeft van de liefde Gods, in

Chi'islus geopenbaard. Gaf Christus zicli zeiven voor ons, hoe gaarne moeten wij dan niet van het onze iels geven aan een ander. Sluiten wij ons hart dan niet voor zijne vermaning, voor de roepstem des Heeren tot liefde. Laat ons niet liefhebben met den woorde, noch met de tong, maar met de daad en waarheid, kraeiitig en ongeveinsd.

Moet de lieer met, die vraag ook niet dikwijls tot ons komen'? Ong leven is zoo dikwijls van dien aard, dat het schijnt, alsof wij ontkennend zouden willen antwoorden. Als wij in zorgen verkeeren, dan zoeken wij vaak overal raad en hulp en uitkomst, zonder al onze bekommernis op den Heer te werpen. En als wij zelf dan geen raad weten en de menschen ons geen hulp brengen, dan worden wij moedeloos en vreezen, dat er nergens uitkomst is, alsof er in den Heer geene kracht zou zijn om uit te redden. Als onze zonden ons onrustig maken, wenden wij soms allerlei middelen aan om van die onrust af te komen, of laten ons zoo ter neer slaan, dat wij alle hoop op vergeving opgeven, alsof in den Heer geene kracht zou zijn om uit te redden. Dat is ongeloof. En daarover hebben wij ons te verootmoedigen. Er is geen gevaar zoo groot, geen zorg zoo drukkend, geen angst zoo zwaar, maar ook geen diepte der zonde zoo diep, waaruit de Heer ons niet zou kunnen redden. In het afgetrokkene stemmen wij dat wel toe. Wij zijn er ten volle van verzekerd, dat God de Almachtige is, en wij zingen misschien wel uit overtuiging met de gemeente mee:

Misschien houden wij deze troostvolle waarheid wel voor aan bedroefden en beproefden, aan bezorgden en ternedergebo-genen, aan angsligen en bekommerden, die wij op onzen weg ontmoeten. Maar .... als de nood bij ons aan den man komt, als wij zelf dien troost noodig hebben, ach, dan wordt onze volle verzekerdheid soms zoo klein, o zoo klein, en de overtuiging van Gods reddende macht verlaat ons.

Den Heer zij dank, dat Hij ons echter ook dan niet verlaat, maar dat 11 ij, wel bestratfend, maar tevens innig ontfermend, tot ons komt met de medelijdende vraag, die eene aanbieding van hulp in zich bevat: Is er in Mij geene kracht om uit te redden? O welk eene genade, als wij ons dan met al onze nooden en zorgen en zonden voor Hem mogen nederwerpen en zeggen: âJa Heere, bij U, bij U alleen zijn uitkomsten. Och vergeef het mij, dar ik het vergat, dat ik mij door ongeloof liet verleiden om niet op U te vertrouwen. Nu dan Heere, red mij uit en verlos mij; verlos mij bovenal van mijn ongeloof.quot; Dan doet Hij ons zijn kracht ter uitredding ervaren en vermeerdert ons tevens de kracht des vertrouwens. Ziet, ook deze eerste adventsdag, wijzende op den Hedder, die gekomen is, predikt ons des Heeren kracht om uit te redden. Welgelukzalig is de mensch, die op Hem vertrouwt.

Met dil woord geeft Paulus den indruk te kennen, dien zijne bekeering maakte op de gemeenten in Judea. Maar in dit woord spreekt zoowel zelfbewustheid als ootmoed. Paulus kende zich zeiven. Hij wist, dat hij geen onbeduidend man was. Dat had hij reeds getoond, toen hij de gemeente vervolgde. Hij was als vijand zeer te duchten. En nu was deze vervolger een belijder van Christus geworden. De gemeenten in Judea waren

over die verandering zeer verblijd. Het was in hun oog iets van groots beteekenls. Dat ontkent Paulus ook volstrekt niet. Bij hem zien wij geen spoor van die valsche nederigheid, welke wij bij zoovele menschen kunnen opmerken, die zich zeiven haast wegwerpen, opdat anderen hen des te meer zullen prijzen. Maar evenmin bespeuren wij bij hem iets van die miskenning van Gods gaven, waardoor velen zich trachten gerust testellen, als zij minder doen voor den Heer en den naaste, dan zij kunnen en moeten doen. Neen, Paulus weet wie hij is en wat hij waard is. De gemeenten hebben reden om God te verheerlijken in hem. Zijne bekeering is eene aanwinst voor Gods koninkrijk. Maar . . . zij is eene aanwinst, die God yuf. Dat weet Pan lus Ã³Ã³k. Hij zegt niet: Zij verheerlijkten mij; neen, ootmoedig, nmdat hij zich zeiven kent als den voornaamslen der zondaren en omdat hij weet, dat hem bunnharlhjheid ijesrhicd is, verklaart hij : zij verheerlijkten God in mij. Zoo moest het; dat voelde Paulus. Zeker, hij was iets; maar door de genade Gods was hij die hij was, en zonder die genade zou hij niets zijn. God had hem tot stilstaan gebracht en hem geheel veranderd; Hem kwam dan ook alleen de eere toe; Hij moest worden gedankt voor wat Hij in Paulus aan de gemeente gaf.

Zoo zien wij bij Paulus: zelfbewustheid, maar geen zelfverheerlijking; ootmoed, gepaaid met roemen in den Heer. God werd inj Paulus verheerlijkt. En bij het zien op Gods genade viel Paulus geheel en al weg.â Ook voor ons moeten de menschen, zelfs de uitnemenste menschen, geheel en al wegvallen. God worde geprezen voor wat Hij in menschen geeft en door menschen doet. En . . . God worde ook verheerlijkt in ons. Gaven en talenten en krachten, die God ons gaf, mogen wij niet miskennen. Den rijkdom zijner gevende liefde moeten wij op den vollen prijs stellen. Maar met wat. Hij geeft hebben wij te woekeren. Niet voor ons zeiven; alleen voor Hem. Zoeken wij onze eer niet, maar in ootmoed en met de kracht, die Hij verleent, zijne verheerlijking. Als Hij verheerlijkt wordt in ons, zullen wij eenmaal deelen in zijne heerlijkheid.

De Roomsche kerk wijdt, den dertigsteu November aan de gedachtenis van den apostel Andreas. Ook wij willen lieden amp;an hem denken, hem ons tot een voorbeeld stellen. Wij weten, hoe hij, door Johannes den Dooper op het Lam Gods gewezen, den Heer volgde, den geheelen dag bij Jezus bleet', en heengegaan zijnde, terstond zijn broeder Simon zocht, om vol blijdschap hem toe te roepen: Wij hebben gevonden den Messias. Maar deze mededeeling was hem niet genoeg. Wat liij genoten had, moest ook Simon genieten. Beide, de liefde tot Jezus en de liefde tot zijn broeder, drongen hem om dit te begeeren, om dit met heel zijn hart te willen. En daarom, hij leidde hein lol Jezus.

Andreas is dezelfde gebleven in vereering van den gevonden Messias, dezelfde ook in liefde tot den naaste. Later was hij met Filippus de voorspraak der Grieken, die Jezus wel zien wilden. En hoevelen hij, als gezant van Christus, na des Heeren heengaan, tot Jezus geleid heelt, dat zal eerst de eeuwigheid openharen.

Andreas heeft ons iets te zeggen. Mij wijst ons op onze roeping. Wij, die eiken dag op Jezus gewezen worden, moeten tot Hem gaan, moeten bij Hem blijven. Onze blijdschap moet openbaar worden in de wijze, waarop wij het anderen toeroepen, dat wij den Messias, den Gezalfde, die ook ons zalft met zijnen Heiligen Geest, gevonden hebben; dat wij gevonden zijn door Hem, die kwam om het verlorene, om ook ons, te zoeken.

Maar dan moeten wij ook anderen tol Jezus leiden. Dan is het de beyeerte, de drang onzer ziel, dat te doen. Immers, die weet, welk eene onuitsprekelijke gave hem in den Messias geschonken is; neen, die blijft niet zitten mijmeren over het heil, dat hem te beurte viel, maar die staat op en gaat uit en zoekt, zijns Heilands voorbeeld volgende, het verlorene, om het te leiden tot Hem, die de ziel terugleidt tot haar God, haar vervullende met vrede en vreugde. Die waarlijk den Christus vond, is een prediker van het Evangelie, en kan het niet nalaten an-

deren lol Jezus le leiden. Die voell, dal ook hem hel woord geldt: Wees een zegen.

Wat doel ^ij, om anderen tol .Te/ns te leiden? Zoo velen dragen zijn naam, maar kennen Hem niet. IsraÃ«l verwerpt Hem. De Heidenen leven huiten Hem. Wal licht gij voor die allen gedaan? â Vergeet uwe roeping niet. Denk er ook heden aan, als gij met anderen in aanraking komt. Maar bovenal, houd zelf aan Hem u vast, opdat gij niet, anderen predikende, zelf verwerpelijk bevonden wordt. Uw leven nabij Hem zij anderen een prikkel om zich door u tol Jezus le laten leiden.

Ps. 126; 3. De Heef heeft yrooie dingen aan ons ijedaan, dies zijn wij verblijd.

Deze Psalmtoon mag hij hel begin der maand, waarin wij hel Kerstfeest zullen mogen vieren, wel uit onze dankbare harten lot God omhoog stijgen. In Maria's ziel vond dit woord een weerklank, toen zij hij haar bezoek aan Elisabeth het uitsprak: âGroote dingen heelt aan mij gedaan Hij, die machtig is en heilig is zijn naam.quot; Zouden wij dan zwijgen, die hel in Christus ervoeren, dal liel waar is wat zij terstond daarop liet volgen: âEn zijne barmhartigheid is van geslacht lol geslacht over degenen, die Hern vreezenquot;? Zouden wij niet verblijd zijn, nu God zelf in Clirislus tot ons gekomen is om ons ie doen aanschouwen en genieten de groote daden zijner ontfermende liefde en verlossende genade. Van dat in Efrala's velden de engelen Gods welbehagen in menschen bezongen na de verkondiging van groote blijdschap, klinkt door alle eeuwen en onder alle volken, klinkt ook in onze harten het evangelie des behouds, den zondaar hekend makende, dal God zijn dood niet wil maar zijn leven en dat hel leven geopenbaard is in zijnen Zoon. Ook ons zijn die groote daden Gods verkondigd. Zijn wij ze misschien

vergeten? 01'herinneren wij ze ons wel, maar bekommeren wij er ons niet om? Of erkennen wij ze, maar is ons hart er niet door verblijd? O, laat liet evangelie niet te vergeefs in onze ooren klinken. Nemen wij het ter harte! Gelooven wij het met kinderlijke eenvoudigheid! Verblijden wij er ons over, dat de Heer ook tot ons gezonden heeft Hem, die ons zalig maakt van onze zonden; dat Hij ook ons gewis maakt van de vergeving onzer ongerectitigheden en van de hope des eeuwigen levens.

Maar zij deze blijdschap dan ook werkzaam in ons leven. Eene gmote dankbaarheid, openbaar wordende in volle toewijding des levens aan Hem, die groote dingen ter onzer verlossing gedaan heeft, eischt de Heer van ons. En ook dit wil Hij, dat wij zijne mede-arbeiders zullen zijn; dat wij zijn heil verkondigen van dag tot dag; dat wij zijne werken vertellen, die Hij gedaan heeft; dat wij den zegen zijner groote daden ook brengen aan anderen, opdat wij mede-arbeiders hunner blijdschap mogen zijn. De gansche waereld moet het hooren; Verblijdt u, want de Heer heeft groote dingen gedaan: eene eeuwige verlossing, die niemand bewerken kon, heeft Hij te weeg gebracht, toen Hij zijnen Zoon zond in de waereld om u te zoeken en zalig te maken.

Met deze vraag van Job, tot zijne vrienden gericht, mogen wij wel eens zeer ernstig lot ons zeiven inkeeren. Slaan wij eens een oogenblik slil bij wat ons weervoer en wat wij deden, om het voor onzen geest te doen voorbijgaan. Wat al herinneringen komen in ons op. Herinneringen van blijden aard en van droevige beteekenis. Herinneringen, waarbij ons hart in slilheid danken moet; maar ook /'like, die ons in de eenzaamheid drijven om te klagen en te weenen. En bij al die herinneringen

komt de vraag op: wal zegt gij van u zeiven'? Hoe hebt gij uw taak, die God u te verrichten gaf, gedaan⁴? Moe hebt gij de zegeningen, die Hij u schonk, ontvangen'? Hoe hebt gij de roepstemmen, waarmee Hij tot 11 kwam, gehoord? Hoe hebt gij. .. och de vragen vermenigvuldigen zich. En liet antwoord op al die vragen'? Laten wij ons daarvan toch niet afinaken. Dat wij niet toegeven aan onzen hoogmoed, aan onze ijdelheid. Of wij zeiven al zeggen, dat het nog niet zoo slecht met ons staat, dat wij ijverig, tevreden en dankbaar waren, dat. anderen zich veel minder gedragen hebben dan wij, â dat baat ons niet, dat geeft ons geen vrede in de ziel. Wij willen onze fouten zoo graag goedpraten, onze deugden zoo gaarne roemen. Wij zijn partijdige rechters.

Maar EÃ©n is er, die recht vaardiglij k oordeelt. En zal het goed zijn, als Hij ons zal onderzoeken? Zal Hij bevinden, dat wij ons leven geheel aan Hem hebben gewijd, dat wij als zijne gehoorzame kinderen hebben geleefd, dankbaar steeds voor al wat Hij gaf, vertrouwend altijd op Hem onder alles wat van zijne hand ons overkwam? Ach onzer, voor zijn onderzoek kunnen wij niet bestaan. Neen, het zal niet goed zijn, liet is niet goed. Wij hebben gezondigd tegen Hem, veeltijds en op velerlei wijze. En al onze zonden kent Hij, en de overleggingen van ons hart zelfs zijn niet verborgen voor Hem.

En toch kan het goed zijn, als Hij ons onderzoekt. En het is goed, als Hij onze zonden niet meer gedenkt. Het is goed, als wij met een geloovig hart de verzoening onzer zonden hebben aangenomen, die daar is in Jezus Christus. Het is goed, als wij als heilbegeerige kinderen dankbaar en vertrouwend ons verblijden in zijne zegeningen, die Hij in Christus Jezus ook ons geschonken heeft.

Eenige jaren geleden kreeg ecne boekhandelares te Parijs lust om een predikant, van wien toen een groote roep uitging, ook eens te hooren. Zij trof het, dat op dien zondagmorgen, toen zij in de kerk was, de leeraar een ernstig woord sprak tegen de slechte boeken en geschriften, waardoor zooveel ergernis gegeven en zooveel onheil gesticht wordt. Hel geweten dezer vronw werd door deze woorden wakker geschud. Zij zelve dreef namelijk een zeer belangrijken handel in zulke aanstootelijke boeken. Zij ging naar den predikant en met tranen indeoogen zelde zij tot hem; Gij hebt. mij eene groote weidaad bewezen, want gij hebt mij het verderfelijke van mijn doen aangetoond. Ik wil niet langer anderen aanstoot en ergernis geven. Wees daarom zoo goed en kom in mijn winkel en iiaal alle boeken er uit, die schadelijk zijn voor godsdienst en zedelijkheid. De predikant voldeed aan haar verzoek, en toen hij voor een belangrijke som van zulke slechte boeken had uitgezocht, liet zij ze terstond vernietigen, opdat ze niemand meer een aanstoot zijn en geene zielen daardoor schade lijden zouden.

Het ware te wenschen, dat wij zoo gemakkelijk overal wegnemen konden, wat aanstoot geeft. Maar omdat wij dat niet kunnen, mogen wij toch niet nalaten bij onszelven te beginnen en de apostolische vermaning ons gedurig voor Ie houden: Weest zonder aanstoot te geven. Door aanstoot Ie geven doen wij anderen schade in hun humeur, in hun doen, in hun zedelijk leven. Wij worden daardoor misschien oorzaak, dat een men-schenziel, â zoo maar niet meer dan eene â verdorven wordt door zich at te wenden van den Heer, dien wij belijden.

En hoe vaak geven wij aanstoot,! Door onze woorden en door onze daden. Door het al te licht op te nemen melde zonde of door het al te gemakkelijk op te nemen met ons werk. leder, die de zonde doet, geeft aanstoot. O bidden wij God, dat Hij zelf uit ons hart wegneme, wat aanstoot geeft, en dat Hij hel vernietige, hoeveel het ons ook koste er afstand van te moeten doen. Wie

aanstoot geeft, sluit Gods zegen buiten. En wie ten zegen wilzijn, moet tegen alles strijden, waardoor hij aanstoot zou kunnen geven aan anderen. Vergeten wij dat heden niet.

Van vele personen in de Heilige Schriften worden ons groote zonden verhaald. Door onvoorzichtigheid kwam de rechtvaardige Noach lot dronkenschap en gaf hij aanleiding, dat zijn zoon hem bespotte. Door gebrek aan vertrouwen op God steunde Abraham, de vriend van God, op zijn eigen verstand en loog hij tegen AbirnÃ©lech. Door toegeven aan zinnelijke lust werd David, de man naar Gods hart, een overspeler en een moordenaar. Door menschen vrees en zelfvertrouwen heeft Petrus, die het eerst den Christus beleed als den Zone Gods, Hem verloochend. Zoo zouden wij meer kunnen noemen. Al deze mannen meenden te staan, vast te staan, en vergaten de waakzaamheid en kwamen ten val. En welke uitnemende mannen waren zij! En toch â trots al die uitnemendheid, vielen zij. Zoo vielen ook Lot en Izaak en Jacob en Mozes en Sirnson en Salomo en Hiskiaenal de apostelen. Zoo vielen duizenden na hen. Om geen andere oorzaak, dan omdat zij niet toezagen, niet waakten. Zoo vielen ook wij misschien reeds menigmaal. Kn wellicht dreigt ons ook heden de verzoeking. Misschien komen wij van daag wel meer dan Ã©Ã©ns in gevaar om te vallen. Hoe zullen wij slaande blijven? Zullen wij allerlei goede voornemens opvatten en daarop steunen? Ach, als de verleiding machtig wordt, blijkt terstond de zwakheid dier voornemens. Zullen wij ons sterken in eigen kracht en hoogmoedig de gevaren onder de oogen zien ? Och, wij weten hel wel: hoogmoed komt altijd voor den val. Zullen wij dan ons afzonderen van de waereld en in de eenzaamheid

ons opsluiten, om zoo de listen des boozen te ontvlieden? Maar ons boos, arglistig' hart nemen wij ook in de eenzaamheid mee, en nil dat hart komt de zonde voort in allerlei vormen. Wat zullen wij dan doen, om slaande te blijven ? O vragen wij ons allereerst af, of wij waarlijk staan in de vreeze des Mee ren. Wie daarin niet slaat, die Uyl in de zonde. Maar staan .wij in de vreeze des Heeren, gegrond op Jezus Christus, den rots der eeuwen, die nooit wan keil, dan is er nog dagelijks waakzaamheid en gebed van noode, gedurige waakzaamheid en aanhoudend gebed, om staande te blijven. Wie wijkt van de vreeze des Heeren, die valt in de zonde. Wie Christus verlaat, die kan niet staande blijven. O, het gevaar is zoo groot. Onze tegenpartij, de duivel, gaat om als een brieschende leeuw, zoekende wien hij zal mogen verslinden. Zoo dan, wie meent Ie staan, zie loe, dat hij niet valle. In biddend waken zij al uw kracht.

Deze bede van Mozes, den man Cods, is bijzonder yeÃ«igend voor dezen dag. immers van oude dagen af bepaalt de christelijke kerk op den tweeden adventsdag de gemeente bij de we-dei komst van Christus in heerlijkheid. W elnu, zien wij in het Kindeke, dat te Bethlehem geboren is, den Zone Cods, die eenmaal in heerlijkheid zitten zal om teoordeelen de levenden en de dooden, dan wekt het naderend Kerstfeest ook in onze harten deze bede: Toon ons uwe heerlijkheid.

loon ons uwe heerlijkheid! Ceef dal ook wij ten jongsten dage U, o Meere Chrislus, zien mogen in uwe heerlijkheid, niet met vreeze, niel met angst in de ziel voor een verderf, dat ons wacht, maar met blijdschap des harten, omdat wij door het geloof verzekerd zijn, dat uwe heerlijkheid de onze zal zijn, omdat wij in haar deelen zullen.

Maar zullen wij eenmaal, als Hij komt ten gerichte, in zijne heerlijkheid rleelen, dan moet Hij ons in dit leven reeds zijne heerlijkheid, de heerlijkheid van zijne verlossende macht en heiligende liefde geloond hebben. Dan moeten wij Hem gezien hebben als onzen Heiland, in wien wij de heerlijkheid Gods aanschouwen, die ons liet heerlijk genot heeft leeren kennen. God als onzen Vader te mogen aanroepen.

Het moet daarom onze dagelijksche bede zijn: Toon ons nu uwe heerlijkheid, uwe heerlijkheid als onze hoogste Profeet, als onze eenigo Hoogeprisler, als onze eeuwige Koning. Gedurig zij hel onze bede: Toon ons nu uwe heerlijkheid; nu, terwijl wij zoo diep gebogen gaan onder onze zonden, door van dien last ons te ontheffen; nu, terwijl wij met allerlei moeiten en zorgen te worstelen hebben, door ons te ondersteunen; uu, terwijl wij aangevochten worden door velerlei twijfelingen, door ons uwe waarheid te doen verstaan. Zie, daar is geen toestand in ons leven, waarin des 1 leeren heerlijkheid, als zij ons getoond woidt, ons niet lol, vertroosting, versterking en blijdschap zal zijn. Ons gebed boude daarom niet op.

Want ons gebed vindt verhooring. âIk zal al mijne goedigheid voorbij uw aangezicht laten gaan. Dit was het antwoord, dat Mozes ontving. Dit antwoord ontvangen ook wij. Des 1 leeren heerlijkheid bestaat in de openbaring van âGods goedheid. Dat predikt ons hot naderend Kerstfeest in de bekendmaking van Gods liefde tot de waerold. Dat zal de wederkomst van Christus ons toonen in het oordeel der genade, dat tot onze vrijspraak zal leiden.

Daarom dan, allÃ©Ã©n wanneer des Heeren heerlijkheid ons wordt getoond, hebben wij vrede en zijn wij zalig. Dat te weten doe ons ook naar die heerlijkheid, in hare volle openbaiing in den dag der dagen, steeds hartelijker verlangen.

Er woi'dt, ook zoo veel gevraagd! Ik kan toch niet voor alles geven! Als ik er met fatsoen afkon, dan deed ik daar niet aan!

J)eze en dergelijke klachten hoort men maar al Ie vaak.'t Is waar, er wordt veel gevraagd; maar de vraag is, of men Ig veel van ons vraagt, want, zoolang dat niet het geval is, hebben wij volstrekt geen reden oin te klagen. 'I Is waar, wij kunnen niet voor alles geven; maar de vraag is, of wij ook meer kunnen geven dan wij doen. Er wordt veel gevraagd ; inaar wat is er ook veel noodig voor armen, voor weduwen en weezen, voor veria-lenen en gevallenen, voor den arbeid der inwendige en der uitwendige zending. En welk een voorrecht is liet, dat wij nog geven kunnen, omdat de Heer ons in meerdere of mindere mate met tijdelijke goederen geregend heeft ot' zÃ³Ã³veel ons geeft van het dagelijksch brood, dat wij ons huisgezin met God enmeteere onderhouden kunnen en ook daarenboven iets hebben om den nooddrultigen mede te deelen. En toch, ja, als wij er met fatsoen at konden, dan zouden wij vaak niet geven, zelfs daar niet, waar het dringend noodig is. Met fatsoen; d. w. z. wij schamen ons voorde menschen; wij vreezen, dat zij ons voor hardvochtig of voor gierig aanzien; wij zijn bang, dat zij ons zullen bepraten. En wij geven, â maar met raurnuireering ia ons binnenste, door den nood gedrongen, en bedroefd omdat wij afstand moeien doen van ons lieve geld. Hoe God daarbij over ons denkt, daarover bekommeren wij ons niet Hij mag ons zegenen, ons geven hoe meer des te liever, eiken dag weer op nieuw; maar wij willen er liefst niet van hooren, dat wij zijne rentmeesters zijn. Dien eerepost stellen wij niet genoeg op prijs. Die is ons maar al te dikwijls een lastpost. En zoo worden wij ontrouwe rentmeesters.

God geeft ons, opdat wij geven kunnen. En Hij geeft met liefde, opdat wij met liefde zullen geven en het ondervinden, dat geven zaliger is dan ontvangen. Wie van dat zalige eens

iets heeft, ervaren, zal met blijmoedigheid geven en daarin op God gelijken en Hem verheerlijken. Een kind nu, dat op zijn Vader gelijkt en Hem verheerlijkt, is van des Vaders liefde zeker. Zoo heeft God dan ook een blij moedigen gever lief.

Hebr. 3; 13. Vermaant elkander ie allen dage, zoolang als het heden genaamd wordt, opdat niet iemand uit u verhard worde door de, verleiding der zonde.

De zonde is eene ontzettende maeht. Zij staat vijandig tegenover God en zoekt op allerlei wijze den mensch van God af te houden of af te trekken. Ook ons tracht zij te verleiden door hare aanlokselen, om af te wijken van den levenden God. En wie haar niet tegenstaat, haar niet bestrijdt in de kracht Gods, van haar niet wijkt om alleen bij God te blijven, die komt hoe langer hoe meer onder haren invloed; voor dien wordt zij ten slotte eene alles verdervende macht. Wie aan de verleiding der zonde toegeeft, geeft den strijd op en wordt langzamerhand onbekwaam en ongezind tot den strijd en ongevoelig voor de invloeden ten goeile. Zoo kan men verhard worden door do verleiding der zonde. Dan wordt Gods stem niet meer gehoord, Gods liefde niet meer gevoeld, Gods wil niet meer geacht. Dan gaat de mensch, door God geroepen ten leven, ten onder in den dood.

Zoolang als het heden genaamd wordt, is er voor den mensch nog redding en kan het hart, dat verhard is door de verleiding der zonde, nog verteederd worden. Maar beter is het, te waken tegen de verleiding, opdat men bewaard worde voor de verharding. En dat waken geldt niet alleen ons zeiven, maar ook anderen. Wij zijn geroepen elkander ie dienen en te helpen. God heeft ons gesteld tot hoeders onzer broederen. Daarom moeten

wij elkander vermanen tegen de verleiding der zonde. Dat moeten wij doen zonder opbonden, te allen dage, zoolang als het heden genaamd wordt, opdat niet, door onze nalatigheid, door ons gebrek aan ontfermende liefde, door onze schuld dus, iemand uit ons verhard worde door de verleiding der zonde.

Het behoud van onzen broeder alzoo moet ons dringen tot vermaning. Niet haat of nijd, niet geestelijke hoogmoed, niet vitzucht, noch iets anders dat uit den booze is, maar de liefde, hel gevoelen dat in Christus Jezus was. flouden wij niet op met vermanen! Helpt liet heden niet, misschien morgen wel. Vermanen wij te alle dage! Laten wij ons door niels ontmoedigen! Wat God ons te doen geeft, dat wil Hij ook met zegen be-kroonen.

Ziet gij heden iemand in gevaar van de verleiding der zonde, vermaan hem. Morgen zou iiet Ie laat kunnen zijn. Heden is het de welaangename tijd, de dag der zaligheid.

Ruth 1 ; 20, Noemt mij niet Naomi, noemt mij Mara: want de Almachtige heeft mij cjroote billerheid aangedaan.

Als Naomi, na lange jaren van afwezigheid, te Betldehem wederkeert met hare schoondochter Ruth, ziet men in dat kleine stadje vreemd op van de verandering, die zich zoowel in haar uiterlijke omstandigheden als in haar persoon heeft voorgedaan, en verwonderd roept de een den ander toe: Is dit Naomi ? alsof men zeggen wil: Men zou haar niet herkennen! Nu, Naomi begrijpt deze verwondering. Ja, hoe anders ging zij weg dan zij nu terugkeert. Toen mocht zij naar waarheid Naomi (d. i. liefelijkheid of de bevallige) heeten. Vol toog zij henen, om den honger in het land te ontkomen. Met aardsche goederen gezegend, in het bezit van een man en twee zonen, kwam zij aan

in de velden Moabs. Hoe liellijk snelde haar leven voort, totdat â de lieei' haar bitterheid aandeed, toen haar man Elimelech van haar genomen werd. Maar hare zonen werden haar nog gelaten en groeiden op. Hoe liefelijk was haar de gedachte, toen Machlon eu Ghiljon zich vrouwen namen, met deze lieide gezinnen mee te leven en haren gestorvene in kleinkinderen te zien herleven. Maar hot mocht zoo niet zijn. Zwak is het mensche-lijk leven en het volmaakste geluk wordt vaak spoedig vernietigd. Machlon (d. i. zwakheid) en Ghiljon (d. i. vernietiging) stierven en lieten Orpa en Ruth als kinderlooze weduwen achter. Dat was voor de oude moeder eene groote bitterheid, die de Heer haar aandeed. En in haar eenzaamheid drukte haar ook nog de armoede, die over haar gekomen was. (Ã¯oen wonder, dat zij uit het vreemde land naar het land barer vaderen terug verlangde. Maar geen wonder ook, dat zij, arm en lijdend daar aangekomen, de verwondering van de Bethlehemieten beantwoordt met te zeggen: Noemt mij niet Naomi, noemt mij Mara (d. i. bitterheid). Daar ligt zelfs eenige bitterheid in hare klacht, als zij ter verklaring er aan toevoegt : want de Almachtige lieeft mij groote bitterheid aangedaan. En toch â de Almachtige zou haar nog voeren in de liefelijkheid. Hij wendde haar lot en bereidde haar heil. Neen, niet Mara, maar Naomi moest zij blijven beeten.

Heeft de Heer misschien ook u groote bitterheid aangedaan, mijn broeder of zuster? Och, sla dan niet tegen Hem op. Klaag niet voor den tijd. Stel uw lot en uw leven in zijne goeddoende hand. Denk aan Naomi:

Openb. 3: \h. Ik weet uwe werken, dal gij den imam Itebl, dat gij leeft, en gij zijl dood.

Dit is eene treurige getuigenis aan de gemeente te Sardis. Christus, liet hoofd der gemeente, kende hare werken als zulke, die niet vol waren voor God, als werken die niet getuigden van waarachtig geestelijk leven, maar slechts den schijn ervan vertoonden. Uit die werken nu bleek het, dat de gemeente dood was. Goede werken, werken die voor God vol gevonden worden, komen alleen voort uit een levend geloof. De gemeente leefde dus niet door het geloof, en dat niettegenstaande zij den naam had van te leven. Uiterlijk toch had zij in hare inrichting den schijn van eene christelijke gemeente; hare belijdenis van Christus was zuiver; met den mond erkende zij Hem als luiar Hoofd; maar het was alles vertooning, niets dan een schijn-christendom, gelijk uit de werken bleek. In slaap gewiegd was de gemeente; de slaap des doods was over haar gekomen. Kn nu is het harde oordeel des Heeren, dat HU over haar uitspreekt, een roepstem om te ontwaken, om op te staan tot een nieuw leven, om zich te bekeeren.

Van hoe menige gemeente, van hoevele personen, zegt de Heer ook nu nog: Ik weet uwe werken, dat gij den naam hebt, dat gij leeft, en gij zijt dood. Den naam krijgen, dat men leeft, is o zoo gemakkelijk. Als eene gemeente maar prijs stelt op de zuivere prediking des woords, als de roep maar van haar uitgaat. dat zij orthodox is, dan heelt zij bij velen al den naam, dat zij leeft. En als iemand rechtzinnig is in zijne belijdenis en ijvert voor allerlei christelijke werkzaamheden, dan noemt men hem een geloovige, misschien noemt hij zelf zich zoo ook wel, en aldus krijgt hij den naam, dat bij leeft. Maar biermede kan men den Heer der gemeente niet bedriegen. Voor Hem is het niet genoeg. Hem Heere Heere te noemen. Of de menschen iemand al een geloovige noemen, dat zegt bij Hem nog niets. Hij oordeelt naar de werken. Deze moeten werken des geloofs

zijn, vruchten dei' dank baarheid voor de verkregene verlossing. Uit de werken moet het leven blijken.

Onderzoeke een iegelijk onzer zijne werken; en wie den naam heeft dat hij leeft, maar toch dood is, omdat hij door het geloof nog niet Ã©Ã©n is met Chri-tus, die hoore heden de roepstem des Heeren: Ontwaakt gij die slaapt en staat op uit de dooden, en Christus zal over u lichten. En wie met Christus der zonde gestorven is en opstond ten nieuwen leven, die jage de heiligmaking na, opdat zijne werken vol gevonden mogen worden voor God.

Openb. 3: 15, 10. ik ivcel, uwe werken, dal (jij noch koud zijl, noch heel: och of rjij koud luaarl, of heet! Zon dan, omdat (jij lauw zijl, en noch koud noch heel, ik zal u uit mijnen mond spuwen.

Dit oordeel over de gemeente van Laodicea is gestreng, maar welverdiend. Er is in haar geen ijver, noch naar den eenen kant, noch naar den anderen. Zij is niet koud, noch heet. Onverschillig wil zij niet heeten; belangstellend is zij evenmin. Zij is niet tegen den Heer, maar toont ook door niets, dat zij voor Hem is. Zij is lauw, zelfvoldaan, traag, vadsig. Zij zegt: Tk ben rijk en verrijkt geworden en heb geens dings gebrek; en zij weet niet, dat zij is ellendig en jammerlijk en arm en blinden naakt. Zoo wekt zij walging, en daarom zegt de Heer der gemeente: omdat gij lauw zijl, en noch koud noch heet, ik zal i; uit mijnen mond spuwen. En dat zegt Hij, opdat zij tot zich zelve inkeere en hare ellende zie en kenne, opdat er over haar kome een ijver des Heeren en zij zich bekeere en werken voort-brenge, waaruit de gloed der liefde spreke, ontstoken door het vuur des Heiligen Geestes.

Maar daar schijnt nog niet veel kans op te zijn. Hun getal is nog /00 schrikbarend groot en zij zijn nog altijd zoo, bijzonder met zich zeiven ingenomen. Zij zijn de mannen van het ware midden. Zij zijn niet onverschillig voor den Heer; neen zij willen Hem dienen, maar . . o zoo gematigd. Het moet vooral niet de aandacht trekken en zij moeten er ook niet voor uit hun gewone doen behoeven te komen. Zij keuren de zonde af, natuurlijk, maar . . . o zoo gematigd, heel kalm. In den strijd er tegen moeten zij zich vooral niet warm behoeven te maken en ei niet door in ongelegenheid komen. Zij hebben altijd een slag om den arm en komen nooit voor den dag, als er gevaar dreigt. Zij houden graag met iedereen vrede en willen er des noods wel een klein weinigjen de waarheid om verloochenen. Voor drijverij zijn zij haast even bang als voor den dood, en hun standpunt van lauwheid, van halfheid, van traagheid schijnt hun het beste toe. Imi op dat standpunt zijn zij bijzonder met zich zeiven ingenomen. Maar van zulke LaodiceÃ«rs walgt de Heer. Hij zegt; Wie niÃ©t voor Mij is, die is tegen Mij.

Met wie houdt gij het'? Met de LaodiceÃ«rs of met den Heer? Indien nog met de eeivlen, hoort dan wat de Heer u te zeggen heeft: Zoo wie ik liefheb, die bestraf en kastijd ik; weest dan ijverig en bekeert u.

Ezech. BH: lia. Zoo waarachtvj als Ik leef, spreekt de Heere Heere, zoo Ik lust heb in den dood des goddeloozen I maar daarin heb Ik lust, dat de (joddelooze zich bekeere van zijnen weg en leve.

Ook in het Oude Testament wordt ons het evangelie verkondigd, de prediking van Gods liefde gebracht. En kan het wel krachtiger en tegelijk teederder, dan in dit woord; âZoo waarachtig als Ik leef, spreekt de Heere Heere, zoo ik lust heb in

den dood des goddeloozen ! maar daarin heb Ik lust, dat de god-delooze zich bekeere van zijnen weg en levequot;? De Heer, de eeuwig levende, zweert bij zich zeiven. Hij wil geloofd worden. Hij wil in zijne liefde gekend worden. Hij wil door zijn schepsel bemind en gediend worden. Hij weet, dat de goddelooze, als hij voortgaat op den weg, dien hij bewandelt, den dood te gemoet gaat. Hij weet, dat do goddelooze, zonder God levende, ver van Hem dooiende, het ware leven niet kent en liet buiten zijne gemeenschap nooit vinden kan. Kn dat gaal. Hem aan zijn liavt. Die goddelooze toch is ook zijn schepsel, geroepen om Hem te verheerlijken en in zijne gemeenschap het leven en zaligheid te genieten. En die goddelooze zou onherroepelijk een prooi des doods worden? Neen, dat wenscht, dat wil Hij niet; daarin/can Hij geen lust hehben; daarin lust te hebben zou in strijd zijn met zijn liefde, met zijn volkomen wezen. Maar door den gloed zijner heiligheid zon de goddelooze verteerd worden. In den weg der goddeloosheid is behoudenis onmogelijk, het verder! daarentegen gewis. En daarom moet de goddelooze van zijnen weg af, van dien weg zich bekeeren, opdat hij den dood ontga en het leven vinde. Want daarin, dat de goddelooze leve, heeft de Heere Heere lust. En omdat bij in zijn leven lust heeft, roept Hij hem tot verandering en vernieuwing van hart en leven, en smeekt Hij door den drang der liefde met de grootste teederheid hem: Bekeert u, bekeert u van uwe booze wegen, want waarom zoudt gij sterven?

Gelooven wij dit evangelie? Dan is de eisch ook voor ons: bekeert w, opdat gij leven rnoogt. En hebben wij ons van onzen weg bekeerd en het leven gevonden, omdat wij God vonden, o danken wij Hem en prijzen wij zijne goedheid en liefde. Maar laat ons nu ook anderen prediken, wat wij door Gods genade zelf ervoeren, dat de Heer in hun dood geen lust heeft, maar hierin, dat zij zich bekeeren en leven. Zoo zal het blijken, dat wij waarlijk leven en dat de liefde Gods ook in onze harten is uitgestort.

Jes. (31: iâ3. De Geest des lieer en Heeren is op mij, omdat de IJee re mij gezalfd heeft, (Â»11 eene htij-'e boodschap te brengen den zachtmoedigen: Hij heeft mij gezonden om te verbinden de gebrokenen van harte, om den gevangenen vrijheid uit te roepen, en den gebondenen opening der gevangenis; om uit te roepen het jaar van het welbehagen des Heeren, en den dag de)' wraak onzes Clods; om alle treurigen te troosten; om den treurigen /ions te beschikken, dat hun gegeven worde sieraad voor asch, vreugde-olie voor treurigheid, hel gewaad, des tofs voor eenen benauwden geest; opdat zij genaamd worden eikenboomen der gerechtigheid, eene planting des Heeren, opdat Hij verheerlijkt worde.

Onze lieer Jezus Christus heeft in Nazareth's synagoge zelf verklaard, dat deze profetie in Hem vervuld is. Maar welk eene heerlijke beteekenis heeft dan ook zijne komst in het vleesch, waarbij deze derde adventsdag onze aandacht bepaalt. Hij, met den (leest des Heeren Heeren gezalfd, is gezonden tot ons met eene blijde boodschap, maar die wij niet aan zullen nemen, waarvan wij de blijdschap niet genieten kunnen, tenzij ook wij be-hooren tot die zachtmoedigen, welken zijne boodschap geldt, die haar alleen als blij erkennen zullen, omdat hun hart voor do opname er van in zich bereid is. Behooren wij reeds tot die zachtmoedigen? Is ons hoogmoedig, zondig hart verbrijzeld en gebroken? Hij kwam om het te verbinden. Voelen en erkennen wij ons gebonden en gevangen in de macht der zonde? Hij kwam om vrijheid ons te geven. Want â zoo roept Hij ons toe, en dat Hij, de Zoon des Vaders, zelf gekomen is om ons dat toe te roepen, is het zekerste bewijs van de waarheid zijner prediking: âHet welbehagen des Heeren is geopenbaard; er is voor alle treurigen troost. Zie. Ik zelf breng dien troost, een troost zoo heerlijk, zoo krachtig, dat uw benauwde ziel zich uit zal storten in lof en prijs, en, hoe.ook eertijds gedrukt, zich zalven zal met vreugde voor 's Heeren aangezicht.quot;

Hebben wij deze blijde boodschap vernomen, haar geloovig aangenomen, haar heerlijkheid en troost met blijdschap ervaren?

Door Christus, den Gezalfde met den Geest des Heeren Heeren, werd dit ons deel. Hoe zullen wij toonen, dat dit waarlijk zoo is, dat wij ons zeiven niet bedriegen? Hierdoor: dat wij meer en meer openbaar worden te zijn wat Hij wil, dat wij zijn zullen : eikenboomen der gereclitigheid, onwankelbaar en vast; eene plantings des Heeren, opdat Hij verheerlijkt worde. Hierdoor: dat wij ootmoedig des Heeren genade erkennen en blijmoedig de heiligmaking najagen. Dan wordt de komst van Christus in liet vleesch in toenemende mate door ons gewaardeerd en God steeds meer en oprechter verheerlijk 1.

De Heere Jezus is in de waereld gekomen, ook om alle treu-rigen te troosten. Daar is dus troost voor de bedroefden. Mits zij bij Hem zoeken wat zij behoeven. Want zijne komst in het vleesch, waardoor Hij indaalde in al onze nooden en smarten, is het onderpand voor de vervulling van alle behoeften onzer ziel.

Waarom is het woord van Asaf: âMijne ziel weigerde getroost te wordenquot; dan toch nog zoo vaak op ons van toepassing ? Waarom weigert uwe ziel misschien getroost te worden? Wellicht verkeert gij in droevige omstandigheden, 't Kan zijn, dat de hand des Heeren zwaar op u drukte en menige tegenspoed u ontmoette op uw pad en menig verlies u trof. Misschien overdenkt gij uwen weg, en gij vindt zÃ³Ã³veel verkeerds, gij herinnert u zÃ³Ã³vele zonden, gij ziet zÃ³Ã³veel, dat geheel anders bij ii had moeten zijn, dat gij het hoofd buigt en, wanhopende aan u zeiven, moedeloos ter neder gaat zitten. Maar, mijn broeder of zuster, laat de smart u niet te machtig worden; laat u niet ontmoedigen door allerlei teleurstelling; laat uwe zoude u niet terughouden van Hem, die kwam om van haar u te verlossen.

Neen, weiger den troost niet, die n geboden wordt. Denk niet, dat God vergeten heeft genadig te zijn. Ook in uwe duisternis wil Hij liet licht doen opgaan. Ook uwe bedroefde ziel wil Hij met blijdschap vervullen. Wantrouw Hem niet, maar gedenk de daden des Hoeren. âGeef u niet over aan de smart, maar aan den Man van smarte.quot; Jezus Chris lus is ook voor n in de wae-reld gekomen. Hij is eene verzoening voor uwe zonden, eti Hij leert u uw kruis te dragen achter Hem. Hij biedt u in zijne gemeenschap den rijksten troost, en roep! u toe: Heb goeden moed! en doet u goedsmoeds zijn in zijne kracht.

Rom. Ã¼: 236. De gcnadegifte Gods is het eeuiuige leven, door Jezus Christus, onzen Heer.

Tegenover den dood staat hel leven. Is de eerste de bezoldiging der zonde, het laatste is do genadegifte Gods. immers God schenkt het leven. Alle leven vloeit uit Hem. Maar zal het leven waarlijk aan zijne bestemming beantwoorden, waarlijk leven mogen heeten, dan moet het den mensch gelukkig maken. En volkomen gelukkig is de mensch niet, zoolang hij niet weet, dat zijn geluk blijvend is. Daarom is het leven, dat God, de Volmaakte, schenkt, het eeuwige leven, waarop de dood, die als de bezoldiging der zonde niet beerscht in wat uit God vloeit, nooit verstoorend kan werken. Dit eeuwige leven is geopenbaard

en heeft zijn kracht als zoodanig Ijewe/.en in Christus Jezus, den overwinnaar der zonde en des doods. Christus zelf is het, eeuwige leven. Door dezen Zoon te geven, geeft God (ius het leven; niet slechts alles wat tot het leven noodig is, maar het leven, het eeuwige leven zelve, en daarbij wat wij tot onderhoud en volmaking er van behoeven, Kn deze gave Gods, door ons verbeurd, is eene genadegift.

Stellen wij deze genadegift op prijs? Hebben wij haar reeds aangenomen, door met waar geloof Christus aan te nemen als onzen Heiland en lieer? Dan is Christus ons leven, dan leven wij uit Mem, uit zijne levensvolheid, en in Hem, Ã©Ã©n geworden zijnde met Hem. Maar laat dan de waereld ook zien, dat het beginsel des eeuwigen levens in ons werkt; laat zij in ons leven en op ons aangezicht hel beginsel der eeuwige vreugde lozen, die van dat ec iwige leven de vrucht is, opdat zij tot jaloersch-iieid worde verwekt en begeerte krijge naar de verzoening, die in Christus is en door de verkrijging waarvan hel leven zijn waarde ontvangt.

De genadegifte Gods is hot eeuwige leven, door Jezus Christus, onzen Meer. Dil wetende, hellen wij blijmoedig't hoofd naar boven, waar Christus is en met Hom onze erfenis; maar tevens slaan wij oot moedig den blik naar binnen. Daar was niets, dat ons heil kon geven, en wat daar nu is, het eeuwige leven, is ons uit genade geschonken. Gode en zijnen Christus zij de lof en de dankzegging. De dankzegging ook hiervoor, dat wij Jezus Cbiis-tus kennen mogen-als onzen lieer, zoodat wij verzekerd kunnen zijn, dat onder zijne heerschappij niets ons schaden of het beginsel des eeuwigen levens vernietigen kan. Worde het ook heden in onze zielen versterkt door Gods Woord en Geest.

Luk. 2; 34/;, 351. Zie, deze wordt gezet lot eenen val en opstanding veter in IsraÃ«l en tot een teeken, dat wedersproken zal worden, opdat de gedachten uit veler harten gei,penhaard. worden.

Het behoort tot onze christelijke roeping mede le arbeiden lot het werk der zending onder Heidenen en Joden, opdat ook zij het evangelie van Gods genade in Christus hooren en aannemen, lot hunne zaligheid. Maar de allereerste vraag voor ons is wel, hoe wij zeiven staan tegenover dezen Christus, Want wat baat het ons, of wij al anderen wijzen op Hein en medewerken aan hunne toebrenging tot Hem, indien wij zeiven nog verre van Hem zijn en blijven? Willen wij, dat Heidenen en Joden op zullen staan uit de duisternis en den slaap des doods, waarin zij verkeeren, opdat het zij Licht mogen zien en het Leven mogen vinden, dan mogen wij zeiven niet onverschillig blijven voorde zaligheid, die alleen door Christus ons deel wordt.

De vraag, die wij ons zeiven met allen ernst moeten stellen, is dus deze: Wat de Christus voor ons is, of wij Hem aangenomen hebben door het geloof, dan of wij Hem nog door ongeloof tegenstaan'? Een derde is er niet. Wat de vrome Simeon sprak, toen hij den Christus des Heeren aanschouwde, is waarheid: Zie, deze wordt gezet lot eenen val en opstanding veler in IsraÃ«l (en niet in IsraÃ«l alleen, maar ook onder ons), en tot een teeken, dal wedersproken zal worden, opdat de gedachten uil vele harten geopenbaard worden.quot;

De mensch, die met dezen Christus in aanraking komt, kan niet onverschillig tegenover Hem slaan. Hij, de Heilige Cods, trekt aan, of Hij stoot af. Neutraliteit len zijnen opzichte is onmogelijk. En al zou iemand willen zeggen: âIk wil mij aan Hem niet gelegen laten liggen;quot; hij, moet met dat al zich toch uitspreken over Hem. En al zou iemand zich van een oordeel over Hem kunnen onthouden, â hetgeen niet kan, â dien zou dan toch het woord van Christus zeiven gelden: Wie niet voor ons is, die is legen ons.

de verhouding, waarin de rnensch slaat tot Hem, wordt hij ge-'oordeeld. Die in Hem de zaligheld erkent, welke God bereid heeft; die Hem aanneoinl als zijn Verlosser van de zonde; die door Hem zich laat terugleiden tot den Vader en in diens zalige gemeenschap; die is opgestaan uit de zonde en uil den dood; dien werd de Zone Gods â want de zaligheid is in geen ft n anderen â de opstanding en het'loven. Maai' die Hem niet wil erkennen als Heer en Heiland, die blijf! in den dood; die mist den vrede der ziel; die brengt over zich zelven het oordeel; en, aan dien Ghristus zich stootende, valt hij in zijn eigen verderf'.

Ãe Zone Gods is een toeken ter openbaarmaking van de diepste geheimenissen des harten op het innigste levensgebied. O, denk er ook heden aan, als die Christus u weer op nieuw wordt gepredikt, en doorzoek n zelven muivv, ja zeer nauw, of er in uw hart vijandschap is tegen Hem of behoefte aan Hem. Alleen wie in den Zoon gelooft, die heeft het eeuwige leven.

Ã¼e adventsdagen bepalen ons bij de komst des Heeren in het vleesch, maar ook bij onze roeping om Hem in ons hart te ontvangen en alles weg te nemen wat daaraan in den weg zou staan. God zelf liet door den profeet zijn volk opwekken om den weg des Heeren te bereiden, opdat Hij met den zegen zijner vertroostingen tot hen mocht inkeeren. Johannes de Dooper, een mensch van God gezonden, trad, vÃ³Ã³r de Ghristus tot zijn volk kwam, op als zijn wegbereider, opdat door hokeering des harten een geopende toegang bij hen zou zijn voor den Heer en voor den zegen der genade Gods, die Hij bracht in de vergeving hunner zonden.

Ook tot onze harten mort de weg des Heeren bereid worden, zal Hij daarbinnen woning maken met zijn Geest en met de liefelijkheden van Gods ontferming. En telkens op nieuw moet al wat Hem in den weg staat, wat op zijn weg Hem tegenhou-

dtMi zou, bij ons worden weggenomen, /.uilen wij den zegen zijner genaderijke gemeenscliii|) hl ij vend genieten.

lÃ¯ereidI den weg des lleeren! I )i() roepslc^m klinkt, bij de nadering van het Korst feest, met vernieuwden aandrang lol. onze ooron en lot onze hai'ten. Kan do Zalignniker knineu in ons Itar^, kan ifij daar wonen en gebieden en zegenen? Of wordt Hij nog tegengehouden, nog Imilengeweerd? Wordt de weg Int ons hart door allerlei liindernisseu nog verspei'd ? I'iclden wij legen zijn komst onzen hoogmoed nog op of onze liefde lot de zonde of onze verwaehting van de dingen dezer aarde of onze vi'ees voor de menscben ol iets anders, wal liet dan ook zij. Och, werpt liet ter neder, ruimt lie¹ uit den weg; laat het Ier neer werpen, laat het uit den weg ruimen door den Geest des lieeren, den Geest der kracht, die u leidt lot hoele en hekeerin^. he lieer tot u komen, maar langs gebainde wegen. Hij wil in u wonen, maar llij moei verwacht worden en begeerd. Eu waar Hij komt, komt llij niet vreugde en met vrede, komt llij als de volkomen Zaligmaker met den vollen rijkdom van Gods genade. Hereidt dan den weg des lleeren.

Zoo moest de profeet zeggen tot de doehter van Siou. Zoo ino^on ook wij elkander toeroepen. Hut heil, dat gij noodig heht, uw heil komt, want Ghristus komt in de waereld, de Heiland, die ook uw Heiland is of zijn wil.

Zie, uw heil komt en de heerlijkheid des lieeren gaat over u op. Hoe zuil gij dat heil te ge moet. gaan ? Hoe zult gij het Kers Heest vieren, dat u des Vaders groote liefde en de vrijwillige vernedering des Zoons op zoo treffende wijze predikt'? Zal het waarlijk een feest voor zijn, u sprekend van heil en zaligheid?

Dat zal hel zijn, als uw hart waarlijk begeert, in toenemende male begeert, in al zijn volheid hegeerl hel heil, dat gekomen

is en komt mei den Christus Gods. En dat heil zult gij genieten, als uwe ziel vol verlangen uitgaat naar den Heiland en zich ernstig bezig houdt met de vraag:

Dan wordt u ook ten antwoord gegeven: Zie, uw heil komt. Het Kerstevangelie immers is de blijde boodschap bij uitnemendheid, Het predikt een heil, dat goddelijk van oorsprong is en eeuwig van duur. Het verkondigt een heil, dat de ziel vervult met vrede en vreugde, omdat het bestaat in de hereeniging van den mensch met God, door de vergeving der zonden, de vrijmaking uit de banden der ongerechtigheid en de vernieuwing des harten tot den dienst des lleeren in de levensgemeenschap met Christus.

Zie, uw heil komt. Twijfel er niet aan, dat dit heil ook voor u is. Het Kerstevangelie immers is ook voor u: God heeft in menschen een welbehagen. Hij heeft een welbehagen ook in u. Hij wil ook uw heil, en daarom zendt Hij ook tot w den Heiland, die machtig' is u de schatten van Gods genade en vertroosting deelachtig te maken.

Mijn broeder en zuster! weest niet langer bevreesd; ziet, uw heil komt, het meest uitgebreide maar ook het meest zekere heil. Gaat uwen Heiland te gemoet en aanvaardt het heil, dat Hij brengt, cn spreekt het geloovig uit voor Hem met dank dei-ziel :

Paulus kende bij ervaring de uitnemendheid van Jezus Gliristus. Gliristus was zijn leven en met dank der ziel aan Hem kon hij zeggen: Ik leef, doch niet meer ik, maar Christus leeft in mij. En dat, wat hijzelf zoo heerlijk genoot, bad hij nu ook, door de liefde van Christus gedrongen, den EfeziÃ«rs toe. Zelf spreekt bij bet uit, dat Hij zijne knieÃ«n boog lot den Vader van onzen Heere Jezus Christus, opdat Hij hun geven mocht, naar den rijkdom zijner heerlijkheid, met kracht versterkt te worden door zijnen Geest in den inwendigen mensch, opdat Christus door bet geloof in hunne harten mocht wonen. Dal was zijn hoogste wensch en bede voor de EfeziÃ«rs en voor allen, wien bij bet Evangelie van den Zone Gods had gepredikt. Dat was hun noodig en met minder konden zij niet toe.

Christus alleen kan ons hart vervullen; Hij is waardig daarin te wonen. Het hart is de plaats, van waar uit het mensche-lijk leven in al de volheid zijner openbaring zijn oorsprong neemt. Uit bet hart zijn de uitgangen des levens. Zoouls uw hart is, zoo is uw leven. Laat Christus daarin wonen en heer-schen, dan is Hij ook uw leven en gij zult zijn een eere van Hem. Dat Christus in uw hart wone! Niet slechts zijne leer, niet maar eene meening aangaande Hem, doch Hij zelf. Hij moet in uw hart vaste woning hebben. Met liefde moei gij Hem daarin woning geven. Met al wat in u is moet gij begeeren, dat Hij in u blijve. Het gebeele hart moet Hem gewijd zijn, ten allen lijde. Het is niet genoeg, dat gij Hem eenoogenblikje toelaat in uw hart of dat gij Hem een klein plaatsje in uw hart toestaat. Vluchtige indrukken over zijne onmisbaarheid gaan spoedig voorbij. Een gedeeld hart wil Hij niel. Hij wil hebben de volle beschikking over uw hart, gelijk een eigenaar die beeft over zijne woning, over ieder deel daarvan, ook over de binnen-kameren. Niels moet voor Hem gesloten worden; uw gebeele hart moet voor Hem openstaan. Maar als Hij in uw hart woont.

dan reinigt Hij het ook door zijn Geest, dan vervult Hij liet ook met zijn rijkdom, dan kroont Hij het ook met zijn heil en maakt het hoe langer dos te meer tot een plaats der verheerlijking Gods.

Maar Christus zal en kan niet wonen in uw hart dan door het geloof, door volkomen overgave, door volle toewijding. Daartoe moet gij Hem hebhen leeren kennen als uw Heiland, dien gij in alles vertrouwen kunt, dien gij steeds noodig heht, maar die u dan ook volkomen zalig maakt. God geve dan, dal Christus door het geloof in uwe harten wone en van daar uit uw ge-heele leven lichte, heziele en heilige.

liet naderende Kerstfeest roept u toe, dat Hij gekomen is in de waereld en dat Hij ook tot uw hart wil komen om daarin woning Ie maken en het te vervullen met zijne genade en met zijnen Geest.

Nog slecht weinige dagen en hot Kerstfeest is weer daar. En op dezen vierden of laatsten Adventsdag worden wij straks in het huis des gebeds weer gewezen op dien Heiland, die in de waereld gekomen is om zondaren zalig te maken, en die ook gekomen moot zijn in ons hart, zullen wij de zaligheid genieten, die Hij ons heeft geopenbaard.

Op de noodzakelijkheid van zijne komst in het hart des zondaars wijst ons onwillekeurig het woord van Johannes den Dooper, dat wij zooeven lazen. Mij was de stem desgenen, die roept: Bereidt den weg des Heeren, maakt zijne paden recht! Tot zijne tijdgenooten sprak hij, om hen te leiden lot den meerdere dan hij; en hij wekte hen op, dat zij hunne harten zouden

hekeeren van hunne hoosheid, opdat de Glirislus, de Heilige des Heeren, hij hen zou vinden eene toebereide plaats ter woning, opdat zij in het koninkrijk der hemelen, dat Hij predikte, en dat in Hem nabij gekomen was, als gereinigden zouden kunnen opgenomen worden.

Maar ook tol ons komt nog liet woord van den wegbereider des Heeren. Ook wij hooren de noodiging en de belofte:

Hebben wij onze harten bereid voor Hem? Hebben wij ons bekeerd tot God door Jezus Christus, den Heer? Dan hebben wij het koninkrijk der hemelen zien komen, dan zijn wij in de gemeenschap met God weer hersteld, dan voelen wij door het geloof ons Ã©Ã©n met onzen Vader in Christus. Dan zal waarlijk het Kerstfeest ons een feest der openbaring van âGods eeuw'ge Vadermin'quot; zijn, en wij zullen den Heere grootmaken, die âwonderlijk bij ons gehandeld heeft.quot;

Maar toch blijft des Doopers eisch ook nog voor ons van kracht. Ach, wij verlaten zoo dikwijls den Heer, die ons âten licht en leven gezonden en gegevenquot; is, en wij zoeken de duisternis en den dood. Maar bet koninkrijk der hemelen is gekomen! En indien wij waarlijk weten, wat dat zeggen wil; en indien wij den vrede kennen, die door de komst van Christus in ons hart ons deel werd; dan zullen wij, door Gods genade, na iedere afdwaling ons weer bekeeren tot Hem, die onze Heiland is. En, door de liefde gedrongen en met ontferming bewogen, zullen wij het, als wegbereiders des Heeren, ook anderen toeroepen: âUw Koning zoekt in uw hart een woning: Ontsluit het voor den Heer!quot;

Luk. 1 ; 08. Gelooft zij de lieere. de God Israels, want Hij heeft bezocht en verlossing teweeg gebracht zijnen volke.

't Is te hopen, dat deze lofzang ook in ons hart is, vooral in deze dagen, nu wij het Kerstfeest weer te gemoet gaan. Dat Kerstfeest toch roept ons toe;' God heeft zijn volk^- bezocht, in genadÃ© op dat, volk ter nedergezien, en verlossing teweeg gebracht uit de macht der zonde en des doods. Verlossing voor IsraÃ«l en in IsraÃ«l voor alle volkeren en voor eiken zondaar, die den Christus, in wien Mij tot hem komt met de aanbieding zijner genade, geloovig aanneemt. Wat Zacharias, met den Heiligen Geest Vervuld, nog slechts profetisch zag, mogen wij in werkelijkheid aanschouwen en door den Heiligen Geest ons toeÃ«ige-nen. Maar hoe betaamt het ons dan ook, meer nog dan Zacharias, den Meer, den God Israels, te loven, wiens liefderijke ontferming en reddende macht openhaar zijn geworden in de zending zijns Zoons, in wien Hij de waereld met zich zei ven verzoend heeft!

Zie, hel Kerstfeest nadert, en weldra staan wij weer bij de kribbe van bet kindeke, dat klein werd en zwak en arm om onzentwil, en wij mogen weer hooren de boodschap van groote blijdschap en hel lied van Gods welbehagen in menschen. Ook tot ons is God zelf gekomen in het vleeschgeworden Woord, om ons te bezoeken met heil en ons te verlossen, opdat wij Hem zullen dienen zonder vreeze, in heiligheid en gerechtigheid voor Hem, al de dagen onzes levens. Hebben wij Hem aangenomen, of Hem den rug toegekeerd? Hebben wij ons laten verlossen door Mem, of moedwillig op zoo groote zaligheid geen acht genomen'? Daarop moeten wij kunnen antwoorden. Uitvluchten baten niet. En aarzeling is niet noodig. Wij behoeven niet te vragen, of God ook ons bezocht heeft, of de aangebodene verlossing wel voor ons is. Ja, ook ons heeft God lief. Ook ons beeft Mij heil bereid. Ook tot ons is God in Christus gekomen met ernstige roeping, met heerlijke beloften. Wilt gij zalig wezen, niets hebt gij te vreezen. Wat in Bethlehem, wat aan bet kruis, wat in den hemel dej Christus gedaan en bewerkt heeft,

'tis al voor ii geschied; en wat Hij nog doet ter verlossing van zondaren, dat doet Hij ook voor u.

Zie, het Kerstfeest nadert, de prediking van Gods komst tot u. O, wijs Hem niet af; omhels met berouw over uwe zonden den Christus des Heeren ; neem geloovig de verlossing aan, die Hij van God u brengt, de verlossing, die gij behoeft, die gij nooit zelf bewerken kunt, die eenigen alleen in Hem is. En indien de Heer u bezocht en in uw hart een woning gemaakt heeft en gij de verlossing in Christus geniet, mijn broeder en zuster, geloofd zij do Heere, de God Israels, uw God! Dag bij dag overlaadt Hij ons. Ook op het naderende Kerstfeest zal Hij ons bezoeken met heil. Loof den Heere, mijne ziel!

quot;Wij hebben alle reden om ons te verheugen over de komst van Jezus Christus in de waereld. Wij zien dat niet altijd in. Dat komt van ons ongeloof en van de hardheid onzes harten. In plaats van ons te verheugen, klagen wij zoo vaak. In stede van de blijdschap te genieten, die Hij ons schenken wil, zitten wij zoo dikwijls moedeloos ter neder. Zijn dienst komt ons soms zoo zwaar voor; Hem te volgen schijnt ons menigmaal met zooveel drukkende bezwaren gepaard te gaan. En de waereld, die ons ziet, als wij zoo treurig en verslagen onzen weg gaan, terwijl zij van ons hoort, dat Jezus Christus onze Zaligmaker is, moet wel meenen, dat het toch waarlijk zooveel bijzonders niet is in Hem te gelooven en dat Hij een Heer is, die voor de zijnen verre van goed is. Maar daarin vergist de waereld zich, hoewel het onze schuld is, dat zij zich zoo vergist. Neen, Jezus is geen lastige Meester; Hij is geen karige Heer. Integendeel: Hij is de goede Herder; Hij is een milde Heiland. Hij zoekt in alles het

behoud en het belang der zijnen. Hij wil hun alles geven wat zij behoeven. Hij geeft zich zeiven aan hen in geheel de rijkdom zijner liefde en verlroosling. Immers, Hij is gekomen, opdat zijne schapen het leven hebben en overvloed hebben. Kan hel milder'? Kan het heerlijker? Tegenover alle verdervende macht, die den ondergang der zijnen zoekt, stelt Hij zich als hun machtige beschermer en Hij zegt: Ik waak over u; ]1lt; stel mijn leven voor u ; Ik geef u het ware, bet eeuwige leven, en Ik zorg, dal gij dat leven niet verliest, maai' dat het onderhonden, gesterkt en volmaakt worde. Daarom zorg Ik ook, dat gij overvloed hebt, overvloed van spijs, overvloed van kracht, overvloed van troost. Met Mij zal u niets ontbreken, want al den rijkdom van (lods genade deel Ik u mede.

O, laat ons door ons ongeloof Hem niet, bedroeven en smaad-heid aandoen. Genieten wij het leven, dat Hij ons geeft, en putten wij vrijmoedig uit zijne schatten, die Hij voor ons ontsloten heeft. Dan zal de waereld, onze blijdschap ziende en den overvloed opmerkende, dien wij genieten, misschien jaloerse!i worden en leeren vragen naar Hem, door wien wij het leven en overvloed bobben.

Gaan wij dan ook met vreugde het Kerstfeest te gemoet, dat ons de gezegende komst predikt van Hem, die onze goede Herder is.

Joh. 9; 39. Ik ben tot een oordeel in deze waereld gekomen, opdat degenen, die niet zien, zien mogen, en die zien, blind worden.

Christus is het licht der waereld. Van Hem gaat uit alle licht voor de waereld en voor het menschelijk hart.jj Wie zich door Hem laat verlichten, wordt ziende, daar bij eertijds blind was; leert zich zeiven kennen als een arme zondaar en God als

een vergevenden Vader, terwijl liij vroeger geen oog had voor de geestelijke dingen; leerl Gods wil verslaan en Gods roeping volgen, terwijl hij voorheen wandelde naar liet goeddunken zijns harten op den weg des verderfs.

Maar het licht werkt niet enkel verlichtend; het werkt ook verblindend, namelijk op hen, die liet licht niet gebruiken tot het doel, waartoe het gegeven is. Wie in hoogmoed en dwazen waan, in plaats van de zon op zich te laten schijnen, de zou strak in 't aangezicht wil zien, geniet het licht niet, maar het licht verblindt hem.

Christus is tot een oordeel in de waereld gekomen, opdat degenen, die niet zien, zien mogen, en die zien, blind worden. Denken wij er in dezen adventstijd toch eens ernstig over na, wat dit zeggen wil, ook voor ons. Mij is in de waereld gekomen. Daarover hebben engelen gejubeld, en elke verloste ziel dankt Mem eeuwig daarvoor. Maar Hij is, naar zijn eigen woord, gekomen tot een oordeel. Hij het licht der waereld. 't Is waar; Hij is niet, gekomen om de waereld te veroordeelen, maar om der waereld het leven, het volle genot des lichts, te geven. Mn toch ten oordeel? Ja, ter openbaring van de gedachten des harten, ter onderscheiding van de persoonlijkheden, tot het in het licht brengen der volle heilige waarheid, ook bij den enkelen mensch, die alleen door de waarheid vrijgemaakt kan worden uit zijne ellende. Met oordeel van Jezus Christus ligt in zijne persoonlijkheid. Wie met Hem in aanraking komt, moet zich zeiven oordeelen. Van tweeÃ«n Ã©Ã©n: in zijn licht, bekent hij zich een zondaar te zijn, blind te wezen, â â en hij wordt ziende; of bij ergert zich aan Mem, ziet zich star op Mem in zijn verblindend licht, â en hij wordt blind, blind voor eigenzonden en behoeften. Christus Jezus is de rots des behouds, veiligheid biedend aan elk, die verlossing zoekt; maar Mij is ook de rols der ergernis, verpletterend wie aan Mem zich stool. Wie Hein aanneemt met waar geloof, wordt behouden; maar wie Hem niet aanneemt, blijft in 'zijne zonde.

Christus is tot een oordeel in de waereld gekomen. Vergeet dat niet. In zijn licht moet. openbaar worden, wie en wat gij zijt. Welnu, wat zijt gij? Ziende gemaakt door Hem, of blind omdat gij Mem niet wilt aanzien met ootmoed als uw Licht? Geve

Jezus Christus heeft zich zeiven vernederd, ons vleesch en bloed aannemende, ons in alles gelijk geworden zijnde, uitgenomen de zonde.'Het Kerstfeest, dat wij, zoo God wil, overmorgen weer zullen vieren, doet ons die vernedering aanschouwen en bodenken. Dat kind, klein en gering, is de Zoon dos Allerhoogston, uit don hemel nedergedaald op aarde om te zoeken en zalig te maken wat verloren is. En dat kiud groeit op in een vergeten deel van 'tjoodsche land, in een onaanzienlijken kring. En als het, man geworden, optreedt onder zijn volk, dan is er geen gedaante of heerlijkheid aan Hem, dat men Mem zou hegeeren, maar armoede en zelfverloochening kenmerken zijn gansclie leven. En aan het einde van dat loven blijkt het'duidelijk, dat Hij is veracht on de onwaardigste onder de menschen, een man van smarten, voor wien men het aangezicht verbergt. Ja, Hij is klein geworden in zijne vernedering. Hij hoeft zich zelven ont-ledigd, zich zeiven vernietigd.

En toch was van Hem vÃ³Ã³r zijne geboorte gezegd: Deze zal groot zijn. Welnu, dat is Hij ook geweest, en dat is Hij nog, en dat zal Hij eeuwig zijn. Jn zijne vernedering, in zijne kleinheid was Hij groot. En nu, in heerlijkheid aan 's Vaders rechterhand gezeten, is Hij groot, een naam hebbende boven allen naam. Wolk eene groote liefde, dat Hij zich wilde vernederen om ons tot God te kunnen brengen! Welk eene groote zelfverloochening, dat Hij zijne eer niet zocht, maar liet heil van zondaren en daarin de oer Desgenen, die Hem gezonden had! Welk eene groote zelfopoffering, dat Hij zijn leven niet achtte, maar het overgaf in den dood om ons los te maken, die met banden des doods gebon-

Deze zal groot zijn. De profetie is vervnld. Maar op Gods wonderlijke wijze. Het kleine kind in de kribbe is de groote Zoon van God. De arme rabbi, die liet land doorgaat, goeddoende en leerende, is do groote Profeet des Nieuwen Verbonds. De man der smarte, hangende aan het kruis, is de groote Hoogepriester, die eene eeuwige verzoening teweeg brengt door zijn eigen bloed. Verblijde zich onze ziel over zijne komst in hot vleeseb en jubele zij op liet feest zijner geboorte Hem ter eer: âo mijn groote Heiland, ook voor mij zijt Gij groot in ontfermende liefde, groot in genadige trouw, groot in almachtige bescherming. Mijne ziel maakt groot den Heer, en mijn geest verheugt zich in God, mijnen Zaligmaker.quot;

Matth. '1 : 21. En gij zult zijnen naam heelen Jezus, want Hij zal zijn volk zalig maken van hunne zonden.

Reeds aan Maria was door den engel GabriÃ«l gezegd, dat het kind, dat geboren zou worden, Jezus moest heeten. En nu wordt het nog eens herhaald aan Jozef. Maar tevens wordt de reden er bij aangegeven, waarom Hij dezen naam zal moeten dragen, want â zoo luidt het â Hij zal zijn volk zalig maken van hunne zonden.

âZaligmakerquot; zou Hij niet slechts heelen, maar Hij zou het zijn ook. En welk een heerlijke Zaligmaker. Wat geen mensch ooit tot stand had kunnen brengen, zou Hij bewerken: de verlossing van de macht der zonde. Wat IsraÃ«l niet vinden kon in den schaduwdienst des ouden verbonds, wat de offeranden, naar de wet gebracht, slechts afbeeldden, zou Hij aan het licht brengen in volle werkelijkheid door de overgave van zich zeiven: de verzoening met God. Want Hij zou zijn volk zalig maken van hunne zonden, en die zaligheid, aan IsraÃ«l loegezeid en

voor IsraÃ«l bereid, zou uil IsraÃ«l in Hem ook tot de volkeren komen, tot allen, die door hel geloof Hem zouden huldigen als hun koning en alzoo zouden heliooren lot het volk, dat Hij zich zou verwerven, zijn eigen, zijn verkregen volk.

Hij zal zijn volk zalig maken van hunne zonden. Dat is het heerlijk Kerstevangelie, 't welk ons morgen weer wordt gepredikt . . . maar dat wij zoo dikwijls ook reeds hebben gehoord. De geboorte van Christus is tot zaligheid van zijn volk. liet werk van Christus heeft ten doel de zaligheid ook van n. Is dat doel bij u reeds bereikt? Is de gezondene des Vaders u waarlijk reeds geworden Jezus, de Zaligmaker. Hij moet niet alleen zoo heeten voor u, Hij moet het ook zijn en Hij wil het ook wezen. Ja, van al uwe zonden wil Hij en kan Hij u zalig maken, u vrede gevende voor onrust, sieraad voor asch, vreugdeolie voor treurigheid, en het gewaad des lofs voor een benauwden geest. Al wie zich aan Hem overgeeft om zich door Hem te laten zaligen, dien wordt Hij Jezus de Zaligmaker, hem zaligmakende van zijne zonden.

Maar dien ook is het Kerstfeest waarlijk een feest, het feest van âgroote blijdschap.quot;

Luc. 2; 40, li. Vreest niet, ivant, ziet, ik verkondig ugroote blijdschap, die al den volke wezen zal: namelijk dat u heden (je-horen is de Zaligmaker, welke is Christus, de Heer, in de stad Davids.

De groote blijdschap, die in den nacht, waarin de Zaligmaker der waereld geboren werd, door een engel uit den hemel den herders in Ephrata's veld werd verkondigd, wordt ook ons nog gedurig bekend gemaakt dooi' Gods gezanten.

Maar lieden geschiedt (lie verkondiging aan ons toch met bijzondere kracht. Wij herdenken liet, heuchelijk feit, dal Jezus Christus geboren is, dat Hij in liet vleesch verschenen is tot beboud eener waereld, die in het booze ligt, dat Hij gekomen is om zondaren, om ook ons dus zalig te maken van ai onze zonden. Op dit feest zullen wij, met de gemeente des lieeren aan alle plaatsen, weer toeven in het veld en hooren naar de blijde boodschap van des Heilands geboorte en luisteren naar het lied, door de menigte des hemelschen heirlegers gezongen: âEere zij God in de hoogste hemelen, vrede op aarde, in de menschen een welbehagen.quot; Wij zullen met de herders weer opgaan naar Davids stad en naar de kribbe, waarin als schamel kindeke ligt Hij, die zich zeiven vernederd heeft, maar in zijne vernedering toch is de Zoon des Allerhoogsten, die eer en heerlijkheid had bij den Vader, eer de waereld was. En met die herders zullen ook wij God verheerlijken en prijzen over alles wat wij gehoord en gezien hebben.

Zullen wij dit laatste ook doen? Al bet andere kan buiten de groote blijdschap, die het Kerstfeest ons predikt, om gaan. Wij kunnen luisteren naar de prediking van het Kerstevangelie; wij kunnen het kindeke, in doeken gewonden en liggende in de kribbe, ons als voor oogen geschilderd zien; wij kunnen ons van zijne hooge beteekenis volkomen overtuigd houden; wij kunnen door een zeker gevoel ons laten overweldigen bij het bedenken van zijne diepe vernedering; dat alles kunnen wij, zeg ik, â zonder dat wij de groote blijdschap, die de engel den herders verkondigde, iu onze ziel voelen werken. Maar God verheerlijken en prijzen over wat in tiethlehem geschiedde voor bijna 1900 jaren, dat kunnen wij niet, of onze ziel moet blijde zijn, zeer verheugd over de geboorte van den Zaligmaker, den Ghristus Gods en onzen ileere; zeer verheugd over zijne komst in ons hart, over zijn werk aan onze ziel.

Is het Kerstfeest ons waarlijk een feest van vreugde en dankzegging? Ja, dat is het, â¢indien wij liet woord van den engel van ganse lier harte gelooven, indien wij den Christus erkennen en Hem aanbidden als onzen Zaligmaker. Welnu, een ieder on-derzoeke zich zeiven, of er groote blijdschap in zijne ziel woont, omdat hij een Heiland gevonden heeft. En wie die blijdschap

niet kent, die bedenke: Zij is voor al den volke, want de Zalig-nTaker is een Heiland â voor allen.

Luc. '2 : 13, 14. En van * Ion de aan was er met den engel eenc menigte des hemelschen heirlegers,prijzende doden zeggende: Ecre zij God in de hoogste hemelen, en vrede op aarde, in de menschen een welbehagen.

Als de engelen Gods in den hemel zich verblijden over de bekeering van Ã©Ã©nen zondaar, dan is het waarlijk geen wonder, dal zij Gods welbehagen in menschen op aarde komen bezingen, als de Christus geboren is, die, als de Middelaar Gods en der menschen, velen bekeeren zal tot den Heer, hunnen God. Er is reden voor hen om le jubelen bij de komst in het vleescb van Gods groolen Zoon. Want in Hem wordt Gods welbehagen in de menschen openbaar; een welbehagen, zoo wonderlijk en vol van genade, dat het eeuwig de slof zal blijven in den hemel voor den lof des Heeren, zoodat zonder ophouden Hem eere daarvoor zal worden toegebracht in de hoogste hemelen; maar ook een welbehagen, zoo wonderlijk en vol van macht, dat daardoor de vrede op aarde, door de zonde verbroken, zal worden hersteld, want in den Zoon des welbehagens wordt hetge-brokene geheeld en de vloek weggenomen.

Ook heden klinkt der engelen zang ons weer in de ooren. Dringe zij door ook in ons hart. Klinke zij voort in ons leven. Jezus Christus is geboren. Het Woord is vleescb geworden en heeft onder ons gewoond en wij hebben zijne heerlijkheid aanschouwd, eene heerlijkheid als do eeniggeborenen van den Vader, vol van genade en waarheid. O, indien dat waarlijk zoo is, indien wij inderdaad met oogen en harten, door Gods Geest verlicht en bereid, hebben gezien en gesmaakt, dat God goed

is, goed ook over ons, die Hij met ontferming bezocht heeft in den Geliefde; indien ook ons hart kent de verlossing uil al onze ellende en zonde door Hem, die uit den hemel nedergedaald is; och, laat ons dan heden inzonderheid God eere toebrengen, zijn welbehagen prijzen, waardoor zijn vrede in onze harten is uitgestort. Want wat zouden wij zijn, wat zou er van ons worden, zonder dat welbehagen Gods? Indien Hij do mensch-heid, en dus ook ons, niet in Christus genadig had aangezien om haar zijne machtige erbarming te toonen, er zou voorarme zondaren, en dus ook voor ons, in der eeuwigheid, geen heil en geen vrede en vreugde te vinden zijn geweest.

Maar, God zij eeuwig dank, dit is het heerlijk evangelie: God heeft in de menschen een welbehagen. In u, in mij, in allen! Dat dit Kerstfeest dan niet voorbijga, vÃ³Ã³r wij het weten, voor 't eerst of met meerder gewisheid, dat Christus Jezus ook in ons dat welbehagen heeft geopenbaard, zoodat wij door Hem genieten de zalige gemeenschap onzes Gods en het heerlijk voorrecht zijne kinderen te zijn. Zalig wij, zoo wij op het feest der geboorte onzes Heeren verzekerd zijn van onze wedergeboorte tot kinderen van den God en Vader onzes Heeren Jezus Christus. Dan juichen ook wij hier op aarde, en eenmaal in de hoogste hemelen, ter eere zijns Naams.

Luk. '2 : 1(3. En zij kwamen mei haast, en vonden Maria en Jozef, en het kiudeke, liggende in de kribbe.

Een blijde boodschap was door den engel Gods aan de herders in Bethehem-Efrata gebracht. De Christus, de beloofde aan de vaderen, was gekomen. Kn de groote beteekenis van dit heu-chelijk feit bleek wel uit den lofzang, die terstond daarna door eene menigte des hemelschen heirlegers was aangeheven: Eere zij God in de hoogste hemelen, vrede op aarde, in de menschen

een welbehagen. â Geen wonder, dat, als alles rondom hen weer slil geworden is, de herders Ã³lUatuler opwekken: Laai,ons heengaan naar Bethlehem en laat ons zien hef woord, dat er geschied is, hetwelk de Heer ons heeft verkondigd. Dat woord gelooven zij; over wat hun gezegd is, verblijden zij zich tot in hetdiepst hunner ziel; en zij gaan heen, zij gaan mei haast. Hel verlangen naar het kindeke, dat zij zullen vinden, in doeken gewonden en liggende in de krihhe, geeft vleugelen hun aan de voeten. Wat dichters bezongen, profeten voorspeld, engelen gepredikt hebben, zullen zij mogen aanschonwen. Ã¼e dag, dien Abraham, hun vader, verlangd heeft Ie zien, is in dezen nacht voor hen aangebroken. Groote dingen beefl aan bon gedaan Hij, die macblig is en Heilig is zijn naam. Daar is geen twijfel in hunne ziel, geen bedenking komt op in hun harl, geen traagheid bevangt hunne leden. Zij staan op en gaan met baaste en â vinden, gelijk hun gezegd is, bet kindeke, liggende in de kribbe. En welk een schat ontvangen zij. In dat kindeke vinden zij, meer dan een pas geborene, den eeuwig levende; meer dan een zwakken zuigeling, den sterken God, die redt,; meer dan een sebamel wicht, het Woord, waardoor alles gemaakt werd; meer dan het kind der jonkvrouw, den Zoon des levenden Gods, Waarlijk wat zij vonden was waard, dat zij met haaste kwamen. Ziel daar nu die herders met Jozef en Maria rondom de kribbe/fsamen verbonden aan den Christus en iu Hem aan elkander. Daar is de gemeenschap der heiligen zicb tbaar. Zij allen zijn Ã©Ã©n, in geloof in den Christus, in liefde tol Hem, in hoop op Hem,

En wij, hebben ook wij dat kindeke gevonden en met Hem al de schallen, die in Hem verborgen, maar ook door Hem ons geopenbaard zijn? Verblijden wij ons dan rondom de kribbe met allen, die in Hem gelooven. Hem liefhebben en op Hem hopen, in het licht, dat over ons opging en dat in onze harten schijnt. En hoore ook van ons, als engelen, boden Gods, de waereld de blijde boodschap van Jezus' geboorte, opdat â God geve het â velen tot Hem mogen gaan met haaste, zich haastende om huns levens wil; want alleen die in den Zoon gelooft, heeft hel eeuwige leven.

Luk. 2: 32. Een licht tot vevlichtiny der heidenen, cn lol heerlijkheid van uw'volk hraÃ«l.

Deze woorden sprak de grijze Simeon, terwijl hij den Christus des Heeren, naar wien zijne ziel zoo smachtend verlangd had, in zijne armen droeg en aan zijn hart drukte. Hij, die door den Heiligen Geest eene goddelijke openbaring ontvangen had, dat hij niet sterven zoude, eer hij den Christus des Heeren zou zien, werd nu ook door dienzellden Geest Gods verlicht, zoodat hij den Christus erkende in dit kindeke, maar ook in Hem zag de hooge heteekenis, dien Hij hebben zon voor al de geslachten des aardrijks. Hij gevoelde, al heeft hij zich wellicht ook niet geheel en al rekenschap kunnen geven van den diepen zin zijner woorden, dat de zaligheid, die zijne oogen nu zagen, door God bereid was voor bet aangezicht van al de volken, omdat dit heerlijk kindeke was âeen licht tot verlichting der beidenen en tot heerlijkheid van IsraÃ«l, het volk, dat zich de Heer had verkoren.quot;

Zijn ook wij daarvan verzekerd? Wij kunnen Simeon's woorden beter verstaan, dan hij dat kon, want wij kennen de geschiedenis, die ze ten volle bevestigd heeft. Deze Christus, hoewel door IsraÃ«l verworpen, is gegeven tot Israels heerlijkheid. Hij doet ons Israels heerlijkheid verstaan en zien. Hij geeft den zone Abrahams, die Hem aanneemt door het geloof, de vei vulling te genieten van Gods heerlijke beloften, aan de vaderen geschied. En eens, als, naar het woord der Schrift, gansch IsraÃ«l zalig zal worden, zal Hij, Israels Messias, dit zijn volk doen stralen in vollen luister en heerlijkheid.

Maar ook in ons zei ven ervaren wij de waarheid van Simeon's woord: Een licht tot verlichting der heidenen. âWij zelv', wier vaderen voorheen hier knielden voor een hout of steen, wij zelv' zijn sprekende bewijzen; ook bier heeft Hij zijn rijk gesticht; ook ons bestraalt zijn godlijk licht: wat tong kan Hem naar waarde prijzen?quot;

tot heerlijkheid van Gods volk IsraÃ«l. Beselfen wij, wat. dat/eggen wil? Wij hebben hel Kerstfeest gevierd, de blijde boodschap van des Zaligmakers geboorte gehoord ! Maar de zaligheid in Hem is bereid voor al de volken. Wij moeten het Evangelie dus doen hooren aan hen, voor wie het bestemd is. Hebben wij dat reeds gedaan'? Werken wij daartoe mede?

Ach, het is zoo noodig, dat de beidenen hot licht der waereld, hun licht, zien, opdat zij zich daarin mogen verblijden; zoo noodig, dat IsraÃ«l, 't welk onder ons leeft, leere kennen het heil en de heerlijkheid, die het mei den Chrislus verwerpt.

Zij dan de overdenking van Simeons woord in verband met het feest, dat wij vierden, ons een prikkel om met gebed en gave, en waar het kan ook door persoonlijken arbeid, het werk der zending onder Joden en Heidenen te steunen. ââ¢ En God, die voor liet aangezicht van al de volken zijne zaligheid bereid heeft, zal zijnen zegen daarover gebieden.

Luk. 2: 33. En Jozef en zijne moeder verwonderden zich over heigeen van Hem gezegd werd.

Jozef en Maria hadden reeds zooveel over het kindeken Jezus gehoord, dat het ons waarlijk haast verwondert hier te vernemen, dat zij zich verwonderden over hetgeen van Hem gezegd werd. VÃ³Ã³r zijne geboorte was door den engel aan Maria geboodschapt, dat hel kind groot zou zijn en de Zoon des Aller-hoogsten genaamd zou worden en dat God Hem den troon van zijnen vader David zou geven, zoodat Hij over het huis Jacobs koning zou zijn in der eeuwigheid. En na zijne geboorte hadden de herders verhaald van de groote blijdschap voor al den volke, voor de geheele Joodsche natie

En nu, in den tempel bij de voorstelling van het kindeke aan den Heer, kwam de grijze Simeon tot hen en nam het kind in zijne armen en loofde God voor de zaligheid, die Hij bereid had voor het aangezicht van al de volken, een licht gevende tot verlichting der heidenen en tot heerlijkheid van zijn volk IsraÃ«l. En daarover verwonderden zich Jozef en Maria.

Dit verwondere ons niet. Wat zij nu hoorden, was in zekeren zin eene nieuwe openbaring. Zij hadden reeds veel gehoord, maar thans hoorden zij iets nieuws. In profetische woorden was hun de heerlijkheid van den Messias te aanschouwen gegeven, hier zagen zij die van eene geheel nieuwe zijde. Wat tot hiertoe hun gezegd was, had alleen betrekking gehad op hetgeen de Messias, de Zoon des Allerhoogslen, zou zijn voor IsraÃ«l; nu vernamen zij iets van zijne beteekenis ook voor de volkeren. Hij zou groot zijn; dat wisten zij, â maar toch nog grooter dan zij het hadden kunnen vermoeden. Zijns koninkrijks zou geen einde zijn; het was aan Maria verzekerd, â maar zijn koninklijk gebied strekte zich uit ook buiten IsraÃ«ls grenzen. Groote blijdschap zou zijn komst brengen al den volke; dat hadden de herders gehoord, â ja maar ook al den volkeren, en zoo zou Hij blijken waarlijk te zijn de Zoon des Allerhoogsten, die over alle natiÃ«n heerscht.

De gezichtskring van Jozef en Maria werd verruimd; zij zagen nu meer van de heerlijkheid van dit kindeke; zij voelden nu iets van zijne hooge beteekenis voor de geheele waereld; â geen wonder, dat zij zich verwonderden over hetgeen van Hem gezegd werd. En zij zullen zich later, naarmate zij meer van zijne heerlijkheid ontdekten, ook steeds meer verwonderd hebben.

Ook voor ons is er, indien wij den Christus liefhebben, telkens weer reden tot verwondering, tot aanbidding en dankzegging. Neen, niet terstond, als wij met den Christus in geestelijke aanraking komen, zien wij zijne volle heerlijkheid. Er is een toenemen ook iu de kennis van onzen Heer Jezus Christus. Naar mate wij ons nauwer aan Hem verbonden voelen en inniger zijne gemeenschap zoeken, merken wij ook zijne heerlijkheid in meerdere mate op, ontdekken wij bij toeneming zijnen rijkdom, zijne hooge beteekenis voor ons en voor alle volken. Tel-

kens moeten wij ons verwonderen en God danken, dat Hij ons 'in dezen Christus zooveel heeft geschonken, zooveel meer als wij durfden denken of hopen, ja dat Hij in Hem alles ons schonk. Vergeten wij het niet; hel toenemen in de konnis van onzen Heer Jezus Christus is levens een toenemen in de genade van Hem, en do ware verwondering uit zich in dankzegging en toewijding des levens aan Hem, die, om ons te behouden, in de waereld gekomen is.

Ook heden spreekt de Heer weer tot ons. Hij spreekt van zijne liefde, die Vlij ons bewezen heeft al le dagen van het jaar, dal bijna weer voorbij is. Hij spreekt van zijne liefde, die Hij ons bewijst in de vergeving onzer zonden, en die IIij voorts bewijzen wil door ons te troosten in onze smarten en ons te sterken bij onzen strijd. Is Hij niet altijd goed over ons geweest? O, wat zijn zijne gunslhowijzen, de blijken zijner heerlijke liefde vele geweest, ook in dit jaar; zij waren eiken morgen nieuw; zijne trouw is groot. Indien de Heer ons niet had gesterkt, wij zouden onzen arbeid niet hebben kunnen verrichten; indien Hij het werk onzer handen niet had gezegend, wij zouden het niet bobhen zien gelukken. Hij droeg ons in zijne lankmoedigheid, niettegenstaande onze vele zonden. Hij had geduld met onze tekortkomingen. Hij had medelijden met onze zwakheden. Ja, wat w' ooit goeds ontvingen, het was van Hem alleen. Alle goede gave en alle volmaakte gifle is immers van boven, afdalende van den Vader der lichten, bij wien geene verandering is noch schaduw van omkeering. In zijne liefde is dan ook geene verandering. Daarom noodigt. Hij ons ook heden, die liefde aan te

nomen of haar in voller mate te genieten. Laat niets ons van van. Hem aftrekken. Daar is eene eeuwigheid in zijne goedgun-gunstigheid, en in zijne gemeenschap alleen is het loven, en in het licht van zijn vriendelijk aangezicht wandelen wij veilig en zijn wij zalig.

Zoo spreekt de Heer ons dan heden van zegen, dien Hij gaf en dien Hij geven wil. Misschien heeft Hij in dit jaar ons wel zwaar beproefd, maar Hij heeft ons ter dood niet overgegeven. Daaruit spreekt zijne liefde. Hebben we naar die liefdestem gehoord? Laten wij God toe, dat Hij ons liefhebbe, en hebben wij Hem lief? Ach, wij verzetten ons zoo vaak tegen zijne liefde en willen ons door haar niet laten leiden en zaligen. Hoe zondig en hoe dwaas is dat! Alles op aarde vergaat, maar Gods liefde is eeuwig. Die liefde alleen kan ons troosten en sterken. Want zij is teeder en toch sterk; teederder dan die eener moeder en sterker dan de dood. Zij gaf ons den Christus, den Heiland onzer zielen, den Behouder des levens. En zij roept ons en dringt ons tot Hem, opdat wij het eeuwige leven zullen hebben. Heden dan, zoo gij des Heeren stem hoort, de stem zijner liefde, verhardt uw hart niet. In verbreking en verteedering des harten is zaligheid; in verharding des harten openbaart zich het beginsel des doods.

Zoo dan, wie het leven liefheeft en het eeuwige zoekt, dat hem troosten kan van zijne smart over de vergankelijkheid van wat op aarde bindt en boeit, die hoore nog heden de stemme Gods en neme geloovig de eeuwige liefde aan, welke in Christus Jezus verschenen is en. met Hem in alle zegeningen Gods zich aanbiedt. Dat niemand onzer zijn hart verharde togen die oneindige, onpeilbare liefde.

Wij hebben altijd reden om Gods weldadigheid te gedenken, maar niet altijd doen wij dat. Soms echter herinneren de omstandigheden, waarin wij leven, ons met bijzondere kracht aan onze roeping in dezen. Er zijn bepaalde dagen in ons leven, waarop wij als 't ware door alles gedrongen worden, aan Gods weldadigheid te gedenken. Zulk een dag is zeer zeker de oudejaarsdag.

Slaan wij thans den blik achterwaarts. Een geheel jaar ligt weer achter ons. Hebben wij den moed om te zeggen, dat God ons niet gezegend heeft, dat wij geene weldaden van Hem ontvingen? immers neen! Maar dan ook, och, dat wij met dankbare harten zijner weldadigheid gedenken! Hoe veel heeft Hij ons gegeven! En toch was alles door ons verbeurd van wege onze zonden. Hoe veel heeft Hij ons gelalen! En toch, al had Hij ons alles willen ontnemen, wij zouden nog met Job den naam des Heeren moeten loven. En heeft Hij ons misschien iets of zelfs veel ontnomen, waaraan ons hart gehecht was of waarop wij schoone verwachtingen bouwden; Hij is de Heer, Hij doe wat goed is in zijne oogen. Ja, ook in de beproevingen des levens bleek zijne weldadigheid. Voor al onze wonden bood Hij genezing; in al onze smarten was troost bij Hem te vinden; en menige teleurstelling was noodig om ons te leeren bouwen op Hem alleen en ons de algenoegzaamheid van zijn heil te doen verstaan en genieten. Inderdaad, ons past het, ter eere van Hem, den psalm des lofs te zingen: O God! wij gedenken uwer weldadigheid.

Maar nu dan ook den blik naar binnen geslagen, en bij 't gedenken aan Gods weldadigheid ons zeiven, voor het aangezicht van den Alwetende, de vraag gesteld: hoe hebben wij zijne zegeningen ontvangen, zijne roepstemmen gehoord, zijne beproevingen verdragen? Was er en is er waarachtige dankbaarheid in onze harten? Werd er in ons leven eene volkomen overgave van ons zeiven aan lletn openbaar? Heeft de beproeving ook

bij ons eene vreedzame vrucht dei- gerechtigheid van zich gegeven ? O, niet waar, ons past diepe verootmoediging. Wij waren vaak zoo ondankbaar, zoo wederstrevend, zoo murmureerend. En loch moet des didders woord ook door ons worden herhaald:

Ter eere dan van dien God, die ons niet deed naar onze zonden, zij het onze ootmoedige dankzegging: O God, wij gedenken uwer weldadigheid!

Met die zonden voor oogen, slaan wij dan eindelijk den blik omhoog. Dat wij met waarachtig berouw Hem onze zonden belijden, van Hem vergeving vragen, van Hem begeeren heiliging des harten! Hem zij eeuwig dank! dit behoeven wij niet te vergeefs te doen. Zijne weldadigheid loont Hij van geslacht tot geslacht. Hij neemt den zondaar aan; Hij delgt al onze zonden uit door liet bloed van Christus; Hij wekt in ons hart door zijnen Heiligen Geest een jagen naar de heiligmaking, die in ware dankbaarheid zich openbaart. Zijn naam is Ontfermer, en het verbond zijns vredes wankelt niet. Dit troost ons; dit sterkt ons; dit leert ons geloovig het hoofd omhoog heiÃ¯en en ons hart uitstorten in den psalm der blijmoedige dankzegging: O God, wij gedenken uwer weldadigheid!

, V