wM ; quot;a. ^ cW

REGULA ET TESTAMENTUM SER P. N. S. FRANCISCI

NEC NON

DECLARATIONES DECRETALES SUMMORUM PONTIFICÜM NICOLA1 III ET CLEMENTIS V SUPER REGÜLAM FRATRÜM MINORUM

ET

' CONST1TÜTIO INNOCENTII XI. « Sollicitudo. *

5.0

WERTHiE, EX OFFICINA TYl'OGRAFICA

1892.

rtUlofeaoL

IMPRIMATUR.

Fr. Anselmds Ebben Min. Prov.

ZBEO-TJILlA.

SER, P. N. S, FRANCISCI.

(Legenda qualïbet feria sexta)

INCIPIT CONPIRMATIO

REGULiE FRATRÜM MINORUM.

Houorius Episcopus, servus servorum Dei, dile-ctis filiia Fratri Francisco, et aliis Fratribus de Ordine Fratrum Minorum salutem et Apostolicam benedic-tionem. Solet annuere Sedes Apostolica piis votis, et houestis petentium desideriis favorem benevolum impertiri. Eapropter, dilecti in Domino filii, vestris piis precibus inclinati, Ordinis vestri Regulam a bo-nae memoriae Innocentio Papa Praedecessore nostro approbatam, annotatam prsesentibus, Auctoritate vo-bis Apostolica confirmamus, et prgesentis scripti pa-trocinio communimus, quae talis est:

IN NOMINE DOMINI

INCIPIT REGULA ET VITA FRATRÜM MINORUM.

CAP. I.

Regula et Vita Fratrum Minorum hsec est: scilicet Domini nostri Jesu Christi sanctum Evangelium observare, vivendo in obedientia, sine proprio, et in castitate. Frater Franciscus promittit obedientiam et

quae incipit ab Epiphania usque ad continuos quadra-ginta dies, quam Dominus sao sancto jejunio eonce-cravit, qui voluntarie earn jejunant, benedicti sint a Domino; et qui nolunt, non sint adatricti, sed aliam usque ad Resurrectionem Domini jejunent. Aliis autem temporibus non teneantur nisi sexta feria jejanare. Tempore vero manifestse necessitatis non teneantur Fratres jejunio corporali. Consulo vero, moneo et ex-hortor Fratres ineos in Domino Jesu Christo, ut quando vadunt per mundum, non litigent, neque con-tendant verbis, nee alios judicent, sed sint mites, pa-cifici, modesti, mansueti et bumiles, honeste loquentes omnibus, sicut decet. Et non debeant equitare, nisi manifesta necessitate, vel infirmitate cogantur. In quamcumque do mum intra verint, primum dicant: „Pax buie domuiquot;. Et secundum sanctum Evangelium, de omnibus cibis, qui apponuntur eis, liceat mandu-care.

QUOD FRATRES NON RECIPIANT PECÜNIAM.

CAP, IV.

Prsecipio firmiter Fratribus universis, ut nullo modo denarios, vel pecuniam recipiant, per se, vel per interpositam personam. Tamen pro necessitatibus in-firmorum et aliis Fratribus induendis, per amicos spi-rituales, Ministri tantum et Custodes, sollicitam cu-ram gerant, secundum loca et tempora et frigidas regiones, sicut necessitati viderint expedire, eo semper salvo, ut (sicut dictum est) denarios vel pecuniam non recipiant.

DE MODO LABORANDI.

CAP. V.

Fratres illi, quibus gratiam dedit Dominus labo-randi, laborent fideliter et devote, ita quod, excluso otio aninaae inimico, sanctae orationis et devotionis spiritum non extinguant, cui debent cetera temporalia deservire. De mercede vero laboris, pro se et suis Fratribus, corporis necessaria recipiant, prseter dena-rios vel pecuniam ; et hoc humiliter, sicut decet servos Dei et paupertatis sanctissimae sectatores.

QUOD FRATRES NIHIL SIBI APPROPRIENT : ET DE ELEEMOSYNA PETENDA : ET DE FRATRIBUS INF1RMIS.

CAP. VI.

Fratres nihil sibi approprient, nee domum, nee locum, nee aliquam rem, sed tanquam peregrini et advense in hoc saeculo, in paupertate et humilitate Domino famulantes, vadant pro eleemosyna confiden-ter. Nee oportet eos verecundari, quia Dominus pro nobis se fecit pauperem in hoc mundo. Haec est illa celsitudo altissimse paupertatis, quae vos charissimos Fratres meos hseredes et reges regni cselorum insti-tuit, pauperes rebus fecit, virtutibus sublimavit. Hsec sit portio vestra, quae perducit in terram viventium. Cui, dilectissimi Fratres, totaliter inbaerentes, nihil aliud pro Nomine Domini nostri Jesu Christi in perpetuum sub caelo habere velitis. Et ubicumque sunt, et se invenerint Fratres, ostendant se domesticos in-vicem inter se, et secure manifestet unus alteri neces-

sitatem suam; quia si mater nutrit et diligit filiutn suum camalem, quanto diligentius debet quis diligere et nutrire Fratrem suum spiritualem ? Et si quis eorum in infirmitatem ceciderit, alii Fratres debent ei servire, si cut vel lent sibi serviri.

DE POENITENTIA FRATRIBUS PECCANTIBUS IMPONENDA.

CAP. VIL

Si qui Fratrum, instigante inimico, mortaliter peccaverint, pro illis peccatis, de quibus ordinatum fuerit inter Fratres, ut recurratur ad solos Ministros Provinciales, teneantur prsedicti Fratres ad eos re-currere, quam citius poterunt sine mora. Tpsi vero Ministri, si Presbyteri sunt, cum misericordia injun-gant illis poenitentiam: si vero Presbyteri non sunt, injungi faciant per alios Sacerdotes Ordinis, sicut eis secundum Deum melius videbitur expedire. Et cavere debent, ne irascantur et conturbentur propter pecca-tum alicujus, quia ira et conturbatio in se et in aliis impediunt cbaritatem.

DE ELECTIONE GENERALIS MINISTRI HUJDS FRATERNITATIS ET DE CAPITULO PENTECOSTES.

cap. vu r.

Universi Fratres unum de Fratribus istius Keli-gionis teneantur semper habere Generalem Ministrum et servum totius Fraternitatis, et ei teneantur firmi-ter obedire. Quo decedente, electio successoris fiat a Ministris Provincialibus et Custodibus in Capitulo Pentecostes, in quo Provinciales Ministri teneantur

semper insimul convenire, ubicumque a General! Ministro fuerit constitutum. Et hoe semel in tribus an-nis, vel ad aliutn terminum majorem vel minorera, sicut a praedicto Ministro fuerit ordinatum. Et si ali-quo tempore appareret universitati Ministrorum Pro-vincialium et Custodum, prsedictum Ministrum non esse sufficieutem ad servitium et communem utilita-tem Fratrum, teneantur prsedicti Fratres, quibus elec-tio data est, in Nomine Domini alium sibi eligere in Custodem. Post Capitulum vero Pentecostes Ministri et Custodes possin.t singuli, si voluerint, et eis expe-dire videbitur, eodem anno in snis Custodiis semel Fratres suos ad Capitulum convocare.

DE PRiEDICATOKIBUS.

CAP. IX.

Fratres non pradicent in Episcopatu alicujus Epi-seopi, cum ab eo illis fuerit contradictum. Et nullus Fratrum populo penitus audeat prtedicare, nisi a Ministro General! hujus Fraternitatis fuerit examinatus et approbatus, et ab eo sibi officium prasdicationis concessum. Moneo quoque et exbortor eosdem Fratres, ut in prDedicatione, quam faciunt, sint examinata et casta eorum eloquia, ad utilitatem et sedificatio-nem populi, annuntiando eis vitia et virtutes, poenam et gloriam, cum brevitate sermonis, quia verbum ab-breviatum fecit Dominus super terram.

— 10 —

DE ADMONITIONE ET CORRECTIONE FRATRUM.

CAP. X.

Fratres, qui sunt Ministri et servi aliorum Fra-trum, visitent et moneant Fratres suos, et humiliter et charitative corrigant eos, non prgecipientes eis ali-quid, quod sit contra animatn suam et Regulam no-stram. Fratres vero, qui sunt subditi, recordentur, quod propter Deum abnegaverunt proprias voluntates. Unde praecipio eis, ut obediant suis Ministris in omnibus, qucB promiserunt Domino observare, et non simt contraria animse sute et Regulae nostra). Et ubicum-que sunt Fratres, qui scirent et cognoscerent, se non posse Regulam spiritualiter observare, ad suos Mini-stros debeant et possint recurrere, Ministri vero charitative et benigne eos recipiant, et tantam familiari-tatem babeant circa ipsos, ut dicere possint eis et fa-cere sicut Domini servis suis ; nam ita debet esse, quod Ministri sint servi omnium Fratrum. Moneo vero et exbortor in Domino Jesu Cbristo, ut caveant Fratres ab omni superbia, vana gloria, invidia, avaritia, cura et sollicitudine bujus saeculi, a detractione et murmuratione. Et non curent nescientes litteras, lit-teras discere, sed attendant, quod super omnia desi-derare debent, habere spiritum Domini et sanctam ejus operationem, orare semper ad Deum puro corde, et habere humilitatem et patientiam in persecutione et in infirmitate; et diligere eos, qui nos persequuntur, reprehendunt et arguunt, quia dicit Dominus ; „Dili-gite inimicos vestros, et orate pro persequentibus et calumniantibus vos. Beati, qui persecutionem patiun-tur propter justitiam, quoniam ipso rum est regnum

coelorum. Qui autem perseveraverit usque in finem, hie salvus eritquot;.

QCOD FRATRKS NON IN6REDIANTÜR MONASTEIUA MONACHARUM.

cap. xr.

Prajcipio firmiter Fratribus universis, ue habeant suspecta consortia vel consilia raulierum; et ne ingre-diantur Monasteria Monacharutn, pr;eter illos, qaibus a Sede Apostolica concessa est licentia specialis. Nee liaut compatres virorum ve! mul ie ram, ne hac occa-sione inter Fratres, vel de Fratribus, scandalum oriatur.

DE EUNTIBÜS INTER SARACENOS ET ALIOS INFIDELES.

CAP. XII.

Quicumque Fratrum, divina inspiratione, volnerint ire inter Saracenos et alios infideles, petant inde li-centiam a suis Ministris Provincialibus. Ministri vero nullis euadi licentiam tribuant, nisi eis, quos viderint esse idoneos ad mittendum. Ad hsec per obedientiam injungo Ministris, ut petant a Domino Papa unum de sanctae Koinante Ecclesiae Cardinalibus, qui sit Gu-bernator, Protector et Corrector istius Fraternitatis; ut semper subditi et subject! pedibus ejusdetn sanctse Ro-manae Fcclesice, stabiles in fide Catholica, pauperta-tem et humilitatem et sanctum Evangeliura Domini no-stri Jesu Christi,quod firmiter promisimus, observemus.

Nulli ergo omnino hominum liceat banc paginam nostroB Confirmationis infringere, vel ei ausu temerario contraire. Si quis autem boe attentare praesumpserit, indignationem omnipotentis Dei, et beatorum Petri

et Pauli Apostolorum ejus, se noverit incursurum.

Datum Laterani, tertio Kalendas decembris, Pon tificatus Nostri anno octavo.

INCIPIT TESTAMENTÜM B. P. N. FRANCISCI.

Dominus dedit mihi Fratri Francisco ita incipere facere pcenitentiam, quia cum essem in peccatis, ni-mis mihi videbatur amarum videre leprosos: sed ipse Dominus conduxit me inter illos, et feci misericordiam cum illis. Et recedente me ab ipsis, id quod mihi videbatur amarum, conversum fuit mihi in dulcedinem animse et corporis.

Et postea parum steti, et exivi de sseculo. Et Dominus dedit mihi talera fidem in Ecclesiis, ut ita simpliciter adorarem, et dicerem : „Adoramus te, san-ctissime Domine Jesu Christe, bic et ad omnes Eccle-sias tuas, quae sunt in toto mundo, et benedicimus tibi quia per sanctam Crucem tuam redemisti mun-dumquot;. Et postea dedit mihi Dominus tantam fidem in Sacerdotibua, qui vivunt secundum formam sanctae Roman® Ecclesiae, propter Ordinem ipsorum, quod si facerent niibi persecutionem, volo recurrere ad ipsos. Et si haberem tantam sapientiam, quantam Salomon habuit, et invenirem pauperculos Sacerdotes hujus sagt; culi, in parochiis, in quibus raorantur, nolo prasdicare contra voluntatem ipsorum. Et ipsos et omnes alios volo timere, amare et bonorare, sicut dominos meos. Et nolo in ipsis considerare peccatum, quia Filium Dei discerno in eis, et doraini mei sunt. Et base

— 13 -

propter hoc facio, quia nihil video corporaliter in hoc seecnlo de ipso altissimo Filio Dei, nisi sacratissimum Corpus ejus et sanctissimum Sanguinem suum, quern ipsi conficiunt, et ipsi soli aliis administrant. Et hicc sanctissima Mysteria super omnia volo honorare et ve-nerari, et in locis pretiosis collocare. Sanctissima vero Nomina et verba ejus seripta, ubicumque invenero in locis illicitis, volo colligere, et rogo, quod colligantur, et in loco bonesto collocentur. Et omnes Theologos, et qui ministrant nobis sanctissima verba divina, de-bemus honorare et venerari, sicut qui ministrant nobis spiritum et vitam.

Et postquam Dominus dedit mihi curam de Fra-tribus, nemo ostendebat mihi, quid deberem facere, sed ipse Altissimus revelavit mihi, quod ego deberem vivere secundum formam sancti Evangelii. Et ego paucis verbis et siraplicibus feci scribi, et Dominus Papa con-firmavit mihi. Et illi, qui veniebant ad recipiendam vitam islam, omnia, quae habere poterant, dabant pau-peribus. Et eramus contenti tunica una intus et foris repetiata, cum cingulo et braccis, et nolebamus plus habere.¹

Officium dicebamus nos Clerici secundum alios Clericos: Laici dicebant Pater no ster. Et satis liben-ter manebamus in Ecclesiis pauperculis et derelictis, et eramus idiotae, et subditi omnibus. Et ego manibus meis laborabam, et volo laborare; et omnes alii Fratres mei, firmiter volo, quod laborent de laboritio, quod pertinet ad honestatem : et qui nesciunt, discant, non propter cupiditatem recipiendi pretium laboris, sed propter bonum exemplum, et ad repellendam otiositatem. Et quando non daretur nobis pretium laboris, re-

curramus ad mensam Domini, petendo eleeraosynam ostiatira. Salutationem hanc mihi Dominus revelavit, ut diceremus; „Dominus det tibi pacemquot;. Et ca-veant sibi Fratres, ut Ecclesias et habitacula et alia omnia, quae pro ipsis construuntur, penitus non reci-piant, nisi essent, secundum sanctam paupertatem, quam in Regula promisimus, semper ibi hospitantes tanquam advense et peregrini. Praecipio firmiter per obedientiam Fratribus universis, ut ubicumque sunt, non audeant petere aliquam litteram in Curia Romana, per se, vel per interpositam personam, neque pro Ecclesia, neque pro aliquo loco, neque sub specie prtedi-cationis, neque pro persecutione suorum corporum ; sed ubicumque nou fuerint recepti, fugiant in aliam ter-ram, ad faciendarn ibi poenitentiam cum benedictione Dei.

Et firmiter volo obedire Generali Ministro, et illi Guardiano, quem sibi placuerit mihi dare, et ita volo esse captus in manibus suis, ut non possim ire, vel facere ultra voluntatem suam, quia dominus meus est. Et quamvis sim simplex et infiimus, tamen volo semper habere Clericum, qui mihi taciat officium, si-cut in Regula continetur. Et omnes alii Fratres te-neantur per obedientiam obedire Guardianis suis, et facere officium secundum Eegulam. Et si qui inventi essent qui non facerent officium secundum Regulam, et vellent alio modo variare, aut non essent Catholici, omnes Fratres, ubicumque sunt, per obedientiam ie-neantur, quod ubicumque invenerint aliquem ipsorum, proximiori Custodi illius loei, ubi ipsum invenerint, debeant prassentare. Et Custos teneatur per obedientiam ipsum fortiter custodire sicut hominem in vinculis

— 15 —

die noctuque, ita quod non possit eripi de manibus suis, donee in propria persona sua ipsum praesentet in manibus sui Ministri. Et Minister teneatur firmiter per obedientiam mittefre ipsum per tales Frati-es, qui die noctuque custodiant ipsum sicut hominem in vinculis, donee repraesentent ipsum coram Domino Ostiensi, qui est Dominus, Protector et Corrector istius Fra-ternitatis.

Et non dieant Fratres ; Haec est alia Regula; quia haec est recordatio, admonitio et exhortatio, ac meum Testamentum, quod ego Frater Franciscus parvulus vester et servus, facio vobis Fratribus meis benedictis propter hoc, ut Kegulam, quam Domino promisimus, melius catbolice observemus.

Et Generalis Minister, et omnes alii Ministri et Custodes, teneantur per obedientiam in istis verbis non addere, vel minuere. Et semper hoc scriptura habeant secum juxta Regulam, et in omnibus Capitulis, quae faciunt, quando legunt Regulam, legant et ista verba. Et omnibus Fratribus meis, Clericis et Laicis, praeci-pio firmiter per obedientiam, ut non mittant glossas in Regula, nec in istis verbis, dicendo: Ita volunt iu-telligi. Sed sicut Dominus dedit mihi pure et simpli-citer dicere et scribere Regulam et ista verba, ita sim-pliciter et pure sine glossa intelligatis, et cum sancta operatione observetis usque in finem.

— 18 —

BENEDICTIO B. P. N. FRANCISCI.

(Legenda a Superiore, omnibus stantibus.)

Et quicuraque haec obsevvaverit, in coelo repleatur benedictione altissimi Patris coelestis, et in terra repleatur benedictione dilecti Filii sui, cum sanctissirao Spiritu Paraclito, et omnibus Virtutibus caelorum, et omnibus Sanctis. Et ego Frater Franciscus, parvulus vester et servus, quantumcumque possum, confirmo vobis intus et foris istam sanctissimam benedictionem. Amen.

Explicit testamentum B, P. N. Francisci.

EXHORTATIO B. P. N. FRANCISCI.

O dilectissimi Fratres, et in asternum benedicti Filii! Audi te me, audita vocem Patris vestri: magna promisimus, majora promissa sunt nobis: servemus hase, suspiremus ad ilia : voluptas brevis, poena per-petua: modica passio, gloria infinita: multorum voca-tio, paucorum electio, omnium retributie. Amen.

MALEDICTIO EJUSDEM.

A te, sanctissime Pater, et a tota ccelesti Curia, et a me pauperculo sint raaledicti, qui suo malo exemplo confundunt et destruunt, quod per sanctos Fratres bujus Ordinis aedificasti, et fedificare non cessas. Amen.

DECLARATIONES DECRETALES

summokum pontificum nicolai iii et clementis v

SUPER REGULA.M FRATRÜM MINORUM

nec non coxstitutto innocentii xi.

incipit declaratio domini pap/f.

NICOLAI Hl.

SUPER REGULAM FBATRUM MINORUM

nicolaüs episcopus, servus servorum dei, ad perpetüam rei memor1am.

1. Exiit, qui seminat seminare semen suum, de sinu Patris in mundum, veste scilicet humanitatis indutus Dei Filius Jesus Christus, verbum Evangeli-cum saturus in singulos, probos et reprobos, insipien-tes et gnaros, studiosos et desides ; et juxta Prophetam col onus futurus in terra, semen suum, doctrinam scilicet Evangelicam, sine delectu dispersit in omnes : qui omnia tracturus ad se, omnes salvare venerat : qui tandem seipsum Deo Patri pro salute omnium in redemptionis humange pretium immolavit. Licet autem hoc semen in singulos communicativa Dei cbaritate dispersum, aliud ceciderit (Luc. 8.) secus viam, super corda scilicet dsemonum suggestionibus pervia; aliud supra petram, corda scilicet nullo fldei vomere pene-trata; aliud inter spinas, corda scilicet hominum divitiarum sollicitudinibus lacerata; et ideo unum pravis affectibus conculcatum, aliud aridum, quia

gratiaa carebat humore, reliquum vero legitur inordi-natis sollicitudinibus suffocatum ; aliud tarnen mite cor et docile, terra bona, suscepit.

2. Haec est Minorum Fvatrum mitis et doei lis iu paupertate ac humilitate per almum Christi Con-fessorem Franciscum radicata Religie : qui ex illo vero semine germinans, germen illud per Kegulam sparsit in filios, quos sibi et Duo per stuim ministerium in observatione Evangelii generavit, Isti sunt filii, qui docente Jacobo (Cap, 1.), Verbum aeternum Dei filiura, insitum huinanae naturae in horto virginalis uteri, potens salvare animas, in mansuetudioe susceperunt. Hi sunt illius sanctse Regulae professores, quae Evan-gelico fundatur eloquio, vitae Christi roboratur exemplo, fundatorum militantis Ecclesiae Apostolorum ejus ser-monibus actibusque firmatur. Haec est apud Üeum et Patrem munda et iramaculata Religio, quae descendens a Patre luminum, per ejus Filium exemplnriter et verbaliter Apostolis tradita, et deinde per Spiritum sanctum beato Francisco, et eum sequentibus inspi-rata, totius in se quasi continet testimonium Trini-tatis. Haec est, cui, attestante Paulo Apostolo, nemo de cetero debet esse molestus, quam Christus stigma-tibus suae passionis confirmavit, volens institutorera ipsius passionis suae signis notabiliter insigniri.

3, Sed nee sic contra Fratres ipsos Minores et Regulam, hostis antiqui cessavit astutia, quin potius contra eos nitens superseminare zizaniam, interdum semulatores agitatos invidia, iracundia et indiscreta inscitia concitavit; mordentes Fratres et eorum Regulam, quasi illicitam, inobservabilem et discrimiuo-sam, caninis latratibus lacerantes, non attendentes hanc sanctam Regulam, ut praedicitur, praeceptis ac monitis salutaribus institutam, Apostolicis observati-onibus roboratam, per plures Romanos Pontifices approbatam, et etiam per Sedem Apostolicam confir-matam, tot divinis testimoniis communitam, quae credibilia facta sunt nimis in tot Sanctis viris in

— 19 -

observantia hujus Regulse agentibus et finientibus dies suos, quorum nonnullos Sanctorum catalogo Sedes eadem ex eoruru vita et miraculis fecit adscri-bi: ac novissime, quasi diebus istis, per piae memoriae Gregorium Papam decimum, praedecessorem Nostrum, approbatam esse, ex evidenti utilitate, quam de ipsa consequitur universalis Kcclesia, in Generali Lugdunensi Concilio declaratur. Nec nos minus atten-dimus, imo profundius cogitamus, sicut pensare debent subtilius ceteri catholicce fidei professores : quia ipse Deus Ordinem precdictum et ejus observatores inspi-ciens, sic eos ab insurgentibus in ipsos rancoribus, salutari subsidio prseservavit, quod nec ipsos fluctus teinpestuosos allisit, nec animos in Ordine ipso de-gentium cousternavit; quin potius in vigore regulari concrescrant, et amplientur in suorum observantia mandatorum.

4. Verumtamen, ut Oido praedictus, quibuslibet praecisis antractibus, distincta et pura vigeat claritate, et sicut Fratres ejusdem Ordinis nuper in Generali Capitulo congregati providerant, dilectis filiis, Generali et nonnullis aliis Provincialibus ejusdem Ordinis Mi-nistris, qui in Capitulo ipso convenerant, in nostra prassentia constitutis, cum ad plenam observationem regulae ejusdem in vigore spiritus eorum fervere nosca-tur intentio : visum est Kobis, ut mordacibus hujus-modi mordendi vias praecluderemus, aliqua, quae in ipsa Regula videri poterant dubia, declarare . nonnulla per praedecessores nostros etiam declarata, pleniori claritate disserere : in aliquibus etiam Kegulam ipsam contingentibus puritati eorumdem conscientiae pro-videre.

5. Nos autem, qui a teneris an nis ad Ordinem ipsum affectus notros ereximus, in illis succedendo, cum aliquibus ejusdem Confessoris sociis, quibus ejus vita et conversatio nota erat, super ipsa Regula et sancta ipsius beati Francisci intentione frequenti col-latione tractavimus. Et tandem Cardinalis, ac post-

- 10 -

modum ejusdem Ordinis per prsedictam Sedem guber-nator et protector et corrector effecti, conditiones praedicti Ordinis ex imminenti nobis cura palpavimus ia Apostolatus officio, tam de pia intentione Confes-soris praedicti, quam de his, quae Regulain ipsam et ejus observantiam contingunt, ex praedictis longa etiam experientia informati, nostros ad Ordinem praefatum convertimus cogitatus. Et tam ea, quae per eosdem praedecessores approbata et declarata esse noscuntur, quam etiam ipsam Regulam et eam contingentia, maturitate plena discussimus. Nonnulla in praesenti • serie statuimus, declaravimus, certius approbavimus, approbata conflrmavimus, edidimus et concessimus, plura etiam ordinando seriosius et clarius, quae in-frascriptis articulis plenius exprimuntur.

ARTICULUS I.

DE OBSEHVANT1A EVANGELICI CONSILII ET PRiECEPTl.

1. In primis, quia sicut intelleximus, ab aliqui-bus haesitatur, an Fratres ejusdem Ordinis tam ad consilia, quam ad praecepta Evangelii teneantur ; tum quia in Regulae praedictae principio babetur: Regula et vita Fratrum Minorum hcec est: scilicet Domini Nostri Jesü Christi sanctum Evangelium observare, vivendo in obedientia, sine propria et in castitate; tum ex eo, quod in eadem Regula continetur sic: Finito vero anno probationis, recipiantur ad obedientiam, pro-mittentes vitam istam semper et Regulam observare ; tum etiam, quia in fine ipsius Regulae continentur btec verba: Pautertatem, et humilitatem, ac sanctum Evangelium Domini Nostri Jesü Christi, quod firmiter pro-misimus, observemus. Licet felicis recordationis Grego-rius Papa nonus, praedecessor Noster, hunc articulum et nonnullos alios ejusdem Regulae declaraverit, quia tamen ejus declaratio propter aliquorum insurgentium

— «1 —

in Fratres et Regulam inordinatos vel mordaces in-sultus, et multorum postea emergentium casuum considerandos eventus, in aliquibus obscura, in ali-quibus semiplena et in multis etiam contentis in ipsa Regula insufficiens videbatur: Nos obscuritatem ac insufflcientiam hujusmodi, praefatas interpretationis declaratione amovere volentes, et cujuslibet ambigui-tatis scrupulum in eisdem de singnlorum mentibus plenioris expositionis certitudine araputare ; dicimus, quod cum in principio Regulce non absolute, sed cum quadam modificatione, sen specificatione ponatur: Regula et vita Fratrum Minorum haic est: scilicet Domini Nostri Jesu Christi sanctum Evangelium observare, vivendo in ohedientia, sine propria et in castitate: quae tria eadem Regula multum arete prosequitur, et ni-hilominus alia nonnulla subuectit prsecipiendo, prohi-bendo, consulendo, monendo, hortando, et sub aliis verbis, ad aliquem modorum reducibilibus prsodicto-rum : de intentione Regula? liquere valet apertius, ut illud, quod in protessione quasi absolute subnecti vi-detur, promittentes vitam istam semper et Regulam observare ; et quod in fine subjungitur, et sanctum Evangelium Domini Nostri Jesu Christi, quod finniter pro-misimus, oh servemus, totura ad ipsius Reguhe modifi-catum vel defcerminatam sen speciflcatum principium reducatur: videlicet ad observantiam Evangelii, ut prsedicitur, per ipsam Regulam in illis tribus modifl-eatam vel determinatam sen speciöcatam : cum non sit verisimile, ipsum Sanctum, verbum ab ipso semel cum quadam modificatione vel determinatione seu specificatione prolatum, licet quasi succinctorie repe-titum, voluisse in sui repetitione, data sibi per eum modificatione seu specificatione, sine certa causa ca-rere ; et utriusque juris argumenta nos doceant ea, quae in principio, ad medium et ad finem : ilia vero qua3 in medio, ad finem atque principium ; et ea quae in fine, ad utrumque vel eorum alterum saipe refeni: et dato, quod absolute diceretur omnino : promitto

— ?2 —

sanctum Evangelium observare : nisi professor hujusinodi intenderet se ad omnem consiliorura observantiam obligare, quod vix aut nunquam posset ad lifcteram observare, propter quod talis promissio illaqueare profiteutis animum videretur; clare videtur promis-sionem hujusmodi ad ilium intellectum absque inten-tioue promittentis non debere perstringi, nisi ut ob-servantia Evangelii sicut tradita reperitur a Chrisïo, videlicet quod praecepta ut prascepta, et consilia ut consilia, a proiuitteiitibus observentur. Quem intellecturn etiam in eisdem verbis habuisse idem beatus Franciscus in serie sui processus in Regula patenter ostendir, cum aliqua Evangelica consilia indicat ut consilia, sub verbis monitionis, exhortationis et con-silii, nonnulla vero sub prohibitione ac verbo prae-cepti : per quod patet, quod non fuit loquentis inten-tio, quod Fratres ex professione hujusmodi Regulae, ad omnia consilia, sicut ad preecepta Evangelica te-nerentur, sed solum ad illa consilia quae in eadem Regula prasceptorie vel inhibitorie, seu sub verbis aequipollentibus sunt expressa.

AD QILE CONSILIA KVANGELICA FRATRES EX PROFESSIONE

TKNEANTUR.

2. Unde Nos ad Fratrum ejusdem Ordinis cons-cientias plenarie serenandas declaramus, quod ex professione ejusdem Regulae Fratres ipsi ad ea tantum Evangelica observanda consilia sunt adstricti, quae in ipsa Regula praeceptorie vel inhibitorie, seu sub verbis aequipollentibus exprimuntur. Ad nonnulla vero alia per Evangelium data consilia eo magis secundum exigentiam sui status tenentur, plus qnam ceteri Christiani, quo per statuin perfectionis, quem per professionem hujusmodi assumpserunt, se obtulerunt Domino holocanstum medullatum per contemptum omnium mundanorum. Ad omnia autem, quae in ipsa

— 23 —

Regula continentur, tam praecepta quam consilia, quam cetera, ex voto professionis hujusmodi non aliter tenentur, quam eo modo, quo in Regula ipsa traduntur ; ut scilicet teneantur ad eorum observan-tiam, quae in eadem Eegula ipsis sub verbis obliga-toriis indicuntur, Ceterorum vero observantiara, quae sub verbis monitoriis, exhortatoriis, informal oriis et instructoriis, seu quibuscumque aliis continentur ; eatenus magis condecet de bono et aequo eos prosequi, quo imitatores tanti Patris effecti, Christi se-mitas elegerunt.

ARTICULUS II.

de observantia paüpertatis et abdicat10ne pr0prietat1s.

1. Porro cum ipsa Eegula expresse contineat, quod Fratres nihil sibi approprient, nee do mum, nee locum, nee

aliquam rem: sitque declaratum per eumdem praa-decessorem Nostrum Gregorium nonum, et nonnullos alios, hoc servari debere, tam in speciali, quam etiam in communi, quam sic arctam abdicationem venenosis obtrectationibus aliquorum insensata damnaverit astn-tia ; ne Fratrum eorumdem perfectionis claritas talium imperitis sermonibus laceretur : dicimus, quod abdi-catio proprietatis hujusmodi omnium rerum non tam in speciali, quam etiam in communi, propter Deüm meritoria est et sancta ; quam et Christus, viam perfectionis ostendens, verbo docuit et exemplo fir-mavit : quaraque primi fundatoves militantis Ecclesiae prout ab ipso fonte hauserant, volentes perfecte vi-vere, per doctrinae ac vitas exempla in eos derivarunt.

2. Nee bis quisquam putet obsistere, quod in-terdum dicitur Christdm loculos habuisse : nam sic Jesus Christus, cujus perfecta sunt opera, in suis ac-tibus viam profectionis exercuit, quod interdum in-firmorum imperfectionibus condescendens, ut viam

pèrfectionis extolleret, et imperfectorum inflrmas se-mitas non damnaret ; sic infirmorum personam Cheistus suscepit in locnlis, sic et in nonnallis aliis infirma humanae carnis assumens, pront Evangelica testatur historia, non tantum carne, sed et inente condescendit infirtnis. Sic enim hnmanam naturam assumpsit, quod in suis operibus pertectus existens, in nostris factus humilis, in propriis permansit ex-celsus. Sic et summae charitatis dignatione ad actus quosdam nostras imperfectioni conformes inducitur, quod a summae perfectionis rectitudine non curvatur. Egit namque Christus, et docuit opera perfectionis ; egit etiam infirma, sicut interdum et in fuga patet et locnlis : sed utrumque perfecte perfectus existens, ut perfectis et imperfectis se viam salutis ostenderet, qui utrosque sal vare venerat, qui tandem mori voluit pro utrisque.

summa hjec abdtcatio omn1s proprietatis licita est et

meritoria.

3. Nee quisquam ex his insurgat erronee, quod taliter propter Deum proprietatem omnium abdicantes, tanquam homicicte sui, vel tentatores Dei, vivendi discrimini se committant. Sic enim seipsos commit-tunt divinse providentise in vivendo, ut viam non con -temnant provisionis humanse : quin vel de iis, quee offeruntur liberaliter, vel de iis, quee mendicantur hu-militer, vel de iis, quae conquiruntur per laboritium, sustententur: qui triplex vivendi modus in Regula providetur expresse. Profecto si, juxta promissum Salvatoris, nunquam deficiet fides Ecclesiae, per con-sequens nee opera misericordise subtrahentur, ex quo Christi pauperibns omnis ratio diffidentiae cujuslibet videtur esse sublata. Et quidem ubi, quod non est aliquatenus praesumendum, haec cuncta deficerent, sicut nee ceteris, sic nee ipsis Fratribus, iure poli in extre*

mas necessitatis articulo, ad providendum sustenta-tioni naturcC, via omnibus extrema necessitate deten-tis concessa prsecluditur, cum ab orani lege extrema necessitas sit exempta.

4. Nee talem abdicationem proprietatis omni-modae, renuntiationem usus rerura cuiquam videatur inducere. Nam cum in rebus temporalibus sit con-siderare praecipuum, proprietatem, possessionem, usum-fructum, jus utendi, et simplicem facti usum, et ultimo tanquam necessario egeat, licet prim is carere possit vita mortalium ; nulla prorsus potest esse pro-lessio, qu® a se usum necessariee sustentationis ex-cludat: verum condecens fuit ei profession!, quae sponte devovit Christum pauperem in tanta paupertate sec-tari, omnium abdicare dominium et rerum sibi con-cessarum necessario usu fore contentam. Nec per hoc, quod proprietatem usus, et rei cujuscumque dominium a se abdicasse videtur, simplici usui omnis rei renun-ciasse convincitur ; qui, inquam, usus non juris, sed facti tantummodo nomen habens, quod facti est tantum, in utendo prsebet utentibus, nihil juris : quinimo necessariarum rerum, tam ad vitas sustentationem, quam ad officiorum sui status executionem, excepto quod de pecunia infra subjuagitur, moderatus usus, sed secundum eorum Regulam, et veritatem omni-modam, concessus est Fratribus ; quibus rebus Fratres licite uti possunt durante concedentis licentia, et juxta id, quod in praesenti serie continetur.

5. Nec his obviare dignoscitur, quod civilis pro-videntia in humanis rebus humane constituit: videlicet non posse usum vel usumfructum a dominio perpetuo separari; quod, ne dominium domiais, semper absce-dente usu, redderetur inutile, temporalem utilitatem tantum in constituendo prospiciens, ista decrevit. Re-tentio namque dominii talium rerum cum concessione usus facta pauperibus, non est iufructuosa domino, cum sit meritoria ad seterna, et professioni pauperum opportuna, quae tanto sibi censetur utilior, quanto

commutat temporalia pro seternis.

6. Profecto non luit Confessoris Christi Regulam institnentis intentie, rerum quarumlibet usutn neces-sarium abdicare : quinimo contrarium in ipsa cons-cripsit, contrarium vivendo servavit, cum et ipse tem-poralibus ad necessitatem usus fuerit, et in pluribus locis in Regula usum talem licere Fratribus manifestet. Dicit nam que in Eegula, quod Clerici faciant divinum officium, ex quo habere poterunt breviaria: ex hoc patenter insinuans, quod Fratres sui habituri essent usum breviarii et libromm, qui sunt ad divinum officium opportuni. In alio quoque Capitulo dicitur, quod Mi-nistri et Custodes pro necessitatibus infirmorum, et aliis Fratribus induendis, per amicos spirituales sollicitam cu-ram gerant, secundum loca et tempora et frigidas regiones, stent eorum necessitaii viderint expedire. Alibi etiam exhortans Fratres per congruum laloris exercitium ad otium evitandum, dicit, quod de mercede laboris pro se et suis Fratribus corporis necessaria recipiant. In alio quoque Capitulo continetur, quod Fratres vadant pro cleemosyna confidenter. Habetur etiam in eadem Regula, quod in prcedicatione, quam Fratres faciunt, sint examinata et casta eorum eloquia, ad ulilitatem et cedi-ficationem populi, annuntiando eis vitia et virtutes, poenam, et gloriam. Sed constans est, quod heec prsesupponunt scientiam ; scientia requirit studium : exercitium vero studii convenienter baberi non potest sine usu libro-rum. Ex quibus omnibus satis claret ex Regula, ad victum, vestitum, divinum cultum et sapientiale studium, necessarium rerum usum Fratribus esse con-cessum. Patet itaque sane intelligentibus ex praedictis, Regulam, quoad abdicationem hujusmodi, non solum observabilem, possibilem et licitam, sed meritoriam et perfectam, et eo magis meritoriam, quo per ipsam professores ipsius magis a tempora libus propter Deum, sicut praedicitur, elongantur.

— 27 —

ARTICULTJS III.

gui competat dominium rerüm fp.atribüs concessarum.

]. Ad haec cum Fratres ipsi nihil sibi in speci-ali acquirere, vel eorum Ordini, possint etiam in com-muni; et cum aliquid propter Deum ipsis oöertur, con-ceditur vel donatur, ea, si secus non exprimat, offe-rentis, concedentis vel donantis, verisirniliter tuisse credatur intentio, ut rem hujusmodi oblatam, conces-sam vel donatam, perfecte coneedat, donet et offerat, a se abdicet, ac in alios transferre cupiat propter Deum ; nec sit persona, in quarn loco Dei congrnentins hujusmodi rei dominium transferatur, quam Sedes pncfata, vel persona Romani Pontificis Christi Vicarii, qui pater est omnium, et Fratrum Minorum nihilo-minus specialis : ne talium rerum sub incerto videatur esse dominium, cum patri Alius suo modo, servus domino, et monachus monasterio res sibi oblatas, con-cessas vel donatas acquirant, omnium utensilium et librorum, ac eorum mobilium prassentium et futuro-rum, quae et quorum usum, tacti scilicet, Ordini vel Fratribus ipsis licet habere, proprietatem et dominium, quod et fel. record. Innocentius Papa IV pradec. Noster fecisse dignoscitur, in Nos et Romanam Eccle-siam plene et libere pertinere hac prsesenti Constitu-tione in perpetuum valitura sancimus.

2. Prseterea loca empta de eleemosynis diversis, et oblata seu concessa Fratribus, sub quacumque forma verborum, licet Fratres sibi cavere debeant, quod in hujusmodi verbis statui suo incompetentibus non utan-tur, a diversis seu pro indiviso possidentibus, seu certas partes in ipsis locis habentibus, in quibus ipsi possidentes pro indiviso, seu certas partes habentes, nihil sibi in oblatione seu concessione hujusmodi re-servarint, similiter et in jus et dominium ac proprietatem Nostram et Ecclesice pra3dict0c eadem autoritate suscipimus.

3. Loca vero seu domos pro habitatione Fratnim a singular! persona vel collegio, vel ipsis Fratribis ex integro concedenda, seu etiam offerenda, si talia de voluntate conferentis Fratres inhabitare contigerit, perseverante tantum voluntate concedentis inhabitent. Ac illa libere, prseter Ecclesiam et oratoria ad Eccle-siam destinata, et ccemeterium, quce tam ad praesen-tia, quam ad futura, in jus et proprietatem Nostram et preedicte RomansB Eccleslce simili modo et aucto-ritate recipimus, mutata concedentis voluntate, ac ipsis Fratribus patefacta, dimittant: in quorum loco-rum dominio seu proprietate nihil Nobis vel prasfatae KomanaB Ecclesiae retinemus omnino, nisi ea specialiter de Nostro seu ipsius Romance Ecclesite recipiantur assensu. Et si in eisdem locis reservaverit dominium sibi in concedendo concedens, propter inbabitationem Fratrum tale dominium in jus Ecclesiae ssepe dietse non transeat, sed potius plene liberum maneat con-cedenti.

4. Insuper nee utensilia, nee alia, quorum usum ad necessitatera et officiorum sui status executionem licet habere, non enim omnium rerum usum habere debent, ut dictum est, ad ullam superfluitatem, divi-tias seu copiam, quse deroget paupertati, vel ad the' saurizationem, vel eo animo, ut ea distrahant sive vendant, recipiant, nee sub colore providentiae in futurum, nee alia occasione: quinimo in omnibus appa-reat in eis, quoad dominium omnimoda abdicatio, et in usu necessitas. Hoc autem secundum exigentiam personarum et locorum, Ministri et Custodes simul et separatim in suis administrationibus et custodiis, cum discretione disponant: cum de talibus interdum personarum qualitas, temporum varietas, locorum conditio, et nonnullae aiiae circumstantiae plus minusve, ac aliter provideri requirant. Ista tarnen sic faciant, quod semper in eis et eorum actibus paupertas sancta relu-ceat, prout ipsis ex eorum Regula invenitur indicta.

— 29 —

ARTICTJLUS IV.

DE PECUNIARIIS ELEEMOSYNIS.

1. Ceterum cum in eadem Regula sit sub prse-cepti districtione prohibitum, ne Fratres recipiant, per se vel per alios, denarios vel pecuniam ullo modo: idque Fratres in perpetuum servare cupiant, et velut in-junctum necesse habeant adimplere; ne ipsornm pu-ritas in hujusmodi observatione preecepti maculetur in aliquo, et ne Fratrum conscientice aliqixibus aculeis stimulentur, articulum istum propter detrahentium morsus profundius, quam Nostri prtedecessores fece-rint, assumentes, ac ipsum clarioribus deterrainationi-bus prosequentes, dicimus in primis, quod Fratres ipsi a mutuis contrahendis abstineant, cum eis mutuum contrahere, ipsorum statu considerato, non liceat. Possint tarnen ipsi pro satisfactione facienda, pro eorum necessitatibus, quae pro tempore occurrerint, cessantibus eleemosynis, de quibus satisfieri commode tune non posset, citra cujuslibet obligatiouis vinculum, dicere, quod per eleemosynas et alios amicos Fratrum ad solutionem hujusmodi faciendam intendant fideliter laborare.

2. Quo casu procuretur a Fratribus, quod ille, qui dabit eleemosycam, per se vel per alium, non nominandum ab ipsis, si fieri poterit, sed ab eo prins juxta suum beneplacitum assumendum, hujusmodi sa-tisfactionem faciat in totum vel in partem, pront sibi Dominus inspirabit. Si tamen ipse hoc nollet facere, vel non posset, vel quia recessus ejus immineat, aut quia, quibus hoe velit committere, notitiam non habet fidelium personarum, sen qnacumque alia occasione vel causa; declai amus et dicimus, quod in nullo Re-gulas puritas infringitur, aut quomodolibet ipsius ob-servantia maculatur, si Fratres ipsi alicujus vel ali-quorum sibi curent dare notitiam, vel aliquos sen ali-

— 30 —

quem nominare, aut etiam praesentare, cui vel quibus, si eleemosynam facienti placuerit, committi possit executio praedictorum, ac ipsius habeatur assensus super subrogationibus infra scriptis. Ita tarnen, quod penes ipsum dantem dominio, proprietate ac posses-sione ipsius pecunia? cum libera potestate revocandi sibi pecuniam ipsam, semper usque ad conversionem ipsius in rem deputatam, plene, libere ac inlegre re-manentibus, in ipsa pecunia nihil omnino Fratres juris babeant, nee administrationem sen dispeusationem, nee contra personam nominatam vel non nominatam ab eis, cujuscamque conditionis existat, in judicio, vel extra actionem, prosecutionem, aut aliquod aliud jus in tentent, qualitercumque persona praedicta in com-missione hujusmodi se habeat. Liceat tarnen Fratribus suas necessitates insinuare ac specifieare, vel exponere personee praedictse, ac earn rogare, quod solvat. Possint etiam personam eandem exhortari ac inducere, quod fideliter in re commissa se habeat, et animae suae saluti in commissa sibi executione provideat: ita tarnen, quod ab omni ejusdem pecunige administratione sen dispensatione, et contra prsedictam personam ac-tione sen prosecutione, ut prsedictum est, Fratres abstineant omnimode.

3. Si vero personam hujusmodi nominatam vel non nominatam a Fratribus, quorainus per se possit exequi, quod prsedicitur, contigerit per absentiam, in-firmitatem, voluntatem, seu locorum distantiam, ad quae ipse noliet accedere, in quibus esset solutio seu satisfactio facienda, vel per occasionem aliam impe-diri; liceat Fratribus cum conscientise puritate, quan-dam aliam personam subrogandam ad praemissa in nominando, et aliis, si ad primum dantem non possint vel nolint habere recursum, cum ista persona facere, sicut supra proxime declaravimus, eis licere cum prima. Duarum enim personarum ministerium per viam su-brogationis, ut dictum est, communius et generalius videtur poase in praedictorum executione sufficere, cum

praedicta satisfactio prsesumatnr posse celeriter expe-diri. Si tamen interdum, ut dictum est, propter locorum distantiam, in quibus esset satisfactio facienda, et conditiones seu circumstantias alias, casus emer-geret, in quo videretur plurium personarum subrogan-darum ministerium opportunum ; liceat ipsis Fratribus in hoe casu juxta negotii qualitatem, servato modo prsodicto, plures personas assumere, nomiuare seu prsesentare ad istud ministerium exequendum.

DE NECESSITATIBUS FÜTURIS.

4. Et quia oportet et expedit Fratrurn necessi-tatibus, non solum illis, pro quibus jam esset solatio seu satisfactio facienda, ut superius proxime dictum est, sed etiam imminentibus, sive tales necessitates in-gruentes immineant, qute brevi tempore expediri va-leant, sive tales, licet paucte comparative, quarum provisio ex sui conditione necessario tractum temporis habet, ut in libris scribendis, Ecclesiis seu sedificiis ad usum habitationis ipsorum construendis, libris et pan-nis in locis remotis emendis, et aliis similibus, si quee occurrerint, cum moderamine supradicto, salubriter provideri. sicut in istis necessitatibus clare distingui-mus, sic in eis Fratres posse tute et salva conscientia procedere declaramus : videlicet ut ingruenti vel im-minenti necessitate, quae brevi tempore, vel quae interdum ex aliquibus circumstantiis non sic brevi, ut supra in proximo casu dictum est, valeat expediri, tam quoad dantem eleemosynam, quam quoad norni-natum vel substitutum, in omnibus et per omnia, sicut in articulo solutionis pro necessitatibus prseteritis faciendse supra proxime declaravimus, procedatur.

5. In ea vero necessitate quantumcumque prae-sentialiter ingruenti, quae tamen ex qualitate sui, ut proedicitur, tractum temporis habet annexum, quia in eo casu verisimiie est, quod tum ratione distantiae

locorum, quae expeditio necessitatis ipsius ex sui con-ditione requireret ; turn etiam circumstanfciarum ipsius necessitatis ratione pensata, frequenter casus accide-rent, in quibus ad expeditionem necessitatis hujusmodi oporteret, quod per diversas manus et personas tran-siret pecunia necessitati huiusmodi deputata, quarum omnium personarum impossibile quasi esset dominum principalem pro ipsa necessitate pecuniam deputantem, seu etiam substitutum ab eo, et tertium etiam ab ipso substitute, si casus talis accideret, postea subrogatum, habere notitiam : declaramus et dicimus, quod in hoc articulo, prater dictos duos modos, in necessitatibus prseteritis et ingruentibus, quae possint brevi tempore, vel interdum non brevi, ut supra exprimitur, expediri, ut praediximus, observandos, ad conservandam ipsius Regulae ac professorum ejus omnimodam puritatem : quod si praesto sit eleemosynae hujusmodi e'argitor, vel ejus nuntius, qui possit hoc facere et velit; expresse illi pragdicatur a Fratribus, quod sibi placeat, ut, dominio talis pecuniae cum libera potestate revo-candi sibi pecuniam ipsam, penes ipsum semper usque ad conversionem ipsius in rem deputatam libere re-manente, ut in aliis duobus casibus superius dictum est, per quorumcumque manus pecunia seu eleemosyaa ipsa tractetur, sive per personas ab eo vel a Fratribus nominatas, totum suo consensu, voluntate ac aucto-ritate procedat. Quo assensum suum praebente prae-dictis, secure Fratres re empta vel acquisita de ilia pecunia, per quemcumque, juxta modum adnotatum superius, uti possint.

Ad majorem autem praedictorurn omnium clari-tatem, hac in perpetuum valitura provisionis serie, declaramus, quod Fratres, praefatis modis, ut praedici-tur, circa pecuniam in supportandis eorum praeteritis et ingruentibus necessitatibus observatis, non intelli-gantur nee dici possint per se vel interpositam personam pecuniam recipere, contra Regulam vel profes-sionis sui Ordinis puritatem; cum manifeste pateat

— 33 —

ex proemissis, ipsos Fratres non solum a receptione, proprietale, dominio sive usu ipsius pecuniae, verum etiam a contrectatione qualibet ipsius, et ab ea pecunia penitus alienos.

QUID FACIENDUM, SI DATOR ELEEMOSIN.E MORIATÜR.

6. In eo vero casu, quando, antequam ipsa pe-cunia in licitum rei habendge vel utendae commerciura sit conversa, concedentem pecuniam mori contige-rit; si concedens in concedendo dixerit vel expresse-rit, quod persona depuiata pecuniam ipsam in neces-sarium usum Fratrum expeuderet, quidquid de ipso concedente vivendo vel moriendo contingeret, sive concedens hujusmodi hseredem reliquerit, sive nou, possint Fratres ad personam deputatam, non obstante concedentis morte, vel bEeredis contradictione, pro ipsa pecunia expendenda recurrere, sicut poterant ad ipsum dominum concedentem.

QUID AGENDUM DE PECUNIA, QUtE SUPEREST, HABITA NECESSITATE DETERMINATA.

7. Quia vero puritatem ipsius Ordinis intima cordis affectione zelamus, cum in praedictis casibus ad deterrainatam necessitatem, ut pnedicitur, per ali-quem pecuniam concedi contigerit, concedens pecuniam rogari possit a Fratribus quod si quid de pecunia ipsa, babita necessitate determinata, supererit, consentiat ipse concedens, quod residuum praefatte pecuniae in res alias pro aliis ipsorum Fratrum prcedictis necessita-tibus convertatur, quo non consentiente praedictis, ipsum residuum, si quid fuerit, restituatur eidem. Caveant tamen Fratres, quod sollicite se coaptent, ut non plus scienter concedi consentiant, quam verisimi-liter aestimari possit rem necessariam, pro qua pecunia ipsa conceditur, valituram.

Et quia in praedictorum seriosa expositione a

— 84 —

dante vel recipiente de facili possit errari, ui clarius ntilitati dantium, puritati Ordinis, simplicitati ali-quorum simplicium, saluti animarum hinc inde secu-rius consulatur; intellectum ilium, qui satis in hoc casu a sane intelligente percipitur, preesentis ac in se-ternum valitarse constitutionis serie lucidamus, vo-lentes ilium ad communem deduci notitiam ; videlicet quod semper, quando pecunia Fratribus ipsis mittitur vel offertur, nisi expresse per mittentem vel ofieren-tem aliud exprimatur, prsedictis modis prorsus oblata intelligatur et missa. Non enim verisimile est, ali-quem eleemosynse suae sine expressione modum ilium velle praefigere, per quern et donans merito, vel illi quorum necessitatibus intendit per donum hujusmodi providere, vel effectu doni, vel suee conscientiaB puri-tate fraudentur.

ARTICULUS V.

DE IIS, QU/E RELINQUUNTUR FRATRIBUS TESTAMENTO.

1. Ad haec, quia Fratribus ipsis interdum in ul-timis voluntatibus sub diversis modis nonnulla legan-tur, nee expresse, quid de his agendum sit, in Regula vel prEedecessorum Nostrorum declarationibus couti-uetur; ne in ipsis dubitari contingat in posterum, providendo legantibus, et Fratrum conscientiis prse-cavendo, declaramus, ordinamus et dicimus, quod si testator modum, secundum quem Fratribus, eorum conditione inspecta, recipere non liceret, exprimat in legando ; ut si legaret Fratribus vineam vel agrtim ad excolendum, domum ad locandum, vel similia verba in similibus proferret, aut modos similes in re-linquendo servaret, a tali legato et ejus receptione per omnem modum Fratres abstineant.

2, Si vero modum licitum Fratribus in legando testator expresserit, ut si diceret: Lego pecuniam pro Fratrum necessitatibus expendendam, vel domum.

— 8fi —

agrum vineatn et sitnilia ; ad hoc, quod per certain personam vel personas idoneas distrahantur, et pecunia de rebus ipsis accepta in aedificia vel alia Fra-trum necessaria convertatur; aut in legando simili-bus modis vel verbis utatur: in hoc casu illnd in omnibus et per omnia, consideratis eorum necessita-tibus et moderaminibus supradictis, quantum ad Fra-tres, servari decernimus, quod per Nos est superius in concessis pecuniariis eleetnosynis declaratum. Ad qu® legata solvenda tam bseredes testatorum, quam exe-cutores se liberales exhibeant. Et etiam Fraelati et sseculares, quibus de jure vel consuetudine provisio ista competeret, cum expedient, se ex officio suo promptos exhibeant, ad pias voluntates decedentium adimplendas. Nam et Nos etiam per modos licitos et Fratrum Regulae congruos intendirnus providere, qnod baeredum cupiditas legitimis ictibus feriatur, ne pia defunctorum destituatur intentio, ac ipsi Fratres pauperes opportunis auxiliis non fraudentur.

DK LEGATIS INDIFPERENTER RELICTIS.

3. Si vero Fratribus ipsis generaliter aliquid absque modi expressione legetur, in boe legato sic indeterminate relicto, in omnibus et per omnia intel-ligi ac servari volumus, et in perpetuum praesenti Constitutione jubemus, quod supra in peenniaria elee-mosyna Fratribus indeterminate oblata vel missa voluimus ac expressitnus observari: videlicet ut sub modo licito Fratribus intelligatur esse relictum ; ita quod nee legans merito, uec Fratres ipsi effectu re-licti fraudentur. *

— 88 —

ARTICULUS VI.

DE C0MMÜTAT10NE REROM MOBILIUM.

1. Quia vero libros et alia mobilia, quibus tam Ordo quam Fratres utuntur, quorum dominium, cum non sint dominii aliorum, ad praefatam Ecclesiam specialiter spectare dignoscitur, interdum contingit, seu expedit, vendi vel etiam eommutari ; Pratrum utiütati-bus et eorum conscientiis providere volentes, eadem auctoritate concedimus, ut commutatio talium rerum, et ad eas res, quarum usum Fratribus licet habere, de generalium et provincialium Ministrorum in suis administrationibus, conjunctim vel divisim, auctoritate procedat, quibus etiam de dispositione usus talium rerum concedimus ordinare. Si vero res bujus-modi aestimato pretio vendi contingat, cum Fratibus ipsis per se vel per alium recipere pecuniam, Regula prohibente, non liceat, ordinamus et volumus, quod talis pecunia seu pretium recipiatur et expendatur in rem licitam, cujus usum Fratribus licet habere, per procuratorem a prsefata Sede, vel a Cardinale guber-nationem per ipsam Sedem gerente ejusdem Ordinis deputandum, juxta modum in superioribus necessita-tibus praeteritis et ingruentibus ordinatum,

DE LARGITIONK VILIUM.

2. De vilibus autem mobilibus vel parum va-lentibus, liceat ex praesenti Nostra Concessione Fratribus, pietatis seu devotiouis intuitu, vei pro alia honesta et rationabili causa, obtenta super boe prius superiorum suorum licentia, juxta quod inter Fratres in generali vel in provincialibus Capitulis, tam de ipsis rebus vilibus seu parum valentibus, et earum valere, quam praefata licentia, scilicet a quibus et qua] it er

sit habenda, extiterit ovdinatum, intra et extra Ordi-nem aliis elargiri.

ARTICULUS VII.

DE VESTIBUS FRATRÜM.

1. Licet auiem contineatur in Regula, quod Fra-tres habeant unam tunicam cum caputio et aliam sine caputio, et videri possit ilia fuisse institueatis intentio, quod necessitate cessante, pluribus non utantur ; de-claramus, quod possint Fratres de licentia Ministrorum et Custodura, conjunctim et divisim in admini-strationibus sibi commissis, cum eis videbitur, pensa-tis necessitatibus et aliis circumstantiis, quaa secundum Deum et Regulam attendendae videntur, uti pluribus ; nec per hoc videantur a Regula deviare, cum etiam in ipsa dicatur expresse, quod Ministri et Custodes de infirmorum necessitatibus, et Fratribus, induen-dis sollicitam curam gerant, secundum loca et tempora et frigidas regiones.

2. Et quamquam praedicta Regula contineat, quod de Fratribus induendis et necessitatibus infirmorum Ministri tantum et Custodes sollicitam curam gerant; et dictio ilia tantum adeo Ministros et Custodes in hac cura perstringere videatur quod ab ea ceteros prima facie excludere videatur ; quia tamen sollicite considerare Nos convenit, et tempus Regula? institute, quo Fratres isti ad compa-rationem praesentem numero pauci erant, et forsan Ministri et Custodes videbantur tunc ad ista procu-randa posse sufficere ; ac nihilominus multiplicationem Fratrum. et moderni temporis qualitatem; nec sit verisimile beatum Franciscum institutorem Regulae vel ipsis Ministris et Custodibus impossibilitatis jugum voluisse prsefigere, vel ex ipsius impossibilitatis conse-quentia Fratres ipsos suis necessitatibus velle carere : concedimus, quod ipsi Ministri et Custodes possint

per alios hujusmodi curae sollicitudinem exercere. De-bent etiam et alii Fratres curam hujusmodi quae preefatis Ministris et Custodibus praecipue incumbit ex hac Regula, cum sibi ab illis commissa fuerit, ge-rere diligenter.

ARTICULÜS VIIL

de modo laborandi.

1. Continetur quoque in Regula, quod Fratres, quibus gratiam dedit Dominus laborandi, Inborent jide-liter et devote ; ita quod, excluso otto animce inimico, sanctce orationis et devotionis spiritum non extinguant. Quia vero ex verbo isto Fratres ipsos de otiositate vitas et de Regulse transgressione improbe notare in-terdum hactenus aliqui sunt couati; Nos morsus hujusmodi netarios reprimentes, declaramus, quod, con-sideratis verbis prosdictis, et forma seu modo loquendi sub quibus Fratres ad hujusmodi exercitium inducun-tur, non videtur ea fuisse instituentis intentio, quod vacantes studio vel divinis officiis et ministeriis exe-quendis, manuali labori seu operationi subjiceret, vel ad hoc illos arctaret, cum exemplo Christi et multo-rum sanctorum Fatrum, labor iste spiritualis tanto illi prasponderet, quanto quae sunt animae, corporali-bus praeteruntur.

2. Ad alios vero, qui se in preedictis spiritualibus, operibus non exercent, nisi tales aliorum Fratrum li' citis servitiis occupentur, ne otiose vivant, verba prae-dicta declaramus extendi ; nisi et tales tam excellentis et notabilis contemplationis et orationis existerent, quod merito propter hoc non essent a tanto bono pro hujusmodi exercitio subtrahendi. Fratres enim quan-tumcunque studio vel divinis ministeriis non vacantes, sed aliorum Fratrum studio, vel aliis divinis officiis et ministeriis vacantium, servitiis inhaerentes, cum ipsis eisdem, quibus serviunt, sustentari merentur :

— 39 —

quod adstruitur ilia cequa lege sancitum, qua strenuus pugnator ille David juste decrevit, videlicet, quod descendentium ad praelium, et reraanentium ad sarci-nas, portio aequaretur.

ARTIOULTJS IX.

DK PR^EDICATORIBUS.

1. Verum quia expresse continetur in Regula, quod Fratres non prcedicent in Episcopatu alicujus Epis-copi, cum ab eo illis Juerit contradictum ; Nos in hoc et deferentes ReguUc, et nihilominus auctoritatem Apostolicse plenitudinis conservantes, dicimus, quod prsedictum verbum ad litteram, sicut Regula ipsa pro-tulit, observetur: nisi per Sedem Apostolicam circa hoc pro utilitate populi Christiani sit concessum, vel ordinatum aliud, vel in posteram coucedatur, seu etiam ordinetur.

2. Et quia in eodem Capitulo Regular immediate subjungitur, quod nullus Fratrum populo penitus audeat proedicare nisi a Ministro generali Juerit examinatus, et etiam approbatus, ac ab eo prcedicationis officium sibi sit concessum; Nos et statum prseteritum ipsius Ordi-nis in paucitate sui, et modernum in ampliato Fratrum numero, ac utilitatem animarum, ut condecet, advertentes, concedimus quod nedum Generalis exa-minare et approbare Fratres praxlicaturos in populis, ac illis concedere licentiam praedicandi, quatenus personae idoneitatem et prsedicationis officium licentia ipsa respiceret. prout in Regula continetur: verum etiam provinciales Ministri hoc possint in Capitulis provincialibus cum Definitoribus, quod etiam hodie observari dicitur, et in Fratrum privilegiis contineri: quam quidem licentiam praefati Ministri revocare et suspendere vale ant, et arctare, sicut et quando id eis videbitur expedire.

— 40 —

ARTICULUS X.

DE MODO REC1PIENDI FKATRES AD OHDINEM.

1. Sed quoniam in desideriis Nostris hoe geri-tur, ut ad Dei gloriam salus proficiat animarum, ac dictus Ordo, per quem jugiter ad amorem divinum affectio christiaDae Eeligionis accenditur, merito et numero augeatur ; concedimus et praesenti Statute flr-mamus, licere non solum Generali, sed etiam pro-vincialibus Ministris, personas fugientes a sebcuIo in Fratres recipere, quas Ministrorum provincialium li-centia per ipsum Generalem, sicut expedire viderit, possit arctari ; Vicarii vero provincialium Ministrorum ex officio vicarias licentiam banc sibi noveriut inter-dictam, nisi per Ministros eosdem, quibus hoc posse committere Vicariis et aliis licere decernimus, boc ipsis Vicariis specialiter committatur. Caveant tamen ipsi Provinciales, quod boc non indiscrete, non passim, sed sic considerate committant, sicque illos, quibus hoc committi contigerit, fidelibus consiliis fulci-ant, quod omnia discrete procedant.

2. Nec indifferenter omnes admittantur ad Or-dinem, sed illi tantum, qui suffragantibus eis littera-tura, idoneitate, vel aliis circumstaatiis, possint utiles esse Ordini, sibique per vitae meritum, ac aliis pro-ficere per exemplum.

ARTICULUS XI.

DE M1TTENDO CUSTODE CÜSTODÜM AD CAPXTULXJM GENERALE.

1. Insuper dubitantibus Fratribus praedicti Ordi-nis, an pro eo quod in Eegula dicitur, ut dececlente Generali Ministro, a provincialibus Ministris et Custo-dibus in Capitulo Pentecostes fiat electio success oris, omnium Custodum multitudinem oporteat ad generale Capitulum convenire; aut, ut omnia cum majori

— 41 —

tranquülitate tractentur, sufficere possit ut aliqui de singulis Provinciis, qui vocem habeant aliorum, intersint: taliter respondemus, ut scilicet singularum Provinciarum Custodes unum ex se constituant, quem cum suo provinciali Ministro pro seipsis ad Capitu-lum dirigant, voces aut vices suas committentes ei-dem. Quod etiam cum constituerint per seipsos, sta-tutum hujusmodi duximus approbandum. Quod idem praedecessor Noster Gregorius nonus in casu hujusmodi dicitur respondisse.

ARTICULUS XII.

DE INGRESSÜ KT ACCKSSÜ AD MONASTERIA MONIALIUM.

1. Denique quia continetur in Kegula supradicta, quod Fr air es non ingrediantur monasteria Monacharum, prester illos, quibus a Sede prcedicta concessa fuerit li-centia spedalis; quanquam hoe de monasteriis paupe-rum Monialium inclusarum Frafcres hactenus intelli-gendum esse crediderint, cum earum Sedes preefata curam habeat specialem, et intellectus hujusmodi per Constitutionem quandam tempore Regulse datae, vi-vente adhuc B. Francisco, per provinciales Ministros fuisse credatur in generali Capitulo declaratus : iidem Fratres certificari nihilominus postulaverunt, an hoc de omnibus generaliter, cum Regula nullum exci-piat, an de illis solum monasteriis Monialium prasdictarum debeat intelligi. Nos utique generaliter id esse prohibitum de quarumlibet coenobiis Monialium respondemus ; et nomine monasterii volumus claustrum, domos et officinas interiores intelligi ; pro eo quod ad alia !oca, ubi homines saeculares conve-niunt, possunt Fratres illi, causa praedicationis vel eleemosynee petendae accedere, quibus id a Superiori -bus suis pro sua fuerit maturitate vel idoneitate con-cessum, exceptis semper prsedictarum monasteriis in-

— 4« —

clusarum, ad quae nulli datur accedendi facultas sine Sedis ejusdem licentia speciali, quod etiam ipsum idem predecessor Noster Gregorius IX in eo casu dicitur respondisse.

ARTICULUS XIII.

an ad testamentum b. p. n. francisci fratres obl1gentür,

1. Ceterum sanctse memorise confessor Christi Franciscus, Fratribus mandasse dicitur circa ultimum vitae suae, cujus mandatum ipsius dicitur Testamen-tum, quod verba ipsius Regulce non glossentur, et, ut verbis utamur ejusdem, quod sic vel sic intelligi debe-ant, non dicatur; adjiciens, quod Fratres nulla modo litteras aliquas ah Apostolica Sede petant; et alia quse-dam interserens, quae non possent sine multa difficul-tate servari. Propter quod Fratres haesitantes, au tenerentur ab observantiam Testamenti praedicti, du-bitationem hujusmodi per eundem praedecessorera Nostrum Gregorium IX petierunt de ipsorum con-scientiis amoveri. Qui, sicut asseritur, attendens peri-culum animarum, et difficultates, quas propter hoc possent incurrere, dubietatem de ipsorum conscientiis amovendo, dixit: Fratres ipsos ad ipsius mandati observantiam non teneri, quod sine consensu Fratrum, et maxime Ministrorum, quos universes tangebat, obligare nequivit, nee successorem suum quomodolibet obligavit, cum non habeat imperium par in parem, Nes autem circa pnesentem articulum nihil duximus innovand am.

ARTICXJLTJS XIV.

H^:C DECLARAT10 TANTUM SERVANDA IN IIS, QU^E HABET COMMUNIA CÜM DECLARATIONIBUS SUMMORUM PONTI-CÜM PRjECE DENT1UM.

1. Ad base a nonnullis praedecessoribus Nostris Romanis Pontificibus circa declarationem ipsius Re-gulae et ipsam Regulam contingentia, diversas litteras intelleximus emanasse. Sed nee per hoe mordaciutu prasdictorum contra Regulam ipsam et Fratres quievit insultus; nee per ipsas litteras statui Fratrum provi-detur in multis, in quibus de novo vel aliter neces-sario providendum esse, multorum postea casuum contingentium experientia indicavit. Nos itaque, ne litterarum hujusmodi et praesentis Constitutionis di-versitas, vel intellectus adversitas in praedictorum ob-servatione Fratrum animos perturbaret, et ut plenius, clarius et certius eorum statui et observantiae prae-dictae Regulae consulatur, in omnibus et singulis illis articulis, quos Constitutie ipsa continet, quamquam ipsi vel eorum aliqui contineantur in aliis litteris Apostolicis supradictis ; banc Nostram Constitutionem, declarationem, sen ordinationem tantum a Fratribus ipsis praecise ac inviolabiliter decernimus perpetuis temporibus observandam.

ARTICULUS XV.

DE HUJÜS ÜECLARATIONIS FIRMITATM, AUCTORITATE AC PUBLICATIONE.

1. Cum igitur ex prccdictis et aliis per Nos cum multa maturitate discussis, Regula ipsa licita, sancta, perfecta et observabilis, nee ulli patens discrimini evidenter appareat; illa et omnia supraseripta per Nos statuta, ordinata, concessa, disposita, decreta,

— 4,4, —

declarata etiam et suppleta, de Apostolicae potestatis plenitudine approbamus, conflrmamus et volumus exi-stere perpetuse firmitatis: in virtute obedientise districte praecipientes, quod haec Constitutio, sicut ceterse Con-stitutiones vel decretales Epistolse, legatur in scholis.

2. Et quia sub colore liciti nounulli contra Fra-tres ipsos et Regulam in legendo, exponendo atque glossando, possent dirum virus suae iniquitatis efiun-dere, ac ipsius Constitutionis intellectum ipsum in diversas et adversas sententias producentes suis adin-ventionibus depravare, et opinionum diversitas ac distortio intellectus multorum pi os animos posset in-volvere, et a ileligionis ingressu multorum corda subtrabere: talium detrabentium vitauda perversitas cogit Nos viam ipsis ad praedicta praecludere, et certum procedendi modum banc Constitutionem legentibus prae-finire. Itaque sub poena excommunicationis et privatio-nis officii ac beneflcii districte praecipimus, ut preesens Constitutio, cum ipsam legi contigerit, sicut prolata est, sic fldeliter exponatur ad litteram: concordantiae, contrarietates, seu diversae vel adversae opiniones, a lectoribus seu expositoribus nullatenus inducantur. Super ipsa Constitutione glossae non fiant, nisi forsan, per quas verbum vel verbi sensus seu constructie, vel ipsa Constitutio quasi grammaticaliter ad litteram vel intelligibilius exponatur. Nee intellectus i-psius per legentem depravetur in aliquo, seu distor-queatur ad aliud, quam littera ipsa sonat.

3. Et ne Sedem praedictam contra detractores bujusmodi oporteat ulterius laborare, universis ac singulis cuiuscumque praseminentias, conditionis aut status, districte praecipimus, ne contra praedictam Regulam et statum Fratrum prasdictorum, seu contra praemissa per Nos statuta, ordinata, concessa, dispo-sita, decreta, declarata, suppleta, approbata et etiam confirmata dogmatizent, scribant, determinent, praedi-cent, seu prave loquantur, publico vel occulte. Sed si quid penes aliquem in bis ambiguitatis emerserit,

— 46 —

ad culmen praedictae Sedis Apostolicse deducatur, ut ex auctoritate Apostolica sua in hoe manifestetur in-tentio; cui soli concessutn est in his Statuta condere, et edita declarare.

4, Glossantes vero in scriptis Constitutionem ipsam aliter, quam eo modo, quem diximus, Doctores vero insuper et Lectores, dum docent in publico, ex certa scientia et deliberate intellectum Constitutionis hujusmodi depravantes, facientes quoque commentum, scripturas seu libellos, ac ex certa scientia et deliberate derminantes in scholis, seu praedicantes contra praedicta, vel aliqua seu aliquod praedictorum, non obstantibus aliquibus privilegiis, vel indulgentiis aut litteris Apostolicis, quibuscumque dignitatibus, perso-nis, ordinibus aut locis, religiosis vel saecularibus, generaliter vel singnlariter, sub quacumque forma vel expressione verborum concessis, quae nolumus aliquibus in prsemissis qnomodolibet suffragari, excommu-nicaiionis sententise, quam nunc in ipsos proferimus, se noverint subjacere, a qua per neminem, nisi per Eomanum Pontificem, possint absolvi. Insuper tam istos, contra quos per Nos excommunicationis est prolata sententia, quam alios, si qui fuerint, contra pramiissa vel eorum aliquod venientes, ad Sedis memorata} volumus deduci notitiam; ut quos provisus modus aequitatis non arcet a vetitis, compescat rigor Apostolicse ultionis.

Nulli ergo omnino hominum liceat banc paginam Nostrae declarationis, ordinationis, concessionis, dispo-sitionis, suppletionis, approbationis, confirmationis et constitutionis infringere, vel ei ausu temerario contraire. Si quis autem hoe attentare preesumpserit, indignationem omnipotentis Dei et beatorum Petri et Pauli Apostolorum ejus se noverit incursurum.

Datum Suriani XVIII Kalendas Septembris, Pon-tificatus Nostri anno secundo.

INCIPIT DECLARATIO R E Gr ü L iË FRATRÜM MINORUM

edita a domino papa

CLEMENTE V,

clemens episcopüs, servtjs servorüm dei, ad perpetüam rei memoriam.

1. Exivi de paradiso, dixi, rigabo hortum plan-tatiouum, ait ille cselestis agricola, qui vere fons sapientiac, Verbum Dei a Patre, in Patre manens, genitum ab aeterno, novissime diebus istis, fabricante sancto Spiritu in utero Virginis caro factum, exivit homo ad opus arduum redemptionis humani generis peragendum, exemplar se dando cselestis vitae, pra-bens hominibus semetipsum. Verum quia plerumque mortalis vitas sollicitutinibus pressus homo, mentis aspectum ab exemplaris hujusmodi intuitu diverte-bat, verus noster Salomon in solo militantis Eccle-süe hortum voluptatis inter ceteros quemdam fecit, a procellosis mundi fluctibus elongatum, in quo qui-etius ac securius vacaretur contemplandis servandis-que hujusmodi operibus exemplaris. In hunc introi-vit ipse, ut rigaret ipsum foecundis aquis spiritualis gratise et doctrinse. Hic hortus siquidem est Fra-trum Minorum sancta religio, quae muris regu-laris observantise firmiter undique circumclusa, intra se, solo contenta Deo, adornatur abunde no-vellis plantationibus filiorum. Ad hunc veniens di-lectus Dei filius mortiticantis poenitentise myrrham metit cum aromatibus, quae suavitate mira universis odorem attrahentis sanctimonias circumfundunt. Haec est illa cselestis vitae forma et Regula, quam descri-

psit ille confessor Chkisti eximius sanctus Franciscus, ac servandam a suis filiis verbo docuit pariter et exemplo.

2. Quia vero dietse sanctae Regulaa professores ac semulatores devoti, ut et alumni et veri filii tanti patris, affectabant, sicut et ferventer affectant, ad purum et ad plenum prasmissam Regulam firmiter observare; attendentes qusedam, quae dubium pote-rant afferre sensum, in ipsius Regulae serie contineri, pro ipsorum declaratione babenda recurrerunt pru-denter olim ad apicem Apostolicae dignitatis, ut cer-tificati per ipsam, cujus pedibus etiam per ipsam Regulam sunt subjecti, possent Domino, pulsis cunctis du-biis, cum plena claritate conscientiee deservire. Horum autem piis ac justis supplicationibus plures praede-cessores Nostri Romani Pontifices successive, sicut dignum erat, applicantes aures et animum, declara-verunt ea, quae dubia videbantur: ediderunt nonnulla, et aliqua concesserunt, sicut expedire videbant Fra-trum conscientiis, ac purae observantke status, Verum, quia plerumque ubi culpa non est, eam timere so-lent conscientiae timoratae, qute in via Dei quodcum-que devium expavescunt, non sunt ad plenum ex dictis declarationibus dictorum omnium Fratrum conscientiae quietatae, quin circa aliqua ad Regulam, ipsorumque statum pertinentia, dubitationum in ipsis fluctus aliqui generentur et oriantur, sicut ad aures nostras pluries, et de quampluribus in publieis et privatis consistoriis est perlatum. Quapropter per ipsos Fratres Nobis extitit humiliter supplicatum, quatenus praedictis dubiis, qUcB occurrerunt, et quaj possunt occurrere in futurum, adhibere opportuna declarationis remedia de benignitate Sedis Apostolic® curaremus.

3. Nos igitur, cujus animus ab aetate tenera pia devotione efferbuit ad hujusmodi professores Regulae et ad Ordinem ipsum totum, nunc autem ex communi cura pastoralis regiminis, quam immeriti sustine-

— 48 —

mus, ad ipsos foveodos, dulcius et atteatius gratiosis favoribus prosequendos, tanto provocamur ardentius, quanto frequeotius intenta meute revolvimus fructus uberes, quos ex eorum exemplari vita et salutari doctrina, toti uuiversali Ecclesiae continue cernimus provenire; tam pia supplicantium intentione commoti, ad peragendum diligenter quod petitur, studia Nostra duximus convertenda; ipsaque dubia per plures Ar-chiepiscopos et Episcopos, et in Theologia Magistros, et alios litteratos, provides et discretes, examinari fecimus diligenter.

CAPUT I.

de observantione pr^ckptorum et consiliorum evangelicorum.

1. Cum igitur in pritois ex eo, quod in dietse Regulse principio habetur; Regula et vita Fratrum Minomm hcec est, scilicet Domini Nostri Jesu Christi sanctum Evangelium ohservare, in obedientia vivendo, sine proprio et in castitate: item infra : Fin ito vero anno prohationis, recipiantuv ad obedientiam, promitten-tes vitam istam semper et Regulam ohservare : ita circa finem Regulse : Paupertatem et humihtatem et sanctum Evangelium Domini Nostri Jesü Christi quod fir-miter promissimus, observemus; fuit hsesitatum, an Fratres ejusdem Ordinis ad omnia, tam prascepta quam consilia Evangelii, ex protessione suae Regulfe teneantur. Quibusdam dicentibus, quod ad omnia, aliis autem asserentibus, quod ad sola ilia tria consilia, videlicet vivere in obedientia, in castitate et sine proprio, et ad ea, quae sub verbis obligatoriis ponuntur in Regula obligantur : Nes circa bunc arti-culum praedecessorum Nostrorum yestigiis inbaeren-tes, ipsumque articulum, quoad aliquid clarius pro-sequentes, dictae baesitationi duximus respondendum, quod cum votum determiuatum cujuslibet habeat

— 49 —

cadere sub certo, vovens Regulam non potest dici teueri, ex vi voti hujusmodi, ad ea consilia Evange-lica, qute in Eegula non ponuntur. Et quidem B. Francisci, conditoris Regulse, haec probatur fuisse in-tentio, ex hoc quod qu£edam Evangelica consilia in Regula posuit, aliis praetermissis. Si enim per istud verbum ; Eegula et vita Fratrum Minorum hcec est, etc. inteudisset eos ad omnia consilia Evangelica obligate, superfine et nugatorie qusedam eorum, suppressis ceteris, in Regula expressisset.

2. Gum autem natura termini restrictivi hoe habeat, quod sic excludit ab ipso extranea, quod cuncta ad ipsum pertinentia concludit: declaramus et dicimus, quod dicti Fratres non solum ad illa tria vota nude et absolute accepta, ex professione suae Regulse obligantur, sed etiam tenentur ad ea omnia itnplenda, quae sunt pertinentia ad haec tria praedicta, quae Regula ipsa ponit. Nam si ad haec tria praedicta tantum praecise et nude promittentes se servare Regulam, vivendo in obedientia, castitate et sine proprio, et non etiam ad omnia contenta in Regula, quae haec tria modificant, arctarentur, pro nihilo et vane pro-ferrentur heec verba ; Promittendo semper hanc Regulam observare: ex quo ex bis verbis nulla obligatie, nasce-retur. Nee tamen putandum est, quod B. Franciscus professores hujus Regulae, quantum ad omnia contenta in Regula, modificantia tria vota, sen ad alia in ipsa expressa, intenderit aequaliter esse obligates ; quin potius aperte discrevit, quod quoad quaedam ipsorum ex vi verbi transgressie est mortalis, et quoad quaedam alia non: cum ad quaedam ipsorum verbum apponat prsecepti vel aequipollentis eidem, et quoad aliqua verbis aliis sit contentus.

DE IIS, QUiE ^EQUIPOLLENT PR/ECEPTO.

3. Item quia praeter ea, quae expresse verbo prsecepti ac exhortationis seu monitionis ponuntur in

— 80 —

Eegula, nonnulla verbo imperativi modi negative vel affirmative apposito inseruntur, hactenus extitit dubi-tatum, an tenerentur ad ista, ut ad habentia vim praecepti. Et quia, ut intelleximus, non minuitur hoe dubium, sed augetur ex eo quod felicis recordationis Nicolaus Papa tertius praedecessor Noster noscitur de-ciarasse, quod Fratres ipsi ex professione suse Regulas sunt adstricti ad ea consilia Evangel ica, quae in ipsa Kegula praeceptorie vel inhibitorie, seu sub verbis aequipollentibus, exprimuntur, et nihilominus ad eo-rum omninm observantiam, quae ipsis in eadem Re-gula sub verbis obligatoriis indicuntur; supplicave-runt praedicti Fratres, ut ad ipsorum conscientias se-renandas declarare, quae horum censeri debeant praeceptis aequipollentia ac obligatoria, dignaremur.

4. Nos itaque, qui in sinceris horum conscien-tiis delectamur, attendentes, quod in his, quae animae salutem respiciunt, ad vitandos graves remorsus con-scientise, pars securior est tanend a : dicimus, quod licet Fratres non ad omnium, quae sub verbis imperativi modi ponuntur in Regula, sicut ad praeceptorum seu praeceptis asquipollentium observantiam tenean-tur; expedit tamen ipsis Fratribus ad observandam puritatem Regulae et rigorem, quod ad ea sicut ad aequipollentia praeceptis se noverint obligates, quae hie inferius annotantur. Ut autem haec, quae videri possunt aequipollentia praeceptis ex vi verbi, vel saltem ratione materiae, de qua agitur, sed ex utro-que, sub compendio habeantur, declaramus, quod illud quod ponitur in Regula:

De non habendo plures tunicas, quam unam cum caputio, et aliam sine caputio:

Item, de non portandis calceamentis, et de non equi-tando extra casum necessitatis:

Item, quod Fratres vilibus induantur :

Item, quod jejunare a festo omnium Sanctorum usque ad Natale Domini, et in sextis feriis teneantur: Item, quod Clerici faciant divinum Officium se-

cundum ordinem sanctce Romance Ecclesice:

Item, quod Ministri et Custodes pro necessitatibus infirmorum, et Fratribus induendis soilicitam curam gerant :

Item, quod si quis Fratrum in infirmitatem ceci-derit, alii Fratres debent ei servire:

Item, quod Fratres non prcedicent in Episcopatu alicujus Episcopi, cum ah eo illis fuer it contradictum: Item, quod nullus audeat penitus popido prcedi-care, nisi a generali Ministro, vet aliis, quibus secundum declaratiouem praedictam id competit, fuerit sxa-minatus, approbatus et ad hoc institutus:

Item, quod Fratres, qui cognoscerent se non posse promissam Regulam spiritaliter observare, debeant et possint ad suos Ministros recurrere:

Item, quod omnia, quae ponuntur in Regula, tam ad formam habitus novitiorum quam etiam professo-rum, necnon ad receptionis modum ac professionem spectantia, nisi recipientibus quoad habitum novitiorum, sicut dicit Regula, secundum Deum alitor videa-tur: haec, inquam, omnia sunt a Fratribus tanquam obligatoria observanda.

Item, Ordo communiter sensit, tenet et ten ait ab antiquo, quod ubicumque ponitur in Regula hoc vo-cabulum teneantur, obtinet vim prsecepti, et observari debet a Fratribus sicut tale.

CAPUT II.

AN LICEAT FRATRIBUS REC1PERE ALIQXJID DB BONIS INGRED1ENTIÜM ORDINEM 1

1. Ceterum quia Christi Confessor prsedictus, agendorum ac servandorum circa recipiendos ad Ordinem Ministris et Fratribus modum praebens, dixit in Regula, quod caveant Fratres et eorum Ministri, ne sint solliciti de rebus suis temporalibus, ut libere faciant

i ^

— 52 -

de eis quidquid ipsis a Domino fuerit inspiratum ; li-centiam tarnen habeant ipsi Ministri mittendi eos ad ali-quos Deum timentes, si consilium requiratur, quorum consilio sua bona pauperibus erogentur: dubitaverunt et dubitant multi Fratrum, an liceat ipsis de bonis ingredientium quidquam recipere, si donetur, et si ad dandum personis et Ccmventibns possint eos inducere sine culpa : si etiam ad disponeudum de distributione rerum talium debeant ipsi Ministri seu Fratres dare consilium, ubi ad consulendum alii, quam ex ipsis, ad quos ingressuri mittantur, possint idonei inveniri. Nos autem considerantes attente intendisse sanctum Franciscura suae Regulse professores, quos fundaverat in maxima paupertate, ab affectu temporalium rerum ipsorum ingredientium per dicta verba specialiter et totaliter elongare, ut quantum est ex parte Fratrum ipsorum, receptio ad Ordinem sancta et purissima ap-pareret, et ne aliquo modo oculum viderentur habere ad bona eorum temporalia, sed ad ipsos tantum divino servitio inancipandos : dicimus de cetero debere tam Ministros, quam Fratres ceteros a dictis inductionibus ad sibi dandum, et suasionibus, necnon et dandis circa distributionem consiliis abstinere; cum per hoe ad timentes Deum status alterius mitti debeant, non ad Fratres, ut vere cunctis pateant esse tam salubris in-stituti paterni studiosi, zelatores seduli et perfecti.

2, Cum vero lacere de rebus suis, quod üominus inspirabit, ipsamet Regula ingredientibus liberum vilet esse, non videtur, quin liceat eis recipere, considera-tis scilicet eorum necessitatibus et moderaminibus declarationis jam dictae, si quid de bonis suis intrans, sicut et ceteris pauperibus, per modum eleemosynse libere velit dare. Gavere tarnen in acceptione oblato-rum talium decet Fratres, ne ex receptorum quan-titate notabili prassumi possit sinister oculus contra ipsos.

— 53 —

CAPUT ITI.

DE FP.ATRÜM VESTIMENT1S ET EO RUM VILITATE.

1. Prseterea cum dicatur in Regula, quod illi, qui jam promiserunt obedientiam, habeant unarn tuni-cam cum caputio et aliam sine caputio, qui habere vo-luerint; item, quod Fralres omnes vesiimentis vilibus in-duantur; Nosque praedicta verba declaravimus asqui-pollere prseceptis : volentes h£ec determinari plenius, dicimus, quantum ad numerum tunicarum, quod plu-ribus uti non licet, nisi in necessitatibus, qute haberi possimt ex Regula, secundum quod hunc passum me-moratus pnedecessor Noster pleuius declaravit.

2. Vilitatem autem vestium, tam habitus quam interiorum tunicarum, illam intelligi debere dicimus, quae secundum consuetudinem vel conditionem patriae debeat, quantum ad colorem panni et pretium, vili-tatis merito reputari. Non enim quoad regiones omnes potest determinatus unus modus in taÜbus assignari. Hujusmodi etiam vilitatis judicium Ministris et Custo-dibus seu Guardianis duxitnus committendum, eorum super hoe conscientias onerantes, ita tamen, quod ser-vent in vestibus vilitatem.

3. Quorum etiam Ministrorum, Custodum et Guardianorum judicio eodem modo relinquimus, pro qua necessitate possint ipsi Fratres calceamenta por-tare.

DE JEJÜNIIS.

4. Deinde, cum duobus temporibus annotatis in Regula, scilicet a festo omnium Sanctorum usque ad Nativitatem Domini, et maximse Quadragesimse, in quibus jejunare tenentur, inseratur in eadem Regula : Aïüs autem temporibus non ieneantur, nisi sexta feria jejunare; et ex hoe voluerunt aliqui dicere, quod dicti Ordinis Fratres non teneantur, nisi ex conde-

— 64 —

centia, ad alia jejunia, quam ad ista: declaramus de-bere intelligi, eos non tener ad jejunium aliis tem-poribus, prater quam in jejuniis ab Ecclesia constitutis. Non est enim verisimile, quod vel institutor Eegu-lae, vel etiam conflrmator, absolvere ipsos intenderit a servandis illis jejuniis, ad qusa de communi statuto Ecclesiao obligantur ceteri Christiani.

CAPUT IV.

DE OBSERVATIONE PRiECEPTI NON RECIPIENDI PECÜNIAM,

1. Porro cum dictus Sanctus, volens Fratres suos super omnia a denariis seu pecunia esse totaliter alienos, prsecepit firmiter Fratribus universis, ut nullo modo denarios vel pecuniam recipiant per se vel per interpositam personam; istumque articulum declarans idem praedecessor Noster, casus et modes posuerit, quibus servatis a Fratribus, non possunt dici nec debent, per se vel per alium, pecuniae re-ceptatores contra Regulam vel sui Ordinis purita-tem: dicimus Fratres tenere cavere summopere, quod pro aliis causis et sub modis aliis, quam po-nat dicti praedecessoris Nostri declaratio, ad dantes pecunias sive deputatos nuncios non recurrant; ne, si secus ab ipsis attentatum fuerit, transgressores prae-cepti et Regulae merito possint dici. Nam ubi aliquid alicui generaliter prohibetur, quod expresse non con-ceditur, intelligitur denegatum. Quocirca quaestus omnis pecuniae ac oblationum pecuniarum receptio, in ecclesiis vel alibi cippi vel trunci ordinati ad offe-rentium seu donantium pecunias reponendas, necnon et quicumque recursus alius ad pecunias seu haben-tes ipsas, qui per declarationem praedictam non con-ceditur, base, inquam, omnia sunt eis simpliciter in-terdicta.

2. Cum etiam recursus ad amicos spirituales expresse tantum in duobus casibus secundum Regu-

— S5 -

lam concedatur, videlicet yio uecessitatibus infirmo-rum et Fratribus induendis; idque pie et rationabi-liter, considerata necessitate vitse, ad alias necessitates Fratrutn pro tempore occur rentes, cessantibus eleernosynis, seu etiam ingruentes, saepedictus praade-cessor Noster dnxerit extendendum : attendant Fratres preefati, quod pro nullis causis aliis, quarn praedictis vel similibus, in via vel alibi recurrere licet eis ad amicos hujusmodi, aive sint dantes pecunias, sive de-putati per ipsos, sive nuntii vel depositarii, seu alio quovis nomine appellentur, etiamsi concessi per eara-dem declarationem modi circa pecuniam integre ser-varentur.

3. Denique cum idem Confessor summe affecta-verit suae Reguke professores totaliter esse abstractos ab afiectu et desiderio terrenorum, et specialiter a pecunia, et ejus us us totaliter expertes, sicut probat prohibitie de recipienda pecunia, in Eegula saapius repetita; curare Fratres vigilanter necesse est, quod cum ex causis praedictis et modis ad babentes pecunias deputatas pro ipsorum necessitatibus recurrere oportebit ad tenentes ipsas, quicunque hi fuerint, principales vel nuntii, in omnibus sic se gerant, quod se cunctis osteudant in dictis pecuniis, sicut nee ha-bent, penitus nil habere.

4. Quapropter praecipere, quod et qualiter pecunia expendatur, computumque exigere de expensa, eam quomodocunque repetere sive deponere, aut de-poni tacere, capsulam pecuniae vel ejus clavem deferre ; hos actus et consimiles sibi Fratres illicitos esse sci-ant. Praedicta enim facere ad solos domiuos pertinet, qui dederunt, et eos, quos ipsi deputaverunt ad hoe ipsum.

CAPUT V.

de expropri ati one fbatrum.

1. Proinde cum vir Sanctus, paupertatis prae-missse in Regula modum exprimens, dixerit in eadem : Fratres nihil sihi approprient, nee domum, nee locum, nec aliquam rem, sed tanquam peregrini et advenes in hoc sceculo, in paupertate et humilitate Domino famulan-tes, vadant pro eleemosyna confidenter; sicque declara-tum extitit per nonnullos praadecessores Nostros Romanos Pontiflces, banc expropriationem intelligi debere tarn in speciali quam etiam in communi, propter quod et rerum omnium concessarum, oblatarum et donatarum Fratribus, quas et quarum usum, facti scilicet, Ordini vel ipsis Fratribus licet habere, pro-prietatem et dominium in se et Bomanam Ecclesiam receperunt, dimisso ipsis Fratribus in eis tantummodo usu facti simplicis; ad Nostrum fuerunt deducta examen, quas in Ordine fieri dicebantur, et videbantur praedicto voto et puritati Ordinis repugnare, videlicet, ut ea prosequamur ex ipsis, quae remedio credimus indigere.

2. Quod se institui baeredes non solum sustinent, sed procurant;

item, quod redditus annuos recipiunt interdum in tam notabili quantitate, quod Conventus habeant totaliter unde vivant;

item, quod cum ipsorum negotia, etiam pro rebus temporalibus, in curiis agitantur, assistunt advo-catis et procuratoribus, et ad instigandum eosdem se ibidem personalifer repraesentant;

item, quod executiones ultimarum suscipiunt vo-luntatum, et gerunt; seque intromittunt quandoque de usurarum, vel male ablatoram dispositionibus, seu restitutionibus faciendis ;

item, quod alicubi non solum excessivos bortos, sed etiam vineas magnas babent, de quibus tam de

— 57 —

oleribus quam de vino mnltum colligitur ad venden-dum;

item, quod temporibus raessium vel vindemiarum sic copiose granum et vinum mendicando, vel aliunde emendo, colliguntur a Fratribus, et in cellariis et granariis reconduntur, quod per anni residuum absque eorutn mendicatione possunt transigere vitam suam ;

item, quod Ecclesias vel alia aidificia faciunt, vel procurant fieri in quantitate et curiositate figurae et formïE ac suraptuositate notabiliter excessiva, sic quod non videntur habitacula pauperum, sed magoatum. Paramenta etiam ecclesiastica in plerisque locis tam multa habent et tam notabiliter pretiosa, quod exce-dunt is bis magnas Ecclesias catbedrales.

Equos insuper et arma eis oblata in funeralibus recipiunt indistincte.

Tarnen communitas Fratrum, et specialiter Rec-tores ipsius Ordinis asserebant, quod praedicta, seu plura ex ipsis, in Ordine non fiebant, quod et si qui reperiuntur rei in talibus, rigide puniuntur, necnon contra talia, ne fiant, sunt facta pluries ab antiquo Statuta in Ordine multum stricta.

CAPUT VI.

DE H/EREDITATIBÜS NON ACCEPTANDIS.

1. Cupientes igitur Nos ipsorum Fratrum pro-videre conscientiis, et cuncta dubia, quantum possibile Nobis est, de ipsorum pectoribus removere, ad pros-dicta modo, qui sequitur, respondemus. Cum enim ad veritatem vitas pertineat, ut id, quod exterius agitur, interiorem mentis dispositionem et babitum repras-sentet; necesse babent Fratres, qui se expropriatione tanta a temporalibus abstraxerunt, ab omni eo, quod dictae expropriationi esset, vel posset videri contra-rium, abstinere. Quia igitur in successionibus transit non solum usus rei sed et dominium suo tempore

- 58 -

ia hseredes, Fratres autem praefati nihil sibi in spe-ciali acquirere vel eomtn Ordini possunt, etiam in comrauni; declarando dicimus, quod successionum hujusmodi, quae etiam ex sui natura indifferenter ad pecuniam, eb etiam ad alia mobilia et immobilia se extendunt, considerata sui puritate voti, nullate-nus sunt capaces.

2. Nee licet eis valorem hsereditatum talium, vel tantam earum partem, quod preesumi posset hoc in fraudem fieri, quasi sub modo et forma legati, sibi dimitti facere, vel sic dimissa recipere, quin potius ista sic fieri ab ipsis simpliciter prohibemus.

REDD1TÜÜM RECEPTIO PROHIBITA.

3. Cumque annui redditus inter immobilia cen-seantur a jure, ac hujusmodi redditus obtinere pau-pertati et mendicitati repugnet; nulla dubitatio est, quod praedictis Fratribus redditus quoscumque, sicut et possessioues, vel eorum etiam usum, cum eis non reperiatur concessus, recipere vel habere, conditione considerata ipsorum, non licet.

CAPUT VII.

DE NON ASS1STEND0 IN GURUS ET LITIBTTS.

1. Amplius, cum non solum quod malum esse dignoscitur, sed et omne, quod speciem habet mali, sit a viris perfectis specialiter evitandum; ex talibus autem assistentiis in curiis et instigationibus, cum de rebus agitur in ipsorum commoda convertendis, cre-duntur verisimiliter ex his, qusB foris patent, de qui-bus habent homines foris judicare, in ipsis rebus Fratres assistentes aliquid quaerere tanquam suum; nullo modo debent hujusmodi voti et Kegulse professores se talibus curiis et litigiosis actibus im mis-cere, ut et testimonium habeant ab his, qui foris

— 6« —

sunt, et puritati satisfaciant voti sui, ac evitetur per hoc scandalum proximorum.

NON ACCEPTANDiB TESTAMENTORUM EXECUTIONES.

2. Verum etiam cum dicti Ordinis Fratres, non solum a receptione, proprietate, dominio sive usu ipsius et pecuniaB, verum etiam a contrectatione quali-bet ipsius, et ab ea sint penitus alieni, quemadmodum saepedictus predecessor No ster in declaratione hu-jusmodi Regulte plane dixit; cumque dicti Ordinis professores pro nulla re temporali possint in judicio experiri, prsedictis Fratribus non licet, nec competit, quin potius, considerata sui puritate status, debent sibi scire interdicturn, quod hujusmodi executionibus et dispositionibus se exponant, cum baec saepius absque litigio, et contrectatione vel administratione pecuniae nequeant expediri. Verumtamen in his exe-quendis dari consilium ipsorum statui non obsistit, cum ex hoc ipsis circa bona temporalia nulla juris-dictio, sive actio ia judicio, sive dispensatie tribua-tur.

CAPUT VIII.

NON HABENDI ET ACCEPTAND1 HORT! SÜPERFLDI.

1. Licet vero non solum sit licitum, sed et multum conveniens rationi, quod Fratres, qui in la-boribus spiritualibus orationis et studii sedulo occu-pantur, hortos et areas habeant competentes ad re-collectionem et recreationem sui. et interdum ad seipsos post labores hujusmodi corporaliter deducen-dos, necnon ad habenda necessaria hortalitia pro seipsis; habere tamen hortos aliquos, ut colantur ac olera ac alia hortalitia pretio distahantur, necnon et vineas, repugnat suae Regulae Ordinis puritati, secundum quod dictus prsedecessor declaravit ac

— 60 —

etiam ordinavit; quod si talia ad u3us proxime dictos, ut puta agruin vel vineam ad colendum, et consimilia Fratribus legarentnr, per omnem modum Fratres a receptions talium abstinerent; cum etiam praemissa habere, ut pretium fructuum suis tempori-bus habeatur, ad naturam et formam proventuum appropinquet.

CAPUT IX.

NON HABENDA GRAN ARIA ATJT CELL ARIA SINE EVIDENTI

NECESSITATE.

1. Kursus, cum prsedicius Sanctus, tarn iu exemplis vitte, quam verbis RegulaB ostenderit se velle, quod Fratres sui et filii, divinse providentie innitentes, suos in Deüm jacerent cogitatus, qui vo-lucres caeli pascit, quae non congregant in horrea, nec seminant, nec metuut; non est verisimile voluisse ipsum eos habere granaria vel cellaria, ubi quotidia-nis mendicationibus deberent sperare posse traasigere vitam suam. Et idcirco non ex timore levi relaxare se debent ad congregationes et conservationes hujus-modi faciendas, sed tunc tantum, cum esset multutn credibile, ex jam expertis, quod non possent vitse necessaria aliter invenire. Hoc autem Ministrorum et Custodum simul et separatim in suis ad-ministrationibus et Custodiis, cum Guardiani et duo-rum de conventu loci discretorum Sacerdotum, et antiquorum in Ordine Fratrum cousilio et assensu, duximus indicium relinquendum, eorum super hoc specialiter conscientias onerantes.

CAPUT X.

NOM jEDlFICANDA AÜT AÜM1TTENDA 7ED1FICIA SÜMPTUOSA.

}. Hinc est etiam, quod cum vir Sanctus Fratres

— 61 —

suos in paupertate summa ac humilitate fundare vo-luerit, quoad affectum pariter et effectum, sicut fere Regula tota clamat, convenit ipsis quod uullo modo deinceps fieri taciant, vel fieri sustineant, Ecclesias, vel alia quascumque sedificia, quae considerato Fra-trum inhabitantium numero, excessiva in multitudine et magnitudine debeant reputari: ideoque volumus, quod ubique in suo Ordiae deinceps temperatis et humilibus asdificiis sint contenti, ne huic tante pau-pertati promissao, quod patet oculis, contrarium fo-ris clamet.

non habenda vasa aut paramenta ecclesiastica excessiva.

2. Quamvis etiara paramenia et vasa eeclesia-stica ad honorem divini nominis ordinentur, propter quem omnia fecit ipse Deus ; tamen qui abscondito-rum est cognitor, ad animum sibi ministrantium respicit principaiiter, non ad manum; nec per ilia sibi vult serviri, quae suorum servitorum conditioni et statui dissonarent. Propter quod sufficere debent eis vasa et paramenia ecclesiastica decentia, in numero et in magnitudine sufficientia competenter. Su-perfiuitas autem, aut nimia pretiositas, vel quaecum-que curiositas, in his seu aliis quibuscumque, non potest ipsorum profession! vel statui convenire; cum enim haec sapiant thesaurizationem seu copiam, pau-pertati tantae, quoad humanum judicium, derogant manifeste. Quapropter preemissa servari a Fratribus volumus et mandamus,

quid agendum de equorum et similiüm oblation1bus.

3. Circa equorum vero et armorum oblationes, illud decernimus omnibus et per omnia observandum, quod per declarationem praedictam in pecuniariis no-scitur eleemosynis definitum.

— 62 —

CAPUT XI.

ad quem usum arctum teneantiir fratres ex regula.

1. Ex preeraissis auteru succrevit non parum scrupulosa qusestio inter Fratres, videlicet, utrum ex suae professione Regulas obligentur ad arctum et te-Quem, sive pauperem usum rerum : quibusdam ex ipsis credentibus et dicentibus, quod sicut quoad dominium rerum habent ex voto abdication em arctissi-mam, ita ipsis quoad usum arctitudo maxima et exi'-litas est indicta-: aliis in contrarium asserentibus, quod ex professione sua ad nullum usum pauperem, qui non exprimatur in Eegula, obligantur, licet te-neantur ad usum moderatum temperantise, sicut, et magis ex condecenti, quam ceteri Christiani. Volen-tes itaque conscientiarum prsedictorum Fratrum pro-videre quieti, et his altercationibus finetn dare, de-clarando dicimus, quod Fratres Minores ex professione suae Regulae specialiter obligantur ad arctos usus seu pauperes, qui in ipsorum Éegüla continentur, et eo obligationis modo, sub quo continet seu ponit Regula dictos ushs.

2. Dicere autem, sicut aliqui asserere perhiben-tur, quod haereticum sit teuere \isam pauperem in-» cludi vel non includi sub voto evangelicoe pauperta-tis, praBSumptuosum et temerarium judicamus.

CAPUT XII.

0e electione et confirmatione minisïrorum *

provincialiüm.

1. Demum quia ex eo, quod dicta Regula per quos et ubi fieri debeat Ministri Generalis electio tradens, nullam fecit de Ministrorum Provincialium electione vel institutione peuitus mentionem, oriri super hoc poterat dubitatio inter Fratres; Nos vo-

— 63 -

lentes posse ipsos clare ac secure procedere in omnibus factis suis, declaramus, statuimus etiam et or-dinanaus in hac Constitutione in perpetuum valitura, ut cum alicui Provinciae de Ministro fuerit providen-dum, ipsius Ministri electro penes Capitulum provinciale resideat, quam idem Capitulum die sequent], qua fuerit congregaium, facere teneatur. Ipsius autem electionis confirmatio ad Ministrum pertineat Gene-ralem.

2. Et si quidem ad electionem hujusmodi per formam scrutinii procedatur, et, votis in diversa di-visis, electiones plures in discordia celebrari contin-gat, ilia, quae a majori parte Capituli numero, nulla zeli vel meriti collatione aut consideratione habita, fuerit celebrata, exceptione seu contradictione qua-cumque alteiius partis non obstante, per dictum Ge-neralem Ministrum, de consilio discretorum de Or-dine, prius tamen. ex officio, prout spectat ad ipsum, diligenti examinatione praamissa, confirmetur vel etiam infirmetur, pront ei secundum Deüm visum fuerit ex-pedire. Kt si fuerit infirmata ad Capitulum provinciale electio hujusmodi revertatur. Ceterum si Capitulum memoratum die praadicta Ministrum eligere prsetermittat, ex tunc Ministri Provincialis provisio ad Generalem Ministrum libere devolvatur.

8. Verum si Ministro praedicto et Capitulo Ge-nerahbus ex certa, manifesta ac rationabili causa videretur aliquando in Provinciis ultramarinis Hyber-niaj, Gi cBcitB seu Ronianiae, in quibus hactenus alius providendi modus dicitur ex causa certa et rationabili fuisse servatus, expedire, Ministrum Provincialem per Ministrum Generalem, cum proborum Ordinis consilio potius, quam per Capituli prtedicti electionem prasfici; in Provinciis Hybernise, et ultramarinis irrefragabiliter ; in Eomania vero vel Graecia quando Minister dictae provinciae moreretur vel ab-solveretur citra mare, ilia vice servetur absque dolo partialitate et fraude, super quo eorum conscientias

— 64 —

oneramus, quod super hoc dictus Minister cum dicto-rum proborum consilio duxerit ordinandum. In de-stitutione vero dictorum Ministrorum Provincialium servari volumus quod super hoe hactenus de ipso Ordine extiterit observatum.

4. Ceterum si contingeret eosdem Ministro Ge-nerali carere, per Vicarium Ordinis fiat super hoe, quod faciendum fuerit per eundem Ministrum, usque-quo pro visum fuerit de Generali Ministro. Porro si quid de hujusmodi Ministro Provinciali seeus atten-tari forte contigerit, illud ipso faeto sit irritum et inane.

Nulli igitur omnino hominum lieeat banc pagi-nam Nostrarum declarationum, dictorum, commissio-nis, responsionis, prohibitionis, ordinationis, man-dati, constitutionum, judieationum et voluntatum infringere, vel ei ausu temerario contraire. Si quis autem etc.

BULLA INNÜCENTII PAPvE XI.

DECLARATORIA PRAECEPTORUM REGULAE FRATRUiVI MlfSORUM

ET QUOD IN II3DEM

CUM PRATRIBUS MINORIBÜS KEGULARIS OBSERVANTIiE, REFORMATIS, DISCALOEATIS ET RECOLLECTIS

NUMQUAM ADHUC FUERIT DISPENSAÏUM.

INNOCENTIUS PAPA XI,

AD PERPKTUAM REI MEMOftlAM.

Sollicitudo pastoralis officii, quo Catholicse Eccle-siaï per universum Orbetn diffusae regimini, divina dispositione prsesidemus, nos urget, atque impellit, ut Religiosorum virorum Ordines ad Omnipoteutis Dei gloriam, et animarum salutein sapienti pietate ab hac S. Sede institutoa, magnisque in Ecclesiam Dei meritis fulgentes, in sanctis ac primtevis eorum In-stitutis confovere et conservare, ac a noxiis, quae pri-migenise reügiositatis spiritum atque vigorem extin-guere et relaxare possent, tueri et praemunire, felici-busque illorum in via mandatoruin Domini progressi-bus consulere, quantum nobis ex alto conceditur, stu-deamus.

§ 1. Cum itaque (sicut accepimus) in pluribus Capitulis generalibus Ordinis Fratrum Minorum S. Francisci de Observantia nuucupatorum, et novissime in quot;Vallisoletano, quod anno 1670 ceiebratum fuit, unanimi omnium Fratrum vocalium consensu decla-ratum et protestatum fuerit, in nullo Eegulse eorum-dem Fratrum Minorum prtecepto eatenus cum Fra-tribus Minoribus de corpore Observantise, sive Obser-vantes, sive Reformati, sive Discalceati, sive ilecol-lecti dicantur, dispensatum tuisse, nee ipsum obser-

— 68 —

vantiae coq)us ullam unquam admisisse, vel admittere dispensationem in Regula, sed potius veile pro viri-bus, Divino favente auxilio, illara pure observare juxta Summorum Pontificum declarationes a Pratribus Ob-servantibus, seu de Observantia in suis Statutis ge-neralibus, recompilatis pro cismontanis anno 1663, et pro ultramontams anno 1621 ac a Reformatis, Dis-calceatis et Recollectis in suis particularibuö Consti-tutionibus respective admissas et receptas.

§ 2. Nos pro maiori bujus protestationis fir-mitate, et ut in Ordine prsedicto status et Regula Fratrum Minorum pure observetur, singulisque Pratribus prsetextus eam transgrediendi praecludatur; eamdem protestationem et declarationem supra ex-pressam harum serie auctoritate Apostolica appro-bantes et confirmantes, raotu proprio, ac ex certa scientia, et matura deliberatione nostris, deque Apo-stoliese potestatis plenitudine tenore pncsentium de-claramus, omnes et siugulos Fratres de corpore Observantie dicti Ordinis teneri in conscientia observare Regulam Fratrum Minorum S. Prancisci, et prae-cepta a fel. ree. Nicolao III et Clemente V Romanis Pontificibus, praedecessoribus Nostris, exposita et nu-merata, ad normam Constitutionum preedictarum respective, et signanter praeter praecepta, quae non ita frequenter occurrunt, et recitationem divini Officii, teneri ad jejunia praocepta in Regula, uisi excuset necessitas; ad incedendum sine calceamentis, hoc est absque aliquo, quod pedem cooperiat, cujuscumque illud materiae sit, nisi-adsit vera necessitas a Praelato approbanda; ad non equitandum, nisi infirmitas, vel necessitas, judicio Superiorum probata excuset; ad vilitatem vestium juxta praedictas Constitutiones respective; ad non utendum pluribus vestiinentis, quam illis, qua) Regula praescribit, nempe una tunica, cum caputio, et alia sine caputio, chorda et femo-ralibus: nam aliud quodvis vestimenti genus ultra praedicta (excepto mantello ab initio Religionis licito)

— 87 —

ut indusia, seu camisige, sudariola, tunicellae et si-milia sunt contra Eegulam, nisi adsit vera necessitas exeusans a prajcepto per Prselatum approbata; ac demum teneri ad capitale prEeeeptum Religionis Fra-trum Minorum de non recipiendis denariis per se, vel per interpositara personam. Aliarum enim rerum necessariarum possunt Fratres Minores de corpore Observantie hujusmodi habere usum, licet non dominium, denariorum autem nee dominium nee usum: et proinde quaevis contrectatio pecunite, seu denariorum, quge non sit pure naturalis, seu quae sit quovis modo politica, cujuscumqne domini sint denarii, seu pecunia, Fratribus Minoribus Observrntibns, seu de Observantia, est omnino prohibita. Ac propterea omnes et siugulas dispensationes, concessiones et consuetudines, si quse centra praamissa in corpore Observantise Ordinis prsedicti reperiantur, motu, scien-tia, deliberatione et potestatis plenitudine paribus earumdem teuore proesentium revocamus, cassamus, irritamus et annullamus, viribusque et effectu peni-tus et omnino vacuamus, ac revocatas, cassatas et nullas, viribusque et efïectu penitus et omnino vacuas esse et perpetuo tore decernimus et declaramus. De-clarantes tamen pariter, quod per praomissa non pro-hibentur in dicto Ordine Syndici Apostolici, cum eorum usus non sit dispensatie in Regula, sed modus a Romanis Pontificibus, praedecessoribus Nostris, provisus pro puriori illius observatione, sive ejusmodi Syndici assumantur ad praescriptum Constitution um ^Nicolai III et Clemens V prajdecessorum praadicto-rum, sive secundum dispositionem Constitutionum fee. me. Martini IV et Martini V, ac Pauli IV pree-decessorum pariter Nostrorum, prout illorum usus in singulis Familiis, Congregationibus, Reformationibus, aut Provinciis Ordinis praadicti respective fuerit re-ceptus.

§ 3. XJt autem in ingressu Religionis unusquis-que de obligationibus, quas assumere vult, plene in-

formetur, statuimus, ut malus recipiatur ad habitum regularem in eodem Ordine, nisi prius pleae informa-tus sit de praedictis praeceptis Regulse obligantibus in conscientia, et prsevia hac notitia, velit probationem subire, nee quisquam admittatur ad professionem regularem, nisi prius examinatus sit de intellectu Regulse et prseceptorura ejus juxta praedicta, et deinde immediate ante illam coram tota Communitate fiat ei protestatio, quod ad observantiam Keguke cum omnibus ejus prasceptis, tune enumerandis et expri-mendis. obligetur in professione, eamque protestati-onem admittat, et sub ea professionem faciat.

§ 4. Quia vero efficacius prsedicta observandi medium est exemplum Prselatorum, sive Superiorum, ideo statuimus pariter, neuiinem eligi posse in Pr«-latum, sive Superiorem in Ordine praedicto, qui vitara communem observantiae non sequatur, boe est, qui frequenter equitet, seu infirmitatem, qua ab obligati-one pedibus incedendi excusetur, babeat, qui indusiis, seu camisiis, aut lineis utatur apud se, vel in lecto, qui calceatus incedat, qui jejunia Ecclesias, et Heguloe non observet, qui aliquando visus sit contrectare pe-cunias, nisi jam per triennium saltern emeodatus sit, qui notabiliter defectuosus sit in assistendo cotumu-nitatibus chori, refectorii et aliis, prout sibi in Con-stitutionibus praescribitur. Porro electio illius, qui in omnibus praemissis vitam communem non sequatur, irritanda sit a Praelato, sive Superiore Generali, capta informatione extrajudiciali pro sua conscientia sine strepitu Judicii, cum Consibo tarnen, et assensu trium Fratrum, qui Ministri Provinciales, vel saltem Defini-tores Pro vin cite sint, vel fuerint; ipsorum autem conscientias, ne aut ille expellatur, qui vitam communem sequatur, aut ille conürmetur, qui eam non observet, oneramus.

§ 5. Demum, ut omnis occasio transgrediendi praeceptum de non contrectandis denariis, seu pecuniis auferatur, omnibus et singulis dicti Ordinis Praelatis,

sive Superioribus in virtute sanctas obedientiae, ac sub poena privationis suorum officiorum injungimus, ut nullo Religioso ejusdem Ordinis permittant admini-strationem fundorum, reddituum, aut quarnmcumque aliarum reruum, et bonorum mobilium, vel immobi-linm cujuscumque Domini ilia sint, et signanter ut nulli Religiosorum Ordinis hujusmodi perraittatur ad-ministratio bonorum temporalium alicujus Monasterii Monialium sub quovis prsetextu, aut nomine, nempe administratoris, syndici, factoris, coloni, superinten-dentis, villici aut alio quovis imaginabili.

§ 6. Decernentes easdem praesentes litteras, et in eis contenta qusecumque, etiara ex eo, quod Superiores et Fratres Ordinis prsedicti, alii que quilibet cujuscumque status, gradus, Ordinis, prseeminentiae, vel dignitatis existant, sen alias specifica et individua mentione, et expressione digoi in praemissis interesse babentes, seu habere quomodolibet praetendentes, illos non consenserint, seu ad ea vocati, citati et auditi, causseque, propter quas ipsas praesentes emanarint, sufficienter adductae, verificatae et iustiflcatae non fue-riut, aut ex alia qualibet, etiam quantumvis juridica, legitima et privilegiata causa, colore, prsetextu, vel capite, etiam in corpore juris clauso, etiam enormis, enormissimae et totalis laesionis nullo unquam tempore de subreptionis, vel obreptionis, aut nullitatis vitio, seu intentionis nostrae, aut interesse babentium, consensus, aliove quolibet, etiam quantumvis magno, et substantiali, et incogitato, et inexcogitabili, indi-viduamque expressionem requirente defectu notari, impugnari, infringi, retractari, modiflcari, redargui, in controversiam vocari, aut ad terminos juris, seu sta-tutorum et Constitutionum dicti Ordinis reduci, seu adversus illas aperitionis oris, restitutionis in integrum, aliudve quodcumque juris, lacti, vel gratiae re-medium intentari, vel impetrari, aut impetrato, seu etiam motu, scientia et potestatis plenitudine paribus concesso, vel emanato quempiam in judicio, vel extra

-70 —

illud uti, seu se juvave ullo modo posse, sed-easdem prsesentes litteras semper firmas, validas et efficaces existere, et fore, suosque plenarios, et integros effec-tus sortiri, et obtinere, ac ab illis ad quos spectat, et pro tempore quandocumque spectabit in omnibus et per omnia inviolabiliter, et inconcusse observari et adimpleri.

§ 7. Sicque, et non aliter in prsemissis censen, atque ita per quoscumque judices ordinarios et delegates, etiam Causarum Palatii Apostolici auditores, ac S. R. E. Cardinales, etiam de latere Legatos et Apostolic® Sedis Nuntios, aliosve quoslibet quacum-que prajminentia et potestate fungentes, et functuros, sublata eis, et eoruin cuilibet quavis aliter judicandi et interpretandi facultate, et auctoritate judicari, et definiri debere ; ac irrituin, et inane si secus super his a quoquam quavis auctoritate scienter, vel igno-ranter contigerit attentari.

§ 8. Non obstantibus prsemissis, ac quatenus opus sit nostra, et Cancellariae Apostolicse Kegula de jure qusBsito, non tollendo, aliisque Apostolicis, ac in Universabilis, Provincialibusque et Synodalibus Conciliis editis generalibus vel specialibus Constitu-tionibus et ordinationibus, nee non dicti Ordinis, ejusque Congregationum, Èetormationum, Provincia-rum et Conventuum quorumcumque, aliisve quibus-libet etiam juramento, confirmatione Apostolica, vel quavis firmitate alia roboratis statutis, usibus, stylis et consudtutinibus, etiam immemorabilibus; privile-giis quoque indultis et litteris Apostolicis eidem Or-dini, ejusque Superioribus, Fratribus et Personis qui-busvis sub quibuscumque verborum tenoribua et for-mis, ac cum quibusvis etiam derogatoriarum deroga-toriis aliisve efficacioribus, efBcacissimis et insolitis clausulis, irritantibusque et aliis Decretis in genere, vel in specie, etiam motu, scientia et potestatis ple-nitudine paribus ac consistorialiter, et alias quomo-dolibet in contrarium prremissorum concessis, ac

- 71

quantiscumque vicibus confirmatis, approbatis et in-novatis. Quibus omnibus et singulis, etiamsi pro il-lorum sufficienti derogatione, de illis, eorunaque totis tenoribus, specialis, specifica, expressa et individua, ac de verbo ad verbum non autem per clausulas generales idem importantes mentio, seu quae vis expres-sio babenda, aut aliqua alia exquisita forma ad boe servanda foret, illorum tenores, hujusmodi formas, causas et occasiones prsesentibus pro plene, et suffi-cienter expressis, exactissime servatis et specificatis respective habentes, illis alias in suo robore perman-suris ad praemissorum effectum hac vice dumtaxat specialiter, et expresse derogamus et derogatum esse volumus, ceterisque contrariis quibuscumque.

§ 9. Volumus autem, ut earumdem prsesentium, litterarum transumptis seu exemplis etiam impressis manu alicujus Notarii publici subscriptis, et sigillo personae in Ecclesiastica dignitate constitute munitis, eadem prorsus fides ubique locorum tam in ^ judicio quam extra illud babeatur, quae haberetur ipsis prae-sentibus, si torent exbibite, vel ostensae.

Datum Romse apud S. Petrum, sub Ann ulo Pis-catoris, die XX Novembris MDCLXX1X, Pontificatus nostri Anno Quarto.

Hoyxis'-U

. . .. - . - - ... 1