Maatschappij tot bevordering der Toonkunst.

Yereeniging voor Noord-Nederlands Muziekgeschiedenis,

Oud-Nederlandsche Liederen

UIT DEN

„NEDERLANDTSCHE GEDENCK-GLANCKquot;

VAN

ADRIANUS VALERIUS

(lose)

TWEEDE, HERZIENE EN VERMEERDERDE DRUK DER UITGAVE 11 VAN DE VEREENIGING

LEIPZIG

BR KIT KOP F amp; 11 ART EL

1893 i

Prijs f l.BO. (H. M. S.öOJ.

B^k Mollzer.

Kast % PI. A ATO 5

OUD-NEDEKLAKDSCHE LIEDEREN.

De sterckste mucr of wal daer God door wil bewaren Syn kerek, sj'n vol ok, en 't land, in stormen, cnde baren, Is eendracht, on te syn, in doen, en laet, on daet, Een sin, een hert, een siel, een wil, een stem, een raet.

d'Eeiidraclitiglieijt die is de moeder van do krachten. End' 't grootst gewelt dat oyt wy by malkander brachten, (tccu wapen doet so veel, geen oorlogs tnyg so sterck, 'S is 't alder-swackste volck het sterckste Bollewerck.

(Vai.ekius, Gedenek-Clanck blz. 113).

/⁷ gt; 9 ? w

-/j C / ' t gt; Vgt;

Maatschappij tot bevordering der Toonkunst. Vereeniging voor Noord-Nederlands Muziekgeschiedenis.

Oud-Nedeplandsche Liedepen

UIT DEN

NEDERLANDTSCHE GEDENCK-GLANGK

VAN

ADRIANUS VALERIUS

(iese)

TWEEDE HERZIENE EN VERMEERDERDE DRUK DER UITGAVE II VAN DE VEREENIGING

S-GKAVENHAGE LEIPZIG

MARTIN US NIJ HOF F , RR KIT KOP F amp; HARTEF.

1893

Het is nu ongeveer 22 jaren geleden, flat de Oud-Nederlandsche Liederen uit den Nederlandtschen Gedenck-clanck van Adrianus Valerius in de bewerking van den eerst ondergeteekende het licht zagen.

Met die uitgave is eene belaugrijke schrede gedaan op den weg, die leiden moest tot vermeerdering der populariteit van het Oud-Neder-landsch Volkslied. Het doel, dat de Vereeniging voor Noord-Neder-landsche Muziekgeschiedenis met de uitgave zich voorstelde, werd volkomen bereikt.

De Vereeniging wenschte namelijk : „die voortbrengselen van gezond „muzikaal loven, die door hun natuurlijke bekoorlijkheid en frissche „kracht een hoogst bevredigenden indruk maken, en waarin een spre-,,kend beeld voor ons verrijst van dat fiere geslacht van vrije, vrome „en vroede mannen, waaraan wij ons volksbestaan te danken „hebbenquot;, (*) zooveel mogelijk te verspreiden, opdat het Oude Neder-landsche Volkslied, weder in zijne volle glorie zou herleven. Toch heeft het lang geduurd, voordat die liederen in ons land in den eigenlijken zin populair zijn geworden. Bevreemdend mag het heeten, dat zij de aandacht allereerst hebben getrokken in het buitenland. Kremser bewerkte een zestal liederen uit onze verzameling voor het Wiener Mannergescmgverein, zoodat reeds in 1879 de getuigenis kon worden vernomen, dat die Nederlandsche liederen zoowel in Weenen als elders in onderscheiden steden van Duitschland en Italië werden gehoord en bewonderd.

In ons eigen Vaderland zijn het aanvankelijk slechts enkelen geweest , die onze liederen in wijder kring hebben doen hooren. Langzamerhand echter werden zij meer algemeen bekend en geliefd. Thans kent en zingt iedereen het oude Wilhelmus-lied, en is zelfs daardoor het gewone Wilhelmus geheel op den achtergrond geraakt. Daniël

(?) Zio do Toelichting vóór ile eerste uitgave blz. 4.

VI

de Lauge heeft reeds op zijn programma's van zijn a cappella-koor, die hij in bet jaar 1S85 in Louden deed uitvoeren, vele Valerins-liederen gesteld. Zijn tegenwoordig a cappella-koor is daarmede voortgegaan, en heeft veel bijgedragen tot hunne verbreiding ook in het buitenland.

Het Willemsfonds nam een zestal liederen op in zijn: „Neder-landsch Liederboek¹'. In den allerjongsten tijd worden zelfs nieuwe bewerkingen der zoo geliefd geworden volksmelodiën vervaardigd en uitgegeven door Daniël de Lauge en Richard Hol. De ingenomenheid met de Valerius Liederen is steeds stijgende: te verwonderen is het dus uiet dat de eerste oplaag van de Uitgave II onzer Vereeniging geheel uitgeput werd, en er groote navraag naar eenenieuwe uitgave ontstond.

De thans in het licht gegeven nieuwe editie voldoet dus aan eene werkelijke behoefte. Bij het bewerken daarvan moest de vraag rijzen, of men niet zou kunnen volstaan met een eenvoudigen herdruk der bestaande uitgave. Die vraag werd ontkennend beantwoord; in meer dan één opzicht scheen verbetering dringend noodig:

1°. Ten aanzien der melodie vertoonde de eerste uitgave hier en daar kleine afwijkingen van de oorspronkelijke lezing, zooals die hij Valerius genoteerd staat. Daarop meenen wij te moeten terugkomen. Van lieverlede en ten gevolge van herhaalde proefnemingen is het duidelijk gebleken, dat er niets behoefde gewijzigd te worden in het oorspronkelijke. Behoudens eene enkele uitzondering hebben wij dan ook alle bij de eerste uitgave aangebrachte verhoogings- en verlagingsteekens geschrapt, maar dan ook hier en daar eene van onze moderne harmonische afwijkende begeleiding moeten aanbrengen.

quot;2°. In de klavierbegeleiding hebben wij veel gewijzigd en, zoo wij hopen, verbeterd, door overal waar het zonder tot stijfheid te vervallen, doenlijk was, de harmonie in overeenstemming te brengen met den geest der zangwijze en van den tijd, waarin zij ontstond; voorts door het in acht nemen van nog grooter soberheid, daarbij steeds ons tot regel stellende alleen datgene te behouden, wat strikt noodig scheen om de grondlijnen der harmonische en rhytmische bewegingen te doen uitkomen (¹). Slechts bij uitzondering lieten wij in de begeleiding enkele

¹

liet is ons eene behoefte, ook uit naam onzer metlebesluuriJers onzen vrieml Julius Hönlgen wannen dank toe te brengen voor do welwillendheid, waarmede lnj ons bij dezen arbeid heeft tnr zijde gestaan. Op moer dan eene plaats, waar de beslissing tussclien twee lezingen der melodie, of tusschen twee wendingen in do harmonisatie ons bijzonder moeilijk was, gaf zijn raad den doorslag.

VII

imitaties en andere versieringen staan, die tot illustratie der zangwijze zoo goed als onontbeerlijk schenen.

3°. Sommige liederen, zooals N⁰. I, II, VI, VII, VIII, XII en XV hebben wij gemeend in een lageren toonaard te moeten transponeeren, daar de oorspronkelijke toonaard veelal voor de gewone „middelstemquot; te hoog is.

•i⁰. Aan den tekst der liederen hebben wij, behoudens enkele uitzonderingen, niets gewijzigd. Wel hebben wij de vraag overwogen, of het niet gewenscht ware den oorspronkelijken tekst, voorzoover de voysaanduiding dien aangaf en hij kon worden opgespoord, onder de melodie te plaatsen en die lezing als bijlage aan onze uitgave te voegen. Wij hebben daarvan afgezien eensdeels, omdat behoudens eene enkele uitzondering die oorspronkelijke teksten ons toch minder geschikt voorkwamen, anderdeels omdat het bojfddoel der uitgave toch is en blijft de liederen te geven, zooals zij bij Valerius voorkomen, en het gebruik der oorspronkelijke teksten somtijds tot wijziging der melodiön zou moeten aanleiding geven. Eene uitzondering hebben wij echter gemaakt voor het lied N⁰. X, waarvan de tekst van Valerius, zij hij ook eenig-zins verbeterd door Dr. Heye, (in de toelichting was er x*eeds op gewezen, zie blz. 39) al bijzonder slecht bij de krachtige en volksmatige melodie past. Hoewel wij twijfelen of het Tabakslied: „Isser iemant uyt Oost-Indiën gekomenquot; thans nog populair zal worden, hebben wij in de bijlage als N⁰. X^a onder de melodie dien tekst geplaatst.

Naar aanleiding eener opmerking van M. L. in het mengelwerk der Arnhemsche courant van Vrijdag 14 October 1892 hebben wij den tekst van het Wilhelmus herzien en in overeenstemming gebracht met de lezing in de oudste uitgaven van het Geuzen-Liedboek voorkomende. Op dezelfde wijze hebben wij gehandeld met het lied op Maximilianus de Bossu. In beide liederen toch veroorloofde Valerius zich kleine wijzigingen van den tekst, die ons het tegendeel van verbeteringen bleken te zijn.

5». Het is verder raadzaam bevonden, met het oog op het ons gestelde practische doel de literarisch-historische inleiding der eerste uitgave en hare muziekbijlagen achterwege te laten. Voorzoover ons noodig en gewenscht mocht blijken de bedoelde aanteekeningen van onze eerste editie te verbetereu of aan te vullen, zullen volgens be-

VI

de Lange heeft reeds op zijn programma's van zijn a cappella-koor, die hij in het jaar 1885 in Londen deed uitvoeren, vele Valerius-liederen gesteld. Zijn tegenwoordig a cappella-koor is daarmede voortgegaan, en heeft veel biigedragen tot hunne verbreiding ook in het buitenland.

Het Willemsfonds nam een zestal liederen op in zijn; „Neder-landsch Liederboekquot;. In den allerjongsten tijd worden zelfs nieuwe bewerkingen der zoo geliefd geworden volksmelodiën vervaardigd en uitgegeven door Daniël de Lange en Richard Hol. De ingenomenheid met de Valerius Liederen is steeds stijgende: te verwonderen is het dus niet dat de eerste oplaag van de Uitgave H onzer Vereeniging geheel uitgeput werd, en er groote navraag naar eene nieuwe uitgave ontstond.

De thans in het licht gegeven nieuwe editie voldoet dus aan eene werkelijke behoefte. Bij het bewerken daarvan moest de vraag rijzen, of men niet zou kunnen volstaan met een eenvoudigen herdruk der bestaande uitgave. Die vraag werd ontkennend beantwoord; in meer dan één opzicht scheen verbetering dringend noodig:

1°. Ten aanzien der melodie vertoonde de eerste uitgave hier en daar kleine afwijkingen van de oorspronkelijke lezing, zooals die bij Valerius genoteerd staat. Daarop meenen wij te moeten terugkomen. Van lieverlede en ten gevolge van herhaalde proefnemingen is het duidelijk gebleken, dat er niets behoefde gewijzigd te worden in het oorspronkelijke. Behoudens eene enkele uitzondering hebben Avij dan ook alle bij de eerste uitgave aangebrachte verhoogings- en verlagingsteekens geschrapt, maar dan ook hier en daar eene van onze moderne harmonische afwijkende begeleiding moeten aanbrengen.

■J⁰. In de klavierbegeleiding hebben wij veel gewijzigd en, zoo wij hopen, verbeterd, door overal waar het zonder tot stijfheid te vervallen, doenlijk was, de harmonie in overeenstemming te brengen met den geest der zangwijze en van den tijd, waarin zij ontstond; voorts door het in acht nemen van nog grooter soberheid, daarbij steeds ons tot regel stellende alleen datgene te behouden, wat strikt noodig scheen om de grondlijnen der harmonische en rhytmisclie bewegingen te doen uitkomen (¹). Slechts bij uitzondering lieten wij in de begeleiding enkele

¹

Het is ons cone behoefte, ook uit naam onzer meilebcstnuniers onzen vriend Julius Könffjen warmen dank tou te brongen voor de welwillendheid, waarmede luj ons bij dezen arhoid lieeft ter zijde gestaan. Op moer dan eene plaats, waar de beslissing tussclien twee lezingen der melodie, of tussehen twee wendingen in de harmonisatie ons bijzonder moeilijk was, gaf zijn raad den doorslag.

VII

imitaties en andere versieringen staan, die tot illustratie der zangwijze zoo goed als onontbeerlijk schenen.

3°. Sommige liederen, zooals N⁰. I, 11, VI, VIT, VIII, XII en XV hebben wij gemeend in een lageren toonaard te moeten transponeeren, daar de oorspronkelijke toonaard veelal voor de gewone „middelstemquot; te hoog is.

4°. Aan den tekst der liederen hebben wij, behoudens enkele uitzonderingen, niets gewijzigd. Wel hebben wij de vraag overwogen, of het niet gewenscht ware den oorspronkelijken tekst, voorzoover de voysaanduiding dien aangaf en hij kon worden opgespoord, onder de melodie te plaatsen en die lezing als bijlage aan onze uitgave te voegen. Wij hebben daarvan afgezien eensdeels, omdat behoudens eene enkele uitzondering die oorspronkelijke teksten ons toch minder geschikt voorkwamen, anderdeels omdat het hoofddoel der uitgave toch is en blijft de liederen te geven, zooals zij bij Valerius voorkomen, en het gebruik der oorspronkelijke teksten somtijds tot wijziging der melodiën zou moeten aanleiding geven. Eene uitzondering hebben wij echter gemaakt voor het lied N⁰. X, waarvan de tekst van Valerius, zij hij ook eenig-zins verbeterd door Dr. Heye, (in de toelichting was er reeds op gewezen, zie blz. 39) al bijzonder slecht bij de krachtige en volksmatige melodie past. Hoewel wij twijfelen of het Tabakslied: „Isser iemant uyt Oost-Indiën gekomenquot; thans nog populair zal worden, hebben wij in de bijlage als N⁰. X' onder de melodie dien tekst geplaatst.

Naar aanleiding eener opmerking van M. L. in het mengelwerk der Arnhemsche courant van Vrijdag li October 1892 hebben wij den tekst van het Wilhelmus herzien en in overeenstemming gebracht met de lezing in de oudste uitgaven van het Geuzen-Liedboek voorkomende. Op dezelfde wijze hebben wij gehandeld met het lied op Maximilianus de Bossu. In beide liederen toch veroorloofde Valerius zich kleine wijzigingen van den tekst, die ons het tegendeel van verbeteringen bleken te zijn.

5°. Het is verder raadzaam bevonden, met het oog op het ons gestelde practische doel de literarisch-historische inleiding der eerste uitgave en hare muziekbijlagen achterwege te laten. Voorzoover ons noodig en gewenscht mocht blijken de bedoelde aanteekeningen van onze eerste editie te verbeteren of aan te vullen, zullen volgens be-

VIII

sluit van het Bestuur der Vereeniging de desbetreffende mededeelingen in ons Tijdschrift worden opgenomen.

6°. Eindelijk heeft de tweede ondergeteekende gemeend een negental nieuwe liederen uit Valerius' Gedenckelanck aan die der eerste uitgave te moeten toevoegen.

Alvorens omtrent die nieuwe liederen (N⁰. XX—XXVIII) in bijzonderheden te treden, worde hier eerst nog eene plaats ingeruimd aan datgene, wat rechtstreeks met de uitvoering onzer volksliederen in verband staat.

Hoe meer wij door herhaald aanhooren dezer melodiën ons hebben ingeleefd in het eigenaardige van dezen kunstvorm, des te stelliger hebben wij ons overtuigd van de waarheid, dat bij de voordracht op den voorgrond moet staan het streven om den daarin sprekenden geest van opgewekten zin en frissche levenskracht te doen uitkomen. Met uitzondering van die liederen waarin de toon van het smeekgebed het tegendeel gebiedt, moet steeds een tamelijk snel tempo worden gekozen. Het is daarom dat wij in het bijzonder de aandacht vestigen op de aangebrachte metronoom-cijfers.

Een bijzonder woord meenen wij te moeten wijden aan het Wilhelmus. In de laatst verloopen drie jaren is het oude Wilhelmus gemeen goed geworden: alle muziekcorpsen, militaire als andere, beijv^eren zich om dat lied meer en meer ingang te doen vinden bij ons volk; maar het is ons toegeschenen dat in twee opzichten meestal de uitvoering van het lied niet aan de eischen beantwoordt. (¹) In de eerste plaats; het tempo wordt veel te langzaam genomen: men speelt het als een koraal; en door eene koraalmatige uitvoering wordt aan het krachtige en frissche lied te kort gedaan. Noch de aard van de melodie, noch hare geschiedenis wijst op een geestelijken oorsprong. Het is en blijft eene ware volksmelodie, en als zoodanig moet zij ook worden uitgevoerd. In de tweede plaats heeft men over 't hoofd gezien de verhouding van de twee- en driedeelige maat, die zulk een

¹

Dit golilt ook van de uitvoering van hot Wilhelniuslieil Joor het tegenwoordige koor a cappella van Daniël (te Lange. Dg geachte Directeur van dit koor, onze medebestuurder duide ons dozo aanmerking niet ten kwade. Maar een bewijs van de julslheid dier aanmerking vinden wij in het feit, dat voor-zoover onze persoonlijke ervaring aangaat, wij na de uitvoering door het a cappella-koor van hot Wilhelmuslied niels hij het belangstellend publiek hebben bemerkt, dat naar ware geestdrift geleek, een geestdrift, die het krachtig Wilhelmuslied steeds had moeien opwekken. Het deed ons altijd leed, dat do uilvoering van dit lied nooit meer dan een suceijs d'estimo kon verwerven.

IX

hoofdrol speelt in de Wilhelmus melodie. Men heeft niet gelet op de zeer duidelijke metronoom-aanduiding die in de eerste uitgave is aangebracht, volgens welke aan de gepuncteerde halve noot ( a!.) in de drie-deelige maat dezelfde tijdwaarde moet worden gegeven, die in de twee-deelige maat aan de halve noot (si) toekwam. Men heeft te veel waarde gehecht aan de aanduiding van de 8/4 maat, waardoor men zich heeft hit en verleiden om aan de kwartnoot in de driedeelige maat dezelfde waarde toetekennen als aan de kwartnoot in de tweedeelige maat.

In dit opzicht heeft de eerste uitgave misschien tot de misvatting aanleiding gegeven. Tn het oorspronkelijke staat dan ook de 3/4 niet, maar alleen eene 3 en op grond van de toenmalige schrijfwijze, die ook bij S wee li nek dikwijls voorkomt, durven wij veilig adviseeren bij de uitvoering van het driedeelige gedeelte van het Wilhelmus als grondslag aan te nemen de volgende verhouding: [⁵= 3 j⁵ f . Wij willen echter gaarne toegeven, dat het punt questieus blijft in verband met de bij Valerius voorkomende notatie, en dat elke twijfel zou zijn weggenomen , indien Valerius in plaats van in de 3 deelige maat eene minima

• •

met eene semi-minima: j® f , had geschreven eene semi-minima zonder staart en daarop volgende gewone semi-minima: ^{# #} zooals dikwijls bij Sweelinck voorkomt. Maar de overweging, die ons doet besluiten bij ons advies te blijven, is vooral ontleend aan het karakter van de melodie zelve. Immers het slot moet noodwendig een onnoodig sleepend karakter krijgen, indien men de driedeelige maat als 3/4 maat opvat, terwijl de opgewektheid en het krachtige karakter van het eerste deel der melodie bewaard blijven, wanneer men zoowel in de twee- als driedeelige maat de alia breve maatindeeling van het eerste doel behoudt. Wij vertrouwen dat de lezing, die nu N⁰. III vertoont, de zaak duidelijk genoeg maakt, en vleien ons met de hoop, dat de wenken door ons gegeven de aandacht van allen zullen trekken, die zich geroepen achten om het oude Wilhelmus in zijne volle glorie te doen schitteren.

De nieuwe liederen, N⁰, XX—XXVIII zijn niet gerangschikt door Valerius blijkens „den tafel van de stemmen ofte Voysenquot; onder de ,,Nederlundsche stemmenquot;, zooals wèl het geval is met de liederen N⁰. I—VIII, en XI—XVI. Maar evenmin als men N⁰. IX, X en XVII— XIX in onze uitgave misplaatst heeft geacht, omdat zij door Valerius niet onder de Nederlandsche Stemmen zijn opgenomen, zal men aan

de nieuwe eene plaats in onzen bundel kunnen ontzeggen. Dat zij „vreemde voysenquot; zijn beteekent niet dat zij destijds in ons vaderland niet populair waren. Het feit, dat Valerius ze heeft opgenomen en enkele daarvan ook in andere liedboeken voorkomen, bewijst reeds het tegendeel.

Bij de keuze heeft de tweede ondergeteekende zich laten leiden zoowel door de melodieën zelve als door den daaronder geplaatsten tekst; waar beiden hem voorkwamen belangrijk genoeg te zijn, achtte hij de opneming gewettigd. De melodieën behoeven naar zijn oordeel niet voor die der eerste uitgave onder te doen; de tekst verdient ook aan de vergetelheid te worden ontrukt.

Eone korte toelichting betreffende de chronologische rangorde, waarin de liederen bij Valerius voorkomen zal zeker niet overbodig zijn.

N⁰, XX. ,,Bitter droeve klachtenquot; heeft betrekking op de Spaansche Sententie van 20 Februari 15G8 waarbij alle privilegiën, vrijheden en wetten der Landen en Steden werden vernietigd. (Zie Valerius blz. 20).

N⁰. XXI. „Men brand, men blaektquot; staat in verband met de Inquisitie en den bloedraad 15G9—1571. (Val. blz. 30).

N⁰. XXII. „Laet sang en spelquot; is een lied op de inneming van den Briel 1572. (Val. blz. 33).

N⁰. XXIII. ,,Com nu met sangquot;, een loflied naar aanleiding van het goed geslaagd verzet der Zeeuwsche steden tegen Alva, 1572. (Val. blz. 37).

N⁰, XXIV. „De vogel wert gelockt gefluytquot; een spotlied op Alva, naar aanleiding van zijn opdracht aan ,,de Bossuquot; om aan de Vergadering te Dordrecht (Juli 1572) der in verzet gekomen Steden, die den Prins van Oranje uit Duitschland hadden ontboden om met raad en daad ,,de Landen te dienen en bij te staanquot; te „ver-thoonenquot; dat hij bereid was om ,, niet alleen d'opgesette schattingen af te schaffen ende alle abuysen te weeren, maar oock der Landen Steden en Borgheren vrijheden te bevestigenquot;. (Val. blz. 40.)

N⁰. XXV. „Heere, keere van ons afquot; een lied naar aanleiding van de belegering van Haarlem. (Val. blz. 54).

XI

N⁰. XXVI, „Gelijck den grootsteu rapsackquot;, een lied op Leidens ontzet. (Val. blz. 74).

N⁰. XXVII. „Batavia, ghy sijt de Bruydquot; Lied op de belegering van Slnys. 1G()4. (Val. blz. 198).

N⁰. XXVIII. „O Heemskerekquot;, lied op de overwinning van Jacob van Heemskerck „den Zeeridderquot; op de Spaansche Vloot bij Gibraltar. 1607. (Val. 202).

Amsterdam _ _{September ]893}

Utrecht.

A. D. LOMAN.

J. C. M. VAN RIEMSDIJK.

INHOUD

BEVATTENDE DE AANDUIDING DER VERSCHILLENDE VOYSEN.

Oud-Nederlandsche Volksliederen.

I.

Op de Stem: Sal ick nooh langher met heete tranen,amp;o.

S

JJ—J-

r- r r

Oud-Nederlandsche Volksliederen.

I.

Op de Stem*. Sal iek noch langher met heete tranen,amp;o.

(J=72.)

ÏÊËËÊiÊÊ.

3

« f » f T

mmm

25

1

II.

Stem: Studenten Dans.

(J = fMi.)

Al ti - wf liuos'—iipii sin - gen, ver

O Heer! O (iod_der hel - den! Siet

Aij keert torli weer— O - ran - jen, en

ff

Â¥

5

III

Stem: Alst begint.

üi

f

ü

m^ÊÊÊm

mÊÊÊ

25

*

IV.

Stem: Alst begint.

100.)

i

1

frr^

w

7

V

Stem: Alst begint

(si - 72.)

S3

SÊ

lï--rl':

baer sag ko - infii daer, int vior - ent - se - ven - tic-h - ste jaer, (Inf 'tLand, met kloeck ver - stand, elrk schip seer vroom en wel - ge - mand, met

'1

25

8

VI.

Stem: Ghij die mij met u braef gelaet, amp;o.

(J.: 5(1.)

Een moii - ster van ppii valsch jzp - lapt, o grand Cotninan - deur, sijt Ooh ueen! op 11 - we spo - 1lt;p - rij mpii hipr te wel past. Ick 't Recht-veei- - di}/; recht van Go - des ra pt, 't welck nie - mant ver-schoont, vpr-

amp;

ÉÉ

i

i

f

■fe

VII.

Stem: 's Nachts doen een blauw gestarde kleet, amp;c.

U Nr - dor - laml! lot op n saeck, (ie tijt en stout is Nopint acht op u - wei' Lnn - den staet, n volck end' ste - den Re _ schut, he-scherint, be - waerd 11 land, let op het Spaensch he -

i»—0-

daer, op - dat nu in den hoeck niet raeck u vrij-!ieit, die voor - waer U rneest sijn aterck, end'daer is raet en duet van outs al - tijt ge . weest. ö drog, eij laet niet tie - men uijt n hant n Pre - vi - le - gien toch; maer

F=f

É

ou - (Iers heli-hen dier gp-cocht, met goet en hloet en le - ven; a - del is man - liaf - tich vroom, men vind niet haers ge - lij - eken; thoont u elck een man vnl moet, in 'thou den van n wet- ten.

t

\ i m

want rtij werd nu gantsch en 'tee. ne-mael ge-socht tot niet te zijn ver - dre-ven. houd den Spanjaert doch, ick hid u, in denthoom dat hij van ons mach wijeken. bo - ven al dient God, en valt hem sleets te voet, dat lüj op n mach let-ten.

P

r-

25

10

VIII.

Stem*. Het was een rijck mans burgers zoon, amp;e.

(J z H4.)

ê

Be . geer - tens lust baert al - tijt qiuiet in God - de - loo - se Ge - lijok eon ap - pel buij - ten aen wel schoon schijnt, end' van Be - driogt u niet, sict toe, sict toe! schijn - heij - li - je*¹ ge -

«f

Vl,¹' 0 \

i

itm

m

11

IX.

Stem: Op de Engelscho Min.of: Noch leef ick in verdriet,

(J=fiK.)

-k

a

—n^:

W-----6H—^:—d—*-

m

12

X.

Stem: Isser ijemant uijt Oost-Indien gekomen.

als voor 'tLand hij heeft ge - icefd, die hot hij spijst ons met hemelse,h liroot, maer een

WT

t—F—i

Gods gunst wil er-ven, en zich vroegtot Hem be-geeft. tAerd dioht leijt he-ne-ven, is de weg die leijt ten (loot. Sinfil_

M r gt;

i i

w—gt;

Oock hoe soet voor het Hemelsch een-wig niet en acht, end'van'tqnaet sich wacht, 'tge- ne dat naer den schat des Hemels he-nen treed'tan - der ruijm en breet.

1

pE

* V

25

XI.

Stem: Heij wilder dan wild,

(J • - 44.)

3S^eb35

IF

f¹

XII.

Stem: Windeken daer het bosch van drilt,

('Jz72.)

:S

afE

25

15

p. f p

r

m

r ;

as

i

XIII.

Stem*. Pots hondert duijsent slapperment

(J; so.)

t. Wiicr dut nion sich al kpoid of wend, end' waer niPti loopt of pp - nifjd vrij (TP - vooh - tPii volck mapckt Span-jen d'oor - log Nppt - land! so gliij mapr en bout op God (Ipii fleer al -

lt;gt;

O

TT

É

-tgt;

11

'TT

m

gaet. Daer vint mpn,'tsij oock op wat ree, d'IIol - lan - der end' de Zeeuw. Sij toe. Wie soud' oijt heli-ben dit ge-dacht, dat d'hoog-moet van Fa - pon, dat zijt-, so kan u Duij-vcl, Hel,noch Poot, niet krencken noch ver-treen, Al

! !t. butste iquot;ouiil'. lëlÉ

1 ii ,8

O-----V

loo - pen door de woe-ste zee, als door het bosch ' de Leeuw.'i'.tVer -soo een groo-tp trot-se macht so buijg saem wor-den sou? 3. O waer oock Span-jen noch so groot, Ja s'wer-elts machten een

r

25

17

XIV.

Stem: O Heere! g-eeft so lange leeft.

('J= 58.)

te

18

XV.

Stem: Comedianten Dans.

(J-7a.)

m j

25

19

r r r tir r

Ber - fjen te be - set - - ten.

in_ sijn blo^t ver - smoor - de.

't Vlas— was niet te spin - nen.

• •

w

20

XVI.

Stem*. Schoonste Nimphe van het Wout.

(Jriao.)

ÉÉi

ÉÈÊÊÊ

l

25

21

XVII.

Stem: Op'tEngels Lapperken.

(J riSO.)

J J | _{r r} p

Wie dat sich Kelfs ver - heft te - met, wert wel een ar - me

Doch 'tschijnt dat ner - gens frhij nae vraegt,ghij wilt het al ver-

De God - loos groeijt een wijl seer wel, doch 'teijn - de staet te

W

slo - ter-, Pnc d'Alf u beeld, tot spijt ge - set, wa^r af - ge - hro - ken scheu - ren, maer die daer doet wat (iod mis-haegt sal 'teijn - de noch he . vree - sen; siet Lu - ci - fer qnam in de hel door zijn hoo-veer-dig

ïf'^f--|-tJ—-1

he . ter. l^T hoo - se daed, dii» ghij he-gaet hij al - len tren - ren, als hij vol noot, sul naeckt en hloot voor Go - des we - sen; daer 'tvolck sich al aeu spipg¹- len sal, in - dien se

22

XVIII.

Stem: O A nge nietje.

(J. = 5H.)

fmm

___j

9' (9 •

25

28

----^ -

3

f

:ö

24

XIX.

Stem: Gallarde Suit Margriet.

?os.)

fcpEEÏ

3

reijt, Het schuij - mig woe - dig tneijr raeckt. Looft God den Heer_ met sin

as

25

208.)

$

ifc

XX.

Stem: Ballet. La durette.

A lt; J = «« )

—4

Hit-'ter droe-ve klaeh-ten, ijs-sp-li.jck ge-ween, hoort men nu aen groot en klcen. Heer hoe lang salt due-rcn, ilat n svva-re hand (Ireij-fihon sal ons va-der - land?

s ji

I

'tVroom volck siet men siacli-leu en met voc-ten treen, dat nauw o - ver 1)1 ij It niet een. Wilt den hooswicht stue-ren, die suoimmnl en hrand, Heer! en maeekt sijn doen tol scliand

j J -

r

Spanjen zoekt te hren - pen 'tNeorlund giintsch tot niet, en in 'tui - ter ste ver - driet. en'them soo ver-gel - den, dat des (juaets vol - op kom¹ op zij - nen ei.j-ghen kop.

^ r

I j Jij) .

Wilt' et niet ge - hen - gen Heer! en ne - der siet, en ons u - we hul-pe biet. Laet zijn vloecken, schel-den, en zijns lioosheyts krop we-sen zij - nen ei j-gen strop.

2.^r)

1

XXI.

Stem: Ensrelsohe Daphne.

(J ₌144)

ft

Â¥

5

m

25

28

XXII.

Stem: Op de Engelsche Foulle. of: Walsch Wailinneken.

.(J

K—m

Laet saiifi^- en spel, tam - hour en flui.jt, nu klincken tot Gods eer; dat

Gods goet-heijt we - sen moet ver-telt, die noch so voor ons sorgt, en

De Spanjaert wert nu een ge - liit in si.j - nen muijl ge - leijt; God

Ghi.j Prin-cen, Heer - en van ons Land, maeckt ons de spanjaert quijt. Mal

Pi

É

ar,

29

XXIII.

Stem-. Branie Guinee.

'mm.

Kom nu met sang van soe - te to - nen, en u met sna - ren In Is - ra - el was dat een wij - se valt met haer oock den

frj- i g:ïl jt

ff

s

♦ ♦ quot;S-

spel ver-bli.jt; sing op, en wilt al - om be-tho - nen, dat ghij van her-ten Heer te voet; dat elck nu toch God roem' en prij - se, die ons soo veel wel -

iÈ

*—

i

i

25

»0

XXIV.

pÉÊ:

m

V

zij - neu zang.

niet— be - drieg.

Lant._ ge - raeck.

van_ u keer.

»1

XXV.

Stem.- Engels Nou nou.

gt;«= in;)

É

diit ii vrien - de - lijck ge - laet lich-tend o - ver ons mach staen. en ii volck, naer snlc - ken werck, veij - lich een-mael op-gaen mach. en laet u - wen wil ge-schiem want gij se - ker en ge - wis_

m ê i

u-I

XXVI.

Stem: Allemande Guerre guerre gay.

_A (J = 72)

^ i) I J ^

rap - sack, vloot den Speck ver - Itaest, als een va - lien vlo - gen op de vluclit, met een - en, die nu kleijn en groot vrij

t n ^

m

in der haest, als een hond - die raest. O ghi.j stad van

oock vol sncht, en ge - heel__be-ducht, door de hoo - ge

sent in noot o - ver - vloe - dig hroot. Lof' dan, prijs en

m

Mr f

■

w

XXVII.

Stem; Engels Woddecot. Ofte: Dat men eens van drincken

spraeck.

(J.-. 00)

i

f

4 f;

É

al de We - relt is om nijt. De pronck van ^vthee

inaeckt uw's vij - ands doen ter schand, hoe - wel hij IniJ

acht sijn stof' - feu gantsch niet meer, sijn Ifoom - sche Spaen

g'an - iler roem dra egt als in God, dwijl d'o - ver - win -

SS i --

ar.

Bijlage X^.

Stem: Isser ijemant nijt Oost-Indien gekomen.

(J-100.)

J J—

mm

É

smenschenbloet? of hij deugt doet seg: - g'et mij vroed, seg-- get mij den n)an oock al ist maarsmoock be.ter dan loock, be - ter dan u plai- sir een pijp of vier bij wijn of bier, bij wijn of

1 ' if

«5

--

•p- ■

s. ■lt;•••■

-

i ?••

VBBEENIGING

VOOR

NOOED-NEI)ERLAN])S MUZIEKGESCHIEDENIS.

De vroeger door de Yereenigüay nitgogevoi werken zijn tot de volgende prijzen ■voor ieder verkrijgbaar als:

Houwsteenen: Eerste, Tweede en Derde Jaarboek der Ver-

eeniging; ieder..........,..........ƒ j

I. J. 1'. Swniii.iNCK, Regina Coeli.....Partituur . ... - ].50

1 Stel Stemmen. . - 0.75 If. XIX O ii d-X e d e r 1 a n d s c h e Liederen, uit den „Nederlandt-

sclien Oedeuck-claiik'* van Adrianus Valerius. (Uitverkocht) .... - 1.50

lil. .). T. Swkku.nck, Zeven Orgelstukken (Uilverkochl)........2.—

n. 1 w a a H Ge u z el i e dj es uit den tSpaanscben tijd. Met klavierbegeleiding en toelichting, door Prof. A. D. Loman.......- 0 90

V. Cok.nkus Som-\-T, Drie Madrigalen en J. P. Sw,kki ikck . Twee

Chansons.............Partituur.....1,75

, I Stel Stemmen. . - 1,50

\ I. .1. W . Swkkmkck, Acht Zes-stemmige Psalmen met hio-bibliografiselie Schets door H. F. L. Tikuk.man en pliotograpliisch i)ortret van Stvek-

^1INC'^K................Partituur .... - 4.—

1 Stel Stemmen. . - 1,50

Til. J. P. Swekusck , Chanson. ................- 0 50

VIII. .1. W anniko , Bloemlezing uit de [gt;2 Sententiae, bewerkt door

Koukkt Eitnkk.............Partituur ..... 1.75

1 Stel Stemmen. . - 1.75 IX. Jac. OiiiiKCiiT. Missa Forlwia (kspcmla, bewerkt door, Robert Eitnee.

Partituur .... - i ,75

1 Stel Stemmen. . - 1.20 X. Oud-Nederlandsclie Danswijzen, bewerkt voor vierhandig klavier

door Ihi'. Mr. J. ('. M. van Riemsdijk (wordt herdrukt)......- 0,75

XI. Const. IIi vckns. Pathodm ment tl proj'ana en muzikale Briefwisseling,

bewerkt door Prof. Jonckbi.oet en Prof Land..........- J5__

XII. J. P. SwKKi.iNTK. Zes \ ierstemmige Psalmen . . Partituur .... - 2 25

₎ 1 Stel Stemmen. . - 0.75

XIII. A. Reinken, Hortus Musicus. ...... Partituur . ... . 4.20

1 Stel Stemmen. . - 2.r0 XIA. J, A Lkinken, Partite diverse sopra I Aria; Sehweiget mir von

V\ eiber nehuien......•........... . - OIO

X\. .). P. Swkki.inck, Cantio Sacra: Ilodic Christus nntus est. Partituur. . - 0..0

¹ Stel Stemmen. . - 0.30 X\ I. Vier en twintig liederen uit de I5^l10 en eeuw, met geestelijken en weieldlijken tekst, voor eeue zangstem met klavierbegeleiding,

bewerkt door Juk. Mr. J. C. M. van Riemsdijk .........-1.50

X\IL J. P. Sweemkck, Psalm 150 (achtstemmig). . . . Partituur ... - '1,50

I Stel Stemmen. . - '^l.75

Amsterdam, November 1893. H. C. ROGGE, Secretaris.

Het Tijdschrift wordt uitgegeven in Afleveringen van I a 5 vel druks met Platen en Muziekbijlagen. Vier Afleveringen vormen één deel.

De prijs van elke Aflevering is Één Gulden.

Achtereenvolgens zullen worden uitgegeven:

Registers op de drie jaarboeken, getiteld: Bomvstcenen, bewerkt door Paul Beikimans te dent.