gunning 21 0 13

GUNNING

GUNNJNG -v .O- ^

t

GEBEDENBOEK

TEN BEHOEVE DER

BEWONERS

VAN HET

OUDE VEOUWEN- EN MANNEN-

EN

BESTEDELIN GENEEUTS

DER

NEDERDUITSCHE HERVORMDE DIAKONIE

TE

AMSTERDAM,

Opgesteld door den Godsdienstonderwijzer dezer Stichting

T. DE BRUIN.

1890.

sisliotheek der RIJKSUNIVERSiTElT UTRECHT,

Zondag. Morgengebed.

O Eeuwige God! Vader, Zoon en Heilige Geest! Aan den morgen van dezen eersten dag der week, buigen wij ons voor üw heilig aangezicht in het stof, en danken U voor Uwe trouwe hoede ons weer betoond in den nacht, die achter ons ligt.

Och! leer ons allen dit in oprechtheid te doen, en schenk ons daartoe den invloed van den Heiligen Geest, zonder wiens werking wij niets ten goede vermogen. En al is 't ook, dat wij iederen dag van ons leven ü moeten heiligen; Och! leer het ons verstaan, dat de wekelijksche gedenkdag van de opstanding Uws Zoons, in 't bizonder aan Uwe vereering behoort gewijd te zijn.

Wil ons ook heden door de prediking van Uw Woord brengen tot geloof en waarachtige bekeering, opdat wij in dezen onzen dag mogen bekennen, wat tot onzen eeuwigen vrede dient.

Wees met allen, die ook nu het Evangelie prediken en hooren zullen, hier en elders, opdat TJw koningrijk kome over de gansche aarde.

En nu, Heere onze God! waar Gij de aardsche spijze weer voor ons hebt toebereid, schenk ons ook daarover een' verbeurden zegen, en voorzie genadig in al onze tijdelijke behoeften, en reinig ons van onze zonden in Jezus' dierbaar bloed. Amen.

Zondag. Dankgebed.

Heere, onze Grod! Wij danken ü voor al do bewijzen Uwer gunst en liefde, ook nu weer zoo ruimschoots genoten. Gij hebt ons lichaam gevoed en verkwikt met Uwe goede gaven, en Gij wilt onze zielen voeden met het Brood des levens. O, hoe groot van genade en barmhartigheid zijt Gij. Hoe groot is Uw geduld en Uwe lankmoedigheid; hoe zeer erbarmt Gij U over al Uwe menschenkinderen. Gij doet wel, o Heere! aan al wat leeft, en zijt nabij allen die U aanroepen in waarheid.

Ontfermende God! Vergeef onze liefdeloosheid, dat wij bij 't genot Uwer weldaden vaak zoo koud blijven, en U vergeten kunnen.

Vergeef onze ontevredenheid, die ons zoo vaak doet klagen en morren, terwijl we U slechts danken en verheerlijken moesten.

Gij, o heilige en rechtvaardige G-od! Gij zoudt met ons zondaren in het gerichte kunnen treden, en al deze weldaden van ons kunnen wegnemen.

Wij smeeken Ü, ïïeere! in den Naam van Jezus Christus, Uwen lieven Zoon, doe niet met ons naar onze zonden, en breng ons allen tot de rechte schuldbelijdenis voor Uw heilig aangezicht, en tot de vol-komene verlossing in den Heere Jezus Christus, dan zullen we ü danken met een volkomen hart. Amen.

zondag. Gebed Yóor den maaltiji

Heere, Schepper des hemels en der aarde! Getrouwe G-od en Vader in Christus, voor al Uwe kinderen! Gij zijt het die al Uwe schepselen onderhoudt en verzorgt, en alzoo in Uwe gunst wilt doen deelen. Op dezen heerlijken rustdag- toont Grij het ook aan ons, dat Gij aan ons denkt en voor ons zorgt. Geef ons de genade, o ïïeere! dat wij hij het genot dezer spijze, ü, den milden Gever, niet vergeten. Laat het gepredikte Woord in deze morgenure, tot een' blij venden zegen voor onze zielen zijn. Laat het de gewenschte vruchten bij ons voortbrengen, tot verheerlijking üws Naams. Och! mochten we aan Jezus verbonden worden door het geloof, gelijk eene rank aan den wijnstok.

7

Verleen ons de genade, o Heere! om in oprechtheid voor üw aangezicht te mogen wandelen. Dat alles uit onze harten moge worden weggenomen, wat niet uit ü is, opdat ten laatste in ons niets leve, dan Grij alleen.

Schenk ons dat alles, o God! uit genade, opdat Uw groote Naam verheerlijkt worde, en Uwe vele goedertierenheden in Christus, aan onze harten mogen geheiligd worden. Amen.

Zondag¹. Dankgebed.

Dierbare Heere Jezus Christus! Wij eeren U gelijk wij den Vader eeren. Wij danken ü voor al de rijke zegeningen, die Gij ons verworven hebt, tot den duren prijs van Uw kostbaar bloed. Gezegende Heiland! dat Uw gunst op ons nederdale, en Uwe kracht ons hart doordringe. Buiten U toch zijn wij dood in zonden en in misdaden, maar in ü is het leven, en door ü vermogen we alles.

Och, Heere Jezus! Schenk Gij ons Uwen Geest in onze harten, en maak zulke menschen uit ons, dat Uw heerlijk beeld in ons moge gezien worden. Geef ons een ootmoedig, geloovig en dankbaar harte. Laat zoo het overige van dezen aan U gewijden dag, door

ons besteed worden in Uwen dienst en tot verheerlijking' üws grooten Naams.

Nu, ïïeere! Wij danken TJ, voor eiken zeg'en ons g'enadigiijk geschonken, en wij bidden ü, wil ons verder zegenen, en allen met ons, die Gij door het Evangelie geroepen hebt.

Ontferm U ook over hen, die nog verre zijn, en stort Uwen Geest uit over alle vleesch, opdat nog velen zich mogen buigen aan uwe voeten. Amen.

10

Zondag. Avondgebed.

Ontfermende God! die beloofd hebt te zullen wonen in het door schuldgevoel verbrijzeld en verslagen zondaarshart, Wij naderen ook in dit avonduur tot Uwen troon, met de belijdenis onzer diepe onwaardigheid en doemschuld. O ïïeerel schep in ons allen zulke ootmoedige harten; geef ons heilige vreeze voor Uw Woord. Wat zou ons het natuurlijke leven ' baten, o God! wanneer wij niet door den Heiligen Geest Uw Goddelijk leven konden deelachtig worden ?

Gij weet, ïïeere! welke koude en doode harten wij van nature hebben, en Gij wilt door den Heiligen Geest, die harten verwarmen en levend maken. Och! mochten we allen in waarheid tot ons zeiven leeren

11

inkeeren, en behoefte g-evoelen aan die levendmakende werking¹ van den Heiligen Geest.

0, Heilige Geest! Wek onze zielen op, dat zij leeren hongeren en dorsten naar Jezus; herschep ons tot nieuwe menschen in Christus!

En nu, ontfermende God! wij smeeken ü ook om een' verbeurden zegen bij het gebruik der spijze, die weèr voor ons gereed staat, en bij de lezing van Uw dierbaar Woord, opdat het ons alles ten goede moge gedijen. Amen.

12

Zondag*. Dankgebed.

U te danken, o God! zijn wij schuldig en verplicht; want alles wat we zijn en wat we ook dezen dag weêr mochten genieten, ontvingen we van ü, uit louter ontferming. Doch geef ons de genade, o Heere! U niet alleen te danken omdat wij het schuldig zijn, maar bovenal, omdat ons hart er dringende behoefte aan gevoelt, en omdat Gij het zoo alléén waardig zijt!

O, getrouwe en weldadige God! dat Uwe goedertierenheden ons tot hekeering mogen leiden, en niemand onzer het harte langer moge verharden.

Alles wat wij noodig hadden, ontvingen we van ü. Gij zorgdet niet alleen voor onze vergankelijke

13

lichamen, maar liet ons ook wederom de spijze aanbieden voor onze onstervelijke zielen. Daarom danken wij U, Heere! nu de avond is gedaald, en wij ons schikken tot de rust.

Doe genadig-e verzoening over onze zonden, en wasch onze zielen rein, ook van onze dagelijksche struikelingen, in Jezus' dierbaar bloed. Neem ons, en allen, die ons dierbaar zijn, in Uwe genadige hoede en bescherming, in den naderenden nacht. Verkwik ons door een gerusten slaap, en wil dit huis en al zijne bewoners voor onheilen bewaren, en geef ons weêr in welstand te ontwaken. Amen.

¹⁴ t f

i ft '

IFM

Maandag. Morgengebed.

Barmhartige en genadige God! God des lichts en des vredes, wiens goedertierenheden iederen morgen nieuw zijn. Wij danken ü, Heere! dat gij ons genadig hebt quot;bewaard, en Uw vriendelijk licht weer over ons doet schijnen.

Geef ons de genade om dezen dag te mogen beginnen in het besef onzer diepe afhankelijkheid van U, en met een levendig gevoel onzer onwaardigheid.

O God! wie zijn wij, dat Gij ons zooveel goeds doet genieten. Gij hebt ook nu de tafel weer voor ons toebereid, en wilt bij vernieuwing Uw Woord ons doen hooren. Hartelijk dank, Heere! dat Gij

15

ons in dit huis eene plaats gegeven hebt. Och! mochten wij allen in oprechtheid en in waarheid, ü hiervoor leeren danken en prijzen. En nu, Heere onze God! iederen dag, dien Gij ons doet beleven, schenkt Gij ods, opdat wij wijs zouden worden tot zaligheid, en alzoo winste zouden leeren doen voor de eeuwigheid.

Wil, door den Heiligen Geest, eene heilige begeerte in ons wekken, naar de heilgoederen door Christus voor zondaren verworven. Zegen ons bij alles wat wij dezen dag zullen verrichten, en laat het mogen strekken tot verheerlijking Uws Naam. Amen.

i6 -j Jh'

■Vquot;'

Maandag¹. Dankgebed.

Groote en heilige Grod! Wij danken ü voor de zegeningen, ook nu weer van U ontvangen. Wij allen zijn voor ü als een onreine, en alle onze gerechtigheden zijn als een wegwerpelijk kleed; doch (iij hebt ü aan ons geopenbaard in Christus, Uwen lieven Zoon, als een Grod van schuldvergeving en genade.

Och, Heerel wek en vermeerder Gij in ons het ware schuldgevoel, en het oprecht berouw over onze zonden, opdat wij tot den Heiland leeren vluchten,, Groote God! trek ons tot ü, en delg onze schuld en zonden uit in Jezus' dierbaar bloed.

Maak ons levend door Uw Woord, opdat onze zielen mogen uitgaan naar ü, en wij in Uwe vreeze

11

leeren wandelen. Breng- ons tot het getal Uwer kinderen, die op den weg des levens gaan, en sterk ons zwak geloof. Leer ons niets te willen zonder U, en laat ons in Uwe kracht naar Uw welbehagen mogen leven. Neem genadig uit ons weg, door de krachtig'e werking van den Heiligen Geest, alle boosheid en vijandschap, en geef ons liefderijk gezind te zijn jegens den naaste.

En nu, Heere onze G-od! onze verwachting is ook op dezen dagquot; van U. Beschaam onze hope niet, maar zie ons in genade aan in Christus, Uwen lieven Zoon. Amen.

Getrouwe God en Vader van onzen Heere Jezus Christus, die in Hem ook onze God en Vader wezen wilt! Hoe groot is Uwe barmhartigheid, dat Gij ook nu Uwe milde hand weêr geopend hebt, om ons de gaven te schenken, die wij behoeven tot voeding onzer vergankelijke lichamen. Schenk ons bij 't gebruik dien zegen, o God! dien wij noodig hebben, want zonder Uwen zegen toch kunnen de kostelijkste gaven ons niet baten. Geef ons recht te beseffen, o Heere! dat wij dit alles hebben verbeurd door onze zonden, opdat wij er de vruchten van Jezus' Kruis in smaken mogen. Maar bovenal smeeken wij U, o God! dat Gij ons recht bekend wilt maken met de

19

nooden en behoeften onzer onsterfelijke zielen, en dat Gij ook deze wilt vervullen uit de rijke volheid Uwer genade in Christus. Werk met kracht in onze harten, Heere! opdat wij allen ons aan ü mogen overgeven, en alles mogen leer en haten en vlieden, wat strijdig is met Uwen goddelijken wil.

Leer ons rusten in Uwe genade alleen, opdat wij noch op onze deugd, noch op onze vroomheid, noch op iets anders ons vertrouwen zouden stellen.

Geef ons een ootmoedig en biddend harte, opdat wij door Uwe ontferming leeren mogen ons zeiven te verloochenen, en Jezus na te volgen. Amen,

20

Vtv/ I Jl/

y.^ ' j f'

Maandag. Dankgebed.

Ontfermende en weldadige God! Gij zijt het van Wien alle goede gaven en volmaakte giften tot ons nederdalen. Wij danken U voor de gunstbewijzen, die wij al weder uit de volheid Uwer ontferming ontvangen mochten.

Geef ons de genade, o God! dat wij met lust ons werk verrichten mogen en dat wij hij 't genot der aardsche weldaden, ook tevens de hemelsche niet vergeten. Gij toch heht Uwen eigen Zoon voor arme zondaren overgegeven, opdat wij tot Hem de toevlucht zouden nemen, en voor eeuwig behouden worden.

Bewaar ons o God! dat wij niet langer voortgaan

21

die liefde van U te versmaden. Dat wij allen ernstig quot;bedenken mog'en, dat wij voor de eeuwigheid geschapen zijn, en dat straks, als ons sterfuur slaat, ons lot voor eeuwig zal zijn beslist. En wij weten het, ïïeere! en zien het iederen dag, hoe spoedig ons aardsche leven kan worden afgesneden. Och! schenk ons de genade, dat wij mogen leeren sterven, eer wij tot sterven geroepen worden, opdat wij zonder verschrikking die ure mogen verheiden.

Leer ons met brandende lampen, en met bereide harten, dien dag tegemoet gaan. Geef ons rijkelijk de olie van Uwen Geest, o God! opdat onze harten wakende en biddende mogen wezen, en laat onze verwachting alleen van U zijn. Amen.

22

J

Maandag¹. Avondgebed.

Driemaal heilige en volzalige God! die te loven en te prijzen zijt in alle eeuwigheid! Wij erkennen onze geringheid en onwaardigheid voor U. Och ja, ïïeere! wij zijn niet waardig al de weldadigheid en trouw, die Gij zoo voortdurend aan ons bewijzen wilt. Geef ons dit in oprechtheid te belijden, en laat er waar herouw over onze zonden zijn.

Zegen ons ook nu bij het gebruik der aardsche spijze, die Gij ons weêr aanbiedt en laat Uw Woord, dat gelezen zal worden, aan onze harten geheiligd worden. Geef ons daartoe Uwen Heiligen Geest, en schep in ons een nieuw harte, o God! Gij toch wilt ü in Christus tot zondaren nederbuigen, en redden wat ver-

23

loren is. Gij werpt niemand uit, die ü zoekt, en zich aan Uwe genade toebetrouwt. Gij hebt geduld met de zwakken, ja, zelfs de wederstrevigen en halsstar-rigen laat Gij tot U nooden.

ïïeere, onze God! hoor dan genadiglijk de stem onzes gebeds, en onthoud ons niet wat ons hart van ' U begeert. Verleen ons van het aardsche zooveel als U behaagt en ons goed is; maar geef ods in hemelsche schatten eene rijke mate Uwer genade. Vernieuw ons leven en heilig onze gezindheden. Neem genadig van ons weg, wat U mishaagt, en schenk ons datgene, waarop üw welbehagen rust. Amen.

²⁴

Maandag. Dankgebed.

Aanbiddelijk Opperwezen! Wij danken ü aan het einde van dezen dag, voor Uwe trouwe zorg en hoede, en voor al de rijke zegeningen ook nu weêr genoten. De zon is gedaald, o God! en de nacht is nabij, maar indien Gij ons licht zijt, dan hebben wij niets te vreezen. Laat Uw wakend oog ook in dezen nacht in gunst over ons geopend zijn.

Wend alles genadig van ons af, t geen in den slaap ons zou kunnen hinderen, en geef ons verkwikt en met een dankbaar gevoel te ontwaken. Ontferm ü ook, o Heere! over de zwakken, de kranken en lijdenden in dit huis, en laten zij toch aan de voeten van den Heiland troost en sterkte leeren zoeken.

25

Laat Uwe genade tevens overvloedig zijn over al onze Weldoeners, en bizonder over hen, die zoo onvermoeid bezig zijn in de behartiging onzer dierbaarste belangen.

En waar iedere avond ons zoo nadrukkelijk predikt, dat wij op reis zijn naar het graf, wil Gij ons daar, door Uwe genade, eene schuilplaats bij Jezus doen vinden. Vergeef genadig onze zonden, o God! en gedenk aan Uw verbond en Uwe genadige beloften.

En nu, Heere! onze verwachting is van U. Gij zult Uwe kinderen niet vergeten, want Gij hebt ze in Uwe handpalmen gegraveerd. Wij geven ons over aan Uwe leiding. Maak onze harten vol van U. Amen.

Dinsdag. Morgengebed.

Dierbare Heiland! die gestorven zijt voor de zonde, maar die zijt opgestaan en die leeft, en de sleutelen hebt der helle en des doods! Voor U buigen wij ons in het stof. U aanbidden en verheerlijken wij als onzen Koning en God.

Het harte Uwer geioovigen, Heere Jezus! verheugt zich over Uwe zegepraal, en geeft zich met vertrouwen aan Uwe leiding over. Almachtige Heiland! Onderwerp U al degenen, die nu nog Uwe vijanden zijn, opdat Uw heerlijk Koninkrijk op deze aarde worde uitgebreid.

Wij danken U, Heere! dat Gij ons het voorrecht schenkt, om in dit morgenuur nog onze smeekstem

tot ü te mogen opheffen. Zegen ons bij 't gebruiken van de spijs, die voor ons gereed staat, en bij hetgeen er ook nu weder zal gezongen en gelezen worden. Laat het alles mogen strekken tot verheerlijking Uws grooten Naams, en tot zaligheid onzer zielen.

Wat zou het ons baten, Heere! om Uw Woord te vernemen, wanneer Gij niet zelf, met Uwen Geest onze harten zoudt willen verlichten en vertroosten?

O Heiland! Kom dan als Koning in ons midden, en regeer in onze zielen, opdat wij de levendmakende kracht van Uwen Geest ervaren, en wij in waarheid Uwe onderdanen mogen zijn of worden. Amen.

28

Dinsdag, Dankgebed.

Almachtige en volzalige God! Die niet noodig hebt van menschenhanden gediend te worden als iets behoevende! Als diep afhankelijke schepselen ziet Gij ons ook nu weer naderen voor Uw heilig aangezicht, om U te danken voor al het goede naar lichaam en ziel van U genoten, en om van ü kracht te vragen ' tot den arbeid, die ons wacht.

Och, Heere! mochten wij allen U recht leeren kennen en liefhebben en mocht ons gansche leven aan U en Uwen zaligen dienst worden gewijd. Mocht de wereld meer en meer uit ons oog en hart wijken, en wij leeren afzien van al wat ij del is.

Geef ons ook heden kracht en genade om te

doen, wat de hand vindt om te doen, terwijl het nog dag¹ voor ons is. Leer ons naar Uwe stem te luisteren, en acht te geven op de werkingen van Uwen Geest. Maak Gij ons allen, bij aanvang of hij toeneming, tot Uwe gehoorzame kinderen, en doe ons alzoo het smalle pad ten leven bewandelen.

Ontfermende God! Gij weet hoe menigeen in ons midden reeds nabij het graf is, terwijl de ziele nog niet is gered. Och, ïïeere I mochten zij ter elfder ure nog komen, om zich in waarheid tot U te be-keeren, en met het hart in Jezus te gelooven. Gij, o Hartenkenner! zult ons allen eenmaal rechtvaardig oordeelen, en dan zal er geene plaats des berouws meer overblijven. Leer ons daarom den tijd der genade kostelijk achten, en er winste mede doen voor de eeuwigheid. Amen.

30

Dinsdag'. GfiM VÓÓF flCfl MÉjl

Eeuwige en alomtegenwoordige God! Vader van alle barmhartigheid en genade in den Heere Jezus Christus! Gij zijt het, die alle schepselen voedt en onderhoudt, en die ook ons het leven en den adem en alle dingen schenkt. Gij zijt aan allen goed, en Uwe barmhartigheden zijn over al Uwe werken, waarvoor Uwe gunstgenooten U prijzen. Aller oogen wachten op U, Heere! en Gij geeft hun hunne spijze te zijner tijd. Gij doet Uwe hand open, en verzadigt al wat er leeft, naar Uw welbehagen.

Och, Heere! geef ons ook nu met een dankbaar hart te mogen aanzitten aan den disch, en wil genadig de spijze zegenen, die Gij ons weêr zoo liefdevol schenkt.

31

O God! Gij hebt Uwe menschenkinderen zoo teeder lief, maar wij kunnen ü, helaas! zoo vergeten. Gij arbeidt zoo voortdurend aan onze harten, maar wij staan ü zoo vaak tegen. Och, ïïeere! vergeef ons genadig al die overtredingen, en zie ons aan in ontferming in Christus, Uwen lieven Zoon. Schenk ons den Heiligen Geest, opdat wij ons zeiven recht kennen mogen, en het rechte gebruik leeren maken van den tijd der genade, om onze zaligheid te werken met vreezen en beven.

En nu, ïïeere onze God! verhoor ons ter wille van onzen Heiland, in Wiens Naam wij alleen tot U naderen kunnen, en geef ons Uwe nabijheid te ervaren. Amen.

Dinsdag. Dankgebed.

Gredankt en verheerlijkt zij Uw groote en heerlijke Naam, barmhartige en ontfermende God! Gij hebt ons ook nu weer versterkt en verkwikt met Uwe goede gaven. Wat onderscheidt ons, o Heerel boven zoovelen onzer medemenschen, die door armoede zijn verstoken van al die weldaden, of door smartelijke krankheid er geen behoefte aan gevoelen. Och! we weten het, niets onderscheidt ons dan Uwe vrije ontferming. Geef ons dat recht te beseffen, opdat ons hart in diepe ootmoedigheid zich voor U bnige, en U in waarheid danke en verheerlijke.

Och, Heere! dat wij U, den milden Gever, toch niet vergeten, maar met ons gansche hart de eere

33

toebreng-en, die G-ij zoo waardig zijt te ontvangen. Iedere lichtstraal op ons pad, iedere dronk, die ons verkwikte, iedere spijze, die ons versterkte, alles, alles kwam van ü. Ja, Heere! barmhartig' en genadig zijt Gij, lankmoedig en groot van goedertierenheid. Gij doet ons niet naar onze ongerechtigheden, als wij steeds met oprechte schuldbelijdenis naderen tot Uwen troon. Och! dat het overig-e van dezen dag ons dan maar diep ootmoedig gebogen vinde voor Uw aangezicht. Wees Gij, o God! onze Toevlucht en Troost, onze Redder en Beschermer, en laat üw oog verder op dezen dag in gunste over ons geopend zijn. Geef ons een liefdevol hart, en maak ons geduldig* en onderworpen; leer ons vriendelijkheid en barmhartigheid bewijzen aan onze medemenschen, opdat wij als kinderen des lichts mogen wandelen. Amen.

34

Dinsdag. Avondgebed.

Aan den avond van dezen dag¹ naderen wij weder tot Uwen troon, God en Vader van alle genade en ontferming! Wij danken ü voor den vrijen toegang, dien Gij ons ook nu weer schenken wilt in Christus, Uwen lieven Zoon. Gij hebt nog geen einde over ons genomen met Uwe gunsthewijzen, want Gij hebt ook nu de tafel weer voor ons toebereid, en Uw Goddelijk Woord voor ons ontsloten. Schenk ons genadig bij 't genot van deze weldaden, alles wat wij verder behoeven.

O Heere! Wek in ons, door den Heiligen Geest, een levendigen afkeer van de zonde, en trek onze harten tot U naar boven. Vergeef ons al onze zonden

en dagelijksche struikelingen, en leer ons ook in oprechtheid te vergeven wie tegen ons misdeden. Vervul onze harten, o Heere! met de rechte vreeze voor Uwen heiligen Naam, opdat kinderlijke eerhied ons steeds beziele. Verleen ons een oprecht geloof, en eene vaste hope, opdat er ruste zij voor ons gemoed, en vrede des gewetens.

O, ontfermende God! dat wij zoo als levende lidmaten Uwer gemeente openbaar mogen worden, en steeds vaster met haar verhonden. Dat haar geloof, hare hope en hare liefde, meer en meer onze harten moge vervullen.

O, Heilige Geest! werk Gij dit alles in ons; voleindig het goede werk, waar dit door ü is aangevangen, en volbreng Uwe kracht in onze zwakheid. Amen.

36

Dinsdag. Dankgebed.

Driemaal heilige God! Vader, Zoon en Heilige Geest! Lof en dank zij ü toegebracht, dat Gij ons arme en schuldige zondaren, ook nu weêr zooveel goeds hebt bewezen. O ïïeere! hoeveel zijn wij ü verschuldigd; Gij hebt ons van onze vroegste jaren af, geduldig geleid en verzorgd. Uit hoe menigen nood hebt Gij ons gered, voor hoe menig ongeluk ons beveiligd, in hoe menige smart ons getroost.

Ja, Heere! en telkens ontvangen wij van U in dit goede huis, waarin Gij ons eene plaats bereid hebt, nog weder nieuwe bewijzen Uwer trouwe zorg en liefde. Bovenal laat Gij U niet onbetuigd, waar het de belangen geldt onzer onsterfelijke zielen.

37

Wij worden zoo gedurig' gevoed en verkwikt met het brood en water des eeuwigen levens, dat Gij ons geeft in en door Uw heilig Woord. En hoezeer hebben wij U te danken, Heere! indien wij weten dat Gij ons hebt opgezocht, en Uwe hand ons zóó geleid heeft, dat wij als Uwe kinderen op den hemelweg wandelen mogen.

En nu, getrouwe en ontfermende God! geef ons ook Uwe beschermende goedheid te ervaren in dezen nacht. Beveilig ons en al de onzen tegen zoovele onheilen als ons zouden kunnen treffen, en verkwik ons door eene gezegende rust, en vergeef genadig onze zonden om Christus' wil. Amen.

38

Woensdag. Morgengebed.

Heere, onze God! wij danken U in dit morgenuur, want Gij zijt de God onzes levens, en van al ons heil. In den nacht, die voorbijgegaan is, heht Gij ons bewaard, en gevaren en onheilen van ons afgewend. Uwe oogen waren in gunst op ons geslagen, en onder de schaduw Uwer vleugelen mochten wij veilig rusten. Geef ons dit recht in te zien, en leer ons allen U in waarheid te danken.

God van alle genade! Vergeef ons ook, om Jezus' wil, alle onze zonden, en neem ons dezen dag in Uwe hoede. Stel eene wacht voor onze lippen, opdat wij in wijze bedachtzaamheid mogen wandelen. Behoed ons voor verkeerd gezelschap, en leid ons

39

niet in verzoeking'. Zegen al Uwe kinderen, Heere! die in Uwe vreeze wandelen, en dee hun den troost Uwer naMjheid smaken. Wil de bedroefden vertroosten; de hongerigen voeden, de dorstige zielen verkwikken met de goederen van Uw huis.

Help ons, Heere! want Gij alleen zijt de eenige Helper in den nood. Och! help ons om Uws Naams wil. En waar Gij ook nu Uw milde hand weder geopend hebt, om ons het aardsche brood te schenken voor ons lichaam, en Uw dierbaar Woord, als de betere spijs voor onze zielen, geef ons daar van deze zegeningen het rechte gebruik te maken, en laat Uw Naam toch in alles door ons geprezen worden, ook bij het werk, dat ons op dezen dag te doen gegeven wordt. Amen.

40

Woensdag¹. Dankgebed.

Gedankt en verheerlijkt zij Uw groote Naam, drieeenige en volzalige God! Gij hebt ook nu weder zoo Vaderlijk voor ons gezorgd, en daarom brengen wij U den stamelenden dank onzer harten. O, God! leer ons danken, en leer ons bidden door den Heiligen Geest. Als wij recht beseffen, Heere! hoe onwaardig wij al die rijke zegeningen zijn, dan begint ons hart pas op de rechte wijze te danken, en dan leeren wij ons geheel aan U onderwerpen.

O GodI Gij weet hoe velen in dit huis nog niet naar ü vragen, maar gedurig tegen ü opstaan en morren. Och! mochten zij op dien weg niet langer voortgaan, maar zich in waarheid verootmoedigen, en

41

tot U bekeeren. Geef dat er bij Uwe kinderen veel behoefte aan het gebed mag zijn om de bekeering van hunne medezondaren, en laten zij zoo toonen, dat er liefde in hunne zielen is uitgestort. En hebt Grij misschien in Uwen raad bepaald, dat sommige Uwer gunstgenooten op dezen dag een zwaar kruis moeten dragen, o Heere I geef hun kracht en genade om het gewillig te doen; laten zij het vast gelooven, dat Gij Uw volk door kruis en lijden, tot de eeuwige heerlijkheid wilt doen ingaan.

En nu, algenoegzame God! Gij zijt het hoogste goed van al Uwe gunstgenooten. O! hoe zalig is het ons, wanneer Gij Uwen vrede in onze harten uitstort, en ons laaft uit Uwe volheid. Amen.

Woensdag. kM VÓÓF ti Maltljll,

O God! Wie zijn wij en wat is ons huis, dat Gij ons zoo voortdurend in g'unst en liefde wilt gedenken. Gij hebt de tafel weêr voor ons aangericht, en Gij doet ons in redelijken welstand hier met elkander aanzitten. Schenk ons Uwen zegen, o GodI hij 't gebruik Uwer goede gaven, maar laat ons tevens niet vergeten, dat buik en spijze toch eenmaal zullen worden te niet gedaan. Leer ons de onvergankelijke goederen van Uw Koninkrijk zoeken, opdat we voor de eeuwigheid geborgen zijn.

O Heere! Gij weet hoe menigeen in ons midden nabij zijn graf is, en die toch nog zoo arm is aan geestelijke schatten. Och, mochten ze nog ontwaken

43

uit hun geestelijken doodsslaap, en mochten hunne laatste dagen nog duidelijke blijken vertoonen, dat zij het eigendom van Jezus geworden zijn. Voor U toch, o almachtige Grod! is geen ding te wonderlijk. Gij spreekt, en het is er; Gij gebiedt, en het staat er; Gij maakt arm en maakt rijk; Gij vernedert en verhoogt.

Ja, Heere! Gij zijt het, die de dorre doodsbeenderen kunt levend maken, en de harten van Uw volk weet te vertroosten. Versterk Uwe kinderen door den Heiligen Geest; versterk hun geloof, hunne hoop en hunne liefde, en laten zij met vertrouwen de toekomst tegengaan. Amen.

ii

Woensdag*. Dankgebed.

Eeuwige, onbegrijpelijke God! Vader, Zoon en Heilige Geest! Wij danken ü, dat Gij voor onze uitwendige behoeften, zoo met Vaderlijke teederbeid hebt zorg gedragen; dat Gij in Christus, Uwen lieven Zoon, ons zoo alles hebt aangebracht, wat onze zielen noodig hebben, en dat Gij, door den Heiligen Geest, ons zoo alles wilt leeren, wat er gekend moet worden ten eeuwigen leven. Neen, Heere! er is niemand, die in den groeten dag des gerichts, als beschuldiger tegen U zal kunnen optreden.

En toch, getrouwe God en Vader! Uwe kinderen belijden het van harte, dat hunne komst tot Jezus alleen het werk Uwer genade was; ja, dat zij nooit

4:5

naar den Heiland gevraagd zonden hebben, indien Gij hun niet te sterk waart geworden. Daarom danken zij U dan ook met hun gansche hart, voor de wonderen Uwer genade aan hen verheerlijkt. Och! mochten nog velen U zóó leeren danken.

Ontfermende God! breid allerwege Uw heerlijk Koninkrijk uit, opdat velen Uwe genade prijzen. Wees Gij ook de aanvang en de voortzetting onzer bekeering, en leid ons op de rechte baan, opdat wij met U wandelen. En nu, ïïeere! Verbrijzel ons hart door waarachtig schuldgevoel; versterk ons zwak geloof, en heilig ons in Uwe genade naar Uwe beloften en toezeggingen in den Heere Jezus Christus. Amen.

46

Woensdag-. Avondgebed.

O G-od! hoe groot van ontferming en genade zijt Gij; hoe groot is Uwe lankmoedigheid en goedertierenheid. lederen morgen is Uwe goedheid nieuw over ons, en met iederen avond wordt het ons toegeroepen, dat Gij nog dezelfde zijt. O GodI wij hebben het te belijden, dat wij al die weldaden verbeurd hebben; dat wij niet waardig zijn Uwe lankmoedigheid, die ons tot dusver gespaard heeft. Gij zijt heilig, o Heere! maar wij zijn vol van zonde en onreinheid. Als Gij met ons in 't gericht hadt willen treden, dan hadt Gij ons aan het verderf, dat wij zelf hebben gekozen, kunnen overlaten.

En nu, o God! in plaats van ons met Uwe

47

oordeelen te treffen, hebt Gij nog' Uwe vriendelijke vaderhand in Christus geopend. De avonddisch is weder voor ons toebereid, en Uw Groddelijk Woord voor ons ontsloten.

Wil Uwen zegen ook nu genadig over ons gebieden, en zie ons aan in ontferming' in Christus, Uwen lieven Zoon. Dat een waar gevoel van schuld, door de werking' des Heiligen Geestes, in ons geboren worde, en wij uit de diepte tot U om genade roepen mogen. Gedenk onzer, o Heere! in erbarming, en vervul ons hart met Uw heil. Kom tot ons, en vertroost ons met Uwe tegenwoordigheid in Christus. Amen.

48

Woensdag. Dankgebed.

Eeuwige, onveranderlijke God! die van eeuwigheid tot eeuwigheid dezelfde hlijft! Aan den avond van dezen dag naderen wij weêr tot U, om U te danken voor het genot uwer zegeningen en voor de kracht die Gij ons geschonken heht, tot het verrichten van ons werk. Ook deze ure herinnert ons, o God! aan den laatsten avond onzes levens, en predikt ons alzoo op nadrukkelijke wijze onze vergankelijkheid. Wij weten den dag onzes doods niet, o Heere! maar wel weten wij dat ieder uur ons nader brengt aan de poorte der eeuwigheid.

Och! mochten wij allen bedenken wat tot onzen eeuwigen vrede dient, eer dat de dag der genade

49

zal zijn voorbijgegaan. Leer ons naar ü te hongeren en te dorsten; trek ons uit den geestelijken dood, en drenk ons met de wateren des eeuwigen levens. Bekeer ons, o God! hetgeen wij in eigen kracht niet doen kunnen, en help ons strijden tegen de zonde.

Toon ons Uw ontfermend Vaderharte, hetwelk den dood des zondaars niet wil, maar daarin lust heeft, dat hij zich bekeere en leve.

Eu nu, ïïeere! wij bevelen ons en al de onzen in TJwe hoede en bescherming aan in dezen nacht. Laat Uw oog ook nu in liefde geopend zijn over dit huis en zijne bewoners. Verkwik ons door eene zoete rust, en geef ons met een dankbaar hart te ontwaken. Ontferm U in 't bizonder over kranken en ongelukkigeu, en laat het lijden aan hunne harten geheiligd worden. Hoor en verhoor ons om Jezus' wil. Amen.

50

Donderdag'. Morgengebed.

God der geesten van alle vleesch, tot Wien al wat leeft moet komen I Ook wij komen in dit morgenuur tot ü, om ü te danken. Gij waart ons weder een beschermende God, en hebt ook nu niet met ons gedaan naar onze zonden. Wij werden door den slaap verkwikt, en zien Uwe goede gaven al weêr voor ons bereid. Geef ons de g'enade, o Heere! om er een dankbaar gebruik van te maken, en laten wij er kracht door ontvangen, tot het verrichten van onzen arbeid. Geleid ons door Uwe waarheid op den weg- der zelfkennis en des vredes, en laat alle verblinding' van ons wijken.

Laten wij het recht diep mogen beseffen, dat ons

51

geluk alleen gelegen is in ü, en wapen ons daardoor tegen de verleidingen van wereld, zonde en duivel.

Gij kent ons, o God! Gij verstaat van verre onze gedachten, en wilt alle onze behoeften vervullen. Geef ons wijsheid, dat wij Uwe getuigenissen recht verstaan, en neig onze harten tot de vreeze üws Naams. Licht ons voor, opdat wij Uwen wil mogen kennen, en geef ons kracht om dien wil te volbrengen. Reinig ons van al onze zonden in Jezus' bloed, neem genadig de droeve gevolgen onzer overtredingen weg, en breng ons tot het leven in Uwe gemeenschap. Wij geven alles in Uwe hand, o Heerel en wenschen U gehoorzaam te volgen Gedenk onzer, o ontfermende God! naar Uwe groote barmhartigheid, en zegen ons om üws Naams wil. Amen.

52

Donderdag¹. Dankgebed.

Vader van aile barmhartig-heid en genade in den Heere Jezus Christus! Gij hebt de mate Uwer zeg-e-ningen al weer over ons volgmaakt, en dat uit louter genade. O God! Gij hebt Uwen Geest beloofd aan allen, die er ü om bidden, en daarom smeeken wij U, in Jezus' naam, geef ook ons den Heiligen Geest, opdat we U danken mogen met het gansche hart. Gij toch, o God! wilt water gieten op de dor-stigen, en stroomen op het drooge; Gij wilt Uwen Geest uitstorten over alle vleesch.

Och! mochten allen in dit gesticht deelgenooten worden van deze heerlijke gave. Gij weet hoe menigeen nog in de wereld en in de zonde leeft; hoeveel

53

toorn en nijd, hoeveel vijandschap en wraakzucht er gedurig openhaar wordt.

O Heere! herschep Grij onze harten, en geef ons moed en kracht om in Uwe wegen te wandelen. Maak ons opmerkzaam op de waarschuwiegen en stemmen, die we zoo vaak in ons binnenste vernemen. Werp in ons neer alles, wat zich tegen U en Uwen godde-lijken wil verheft.

O, heilige God! regeer ons en hetoon ü machtig over onze zondige hartstochten en neigingen. Breng ons aan de voeten van Jezus, en maak ons tot Uwe gehoorzame kinderen, opdat wij vruchtbaar worden in alle goede werken tot verheerlijking Uws Naams, en wij ons eenmaal eene plaats bereid mogen vinden in Uw heerlijk Vaderhuis. Amen.

54

Donderdag. Belied vóór den Maltiji

Getrouwe God! Gij zijt het van Wien alle goede gaven en volmaakte giften tot ons nederdalen. Wil ook nu Uwen zegen geMeden over de spijs, die voor ons gereed staat, opdat ons vergankelijk licliaani er door gesterkt mag worden. Geef ons bovenal, o God! dat wij het eerst mogen trachten naar üw Koninkrijk, en naar zijne gerechtigheid.

Geef ons den geest des gebeds, om met vertrouwen tot Uwen troon te naderen, opdat wij genade mogen vinden voor onze onsterfelijke zielen. Laat ons van Uwe liefde vast overtuigd zijn, opdat wij bij 't gevoel onzer ellende niet vertwijfelen, maar volharden in 't gebed.

55

O Heere! het moest onze vreugde zijn, om ons aan ü vast te klemmen, en al ons vertrouwen op ü te stellen. Gij hebt het toch beloofd, eer wij roepen zult Gij antwoorden. Maar Gij weet het, o God! hoe traag¹ wij nochtans zijn tot het gebed, en hoe wij geneigd zijn meer op ons zelven, dan op Uwe genade te vertrouwen. Daarom smeeken wij ü, vergeef ons onze dwaasheid en trouweloosheid, en wil genadig de straf van ons afwenden, waarmede Gij de verachters Uwer genade bedreigt. Wij smeeken het ü, Heere! in den Naam van onzen dierbaren Zaligmaker. Amen.

56

Donderdag. Dankgebed.

Gij hebt ons opnieuw verkwikt, liefdevolle Ont-fermer! Ontvang den dank onzer harten, dat Gij ons, onwaardigen, zoo gedurig voorkomt met zegeningen van het goede. Geef dat onze mond vervuld worde met Uwen lof, en dat wij ü, onzen Weldoener, ook in onzen wandel mogen verheerlijken. Vergeef ons genadig al 't verkeerde en zondige, dat ons reeds op dezen dag, ook onder 't gebruik maken Uwer weldaden, heeft aangekleefd.

O GodI vereenig Gij onze harten in een oprecht geloof met den Heere Jezus Christus, en vernieuw en verbeter ons door Uwen goeden Geest. Doe ons in den ouderdom nog vruchten dragen, tot verheer-

57

lijking' Uws Naams. Leer ons onze medemenschen liefhebben, en laat alzoo iets van Uw heerlijk beeld in ons openbaar worden. Gij toch laat Uwe zon opgaan over boozen en goeden, en regent over rechtvaardigen en onrechtvaardigen.

Ja, Heerel de aarde is vol van Uwe goedertierenheid, en de hemelen vertellen Uwe eer. Och, dat ons hart tot ware dankerkentenis ontstoken worde, en wij uit innige wederliefde U, onzen God! mogen leeren roemen en prijzen. Schenk ons tot dat alles Uwe bekwaammakende genade, en volbreng alzoo Uwe kracht in onze zwakheid. Amen.

58

Donderdag. Avondgebed.

God des eeds en des verbonds, die trouwe houdt in eeuwigheid! Gij ziet ons in dit avonduur weder vergaderd aan den disch, terwijl wij met onze stamelende gebeden naderen tot Uwen troon. O God! wij hebben gezondigd, en hebben gedaan dat kwaad is in Uwe heilige oogen, door af te wijken van Uwe geboden en niet te luisteren naar Uwe roepstemmen.

Bij ü, o Heere! is de gerechtigheid, maar bij ons de beschaamdheid des aangezichts. Bij ü zijn de barmhartigheden en vergevingen, en daarom werpen wij onze smeekingen voor Uw aangezicht niet neder op onze gerechtigheden, maar op Uwe barmhartigheden, in Christus, die groot en vele zijn. En

59

nu. o onze God! hoor genadig naar onze smeekstem, en laat Uw vriendelijk aangezicht over ons lichten. Zegen de spijze, die voor ons gereed staat, en laat Uw Woord ook nu als een lamp voor onzen voet, en een licht op ons pad schijnen.

Geef dat we niet alleen hoorders maar ook daders des Woords bevonden worden; opdat het ware vruchten ter zaligheid hij ons voorthreüge. O God! mochten alle dwalenden tot kennis der waarheid, en alle treurenden over de zonde, tot de vertroostiüg der genade in Christus komen. Amen.

60

Donderdag. Dankgebed.

Ontfermende God en Vader in Christus! Wij danken ü, dat Gij vandaag weêr zoo goed over ons geweest zijt. Gij hebt ü niet onbetuigd gelaten in de vervulling onzer nooden en behoeften naar lichaam en ziel. Hoe moest nu al wat in ons is U loven en verheerlijken. Maar och, Gij weet het, Heere! wij kunnen ü zoo vergeten, en zoo vaak ondankbaar zijn. O! zend den vuurgloed van Uwen Heiligen Geest in ons, opdat wij mogen worden vernieuwd en ontvlamd tot ware dankerkentenis. Gij meent het zoo goed met ons, o God! en bemint ons veel meer, dan wij onze eigene ziel kunnen beminnen. Gij arbeidt voortdurend aan onze harten, en geeft ons zoovele

61

middelen der genade; Gij laat het ons aan niets ontbreken, om ons van Uwe oneindige goedertierenheid en lankmoedigheid te overtuigen, of het ons toch eindelijk tot ware bekeering mocht leiden. En nu, o Heere! geef het ons recht te erkennen, hoe wij uit Uwe milde hand ook op dezen dag weer alles zonder onze verdiensten hebben ontvangen, en doe ons op Uwe genade in Christus, al onze hoop vestigen.

Wees ons ook in den naderenden nacht een God van bescherming, en schenk ons alles wat wij behoeven. Ontferm ü in 't bizonder over de kranken en lijdenden, en wees ons allen goed en nabij. Amen.

Vrijdag-. Morgengebed.

Uwe barmhartigheden, o God! zijn eiken morgen nieuw over ons. Wij danken ü, dat Gij ons wederom vergunt om dezen dag te beleven. Hoevele duizenden werden in den nacht, die voorbijging, door ü weggenomen van de aarde, en ons liet Gij nog in het land der levenden. Gij doet ons het licht Uwer zon en het licht van Uw vriendelijk aangezicht in Christus aanschouwen.

Neen, ïïeere! Gij hadt nog geen lust in onzen dood, maar Gij hebt lust in onze bekeering en in ons leven. Gij biedt ons ook nu voedsel aan voor ons vergankelijk lichaam, en wilt ons Uw dierbaar Woord weer doen hooren, opdat wij ware wijsheid

63

leeren zouden. O G-od! wie zijn wij, dat Gij zóó in gunst op ons neer ziet. Neen, wij zijn niet beter dan anderen, die veel minder beweldadigd worden dan wij, en die ieder en dag met kommer en gebrek moeten worstelen. Och, ïïeere! dat wij dezen dag mogen verkeeren in 't besef onzer afhankelijkheid van ü, en met een levendig gevoel onzer diepe onwaardigheid.

Beziel ons daartoe met de kracht van den Heiligen Geest, en laat Uw hemelsch licht ons bestralen. Trek ons geheel tot ü, en heilig ons in de gemeenschap met Jezus. Maak ons ook getrouw en volijverig in het werk onzer handen. Amen.

64

Vrijdag*. Dankgebed.

Dierbare Heere Jezus Christus! Van al het goede dat wij genieten, zijt Gij de aanbiddelijke oorzaak, en daarom danken wij ü, dat Gij ons zooveel goeds hebt aangebracht. Gij roept alle vermoeiden en be-ladenen tot ü, en Gij verzekert ons, dat Gij hun allen rust zult schenken.

O Heere 1 hoe vaak hebben wij die rust gezocht in de wereld en in het tijdelijke, maar hebben ze niet gevonden. Allen, die ü kennen, o Heiland! weten het bij eigen ervaring, dat hunne zielen niet anders kunnen worden verzadigd, dan met ü en Uwe eeuwige heilgoederen. Daarom hongert en dorst onze ziel naar U, en kan niet eerder rusten, voor dat zij

65

ü heeft ontvangen in 't harte. Tot ü, o Jezus! roepen wij dan ook in onzen nood, en komen wij zooals we zijn. Gij toch zijt de eenwig-e Bron des heils en des vredes, voor allen, die als gansch verloren in eigen oog*, tot ü vluchten.

O, dierbare Heiland! neem alles uit ons weg¹, wat ons nog- van ü blijft scheiden, en leer ons, met het kruis op de schouderen, U te volgen en te verheerlijken.

Laat üw oog in gunst geopend zijn over allen, die ons dierbaar zijn, en geef ook hun dat goede deel te zoeken en te vinden, dat wij voor ons zeiven begeeren. Zegen in 't bizonder onze Leeraars en Opzieners, en vooral ook de Armverzorgers, aan wie wij zooveel zijn verplicht. Amen.

66

Vrijdag. GeW 700? (k MÉjll.

O Heere! Almachtige Schepper van hemel en aarde! Gij zijt de trouwe Verzorger van al wat leeft; en Grij, die zelfs de vogelen des hemels verzorgt, zult ons, Uwe menschenkinderen, zeker niet vergeten,, Neen, Heere! daarvan getuigt het middagmaal, dat Gij weêr voor ons hebt toebereid. Maar leer ons dan ook tevreden zijn met het deel, dat Gij voor ons bestemd hebt, en geef er ons met een dankbaar hart gebruik van te maken. Wij zijn toch niet waardig, o God! de minste Uwer gunstbewijzen, en Gij geeft ons zooveel boven anderen.

O, Almachtige Schepper! waaraan hebben wij het toch te danken, dat wij geschapen zijn ? Waaraan

67

hebben wij het toch verdiend, dat wij nog¹ voor üw aangezicht mogen verschijnen? Uwe oogen zagen ons, o God! toen wij ongevormd waren, en de dagen, die nog worden moesten, waren in Uw boek geschreven. Gij schiept ons, omdat het üw wii was; en hoewel van ü afgevallen door de zonde, roept Gij ons tot ü, in den weg eener oprechte bekeering.

O God! Ontferm ü over het werk Uwer handen, en laat ons niet aan ons zeiven over. En hebt Gij het goede werk in onze harten aangevangen, o ïïeere! voltooi dan genadig, wat Uwe liefde begon, en volbreng Uwe kracht in onze zwakheid. Amen.

68

Vrijdag. Dankgebed.

Algenoegzame God. Bron van leven en zegen! Wij zeggen ü eerbiedig dank, dat Gij, die ons zoovele jaren gevoed en onderhouden hebt, ons ook in onzen ouderdom nog staande houdt, en van alles verzorgt. Dat wij toch nooit vergeten, dat alles, wat Gij zoo bestendig aan ons schenkt, ons uit genade toevloeit, daar wij alles door onze zonden hebben verbeurd.

Leer ons, o God! ons zeiven oordeelen, onze wegen onderzoeken, onze schuld erkennen, en ons voor U in 't stof verootmoedigen. En mocht het ü behagen, o ïïeere! ons lijden en kruis toe te zenden; och! doe het ons ook dan gelooven, dat er geen haar van ons

69

hoofd valt zonder Uwen wil. Het vaste geloof, dat Gij alles voor Uwe menschenkinderen ten beste weet te leiden, geeft ons kracht om geduldig' te dragen.

De hoop, dat eenmaal leed in vreugde, treurigheid in blijdschap zal worden veranderd, moet ons getroost doen voortgaan op den doornigen lijdensweg.

O ïïeere! Gij hebt altijd de ellendigen geholpen, en Gij hebt nooit één Uwer gunstgenooten verlaten; Och, help ook ons en verlaat ons niet, waar wij uit de diepte tot ü roepen, in den Naam van Jezus Christus, Uwen lieven Zoon. Amen.

70

Vrijdag¹. Avondgebed.

Zoo is 'tdan weer bij den avond o Grod! en de dag- is gedaald. Deze dag¹ herinnert ons elke week zoo in 't bizonder, aan het lijden en sterven van onzen Heiland.

Ja, dierbre Jezus 1 eenmaal hebt Gij op dien dag ü aan t kruis laten verhoogen, en zijt Gij voor zondaren den smarteiijksten en smadelijksten dood gestorven. Gij hebt ü tot zonde laten maken in onze plaats, opdat zondaren, die den eeuwigen dood hebben verdiend, door het geloof in U, het leven zouden ontvangen.

O, beminnelijke Heiland! laat de gedachtenis aan Uw lijden onze harten verteederen, opdat wij ü niet andermaal kruisigen door onze zonden.

71

O, wij bidden ü, laat Uwe liefde toch hare kracht aan onze zielen betoenen, dan zullen we ü boven alles beminnen.

Maak Uw volk standvastig en getrouw om U te volgen, waar Gij ook henengaat; leer ons al onze nooden op U te werpen, opdat wij uit Uwe volheid ontvangen genade voor genade.

En nu, o Heerel smeeken we ü ook om een zegen over de spijs, die voor ons staat, en over Uw Woord, dat we hoeren zullen.

Wil door den Heiligen Geest, ons verstand verlichten, en ons hart vernieuwen, opdat wij het recht duidelijk mogen verstaan, dat slechts zij gelukkig zijn, die Uwe stem leeren volgen. Amen.

72

Vrijdag. Dankgebed.

Groot en zeer te prijzen zijt Gij, o ïïeere! die het verbond en de weldadigheid houdt, allen die ü vreezen.

Aan 't einde van dezen dag danken wij TT, voor al het goede, door Uw gunstig bestel, bij vernieuwing genoten. Met schaamte moeten wij het in deze oogen-blikken belijden, dat wij op dezen dag niet beantwoord hebben aan onze dure verplichtingen. Wij hebben ü, o Heere! niet verheerlijkt, zooals Gij dat waardig zijt, en ons werk niet verricht met die blijmoedigheid, gelijk Gij dat zoo gaarne van ons ziet!

Wij hebben onder elkander niet zoo verkeerd.

73

als wij van wege de nauwe betrekking, waarin wij tot elkander staan, hadden beboeren te doen.

Onze eeuwige belangen, o (iodl wogen niet zóó op ons hart, als Gij van ons, wier leeftijd reeds zoo ver verstreken is, met recht verwachten mocht.

Liefdevolle Ontfermer! Vergeef ons, om Jezus' wil, alle die zonden en verkeerdheden, waardoor wij onze schuld voor ü weêr grootelijks hebben vermeerderd.

En nu, getrouwe God! wees genadig met ons in den nacht, die aanstaande is. Wend alles van ons af, 't geen den slaap bij ons zou kunnen verstoren, en laat üw wakend oog ook nu in gunst over dit huis geopend zijn. Hoor ons, genadige God! om üws grooten Naams wil. Amen.

72

Vrijdag¹. Dankgebed.

Groot en zeer te prijzen zijt Gij, o Heere! die het verbond en de weldadigheid houdt, allen die U vreezen.

Aan 't einde van dezen dag danken wij U, voor al het goede, door Uw gunstig bestel, bij vernieuwing genoten. Met schaamte moeten wij het in deze oogen-blikken belijden, dat wij op dezen dag niet beantwoord hebben aan onze dure verplichtingen. Wij hebben U, o Heere! niet verheerlijkt, zooals Gij dat waardig zijt, en ons werk niet verricht met die blijmoedigheid, gelijk Gij dat zoo gaarne van ons ziet!

Wij hebben onder elkander niet zoo verkeerd.

73

als wij van wege de nauwe betrekking, waarin wij tot elkander staan, hadden behooren te doen.

Onze eeuwige belangen, o God! wogen niet zóó op ons hart, als Gij van ons, wier leeftijd reeds zoo ver verstreken is, met recht verwachten mocht.

Liefdevolle Ontfermer! Vergeef ons, om Jezus' wil, alle die zonden en verkeerdheden, waardoor wij onze schuld voor U weer grootelijks hebben vermeerderd.

En nu, getrouwe God! wees genadig met ons in den nacht, die aanstaande is. Wend alles van ons af, 't geen den slaap bij ons zou kunnen verstoren, en laat Uw wakend oog ook nu in gunst over dit huis geopend zijn. Hoor ons, genadige God! om üws grooten Naams wil. Amen.

74

Zaterdag. Morgengebed.

Aan den morgen van dezen laatsten dag der week, o God! naderen wij weêr tot Uwen troon, en zeggen ü eerbiedig dank voor al de weldaden naar lichaam en ziel genoten. Ook in den afgeloopen nacht hebt Gij ons bewaard, en gevaren en onheilen van ons geweerd, terwijl we door den slaap werden verkwikt. Hoe zullen we U naar waarde danken, o ïïeere! voor zooveel onverdiende liefde?

Helaas! het offer onzer lippen is veel te zwak en te gering, en eene U waardige gave kunnen wij niet brengen; maar Gij wilt genadig het stamelen Uwer menschenkinderen, en den gebrekkigen dank hunner harten aannemen.

75

God van alle genade! Vergeef ons ook nu, om Jezus' wil, al onze zonden, en neem ons dezen dag in Uwe hoede. Zegen ons bij 't gebruik van Uwe gaven, en open ons hart voor Uw Woord, opdat het een vruchtbare akker moge worden, waarop Uw zaad ruime vruchten drage. Maak ons bereid en bekwaam, door den Heiligen Geest, om op dezen dag Uwen wil te doen, ook in den arbeid, die ons opgedragen is, en leid ons op den weg des vredes. En hebben we ook heden, o God! een strijd te strijden, och, help ons dan overwinnen, en wees Gij onze troost in iedere beproeving.

Laat Uw vriendelijk aangezicht in Christus over ons lichten, en geef ons Uwe genade. Amen.

74

Zaterdag. Morgengebed.

Aan den morgen van dezen laatsten dag der week, o God! naderen wij weêr tot Uwen troon, en zeggen ü eerbiedig dank voor al de weldaden naar lichaam en ziel genoten. Ook in den afgeloopen nacht hebt Gij ons bewaard, en gevaren en onheilen van ons geweerd, terwijl we door den slaap werden verkwikt. Hoe zullen we U naar waarde danken, o Heerel voor zooveel onverdiende liefde?

Helaas! het offer onzer lippen is veel te zwak en te gering, en eene TJ waardige gave kunnen wij niet brengen; maar Gij wilt genadig het stamelen Uwer menschenkinderen, en den gebrekkigen dank hunner harten aannemen.

75

(jod van alle genade I Vergeef ons ook nu, om Jezus' wil, al onze zonden, en neem ons dezen dag in Uwe hoede. Zegen ons bij 't gebruik van Uwe gaven, en open ons hart voor Uw Woord, opdat het een vruchtbare akker moge worden, waarop Uw zaad ruime vruchten drage. Maak ons bereid en bekwaam, door den Heiligen Geest, om op dezen dag Uwen wil te doen, ook in den arbeid, die ons opgedragen is, en leid ons op den weg des vredes. En hebben we ook heden, o God! een strijd te strijden, och, help ons dan overwinnen, en wees Gij onze troost in iedere beproeving.

Laat Uw vriendelijk aangezicht in Christus over ons lichten, en geef ons Uwe genade. Amen.

76

Zaterdag. Dankgebed.

God des aanziens en des ontfermens, in den ïïeere Jezus Christus! Gij roept het ons, door Uwe milde zegeningen, weer zoo nadrukkelijk toe, dat Gij dezelfde blijft in liefde en trouw voor al Uwe schepselen.

Ja Heere! Gij zijt onze Weldoener en Verzorger, en Gij wilt ook in Christus, een schuldvergevend God en Vader voor ons zijn. Gij geeft ons telkens, door üw Woord, hiervan de treffendste verzekeringen, en daarom danken wij U, voor al die bewijzen Uwer liefde.

O, ontfermende God! wil ons ook verder op dezen dag genadig zijn, en onze schreden richten op

77

de paden van waarheid en gerechtigheid. Bewaar ons voor allerlei twisten en verdeeldheden, en g'eef dat wij elkanders gebreken in liefde dragen mogen. Doe ons levendig beseffen, hoe kort en onzeker ons leven is, en bereid ons, door Uwen G-eest, tegen de ure des doods.

O, eeuwige God! laat de gedachte, dat deze dag de laatste van ons leven kan zijn, ons tot heiligen ernst stemmen.

Bekeer ons, voor zoovelen wij nog zonder Christus voortleven, en trek ons tot dien Zoon Uwer liefde. Versterk het zwakke geloof van allen, die naar ü hebben leeren vragen, maar die toch nog zoo dikwijls van verre staan.

Maak al Uwe verlosten getrouw, in het belijden van Uwen driemaal heiligen Naam. Amen.

78

Zaterdag. UM YÓÓF tl HÉji

Gij he])t de tafel weêr voor ons toebereid, o weldadige God! Wij vragen ü ootmoedig', in den naam van Jezus, om een verbeurden zegen bij 't gebruik dezer spijze, en om een dankbaar en U verheerlijkend hart.

Ontelbaar zijn Uwe weldaden, o ïïeere! maar ontelbaar zijn ook onze overtredingen. Wij hebben niet alleen tegen Uwe heiligheid, maar bovenal tegen Uwe liefde gezondigd. Wij hebben Uwen Geest wederstaan en bedroefd, en Uwen liefdevollen roepstemmen geen gehoor willen verleenen in onze harten.

O God! doe niet met ons naar onze zonden, maar wil onze zielen rein wasschen in Jezus' dierbaar bloed.

79

Schep in ons een nieuw hart, en maak ons tot Uwe kinderen. Leer ons onszelven recht kennen, en laat de Geest Uwer goddelijke wijsheid in ons wonen, opdat wij dan niet weêr door de zondige dwaasheid onzer harten, van U afdwalen.

Ontferm U zoo over ons, genadige God! en heb medelijden met onze zwakheden. Gij heht toch beloofd, ons alles te zullen schenken, wat wij in den Naam van Jezus, van U begeeren. Nu, ïïeere! wij vragen U niet om goud of zilver, om eer of aanzien bij de wereld, maar wij smeeken U in Jezus' Naam, verheerlijk aan ons Uwe genade in leven en in sterven. Amen.

78

Zaterdag. GfiW VÓÓF Éfl mÈ\\i

Gij hebt de tafel weêr voor ons toebereid, o weldadige God! Wij vragen ü ootmoedig, in den naam van Jezus, om een verbeurden zegen bij t gebruik dezer spijze, en om een dankbaar en ü verheerlijkend hart.

Ontelbaar zijn Uwe weldaden, o Heerel maar ontelbaar zijn ook onze overtredingen. Wij hebben niet alleen tegen Uwe heiligheid, maar bovenal tegen Uwe liefde gezondigd. Wij hebben Uwen Geest wederstaan en bedroefd, en Uwen liefdevollen roepstemmen geen gehoor willen verleenen in onze harten.

O God! doe niet met ons naar onze zonden, maar wil onze zielen rein wasschen in Jezus' dierbaar bloed.

79

Schep in ons een nieuw hart, en maak ons tot Uwe kinderen. Leer ons onszelven recht kennen, en laat de Geest Uwer goddelijke wijsheid in ons wonen, opdat wij dan niet weêr door de zondige dwaasheid onzer harten, van ü afdwalen.

Ontferm ü zoo over ons, g-enadige God! en heb medelijden met onze zwakheden. Gij hebt toch beloofd, ons alles te zullen schenken, wat wij in den Naam van Jezus, van ü begwen. Nu, Heerel wij vragen ü niet om goud of zilver, om eer of aanzien bij de wereld, maar wij smeeken ü in Jezus' Naam, verheerlijk aan ons Uwe genade in leven en in sterven. Amen.

80

Zaterdag. Dankgebed.

Almachtige Opperheer! trouwe Vader Uwer schepselen! Gij heht ons weer welgedaan en verkwikt door Uwe goede gaven. Mocht nu ons aller hart maar in waarheid behoefte gevoelen om U te danken en te verheerlijken, gelijk wij het zoo zéér zijn verschuldigd. Gij zult toch eens rekenschap van ons vragen, o Heere! over alles wat wij op deze aarde gedaan en verzuimd hebben.

Wij weten het, o God! dat wij voor de eeuwigheid geschapen zijn, en dat wij allen eens geopenbaard zullen worden voor Uwen rechterstoel.

Uw Woord zegt het ons, dat er slechts twee wegen zijn, de breede, die ten verderve, en de enge, die ten leven voert.

81

Liefdevolle Ontfermer! geef ons de genade om ons ernstig te beproeven, en te onderzoeken op welken weg wij ons bevinden. Als wij de wereld en de zonde blijven liefhebben en dienen met ons hart, dan kunnen we nooit Uwen reinen Hemel ingaan, waar niets zal inkomen, dat onrein is. En als wij onze zonden kennen, o God! en roemen in de kracht van het verzoenend bloed van Jezus, laten wij dan toch nimmer vergeten, dat er geschreven staat: zonder heiligmaking zal niemand den Heere zien.

Och, Heere! mocht in ons geboren of versterkt worden dat nieuwe leven, dat zich openbaart in vruchten des geloofs en der waarachtige bekeering.

Leer üwe kinderen te wandelen waardiglijk het Evangelie, om alzoo tot eene eere van dien Heiland te zijn, die zich een eigen volk heeft willen vergaderen en reinigen, ijverig in goede werken. Amen.

82

Zaterdag¹. Avondgebed.

O God! wij zijn voor 't laatst in deze week hier te zamen, en wij willen onze harten biddend tot U opheffen. Gij hebt de g-eheele week, die achter ons ligt, zoo Vaderlijk voor ons gezorgd, en Gij vergeet ons ook in deze avondure niet.

De aardsche spijs staat al weder voor ons gereed, en üw dierbaar Woord ligt voor ons geopend. Schenk ons Uwen zegen, o Heere! bij het genot van deze weldaden, en laat het alles mogen strekken tot verheerlijking üws Naams.

Deze laatste avond der week, o God! predikt ons weêr zoo nadrukkelijk onze vergankelijkheid, en herinnert ons aan den laatsten avond onzes levens.

83

Och! mocht de bede van Uwen knecht David, de onze zijn: Heerel maak mij hekend mijn einde, en welke de mate mijner da^en zij; dat ik wete, hoe vergankelijk ik zij.

Laat dat gevoel ons steeds bezielen, en leer ons met voorzichtigheid te wandelen. Weer iedere booze gedachte van ons, en zet eene wacht voor onzen mond, opdat wij ook in onze woorden niet zondigen. Geef ons een ernstigen afkeer van nijd, en maak ons behoedzaam in het beoordeelen van onze naasten.

O God! Gij weet hoe zondig en zwak wij zijn, en hoe wij telkens struikelen en vallen. Wij smeeken ü, neem ons niet weg te midden van onze zonden, maar bekeer ons tot ü, en stort over ons uit den Geest der genade en der gebeden. Zegen ons zoo met Uwe geestelijke zegeningen in Christus, opdat wij in Uwe vreeze mogen leven, en de ure onzes doods ons niet onvoorbereid vinde. Amen.

84

Zaterdag. Dankgebed.

Wij danken U, liefdevolle Ontfermer! voor al Uwe goedheid en trouw. Gij hebt ons in de afge-loopene week al weder getoond, dat Gij nog' des ontfermens niet moede zijt geworden. Gij gaaft ons opgewektheid en kracht om den arbeid te volbrengen, waartoe velen onzer geroepen werden. Gij gaaft het aan de kranken en zwakken te ondervinden, dat er, al konden ze niet meer werken, toch liefderijk voor hen gezorgd wordt. Ja, ïïeere! Gij gaaft ons allen het bewijs, dat Gij nog geen lust hebt in onzen dood, maar in onze bekeering en in ons leven.

Wees ons nu ook genadig nabij, o God! in den naderenden nacht, en verkwik ons door eene zachte rust. Geef ons den volgenden morgen in gezondheid

85

te ontwaken, en laat de gedenkdag der opstanding onzes ïïeilands, voor onze harten gezegend mogen zijn.

Zegen allen, die in Uwen wijngaard arbeiden, onder grooten of kleinen, en laten velen aan de voeten van Jezus gebracht mogen worden. Zegen onze ge-eerbiedigde Koningin, en Haar koninklijk Huis. Zegen onze Overheid, en allen die in hoogheid gezeten zijn. Zegen onze Leeraren en de Opzieners der gemeente. Zegen de Verzorgers der armen, en al onze Weldoeners. Zegen in 't bizonder onze Regenten en Regentessen, onzen Directeur en zijne Echtgenoote, hen, die ons verplegen, en al de dienstbaren in dit huis. O, Grod! dat eene ruime bedeeling des Heiligen Geestes hun en ons aller deel moge zijn!

Gedenk ook in ontferming, Heere! aan de arme Heidenen, die ü nog niet kennen, en aan üw oude volk Israël, dat nog altijd in blindheid en verharding voortleeft.

86

Zegen elke poging- die aangewend wordt, opdat ook onder hen, üw heerlijk Rijk worde uitgebreid.

En nu, o God! wij besluiten al onze gebeden en dankzeggingen met het gebed, dat onze Heiland eenmaal aan Zijne discipelen geleerd heeft:

Onze Vader, die in de hemelen zijt!

üw naam worde geheiligd;

üw koninkrijk kome;

üw wil geschiede, gelijk in den hemel, alzoo ook op de aarde.

Greef ons heden ons dagelijksch brood;

En vergeef ons onze schulden, gelijk ook wij vergeven onzen schuldenaren.

En leid ons niet in verzoeking, maar verlos ons van den booze.

Want üw is het Koninkrijk, en de kracht, en de heerlijkheid, in der eeuwigheid. Amen.

Morgengebed

voor de Kranken en Gebrekkigm

O eeuwige God! Vader van alle barmhartigheid en genade, in den He ere Jezus Christus, voor allen die TI in waarheid en oprechtheid zoeken!

Wij danken U, dat wij in Uwe gunst het morgenlicht nog weder mochten aanschouwen, en dat Gij alzoo onzen levensdraad nog niet hebt afgesneden.

O Heere! indien Gij met ons hadt willen doen naar onze zonden, dan hadt Gij ons reeds lang en voor eeuwig van voor Uw heilig aangezicht moeten verstoeten. Maar Gij spaart ons nog in Uwe lankmoedigheid ; en door het lijden, dat Gij ons toezendt, roept Gij het ons toe, dat Gij nog niet moede zijt geworden, om aan ons zieleheil te willen arbeiden.

88

Och! moclit zooveel liefde ons hart verteederen, opdat wij ons, in het diep gevoel onzer schuld voor ü, o God! in het stof leerden huigen, en verzoening voor al onze overtredingen leerden zoeken, in het dierbaar hloed van den Heere Jezus Christus, dat reinigt van alle zonden. Geef ons met geduld en lijdzaamheid te dragen, wat üwe hand ons oplegt opdat wij niet wrevelig morren, en ontevreden en ondankbaar zijn tegen hen, die ons gedurig helpen.

Och! mocht ons oog maar recht op Jezus gevestigd zijn, den oversten Leidsman en Voleinder des geloofs, die om de vreugde Hem voorgesteld, het kruis heeft verdragen en de schande veracht.

Als wij zoo op dien lijdenden Jezus en Zijn kruis staren, dan moet onze ziel uitroepen:

Daarbij is al mijn lijden klein;

En Gij waart heilig, ik onrein,

Ik niets dan rampspoed waardig!

89

O God! wil ons, door den Heiligen Geest, zoo alles leeren, wat wij noodig hebben, om getroost te kunnen leven, en eenmaal zalig te sterven. Wij bevelen ons ootmoedig, ook weder op dezen dag, aan Uwe genade in Christus. Bemoedig en ondersteun ons, bij 't gevoel onzer zwakheden en smarten. En mocht deze dag de laatste van ons leven zijn; Och! wil ons dan in de stervensure nabij zijn met Uw licht; wil ons die genade schenken, om in den ïïeere Jezus te kunnen ontslapen. Amen.

90

Avondgebed

voor de Kranken en G-ebrekkigen.

Goeddoende Opperheer! Vrijmachtige Bestierder van ons aller lot en leven! Gij waart ons op dezen dag, dien wij nog* weder ten einde mochten quot;brengen, nabij met Uwe ondersteunende goedheid en liefde. Wij mochten zoovéél genieten in onzen hulpbehoevenden toestand, wat ons nog verkwikte en bemoedigde. Vriendelijke handen waren ook nu gereed om ons te helpen en te verzorgen. Wij willen allen danken, maar bovenal danken wij ü, o God, voor al die verkwikkingen, welke Gij, door Uw genadig bestel ons woudt doen toekomen.

Mocht het lijden, dat Gij over ons gebracht hebt, nu maar aan ons hart geheiligd worden, en alzoo de

91

rechte vruchten dragen. Maar och, Heere! Gij weet het, hoe wij ons hebben te schamen en te verootmoedigen voor ü. Wij waren zoo dikwijls ontevreden en onder alles nog zoo verkleefd aan het aard-sche; ons oog staarde nog maar zoo weinig geloovig op U, die toch alleen in staat zijt om ons te helpen en te genezen.

Ontfermende God! vergeef ons genadiglijk al die lauwheid en onverschilligheid, en maak ons los van het aardsche, opdat wij het hemelsche mogen leeren betrachten.

En nadert [de nacht, die dikwijls voor kranken zoo lang en bang is, wees Gij dan ook weder onze toevlucht. Indien het met üw raad kan bestaan; ochl mocht de slaap ons nog verkwikken; maar zoo niet, dat onze gedachten dan bij ü bepaald mogen worden, en wij bedenken mogen wat tot onzen eeuwigen vrede dient, nu het nog de tijd der genade is.

92

En nu, vrijmachtig¹ Opperwezen! Gij kunt onze krankheden genezen, maar Gij kunt ook in dezen nacht onze ziel van ons afeischen. O God! snijd onzen levensdraad niet af in Uwen toorn, want dan zijn we voor eeuwig¹ verloren; maar wil, door den Heiligen Geest, ons aan de voeten van Jezus hrengen, eer Gij ons oproept om voor U te verschijnen. En hebben wij dien Zaligmaker gevonden voor ons hart; o, wij weten het! dan zult Gij ons opnemen in üw heerlijk Vaderhuis, waar alle smart en droefheid voor eeuwig zal zijn voorbijgegaan. Amen.