TRA.OTA.TUS

DE

OASIBUS RESERVATIS

TUM

ROMANO PONTIFICI

EPISCOPO BÜSCODUCENSI,

QÜEM CONCIXNAVIT

J. Pompen,

pEM. |3uSCODLfCENSIS J^ROP.

Edilio alter».

St. Miehiels-Gestel,

EX TYPOGUAPHIA DICECEStS BÜSCODUCENSIS IN INSTITUTO SURDO-MUTORinr.

1 8 9 8.

IM P RIM A T U R.

Haaren , 13 Aug. 1898.

ORDO TRACTATÜS.

1'J't xKMirM. De Jurisclictioue ecclesiastiea in geuere. w. I -i;j. CAPUT 1. De reservationis uatura et line atque de reser-

vandi potestate. n. M__18.

I'e divisione casuum reservatovum. n. li)_22.

De casibus S. Pcmtitici et nostro Episcopo reser-vatis. n. 23—36.

De conditionibus et eessatione reservationis. n. 37—45.

De absolutione a casibus reservatis. n. Ki_'ü.

mÊÊÊÊÊmiÊÊÊÊÊ WÊÊSmsÊmmi

H WHHb»..:

''wmamp;r-m

SsfllS;

1 •

•v

^ROCELIXITl»!,

Quo perspieue magis uc composite qute de casibus reservatis tradituri sumus intellectui appareant, qusedam de jurisclietione eeelesiastica perstringuntur.

1. ({iiinani valide a peccatis absoivere {tossunt?

R. Soli sacerclotes legitime missi, sive legitima aueti ju-risclictione.

2. Quotuplex jurisdictio hlc prcecipue notanda est?

R. I. Rahone fori: jurisdictio fori extern! et fori interni.

2. Ratio tie extensionis: jurisdictio universalis et particularis sen limitata.

3. Eat tone tituli: jurisdictio ordinaria et delegata.

•J. Quomodo differuiit jurisdictio fori cxtemi et fori i uter jii ?

R. 1. Jurisdictio fori externi primario et directe spectat ad publicam corporis fideliura utilitateni; hujusmodi est potestas eoncedendi facultatem prfedicandi, absolvendi apeccatis et censuris.

2. Jurisdictio fori interni primario et directe respicit utilitateni privatam uniuscujusque fidelis. H;t'c est duplex; foripceni-tentialis sen sacramentcdis, (jiue exerceri nequit nisi in sacra-mentali confessione, et fori extrapoenitentialis sen extrasacra-mentalis, qiue extra memoratam confessionem exerceri potest. Hera r d i Comm. in jus eccl. t. I p. 42, C r a i s s o n Man. jur. n. 27i , 278, L. Ferraris v. Forum n. 62. Ejusmodi jurisdictio tori interni est facultas Evangelium prtedicandi, facultas con-tessarii absolvendi a peccatis et censuris.

4. Absolutio a censiiris data in foro iiiterno valetue

in foro externo?

R. Affirmative, si absolutio data est ab eo, cui (uti solet) facultas absolvendi pure et simiiliciter facta est. Attamen duplex est exceptio: a) Si eeusura est publica-, (pio casu obstat scandalum, donee publiee constet de censurge absolutioue, aut saltern de delinqueiitis confessione cum debita satisfactione. Suarez Dc cens. disp. 7 seel. ■lt; u. 2'.t, 30. b) bi causa ad foium coutentiosum est deducta; ((uo casu coutessarius abstiiieat ab absolutioue impertieuda, douec reus absolutus fuerit iu foio externo. Laymanu De cem. part. 1 cap. 7 n. 7,Reitteiistuel lib. V tit. 39 n. 233. Cfr. Theol. Mechi. Tract, de cens. p. 19, 20.

Xota. De forma absoliitioiiis agit Rit. Rom. p. 97 (edit. Ultraj. anni 1879). In foro iuteruo confessarius utatur forma prsescripta iu absolutioue sacramentali. I hid. p. 99. Cfr. Lig,. lib. Vll ii. IU), Aertuijs lib. VII n. 33, 34.

5. Quid est jurisdictio 1. universalis, 2. particularisJ

1{. Ad 1^um Jurisdictio universalis est, qute uullo coustriu-

gitur limite, ueque quoad persouas, neque quoad loca, ueque quoad materias. Talis competit S. Pontifici etCoueilio oecumeuico.

Ad 2^,quot;ⁿ Jurisdictio particularis seu limitata est, (pife re-stringitur ad cor las persouas, ad certa loca, aut ad ceitam inateriam, v. g. jurisdictio confessario concessa audieudi con-fessioues iu tlicecesi cum reservatioue ((uonimdam peccatoium et ceusurarum. Fusius n. 14 sq.

lt;». Quid est Jurisdictio 1. ordinaria, 2. delegala J

R. Ad l^um Jurisdictio ordinaria est qufe alicui competit jure proprio, seu vi dignitatis, officii vel beueticii, cui cura animarum anuexa est. Ejusmodi est jurisdictio Episcopi in suos dioecesanos, Prtelati regularis in suos subditos, parocbi iu suos parochiauos.

Ad 2quot;quot;' Jurisdictio delegata est, quam ipiis babet ex dele-gatione seu commissioue immediata aut mediata illius qui jui'is-dictionem ordinariam possidet.

7. lt;Jiiiluis inodis jurisdictio delegata a*M|uiri potest

R. Tribus modis: I. Plerumque ab lioniiuc scripto, verbo aut alio siguo externo. — 2. Aliquando a jure per legem vel deeretum; ex qua jurisdictioue omnes sacerdotes quoslibet poe-

nitentes in periculo mortis constitutos absolvere possunt a qui-busvis peccatis et censuris. Couc. Tri cl. sess. 14 cap. 7 de pcenif. Cfr. n. 54. — 3. Nonnumquam a consiietudine, ex qua confessarius in una tantum dioecesi jurisdictionem habens valide absolvit eos, qui ex aliena dioecesi ad ipsum veniunt. Fusins in Theo). Mechl. Tract, de Sacr. Pcenif. n. 67.

8. ({uaiMlouiiiii Ecclesia juristlictioiieiu supplct ?

1. Certo supplet defectum jurisdictionis, si sacerdos habet titnlum coloratum et adest communis populi error, quo sacerdos jurisdictionem habere putatur. Cfr. I. c. n. 07 et 71.

2. Quando sacerdos absolvit ex jurisilicti'one vere probabili in dubio juris, saltem si adest gravis aut rationabilis causa. Lig. hb. \I n. 573. Dubinin jiuis iiic intelligitur opinio, quse com-muniter ab auctoribus ut solide probabilis admittitur. Lig. l. c. n. 573, 596, 600, Hom. np. tract. 16 n. 91 , 139. Cfr. Tract, de Sacr. Poen it. n. 67 in flue.

!gt;. lt;{iii(l est approbatio; in ([iio diflert a Jurisdictioue ?

H. Approbatio est anthenticuni Episcopi judicium, aliquem sacerdotem idoneum esse ad audiendas coufessiones. Proprie in eo differt a jurisdictioue, quod per istam sacerdoti, qui idoneus jndicatur, tacultas coufessiones audieudi tribuitur. QniaveroE-piscopi nostris temporibns eodem actu approbationem et jurisdictionem concedere solent, luec duo nomina promiscue usur-pantur.

10. I. €ujusiiam Episcopi roquiritur approbatio, ut

quis valide audiat coufessiones. 2. Quid inde efficitur quoad confes-sarium et poenitentem ?

H. Ad l^um Requiritur et suftieit approbatio seu jurisdictio ab Episcopo illius loei, ubi confessio institnitur. Lig. n. 548, Tract, de Sacr. Peen. p. 247.

Ad 2quot;quot;¹ Etticitur, ut confessarius in administrando et poenitens in suscipiendo Sacramento Pcenitentke constringantur jurisdictioue seu tacnltatibus, qnas confessarius accepit ab Episcopo loei, iibi ƒt confessio. Cfr. n. 57.

11. Tn qiilbus locis confessjirii nostra; dioccesis coufessiones audirc possunt t

15. Per se valide coufessiones excipiunt in omnibus locis nostrse dioecesis; ut autem licite agant, requiritur consensus

— 8 —

eorum quorum interest, saltern in locis ad qu'« missi uon suut.

In aliena dioecesi nihil valent, nisi ab illius dioecesis Ordina-rio jurisdictionem acquisierint. Excipitur tarnen paroclms, qui extra dicecesim audire potest sim subditos; ratio est quod ,ju-risdictio ordinaria et voluntaria seu gratiosa ubique locorum in proprios subditos exereeri potest. Cfr. S y n. D i oe c.p. 44, T r a c t. de Sacr. Poen. n. 69, Ben. XIV Instr. can. 86 n. 7.

12. Quciindiu durat jurisdictio ?

R. 1. Jurisdictio ordinaria perseverat qnamdiu posside-tur dignitas, officium vel beneficium, cui annexa est. Amitti tarnen potest quoad validum ant licitum ejus usum per excom-municationein et suspensionem. Cfr. Tract, de Sacr. Poen it. n. 70.

2. Jurisdictio delegata in nostra dioecesi omnibus qui annuo examini subjacent, ex generali regula arctata est , inter tempus quod decurrit ab uno ad aliud examen; ita quidem, ut pro illis, qui examini adfuerint, jurisdictio eo ipso protrahatur, qnamdiu alia eis sententia Ordinarii non significetur: eorum vero qui absque venia Ordinarii, ad examen non accesserint, jurisdictio omnis expiret post mensem a peracti annui examinis tempore, nisi Ordinarius ipse, re cognita, aliter disponat.quot; Conc. Prov. p. 317.

3. Jurisdictio, approbatio et facilitates, sub clausula usque ad revocatiouem concessie, perdurant, donec ab Ordinario expresse revocentur, pro iis, qui in dicecesi nostra domicilium retinent. Qui vero, postquam ejusmodi jurisdictionem acquisi-vit, in aliena dioecesi domicilium vel quasi-domicilium obtinue-rit, ipso facto banc jurisdictionem amittet, nisi disertis verbis aliud ab Ordinario indultum fuerit. Quodsi domicilium ad nostram dicecesim rursus transtulerit, nova jurisdictio novteque facilitates impetrandte erunt; in quarum supplica exliibenda? sunt lit-terce testimoniales sive commendatitiée Episcopi vel Ordinarii loei, sub cujus jurisdictione interea domicilium vel quasi-domicilium habuit. Syn. Dioec. jj. 116.

13. Quid est ahsolutio 1. directa, 2. indirecta, 3. abso-luta, 4. ad reiiicidentiain?

Praen. Quamvis confessarii habeant jurisdictionem particu-larem sen limitatam, sunt circumstantióe, iu quibus contessa

— 9 —

lius simplex (¹), hno quivis sacerdos quoslibet absolvere potest ab omnibus peccatis et censuris (n. 46); quje absolutio tune quandoque est tantum indirecta, aut (id reincidentiam.

K. Ad ]^um Absolutio est (lirecta et per se, quando sacerdos absolvens jurisdietionem liabet in peecata, quae pceni-tens cum vera dispositione confessus est.

Ad 2^uin Absolutio est indirecta et per aeeideiis, si poeui-tens non tantum a peccatis expressis, in qiue coufessarius jurisdietionem babet, absolvitur, gratiamque justificantem conse-quitur, sed \i gratife sanctiticantis remissionem acquirit oliontm quoque peccatorum, qiue aid sine culpa omisit, aid in qufe ex-posita confessarius non habet jurisdietionem. Peccata indirecte remissa postea confessario debita facilitate instrueto exponi de-bent. Suarez De poen. disp. XXX.

Ad 3^um Absolutio dicitur ab.soluta, si poenitenti nullum adim-plendum onus remanet, nisi ([nod ex natura peccati expositi sequitur.

Ad 4¹quot;quot; Absolutio ad reiiicnleiitiain est, quando poenitenti a censura absoiuto impoiiitur onus, si iinpedimentum quo retine-tur cessaverit, adeundi Superiorem vel alium confessarium le-gitima facilitate instructum, sub poena in eamdem reincidendi censuram. Reincidentia non contingit sine culpa. Lis;, lib. VII ». 125, Cfr. Tract, de cens. p. Is.

¹

Nota. Confessarius simplex intelligitur, qui in casus reservatos nullam liabet. jimsdictionein, au(, saltern, qui uon habet, jurisdietionem in casum quem prcnilens confitetur.

— 10 —

CAPUT I.

De reservationis natora et fine atque de reservandi potestate. n, 14-18.

14. Quid est easuum resorvatio i

R. Est restrictio sen limitatio junsdictiouis confessarii. Efficit, ne a certis peccatis vel censuris possit absolvere, sal-va ejus facilitate ad reliqua. Lig. lib- ^' quot;• gt; Horn- up-

tract. 16 ii. 128.

Nomine ccisuuih retcrvciiorum iiitelliguiitur tuin pcccata luiii ceusura?, uti uotat D'An niI)a 1 e Summa theol. mor. f. l §347 (16).

J5. Quoniodo rcscrvatio dillort a ceusura !

H. Censura, quum sit poena primario statuta ad emenda-tionem delinquentis, istum directe afficit; casuum autem reservatie , qufe est mera restrictio jurisdictionis , cont'essariuin directe afticit, et poeuitentem indirecte tantuin, quatenus nempe coutitetur ei cujus jurisdictio est restricta. Ex quo etficitur, ut ignorantia reservationis ab ea nou eximat, ideoque censu-rte reservatio uou tollatur eo qnod sola reservatio ignoretur. Cfr. n. 22, Tract, de cens. p. 14 sq.

16. 01» quos lilies atrociora et (/raviora crimina Superio-

rihus reservautur ?

1{. 1. Ut fideles ex difficultate absolutionem obtinendi malitiam ejusmodi peccatoruin magis percipiant nli iisque corn-mil ten dis deterreantur.

2. Ut qui hujusmodi criminibus obnoxii sunt accipiant a hu-perioribus poenitentias , monita et remedia opportuuiora, quse nonnisi a prudentilnis applicari expedit. Lig. n. 581. Idem in-sinuat Cone. Trid. seas. 14 cap. 7 : „ Magnopere ad christiani populi disciplinam pertinere sanctissimis Patribus nostris visum est, at atrociora qufedam ct graviora crimina non a qnibusvis seii a snmmis dumtaxat sacerdotil)us absolveren tui'.

Ut prior tinis obtineatur, necesse est casus reservatos populo esse notos. Quapropter non tantum maxime ssepe expedit

poenitenti inanifestare [)ecea.tiiiii expositum esse reservatum, sed etiam conducit in catechisniis et concionibus proponere casus , de qiiibus sine seandalo disserere possumus, addendo . peeeata ista tantse esse malitüe ut sine speciali S. Pontilieis aut i'jpiscopi facilitate confessarius ab iis ahsolvere nequeat. Tract, de ceu s. p. i 18.

Ut alterum tiiiera assequanliir, debet turn Superior turn confessarius delegatus pa?nitenteni severius corripere, specialia re-media contra relapsum pnescrihere ac graviorem imponere pce-nitentiam sacrainentalein.

1». Probii Ecclesia in lialicrc potest,utem quosclam casus Siqjerioribns rescrva nd i.

H. J'ide eertuiu est, Eeclesife competere potestatem quos-lt;lam casus superioribus judicibus reservandi , eamque reserva-tionein vim habere non tantum in foro externo , sed etiam in foro interno.

Prol». I. Ex Conciiio Trid. quod sess. 14 cap. 7 de pm-nif. dicit: ••-Merito Pontifices ifaximi pro suprema potestate, sibi in Ecclesia universa tradita, causas aliquas criniiiiuni gra-viores suo potuerunt peculiari judicio reservare. Neque dabi-tandum est,. . . quin hoc idem Episcopis omnibus in sua caique dioecesi, in tediflcationem tamen non in destructionem, li-ceat pio illis in subditos tradita supra reliquos iiiferiores sacer-dotes auctoritate, prfeseriim cpioad ilia, (piibus excommunica-tionis censura annexa est. Hanc autem delictorum reservatio-nem, consonum est, dlviiue atictoritati, non tantum in externa Politia, sed etiam coram Deo vim habere.quot; Et ibid. can. Jl; ..Si qiiis dixerit, Episcopos non habere jus reservandi sibi casus, nisi quoad externain politiam, atque ideo casuum reserva-tionem non prohibere , (|uo minus sacerdos a reservatis vere absolvat; anathema sit.quot;

2. Ex naiura Sacramenti Pmiitentur., quod judicii instar a Christo institutum est, ideoque rei|uirit ut sacerdos absolvens ab Ecclesia Jurisdictionem acceperit. Id docet idem Co nc. Trid. I.e. cap. U: „ Absolutio saeerdotis .... non est solum nudum mi-

nistenum----declarandi remissa esse peceata, sed adinstar

actus judicialis, quo ab ipso velut a judice sententia pronun-tiatur. It autem judiccs civiles siepe jurisdictionem tantum

habeut in certa loca, personas et causas, ita Ecclesia coufes-sariorum jurisdictionem restringe're potest non tantum ad loca et personas determinatas, sed etiam ad certas causas, quando bonum Ecclesite aniinarumque salus id videtur requirere. Beu. XIV De Syn. IHcec. lib. V cap. 4. Vide Cone. Prov. p. 158, Veccliiotti Inst. con. t. 1 p. 202 sq.

Quapropter damnata est a Pio \ 1 in bulla Auctorem fidei prop. 44 Synodi Pistoriensis: Propositie synodi asserens „reser-vationem casuum nunc temporis aliud nou esse quam impro-vidum ligamen pro iuferioribus sacerdotibus, et sonum sensu vacuum pro pcenitentibus assuetis non admodum curare banc reservationemquot; , declaratui'; _ falsa , teuieraria, male sotiaus , perniciosa, Concilio Trideutiuo contraria, superioris liierarchia? potestatis Isesiva.quot; Vide etiiiiu prop. 45. Ctr. Denzinger Eh-chiri/lion n. 1407 , 1108.

18. ({iiibus comjtetit potestas casus reservaudi ?

It. Competit Ecclesite Buperioribus, qui habeut ])otesta-tem jurisdictionis ordinarice in foro externa (n. 3 et 0). Ratio est, quod illi soli jurisdictionem restringere possunt qui earn valent concedere. Hauc facultatem itaque habeut:

1, S. Pontifex iu tota Ecclesia. 2. Episcopi in suis dioecesi-bus. 3. Superiores Regularium iu suis Ordiuibus : isti enim in suos subditos jurisdictione quasi-episcopali pollent; sed casus re-servare tantum possunt ad normam restrictiouis factfe a Clemente VIII. Vide Lig. lib. VI n. 583. Cfr. Tract, de cens. jM. 117.

Nota. Parochis h;ec potestas non tribuitur, quippe qui nou liabeant jurisdictionem pro foro cxterno. lino AA., qui iis banc facultatem concedunt eo quod in foro interno pollent jurisdi-ctioue oi'dinaria, adduut, lion esse nsu receptum, ut ea facilitate utantur. I'rteterea eorum reservatie esset iuutilis, et irri-ta: etenim Episcopi solent una cum approbatione contessariis jurisdictionem dare ; quuin autem parocbonun jurisdictio Episcopi subsit imperio et hie invitls parochis confessarios depu-tare possit, restringere nequeunt jurisdictionem quam conles-sarius ab Kpiscopo accepit. Cfr. Hen. XIV Dc Syn. Dhbc. lib. V cap. 4 h. 2, Syn. Dioec. 15use. j). 44.

— 13 —

CAPUT IL

Oe divisione casoym reservatorym. n. 19-22.

1!). Quomodo casus reservnti (lividuutnr ratione ]. Supe-iioris reserviiutis, 2. objecti, 3. modi reservation is?

R. Ad l^um Ratione Snjterioris reservantis sunt ponti-ficii sen papales, episcopale* aut regulares, ]U'oiit S. Pontifex, Lpiscopi aut Superiores Regularium sno judieio quosdam casus reservant.

Nota. Dicitur: mo judieio; quia casus a R. Pontilice vel a jure Episcopis reservati audiuut episcopales ex jure pontiticio vel ex jure communi iis reservati. Quinam isti siut, vide n. 25.

Ad 2^um Ratione objecti. Alii casus sunt peccata reservafa, quando ipsa peccata, sine censura, propter se sen ratione sui ideoque directe reservaiitur, ut sunt plerique casus episcopates. Alii sunt censurce reservatce, si ceusurse peccatis annexte directe reservaiitur, et propter censuras ideoque indirecte peccata: cu-jusmodi sunt tere omnes casus papales. Vide n. 21.

Ad 3^UU1 Ratione modi reservationis alii sunt simpliciter sen modo ordinario, alii specialiter seu speciali modo Superioribus reservati.

20. Potestne Ëpiscopns casum S. Pontilici jam reser-Vatuni etiam sibi reservare?

R. Idem casus, sive est peccatum sive est censura, S. Pontilici jam reservatus, ab Episcopo vel alio Prfelato inferiore leseivaii nequit; imo quando Episcopus sibi aliquem casum reser-vavit et S. Pontifex postea eumdem sibi reservat, eo ipso ces-sat reservatie Episcopi. Suarez De pcenit. disp. 31 sect. 4 n. 26, De Lugo De pcenit. disp. 20 sect. 9 n. 150, J51, Ben. Xl\ Ik Syn. Dicec. lib. V cap. 5 n. 4. Qua de causa Syn. Dim. Busc. p. 46, postquam enumeravit tres primos casus episcopales hrereseos, apostasise et bomicidii, adjungit: „ Hsec criminatunc tantummodo episcopali nostrte sententite reservare volumus, cum excommunicatio seu reservatie papalis ob ignorantiam cen-

sune vel aliam quamcumque causam contracta nou fuerit.quot;

Hfec tameu non obstant, quominus crimen, coutni quod cen-sura S. Pontifiei reservata jam lata est, insupei' alia censura Episeopo reservata piuiiatur, uli statuitur in Syn. Dicee. ji;. 45: „ Absolutionem complieis, i(U£e per decreta Apostolica suh poena excomniimicatio11is ipso facto incurrendie et S. Pontifiei reservatie interdicta est, nos insuper sub poena suspensionis itidem latse sententite prohibemus.quot; Quia contra idem peccatum statuta eat reservatie diversa, nempe ratione pcence, ideo non est idem casus reservatus. Cfr. Lig. lib. \ II n. 28, Tract, de cens. p. in, 125 sq.

21. Qnonwdo polis-simum diU'eruut casus S. Pontilici reservati a casibus Episcopo rescrvatis?

it. Casus papales fere omnes sunt censurfe reservatie, duobus tantum exceptis (//. 23); casus autem episcopates ut plurimum sunt peccata sine censura reservata. Sequitur, ut casus papalis, ob eensuram reservatus, non sit aut noil maneat reservatus, si censura ob ejus ignorantiam vel aliam causam non sit contracta aut a Superior^ sit ablata. Hoc autem non valet pro casibus, quos Episcopus jure jxtrlicnhiri sibi reservavit. Etenim sola ignoratio reservationis non eximit a reservatione («. 22); imo ex sententia, quam S. Alpbonsus lib. VI u. 581 Dub.'2 dicit veriorem, ueque casus episcopalis, cui annexa est excom-municatio, eximitur a reservatione, etiamsi deliuquens ob ignorantiam censurse excusetur a censura. Cujus sententiie luec datur ratio; quia in episcopalibus, quibus censura est annexa, principaliter et per se reservatur peccatum ei(iue annectitur censura, ut peccantes fortius ligentur et per duplicem reser-vationem a peccando absterreantur. Hoc tameu applicandum non est casibus, qui a R. Pontifice vel a jure Episcopo sunt reservati (n. 25). Cfr. Marc n. 1771, Scavini t. I\ n. 114, Pi at Princ. fheol. mor. f. II p. 280 (2).

22. Quaeritur nuiu igiiorantia solius reservationis excuset a reservatione.

K. 1. Non excusat, si casus ob eensuram est reservatus. Ratio est, quod qui consentit in poenam principalem (eensuram) implicite etiam consentit in omnes ejus effectus, licet istos ignoraverit. Lig. /. c. n. 580.

— 15 —

2. Xeque exeusat si peccatum directe ratione sui est reser-vatum. Ita sententia comraunissima njmd Lio- _n sgj v_icle ElencU. Qumt. re.f. n. 83. lïatio est, tum quod reservatio nou est poena sed remedium peccati et restrietio jurisdictionis, .nue non poemtentem sed confessarium directe afficit, — turn quod quainvis ob ignorantiam eesset prior finis reservationis, non cessat posterior, qui est, ut poeuiteutes a Superioribus accipiant pcenitentias, monita et remedia opportimiora. (». 16). Cfr Sanchez De matr. lib. IX disp. 32 n. 18, De Lugo l. c. n. !». ^{La lt;}-'^{1,01x bh}- yi parf. 2 n. 1008, Aertnijs lib. VI n quot;40 Scaviiii /. IV n. U4, Mare n. 1771, D'Aunibale / I§343 (36). De contraria sententia vide Haine Tl wol. mor. f m p 316 sq., Palmieri Opus theol. I. V n. 725 sq. et p. 855 sq.

Nota. Reservatio tamen videtur statui posse vt poena in odium alicujus cnminis, ita ut aliquis a reservatione ob ejus ignorantiam excusetur, si in ipso actu reservationis significe-tur, earn tanqmm pcenam decerni. Ita Palmieri l. c. ri. 730 (a). Quare dicit Leinuk. n. 4()7 (6), indubie reservationeni sta-tntam quoad falsam accusaüonem sollicitafionis esse poeuaiein ideoque probabiliter non incurri ab ignorante. Ben. XIV enim 111 Const. Sar ra men! urn Pmiüentim expresse dicit; „ ut tam de-testabile facinus metu magnitiulinis pcenm coërceaturquot; etc. Cfr. Tract, de ceus. p. 16s.

CAPUT III.

De casibiis S. Pontifici et nostro Episcopo reservatis. n. 23-36.

23. Quinam cams jure hodierno K. Pontifici sunt reser-vati i

R. 1. Duo sunt peccata directe sine ceusura E. Pontifici reservata:

a) Falsa apud judioes eeelesiasticos denuntiatio confessarii innoxii de sollicitatioue ad turpia, sive aliquis ipse denuntiatio-nem facit, sive procurat ut at) stliis fiat. Ita in Ben. XI\ Const. Sacramenhim Pcmitentice I Junii 17-11.

b) Acceptatio donoruin a Regularibus (qui nempe vota solemnici emiserunt) utriusque sexus, donee restitutio facta sit. Intelligun-tur dona prorsus liberalia, religiosis graviter prohibita a Clemente VIII, dummodo valorem 10 franeorura excedant: si non excednnt 54 francos, potest ante restitutionem realiter factam absolutio dari a S. Poeuitentiaria. Lig. n. 580, Hoin. (Tjgt;. tract. XIII n. 8, 9. Cfr. Aertnijs lib. VI n. 238, Marc n. J772, Tract, de cens. p. 122 sq.

Nota. Iste casus itaque eatenus tantum est reservatus, qua-tenus poenitens a S. Pontifice absolutionis incapax declaratur quamdiu realiter non restituerit.

Quod nemo confessarius, quamvis amplissimam in casus re-servatos habeat facultatem, absolvere potest a peccato mortali externo contra castitatem complicem in eodem secuni peccato, — non est proprie casus reservatus. Omnes enim confessarii generatim ab isto peccato absolvere possunt, atque solus ex-cipitur confessarius complex. Cfr. Tract, de cens. j). 149 sq., Godschalk De cens. in part. p. 45 sq.

2. Ceusurae latse sententise, P. Pontifici hodie specialiter aut simpliciter reservatse, sunt quse aut primum a Concilio Trid. sunt statutfe, aut infiictte per Const. Apostolicce Seclis ami 1869, aut post banc indictte. Quas vide in Tract, de cens. a p. 50 et Godschalk I. c.

—4. Explica ccusuin S, Ponttfici specicdi modo reservedutn liilsae (lenuiiti.atiunis.

1{. Pontifex Ben. XIV, anleriora decreta etc. approbaus et eon firmans, in Const. Sacrament nm Poenitentice ] Junii 1741 denno mandavit, ut Ordinariis loeoruni denuntiarenturonines et singuli saeerdotes, qui aliquem poenitenteni veJ in actu eonfes-sionis vel ante vel immediate post confessionem, vel occasione aut prifitextu confessionis, vel etiam extra oceasionem confes-sionis in contessionali, sive in alio loco ad eonfessiones audien-das destinato aut eleeto ,. cum siinulatione audiendi ibidem confessionem, ad peccata contra castitatem sollieitare vel provocate quocumque modo tentaverint. I)e peccato ejusmodi sollici-tationis et de obligatione denuntiandi sollicitantes vide Tract, de eens. p. löü sq.. Godschalk /. c. p. 112 sq.

i^e autem improbi homines inde ansain sumerent innoxios saeerdotes apud ecclesiasticos jndices falso sollicitationis insi-mulandi, decrevit Ben. XI\ in eadeni Constitutione i; 3 : ut qusecumque persona, qute execrabili liujusmodi tlagitio se in-quinaverit, aut per seipsam innocentes coufessarios calumnian-do aut procurando ut id ab aliis fiat, a quocumque sacerdote, excepto mortis perieulo, spe absolutionis obtinendte, quam Nobis reservamus, perpetuo careat.

'Jö. Quinam casus jure communi aut particulari Ordlnario uostro sunt rcservati i

R. 1. Jure coiumiiui: Censnrse pontiflciie, quae in Const. Apostohcce Sedis Ordinariis locorum reservatie declarantur: cn-jusmodi signanter sunt tres excommunicationes , de qnibus ibid, tit. 111. t tr. Tract, de cens. p. 90 sq. Hisce ex decreto S. C. C o n c. 25 Maii 1893 annnmeranda est excommunicatio, cui subjacent laici bibliopolie vel mercatores, qui Missarum eleemosy-nas colligunt, et sacerdotibus, quibns eas celebrandas commit-

tunt, non pecuniam, sed libros aliasve merces rependunt, _

item laici, qui acceptas a fldelibus vel locis piis eleemosynas Missarum tradunt bibliopolis, mercatoribns, aliisque earum col-lectoribus. De sensu hujus deereti vide N. Kev. théol. XXV p. 354 sq. De casibus papalibus occultis vide n. 47.

2. Jure particular!: a) Decern majora crimina, qiue inSyn.

— 18 —

Di(EC. p. 40 Episcopo reservata declarantur. b) Suspensio Epi-scopo specialiter reservata lata in eos, qui complicem in pec-cato turpi absolvere prsBsumpseriut. 1 hid. p. 45.

26. Qucenam sunt decern graviora criiniua Orrtiuario iiostro reservata t Eadem explica.

R. I. Hairesis, i.e. error formalis externe prolatus circa tidem vel ftdei articulmn suffleienter propositum; — item du-bium de fide deliberatum el pertinax atque externum.

Itaque non inciirrunt casum reservatum timorati ob dubium scrupulosum: neque qui ex neglectu voluntario instructionis vel ex ignorantia mortaliter mala (modo ne sit affectata) erroribus luereticorum adhterent; neque qui ex metu, sine interno assen-su, externe hseresim profitentur, atque ita peccant contra Mei confessionem. Cfr. n. 38.

27. II. Apostasia a liile catlioliea, a Religioue vel ab Ordine.

J. Apostasia a lide catlioliea, i.e. defectio a fide, ita ut reiigio Christiana penitus deseratur. Transitus ad Paganismum, (

Islamismum, Jiid£eismu:n non videtur requiri: hinc l'anliieistie, NaturalisUe, Indifferentes et hujusmodi alii, qui Christiauls ae-censeri amplius nolunt, in numero apostatarum vere habentur. Cfr. Tract, de eens. p. 50, Godschalk 11.

2. Apostasia a Relig'ione est crimiuosa abjectio vitu? mo-nasticse, quam quis solenmiter professus est, cum animo ad regulare institutum non amplius redeundi. V e c e li i o 11 i I.e. lib. IV § 12 t. II p. 233.

3. Apostasia algt; Ordine est quando clericus majoribus Or-dinibus iniliatus relicto habilu et tonsura clericali stecularein vitam amplectitur. Vecchiotti I. c. § 11.

28. III. Homlcidiuiu directe voluutariuin.

Requiritur; a) ut hoinicidinm sit peccatum mo'rtale contra ju-

stitiam; b) ut mors ex causa posita, v. g. ex vulnere, veneno,

vere secuta sit; c) ut homicidium sit directe voluntarium. Non incurritur casus reservatus, si mortis causa est imprudentia vel negligentia mortaliter mala. Cfr. Tract, de eens. p. 1-28 sq.

Nota. Htec tria crimina tune tantum constituunt casum Epi-scopo reservatum, quum excommunicatio, ob quam S. Pontifici reservata sunt, propter ignorantiam censurse aliamve causam

-110 -

contraeta non fuerit. Syn. D'ioec. p. 40. Vide «. 20.

29. I\. Sodomiii perfectii a iiiasculis coimiiissii.

Kequiütur itaque coneubitns dnonmi nuisculonun, quorum unus immittit membrnin genitale cum seminatione in vas alte-nus, ut videtur, praposterum. Lio-, Hi_)i i\' 471 _nonL tract. 9 n. 2-J.

•iO. \. Hestialltas a mascnlis patrata, i.e. coiigi-essus carnalis viri eum beatia eujusvis sexus cimi seminatione intra vas, in quo tit congressus.

31. M. lucestiis a mascnlis patratus cum persona consaiigiiiaea in omni gradu liaca^ rcctagt; et in primo et secuiulo gradn lineas transversa'.

Ut liic casus reservatus adsit, requiritur:

Ineestus: itaque debet esse copula carnalis cum seminatione in vase natnrali mulieria. Pollutiones utrimque excitatie non efticiunt casum reservatum.

A mascnlis patratns: liinc non incurritur casus reservatus a muliere complice.

('nni persona coiisaugninea: non contrabitur ab aflinibus, v. g. si verum incestum committit vitricus cum privigna, socer cum nuru, levir eum glore.

In omni gradn lineap recta', v. g. pater cum tilia, avus cum tilii sui tilia.

In primo et secundo gradn linea'transversa', v. s. frater cum sorore, avunculus cum nepte, consobrinus cum consobrina.

Insuper requiritur ineestus material is et lor ma lis.

Materialis, i.e. verus ineestus supra descriptus inter con-sauguineos designates patratus. Unde quando quis ex errore putat, se ejusmodi incestum committere, persona autem ei tantum est aftinis aut consangiiinea ultra gradum secundum linete transversa, casum reservatum non incurrit, quamvis jnalitiam hujusmodi ineestus contrahat coram Deo.

1'ormalis, isque in quantum est reservatus. Quare qui committit incestum cum persona consangiiinea supra memorata, at arbitratur (saltern sine gravi culpa) earn sibi aftinem esse, aut consanguineam in gradu tertio linefe collateralis, casum reservatum non incurrit. Cfr. Tract, de eens. p. 13ü .sq.

Nota. Observant coafessarii, inteutionem Superioris reser-

— 20 —

vantis non posse suppoui, ut iudagatio in ordine ad reservatio-liein vertatur iu oecasionein scandali poeuitentis. Liule hic quo-que valet regula: de peecatis carnis coufessarius interroget paree, caste et caute. De tribus ultimis peecatis fusius in Tract, de sexto prsecepto.

:{2. VII. lujuriosii legitinioiuiu pai-eutiim, paU-is iicmpe vel matris, percuss'»».

Dicitur: I. Percussio, i.e. realis corporis Itesio, v.g. ictus, verbera, eonjectio in terrain, inclusio, propinare venenum. Sed non reservatnr Uesio per verba, aut affectus, propositum vel inteutio Itedeudi tantum, v. g. irrisio, imprecatio, execratio, miiue intentat;e, irritus eonatus Isedendi corpus.

2. Iiijuriosa, ie. injuria, qine per percussionem parentibus intertui¹, iutelliaitur ejusmodi, ut sit, attenta qualitate agentis et patientis, mortaliter mala (¹). Unde non reservatnr justa sui defensio, servato moderamine inculpatse tutelte, v.g. si tilius patrem ex furore vel ebrietate ejus vitam invadentem repellit et percutit in quantum requiritur ad eum reprimendum Atta-men potest casus reservatus contrahi ex percussione qusepro-cedit ex ira, aut qute indirecte vel in eausa tantum est volun-taria, v.g. si tilius solitus in ebrietateparentempercutere, eum iterum ebrius injuriose percutit.

3. Legitimorum pareiitinn: ergo non est casus reservatus, si quis percutit parentes suos naturales.

4. Patris vel matris: non sufficit igitur percussio avorum, vitrici vel novercse, soceri vel socrus. Cfr. Tract, de eens. p. 127 sn-

33. VIII. Solcmue pcrjunuiii vel falsuin testimonium iu judieio (latum coram judiee sive ecclesiastico sive laico vel ejus delegate».

Duplex in hisce disparatus designatar casus reservatus:

1. Sulemue perjurimu. Requiritur itaque: a) perjuriuin ve-rum, cui deest Veritas formalis; b) solenine, i.e. quod per certain verborum formulam, vel corporalem alicujus rei, v. g. E-

¹

Uocet Lig. HO- VII w. 273 (jiioad excommuuicationem ob percussionem clericorum: „Quod semper ae percussio existimetur graviter injuriosa ratioue reverentise clerico debits;, sufflcict ad ccnsuram qua:vis percussio levis.quot; Cfr. Tract, de cons. p. 71.

— 21 —

vangelii, attactum coram legitimo Superiore emittitur. Idautem fieri potest nou tantum iu juclicio, sed etiam iu juraraento lide-litatis, iu professione fldei et alüs hujusmodi. Reiffeustuel lib. II tit. 24 n. 8.

2. Fiilsiim testimoiiiiim in judioio (latum. Requiritur: n) testimonium f'oniuililer falsum, b') datum in judicio, i.e. iu legitima causte inter actorem et renin controversie perjudicem facta discussione et delinitioae (Veecliiotti lib. I\' § 20 /. II p. 262). Nihil interest, utrum judex sit ecclesiasticus au laicus, ordinarius au delegatus, modo sit veins judex atque ut talis agat; ueque requiritur, ut jurameutum de veritate dicendaprfe-cesserit. Quum judicii nomine intelligatur tota rei controversie discussio a partium citatione usque ad seutenüam prolatam (Schmalzgrueber lib. II tit. I n. ;j), casus reservatus con-trahitur etiam per falsum testimonium, quod, reo jam citato aut incarcerate, perliibetur coram jndice Inntruclionis, etiamsi causa finiatur ahsólutione nh histantia , quippe qute usu fori pro sen-tentia vel specie detinitionis liaberi soleat. Veecliiotti 1. c. § 40 p. 307. Cfr. Resp. ad (^. B. i». 3ö, 30.

IX. Ailiilterimii coiiciibiiuiriinii, «sivc adultcraiites iu cadein sive in diver sa domo liabitent.

Requiritur verum adiilterium coucubinarium.

1. Acruiu adulteriuiu est copula perfecta inter duas perso-nas non conjuges, quarum una saltern tertite matrimouio juncta est. Quia vero debet esse adulteriuiu materiale simul et forma-le, non incnrritur casus reservatus, si non conjiigatus vivit cum libera, quam conjugatam esse putat. Sin liber vivit cum conju-gata, quam liberam esse arbitratur, ille eximitur a reservatio-ue, quia ejus adulterium non est formale; nou autem luec , quum ejus adulterium sit materiale et formale simul.

2. Coiieubiiiatus est frequens et continuatus (habituatus vel consuetudinarius) concubitus cum eadem persona, aesi sit ejus conjux (sen uxorio modo exercitus), sive luec est soluta sive matrimouiali vel alio vinculo ligata. Cfr. Lig. Hom. op. trad. 0 n. 11 (*).

C ) Concubinatus ox jure civili est, (juuudo (juis detinet inuiiereni demi locu uxoris, ct lui bet cum ea carnale conimevciuni. Verum vxjure ca-

_ 22

Adtiltcriuin roiicubiiiuriiiin est igitur habitus vel consuetu-do adulteraurli cum eadein persona. A simplici adulterio in eo potissitnum differt, quod hoe ut tale imlicat actum transeuntem, illud auteui statuin, liabitum seu consaetudinem sic agendi. Nihil autein refert, utrinu adulterantes in eadein an in diversa domo Irabitent. (_Kgt;uomodo vero adultcrium concubinarium discer-ni potest ab adulterio simplici'? Certo est concubinarium, si in-tercedit pactum vel (]nasi-pactum, v. g. si mulier est mercede comlucta vei alilur ad crimen boe continuo patrandum; sin minus, res dijudicanda est ex iapsuum frequentia et temporis du-ratione, considoratis simul diversis personarum reruinque cir-cumstantiis. Ita Rcsp. ad l_x). p. 30 et Tract, de eens. p. 134 sv/. S. Al [ih ons us Praxis conf'. n. To dicit: „ Quinque vices in mense jam [tossunt malum habitum constituere in ali-quo vitio peccati extei ni, modo inter ipsas aliquod intervallum intercedat. Et in materia foriiicationum, sodomiaruin et bestia-litatum multo minor numerus habitum quit constituere, qui ex. gr. seniel in mense fornicaretur per annum, bene hichabitua-tus dici potest.quot; Cfr. Tract, de Sacr. Poen. ». 96 p. iJSG.

:j.gt;. X. Procuratio abortus directe lutout» foetus sive auliiiati sive iiiauiinati, et (nia'cinuque positiva ad al»or-tuni foopcratio, plfoctii secuto.

nonico datur concubinatus, sive (|uis feminam in propria domo, sive extra illam roti not, si ad cam frequenter accedat ob carnale commercium. lu lioc ergo differt concubiiiatus a simplici fornieatione, quod hfcc inter-venit etsi quis seniel peccet cum muliere solnta; concubinatus vero ex-poscil frequentiam actus carnalis cuin eadein femina. Prseterea dalur concubinatus, duin intervenit frequens turpis congressus num determinata femina, quamvis non sit, solnta; fornieatio vero nonnisi inter solutes datur. Ita Koucaglia l. 1 Ir. ]lt;J De sexto prac. cap. II Q. 4. Cfr. Sylvius 2. 2. Q. 154 art. 2, J5o uaciiia J)e malr. Q. 4 p. 14 u. 8, Oe eens. in part. disp. 3 Q. 7 p. 4 n. \.

Eodem sensu loquuntur canonisUr,; „Concubinatus est illicitus fre(|uen-tatus sou cousuotudinarius coucubit.us cum femina aliqua solnta in domo sua vol alibi commorante.quot; Lourenius lib. Ill tit. 2 Q. 25. „Undo concubinatus fornicatioui simplici supperaddit solam consaetudinem forni-candi cum eadem.quot; Idem lib, V lil. 10 ([. 310. „Differt concubinatus a simplici fornieatione, quia por unmn concubitum fornicarium fit, ut de-noniiuotur (|uis fornicator; ad concubinatuin vero consuetudo et actus ssepe repotiti requiruntur.quot; Pirliing lib. V til. 10 «. 76. „Concubinatus non ditfert a fornieatione, nisi quod cum eadein femina sacpius conimit-titur idem delictum consumniatuin.quot; Pichler lib. V lil. lö n. 12.

— 23 —

Dicitur: 1. a) Abortus, i.e. ejectio foetus immaturi quern mulier in utero gestat. Abortus distingui debet a partu prtema-turo, qui aliquando post septimum a eonceptione mensem sine foetus periculo a medicis perficitur. Elapso septimo a eonceptione mense proles est vitalis sen vidbilis, i.e. ad earnperfectionem pervenit ut vitam extra uterum maternum conservare possit.

b) I'roeuratio directe iiitenta. Procurare est aliquid studiose et ex industria quaerere, ideoque illud directe et in se veile; quod magis explicite denotatur per verba; directe intmta. Diver-sis mediis abortus procurari potest, ut veneno, medicamento, percussionibus, laboribus. Suf licit etiam voluntarium directum iniplicitum sen in acta exercito. Ita quidam vocant voluntarium, quando causa veri abortus immediate applicatur, sed ejus effe-ctus, nempe mors prolis, non iutenditur. Hinc puella contrahit casum reservatum, quse medio abort ivo utitur ad impediendam infamiam. Ita Tract, de ceus. p. 130. Attamen non sufticit sola imprudentia ant negligentia mortaliter mala, v. g. si mulier, quamvis abortum ex gravibus laboribus jam experta sit, eos uiliilominus perficit, ut suis victum qugeritet; neqne si quis mu-lierem gravidam percutit cum proximo abortus periculo, quem tarnen non intendit.

c) Foetus sive animati sive iuauimuti. Eequiritur igitur sed etiam sufticit, ut foetus sit conceptus, licet nondum sit or-ganizatus neque in eo vita appareat. Non incurritur autem, si semen ejicitur ant alio modo conceplio impeditur, neque si eji-citur foetus jam mortuus.

Notandum, ad casum reservatum contrahendum, non sufficere conamen directum abortus perticiendi; requiritur, ut abortus reapse secuta sit. Id patet ex ultimis verbis: effectu secuto, quee etiam ad procurantes abortum referenda sunt.

2. Et qua'cuinquc positiva ad abortum cooperatio, eff'e-ctu scciito. Ttaquc etiam cooperantes casum reservatum incur-runt, modo cooperatio directe voluntaria amp;it positiva, et abortus effectu sequatur. Ejusmodipositive cooperai11es sunt, qui mandant, aut scienter consilium, favorem vel opem pnebent. Sed casus non coutrabitur cooperatione negativa, qualis erit, si quis abortum nou impedft, quamvis debeat et facile possit. Cfr. Tract, de cens. p. 91 sq., p. 131, Godschalk p. 103 sq.

Post hunc casum adjuugit Syn. Dioec.: Cujus delicti ab-soliitioncm Xobiis (letineiuiis, ctiamsi (leliiiquens excom-inunicatiouc, E|»ise(»|gt;lt;gt; rcservata, iiiuoilatus nou sit. Ratio est, quod jure coinmuni subjacent excommunicationi Episcojto reservatte soli procurantes abortum; quorum nomine non ve-niunt iiui consilio , consensu mere eooperati sunt. Cfr. II. cc. Prreterea fieri potest, at excommunicatio ob ignorantiam cen-snrse non sit contracta et nibilomiaus vcre adsit peccatuin Epi-scopo reservatum. Ct'r. Resp. ad Q. B. p. 36, 37.

differiiut casus Ordinario nostro jure partieiilari reservuti ratione ipsius reservatioiiis {

H. Alii sunt simpliciter reservati; alii ante in special i modo, nempe Ineresis, abortus et suspensie ob absolutionem comiili-cis in peccato turpi contracta, item ceusurse ab homine parti-cnlariter latre.

CAPUT IV.

Os wilitioiiiis st cessatioie restryatioiis. i, 37-45.

37. ({mile requii-itur pccfjitiim, ut sit reservatum?

R. 1. Ex jure comiuiiui vol cuiisiietudiiie: peccatum mortale quoad actum turn internum turn externum, in sua specie consummatum, certo reservatum.

-. (jiiuiid casus episcopales: „peccatum debet esse interne simul et externe grave, in sua specie consummatum, unde-quaque certum, certoque noiidum declaratum, et a pubere com-missum.quot; Syn. ])i(ec. p. 47.

3.S. Kxplicautur istjc coiiditiunos.

1. Morliile. Hinc peccatum ex natura sua mortale, sed ex iuadvertentia, jion pleno consensu veniale, eximitur a reser-vatione. \ enialia autem reservare non est in usu Ecclesiae; atque esset actus fere inutilis, ijuia non sunt materia necessaria absolutionis. Lig. lib. VI n. 582 Dub. 1, Lugo Dc pop», disp 20 n. 12.

({uoad actum tuin intoruiiiii tuiii externum mortale.

Requiritur peccatum non tantum ex mentis affectu coram Deo mortale, sed etiam actio externa graviter legibus injuriosa. Ita sententia verior et communior apud Lig. n. 582 Dub. 3. Quam-\is dubitari nequeat, quin Ecclesia possit reservare peccata mere interna. Superiores non intendunt peccata reservare, nisi giaviter exterius consummata. Unde casum reservatum non con-tralnt, qui ex mente vere lueretica actum facit, qui in se hte-lesim non continet, modo ne pravam suam mentem manifestet. Lugo I. c. n. 14.

Attamen non requiritur, ut peccatum publice, aliis prjesenti-bus patratum sit; sufficiunt actiones externse vel verba prolata nemine teste.

3. In sua specic cousummatum. Peccatum debet esse com-pletum in tantum, in quantum in reservationeexprimitur.Quare si reservatur percussie parentum, non sufficit intentio percu-

— 26 —

tiendi: neque manus filii jam elevata, si a patre declinatuv vel reprimitur. Quanclo reservationi subjacet homicidium directe voluntarium, non suf licit vulnus inflictum, unde mors nullate-nus aut ex medicorum tantum imporitia sequitur; neque satis est si vulnus letliale indireeta tantum voluntate est iUatum. Lugo l. c. n. 15.

4. Certo reservatiini. Communis est seutentia, in dubio tum facti tum juris non esse reservationem. Dubium facti adest, qnando dubitatur, num peccatum sit commissum, aut num omnes couditiones requisitre complete sint, v. g. peccatumsitne mor-tale au veniale: liesus sitne mortuus ex vulnere iuHicto an ex imprudentia vel imperitia medici. Ratio est, quia reservatio, utpote odiosa, est restringenda et stricte interpretanda. Dubium juris adest, si dubitatur de legis reservautis existeiitia, de ejus extensiono ad peccatum commissum, item quando utrimque probabiliter controvertitur inter DD., utrum aliquod peccatum sit reservatum necne. Hoc valet in dubio tum positivo tum negativo. Ratio est, tum quod reservatio est strictse interpreta-tionis, tum quod melior est conditio possidentis, tum quod Ecclesia in casu jurisdictionem probabilem supplet. Lig./'ft. VI n. 600, Hom. apost. tract. 16 n. 142.

Js'ota. Si reservatio est certa, at contessarius privatim du-bitat, num in potestate sibi concessa casus comprehendatur, item num potestas collata jam expiraverit, de se absolvere ne-quit, quia reservatio possidet. Absolutio tarnen a casibus episco-palibus generatim valida erit. Rationem vide ». 40. Cf'r. Mare n. 1286, D'An nib ale t. 1 § 342 (33).

3!). Queer Uur, num cesset reservatio, quando poznitens a pec-cato integre exposito a simplici confessario est absolutus ol» (lu-bium circa reservationem,si postea reservatio apparetcerta.

R. Affirmat sententia communis, ita ut non amplius te-neatur illud exponere confessario debita facilitate munito; directe enim absolutus est, ideoque reservatio manet directe ablata. Vide n. 38. Pneterea quoad casus episcopales expressis verbis dicitur in Syn. Dinec. p. 47: peccatum debet esse certo noa-dum declaratum.

Quando autem peccatum con fessus est ut dnhie commissum et postea ut certo patratum agnoscit, debet illud iterum cou-

— 27 —

fiteri: id exigit iutegritas confessionis: sed etiam in hoe casu ablata est reservatio. Lig. n. 600 Q«ter. II, Hom. ap. I. c. n. 143.

40. Quceritur, mm valeat ahsolutio, si pcenitens inter alia peccata bona lide con (itelur reservata confessario non lia-beuti facultatciii ah iis absolvendi.

R. Afflrmat sententia communis et probabilior. Confes-saiius non potest qnidem sine rationabili causa absolvere a non reservatis (juin absolvat a reservatis, in «jiue potestate caret: liabet tarnen potestaten! in non reservata: unde potest poeni-tentem directe absolvere a non reservatis et iudiyecte a reservatis. Sententia luec potest in praxim deduci, quia in casu Ecclesia jurisdictionem sup plet. Ita Lig. n. 596 Queer. I, Hom. njh trad. 16 n. 139. Imo quod attinet ad casus episcopates, pec-cata reservata tune directe remittuntur, etiamsi poeniteus non nisi reservata confessus sit, ita ut ea non amplius contiteri teueatur. ld sequitur ex verbis Syn. Dioee. p. 47: „ Val et ahsolutio a reservatis, si ca pcenitens bona fide confess/is est non habenti necessariam potestatem: bona tamen fides pcenitentis non excusat a pcccnto confessarium, ffti absolvere aiisns fuerit. ' Ex his habetur solutio qua?stionuni n. 38 Xo/a et n. 39. Cfr. Tract, de cens. p. 143 111.

41. Quceritur, nuvi valeat absolutie e/cesset reservatio, si pwmtens bona fide oiuittit peccatum reserratuin confiferi.

Pr®ii. Dicitur bona fide: nam si mala fide omisit, absolutie est invalida, et peccatum certo manet reservatum. Ratio est, quia neque tini reservationis satistactum est, neque prsesumi potest Superior auferre velle reservationem a peccato quod pcenitens mala fide celat. Lig. n. 597, 598.

R. 1. Absolutio valet, turn si confitetur habenti facul-tatem absolvendi a reservatis, quod ab omnibus admittitur. tuin si confitetur simplici confessario, uti docet sententia communis et probabilior, quia simplex confessarius retinet potestatem in peccata non reservata («. 40). Quia poenitens rite dispo-situs tacit confessionem formaliter integram, peccata exposita directe remittuntur, peccata autem non exposita indirecte tantum, unde debet luec postea confiteri, si eonuu recordatur. Cfr. Tract, de ceus. p. Ill sq.

2. Reservatio autem a) certo non cessat, si confessionem

— 28 —

instituit apud simplicem confessarium: unde debet pijeiiitens postea peccatum istud coufiteri faeultatem habenti, ut obtineat remis-sionem directam. L i g. n. 596. b) Si vero confessio peracta est cqmd confessarium debita facilitate instructum, eontrovertitur. Af-firmat senteatia cominunissima et probabilis, quia Superior prsesumitur veile a [icpiiitente rite disposito omne vinculum et gravamen auferre. Negat sententia probabilior, cujus ratio, valde urgens, est quod reservatie non aufertur, nisi peccatum judicio Superioris ejusve delegati subjiciatur, ut ita tinis reservationis obtineri possit. Ita Lig. n. 597, Elench. rjq. ref. XX. Ctr. ^r[' ract. d e c e li s. p. 142 sq.

Quod attinet casus, (|uos Ordinarius noster sil)i reservavit, nullum dubium moveri potest: absolutio valet, sed reservatie non aufertur. Id constat ex Syn. I gt; i O', c. ji. 47 c): ,, Feccata reservata, bona fide in confessione ontissa, non irritant absolutio-nem, sed detecta deinde expo ui dchent confessario habenti faeultatem ah iis absolvendi.quot;

42. Cessatne reservatio, si peccatum reservation confessario faeultatem requisitam habenti exponitar, sed confessio iiivalida est J

I{. 1. Si absolutio inculpabüiter invalida est, communiter et probabilius affirmatur. Ratio est, quia ita satistit tini reservationis: etenim poenitens peccatum subjicit judicio Superioris vel ejus delegati, atque iste imponit satisfactionem, prtebet remedia et absolvit quantum potest. Lig. n. 598 Queer. III.

2. Si absolutio culpabiliter invalida seu sacrilega est, valde probabiliter negatur, (|uia Superior non prsesumitur veile ut subditus ex sua iniquitate commodum capiat; sed longe com-munius et non sine probabilitate affirmatur, quia hoc etiam casu satistit tini reservationis. Excipitur tarnen absolutio data vi ta-cultatum jubilsei. Lig. n. 598 Queer. IV, Lehmk. «. 412, Tract, de indulg. n. 13.

Itaque dubium est, num. reservatio sit sublata, ideoque num possit simplex confessarius ab ejusmodi peccato absolvere; consequenter non absoivat a casibus papalibus, nisi liabeat justam causam. Lig. «. 573.

A casibus anteni episcopjalibus potest in nostra dinecesi simplex confessarius absolvere; nam ut casus sit reservatus, requiritur

— 29 —

peceatinn undequaqiw (i. e. ratione juris et facti) eer tam, certo-que nomhm declaratum. Syn. I)ioee. p. 47. Cfr. Tract, de eens. p. 139 sq.

43. Qiueritur, hum reservatus sit casus ab inipiiberilMis commissus.

U. 1. Si casus reservatus est oh censuram annexam, ue-gatur, quia probabilius impuberes non comprehenduntur censu-ris generaliter latis a jure vel ab homine, nisi exprimantur. Exprimuntur autem in exeomiiiinneatione lata contra violantes clausuram monialium et contra percussores clericorum. Lig. hh. VII h. 14, Tract, de eens. p. 7.

2. Si casus est reservatus ratione sui, controvertitur. At in nostra dicecesi impuberes non incurrunt casum episcopalem, nam dicitur Syn. Dicee. p. 47: „Peccatum debet esse a pubere commissum.quot;

44. Confrahitne reservationem , qui pcecatum in sua «lio!-cesi reservatum cominittit extra (liuecesiiu ?

K. Affirmative: unde in suam dioecesiin reversus non potest absolvi a simplici confessario. Ratio est, quod reservatie directe afficit coufessarium, eujus jurisdictio restricta est. Lig. lib. VI n. 592. Si vero crimini annexa est censura a jure aut per pneceptmn generale, non incurrit quidem censuram (Tract, de eens. p. 9), contrahit tarnen reservationem (n. 21).

45. Quceritur, mm Rcligiosi exempti subjaceant reser-vationi Ëpiscopi.

R. Negative. Ratio est, quod vi exemptionis confessarii regulares a suis Superioribus accipiunt jurisdictionem pro Kuis subditis. Id valet quoque pro eorum novitiis et familiaribus, modo isti sint ((uasi de eorum familia et continui eommensales. Lig. lib. \1 n. 583, Aertnijs lib. VI n. 239 III. Exceptionem vide in Tract, de eens. p. ]22 (2). Cfr. Mare n. 1773, Leb nik. t. II n. 403, Tract, de Sacr. Poen. p. 249.

— 30 —

CAPUT V.

Oe alisolutioiie a casilos reservatis. n. 46-51.

4(5. ({iiiiiiini possuiit .¹i cusibus reservatis absolvere !

K. 1. Potestate ordinnria: a) ipsimet reservantes; b) eo-1'uni Superiores et successores in eaclem potestate.

2. Potestate clelegata omues, qui a memoratis Superioribus immediate aut mediate facultatem absolveudi aceeperunt (*).

3. In articulo vel periculo mortis potest quilibet sacerdos, detieieute confessai'io approbato , absolvere a quibusvis pecca-tis et censuris. Sed absoiutio a censuris est quaudoque ad rein-cideutiam. Vide n. 5-1, 56.

4. Insuper in alia necessitate, i. e. in urgent! periculo gravis scandali vel infamise, aut si valde durum est poenitenti diu in gravi peccato pernianere, potest quilibet coul'essttrhi.s ex jure communi absolvere a quibusvis peccatis reservatis indirecte et a censuris reservatis ad reincidentiam {». 55). Ex speciali autem facilitate nostri Episcopi omues confessarii nostrse dioecesis in multis circumstantiis directe absolvunt a quibuslibet peccatis, et absolute ab omnibus censuris etiam S. Pontifici specialiter reservatis, paucis tantum excei)tis (n. 55, 50).

47. In (iiiibus casibus possuut Episcopi absolvere a casibus poutlliciis ?

R. 1. Jure qmsi-ordinario possunt in foro conscientüe suos subditos iu sua dicjecesi absolvere a quibuscumque casibus oc-cultis Sedi Apostolicffi simpliciter reservatis. Cone. Trid. sess. XXIV cap. 6 Lie eat, de ref. Excipiuntur censurse in Const. Aposf. Sedis speciali modo reservatie (²) aut post earn Consti-

¹

Nü/n. Ut, confessarii regiiinres absolvere possint a reservatis sa;culares, per se uou sul'lleit ordiuaria approbatio exeipiendi cou.essionos similariuni; sed indigent facilitate specialiter delegata. Nec suflioit facul-tas absolvendi a casibus S. Sedi reservatis, ut absolvere possint a casibus quos Episcopus sibi reservavit. Cfr. Tract, de cens. p. 24.

²

Dicitur in fine istius Constitutionis; „Firmam .... esse voluinus absolvendi facultatem a Tridentina Synodo Episcopis concessam sess. XXTV

— 31 —

tutionem K. Pontifici reservatse; item casus sine censura S. Pou-tifici specialiter reservati (*).

2. Ex facilitate delegata potest Episcopus nostei' absolvere ab omnibus peccatis et censuris , etiam R. Pontifici specialiter re-servatis. Duo tantum casus excipiuntur: uiius casus reservatus sine censura, uempe falsa ilenuiitiatio confessarii, et alter casus oh een sur am reservatus, scilicet excommunicatio, quam confes-sarius incurrit jier absolutionem complicis in peccato turpi. Duo lü casus jam erant speciali moilo R. Pontifici reservati a Ben. XIV iu Bulla Sacramentiim Pcenitentice 1 Junii 1741 (Buil. t. 1 p. 101).

Hsec facultas cmn exceptionibus eruitur ex N^T. 10 quinquen-

nalium nostri Kpiscopi:...... Absolvendi ab omnibus censuris

etiam speciali modo in Bulla Apostolirce Seclis moderatione diei 1'2 Oct. I86Ü R. Pontifici reservatis, excepta absolutione complicis in peccato turpi, in locis ubi grassautur hsereses.quot; N. 20 datur potestas lias facilitates coramunicandi. Vide Tract, de eens. p. 22 (1).

48. A qiiibus censuris absolvere potest simplex cou-fessarius ?

R. A censuris non reservatis, sive sunt a jure sive per modum mandati generalis latte. Patet ex cap. Nuper 29: „Quia

cn/i. ö c/c ref. iu quibuscumque censuris Apostolica; Sodi liac Nostra C'üii-stitutioue servatis, iis tantum exccplis, quaa eiclem Apostoliese Sedi speciali modo reservatas declaravinius.quot; Ofr. Godschalk /. c. p. ISSetGO «y., N. liev. théol. t. XXII 392

(*) S. Prenit. 7 hov. 1S8S ad I declaravit, a jurisdictione quasi-or-dinaria Episeoporum etiain exeeptum esse peccatum R. Pontifici sine censura speciali modo reservatum. Cfr. N. Rev. tliéol. t. XXII p. 362

Nota. Olim tradebatur ut doctrina communis, probabilior et tuta, Episcopos jure qvusi-ordimrio absolvere posse pro utroquc foro pa;nitentes, qui impediti esseut personaliter adire S. Sedem, ab omnibus papalibus, sive occult.is sive publicis. Lig. lib. VIl ». 89, üodschalk I. c. p. 139. Verum lia'c doctrina teneri amplius nou potest, nt patet ex vesponso S. C. Inqu. 30 Junii 188Ö: Tuto amplius teneri nou potest sententia docens ad Episeopos ant ad quemlibet sacerdotem approbat.um devolvi jurisdictiouem casuum et censurarum etiam speciali modo reservatorum, quando pcenitens versatnr iu impossibilitate personaliter adeuudi S. Sedem. Cfr. Tract, de ccns. p. 21, 22, Lebmk. n. 874, 413, N. Rev. tliéol. I. XVIII p. 378, 584 sq., t. XXII p. 362. Imo eadem S. C. Inqu. 30 Mar Hi 1892 respondit, „decretum diei 30 Junii 1886 omniuo obligare praximque (liuic decreto) coutrariam tolerandam uou esse.quot; Cfr. N. Rev. théol. t. XXIV p. 391, 392 ad V.

conditor canonis ejus absolutioiiein sibi specialiter non retiuuit, eo ipso concessisse videtur facultatem aliis relaxaudi.quot; Censurse autem per modum maudati generalis teqiiiparantur eensaris a jure. Lig. lib. VII n. 70, 7'2. Non potest autem absolvere a censuris ab homilie per inanilatuiii vel sentential» paiiiculareiu, quia natura sua reservatie sunt ipsi fereuti, ejus Superiori vel suceessori aut delegate. Lig. lib. VII u. 7-2, Tract, de eens. p. 5 et 23 (I).

49. (jua'iiam putestsis contiiietur in 1'acultate general! iibsolveudi a quibiisvis pecciitis et casibus sive S. Poutilici sive Episcopo reservatis ?

R. 1. Potestas absolvendi a censuris quoque S. Pontifici ordinario modo reservatis. Ratio est qnod casus pontificii fere omnes reservantur ob censuram iis annexam. Nou autem videtur contineri i)Otestas absolvendi a censuris Episcopo, etiam sim-pliciter tantum reservatis; nam casus episcopales non reservantur (aut saltem non prineipaliter) ob censuram iis annexam. Lig. lib. VII n. Ill , Gury I. II n. 953 ad 4. Cfr. n. '21 Ita jure communi; jure enim nostro parficulari Syn. D i o' c, p. 47 a generali facilitate relaxaudi casus episcopales excipit solum-modo censuras ab homine particidariter latas aut alias specialiter reservatas.

2. Non continetur facultas absolvendi a peccatis vel censuris specialiter reservatis aut a censuris cd) homine particidariter latis. Unde 8. Officium 27 Junii 1866 decrevit: „In facultatibus ... absolvendi ab omnibus casibus S. Sedi reservatis exceptos ha-bendos esse casus reservatos in Bulla Ben. XIV quse incipit Sacramerdum Poenitentice.quot; Quoad censuras id declaravit Pi us IX in Const. Apostolicce Seclis, ubi post recensitas duodecim excommunicationes speciali modo reservatas subjungit: „Pro ea (absolutione danda a memoratis excommunicationibus) gene-ralem concessiouem absolvendi a casibus et censuris sive excommunicationibus R. Pontifici reservatis nullo pacto sufficere.quot;

Quare etiam Syn. Dioec., postquam recensuit decern gra-viora crimina Episcopo reservata , dicit: „ Cum alicui potesta-tem tribuimus relaxaudi casus episcopales, sola hac generali concessione non impertimur ei facultatem absolvendi a peccatis lueresis et abortus, quatenus heec scelera Nobisquot; (speciali-

ter) „reservata sunt, aut a censuris ah homine ijarticidariter la-tis, aut alias specialiter reservatis.quot; Cfr. Resp. ad Q. H. p. 147—149.

.quot;gt;0. ({uacnum in nostra dioeeesi statutu siiut de ab-solutiouc a peccatis ct censuris reservatis !

U. Eevocatis üs, qiue in Lifter, circ. II Junii J8lt;)7 n. 11 (Append. Syn. Dime.) et in Communie, anni 1S73 (Coll. lp. 347 et 487) indulta erant, Ordinarius noster 29 April. J87'.) statuit ac declaravit:

1. „Paroclii cteterique ecclesiarum Rectores, uisi l'orto aliud in casu particulari expressum sit, ox meute nostra — potesta-te nempe, quam jure proprio aut delegate per prsesentes con-firmamus aut de novo conferimus — absolvere possunt al) omnibus peccatis et censuris sive S. Pontifici sive Nobis reservatis, etiam ab lueresi et abortu Nobis specialiter reservatis, ab iis quoque censuris, quse in Constit. Pii IX Apostolicee Seclis 12 Oct oh ris- 1809 S. Pontifici speciali modo reservantur. Excipitur tarnen absolutie complicis in peccato turpi cum cseteris casibus in Bulla Beued. XIV Sacramcufum PmiiUentüe S. Pontifici speciali. modo reservatis. Excipiuutur quoque ceusurfe ah homine parti-culariter latte, aut alias (extra casus superius indultos) sive S. Pontifici sive Nobis specialiter reservatie.''

2. „Pari potestate, quantum ad casus reservatos, iustructi censentur sacerdotes illi, quibus rei istius respectu, Parocho-rum iustar, generalis qusedam facultas vi litterarum iustitutio-nis aut jurisdictionis competit seu asserta est.quot;

3. „ Pro reliquis vero sacerdotibus, Saeellanis nempe, Assi-stentibus et aliis, quibus jurisdictio definite magis modo attribui consuevit, prteter casus a Parocliorum potestate exceptOK du» alia causarmn genera in posterum excepta volumus: nimirum omnes et singulas censuras, qiue in Const. Pii IX Apostolicce Sedis S. Pontifici speciali modo reservantur; item decem gravio-ra crimiua, quae ad normam Synodi Uioec. Cap. XIII Episcopo reservantur et reservata declarantur.quot;

„ Porro quod in Synodo Dioec. I. c. p. -17 de casibus episco-pnhbus nominatim edicitur, eos nempe iutelligeudos esse sub limitationibus ibidem litt. a—h appositis, illudipsum [irfememo-

3

— 34 —

ratis censuris Pontificiis, seu primo causarum gencri, pari mort o applicari voluraus. Non tarnen intendimus ad ceusuras illas extendere aliud indultum, quod relate ad casus episcopales Sa-cellanis et Assistentibus impertiri solet, absolveudi scilicet ad decern vices a peccatis istis.quot; Vide Coll. II 100, 107.

51. A quilms igitur casibus absolvere iiequeunt dilt;c-cesis iiostrae 1. parochi vel qui acceperunt quoad casus reser-vatos jurisdictionem parochialem, 2. sacellani et alii qui non haltent jurisdictionamp;rii parocliialem ?

11. Ad l^um Parochi absolvere uequeunt:

1. Ab excominuuicatione, quam sacerdos incurrit ob absolu-tioueni sui complicis in peccato turpi.

2. A peccato falsse deuuntiationis, qua quis apud judices ec-clesiasticos falso accusavit coufessarium, quod ad turpia solli-citaverit («. 24).

Nota. Duo isti casus specialiter reservati sunt vi Const. Sacramenium Poenitentioe; quibus ex eadem Constitutione additur tertius: quod nemo absolvere potest complicem in eodem se-cum peccato turpi, externo, etc.; verum hie non est proprie casus reservatus. Cfr. n. 23 Nota, Tract, de cens. p. 1-1 •quot;) sq.

3. A censuris R. Pontiftci post Const. Apostolicm Scdis specialiter reservalis, item a censuris Episcopo specialiter reser-vatis , qualis ceusura Ordinario nostro special! modo reservs ta est suspensio, quam incurrit sacerdos, qui absolvit suum complicem in peccato turpi.

4. A censuris, si qute sint, nl homine particidariter latis.

Ad 2^um Sacellani absolvere uequeunt:

1. A peccatis et censuris, in qute parochi jurisdictionem non habent. Vide ad l^um.

2. A censuris in Const. Apostolicce Sedis R. Pontifici spec.ia-11 modo reservatis. Qusenam sint, vide Tract, de cens. p. 50 sq., Godschalk I. c. p. 10 sq., Resp. ad Q. B. p. 674 (3).

3. A decern casibus episcopalibus in Syn. Dioec. p. 46, 47 reservatis. Vide n. 26 sq.

52. De lacultate quce sacellanis impertiri solet: absolveudi ad decern vices a peccatis Episcopo reservatis, etiam ah li(e-resi et alortu , queer.:

1. (Juomodo ista i'acultas iutelligeuda sit.

—-So —

R. Intelligitur facultas dandi decern absohdiones a singulis casihus, quamvis plura peccata ejusdem speciei, v. g. plu-res sodomite aut plures bestialitates, in eadem confessione ex-posita sint; imo si poeuitens peeeatmn aliquod pluries commi-sit quam confessus est et postea peccata omissa expouit, ite-rata ejusmodi absolutio pro una reputatur quod attinet ustm fa-cultatis. Syu. Dicsc. p. 48 e). Qui vero una eademque absolu-tione a diversis casihus specie distinctis simul absolvit, v. g. a sodoinia et bestialitate, respectu utriusque peccati sua facilitate semel uaus est.

2. (JiKimodo expletis vicibus, etiam respectu unius casus tantum, novii facultas obtinciulii sit; ac quuiuudu nova facultas impctrata sit iutelligenda.

R. Ad novam facultatem inipetraudam opus non est, specia-tim addere, pro quo casu facultas petatur; suffieit hac vel si-mili formula uti: Impletis vicibus, ad quas facultas absolvendi a casibus Episcopo reservatis, etiam ab lueresi et abortu, milii quondam benigne concessa fuerat, IllustrissimEe Reverentife Vestrte humillime supplico, ut mihi novam facultatem a casibus istis absolvendi concedere dignetur.

Suppone sacellanum, — cui, ut assolet, potestas est concessa ad decem vices absolvendi a casibus episcopalibus, — novam petiisse lacultatem, quia ab aliquo vel ab aliquibus ex decem casibus jam decies absolvit, aut quia, licet octies vel novies tantum absolverit, prudentius ducit ob instantem frequentiam confessionum nova se facilitate instruere. Nova denuo impetrata ad decem vices facilitate, potest a singulis casibus decem tantum vices absolvere, ita ut anterior potestas quoad omnes casus ipsi prorsus desierit. Cfr. Resp. ad Q. B. p. 688, (580.

53. Quaeritur, nuiu graviter pcccet coiifessarius, qui sine dcbita facilitate absolvit a casu reservato.

R. Affirmative, si absolvat ex gravi negligentiaaut igno-rantia graviter culpabili. De casibus Episcopo reservatis expresse dicitur in Syn. Dioec. p. 47 d): „Valet absolutie a reservatis, si ea pcenitens bona lide confessus est non liabenti necessariam potestatem: bona tamen tides pcenitentis non excusat a peceato confessarium, qui absolvere ausus fuerit.quot; Quare confessarius, i vices impetravit, accurate adnotet aut

— 36 —

saltern momoria teneat, quoties sua facilitate usus sit. Cfr. n. -JO.

Olim confessarii, prtesumeutes prtetextu alicujus privilegii absolvere a casibus reservatis Papte vel Episcopls, incuiTebant ipso facto excommunicatiouem S. Poutifici reservatam. Lig. lib. VI n. 602. Hodie autem viget excommunicatio R. Poutifici sim-pliciter reservata, in Const. Ayost. Sedis statutain prtesumen-tes sine debita facilitate absolvere a duodecim excominunica-tionibus R. Poutifici speciali mode reservatis. Observandum, ista excommuuicatione minime feriri eos, qui absolvunt in articulo mortis, in necessitate aut in urgenti periculo gravis scandali vel infamite, de quibus n. 54 sq. Cfr. Tract, de cens.p. 26, 68, Godschalk 60, 64.

54. De potestate circa casus rcscrvatos in articulo vcl pcriculo mortis queer.:

1. (}iiiiiam ab iis absolvere possint.

It. Quivis sacerdos, saltern si deest confessarius vel sa-cerdos approbatus ad casus reservatos. Id statuit Cone. T r i d. sess. XIV cap. 7: „Xe liac ipsa occasione aliquis pereat,in Ecclesia Dei semper custoditum fait, ut nulla sit reservatio in articulo mortis; atque ideo omnes sacerdotes quoslibet pceniten-tes a quibusvis peccatis et censuris absolvere possunt.quot; Quan-donam possit simplex sacerdos, licet adsitapprobatus, vide L1 g. n. 562, 563, Tract, de Sacr. Pa?nit. n. 72 (¹).

2. (Juodiunu sou quale mortis periculum intclligatur.

R. Mortis articulus et periculum assimulantur; et sufticit

prudens timor, ne quis moriatur sine absolutione aut saltern sine confessione antequam advenerit sacerdos approbatus. „ Tale periculum, ait Lig. ». 561, censetur adesse in prtelio, in longa navigatione, in difficili partu, in morbo periculoso, in eo qui est in periculo probabili incidendi in amentiam.' Cfr. Godschalk I. c. p. 48.

¹

Nola. S. Iiiqu. 29 Julii 1891 dccidit: „Nou sunt inquietandiqui tenent validam esse absolutioncm in articulo mortis coiiccssain a sacerdotc non approbato, etiam quando facile advocari seu adesse potuissel sacerdos approbatus-, ncc qui tenant validam esse absolutionem in eodem articulo mortis concessam a peccatis reservatis, sivo simplicitcr, sive cum eensura, per sacerdotem non habentem jurisdictionem in reservata, etlamsi advocari seu adesse fac.ile poluisset sacerdos habens praidiclam jurisdictionem quot; Cfr. N. Kev. théol. t. XXVI p. 309 w., t. XXX p. 284 sq.

— 37 —

3. Nam qiiivis mccrdo.s turn possit absolvere ah omiiilMis [icc-catis et censuris.

R. Affirmative. Dicit enim Cone. Trid.: „ a quibusvis pec-catis et censurisquot;; et Rit. Rom.: „ ab omnibus peccatis et censuris quantumvis reservatis.quot; Vide clecretum S. Inqu. salt I. Sunt tamen, qui excipiant suspensionem , eo quod Cone. Trid. banc potestatem dederit, „ ne quis ]iac ipsa occasione pereat.quot; Cfr. Tract, de cens. p. 26, Gary n. 097. Syn. Dicec. y. 47 h) ait: „In articulo mortis poterit, deficiente approbate, qui-libet sacerdos absolvere a peccatis et censuris, qim ohstant Sa-crarnentonm susceptioni et sepidlurce ecclesiastical.quot;

4. Nmu absolutio a peccatis ct censuris sit directa et absoluta.

H. I. Quoad pcccata sine censura reservata absolutio est directa et absoluta, ita ut prenitenti, si convaluerit, nulla postea maneat obligatie sistendi superiori vel alii facultatem delegatam babenti. Lig. lib. VII n. 91.

2. Quoad censuras quascumque absolutio est directa («. 55); atque quoad censuras ordinario modo reservatas est etiam absoluta, sed quoad censuras R. Pontifici speciali modo reservatas est s/ih poena reincidentue. Unde si quis in articulo mortis ab bis posterioribus censuris a simplici confessario absolutus est, te-netur, si convaluerit, stare mandatis Ecclesite sub poena rein-cidendi in easdem censuras. Quia autem omnes confessarii nostra? dioecesis ex speciali facilitate absolvere possunt mori-bundos et tegrotantes ab omnibus casibus papalibus, duobus tantum exceptis {n. 56), absolutio ab iis data a censuris ponti-ficiis semper erit absoluta. Unus solummodo casus excipiendus est, nempe absolutio impertita ab exconununicatione pontificia et suspensione episcopal! incursis ob absolutionem complicis. Cfr. Syn. Dioec. 45, 46.

Nota. 1. Obligatie standi mandatis p]cclesite non in-cumbit iis, qui in mortis articulo absoluti sunt a censuris simpliciter reservatis. Ad petitum: „ An obligatie standi mandatis Ecclesüe etiam pro censuris S. Pontifici simpliciter reservatis urgeat.quot; Respomlit S. I n q u. 30 Martii 1802, item 17 Junii 1801: „Negative.quot; Cfr. X. Rev. théol. t. XXIV p. 392, 150.

2. Obligatie standi mandatis Ecclesue, iis imposita qui

— 38 —

in mortis artieulo absoluti sunt a censuris special iter re-servatis, est sub pceiia reincidentke. Acl quaesituni; „Au oblisatio standi mandatis Ecclesise, a Bulla Apostolim Scdis imposita, sit sub poeiia reiucideutife.quot; Respondit 8. Tnqu. 19 Aug. 1891: ^ Affirmative.quot; Cfr. N. Rev. théol. t. XXIV p. 106.

3. Quid continet ohli^atio standi mandatis Ecclesise? Ad qusesitum: „An obligatie standi mandatis Eeclesire, si convaluerint poenitentes absoluti a censuris S. Pontifici reservatis, idem sonet ac obligatie se sistendi coram S. Pontifice.quot; Respondit S. Inqu. 30 Martii 1892, item 19 Aug. 1891: „ Obligationem standi mandatis Eeclesiaj importare onus sive per se sive per confessarium ad S. Pontificem recurrendi ejusque mandatis obediendi, vel uovam absolutionem petendi ab habente facultatem ab-solvendi a censuris S. Pontifici speciali mode reservatis.quot; Mandata autem Ecclesife eo tendunt ut scandalum repa-retur, relapsus prtecaveatur, etc. Cfr. N. Rev. théol. t. XXIV p. 316 sq., t. XXX p. 282.

55. Qucenam potestas in casus reservatos compctit simplici confessario extra mortis periculum ex jure coiumuiii in casu necessitatis vcl gravis incommodi I

It. 1. Quoad peccata rcservata ratione sui:

In periculo gravis scandali vel infamise, aut si urget neces-sitas communicandi vel prseceptum annute confessionis, aut no prenitens diu maneat in peccato mortali, potest quilibet contes-sarius eum, qui lapsus est in peccatum S. Pontifici sine ceii-sura reservatum, directe absolvere a non reservatis et cumiis reservatum indirecte remittere. Postea tamen, data opportunitate, tenetur poenitens S. Sedem, saltern per litteras, aut alium facilitate insfructum adire, ut directe absolvatur. L i g. n. 585, Horn. ap. tract. 16 n. 133, N. Rev. th. t. X\ HI p. 585, 588, t. XXIV p. 169, t. XXV p. 651, Aerfnijs lib. VI n. 245 IV, Marc n. 1778.

2. Quoad censuras reservatas:

In iisdem vel similibus casibus (seu, ut dicit S. C. Inqu. „in casibus urgentioribus, in quibus Superior adiri et absolutio differri nequeat absque periculo gravis scandali vel infamisequot; — item „ si durum valde est pro pcenitente in gravi peccato pennanere per tempus necessarium ad petitionem et conces-sionem facultatis absolvendi a reservatisquot;) potest quilibet con-

— 39 —

fessarius, injunctis injungendis, directe (?) absolvere a quümscum-qae censuris (etiam speeiali moclo) S. Pontifici reservatis; sed tenetur poenitens (lieet habuerit ceusuras simpliciter tantum reservatas) infra mensem per epistolam sive per confessarium, sive (si intercedit rationabilis causa) per seipsum ad S. Sedem vel ad alium faeultatem habentem recurrere sub pcena rein-cidendi in easdem ceusuras. S. C. Inqu. 30 Junii 1880 et 18 Junii 1897 (¹). Vide respousa S. P oe n i t. 28 Maii 1888, S. 1 n q u. 17 J/mii 189J, 19 Any. 1891, 30 Mar Hi 1892 in N. Rev. théol. t. XVIII p. 378, t. XXII p. 411, t. XXIV p. 159, 166, 317, 392, t. XXV p. 204, Tract, de cens. jx 24.

Controvertitur, num eadem ex jure communi applicari possint casibus episcopalihus. Vide L i g. lib. VI n. 585, lib. VII n. 92 : „Si quis autemquot;, Lugo l)e poenit. di.sp. 20 n. 225, D'Anni-bale § 349 (41), Marc n. 1284, 1778 Queer. 4.

56. (JiuBuam est in nostra dioecesi potestas siniplicis coufessarii in casus rèservatos extra mortis perieuluni {

I{. Simplex confessarius potest in multis specialibus cir-cumstantiis et casibus:

a) Directe absolvere a peccatis Episcopo reservatis, item a suspensioue episcopal!, qme tamen reviviscit. Ita ex facilitate concessa in Syn. Dioec. p. 48 /'), y), h).

b) Absolute absolvere a censuris R. Pontifici etiam speciali modo reservatis. Excipitur tantum excommunicatio ob absolutio-nem complicis contracta, item peccatum falste denuntiationis

¹

„Post dccretum 30 Junii 18SC, deficicnte hac in qusestioue tlioo-logorum solutioue, quasritur: Utrum in casu quo neo iufamia noc scan-dalum est in absolutionis dilationc, sed durum valde est pro poenitente in gravi peeeato portnanero per tempus necessarium ad petitionem ct con-oossionem facultatis absolvendt a reservatis, simplici confessario liceat a censuris S. Pontifici reservatis directe absolvere, injunctis do jure; injungendis, sub poena tamen roincidentiic in easdem censuras, nisi saltern mlra mensem per epistolam ot per medium confossarii absolutus roour-rat ad S. Sedem.quot; S. C. luqu. IG Junii 1897 respoudit: „Affirmative, facto vorbo cum SSmo.quot; Die voro IS Junii S. S. Loo XIII hanc re-soiutionom approbavit. Cfr. Rev. thóol. franc, t. II «.522™., Tract, de cons. p. 140 (1).

— 40 —

confessarii; in quos casus nihil alhul potest quam quod seeun-dum dicta n. 55 ex jure communi concessum est. Ita ex facilitate 21) April. 187U impertita. Vide n. 50: „Porro quodquot;.

CircumstanticB ct casus ejusmodi sunt:

1. Ubi deest eopia habentis facultatem pro reservatis, quilibet confessarius valide absolvit a reservatis saeerdotem, qui debet celebrare ue populus careat Missa die obligationis, vel si Miss;e celebrationem omittere uou potest sine gravi infamia, obloquio vel sinistris suspicionibus, aut qui tenetur Sacramentuin necessitatis administrare. Suspensio autem, ob absolutionem complicis eontracta, reviviscit, atque quam primum potest ad facultatem habentem recurrendum est. Syn. Dicec. p. 48 /) (¹).

•2. Confessarii in nostra duecesi approbati a reservatis absol-vere insuper possunt:

a) Quoties confessionem audiunt in online ad Matrimonium aut ad susceptionem S. Viatici, Extremse Unctionis etCommu-nionis infirmonim (licet non detur per modum Viatici); insuper quoties tegrotus eonfitetur, quamvis S. Conimunione reftciendus non sit (²). Per verba in online ad signiiicatur confessio etiam iterata, qiue ad luec Sacranrenta suscipienda instituitur. I. c. ad i/).

b) Quoties confessionem audiunt in locis, in quibus celebra-tur sacrum Missionis exercitiuin. Missio hie latiori sensu sumitur pro quocumque sacro secessu aut spirituali exercitio, etiam i lo quod in gratiam cerUe classis personarum identidem instituitur. (Coll. II p. 107 II). Item in locis, ubi celebratur Oratio XL hor arum (etiam pridie Coll. II p. 471 ad 5) aut Juhilman-. item in ecclesia, ubi celebratur Festum Paironi loci aut ecclesiie, ipso solemnitatis die, vel pridie, vel infra oetavam ejus Festi. Cfr. Syn. Dicec. p. 48 ad A).

57. Potestue confessarius absolvere peregriuum, tiui contraxit casimi reservatum J

PrJBii. Peregrini eo ipso quod in aliquo loco confitentiiv, quoad forum sacramentale legibus illius loci subjiciuntiu'. Id admittitur ex consensu sen conniveutia Episcoporum vol melius

¹

Nota. Insuper infra mensem reeurrere debet ad S. Sedem. Vide n. 55 ad 2.

²

Ex Ordinarii deelaratione agroti intellignntiir etiam ment,a cegn (krankzinnigen). Cfr. Coll. Ill p. 205.

— 41 —

ex consuetudine uuiversali, consequenter ex voluntate Ecclesite, qtue talem consuetudinem approbando tribuit facultatem, ut liabeantur peregrini tauquam incoke loei ubi confiteutiu-. — Confessarii jurisdictio dependet a facilitate, quam accepit ab Ordinario loci, ubi audit coufessiones; casiuimautemreservatio directe affieit confessarium: unde peregrinus absolvi nou potest nisi secundum facilitates, quas confessarius accepit ab Ordinario loci, ubi coufessio instituitur. Vide n. 10, 15, Lig. lib. VI n. 548, 569, 588, Tract, de Sacr. Poen. n. G8 et 6'J p. 247, 253. Hinc:

R. 1. Peregrinus, qui incurrit casuin reservatum ex jure coinmuui, aut reservatum ex jure particulari in loco domicilii et in loco confessionis, non potest absolvi nisi a confessario, qui in istum easuui habet specialem facultatem. L i g. n. 587 , Lugo I. c. n. 09.

2. Qui confitetur peccatum non reservatum in suo domicilio sed reservatum in loco confessionis, potest tantum absolvi a confessario, qui in hoc peccutum jurisdictio® pollet. Lig. w. 588, Elenck. qq. ref. 80, Lug. n. 7! sq., S uar ez De Sacr. disp. XXX sect. 1 n. 0. Idem valet, si peregrinus peccatum cjusmodi commiserit iu aliena dioecesi ubi reservatum est. Lig. n. 591.

3. Qui confitetur peccatum iu sua dioecesi reservatum, mm autem in loco ubi confessionem instituit, potest absolvi a sim-plici coufessario, excepto casu, quo isto noverit, poenltoutem in alienam dioecesim transmlgrasse in fraudem legls. Qute fraus probabilius adest, si transmigratio lit ob finem priucipalem ob-tiuendi absolutionem vitaudique judicium proprii pastoris. Lig.

j •». 589. Cfr. Tract, de cens. p. 23, Lehmk. n. 484.

Nota. Quod attinet ad cenmras in dioecesi pceniteutis tantum reservatas, docet Lig. n. 590, potestatem absolvendi melius uegari. „Ratio est, quod tota facultas simplicis confessarii absolvendi a censuris habetur ex cap. Naper 29 de sent, excom., ubi dicitur simplex confessarius non posse absolvere a censuris, quando sunt reservatie.quot; Alii, qui affirmant, simplicem confessarium ab hujusmodi ceusura peregrinum absolvere posse, uti-que excipere debent ceusuram ah homine particular iter latam, a qua absolvere potest solus Superior qui earn tulit, aut ille,

cui specialem facultatem dedit. Cfr. n. 48—51.

---