ocr page 1

Vak 122

ocr page 2
ocr page 3
ocr page 4
ocr page 5

llfflBNCPÜ

GESCHIEDENIS

VAN DEN

1 gt;émlt;leii AJIjui l

Y A N •

Onus Lieve Vrouw der En-golsn,

VKijAti-i met

i: E N r ü E G E B E D E N

»

• door een Priester van de Orde der Minde! 5)r.o«iUiis=CafMJCt|Re».

ocr page 6

'RANCiSCUS van AS a1Sif.

•i»y/ k. ■'ï.-jfkuii fan ïfartiufiaiéa. .

ocr page 7

PMTlüNCEi

—^ -- 'fal j,

GESCHIEDENIS /

VAN DEX

beroemden

VAX

Onze Lieve Vrouw der Engelen,

VERMEERDERD MET

EENIGE GEBEDEN

door een Priester van de Orde der Minderbpoedars.Capucijneiv.

quot; PATERS.^

Nlr

^tlLBlTRPf,—

Bocktlnikkcrij van N. LniTEK 1 S 9 i.

ocr page 8

EIGENDOM.

ocr page 9

VOORREDE.

I In het jaar 1182 werd te Assisië, eene , hletne stad van Oinhrië, verscholen in de hergen der Appenijnen, uit eene aanzienlijke koopmansfamilie een kind yeloren , dat door den Allerhoogste tot huitengewone zaken was bestemd, lieeds hij deze geboorte hadden er gebeurtenissen plaats, welke een j ieder moesten bevreemden en duidelijk de voorbeschikking van dat kind te kennen gaven. Tot de jongelingsjaren gekomen , was er een oogenblik in dat leven, waarop hij zich den jdelen roem der wereld overgaf', j doch door God op eene buitengewone wijze geroepen, zou hij dien ijdelen roem slechts kennen om dezen aanstonds onder de voeten te treden. Deze jongeling zou een nieuw leven beginnen, de verachting van het aard-sche drijven tot eene tot nog toe ongekende vrijwillige armoede, de onthechting aan ^ zijn lichaam tot de strengste boetvaardigheid. Der II. Kerk tot steun en sieraad, zou zijn geest van onthechting en versterving tot in het verre nageslacht blijven voortbestaan, en in de lange rei der heiden, der Heiligen Gods, zal hij gekend zijn als 4 de Serafijn der liefde, zal hij eene eereplaats innemen onder den naam van Frasciscüs van Assisië.

ocr page 10

Een der hoofdtrekken in het wonderbare f ai

leven van dezen Heilige is ontegenzeggelijk di

zijne medelijdende liefde jegens den lijden- ui.

den Godmensch. Door de overweging der ne smarten en pijnen, welke Jesüs voor ons

verduurd heeft, ontvlamde meer en meer lu

zijn serafijnsch hart. Vooral werd hij oo

diep getroffen door de beschouwing, dat | uj

zoovele zielen, vrijgekocht door het dierbaar j th Bloed van Jesus , door de zonde verloren

gaan; daardoor werd hij aangespoord de cc,

vurigste gebeden voor de bekeering der «i

zondaren hemelwaarts te zenden, en voor (),

hen genade en barmhartigheid af te smee- ' / c

ken. En Jesus, den brandenden zielenijver m

van zijn dienaar willende beloonen, schonk 1 /gt;

hem op zijne bede dien beroemden aflaat, or

welke in de H. Kerk bekend is als de f/(

Aflaat van Portiuncula. zi

Jleeds meer dan 6 eeuwen wordt telken

jure de geestdrift opgewekt bij het naderen ^

van het tijdstip, waarop men aan de gun- 1 ,y0

sten van dezen aflaat deelachtig kan tvor- ce

den. Van heinde en verre begeven zich co

duizenden en duizenden naar die plaatsen, r/c

waar het groote voorrecht, aan den Serafijn . ic,

van Assisiëgeschonken, kan genoten worden. • Op dien dug van buitengewone zegeningen

en genaden zijn zoovele christenen met den ij(

ocr page 11

re f curiijsten ijver bezield en getroosten zich

//.■ dikwjls ile yrootste moeiten en opoiferinyen,

n- om de vruchten van dezen aflaat te kitn-

er nen verdienen.

ns Om dezen waren godsdienstzin nu in de

er I harten te versterken, maar ook om, den

tij i oorsprong en de verspreiding van dezen

al , aftaat heter te doen leeren hennen, wil ik

ir | den geloovigen dit werkje aanbieden,

en Het eerste gedeelte bevat de geschiedenis

'Ie van het ontstaan der kapel van Portiuncula,

er welke later de bakermat en hoofdkerk der

or Orde van den H. Frasciscus geworden is,

ie- 4 lenevens den oorsprong en de verspreiding

er ran den beroemden Atiaat Tan Portiuncula.

Daarna worden de vereischten aangetoond

f, om deszeifs vruchten te kunnen genieten ,

de de gesteltenissen aangegeven om ze in onze

zielen te bewaren.

en In het tweede gedeelte worden den geloo-

en 4) eigen eenige gebeden aangeboden, van welke

n- sommigen reeds met gedeeltelijke aflaten

r- verrijkt zijn ; daarin zal men genoegzaam

''h voedsel vinden voor zijne godsvrucht van

n, dezen dag, zoodat dit werkje mag beschouwd

jn , worden als een gemakkelijk handboekje,

»• • wr dienstig voor den feestdag van 2 Aug.

f» Dat dan deze weinige bladzijden bijdra-

m gen om de liefde en hoogachting voor dezen,

i

ocr page 12

lerueiniien afhtat In lt;h harten der yeloo-■ciijen op te wekken, om hen nan te sporen zich te beijveren vohjens vermogen aan deze (jroote gunsten deekichtiy te worden. Dut zij hierdoor mogen worden opgewekt om het voorbeeld en vooral den geest van den ^ 11. fran'ciscus , een ieder in zijnen levms-staut, na te volgen. De geest van onthechting en versterving, van gebed en liefde tot den gekruisten J bsus , in welken geest Fra.vciscus den Aflaat Tan Portiuncula heeft afgebeden en verkregen, zul ook het voorname middel zijn om de vruchten in de harten te bewaren. Het is immers de gehechtheid aan het aardsche en vergankelijke , het streven om. de wenschen van het menschel jk hart in alles te bevredigen, waardoor zoo velen door koelheid ten oji-zichte van Jesus , door onverschilligheid omtrent het eeuwige en onvergankelijke worden aangetast, en aldus de weg tot zonde 4 en ongerechtigheid geopend wordt. Doch de beoefening van den geest van Fraxciscus zal de ziel tegen vele gevaren versterken , haar voortgang doen maken in de deugd, en haar met eene menigte verdiensten voor t de eeuwigheid verrijken.

Tilburg 1894.

ocr page 13

Eerste Gedeelte.

ocr page 14

' 1

' T

■ ' \ ;

ocr page 15

T.

KAl'lX VAX IMHrrH \( l l, \ ,

linkeriunt en hoofdkerk der Onlo van den II. Francisciis.

1 o it t i c s c u i, a is de naam ccuer kleine kapel, toegewijd aan Onze Lieve Vrouw der Engelen, in do '-j onmiddellijke nabijheid der stad Assisiö gelegen. De oorsprong Tan dit nederig kerkje, dat eenmaal zulke vermaardheid zou verkrijgen , klimt op tot eene zeer hooge oudheid. Geloofwaardige schrijvers getuigen , dat het reeds in het midden der 4de eeuw , omtrent het jaar 353, gebouwd is. De II. Cvrilixs , Patriarch van Jerusalem, verhaalt in een brief aan Keizer Cox'stastijn , dat in het jaar 351 aan het luchtruim een helder schitterend kruis verscheen, nog glansrijker dan de zon, dat zich uitstrekte vau den

ocr page 16

10

top van deu Calvarieberg tot aau dou Ilof van 01 jjveil.

Korten tijd na deze hemelsche verschijning verlieten vier godvruchtige kluizenaars Jerusalem, om het graf der HII. Apostelen Petrus en Paülcs in de hoofdstad der christenheid te bezoeken, en zich vervolgens in het Westen te vestigen. De grootste schat, dien zij met zich droegen, bestond in eene reliquie van het glorievolle graf der Allerheiligste Maagd Maria, welke de H. Cyrillus hun geschonken had. Zij kwamen te Rome aan onder het bestuur van Paus Liberius, die hun den raad gaf, nadat zij hunne godsvrucht zouden bevredigd hebben , zich naar de vallei van Spoleto te begeven , en daar een gunstig gelegen punt te kiezen. Deze' raad werd opgevolgd, en zoo kwamen de vier pelgrims te Assisië, om aanstonds in de nabijheid dier stad eene kleine verblijfplaats met een eenvoudig kapelletje op te richten. In dit heiligdom werd met den meesten eerbied de kostbare reliquie van het graf der Allerheiligste Maagd geplaatst; het werd toegewijd aan de Moeder des Heeren, onder den titel van Onze Lieve Vrouw van Josaphat, als eene herinnering aan de-

ocr page 17

It

Viillci, waar hut zuivere lichaam der onbevlekte Maagd eeuigen tijd gerust heeft. Het altaar werd versierd met eene schilderij , Maria's glorievolle opueming teu hemel, te midden van eene menigte Engelen, voorstellende. Om deze reden werd de kapel van Onze Lieve Vrouw van Jomphat ook wel door de geloovigen Onze Lieve Vrouw ter Enyelen of Onze Lieve Vrouw der Enyelen genoemd , onder welke benaming zij nu nog bekend staat.

Do buitengewone gunsten, welke in die bevoorrechte plaats door de voorspraak van Maria verkregen werden, maakten het weldra tot een voorwerp van bijzondere vereering voor al de omliggende streken. De kluizenaars van hunnen kant leidden een zoo heilig leven in de schaduw dezer kleine kapel, dat in korten tijd verschillende inwoners van dat land zich bij hen aansloten, om als eene eerewacht voor de Koningin der Engelen te vormen. Doch cenige jaren later trokken do kluizenaars, die van Jeruzalem gekomen waren , zich terug ia do Romagna of Emilië, het heiligdom aan de zorg hunner leerlingen toevertrouwende, wat door dezen gedurendo het tijdsverloop van meer dan eene eeuw

ocr page 18

12

nauwkeurig vervuld werd , terwijl liunno kleine klooster-gemeente langzamerhand aangroeide. Doch ook zij zouden op hunne beurt deze eenzaamheid eu dit heiligdom verlaten, dat door de goddelijke Voorzienigheid weldra zou gesteld worden in bewaring van den H. Bknkdictus , den Aartsvader der Monniken van het Westen.

En werkelijk, toen Bexkmctus iu het jaar 510 voorbij Assisiö kwam, zag hij dit kleine heiligdom van Onze Lieve Vrouw verlaten en bijna in een puinhoop veranderd. Bij het zien van dezen ellendigen toestand gevoelde hij zich door eene hoogere ingeving aangespoord het stadsbestuur van Assisië te verzoeken, dit kapelletje te willen afstaan aan de Orde, welke hij zou stichten. Bit verzoek werd zonder de minste moeite ingewilligd , en aanstonds nam Benedictvs er bezit van. Hij liet het met zorg herstellen , en zond er eenigen zijner kloosterlingen heen om er de godsvrucht tot de Koningin der Engelen te onderhouden. Op deze plaats is echter nooit een groot of aanzienlijk klooster geweest; bjj de opkomst hunner Orde hadden de Benedictijnen eene Abdij gebouwd op den berg Subasio, ongeveer anderhalf uur vaij Onze Lieve Vrouw

ocr page 19

13

dei- Engelen, langs den kant van Spoleto gelegen ; hier hadden zjj slechts eene soort van residentie voor een klein getal kloosterlingen. Het daarbij bchoorende goed was niet aanzienlijk en bestond slechts uit een kleinen akker , een stukje grond , porti-nncula terreni. Om deze reden werd deze residentie in de Orde van den 11. Bkxk-dictus gewoonlijk aangeduid ouder den naam van l'orti n ncii la , welke naam later aan de kapel zelf gegeven werd.

Terwijl de quot;Benedictijnen dit heiligdom bedienden , hadden daar buitengewone gebeurtenissen plaats. De Engelen verschenen veelvuldig in deze nederige bidplaats, zooals een oud handschrift verzekert, en deden er gedurende den nacht hunne hemel-sche gezangen hooren. Een kloosterling zag op zekeren dag een ladder, die van dit heiligdom tot aan den hemel reikte; Engelen klommen voortdurend op en af, Gods heerlijkheden en die zijner Moeder bezingende. Een andere heilige kloosterling zag dezelfde geheimzinnige ladder gedurende den nacht. Tengevolge van deze hemelsche verschijningen werd de naam van Onze Lieve Vrouw der Engelen, welken de kapel reeds droeg, meer en meer bevestigd, terwijl zij ook

ocr page 20

14

voortdurend in de hoogachting en vereering der geloovigen steeg. Gedurende verschillende eeuwen werd dan dit heiligdom door de zonen van Benedictiis bediend; doch in het jaar 1075 was het aangrenzende kleine klooster zoodanig vervallen, dat het onbewoonbaar werd. De kloosterlingen trokken zich allen terug in de naburige Abdij van Subasio , tot wier eigendom Portimcula bleef behooren, en alzoo was dan het heiligdom van Onze Lieve Vrouw der Engelen eene tweede maal verlaten.

Intusschen hielden de geloovigen niet op zich voortdurend naar die plaats te begeven, om er den krachtigen bijstand van de Koningin der Engelen af te smee-ken. Onder hen zag men dikwijls de goedaardige en godvruchtige eehtgenoote van den rijken koopman Petrus Bernardose , Pica genaamd, die door de Voorzienigheid tot moeder van den Serafijn van Assisië bestemd was. Zij had de gewoonte deze bevoorrechte plaats dikwijls te bezoeken, want hoe verlaten en vervallen het kapelletje ook wezen mocht, om de groote vermaardheid, welke het had verkregen door de verschijning der Engelen en dooide hemelsche gezangen, die men er voel-

ocr page 21

15

vuldig hoorde , gingen de bewoners dier landstreek voort daar de Moeder des Hoeren te vereeren. Door de voorspraak van de Allerheiligste Maagd Maria verkreeg 1'ica het geluk na eene 7-jarige echtver-eeniging moeder te worden van dat kind, dat tot zulke groote zaken bestemd was.

Volgens eene standvastige overlevering verscheen er op het oogenblik, dat men Fuanciscüs ten doop hield, een vreemdeling met een ernstig en eerbiedwaardig voorkomen. Hij hield het kind in zijne armen zoolang de plechtigheid duurde, terwijl zjjne oogen met een hemelsch welbehagen op hetzelve gevestigd bleven; hierop verdween hij, den indruk zijner knieën voor het altaar in het marnier achterlatende. Na terugkeer van den doop verscheen een andere onbekende, als een gunst vragende het knaapje te mogen zien. Overgelukkig dat zijne bede werd ingewilligd , nam hij , als een andere Simeox, het in zijne armen om het te liefkozen , en maakte op zijn rechterschouder het teeken van het heilig kruis. Het daarna teruggevende , sprak hij: „Waak met zorg „over dit kind , want het zal groot zijn „voor den Heer. De vorst der duisternis

ocr page 22

16

„heeft eeu voorgevoel van zijne hooge „bestemming, en zal niets sparen otn het j „van het leven te berooven. Wees dus op „uwe hoede, opdat het niet als slaehtoft'er „zijner aanslagen valle.quot; Ook deze vreemdeling verdween eensklaps , zonder dat men hem in de siad kon terugvinden.

Andere schrijvers verhalen , dat de Engelen op denzelfden dag in de kapel van Portiuncula hunne hemelsche gezangen deden hooren, om , even als bij de geboorte van den Zaligmaker, God te verheerlijken en vrede te beloven -aan de menschen, die van goeden wil zijn.

Ik heb deze gebeurtenissen hier eenig-zins breedvoerig willen aanstippen, daar zij als eene aankondiging waren der verhevene bestemming van Frasciscus.

De overlevering voegt er nog bij , dat de gelukkige moeder in het vervolg hare bezoeken aan Onze Lieve Vrouw der Engelen verdubbelde, om der Allerheiligste Maagd dank te betuigen voor de gunsten, welke zij door hare bemiddeling verkregen had. Zij droeg zorg om zich bij die gelegenheden door den jeugdigen Fkanciscus te doen vergezellen, om op die wjjze eene vurige liefde voor Gol en de Koningin

ocr page 23

17

der Eiigcleu in ziju hart tc prcutcu. Mon mag dus in zekeren zin zeggen, dat Fuax-ciscus in de kapel van Portinnctila Jesus en Maria leerde beminnen, dat op die plaats in zijn hart de eerste kiemen gelegd werden dier deugden, welke van dit kind een held der armoede, een roorbeeld vail volmaaktheid, een Serafijn van liefde zouden maken.

De eerste jaren van Franciscds, even als die van het goddelijk kind Jesus te Nazareth, verliepen rustig en verborgen bjj zjjne ouders. Terwijl zijne moeder zijn hart vormde, werd hij door geestelijken zijner vaderstad onderwezen in de schoouo letteren en verdere wetenschappen, welke men gewoon was de jongelingen van zijn stand tc doen aanleercn. Weldra maakte Uernaudgse ziju zoon deelgenoot in ziju handel, waarbij de jongeling denzelfdcn ijver en aanleg toonde, welke hem reeds bij ziju eerste ouderwijs onderscheidde. Met audere gevoelens echter dan ziju vader bezield, toonde hij al aanstonds, dat hij den rijkdom op eene geheel andere wijze beschouwde. Edelmoedig tot verkwisting toe, vond hij er meer genoegen in om het goud te besteden dan om het te verzamelen.

2

ocr page 24

-—f—

18

Vol lcvciishist cu van cene vroüljjkc inborst, ]|C

liicld hij van schitterende feesten, schoone W(

kleederen cn fijne maaltijden. Al den tijd, s(;,

welken de handel hom overliet, besteedde oo

hij aan de vermaken der wereld, en aan ri( zijne talrijke vrienden, doch, ofschoon hij een vroolijk leven leidde, onderscheidde » jcj

hij zich steeds door zijne edele gevoelens stc

cn dc zuiverheid zijner zeden. God riep [);

hem tot een volmaakteren levenswandel, ;ln

dan eens door hem zijne toekomstige groot- ce

hcid voor te stollen, dan weder door ver- Aj

nedcringen en ziekten. roe

Eindelijk door de genade overwonnen, Vr verzaakte Fbasciscüs aan de ijdelheden

der wereld, en begon, ondanks de tegen- en

kantingen van zijn vader en de bespottingen nij

zijner vorige vrienden, het leven van een |ie

kluizenaar to leiden. hoi

Kort na zijne verandering van levens- sfco

wijze ging hij eene kerk binnen, aan den cn

][. Damianus toegewijd, welke zoo oud lau

eu vervallen was, dat zij dreigde in te de

storten. Daar bad hij met vurigheid, en me

de oogen vol tranen beschouwde hij met eer

eene groote liefde hot beeld van den ge- vai kruisten Zaligmaker. Eensklaps ging er | •

eene stem van dat kruisbeeld uit, en deed tijij

L

ocr page 25

19

hem tot driemaal too dezo gelieinizinnige woorden hooren : „Vuaxcisct.s, ga en lier-stel mijn huis, dat gij vervallen zietquot;. Tc ootmoedig om te gelooven, dat God hem riep om het geestelijk verval zijner Kerk te herstellen, nam hij deze woorden in den * letterlijken zin op, en begon mot de herstelling der oude kerk van den II. Dajuams. Daarna vormde hij het besluit nog twee andere heiligdommen te herstellen; het eene was cene kerk toegewijd aan den Apostel Petrus, en hot andere was het reeds vermelde kapelletje van Onze Lieve Vrouw der Engelen.

Zijne liefde tot de Allerheiligste Maagd en de herinnering der hemelsche verschijningen spoorden Franciscus aan om dat heiligdom voor volslagen verval te behoeden, cn in zijn vorigen luister te herstellen. Hij werkte er eigenhandig aan, , cn gesteund door de aalmoezen, welke hij langs alle kanten had ingezameld, herkreeg do kapel van l'ortiuncula in het jaar 1200 met vollen luister haren honderdjarigen cercdienst en diende weder tot woonplaats van den Heilige der Heiligen.

' Na deze herstelling gaven de Benedictijnen van den berg Subasio de zorg der

ocr page 26

20

bediening er van aan een godvruchtigeu

en deugiüamen priester van Assisië, Moz- di«

zANaoLi genaamd, die er yan tjjd tot tijd trf

de heilige Mis kwam opdragen. ge

Van dit oogenblik af vestigde Franciscus zij

zijn verblijf bij deze kapel, en maakte voor wc zich eene kleine woning in de overblijfselen s do

van het oude klooster der Benedictijnen. en

Daar hij dit heiligdom met voorliefde be- va minde, verkoos hij het tot zijne gewone

bidplaats. Hij bracht er zijne dagen en ko

nachten door in liet gebed, neergeknield m(

voor het altaar , het lijden van den god- ][.

delijken Zaligmaker overwegende, bij de no.

beschouwing der hevige smarten overvloe- vo.

dige tranen stortende. Sedert het kruis- no, beeld tot Fr.vnciscus had gesproken, zoo

als de zoogenaamde „Drie medegezellen,quot; ma

geliefde zonen en vertrouwelingen van den dei

ïleilige, verhalen, was zijn hart ten zeerste rot getroffen en door vurig medelijden bewo- „ bei

gen bij de herinnering der pijnen , welke scl

Christus voor ons verduurd heeft. Daareu- hei

boven kastijdde hij zijn vleesch door zulke hei

strenge verstervingen en andere werken \ri

van boetvaardigheid, dat hij zoowel in Hi

ziekte als gezondheid, zich met de uiterste • _

gestrengheid behandelde. (

ocr page 27

1

21

ju Aldus bereidde zich Franciscus in zijn

z- dierbaar Portiunrula, door zjjne gebeden,

jjd tranen en de grootste vrijwillige ontberingen voor, om op eeno waardige wijze aan zijne verhevene roeping te kunnen beant-

ior woorden, of om beter te kunnen kennen

cu 1 door welke werken hij voortaan zjjn God

ïii. en Koning moest dienen, liet antwoord

gt;c- van God liet zich niet lang wachten,

uc Op zekeren dag woonde hij in zijne gelief-

cu koosde bidplaats de II. Mis bij en luisterde

'ld met aandacht naar do woorden van het

id- H. Evangelie; Bezit noch f/oiid, norh zilrer,

do noch geld in wee gordels ; noch reiskorf,

gt;o- noch tiree onderkleederen , noch voetzolen ,

is- noch wandelstok. (*)

oo Bij het hooreu van deze gewichtige vcr-maning werd Franciscus als in eens van

cn den hemel buitengewoon verlicht. Zjjne

sto roeping, tot dan toe slechts van verre

ro- bespeurd, werd hem in eene geheel hemel-

ke sche helderheid getoond; de armoede, do

'u- heilige , evangelische armoede verscheen

ko hem als zijne uitverkorene bruid en de

en vruchtbare gezellin van zijn apostelschap,

iu Hij had echter aanstonds wantrouwen in

sto ! _

1 (*) Mat Ih. X. 10.

ocr page 28

22

zijne persoonljjke gevoelens , en wilde niets ondernemen zonder eerst den dienaar des Uceren te raadplegen. Na de II. Mis verzocht hjj den priester ham do letterlijke en ware beteekenis dezer woorden te willen uitleggen; en nauwelijks had hij de gevraagde opheldering verkregen , of in eone ' vervoering van vreugdo en- liefde riep hij uit: „Ziedaar nu wat ik wil, ziedaar mi wat ik zoek , wat ik met blijdschap wil volbrengen.quot; Op hetzelfde oogenblik legde hij zijne beurs en stok neder; hij ontdeed zich van zijne schoenen en lederen gordel, nam een grof, grijs kleed, sloeg eene ruwe koord om zijne lenden, en bracht a'zoo onmiddellijk in oefening hetgeen hij gehoord had. Oelukkig arm, geheel arm te zijn, dacht hij aan niets anders meer dan om het Evangelie aan de wereld te verkondigen en zielen voor Ji:zü3 CniiisTus te winnen. Hjj bracht de nachten in do • kapel van T'ortiuncula in het gebod door, en des daags begaf hjj zich naar zjjno vaderstad Assisië , doorkruiste de straten om boetvaardigheid en vrede te prediken.

Hij sprak zeer eenvoudig, zegt Thomas van Cf.r.an'o, doch zijne woorden waren zoodanig door Oods geest boziold , dat zij

ocr page 29

23

als een brandend vuur tot in de harten der aanhoorders drongen, en allen met de grootste verwondering vervulden. Zulke prediking, gepaard aan de treffendste voorbeelden, kon niet lang onvruchtbaar blijven. Weldra sloten zich eenige leerlingen bjj hem aan, en zoo werd de grondslag gelegd van de Orde der Minderbroeders, die aan de Kerk zoovele Heiligen, aan de wereld zoovele apostolische mannen schenken zou.

Toen Franciscus zag dat het getal zijner leerlingen toenam , achtte hij het oogen-blik gekomen om hun een vasten regel en bepaalde levenswijze voor te schrijven, en aan den Heiligen Stoel de goedkeuring zijner opkomende Orde te verzoeken. Tot dat einde ging hij met zijne volgelingen naar Rome, en had weldra het geluk alle moeielijkhedeu en hinderpalen uit den weg geruimd te zien ; uit den mond van Zijne ^ Heiligheid zelf mocht hij de bevrediging van zijn vurigsten wensch en de verzekering van diens bijzondere bescherming voor de Orde vernemen. Vol vreugde over dezen gunstigen uitslag, gingen zij den Allerhoogste hunne dankbaarheid betoo-nen op het graf der Apostelen, om daarna do terugreis naar Assisië te ondernemen.

ocr page 30

24

Zij Terbleven eenigen tijd in de eenzaamheid van Eivo-ïorto, welke plaats zij reeds spoedig Terlieten om naar Onze Lieve Vrouw der Engelen terug te keeren. Het was op hoogere ingeving, zegt de II. Boxaventura , dat Franciscüs , de herder van deze kleine kudde, zijne twaalf leerlingen naar het verblijf van Portiuncula voerde, opdat in dit gezegend oord, waaide Orde der Minderbroeders onder de zegeningen van de Moeder des Hoeren haren oorsprong had genomen, ook onder de bescherming dezer Goddelijke Moedor hare uitbreiding zoü. verkrijgen.

De roem hunner heiligheid, welke zich in de omstreken verspreidde , bracht spoedig nieuwe leerlingen aan de voeten van Franciscus , en deze verzochten hem als eene gunst hen onder het getal zijner volgelingen op te nemen. Tot nu toe had de Heilige nog volstrekt niet het minste recht op het verblijf van Portiuncula, dat nog altijd het eigendom der kloosterlingen van den berg Subasio was. Hij verlangde echter eene vaste woonplaats voor zijne steeds aangroeiende familie, met eene kapel voor de goddelijke diensten. Hij begaf zich dan naar den Bisschop van Assisië,

ocr page 31

25

wien hij verzocht eene kapel aan den dienst zijner ontluikende Orde te verbinden, alsmede het gebruik van een arm huis. Daalde Bisschop aan liet verlangen van den Heilige niet kon voldoen, wondde deze zich tot de Benedictijnen van den berg Hubasio, en deed hetzelfde verzoek aan den Abt van dat klooster. Dit werd door den Abt aanstonds ingewilligd , die hem geheel Portiuncula schonk, namelijk de kapel van de Koningin der Engelen, do oude gebouwen welke nog in stand waren, alsmede het kleine omliggende terrein. Nochtans stelde de edelmoedige Zoon van den II. Bexedictüs eene voorwaarde aan zijne milddadigheid: „mijn goede broederquot;', zoo sprak hjj, „wij geven u gaarne wat „gij vraagt, maar wjj willen dat l'orlhiti-vcala altjjd de hoofd- en Moederkerk uwer „Orde zijquot;. liet geluk van Fraxciscus had het toppunt bereikt; nooit kon hem eene meer aangename gift geschonken worden , en zonder eenige moeite deed hjj de belofte, dat zijn dierbaar Portiuncula altijd de hoofd- en Moederkerk zjjner Orde wezen zou, daTff quot;zij- nirtferdtctd er reeds de bakermat quot;van wasi ATE F^S

De arme ITkaxciscus, die mets in eiffen-

i ' v 0 ^

ocr page 32

(lom wilde bezitten, verbond zich uit eigen beweging om ieder jaar aan de monniken van den berg Snbasio een mandje visch te zenden, welka in de naburige rivier gevangen was , meer nog om zich daardoor hun schatplichtige en schuldenaar te toonen, dan wel om hun zijne diepe erkentelijkheid te kennen te geven. Na den Allerhoogste zijne innige dankbetuiging gebracht te hebben, haastte hij zich naar J'ortiuncula terug om aan zijne leerlingen bekend temaken, welke heerlijke aalmoes men aan hunne ,Geliefde Armoedequot; geschonken had. Daarop begaf hij zich naar den priester Mozzanqom van Assisië, die do kapel van 1'ortiuncula tot alsdan bediende. Hij stolde hem iu kennis met het geschenk, dat hij aan de goedheid der Benedictijnen verschuldigd was, en bracht hem dank voor de zorgen en den dienst aan de kapel besteed. Nauwelijks had de godvruchtige priester deze tijding vernomen, of hij omhelsde den dienaar Gods; hij gaf Fraxcisccs de verzekering, dat het zijn grootste geluk was de Allerheiligste Maagd Maria op die plaats vereerd te zien door getrouwe dienaars, die zonder ophouden haren lof met dien van

ocr page 33

27

haren goddeljjken Zoon zouden zingen, on beval op zijne bsurt dit heiligdom in de zorgen van Frasciscos en zijne metgezellen aan. Overgelukkig door al het gebeurde, dat zoo volkomen met zijne innigste wenschen overeenstemde , keerde de Heilige naar Onze Lieve Vrouw dei-Engelen terug, om den nacht in de kapel zelf door te brengen. God wilde hem daar getuigen doen zjjn van nog meer wonderbare zaken dan er reeds hadden plaats gehad. Omtrent middernacht, terwijl hij in het gebed verslonden was, werd do kapel in eens door oen schitterend licht bestraald. Boven het Altaar verschenen Jesus en Maria, omringd door eene menigte ho-melsche geesten; de Goddelijke Zaligmaker en zijne Moeder beschouwden hun dienaar met welgevallen ; deze vriendelijke blik deed den moed van Franciscus herleven, en na den Heere Jesc.s aanbeden en zijne Moedor Maria gegroet te hebben , sprak hij tot hen doze woorden :

„Mlerheiligste Heer, Koning der he-„molen en Verlosser der wereld, en gij , „ Koningin der hemelsche koren, van waar „komt hot toch, dat gij zulk eene welwil-„lendhoid en genegenheid hebt voor deze

ocr page 34

28

„plaats, zoodat gij U gewaardigt uit het „hoogste der hemelen op dit Altaar neder „te dalen ?quot;

Jf.sus gaf hem ten antwoord :

„Ik ben gekomen om tusschen deze „plaats en mijne Moeder een Terbond te „sluiten.quot;

Xa nog eenige andere openbaringen verdween de verschijning.

Frasciscüs bleef nog lang als in geestverrukking , en des morgens zeide hjj in eene vervoering van blijdschap tot zijne broeders; Dit is in waarheid eene heilige plaats , die veeleer door Engelen dan door menschen moest bewoond worden. Zoolang ik hier kan blijven , zal ik er niet van heengaan, zij zal voor mij en de mijnen een eeuwigdurend gedenkteekcn van Gods goedheid zijn.quot;

Thomas tax Cklano voltooit dit wonderbaar verhaal door de volgende woorden : „üe zalige Vader verzekerde, door goddelijke openbaring te weten, dat de allerheiligste Maagd Maria dit heiligdom met eene voorliefde bemind3 boven al de kerken ter harer eer in geheel de wereld opgericht,quot; en hij voegt er bij „dit is vooral de reden, waarom de H. Fraxciscus PoHiiiiiciiIii

ocr page 35

20

meerquot; daii alle andere plaatsen der wereld liefhad.quot;

Hoo duidelijk toch ziet men in deze verschillende gebeurtenissen de hand der goMelijke Voorzienigheid, llefc is in de kerk van O. L. V. der Engelen, die toen verlaten was en dreigde in te storten, dat de moeder van Fuascisccs de geboorte van haren zoon afgebeden en bekomen heeft. In diezelfde kapel', door de handen van Fka.nciscls hersteld, heeft Jescs Christus hem door een woord van het Evangelie zijne goddelijke roeping geopenbaard. liet is daar, dat Feaxoisccs zijne geestelijke familie vestigde, die onder de bescherming dor allerheiligste Maagd Maria en onder den zegen van haren goddeljjkon Zoon met eene wonderbare vruchtbaarheid zou toenemen. Het is uit dat heiligdom , dat legioenen van apostelen en stroomen van zegeningen moesten voortkomen om zich over de aarde te verspreiden. Al die wonderbare zaken werden door God in een visioen aan Franciscus geopenbaard, en in de vervoering zijner vreugde mocht de Heilige uitroepen, dat deze plaats veeleer door Engelen dan door menschen moest bewoond worden.

ocr page 36

:!0

Tn die bevoorrechte en geliefkoosde plaats zou Fkaxciscus het grootste gedeelte vau dat leven doorbrougen, dat zulke verhevene gelijkvormigheid met onzen Godde-lijken Zaligmaker Jesus Chkistus verkrijgen zou. Daar zou hij dat leven leiden, dat zoo welsprekend en verpletterend tevens den geest vau den tegemvoordigeu tijd veroordeelt, en ons, trage Christenen^ over onze lauwheid en koelheid doet blozen. Dat leven immers, zooals een vurige bewonderaar van den H. Frasciscus zich uitdrukt, spreekt van armoede tot cene stoffelijke eeuw , die op rijkdom verzot is. Dat leven spreekt tot eene hoovaardige eeuw, waarin afgunst en eergierigheid alle standen verwarren eu alle harten vergiftigen. Dat loven spreekt tot eene verkoelde eeuw, die de liefde Gods noch de liefde der menschen meer kent. Dat leven spreekt tot eene twijfelzuchtige eeuw, die aan het bovennatuurlijke niet meer gelooft, en het recht meent te hebben de wonderen van het Evangelie te verwerpen. Dat wonderbare leven vertoont ons alle die verhevene christelijke deugden, welke ons ontbreken , wier afwezigheid ons den dood aanbrengt, eu wier terugkeer alleen ons

ocr page 37

31

rcildcii kan, in ccnon hoogcn graad cu op ecu ouvergelijkcljjk toouccl in werking.

Do eenvoudigheid vau il?u goeden Heilige zal menigeen wellicht doen glimlachen; doch zjjne liefde voor de natuur en voor alle schepselen Gods zouden ons moeten innemen ; zijne ootmoedigheid, zijne liefde voor de heilige armoede — die hij zijne vrouw en echtgenoote noemde — zouden ons met verbazing en verwondering moeten vervullen ; zijn medelijden met do zondaars, zijne overgroote liefde voor alle menschen zouden ons moeten verteederen ; zijne ver-vervoeringen in de liefde Gods, zijne tranen, zijne onbeschrijfelijke jammerklachten over het lijden des Zaligmakers, de indrukking der vijf wonden van den gekruisigden Jksus zouden ons van de wereld moeten aftrekken en ons goedwillig of met geweid naar den hemel voeren. Met recht mocht de II. Bosavexitka schrijven : „Do engelachtige meusch Fraxciscus was gewoon in do beoefening van het goede nimmer te rusten, en klom, gelijk de hemelschc geesten op de ladder van Jacob , nu tot God op , en daalde dan tot zijnen naaste neder. Hij had geleerd, den tijd, dien God den mensch verleend heeft om het

ocr page 38

eeuwige leveu te verdieucn, met beseliei-denheid te verdoelen, zoodat hij er een gedeelte vim, en niet zonder eeno moeite-volle winst, aan zijne broeders besteedde, en het andere aan de vi-eedzame gemoedsbewegingen der beschouwing wijdde. Ook wanneer hij, naar gelang der tijden en plaatsen, zich op do zaligheid der zielen toegelegd had, vluchtte hij het gewoel dor wereld en zocht de stilte der eenzaamheid en afgezonderde plaatsen , om zich met God vrijer bozig te houden , eu liet stof af te schudden, dat hem dooiden omgang mot do menschen mocht aankleven. Hij was ontstoken door oenon on-metelijken brand van liefde voor don goeden Jesus, gelijk aan lampen van vuur en vlammen — hevige liefde, machtiger dan do macht der grooto waterenquot;. Onophoudelijk overwoog Fkaxcisccs de smarten en pijnen, welke hot Hart van Jususomons on voor ons verduurd heeft; daardoor ontvlamde meer en meer zijne Serafijnsche liefde, en zijn verlangen om voor Jesus te lijden werd steeds heviger zoodat hij op de innigste wijze met het Hart van zijnen goddelijken Zaligmaker vereenigd werd. Het is dan ook geenzins te verwonderen,

ocr page 39

dat hij , naar liet voorbeeld van Jesus , rondging; om in daizendc en duizende ter dood toe gewonde harten den balsem van liet eeuwige leven te storten ; om aan oene menigte slaven des duivels door de kracht van zjjn woord en van zijnen liemel-schen wandel de ware vrijheid, die der kinderen Gods, te schenken. Het was uit liefde tot die afgcdwaalden, dat hij dikwijls den nacht in het gebed doorbracht , om het behoud hunner zielen van den hemel af te smeeken , en in de vurigheid dier liefde gaat hij zoover, dat hij het waagt aan den liefdevollen en barni-hartigen Jiwus eone buitengewone gunst te vragen , welke hem ook verleend wordt, oene gunst, die reeds meer dan zes eeuwen onder de christenen bekend staat als de buitengewone „Aflaat run roi-tinnciilaquot;.

ocr page 40

34

IX.

Oorsprong en verspreiding van den itllnat van Portinnenln.

do H. Schriften van liet Oude Verbond vinden wij vermeld, dat '*©) ■^-,!raham en Mozes, met nog zoo yele anderen, als vrienden van den Allerhoogste, Hem dikwijls smeekten om behoud voor het zondarige volk. Ook onder de wet van Christus zien wij een vriend, een dienaar des Ileeren, een volmaakten navolger van Gods eenigen Zoon, zijne dagen en zelfs zijne nachten besteden om van Jesus barmhartigheid voor de arme zondaars af te bidden. Fraxciscus, brandende van liefde voor het heil dei-zielen, vraagt voor de afgedwaalden genade, kracht en sterkte om tot inkeer te mogen komen , met dezelfde vurigheid , alsof bij die voor zich alleen vroeg.

ocr page 41

Een zoo onbaatzuchtig, zoo edelmoedig gebed, gestort door een van liefde blakenden Serafijn , moest noodzakelijk bjj den Heer alvermogend zijn, den meesten invloed op het Hart van Jesus hebben.

Zekeren zomernacht van het jaar 121 f! lag Franciscüs in zijne armoedige cel neêrgeknield. God met buitengewone vurigheid biddende. In dat gebed werd hom geopenbaard, dat Onze Heer Jesüs Christus en de Allerheiligste Maagd Maria , zijne Moeder, door eene menigte Engelen omringd, zich in het heiligdom van Portiunculu bevonden. Aanstonds staat de Heilige op, snelt vol vreugde naar de kapel, welke hij met een schitterend licht vervuld vindt, en aanschouwt het eerbiedwaardig gezelschap , zooals hem was aangekondigd. Op het zien dier hemelsche verschijning geheel ontroerd, van eene eerbiedige vrees doordrongen, wierp hij zich met het aangezicht plat ter aarde neder.

De Heer echter sprak hem toe: „Eran-„ciscos , vraag hetgeen gij wilt voor de „zaligheid der menschen, daar gij als een „helderlichtende fakkel aan de wereld, en rder strijdende kerk tot steun geschonken „zijt.quot; Eerst bleef hij in geestverrukking

ocr page 42

ncdcrliggcn , maar door do woorden \ an Jesus bemoedigd, waagde hij hei; doze bede tot llcni te richten: Allerheiligste Vader en Opperheer, ofschoon ik slechts een arme en ellendige zondaar bon, smeek ik U, aan het menschdom do volgende gunst toe te staan: wil aan oen ieder, diQ naar deze plaats komt en deze kerk bezoekt, vergiffenis en volledige kwijtschelding van al zjjne zonden verleoncn , welke hij den priester rouwmoedig gebiecht, en waarvoor hij de door hem opgelegde boete aanvaard zal hebben. Ik smeek do Allerheiligste Maagd , uwe Moeder, en do : Voorspreekster van het menschel jj k geslacht, mijne bede te ondersteunen en voor mij bij Uwe toegenegene Majesteit ten beste te spreken. En de Koningin des hemels , hot verzoek van Francisous aanstonds i inwilligende, sprak tot haren Goddelijken Zoon : Allerhoogste en Almachtige God , ik smeek Uwe Godheid cn vraag ootmoedig , dat Uwe .Majesteit zich gewaardigo het verzoek van Broeder Fhaxciscus, Uw dienaar, te verhooren. Onverwijld gaf do Goddelijke majesteit ton antwoord : „Hot-„geen gij vraagt, Fkaxciscus , is eeno „groot1 zaak , doch gij zijt nog grootore

ocr page 43

■ „gunsten Wiuinlig. Ik wil uwe ootmoedige ,,bc(lo inwilligen; doch gij moet naar Mijn , rStêdehoiulor gaan, den Opperberder ..lloxoRirs ill, die te Perugia verblijft, „en van mijnentwege den bedoelden aflaat „vragen.quot;

Den volgenden morgen stond Fraïtciscus reeds bij het krieken van den dag op, 11 Masseus van Marignau, om

naar den Paus te begeven.

„Heilige Vaderquot;, sprak liij met zijne gewone eenvoudiglieid, „eenigen tijd geleden heb ik eone kerk , toegewijd aan de Maagdelijke Moeder dos lleeren , hersteld. Ik verzoek Uwe Heiligheid aan die kerk een aftaat te verleenen, te verdienen op den verjaardag harer wijding, zonder verplichting eene geldofterande te storten.quot; Do Opperpriester, over dusdanige vraag ten zeerste verwonderd, maakte aan Fhaxcis-cus zijne bezwaren bekend , vooral daar het hem weinig billijk scheen, zulke groote gunsten te verleenen, zonder deze door een liefdewerk te moeten verdienen. „Kn hoeveel jaren aflaat wilt gij er aan verbonden hebben?quot; sprak bij verder; „is het een jaar, of wilt gij drie, zes of zeven jaren?quot; Ach, lleilige Vader, her-

ocr page 44

38

nam Fkascisccs , dat het Uwe Heiligheid behage , mij geeu jareu, maai' zieleu te schenken? „En op welke wijze dan wilt gij zielen ?quot; vraagde nogmaals de Paus. Ter oorzake der gunsten , zoo ging Fran-ciscus voort, welke God aan die plaats verleend heeft, verlang ik, zoo Uwe Heiligheid het wil toestaan, dat al wie rouwmoedig , na gebiecht en de H. Absolutie ontvangen te hebben, die kerk zal bezoeken, in den hemel en op de aarde ontslagen zij van geheel de straf en schuld aller zouden , welke hij bedreven heeft van zijn doopsel af tot op den dag en het uur, dat hij genoemde kerk binnentreedt, zonder verplicht te zijn eenige andere voorwaarde te vervullen. „Maar Franciscus,quot; riep nu de Paus uit, „gij vraagt toch zulk eene groote zaak, en de H. Stoel is niet gewoon zulken aflaat te verleenen.quot; Heere , hernam nog eens de gelukzalige, hetgeen ik vraag, vraag ik niet uit mijzelven, maar uit naam van Onzen Heer Jesus Christus, die mij tot U gezonden heeft. De Paus, de heiligheid van den dienaar Gods kennende, en deze verzekering uit zijnen mond hoerende, antwoordde hierop tot driemaal toe : „Het behaagt ons dus ook, dat deze aflaat U toegestaan zij,quot;

ocr page 45

Do aauwezigo Kardiualeu, vroozcuile dafc dezo buitongewouo gunst, zoo geheel on al onbepaald verleend, den aflaat Tan liet Heilig Land en der H.H. Apostelen Petri s en Paulus in de oogen der Christenheid zou doen verminderen, maakten Z. H. hierop opmerkzaam. Doch Ho.vorius gaf ten antwoord : „Het is niet mogelijk de reeds toegestane vergunning terug te nemen, wij kunnen ze slechts tot den loop van één enkelen dag bepalenquot;. Zich daarna tot Fkasciscus wendende, bekrachtigde hij zijn reeds gegeven woord , zeggende :

„Van nu af verleenen wij aan eenieder, die, na eene goede biecht, rouwmoedig de genoemde kerk bezoekt, volledige kwijtschelding van alle straf en schuld der zonden; en wij willen, dat deze aüaat ten eeuwigen dage geldig zij, doch slechts voor één dag van het jaar, van de eerste Vespers tot den avond van den volgenden dag, den nacht er in begrepen.quot;

Vol vreugde over de verkregen gunst, bracht Frahciscüs den Paus zijn innigen dank, en maakte zich gereed het paleis 'te verlaten. Hosoriüs , dit ziende, riep hem toe: „O goede en eenvoudige man , waarheen gaat gij ? quot;Welk bewijs toch der

J «

ocr page 46

10

vorlccuiug Aan dezen afliuit hebt gij 1'quot; Heilige Vader, antwoordde Fkaxciscus , uw gegeven woord is mij voldoende; is deze aflaat hot werk van God, dan zal Hij ook zorg dragen hem bekend te doen worden ; ik wil geen ander bewijsstuk dan de Allerheiligste Maagd als oorkonde, •Iksus Christus als opsteller der akte, en de Engelen als getuigen.

Op zijne terugreis van Perugia naar Assisiö, vertoefde hij een weinig in ecu gasthuis der melaatschen om er eenige rust te nemen. Bij zjjn ontwaken hoorde hij eene stem, die hem toesprak: „Weet, Franciscus , dat de aflaat, dien gij op aarde bekomen hebt, bevestigd is in den Hemel.quot; Na zijn gebed geëindigd te hebben , riep hij zijn gezel en zeide hem: Broeder Masseus , ik verzeker u van O ods-wege, dat do aflaat, welke de Paus mjj verleend heeft, in den Hemel bekrachtigd is.

Hiermede echter was voor dezen aflaat, aan de kapel van Onze Lieve Vrouw der Engelen of l'ortiunculu verleend, nog geen bepaalde dag vastgesteld, waarop de ge-loovigen aan die gunst deelachtig konden worden. De H. Pkanciscus , al zijn betrouwen op den Heer stellende, wachtte

ocr page 47

41

daaromtrent ccno nadere inlichting- van Jesus af, welke ook werkelijk plaatshad. En is nu deze aflaat wonderbaar in zijnen oorsprong , niet minder verwonderlijk zijn de omstandigheden, waarin Jesus zelfden dag bepaalde.

In den loop der maand Januari van het jaar 1317 bad Fkaxciscus gedurende een dier lange winternachten in zijne cel, gelegen in den tuin bij bet klooster van Onze Lieve Vrouw der Engelen. Omtrent middernacht werd hij door Satan bezocht, welke sluwe bekoorder hem inblies zijnen ijver in de boetvaardigheid te matigen. Frasciscus , zoo sprak hij hem aan, waarom wilt gij vóór den tijd sterven? Weet gij dan niet, dat do slaap volstrekt noodzakelijk is voor bet lichaam ? Waarom dan aldus gehandeld? Gij zijt immers nog op jeugdigen leoftijd en zult tijd genoeg hebben om uwe zonden uit te boeten ; gij zult u door uw aanhoudend waken tien dood berokkenen. In plaats van het oor te leenen aan deze inblazingen, verliet Kkasciscis aanstonds zijne col, ging in liet bosch en wierp zich ontkleed tussclieu de braam- en doornstruiken, wentelde zich daarin rond , zoodat geheel zijn lichaam

ocr page 48

verscheurd en bebloed werd, tcrzelt'dertijd uitroepende: „Het is beter met Jesus Christus smart en lijden te Terduren dan gehoor te geven aan de inblazingen van een verleidenden vijandquot;. Nu werd hij door een schitterend licht omringd en bespeurde rondom zich, ondanks den strengen winter, eene menigte witte en roode rozen van eene wonderbare schoonheid; door een wonder waren deze doornen in rozenstruiken veranderd , welke altijd groen en zonder doornen gebleven en waarvan sommige bladeren , nog op den huidigen dag, met roodachtige vlekken , aan bloedvlekken gelijk, geteekend zijn.

Terzelfder tijd verscheen er bij de kerk eene menigte Engelen, die tot hem zeiden : Haast u tot Jesus Christus en zijne Heilige Moeder te gaan , die u in de kerk wachten. Zich eensklaps in een wit kleed gehuld ziende , stond Frasciscus op , nam twaalf witte en twaalf roode rozen, en begaf zich naar het heiligdom, terwijl de weg daarheen hem prachtig versierd toescheen.

Met diepen eerbied trad hij het bedehuis binnen en legde de rozen op het altaar neder. Alsdan Onzen Heer Jesus Christus en zijne Moeder, omringd door

ocr page 49

ccue groote menigte Engelen, ziende, hoorde hij den Verlosser hem aldus toespreken : „Fraxciscus , - waarom geeft gij aan mijne moeder de geschenken niet, welke gij haar moet aanbieden ? Begrijpende dat dit de zielen waren, tot wier heil de aflaat van deze kerk zou strekken, antwoordde de Gelukzalige:

„Allerheiligste Vader en Heer van hemel en aarde, gewaardig n in uwe groote barmhartigheid den dag te bepalen, waarop ik haar deze geschenken kan aanbieden ; dat de Allerheiligste Maagd, uwe Moeder en de Voorspreekster van het mensehdom, mijne bede ondersteune.quot; Nu verklaarde de goddelijke Majesteit, dat al wie van de Vespers van den Isten Augustus tot aan den avond van den volgenden dag , met een rouwmoedig hart, na zijne zonden, welke hij indachtig is, gebiecht te hebben, deze kapel zou bezoeken, volledige kwijtschelding zou bekomen van alle zonden, bedreven van den dag zijns doopsels tot op den dag en het uur van gemeld kerkbezoek.

Fkanciscüs vraagde nu verder, op welke wijze men dit kenbaar maken en of men wel geloof aan zijné woorden hechten zou. De Heer antwoordde , dat dit door zijne

ocr page 50

It

genade zou gcscliictlen , en gaf hem liet bevel zicli naar zijn Stedelionder te begeven met het verzoek dezen aflaat volgens goedvinden te doen afkondigen.

Maar hoe zal uw plaatsbekleeder mij gelooven , hernam Fuaxoisocs nog eens, en zal hij mij , die een zondaar ben , go-loof schonken? Do Hoer sprak hem moed in, en zeide hem, tot teeken der waarheid en zijnor zending , den Paus eenigo dier witte en roode rozen aan te bieden, welke hij in het 'boseh geplukt had , alsmede zich door eenigen zijner medebroeders te doen vergezellen, die getuigenis zouden geven van hetgeen zij' gehoord en gezien hadden.

Geheel dit hemelsch onderhoud van den Zaligmaker met Fkaxcisous was gehoord door Petrus vax Cataxa. , Rui ixrs Scm, Beiïnardus vax Qoixïavai.le en Mas-jecs vax maiiroxax, benevens door andere medebroeders , wier cellen zich ook in den tuin bij do kerk bevonden. Ju de tegenwoordigheid dor goddelijke Majesteit en van 's Heeren Moedor nam hij drie roode en drie witte rozen tor eere van de Allerheiligste on Onverdeelbare Drievuldigheid, waarop de Engelen don lofzang Te Dcum l((ilt;dlt;nuus begonnen te zingen.

ocr page 51

\r,

T)j:i Tolgoudoii morgen gaf t'tt.vxtüsccs aan drie zijuor gezellen het bevel zicli gereed te houden om met hem naar liomo ut' te reizen, hun terzelfder tjjil liet stilzwijgen opleggende omtrent alles wat zjj gehoord hadden. In de eeuwige stad aangekomen , begaven zij zich naar de kerk van Lateranon, waar zij don Plaatsbe-kleoder van Jesüs Ciiuistüs aantroffen. Do ootmoedige dienaar des lleereu gaf hom eon omstandig verhaal van de laatste verscliijning, dat door zijne drie medebroeders werd bevestigd , en tot bewijs toonde hij hem do zes rozen , drie roode en drie witte. Vol verwondering riep Z. II. uit: Uw verhaal is werkelijk wonderbaar en toont veeleer het work van God dan dat der menschen. Ofschoon iiij geenszins . aan de waarheid dezer gebourteuis twijfelde, wilde hij toch eerst de Kardinalen raadplegen alvorens eon boshut te nemen. Den volgendon morgen verzocht Fraxclscts met gepaste vrijheid nogmaals om in de bewuste zaak den wil van den Koning des hemels en van zijne Moeder, aan wie de kerk van l'ortianciila is toegewijd, te vervullen; nogmaals herhaalde hij in do tegenwoordigheid der Kardinalen, wat Jksi .s,

ocr page 52

4«

op de voorspraak van Maria , hem had toegestaan, en verzocht met aandrang de bekrachtiging van Z. H., zooals hem dit door den Zaligmaker was voorgeschreven.

Frasciscus , zoo luidde het antwoord van den Paus, gij vraagt toch zulk eene grootc zaak ; maar dewijl de koning des hemels , Onze Heer Jesus Christus op de bede van de Allerheiligste Maria , altijd Maagd , uw verzoek verhoord heeft, zullen wij aan de Bisschoppen van Assisië, Perugia, Todi, Foligno, Spoleto, Noeera en Eugubio schrijven, dat zij op den eersten dag der maand Augustus in de kerk van Onze Lieve Vrouw der Engelen moeten samenkomen om den aflaat, dien gij verlangt , voor het aldaar vergaderde volk af te kondigen.

Na de pauselijke brieven ontvangen te hebben, ging hij met zijne gezellen naar voornoemde Bisschoppen om hun dit schrijven ter hand te stellen. Hij kwam met hen overeen, dat zij allen op den eersten Augustus in gezegde kerk van Portiunciila zouden komen. Er was een spreekgestoelte van hout opgericht, dat door de Bisschoppen en Franciscüs beklommen werd, om van daar het woord tot het volk te richten.

ocr page 53

47

Zij verlangden eenparig, dat Franciscüs het eerste zou spreken. Ofschoon ik dit niet waardig ben, sprak de Heilige, wil ik toch eenige woorden zeggen en voor dit volk prediken; ik zal deu aflaat, dooiden Koning des hemels op verzoek zijner Moeder toegestaan, bekend maken, en gij zult volgens het voorschrift van zijn Plaats-bekleeder mij door uw gezag steunen en met mij den aflaat aankondigen.

Hij begon nu met zulke zalving en kracht te preeken, dat men veeleer een Engel des hemels dan een mensch der aarde meende te hooren. Aan het einde zijner preek kondigde hij den aflaat aan in de volgende woorden:

Al wie deze Kerk van Onze Lieve Vrouw der Engelen bezoekt, te beginnen met de Vespers van den Isten Augustus tot aan den avond van den volgenden dag, zoowel des nachts als gedurende den dag, zal volledige kwijtschelding bekomen van al zijne zonden, bekende en onbekende, bedreven sedert den dag des doopsels tot op gezegden dag, en welke men zal gebiecht en waarvoor men van den priester de opgelegde boete zal aanvaard hebben.

En hij voegde er bij , dat deze aflaat,

ocr page 54

4S

elk jaar, ten eeuwigen dage, kan vev-ilieiiil wonlen. Dit laatste echter werd dooide Bisschoppon afgekeurd , daar zij meenden , dat do Paus, volgens de gewoonte van den II. Stool , dozen aflaat slechts voor 7 of 10 jaren had toegestaan. l)och Fu.vnciscüs gaf hun ten antwoord, dat hij geheel volgens het bevel van den Koning dos Hemols gehandeld had ; wat u betreft, zoo sprak hij , dat Jesus Christus en Zijne Mooder u uw plicht doen kennen.

Toen stond do Bisschop van Assisië op om te verklaren, dat de aflaat slechts voor 10 jaren was toegestaan ; maar door eene wonderbare beschikking van don Allerhoogste zeide hij niet wat hij meende te zeggen, doch herhaalde letterlijk hetzelfde wat F ra xciscus had aangekondigd.

l)e zes andere Bisschoppen waren hierover geërgerd , daar zij stellig geloofden dat hij dit met opzot gedaan had , uit voorliefde tot de Kerk van Onze Lieve Vrouw der Engelen, in zijn Bisdom gelegen , en dat hij bijgevolg met hen van gevoelen verschilde. Nu zou de Bisschop van Perugia het woord opnemen om de eerste verklaring te herroopen, en den

ocr page 55

w

aflaat voor 10 jaren af tc kondigen. Ook deze, op zijne beurt, sprak tegen zijne bedoeling, maar overeenkomstig den wil van Christüs ; hij prees de reeds gedane afkondiging, en zeide en bevestigde aangaande den aflaat, wat de twee eersten gezegd en bevestigd hadden, zonder dat het hem mogelijk was anders te spreken.

De Bisschoppen van Foligno, van Spo-leto en de drie anderen wildén allen beurtelings tot liet volk spreken, vast besloten de vorige verklaringen terug te roepen, maar verkondigden allen, even als Fi;.vx-ciscus zelf, dat de aflaat verleend was „voor altijdquot;'.

Hoe duidelijk toch ziet men in deze gebeurtenis den vinger Gods, de leiding dor Voorzienigheid, die op zulk ecne wonderbare wijze zijn wil kenbaar maakt, zoodat men met volle overtuiging zeggen mag, dat de* aflaat van FOrtiuncuhi, in waarheid het werk des Allerhoogsten is ; op ecne zichtbare wijze wordt in zjjne bevestiging en verspreiding de verzekering vervuld, welke Chuistos zelf hieromtrent aan Fkaxciscüs gaf, „dit is het werk mijner gènadequot;.

Het is dus geenszins te bevreemden,

4

ocr page 56

50

dat de goloovigen aaustouds huuue hoogachting en liefde voor dezen aflaat toonden, en zich als om strijd beijverden aan diens rijke vruchten deelachtig te worden. Door Jesus zelf, op voorbede zijner Heilige Moeder geschonken, is hij als de belooning voor den brandenden zielenijver van een der schitterendsten onder de lange rij der lleiligen Gods; hij is afgebeden door een dienaar des Heeren, die, evenals Mozes, zijne handen ten hemel verhief en genade afsmeekte voor een zondarig volk. Troostvol immers was voor Mozes het gevolg-der smeeking, die hij, als aanvoerder van het Joodsche volk, tot den Heer richtte.

Terwijl hij in heilige afzondering met God op den berg Sinaï was, werd er aan den voet van dien berg eene misdaad gepleegd, zoo afschuwelijk en onnatuurlijk, dat men, indien de heilige geschiedenis ons geen volle zekerheid gaf, aan de mogelijkheid van zulken gruwel zou. twijfelen. Het Joodsche volk had zich een gouden kalf opgericht, en offers werden aan dien afgod gebracht, daarna werd maaltijd gehouden, en toen zij gegeten en gedronken hadden, stonden zij op om, naar de wijze der heidenen, door spel en dans hun feest te

ocr page 57

besluiten; eu het gejoel der brooddronkenheid klom op langs den Sinaï. Juist was Mozes op het punt den heiligen berg te verlaten, vol van verlangen om zijn volk het kostbare geschenk des Heeren, dat hij in zijne handen droeg, te brengen. Daar zegt hem God : Ga, klim af! uw volk, dat gij uit Egypteland geleid hebt, heeft gezondigd. Spoedig zijn zij afgeweken van den weg, dien gij hun getoond hebt, zij hebben zich een gegoten kalf gemaakt, en dat hebben zij aanbeden en daaraan offers gebracht, zeggende : dit zijn, o Israël, uwe goden, die u uit Egypte gevoerd hebben.

Stom van schrik hoort Mozes deze verpletterende tijding, en zijne edele ziel zal zich nu in hare volle grootheid toonen. Had zijn gebed zijn volk reeds gered uit de handen van Amalek, nu wil God dat zijnj gebed dat volk redde uit de handen van den Almachtige zelf.

rIk ziequot;, zoo had de Heer gesproken, -dat dit volk onbuigzaam en hardnekkig is; rlaat mij toe, dat mijne gramschap tegen „hen ontsteke en dat ik hen verdelge ; en „ik zal u maken tot hoofd van een volk, „grooter en machtiger dan ditquot;. (1)

1

Deut. IX: 13 — 14.

ocr page 58

Ood wilde hier ten duidelijkste toonen, dat Hij het schuldige volk alleen om Mozes spaarde , dat het volk zijn behoud aan het gebed Tan Mozes te danken had. Doch terzelfder tijd wilde hij Mozes in staat stellen om het heerlijkste bewijs te geven van onbaatzuchtige en alles opofferende liefde jegens het ondankbare volk, dat voortdurend al ziju woldaden slechts met verzet, ontevredenheid en gemor beant-Avoord had , en nu die weldaden in lage afgoderij verkwistte en vertrapte ; het bewijs ook, dat hij niet zijne eigene glorie zocht, maar alleen de glorie van Jehova, die hem gezonden had. Mozes kon hier de plaats innemen van Abraham, hij kon de aanvoerder worden van een groot en machtig volk, in eer en aanzien stijgen, en dit alles kostte hem geen de minste moeite, hij behoefde slechts to zwijgen. Doch Mozes zweeg niet; brandend van ijver voor de eer van God en van liefde voor ziju volk, bad hij : „ Waarom , o Heer, zou uw toorn ontbranden tegen uw volk, dat Gij uit Egyptenland geleid hebt in grootc kracht en met sterke hand ? Laat toch bid ik u, de Egyptenaren niet zeggen : Hij heeft hen met listig overleg uit het

ocr page 59

land gevoerd , om hen op het gebergte te dooden en hen van de aarde te verdelgen. Laat uw toorn rusten en vergeef de boosheid van uw volk. Gedenk uwer dienaren Abraham , Isaac en Israël, wien gjj gezworen hebt bij U zei ven : „Ik zal uw zaad talrijk maken als de sterren des hemels , en dit gansche land , waarvan ik gesproken heb, zal ik geven aan uw go-slacht, en gij zult het voor altijd bezitten.quot;(1) Zoo bad Mozes cn zoo verwierf hij dat zjjn volk niet terstond verdelgd werd.

Vroeg Mozes het behoud van zijn volk, dat op het punt stond vernietigd te worden, Frasciscus smeekte om behoud voor zoovele zielen, die aan het gevaar waren blootgesteld door de zonden verloren te gaan. En hoe zou Jesus doof hebben kunnen blijven voor zjjne smeekingen, daar hij , volkomen onbaatzuchtig, zich zelf vergat, om slechts aan het geluk en heil van anderen , van geheel vreemden , te denken. Hij bad niet met Salomon om wijsheid , want hij had de hoogste wijsheid in zijne Serafijnsche liefde tot den lijdenden Godmensch gevonden; hij verzocht

13.

1

Exodus XXXII; 11

ocr page 60

54

niet met Petrus de belooning voor zjjne onthechting aan het aardsche , voor zijne getrouwe navolging van den Goddelijken Zaligmaker ; hij vroeg niet naar aardsche goederen of rijkdommen; hij had immers de meest volslagene armoede tot zijne welbeminde bruid gekozen ; hij dacht op dat oogenblik niet aan de noodwendigheden zijner Orde , om deze in Jesus bijzonderen zegen aan te bevelen. Neen, dit alles was hem vreemd ; hij stortte bittere tranen bij do beschouwing der beleedigingen, welke Gods liefdevollen Zoon worden aangedaan; hij bespeurde in zijn binnenste slechts gevoelens van barmhartigheid voor de zaligheid der zielen, en daardoor overmeesterd mocht hij als het ware uitroepen: Zoek, o mijn Jesus, zoek in de schatten uwer barmhartigheid eene genade, welke gij mij wilt schenken; en daar het mij geoorloofd is te vragen, o Heer, schenk dan vergiffenis aan het volk, en verleen dan aan al degenen, die rouwmoedig deze kapel zullen binnentreden, volledige kwijtschelding hunner zonden en schulden ; ik verlang noch aardsche goederen, noch wereldsche eer, ik vraag slechts het be- i hond der zielen; wol is waar deze gunst

ocr page 61

is te groot om ze door mijn eigen persoon te bekomen , maar ik verzoek de voorspraak der Allerheiligste Maagd Maria, uwe Moeder , dat zij zich gewaardige voor mij ten beste te spreken. Zoo bad die Serafijn van liefde, en zijn gebod werd verhoord. Met volle recht mag men hier met den Koninklijken Profeet David uitroepen : „Van den Heer is dit geschied, en wonderbaar is het in onze oogen.quot; (1)

Van dien tijd af kwamen alle jaren, op den Isten en 3den Augustus, talrijke scharen pelgrims, wier getal soms tot meer dan tweemaal honderd duizend steeg, in die arme bidplaats, welke thans door eene prachtige hoofdkerk bedekt en beschut wordt, juist daar bidden waar Franciscus bad ; daar kwamen zij de vergeving hunner zonden met de genade der goddelijke liefde afsmeeken, om door den aflaat, aan den Serafijn van Assisië verleend, de onschuld en zuiverheid des doopsels terug te krijgen.

Cokradus, Bisschop van Assisië, verhaalt in zijn brief van het jaar 1335 , welke brief de geschiedenis van den aflaat van Portiuncula behelst, dat de Heer, in

1

Ps. CXVII; 2:).

ocr page 62

zjjuc ono'mdigc goedheid, zich gewaai'-digde bjjua ieder jaar door wonderen eu buitengewone gebeurtenissen dezen aflaat te verheffen, te verheerlijken cn te verbreiden. Onder de velen wil ik slechts een enkel aanhalen, dat ons door Frax-ciscus Barthom bewaard is.

Toen op den 2den Augustus 1303 eene menigte pelgrims de kapel omringde, hoorde men eensklaps een geluid, als van den ratelenden donder, en men zag eene sneeuwwitte duif' vijfmaal rondom het heiligdom vliegen. Terzelfder tjjd verscheen boven liet dak de Allerheiligste Maagd Maria , het kind Jesus in hare armen houdende, dat zijne hand ophief en het volk zegende. Dit feit wordt bevestigd door den Zaligen Con'radus van Opfida, die ooggetuige van het wonder was.

Tengevolge van deze wonderbare gebeurtenissen stroomden de pelgrims voortdurend in grooter menigte toe. De Zalige Joax-xes van Alverna verhaalt, dat zij in zijn tijd reeds schier ontelbaar waren. In het jaar 1309 hoorde hij de biecht van een meer dan honderdjarigen grijsaard, die nog te voet uit de omstreken van Perugia gekomen was. Zijn ijver en godsvrucht

ocr page 63

bewondercnJo, vroeg liom ile Zalige lioc liij op dien hoogeu leeftijd nog zulk eene vermoeiende reis had durven ondernemen. „Eerwaarde Vaderquot;, antwoordde de hoogbejaarde man met het vuur van den man-nelijken leeftijd, „al kon ik niet meer te voet komen, ik zou mij hierheen laten dragen om de genade van een zoo grooten dag niet te moeten missen. Ik verbleef nog in het ouderlijke huis, toen de 11. Frasciscds volgens zijne gewoonte bij ons zijn intrek nam, en aan mijn vader verhaalde dat hij naar Perugia ging om aan den Paus de bekrachtiging van den door Jesüs Christus verleenden aflaat te vragen. Sedert dien tijd heb ik niet verzuimd elk jaar naar Portiuncula te gaan, en zoolang ik leef zal ik er niet ontbreken. De ijver van dien goeden grijsaard was in dat tijdperk van levendig geloof algemeen onder de christenen ; en wie eenmaal op den vduf/ der (jvoote vergiffenisquot;, zooals het volk den Portiuncula-dag noemde, te Assisië was geweest, ging het volgende jaar met nieuwe gezellen terug.

Door alle eeuwren heen bleef steeds een aanzienlijk getal vrome christenen naar dit heiligdom stroomen, en nog op onze

ocr page 64

58

dagen blijft Portiuncula het geliefkoosde pelgrimsoord. Tegen het einde der maand Juli, zoo verhaalt een geschiedschrijver in liet jaar 1883, ziet men Jangs alle straten scharen van mannen, vrouwen, kinderen en grijsaards naar Portiuncula trokken, biddende, zingende of onder elkander over de wonderen van dit gezegend oord sprekende. Zoodra zij den drempel der Basiliek overschreden hebben, heffen zij vol geestdrift den vreugdekreet aan ; Evviva Maria ! Leve Maria ! werpen zich op den grond neder en kussen dien, zich overgelukkig gevoelende dat zij het doel hunner reis bereikt hebben. De drie eerste dagen dienen tot voorbereiding van het groote feest; elk jaar heeft er eene plechtige driedaagsche oefening plaats, ten einde in de harten der geloovigen door gebed en de verkondiging van Gods woord de gesteltenissen op te wekken om in overvloed uit deze genadebron te kunnen putten. Als dan eindelijk op den Isten Augustus met de klok het teeken gegeven wordt, dat het heilig oogenblik gekomen is, worden de deuren der oude oorspronkelijke Portiuncula-ka.pel, welke in de IGe eeuw met eene prachtige domkerk is

ocr page 65

overdekt geworden , geopend , en stormen de pelgrims onder den herhaalden uitroep: Evviva Maria ! het eerbiedwaardig heiligdom binnen.

Door de eene deur binnengetreden buigen zij ■voor het altaar, gaan langs de andere deur weder uit, en deze processie vast aaneengesloten duurt voort tot aan den avond van den volgenden dag. Het is onmogelijk koud en ongevoelig te blijven bij het zien dier menigte geloovigen, die door hunne gebeden, gezangen en verschillende aanroepingen, een ieder op zijne manier, hun liefde en dankbaarheid jegens God en zijne Allerheiligste Moeder toonen.

Ook de Eerwaarde Pater Leopold dk Ciiêranck, van de orde der Minderbroeders Capucijnen, verhaalt in zjjn voortreffelijk werk „De H. Frakcisccs van Assisii;quot;, dat de vloer der kapel letterlijk is uitgesleten door de knieën der geloovigen, cn de muren hebben den indruk behouden der brandende kussen van reeds meer dan zes geslachten.

Gedurende 4 eeuwen was het heiligdom van Portiuncula de eenige plaats op do wereld, waar men het wonderbaar voorrecht, door Jesüs zelf op de voorbede van

ocr page 66

60

Maria, aan den arme van Assislë geschonken, kou genieten. De II. Stoel echter, de voord eelen van deze buitengewone gunst meer wfllende verspreiden, heeft bij besluit van 4 Juli en 13 October 1623, en van 3 October 1G70 don aflaat van Portiuneula uitgebreid tot alle kerken van de orde der Franciscanen of Minderbroeders, namelijk der Minderbroeders-Kecollecten, der Minderbroeders-Capucijnen en der Minder-broeders-Conventueelen. Later werd ditzelfde voorrecht ook geschonken aan de kerken der Tweede Orde en der Ileguliere Derde Orde; eindelijk door bijzondere toelating van Innocentius X[ — 33 Januari 1C87 en 10 Mei 1689 — is de atiaat van I'orti-uncitla ook toevoegelijk aan de geloovige zielen des Vagevuurs. De uitbreiding nu van dezen aflaat tot de verschillende kerken der zoo talrijke kinderen van den Sera-fijnschen Vader Fraxciscüs roepen ons onwillekeurig de woorden in den geest, welke Jesüs eertijds tot den grooten Ordestichter sprak : „Fraxciscüs, hetgeen gij vraagt is eene groote zaak, doch gij zijt nog grootere gunsten waardig.quot;

ocr page 67

III.

Ü1

Voorwaarden om dcu Aflaat van 1'or-(iunciila Ie kiiniien verdienen. — Gesteltenis om zijne vrnrliten to bewaren.

111 ^020 r!ike 'J1quot;ÜI1 vau gonade ^ MsP llaai' waarde te kunuen beuutfcigen, moet mcu ook de voorwaarden ' nakomen, welke daartoe vereischt worden. Men kan dus den aflaat vau l'orliiinctila verdienen vau de eerste Vespers tot aan zonsondergang van het leest der kerkwijding van Onze Lieve Vrouw der Engelen, of duidelijker : iu den namiddag vau den 1 sten Augustus, tot ongeveer 7'/, uur 's avonds van den 2dcn Augustus.

Men .kan dezen ailaat verdienen folk's qtioties (S. C. Indulg. 3J Februarii 1847), dat wil zeggen : men kan eiken keer een vollen aflaat verdienen, zoo dikwijls men

ocr page 68

niet do noodige gesteltenis de kerk bezoekt, en het is vooral door dit voorrecht, dat de aflaat van Portiuncula zulke vermaard-lieid over geheel de wereld verworven heeft.

Om dezen aflaat te kunnen verdienen moet men de volgende voorwaarden vervullen :

1®. Eene goede biecht spreken op den Isten of 2den Augustus ( Deer. S. C. Ind. G Oct. 1870); nochtans de wekelijksche biecht is voldoende voor hen, die de gewoonte hebben elke week te biechten.

2°. Tot de H. Tafel naderen op den Isten of 2den Augustus (S. C. Ind. 13 Junii 1833 en 6 Oct. 1870) in eene kerk of kapel naar goedvinden (S. C. Ind. 33 Febr. 1847).

3°. De kerk bezoeken, waarin men den atlaat kan verdienen, en aldaar bidden, tot de gewone inzichten van Z. H. den Paus, vijfmaal het Onze Vader en vijfmaal het Weesgegroet, of een ander gebed van denzelfden duur.

Zij, die eerst op den 3den Augustus tot de H. Tafel naderen, kunnen reeds den aflaat beginnen te verdienen van de 1ste Yespers op den Isteu Augustus.

ocr page 69

63

Daar men vooral berouw over de bedreven zouden moet hebben, is liet nuttig, zich bij elk bezoek der kerk tot leedwezen der zouden op te wekken. Daardoor zal men ook dien waren geest van boetvaardigheid verkrijgen, welke ons in deze omstandigheden vooral bezielen moet. Hoe meer men zijn hart weet te onthechten aan de zoude, des te grooter zullen ook de geestelijke voordeden zijn, aan welke men deelachtig wordt. God schenkt den mensch zijne genade en de kwijtschelding der tijdelijke straffen, doch niet om met het hart aan de zoude verkleefd te blijven, om lauw en traag te worden in de vervulling der christenplichten, of zelfs zijne goedheid te misbruiken tot een dekmantel voor nieuwe zonden. Neen : Hij is alleen goed jegens den mensch , om aan zijn onvermogen ter hulp te komen en hem aan te sporen zelf naar vermogen boete te doen ter uitdelgiug zijner zouden. Daarom liet ook de Kerk van oudsher alleen zulke christenen in de weldaad van den aflaat deelen, die grooten ijver in do boetvaardigheid aan den dag legden. Aldus schonk de H. Apostel Faulus aan den Coriuthiër, die in bloedschande vervallen was, alleen

ocr page 70

met hot oog op zijii groot berouw ecu aHaat, terwijl hij in den persoon van Christus de nog schuldige boete kwijtschold en hem weder in de gemeenschap der Kerk opnam. (1) De H. Cyprianus , Bisschop van Carthago, verzocht met nadruk, dat men toch niet te zacht zoude handelen tegenover de boetelingen, en alleen een aflaat aanvragen voor dezulken, van wier ijver in de boetvaardigheid men zich ten volle overtuigd had. Paiis Gkegorius lil verleende aan een Bisschop een aflaat, alleen onder de voorwaarde , dat hij naar al zijn vermogen voldoening zou geven. Ook do Kerkvergadering van Trente verklaart , dat de genade van een aflaat alleen dien geloovigen gewordt, die waardige vruchten van boetvaardigheid voortbrengen, en den Heer voor hunne zonden voldoening geven. Het is derhalve eeue groote dwaling te meenen , dat door de aflaten de boetvaardigheid overtollig wordt, en dat men ter uitwissching der zonden-schuld niets meer behoeft te doen. Neen, ■wien de ware geest der boetvaardigheid ontbreekt, voor dien zal God zijne mild-

1

(Jfr. 2 Coriut. II : 5 —.11.

ocr page 71

05

dadige hand sluiten. Om dan dien waren geest in zijn hart te bezitten moet men vurig bidden , in zijn binnenste een levendig berouw opwekken over al zijne zonden, afstand doen van elke ongeregelde gehechtheid en neiging, de genade en bijstand des Heeren met ijver afsmeeken. Hierin moet de H. Franciscüs zelf tot voorbeeld strekken, daar hij den aflaat van Portiuncula heoft verkregen als eene belooning voor zijn gebed en voor zijn geest van boetvaardigheid.

Op zekeren keer bracht de II. Brigitta den nacht van den len op den 2en Augustus in de kapel van Portiuncula zelf in het gebed door. Alsdan verscheen haar de goddelijke Zaligmaker, die haar eenige ophelderingen en verklaringen wilde geven omtrent dezen aflaat. Onder anderen zeide Hij : „Op het zien van de koelheid der menschen jegens God en van hun dorst naar aardsche goederen, verzocht Fran-cisccs mij een bewijs mijner liefde om in hen het vuur der begeerlijkheid uit te dooven, en dat der liefde te ontsteken. Het bewijs, dat ik , die de liefde zelf ben , hem gegeven heb, is „dat zij, die in zijne arme on van alles ontbloote woning zouden

5

ocr page 72

CG

komen, vervuld zullen worden met mijne zegeningen en de vergeving hunner zonden ontvangen.quot; Het is immers de dorst naar liet aardsche en vergankelijke, het verlangen om de neigingen van het bedorven hart in te volgen, de koelheid jegens God, het gebrek aan oprechte wederliefde tot Jesus , die voor ons zooveel geleden heeft, welke als zoovele oorzaken zijn, dat men zieli zoo gemakkelijk der zonden overgeeft , eu den waren geest der boetvaardig-heid uitdooft. Zoo men meer dacht aan de pijnen en smarten, welke Jesus voor ons heeft willen onderstaan , dan zou men ook meer den waren geest hebben, om ruimschoots deelachtig te worden aan de gunsten des Heeren.

Toen Franciscus zich in de eenzaamheid van zijn geliefkoosd Fortiuncula onder tranen en boetvaardigheid tot zijn apostelambt voorbereidde, hoorde een zijner oude vrienden zijne kreten van smart en liefde. Niet wetende , waarom hij die heete tranen stortte, vroeg hij naar de oorzaak zijner droefheid. „Ik beween het lijden van onzen Heer Jesus Christusquot; , gaf de Heilige ten antwoord, „en ik zal mij niet schamen het over de gansche aarde openlijk te beweenenquot;.

ocr page 73

07

Men moet dus aan God dien waren geest van boetvaardigheid vragen , om de zegeningen , aan den aflaat van Porliuncula verbonden , waardig te kunnen worden en te beantwoorden aan het doel, waarom hij gegeven is. Want diezelfde geest, welke ons zijne genaden doet bekomen, zal ook het middel zijn om zijne vruchten in onze zielen te kunnen bewaren.

Immers, niet tot voldoening voor de zonde alleen, ook voor de volharding in het goede was de geest van boetvaardigheid altijd noodzakelijk. Dat toch leeren ons de Heiligen , die tot het einde toe getrouw zijn bevonden, en nu het loon ontvangen van den wettigen strijd. Geheel hun leven kenmerkte zich door eene heilige bezorgdheid om den geest te doen zegevieren over het vleesch. En al hadden zij jaren lang den goeden strijd des geloofs gestreden , al mochten zij met vertrouwen uitroepen , dat noch verdrukking of angst, noch honger of naaktheid , noch gevaar , noch zwaard of vervolging hen van Christus' liefde scheiden zal (1), toch, of liever des te meer waakten zij over de bewegingen

1

Rom. VIII: 35.

ocr page 74

C8

van hun hart en beoefenden zij de deugd der zelfverloochening en boetvaardigheid. Wel is waar, zij waren tot hoogerentrap van volmaaktheid geroepen, en dus ook meer dan anderen moesten zij aan zich zelf en der wereld onthecht zijn ; doch dit sluit niet uit, dat elke christen de boetvaardigheid moet beoefenen. Al mag men met vertrouwen gelooven , dat men werkelijk van alle zonden gezuiverd en rechtvaardig is, zal men altijd rechtvaardig blijven ? Zijn wij niet eiken dag, ja, elk oogenblik aan het gevaar blootgesteld door den geest der duisternis bedrogen , door ons eigen hart of bedorven vleesch verleid te worden, door eene hevige bekoring overwonnen plotseling in eene zware zonde te vallen? Wat kan ons nu tegen zulk onheil beschermen ? De boetvaardigheid , omdat hare werken niet alleen de ziel en het lichaam hunne schuld doen gevoelen, maar ook terzelfder tijd een behoedmiddel tegen de hervalling in de zonden zijn. Een boetvaardig leven kan den vijand onzer ziel ontwapenen , de begeerten des vleesches bedwingen, de hevigheid der bekoringen weerstand bieden, want hieraan alleen zijn bijzondere gena-

ocr page 75

«9

den , buitengewone bijstand en krachtige hulp beloofd.

Als wij ons dus verblijden met de hoop, Tan eenmaal do kroon der gerechtigheid te ontvangen, die door God beloofd is aan die Hem beminnen, iederen dag erkennen wij het ook in ons dagebjksch gebed, dat wij nog blootstaan aan veel bekoringen; het leven van den christen op aarde blijft een strijd. Dat ondervonden zij , die ons zijn voorgegaan; dat ondervinden ook wij, en niemand onzer zal het ontkennen, dat wij vooral ia onze dagen bewaarheid zien , wat de H. Apostel Petrus aan de geloovigen van Klein-Azië schreef: „Uw tegenstander, de duivel, „gaat rond als een brieschende leeuw, „zoekende wien hij zal kunnen versliu-„denquot;. (1) Met hem schjjnt eene zondige wereld ook alles te beproeven, om de heerschappij van het vleesch over den geest te herstellen, en om ook ons te doen vergeten, dat wij ledematen zijn van Hem , die het kruis heeft gedragen.

Maar al te zeer kan het woord van don Apostel Joannes op onzen tijd worden

-

1

1 Petr. V: 8.

ocr page 76

toegepast: „Alles wat in de wereld is, is „begeerlijkheid dos vleesches, begeerhjk-„heid der oogen en hoovaardigheid des „levensquot;. (1) Willen wij nu niet worden niedegoslcept in den stroom Tan verkeerdheden , welke ons van verschillende kanten bedreigt, willen wij de vruchten van den I'ortiimcula-SLÜa,at in onze harten bewaren, dan moet men voor alles zijn toevlucht nemen tot de deugd der boetvaardigheid; zij is en blijft voor den christen het groote middel om voor vele bekoringen te worden gevrijwaard; het middel, waardoor do overwinning wordt verzekerd, wanneer de bekoring niet te vermijden is ; het middel ook, waardoor wij, te midden van alle kwelling, met het vertrouwen op Gods Voorzienigheid, den vrede des harten , op het feest van Portiuncula verworven, moeten bewaren.

Fiïanciscus hoeft den aflaat van For-tiuncula in den geest van boetvaardigheid afgebeden , in dienzelfdon geest ook moeten wij ons beijveren aan zijne voordeeleu deelachtig te worden, en in zijne vruchten te volharden. Ja, de geest van Fraxciscus

1

Joes II ; 16.

ocr page 77

71

zou iedcrcn christen, onverschillig in welken levensstaat hij ook geplaatst is, moeten bezielen , om door dien geest gesteund , hand aan hand te kunnen gaan, én alzoo een bolwerk op te werpen tegen den stroom van onverschilligheid en zede-bederf, welke zoo velen dreigt te verslinden.

Geen wonder is het dus, dat Z. II. Paus Leo XriT, in zijn Encycliek van 17 September 1883 , ter gelegenheid van het zevende eeuwfeest der geboorte van deu II. Frasciscus , diens geest aanwijst als hot groote geneesmiddel voor de kwalen der hedendaagsche maatschappij.

Op het einde dei' 13de eeuw en eenigen tijd later, zoo schrijft Z. H., was het katholiek geloof de gemoederen diep ingedrongen. Een heerlijk schouwspel was het, zoovelen , door godsvrucht bezield , | naar Palestina te zien snellen, om daar ! te zegepralen of te sterven. Maar reeds waren de zeden door losbandigheid bedorven , eene vernieuwing van den chris-telijken geest was noodig geworden. Het wezen van de christelijke deugd is de verheven geneigdheid van den geest, die in staat is om moeilijkheden en lijden te verdragen; haar zinnebeeld is het kruis,

I

ocr page 78

omdat wie Christus wil iiavolgeu, het kruis op zijne schouders nemen moet. Met die richting van den geest is het geringschatten verbonden van aardsehe dingen en de zelfoverwinning, het gewillig en geduldig verdragen van wederwaardig-heden. Eindelijk: de liefde tot God en tot de naasten is de meesteres en koningin van alle deugden. Haar kracht is zoo groot, dat alle moeilijkheden die de plicht oplegt, verdwijnen , en ook de zwaarste lasten niet alleen draaglijk, maar zelfs licht voorkomen.

Er heerschte een groot gebrek aan deze deugden in de 12de eeuw; want een aanzienlijk getal lieden waren toen geheel verslaafd aan de tijdelijke zaken, of joegen met dolle drift eer en rijkdommen na, of brachten het leven door in weelde en vermaken. Ecnigen hadden grooten rijkdom in handen eri wendden die macht aan als werktuig van verdrukking tegenover de ellendige en verachte menigte; en zij zelf, die door hun stand een voorbeeld voor de menschen hadden moeten zijn, hadden de smetten der algemeene ondeugden niet vermeden. De vrij algemeene verflauwing der christelijke liefde had de veelvuldige

ocr page 79

73

eu dageljjksche rampen van dc ijverzucht, de afgunst en den haat tot gevolg gehad; de gemoederen waren zoo verdeeld eu vijandig, dat om de minste reden naburige steden elkander beoorloogden en de burgers tegen elkander de wapenen opnamen.

Het was in deze eeuw, dat Frakcisccs verscheen. Met eene bewonderenswaardige standvastigheid en een beantwoordende!! eenvoud van zeden, beijverde hij zich dóór woord en daad het verheven beeld der christelijke volmaaktheid onder de oogen der verouderde wereld te plaatsen. Frax-ciscds, door God tot groote daden geleid, verkreeg de genade om de christenen tot de deugd aan te zetten, en hen tot dc navolging van Christus terug te brengen, die langen tijd en ver waren afgedwaald. De christelijke en burgerlijke samenleving heeft dus aan dien enkelen man onnoemelijk veel te danken. Maar dewijl zijn geest, geheel en bij uitnemendheid christelijk, voor alle tijden en plaatsen even heilzaam is, valt er niet aan te twijfelen, of ook in onzen tijd zullen de instellingen van Fran-ciscüs zegenrijk werken. Te meer wijl cp meerdere punten overeenkomst tusschen dezen tijd en dien van Franciscüs bestaat.

ocr page 80

74

Evenals in de twaalfde co uw, zoo ook is nu do liefde tot God niet weinig verflauwd ; deels door onwetendheid, deels door zorgeloosheid, wordt menige christenplicht verwaarloosd. Eenzelfden drift, eenzelfden toeleg om zich de gemakken des levens te Yerschaffen, om gretig de genoegens na te jagen, vindt men overal. Door wellust beheerscht, verkwist men zijn eigendom, en begeert men eens anders goed; men werkt en zwoegt alleen om do middelen in zijn bezit te kunnen krijgen, waardoor men de vermaken der wereld genieten kan. Zoo men met den geest van Fraxcisccs bezield ware, zou ook van zelf geloof en liefde en alle christendeugd een hoogen trap van bloei bereiken, dan zou de ongeoorloofde zucht naar vergankelijk goed wijken, en zou het niet moeie-lijk vallen , — wat aan velen eene zware en ondragelijke last toeschijnt — , zijne hartstochten te onderdrukken. Het is dus waarlijk te wenschen, dat een ieder naar zijn vermogen zich mocht toeleggen op de navolging van Fuanciscus van Assisik. Dat een ieder zich dan beijvere door een vurig gebed dien geest van onthechting en versterving te vragen, om door den

ocr page 81

liaud der iuuigstc liefde met Jesus ver-eeuigd te worden, en in zijn goddelijk Hart de bron van alle vreugde en troost te vinden, zoodat men in waarheid met dien Serafijn moge uitroepen: „mijn God en mijn alquot;.

Eindelijk moet men op dien genadevollen dag ook nog de edelmoedigheid van Fran-tiscus navolgen, en de dierbare afgestorvenen , de lijdende zielen des vagevuurs niet vergeten. Wij hebben als het ware op dien dag de sleutels van het rijk der hemelen in handen, ons is het gegeven voor eene menigte zielen de deuren des vagevuurs te ontsluiten, of ten minste hunne pijnen te verzachten en te verminderen ; het is in onze macht zoovele lijdende zielen de onvergankelijke vreugde des hemels te doen verwerven. Aan de zwartste ondankbaarheid zouden wij ons plichtig maken, zoo wij dezen liefdedienst niet vervullen.

Franciscus bad om die buitengewone gunst uit liefde voor onze zielen, hij smeekte die genade af voor ons, die hem geheel vreemd en onbekend waren, wier dankbaarheid en gebeden hij niet noodig had, in één woord, deze aflaat is de

ocr page 82

1 7«

vrucht zijner oubaatzuchtigc liefde. Met hoeveel meer reden echter moeten wij de voordeden van dezen beroemde1! aflaat vragen voor hen, die door de banden des bloeds of der liefde met ons vereenigd waren, wien wij deze liefdegift als een plicht van oprechte dankbaarheid schuldig zijn. Hoe grooter onze liefde is, in des te ruimer mate worden wij deelachtig aan dezen aflaat, des te meer wordt onze ziel gezuiverd van hare vlekken, des te aangenamer zal zij wezen in de oogen des Allerhoogsten. En God, die Fkakciscus zoo ruimschoots beloonde voor zijne onbaatzuchtige liefde, zal ons ook beloonen met zijne barmhartige liefde, want onfeilbaar is het woord van Jesvs : „Zalig zijn de barmhartigen, want zij „zullen barmhartigheid verwerven.quot; (*)

Derhalve moet men den geest en hot voorbeeld van den H. Fkasciscüs met de oogen des gcloofs beschouwen, om daardoor te worden aangespoord ze na te volgen, ten einde des te zekerder en des te ruimer uit de genadebron van Porthmcula te kunnen putten, de verworven vruchten

(*) Matth. V; 7. j___

in d

ziel(

te d

ons

zoen

een

een

ook

lijdt

van

wijz

ocr page 83

in de harten te kunnen bewaren, en vele zielen aan het geluk des hemels deelachtig te doen worden. Zoo zal die dag, waarop ons zulke groote gunsten zijn weggelegd, zoovele weldaden zijn beschoren, werkelijk een dag van blijdschap zijn voor den hemel, een dag van vreugde voor de aarde, maar ook een vreugdedag voor de ledematen der lijdende Kerk, die door de hechte banden van geloof, hoop en liefde op de innigste wijze met ons vereenigd zijn.

ocr page 84
ocr page 85

Tweede Gedeelte.

ocr page 86

—

_

ocr page 87

GEBEDEN ONDER DE H. MIS.

Voorbereidend Oebed.

«Tedergekaidd, o mijn God, in uwe v.^^i goddelijke tegenwoordigheid, aau-ÏWm bid ik uwe opperste Majesteit. Ik bemin U boyen alles, meer dan mij zclven, meer dan mijn leven ; ik betreur en verfoei al mijne zonden.

In vereeniging met den gekruisigden Jesus, wijd ik U toe mijn lichaam, mijne ziel, al mijne zinnen, mjjn geheugen, verstand en mijnen wil. Vereenigd met den Priester aau het altaar, offer ik U, o He-melsche Vader! het kostbaar bloed en het

ö

ocr page 88

lijden van uwen welbeminden Zoon. Moge dit heilig offer mij meer en meer zuiveren van de vlekken der zonden! Mogen de gunsten erj aflaten die ik thans hoop te verdienen, de overgebleven straffen der zonden immer meer uitdelgen en de zielen in het vagevuur, bijzonder N. en N. vau hare pijnen verlossen en haar de deur des hemels openen!

Mijn Jesüs , barmhartigheid !

{Telkens 100 dagen aflaat, Pics IX 33 Sept. 1845.)

Zoet Hart van Maria , wees mijn heil.

{Telkens 300 dagen af nat, Pius IX 30 Sept. 1853.)

Heilige Jo;.er, Patroon der vereerders van het H. Hart, bid voor ons.

(100 dagen aflaat, eens per dag, Pius IX 13 Juni 1874.)

Confiteor.

Maak dat ik ü , o Heer, de zoetheid cu de schoonheid zelve, beminne ! Maak dat ik U beminne uit geheeL mijn hart, uit geheel mijne ziel, uit al mijne krachten, uit alle mijne begeerten. Geef mij de go-

ocr page 89

83

uade vau mij aan U tc hcclitcu met eenc groote vermorzeling des harteu eu ccue bron van overvloedige tranen, met een diepen eerbied en eene waarlijk kinderlijke vreeze. Dat ik altijd en overal U in mijn hart drage, op mijne lippen hebbe en voor het inwendig oog mijner ziel, opdat geen vreemde genegenheid ooit in staat zij mij van U te verwijderen. (H. Aug.)

O Jesus, die zachtmoedig en ootmoedig van harte zijt, maak mijn hart gelijk aan het uwe!

(300 dagen a/laat, eens daags, l'ius IX 35 Jan. 1868.)

Introïtus.

Bieden wij der allerheiligste Drieëenlieid de verdiensten van Jesus Christus aan , tot dankzegging voor het allerkostbaarste bloed dat Jesus voor ons in den hof der Olijven heeft vergoten, en door deze zijne verdiensten smeeken wij zijne goddelijke Majesteit om vergeving onzer zonden. Onze Vader. Wees gegroet. Glorie zij den Vader enz.

Bieden wij der allerheiligste Drieëenheid de verdiensten van Jesus Christus aan ,

T

ocr page 90

81

tot dank voor ziju kostbaarstcu dood, voor ous aan het kruis geloden; en door deze zijne verdiensten smeeken wij zijne goddelijke Majesteit om kwijtschelding der straffen , welke wij voor onze zonden schuldig zijn. Onze Vader. - quot;Wees gegroet. — Glorie zij den Vader enz.

Bieden wij der allerheiligste Drieëenlieid de verdiensten van Jesus Christus aan, tot dankzegging voor zijne onuitsprekelijke liefde, welke Hem van den Hemel op aarde deed nederdalen om de menscheljjke natuur aan te nemen , voor ons te lijden en aan het kruis te sterven, en door deze zijne verdiensten smeeken wij zijne goddelijke Majesteit zich te gewaardigen onze zielen na den dood de hemelsche heerlijkheid binnen te leiden. Onze Vader. — Wees gegroet. Glorie zij den Vader enz.

(100 dagen aflaat, Leo XII 21 Oct. 1823.)

Caloriii in EvcclsU.

God zij geloofd! Geprezen zijn heilige naam! Geloofd zij Jesus Christus, waarachtig God en waarachtig mensch! Geloofd zij Jesus' naam! Geloofd zij Jesus in het allerheiligste Sacrament! Geprezen

ocr page 91

85

zij de verhevene Moeder Gods , de aller-; ■ heiligste Maagd Maria ! Gezegend zij haro heilige en Onbevlekte Ontvangenis! Ge-f ! prezen zij de naam der Maagd en Moeder j Maria! Geprezen zij God in zijne Engelen lt; en Heiligen.

(365 (hiyeii aft., Pius VII 33 Juli 1801.)

Kpistcl en Kvangi-lk'.

O mijn God! ik geloof vasteljjk alles wat Gij-geopenbaard hebt en de H. Kerk '1 te gelooven voorhoudt, dewijl Gij, de j onfeilbare waarheid, het hebt geopenbaard. 1 O mijn God ! ik hoop door de verdiensten i van Jesus Christus van U vergiffenis mijner zonden, uwe genade en het eeuwig leven te bekomen, wijl Gij , almachtige , i barmhartige en getromve God , dit hebt i beloofd. O mijn God , ik bemin U van ganscher harte en boven alles, wijl Gij , mijn beste Vader, het hoogste en bemin-| nenswaardigste goed zijt. Om U bemin ik ook mijne naasten, vrienden en vijanden gelijk mij zeiven.

(7 jaren en 280 dagen aflaat, Bexe-|! Die-rus XIV 15 Jan. 1756.)

ocr page 92

80 Credo.

Zie mij hier, o goede en allerzoetste Jesus , neergeknield in uwe allerheiligste tegenwoordigheid, ü biddende en smee-kende met de grootste vurigheid mijner ziel, dat gij U gewaardigt in mijn hart te prenten levendige gevoelens van geloof', hoop en liefde, en een waar berouw over mijne zonden en den vasten wil om mij te beteren, terwjjl ik met groote liefde en droefheid uwe vijf wonden beschouw en in den geest overdenk, voor oogen hebbende , wat de profeet David van U , o goede Jesüs , zeide: „Zij hebben mijne handen en voeten doorboord , zij hebben alle mijne beenderen geteldquot;.

Al wie, na gebiecht en gecommuniceerd te hebben bovenstaand gebed beromccol voor eenig kruisbeeld leest, en daarenboven eealgen tijd bidt volgens de meening van Zijne Heiligheid, verdient een vollen aflaat.

(Pics IX 31 Juli 1858.)

Olfei-ande.

Jescs , Maria , Jozef , ik geef ü mijn hart, mijn geest en mijn leven.

ocr page 93

S7 •

Jesus , Maria , Jozef , staat mij bij in mijnen laatsten doodstrijd.

Jesus , Maria , Jozef , moge ik in uw heilig gezelschap in vrede sterven.

{Telkens 300 daqen apant, Pirs VH 28 April 1807.)

Bij do Vingcrwassching.

Zuiver mij , Heer Jesus , door uwe oneindige verdiensten. Ik wil mij niet rechtvaardigen gelijk Pilatits , maar ik beken mijne ondankbaarheid jegens U. Ik bid U ootmoedig om vergiffenis en smeek U mij uwe liefde en uwe genade te schenken. Amen.

Zoet Hart van Maria , wees mijn heil.

{Telkens 300 dagen aflaat, Pius IX 30 Sept. 1853.)

Prefatie.

Onthecht mijn hart, o Heer, aan het aardsche en vervul mij met uwen Geest. Mocht ik U, Heilige lieer, Almachtige Vader, Eeuwige God te allen tijde en op alle plaatsen danken en loven. Niets is billijker, niets is rechtvaardiger. Wanneer zal het mij gegeven zijn U, mijn

ocr page 94

Schepper, mijn Verlosser, mijn opperste goed voor eeuwig met de engelen en heiligen te mogen danken en loven, en in het bezit van U, mijn God en mijn al, eindeloos zalig te zijn , zonder gevaar van nog ooit van U gescheiden te worden.

Gedoog , intusschen , o Heer , dat ik , zwakke sterveling, mij in den geest met de hemelingen vereenige en U met allen eerbied aanbidde , zeggende ;

Heilig, heilig, heilig zijt gij, o Heer, God der heerscharen! De aarde is vervuld van uwe heerlijkheid ! Glorie zij den Vader, en den Zoon en den Heiligen Geest!

(100 dagen aflaat, eens 'laags, Ci.f.-mrxs XIII 26 Juni 1770.)

Ouder de Consecratie.

Geloofd en gedankt zij te allen tjjde het allerheiligste en allergoddelijkste Sacrament !

(100 dagen aflaat, eens daags, Pius VI 24 Mei 1776.)

Ik aanbid U te allen tijde, o levend brood des hemels, o allerheiligste Sacrament. Goddelijke Jesus, Hart van Maria, zegent mij , ik bid er U om. Ik geef U mijn hart, o mijn Jesus, o mijn Verlosser.

ocr page 95

89

\a de Consecratie.

Zie, mijn liefdevolste Jesüs , hoever de overmaat uwer liefde is gegaan. Van uw Vleesch en kostbaar Bloed hebt Gij mij een goddelijk maal bereid, om U geheel aan mij te schonken. Wie heeft U toch tot znlke allergrootste liefdesbetuigingen bewogen ? Zeker niemand anders dan de vurige liefde, waarmede uw hart vervuld is. O aanbiddenswaardig hart van mijnen Jesus , gloeiend fornuis der goddelijke liefde! neem mijne ziel in uwe heiligste wonde, opdat ik in deze school der liefde leere wederkeerig beminnen dien God, welke mij zulke bewonderenswaardige bewijzen zjjner liefde heeft gegeven. Amen.

(100 dagen aflaat, eens daags, Pirs VII 9 Febr. l'818.)

Pater .Voster.

Eeuwige Vader, wij offeren U op het allerkostbaarste bloed dat Jesus mot zooveel liefde en zooveel smart voor ons vergoot uit de wonde zijner rechterhand; en door de verdiensten en kracht van dit bloed bezweren wij uwe goddelijke Majesteit ons haren zegen te willen schenken;

ocr page 96

90

opdat wij daardoor geholpen, tegen onze vijanden beschermd en van alle kwaden worden verlost, terwijl wij zeggen : „ De zegen van den Almachtigen God, des Vaders, en des Zoons en des Heiligen Geestes dale op ons neder en blijve te allen tijde bij onsquot;. Amen. Onze Vader. Wees gegroet. Glorie zij den Vader enz.

{Telkens 100 dagen afaaf, Leo XII 25 Oct. 1833.)

Agnus Dei.

O genadigste Jesus , beminnaar dei-zielen! Ik bid U door den doodsangst van uw heiligst Hart en door de smarten uwer onbevlekte Moeder, wasch in uw bloed de zondaars der geheele wereld, die thans op sterven liggen, en die heden zullen sterven. Amen.

Hart van Jesus, in doodstrijd gebracht, ontferm U over de stervenden.

{Telkens 100 dagen aflaat, Pius IX 2 Febr. 1850.)

Eeuwige Vader, ik offer U op het allerkostbaarste Bloed van Jesos Christus, tot uitboeting mijner zonden en voor de noodwendigheden der Heilige Kerk.

{Telkens 100 dagen aflaat , Piüs VII 22 Sept. 1817.)

ocr page 97

91

('om m li li ie.

Lieve Jesus, hoe gaarne zou ik in staat zijn U waardiglijk in de H. Communie te ontvangen. Kom toch ten minste tot mij op eene geestelijke wijze door den overvloed uwer genaden.

Ziel van Christus , heilig mij.

Lichaam van Christus, maak mij zalig. Bloed van Christus , verzadig mij.

Water van Christus' zijde, reinig mij. Lijden van Christus , versterk mij. O goede Jesub, verhoor mij.

Laat niet toe, dat ik van U gescheiden worde. Tegen den boozen vijand , verdedig mjj. In het uur van mijnen dood , roep mij. Doe mij dan tot U komen.

Opdat ik met uwe Heiligen U love In de eeuwen der eeuwen. Amen.

(300 dagen af nat ielkem, Pius IX !) Jan. 1854.)

Laalslc Gebeden.

O Allerheiligste Maagd Maria, Moeder van het vleesehgeworden Woord, schat-meesteres der genaden en toevlucht dei-arme zondaars ! Wij nemen met een loven-

ocr page 98

92

«lig geloof onzen toevlucht tot uwe moederlijke liefde en bidden U om de genade Tan te allen tijde den wil Gods en uwen wil te volbrengen. Wij leggen ons hart in uwe handen; wij vragen U de zaligheid der ziel en de gezondheid des lichaams en er niet aan twjjfelend dat Gij, liefdevolste Moeder, ons zult verhooren, zeggen wij met een levendig geloof: Wees gegroet enz.

In alle dingen geschiede, worde geprezen en in eeuwigheid verheven do rechtvaardigste, hoogste en beminnelijkste wil van God ! Amen.

(100 dagen aflaat, eens daags, Pius VII 19 Mei 1818.)

Engel Gods, die mijn bewaarder zjjt en aan wiens zorg ik door Gods goedheid ben toevertrouwd, verlicht, bewaar, geleid en bestier mij.

{Telkens 100 dagen aflaat, Pius VI 2 Oct. 1795.)

ocr page 99

og cenigc oogcnblikken, en mijn Uod , mijn Schepper, mijn liefdevolle Verlosser zal in mijne arme ziel rusten ; diezelfde God van liefde en goedheid, dien zoovele menschen miskennen , komt in mijn hart verblijven. Ik geloof, mijn Jesus, zonder den minsten twijfel, dat Gij zelf met ziel en met lichaam, met uwe godheid en menschheid, waarachtig, wezenlijk cn zelfstandig in het Allerheiligste Sacrament des Altaars tegenwoordig zijt. Gij zelf, die voor ons in een armen stal hebt willen geboren worden , die voor óns aan een schandig kruishout zijt gestorven, die in de heerlijkheid

ocr page 100

9i

des hemels aau 'de rechterhaud uws Vaders gezeten zjjt, Gij wilt door een wonder uwer almacht en liefde onder de eenvoudige gedaante van brood tegenwoordig zijn, aldus onder ons verblijven, ja zelfs in ons hart nederdalen. Onder die nietige gedaante verbergt gij den luister uwer macht en heerlijkheid, om te naderen tot liet geringste uwer schepselen, met wieu gij U wilt vereenigen , Gij, o groote God, op wiens verschijning de Cherubijnen en Serafijnen het aanschijn met hunne vleugelen bedekken. Ik geloof het, o mijn Jesus , en op uw woord houd ik mij meer overtuigd van uwe wezenlijke tegenwoordigheid in dit verheven Sacrament, dau zoo ik U met mijne lichamelijke oogeu aanschouwde. Ja , ik geloof dat ik onder de gedaante van brood mijn Schepper, mijn Verlosser en Zaligmaker, den rechter van levenden en dooden zal ontvangen, wien ik eenmaal rekenschap zelfs mijner minste handelingen zal moeten geven. Ik geloof het, o mijn God, en zoo ik duizendmaal den dood moest sterven voor de verdediging dezer waarheid, zou ik dien liever ondergaan, dan dit punt van mijn heilig geloof te verloochenen.

ocr page 101

95

Dewijl Gij, dierbare Verlosser, tot mij komt om mij met geuaden te ■vervullen, en U geheel met mij te vereenigeu, moet mijn betrouwen op uwe zoo liefdevolle komst ook groot zijn. Gelijk Gij iu den hemel de zaligen uitnoodigt en verzadigt met de duidelijke aanschouwing uwer Godheid en mensehheid, zoo noodigt Gij hier de stervelingen uit en wilt hunne goede begeerten verzadigen. O mijn Jesus, dien ik in mijn hart ga ontvangen, gij kunt mij met alle goederen verrijken en uwe liefde jegens mij is zoo groot. Ik hoop en vertrouw , dat Gij zult volbrengen, wat Gij U gewaardigd hebt te beloven aan hen, die U waardig in dit Sacrament van liefde ontvangen. Gij zelf hebt immers gezegd : „Dit is het brood, hetwelk uit „den hemel nederdaalt, opdat al wie „daarvan eet, niet sterve. Ik ben het „levende brood, die uit den hemel ben „nedergedaald. Zoo iemand van dit brood „eet, die zal leven in eeuwigheid.quot; ,

O Brood des levens, ik ga U ontvangen vol vertrouwen, dat Gij mijn geloof verlevendigen en mijn hart versterken zult; dat gij mijne ziel verblijden, mijne krachten vermeerderen, mijn vleesch zuiveren en mij

ocr page 102

OU

iu een audercn mcuscli lierscheppeu zult. Ik hoop deze groote genade van U to Ycrkrijgen, o mijn Zaligmaker, die toI liefde en genegenheid tot mjj komt. Gij hebt voor mij in dit Sacrament eene bron der rijkste zegeningen en genaden willen openen, waaruit ik in ruime mate het ware leven mijner ziel putten kan.

O heilig gastmaal , waarin Christus genuttigd wordt, de gedachtenis van zijn lijden wordt vernieuwd, de ziel met genade vervuld en het onderpand van het eeuwig leven ons wordt geschonken ! O Jesus , welke zalige hoop moet ik opvatten omtrent de uitwerksels van uw bezoek; o Bruidegom mijner ziel, welke zegeningen mag ik er van verwachten, daar ik doordrongen van de grootheid uwer liefde, do bron zelf van .alle goed in mij ga ontvangen! Wees getroost, o mijne ziel, want hoe groot uwe zwakheden ook zijn, Jesus komt ze genezen en U als overstelpen mot don schat zijner ontfermingen. Tot U dan, o Jekus , mijn barmhartige Heiland, tot U, bronader van allo volmaakte gaven, tot U spoed ik mij met het veïste vertrouwen. Mijne armoede , mijne zwakheden, mijne smarten, al mijne

ocr page 103

97

behoeften ziju bloot voor uwe oogen; dit is genoeg om mij te doen hopen, dat gij medelijden zult hebben met mijne ellenden, dat Gij mij de volheid uwer genade zult schenken, om mij te herscheppen, om mij te reinigen, om mij te heiligen. Ja, allerzoetste Jesüs , mijne hoop , ik verwacht van U, die Ü geheel aan mij geeft, dat Gij de schoone vlammen uwer goddelijke liefde in mijn hart zult ontsteken, om voortaan slechts alleen dat te willen, wat Gij wilt.

Ach, mijn God, de eenige en ware vriend en minnaar mijner ziel, wat hadt Gij toch meer kunnen doen om mijne liefde te winnen, dan Gij gedaan hebt ? ü onmeetbare , onbegrijpelijke , oneindige liefde! Een God zal zich geheel aan mij geven! O mijn Jesus , het was voor uwe liefde niet genoeg voor mij te sterven, Gij hebt nog het Allerheiligste Sacrament des Altaars willen instellen, om U geheel aan mij te schenken, en U op de innigste wijze te vereenigen met een zoo ondankbaar schepsel als ik ben.

O mijn God , die eene oneindige liefde waardig zijt, ik bemin U bovenal, ik bemin U uit geheel mijn hart, ik bemin

7

1

ocr page 104

98

U meer dan mij zelf, meer dan mijn leTen; ik bemin U om U te behagen , daar Gjj zoozeer mijne liefde verlangt. Dat alle aardsche neigingen ver van mijne ziel mogen wijken om plaats te maken voor de liefde van mijn God. Gij wilt, o mijn welbeminde Jesus, U geheel aan mij geven; het is dan billijk en rechtvaardig, dat ook ik mij zelf geheel en gansch en volkomen aan Ü opoffere.

Ik geef mij dan aan U zonder voorbehoud en onverdeeld : mijne zintuigen , de vermogens van mijn geest en ziel, mijne gedachten en begeerten, geheel mijn persoon. Ik bezweer het U voor het aanschijn van hemel en aarde, ik wil voor U alleen handelen, met U alleen spreken, voor U alleen ademen, in U en met U. Mocht toch mijn hart niets dan liefde voor U zijn, geheel in liefde tot U opgaan! Mocht het gloeien door die vurige liefde, welke het hart van uwe lieve Moeder deed ontvlammen, als zjj IJ in hare armen drukte! Konde ik U doen beminnen van alle schepselen, U doen beminnen gelijk Gjj verdient bemind te worden ! Voor Gij dan in mijn hart wilt nederdalen, o mjjn Jesus , sluit en maak het ontoegankelijk

ocr page 105

99

voor alle schepselen. Dat geen schepsel de liefde deele die U alleen toekomt, die ik voor U alleen bestemd heb.

O mijn welbeminde Zaligmaker, heerseli Gjj alleen in mij, bezit Gij mij alleen; en mocht ik nog ooit U niet volkomen onderworpen zijn, straf en kastijd mij streng genoeg, om mij te herinneren aan den plicht in alles nwen heiligen en aanbidde-Ijjken wil te betrachten. Maak, dat ik niets verlange, niets zoeke dan U te be-behagen, dikwijls aan den voet uwer altaren te verschijnen, mij dikwijls met U te onderhouden, U dikwijls in de H. Communie te ontvangen. Laat anderen vreemde geneuchten najagen ; ik bemin , ik verlang niets, niemand dan U alleen, o mijn Jksüs , den eenigen schat mijner ziel, de bevrediging mijns harten, ik wil alles vergeten om U alleen te zoeken en J te verheerlijken.

Maar wie beu ik, o mijn God , om tot U te naderen, om U in mijn hart te ontvangen? Wie zijt Gij, o God van Majesteit, die in mijne ziel wilt verblijven? O, uwe grootheid is zonder paal, uwe wijsheid zonder maat, uwe goedheid onovertroffen. Gij zijt almachtig in kracht,

ocr page 106

100

bewoudercnswaardig in uwe raadsbesluiten, vreeselijk in uwe oordeelen, oneindig volmaakt in al uwe eigenschappen. Gij zijt een oneindig groote God, die door de working van uwen wil alleen al liet geschapene hebt voortgebracht, die hemel en aarde met den luister uwer Majesteit vervult, voor Wien de Engelenscharen beven, voor Wien de verhevenste Serafijnen zich nietige wormen achten.

En tot wien komt die God van oneindige heerlijkheid ? Tot een ellendig schepsel, tot een zondaar, tot een aardworm, die ü, o mijn Jesus , zoo dikwijls vergramd hebt. Gij noodigt mij tot dit hemelsch gastmaal uit, Gij wilt mijn hart tot verblijf kiezen, maar deze woonplaats is uwer niet waardig ; Gjj neemt uw intrek in eene ziel, besmeurd door zoovele zonden, zoo verkleefd aan het aardsche en vergankelijke, te midden van zoovele verkeerde en tegenstrijdige begeerten en neigingen. Gij komt tot eene ziel, die slechts uwe verachting waardig is. Doch, o goedertierenste Jksüs, verstoot mij niet van uw aanschijn; groot is mijne onwaardigheid, maar nog grooter is uwe goedheid. Want wat kan ik in mijne zwakheden beginnen dan tot ü te

ocr page 107

101

naderen, ten einde volkomen genezen te worden ; Gij komt immers voor geen ander doel in mijne ziel, dan om to doen wat Gij voor den mensch in uw sterfelijk leven gedaan hebt. Gij komt mij als Verlosser mijne zonden vergeven door toepassing der verdiensten van uw Heilig Bloed, dat Gij er voor vergoten hebt. Als geneesheer komt Gij in het huis van den zieke, nadert mij , geeft mij geneesmiddelen om mij van mijne geestelijke krankheid te verlossen. Gij komt als leeraar om 'mij met uwe inspraken voor te lichten en den weg der deugd en der volmaaktheid te toonen. Gij komt als Opperpriester om mij de vruchten mede te deelen van het bloedig offer dat Gij aan het kruis hebt opgedragen; om mij te bewegen u het offer van een vermorzeld en vernederd hart, eene offerande van lof en een brandoffer van liefde op te dragen. Eindelijk komt Gij nog als een voeder, als spijs, om mij als een kind met de melk uwer liefkozingen te spijzigen; om mij met U door den baud van volmaakte liefde te ver-eenigen ; om mij den kus van vrede aan te bieden, van verzoening en eeuwige vriendschap en den weusch mijner ziel te

ocr page 108

102

Ycrvullen, die deze liefdebewjjzeii zoo vurig verlangt.

Ja, miju Jesus , ik heb groote behoefte aan elk dezer vruchten in het bijzonder eu aan allen te zamen; ik ben een slaaf des duivels door mijne zonden, verzwakt door mijne driften , onwetend , dwalend , zwak, arm en behoeftig aan onderhoud voor mjjne ziel, aan vrede met mijn Schepper, aan besturing, bescherming en aan de gunst mijns Verlossers. O God van onmetelijke majesteit, hoe zou ik ongevoelig kunnen blijven voor deze uitvindingen uwer eindelooze liefde, in persoon wilt Gij tot mij komen om mij te genezen , levend te maken en te omhelzen.

Kom dan Heer, en toef niet; kom en neem de ellende van uw dienaar weg: „Wek uwe macht op en kom om ons te „reddenquot; (1) „Breek de hemelen door en „daal neder! Voor uw aanschijn zulleu „de bergen wegvloeienquot;. (3) De bergen mijner driften zullen wegsmelten van liefde. Allerzoetste Verlosser, kom in mijne ziel, die U smachtend verbeidt; neem weg uit haar wat uwe intrede verhindert ; werk in haar uit wat Gij met

(2) Is. LXIV i X.

(1) Ps, LXXII: 3.

ocr page 109

103

uwe komst voor hebt, voroouig U mot mij , want ik verlang een te zijn met U , mijn eenigste en hoogste goed, door allo eeuwen der eeuwen.

Beschaamd over mijne zouden, en geheel verootmoedigd , maar ook vol betrouwen op uwe barmhartigheid en liefde jegens mij , kom ik om U heden in mijn hart te ontvangen. Hoe smart het mij, o mijn God , U tot hiertoe niet bemind te hebben, ja zelfs, in plaats van U te beminnen, zoo dikwijls uwe oneindige goedheid bc-leedigd en bedroefd te hebben , om mijne hartstochten te bevredigen. Hoe spijt het mij , o mijn Jusrs, dat ik uwe genade en vriendschap vrijwillig heb willen verliezen en verachten, terwijl gij uw leven voor mij ten beste gegeven hebt.

Welke ondankbaarheid! Welke vergetelheid uwer weldaden ! Ik ben gedwongen met den H. Augustisus uit te roepen: „Te laat heb ik U gekend , o schoonheid „altijd oud en altijd nieuw, te laat heb „ik U bemind!quot; Ja, mijn God, mijn hart is waarlijk vermorzeld, omdat het U beleedigd heeft. Doch, ik mag het hopen, Gij hebt mij reeds vergeven; mocht ik nog schuldig zijn, gewaardig U

;•

ocr page 110

104

mij vergiffenis te schenken op het oogen-blik, dat ik mjj voorbereid om U in uw goddelijk Sacrament te ontvangen. Wees mij genadig , Heer , ontferm U mijner , verlaat mij niet; ik wil mij betereu, mijn hart is doordrongen van de levendigste droefheid , omdat ik U beleedigd , U miskend heb; het is bereid, zich aan alles te onderwerpen, liever dan U op nieuw te vergrammen. Ik vrees noch ziekten, noch kwellingen, noch rampspoed; ik vrees de zonde alleen, de zonde, die mijn God kwetst, mijn hoogste goed en mijne liefde, mijn Vader, den bruidegom mijner ziel; de zonde, dat mengsel van boosheid , van ondankbaarheid, van snoodheid ; de zonde eindelijk, dat monster, dat eenige, dat wezenlijke kwaad. Ach , lieer! uu heb ik vast besloten U niet meer te vergrammen ; integendeel, ik heb besloten de U aangedane beleedigingen te herstellen door even veel liefde en gehoorzaamheid. Ja, mijn God, ik zal altijd en ouveranderlijk, haar mijn uiterst vermogen uwe innigste, uwe levendigste, uwe vurigste liefde betrachten. Kom dan, o Jesus, mijn welbeminde, kom in mijne ziel, die naar uwe tegenwoordigheid verlangt. Amen.

ocr page 111

105

Gclivd van den II. Anibrosiiis.

0 mecdedoogende Heer Jescs Christus, ik nader met Trees en siddering tot de Tafel van uw allerzoetst Gastmaal, ik zondaar, die niet op eigene -verdiensten steun, maar op uwe barmhartigheid en goedheid vertrouw. quot;Want mijn hart en mijn lichaam zijn met veelvuldige misdaden bezoedeld, en mijn geest en mijne tong niet mgt omzichtigheid bewaard. Ik ellendige , door angst gekweld, neem dan, o mededoogeude Godheid, o ontzaggelijke Majesteit, mijn toevlucht tot U, de brou der barmhartigheid; tot U snel ik, om genezing te erlangen, onder uwe bescherming vlucht ik; en voor wieu ik als rechter uiet bestaan kan, dien verlang ik vurig als Verlosser te bezitten.

Aan U , o Heer, toon ik mijne wonden; voor U leg ik geheel mijne verachtelijk-{lt; heid bloot. Ik ken mijne vele cn groote zonden voor welke ik vrees. Maar ik ^ hoop op uwe ontfermingen, wier getal ^ eindeloos is. Zie dan op mij neder met de oogen uwer barmhartigheid, o Heer Jesus Christus, eeuwige Koning, God en mensch, gekruisigd voor deu mensch. Ver-

ocr page 112

JOG

hoor mij , die op U hoop; heb jncdelijdeii met mij , die vervuld ben van alle ellende en zonde, Gij die nooit ophoudt de bron uwer barmhartigheid te doen vloeien.

Wees gegroet, o slachtoffer des heils , voor mij en geheel het menscheljjk geslacht op den boom des kruises geofferd. Wees gegroet, o edel en kostbaar Bloed, dat stroomt uit de wonden van mijn gekruisigden Heer Jesus Christus , en de zonden der gansche wereld afwascht.

Gedenk , o Heer , uw schepsel, dat Gij met uw Bloed hebt vrijgekocht. Het doet injj leed gezondigd te hebben, ik verlang te herstellen wat ik misdaan heb. Neem dan, allergoedertierenste Vader, alle mijne ongerechtigheden en zonden van mij weg. opdat ik naar ziel en lichaam gereinigd , het Heilige der heiligen waardiglijk moge nuttigen; en geef, dat het heilig nuttigen van Uw Lichaam en Bloed, hetwelk ik, onwaardige, voornemens ben te ontvangen, moge strekken tot vergiffenis mijner zonden, tot volmaakte zuivering mijner misdrijven, tot verdrijving van allo schandelijke gedachten, tot opwekking van goodo gevoelens, tot moed en kracht ter beoefening van U welgevallige werken,

ocr page 113

107

tot ouvcrwiimelijko verdediging van ziel en lichaam tegeu de hinderlageu mijiier vijanden. Amen.

Gebed van den II. Thomas van Aqiiinc.

Almachtige, eeuwige God , ik nader tot het Sacrament van uwen eeniggeboren Zoon, onzen Heer Jesus Christus, ik nader gelijk een zieke tot den geneesheer, een onreine tot de bron van barmhartigheid , gelijk een blinde tot het licht van eeuwige helderheid, als een arme en behoeftige tot den Heer van hemel en aarde. Ik smeek uwe onuitputtelijke milddadigheid , dat Gij U wilt gewaardi-gen mijne zwakheid te genezen, mijne onreinheid te zuiveren, mijne blindheid te verlichten, mijne naaktheid te bedekken, mij in mijne armoede te verrijken, opdat ik het Brood der Engelen, den Koning der Koningen, en den Heer der heerscharen moge ontvangen met zoo grooten eerbied cn nederigheid , met zulke levendige gevoelens van godsvrucht en berouw , met zoo groote zuiverheid eu geloof, met zulk een goed voornemen eu zoo goede meening , als voor het heil mijner ziel

ocr page 114

108

dienstig is. Geef mij , Intl ik U , dat ik niet alleen het Sacrament van het Lichaam en Bloed des Heeren nuttige, maar ook aan de uitwerkselen en de kracht daarvan deelachtig worde.

O zachtmoedigste God, laat mij het Lichaam van uwen eeniggeboren Zoon, onzen Heer Jesüs Christus , dat Hij uit de Maagd Maria heeft aangenomen, zoo ontvangen, dat ik verdien met zijn geheimzinnig lichaam verbonden en ond«r zijne ledematen gerangschikt te worden. O allerbeminnelijkste Vader, geef mij , dat ik Uwen beminden Zoon , dien ik als sterveling nu nog verborgen ga ontvangen, eenmaal in de heerlijkheid van aanschijn tot aanschijn eeuwig moge aanschouwen. Die met U leeft en heerscht in de eenheid van den H. Geest, God, in alle eeuwen der eeuwen. Amen.'

Welaan, mijne ziel, het zalig oogenblik is gekomen, waarop Jesüs in u zijn verblijf wil nemen. Maar ach. mijn Verlosser, ik ben overtuigd, dat ik aller-omvaardigst ben tot U te naderen en U te ontvangen, zoo om mijne zonden als

ocr page 115

100

om do onreiuheid mijns harten; daarom roep ik tot U: lieer, ik bon niet waardig dat gij onder mijn dak komt, doch spreek slecht één woord, eri mijne ziel zal gezond.-worden.

Eri al zou ik ook do liefde hebben der Serafijnen, dan zou ik nog onwaardig zijn om U te ontvangen, en daarom herhaal ik nogmaals: lieer, ik ben niet waardig , dat gij onder mijn dak komt, doch spreek slechts één woord , en mijne /lol zal gezond worden.

Kom dan, o mijn Jesus , kom dan in dit hart dat naar u zucht: docii voordat Gij U aan mij geeft, wil ik mij aan ü schenken ; zie , ik geef U dit mijn ellendig hart, gelief het aan te nemen , haast ü om er bezit van te nemeu , vertrouwende op uwe overgroote liefde en barmhartigheid , want in waarheid: Heer, ik ben niet waardig, dat gij onder mjjn dak komt; doch spreek slechts één woord, en mjjne ziel zal gezond worden.

-------- —

ocr page 116

110

III.

Kit vl quot;begr ij pol i j ke Majesteit van mjjn ïjJr God, wiens glans de Serafijnen nauwelijks kunnen Terdragen, ik verootmoedig mij voor U, en aanbid U , onder de sacramenteele gedaante in mijn hart tegenwoordig. Ik aanbid U uit geheel mijn verstand , o mijn Jesus , en erken U alleen waardig om aanbeden te worden ; want Gij alleen zijt de Heilige der heiligen, Gij alleen de Opperste Heer, de Allerhoogste , de Eeuwige.

Zegen, o mijne ziel, zegen uwen God, en dat al uwe krachten zich yereenigen om den gezegenden naam des Heeren te verheffen, die u met zijne goddelijke

ocr page 117

Ill

tegenwoordigheid heeft willen vereeren. Het is clan waar, dat God geheel aan mij is , dat de Schepper van hemel en aard2, dat de Meester van het heelal zich heeft vereenigd met zijn nietig schepsel! O liefdevolle goedheid! quot;Welke dankzegging , welke erkentelijkheid kan aan zulke woldaden beantwoorden! Ik dank U, o Jesus , zooveel ik weet, zooveel ik kan , en Gij, heilige Engelen des homels , die onzichtbaar uwen God aanbidt, helpt mij bidden en helpt mij beminnen.

Wat zal ik den Heer wedergeven voor alles wat Hij mij geschonken heeft ? Liefderijke Jesus , Gij vraagt slechts liefde , Gij roept tot mij : Kind, geef mij uw hart. Ik breng U dit offer , ofschoon het uwer niet waardig is; ik bemin U uit geheel mijn hart, omdat Gij oneindig beminnelijk zijt, en in de overmaat uwer liefde ons uw eigen Vleesch en Bloed tot spijze gegeven hebt. Ach, mijn hart, dat ik U als offer aanbied, is zoo koud; ik ben zoo arm in deugd; ik had niet durven naderen, indien uwe uitnoodiging mij niet hadde aangemoedigd : Komt allen tot mij , gjj, die vermoeid en beladen zijt, en ik zal u verkwikken.

ocr page 118

Want, tot wien en waarin zjjt gij nedergedaald , eindelooze Majesteit! in mijn ellendig, arm hart, in dat hart waarin geene deugden, waarin zoo vele ellenden zjjn. Met beschaming ontvang ik de uitstekende gunst van een God, tegen wien ik zoozeer misdreven heb. Ach , hoe verfoei en verzaak ik aan alle zonden, aan alles, wat uwe hemelsche zuiverheid in mij zou kunnen mishagen! Te zeer, o onvergetelijke goedheid, te zeer heb ik mij plichtig gemaakt, toen ik U verliet voor schepselen, die mijn hart bederven on mij ten verderve slingeren. Maar nu, o Jesus , nu zie ik van alles af, om mjj aan ü te hechten ; om U nimmer te verlaten. Ik zie af van hetgeen mij tot nu toe aan de wereld gebonden hield, en kies uwe allerdierbaarste vriendschap ; ik zie af van de bedriegelijke goederen der wereld, om rijk te Avorden in uwe goddelijke genade; ik zie af van de ijdele, aardsche schijn-grootheden, om het weer-galooze voorrecht uw kind te worden en voortaan een uwer leerlingen te zijn. Ik zie af van al het leugenachtige hier beneden , om in U al mijn troost, al mijne verwachtingen te stellen; om U alleen te

ocr page 119

113

bezitten, U alleen en voor ultijil, U, mijn cenig heil, mijn geluk en mijne zaligheid.

Maar waarom , o mijn Jksüs , waarom is mijn hart op dit oogenblik niet gelijk aan het uwe, brandende van liefde, om U op eene waardige wijze te beminnen ? Gij liebt immers in den loop ran uw openbaar loven gezegd, dat Gij op de wereld zijt gekomen om het Tuur der liefde te brengen , en niets anders verlangt, dan dat liet ontstoken worde. Ontsteek dan mijn koud en ongevoelig hart door het vuur uwer liefde , om U , mijne vreugde, mjjn ju 1 steun, mijn schat en mijn leven, al do nlj dagen mijns levens te kunnen beminnen. 5r'. 1 Ik wenseh op dezen stond al de dagen nil en uren te kunnen herstellen, waarop ik en U niet bemind heb, ik wenseh, dat mijn I], j hart, doordrongen van liefde tot U, nim-ei. mer liefde schonk aan eenig schepsel dan j. I met, in en voor U. O heilige liefdebrand, zuiver mijn hart van alle aardsclie aange-kleefdheid, ontsteek het door uw heilig liefdevuur ; mijn geest, mijn hart, mijn leven zijn alleen voor U. Niet alleen wil ik U beminnen, ik wil mij daarenboven toewijdeu en geheel besteden, opdat Gij van alle schepselen moogt bemind worden.

der-mjii arin den uit-rien rer-aan in , o ik liet 'en

ocr page 120

1U

^lijn welbeminde Heiland, vervul de oogmerken van barmhartigheid, om welke Gij U gewaardigt hebt van den troon uwer Majesteit in mijne schamele woning neêr te dalen. Dat het U niet genoeg zij , U geheel aan mij gegeven te hebben ; maar schenk mij met uwe heilige tegenwoordigheid de schatten van genade, die U vergezellen, U, die gedurende uw stoffelijk leven den blinden het gezicht, den melaat-schen en zieken de gezondheid, den zondaren de vergeving , den dooden het leven hebt wedergegeven, en maak mij deelachtig aan de heiluitwerkende kracht ook ton gunste van allen, die met een levendig geloof tot U hun toevlucht nemen.

Gij ziet aan uwe voeten , o Heer. een armen blinde, verlicht hem ; een melaat-sche bedekt met zonden en ongerechtigheden , zuiver hem ; een zieke, die lijdt aan zielekwalen, genees hem; een grooten zondaar, vergeef hem, heilig hem. Niets is moeielijk voor nwe goddelijke almacht, ik hoop en verwacht nu alles van uwe liefde. Schenk mij, medelijdende Jesus, schenk mij de genade mijne zonden te beweenen, de plichten van mijn staat met liefde te vervullen, met lijdzaamheid en over-

ocr page 121

IIÜ

geviiig de beproevingen des levens te dragen; maar boven alles U te beminnen tot mijn laatsten zucht. Die laatste zucht zij eene zucht van liefde, welke ijnjne ziel doe opstijgen ten hemel, tot het bezit van U, o Jescs, mijne eeuwige liefde. Am.

Eeuwige Vader , ik ofter U op het allerkostbaarst Bloed van Jesus Ciiristi's tot voldoening voor mijne zonden en voor de behoeften der Heilige Kerk.

(100 dagen afluut telkens, Pips Vil 22 September 1817.)

Ik N. N., om U mijne erkentelijkheid te toonen en al mijne ongetrouwheden te herstellen, selienk U mijn hart en wijd mij geheel aan U toe, o mijn beminnelijke Jesus, en met uwe hulp neem ik mij voor, niet meer te zondigen.

Zoet hart van Jesus, maak dat ik U immer meer bcminnc.

(300 dagen nfaat telkens, Pius IX 26 November 1876.)

ocr page 122

in;

(«vbed van den II. Tliomas van Alt;|iiiiiigt;.

Ik bedank U, heilige Heer, almachtige Vader , eeuwige God , dat O jj mij , zondaar , uwen oinvaardigen dienaar, zonder mijne verdiensten, doch alleen uit barmhartigheid , gewaardigd hebt te spijzigen met het kostbaar Lichaam en Bloed van uwen Zoon, onzen Heer Jesus Christus. En ik bid U , laat deze heilige Communie mij geen oorzaak van straf, maar een heilzaam middel ter vergiffenis zijn. Laat zij mij strekken tot een wapen des geloofs, tot een schild van goeden wil, tot uitroeiing mijner gebreken; tot onderdrukking mijner kwade lusten en begeerten, tot vermeerdering van liefde en geduld, van ootmoed 011 gehoorzaamheid en van allo deugden, tot eene sterke bescherming tegen alle hinderlagen mijner zichtbare en onzichtbare vijanden , tot volmaakte rust van al mijne vleeschelijke en lichamelijke bewegingen, tot onwrikbare trouw aan U, den eenen eu waren God , en tot een gelukkig en zalig uiteinde mjjns levens.

Verder smeek ik U , dat Gij mij , zondaar , eenmaal daarboven tot dien onuit-sprekelijken maaltijd zult gelieven toe te

ocr page 123

117

laten, waar Gjj, met uw Zoon en den M. Geest, voor uwe Heiligen liet ware licht, de volledige bevrediging, de eeuwige vreugde, het voltooide geluk en de volmaakte zaligheid zjjt. Door denzelfden Christus onzen Heer. Amen.

(jivbcd van den II. Bonavciitura.

Doorgloei, o allerzoetste Heer Jesus, het binnenste mijner ziel met het vuur uwer teederste en heilzaamste toegenegenheid en met eene ware, oprechte en krachtdadig heilige liefde tot U, opdat mijne ziel alleen uit smachtverlangen naar U als verteere en, van bovennatuurlijke begeerten ontvlamd, in uwe voorhoven als wegkwijne van verlangen , om ontbonden te worden en met U te zijn.

Geef, dat mijne ziel slechts hongere naar U , die het brood der Engelen, de verkwikking der heilige zielen , ons dage-lijksch geestelijk brood zijt, dat alle zoetheid van geur en smaak en alle lieflijkheid in zich bevat; dat mijn hart steeds naar U hake en U, wien de Engelen zoo vurig wenschen te aanschouwen, geniete en mijn binnenste door uw zoeten

ocr page 124

118

gem' yervuld worde ; laat mijne ziel steeds dorsten naar U, de bron des levens, de bron van wijsheid en wetenschap, de bron van het eeuwig licht, den stroom van het hemelsch genot, den overvloed van het huis Gods; laat zij naar U steeds verlangen , U zoeken, U vinden, naar U streven, tot U komen, aan U denken, van U sproken en alles verrichten tot lof en glorie van uwen Naam, met ootmoed en bescheidenheid, met liefde en behagen, met opgeruimdheid en ij ver , met volharding ten einde toe, en wees Gij en Gij-alleen altijd mijne hoop, mijn heil en mijn vertrouwen, mijn rjjkdom, mijn genot, mijn vermaak, mijne vreugde, mijne kalmte en rust, mijn vrede, mijne zoetheid , mijn behagen; mijne spijze, mijne verkwikking , mijn toevlucht, mijne hulp, mijne wijsheid, mjjn erfdeel, mijne bezitting en mijn schat, waarin mijn hart en mijne ziel immer vast en onwrikbaar geworteld en bevestigd blijven, Amen.

ocr page 125

110

(«ebed van den II. Ignatius de Loyola.

Ziel Tan Christus , heilig mij.

Lichaam van Christus , maak mij zalig. Bloed vau Christus , verzadig mij.

Water der zjjde van Christus, wasch mij. Lijden van Christus , versterk mij. O goede Jesus , verhoor mij.

Binnen uwe wonden verberg mij.

Laat niet toe, dat ik van U geseheiden worde. Tegen den boozen vijand bescherm mjj. In het uur van mijnen dood roep mij , En beveel mij tot U te komen,

Opdat ik U met uwe Heiligen love,

Door de eeuwen der eeuwen. Amen.

Aflaat van 300 dagen iederen keer dat men deze, aanroeping ten minste met rouwmoedig hart en godvruchtig hidt.

Aflaat van 7 jaar eens per day, wanneer zij gebeden wordt door de geloovigen na het ontvangen der H. Communie.

Een volle aflaat eens per maand aan alle geloovigen, die haar ten 'minste eens per dag hidden gedurende den duur eener maand. Voorwaarden : Biechten , Communiceeren , eene kerk bezoeken, en daar bidden overeenkomstig de meening van Z. H.

(Pius IX, bij Decreet van de H. Congregatie der Aflaten. 9 Januari 1854.)

ocr page 126

120

VcrKiiclitiiigcii van den 11. Angiisliiiiis.

Ach , Heer Jesus , dat ik U kenne, dat ik mij zelven kenne, dat ik niets anders hegeere dan U ; dat ik mij hate, dat ik U beminne, en dat ik alles doe om U. Dat ik mij vornedero, dat ik U Terhoffe, dat ik alleen denke op U. Dat ik aan mij sterve, om voor U te leTen , en al , wat mij overkomt, aauneme van U. Dat ik mij verlate, dat ik U volge, en altijd wensche niets anders te volgen dan U. Dat ik mij ontvluchte, dat ik tot U vluchte, opdat ik verdiene beschermd te worden door Ü. Dat ik voor mij vreeze , dat ik ü vreeze, opdat ik zij onder uwe uitverkorenen. Dat ik mij mistrouwe, op U betrouwe, dat ik gehoorzame om U. Dat ik niets anders verlange dan TJ, dat ik gaarne arm zij om U. Ach, zie mjj aan, dat ik U beminne, roep mij , opdat ik tot U komo, en in eeuwigheid love met U. Amen.

ocr page 127

121

Zie mij hier, o goede en allerzoetste Jesus, voor uw heilig aanschijn werp ik mij op mijne knieën neder en smeek U met den grootsten aandrang mijner ziel, levendige gevoelens van Geloof, Hoop en Liefde , van waarachtig berouw over mijne zonden met een vast voornemen mij daarvan te beteren, in mjjn hart te willen drukken , terwijl ik met groote liefde en droefheid uwe HH. Vijf Wonden in den geest beschouw, en mij voor oogen stel, wat de Profeet David reeds van U, o goede Jesus , voorzeide : „Zij hebben mijne „handen en voeten doorboord ; zij hebben „al mijne beenderen geteldquot;. (1)

Hierna hult men vijf maal het Onze Vador en Wees gegroet.

lis.

lat jrs ik

U. f

fe,

an I -i.

gt;at

ad u.

te, i en i ik I jr-

U I

•at ik m,

ik I

iet

Dit voor hel beeld van den Gekruisigde biddende, verdient men een vollen A flaat.

(Pius IX, Deer. H. C.'der Afl. 31 Juli 1858).

1

Ps. 21 V. 17 amp; 18.

ocr page 128

122

Geloofd , aangebeden en met gevoel van dankbaarheid zij Jesns Hart bemind in liet allerheiligste Sacrament des Altaars, op ieder oogenblik en in alle tabernakelen der gansehé wereld tot aan de voleinding der eeuwen. Amen,

{Aflaat can 100 dagen, eens per clnff. — Pius JX, 29 Februari 18C8.)

ocr page 129

123

lieer, ontferm U onzer.

Christus, ontferm U onzer.

Heer, ontferm U onzer.

Jesus, hoor ons.

Jesus, verhoor ons.

God hemelsche Vader, ontferm U onzer. God Zoön , Verlosser der wereld , 0 God H. Geest, S

H. Drievuldigheid , één God ,

Jesus, Zoon van den levenden God, 3 Jesus , schitterend licht d 'S Vaders, ^ Jesus, glans van het eeuwige licht, Jesus, koning der heerlijkheid, 2

Jesus, zon der gerechtigheid , ~

Jesus, Zoon van de Maagd Maria,

ocr page 130

124

Minnelijke Jesus, ontferm U onzer. Wonderbare Jesus ,

Jesus, sterke Gods ,

Jesus, Vader der toekomende eeuwen , Jesus, verkondiger van Gods verheven raad,

Allermachtigste Jesus,

Allerverduldigste Jesus , Allergehoorzaamste Jesus,

Jesus, zachtmoedig en ootmoedig van harte,

Jesus , minnaar der zuiverheid , ■

Jesus Jesus J esus Jesus Jesus Jesus Jesus Jesus Jesus Jesus Jesus Jesus Jesus Jesus Jesus Jesus

onze minnaar,

God des vredes, oorsprong des levens, voorbeeld der deugden , ij veraar der zielen ,

onze God ,

onze toevlucht ,

Vader der armen ,

schat der geloovigen , goede Herder, waarachtig licht, eeuwige wijsheid , oneindige goedheid ,

onze weg eü ons leven , blijdschap der Engelen , koning der Patriarchen ,

ocr page 131

1 ■gt;-,

Jesus, verlichter dor profeten, ontferm U ouzcr.

Jesus , meester der Apostelen , 2

Jesus , leeraar der Evangelisten ,

Jesus , sterkte der Martelaren , cj

Jesus , licht der Belijders , o

Jesus, zuiverheid der Maagden, n

Jesus, kroon van alle Heiligen , ~

Wees genadig, spaar ons Jesus.

Wees genadig, verhoor ons, Jesus. Van alle kwaad, verlos ons, Jesus. Van alle zonde, verlos ons, Jesus. Van uwe gramschap, verlos ons, Jesus. Van de listen des duivels,

Van den geest van onkuischheid, Van den eeuwigen dood ,

Van de vcrontachtzaming uwer in- ^ spraken, ^

Door het geheim uwer heilige mensch- oquot;

0 0 C«

wordins:,

O 7 O

Door uwe areboorte , ?

Door uwe kindsheid ,

Door uw allergoddelijkst leven ,

Door uwen arbeid, quot; g

Door uwen doodstrijd en uw lijden, ^

Door uw kruis en uwe verlatenheid,

Door uwe smarten ,

Door uwen dood en uwe begrafenis,

éi

ocr page 132

120

Door uwe verrjjzouis , verlos ons, Jesus. Door uwe hemelvaart, verlos ons , Jcsus. Door uwe vreugden, verlos ons, Jesus. Door uwe verheerlijking, verlos ons, Jesus. Lam Gods, dat de zouden der wereld

wegneemt, spaar ons , Jesus. Lam Gods, dat de zonden der wereld

wegneemt, verhoor ons , Jesus. Lam Gods, dat de zonden der wereld

wegneemt, ontferm U onzer, Jesus. Jesus, hoor ons.

Jcsus, verhoor ons.

LAAT 0X8 BIDDEN-.

lieer Jesus Christus , die gezegd hebt: vraagt, en gij zult verkrijgcu ; zoekt, en gjj zult viuden; klopt, en u zal worden opengedaan ; wij bidden U, verleen ons , op onze smeekingen , de genegenheid uwer allergoddelijkste liefde, opdat wij U uit gauseher harte door woorden en werken mogen beminnen, en nimmer ophouden U te loven.

Maak, o Heer! dat wij te zamen de vrees en de liefde van uwen H. Naam in eeuwigheid mogen bezitten, omdat Gij nooit ophoudt hen te besturen, die Gij vestigt in de kracht van uwe liefde. Die

ocr page 133

127

loeft en lieerscht met God dcu almauhtigen Vader in de eenheid vau den H. Geest in alle eeuwen der eeuwen. Amen.

(Aflaat van 300 dagen, eenmaal per dag.)

ticbed tot dun Koeten Nnnin Jcsus.

O goede Jesus, o liefdevolle Jesus, o allerzoetste Jesus, o Jesus, Zoon dei-Maagd Maria, vol barmhartigheid en liefde. 0 zoete Jesus , ontferm U over mij volgens uwe groote barmhartigheid. O goeder-tierenste Jesus, door dat kostbaar Bloed, hetwelk Gij voor de zondaren hebt willen vergieten , smeek ik U, alle mjjne ongerechtigheden af te wasschen en een blik te slaan op mij , ellendig en onwaardig menseh , die nederig om vergeving smeek en dezen H. Xaam Jesus aanroep.

O Naam Jesus, zoete Naam, Naam Jesus, verkwikkende Naam , Naam Jesus, versterkende Naam. quot;Wat toch beteekcut Jesus anders dan Zaligmaker? Daarom mijn Jcsus, bij uwen heiligen Naam,-wees mij een Jcsus en maak mij zalig. Laat toch niet toe dat ik, dien Gij uit het niet hebt geschapen, verloren ga.

ocr page 134

128

O goede Jesus, dat iiiijue boosheid mij, dien uwe almachtige goedheid hoeft gemaakt , niet ten Terdervo voerc. O zoete Jesus, erken wat uw eigendom is, en neem weg wat aan een ander behoort. O allergoedertierenste Jesus, ontferm U mijner , terwijl het nog tijd van erbarming is , opdat Gij mij ten tijde van het oordeel niet behoeft te veroordeelen.

Niet de dooden zullen U loven , Heer Jesus, noch zij allen, die in de hel nederdalen. O liefdevolle Jesus, o Jesus, voorwerp mijner verlangens , o allerzacht-moedigste Jesus, o Jesus, Jesus, Jesus, laat mij onder het getal uwer uitverkorenen behooren.

O Jesus, zaligheid van wie in ü gc-looven, o Jesus, troost van wie tot U vluchten , o Jesus, Zoon der Maagd Maria, stort in mij genade, wjjsheid , liefde, zuiverheid 011 ootmoed , opdat ik U volmaakt kunne beminnen, U loven, U genieten , U dienen en mij in U beroemen, met hen allen , die uwen Naam aanroepen, Avelke is Jesus. Amen.

{Aflaat van 100 day en , eens per day , I'iüs IX 30 Novemb. 1876.)

ocr page 135

120

OKBED.

O Jesus, die leeft in Maria, kom en leeft in uwe dienaren in den geest uwer heiligheid, in de volheid uwer kracht, in de waarheid uwer deugden, in de volmaaktheid uwer wegen, in de mededeeling uwer geheimen; heersch over elke tegenstrijdige macht in uwen Geest, tot glorie des Vaders. Amen.

{Aflaat van 300 dagen , eens per daij , Piüs IX 14 October 1859.)

GEBED.

O goedertierenste Jesus, Gij alleen zjjt onze zaligheid, ons leven en onze verrijzenis. Wjj smeeken ü dan , verlaat ons niet in onze benauwdheden en kwellingen, maar door den doodstrijd van uw allerheiligst Hart, door de smarten uwer onbevlekte Moeder , kom uwe dienaren tc hulp, die Gij door uw kostbaar Bloed hebt vrijgekocht.

{Aflaat van 100 dagen, eens per dnq , Pius IX 6 October 1870.)

9

ocr page 136

Litanie lcr cerc van liet II.Hart van .Itsus.

Heer, ontferm U onzer.

Christus, ontferm U onzer.

Heer, ontferm U onzer.

Jesus, hoor ons.

Jesus , verhoor ons.

Gocl hemelsche Vader , ®

God Zoon , Verlosser dor wereld , r* God H. Geest, d

H. Drievuldigheid, een God, c

Hart van Jesus, Zoon van den eemvi- K gen Vader, T-

mo

V.

ocr page 137

131

llari: van Jesus, Zoon van de Maagd

Maria, ontferm U onzer.

Hart van Jesus, eigene en waardige

woonplaats van den 11. Geest,

llart van Jesus, schatkamer van de-

allerheiligste Drievuldigheid ,

Mart van Jesus, glorie en vreugde

der Engelen,

Hart van Jesus, oneindig in majesteit ,

Hart van Jesus, voorwerp van alio liefde ,

Allerootmoedigst Hart van Jesus, s Allerzuiverst Hart van Jesus, S5

Allerbeminnelijkst Hart van Jesus, 5 Hart van Jesus, vol van zegen en _

genade, ■

Mart van Jesus, wellust van Hemel s en aarde,

Hart van Jesus, licht van geheel de wereld ,

Hart van Jesus, onoverwinnelijke

sterkte tegen onze vijanden,

Hart van Jesus, fontein van alle

rechtvaardigheid,

Hart van Jesus, oorsprong van allo

goedheid en barmhartigheid,

Hart van Jesus, vol medelijden en teederheid,

ocr page 138

132

Hart van Jesus, woonstede aller deugden,

ontferm U onzer.

Hart van Jesus , allen lof en eer waardig,

Hart van Jesus, aan wien alle aanbidding toekomt,

Hart van Jesus, onuitputbare bron

van alle hemelsche gaven,

Hart van Jesus, zaligheid dergenen,

die in U hopen,

Hart van Jesus, fontein der wateren

springende ten eeuwigen leven , g Hart van Jesus, verzoening onzer 5;

zonden, |

Hart van Jesus, troost van alle be- ° drukte harten , ^

Hart van Jesus, hoop van hen, die o in U sterven , g

Hart van Jesus, ons loven en onze quot;

verrijzenis,

Hart van Jesus, toevlucht van allo

zondaren,

Hart van Jesus, met bitterheid voor

ons vervuld,

Hart van Jesus, met versmaadheden

overladen,

Hart van Jesus, om onze boosheden doorwond ,

ocr page 139

133

Hurt van Jesus, om onze zaligheid gestorven aan het kruis, ontferm U onzer. Hart van Jesus, met eene lans door- g stoken, 5;

Hart van Jesus, levende, heilige en ^ Grodbehagende offerande, o

Hart van Jesus, altaar waarop al de | Heiligen opgeofferd worden , ~

Lam Gods, dat do zonden der wereld

wegneemt, spaar ons, Heer. Lam Gods, dat de zonden der wereld

wegneemt, verhoor ons, Heer, Lam Gods, dat de zonden der wereld

wegneemt, ontferm U onzer.

Christus, hoor ons.

Christus, verhoor ons.

Heer, ontferm U onzer.

Christus, ontferm U onzer.

Heer, ontferm U onzer.

Onze Vader, enz.

GEBED.

Heer Jesus Christus , die U gewaardigd hebt aan uwe Kerk kenbaar te maken de onuitsprekelijke rijkdommen van uw goddelijk Hart, maak, dat wij waardig worden aan de liefde van dit allerheiligste Hart te beantwoorden, en de versmading.

ocr page 140

134

aan lictzolvc door do ondankbaarheid der menschcn aangedaan , door waardige eerbewijzen te vergoeden. Dit Tragen wij U, die leeft en hcerselit met den Vader en don II. Geest, in alle eeuwen der eeuwen. Amen.

Oefening' van Kcrhcrstei.

Liefderijke en aanbiddelijke Jesus! mijn Zaligmaker en mijn God ! die door de vurigste en wonderbaarste liefde U tot een slachtoffer in het hoogwaardige Sacrament des Altaars gegeven hebt, welke droevige gevoelens moeten er ontstaan in uw heilig llart, daar Gij in de harten van de meeste menschcn niets vindt dan versteendheid , vergetelheid, ondankbaarheid en verachting ! Het was U dan niet genoeg den moeilijksten en pjjnlijksten weg verkozen te hebben om onze zaligheid te bewerken ! Het was dan niet genoeg U overgegeven te hebben aan zulk eenen wreeden en angstigen doodstrijd, veroorzaakt door hot aanschouwen onzer zonden , wier last Gij op U genomen hadt; Gij hebt U nog willen blootstellen aan alle versmadingen, die door de boosheid der mensehen en

ocr page 141

dor hel kuunen uitgevonden worden. Met ecu verootmoedigd hart en eene diepe droefheid vraag ik duizendmaal en duizendmaal vergiffenis voor al de versma-dingen, die Gij op uwe altaren ontvangen hebt. Ach! ware het mij gegeven met mijne tranen te bevochtigen en met mijn bloed af te wassohen al de plaatsen waar uw hart versmaad is geweest en waar men uwe liefde met verachting beloond heeft! Ach! konde ik door eene nieuwe soort van dienstbewijzing, van verootmoediging, van vernedering, zoo vele heiligschennissen en outeeringen herstellen! Ach! mocht ik meester zijn van alle harten der menschen , om U deze op te dragen, cn aldus eenigszins hunne vergetelheid en ongevoeligheid te vergoeden, daar zij ü niet hebben willen erkennen, of, U gekend hebbende, U zoo weinig bemind hebben!

Maar, o minnelijke Zaligmaker! hetgeen mij het meeste met schaamte bedekt, eu waarom ik het diepste zucht, is, dat ik onder het getal van die ondankbaren ben. Gij , o mijn God! Gij, die het binnenste van mijn hart doorziet, Gij kent de droefheid, die ik over mijne ondankbaarheid gevoel, Gij weet dat ik

ocr page 142

loO

bereid ben daarToor alles te doeu en te lijden , zooveel in mij is, om die te herstellen. Zie dan, Heer, hier ben ik, om van uwe hand te ontvangen al wat Gij mij ten 'dien einde zult gelieven op te leggen. Sla en kastijd mjj, o Heer ! ik zal de hand, die mij zoo rechtvaardig straft, zegenen en kussen. Gelukkig zoude ik wezen, indien ik door alle mogelijke pijnigingen voor zoovele versmadingeu eenigszins konde voldoen. Maar indien ik die genade niet verdien, neem ten minste de oprechte begeerte aan, die ik daartoe heb , en geef volle kracht aan het voornemen, dat ik maak, nooit iets te vergeten, om U, o mijn Zaligmaker! te beminnen en te eeren in het aanbiddelijk Sacrament des Altaars. Amen.

ocr page 143

VI.

gi:bedi:.\ ter i:i:ki: van. iii/i alli:riii:ilig8ti: svihamfat

des altaars.

LHnniv tot .Ivsiis in liet Allcrliciligslc Saci't-iiiicnt.

Heer, ontferm U onzer.

Christus, ontferm U onzer.

Heer, ontferm U onzer.

Christus , hoor ons.

Christus, Terhoor ons.

God hemelsche Vader, ontferm U onzer.

God Zoon, Verlosser der wereld, ontferm

U onzer.

God H. Geest, ontferm U onzer. H. Drievuldigheid , één God , ontferm U onzer.

Levend Brood , dat uit den Hemel gedaald zijt, ontferm U onzer.

ocr page 144

133

Verborgen God en Zaligmaker,

Tarwe der uitverkorenen,

Wijn , die maagden voortbrengt, Voedzaam brood en vermaak der

koningen ,

Altijddurende offerande,

Zuivere opdracht,

Lam zonder vlek,

Allerzuiverste maaltijd ,

Spijs der Engelen,

Verborgen hemelscii brood ,

Gredachtenis van Gods wonderheden , Bovennatuurlijk Brood ,

Woord, dat vleesch geworden zjjt

en onder ons woont,

H. Hostie ,

Gezegende drinkbeker,

Doorluchtig en hoogwaardig Sacrament, Allerheiligste offerande,

Waarachtige verzoening voor levenden

en dooden,

Hemelsch behoedmiddel tegen de zouden, Wonder boveu alle wonderen, Allerheiligste gedachtenis van hot lijden

des Heeren,

Gave, die alle volheid te boven gaat, Voortreffelijk gedenkteeken der goddelijke liefde,

ocr page 145

139

Overvlooieudc brou van Gods milddadigheid , ontferm U onzer.

Overheilig on wonderbaar geheim , Aanbiddelijk en levendmakend Sacrament, Brood , dat door do almogendheid des

Woords zijt vleesch geworden, Oubloedige offerande , o

Spijs en medegast, ^

Allerzoetste maaltijd, bij welke de En- S gelen tegenwoordig zijn en dienen , ^ Teeken van genade , cl

Band van liefde , o

Offeraar en offerande , ^

Geestelijke zoetheid, die in haren eigen r5

oorsprong gesmaakt wordt,

Verkwikking der heilige zielen , Versterking dergenen, die in den lieer

sterven ,

Pand der toekomende glorie,

Wees genadig , spaar ons , Heer.

Wees ons genadig, verhoor ons, lieer. Van het onwaardig nuttigen uws Lichaams

en Bloeds, verlos ons , Heer.

Van de begeerlijkheid des vleesches, verlos ons , Heer.

Van de begeerlijkheid der oogenquot;, verlos

ous , Heer.

Van de hoovaardigheid des levens,

ocr page 146

uo

Van alle gevaren der zonden ,

Door de groote begeerte, die Gij gehad hebt om dit Paaschlam met uwe Leerlingen te eten , ^

Door de diepe ootmoedigheid , waar-mede Gjj de voeten uwer Leerlingen S gewasschen hebt, 2

Door de vurige liefde, met welke Jé

Gij dit H. Sacrament hebt ingesteld ,

Door uw dierbaar Bloed, dat Gij ons g op het altaar hebt nagelaten , -

Door de vijf wonden, die Gij in uw allerheiligste Lichaam voor ons ontvangen hebt,

quot;Wij, zondaren, wij bidden U verhoor ons. Dat het U believe het geloof, den eerbied en de begeerte tot dit wonderbaar Sacrament in ons te vermeerderen en te bewaren, wij bidden U, verhoor ons. Dat het U believe ons door eene ware belijdenis onzer zonden tot het dikwijls nuttigen dezer geestelijke spijs te bereiden, wij bidden U , verhoor ons.

Dat Gij ons van alle ketterij, ongeloof en verblindheid des harten Avilt bevrijden, wij bidden U , verhoor ons.

Dat' het U believe ons aan de kostbare en hemelsche vruchten van dit H. Sa-

ocr page 147

141

crament deelachtig te maken, wij bidden U, verhoor ons.

Dat het U believe, ons in het uur des doods met deze hemelsche teerspijs te versterken en te beschermen, wij bidden U, verhoor ons.

Zoon Gods, wij bidden U, verhoor ons. Lam Gods, dat de zonden der wereld

wegneemt, spaar ons , Heer. Lam Gods, dat de zonden der wereld

wregneemt, verhoor ons , Heer. [jam Gods , dat de zonden der wereld

wegneemt, ontferm U onzer. Heer. Heer, ontferm U onzer, enz.

Christus , hoor ons.

Christus , verhoor ons.

Onze Vader, enz.

GEBED.

O God , die ons onder dit wonderbare Sacrament de gedachtenis van uw lijden hebt nagelaten , wij bidden U , geef dat wij de heilige geheimen van uw lichaam en bloed zoo eerbiedig eeren, dat wij de vrucht uwer verlossing gedurig in ons mogen gevoelen; die met den Vader in de eenheid des H. Geestes leeft en heerscht, God in alle eeuwen der eeuwen. Amen.

ocr page 148

142

►Jlt; Mijn Heere Jesus Christus, die, door de liefde welke Ojj ons menschen toedraagt, nacht en dag in dit Sacrament verbljjt' houdt, en vol goedheid en liefde afwacht, tot U roept en ontvangt al wie naderen om U te bezoeken , ik geloof uwe goddelijke tegenwoordigheid in het H. Altaar-sacrament , ik aanbid U uit den afgrond van mijn niet, ik dank U voor alle genade, mij door U geschonken, en wel in liet bijzonder, dat Gij U zeiven aan mij hebt gegeven in dit Sacrament, dat Gij mij uwe allerheiligste Moeder Maria tot Voorspreekster hebt gegeven, en dat Gjj mij hebt geroepen om U in deze kerk te bezoeken.

Ik groet op dit oogenblik uw liefdevol Hart, en ik stel mij voor het te groeten met een drievoudig doel: op de eerste plaats tot dankzegging voor dit groote geschenk; op de tweede plaats, om U schadeloos te stellen voor alle beleed i-gingen, die gij van alle uwe vijanden in dit Sacrament hebt ontvangen ; op de derde plaats stel ik mij met dit bezoek voor U te aanbidden op alle plaatsen der aarde , waar Gij in het H. Sacrament minder vereering en meer verlatenheid ondervindt.

Mijn Jesus, ik bemin U uit geheel mijn hart. Het smart mij aan uwe on-

ocr page 149

143

eindige goedheid in het verleden zoo dikwijls te hebben mishaagd. Met de hulp uwer genade neem ik mij voor, U in de toekomst niet meer te beleedigen ; en voor het oogenblik, hoe ellendig ik ook zij , wjjd ik mij geheel aan U toe; ik schenk U de volle beschikking over mijn wil, mijne gevoelens, mijne verlangens en alles wat het mijne is. Doe van dit oogenblik af met mij en het mijne al wat U behaagt. Ik vraag en verlang van U alleen uwe heilige liefde, de volharding tot het einde en de volmaakte vervulling van uwen H. Wil. Ik beveel U aan de zielen in het vagevuur, in het bijzonder die meer godsvrucht hebben gehad tot het Allerheiligste Sacrament en de Allerheiligste Maagd Maria. Isog beveel ik U alle arme zondaars aan.

Ten slotte, mijn dierbare Zaligmaker, vereenig ik alle mijne gevoelens met de gevoelens van uw liefdevol Hart, en ik bied ze, aldus vereenigd, aan uwen hemelschen Vader aan, wien ik in uwen naam smeek, dat Hij ze ter uwer liefde aanvaarde en verhoore.

{Aflaat ran 300 dagen voor iederen keer, ïics IX 7 September 1854).

ocr page 150

14

Heei-, God almacliüg-, zie mij hier voor U neergebogen, om in naam aller schepselen uwe Goddelijke Majesteit te verzoenen. Maar hoe dit te doen, daar ik zelf een ellendige, een zondaar ben ? Ü ja, ik kan, ik wil het, daar ik weet, dat Gij er roem op draagt, Vader van barmhartigheid te worden genoemd, daar Gij ons ter liefde zelfs uwen eeniggeboren Zoon hebt gegeven , die zich voor ons op het kruis heeft geslachtofferd, en voortdurend op onze altaren het offer van zichzelf vernieuwt. En daarom verschijn ik , wel een zondaar, maar rouwmoedig, wei ellendig, maar rijk in Jesus Christus, voor uw aauschijn; eu met de vurigheid van alle Engelen en Heiligen, met de gevoelens van het onbevlekt Hart van Maria, offer ik U in naam aller schepselen, de H.H. Missen , die in dit oogenblik worden opgedragen met alle degene, welke reeds zijn opgedragen en tot aan het einde der wereld zullen worden opgedragen.

Ik neem mij voor deze opdracht ieder oogenblik van mijn leven te hernieuwen, om aan uwe oneindige Majesteit eene eer en glorie Haar waardig te geven, om uwen toorn tequot; bevredigen en te voldoen

ocr page 151

115

aau uwe rcchtvaardiglicid voor ouzo zoo menigvuldige zouden, om U behoorhjkau dank te breugeu voor uwe weldaden, en uwe barmhartigheid af te smeeken over mij en over alle zondaren, over alle ge-loovigen zoo levende als afgestorvene, over geheel de Kerk en bijzonder over haar zichtbaar Opperhoofd, den Paus van Rome, en ten slotte ook over de ongelukkige scheurmakers, ketters en ongeloovigen, opdat ook deze zich mogen bekeeren cn zalig worden.

{Aflaat van 3 jaren, eens per duy, Pius IX 11 April 1860.)

^ Eeuwige Vader, wij dragen U op het allerkostbaarst Bloed van Jesus, met zoo grootc liefde en smart voor ons vergoten uit de woude zijner rechterhand, en dooide verdiensten en de kracht vau dat Bloed smeekeu wij uwe goddelijke Majesteit, ous uwen heiligen zegen te verloenen, opdat wij door de kracht er vau beschutting mogen vinden tegen onze vijanden en be-vnjdiug van alle rampen, zeggende: „Da zegen van den Almachtigen God , den

10

ocr page 152

14G

Vader, en deu Zoon on don II. Geest konie over ons on bljjvo altijd bij ons.

Onze Vader. — Wees gegroet. Glorie zij den Vader.

{Aflaat van 100 dagen, telkens, Leo XII 35 October 1833.)

Heer, almaclitige God, ik bid U door het kostbaar Bloed, dat uit de zijde Tan uwen Goddelijken Zoon -vloeide in de tegenwoordigheid en tot de grootste smart zijner allerheiligste Moeder, verlos toch de in het vagevuur lijdende zielen, bijzonder die, welke deze groote Vrouwe en Koningin het moest vereerden, opdat zij spoedig in uwe heerlijkheid U in Maria en Maria in U loven en prijzen mogen in eeuwigheid. Amen.

Onze Vader. — Wees gegroet. Glorie zij deu Vader.

(Aflaat van 100 duyen , eens per day , Leo XII 18 November 1836.)

Ik aanbid U , vleesch geworden Woord, waarlijk de Zoon Gods van alle eeuwigheid.

ocr page 153

117

en waarlijk de Zoou der Maagd Maria in de ■\olheid der tijden. Terwijl ik uwen god-deljjken Persoon aanbid en do Menscli-heid, die daarmede vereenigd is, roei ik mij gedrongen ook de arme kribbe te Tereeren, die U als kind opnam , en in waarheid de eerste troon uwer liefde was. Mocht het mij gegeven zijn, mij voor haar neder te werpen, met de liefde van Maria! Mocht het m|j zjjn gegeven, mij voor haar neer te werpen om een zoo kostbaar go-denkstuk onzer zaligheid te aanbidden,

van versterving

armoede en nederigheid , waarmede Gij , hoewel de lieer van hemel en aarde, cene kribbe tot rustplaats uwer ledematen hebt uitverkoren !

En Gij, o Heer, die ü hebt gewaardigd als een klein kind in die kribbe neder te liggen, gewaardig U ook in mijn hart een enkelen druppel tc storten van die vreugde, welke èn do aanschouwing uwer beminnelijke kindsheid , en de wondertee-kenen, die uwe Geboorte vergezelden, moesten opwekken ; door welke ik U bezweer aan geheel do wereld, tegelijk met een goeden wil, den vrede to schenken , en in naam van geheel bet menschelijk

met dienzelfden

geest

ocr page 154

MS

geslacht allen dank eu alle glorie aan te bieden aan den Vader en den IT. Geest, die niet U een God leeft en heerscht in de eeuwen der eeuwen. Amen.

(Apaat van 100 dagen, eens per dag, l'ns IX 1 October 1861.)

Zie neder, o lieer en Heilige Vader, van uit uw Heiligdom en van uit do verhevene woonplaats der hemelen, en aanschouw deze hoogheilige Offerande, die onze lloogeprlester, uw Heilige Zoon, onze Heer Jesus, U opdraagt voor de zonden zijner broeders; en stil uwe gramschap over onze veelvuldige boosheden. Zie, do stem van het Bloed van onzen brooder Jesus roept tot U van het kruis af. Verhoor die stem, o Heer, laat U verzoonen, o Heer, wees aandachtig en doe ons barmhartigheid ; toef toch niet, mijn God ; uwe eigene glorie is er mede gemoeid; want uw naam is aangeroepen over deze stad en over uw volk; eu doe met ons overeenkomstig uwe barmhartigheid. Amen.

Dat Gij U gewaardigt deze stad te

ocr page 155

140

verdedigen, haar den vrede te schenken, haar te bewaken, te behouden en te zegenen.

Wij bidden U, verhoor ons.

{Aflaat ran 100 dagen , een* per day , Pms JX 4 Febr. 1877.)

Akten vnn Aanhiildiug.

Wij aanbidden en loven U, Christus , omdat Gjj door uw heilig kruis de wereld verlost hebt.

Ik aanbid U, hemelsche Vader, en bedank U voor de eindelooze liefde, waarmede Gij U hebt gewaardigd uwen eenig-geboren Zoon af te vaardigen, om mij vrij te koopen en zichzelven te geven tot spijs mijner ziel. Ik draag U alle akten van •aanbidding en dankzegging op, die de Engelen en Heiligen in den hemel en de rechtvaardige zielen op aarde U aanbieden.

Ik loof, bemin en dank U met al den lof, de liefde en dankzegging, waarmede Gij geloofd, bemind en gedankt wordt door uwen goddelijken Zoon zelf in dit H. Sacrament, en ik smeek U temaken, dat Hij door allen worde erkend, bemind.

ocr page 156

150

vereerd, bedankt en waardig ontvangen in dit allergoddelijkst Sacrament.

Onze Vader. — Wees gegroet. Glorie zjj den Vader.

Ik aanbid U, eeuwige Zoon Gods, en ik dank U om de eindelooze liefde, waarmede Gij voor mij rijt mensch geworden, geboren in een stal, opgevoed in eene werkplaats, waarmede Gij honger, dorst, koude , hitte , pijnen , vermoeienis , versmading , vervolging , geeselslagen, doornen , nagels en eindelijk den dood op het harde kruishout hebt verduurd. Ik dank U met geheel de strijdende en zegevierende Kerk voor de eindelooze liefde, waarmede Gij het Allerheiligste Altaar-sacrament tot spijze mijner ziel hebt ingesteld. Ik aanbid U in alle de geconsacreerde hosties der gehaele wereld, en ik breng U dank ook voor hen, die IJ niet kennen en niet danken. Ik zou wenschen mijn leven te kunnen geven, om te bewerken, dat Gij door allen wordt gekend, bemind en vereerd in dit Sacrament van liefde, en om de oneerbiedigheden en heiligschennissen, die gepleegd worden te verhinderen.

Ik bemin U, mijn Jesus, en wensch U te beminnen en te ontvangen met de

ocr page 157

151

liefde, de reinheid en de heilige geroelens, uwer allerheiligste Moeder, met de liefde en Tolmaaktheid van uw allerzuiverst Hart zelf. O beminnelijke Bruidegom mijner ziel, wrocht, wanneer Gij in dit H. Sacrament tot mij komt, in mij die uitwerkselen , waarvoor Gij tot haar komt, en laat mij eer sterven, dan dat ik U onwaardig zou ontvangen.

Onze Vader. — Wees gegroet. Glorie zij den Vader.

Ik aanbid U, eeuwige H. Geest, en ik bedank U, voor de eindelooze liefde , waarmede Gij het onuitsprekelijk geheim der menschwording hebt gewrocht, en voor die oneindige liefde, waarmede Gij uit het allerreinste bloed der Maagd Maria het allerheiligste Lichaam van Jesus hebt gevormd, om het later in het H. Altaar-sacmment tot spijze mijner ziel te geven. Ik smeek U mijn verstand te verlichten en mijn har(, tegelijk met dat van alle andere mensehen, te zuiveren, om deze groote liefdegift te kennen en het Allerheiligste Sacrament waardig te ontvangen.

Onze Vader. — Wees gegroet. Glorie zij den Vader.

Aanbidden wij dan, smeekend neer-

ocr page 158

ir.2

gebogen, dit zoo verheven Sacrament; (le eeredienst der oude wijke voor dien der nieuwe Wet; liet geloof vuile de onmacht der zintuigen aan.

Lof en jubelzang, zaligheid, eer, kracht en zegening zij den Vader en den Zoon , on gelijke hulde aan den H. Geest, die van beiden voortkomt. Amen.

ft. Gij hebt hun een brood uit den hemel gegeven.

R-. Dat alle verkwikking in zich bevat.

LAAT OXS BIDDEN.

O God , die ons in dit wondervol Sacrament de gedachtenis van uw lijden hebt achtergelaten; geef, bidden wij U, dat wij de heilige geheimen van uw Lichaam en Bloed zóó mogen vcreeren, dat wij de vrucht uwer Verlossing voortdurend in ons ondervinden. Die leeft en heerscht door do eeuwen der eeuwen. Amen.

{Aflaat van 100 dagen, eens per (lat/ , Puts VF 17 October 1796.)

Annbidding cn Ecrcbocft'.

I. Ik aanbid U mot diepen eerbied , o mijn Jesus, verborgen in het II. Sacra-

ocr page 159

ment; ik erken U vooi* waarachtig God en waarachtig mensch, en met deze akte van aanbidding stel ik mij voor te voldoen voor de koelheid van zoovele christenen, die, wanneer zij uwe H.H. Tempels, en Boms zelfs de H. Ciborie voorbijgaan, waarin Gij U gewaardigt al den tijd te verblijven, met een liefderijk ongeduld U aan uwe geloovigen mede te deelen, U zelfs niet groeten, en zich door hunne onverschilligheid gelijk de Joden in de woestijn, van het hemelsch manna afkeerig toonen, en ik bied U aan het allerkostbaarst Bloed, dat Gij hebt vergoten uit de Wonde van uw linkervoet, tot eerherstel van eene zoo verregaande lauwheid; en met mijn geest binnen die Wonde verscholen, herhaal ik duizenden en duizenden malen : Ieder oogenblik zij het allerheiligste en allergoddelijkste Sacrament geprezen en gedankt.

Onze Vader. — Wees gegroet. Glorie zij den Vader.

II. Ik aanbid U met diepen eerbied, o mijn Jesus; ik erken uwe waarachtige tegeirwoordigheid in het Allerheiligste Sacrament, en met deze akte van aanbidding stel ik mij voor, te voldoen voor de mis-

ocr page 160

m

keuniug van zoorele cliristeuen, die, wanneer zij U naar de arme zieken zien dragen, om hun steun uit te maken op de groote reis naar de eeuwigheid, U zonder begeleiding laten, en U ternauwernood eene akte van uitwendige aanbidding waardig keuren; ik bied U het allerkostbaarst Bloed, dat Gij hebt vergoten uit de Wonde van uw rechtervoet, tot eerherstel van eene zoo verregaande koelheid, en met mijn geest binnen die Wonde verscholen, herhaal ik duizende en dui-zende raaien: Ieder oogenblik zij het allerheiligste en allergoddelijkste Sacrament geprezen en gedankt.

Onze Vader. — Wees gegroet. Glorie zij den Vader.

111. Ik aanbid U met diepen eerbied, o mijn Jesus, waarachtig brood des eeuwigen levens, en met deze aanbidding stel ik mij voor, de zoo groote droefheid te verzachten, die uw Hart dagelijks lijdt door de ontheiliging der kerken, waar Gij U gewaardigt onder de sacramenteele gedaanten te verblijven, om door uwe geloovigen te worden aangebeden en bemind. Tot eerherstel van zooveel oneerbiedigheid , bied ik ü aan het allerkostbaarst

ocr page 161

Bloed, dat Gij hebt vergoten uit de Wónde van uwe linkerhand en met mijn geest daar binnen verscholen, herhaal ik: leder oogenblik zij het allerheiligste en allergod-deljjkste Sacrament geprezen en gedankt.

Onze Vader. — Wees gegroet. Glorie zjj den Vader.

IV. Ik aanbid U met diepen eerbied, o mijn Jesus, levend Brood uit den hemel nedergedaald, en met deze akte van aanbidding stel ik mij voor, te voldoen voor zoo talrijke en zoo groote oneerbiedigheden, die door uwe geloovigen dagelijks worden gepleegd bij het bijwonen der H. Mis, ■waarin Gij door overmaat van liefde op onbloedige wijze hetzelfde Offer vernieuwt, dat Gij voor onze zaligheid weleer op den Calvarieberg hebt voltrokken : tot eerherstel van zooveel ondankbaarheid bied ik U aan het allerkostbaarst Bloed, dat Gij hebt vergoten uit de Wonde van uwe rechterhand , en daar binnen verscholen , vereenig ik mijne stem met die der Engelen , welke U eerbiedig omringen, en tegelijk met hen zeg ik : leder oogenblik zij het allerhoogste en allergoddelijkste Sacrament geprezen en gedankt.

Onze Vader. Wees gegroet. Glorie zij don Vader.

ocr page 162

150

V. Jk aanbid U met diepcu eerbied , o mijn Jesus, waarachtig zoenoffer onzer zonden, en ik bied U deze akte van aanbidding aan, ter vergoeding voor de smartelijke heiligschennissen, die Gjj ontvangt van zoovele ondankbare christenen, die de vermetelheid hebben aan de II. Tafel te gaan zitten, om met doodzonde in het hart U daar te ontvangen. Tot eerherstel van deze zoo afschuwelijke heiligschennissen, bied ik U aan de laatste druppels van uw allerkostbaar Bloed, die Gij hebt vergoten uit de Wonde uwer zijde, en daar binnen verscholen , aanbid , zegen en bemin ik U, en herhaal tegelijk met alle zielen, die het II. Sacrament met godsvrucht vereeren: leder oogenblik zij het allerheiligste en allergoddelijkste Sacrament geprezen en gedankt.

Onze Vader. — Wees gegroet. Glorie zij den Vader.

Aanbidden wij dan, smeekend neergebogen , dit zoo verheven Sacrament; de eeredienst der oude wijke voor dien der nieuwe Wet; het geloof vuile de onmacht der zintuigen aan.

Lof en jubelzang, zaligheid, eer, kracht en zegening zij den Vader en don Zoon ,

ocr page 163

en gelijke hulde aau den 11. Geest, die van beiden voortkomt. Amen.

y. Gij hebt hun een brood uit den hemel gegeven.

r-. Dat alle verkwikking in zich bevat.

LA.VT OSS B 11)1)EX.

O God, die ons in dit wondervol Sacrament de gedachtenis van uw lijden hebt achtergelaten; geef, bidden wjj U , dat wij do heilige geheimen van uw Lichaam en Bloed zóó mogon vereeron, dat wij de vrucht uwer Verlossing voortdurend in ons ondervinden. Die leeft en heerscht door do eeuwen dor eeuwen. Amen.

{'Aflaat can 300 day en, ialcrcn keer, Pius VII 30 Augustus 1814.)

Kcrcbocte.

Met dien diepen eerbied, welke het Geloof mij ingeeft, o mijn God en Zaligmaker, Jesus Christus, waarlijk God en waarlijk Mensch , bemin ik U uit geheel mijn hart en aanbid ik U, verscholen in het hoogheilig Sacrament des Altaars, tot eerherstelling van alle oneerbiedigheden , ontheiliging en heiligschennissen, die ik

ocr page 164

ir.s

tot mijii ongeluk ooit inoclit hebben geploegd , alsook van die allen, welke gepleegd zijn door anderen, en voor het vervolg maar al te dikwjjls zullen worden gepleegd. Ik aanbid U dan, o mjjn God, wel niet gelijk Gij waardig zijt te worden aangebeden, noch gelijk ik verplicht ben ü te aanbidden, maar ten minste gelijk ik het vermag en het zou willen vermogen, met alle volmaaktheid, waarvoor alle redelijke schepselen vatbaar zjjn. Ondertusschen neem ik mij voor U nu en altijd te aanbidden , niet alleen in de plaats van die Katholieken , welke ü niet aanbidden en beminnen, maar ook nog voor de bekee-rlng van alle ketters, schismatieken, Ma-liomedanen, Joden, afgodendienaars en slechte christenen. Ach ja , mijn Jesus , moogt Gij in het allerheiligst en aller-goddelijkst Sacrament, ieder oogenblik doov allen worden gekend, aanbeden en gedankt! Amen.

Schictgcbcdvn.

]k aanbid U ieder oogenblik.

O levend Brood des hemels, verheven Sacrament.

ocr page 165

ir.9

O Jesus, o Hart van Maria, U smeek ik mijne ziel te zegenen.

0 allerheiligste Jesus, mijn Zaligmaker, aan U geef ik mijn hart.

{Ajluat rein 200 dagen , mieven keer dut men deze Eereboete en Schietgebeden bidt, Pius VII 21 Januari 1815.)

OEBED.

Ziedaar, geliefde Jesns, hoever uwe bovenmatige liefde is gegaan. Om U geheel aan mij te schenken, hebt Gij mij van uw Vleesch en uw allerkostbaarst Bloed een goddelijken maaltijd aangericht. Wie toch heeft U tot zulke vervoering van liefde gebracht ? Niemand anders voorzeker dan uw liefdevol Hart. 0 aanbiddelijk Hart van mijnen Jesus, brandend fornuis der goddelijke liefde, ontvang mijne ziel in uwe allerheiligste Wonde , opdat ik in die school van liefde den God leere weder beminnen, die mij zoo wondervolle bewijzen zijner liefde schonk. Amen.

{Aflaat van 100 dai/eu, eens per day, Pius VII 9 Februari 1818.)

ocr page 166

100

GliUED.

Wees altijd en voor eeuwig gedankt en gozegond, mijn dierbare Jesus, Torborgon in het II. Sacrament; liefde, alle hemel-sche en aardsche liefde overwaardig , die U door overmaat van liefde voor mij , ondankbaren zondaar, bekleed hebt met onze menschelijkenatuur, bij de smartelijke gecscling uw allerkostbaarst Bloed hebt vergoten en voor ons aller zaligheid zijt gestorven op hot smadelijk kruis.

Door een levendig geloof voorgelicht smeek ik U thans met al den aandrang mijner ziel, met al den gloed van mijn hart, allernederigst door de oneindige verdiensten van uw smartelijk lijden, mij kracht en mood te schenken, om alle booze driften , die mijn hart beheerschen , ten ouder te brengen , om U to zegenen in mijne bitterste kwellingen, om U to verheerlijken door de volmaakte vervulling van allo mijne plichten, om elke zonde mot den grootsten afschuw te haten en mij ten slotte te heiligeu.

{Aflaat van 100 damn, tedvrun keer, Pius IX 1 Januari I860.)

ocr page 167

GKBEDU\ TER KERK VAN DK ALLKRHKILIGSTE MAAGD MA»IA.

Litanie van lt;lv Heiligt- Moedor Gods.

Heer, ontferm U onzer.

Christus, ontferm U onzer.

Heer, ontferm U onzer.

Christus, hoor ons.

Christus, verhoor ons.

God, hemelsche Yader, ontferm U onzer, (lod Zoon, Verlosser der wereld, ontferm U onzer.

tr,i

V II.

11

ocr page 168

162

God II. Geest, ontferm U onzer.

II. Drievuldigheid, één God, ontf. U onzer.

II. Maria, bid voor ons.

H. Moeder Gods,

H. Maagd der maagden,

Moeder van Christus,

Moeder der goddelijke genade,

Allerreinste Moeder,

Allerzuiyerste Moeder,

Ongeschonden Moeder ,

Onbevlekte Moeder,

Minnelijke Moeder,

Wonderlijke Moeder,

Moeder des Scheppers , ï-

Moeder des Zaligmakers,

Allervoorzichtigste Maagd, o

Eerwaardige Maagd , -s

Lofwaardige Maagd , 2

Machtige Maagd , 5°

Goedertierene Maagd ,

Getrouwe Maagd,

Spiegel der rechtvaardigheid ,

Stoel der wijsheid,

Oorzaak onzer blijdschap.

Geestelijk vat.

Eerwaardig vat,

Uitmuntend vat van godsvrucht, Geheimzinnige roos ,

ocr page 169

103

Torcu van David , bid voor ons.

iToren toren ,

Gulden huis,

Ark des yerbonds ,

Deur des Hemels ,

Morgenster,

Behoudenis der kranken ,

Toevlucht der zondaren ,

Troosteres der bedrukten , Z

Hulp der Christenen,

Koningin der Engelen , o

Koningin der Patriarchen , -=

Koningin der Profeten , g

Koningin der Apostelen , P

Koningin der Martelaren ,

Koningin der Belijders,

Koningin der Maagden,

Koningin van alle Heiligen,

Koningin zonder erfsmet ontvangen, Koningin van den allerheiligsten Rozenkrans ,

Lam Gods, dat wegneemt de zonden dei-

wereld , spaar ons, Heer.

Lam Gods, dat wegneemt do zonden dei-

wereld , verhoor ons Heer.

Lam Gods, dat wegneemt de zonden der

wereld, ontferm U onzer.

Heer, ontferm U onzer.

a.

ocr page 170

1(U

Christus, ontferm U onzer.

Heer, ontferm U onzer.

Onze Vader, enz.

Ant. Onder uwe bescherming nemen wij onzen toevlucht, o Heilige Moeder Gods! verstoot onze gebeden niet in onzen nood, maar verlos ons altijd van allo gevaren, o roemvolle en gezegende Maagd. Onze Vrouw! onze Middelares! onze Voorspreekster ! verzoen ons met uwen Zoon, vertoon ons aan uwen Zoon , beveel ons aan uwen Zoon.

y. Bid voor ons, H. Moeder Gods, 1^-. Opdat wij waardig worden der beloften van Christus.

IAAT ONS BIDDEN.

O Heer God! wij smeeken U , verleen ons, uwe dienaren en dienaressen, voortdurende welvaart naar ziel en lichaam, opdat wij door de zalige voorspraak der roemvolle Maagd Maria mogen verlost worden van de tegenwoordige droefheid en de eeuwige vreugde genieten. Door Christus onzen Heer. Amen.

{Aflaat van 100 dagen, telken keer. Tius VIT, 30 September 1817).

ocr page 171

1G5

Gcbcd van den 11. Bernardiis.

Gedenk, o allergeuadigste Maagd Maria, dat het nooit gehoord is, dat iemand, dio tot u zijn toevlucht nam, uw bijstand verzocht of uwe voorspraak inriep, door u verlaten is geAvorden. Aangemoedigd door dit vertrouwen , kom ik tot U, o Maagd der maagden , mijne Moeder, en zuchtende onder het gewicht mijner zonden, snel ik tot u ; versmaad mijne woorden toch niet, o Moeder des Woords, maar aanhoor ze goedgunstig en verhoor ze. Amen.

(Afaai van 300 dagen, telkens, Pius IX, 25 Juli 1846).

fivbed van den II. Vader Franeiseiis, om zicli onder do Itcscherming der Allerheiligste Maagd te stellen.

Heilige Maagd Maria! mijne geleidster, mijne meesteres , ik kom mij in den schoot uwer barmhartigheid werpen, en mijne ziel en mijn lichaam van dit oogenblik af en voor altijd onder uwe bewaring en bijzondere bescherming stellen. Ik vertrouw op u en stel tusschen uwe handen al mijne hoop en mijn troost, al mijne pijnen en

(

ocr page 172

166

smarteu, miju leven cn deszelfs ciude, opdat door uwe heilige voorspraak cn door mve verdiensten , al mjjne werken volgens uwen wil en dien van uw Zoon geschikt worden. Amen.

GEBED.

Allerheiligste , onbevlekte Maagd , mijne Moeder Maria, tot U, die de Moeder van mijnen God zijt, de Koningin der wereld, de Voorspreekster, de Hoop, de toevlucht der zondaren, neem ik, de ellendigste onder allen, op dit oogeublik mijn toevlucht. Ik vereer U , o groote Koningin, en ik bedank U voor alle mij tot hiertoe geschonken genaden, in het bijzonder, dat Gij mij hebt bevrijd van de hel, zoo herhaaldelijk door mij verdiend.

Ik bemin U, mijne allerberainucljjksto Meesteres, en bij de liefde, die ik ü toedraag, beloof ik, U altijd te willen dienen , en al mijn best te doen , dat Gij ook door de andere menschen wordt bemind.

Ik stel op U al mijne hoop, al mijn behoud ; neem mjj aan voor uwen dienaar, en verberg mij onder uwen mantel, Gij , Moeder van barmhartigheid. En daar Gjj aoo vermogend zijt bij God, bevrijd mij

ocr page 173

167

■van alle bekoringen, of verwerf mij ton minste de kracht die tot aau mijn dood toe te overwinnen. Van U vraag ik eeue ware liefde tot Jesus Christus. Van U verhoop ik een zaligen dood. 0 mijne Moeder, bij de liefde, die Gij God toedraagt , bid ik U mij altijd bij te staan , maar meer bijzonder in mijn stervensuur. Verlaat mij niet, tot zoolang Gij mij behouden in den hemel ziet, om daar, geheel de eeuwigheid door, U te zegenen en uwe barmhartigheden te zingen. Zoo hoop ik , zoo zij het!

{Een aflaat van 300 day en, telken» als men dit gebed voor een beeld der Allerh. Maayd bidt. Pius IX, 7 September 1854.)

GEBED.

0 alleruitinuntendste, allerglorierijkste eu allerheiligste, altijd ongeschondene Maagd Maria, Moeder van onzen Heer Jesus Christus, Koningin der wereld en Heer-seheres over alle schepselen, die niemand verlaat, niemand versmaadt, niemand , die met een zuiver en nederig hart tot U zijn toevlucht neemt, ongetroost wegzendt, versmaad mij toch niet om mijne tallooze

ocr page 174

U)8

en zware zonden, verlaat mij niet om mijne al te groote ongerechtigheden, noch ook wegens de verhardheid en de onreinheid mijns harten; verwerp mij , uw dienaar , niet uit uwe gunst en uwe liefde.

Verhoor mij , ellendigen zondaar, die op uwe barmhartigheid en goedheid vertrouwt, kom mij te hulp, liefderijke Maagd Maria, in alle mijne kwellingen, benauwdheden en behoeften , en verkrijg mij van uwen lieven Zoon, den almachtigen God en onzen Heer Jesus Christus, vergiffenis en kwijtschelding van alle mijne zonden, de genade van heilige vrees en liefde voor U; gezondheid en kuischheid des lichaams, en bevrijding van alle rampen en gevaren naar ziel en lichaam. quot;Wees mij in het stervensuur eene liefdevolle Helpster, bevrijd mijne ziel on de zielen van al mijne bloedverwanten, broeders, zusters en vrienden, naastbestaanden en weldoeners , en van alle , zoo levende als ontslapene geloovigen, van de eeuwige duisternis en van alle kwaad door de hulp van Hem, dien Gij negen maanden in uwen allerheiligsten schoot hebt gedragen, en met uwe heilige handen in de Kribbe hebt nedergelegd, uwen Zoon, onzen

ocr page 175

lÜ'J

Heer Jcsus Christus, die gezegend is dooide eeuwen der eeuwen. Amen.

{Aflaat van 100 dagen, eens por (/«'/, Leo XII, 30 Januari 1828.)

gebep.

O Hart van Maria, Moeder van God en ook onze Moeder, allerbeminnelijkst Hart, Toorwerp van het welbehagen der aanbiddelijke Drievuldigheid, alle vereering en teederheid der engelen en menschen overwaardig, Hart het meest gelijkvormig aan dat van Jesus, waarvan Gij het volmaaktste evenbeeld zijt, Hart vol goedheid en vol medelijden jegens onze ellenden, gewaardig U het ijs onzer harten te ontdooien , en maak dat zij zich geheel en al vasthechten aan dat van onzen Goddelijken Verlosser. Stort er do liefde tot uwe deugden in, ontvlam ze door dat heilig vuur, waarvan Gij zonder ophouden brandt.

Besluit in U de H. Kerk, bewaar Haar, wees haar immer eene zoete wijkplaats en haar onneembare toren tegen eiken stormloop harer vijanden. Wees onze weg om tot Jcsus te gaan, en het kanaal,

ocr page 176

^70

waardoor wij allo gonadcu ontvangen, tot onze zaligheid noodzakelijk. Wees onze toevlucht in den nood, onze verlichting in de verdrukking, onze versterking in de bekoringen, onze schuilplaats in de vervolging , onze hulp in alle gevaren, maar bijzonder in den laatsten strijd van ons leven, in ons stervensuur, wanneer de gansche hel zich tegen ons zal ontketenen , om ons onze ziel te ontrooven in dat verschrikkelijk uur, in dat vreeselijk oogenblik, waarvan onze eeuwigheid afhangt. Ach ! laat ons dan, o genadigste Maagd , de zoetheid van uw moederhart ondervinden, en de kracht van uw vermogen op Jesus' Hart, door ons in do bron dor barmhartigheid zelf eene veilige schuilplaats te openen, vanwaar wij er toe kunnen komen Het met U in den hemel te zegenen door alle eeuwen der eeuwen. Amen.

Wees gegroet, eerbiedwaardige Vrede-kouingin , allerheiligste Moeder van God : bewerk door het allerheiligste Hart van uwen Zoon Jesus, den Vorst des vredes, dat zijne gramschap bedare en Hij in vrede

ocr page 177

171

ovor ons hccrsche. Gedenk, o ullergc-nadigstc Maagd Maria, onze zwakheden en ellenden , en sta ons door uwe machtige bescherming al de dagen van ons leven bij.

OKBED.

O allerheiligste Maagd Maria, wie is in staat U naar waarde te danken en tc loven, die door uwe geheel eeuige toestemming der verlorene wereld te hulp zjjt gekomen. Welken lof kan het zwakke men-schelijk geslacht brengen aan U, die alleen door uwe tusschenkomst ons het leven en de zaligheid hebt doen herwinnen ? Aanvaard dan onzen dank , hoe onbeduidend cn hoe weinig evenredig aan uwe verdiensten hij ook moge zjjn, en wanneer gij onze wenschen hebt aanvaard, verontschuldig onze schulden door uw gebed. Laat onze gebeden in het heiligdom der verhooring binnendringen en breng ons het tegengif van verzoening vandaar weder. Dat de onvolmaaktheid van hetgeen wjj door U aanbieden om U verschooning vinde, en dat wij verwerven wat wij met vertrouwen vragen.

Aanvaard wat wij U aanbieden, scheuk

ocr page 178

ons terug wat wij U vragen, verontschuldig dat, waarvoor wij vreezen, omdat Gij de hoop zijt der zondaren. Door U verhopen wij vergiffenis onzer misdaden, en op U, allerzaligste Maagd, berust onze verwachting op belooning. Heilige Maria, help de ongelukkigen , steun de kleinmoedigen, vertroost de bedroefden, bid voor het volk, smeek voor de geestelijkheid. quot;Wees de Voorspreekster van het godvruchtig vrouwelijk geslacht; mogen eindelijk allen, die uwe heilige gedachtenis vieren, uwe machtige hulp ondervinden. Neem oïize beden bereidwillig aan en schenk ons de gewenschte verhooring. Dat het uwe aanhoudende zorg zij te bidden voor het volk Gods, o Gjj gezegende, die waardig zijt bevonden in uwen schoot te dragen den Verlosser der wereld, die leeft en heerscht door de eeuwen der eeuwen. Amen.

{Aflaat van 30 dagen telkens. Pius IX, 19 Mei 1854).

Gebed.

Allerheiligste Maagd en Moeder Gods Maria, zekere toevlucht der zondaren,

ocr page 179

173

tot U, die ua God ouzo troost on onze hoop zijt in dit ballingsoord, wend ik mij, hoezeer uwe bescherming ook onwaardig, met een innerlijk vertrouwen.

Van den eenen kant erken ik de uiterste behoefte, die ik ondervind, mjj oprecht te bekeeren, van den anderen word ik ontmoedigd door de vreeselijke zwaarte mijner zonden.

Ik neem derhalve mijne toevlucht tot U, die onze opperste Middelares zijt bij uwen lieven Zoon Jesus , gelijk Deze onze Middelaar is bjj zijn hemelschen Vader. Mijne bekeering moet, na Jesus , geheel uw werk zijn. Gewaardig U dan, Moeder van barmhartigheid, mij de genade te verkrjjgen eener volmaakte en duurzame bekeering.

Ik wil mijn loven tot eiken prijs veranderen. Mijn wil is oprecht, maar mijne kwade gewoonte en het misbruik tot hiertoe gemaakt van zoovele heilzame inspraken en genaden , het aantal en het vree-selijk gewicht mijner zonden, en de banden, die mij aan de wereld hechten, maken de zaak moeilijk en vorderen , ondanks mijne onwaardigheid, een geheel bjjzonderen steun; ik verhoop dien van U, weiger

ocr page 180

174

mij zulks uiet: maar al te zeer heb ik de eeuwige vlammen Tcrdieml, doch ik werp mij vol droefheid en berouw aan uwe voeten.

Ik beken het, door mijne ongerechtigheden heb ik de goddelijke genade , het •aangenomen kindschap Gods, en het recht op de eeuwige zaligheid verloren, en integendeel den toorn des hemels opgewekt. Zeg mij, wat ik moet doen , om tot de vriendschap van uwen Zoon Jesus terug te keeren ; bid Hem voor mij , dat Hij , ter wille van zijn allerkostbaarst Bloed , van zfjti bitter lijden en zijn harden kruisdood, zich gewaardige mij mijne zonden te vergeven; en gewis, Hij zal mij vergiffenis schenken. Zeg Hem , dat Gij mijne zaligheid verlangt, en Hij zal mij zalig maken ; maar wijl ik nog kan hervallen in de zonde en het leven dei-genade verliezen in de vele gevaren, die mij omgeven, bescherm mij steeds en ik ben zeker dat ik zal zegevieren over mijne vjjanden, die het altijd op mijn verderf aanleggen. Verkrijg voor mij een levendig geloof, eene vaste hoop en eene brandende liefde, met alle andere deugden aan mijn staat eigen, de standvastigheid in het goede en de volharding tot het einde.

ocr page 181

175

Wees oiudolijk niijuo goede Moeder in mjjne tegenwoordige loopbaan, en mijne bijzondere Beschermster in het uur van mijnen dood, opdat ik moge behooren tot liet getal van hen , tot wie uw goddeljjke Zoon zal zeggen: Komt, gezegenden mijns Vaders, om bezit te nemen van mjjn rijk. Amen.

{Aflaat van 100 day en , eens per dag , Leo XII, 30 Januari 1838).

gebed.

Allerheiligste Maagd , Moeder van het vleesch geworden Woord, Schatbewaarster der genaden , en toevlucht van ons , arme zondaren, wij vluchten met een levendig geloof tot uwe moederliefde en smeeken U om de genade, altijd den wil van God en van U te volbrengen. Wij leggen ons hart in uwe allerheiligste handen en vragen U om het behoud van onze ziel en van ons lichaam. Wij vertrouwen voorzeker dat Gij, onze liefdevolle Moeder, ons zult verhoeren, en bidden daarom met een levendig geloof;

Driemaal Wees gegroet Maria , enz.

ocr page 182

laat oxs bidden.

Beveilig , wij bidden U, o Heer, door de voorspraak van de Zalige Maria, altijd Maagd , uwe dienaren, die zich in ootmoed des Harten voor U nederwerpen, tegen elke zwakheid, en neem hen tegen alle vijandelijke aanslagen goedertieren in bescherming. Door Christus onzen Heer. Amen.

{Aflaat van 100 dagen, eens fier dag, Leo XII, 11 Augustus 1834).

O Maria, zonder zonde ontvangen, bid voor ons , die onze toevlucht tot U nemen. O Toevlucht der zondaren, o Moeder der stervenden, verlaat ons niet in het uur van onzen dood, maar verwerf ons eene volmaakte droefheid en vermorzeling des harten , de vergiftenis onzer zonden, het waardig ontvangen der Heilige Reisspijze, en dat wij door het H. Sacrament des Oliesels mogen versterkt worden, opdat wij veilig verschijnen kunnen voor den troon van den rechtvaardigen, doch ook barmhartigen Rechter, onzen God en Verlosser. Amen.

{Aflaat van 100 dagen, eens per dag. Pius IX, 11 Maart 1857).

ocr page 183

177

Heilige Maagd eu Moeder Gods Maria, draag deu liemelschea Vader liet kostbaar Bloed van Jesus Christus op voor mijne ziel, voor de arme zielen in het Vagevuur, voor de behoeften der H. Kerk, voor de bekeering der zondaars en voor de ge-heele wereld.

Gezegend zij de heilige en onbevlekte Ontvangenis der Allerheiligste Maagd Maria.

(Aflaat van 100 dayen telkens, PiusVI, 21 November 1793).

Aan U, de maagdelijke Moeder, die door geeue smet van schuld, noch van dadelijke, noch van erfzonde zijt bevlekt geworden, beveel en vertrouw ik de reinheid mijns harten toe.

{Aflaat van 300 dayen telkens, Vivs IX, 3ü November 1854).

O Maria, die zonder smet de wereld zijt ingetreden, o verwerf mij van God , dat ik zonder zonde ze moge verlaten.

Aflaat van 100 dayen, eens per day. Pius IX , 27 Maart 1863).

13

ocr page 184

VIII.

17.S

LITANIE TKR EKRK V V\

DK\ II. FH VMt iSC lS VAX ASSISitt.

--fxigoj-—-

Heer, ontferm U onzer.

Christus , ontferm U onzer.

Heer, ontferm U onzer.

Christus , hoor ons.

Christus, verhoor ons.

God hemelsche Vader, die Franciscus tot uwen dienaar hebt uitgekozen, ontij onzer.

God Zoon, Verlosser der wereld, die Franciscus met de teekenen uwer heilige vijf Wonden heb.t begunstigd , ontferm U onzer.

God Heilige Geest, die Franciscus met vele hemelsche genaden hebt -verrijkt, ontferm U onzer.

Heilige Drievuldigheid, écu God, die Franciscus in uwe heerlijkheid ontvangen hebt, ontferm U onzer.

11. Maria, zonder smet der erfzonden ontvangen , bid voor ons.

ocr page 185

179

H. Moeder Gods , bijzouderc toevlucht van

Franciscus, bid voor ons.

H. Maagd der maagden , patrones der

geheele orde van Franciscus, Serafijnsche Vader Franciscus , Allerminzaamste Vader Franciscus, Allergoedertiercnste Vader Franciscus, II. Franciscus, navolger van Christus, levend afbeeldsel van den gekruistcn Jesus,

vader en minnaar der armen , versmader der wereld,

brandend fornuis der goddelijke x liefde, ^

^ spiegel van versterving en boet- 6 - vaardigheid, ®

■| verheven voorbeeld van ootmoedig- § g heid, 7'

rT geleider der dwalenden ,

0 steun der Heilige Kerk ,

,tp leeraar der gehoorzaamheid ,

minnaar van den vrede, S glinsterende ster van uw vaderland, licht voor alle volkereu en geslachten ,

martelaar door begeerte,

toonbeeld van zuiverheid,

wonderbare prediker,

ocr page 186

ISO

Heilige Franciscus, overwinuaar dor duivelen , bid voor ons.

ijveraar voor de voortplanting des

geloofs ,

dienaar der melaatsclien ,

hulp der zieken ,

opwekker van dooden,

bijstand dergenen, die uwe voor-^ spraak verzoeken,

g die de heilige armoede tot uwe bruid ^ •3 hebt verkozen, 51

g die, vol liefde voor de zaligheid ■lt; £ der zielen, hun behoud vau Jesus 5 ^ hebt afgesmeekt, ^

.5P die over het lijden van Jesus niet g ^ hebt kunnen spreken zonder te S zuchten en te weenen,

die de teekenen der vijf Wonden van Jesus in uw lichaam hebt ontvangen,

die door de Engelen gediend en door hun gezangen in verrukking zijt gebracht,

Lam Gods, dat wegneemt de zouden dei-

wereld , spaar ons, Heer.

Lam Gods, dat wegneemt de zonden dei-

wereld , verhoor ons , Heer.

Lam Gods, dat wegneemt de zonder der wereld, ontferm U onzer.

ocr page 187

ISl

Christus, hoor ous.

Christus , verhoor ons.

y. Bid voor ons, H. Vader Franciscus, R-. Opdat wij waardig worden der beloften van Christus.

LAAT OXS B1DDEX.

Wij bidden U, Heer Jesus Christus, verleen ons door do godvruchtige en ootmoedige voorspraak, van onzen H. Vader Franciscus, in wiens lichaam Gij II ge-waardigd hebt de teekenen van uw Hjden te vernieuwen: dat wij gedurig de weldaden van uw heilig Ijjden en uwe smarten in ons mogen gevoelen.

O God , die uwe Heilige Kerk door de verdiensten van den H. Franciscus met nieuwe kinderen vermeerdert, maak dat wij door zijne navolging de aardsche dingen versmaden, en in het genieten van hemelsche gaven ons altijd verblijden.

O Heer Jesus Christus, die, toen de wereld in liefde verflauwde, om onze harten te ontsteken, in het lichaam van den H. Vader Franciscus de teekenen van uw Ijjden hebt willen vernieuwen, vergun ons genadiglijk, dat wij door zijne verdiensten en gebeden ook waardige vruchten van boetvaardigheid voortbrengen.

ocr page 188

182

O God, Heilige Geest, door wiens tooi'-zieuigheid en bestuur de loop van ons leven wordt beschikt, help uwe dienaars, opdat wij , die met blijdschap de gedachtenis van den glorierijken Vader Pranciscus houden, door zijne gebeden en verdiensten, de glorie van uwe goddelijke Majesteit eeuw;ig mogen genieten. Door Jesus Christ us onzen Heer, die met U en den Vader leeft en heerscht, waarachtig God in alle eeuwen der eeuwen. Amen.

Almogende en eeuwige God, die U ge-waardigd hebt de reine ziel van onzen H. Vader Franciscus, uwen beljjder, te voagen bij de Serafïjnsche geesten: geef aan ons, zijne kinderen , dien geest van ootmoed , liefde en versterving, welke onzen H. Vader bezielde, opdat wij allen ijverig en krachtdadig mogen werken aan onze eigene heiligmaking, aan de vermeerdering dei-glorie van uwen goddelijken Zoon en aan de zaligheid der zielen. Dit bidden wij U door de verdiensten van Jesus Christus, onzen Heer, die leeft en heerscht in do eeuwen der eeuwen. Amen.

ocr page 189

183

Gebed mui den II. I'raucisciis voor liet kruisbeeld in de kerk van den II. Daminniis.

O groote en glorierijke God, mijn Heer Jesus Christus, ik bid U, verlicht do duisternissen van mijn verstand, geef mij oen oprecht geloof, eene zekere en vaste hoop, en ook eene volmaakte liefde: verleen mij , o Heer, dat ik U alzoo moge kennen , en alles volbrengen naar uwen heiligen wil. Amen.

Mrkictgebed van den II. rrancisciis.

Mijn God en mijn al !

{Aflaat van 50 dagen, telkens, Lf.o XIII 4 Mei 1888.)

UEREDEN ter eere der H. VIJF WOSDEN

van den

SEUAFIJNSCHEN VADER FRANCISCüS.

(iebed om dc uotnioediglieid.

11. Vader Franciscus , het voorbeeld van Jesus , die zich zoo diep vernederde dat Hij zelfs den schandelijken kruisdood wilde sterven, deed u den weg der vernedering volgaarne bewandelen.

ocr page 190

184

Mocht ook ik door uwe voorspraak van God bekomen de hoovaardigheid mijns harten te beteugelen , mij niet ijdel boven anderen te verheffen , maar mij ootmoedig aan al mijne overheden te onderwerpen. Doe mjj begrijpen dat ik niet waarlijk groot ben, wanneer de wereld mij hoogacht, maar dan veeleer wanneer ik het ootmoedig en geduldig verdraag, dat ik door de menschen voorbjjgegaan , miskend en vernederd word.

Onze Vader , Wees gegroet, enz.

nebcd om dc Kcirvciiooch^ning.

Boetvaardige Vader Franciscus, gij hebt in de reinste onschuld geleefd en toch u zeiven zoo streng behandeld ; het was uw wcnsch deelgenoot te zijn in de smarten van Jesus , uw verlangen geheel aan Hem toe te behooren, en daarom hebt gjj uv vleesch met zijne driften en begeerlijkheden gekruisigd ; ik, helaas , die zoo genegen ben tot de zonden, en zooveel kwaad bedreven heb, ik vrees mij in iets te versterven.

Door de heilige vijf Wonden, U van Godswege ingedrukt, smeek ik U , werp een blik van medelijden op mijne weeke-

ocr page 191

(185

lijke traagheid, Terkrjjg mij de genade mijne zonden uit te boeten, mijne zinnen te versterven, mijne driften te beteugelen en het lijden van dit leven geduldig te verdragen, om alzoo mijn gekruisteu Verlosser moedig te volgen op den weg der zelfverloochening en versterving.

Onze Vader, Wees gegroet enz.

lt;iiclgt;clt;l om lt;le oiithcclitiiig aan licl aardsclic.

Evangelische arme van Assisiö, in don armen Godmensch hebt gij de hooge waarde der armoede en der onthechting gezien. Jesus had op deze wereld voor troon een kribbe , voor paleis een stal, voor sterfbed een kruishout, en daarom hebt gjj ook de grootste vrijwillige armoede als uw schat en erfdeel op aarde verkozen.

;0 arme en nederige Franciscus, die den hemel rijk zijt ingetreden, verwerf ons de genade niet ongeregeld verkleefd tc zijn aan het aardsche , hetzelve niet onmatig ua te jagen, de rechtvaardigheid nooit te krenken , de arme menschen bjjzonder lief te hebben en bij te staan, en ook des noods de armoede geduldig te verdragen.

Onze Vader, Wees gegroet enz.

ocr page 192

ISC,

(ivliud om de lie Id »gt; tot (ioil.

Heilige Franeiscus , om de vurige liefde tot God ook genoemd de Serafijn van Assisië, gij waart zoo menigmaal als verslonden in de overweging van Gods liefdedaden; nu eens hebt gij uw God beschouwd zich over ons ontfermende en als kind nederdalende in de kribbe van Bethlehem , dan weder hebt gij uwe oogen op een kruisbeeld gevestigd, en daar Gods liefde in bloedige letters beschreven gezien, of wel gij wierpt U neder voor het H. Sacrament, niet anders wenschende dan uit liefde voor die oneindige liefde uw leven ten offer te brengen.

O Serafijn van liefde, die voor God alles over had, hoe laf en traag ben ik in God te beminnen; mocht ik toch Gods heilige liefde nimmer door de doodzonde verliezen , mocht ik die liefde voortdurend vermeerderen door het ijverig onderhouden der geboden en het veelvuldig overwegen der oneindige goedheid des Heeren , die ons het eerste heeft liefgehad.

Onze Vader, Wees gegroet enz.

ocr page 193

1*7

(jiebcd om tie liefde tot den evennanste.

H. Franclscus, door het voorbeeld eti de leering van Jesus onderwezen, hebt gjj ook alles voor allen willen worden om allen zalig te maken. Gij hebt een arme niet kunnen afwijzen, het was uw genoegen de zieken, melaatschen en lijdenden te verzorgen en te troosten; om zielen te redden, voor welke Jesus zijn bloed gestort heeft, was u niets te veel en gij hebt u herhaaldeljjk naar de ongeloovigen begeven om ze zelfs door het offer van uw leven tot bekeering te brengen.

O heilige minnaar der zielen, verwerf mij een ware liefde voor mijne evennaasten, dat ik in mijne woorden of handelwijze de liefde niet kwetse ^Tnaar door mijn go-bed , verdraagzaamheid en stichtend voorbeeld hunne zielen redde en nooit voor iemand een oorzaak van zonden zij.

Onze Vader, Wees gegroet, enz.

ocr page 194

188

TX.

TK DKUM liAUDAlU'S.

ü, o God ! loven wij ; U, o Heer, belijden wij.

[J, eeuwige Vader, eert de ganscho aarde.

U roepen al de Engelen, U do Hemelen en al de Machten ,

U de Cherubijnen en Serafijnen onophoudelijk toe:

Heilig , Heilig , Heilig , do Hoer God der Heerscharen !

Hemel en aarde zijn vol van de majesteit uwer glorie.

Het glorievolle koor der Apostelen, Het lofwaardig getal der l'rofeten, Het blinkende heer dor Martelaren looft

U.

U belijdt de H. Kerk, geheel de aarde door, U, Vader van oneindige glorie,

Uwen hoogwaardigen, waren en eenigoii Zoon,

Alsmede den Vertrooster den H. Geest. Christus, Gij zijt de Koning der glorie, Gjj zjjt de eeuwige Zoon des Vaders, Gij hebt, toen Gij om den menscli te

ocr page 195

I8;i

Tcrlosseu do mciischheid zouJt aauucmcu, den schoot eoner maagd niet geschroomd.

Gij hebt, nadat Gij den schicht des doods overwonnen hadt, voor de geloovigen liet rjjk der hemelen geopend.

Gij zit aan de rechterhand Gods, in de glorie des Vaders.

Wij gelooven , dat Gij als Rechter zult komen ,

Wij bidden U dan, kom uwe dienaren te hulp, die Gij door uw dierbaar Bloed verlost hebt.

Geef, dat zij in de eeuwige glorie, onder het getal uwer Heiligen mogen zjjn.

Hoer, maak uw volk zalig en zegen uw erfdeel.

En bestuur hen en verhef hou tot iu eeuwigheid.

Dagelijks loven wij U.

Eu wij prijzen uwen Naam iu eeuwigheid, en in eeuwigheid der eeuwigheden.

Gewaardig U, o Heer, ons heden zonder zoude te bewaren.

Ontferm U onzer, Heer, ontferm U onzer.

Laat, o Heer , uwe barmhartigheid over ons komen, gelijk wij op U gehoopt hebben.

Op U, o lieer, heb.ik mijue hoop gesteld : iu eeuwigheid zal ik niet beschaamd worden.

ocr page 196

100

y Laten wij don Vader, en den Zoon,

en den II. Geest zegenen.

IV, Laten wij Hem in alle eeuwen loven

en verheften.

y. Heer , verhoor mijn gebed Rr. En mijn geroep kome tot U. y. De Heer zij met U,

iv. En met uwen geest.

LAAT ONS BIDDEN.

O God, wiens barmhartigheden zonder tal en wiens goedheid eene onuitputbare schut is, wij brengen dank aan uwe weldadige Majesteit voor de verleende weldaden , en smeeken voortdurend uwe goedertierenheid, dat Gij, die aan do biddende geeft, hetgeen zij U vragen, lien nimmer verlaat, maar hen tot de toekomstige belooningen geschikt maakt. Door Christus onzen Heer. Amen.

(ii-biMl om de genade van volharding' tc verwerven.

Heer, almachtige God, die het kwaad toelaat om er goed uit te trekken, a. hoor onze ootmoedige gebeden, waarmo wij U smeeken, dat wij in het mid

ocr page 197

mi

van zoovele aauvallcu U getrouw blijven en tot den dood getrouw volharden mogeu. Geef ons bovendien door de voorspraak der allerzaligste Maagd Maria de kracht, ons altijd aan uwen allerhciligsten Wil gelijkvormig te maken.

{Afluut van 100 day en , eeus oer duo , Pius IX, 15 Juni 1863.)

APPUOBAT1U OlvDIXIS.

Impuimi potest. I'R. ALBEUTUS, Min. Pro,:, t. i. Tilduügi , 5 Jimii 1894.

DII'RIMATUR.

F. DK BEE1! , Sn,,.-Geu. ih '

ad lioc delegatus.

LDU RUI, 12 Juuii 1894.

ocr page 198

//lt;3 f / 3 C^- c JJ I IS1I O U D.

Bi.adz.

Voorrede............3

Eerste gedeelte.

1. Kapel van Portiuneula, bakermat en hoofd

kerk der Orde van den H. Frauciseus. 9 i

2. Oorsprong en verspreiding van den Aflaat

van Portiuneula........34

3. Voorwaarden om den Aflaat van Portiuneula

te kunnen verdienen. — Gesteltenis om zijne vruchten te bewaren.....01

Tweede gedeelte.

1. Gebeden onder do H. Mis......81

2. Gebeden voor de II. Communie .... 98

3. Gebeden na de H. Communie.....110

4. Litanie van den Zoeten Naam Jesus . . 123

5. Litanie ter eere van het 11. Hart van Jesus. 130 0. Gebeden ter eere van liet Allerh. Saerainent

des Altaars..........137

Litanie tot Jesus in het Allerheiligste Sacrament des Altaars......137

7. Gebeden ter eere van de Allerh. Maagd Maria 1(11

Litanie van de H. Moeder Gods . . . 161

8. Litanie ter eere van den H. Franciscus .

van Assisië..........178

Gebeden ter eere der H. Vijt 'Wonden van den Serafijnschen Vader Franeiscus . . 183

9. Te Deum laiulamus........188

ocr page 199
ocr page 200