Tquot;?

I U Lr 41

-- v.i-;; - -; /_:

- quot;-■ , :- — - •'

'*,■■■ •

. U- ' '

\ ■ .V ■

i

;-r, ■]

-il^: 4' ¹ * ^

•quot;x: t : ^ -•. :'

gt;; t m

Jfl II ■ gt;•'f^{; , :} .

- n

GEBEDEN

TEN DIENSTE VAN CHRISTELIJKE HUISGEZINNEN.

NAAR HET HOOGDU1TSCH

W. UOFACKER,

MET EEN INLEIDEND WOORD

VAN

J. n. Gr TT N N I N O-.

Derde Druk.

UTRECHT — KEMINK amp; ZOON — 1899.

ikgiiiiigiiM

1

VOORREDE.

Een gebeden-boek — mag het bestaan? mag het vertaald worden? Neen, zeggen velen. Het gebed is een veel te persoonlijk, natuurlijk, innig verkeer der ziel met God, dan dat de eene mensch het van den ander kan overnemen. De Heilige Geest, niet een boek, moet ons bidden leeren. Eens anders gebed te lezen, dat is geen bidden.

Deze redeneering bewijst te veel. Vooreerst heeft het kerkelijk formulier-gebed zijn recht. Van ouds heeft zeer terecht het geestelijk gevoel der christelijke gemeente gebeden doen ontstaan, die in vasten vorm gesteld en zoo gestadig gebruikt worden. De werking van den Heiligen Geest, die zeer zeker alléén bidden leert, wordt door vaststaanden vorm niet buiten gesloten. Integendeel, het bijmengsel van onze dikwerf verontreinigde persoonlijke, bijzondere gedachten wordt er door geweerd. En het strekt tot verhooging van waarachtige stichting, wanneer wij ons in dezelfde woorden met velen vereenigen, of ook afwezig ons daarin met hen vereenigd weten.

„Ach, weg met alle vormen!quot; roept men. Wij antwoorden: alles wat niet van geest vervuld is, hetzij in vastgestelde gedaante, hetzij ook zonder deze, is bloote vorm en als zoodanig af te keuren. Maar alles wat van

IV

geest vervuld is, hetzij geheel vrij en los hetzij ook in vastgestelde bepaaldheid, dat is geen bloote vorm. Als Jezus zeide : „gij dan bidt aldusquot; — zoo heeft hij met dit woord niet alleen den geest, maar ook de woorden van het Onze Vader ons aan het hart gelegd, zooals de praktijk van alle eeuwen het ook in de gemeente opgevat toont. Menig liturgisch gebed, ook b. v. in onze hervormde formulieren of naar kerkorde daarbij gevoegd, is veel geestelijker dan menig „vrij uit het hartquot; gesproken gebed. Uitwendige vormloosheid vrijwaart evenmin tegen ziellooze vormelijkheid, als vastbepaalde vormen de geestelijke vrijheid noodzaaklijk buitensluiten.

Ditzelfde geldt ook buiten het kerkelijk gebruik, voor den afzonderlijken mensch of voor het huisgezin. Om slechts enkele voorbeelden te noemen: is het bekende „Paradijshofjequot; van Johaim Arndt niet duizenden tot zegen geweest? Was Arndt niet een man van innig persoonlijk gebed, en heeft bij zich daardoor verhinderd gevoeld om voor dat „Paradijshofjenquot; zijn voorrede over „den grond der rechte bid-kunstte schrijven? Of om uit onze eigen dagen iets aan te halen, herinneren wij ons niet met dankbaarheid de ook in onze taal overgebrachte „Elans de 1' ame vers Dieu'' van Napoleon Roussel?

Om al deze redenen weigerde ik niet, toen mij het overbrengen van het boekje dat den lezer hier wordt aangeboden, verzocht werd ten behoeve van een huisgezin, welks hoofd zich door een smartelijke lichaamlijke reden in zijn geestelijke helderheid, in het ordelijk uitspreken der gedachten, belemmerd zag. Men schrijve het onvermogen eens huisvaders om persoonlijk in het gebed voor te gaan, toch niet altijd aan zwakgeloovige onvrijmoedigheid toe, die overwonnen worden moet. Er

V

zijn gevallen wier beschrijving moeielijk, maar ook voor wie het leven kent, onnoodig is: gevallen waarin het noodig moet geacht worden dat een huisvader of eene huismoeder zich van eene goede handleiding tot voorgang in het gebed bediene.

Als zoodanig wordt dit waarlijk schoon en voortreflijk gebedenboekjen aan het christelijk huisgezin aangeboden. Wie in een der bedoelde gevallen verkeert, make er met oordeel des onderscheids gebruik van.

Doch ook nog voor een ander doel kan dit boekje dienen. Innige, ware gebeden zijn een teeder deel van hetgeen men onder den naam „stichtelijke lectuurquot; kan samen vatten. Het is goed, opbouwend, tot heilzaam nadenken en zelfonderzoek wekkend, als men voor zich zelf, ook zonder plan om er in het huisgezin gebruik van te maken, nagaat wat en hoe de Heilige Geest anderen heeft leeren bidden. Ik behoef hierover niet verder uit te weiden.

Deze gebeden, door eene vrouwenhand geschreven, zijn oorspronkelijk aanbevolen door Hofacker en naar den negenden druk vertaald. Meer dan deze twee sterksprekende getuigenissen voor de uitnemendheid van het boekje zal niet noodig zijn. Alleen zij nog medegedeeld dat de vertaling is toevertrouwd geweest aan een wel bevoegde hand, die ook den inhoud oordeelkundig geschift en slechts het beste en voor ons bruikbaarste heeft overgenomen.

J. H. Günnimg.

Bladz.

Morgen- en avondgebeden voor eiken dag der week gedurende een vierendeel jaars.............I —161

Eerste week...................1

Tweede week..................13

Derde week...................25

Vierde week...................31

Vijfde week...................^

Zesde week...................63

Zevende week..................75

Achtste week..................^

Negende week..................

Tiende week..................113

Elfde week...................125

Twaalfde week..................137

Dertiende week.................149

Gebeden op Feestdagen.............'62—176

Morgengebed bij het begin van den Adventstijd......lfgt;2

Avondgebed bij het begin van den Adventstijd......163

Kerst-morgen ..................... 165

Kerst-avond...................1®®

Nieuwjaars-morgen................167

, .. ------

VII

El adz.

Nieuwjaars-avond.................108

Goeden Vrijdag-morgen..................

Goeden Vrijdag-avond............... 159

Paasch-morgen.....................

Paasch-avond.....................

Hemelvaarts-morgen................172

Hemelvaarts-avond................173

Pinkster-morgen.................174

Pinkster-avond..................175

Gebeden voor bijzondere omstandigheden.......177—217

Op den morgen van den dag der bevestiging tot lidmaat der

gemeente...................177

Aan den avond van den dag der bevestiging tot lidmaat der

gemeente......................

Vóór iet heilig Avondmaal.............179

Na het heilig Avondmaal..............180

Op den morgen van den verjaardag..........181

Op den avond van den verjaardag...........182

Morgengebed van een zieke.............183

Avondgebed van een zieke.............185

Gebed van een herstelde..............187

Gebed bij den naderenden dood van een geliefden verwante . .188

Korte gebeden voor stervenden............189

Gebed na den dood van een geliefden verwante......191

Gebed van een weduwnaar.............193

Gebed eener weduwe................194

Gebed eener wees. . ...............196

Gebed van een man voor zijne zieke vrouw.......197

Gebed eener vrouw voor haar zieken man........198

Gebed van een gemoedsbezwaarde...........199

Gebed in den oogst................200

¹ . . UI I I II

VIII

Bladz.

Gebed in duren tijd en hongersnood..........201

Bij een opkomend onweder.............203

Bij een hevig onweder...............204

Na het onweder.................205

Op een schoonen lentemorgen......*.....206

Gebed vóór het aangaan eener reis..........207

Morgengebed op reis................208

Avondgebed op reis................209

Dankgebed na eene gelukkig volbrachte reis.......210

Gebed van ouders, wanneer een kind het ouderlijke huis verlaat, en eene nieuwe loopbaan begint.........211

Gebed in 't algemeen van ouders voor hunne kinderen. . . .212

Gebed van verloofden..................213

Gebed van ouders op den dag des huwelijks van hun zoon . .215 Gebed van ouders op den dag des huwelijks van hunne dochter. 215 Gebed van ouders op den dag des doops van hun kind . . .216

1.

Zondag-morgen.

God zij ons genadig en zegene ons! Ps. 67:2.

Getrouwe Vader in den Hemel! Wij naderen voor uw heilig aangezicht met dankzegging en gebed. Versmaad onze zwakke hulde niet, waarmede wij uwe groote goedheid prijzen. Schenk ons uwen Heiligen Geest, opdat wij U waardiglijk mogen danken, en verhoor ons gebed naar de grootheid uwer barmhartigheid!

Wij eindigen geen jaar, geen week, zelfs geen dag, waarin wij niet een menigte uit- en inwendige, grootere en kleinere zonden bedrijven. O God, wees ons arme zondaren genadig! Stort door Christus den rijken zegen uwer verlossende liefde in ruime mate over ons uit! Schenk ons bekeering, geloof en eene nieuwe gehoorzaamheid en doe ons levendig beseffen dat wij niet door vergankelijke dingen, zilver of goud, verlost zijn uit onze ijdele wandeling, maar door het dierbaar bloed van Christus als van een onbestraffelijk en onbevlekt lam. Zijn heilig voorbeeld verlichte ons, zijn goede Geest besture ons, zijne liefde blijve in ons en bij ons. Verheerlijk deze liefde vooral ook heden aan ons door uw Woord, geef dat het zuiver en goed gepredikt worde en wortel schiete in teedere, goede harten en vruchten voortbrenge ten eeuwigen leven. Amen.

\

2'

Zondag-ayónd.

Wani zoovele beloften Gods als er zijn, die zijn in Hem ja, en zijn in Hein Amen, Gode tot heerlijkheid door ons. 2 Cor. 1 : 20.

Barmhartige Heiland, wij danken TJ van ganscher harte voor alle weldaden uwer onuitsprekelijke liefde, bovenal voor uw Evangelie, 't welk ons heden wederom in uw huis tot vertroosting en versterking is verkondigd geworden. Geef dat wij ü, noch uw Woord vergeten, maar laat ons steeds op U, den Voorganger en Voleinder van ons geloof zien met een vaste ziel en laat uw Woord rijkelijk in ons wonen. Laat het in ons werken als een kracht van God, welke zalig maakt allen die daarin ge-looven. Verlicht daardoor ons verstand, opdat wij al de dierbare beloften van vrede in ü vervuld zien; reinig en versterk daardoor onze liefde, opdat zij in staat zij de wereld te overwinnen en alle dingen schade te achten om U te gewinnen. Ja geef dat ons gansche leven U prijze en een dankoffer worde voor uwe heerlijke genade.

Uw Woord geleide ons ook in de duisternis van dezen nacht en Gij, getrouwe Behoeder van allen die U kennen, wend alle gevaren des lichaams en der ziel van ons af en doe ons bereid tot uwen dienst en tot uwen lof den nieuwen dag weer beleven. Amen.

Maandag-morgen.

Loof den Heer mijne ziel! en vergeet geene van zijne weldaden. Ps. 103 : 2.

Wat zijn menschenwoorden voor U, heilige God, hemelsche Vader? O, dat wij U mogen aanbidden in

3

geest eh waarheid en ons gansche leven een dankoffer werd! Uwe weldaden zijn niet te tellen en uwe trouw eindigt nooit. Gij hebt ons in uwen Zoon alles geschonken. Wij, groote zondaren moesten vergaan voor den troon uwer heiligheid, indien uwe ondoorgrondelijke liefde niet het liefste, 't welk Gij hebt, voor ons gegeven had. Door den dierbaren Middelaar hebben wij den toegang tot U verkregen. Hij, de trouwe Heiland heeft zoo onuitsprekelijk veel voor ons gedaan, en wij zijn zoo traag, zoo nalatig, zoo wederspannig om zijnen wil te doen. Och, schenk ons gewillige harten om Hem te volgen, geef ons kracht om de wereld te verloochenen en de lusten des vleesches en de verzoekingen des satans te wederstaan 1 Neem alles uit ons weg wat ons van U verwijdert en schenk ons alles wat ons nader tot U brengt.

Bezoekt Gij ons met lijden, doe ons ook onder smarten erkennen, dat Gij de liefde zijt en blijft. Beschikt Gij ons vreugde, doe ons haar in het besef' onzer onwaardigheid als een vrij geschenk uwer genade dankbaar genieten en daaronder U nooit vergeten; maar toon ons tevens dat wij alleen door U en in ü waarlijk verblijd kunnen worden en dat er buiten U geen geluk te vinden is. Amen.

Maandag-avond.

Barmhartig en genadig is de Heer, lankmoedig en groot van goedertierenheid. Ps. 103 ; 8.

Wederom is daar een dag van den kostbaren tijd der genade voorbij. Mogen wij hem gerust besluiten en vroolijk voor uw aangezicht naderen'? Helaas neen

i»

4

Heer, doe niet met ons naar onze zonden, want ook heden hebben wij in velen gestruikeld, al is het niet met uitwendige grove zonden, toch inwendig meer dan wij zeggen kunnen. Hoe weinig waken wij over de verborgen bewegingen van ons hart, hoe vele onreine gedachten komen in ons op, die wij, eer ze ons over-heerschen, moesten onderdrukken, lloevele opwellingen van misnoegen, ongeduld, wangunst, ijdelheid, eigenbaat en andere hartstochten bevlekken ons. Gij kent ons bedorven hart beter dan wij zeiven. Ontdek onze zondigheid meer en meer aan ons, opdat wij ons diep verootmoedigen en het kruis van onzen Verlosser steeds krachtiger leeren aangrijpen.

Bewaar ons ook dezen nacht voor alle gevaren, die lichaam en ziel dreigen en doe ons in uwe liefde en tot uwe eer vroolijk weder ontwaken. Amen.

Dinsdag-morgen.

Gelijk een Vader zich ontfermt over de kinderen, zoo ontfermt zich de Heer over degenen, die Hem vreezen. Ps. 103:13.

Wij danken U, liefderijke Vader in den Hemel voor uwe genadige bescherming in den afgeloopen nacht. Laat uwe erbarmende liefde ook heden over ons waken. Ach ons vleesch is zwak en wij dienen zoo gemakkelijk de wereld en de zonde; waarschuw ons, straf ons, wanneer wij ons in de wereld willen verstrooien en laat ons niet in zonden vallen. Geef dat wij uwen heiligen naam vreezen, in lief en leed U voor oogen houden, al onze bezigheden met opzien tot U verrichten en steeds

in gedachten met ü omgaan. Och Heer, bewaar ons toch voor het ongeluk dat wij zonder U en uwen lieven Zoon, onzen dierbaren Verlosser zouden moeten leven. Welke ellendige schepselen waren wij zonder Hem, zonder hoop, zonder redding gingen wij voor eeuwig verloren. Maar Hij is onze Redder. Alles wat wij hebben en zijn, weten wij enkel dank aan zijne groote genade. Al ons heil voor tijd en eeuwigheid, gaat van Hem, onzen lieven Heiland uit. O dat wij dit toch steeds recht besefpen! Wone daartoe uw Heilige Geest in ons hart. Dat bidden, dat smeeken wij U. Zoo toch alleen kunnen wij ingaan in uwe eeuwige vreugde. Amen.

Dinsdag-avond.

Welgelukzalig is de mensch, wiens sterkte in U is, in wiens hart de gebaande wegen zijn. Ps. 84: 6,

De nacht werpt zijne schaduw op onze aarde en wij begeven ons, na gebrekkig volbrachte dagtaak, ter ruste. O Heer, gedenk onze zonden niet en wees ons genadig! Gij, die steeds onze toevlucht zijt, bewaar ons ook in den aanstaanden nacht, gelijk Gij op dezen dag zoo vaderlijk gedaan hebt. Wees al onze medemenschen nabij en verleen hun, die buiten het licht des Evangelies zijn, nog dien heerlijken zegen. Een groot gedeelte van onze broeders en zusters weet nog niets van U en uwen lieven Zoon, onzen Heer en Heiland. Laat zijn verlossingswerk ook hun ten goede komen, breng hen allen onder zijn Herderstaf, open hun de ooren, opdat zij Hem volgen en het weldra ééne kudde worde. Gij toch, o Heer, zijt goed en gaarne vergevende en

6

van groote goedertierenheid allen, die U aanroepen. Heer, neem mijn gebed ter oore en merk op de stem mijner smeekingen. In den dag der benauwdheid roep ik U aan, want Gij verhoort mij. Onder de goden is niemand U gelijk, Heere, en er zijn geene gelijk uwe werken. Al de Heidenen Heere, die Gij gemaakt hebt, zullen komen en zullen zich voor uw aanschijn neder-buigen en uwen naam eeren, want Gij zijt groot en doet wonderwerken; Gij alleen zijt God. (Ps. 86 : 5—11).

Vervul uwe dierbare belofte en maak uwen heiligen naam allen volke bekend. Houd ons ook bij den Eenige, opdat wij uwen naam vreezen door'onzen Heere Jezus Christus. Amen.

Woensdag-morgen.

Ik zal den Heer loven te aller tijd, zijn lof zal geduriglijk

in mijn mond zijn. Ps. 34 : 2.

Genadige God en Vader! Vervul Gij zelf onze harten met heiligen lof, opdat wij U steeds prijzen en uwe genade en uwe waarheid verkondigen kunnen. Eiken morgen is uwe goedertierenheid nieuw en eiken avond moeten wi] belijden; Heer, wij zijn geringer dan al de weldadigheid en dan al de trouw, die Gij ons bewijst. Gij Licht onzes levens, blijf bij ons, bestuur al onze gedachten en woorden, geef ons kracht, niet slechts om het kwade te laten, maar ook om het goede, met een ootmoedigen Ü alleen welgevalligen zin te doen. Laat ons, als kinderen des vredes uwen naam verheerlijken, opdat wij bekwaam worden voor uw Rijk, waarin de liefde heerscht; laat ons nooit vergeten, dat uw ééngeboren Zoon, onze onuitsprekelijk dierbare Verlosser, den dood der liefde voor ons

7

gestorven is. Laat de zon uwer genade allen verlichten , die in de duisternis wandelen. Wij bidden U bovenal voor de dwalenden, die uw Woord verachten en niets weten willen van uwen lieven Zoon, die de Weg, de Waarheid en het Leven is. Breng hen, breng allen tot uw licht. Amen.

Woensdag-avond.

Och dat mijne wegen gericht werden, om moe inzettingen

te bewaren. Ps. 119 : 5.

De duisternis van den nacht bedekt het aardrijk en ook wij machtelooze, zwakke schepselen moeten zijne donkerheid over ons laten komen. Wat zou, o eeuwige liefde, zonder uw licht, van ons worden. Ons binnenste is menigmaal zoo duister als de nacht, In een verkeerde stemming, waarin wij niet weten wat tot onzen vrede dient, vlieden wij het licht, maar Gij achtervolgt ons en wilt ons niet in de duisternis laten en wij mogen steeds roemen: de Heer is mijn heil, wien zou ik vreezen? De Heer is mijn levenskracht, voor wien zou ik vervaard zijn ? Och of wij U toch waarlijk mogen danken door een leven U gewijd! Maar hoe dikwijls moeten wij ons zeiven beschuldigen van ondankbaarheid, jegens U onzen Schepper en Heer! Hoe talloos vele weldaden genieten wij zonder aan U, den Gever aller goede gaven, te denken. Ons gansche hart moeten wij U ten offer brengen, maar het hangt nog al te zeer aan het aardsche en aan de nietigheden dezer wereld. Zoolang wij onze liefde tusschen de wereld en den hemel verdeelen zijn wij onbekwaam voor uw Koninkrijk. Geef toch, o Heer,

8

dat wij IJ boven alles liefhebben en U alleen dienen, en ontferm U onzer om Jezus' wil. Amen.

Donderdag-morgen.

In God is mijn heil en mijne eer: de rotssteen mijner

sterkte, mijne toevlucht is in God. Ps. 62:8.

Onder de schaduw uwer vleugelen hebben wij gerust geslapen en onze oogen en onze harten mogen zich vroolijk tot U verheffen. Hoevelen onzer medemenschen hebben den afgeloopen nacht onder kommer en tranen doorgebracht. O Heer, wees bovenal alle lijdenden nabij en laat hun tranenzaad vruchten voortbrengen ten eeuwigen leven. Onschuldig lijden wij niet, dit moeten wij allen bekennen, en zoo dikwerf treffen ons smarten, die wij ons zeiven hebben berokkend. Behaagt het U ons zwaarder lijden op te leggen, schenk ons slechts kracht en geduld om het te dragen en leer ons de bedoelingen uwer liefde onder uwe kastijdende hand met een dankbaar hart erkennen, opdat zij ons medewerken ten goede. Ach, zoo menigmaal hebben wij reeds ondervonden, hoe licht wij ons van C verwijderen, wanneer het ons steeds welgaat en hoe gemakkelijk de verleidingen der wereld op de begeerlijkheid des vleesches ons bedorven hart innemen, wanneer uwe opvoedende liefde ons niet aan den ernst der eeuwigheid herinnert en de vergankelijkheid van al het aardsche op smartvolle wijze ervaren laat.

Gij doet den mensch wederkeeren tot verbrijzeling, en zegt: keert weder, gij menschenkinderen! Want duizend jaren zijn in uwe oogen als de dag van gisteren, als hij voorbijgegaan is, en als een nachtwaak. Gij overstroomt

9

hen; en zij zijn gelijk een slaap; in den morgenstond zijn zij gelijk het gras, dat verandert. (Ps. 90:3—5).

Heer, doe met ons naar uw welbehagen, maar geleid ons naar uwen hemel, waar uw heilige naam verheerlijkt zal worden tot in eeuwigheid! Amen.

Donderdag-avond.

Onze ziel verbeidt den Heer; Hij is onze hulp en ons schild. Ps. 33 : 20.

Ook heden, getrouwe hemelsche Vader, heeft uwe ontferming ons zoo liefdevol gedragen. Neem onze dankzegging genadiglijk aan en verhoor vaderlijk ons gebed. Dat uw vaderoog ook in dezen nacht over ons geopend zij.

Aan hoevele gevaren des lichaams en der ziel staan wij bloot zonder uwe bewarende hand; wij zijn geen oogenblik zeker; wij zijn stof en kunnen niets voor onze veiligheid doen; maar Gij Heer, wees met ons en met al uwe kinderen. Verhoor ons naar uwe gerechtigheid, o God onzes heils! O Vertrouwen aller einden der aarde en der vergelegenen aan de zee, die de bergen vastzet door uwe kracht, omgord zijnde met macht, die het bruisen der zeëen stilt, het bruisen harer golven en het rumoer der volken. En die op de einden wonen, vreezen voor uwe teekenen. Gij doet de uitgangen des morgens en des avonds juichen. (Ps. 65 : 6—10).

Ja zoowel in uwe onuitsprekelijk heerlijke majesteit als in uwe nederbuigende ontferming tot ons, arme stof bewoners mogen wij U als Vader belijden, en ons „Abbaquot; uitroepen. Uw naam zij eeuwig lof en eer! Amen.

10

Vrijdag-morgen.

Verzadiging der vreugde is bij uw aangezicht; liefelijkheden zijn in uwe rechterhand, eeuwiglijk. Ps. 16: 11.

Wie onder uwe bescherming, trouwe Herder, en in het blij gevoel uwer nabijheid inslapen en weder ontwaken kan, die mag wel juichen en met den Psalmdichter zingen: Loof den Heer met de harp, psalmzingt Hem, want des Heeren Woord is recht en al zijn werk getrouw. Hij heeft gerechtigheid en gericht lief. De aarde is vol van de goedertierenheid des Heeren. (Ps. 33 : 2—6). Hoe onuitsprekelijk zalig is het gevoel uwer nabijheid! O wij zouden haar ook in onzen staat van onvolkomheid veel meer kunnen genieten; Gij toch barmhartige Hoogepriester naakt zoo gaarne tot hen, die u waarlijk liefhebben, maar wij, ellendige schepselen, onttrekken ons zeiven aan het hoogste geluk door ons jagen naar aardsche genietingen..

O Heer, doe ons toch de nietigheid van de schijngoederen dezer wereld erkennen, eer zij ons aantrekken en verstrikken. Schenk ons de kracht om alle ongoddelijk bestaan en alle zondige lusten te verloochenen. Help ons, opdat de erfzonde niet in ons woekere, toon ons ook onze verborgene zonden. Doe Gij zelf ons den nieuwen mensch aan, die naar IJ geschapen is, opdat wij wandelen mogen naar uw welbehagen en blijve in uwe liefde en geraken tot de volkomene vrijheid van uwe kinderen, die verzadiging der vreugde zullen vinden en liefelijkheden in uwe rechterhand eeuwiglijk. Amen.

11

Vrijdag-avoud.

De God der goden, de Heer spreekt, en roept de aarde van

den opgang der zon tot aan haren ondergang. Ps. 50: 1.

Hemelsche Vader, welk een zegen dat wij overal uwe stem mogen hooren. Ieder woord uwer schepping, van het kleinste tot de grootste, wekt ons op om uwen heerlijken naam te prijzen. Zoowel het nietig insect op een blad, als het glansrijk firmament in zijne onmetelijke uitgebreidheid, verheerlijkt uwe wondervolle goedheid. Maar wij ellendige schepselen, die uwen naam boven alles moesten verheerlijken, wandelen zoo menigmaal koud en liefdeloos daarheen. O Heer, doe niet met ons naar onze zonden, maar vernieuw ons in den geest onzes gemoeds, opdat wij U dienen in ware gerechtigheid. Schenk ons uwen Heiligen Geest, opdat die onze harten reinige en heilige en wij iets worden kunnen tot lof van uwe heerlijke genade. Laat ons toch nooit vergeten dat wij leden moeten zijn van Christus, ons dierbaar Hoofd en tempelen van den Heiligen Geest. Heer, onze Sterkte en ons Schild, bewaar ons ook in dezen nacht en laat ons tot uwe eer weder ontwaken. Amen.

Zaterdag-morgen.

Werkt uivs zelfs zaligheid met vreezen en heven. Filipp. 2:12.

Liefderijke Vader in den Hemel, door uwe genade mogen wij weder een nieuwen dag zien aanbreken. Het leven is zulk een groot geschenk van uwe barmhartigheid, dat wij U daarvoor niet genoeg kunnen danken. Maar helaas, wij gebruiken het niet zooals wij moesten en

12

denken niet aan de kortheid onzer dagen. Hoe velen liggen reeds verloren achter ons. Wanneer wij eenmaal rekenschap moeten geven, ook van het trouw gebruik van onzen tijd, hoe zal het dan met ons zijn? Ach, het is niet slechts de tijd, die voor ons verloren is, omdat wij niets goeds gedaan hebben, neen hij laat ook in- en uitwendige sporen achter van de bedreven zonden, die voor U, rechtvaardige Rechter, niet verborgen kunnen blijven, want Gij stelt onze ongerechtigheden voor U, onze heimelijke zonden in het licht uws aanschijns. Wees ons genadig, o God, naar uwe goedertierenheid, delg onze zonden uit naar de grootheid uwer barmhartigheid. Wasch ons wel van onze ongerechtigheid en reinig ons van onze zonde. Leer ons alzoo onze dagen tellen, opdat wij een wijs harte bekomen. (Ps. 90: 8, 12. 51:3, 4). Amen.

Zaterdag-avond.

Looft den Heer, want onzen God te psalmzingen is goed, dewijl Hij liefelijk is; de lof is betamelijk. Ps. 147 :1.

Heden eindigen wij weer een week, waarin Gij, getrouwe Heiland, ons ontelbare weldaden hebt bewezen. Uwe barmhartigheid, die Gij ons in uwe menschwording op 't heerlijkst geopenbaard hebt, neemt geen einde; geef dat wij haar heden nacht, gelijk tot dusver, ervaren. Bescherm ons voor de listige aanslagen des duivels en voor ons eigen verdorven hart. Verwijder van ons de begoocheling van droomen, die de begeerlijkheid prikkelen. O mocht Gij, lieve Heiland, in den droom ons voor den geest staan! Maar zulk een zoeten slaap verdienen wij niet, want op den dag verliezen wij U zoo

13quot;

menigmaal uit het hart en hoe goed, hoe zalig zou het zijn indien Gij alleen ons hart vervuldet. Waren wij in uwen goddelijken vrede volkomen gerust, dan zou ons dagelijksch werk in ü verricht, ons een zachte rust bereiden en een vroolijke morgen zou daarop volgen. Maar onze ellende door de zonde gaat met ons ter ruste en staat met ons op; daarom, o Heer, hebben wij zooveel behoefte aan uwe verlossing; Gij hebt immers zelf gezegd; de Zoon des menschen is gekomen om te zoeken en zalig te maken wat verloren was (Luk. 19:10). Maak dan ook ons eeuwig zalig naar uwe onuitsprekelijke liefde. Amen.

n.

Zondag-Morgen.

Heden indien gij zijne stemme hoort, verhardt uwe harten niet! Ps. 95:7, 8.

Gij, o almachtige God, laat den dag, die aan uwen dienst is gewijd en waarop het ons is vergund van onze aardsche bezigheden te rusten, weder aanlichten. Wij buigen onze knieën en danken U daarvoor met een bewogen hart. De zon werpt menigmaal hare stralen op de sneeuwvelden zonder de ijskorsten te smelten, zoo gaat het ook dikwerf met het menschelijk hart, 't welk zich niet door uw dierbaar Woord verteederen laat en met een dikke ijskorst van ongeloof, liefdeloosheid en velerlei andere boosheid is bedekt. O Heer, mochten onze harten toch niet aan zulk een koud veld gelijk zijn, maar mocht het licht der kennis, des geloofs en der liefde verwarmend en opwekkend ons doordringen! Geef,

14

bai'mhartige Vader, dat uw Woord, 't welk in ons hart gezaaid worde, wortel schiete, houd het veranderlijke hart open voor de bevruchtende stralen van de zon uwer genade, bewerk het zelf, opdat het een goede akker worde en vruchten voortbrenge ten eeuwigen leven. Amen.

Zondag-avond.

Blijft in Mij en Ik in u. Joh. 15:4.

Wij danken U, genadige God en Vader, voor de zegeningen van dezen dag, en wij bidden U ootmoediglijk, wil onze zwakke harten versterken, opdat wij hetgeen wij voor uw Rijk verzameld hebben bewaren en niets daarvan verliezen. O geef dat wij eenmaal behooren mogen tot die zaligen, van wie geschreven staat: gij zijt gekomen tot den berg Sion en tot de stad des levenden Gods, tot het hemelsche Jerusalem en de vele duizenden der Engelen, tot de gemeente der eerstgeborenen, die in de hemelen opgeschreven zijn en tot God, den Rechter over allen en de geesten der volmaakt rechtvaardigen; en tot den Middelaar des Nieuwen Verbonds, Jezus, en het bloed der besprenging dat betere dingen spreekt, dan dat van Abel. (Hebr. 12:22—24). O, hoe zal het zijn in de gemeenschap der zalige geesten, waar voor U, Redder onzer zielen, een eeuwig Halleluja klinken zal, waar wij, in U en door IJ, ook onze dierbaren hopen weder te vinden, die ons hier op aarde door uwe wijsheid werden ontnomen en waar de duistere leiding in het licht uwer eeuwige liefde verheerlijkt zal worden als de weg tot zaligheid! Amen.

15

Maandag-morgen.

Hebt de wereld niet lief, noch hetgeen in de wereld is: zoo iemand de wereld liefheeft, de liefde des Vaders is niet in hem. 1 Joh. 2:15.

Wij danken U, Heer des hemels en aarde, dat Gij ons den dag met vernieuwde krachten hebt doen beginnen, o help ons opdat wij hem toewijden aan uwen dienst. Onze neiging ten kwade vervolgt ons overal. Mochten wij door uwe kracht het kwade overwinnen door het goede. Uw vrede wone in onze harten, uw Heilige Geest leide ons in alle waarheid, doe ons zien wanneer en hoe dikwerf wij struikelen en vergeef ons ook onze verborgene afdwalingen.

Genadig en barmhartig zijt Gij, o Heer, langmoedig en groot van goedertierenheid. Gij, Heer zijt aan allen goed en uwe barmhartigheden zijn over al uwe werken. Heer, Gij zijt nabij allen, die U aanroepen, die U aanroepen in der waarheid. Gij doet het welbehagen dergenen, die ü vreezen en Gij hoort hun geroep en Gij verlost hen. Mijn mond zal den prijs des Heeren uitspreken en alle vleesch zal uwen heiligen naam loven in eeuwigheid en altoos. Ps. 145:8, 9, 18, 19, 21).

Al wat wij doen met woorden en werken willen wij doen in den naam van den Heere Jezus Christus. O Heer, verleen ons daartoe de kracht van uwen Geest. Amen.

Maandag-avond.

Heer, blijf met ons, ivant het is bij den avond en de dag is gedaald. Luc. 24 : 29.

Welk een onuitsprekelijke zegen dat wij een licht kennen, 't welk niet kan worden uitgebluscht, een zon,

ié

die nimmer ondergaat, een dag, die niet ophoudt. Dat is uwe liefde, getrouwe Heiland, uwe liefde, die voor ons in den dood is gegaan, die voor ons is opgestaan, die de macht der duisternis heeft verbroken en onze voorspraak is bij den Vader. Gij zijt bij ons, wanneer de morgen aanbreekt en Gij verlaat ons niet, wanneer de last en hitte des daags drukt en de stormen zich verheffen. Gij blijft bij ons, wanneer het avond wordt, en leidt ons eindelijk door den nacht des doods tot uwe heerlijkheid, waar wij ü zien mogen, gelijk Gij zijt. O Bron van alle leven, schenk ons van het water, 't welk vloeit tot in het eeuwige leven; Gij hebt het immers zelf gezegd: zoo iemand dorst, die kome tot Mij en drinke, die in Mij gelooft, gelijk de Schrift zegt, stroomen des levenden waters zullen uit zijnen buik vloeien. Zoo hebben wij dan niets te vreezen, want Gij blijft met ons, wanneer wij met U blijven en door het geloof in L^T maakt gij ons eeuwig zalig. Amen.

Dinsdag-morgen.

Hetzij dat wij leven, wij leven den Heer, hetzij dat wij sterven, wij sterven den Heer. Rom. 14: 8.

Wij loven uwe barmhartigheid, liefderijke Vader, door welke wij gesterkt tot onze nieuwe dagtaak uit den slaap zijn ontwaakt. Uwe barmhartigheid duurt steeds voort bij allen, die U vreezen. O hoe groot is toch 's Heeren barmhartigheid! Neem uwe barmhartigheid toch niet van ons weg en help ons, dat wij heden en alle dagen trachten voor U alleen te leven. Reinig ons hart en geef dat al onze gedachten en gewaarwordingen op U

17

gericht zijn en ons doen en laten ü geheiligd worde. Ons zondig hart geeft zich zoo gaarne over aan de verzoekingen des vleesches en der wereld, daarom, liefderijk God, die alle dingen met barmhartigheid bestuurt, verwijder toch van ons wat ons van ü losmaken zou. Toon ons steeds meer, welk een gewin het is, de wereld af te sterven en voor U te kunnen leven en doe ons ook in onze laatste ure ervaren, dat wij door uwe genade voor U geleefd hebben en met U sterven kunnen. Amen.

Dinsdag-avond.

Houdt uw leven lang God voor oogen, en in het hart en waakt, opdat gij aan geen zonde toegeeft noch handelt tegen Gods gebod. Tob. 4: 6.

O Heer, indien wij heden U steeds voor oogen en in het hart gehad hadden, dan zouden wij ons hoofd rustig kunnen nederleggen. Maar wij hebben ons ook laten verstrooien en wij zijn op menigerlei wijze afgedwaald. Wij hebben dikwerf de wereld meer liefgehad dan U, onzen lieven Heiland, wij hebben onder de aardsche bezigheden, onze hemelsche roeping vergeten. Uit de diepte roep ik tot U, o Heer, Heer, hoor naar mijne stem, laat uwe ooren opmerkend zijn op de stem mijner smeekingen. Zoo Gij, H eer, de ongerechtigheid gadeslaat. Heer wie zal dan bestaan; maar bij U is vergeving, opdat Gij gevreesd wordt. Ik verwacht den Heer, mijne zi^l verwacht en ik hoop op zijn Woord. Bij den Heer is goedertierenheid en bij Hem is veel verlossing. (Ps. 130). Ja veel verlossing hebt Gij ons door uwen lieven Zoon geschonken. Zijn bloed alleen reinigt ons van alle zonden.

18^:

Och of de volle zegen dezer groote verlossing over al uwe schepselen kwame en al wat ademt vervulle met lof, prijs en aanbidding, hier en in eeuwigheid. Amen.

Woensdag-morgen.

Weest in geen ding bezorgd, maar laat uwe begeerten in alles, door bidden en smeeken met dankzegging bekend worden bij God. Filip. 4 : 6.

Hoe menigmaal, goedertieren Vader, mogen wij ons verblijden over uwe genadige bescherming. Wij danken U van ganscher harte voor uwe goedertierenheden, die eiken morgon nieuw zijn. Maar ofschoon wij ontelbare ondervindingen hebben van uwe groote liefde, toch bekruipt ons alweer de bezorgdheid en zien wij met angsv, in de toekomst, in plaats dat wij rusten aan uw eeuwig trouw Vaderhart. Wat kan ons ontbreken, wanneer wij U bezitten? Wat ons schaden, wanneer Gij bij ons zijt? Gij zijt onze Schuilplaats, onze Hulp, onze Bescherming. Onbewaakt zijn wij alleen dan, wanneer wij ons laten gevangen nemen door de zonde en ons van U verwijderen. O Heer, bewaar ons toch voor afdwalingen en geef dat wij ons bestendig en geloovig aan (J vasthouden, U liefhebben en vreezen.

Gij hebt uwen eigen Zoon niet gespaard, maar Hem voor ons allen overgegeven, hoe zult Gij ons niet met Hem alle dingen schenken? Amen.

19

Woensdag-avond.

Als ik Uwer gedenk op mijne legerstede, zoo peins ik aan ü in de nachtwaken. Ps. 63 : 7.

Och of wij, liefderijke Vader in den hemel, ook van ons zeiven zeggen konden, dat onze gedachten steeds bij ü zijn, dat wij het grootste welgevallen aan TT hebben, ons geheel en al aan ü overgeven en ijveren voor uwe eer. Schep Gij zelf in ons het nieuwe, heerlijke leven in U. De zonde heeft ons van U losgerukt, maar onze trouwe Heiland en eeuwige Middelaar wilde ons niet laten in hare macht; door zijn bloedigen dood heeft Hij ons duur gekocht, door Hem is de dood verslonden tot overwinning. Dood, waar is uw prikkel? Hel, waar is uw overwinning? Ja Heer, U zij dank, die ons de overwinning geeft door Jezus Christus, onzen Heer. (1 Cor. 15:55, 57).

Laat uwe genade ook dezen nacht over ons waken. Uwe liefde vervulle onze harten geheel en al. Sta ons bij met de macht uwer sterkte, opdat niets ons van haar kan scheiden en help ons, opdat wij als overwinnaars over dood en hel eens voor uwen troon verschijnen en in eeuwige aanbidding uwen naam mogen prijzen. Amen.

Donderdag-morgen.

Wandelt in de liefde, gelijk Christus ons heeft liefgehad en zich zeiven voor ons heeft overgegeven. Eph. 5 : 2.

Uwe liefde, o Lam Gods, dat de zonde der wereld wegneemt, doet ons den dag weer gelukkig beleven. Niet genoeg kunnen wij ü prijzen, dat Gij het licht uwer

2*

20

genade dagelijks voor ons laat opgaan en ons den tijd schenkt tot bekeering. Maar de grootste van alle zegeningen is, dat Gij door uw sterven en herleven ons aan den nacht des dood ontrukt en een onvergankelijk leven hebt aan het licht gebracht. Heer, doe ons wandelen in uwe liefde en schenk ons uwen vrede. De kracht uws Geestes dringe ons, opdat wij het goede niet alleen willen, maar ook volbrengen. Geef dat wij ons schikken in den tijd, hij zij goed of slecht. Help ons, opdat wij in den omgang met anderen, liefderijk, zachtmoedig, nederig, dienstvaardig zijn, zooals Gij, liefderijke Heiland, ook hebt gedaan. O, dat wij overal uw voorbeeld voor oogen houden. Schenk ons daartoe, om uwentwil, de kracht van uwen Geest. Amen.

Donderdag-avond.

De hemelen vertellen Gods eer en het uitspansel verkondigt zijner handen werk. Ps. 19:2.

Groote, almachtige Schepper, wie telt de millioenen sterren, die getuigen van uwe heerlijkheid. Wij werpen ons in het stof voor den glans uwer majesteit, maar wij zien ook weer omhoog naar de wereld des lichts en verblijden ons dat wij U mogen aanbidden, dat ook wij tot uwe schepselen behooren en dat Gij onze Vader zijt. O onuitsprekelijk liefelijke naam, die ons kinderrechten schenkt door uwen lieven Zoon, onzen Verzoener! Doe ons toch het heerlijke voorrecht om uw kind te heeten, diep gevoelen en ons tot zoo duren prijs verworven kinderrecht nooit misbruiken door eene treurige ongehoorzaamheid , tot welke onze natuur zoo zeer geneigd

21

is. Schenk ons den Geest des kindschap, door welken wij roepen: Abba, lieve Vader! Want zoovelen door den Geest Gods geleid worden, die zijn kinderen Gods en zoo wij kinderen zijn, zoo zijn wij ook erfgenamen Gods en mede-erfgenamen van Christus, zoo wij anders met Hem lijden, opdat wij ook met Hem verheerlijkt worden. (Rom. 8:14, 15, 17). Amen.

Vry dag-morgen.

Tot U, o Heer, hef ik mijne ziel op. Ps. 25 :1.

Wij danken U, o eeuwige Liefde, dat Gij ons in den afgeloopen nacht voor alle leed genadiglijk hebt bewaard. Wees ook heden met ons. Geef dat wij naar U het meest en het eerst verlangen en dat wij steeds ons zeiven verliezen en in U gevonden worden, o éénig waarachtige Bron van alle zaligheid. Reinig onze harten van aardsche lusten en begeerlijkheden. Heer, maak mij uwe wegen bekend en leer mij uwe paden. Leid mij in uwe waarheid en leer mij, want Gij zijt de God mijns heils, U verwacht ik den ganschen dag. Gedenk, Heer, uwe barmhartigheden en uwe goedertierenheden, want die zijn van eeuwigheid. Gedenk niet de zonden mijner jongheid, noch mijner overtredingen, gedenk mijner naar uwe goedertierenheid om uwer goedheid wil. (Ps. 25 : 4—8), Verleen ons den bijstand van uwen Heiligen Geest, opdat wij uwe geboden kunnen houden en met ernst de liefdevolle woorden van den Apostel Johannes betrachten: dit is zijn gebod, dat wij gelooven in den naam zijns Zoons Jezus Christus en dat wij elkander liefhebben, gelijk Hij ons een gebod gegeven heeft en die zijne ge-

22

boden bewaart die blijft in Hem en Hij in denzelven. En hieraan kennen wij, dat Hij in ons blijft, namelijk uit den Geest, dien Hij ons gegeven heeft. (1 Joh. 3:23, 24). O Heer, maak ons hier getrouw in de liefde, standvastig in het geloof, vroolijk in de hoop en ginds eeuwig zalig. Amen.

Vry dag-avond.

Verblijdt u dat uwe namen geschreven zijn in de hemelen. Luc. 10 : 20b.

Wij danken uwe eeuwige, trouwe Vaderliefde, dat Gij ons ook heden weder zoo genadig geholpen hebt. Help ons dat wij steeds krachtiger leeren de wereld te overwinnen en dat ons hart gesterkt worde, opdat wij blijven in het geloof, en met toeverzicht derwaarts opzien, waar de namen geschreven zijn van hen, die hunne kleederen gewasschen hebben in het bloed des Lams, Wat geen oog gezien en geen oor gehoord heeft en in geens menschen hart gekomen is, dat hebt Gij bereid voor hen, die U liefhebben. Reinig, heilig onze liefde, opdat zij aan de uwe gelijk worde en wij met een blijmoedig geloof getuigen kunnen: onze wandel is in de hemelen, waaruit wij ook den Zaligmaker verwachten, Jezus Christus den Heer, die ons vernederd lichaam veranderen zal, opdat het gelijkvormig worde aan zijn heerlijk lichaam, naar de werking, waardoor Hij ook alle dingen zich zeiven kan onderwerpen. (Filippus 3:20, 21).

O God onzes levens! Dat uw beschermend oog ook dezen nacht over ons geopend zij, doe ons weder gezond

23

naar lichaam en ziel ontwaken, opdat wij U kunnen dienen in heiligheid en gerechtigheid en eenmaal de beloofde eeuwige erfenis ontvangen. Amen.

Zaterdag-morgen.

Is iemand onder u in lijden, dat hij bidde. Jac. 5:13.

Dank zij U, Vader, Zoon en Heilige Geest, boven alles toegebracht voor de groote genadegift van te mogen bidden. Wanneer wij na een zoete rust vroolijk den dag mogen beginnen en steeds weer nieuwe weldaden ontvangen, dan mag ons dankgevoel niet zwijgen, dan moet het juichend roemen dat Gij het zijt, die ons tot eeuwige vreugde geschapen hebt. Maar ook wanneer wij den dag met droefheid beginnen en onder zuchten en bekommeringen den nacht moeten ingaan, moeten wij U aanbidden en U danken voor uwe liefderijke bedoeling, die steeds ons eeuwig heil op het oog hebt. Welk een troost ligt er voor lijdenden in het gebed naar uwen wil. Hoe zalig is het gevoel uwer nabijheid, wanneer alles ons verlaten heeft, wanneer wij miskend worden en menschenhulp zich terugtrekt. Wat haalt in zware krankheid bij de verkwikking om het matte hart tot U op te heffen, bij wien het nieuwe kracht bekomen kan; o Heer, wie kan al de onuitsprekelijke zegeningen optellen , die in dat ééne voorrecht van te mogen bidden, liggen opgesloten. En als wij niet weten wat wij bidden zullen, dan komt de Geest onze zwakheden te hulp en bidt voor ons met onuitsprekelijke verzuchtingen. Buigt ons de ellende door de zonde ter neder, dan zijt Gij

24

het, Heere Jezus, die ons weer opricht, wij mogen tot u naderen in het gebed, bij U is schuldvergeving, lof en dank zij uwe ontfermende liefde. Amen.

Zaterdag-avond.

De tijd is kort. 1 Cor. 7 :29.

Wederom is een week voorbij, welke wij, liefderijke Vader in den hemel, zonder angst en zorg mochten ten einde brengen. Hoe snel vliegt de tijd onzes aardschen levens daarheen! O wij kunnen het ons niet voorstellen, dat ons aanzijn hier beneden, hoe lang het ook schijne, toch van korten duur is en toch is het lang genoeg, indien wij het wijs gebruiken. Gij toch, o Heer, zijt geduldig en groot van langmoedigheid en trouw. Gij doet het ons niet ontbreken aan vermaningen, dat wij ons moeten voorbereiden voor de eeuwigheid, waarin een ieder zal wegdragen wat in het lichaam geschied is naar dat hij gedaan heeft hetzij goed hetzij kwaad. (2 Cor. 5 : 10).

O Heer, treed niet met ons in het gericht, want wij kunnen niets anders voorbrengen dan een zondig hart. Maar Gij hebt ons leven en zaligheid verworven; dat uwe heilige verdiensten voor niemand uwer schepselen te vergeefs mogen zijn aangebracht en neem ons allen in genade aan, opdat wij ü dienen en danken mogen in uw Kijk van eeuwigheid tot eeuwigheid. Amen.

25

III.

Zondag-morgen.

Bekeert u en gelooft het Evangelie. Mare. 1:15.

Wij loven en danken U, liefderijke Hemelsche Vader, dat Gij op dezen dag het licht weder voor ons deedt opgaan, want één dag in uwe voorhoven is beter dan duizend elders, ik koos liever aan den dorpel in het huis mijns Gods te wezen, dan lang te wonen in de tenten der goddeloosheid. Want God, de Heer is een zon en schild, de Heer zal genade en eere geven, Hij zal het goede niet onthouden dengenen, die in oprechtheid wandelen. (Ps. 84:11, 12).

Geef, liefderijke Heiland dat het Evangelie ons ook heden zuiver gepredikt worde. Trek onze harten af van het aardsche en neig ze tot uwe getuigenissen alleen. Bewaar ons voor de menigvuldige uit- en inwendige verstrooiingen. Ach Heer, eer wij het bemerken zijn wij weder op dwaalwegen , indien gij ons niet door de tucht uws Geestes terecht wijst.

Doe ons berouwvol het oog slaan in de diepte van ons bedorven hart, opdat Avij ons hartgrondig bekeeren en voor tijd en eeuwigheid vruchten voortbrenren der bekeering waardig.

Drieëenig God, ontferm U onzer en leid ons in alle waarheid om uwer goedheid wil. Amen.

Zondag-avond.

Grijp naar het eeuwige leven. 1 Tim. 6:12,

Wij danken U, onzen barmhartigen Hoogepriester voor de verkwikkingen van dezen dag. Laat uw Woord,

26

't welk ons verkondigd werd, krachtig in ons werken, opdat wij uwen heiligen wil niet slechts vernemen, maar ook volbrengen mogen en deze nieuwe week onder uwen zegen U welbehagelijk beginnen. Och of wij ons gansche leven U heiligden, die U zeiven voor ons hebt opgeofferd! Mogen, wanneer eens de groote Sabbath aanbreekt, al uwe verlosten ten prijs uwer genade kunnen roemen: ik heb den goeden strijd gestreden, ik heb den loop voleind, ik heb het geloof behouden. A^oorts is mij weggelegd de kroon der rechtvaardigheid, welke de Heer, de rechvaardige Rechter, mij geven zal in dien dag en niet alleen aan mij, maar ook aan allen, die zijne verschijning hebben liefgehad. Maar hoeveel ontbreekt ons nog om erfgenamen te worden van uw heerlijk Koninkrijk. Doch uw verlossingswerk is grooter dan onze zondenschuld. Stort den rijken zegen van uwe verlossing uit over al wat leeft en laat geen uwer schepselen verloren gaan. O Heer, wiens barmhartigheid wij niet afmeten kunnen, laat haar steeds, ook dezen nacht, over ons zijn. Gij wilt genade en geen recht laten gelden bij hen, die niet in de zonde volharden. Daarom zijn wij getroost en verblijden wij ons in uwe liefde, die blijft van eeuwigheid tot eeuwigheid. Amen.

Maandag-morgen.

Die roemt, roeme in de Heer. 2 Cor. 10: 17.

Geloofd zij uwe groote goedertierenheid, almachtige Vader, dat Gij ons den eenen dag na den anderen schenkt en ons den tijd der genade verlengt. Bewaar ons ook heden voor alle kwaad, bovenal voor de zonde, die in

27

zoovelerlei gedaante, uit- en inwendig zich aan ons voordoet. Maak ons los van verderfelijke boezemzonden en van kwade gewoonten. Laat de Satan geen overhand over ons krijgen. Verwijder uit onze harten alle eigenliefde, zelfzucht, ijdelheid en trotsche gedachten, opdat wij niet uit de hoogte nederzien op hen, die wij beneden ons achten en die in uwe oogen veel hooger kunnen staan dan wij, immers geldt voor U geen aanzien des persoons. Geef ons waren ootmoed, opdat wij ons zeiven niet bedriegen en meenen iets te zijn, want wij zijn van ons zeiven niet bekwaam iets te denken als uit ons zeiven, maar onze bekwaamheid is uit God. (2 Cor. 3:5).' Ja wij zijn stof en wij kennen ten deele. De vreeze des Heeren is de wijsheid en van het kwade te wijken is het verstand. (Job. 28 : 28). Amen.

Maandag-ayond.

Indien vrij in het licht ivandelen, (jeiijk Hij in het licht is, zoo hebben wij gemeenschap met elkander, en het bloed van Jezus Christus, zijnen Zoon, reinigt ons van alle zonde, i Joh. 1:7.

Ach Heer, wij kunnen niet zeggen dat wij heden in het licht gewandeld hebben. Wanneer kunnen wij het zeggen! Veeleer moeten wij belijden, dat wij menigmaal tasten in de duisternis en ons buigen voor de afgoden dezer wereld. Bevrijd ons toch van alle uit- en inwendige verleidingen, reinig ons bevlekt hart en schenk ons uwen Heiligen Geest. Slechts wanneer zijn licht ons verlicht kunnen wij het ware licht zien en in het licht wandelen, en tot steeds meerder kennis en innerlijker aanschouwing

28

komen der ondoorgrondelijke diepte van uwe heerlijke genade, die is in Jezus Christus, onzen Heer. Vergeef ons naar uwe barmhartigheid wat wij heden kwaads gedaan en goeds hebben nagelaten. Doe niet met ons naar onze zonden, maar laat uwe genade over ons heerschen. Vervul ook dezen nacht uwe dierbare belofte aan ons: de Engel des Heeren legert zich rondom degenen, die Hem vreezen en redt hen uit. (Ps. 34 : 8).

O Heer, help ons, o Heer, doe alles wel gelukken, verleen ons, o God, altijd genadiglijk uwe hulp. Amen.

Dinsdag-morgen.

ik leef, doch niet meer ik, Christus leeft in mij, en hetgeen ik in het vleesch leef, dat leef ik door het geloof des Zoons van God, die mij heeft liefgehad, en zich zeiven voor mij heeft overgegeven. Gal. 2 ; 20.

Wij loven U, o Bron des levens en der liefde, omdat Gij ook in den afgeloopen nacht ons leven zoo genadig hebt bewaard. O geef dat het U geheel en al geheiligd zij. Heer, zonder U kunnen wij niets doen. Werk in ons beiden het willen en het werken. Schenk ons het rechte geloof, waardoor wij alleen de wereld overwinnen en zalig worden kunnen. Wij weten dat de mensch niet gerechtvaardigd wordt door de werken der wet, maar door het geloof in Jezus Christus. Maar zullen wij, die in Christus zoeken gerechtvaardig te worden, ook zeiven zondaars bevonden worden? Is dan Christus een dienaar der zonde'? Dat zij verre! (Gal. 2:16, 17).

Help ons, o Heer, om toch meer en meer de zonde te vlieden, anders maken wij ons zeiven de verdienste

29

onzes Heilands onwaardig en zijn wij onbekwaam voof uw Rijk, waar de gerechtigheid woont. Uwe liefde vure de vonk van ons geloof meer en meer aan, opdat die worde tot een vuur, 't welk ons geheel en al loutert en wij als nieuwgeboren menschen verschijnen in ware gerechtigheid, die U welbehagelijk is. Amen.

Dinsdag-avond.

Genade en vrede zij u vermeniyviddigd door de kennis van

God en van Jezus onzen Heer. 2 Petr. 1 : 2.

Bij dag en bij nacht, in voor- en tegenspoed, in leven en in sterven vermenigvuldigt Gij, o Heer, de genade en den vrede hun, die gelooven, maar steeds wordt die genade ons grooter en uw vrede onontbeerlijker, hoe meer de kennis uwer heilige liefde in ons wortelt en opschiet. 0 Heer, wij danken Ü van ganscher harte voor uw Woord, 't welk ons wijs maakt tot zaligheid. Leer ons toch daarnaar te handelen. Ik zoek U met mijn geheele hart, laat mij van uwe geboden niet afdwalen, ik heb uwe rede in mijn hart verborgen, opdat ik tegen U niet zondigen zou. Heer, Gij zijt gezegend, leer mij uwe inzettingen. Ik ben vroolijker in den weg uwer geiuigenissen dan over allen rijkdom. Ontdek mijne oogen dat ik aanschouwe de wonderen van uwe wet. Heer, leer mij den weg uwer inzettingen en ik zal hem houden ten einde toe. Geef mij het verstand en ik zal uwe wet houden. Leer mij een goeden zin en wetenschap, want ik heb aan uwe geboden geloofd. Gij zijt goed en goeddoende, leer mij uwe inzettingen. Mijne ziel is bezweken van verlangen naar uw heil; op uw Woord

- ¹ m

30

heb ik gehoopt. O Heer, uw Woord bestaat in der eeuwigheid. (Ps. 119:10 enz.). Amen.

Woensdag-morgen.

Laat ons niet liefhebben met den woorde, noch met de

tong, maar met de daad en waarheid. 1 Joh. 3 : 18.

Wederom is door uwe ontfermende liefde, getrouwe Vader in den hemel, het vriendelijk licht des daags voor ons opgegaan, maar wat nog meer is, het verkwikkend bewustzijn uwer goddelijke genade. Voor beiden danken wij U van ganscher harte, en ootmoedig bidden wij U dat Gij nu en steeds uwe liefde in en over ons wilt doen heerschen. Zij vergezelle ons op iederen stap, opdat wij vriendelijk, bescheiden en zonder jaloerschheid gezind zijn jegens onze medemenschen, die gelukkiger zijn dan wij, en dat wij de ongelukkigen met helpende deelneming en verlichting van hunnen nood zooveel mogelijk te ge-moet komen. Wanneer wij waarlijk liefhebben, zoo kennen wij hieraan dat wij uit de waarheid zijn. Maar wij moeten voor U, die in het verborgene ziet, berouwvol erkennen, dat ons niet alleen de waarachtige liefde, die de vervulling der Wet is, ontbreekt, maar dat wij haar niet eens met ei;nst zoeken en liever de verkeerde neiging van ons traag hart volgen, dan streven naar de liefde, welke uw lieve Zoon op de wereld gebracht heeft.

Schenk ons, o Heer, het willen en volbrengen van het goede; zonder U toch kunnen wij niets doen, wees en blijf daarom de sterkte van ons hart nu en altoos. Amen.

. ......— -----—-—■—^—-——----------------^

Si

Woensdag-avond.

Wri hebben Hem lief, omdat Hij ons het eerst liefqehad

heeft. 1 Joh. 4:19.

O Heer, hoe kunnen wij uwe onbegrijpeliike liefde, die ons steeds in uwe trouwe Vaderarmen houdt, naar waarde prijzen! En wij zijn helaas, dikwerf' zoo onver-geefelijk liefdeloos, koud en onverschillig, als of wij niets van U ontvangen hadden. Wij werpen ons in het stof en bidden U, schenk Gij zelf ons de liefde tot U, die nimmermeer vergaat. Och of ons hart U geheel en al toebehoorde, zoodat wij niets meer wilden dan in ü zijn en blijven. Welk eene onuitsprekelijke zaligheid uw — geheel uw eigendom te zijn! Welk een vreugde, ü, o almachtige Liefde, te mogen prijzen met een hart, quot;t welk van U vervuld is.

0 Heer, schenk ook aan de volken, die niets van uwe heerlijke liefde weten, een straal van haar, die hen tot IJ optrekt als de bron van alle zaligheid. Verwek steeds meer arbeiders in uw wijngaard, die verkondigen onder de Heidenen, dat de Heer Koning is en dat zijn Koninkrijk is over de gansche aarde, dat het een eeuwig Rijk is en dat Hij de volken richt met gerechtigheid. Dat de hemel zich verblijde en de aarde zich verheuge, dat de zee bruise met hare volheid. Dat het veld huppele van vreugde met al wat daarin is , dat dan alle boomen des wouds juichen voor het aangezicht des Heeren, want Hij komt. Hij komt om de aarde te richten met rechtmatigheid en de volken met zijne waarheid. (Ps. 96:10—13). Amen.

32

Donderdag-morgen.

Zijt niet bezorgd tegen den dag van morgen, want de morgen zal voor het zijne zorgen; elke dag heeft genoeg aan zijn eigen kwaad. Matth. 6 : 34.

Wij komen voor uw heilig aangezicht, liefderijke Vader, met dankzegging en gebed. Gij hebt in den afgeloopen nacht alle leed van ons afgewend en ons een rustigen slaap geschonken. Ach wij zijn zoo onwaardig uwe goedheid, die het zegenen niet moede wordt. Zonder ophouden moesten wij gedachtig zijn aan uwe trouw en onze harten moesten vol zijn van uw leven. Werk Gij zelf in ons wat strekt tot uwen lof en steun onze zwakheid. Wij zijn zoo arm, maak ons rijk in U. Gij zijt onze hoop, de rots, waarop wij vertrouwen, laat ons niet beschaamd worden. Vervul aan ons uwe belofte: het ge-krookte riet zal Hij niet verbreken en de glimmende vlaswiek zal Hij niet uitblusschen. Leid ons, trouwe Herder, ook heden in onze aardsche en hemelsche roeping naar uw welbehagen. .Neig hart en zin steeds naar ü, opdat wij van den rechten weg niet afwijken, blijven in het geloof en wanneer onze laatste ure daar is, weten mogen, dat, zoo ons aardsche huis dezes tabernakels verbroken is, wij een gebouw bij God hebben, een huis niet met handen gemaakt, maar eeuwig in de hemelen. (2 Cor. 5:1).

O Heer, welk een liefelijke openbaring des geloofs is ons in uw Woord gegeven. Lof en dank zij uwe heerlijke genade in alle eeuwigheid! Amen.

33

Donderdag-avond.

De God aller genade, die ons geroepen heeft tot zijne eeuwige heerlijkheid in Christus Jezus, nadat wij een weinig tijds zullen geleden hebben, Hij volniake, bevestige, ver sterke, funder e ulieden. 1 Petr. 5:10.

Genadig en barmhartig God! Wij zwakke schepselen kunnen U niet waardig genoeg prijzen voor de tallooze lichamelijke en geestelijke zegeningen uwer barmhartigheid. Hoe onuitsprekelijk weldadig zijn de verkwikkingen, die wij in uw woord vinden. Gij zelf hebt ons geroepen tot eene heerlijkheid, die al ons denken te boven gaat. Gij zelf wilt ons volmaken, bevestigen, versterken ^funderen, wanneer wij slechts gelooven in U en uwen lieven Zoon, onzen Heiland en Heer. Wij buigen onze knieën in het stof en verheften onze harten tot de eerbiedige aanroeping van uwen heiligen naam, die ons zulk een onverdiend recht op het erfdeel der heilio-en in het licht gegeven hebt door Jezus Christus, den Leidsman onzei zielen. Geef dat wy onze zielen reinigen in de gehoorzaamheid der waarheid, door den Geest, als die geboren zijn, niet uit vergankelijk, maar uit onvergankelijk zaad door het levend en eeuwig blijvend Woord van God. Want alle vleesch is als gras en alle heerlijkheid des menschen is als een bloem van het gras. Het gras is verdord en de bloem is afgevallen, maar het Woord des Heeren blijft in eeuwigheid! (1 Petr. 1 : 22—25). Amen.

3

34

Vrijdag-morgen.

Vrede laat Ik u, mijne vrede geef Ik u, niet gelijkerwijs de wereld hem geeft, geef Ik hem u; uw hart worde niet ontroerd en zijt niet versaagd. Joh. 14 : 27.

Heere Jezus, die uwen troon hebt gevestigd in de woningen des vredes, wij danken U dat Gij uw godde-lijken vrede overal laat wonen, waar hij wordt aangenomen en ook uitzendt in onze door aardsche bemoeiingen vermoeide en nooddruftige harten. O Heer, geef dat wij dien vrede nooit verdrijven door de begeerlijkheden des vleesches, die krijg voeren tegen de ziel. Sta ons bij, gij vaste Burg, opdat de wereld en de Satan ons niet verstrikken. Help ons in den strijd tegen den ouden mensch, opdat de nieuwe krachtig in ons worde en uw vrede heersche, tot dat Avij, o Koning der koningen, ingaan mogen in uw eeuwig vrederijk. De Heer is groot in Sion en Hij is hoog boven alle volken, dat zij uwen grooten en vreesselijken naam loven, die heilig is, en de sterkte des Konings, die het recht lief heeft. Gij hebt billijkheden bevestigd. Gij hebt recht en gerechtigheid gedaan. Verheft den Heer onzen God en buigt U neder voor de voetbank zijner voeten; Hij is heilig! (Ps. 99:2 —6).

De vrede Gods, die alle verstand te bovengaat, beware onze harten en zinnen van nu aan tot in eeuwigheid. (Filipp. 4:7). Amen.

Vrijdag-avoml.

De Heer regeert; de aarde v er heug e zich, dat vele eilanden zich verblijden. Ps. 97 : 1,

Hoe goed is het, o almachtige God, onder uwe. heer-

35

schappij! ü te dienen is zaligheid, indien wij maar bevonden worden trouwe dienaars te zijn. Werk dat zelf in ons door de kracht van uwen Heiligen Geest. Wij loven U met hart en mond, omdat Gij ons ook heden zoo genadig hebt geholpen. De heerlijke macht uwer sterkte bescherme ons, zwakke schepselen, ook in dezen nacht en leide ons eens door den donkeren nacht des doods tot het licht der heerlijkheid.

O Heer, uw arm is machtig, uwe hand is sterk, uw rechterhand is hoog. Gerechtigheid en gericht zijn de vastigheid uws troons, goedertierenheid en waarheid gaan voor uw aanschijn henen. Welgelukzalig is het volk, 't welk uw geklank kent, o Heer, zij zullen in het licht uws aanschijns wandelen Zij zullen zich den ganschen dag verheugen in uwen naam en door uwe gerechtigheid verhoogd worden, want Gij zijt de heerlijkheid hunner sterkte en door uw welbehagen zal onze trouw verhoogd worden, want ons schild is van den Heer en onze Koning is van den Heiligen Israels. (Ps. 89:14—20). Amen.

Zaterdag-morgen.

Zoekt de dingen, die hoven zijn, waar Christus is. Col. 3:1.

Wij danken T, goedertieren en barmhartig God, dat wij, met nieuwe krachten toegerust, den dag mogen beginnen. Mochten wij hem, U ter eere gebruiken! Indien wij zoeken de dingen, die boven zijn, dan zullen wij ook onze aardsche bezigheden met getrouwheid verrichten. Wat kan ons meer sterken, helpen, beschermen op onzen vreemdelingstocht dan het opzien tot U. Uwe barmhartigheid zoekt ons, eer wij U zoeken, hoeveel meer

3*

36

bewaart en draagt Gij ons, als wij U zoeken! Maar de aarde trekt ons zoo dikwerf naar hare schijngoederen heen en wij laten ons helaas menigmaal verblinden, ja, al is het in ons binnenste en slechts voor oogenblikken, toch zijn het teruggangen, die ons ten minste van U verwijderen. En toch hebben wij geen tijd om te verzuimen wat dient tot ons eeuwig heil. Bewaar ons toch in een bestendigen omgang met U. Gij zegt zelf, wie niet met Mij is, die is tegen Mij, en wie niet met Mij vergadert, die verstrooit. (Luk. 11 : 23).

Geef dat wij deze ernstige vermaning, om ons steeds nauwer aan U te verbinden, toch recht ter harte nemen. Ontferm ü onzer, en trek ons meer en meer tot II; totdat wij zoo vast in U geworteld zijn, dat wij ü niet meer verliezen kunnen. Laat ons als de ranken aan den wijnstok blijven, en vrucht voortbrengen; reinig ons, opdat wij meer vrucht dragen en niet uitgeworpen worden. Met LT te leven, ons in U te verblijden, en voor U te lijden, zij de wensch van ons hart, Avaarmede wij biddend voor uw heilig aangezicht naderen. Verhoor ons om uwe liefde! Amen.

Zaterdag-avond.

Tk ben niet gekomen opdat Ik de wereld oordeeh, mam opdat Ik de wereld zaligmake. Joh. 12:47.

Gij, Zoon van God, hebt uwen troon verlaten, en zijt in het stof tot ons nedergedaald om dooden levend, en verdoemden zalig te maken. Heer, welk een onbegrijpelijke liefde; och, of wij onze harten geheel aan U toewijden en U waardiglijk danken konden! Niets moesten

37

wij meer wenschen en bidden, dan de kraeht van uwen Geest, die ons leert en helpt, dat wij ons zeiven verliezen en ingaan mogen in het heiligdom uwer liefde.

Hoe zouden wij moeten sidderen en beven, indien Gij, liefderijke Heiland! onze ellende niet had aangezien, en ons niet hadt verlost van zonde, dood en hel. O Heer, help Gij zelf ons, opdat wij ü waarlijk mogen danken. Schep in ons een nieuw, U welbehaaglijk leven, opdat wij blijven in uwe liefde, en Gij in ons blijft, en wij blijdschap hebben in den dag des oordeels. Gij zijt toch in de wereld gekomen om ons, zondaren, te behouden; voleindig dan uw verlossingswerk in ons, en schenk ons kracht om de wereld en ons zeiven te overwinnen, en U na te volgen.

Bewaar ons ook in dezen nacht voor alle leed, dat ons zou kunnen treffen, en doe ons, gesterkt tot uwen dienst, ontwaken, om uwe liefde. Amen.

IV.

Zondag-morgen.

Het Evangelie is eene kracht Gods tot zaligheid, een iegelijk die gelooft. Rom. 1:16.

Wij danken U, liefderijk Vader, dat Gij het heerlijk licht van den Zondag weder zoo vriendelijk over ons hebt doen opgaan. Schijne het door uwe genade in onze harten, om daar al wat duister is te verlichten. Help ons, dat uw Woord krachtig in ons werke, en werk in ons wat U welbehaaglijk is. Schenk ons de rechte wijsheid om de dagen, die ons nog ter voorbereiding voor

38

de eeuwigheid gegeven zijn, te tellen, en de waardij der uren te beseffen. Schenk ons ijver en kracht om uwen heiligen wil te doen en ootmoedig voor ü te wandelen.

O Heer! maak ons bekwaam om tempelen te worden van uwen Heiligen Geest. Laat de belofte ook aan ons vervuld worden: wanneer de Geest der waarheid zal gekomen zijn, die zal U in alle waarheid leiden. (Joh. 15:13). Och of uw goede Geest ons steeds bestuurde? Maar wij onttrekken ons zoo dikwerf aan zijne heilige leiding Er is geen gemeenschap tusschen het heilige en het onreine. Heer! schep ons daarom een rein hart, waarin Gij wonen kunt. Wij willen uw eigendom zijn en blijven in eeuwigheid. Amen.

Zondag-avond.

Laat ons goeddoende niet vertragen. Gal. 6 : 9.

Dagen en nachten vlieden -voorbij met de snelheid des winds, en wij kunnen geen oogenblik verlengen en niets wat tot deze vergankelijke aarde behoort vasthouden. Maar Gij, o Heer! blijft bij ons met uwe liefde, en alle gaven, die Gij aan onze onsterfelijke ziel geschonken hebt. Maar Gij hebt ze ons niet zonder bedoeling geschonken, de talenten, waarmede wij woekeren moeten. Gij zult ze ten dage des oordeels van ons afeischen, en ons daarnaar vergelden. Uw heilig Woord vermaant ons dikwerf en

O O

krachtig om onzes zelfs zaligheid te werken. Help ons in het jagen naar het wit, tot den prijs der roeping Gods, die van boven is in Christus Jezus. (Pilipp. 3: 14).

Leer ons toch recht op het doel af te gaan, en wanneer wij het eens door uwe genade bereikt hebben, dan

39

kunnen Ave U eerst recht dunken voor de roepstemmen, de smarten en kastijdingen, welke uwe opvoedende liefde beschikte, om ons met zoovele verlosten uit de duisternis te brengen tot het licht.

Heer! wees met ons om uws naams wil, want uwe genade is onze vertroosting.

Blijf, naar uwe belofte, met ons, tot aan het einde der dagen. Amen.

Maandag-morgen.

God heeft zijn eigen Zoon niet gespaard, maar voor ons allen overgegeven, hoe zal Hij ons ook met Hem niet alle dingen schenken? Rom. 8 : 32.

Liefderijke Hemelsche Vader! wij danken U vanganscher harte, dat Gij ons voortdurend neemt in uwe genadige bescherming, en ons steeds weer nieuwe, onverdiende weldaden beschikt. Schenilons toch diepe, onvergetelijke indrukken van uwe liefde, die den ééngeboren Zoon gegeven heeft, opdat een iegelijk, die in Hem gelooft, niet verderve, maar het eeuwige leven hebbe. En wat kunnen wij U aanbieden voor uwe oneindige liefde? Niets, dan een zondig hart. O, maak ons recht bekend met onze zondigheid, die is in Christus Jezus, onzen Heer.

Laat mijn smeeken voor uw aanschijn komen, red mij naar uwe toezegging; mijne lippen zullen uwen lof overvloedig uitstorten, als Gij mij uwe inzettingen zult geleerd hebben. Mijne tong zal gewagen van uwe rede, want al uwe geboden zijn rechtvaardigheid. Laat uwe hand mij te hulp komen, want ik heb uwe bevelen verkoren. 0 Heer, ik verlang naar uw heil, en uwe wet is mijn

40

genot, laai mijne ziel leven, en zij zal U loven, en laat uwe rechten mij helpen. (Ps. 119 :170—176). Amen.

Maandag-avond.

IVy roemen in God door onzen Heer Jezus Christus, door loien wij nu de verzoening gekregen hebben. Rom. 5:11.

Iedere ademtocht onzes levens, en iedere polsslag moet U, groote Middelaar, danken en U prijzen van wege uw heerlijk verlossingswerk. Niemand heeft meer liefde, dan deze dat iemand zijn leven stelt voor zijne vrienden. (Joh. 15 : 13).

O Heer! leer ons toch uw lijden recht verstaan en beseffen hoeveel Gij voor ons hebt gedaan. Geef dat ons gansche leven U prijze door eene gewillige gehoorzaamheid. Onze zonde heeft U aan het kruis gebracht: wij moesten voor haar schrikken, en haar voor goed ontvlieden, want hare tanden zijn leeuwentanden, en zij dooden den mensch. Maar Gij, liefderijke Heiland, hebt haar de macht ontnomen; wanneer wij ons aan U vasthouden, kan zij ons niet vatten. O Heer! behoud ons wanneer wij wankelen, richt ons op wanneer wij vallen. Beproef mij, o God, en ken mijn hart; doorgrond mij, en ken mijne gedachten, en zie of bij mij een schadelijke weg zij, en leid mij op den eeuwigen weg. (Ps. 139:23, 24). Amen.

Dinsdag-morgen.

Mij aangaande, het is mij goed nabij God te wezen, Ps. 73:28.

Heer! God onzes levens, Gij hebt ons in den afgeloopen nacht voor allen leed bewaard. Wij danken U met een

41

bewogen hart, en bidden U dat Gij ook heden uwe beschermende hand niet aai) ons onttrekken wilt. Al de krachten, die uwe genade ons verleent, mogen alleen gewijd zijn aan uwen dienst; niets kan ons scheiden van uwe liefde, die is in Christus Jezus, onzen Heer. (Rom. 8 : 39).

Al verheffen zich de stormen des lijdens, al lokken de genietingen der wereld en de begeerlijkheden des vleesches, toch blijf ik steeds nabij U, want Gij hebt mijne rechterhand gevat. Gij zult mij leiden door uwen raad, en daarna zult Gij mij in heerlijkheid opnemen. (Ps. 73:23, 24).

O Heer! welk eene genade, dat wij ons aan U mogen vasthouden, wij die niets dan stof zijn, 'twelk metiederen wind kan verwaaien. Maar Gij trekt ons tot uw vaderhart, en maakt dat wij niet vergaan in onze ellende. Gij Heer zijt onze toevlucht en onze sterkte, daarom zullen wij niet vreezen, al veranderde de aarde hare plaats, en al werden de bergen verzet in het hart der zeeën. Laat hare wateren bruisen, laat ze beroerd worden, laat de bergen daveren door derzelver verheffing. (Ps. 46: 2—4).

Laat ons, o Heer! de macht uwer sterkte prijzen met ons gansche hart, en ons verblijden over uwe barmhartigheid. Amen.

Dinsdag-avond.

Mijne genade is u genoeg., want mijne kracht wordt in

zwakheid volbracht. 2 Cor. 12:9.

Heer! wiens genade al het goede werkt, wij danken U dat Gij haar over ons laat heerscben, en bidden U

38

de eeuwigheid gegeven zijn, te tellen, en de waardij der uren te beseffen. Schenk ons ijver en kracht om uwen heiligen wil te doen en ootmoedig voor U te wandelen.

O Heer! maak ons bekwaam om tempelen te worden van uwen Heiligen Geest. Laat de belofte ook aan ons vervuld worden: wanneer de Geest der waarheid zal gekomen zijn, die zal ü in alle waarheid leiden. (Joh. 15:13). Och of uw goede Geest ons steeds bestuurde? Maar wij onttrekken ons zoo dikwerf aan zijne heilige leiding. Er is geen gemeenschap tusschen het heilige en het onreine. Heer! schep ons daarom een rein hart, waarin Gij wonen kunt. Wij willen uw eigendom zijn en blijven in eeuwigheid. Amen.

Zondag-avond.

Laat ons goeddoende niet vertragen. Gal, 6 : 9.

Dagen en nachten vlieden -voorbij met de snelheid des winds, en wij kunnen geen oogenblik verlengen en niets wat tot deze vergankelijke aarde behoort vasthouden. Maar Gij, o Heer! blijft bij ons met uwe liefde, en alle gaven, die Gij aan onze onsterfelijke ziel geschonken hebt. Maar Gij hebt ze ons niet zonder bedoeling geschonken, de talenten, waarmede wij woekeren moeten. Gij zult ze ten dage des oordeels van ons afeischen, en ons daarnaar vergelden. Uw heilig Woord vermaant ons dikwerf en krachtig om onzes zelfs zaligheid te werken. Help ons in het jagen naar het wit, tot den prijs der roeping Gods, die van boven is in Christus Jezus. (Pilipp. 3:14).

Leer ons toch recht oj) het doel af te gaan, en wanneer wij het eens door uwe genade bereikt hebben, dan

39

kunnen Ave U eerst recht danken voor de roepstemmen, de smarten en kastijdingen, welke uwe opvoedende liefde beschikte, om ons met zoovele verlosten uit de duisternis te brengen tot het licht.

Heer! wees met ons om uws naams wil, want uwe genade is onze vertroosting.

Blijf, naar uwe belofte, met ons, tot aan het einde der dagen. Amen.

Maandag-morgen.

God heeft zijn eigen Zoon niet gespaard, maar voor ons allen overgegeven, hoe zal Hij ons ook met Hem niet alle dingen schenken? Kom. 8 : 32.

Liefderijke Hemelsche Vader! wij danken Li vanganscher harte, dat Gij ons voortdurend neemt in uwe genadige bescherming, en ons steeds weer nieuwe, onverdiende weldaden beschikt. Schend.ons toch diepe, onvergetelijke indrukken van uwe liefde, die den ééngeboren Zoon gegeven heeft, opdat een iegelijk, die in Hem gelooft, niet verderve, maar het eeuwige leven hebbe. En wat kunnen wij ü aanbieden voor uwe oneindige liefde? Niets, dan een zondig hart. O, maak ons recht bekend met onze zondigheid, die is in Christus Jezus, onzen Heer.

Laat mijn smeeken voor uw aanschijn komen, red mij naar uwe toezegging; mijne lippen zullen uwen lof overvloedig uitstorten, als Gij mij uwe inzettingen zult geleerd hebben. Mijne tong zal gewagen van uwe rede, want al uwe geboden zijn rechtvaardigheid. Laat uwe hand mij te hulp komen, want ik heb uwe bevelen verkoren. O Heer, ik verlang naar uw heil, en uwe wet is mijn

40

genot, luat mijne ziol leven, en zij zul U loven, en laat uwe rechten mij helpen. (Ps. 119 : 170—176). Amen.

Maandag-avond.

Wij' roemen in God door onzen Heer Jezus Christus, door vrien vnj nu de verzoening gekregen hebben. Rom. 5:11.

Iedere ademtocht onzes levens, en iedere polsslag moet U, groote Middelaar, danken en U prijzen van wege uw heerlijk verlossingswerk. Niemand heeft meer liefde, dan deze dat iemand zijn leven stelt voor zijne vrienden. (Joh. 15 : 13).

Ü Heer! leer ons toch uw lijden recht verstaan en beseffen hoeveel Gij voor ons hebt gedaan. Geef dat ons gansche leven U prijze door eene gewillige gehoorzaamheid. Onze zonde heeft ü aan het kruis gebracht: wij moesten voor haar schrikken, en haar voor goed ontvlieden, want hare tanden zijn leeuwentanden, en zij dooden den mensch. Maar Gij, liefderijke Heiland, hebt haar de macht ontnomen; wanneer wij ons aan U vasthouden, kan zij ons niet vatten. Ü Heer! behoud ons wanneer wij wankelen, richt ons op wanneer wij vallen. Beproef mij, o God, en ken mijn hart; doorgrond mij, en ken mijne gedachten, en zie of bij mij een schadelijke weg zij, en leid mij op den eeuwigen weg. (Ps. 139:23, 24). Amen.

Dinsdag-morgen.

Mij aangaande, het is mij goed nabij God te wezen. Ps. 73:28.

Heer! God onzes levens. Gij hebt ons in den afgeloopen nacht voor allen leed bewaard. Wij danken ü met een

41

bewogen hart, en bidden U dat Gij ook heden uwe beschermende hand niet aan ons onttrekken wilt. Al de krachten, die uwe genade ons verleent, mogen alleen gewijd zijn aan uwen dienst; niets kan ons scheiden van uwe liefde, die is in Christus Jezus, onzen Heer. (Kom. 8 ; 39).

Al verheffen zich de stormen des lijdens, al lokken de genietingen der wereld en de begeerlijkheden des vleesches, toch blijf ik steeds nabij U, want Gij hebt mijne rechterhand gevat. Gij zult mij leiden door uwen raad, en daarna zult Gij mij in heerlijkheid opnemen. (Ps. 73 :23, 24).

O Heer! welk eene genade, dat wij ons aan U mogen vasthouden, wij die niets dan stof zijn, quot;twelk met iederen wind kan verwaaien. Maar Gij trekt ons tot uw vaderhart, en maakt dat wij niet vergaan in onze ellende. Gij Heer zijt onze toevlucht en onze sterkte, daarom zullen wij niet vreezen, ai verandex-de de aarde hare plaats, en al werden de bergen verzet in het hart der zeeën. Laat hare wateren bruisen, laat ze beroerd worden, laat de bergen daveren door derzelver verheffing. (Ps. 46: 2—4).

Laat ons, o Heer! de macht uwer sterkte prijzen met ons gansche hart, en ons verblijden over uwe barmhartigheid. Amen.

Dinsdag-avond.

Mijne genade is u genoeg, want mijne kracht wordt in

zwakheid volbracht. 2 Cor. 12:9.

Heer! wiens genade al het goede werkt, wij danken U dat Gij haar over ons laat heerschen, en bidden L^T

42

ootmoedig om ons steeds ouder hare bescherming te laten, opdat zij in ons werke wijsheid, lust en kracht om het goede werk te volbrengen, 't welk Gij in ons begonnen hebt. De nacht bedekt ons met zijne duisternis, maar het licht uwer genade wijkt niet van ons. O laat het toch recht doordringen in ons binnenste, opdat het daar alle werken der duisternis verdrijve, en de satan geen macht over ons verkrijge. Wij zijn zwak, maar uwe kracht is machtig in ons. Heer, Gij hebt den wensch der zacht-moedigen gehoord, Gij zult hun hart sterken, uw oor zal opmerken. Wij verblijden ons en danken U, dat Gij zoo gaarne helpt en zoo goed voor ons zijt. (Ps. 10: 17).

Looft den Heer in Zijn heiligdom, looft Hem in het uitspansel zijner sterkte, looft Hem van wege zijne mogendheden, looft Hem naar de menigvuldigheid zijner grootheid. (Ps. 150:1, 2).

Ja Heer! wij prijzen uwe genade met zwakke harten en sterfelijke lippen, totdat wij, verlost, voor den troon uwer majesteit U mogen aanbidden van eeuwigheid tot eeuwigheid. Amen.

Wociisdas'-iuorgcu.

Geliefden, nu zijn wij kinderen Gods, en het is nog niet geopenbaard wat wij zijn zullen. Maar wij weten dat, wanneer Hij geopenbaard zal zijn, wij Hem gelijk zullen zijn, want wij zullen Hem zien, gelijk Hij is. I Joh. 3:2.

Uwe genade, barmhartige vader! heeft onzen slaap bewaakt, en uwe trouw opent op den nieuwen dag onze oogen. Wij buigen onze knieën en verheffen onze harten tot U, met dankzegging en gebed. O welk eene zaligheid

43

is ons in uw Woord beloofd wanneer wij daarnaar wandelen. Wij zullen U mogen zien gelijk gij zijt. O Heer! schenk ons kracht, opdat wij wandelen voor nw heilig aangezicht. Getrouwe Heiland! die voor ons, arme zondaren, in den dood zijt gegaan, geef dat wij zoo doordrongen worden van uwe liefde, dat wij in haar leven, en uwe dierbare beloften aan ons vervuld worden : die Mij liefheeft, die zal mijn Woord bewaren, en mijn Vader zal hem liefhebben, en Wij zullen tot hem komen, en woning bij hem maken. (Joh. 15:23).

Heer! sterk ons geloof, 't welk zoo menigmaal zwak is; bevestig onze wankelende liefde, en geef kracht aan de onzekere hoop, opdat zij zich vasthoude aan uw Woord. Schenk ons blijdschap in leven en in sterven. O mochten wij met uwe Apostelen kunnen roemen: onze wandel is in de hemelen, waaruit wij ook den Zaligmaker verwachten, namelijk den Heere Jezus Christus, die ons vernederd lichaam veranderen zal, opdat het gelijkvormig worde aan zijn heerlijk lichaam, naar de werking, waardoor Hij ook alle dingen zich zeiven kan onderwerpen. (Filip. 3:20, 21). Ja Heer! verlos ons van alle kwaad, en trek ons tot uw hemelsch Koninkrijk. Amen.

Woensdag-avond.

Vrees niet, want Ik heb u verlost; Ik heb u bij uwen naam geroepen; gij zijt mijn, -want Jk ben de Heer uw God, de Heilige Israels, uw Heiland. Jes. 43:1, 2.

O heilige God en Vader! welk een troost mogen wij putten uit uwe beloften. Wat is uw Woord een helder en vriendelijk licht, wanneer ons hart door angst en

44

schrik is verduisterd en welk een heerlijk riehtsnoer voor ons denken en handelen; o mochten wij het nimmer uit het oog verliezen! Wij zouden moeten wandelen in de diepste duisternis, indien uw Woord ons den weg niet wees en verlichtte, die leidt tot het heerlijk doel, waar het geloof de heilige Stad, het nieuwe Jeruzalem mag aanschouwen, waarvan eene groote stem sprak: ziet de tabernakel Gods is bij de menschen en Hij zal bij hen wonen en zij zullen zijn volk zijn. En God zal alle tranen van hunne oogen afwisschen en de dood zal niet meer zijn, want de eerste dingen zijn voorbijgegaan. Ik ben de Alfa en de Omega, het Begin en het Einde. Ik zal den dorstige geven uit de fontein van het water des levens voor niet. Die overwint zal alles beërven en Ik zal hem tot een God zijn. (Openb. 21:3, 4, 6, 7).

Ja Heer, Gij geeft het water des levens om niet, dat mogen wij reeds hier ondervinden. Houd niet op ons on-waardigen nabij te zijn met uwe genade, en help ons om te strijden en te overwinnen tot dat de kroon der zegepraal wenkt. Lof, eer en dank zij uw heiligen naam! Amen.

Donderdag-morgeu.

Ken den Heer in al uwe wegen, en Hij zal uwe paden recht maken. Spr. 3:6.

Liefderijke Vader in den hemel, wij loven uwe oneindige goedheid, door welke wij het licht van dezen dag weer mogen aanschouwen. Sterk ons toch, o Heer, opdat wij ons niet overgeven aan de menigvuldige verstrooiingen des daags, maar steeds in gedachten met U omgaan, het grootste welgevallen aan U hebben, het sterkst verlangen

45

naar U koesteren en ons geheel en al aan IJ overgeven. Schenk ons geduld in lijden en stel bij ons lijden uwen lieven Zoon ons voor oogen, opdat wij aan Hem een voorbeeld nemen, die om de vreugde, welke Hem was voorgesteld, het kruis heeft verdragen. (Hebr. 12:2).

Laat het lijden heilzaam op ons werken, opdat het uwe wijze bedoelingen bereike en wij, gelijk Christus, door lijden tot de eeuwige heerlijkheid ingaan. Onthoud ons iedere vreugde, die wij niet met opzien tot U genieten kunnen en doe ons blijven bij den Eenige, opdat wij uwen naam vreezen. Gij zijt ons hoogste goed en hebben wij ook droefheid, wij weten dat onze lichte verdrukking, die zeer haast voorbijgaat een gansch zeer uitnemend gewicht der heerlijkheid werkt (2 Cor. 4:17). Trek uwe hand niet van ons af en laat ons niet wandelen op onze eigene wegen, want Gij kunt ons leiden op de rechte paden. Amen.

Donderdag-avond.

O Heer, uwe goedertierenheid is tot in de hemelen, uwe waarheid tot de bovenste wolken toe. Ps. 36: 6.

Wij danken U, barmhartige God, dat Gij ons heden weder zoo genadig geholpen hebt en bidden U van harte dat Gij ons ook dezen nacht beschermen en voor alle kwaad bewaren wilt. Ja, wij weten het, uwe goedheid heeft geen einde en uwe trouw, o Vader, is groot. Gij heelt de gebrokenen van harte en Gij verbindt ze in hunne smarten. Gij zendt uw bevel op aarde, uw Woord loopt zeer snel. O geef dat wij het hooren, wanneer de morgen aanbreekt en dat wij het in een goed hart bewaren, wanneer de nacht over ons komt; help ons opdat

46

onze zielen er geheel en al van vervuld worden en wij ook in den slaap met U blijven omgaan. Ruk uit ons bedorven hart alle onreine neigingen, lusten en begeerlijkheden, opdat wij onstraffelijk bevonden worden in den dag des oordeels en eeuwiglijk roemen mogen in uwe genade door onzen Heere Jezus Christus. Amen.

Vrijdag-morgen.

Heer, Gij doorgrondt en kent mij, Gij weet mijn zitten en mijn opstaan, Gij verstaat van verre mijne gedachten. Gij omringt mijn gaan en mijn liggen, en Gij zijt aan al mijne wegen gewend. Als er nog geen woord op mijn tong is, zie Heer, Gij iveet het alles. Ps. 139: 1—5.

Heilige, alwetende Vader, wij danken U met een diep bewogen hart, dat Gij den tijd onzer voorbereiding van den eenen dag tot den anderen verlengt. Ach, wij hebben nog maar een klein begin der nieuwe gehoorzaamheid. Heer, Gij weet het, Gij verstaat van verre onze gedachten en Gij zijt aan al onze wegen gewend. De onreinheid en zondigheid van ons hart ligt voor U open, ontdek haar aan ons geheel en wek ons op tot diepe verootmoediging. Geef dat wij genezing zoeken voor al onze zonden bij uwen geliefden Zoon, de eenige bron des heils In zijn heilig leven, lijden en sterven, laat Gij ons vinden vergeving der zonden, kracht tot vernieuwing en alles wat dient tot ons eeuwig heil; maar de traagheid, het ongeloof, de wereldzin en alle booze neigingen van ons verdorven hart, welke uwe alwetendheid alleen doorzien kan, beletten ons, het kruis van onzen Verlosser bestendig voor oogen te houden, te gevoelen hoe ellendig wij zijn en wat

47

Hij voor ons, onwaardigen gedaan heeft. O Heer, schenk ons bekeering, geloof en eene nieuwe gehoorzaamheid om uwen lieven Zoon, onzen Heer en Heiland. Amen.

Vrijdag-ayoiid.

De wereld gaat voorbij met al hare begeerlijkheid, maar die den ruil Gods doet blijft tot in eeuwigheid. 1 Joh. 2 :17.

Wij danken U, getrouwe Vader, met een geroerd hart voor uwe genadige bescherming, die tot dusverre niet van ons geweken is. Laat ons ook dezen nacht onder uwe hoede een zachte rust genieten en U ter eer vroolijk ontwaken en opx'echt voor ü wandelen. O dat wij doof zijn voor de lokstemmen der wereld. Leer ons recht inzien dat hare schijngoederen geen ware vreugde geven kunnen en dat zij met hare begeerlijkheid zoo spoedig voorbijgaat. Heer Gij weet, hoe zwak wij zijn en hoe licht wij toegeven aan de zonde, verwijder daarom de verzoekingen van ons, welke wij niet kunnen weder-staan. Schenk ons kracht en trouw om uwen wil met vreugde te volbrengen, want wij zijn niet bekwaam om uit ons zeiven iets te denken, maar onze bekwaamheid is uit U. Wil dan ons, die geen stof hebben om voor U te roemen, rechtvaardigen zonder verdienste uit genade, door de verlossing, die in Christus Jezus is. Amen.

Zaterdag-morgen.

Als de Heer vertoeft, verheid Hem, want Hij zal gewisse-lijk komen, Hij zal niet achterblijven. Hab. 2:3.

Vader van alle goedertierenheid! ieder oogenblik mo^en

c O o

wij ervaren hoe getrouw en barmhartig Gij zijt, en hoe

48

HHfe

—

groot uw geduld met ons, arme zondaren, is en toch zijn wij bij iedere teleurstelling zoo moedeloos en ter neergeslagen, als of Gij ons nog nooit geholpen hadt. Heer, vergeeef ons onze ondankbaarheid, laat ons ook in droefheid uwe onbegrijpelijke liefde ootmoedig aanbidden. Gij meent het zoo goed met ons; zelfs als wij door booze inenschen verdrukt worden en daardoor in nood geraken, weten wij dat Gij ook hunne aanslagen ten goede leidt en wij met Jozef zeggen kunnen: gijlieden hebt wel kwaad tegen mij gedacht, maar God heeft dat ten goede gedacht. (Gen. 50 ; 20).

Ach, dat wij ons zoo dikwerf tegen uwen wil verzetten, in plaats van ons blijmoedig en geloovig aan hem te onderwerpen. Gij hebt ons toch nimmer verlaten., al verbergdet Gij soms uwe liefde voor ons, al bezocht Gij ons met' een lichter of zwaarder kruis. O Heer, leid ons naar uwen raad en geef dat wij ons in alle dingen geheel aan U onderwerpen. Amen.

Zaterdag-avond.

God wil dat alle mensdien zaliy ivorclen en tot kennis der waarheid komen. 1 Tim. 2 : 24.

Geef Gij zelf, o getrouwe Vader, dat wij hart en zin met waarachtigen ernst tot U opheffen en ü waardiglijk mogen danken voor de dagelijksche bewijzen uwer on eindige liefde. Wij allen, ja allen zijn geroepen tot de zaligheid en wij allen kunnen tot kennis der waarheid komen, indien wij slechts willen. Heer, maak dat wij ernstiger willen. Sterk ons dat wij niet weer gedurig toegeven aan de zwakheid van ons vleesch en in

49

traagheid vallen. Barmhartige Vader, Gij wilt dat alle menschen zalig worden,

O zend het licht van uw Evangelie ook in de heidenwereld, laat onze arme natuurgenooten ook komen tot kennis der zaligmakende waarheid Barmhartige Hooo-e-priester, die ook voor ongeloovigen uw bloed hebt gestort, open hunne oogen, opdat zij aanschouwen de wonderen uwer genade. Gij, die doet boven bidden en denken. Gij alleen kent den rechten tijd, waarop Gij allen zult roepen onder de vleugelen uwer erbarmende liefde. Heer, maak ons, die uw Woord bezitten, en die nu reeds ontvangen mogen genade voor genade, toch waardig om eens voor uwen troon te mogen uitroepen: Heilig, heilig, heilig, is de Heer, de Almachtige, die was, en die is, en die komen zal, (Openb. 4 :8) en om de vervulling te zien der S'oorspelling' en alle schepsel, dat in den hemel is, en op aarde, en onder de aarde en die in de zee zijn en alles wat daarin is, hoorde ik zeggen; Hem die op deu troon zit en het Lam, zij de dankzegging en de eer en de heerlijkheid en de kracht in alle eeuwigheid! (Openb, 5 ; 13). Amen,

V.

Zondag-Morgen,

Mijne schapen hooren mijne stem, en Ik ken dezelve, en zij volgen Mij; en Ik geef hun het eeuwige leven, en zij zullen niet verloren gaan in der eeuwigheid, en niemand zal ze uit mijne hand rukken. Joh. 10 : 27, 18.

Getrouwe Herder en Opziener onzer zielen, wij werpen mis voor U neder en danken uw liefelijk Herderswoord, t welk zoo zacht spreekt tot onze harten, en prijzen uwe

50'

koninklijke macht en heerlijkheid, die ons leiden wil ten eeuwigen leven. Wij mogen ü, U onontvreembaar, toe-behooren. Welk een eer, welk een zaligheid hebt Gij ons beloofd, wanneer wij uwe stem hooren en onze harten niet sluiten; uw Heilige Geest verzegele het in ons eu leere ons dat wij met en in U alles bezitten. Waarvoor zouden wij nog vreezen, wanneer niemand ons uit uwe hand rukken kan?

Heer, vervul onze harten toch met eene eeuwige dankbaarheid! Ik wil aanbidden in uwen heiligen tempel en uwen naam danken om uwe goedheid en trouw, want Gij hebt uwe naam boven alles heerlijk gemaakt door uw Wooi-d. Gij hebt mij verhoord, toen ik U aanriep, en Gij hebt mij met kracht versterkt in mijne ziel. Alle koningen der aarde zullen U loven, o Heer, wanneer zij gehoord hebben de redenen uws monds en zij zullen zingen van de wegen des Heeren, want de heerlijkheid des Heeren is groot; want de Heer is hoog, nogtans ziet Hij den nederige aan, en den verhevene kent Hij van verre. Als ik wandel in het midden der benauwdheid maakt Gij mij levend. Gij strekt UAve hand uit, en uwe rechterhand behoedt mij. De Heer zal het voor mij voleinden. Uwe goedertierenheid, Heer, is in eeuwigheid; en laat niet varen de werken uwer handen. (Ps. 138 : 3—8). Amen.

Zondag-avond.

Gelijk een Vader zich ontfermt over zijne kinderen, zoo ontfermt zich de Heer over degenen, die Hem vreezen, Ps. 103:13.

Ook het warmste, teederste vaderhart is niet te vergelijken met het uwe, getrouwe Vader in den hemel, vol

61

wijsheid en liefde. Wij loven uwe oneindige genade vati wege de geestelijke en lichamelijke zegeningen, die ons ook heden weder uit de volheid uwer barmhartigheid zijn toegevloeid. Laat uw Woord, 't welk ons verkondigd is, krachtig in ons werken, opdat wij uwen heiligen wil niet alleen erkennen, maar ook gaarne en met vreugde volbrengen. Vergeef ons dat wij ons zoo dikwerf ongezind betoonen om het goede te doen. Er woont zooveel kwaad in ons, waaraan Avij gehoor geven in plaats van het te bestrijden. W^rie telt onze overtredingen! Wij belijden ze voor U, o Heer. Bekeer onze harten, die zoo ijdel, zoo zondig zijn. Geef dat wij in U alleen onze vreugde vinden.

Gij zult mij het pad des leven bekend maken; verzadiging der vreugde is bij uw aangezicht; liefelijkheden zijn in uwe rechterhand eeuwiglijk. (Ps. 16:11).

Houd mijn gang in uwe sporen, opdat mijne voetstappen niet wankelen. Ik roep l ■ aan, omdat Gij mij verhoort, o God, neig uw oor tot mij en hoor mijne rede. Maak uwe weldadigheden wonderbaar, Gij, die verlost degenen, die op U betrouwen. Bewaar mij, als het zwart des oogappels, verberg mij onder de schaduw uwer vleugelen. Maar ik zal uw aangezicht in gerechtigheid aanschouwen, ik zal verzadigd worden met uw beeld als ik zal opwaken. (Ps. 17:5—9, 15). Amen.

Maandag-morgen.

Acht de langmoedigheid onzes Gods voor zaligheid. 2 Petr. 3 : 15.

Goedertieren God, nog steeds draagt ons uwe ontferming, vol sparende liefde. Wij danken U met een diep

4*

52

bewogen hart, dat Gij ons den tijd ter bekeering verlengt, en het ons niet aan de gelegenheid daartoe laat ontbreken. De dag des oordeels zal niet uitblijven en wij kunnen hem niet ontvlieden.

Rechtvaardige Vader! hoe moesten wij sidderen, indien Gij niet alles, alles voor onze behoudenis hadt gedaan. Leer ons de verdienste van onzen grooten Verzoener toch recht beseffen. Indien zijn dierbaar bloed niet te vergeefs voor ons vergoten zal zijn, dan moeten wij onze zonde belijden, betreuren en verfoeien. Indien wij zeggen dat wij geen zonde hebben, zoo verleiden wij ons zeiven, en de waarheid is niet in ons. Maar indien wij onze zonden belijden. Hij is getrouw en rechtvaardig,, dat Hij ons de zonde vergeve en ons reinige van alle ongerechtigheid. (1 Joh. 1:8, 9).

Heer! Wek ons op, om ons waarlijk voor 11 te verootmoedigen zoolang het nog heden genaamd wordt; geeft dat wij uwe groote langmoedigheid toch tot onze zaligheid gebruiken, en niet misbruiken. Dan kunnen wij ons ook in onze laatste ure troosten met uwe belofte: bergen zullen wijken, en heuvelen wankelen, maar mijne goedertierenheid zal van l niet wijken, en het verbond mijns vredes zal niet wankelen, zegt de Heer, uw Ontfermer. (Jes. 54:10).

De genade van onzen Heer Jezus Christus zij met ons allen! Amen.

53

Maaudag-avotul.

Ik koud het daarvoor, dat het lijden dezes tegenwoordüjen tijds als niets is te iv aar der en tegen de heerlijkheid, die aan ons zal geopenbaard to or den. Rom. 8:19.

Het starrenheir boven ons werpt zijn licht op onze donkere aarde, en wij zien met biddend verlangen omhoog tot U, die de Bron zijt van alle licht. quot;Wanneer wij hier beneden door allerlei verzoekingen omringd, door smarten gedrukt en van zwakheden omgeven, den strijd niet opgeven, dan zal de heerlijkheid van die wereld, die aan ons geopenbaard worden zal, ons spoedig alle lijden doen vergeten, indien wij namelijk goed gestreden hebben. En indien iemand ook strijdt, die wordt niet gekroond, indien hij niet wettelijk gestreden heeft. (2 Tim. 2 ; 5).

Heer Jezus! rust ons toe met de kracht van uwen Geest, om trouw te strijden, en het geloof te behouden. Het is toch waarachtig: indien wij met Hem sterven, zoo zullen wij met Hem leven, indien wij verdragen, zoo zullen wij met Hem heerschen. (2 Tim. 2:11, 12).

Gij Heer, die in dit tranendal hebt gewandeld, die miskend zijt en gelasterd, en zelfs van hen, die U liefhadden, verloochend en verlaten werdt, die tot in den dood des kruises onze zwakheden hebt gedragen, den pijnlijksten dood gestorven, en in het donkere zijt nedergedaald, Gij kent de menschelijke ellende in al haren omvang. Het is Uwe barmhartigheid, die ons uit de ellende der zonde verlost heeft. Gij, die zijt opgestaan en in den hemel verheerlijkt, leid Gij ons door de duisternis heen tot het licht uwer eeuwige heerlijkheid, waar U door alle verlosten lof en dank zal tegenklinken. Amen.

54

IMnsdag-inorgcn.

Wordt dezer wereld niet gelijkvormig, maar wordt veranderd door de vernieuwing uws gemoeds, opdat gij moocht beproeven, welke de goede en welbehagelijke en volmaakte wil Gods zij. Rom. 12:2.

quot;Door uwe genade, liefderijke Hemelsche Vader, vangen wij wederom eenen nieuwen dag aan, dien wij U ter eer willen beginnen en voleinden. Help ons toch tot dagelijksche vernieuwing onzes gemoeds, en tot eene nauwgezette beproeving bij al ons doen en laten.

Die uitdeelt geve in eenvoudigheid; die een voorstander is in naarstigheid; die barmhartigheid doet in blijmoedigheid. De liefde zij ongeveinsd. Hebt een afkeer van het booze, en hangt het goede aan. Hebt elkander hartelijk lief, met broederlijke liefde; met eere de een den ander voorgaande. Zijt niet traag in het benaarstigen. Zijt vurig van geest. Dient den Heere, Verblijdt u in de hoop. Zijt geduldig in de verdrukking. Volhardt in het gebed. Deelt mede tot de behoeften der heiligen. Tracht naar herbergzaamheid. Zegent ze, die u vervolgen. Zegent, en vervloekt niet. Verblijdt u met de blijden, en weent met de weenenden. Weest eensgezind onder elkander. Tracht niet naar hooge dingen, maar voegt u tot de nederige. Zijt niet wijs bij uzelven, vergeldt niemand kwaad voor kwaad. Bezorgt hetgeen eerlijk is voor alle menschen. Indien het mogelijk is, zooveel in u is, houdt vrede met alle menschen. (Rom, 12:8-19), Hoe staat het met ons, wanneer wij ons deze vermaning des apostels voor oogen stellen? Hebben we haar getrouw behartigd? Met diepe schaamte moeten wij belijden, dat wij helaas dikwerf en op velerlei wijze hebben gezondigd.

55

Ons doen en laten is bevlekt door de wereld en door onze eigen verdorvenheid. Heilige, maar toch barmhartige Vader, treed niet met ons in het gericht. Geef ons kracht om uwen wil te doen. Vernieuw ons geheel, opdat het beeld van uwen lieven Zoon, onzen Verlosser, in ons verheerlijkt worde, nu en in eeuwigheid. Amen.

Dinsdag-avond.

Weet dat gij niet door vergankelijke dingen, zilver of goud, verlost zijt uit awe ij dele wandeling, die u van de vaderen overgeleverd is, maar door het dierbaar bloed van Christus, als van een onhestraffelijk en onbevlekt Lam. 1 Petr. 1:18, 19.

Getrouwe Middelaar! Tot in eeuwigheid kunnen wij U niet genoeg danken voor uwe onuitsprekelijke liefde. Och of onze zielen eeuwiglijk van U vervuld werden, dat wij niemand anders dan Ü zochten, niemand boven U liefhadden! Help ons dat wij steeds meer in uwe liefde leven, dat wij, vervuld van den rijkdom uwer genade en barmhartigheid, slechts naar U verlangen, U dienen, uwen wil getrouw volbrengen, al moesten wij voor U in den dood gaan. Gij hebt toch ook uw leven gelaten voor ons en Gij spreekt zelf: niemand heeft meer liefde dan deze, dat iemand zijn leven zette voor zijne vrienden. (Joh. 15:13).

Uwe liefde werke in ons het geloof, 't welk met blijdschap en moed de wereld, den dood en de hel overwint, üw kruis, waaraan Gij gebloed hebt, zij onze banier, die wij in eiken strijd, waarin het uwe eer geldt, dragen. In dit teeken, o Levensvorst, zullen wij ook den

56

laiitsten vijand overwinnen. Verwaardig ons om U te danken voor nwen troon.

Jezus Christus, is gister en heden dezelfde en tot in eeuwigheid. Amen.

W oensdag-morgen.

Gezeyend zij de God en Vader van onzen Heer Jezus

Christus, die ons gezegend heeft met alle geestelijke

zegening in den hemel in Christus. Ef. 1 . 3.

Heilige, barmhartige Vader, wij komen tot U en loven uwe oneindige goedheid, die Gij ons in dezen uacht weder zoo genadig bewezen hebt. Bewaar ons ook heden voor alle kwaad. Bestuur ons door uwen Heiligen Geest, dat wij voor uw aangezicht wandelen en uwen lieven Zoon, die de Weg, de Waarheid en het Leven is, niet uit het hart verliezen. Door Hem hebt Gij ons gezegend met onvergankelijke hemelsche goederen Hij belooft ons de kroon des levens, het einde van ons geloof. Bewaar ons voor alle verzoekingen, alle traagheid en dofheid des geestes en de menigvuldige verkeerde stemmingen, die ons onbekwaam maken voor het gebed en ons uwe beschermende, zalige nabijheid ontrooven. Vei-levendig in ons het beeld van uwen lieven Zoon, onzen dierbaren Zaligmaker, opdat wij de wonderen zijner liefde steeds voor oogen en in onze harten hebben, en Ü met al de krachten, die Gij ons verleent, danken kunnen in onzen onvolkomen toestand hier op aarde en daar in het heerlijk licht der waarheid en zaligheid, welke Gij schenken wilt aan allen, die door geloof en leven verbonden zijn aan onzen nooit volprezen Zaligmaker! Amen,

57

Woensdag-avond.

Ik zal den Heer loven te aller tijd, zijn lof zal yeduriglijk

in mijne mond zijn. Ps. 34 : 2.

Getrouwe Schepper en Onderhouder van ons leven, och of wij steeds van uwe goedheid en van uwen lof vervuld waren! Er is toch geen grooter zaligheid dan U te aanbidden en uwen naam te verheerlijken. Sterk ons, opdat wij met een oprecht hart en reine lippen U prijzen en onze oogen niet richten naar de vergankelijke schoonheid dezer wereld, maar naar uwe heerlijkheid. O Heer, mijn God, Gij zijt zeer groot, Gij zijt bekleed met majesteit en heerlijkheid. Gij bedekt U met het licht als met een kleed, Gij rekt den hemel uit als een gordijn. Gij zoldert uwe opperzalen in de wateren, Gij maakt van de wolken uw wagen. Gij wandelt op de vleugelen des winds. Gij maakt uwe Engelen geesten, uwe dienaars tot een vlammend vuur. Gij hebt de aarde gegrond op hare grondvesten, zij zal nimmermeer, noch eeuwiglijk wankelen. Gij hadt ze met den afgrond als een kleed overdekt, de wateren stonden boven de bergen. Van uw schelden vloden zij, zij haasten zich weg voor de stem uws donders. De bergen rezen op, de dalen daalden ter plaatse, die Gij voor hen gegrond hadt. Gij hebt een paal gesteld, dien zij niet overgaan zullen, zij zullen de aarde niet bedekken. Gij zendt de fonteinen uit door de dalen, dat zij tusschen de gebergten henen wandelen. Gij hebt de maan geinaakt tot de gezette tijden, de zon weet haren ondergang. Moe groot zijn uwe werken, o Heer! Gij heb ze allen met wijsheid gemaakt; het aardrijk is vol van uwe goederen. (Fs. 104:1—10, 19, 24).

Bewaar ons, groote, barmhartige Vader, ook nu, daar

58

Gij de zon laat ondergaan en de duisternis over ons doet komen, naar den rijkdom uwer genade. Amen.

Donderdag-morgen.

Bedenk de dingen, die boven zijn, en niet die op de aarde

zijn. Col. 3 : 2.

Wij danken U van ganscher harte, liefderijke Vader in den hemel, dat Gij ons wederom een dag beleven doet. Immers is elke nieuwe dag een groot geschenk uwer barmhartigheid. O geef, dat wij onzen ganschen levenstijd toewijden aan uwen dienst en IJ, U alleen, die U zeiven zoo gaarne vinden laat, in alles zoeken. Ook in onze aardsehe bezigheid zij ons oog omhoog, het hart naar boven gericht. Zonder uwen zegen is al ons doen en trachten ijdel. Wij vermogen niets uit ons zeiven; door uwe kracht alleen kunnen wij ook de plichten van onze aardsehe taak met getrouwheid vervullen. Ons arm verstand is zoo spoedig uitgeput, wij kunnen onze ondernemingen er niet op bouwen. Laat ons daarom geworteld en gegrond worden in onzen Heere Jezus Christus, vast blijven in het geloof en daarnaar wandelen. Help ons, dat wij steeds zoeken de dingen, die boven zijn en niet die beneden zijn. Amen.

Donderdag-avond.

Indien de Heer het huis niet houwt, te vergeefs arbeiden de bouwlieden. Indien de Heer de stad niet bewaart, te vergeefs waakt de wachter. Ps. 127 : 1.

Hemelsche Vader, lof, dank en eer zij U toegebracht

dat Gij ons noch aan de macht der menschen, noch aan

^...... . ■

59

het blind noodlot hebt overgegeven. Welk een onuitsprekelijke weldaad, van U, den Alwijze, den Goeder-tierene te mogen afhangen. Hoe blij en rustig kunnen wij zijn, als wij ons geheel aan U overgeven. Gij bestuurt onze schreden en waakt over ons leven met het trouwste vaderoog. Och of al uwe schepselen zich met een vast vertrouwen nederlegden aan uw hart. Geef dat wij nimmer van U wijken en schenk toch aan allen, die U en uwen lieven Zoon niet kennen, het licht van uw quot;Woord en geloovige harten om het blijmoedig aan te nemen. O God, geef ons zulke indrukken van uw heerlijk werk, dat wij steeds naar U vragen, dat wij niets willen dan wat Gij wilt, dat wij ons geheel en al aan U overgeven en U eeuwiglijk prijzen. Heer, ik betrouw op U, laat mij niet beschaamd worden, red mij door uwe gerechtigheid en bevrijd mij, neig uw oor tot mij en verlos mij. Wees mij een rotssteen om daarin te wonen, om gedurig daarin te gaan; Gij hebt bevel gegeven om mij te verlossen, want Gij zijt mijn steenrots en mijn burg. (Ps. 71:1—3). Amen.

Vrydag-morgcn.

Doet aan den nieuwen mensch, die naar God geschapen is in ware gerechtigheid en heiligheid. Ef. 4; 14.

Wij prijzen uwe groote barmhartigheid, o Heer onze God, dat Gij ons weder een nieuwen dag geschonken hebt en bidden U ootmoedig, geef ons ook een nieuw hart. Verleen ons, zwakken, de kracht van uwen Geest om den ouden mensch af' te leggen, opdat de nieuwe krachtig in ons Avorde en wij leven mogen naar het heerlijk beeld van uwen lieven Zoon, die zich zeiven

60

vernederd heeft eu gelioorzaum is geworden tot den dood, ja den dood des kruises. Daarom hebt Gij Hem ook verhoogd en Hem een naam gegeven, die boven allen naam is. (Filipp. 2:8).

O liefderijke Vader, verheerlijk uwen naam in de gansche mensehheid, geef dat voor hem zich buigen alle knieën dergenen, die in den hemel en op aarde en onder de aarde zijn en alle tong bekenne, dat Jezus Christus de Heer zij, tot heerlijkheid Gods des Vaders.

Verheerlijk in ons onzen Zaligmaker, uwen lieven Zoon, die in ware gerechtigheid en heiligheid voor U wandelde. Hij heeft zich tot ons neergebogen en onzen smaad gedragen, opdat wij zouden roemen in zijne gerechtigheid en wij met Hem verhoogd worden in zijne heerlijkheid, waar wij eerst recht beseffen zullen, welke groote dingen Gij door Hem aan ons gedaan hebt en waar wij U zullen mogen prijzen met de schare der verlosten van eeuwigheid tot eeuwigheid. Amen.

Vrydag-avoml.

Ik breide mijne handen uit tot U, mijne ziel is voor U als een dorstig land. Ps. 143 : 6.

Liefderijke, hemelsche Vader, wij mogen weder een dag besluiten met loven en danken, want uwe barmhartigheid was en is ons steeds nabij. Maar met diepe schaamte moeten wij belijden, dat wij zooveel te koi't komen in dankbaarheid voor zoo onuitsprekelijk vele weldaden uwer liefde. O wanneer wij bedenken hoe traag, hoe stomp, hoe dor wij .quot;zijn, hoe moeten wij ons dan bedroeven over onze innerlijke ellende. Sterk ons toch

61

door de kracht van uwen Heiligen Geest, opdat wij de traagheid overwinnen, niet gedurig weer in haar terug vallen en ernstig, recht ernstig streven naar reinheid en heiligheid des harten, opdat wij waken, bidden en strijden. Ja Heer, wanneer onze zielen naar U dorsten, dan verkwikt Gij ons weder en verwerpt Gij ons niet. Gij ondersteunt allen, die vallen en Gij richt alle ge-bogenen op. (Ps. 145 : 14). Hoe menigmaal mogen wij dit ervaren! Ik weet dat Gij barmhartig, genadig, lang-moedig en groot van goedertierenheid ziit. (Jona 4 : 2). Omringd door uwe eeuwige liefde, beschermd door uwe vaderlijke trouw zijn wij kinderen der genade en roemen wij in uwe barmhartigheid in Christus Jezus, onzen Heer en Heiland. Amen.

Zaterdag-morgen.

Ik moet iverken zoolang het dag is, de nacht komt, waann

niemand werken kan. Joh. 9:4.

Wederom staan wij aan het einde eener week, waarin wij tallooze bewijzen van uwe liefde, o barmhartige Vader, hebben ontvangen. Och of wij vruchten der dankbaarheid voortbrengen konden door een heilig leven! De tijd snelt voort en wij maken geen groote, misschien in het geheel geen vorderingen op den weg der bekeering. Heer, heb geduld met ons en schenk kracht aan onzen wil om de korte aardsche loopbaan als toegeruste krijgsknechten van Jezus Christus met ernst ten einde te brengen. Geef dat wij het einde onzes geloofs, de zaligheid onzer zielen, nooit uit het oog verliezen. Werk in ons werken des lichts, opdat wij voor geen duisternis hebben te vreezen. Leer ons dagelijks bedenken dat wij sterven

62

inoeten, opdat het ons niet overvalle als Gij ons oproept vcor de eeuwigheid. Maak ons bereid om den dood met blijdschap af te wachten. Uw lieve Zoon, die ook aan den laatsten vijand zijne macht heeft ontnomen, geleide ons door het donkere dal, waaraan niemand kan ontkomen. Met den Overwinnaar van dood en graf in het hart zien wij niet omlaag, maar omhoog in uw heerlijk Rijk des lichts, waar Gij, Heere Jezus, hun die U liefhebben, eene plaats hebt bereid, opdat zij uwe heerlijkheid mogen aanschouwen en zijn mogen, waar Gij zijt. Amen.

Zaterdag-avond.

Ziet, Ik ben met ulieden al de dagen tot aan de voleindiging

der wereld. Matth. 28 : 20,

Welk een heerlijke belofte voor ons, arme, zwakke schepselen! Gij, getrouwe Heiland, wilt met en bij allen zijn, die ü liefhebben. Gij zijt ingegaan in uwe heerlijkheid en blijft toch bij ons, arme aardbewoners. Onnaspeurlijke liefde, goddelijk geheim! Gij , barmhartige Hoogepriester, hebt medelijden met ons en wilt zoo gaarne wonen in onze harten, als wij die openen voor uwe liefde. Maar eerst moet de zonde, die ons verontreinigt, zijn uitgebannen, want wat gemeenschap heeft het licht met de duisternis en wat zamenstemming heeft Christus met Belial? O Heer, waar het booze woont kunt Gij niet verkeeren. Help ons toch om alles te overwinnen wat ons van uwe nabijheid berooft. Behoed ons ook in dezen nacht met uwe genadige bescherming. Geef dat de machten der duisternis ons niet overweldigen en keer ook uitwendig leed van ons af. Laten uwe Engelen waken over onzen slaap en schenk ons droomen, die ons

63

opwekken ten goede. Ook of wij immer met U bezig waren en onze zielen zelfs in den droom van U waren vervuld. Maar onze natuur is helaas zoo verdorven en aardsch gezind, dat ons droomen een verward beeld is van onze afdwalingen ven den dag. O Heer; help ons, help ons om uws naams wil! Amen.

VL

Zondag-morgen.

Gij gansche aarde, juicht den Heere. Ps. 100:1.

Wederom doet Gij den liefelijken, U gewijden dag voor ons aanbreken, heilige God en Vader! Wij danken U daarvoor met een bewogen hart. Och of uwe stem, die wij heden in uw huis mogen hooren, ons niet voorbijging! Dat zij ons wakker schudde, aangrijpe, indien wij hard, opwekke, bemoedige, indien wij traag zijn. Dat zij ons doordringe en ons kracht geve, om hare noodiging tot zaligheid te volgen en nimmer te wijken van uwen lieven Zoon, die de weg is, welke tot het leven leidt.

Dient den Heer met blijdschap, komt voor zijn aanschijn met vroolijk gezang. Weet, dat de Heer God is; Hij heeft ons gemaakt (en niet wij) zijn volk en de schapen zijner weide. Gaat in tot zijne poorten met lof, in zijne voorhoven met lofgezang; looft Hem, prijst zijn naam. Want de Heer is goed; zijne goedertierenheid is in der eeuwigheid en zijne getrouwheid van geslacht tot geslacht. (Ps. 100:2—5

Stort Gij zelf, o Almachtige, den waren Sabbathszegen uit in onze harten, opdat wij vruchten mogen dragen, uw heerlijken naam ter eer, in tijd en eeuwigheid, Amen.

64

Zondag-avond.

Benevens het leven, hebt Gij weldadigheid aan mij gedaan en uw opzicht heeft mijn geest bewaard. Job 10 ; 13.

Ook op dezen dag, o Heer, deedt Gij ons zoovele geestelijke en lichamelijke weldaden toevloeien, dat wij U niet genoeg kunnen danken. Uwe barmhartigheden hebben geen einde. Heer, geef ons standvastigheid, opdat wij niet wankelen in de keus tusschen U en de wereld. Verleen ons kracht tot getrouwheid aan U met ons gansche hart. Trek ons krachtig naar boven en ontti-ek ons aan de aarde en hare vergankelijkheid. Het is ons zoo goed, zoo zalig aan uw vaderhart en toch laten wij ons steeds weer daaraan ontrukken door de wereld en door ons vleesch en bloed, die ons aftrekken naar een schijn-senot, 't welk slechts smarten baart. Heer, hoe zijn wij zulke dwaze, verkeerde schepselen! Herschep ons tot-nieuwe menschen, Gij toch kunt scheppen wat Gij wilt: geef dat wij met den Apostel zeggen kunnen: vergetende hetgeen achter is en strekkende mij tot hetgeen voor is, jaag ik naar het wit tot den prijs der roeping Gods, die van boven is in Christus Jezus. (Filip. 3; 14).

Ja, dat wij aan de aarde laten wat der aarde is en meer verlangend uitzien naar het hemelsche Vaderland, schenk ons dat, Gij, die de opstanding zijt en het leven. Amen.

Maandag-morgen.

De zaligheid is in geen ander, want daar is ook onder den hemel geen andere naam, die onder de menschen gegeven is, door welken loij zalig worden moeten. Hand. 4:12.

Wij danken U, met ons gansche hart. Vader in den

65

hemel, dat Gij de zon weer voor ons hebt doen opgaan. Maar wij loven U niet alleen van wege het licht,'t welk ons aardsche leven beschijnt, maar ook en nog veel meer voor de verkwikkende stralen van de zon uwer genade, die daar vallen in den nacht onzer zonden en de neer-gebogene harten weder oprichten. Wij danken U bovenal dat Gij ons in Jezus Christus de zaligheid hebt doen vinden. In zijn naam zijn wij gedoopt, zijn naam mogen wij dragen. Och of wij dit voorrecht nooit vergaten en als christenen dezen dierbaren naam heilig achten! O Heer, vervul ons met de rechte vreeze voor uwe heiligheid, want Gij hebt beloofd dat hun, die uwe naam vreezen, de zon der gerechtigheid zal opgaan. Bewaar ons voor de booze wereld, opdat wij ons niet laten verleiden om uwen heiligen naam te verloochenen. Hewaar ons in uwen naam, opdat wij één mogen zijn met U in uwen Zoon, die ons uwen naam geopenbaard en IJ verheerlijkt heeft op aarde, en voleindigd het werk, hetwelk Gij Hem gegeven hebt. Ja, door de innerlijke bewegingen uwer barmhartigheid heeft ons bezocht de Opgang uit de hoogte, om te verschijnen dengenen, die gezeten zijn in duisternis en schaduw des doods, om onze voeten te richten op den weg des vredes. (Luk. 1: 78, 79). Liefderijke God, bewaar ons toch op den weg des vredes. Amen.

Maaiulag-avond.

Christus is voor allen gestorven, opdat degenen, die leven, niet meer zich zeiven zouden leven, maar dien, die voor hen gestorven en opgewekt is. 2 Cor. 5:15.

Met diepen ootmoed en rouw moeten wij voor U, heilige God en Vader, belijden, dat wij helaas meer voor

66

ons zelveii geleefd hebben, dan voor Hem, die voor ons gestorven en opgewekt is. Heer, treed niet met ons in het gericht. Wij verdienden dat Gij uwe verzoenende genade ons onthieldt en dat onze dierbare Heiland zijn medelijdend hart van ons afkeerde, omdat wij Hem zoo licht vergeten en zulke onvolgzame schepselen zijn, maar in Hem hebt Gij ons toch een eeuwige hoop gegeven, ïlij is onze gerechtigheid, die voor U geldt. God was in Christus de wereld met zich zeiven verzoenende, hare zonde haar niet toerekenende en heeft het Woord der verzoening in ons gelegd. (2 Cor. 5 : 19).

O Heer, wat hebt Gij voor ons, arme, ellendige zondaren gedaan! Och of wij wandelden in de Waarheid en slechts heil zochten in onzen Verlosser, dien Gij zelf daartoe uitverkoren hebt! Heer, help ons, Gij wilt toch dat alle menschen zalig worden. Geef dat het Woord des kruises verkondigd worde aan alle volken, en uw lof weerklinke tot aan de einden der aarde, van den opgang der zon tot aan haren ondergang. Amen.

Dinsdag-morgen.

De. hemelen vertellen Gods eer en het uitspansel verkondigt zijner handen werk. De dag aan den dag stort over-vloediglijk sprake uit en de nacht aan den nacht toont wetenschap. Geen spraak en geen woorden zijn er, waar hunne stem niet wordt gehoord. Ps, 19:2—5.

Wij loven en danken U, o Heer, dat Gij ons weder het liefelijk zonlicht deedt aanschouwen. Indien wij een recht besef hebben van onzen zondigen toestand, dan moeten wij bekennen, dat wij niet waardig zijn, dat het licht der

67

zon ons beschijnt, niet waardig zijn al wat uw groote schepping ons aanbiedt, 't geen eiken dag ons oog en hart verkwikt, indien wij het niet onopgemerkt laten voorbijgaan. O dat uwe wondervolle werken ons niet koud laten! Doe ons toch U, den Schepper erkennen in alles wat gij zoo heerlijk gemaakt hebt en leer ons uwe oneindige goedheid prijzen. Hoeveel meer hebt Gij geschonken aan hen, in wier binnenste het licht des levens is opgegaan, die U en uwen lieven Zoon, die het leven en de onverderfelijkheid heeft aan het licht gebracht, in al de heerlijkheid uwer schepping erkennen en prijzen. Open toch aller menschen oog en hart voor uwe liefde, die zich overal openbaart en zoo gaarne woont, waar zij harten vindt, die zich niet voor haar sluiten. Heer, verhoor ons! Amen.

Dinsdag-avond.

Zïjt mij genadig, o God, naar uwe goedertierenheid; delg mijne overtreding uit, naar de grootheid uwer barmhartigheden. Ps. 51:3.

Wij komen voor uw heilig aangezicht, liefderijke hemelsche Vader en danken U voor alle onverdiende zegeningen, die Gij ons dagelijks bewijst. Wij zijn bedroefd over onze onwaardigheid; zoo gaarne boden wij U een rein hart aan en wandelden wij naar uwe heilige geboden en ziet, wij zijn steeds met zonde bevlekt.

Schep mij een rein hart, o God, en vernieuw in het binnenste van mij een vasten geest. Verwerp mij niet van uw aangezicht en neem uwen Heiligen Geest niet van mij. Heer, open mijne lippen, zoo zal mijn mond uw lof verkondigen, want Gij hebt geen lust tot. offerande,

5*

68

anders zou ik ze U geven; in brandofferen hebt Gij geen behagen. De offeranden Gods zijn een gebroken geest; een gebroken en verslagen hart zult Gij, o God, niet verachten. (Ps. 51:12, 13, 17—20).

Och Heer, bewaar ons voor de gerustheid der godde-loozen, schenk ons in tegendeel eene steeds teederder ondervinding van uwe waarschuwende liefde, dat wij ook de zachte stem van uwen Geest hooren en Gij uwe straffende hand moocht kunnen inhouden. Liefderijk Vader, wij gevoelen wel, hoe gaarne Gij ons door liefde wilt opvoeden, maar Gij zijt zoo dikwijls genoodzaakt, quot;haar te bedekken, totdat wij eindelijk leeren uw wil te doen zonder tuchtiging. Help ons door de kracht van uwen Geest. Amen.

Woensdag-morgen.

Ziet hoe groote liefde ons de Vader gegeven heeft dat wij kinderen Gods genaamd zouden worden. 1 Joh. 3:1.

Wij buigen onze knieën met een gemoed vervuld van dank voor uwe onbegrijpelijke liefde, die wij met eiken polsslag kunnen gevoelen. Wij, zondige schepselen, kinderen des stofs mogen kinderen Gods genaamd Avorden! Gij onuitsprekelijk dierbare Zaligmaker, hebt de groote klove, door de zonde tusschen hemel en aarde gemaakt, overschreden en Gij zijt zelf de weg geworden, die ons tot den Vader leidt. Door alle eeuwigheden heen mogen wij ons verblijden over uw groot verlossingswerk; het zal ons steeds zaliger maken, hoe meer wij het verstaan en hoe hartelijker wij leeren danken. Och Heer, dat wij reeds hier met ernst beginnen mogen uwe groote offer-

69

ancle te erkennen en ophouden daartegen te zondigen. Heer, onze Sterkte, verleen ons wasdom in kennis en genade. O welk een diepte des rijkdoms beide der wijsheid en der kennisse Gods! Hoe ondoorzoekelijk zijn zijne oordeelen en hoe onnaspeurlijk zijne wegen! Want wie heeft den zin des Heeren gekend? Of wie is zijn raadsman geweest? Of wie heeft Hem eerst gegeven en het zal hem weder vergolden worden? Want uit Hem, en door Hem, en tot Hem zijn alle dingen. Hem zij de heerlijkheid in der eeuwigheid! (Rom. 11:33 — 36). Amen.

Woensdag-avond.

Laat mijn mond vervuld worden met uwen lof, den ganscken

dag met uwe heerlijkheid. Ps. 71 :8.

Ja Heer, wel moesten wij steeds roemen in uwe genade en barmhartigheid, maar ons voelen, denken en doen is vol zwakheid, help ons daarom. Gij, die machtig zijt in de zwakken, dat wij vervuld worden van uwen lof en met uwen knecht David kunnen roemen: ik zal heengaan in de mogendheden des Heeren Heeren; ik zal uwe gerechtigheid vermelden, de uwe alleen. O God, Gij hebt mij geleerd van mijne jeugd af en tot nog toe verkondig ik uwe wonderen; daarom ook, terwijl de oudei'dom en de grijsheid daar is, verlaat mij niet, o God, tot dat ik aan dit geslacht verkondig uwen arm, aan alle nakomelingen uwe macht. Ook is uwe gerechtigheid, o God, tot in de hoogte. Gij, die groote dingen gedaan hebt: o God, wie is U gelijk? Gij, die mij vele benauwdheden en rampen hebt doen zien, zult mij verder levend maken, en zult mij weder ophalen uit de afgronden der aarde. Gij zult mijne

70

grootheid vermeerderen en mij wederom vertroosten. Mijne lippen zullen juichen, wanneer ik U zal psalmzingen en mijne ziel, die Gij verlost hebt. (Ps. 71:16—23).

Dat ook in dezen nacht, gelijk tot dusver, uw vader-oog over ons geopend zij , geef dat wij den volgenden dag vroolijk en U welbehagelijk aanvangen en uwe ontfermende liefde mogen prijzen. Amen.

Donderdag-morgen.

Het leven, is mij Christus en 'het sterven is mij geivin. Filip. 1:21.

Wij danken U, barmhartige God, dat Gij ook in den afgeloopen nacht ons genomen hebt onder uwe genadige bescherming. Uwe genade geleide ons ook heden op al onze wegen. Getrouwe Heiland, Licht van ons levenï Uwe liefde zij ons eenig verlangen, het doel van al ons wenschen, hopen en streven. Laat ons in haar gegrond worden, opdat wij een nieuw leven beginnen, waaraan de dood geen afbreuk kan doen, maar winst kan aanbrengen. Wanneer Gij ons hoogste leven geworden zijt, kunnen wij ook hier reeds in dit tranendal de hemelsche zaligheid smaken. Hoe kunnen wij nog aarzelen om ons geheel en al aan U over te geven' Hoe kan de valsche glans eener bedriegelijke wereld ons meer waard zijn dan Gij, eeuwige Liefde, die ons de onvergankelijke kroon des Levens aanbiedt. Keer ons verduisterd oog en verstokt hart van onze vleeschelijke lusten en wereldsche ijdelheden af en neig ze tot uw licht, opdat zij uwe kracht in zich opnemen , en wij diep leeren gevoelen dat onze onsterfelijke zielen uw duur gekocht eigendom zijn.

71

dat wij de door U ons verworven zaligheid niet ver-koopen mogen aan de begeerlijkheden dezer wereld, die met haar voorbijgaan. Maak ons bereid, opdat wij in onze jongste ure in waarheid zeggen kunnen: het leven is mij Christus en het sterven is mij gewin. Amen.

Donderdag- avond.

Ik ben het licht der ivereld, die Mij volgt zal in de duisternis niet ivandehin, maar het licht des levens hebben. Joh. 8 : 12.

De zon is ondergegaan en de nachtelijke duisternis aangebroken, maar uwe trouw, liefderijke Vader, begeeft ons niet en het licht uwer liefde verheldert iedere donkerheid. ü wanneer onze zielen het vermogen om uw licht te erkennen, aankweeken en bewaren, dan verandert de duisternis van den nacht in zonneklaarheid, gelijk de vrees en de smart in vreugde verkeert. Maar helaas, dikwerf hebben wij de duisternis liever dan het licht. O Heer, trek ons met al uwe macht omhoog. Werk in ons een krachtig willen en een ernstig volbrengen van het goede. Wij gevoelen het ongenoegzame van de vreugde dezer aarde, en haken naar iets beters, maar wij zijn zoo zwak en zoo traag. Al gaan wij eenige schreden vooruit, wij blijven toch weer staan en gaan ook menigmaal weer terug. Heer, spaar ons dan, wanneer wij stilstaan, richt ons op, wanneer wij vallen. Het moet anders met ons worden, want Gij hebt ons door uwen lieven Zoon tot de zaligheid bestemd.

Laat ons afleggen allen last en de zonde, die ons lichtelijk omringt, en laat ons met lijdzaamheid loopen

72

de loopbaan, die ons is voorgesteld, ziende op Jezus, den oversten Leidsman en Voleinder des geloofs. (Hebr. 12:l^b, 2). Amen.

Vrydag-morgen,

Zoo doet dan aan, als uitverkorenen Gods, heiligen en beminden, de innerlijke beivegingen der barmhartigheid, goedertierenheid, ootmoedigheid, zachtmoedigheid, lang-moedigheid. Col. 4 ; 1 2.

Wij werpen ons voor U neder met dankzeggingen en smeekingen, getrouwe Heiland, die ons geroepen hebt tot uw heerlijk Rijk des vredes, tot het erfdeel der heiligen in het licht. Maar ach Heer, wij zijn zoo onheilig, dat wij ons niet onder het getal uwer uitverkorenen durven rekenen, indien uwe genade ons niet heiligt. Gij, eeuwige Liefde, zijt groot van geduld, langmoedigheid en trouw, verwerp ons niet van voor uw aangezicht. Erbarm L^r onzer. Gij, die rijk in ontferming zijt en help ons, dat wij ernstig ter harte nemen de vermaning, die uw Heilige Geest door den Apostel geeft: en boven dit alles, doet aan de liefde, welke is de band der volmaaktheid, en de vrede Gods heersche in uwe harten, tot welken gij ook geroepen zijt in één lichaam, en weest dankbaar. Het woord van Christus wone rijkelijk in u, in alle wijsheid; leert en vermaant elkander met psalmen en lofzangen en geestelijke liederen, zingende den Heer met aangenaamheid in uw hart; en al wat gij doet met woorden of werken, doet het alles in den naam van den HeereJezus, dankende God en den Vader door Hem. (Col. 3 : 14—18).

Ja Heer, leer ons zoo te wandelen, dat wij bij al ons doen en laten, uwe tegenwoordigheid wenschen, niet

73

vreezen of schuwen. Heilig ons leven door uwe nabijheid, en Iaat ons blijven in uwe liefde. Amen.

Vrydag-avond.

Zijt beroerd en zondigt niet; spreekt in ulieder hart op uw

leger en zijt stil. Ps. 4 : 5.

Aan het eind van dezen dag hebben wij U, o lieer, voor ontelbare weldaden te danken. Ook in de moeiten en verdrietelijkheden van dit onvolmaakte leven spreekt uwe eeuwig trouwe vaderliefde tot ons. Och of hare stem steeds gehoord en hare bedoeling steeds erkend werd! Leer ons toch gedurig meer inzien, dat alle beproevingen, ook de zwaarsten, slechts dienen tot ons eeuwig heil.

Wel is het een groot voorrecht, wanneer Gij ons, in plaats van den beker der verderfelijke wereldvreugd, dien des lijdens toereikt, die wel is waar bitter smaakt, maar eene eeuwige gezondheid werkt. Liefderijke Heiland, die den bittersten kelk tot den bodem toe hebt moeten ledigen, Gij zijt de lijdenden, die U kennen, in het bijzonder nabij en zendt hun vertroostingen en verkwikkingen, zoo als geen genot van aardsche vreugd hun schenken kan. Sterk ons, o Heer, opdat wij in vóór- en tegenspoed ons aan U overgeven, alles uit uwe trouwe hand aannemen en op U hopen. Gezegend is de man, die den Heer heeft tot zijn toevlucht! Amen.

Zaterdag-morgen.

I Veest in geen ding bezorgd. Filip, 4 : 6.

Barmhartige Vader, hoe goed hebt Gij het met ons gemaakt, dat wij al onze bekommernissen op U mogen

74

werpen. Wij danken U inet een tlicp bewogen hart ook voor deze groote weldaad. Doe ons haar recht beseffen, en geef dat wij de zooveel beteekenende woorden des geloofs: wees in geen ding bezorgd, gestadig in onze harten hebben, verstaan en in beoefening brengen. Wij hebben geen besef van uwe eeuwige liefde, van uwe oneindige trouw, van uwe voortdurende zorg voor ons, arme, ellendige, onwaardige schepselen. Wij mogen gevoelen, dat Gij ons zoo gaarne helpt en weldoet, maar het genoeg gevoelen, dat kunnen wij niet. Wij mogen U loven en prijzen, maar onze dank is niets tegenover uwe onmetelijke goedheid en toch klimt hij op tot uw troon en neemt Gij hem genadiglijk aan. O God, vol van genade cn trouw, mij moesten in aanbidding voor U nederzinkeru Hoe zal het ons zijn, wanneer wij dit sterfelijk hulsel hebben afgelegd en met de zalige Geesten uwe heerlijk' heid mogen prijzen! Het wordt gezaaid in oneer, het wordt opgewekt in heerlijkheid, het wordt gezaaid in zwakheid, het wordt opgewekt in kracht. (1 Cor. 15:43).

De overwinning over zonde en dood is ons beloofd door onzen Heer Jezus Christus. Zouden wij, na zulk eene heerlijke belofte, nog bezorgd en beangst zijn. Liefderijke Heiland, wij gelooven, kom ons ongeloof te hulp! Wij willen ons gansche leven U wijden, schenk onzen wil de kracht tot volbrengen. Ja, laat ons U toebehooren van nu aan tot in eeuwigheid. Amen.

Zaterdag-avond.

Het einde der Wet is Christus, tot rechtvaardigheid een

iegelijk, die gelooft. Rom. 10:4.

Wij danken ü, genadige God en Vader, dat Gij ons het

75

eind dezer week zonder buitengewone nooden, rampen en bekommeringen hebt doen bereiken. O wij zijn niet waardig uwe barmhartigheid en trouw. Met droefheid moeten wij zien in ons binnenste; al hebben wij niet grovelijk gezondigd, toch ontbrak er veel te veel aan een heiligen wandel voor U, en wij zuchten uit den diepsten grond van ons hart: genade, o Heer, en geen recht!

Maar wij brengen U ook warmen dank toe, omdat Gij uwen lieven Zoon hebt in de wereld gezonden, opdat Hij alles vervullen zou, en een einde maken aan de Wet, die wij niet volbrengen kunnen, opdat wij gerechtvaardigd worden door het geloof in onzen hoog geloofden Middelaar.

Sterk ons geloof, opdat het steeds levendiger worde en vruchten voortbrenge des eeuwigen levens. Dit is

O O

de overwinning, die de wereld overwint, namelijk ons geloof. (1 Joh. 5 : 4). Amen.

VII.

Zouda^-morgeii.

Dat gij van kinds af de heilige Schriften geweten hebt, die u wijs kunnen maken tot zaligheid, door het geloof, hetwelk in Christus Jezus is. 2 Tim. 3 :15.

Heilige, barmhartige Vader, wij danken U, dat Gij ons door uwe genade het licht van dezen dag weer hebt doen opgaan. Wij danken U, dat wij met de gemeente naar uw huis mogen opgaan en de woorden des levens hooren. Verlicht alle predikers door uwen Heiligen Geest, maar ook alle harten der hoorders,- en geef dat wij niet alleen hoorders, maar ook daders des Woords mogen zijn. Wij

76

danken U uit den diepsten grond van ons hart, dat het Evangelie ons van kindsbeen af is bekend gemaakt, en dat Gij ons laat onderwijzen in den weg der zaligheid, door het geloof in Jezus Christus, onzen Heer. Leer ons toch deze onuitsprekelijk groote weldaad recht erkennen. Help ons in het overwinnen onzer natuurlijke verdorvenheid door onze wedergeboorte in Christus. De natuurlijke mensch verstaat niet de dingen, die des Geestes Gods zijn, zij zijn hem een dwaasheid en hij kan ze niet verstaan, omdat zij geestelijk onderscheiden worden. (1 Cor. 2:14).

Geef, dat wij ons zeiven reinigen van alle besmetting des vleesches en des geestes, voleindigende de heiligmaking in de vreeze Gods. (2 Cor. 7 : 1).

Liefderijke Heiland, dat toch al onze broeders en zusters uw Woord deelachtig werden! Schenk, schenk hun allen deze kostelijke gave en laat hen wijs worden tot zaligheid. Amen.

Zondag-avond

Waar twee of drie vergaderd zijn in mijnen naam, daar

hen Ik in het midden van hen. Matth. 18:20.

Gij hebt, o dierbare Verlosser en Levensvorst, heden, gelijk alle dagen onzes levens, zoo onuitsprekelijk veel voor ons gedaan. Wij verheffen onze zwakke harten tot U, en bidden U om kracht, ten einde U recht te kunnen danken. Welk een genade dat wij, ellendige, zondige schepselen tot U mogen naderen. Heer, leer ons ook bedenken wat het zegt te vergaderen in uwen naam. Brengen wij in onze godsdienstige samenkomsten steeds een gansch aandachtig hart mede? Zijn alle aardsche

7?

wenschen, verwachtingen, bezigheden, die ons zoo geheel plegen te vervullen, eerst van ons weggedaan? Zijn hart en zin tot ü geneigd en onze zielen slechts vervuld van uwe liefde? Helaas, in deze zelfbeproeving kunnen wij niet bestaan, allerminst voor ü, Kenner der harten, die met oogen als een vuurvlam ziet in ons binnenste. Hoeveel ontbreekt er aan onze geheele overgave aan ü! Maar Gij, barmhartige Heiland, wordt door onze zwakheid en door onze gedurige afwijkingen niet verhinderd om ons na te gaan en te zoeken. Amen.

Maandag-morgen.

De godzaligheid is tot alle dingen nut, hebbende de belofte

des tegenwoordigen en des toekomenden levens. 1 Tim. 4:8.

Wij danken U, liefderijke hemelsche Vader, voor uwe genadige bescherming in den afgeloopen nacht en bidden U, in het besef onzer zwakheid, om uwen krachtigen bijstand ten einde wij in de nieuwe week ook met een nieuw leven kunnen beginnen. De godzaligheid is wel een ware zaligheid, ook reeds op deze onvolmaakte aarde. Waren onze harten maar niet zoo verkeerd, dan zouden wij naar haar, en niet naar andere dingen jagen. Zij is een bron van vreugde, die niet opdroogt; uit haar kunnen wij troost in tegenspoed en verzachting voor elke smart bekomen; zij heeft de belofte des toekomenden levens, waar wij U, liefderijke Heiland, gereinigd van de zonde, mogen zien en aanbidden. O doe ons toch het leven in IT, 't welk alleen zaligheid schenkt, met ernst beginnen. Zonder ü willen, noch kunnen wij ingaan in uw Koninkrijk, 't welk eene eindelooze heerlijkheid heeft.

78

Verbreek alle boeien, waarin de begeerlijkheid der wereld en des vleesches ons heeft gekluisterd. Wij zijn zoo verdorven, dat we ze niet altijd gevoelen en dikwijls meenen vrij te zijn, waar de zonde ons gevangen houdt. Slechts wanneer gij ons vrij maakt, zijn wij vrij. Rechter, die ons vrijspreekt. Middelaar, die herstelt wat wij bedierven, Trooster, die de neergebogene harten verkwikt, uwe genade zij onze i'oem, maak ons geheel U ten eigendom. Amen.

Maandag-avond.

Ik zal u niet hegeven, noch verlaten. Heb. 13:5.

Getrouwe Vader, deze belofte draagt ons bij dagen en bij nachten in vreugde en smart, op eene onuitsprekelijk weldadige wijze. Gij begeeft ons niet, al verlaat ons alles. Gij hebt uwen lieven Zoon als een helder Licht op onze duistere aarde gezonden, opdat wij een Leidsman zouden hebben, die ons uit den nacht der zonde verlossen en zeker naar onze bestemming leiden wil. ü dat wij ons geheel aan uwe leiding overgeven, getrouwe Verlosser, opdat Gij ons zoudt kunnen brengen, waar Gij zijt, en waar wij uwe heerlijkheid zullen zien. Uoe zouden wij dan uitzien en spoeden naar het hemelsche Vaderland, waar de, strijd in overwinning, de smart in vreugde veranderd wordt, en wij aanschouwen mogen wat wij hebben geloofd! Wij zien nu door een spiegel in een donkere rede, maar alsdan zullen wij zien, aangezicht tot aangezicht. Nu ken ik ten deele, maar dan zal ik kennen, gelijk ik ook gekend ben. En nu blijft geloof, hoop en liefde, deze drie, doch de meeste van deze is de liefde. (1 Cor. 18: 12, 13).

79

De pelgrimstaf in de hand, het doel in het oog, uwe liefde, o groote Overwinnaar van dood en hel, in het hart, willen wij wakende en biddende, blijmoedig henen-treden naar het land der heerlijkheid. Amen.

Dinsdag-niorgcn.

Wat de mensch zaait dat zal hij ook maaien, die in den

Geest zaait zal uit den Geest het eeuwige leven maaien.

Gal. 6:7, 8.

Getrouwe Herder onzer zielen. Gij hebt ons in den afgeloopen nacht een ongestoorde rust geschonken en met vernieuwde krachten mogen wij den dag beginnen. Wij danken U daarvoor met ons gansche hart, en bidden U ootmoedig, wees ons ook heden nabij. Sluit de oogen uwer genade, die ons licht en leven zijn, voor ons niet. Sterk ons, opdat wij op onzen vreemdelings-tocht rijkelijk goed zaad uitstrooien, door woord en daad de zwakken ondersteunen, de lijdenden verkwikken, de goddeloozen met wijsheid vermanen, goeddoende niet vertragen, want te zijner tijd zullen wij maaien, zoo wij niet verslappen. (Gal. 6 : 9).

Of zijn wij niet alles verschuldigd aan uwe oneindige liefde, die voor ons in den dood is gegaan, die, wanneer wij de hongerigen spijzigen, de naakten kleeden, dat rekenen wil, als hadden wij het haar gedaan? O Heer, zoolang wij nog omzwerven in dit lichaam, zij het onze éénige zorg om uwen wil te volbrengen, dan is uw vrede met ons en wij hebben zekere hoop, om te worden opgenomen in de eeuwige tabernakelen. Amen.

80

Dinsdag-avond.

Uv) hart worde niet ontroerd, gij gelooft in God, gelooft ook in Mij; in het huis mijns Vaders zijn vele woningen, anders zou Ik het u gezegd hebben; Ik ga henen om u plaats te bereiden. Joh. 14 : 1, 2.

O Heer, welk een oneindigen rijkdom van vertroosting en blijdequot;hoop hebt Gij ons in uw Woord gegeven! Wanneer wij in U gelooven, dan hebben wij niet te vreezen voor de verschrikkingen van den nacht en zelfs niet voor den grootsten vijand, den dood. Blijmoedig kunnen wij dit ons armelijk omkleedsel afleggen, want in het huis uws Vaders zijn vele woningen, en uw bloed en uwe gerechtigheid is ons sieraad en het kleed der eere, waarmede wij daar kunnen ingaan. En wanneer wij opzien naar de oneindige ruimte van licht, daar schijnen ons de sterren als woningen tegen te blinken en ons hart haakt naar de vriendelijke lichten van het Vaderland. Maar Gij, gekruisigdeen opgewekte Heiland, die ons dat Vaderland weder geopend hebt, draag ons, gelijk Gij tot dusver gedaan hebt, door den duisteren nacht der aarde heen, opdat, na het einde van den nacht, een blijde dag voor ons aanbreke.

Dit is het getuigenis, dat God ons het eeuwige leven gegeven heeft, en dit leven is in zijnen Zoon. Die den Zoon van God heeft, heeft het leven. Jezus zegt: Ik ben de opstanding en het leven. (1 Joh. 5:11, 12. Joh. 11:25).

Heer, verhoor ons smeeken, opdat wij mogen wezen, waar Gij zijt, en waar wij U waardiger loven, prijzen en dienen en uwen naam verheerlijken mogen. Amen.

81

W oeiisdas-morgeii.

Uwe goedertierenheid, o God, is heter dan het leven. Ps. 63:4.

Gij hebt het licht der zon weer heerlijk voor ons doen opgaan. De liefelijkheid harer stralen verrukt ons. Zij verwarmen de koele morgenlucht, die onze leden verkwikt heeft. Gij hebt ons het leven verlengd en voert ons een blijden dag te gemoet; dit alles verheugt ons hart en wij zijn vol lof en dank. Maar nog beter, o Heer, is uwe goedertierenheid, die ons alles, alles geeft wat ons eeuwig zalig kan maken, die ons hemelsche goederen aanbiedt, terwijl zij ons aardsche ontneemt, die ons onvergankelijke vreugde bereidt, terwijl zij ons lijden oplegt, die ons smarten aandoet, omdat zij het goed met ons meent. Leer ons verstaan de donkere wegen, die voeren tot het licht, en wanneer wij ze niet begrijpen, doe dan onze harten ondervinden uwe verborgene goedertierenheid, die beter is dan het leven, en vervul ze met dankbaarheid ook aan uwe onbegrepen liefde.

Alzoo zou ik U loven in mijn leven; in uwen naam zou ik quot;mijne handen opheffen. Als ik uwer gedenk op mijne legersteê, zoo peins ik over C in de nachtwaken. Want Gij zijt mij een hulp geweest en in de schaduw uwer vleugelen zal ik vroolijk zingen. Mijne ziel kleeft U achteraan, uwe rechterhand ondersteunt mij. (Ps. 63:5, 7—10). Amen.

Woensdag-avond.

De oogen des Heer en zijn vee] klaarder dan de zon, en zien alles wat de menschen doen, ook zien zij in de verborgene hoeken. Jez. Sir. 23 : 28.

Heilige, alwetende Vader, doe ons wandelen voor uw aangezicht, opdat uwe nabijheid onze hoogste vreugde zij.

c

82

Wanneer wij op den goeden weg zijn, is er voor ons niets beters, niets troostrijkers, dan dat uw oog in het verborgene ziet en de gedachten der harten openbaart. Wij worden dikwerf miskend en misverstaan, maar Gij, Heer, weet hoe wij het rneenen. Welk een geluk is uwe alwetenheid voor ons, wanneer uwe genade onze harten gewillig gemaakt heeft, en wij zien op Christus, den oversten Leidsman en Voleinder van ons geloof. Welk een moed hebben wij in den strijd, door de gedachte dat hij voor U niet verborgen is. Welk een opwekking om in stilte goed te doen, want aan uwe oogen ontgaat het toch niet. Welk een beschutting is er in het bewustzijn van uwe alwetenheid, ook tegen de machten der duisternis! Is niet de vrees voor de zonde, waaraan wij dikwerf in het geheim kunnen toegeven, zonder de gunst der wereld te verliezen, de werking van het gevoel van uwe nabijheid? O Heer, hoe zouden wij, zwakke schepselen, de ondoorgrondelijke diepte kunnen peilen der liefde, die reeds in de enkele eigenschap uwer alomtegenwoordigheid ligt opgesloten! Laat ons het gevoel van uwe alles doordringende, levendmakende liefde steeds meer vasthouden, dan zullen wij ook opwassen in kennis en heiligheid , zonder welke niemand U zal zien. Amen.

Donderdag-morgen.

De Heer kent degenen, die de zijnen zijn, en een iegelijk, die den naam van Christus noemt, sta. af van ongerechtigheid. 2 Tim. 2:19.

Liefderijke, hemelsche Vader, wij naderen voor uw heilig aangezicht en danken U met een diep bewogen

83

hart, voor uwe trouwe bewaring in dezen nacht. Hoe-vele duizenden hebben hem moeten doorbrengen onder vreezen en beven, in doodsnood, en ons hebt Gij den rustigen slaap en nieuw leven hergeven. Och of wij ons geheel en al aan U toewijden! Gij kent ons, en wij mogen uwen naam aanroepen; in uwen naam zijn wij gedoopt, Gij hebt uwen geliefden Zoon voor ons in den dood gegeven, en ons geheel U ten eigendom gemaakt, en wij zouden niet gaarne afstand doen van alle ongerechtigheid? 0 Heer, bewaar ons nu en altoos voor zonden, verlos ons bovenal van die, waartoe wij inzonderheid geneigd zijn! Open onze harten voor de stille werkingen van uwe genade en de heilzame tucht van uwen Geest. Laat de liefde, die de vervulling der wet is, diepe wortelen schieten in onze harten, opdat alle koudheid en onverschilligheid jegens onze medemenschen verre van ons verwijderd blijve en wij, zooveel in ons is, eiken lijdende met hulp en troost te gemoet komen. Leid Gij zelf al onze schreden, opdat wij blijven mogen op den rechten weg. Ja Heer, zegen ons en behoed ons, laat uw aangezicht over ons lichten en geef ons uwen vrede. Amen.

Donderdag-avond.

De genade zij met al degenen, die den Heer Jezus Christus liefhebben in onverderfelijkheid. Ef. 6 : 24.

Wij loven U, goedertieren God en Vader, met een dankbaar hart voor alles wat Gij in het stoffelijke en in het geestelijke ook heden wederom aan ons gedaan hebt. Hoevele weldaden mver liefde, maar ook hoevele zonden onzer ondankbaarheid staan voor ons. ü Heer, erbarm

6*

84

Ü en gedenk onze zonden niet, om uwen lieven Zoon, onzen dierbaren Zaligmaker. Och ofquot; de beloften uwer genade recht aan ons vervuld werden, en wij onzen Heer Jezus Christus boven alles liefhadden in oprechtheid des harten! Help ons daartoe! Zonder uwe hulp zijn wij de ellendigste schepselen, die niets kunnen doen. Maar wanneer wij ons geloovig aan U vasthouden dan geldt ook ons de belofte: Hij zal u dekken met zijne vlerken en onder zijne vleugelen zult gij betrouwen. Zijne waarheid is een rondas en een beukelaar; u zal geen kwaad wedervaren en geen plage zal uwe tent naderen, want Hij zal zijne Engelen van u bevelen, dat zij u bewaren in al uwe wegen. Dewijl hij Mij zeer bemint, zoo zal Jk hem uithelpen, Ik zal hem op eene hoogte stellen, want Hij kent mijnen naam. Hij zal Mij aanroepen en Ik zal hem verhooren; in de benauwdheid zal Ik bij hem zijn. Ik zal er hem uittrekken en zal hem verheerlijken. (Ps. 91:4, 10, 11, 14—16).

Barmhartige God en Vader, wij kunnen U niet genoeg danken, dat Gij ons al ons heil hebt doen vinden in onzen dierbaren Zaligmaker. Help ons, dat wij ons steeds inniger aan Hem overgeven, dan zal uwe genade met ons zijn. Amen.

Vrijdag-morgen.

Arglistig is het hart, meer dan eenig ding, ja doodelijk is het, wie zal het kennen? Jer. 17:9.

Barmhartige Vader, zoo menigmaal een nacht zonder kommer voor ons is voorbijgegaan en wij weder vroolijk een nieuwen dag mogen aanvangen, moet uwe oneindige

85

goedheid ons krachtiger herinneren aan hetgeen wij te doen hebben. Maar dikwerf is helaas het tegendeel het geval. Te midden van het genot der zegeningen uwer vaderlijke liefde vergeet het zondige hart den genadigen Gever er van. Wanneer het lijden ons nadert, 't welk Gij hun, die U liefhebben, steeds helpt dragen en 't welk naar uwe bedoeling heilzame vruchten dragen moet, dan is het zwakke, arglistige hart aanstonds verslagen en denkt het niet aan de tijden, waarin Gij zoo trouw geholpen hebt. O Heer, sterk ons hoogmoedig, verontrust hart en leid ons op den rechten weg. Genees mij, lieer zoo zal ik genezen worden, behoud mij, zoo zal ik behouden worden, want Gij zijt mijn lof. (Jer. 17:14).

Geef dat wij IT prijzen in lief en leed, leer ons uwe leidingen erkennen als den weg ten Hemel. Want mijne gedachten zijn niet ulieder gedachten, en uwe wegen zijn niet mijne wegen, spreekt Gij, Heer. Want gelijk de hemelen hooger zijn dan de aarde, alzoo zijn mijne wegen hooger dan uwe wegen, en mijne gedachten dan ulieder gedachten. (Jes. 55:8, 9).

Och of wij ons blijmoedig onderwierpen aan uwen wil en U gehoorzaam mochten zijn tot in den dood. Dat werke de kracht uws Geestes in ons om uwe liefde. Amen.

Vrijdag-avond.

Ik delg uwe overtredingen uit als een nevel en uwe zonden als een wolk: keer loeder tot Mij, want Ik heb u verlost. Jes. 44 : 22.

Hoe verkwikkend, liefderijke hemelsche Vader, zijn uwe vrede- en heilaanbrengende beloften! O geef dat wij

86

ons geheel en al tut ü wenden en dat wij hare vervulling volkomen deelachtig worden, In alle eeuwigheid kunnen wij U niet genoeg danken voor de vervulling der heerlijkste belofte, voor de komst van Hem, van wien geschreven staat: ziet, de Heere Heere zal komen tegen den sterke en zijn arm zal heerschen: ziet zijn loon is bij Hem en zijn arbeidsloon is voor zijn aangezicht. Hij zal zijne kudde weiden gelijk een herder. Hij zal de lammeren in zijne armen vergaderen en in zijnen schoot dragen. (Jes, 40:10, 11).

Hoe menigmaal mogen wij het ondervinden dat Gij, getrouwe Herder, ons, dwalende schajien in uwe armen vergadert en niet te moede wordt om ons steeds weder op te zoeken, wanneer wij, ellendige zondaren, ü ontvlieden.

O Heer, dat de liefelijke stralen van de zon uwer genade zich ook uitbreiden over de gansche Heidenwereld. Vervul aan alle onbekeerden het woord der Profetie: ziet, gij zult een volk roepen, dat gij niet kendet en het volk, dat u niet kende, zal tot u loopen, om des Heeren uws Gods wil en om des Heiligen Israels wil, want Hij heeft u verheerlijkt. Want in blijdschap zult gijlieden uittrekken en met vrede voortgeleid worden: de bergen en de heuvelen zullen geschal maken met vroolijk gezang voor uw aangezicht en alle boomen des velds zullen de handen samenklappen. Voor een doorn zal een dennenboom opgaan, voor een distel zal een mirteboom opgaan, en het zal den Heer zijn tot een naam, tot een eeuwig teeken, dat niet uitgeroeid zal worden. (Jes. 55:5, 12, 13). Amen.

87

Zaterdag-morgen.

Wij werpen onze smeekingen voor uw aangezicht niet neder op onze gerechtigikdm, maar op uwe barmhartigheden, die groot zijn. Dan, 9: 18b.

Wij danken Ü, drieëenige God, op dezen laatsten dag der week voor de onuitsprekelijk vele genade betooningen uwer oneindige liefde. Wanneer wij ons zeiven nauwkeurig beproeven , dan hebben wij geene van dezen verdiend, maar veeleer toorn en ongenade en alleidei tijdelijke en eeuwige straffen. Wij nemen de toevlucht tot het kruis van onzen Heer en Heiland en zoeken daar de vergeving van onze zonden. Heer, Gij hebt toch geen welgevallen in den dood des goddeloozen, maar daarin dat de goddelooze zich bekeere van zijnen weg en leve. Schenk ons uwen Heiligen Geest, opdat die ons reinige door zijne tucht , van de lichtzinnigheid, de eigen-ge-rechtigheid, het ongeloof, den hoogmoed en van alle dwaasheden en begeerlijkheden van ons verdorven hart, maar dat Hij ook alle bekommerden trooste, die zich de vergeving niet daiven toeëigenen. Wijs alle verdwaalden den weg des heils door uwen lieven Zoon, die ons van U is geworden tot wijsheid, tot rechtvaardigheid, tot heiligmaking en verlossing. Vervul aan de gansche menschheid de dierbare belofte : de oogen der blinden zullen opengedaan worden, en der dooven ooren zullen geopend worden, en de vrijgekochten des Heeren zullen weder-keeren en tot Sion komen met gejuich, en eeuwige blijdschap zal op hun. hoofd wezen; vroolijkheid en blijdschap zullen zij verkrijgen, maar droefenis en zuchting zullen wegvlieden. (Jes. 35:5, 10). Amen.

88

Zaterdag-avond.

Gij zijl toch onze Vader, want Abraham weet van ons niet, en Israel kent ons niet: Gij, o Heer, zijt onze Vader, onze Verlosser van ouds af is ww naam. Jes. 63: 16.

Eeuwige God, lof, dank en eere worde U toegebracht, omdat Gij onze Vader zijt, wiens onbegrijpelijke liefde, waarmede niets te vergelijken is, ons steeds omringt, en wiens verlossende genade door Christus de troost van ons hart en het leven onzer ziel geworden is en meer en meer worden zal, indien wij blijven in het geloof, hetwelk uw Heilige Geest meer en meer in ons bevestige en versterke. Hij verheerlijke de verlossende liefde uws Zoons in onze harten, opdat wij roemen mogen: ik ben zeer vroolijk in den Heer, mijne ziel verheugt zich in mijnen God, want Hij heeft mij bekleed met de kleederen des heils, den mantel der gerechtigheid heeft Hij mij omgedaan. (Jes. 61 : 10).

Wanneer Gij, liefdelijke Heiland, de vreugde van ons hart geworden zijt, dan kan geen lijden ons meer neder-drukken, maar wij verblijden ons in de gemeenschap des lijdens met U, omdat wij ook met ü verheerlijkt worden, en de belofte ook ons geldt: uwe zon zal niet meer ondergaan, en uwe naam zal haar licht niet meer intrekken, want de Heer zal u tot een eeuwig licht wezen en de dagen uwer treuring zullen een einde nemen. (Jes. 53:20).

O Heer, sterk onze zwakheid, opdat wij alles verloochenen , alles overwinnen wat niet bruikbaar is voor uw Rijk. Help ons om geheel voor ü te leven; want Gij zijt onze Vader en Verlosser van ouds. Amen,

89

VUL

Zondag-morgen.

Hoe liefelijk zijn op de her gen de voeten desgenen, die hef. goede boodschapt, die den vrede doet hooren, desgenen, die goede boodschap brengt van het goede, die heil doet hooren, desgenen, die tot Sion zegt: uw God is Koning. Jes. 52:7.

Liefderijke hemelsche Vader, wij danken ü van ganscher harte, dat Gij den zegenrijken dag, waarop heil en vrede verkondigd wordt, ons wederom geschonken hebt. Verleen ons de kracht van uwen Geest, opdat al het goede, quot;t welk wij heden zullen hooren, vaste wortelen in ons schiete, opdat wij geheel aan U geheiligd worden, en wij ook weldadig werken kunnen op onze medemenschen. Uw Woord is mijn mond meer dan honig. Uw Woord is mij een lamp voor mijnen voet en een licht op mijn pad. (Ps. 119: 103, 105).

O Heer, dat toch de eer uws naams klinke over de gansche aarde. Laat uw licht alle volken verlichten, en het woord der Profetie worden vervuld: de Heer zal een banier oprichten onder de Heidenen, en Hij zal de verdrevenen van Israel verzamelen en de verstrooiden uit Juda vergaderen van de vier einden des aardrijks. (Jes. 11 ; 12). Ja Heer, zegen ons allen, doe uw aangezicht lichten over allen, om uws naams wil. Amen,

Zondag-avond.

Alzoo zegt de Hooge en Verhevene, die in de eeuwigheid woont en wiens naam heilig is: Ik rooon in de hoogte en in het heilige en hij dien, die eens verbrijzelden en nederig en geest es is, opdat Ik levend make den geest der nederig en en opdat Ik levend make het hart der verbrijzelden. Jes. 57 ; 15.

Wederom, liefderijke God en Vader, is een dag van

90

het leven, 't welk Gij ons geschonken hebt, verzwolgen door de zee der vergankelijkheid. Wat hebben onze gedachten, ondervindingen en handelingen uitgewerkt? Hebben zij iets achtergelaten? Was ons hart geheel alleen van U, onze Schepper en Heer vervuld en van dankbare vreugde jegens U doordrongen? Wij buigen ons neer met een zucht: o God, wees ons zondaren genadig!

Ach, hoe zouden wij moeten sidderen en beven, indien Gij ons niet den eeuwigen Middelaar geschonken hadt, die rust schenkt aan het hart, 't welk zich berouwvol en ootmoedig aan Hem overgeeft. En zou het vreezen zich geheel en al toe te vertrouwen aan den Zoon van God, die in Gethsemane voor ons, arme zondaren, zoo zielsbenauwd is geweest? O Heer, hoe ellendig heeft de zonde ons gemaakt, dat wij het licht en het heil van ons leven, onze zaligheid zoo dikwerf van ons stooten kunnen, in plaats van ons geheel en al voor eeuwig aan haar te wijden. Schenk ons moed en kracht, opdat wij ons oprichten en niet meer nederzinken, want onze zwakheid kan niets uitrichten. De rotssteen mijner sterkte, mijn toevlucht is in God. (Ps. 162:8). Amen.

Maandag-morgen.

Die zich beroemt beroeme zich hierin, dat hij verstaat en Mij kent, dat Ik de Heere ben, doende weldadigheid, recht en gerechtigheid op de aarde, want in die dingen heb Ik lust, spreekt de Heer. Jer, 9:24.

Wij danken ü, barmhartige Vader, voor uwe genadige bescherming in dezen nacht. O vervul ons toch geheel en al van het besef, dat Gij de hoogste roem van ons

91

leven en de éenig ware vreugde van ons hart zijt. Zonder U zijn wij stof, 't welk de wind verwaait. Blijf ook heden met ons en bij ons. Bewaar ons voor iedere afwijking van U en van uwen heiligen wil, en leer ons dezen steeds meer verstaan en vroolijk volbrengen. Verwijder van ons iedere schadelijke verstrooiing van binnen en van buiten. Ach onze licht verleidbare harten worden zoo gemakkelijk meegevoerd in het gedruisch van de wereld, waarin zij U verliezen, en waaruit zij zonder uwe hulp niet kunnen geraken. Wanneer wij, 't geen helaas dikwerf geschiedt, ons zeiven vergeten en afwijken van den rechten weg. Heer, ga dan met ons en behoed ons, dat wij niet vallen. Gij bewijst toch gaarne uwe barmhartigheid en zijt de kracht der zwakken.

't Zij wij oud zijn of jong, toch is de tijd van ons aardsche leven slechts van korten duur. O Heer, leer ons hem met wijsheid te gebruiken. Geef dat wij niet in verzoeking vallen, maar vast staan in het geloof, steeds blijven in de liefde en ons verblijden in de zekere hoop des eeuwigen levens, om uwen heerlijken naam te loven en te prijzen van eeuwigheid tot eeuwigheid. Amen.

Maamlag-avoiul.

De Heer is mijn Herder, mij zal niets ontbreken. Ps. 23:1.

Onder uwe hoede, liefderijke, getrouwe Herder, mogen wij ons onbezorgd aan den nacht overgeven. Maak ons geheel en al tct uwe schapen, welke niemand uit uwe hand rukken kan. Gij hebt uw dierbaar leven voor de schapen gelaten. Gij kent de uwen en wordt van de uwen gekend. Houd toch steeds onze harten en ooren open,

92

opdat wij uwe stem hooren en ü volgen en het eeuwige leven verkrijgen en niet meer verloren gaan. Welk een vreugde, wanneer Gij ons leidt in grazige weiden en ons voert aan zeer stille wateren, wanneer Gij onze zielen verkwikt en ons leidt in het spoor der gerechtigheid om uws naams wil. la, al wandelen wij door een dal der schaduw des doods, wij vreezen geen gevaar, want Gij zijt bij ons, uw stok en uw staf die vertroosten ons, (Ps. 23 : 2, 4).

Zoo is het hier, en wat zal het zijn, wanneer Gij eens al uwe verstrooide schapen zult hebben verzameld en zij als ééne kudde voor U, den éénig trouwen Herder, zich nederbuigen en U mogen aanbidden en Gij hen weiden en leiden zult tot de stroomen des levenden waters, waar God zelf alle tranen van hunne oogen afwisschen zal! Schenk ons. Heer, daarvan een voorsmaak, dien wij nooit verliezen, opdat wij steeds gewilliger en blijder uwe liefelijke Herderstem léeren volgen, totdat wij, door U geleid, de gewesten der zaligheid gelukkig bereikt zullen hebben. Amen.

Dinsdag-inorgcn.

Hij is vóór allen dingen, en alle dingen bestaan te samen door Hem. Col. 1:17,

Wederom mogen wij door uwe genade een nieuwen dag beginnen; wij danken U daarvoor, Vader in den hemel, met ons gansche hart. O sterk ons, opdat ons innerlijk leven zich ook in frissche, U gewijde kracht ontvouwe! Geef dat het levend geloof in U en den Gekruisigde, dien Gij hebt overgegeven om onze zonden, ons geheel doordringe, dat alle stormen van hartstochten

93

en begeerlijkheden, die zoo licht in onze harten woeden, bedaren, en een gezond, stil en opgewekt leven in ü ons deel worde. Ach Fleer, zonder U kunnen wij niets doen, en zonder uwe genade zijn wij niets! Maak ons toch bekend met de ijdele droomen van zelfvertrouwen, als ellendige begoochelingen van onze zwakke harten, en leer ze ons verachten, eer wij ons aan deze overgeven en schenk ons harten, die geheel en al in ü rusten en alleen door U en met U willen werken en overwinnen. Vertrouw op den Heer met uw gansche hart en steun op uw verstand niet. (Spr. 3 : 5).

Blijf daarom, o eeuwige Liefde, nu en steeds met uwe hulp, met uwe reddende genade ons nabij, en maak ons bekwaam voor uw eeuwig Koninkrijk, om Jezus' wil. Amen.

Dinsdag-avond.

ik zal in vrede nederliggen en slapen, want Gij, o Heer, alleen zult mij doen zeker iconen. Ps. 4 : 9.

Lof, dank en eer worde U toegebracht, barmhartige Vader, voor alles wat Gij tot heden toe en ook nu aan ons gedaan hebt. Zonder IJ waren wij voor eeuwig verloren. Maar Gij, Heer, zijt zonder ophouden onze hulp. Die al onze krankheden geneest; die ons leven verlost van het verderf, die ons kroont met goedertierenheid en barmhartigheden, die onzen mond verzadigt met het goede. De Heer doet gerechtigheid en gerichten al dengenen, die onderdrukt worden. Barmhartig en genadig zijt Gij, langmoedig en groot van goedertierenheid. Gij doet ons niet naar onze zonden en vergeldt ons niet naar onze ongerechtigheden; want zoo hoog de hemel is

94

boven de aarde, is uwe goedertierenheid geweldig over degenen, die U vreezen; zoo ver het Oosten is van het Westen zoo ver doet Gij onze overtredingen van ons. Heer, Gij weet wat maaksel wij zijn, gedachtig zijnde dat wij stof zijn. De dagen des menschen zijn als het gras, gelijk een bloem des velds alzoo bloeit hij; als de wind daarover gegaan is, zoo is zij niet meer. Maar uwe goedertierenheid is van eeuwigheid tot eeuwigheid over degenen, die U vreezen. Gij hebt uwen troon in de hemelen bevestigd en uw Koninkrijk heerscht over alles. Looft den Heer, zijne Engelen, Gij krachtige helden, die zijn Woord doet, gehoorzamende de stem zijns Woords. Looft den Heer, al zijne heirscharen! Gij, zijne dienaars, die zijn welbehagen doet. Looft den Heer, al zijne werken aan alle plaatsen zijner heerschappij! Loof den Heer, mijne ziel! (Ps. 103). Amen.

Woensdag-morge n.

Ik vertrouw op uwe goedertierenheid; mijn hart zal zich verheugen in uw heil-, ik zal den Heer zingen, omdat Hij aan mij welgedaan heeft. Ps. 13 : 6.

Wij danken U, genadige God, met een bewogen hart, dat Gij op dezen dag weer het licht voor ons hebt doen opgaan. Och verlicht ons binnenste geheel en al, opdat wij alle duisternis vlieden en voor uw heilig aangezicht in het licht der waarheid wandelen. Bewaar ons nu en altoos voor alle kwaad in- en buiten ons.

De Heer is mijn steenrots en mijn burg en mijn uitheï-per; mijn God, mijn rots, op wien ik betrouw, mijn schild en de hoorn mijns heils, mijn hoog vertrek. (Ps. 18:3). Uw lof, o Heer, moet de grootste vreugde van ons harte

95

zijn. Geef dat wij uw naam verheerlijken, niet slechts met de lippen, maar ook met der daad en in waarheid. Sterk ons, opdat het lijden, de dood en opstanding van uwen lieven Zoon, onzen dierbaren Zaligmaker, vruchtbaar en zegenrijk in ons voortwerke, tot dat wij de diepte van het groot verlossingswerk beter leeren verstaan en waardiger prijzen in uw heerlijk Koninkrijk. Amen.

Woensdag-avond.

Bewaar mij, o God, ivant ik betrouw op U. Ps. 16:1.

Liefderijke hemelsche Vader, wederom mogen wij een dag, gezegend met ontelbare weldaden van uwe liefde, vroolijk besluiten. Wij verheffen harten en handen tot U en prijzen uwe oneindige liefde. Breide zij ook dezen nacht hare vleugelen over ons uit. Zonder uwe genadige bescherming moesten wij ons hulpeloos aan den donkeren nacht en den slaap overgeven. Geef dat de machten der duisternis niet de overhand over ons krijgen; bescherm ons ook in den slaap tegen het bederf van ons hart, laat de zonde niet heerschen, en help ons, dat wij, 'tzij wij slapen, 't zij wij waken, met onze gedachten bij U zijn. Barmhartige Vader, geef dat. indien Gij heden nacht onze zielen van ons afeischtet, wij niet naakt voor U bevonden worden , maar bekleed met het kleed der ere-

O

gerechtigheid van onzen Heere Jezus Christus, die voor ons gestorven en opgestaan is. Laat de zegen zijner verlossende liefde in leven en sterven op ons rusten en maak ons geheel en al Hem ten eigendom, om uws naams wil. Help ons naar uwe oneindige genade, en geef dat wij U toebehooren voor tijd en eeuwigheid. Amen.

96

Donderdag-morgen.

Des morgens, Heer, zult Gij mijne stem hoor en, des morgens zal ik mij tot U schikken. Ps, 5 : 4.

Wij danken U, liefderijk God, dat Gij ons door een rustigen slaap gesterkt en vroolijk hebt doen ontwaken. Geef dat wij onze krachten niet aan den dienst der wereld, maar aan uw Koninkrijk wijden. Hemel en aarde zullen voorbijgaan, maar uw Woord en uw Rijk blijven tot in eeuwigheid. Schenk ons daarom, o Heer, den lust en de kracht om eerst uw Koninkrijk en zijne gerechtigheid te zoeken. Schenk ons vrede en vreugde in den Heiligen Geest, opdat wij als burgers van uw eeuwig heerlijk Rijk, U, den Koning der koningen, dienen in ware gerechtigheid en doen wat U welbehagelijk is. Help ons toch om onze zelfzucht en ons eigen- ik krachtig te bestrijden. Wij willen niet ons zeiven leven, maar U, die voor ons gestorven en opgewekt zijt. üw verzoeningswerk, voor ons aan het kruis volbracht, vervulle ons hart en trekke ons geheel en al tot U. Doe ons uitgaan uit ons zeiven en tot U ingaan, o Bron des levens, Heiligdom der liefde! Ja Heer, verhoor ons naar uwe groote barmhartigheid. Amen.

Donderdag-avond.

Welgelukzalig zijn zij, die zijne getuigenissen onderhouden, die Hem van ganscher harte zoeken. Ps. 119:2.

Eer wij ons ter ruste begeven verheffen wij onze harten tot U, genadige en barmhartige Vader! met dankzegging en gebed. Gij hebt ons heden weder zoovele weldaden

97

doen toevloeien en met eiken ademtocht uwe erbarming betoond. Och of wij uwe liefde beter erkend, en naar haar ons doen en laten hadden ingericht. Maar ons door zonden verontreinigd hart moet zich steeds aanklagen voor uw alziend oog. Met smart moeten wij het bekennen: onze zonden zijn groot en onze afwijkingen ontelbaar. Wees ons genadig, Heer, naar uwe goedertierenheid en delg onze zonden uit naar de grootheid uwer barmhartigheid. Wek het leven in onze zielen, opdat wij, in het besef onzer ellende, met een gebogen hart tot U naderen en werk in ons de offers, die U welbehagelijk zijn, een gebroken hart en een verslagen geest. Maar doe ons ook weer den troost genieten van de vergeving onzer zonden door het lijden en sterven van onzen Heiland.

Bescherm ons, liefderijke hemelsche Vader, ook in dezen nacht voor uit- en inwendig gevaar, en doe ons tot eer van uwen naam weder ontwaken. Amen.

Vry dag-morgen.

Indien gij Mij lief hebt, zoo heivaart mijne geboden. Joh. 14:15.

Wij danken U, o eeuwige Liefde! voor de genadige bescherming, ons in den afgeloopen nacht geschonken en bidden U ootmoedig: wees ons ook heden en verder nabij. Liefderijke Heiland! vervul ons toch geheel en al met de liefde, die uwe geboden bewaart. Reinig onze bedorvene harten van de eigenliefde, den hoogmoed, de ijdelheid, de verborgen afgunst, de vleeschelijke lusten en zoovele zonden en hartstochten, die in strijd zijn met de liefde tot U. Geef dat wij ons gansche leven inrichten, niet naar ons eigen goeddunken, ook niet naar de zondige

7

98

gewoonten der wereld, maar alleen haar uwen wil en naar uwe geboden. Doordring onze zoo menigmaal liefde-looze harten met de kracht uwer alles te bovengaande liefde, en leid ons in alle waarheid. Maak ons bekwaam voor uw Rijk, waarin de vrede woont en de liefde regeert. Help ons hier in het land der onvolmaaktheid om met kracht te beginnen met een getrouw leven in uwen dienst, opdat wij U ginds mogen dienen in heiligheid en gerechtigheid om uwer liefde wil. Amen.

Vrijdag-avond.

Ik zal u geene weezen laten. Joh. 14: 18.

Lof, dank en eer worde U toegebracht, barmhartige Hoogepriester! voor de heerlijke beloften uwer eeuwig getrouwe liefde, welke Gij zoo rijkelijk aan ons vervult. Hoe dikwijls gevoelen wij ons alleen en verlaten in eene wereld, aan welke wij ons niet kunnen aansluiten. Hoe-velen hebben hunne krachtigste aardsche steunsels voor dit leven verloren. Maar Gij, Heer, wilt niemand, die zich geloovig aan U vasthoudt, wees laten. Gij zendt hun, die lijden met onderwerping, een onuitsprekelijk verkwikkenden troost, zoo als de wereld niet geven kan. Nooit ondervinden wij krachtiger uwe zalige nabijheid, dan wanneer wij in lijdensgemeenschap met U getreden zijn, ofschoon er bij ons nog zooveel ontbreekt aan de gehoorzaamheid tot den dood, aan het stil verdragen en aan al de goddelijke deugden, die Gij zelf nog aan het kruis hebt ten toon gespreid. Gij hebt immers ook den moordenaar de zaligheid toegezegd van met TJ in het Paradijs te zijn.

99

Doe ons, o Heer, ofschoon geen lijden te vergelijken is met het uwe, en wij slechts als zondaren lijden wat wij lijden moeten, steeds weer op nieuw ervaren, dat Gij ons geen weezen laat en nabij zijt aan allen, die geloovig op U hopen, dat lijden de weg tot heerlijkheid is. Bescherm ons ook in dezen nacht en doe ons steeds meer ervaren, dat ons vertrouwen, indien wij het alleen op U stellen, een grooten loon heeft. Amen.

Zaterdag-morgen.

Alzoo zegt de Heere, Heere, ziet ik leg een grondsteen in Sion, een beproefden steen, een kostelijken hoeksteen, die wel vast gegrondvest is; wie gelooft die zal niet haasten. Jes. 28 : 16.

Wij danken U, liefderijk Vader! met eene onuitsprekelijke vreugde, dat Gij onze zaligheid hebt gebouwd op . den kostelijken, heerlijken hoeksteen, Jezus Christus, op wien wij een gebouw mogen oprichten, eeuwig in de Hemelen. In Hem vinden wij den nieuwen mensch, die naar U geschapen is in ware heiligheid en gerechtigheid. Al is de weg tot die zaligheid een weg van lijden, wij mogen met Paulus zeggen; ik houd het daarvoor dat het lijden dezes tegenwoordigen tijds niet te waardeeren is tegen de heerlijkheid , die aan ons zal geopenbaard worden. (Rom. 8; 18). Gij zijt een barmhartige Heer en God. Gij roept allen tot het deelgenootschap aan het Rijk van Christus. Daarom vervult Gij ook deze belofte, dat Gij de tranen van alle aangezichten zult afwisschen en de smaadheid uws volks van de gansche aarde wegnemen, dat Gij den Heiden roept en komt tot aan de einden

7*

lóo

der aarde en dat Gij het deksel wegdoet, waarmede alle natiën bedekt zijn, opdat zij uwe heerlijkheid zien en zeggen: ziet, deze is onze God, wij hebben Hem verwacht en Hij zal ons zalig maken. Deze is de Heer, wij hebben Hem verwacht, wij zullen ons verheugen en verblijden in zijne zaligheid. (Jes. 25 : 7—10).

O Heer! laat uw licht schijnen op iedere duistere plaats, en doe de morgenster opgaan in ieder menschen-hart om uwer liefde wil. Amen.

Zaterdag-avond.

Ik, Ik hen het, die uwe overtredingen uitdelg om mijnentwil, en Ik gedenk uwer zonden niet. Jes, 43: 25.

Ook aan het eind dezer week, hebben wij U, barmhartige. Vader! voor tallooze weldaden te danken en U te bidden om vernieuwde betooningen van uwe genade. Hoeveel hebben wij gedaan wat wij niet hadden moeten doen^ hoeveel nagelaten wat wij niet hadden moeten verzuimen.

Heer! vergeef ons onze overtredingen en gedenk onze zonden niet om uws naams wil. De verdienste van uwen lieven Zoon reinige ons en sterke ons, opdat wij onstraf-felijk wandelen voor uw heilig oog. Verwerp ons niet om onze ongerechtigheid, maar reken ons de volkomene gerechtigheid van onzen Heer en Zaligmaker toe. Herschep ons naar zijn beeld, want in ons wordt niets goeds gevonden.

Werk in ons de vruchten des Geestes: liefde, blijdschap, vrede, geduld, vriendelijkheid, goedheid, geloof, zachtmoedigheid, kuischheid en roei uit alles wat verwerpelijk is voor U. Geef, liefderijke hemelsche Vader, dat wij hart

101

en zin U heiligen en Hem leven, die voor ons gestorven en opgewekt is. Wees ook in dezen nacht met ons en doe ons vroolijk tot uwe eer weder ontwaken! Amen.

IX.

Zondag-Morgen.

Dit is de dag, dien de Heere gemaakt heeft, laat ons op

denzelven ons verheugen en verblijd zijn. Ps. 118:24.

Gij, trouwe hemelsche Vader, hebt ons weder den liefelijken Zondag geschonken. Diep bewogen danken wij U, dat Gij het ons aan niets doet ontbreken van hetgeen noodig is tot ons lichamelijk en geestelijk welzijn. Och of wij in U alleen onze blijdschap vonden! Dat toch het eenig waarachtige licht, 't welk Gij door Christus in de wereld gezonden hebt, ons verlichte en uw goede Geest ons leere en leide in alle waarheid en ons gansche leven een loflied werd van uwe heerlijke genade. . Heer, help ons daartoe naar de grootheid uwer barmhartigheid. De Heer is aan allen goed en zijne barmhartigheden zijn over al zijne werken. (Ps. 145 : 9). Maar wij willen ons verblijden in uwen tempel, waar uw lof weerklinkt, wij willen ons verblijden in de natuur, waar uwe werken van uwe heerlijkheid getuigen, wij willen ons verblijden in onze woningen, waar Gij ons huisvesting, vrede, liefde der onzen en zoovele weldaden uwer goedheid schenkt; wij willen ons verblijden in ons eenzaam vertrek in hartelijk gebed tot €, den onuitsprekelijk liefderijken, genadevollen Vader, die ons door vreugde en smart alles scheukt wat ons eeuwig zalig maken kan. Amen.

102

Zondag-avond.

Wandelt als kinderen des Lichts. Eph. 5:9.

Wij danken U, liefderijke hemelsche Vader! dat Gij ons ook heden liet bestralen met het licht des Evangelies. Ach hoevelen onzer medemenschen moeten het ontberen, en wij, aan wie Gij dit kleinood geschonken hebt, gebruiken het niet, gelijk wij konden en moesten. Help ons toch om kinderen des Lichts te worden, van het Licht, hetwelk uw lieve Zoon op de wereld in onzen zondennacht heeft ontstoken. Geef dat wij afleggen de werken der duisternis en wandelen in het licht der waarheid , en Christus erkennen als den éénigen weg, die tot den Vader leidt. Ja, het is Jezus Christus, die ons ge-getrokken heeft uit de macht der duisternis en overgezet in het Koninkrijk van den Zoon zijner liefde. (Col. 1:13).

Vergeef ons, barmhartige Vader! wat wij tegen U en uw Woord gezondigd hebben, om uws lieven Zoons, onzes dierbaren Zaligmakers wil, en geef dat het goede, 'twelk wij heden gehoord hebben, krachtig in ons werke, opdat wij met de nieuwe week een nieuw, U welbehagelijk leven beginnen. Hoorder der gebeden, verhoor ons! Amen.

Maandag-avond.

Wij dan, gerechtvaardig zijnde door het geloof, hebben vrede bij God door onzen Heer Jezus Christus. Rom. 5:1.

Het is uwe oneindige liefde, getrouwe, goedertieren Vader, die ons weder gezond deed ontwaken. Wij vereenigen ons in dit morgenuur en brengen U ootmoedig dank toe voor uwe onverdiende genade, die ons verge-

103

zelt op iedere schrede van onzen levensweg. Och, liefderijke Heer! verleen ons toch ook de voornaamste gave uwer genade, het rechte geloof. Wij gelooven wel, maar ons geloof is zoo wankelend. Schenk ons zulk een geloof, 't welk U en de verdienste van uwen lieven Zoon, onzen Verlosser, aangrijpt, 't welk zich verheft boven het stof, licht en leven bezit, werkzaam is in de liefde, alle verzoekingen wederstaat, een heiligen wandel voortbrengt en in de ure des doods vrede en vreugde schenkt in Jezus Christus, onzen Heer.

Barmhartige Vader! wij zijn slechts een glimmende vlaswiek, die Gij immers niet uitblusschen wilt. Uwe liefde vure haar aan tot een heldere vlam des geloofs, opdat wij door Christus gerechtvaardigd worden en 'vrede hebben met U, den Reinen en Heiligen, voor wien niets onreins kan bestaan. Heer, onze Hoop, onze Sterkte, ons ïoeverzicht! doe ons bereiken het einde onzes geloofs, de zaligheid onzer zielen. Amen.

Maandag-avond.

Wij roemen in de hoop der heerlijkheid Gods. Rom. 5 ; 2.

Heere Jezus, verhoogde Koning der eere, volmaakte Middelaar, eeuwige Hoogepriester! Gij zijt onze roem en de Hoop der heerlijkheid Gods. Wij werpen ons in het stof en loven U met zwakke harten en sterfelijke monden, en wij verheugen ons met eene onuitsprekelijke vreugde, dat wij eenmaal, volkomen verlost, met de Engelen en zalige Geesten voor den heerlijken troon uwer majesteit in den hemel U mogen aanbidden in het licht, 't welk ons uwe verzoening zal doen begrijpen,

104

en steeds heerlijker doen aanschouwen, welke wij hier slechts onvolkomen begrijpen, maar niet doorgronden kunnen. O hoe zouden wij ooit deelgenooten worden kunnen van de heerlijkheid, die de geloovigen wacht, zonder uwe verzoening, eeuwig, rijke Bron der genade! waaruit stroomen van erbarming vloeien in onze ellende door de zonde. Reinig ons door deze toch dagelijks van de vele zonden, die onze verdorven natuur aankleven, opdat wij kracht hebben in verzoekingen, troost in lijden en de zekere hoop der toekomstige heerlijkheid. Amen.

Dinsdag-morgen.

Mijn zoon, geef mij uw hart en laten uwe oogen mijne

wegen bewaren. Spr. 23 : 26.

Hoe zouden wij, zwakke menschen, U, Vader! genoeg kunnen danken voor de volheid van genade en zegen, waarmede Gij ons eiken dag bezoekt. Wij buigen ons ter neder en aanbidden U in het smartelijk gevoel dat wij zoo groote barmhartigheid niet verdienen. Heer, neem geheel en al bezit van ons hart en leid ons naar uwen raad tot U in uwen hemel, al gaat het ook langs ruwe wegen. Uw lieve Zoon heeft ons voor alle omstan digheden onzes levens een voorbeeld nagelaten, opdat wij zijne voetstappen zouden drukken. Maar Heer, wij zijn zoo zwak en geraken zoo dikwijls op dwaahvegen. Doe ons toch steeds krachtiger de trekking uwer genade gevoelen, steeds dieper zien in uwe ondoorgrondelijke liefde, die allo harten omvat, en den zondaar, die zich tot U wendt, niet uitstoot. Gij roept ons steeds, maar niet altijd hooren wij de stem uwer vaderlijke liefde.

105

O maak ons toch los van alles wat zich tusschen U en ons plaatst. Verbreek de banden van aardsche begeerlijkheden, die onze harten verhinderen om zich geheel en al aan U over te geven. Ja, ontferm U in allen deele over ons om uws lieven Zoons Jezus Christus' wil. Amen.

Dinsdag-avond.

Ik zal van goedertierenheid en recht zingen, U zal ik

psalmzingen, o Heer! Ps. 101:1.

Wij loven, o Levensvorst, uwe heerlijke genade, die ons van den eenen dag tot den anderen zoo trouw geleidt. Elke dag is een nieuwe getuige hoe goedertieren en genadig Gij zijt. Wij behoeven niet te vreezen wanneer de donkere nacht den aardbol overdekt, wanneer wij weten dat uw oog, 't welk eenmaal in den dood voor ons gebroken is, thans in den hemel over ons waakt. Gij zijt overal en altijd onze getrouwste Behoeder. Wie kan ons schaden als Gij ons beschermt. Alles buigt zich onder de voetbank uwer voeten. Gij hebt uit den duisteren nacht een eeuwig helderen dag doen verrijzen, die ons van zonde, dood en hel bevrijdt. De glans der millioenen sterren en zonnen boven ons is een zwak beeld van het licht, 't welk Gij hebt in de wereld gezonden. Schijn voortdurend met de stralen van de zon uwer genade in onze harten, opdat zij verlicht en verwarmd worden om uwe liefde te erkennen, en te doen wat uwe liefde van ons vordert en om U bovenal te loven en te prijzen tot in eeuwigheid. Amen.

106

W oensdag-morgen.

Dit is de vrijmoedigheid, die ivij tot Hem hebben, dat

zoo ivij iets bidden naar zijnen ivil, Hij ons verhoort.

1 Joh. 5 : 14,

Heer, onze God! wij buigen ons voor U neer en loven uwe eeuwig getrouwe liefde, die zooveel geduld met ons heeft en ons den tijd der genade steeds weder verlengt. Help ons, dat wij hem getrouw en naar uw welbehagen gebruiken. Blijf, naar den rijkdom uwer genade, ons Schild en onze Sterkte. Bewaar ons voor zonden en vergeef ons die, welke wij wederom begaan hebben, om Christus' wil, die de zonde der geheele wereld wegneemt en zoekt hetgeen verloren is. Doe alle zegeningen uit de onuitputtelijke bron uwer liefde ons toevloeien, opdat wij geestelijk en lichamelijk bezitten mogen wat wij behoeven. Liefderijke Vader, Gij hoort het gebed,, dies zal alle vleesch tot ü komen. Och laat ook ons bidden U welgevallig zijn en verhoor ons naar uwe wijsheid. Maar wilt Gij ons niet geven wat wij vragen, en ons ontnemen wat ons lief geworden is, sterk ons dan door uwe kracht, opdat wij rust en vrede vinden in uwen heiligen wil en ons in alles aan dezen gaarne onderwerpen. Leid ons naar uwen raad en laat ons niet wandelen op onze eigene wegen, want wat Gij doet is welgedaan. Heer, geef dat wij U dienen en trouw bevonden worden door de kracht uws Heiligen Geestes, gelijk Gij regeert van eeuwigheid tot eeuwigheid. Amen.

107

Woensdag-avond.

Laat verblijd zijn allen, die op U betrouwen. Ps. 5 : 12.

Koning der koningen! wiens roem boven onzen lof is, verwerp ons zwak gebed niet. Geef ons vrede en vreugde in den Heiligen Geest. Doe ons gansch en al ingaan in het Rijk uwer genade, in hetwelk alle getrouwe zielen U tot hun hoofd kiezen en zich als uwe leden slechts voegen naar uwen wil. Uw wil is het hoogste, boven welken ons niets gaan moet. Daarom geven wij ons geheel over aan uwe leiding. Heersch in onze harten en help ons om alles wat ü wederstaat te overwinnen, opdat wij komen tot den eeuwigen vrede, en voor den troon uwer heerlijke majesteit een eeuwig Halleluja zingen en ü danken mogen met de schaar der verlosten.

Heer, geef dat wij eeuwiglijk op U vertrouwen. Heilig zijn uwen wegen. Gij zijt de God, die wonderen doet, Gij hebt uwe macht betoond onder de volken. Gij hebt uw volk krachtig verlost.

O Heer! leid ons door uwe kracht door alle donker» heden dezer aarde heen, tot dat de eeuwige dag voor ons aanbreekt, dien Gij beloofd hebt aan allen, die in U gelooven. Amen.

Donderdag-morgen.

Vader, Ik wil dat waar Ik ben, ook zij bij Mij zijn die Gij Mij gegeven hebt, opdat zij mijne heerlijkheid mogen aanschouwen. Joh. 17 : 24.

Lof, dank en eer brengen wij uwen heiligen naam, hemelsche Vader, omdat Gij ons ook in dezen nacht zoo

108

genadig voor alle onheil hebt bewaard, ü mochten wij, gelijk wij dezen dag met loven en danken willen beginnen, ook in uwe kracht alle kwaad vermijden en vroolijk het goede doen. Help ons om uws lieven Zoons, onzen dierbaren Verlossers wil. Gij wilt dat niemand dergenen, die in Hem gelooven, verloren ga, maar dat zij allen het eeuwige leven hebben. Dat zijn smartelijke dood aan het kruis ons dikwijls en ernstig voor den geest sta, en zijne opstanding ons opwekke tot een levend geloof, opdat wij der zonde afsterven en der gerechtigheid leven. Doe ons bedenken, welke smarten, welk lijden de Heiland op zich nam om ons tot uwe kinderen en daardoor voor eeuwig gelukkig te maken. Ja geef ons, o barmhartige Vader! uit de volheid zijner heilige verdienste te ontvangen ook genade voor genade en breng ons spoedig in het Rijk van uwen lieven Zoon. Valle het ook ons ten deel, dat de wensch van zijn liefdevol hart vervuld worde, dat wij zijn mogen waar Hij is en dat wij zijne heerlijkheid mogen aanschouwen. Amen.

Donderdag-avond.

Bergen zullen ivijken en heuvelen wankelen, maar mijne goedertierenheid zal van u niet wijken en het verbond mijns vredes zal niet wankelen, zegt de Heer, uw ont-fermer. Jes. 54 : 10.

O eeuwige Liefde! niet genoeg kunnen wij ons verblijden in uwe groote langmoedigheid en onkreukbare trouw. Wanneer de dag aanbreekt komt uw bijstand ons tegen, en wanneer de nacht daar is mogen wij ons getroost ter ruste begeven, want Gij blijft bij ons en be-

109

hoedt ons voor het kwade. Wanneer de zonden ons ter neder drukken en wij ons in nood en zwakheid bevinden, dan weten wij dat wij een Voorspraak bij U hebben , een eeuwigen Hoogepriester, een heerlijken Koning, die de machten der duisternis en alle vijanden onder onze voeten legt, een goeden Herder, die zijne schapen weidt en leidt tot de levende bron en zoekt wat verloren is, O Heer! geef dat wij ons gansche leven op uw geliefden Zoon, als op een rotssteen bouwen, dan mogen bergen wijken en heuvelen wankelen, in Hem staan wij vast en uwe genade zal niet van ons wijken. Gij hebt ons in dit tranendal een levensbron beschikt, die alle leed verzacht. Och of wij met geloovige harten ons daaruit laafden, U lovende en prijzende om uw naam te verheerlijken van eeuwigheid tot eeuwigheid. Amen,

Vrijdag-morgen.

De dood is de bezoldinging der zonde, maar de genadegifte Gods is het eeuwige leven, door Christus Jezus, onzen Heer. Eom. 6:23,

Wij danken U, o Heer, uit den diepsten grond van ons hart, dat Gij ten allen tijde onze toevlucht, onze hulp en de troost van ons hart zijt. Wij danken U voor uwe eeuwige ontferming, die de kracht is van ons innerlijk leven. Onze eigene gerechtigheid en onze eigen kracht maken ons te schandc. Ontdek ons meer en meer onzen zondigen aard, opdat de genade des te krachtiger in ons worde. Wij hebben allen gezondigd en derven de heerlijkheid Gods, en worden om niet gerechtvaardigd, uit zijne genade door de verlossing, die in Christus Jezus is.

Hó

(Rom. 3 : 23, 24). Daarom kunnen wij ü niets aanbieden dan een berouwhebbend hart en verdiepen wij ons in uwe erbarmende liefde om daaruit troost en verkwikking te putten. Doe ons, liefderijke Heiland, meer en meer de grootheid uwer verzoenende genade beseffen. Sterk ons geloof en vuur onze liefde aan, om U na te volgen en schenk ons uwen Heiligen Geest, opdat die ons in alle waarheid leide. Uwe ontferming sterke ons in den doodstrijd en verleene ons het eeuwige leven. Amen.

Vrijdag-avond.

Gelijk Christus is opgewekt uit de do oden tot heerlijkheid des Vaders, alzoo moeten ook wij in nieuwigheid des levens wandelen. Rom. 6 : #.

Welk een vreugd, welk een heerlijkheid voor ons, dat Gij, liefderijke Vader, ons weder aangenomen hebt tot kinderen door onzen Heer Jezus Christus, die den vloek der zonde van ons heeft afgewend. Bewaar ons toch, o Heer, dat wij niet in den ouden zondenslaap terugvallen. Help ons door de kracht van uwen Heiligen Geest, dat wij in een nieuw leven wandelen en nimmer wijken van den weg, waarop uw lieve Zoon ons geleid heeft, en verder leiden wil over dood en graf tot de heerlijkheid des eeuwigen levens. Doe ons niet zien op de nietige goederen dezer wereld. Bewaar ons bij het kindschap, 't welk onze Verlosser ons verworven heeft, 't welk een onvergankelijke erfenis in den hemel te wachten heeft. Hoe kunnen wij U genoeg danken dat wij door Christus., uwen lieven Zoon, met vrijmoedigheid mogen toegaan tot den troon uwer genade en al onze bekommeringen

Ill

op U werpen mogen. O liefderijke hemelsche Vader, neem ons geheel aan als uwe kinderen; geef dat wij niets willen dan wat Gij wilt, schenk ons kracht tot de gehoorzaamheid, gelijk uw lieve Zoon die beoefend heeft tot in den dood, opdat wij ontwaken tot een nieuw leven en daarin wandelen van nu aan tot in eeuwigheid. Amen.

Zaterdag-morgen.

Toen wij dood waren door de misdaden, heeft God ons levend gemaakt met Christus. Ef. 2 : 5a.

Almachtige, barmhartige Vader, wij heffen harten en handen tot U op en loven uwe oneindige goedheid, die ons leven en gezondheid geschonken heeft. Elke nieuwe morgen brengt ons nieuwe giften van uwe genade. H eer, behoed ons ook op dezen dag. Wij kunnen ons zeiven niet leiden, leidt Gij ons, aan wien wij alles verschuldigd zijn, naar uw welbehagen. Schenk ons het rechte geloof en de ware liefde, die onze harten voor U, o drieëenig God, steeds meer ontvlammen en tot U trekken.

Gij spreekt in uw Woord door uwen Heiligen Geest en door onze lotgevallen dagelijks met ons, maar wij zijn meestal te traag om uwe liefelijke stem te vernemen en Gij moet ons op harde wijze wakker maken. Geef, barmhartige Vader, dat wij uit onzen zondenslaap ontwaken en de liefdevolle leiding uwer genade volgen. Wij loven U met onuitsprekelijke dankbaarheid, dat Gij door het lijden des doods van uwen lieven Zoon uwe liefde gegrift hebt in onze harten. Och of wij die heerlijke bewijzen der hoogste liefde nimmer uit het oog verloren, maar steeds dieper gevoelden. Gij hebt ons, daar wij

112

dood waren door de zonden, door Christus levend gemaakt; geef dat wij niet wederom sterven in onze zonden, maar wek ons voor eeuwig met Christus op tot een zalig leven. Amen.

Zaterdag-avond.

Christus heeft door het Evangelie vrede verkondigd. Ef. 2:17.

Liefderijke Heer en Heiland, hoor genadig ons kinderlijk stamelen om uwen lof te verkondigen. Wij behoeven niet te vreezen voor de donkerheid van den nacht, want Gij hebt vrede verkondigd, een eeuwigen vrede, dien de wereld niet geven kan.

O Heer, giet olie in de lamp onzes geloofs, opdat wij uwe oneindige liefde leeren kennen, die onze schuld zoo zwaar geboet en ons het leven en de zaligheid verworven heeft. Geef ons een levendig besef van onze zonden, die U aan het kruis gebracht hebben, opdat wij ze steeds meer verafschuwen. Schenk ons kracht om de wereld, ons vleesch, en den Satan te bestrijden, en doe ons als overwinnaars ingaan in uw Vrederijk. Schenk ons het hoogste goed, uwen Heiligen Geest, opdat wij in het licht wandelen en U met hemelsche krachten kunnen prijzen. Uw vrede blijve ons bij wanneer de duisternis ons overvalt, stormen zich verheffen en nachten van droefheid over ons komen. Ja Heer, uw vrede, dien geen leed, geen vervolging, zelfs de dood ons niet ontrooven kan, geleide ons door den nacht des doods tot den troon uwer genade, waar wij L) met onsterfelijke monden prijzen mogen van eeuwigheid tot eeuwigheid. Amen.

113

X.

Zondag-morgen.

Heer, ik heb lief de woning uivs huizes en de plaats des tabernakels uwer eer. Ps. 26:8.

Wij danken U, Vader vol van goedertierenheid en genade, dat Gij weder den dag voor ons hebt doen aanlichten, dien Gij hebt uitverkoren tot verkondiging van uwen lof. Uw Woord vervulle ons en make ons gansch en al levend. Het make dat wij ons voornemen, om ü alleen toe te be-hooren, voor ü alleen te leven en te sterven, ten uitvoer breno-en. Schenk ons daartoe de kracht van uwen Heilio-en

O

Geest. Gij alleen kunt ons verlangen naar iets beters bevredigen, onze liefde verzadigen, de ware richting schenken aan onze vreugde en ons bitterst lijden verzachten. Ja Gij zijt ons hoogste goed. Och of wij alles voor U overhadden en U alleen trachtten te bezitten. Gij, eeuwig reine Bron van licht, van waarheid en van liefde. Gij erbarmt ü onzer en schenkt ons alles door uwen lieven Zoon, onzen Verlosser. Indien wij met Hem lijden, zoo zullen wij ook met Hem verheerlijkt worden. O zalig verbond, 't welk uwe hoogste liefde tusschen ons, arme zondaren en onzen ge-zegenden Verlosser gesticht heeft! Heer, reinig, heilig ons door uwen Heiligen Geest, opdat wij U waardig en eeuwig danken mogen voor den troon uwer Majesteit. Amen.

Zondag-avond.

Alle paden des Heeren zijn goedertierenheid en tuaarheid. Ps. 25: 10.

Hoe groot, o Heer, zijn uwe weldaden en hoe kunnen wij U genoeg daarvoor danken! kom, gelijk tot nu toe,

8

114

onze zwakheid genadig te hulp, bestuur ons leven naar uwen heiligen wil , houd uw vaderoog over ons open en leid ons aan uwe trouwe hand door de duisternis dezer aarde tot het licht der eeuwigheid. Wend onze zielen van al het aardsche af en richt ze gansch en al hemelwaarts. Hoe ellendig wij ook zijn, toch zijt Gij ons toeverlaat, wij laten U niet los, tenzij Gij ons zegent. Uw lieve Zoon mag zijn bloed niet te vergeefs voor ons gestort hebben. Gij in Hem en Hij in U moet onze hoogste liefde, ons liefste leven en onze eenige vreugde zijn. Schenk ons de kracht van uwen Geest, die onze harten kan vernieuwen opdat Gij daarin kunt wonen. Meer, wij verlangen onuitsprekelijk veel, maar de rijkdom uwer goedheid is onuitputtelijk en uwe genade heeft geen einde. Het licht uwer liefde, waarvoor alle uit- en inwendige duisternis wijkt, blijve ook in dezen nacht bij ons en doe ons eens tot een eeuwig blijden morgen ontwaken. Amen.

Maandag-morgen.

Laat toch uwe goedertierenheid zijn om mij te troosten. Ps. 119 : 76.

Liefderijke Vader in den hemel, wederom zijn wij door uwe genade een nieuwe week ingetreden. Wij danken U van ganscher harte dat uwe oneindige ontferming niet ophoudt ons te dragen. O ga voort uwe langmoedigheid aan ons te verheerlijken en werk in ons wat U welbe-hagelijk is. Geef dat wij in steeds nauwer gemeenschap treden met onzen eeuwigen Middelaar. Zijn levensadem verwekke onze trage harten tot een rusteloos streven,

115

om zijn heilig voorbeeld te volgen en tot aanhoudend gebed om kracht daartoe, aangezien wij uit ons zeiven niets vermogen. O Heer, doe ons reeds hier te zaligheid smaken om te leven in de liefde tot U en tot onzen Verlosser. Niets haalt bij het leven, 't welk uit U voortvloeit, geen vreugde bij die, welke wij in U vinden, geen vrede bij den goddelijken vrede in U, die niet wijkt wanneer de stormen des lijdens woeden. Hoe zal het ons zijn, wanneer Gij ons waardig gemaakt hebt om in te gaan in het Rijk uwer heerlijkheid, wanneer wij van aangezicht tot aangezicht uwen lieven Zoon mogen aanschouwen, die op aarde voor ons gestorven is en in den hemel voor ons leeft, wanneer wij de diepte zijner goddelijke liefde, die zich in het stof vernederde, kennen en prijzen mogen in den glans der eeuwige heerlijkheid. Liefderijke, barmhartige Vader, uwe genade moet onze vertroosting zijn, want wij, arme zondige schepselen kunnen alleen uit genade zalig worden, zij geleide ons tot dat zij ons gebracht heeft in uw eeuwig Vaderhuis. Amen.

Maandag-aTond.

Laat mij uwe barmhartigheden overkomen, opdat ik leve.

Ps. 119 : 77.

Eeuwige Zon der gerechtigheid, voor wie alle duisternis verdwijnt, blijf, gelijk tot dusver, ook dezen nacht bij ons. Ach, buiten het licht van uwe genade zijn wij gansch en al duisternis. De nacht der zonde bedekt ons, indien de verdienste van uwen lieven Zoon, het eenig ware licht onzer hoop, hem niet wegneemt. Wij loven ü met onuitsprekelijke dankbaarheid, dat Gij een onver-

8*

116

gankelijk licht voor ons laat schijnen, 't welk ons heil en vrede verkondigt en ons opwekken wil tot een eeuwig leven in U. Geef dat het ons geheel en al vervulle en alle duisternis van ons wijke, welke wij helaas liever hebben dan het licht.

O Heer, verlos ons van de boosheid van ons zondig hart, 't welk zich niet van uw licht wil laten doordringen. Laat zijne goddelijke kracht in ons werken, omdat wij ons verheffen kunnen uit het stof onzer aardsgezind-heid tot de reine vreugde des Hemels, welke Gij bereid hebt voor allen, die gelooven. Het hart, 't welk zich door uw licht laat verlichten, heeft geen nacht meer te vreezen. Heer, neem Gij zelf alles weg wat uw licht schuwt, en wanneer de nacht des doods aankomt doe dan uwe barmhartigheid ondervinden en leven in uw eeuwig licht. Amen.

Dinsdag-morgen.

Gij hebt lijdzaamheid van mode, opdat gij, den wil van God gedaan hebbende, de beloftenis moocht iveydragen. Hebr. 10:36.

Lof en dank worde U toegebracht, langmoedige, getrouwe God en Vader, omdat Gij ons ook in dezen nacht zoo genadig voor alle leed hebt bewaard. Ach wij zijn uwe trouw en barmhartigheid niet waard. Wij zouden met eiken ademtocht uwe oneindige liefde kunnen gevoelen en toch zijn wij zoo ondankbaar, dat wij nauwelijks op de duidelijkste bewijzen van haar achtgeven. In eiken nood mogen wij ervaren hoe Gij ons nabij zijt met uwe hulp, ontferming en vertroosting, indien wij

117

ons geloovig aan U vasthouden en toch zijn wij zoo spoedig vreesachtig en ongeduldig. O Heer, Geneesmeester der kranken, help ons, zoo zullen wij genezen worden. Geef dat onze zielen zich verlaten op uw Goddelijk Vaderhart en wij aan uwe trouwe Vaderhand stil en rustig wandelen op wegen, waarop zij ons leidt, zij mogen ruw of effen zijn. Dood onzen eigen Avil, verbreek onze bezorgdheid, want Gij, Heer, zorgt voor ons. Slechts die U niet kennen zijn bezorgd zonder troost te bezitten. Doe ons rusten in uwen schoot, dan kan geen nood ons den vrede ontrooven. O Heer, geef ons geduld, wij hebben zooveel behoefte daaraan in het lijden en in den omgang niet anderen en wij kunnen ons zeiven toch niets geven. Schenk ons zulke diepe indrukken van het geduld van onzen tot den dood toe gemartelden Zaligmaker, dat wij Hem navolgen, uwen wil doen en de beloften ontvangen. Amen.

Dinsdag-avond.

Bidt voor elkander. Jac. 5 : 16b.

Liefderijke Heiland, wij naderen voor uw heilig aangezicht met dankzegging en gebed. Verhoor ons naar uwe groote barmhartigheid. Hoofd en Koning der gemeente, zegen ons, uwe arme leden, geef ons alle kracht, opdat wij vast aan U verbonden blijven en niemand zich van U losmake. Uw Geest des levens doordringe de harten van allen, die hoe ook verstrooid over de gansche aarde wonen; Gij kent ze allen, zegen hen met uwe verlossende liefde. Ontruk hen aan den Satan en aan den lust des vleesches. Het worde licht in de Heidenwereld. O help de armen, die in dooden afgodsdienst en gruwelen hunne

118

onsterfelijke zielen ten verderve voeren. Vervul uwe belofte: Ik zal de blinden leiden door den weg, dien zij niet geweten hebben, Ik zal ze doen treden door de paden, die zij niet geweten hebben; Ik zal de duisternis voor hun aangezicht ten licht maken en het kromme tot recht, deze dingen zal Ik hun doen en Ik zal hen niet verlaten. Ziet, Ik zal mijne hand opheffen tot de Heidenen en tot de volken zal ik mijn banier opsteken en alle vleesch zal gewaar worden, dat Ik de Heere uw Heiland en uw Verlosser ben, de machtige Jakobs. (Jes. 42 : 16. 49 : 22», 26^b).

O Gij, Licht in de duisternis, Verlosser der gevangenen, Sterkte der zwakken, verheerlijk uwe eeuwige ontferming aan ons allen. En wanneer de groote schare, die niemand tellen kan, uit alle natiën en geslachten en volken en talen staat voor den troon en voor ht3t Lam, bekleed zijnde met lange, witte kleederen en palmtakken in hunne handen, zeggende: de zaligheid zij onzen God, die op den troon zit en het Lam, (Openb. 7:9, 10) mogen ook wij dan onder deze gevonden worden, eeuwige Erbarmer! Amen.

Woensdag-morgen.

Ik lag neder en sliep; ik ontwaakte, ivant de Heer ondersteunde mij. Ps. 3 : 6.

Ook in dezen nacht hebt Gij, liefderijk God, ons genomen in uwe Vaderarmen en voor alle leed behoed. Wij danken U van ganscher harte en vertellen uwe wonderen. Wij verblijden ons in U en springen op van vreugde, wij psalmzingen uwen naam, o Allerhoogste! Gij zijt een hoog vertrek voor den verdrukte, een hoog

119

vertrek in tijden van benauwdheid, en die uwen naam kennen zullen op U vertrouwen, omdat Gij, Heer, niet hebt verlaten degenen, die U zoeken. (Ps. 9 : 2, 3, 10, 11). Reeds eer wij uwe schepping konden aanschouwen waart Gij onze Vader, wiens trouwe liefde ons omringd en het zwakke kind geleid heeft. Wanneer wij in de dagen onzer jeugd wandelden op een gevaarlijken weg, heeft uw machtige arm ons gedragen. Als de nood ons prangde en ons hart door zwaren kommer gedrukt dreigde te breken, dan was het uwe Vaderliefde, die vriendelijk met hulp en troost tot ons kwam. Het is uwe genade, die onzen pelgrimstocht tot heden toe heeft verlengd, ons uit den slaap geroepen en nieuwe krachten geschonken heeft. O barmhartige Vader, wek ons steeds wederom op, niet alleen tot het aardsche, maar ook tot een geestelijk, U geheiligd leven. Onze traagheid wiegt ons gedurig in den slaap der zonde. Och schenk ons den waren geest des gebeds, die ons wakker houdt, opdat wij U waardig loven en prijzen en voor uw genadetroon uwe oneindige liefde en trouw verheerlijken mogen Amen.

W oensdag-avoml.

De God nu des vredes, die den grooten Herder der schapen door het bloed des eeuwigen testaments, uit de dooden heeft weder gebracht, namelijk onzen Heere Jezus Christus, die volmake u in alle goed werk, opdat gij zijnen wil moocht doen, v)erkende in u hetgeen voor Hem welbeha-gelijk is door Jezus Christus, tuien zij de heerlijkheid in alle eeuwigheid! Amen. Hebr. 13 : 20, 21.

Almachtige God! Hemel en aarde, alle menschen en alle zalige geesten moeten uwen grooten naam prijzen

120

en verheerlijken. Sterk ons in onze zwakheid, opdat wij, arme pelgrims, (I krachtig kunnen danken voor uwe namelooze liefde, voor den rijkdom uwer barmhartigheid en langmoedigheid, die ons door alle tijden bewaart en draagt, voor het grootste offer uwer liefde, dat Gij uwen lieven Zoon om onze zonden in den dood gegeven en om onze rechtvaardiging opgewekt hebt. O hoe geeft elke dag ons nieuwe stof tot danken. Diep beschaamd moeten wij verstommen, wanneer wij denken aan de vele bewijzen van liefde, die ons dagelijks ten deel vallen. Geen Engelen-mond kan de wonderen uwer liefde hoog genoeg roemen en Gij blijft oneindig hoog verheven boven onzen lof. Maar wat wij hebben moeten wij U brengen en ons gansche leven U heiligen. Maak ons, als schapen van den grooten Herder, bereid om uwen wil te doen en werk in ons wat U welbehagelijk is door onzen Heere Jezus Christus. Amen.

Doiiderdag'-morgcu.

Zaliq zijn de reinen van harte, want zij zullen God zien.

Matth. 5 : 8.

Heilige God en Heer! Wij buigen de knieën onzer harten voor U neder en danken uwe eeuwige liefde, die Gij ons steeds op nieuw openbaart. Och of wij danken konden met een rein hart. Heer, roei Gij zelf uit ons al wat onwaar, verkeerd, onrein is. Bewaar ons voor eene bloote belijdenis van uwen naam, zonder heiliging van onzen wandel. Verwijder van ons alle lippendienst en alle huichelarij. Geef dat de onreine voorstellingen van de begeerlijkheden dezer wereld en des

121

vleesches geen plaats vinden in ons binnenste en dat de ijdele gedachten en wenschen wijken voor het streven naar heiligmaking. Uw goede Geest schenke ons leven en kracht, opdat wij wandelen in uw licht. Het onreine kan toch niet voor uw heilig aangezicht bestaan en wij moeten met onze onreine harten wanhopen, indien Gij ons niet reinigt. Liefderijke, trouwe Heiland, reinig ons door uw bloed van al onze zonden, zonder dat is er geen hulp voor onze verdorvene harten. De kracht van uwe heilige verdienste doordringe ons geheel en al en make ons waardig om eens te staan voor het heerlijk aangezicht van uwen en onzen Vader. Amen.

Donderdag-avond.

Gij zijt mijn God, uw goede Geest leide mij in een effen

land. Ps. 143 : 10.

Wij danken ü, liefderijke Heiland, voor de geestelijke en lichamelijke weldaden, die ons van uwe genade dagelijks toevloeien. Bovenal danken wij U van ganscher harte voor het licht, 't welk uw leven, uw leer en uw heerlijk werk der verzoening in ons donker leven gebracht heeft. Het ontvonke onze harten tot een geheele overgave aan U en verteere ieder vuur, 't welk niet brandt voor uwe liefde. Werk in ons wat wij zeiven niet vermogen en beschouw uw werk, als of dit ons eigen ware. Wij verlangen naar een goed, 't welk de wereld niet geven kan en 't welk meer is dan alle werelden te samen, namelijk uw Heiligen Geest, die ons waarschuwt, vermaant, bestraft, tuchtigt, vertroost, verkwikt, onze zwakheden te hulp komt en voor ons

122

bidt met onuitsprekelijke verzuchtingen. Schenk ons zijn levensadem, die de reine liefde, welke nimmermeer vergaat, in ons verwekt. Het smart ons diep dat onze liefde jegens U dikwerf zoo flauw is, daar wij U met eene geheel éénige liefde en trouw moesten aanhangen. O voleindig het werk uwer genade in ons, leer ons, ons zei ven te verliezen en in U terug te vinden, om met U, o Zon der gerechtigheid, te gaan door het dal der schaduwe des doods, tot dat wij komen in uwe heerlijkheid, waar geen nacht en geen klacht meer zijn zal, om U te zien en te verheerlijken. Amen.

Vrijdag-uiorgen.

Waakt, staat in het geloof, houdt u mannelijk, zijt sterk.

1 Cor. 16 : 13.

Liefderijke, hemelsche Vader, aan uwe eeuwige trouw hebben wij het te danken, dat Gij onze oogen weer geopend hebt voor het licht des daags en ootmoedig bidden wij U om ook onze trage harten op te wekken en te openen voor alle goed. Heer, voor U is niets verborgen; Gij kent de klachten, die wij hebben te uiten over ons zeiven, ons zuchten en hopen, maar ook onze armoede en naaktheid. O maak ons toch los van ons zeiven. Wij willen leven voor U, en wij leven ons zeiven; wij willen waken en wij slapen; wij willen gelooven en allerlei twijfel verwart ons; wij willen mannelijk en sterk zijn en wij zijn zoo ellendig en zwak. Wanneer zult Gij ons vrij maken van al de aardsche banden, die ons gevangen houden? Wanneer zult Gij de vijanden van ons geestelijk leven aan ons onderwerpen? Wanneer

123

zullen geloof, liefde en hoop in ons blijven? Heer, wij willen U liefhebben boven alles, maar geef dat wij krachtiger en aanhoudender willen. Verbreek het juk onzer zelfzucht. Het is zoo zalig U alleen te dienen, maar wij zijn niet trouw genoeg. Erbarm U onzer, om uws lieven Zoons Jezus Christus' wil. Amen.

Vrijdag-avond.

Dat al uwe dingen in liefde geschieden. 1 Cor. 16 : 14.

Liefderijke Heiland, met dankzegging en gebed naderen wij voor uw heilig aangezicht aan het eind van dezen dag. Gij houdt niet op groote dingen aan ons te doen, dies zijn wij verblijd, maar wanneer wij zien op ons doen, dan staan wij beschaamd voor uw alziend oog, want wij gevoelen dat er in ons geen goed woont dan hetgeen Gij in ons werkt, ü Heer, werk toch meer en meer in ons eene liefde, zooals Gij betoond en geleerd hebt. Zij is de band der volmaaktheid en in haar wordt uw heilige wil verheerlijkt. Uwe liefde heeft onze ellende aangezien en is van den hemel neergedaald om ons te redden. Gij weet de genade van onzen Heer Jezus Christus, dat Hij om uwentwil is arm geworden, daar Hij rijk was, opdat gij door zijne armoede zoudt rijk worden. (2 Cor. 3 : 4). Gij hebt kruis en lijden op U genomen om ons leven en zaligheid te verwerven. Wees en blijf de geest onzer ziel, het leven van ons leven, onze hoogste liefde. Gij zijt ons een bron des hemels in de woestijn, onze rijkdom in onze armoede. Uwe liefde behoede ons ook in dezen nacht voor alle gevaren des lichaams en der ziel en brenge ons eens in de eeuwige rust, Amen.

124

Zaterdag-morgen.

Zalig zijn de b armhartig en, want hun zal barmhartigheid

geschieden. Matth. 5 : 7.

Goedertieren Vader, wij danken U met ons gansche hart, dat wij weder zonder nood en kommer een nieuwen dag mogen aanvangen. Zoovelen onzer medemenschen moeten zuchtend onder zware krankheden, door armoede gedrukt, door kommer neergebogen en door smarten van allerlei aard omringd, onder tranen den dag te ge-moet zien. Barmhartige Vader, wij bidden U voor hen allen, erbarm U hunner en help hen. Schenk hun den troost uwer oneindig verkwikkende nabijheid. Maar wek ook ons op, om hun, waar wij kunnen, de behulpzame hand te bieden. Schenk ons kracht om jegens vriend en vijand te gader welwillend te zijn. Sta ons bij, opdat wij hun, die ons beleedigd hebben, niet slechts vergeven, maar ook alle koude en bitterheid verbannen uit ons hart en hun liefde betoonen, gelijk uw lieve Zoon aan zijne vijanden gedaan heeft en uwe barmhartigheid dagelijks doet aan ons. Ja geef dat wij barmhartig zijn, opdat ons barmhartigheid geschiede voor uwen troon. Amen.

Zaterdag-avond.

Uw wil geschiedde. Matth. 6 ; 10.

Weder mogen wij eene week besluiten met loven en danken, want uwe trouw, genadige God en Vader, is niet van ons geweken. Verlaat ons ook verder niet.

O

Zend uw licht, wanneer duisternis ons bedekt. Richt ons op, wanneer wij vallen. Vergeef ons, wanneer wij

125

zondigen. Sterk ons, wanneer wij zwak zijn. Help dragen wat Gij oplegt. Geef U zeiven aan ons, wanneer Gij neemt wat ons het liefste is op aarde. Heer, verlaat ons niet, ook wanneer wij als trouwelooze schepselen verdienen verlaten te worden. Uw lieve Zoon heeft als een verlatene voor ons aan het kruis gebloed, daarom kunt Gij ons niet verlaten. Maak ons vertrouwen vast. üw wil zij het doel van ons streven. Wij willen ge-looven, liefhebben, hopen, lijden, leven en sterven, gelijk Gij wilt. Geef ons, ellendigen, kracht om geheel te rusten in uwen wil, want die is heilig en die brengt ons tot de eeuwige zaligheid. Laat uw aangezicht ook dezen nacht over ons lichten en wek ons morgen op tot uwen dienst, maak ons daarin getrouw, opdat wij eens met de Engelen en de zalige geesten voor uwen troon, door hemelsche krachten gesterkt, U dienen en uwen wil volkomen volbrengen van eeuwigheid tot eeuwigheid. Amen.

XL

Zondag-morgen.

Indien gij in mijn Woord blijft, zoo zijt gij waarlijk mijne discipelen. Joh. 8 ; 31.

Wij danken U, heilige, drieëenige God, dat Gij ons de rust van den slaap en het licht van dezen dag weder geschonken hebt. Deze morgenure, deze dag, ons gansche leven zij U gewijd. O laat ons niet los, leid ons naar uw welbehagen. Het is immers het i'aadsbesluit uwer eeuwige liefde om ons tot U te trekken. Anders hadt Gij uw lieven Zoon niet gezonden tot een Zaligmaker

=

126

Van óns, arme zondaren. Hierin is de liefde Gods jegens ons geopenbaard, dat God zijn ééngeboren Zoon gezonden heeft in de wereld, opdat, wij zouden leven door Hem. (1 Joh. 4 : 9).

Uw wil is onze zaligheid, die heeft ons in Christus eene volheid van genade beschikt. Geef ons uw beeld, naar hetwelk Gij ons geschapen hebt, en hetwelk wij verloren hebben, door Christus weder. Stort uwen Heiligen Geest uit in onze harten, vereenigd als wij zijn tot uwen lof, opdat de woorden des levens in ons werken en vruchten der heiliging voortbrengen. Schenk ons rust en vrede in U. Ach, de zonde is een macht in ons, die het er op toelegt, ons van U los te scheuren. Geef dat alles wat niet uit U is, in ons zwijge en verga. Geef dat wij U slechts zien en dat wij alles verliezen om U te gewinnen. Amen.

Zondag-avond.

Een iedelijk, die den naam des Heer en zal aanroepen zal zalig worden. Rom. 10 : 13.

Doe ons, liefderijk God, dankzeggend de oogen sluiten. Gij hebt ons heden wederom zoo onuitsprekelijk veel goeds geschonken. O dat de zegen van dezen dag U ter eere in ons nawerke. Niet genoeg kunnen wij U danken, dat Gij ons hebt doen geboren worden onder het licht van het Evangelie. Wij mogen uwen naam aanroepen en Gij verhoort ons. Hoeveel heeft onze verlossing U gekost! Gij weet het, maar wij kunnen het niet beseifen. Wij buigen ons in het stof en danken ü met een diep bewogen hart, maar te gelijk met de bede

12f

dat die verlossing toch alle menscheu ten goede kome. Trek tot U die verre zijn en behoud de verlorenen. De Zoon des menschen is toch gekomen om te zoeken en te behouden wat verloren was. (Luk. 19 : 10). De rijkdom uwer genade gaat alles te boven en uwe liefde is eeuwig als Gij zelf. Wend uwe goedertierenheid ook dezen nacht niet van ons, neig ook in den slaap onze harten en zinnen tot ü, en doe ons morgen met nieuwe krachten toegerust, vroolijk en tot uwen dienst bereid, weder ontwaken; maar is het in uwen raad anders besloten, Heer, uw wil geschiede. Als Gij ons oproept tot het eeuwige Vaderland dan volgen wij met vreugde. Amen.

Maandag-morgen.

Het licht is zoet, en het is den oogen goed de zon te aanschouwen. Pred. 11 ; 7.

Heer, wij vouwen onze handen en wij verheffen onze harten met dankzegging en gebed tot U, die niet moede wordt ons te zegenen met allerlei zegen. De zon schijnt in vollen glans en de aarde ontwaakt tot een nieuw leven, duizende stemmen laten zich hooren in de blauwe lucht, om U, den heerlijken Schepper, te loven. Zouden wij kunnen zwijgen, die ontvangen mogen genade voor genade? Aan ons is eene dubbel heerlijke schepping geopenbaard geworden; wij, die dood waren in zonden, mogen door onzen Verzoener opstaan ten eeuwigen leven. Heer des Hemels, Vriend van zondaren! Och mocht iedere gedachte, iedere ervaring, ja ons gansche leven bewijzen, welk een levenstroom vloeit uit de bron uwer ontfermingen. Heer, uwe schepping is heerlijk en vol

128

wonderen; maar hoeveel heerlijker hebt Gij ü geopenbaard in het groote werk der verzoening. Gij hebt ons, gevallen schepselen, opgericht, het verlorene gered, het verbrokene doen herleven. O Lam Gods, 't welk draagt de zonde der wereld. Vredevorst, Overwinnaar der hel en des doods, Gij zijt waardig te ontvangen den lof, den dank, de eere, van eeuwigheid tot eeuwigheid! Amen.

Maandag-avond.

Zaai uw zaad in den morgenstond en trek uwe hand des avonds niet af: want Gij weet niet, wat recht wezen zal, of dit of dat, of dat die heiden te samen yoed zijn zullen. Pred. 11 : 6.

Liefderijke, hemelsche Vader! Wij danken ü (hoewel het ons smart, dat wij ü niet waardiger kunnen danken), wij danken U voor uwe eeuwige trouw, die ons op iedere schrede onzes levens vergezelt. Als een droom gaan onze dagen voorbij en helaas, met schaamte moeten wij belijden dat wij de meesten nutteloos hebben doorgebracht. Wees ons genadig, barmhartige Vader, en geef ons, om Christus wil, nog tijd tot bekeering. Leer ons den korten tijd uwer genade getrouw te gebruiken en doe ons niet vergeten, dat de zaaitijd is voor den oogst des eeuwigen levens. Mochten wij toch recht bedenken, dat wij eenmaal rekenschap moeten geven van ons doen en laten. Heer, Gij kent onze zwakheid en traagheid, geef ons kracht, opdat wij ijverig zijn in goede werken en de heiligmaking najagen, zonder welke niemand C zien zal. Maar schenk ons ook den rechten ootmoed, want, al hebben wij gedaan al wat wij vermochten, zoo kun-

129

nen wij toch de zaligheid niet verdienen, die uw lieve Zoon ons verworven heeft. Uwe genade behoede ons ook in dezen nacht en tot in eeuwigheid. Amen.

Dinsdag-morgen.

Ik, Ik ben de Heer, en er is geen Heiland, behalve Mij.

Jes. 43 : 11.

Lof, dank en eer zij U toegebracht, o Heer, omdat Gij onze Heiland zijt. Hemel en aarde zijn vol van uwe goedertierenheid en onze harten zijn vol van uwe genade en ontferming; wij moesten overvloeien van lof en dank, omdat wij kinderen en erfgenamen zijn mogen van uw Rijk. Door uw dood en opstanding hebt Gij, o Heiland, ons, met zonde en schuld bevlekte aardbewoners, behouden. Heer, uw goddelijke kracht, die zelfs in den dood het leven werkt, werke ook in ons de rechte dankbaarheid, de volkomene overgave aan U, die rijk zijt boven alles, wat in den hemel en op aarde genoemd wordt en schenke ons, armen, wat wij tot onze zaligheid behoeven. Gij hebt U zeiven voor ons ten offer gebracht, geef dat dit offer voor niemand uwer schepselen te vergeefs zij. Gij hebt goddelijk lief, Gij geeft ook goddelijk. Geen koning kan geven en helpen als Gij. Zend uwen Heiligen Geest uit in onze harten, opdat Hij ons leere te gelooven en te bidden, en getuigenis geve in onze harten dat wij uwe kinderen, en erfgenamen zijn van de zaligheid, die Gij bereid hebt voor allen, die gelooven dat Gij de Heer zijt, en dat er buiten U geen Heiland is. Amen.

9

ISO

Dinsdag-avond.

ïn den Heere zijn gerechtigheden en sterkte. Jes. 45 : 24.

Wij loven ü, barmhartige God en Vader, dat Gij ons wederom zoo genadig geholpen hebt. Heer! Gij verlaat niemand, die op U vertrouwt. Gij zijt de steun der zwakken, en in U vinden wij, arme zondaren, gerechtigheid. Beteugel ons ongeloof en onze wereldliefde en help ons, opdat wij ons aan uwe wijze en liefdevolle leiding vertrouwend en eenswillend overgeven. Kome dan de nacht, wanneer hij wil. Gij zijt ons Licht; treffe ons lijden, Gij schenkt ons vrede; verheffe zich de wereld tegen ons, Gij zijt vóór ons; dreige de hel ons te verslinden, Gij zijt onze Toevlucht; met U zijn wij overwinnaars, en, moeten wij in het land van smarte onder tranen zuchten, Gij zult ze eens van onze oogen afwisschen. Dan mogen wij aanschouwen wat wij geloofd hebben, en ons verheugen met eene onuitsprekelijke vreugde, en niemand zal onze vreugde van ons wegnemen. Laat uwe ontferming ons ook in dezen nacht behoeden, en uwe genade niet van ons wijken. Gij zijt mijn Toevluchtquot; en mijn Burg, mijn God, op wien ik vertrouwe. (Ps. 91: 2). Amen.

W oensdag-morgen.

Vrees niet, geloof alleenlijk. Luc. 8 : 50.

Wij kunnen U niet genoeg danken, liefderijke Heiland! voor uw dierbaar Woord, vol van genade en waarheid, vol van troost en verkwikking. O Heer! Uwe liefde is niet uit te spreken. Gij roept ons, zwakken, toe: vreest niet, en wanneer wij toch dikwijls met Petrus zinken,

131

dan biedt Gij ons steeds weder uwe reddende hand, en maakt dat het zwakke licht onzes geloofs niet uitdoove. Heer! Gij alleen kunt ons sterker maken, hoor ons smeeken naar uwe groote barmhartigheid, versterk het zwakke riet onzes geloofs, en maak het vast, opdat het niet met iederen wind heen en weder bewogen worde. Gij wekt de dooden op, wek ook een nieuw geloofsleven in ons, dat uit U, onuitputtelijk rijke Bron van alle goed, voedsel trekke en hernelsche krachten bekome. Plaats ons op de rotshoogte des geloofs, als uwe wijsheid en liefde ons voert in den nacht des lijdens. Gij zelf zegt in het besef uwer wondermacht: Vrees niet, geloof alleenlijk! Verheerlijk deze ook aan ons en leid ons over dood en graf door het geloof tot het aanschouwen uwer eeuwige heer-lijkheid. Amen.

Woensdag-avond.

Ik bid niet alleen voor dezen, maar ook voor degenen, die door hun woord in Mij gelooven zullen. Joh. 17 : 23.

Wij loven ü, liefderijk Heer! met ons gansche hart, dat wij door uwe genade wederom een dag in vrede eindigen, en ons vertrouwend aan de rust overgeven mogen. Want Gij zijt onze Hulp, waarop wij hopen. Gij, goddelijke Voorspraak, houdt niet op ons goed te doen. Gij gedenkt, ook nadat Gij voor ons in den dood zijt gegaan en in den hemel zijt verheven, met eeuwige trouw aan de arme zwervers hier op aarde, en bidt voor hen allen in uw heerlijk Rijk, voor den troon des Vaders. Ach, verwerp onzen zwakken dank niet, en verhoor onze bede om kracht tot het vlieden der zonde, om versterking

9*

132

des geloofs, en om den bijstand des Heiligen Geestes, ten einde uwen wil te volbrengen. Vergeef, och vergeef, dat wij nog steeds kunnen voortgaan in de zonde, daar wij toch weten welke smarten onze zonden U hebben aangedaan. O dat toch uwe oneindige liefde ons leide tot waarachtige bekeering! Ruk den wortel des kwaads uit onze harten, opdat het goede zaad daarin ongehinderd opAvasse, en vruchten voortbrenge des geloofs en der liefde. Amen.

Donderdag-morgen.

Niemand heeft meer liefde dan deze, dat iemand zijn leven

zette voor zijne vrienden. Joh. 15 : 13.

Lof en dank worde U toegebracht, barmhartige Verlosser, voor uwe ondoorgrondelijke liefde, die reeds eer wij geboren werden, voor ons zorgde en die ons leven, door alle tijden heen, draagt en beschermt en ons eeuwige zaligheid verworven heeft. Ach Heer! hoe kunnen wij aan zulk eene liefde denken, zonder ons diep ter neder te buigen, wetende hoe dikwerf wij U reeds bedroefd hebben. Gij hebt alles voor ons gedaan, het bitterst lijden voor ons gedragen en zijt voor ons in den dood gegaan. Zou dit ons niet aansporen om, in weerwil van alle aanvechtingen der zonde, onder uwe hoede getrouw aan U te blijven en gehoorzaam te zijn. Vergeef ons toch onze zonde, en laat het licht uwer genade schijnen in onze harten, opdat zij vernieuwd worden in U en onze zielen zich verheugen in haren Heiland. Verlos ons van alle banden der traagheid en van alle strikken der Avereld; maak woning in onze zielen, die zonder U niet leven

133

kunnen. Waar uw licht niet schijnt, is het nacht en duisternis; waar Gij zijt is het helder dag, die met geen ondergang bedreigd wordt. Wij werpen ons voor U neder; onze ellende is voor U niet verborgen; help ons, wij vertrouwen op U; wanneer alles vergaat blijft uwe liefde tot in eeuwigheid. Amen.

Dondcrdag-avoud.

Gij zijt mijne vrienden, indien gij doet wat Ik u gebied.

Joh. 15 : 14.

Wederom mogen quot;vvij, o eeuwig getrouwe Vriend onzer zielen, een dag besluiten met loven en danken. Naar uwe goddelijke toezegging blijft Gij met ons al de dagen tot aan de voleinding der wereld. Maar wij blijven helaas, niet altijd bij U en wij vergeten zoo licht wat uwe liefde ons gebiedt om te doen. Gij wilt niet anders dan ons eeuwig heil en wij zijn zoo jammerlijk zwak en blind, dat wij niet weten wat tot onzen vrede dient. Wij zouden loopen in ons verderf, indien uwe barmhartigheid niet over ons waakte en uwe trouwe hand ons niet terughield van al de afgronden, die ons dreigen. O Heer, wij verdienen uwe goddelijke bescherming niet, maar wil toch niet van ons wijken, en geef ons licht om uwe liefde te erkennen en kracht om uwen heiligen wil te doen. Blijf ook in dezen nacht bij ons en verwijder uit onze zielen alle onreine voorstellingen en gedachten, opdat Gij in ons wonen inoocht en wanneer wij morgen weder ontwaken, dan worde ons dagwerk met ü begonnen en besloten. Schenk ons die genade, o Heer! Amen.

134

Vrijdag-morgen.

Die dorst heeft, korne; en die, wil, neme het toater des

levens om niet. üpenb. 22 : 17b.

Wij loven U, o gekruisigde en opgewekte Zoon van God! omdat Gij niet ophoudt de roepstem uwer genade aan ons, afgedwaalde schepselen, te doen hooren. Van uwen troon stroomt het water des levens in onze dorre harten, indien wij slechts daarnaar dorsten. O Heer, bewaar ons voor dien jammerlijken toestand, waarin wij geen dorst meer gevoelen. Wek steeds een grooter verlangen in ons naar de bron des levens, tot welke gij ons roept. Hier vloeien geneesmiddelen voor iedere krankheid; Gij zelf de Alpha en de Omega, het Begin en het Einde, noodigt zoo liefderijk, en schenkt het water des levens om niet. Komt tot Mij, gij allen, die vermoeid en beladen zijt, en Ik zal u ruste geven. (Matth, 11: 28). O wondervolle goedheid! hoe kunnen wij naar waarde beseffen dat Gij ons alles hebt aangeboden wat ons eeuwig zalig maken kan. Hoeveel hebt Gij, o liefderijke Heiland, ons met U zelven gegeven. In LT en door U hebben wij alles ontvangen, wat wij noodig hebben; daarom willen wij ü toebehooren, nu en in alle eeuwigheid. Amen.

Vrijdag-avond.

In de wereld zidt gij verdrukking hebben, maar hebt goeden moed; Jk heb de ivereld overwonnen. Joh. 16 : 33.

Wij danken U van ganscher harte, goedertieren God! dat Gij ons ook heden weder met uwe genade verblijd hebt. Wij bidden IJ, bewaar ons ook in dezen nacht

135

naar ziel en lichaam. Doe ons rusten onder uwe hoede, en wijk niet van onze zijde. Wat zouden wij zijn in eene wereld vol dwaalwegen en verzoekingen, met ons ontrouw, wederstrevig hart, zonder uwe hulp. Geef dat wij met Christus, uwen hoog geloofden Zoon, de wereld overwinnen; dan kan ons nood noch dood den heerlijken troost zijner belofte ontrooven, dat wij met Hem tot heerlijkheid zullen verheven worden, en zijn zullen waar hij is.

Verlaat ons niet, o Vader! neem den zwaren last der zonde van ons weg door het bloed van Jezus Christus. Uw Heilige Geest voleindige in ons het begonnen werk, en geef dat wij niet rusten, eer wij ons geheel overgeven aan zijne leiding. Ja Hij leide ons zoolang wij hier op aarde verkeeren, en wanneer wij onzen loop voleind hebben. Heer! leid ons dan in uw hemelsch Rijk, waar wij met de overwinnaars voor den troon uwer heerlijke Majesteit nederknielen, en U prijzen zullen van eeuwigheid tot eeuwigheid. Amen.

Zaterdag-morgen.

In Christus hebben wij de verlossing door zijn bloed, namelijk de vergeving der misdaden. Eph. 1:7.

Liefderijke Heer en Heiland! In deze stille morgenure spoeden wij ons naar uw trouw Middelaarshart, om 11 voor de steeds nieuwe weldaden uwer liefde te danken en ootmoedig U te bidden om toch niet aan te zien onze zonden maar uwe eindelooze ontferming over ons te laten heerschen. Open onze oogen, opdat wij zien in de diepte uwer liefde, en de ijdelheid der wereld en van ons verdorven hart leeren verachten. In uw hart

136

is ruimte en zaligheid voor alle, alle zondaren, die zich willen laten reinigen door uw bloed. Schenk ook aan allen een vurig verlangen naar U. Gij zijt onze levensboom, uit wien wij krachten trekken tot genezing van onze verdorven natuur, en onder wiens schaduw wij hulp en bescherming in eiken nood, en rust voor het vergankelijk jagen der wereld vinden kunnen. Sterk ons met hemelsche krachten om de zonde te vlieden en uwen heiligen wil te volbrengen, opdat wij eens met reine harten en onsterfelijke lippen voor den troon uwer almacht, U mogen danken voor de reddende genade, die ons, arme zondaren, gebracht heeft tot den rijkdom der eeuwige heerlijkheid. Amen.

Zaterdag-avond.

Zalig zijn zij, die niet gezien en nogtans geloofd zullen hebben. Joh. 20 : 29.

Hemelsche Vader, wat zou ons leven zijn, 't welk als een schaduw voorbijgaat, zonder uwe eeuwig trouwe liefde! Gij verlaat ons niet, wanneer de dag aanbreekt en Gij blijft bij ons, wanneer het avond wordt. Ach, wij, ellendige, ondankbare schepselen, vergeten steeds weer uwe almachtige bescherming en de tallooze weldaden uwer onmetelijk groote liefde. O wat is ons zwak geloof, ^;t welk zelfs, waar het door duizende bewijzen uwer Vaderlijke alomtegenwoordigheid is omringd, nog twijfelt, 't welk zich niet geheel en al ontrukt aan de wereld en den lust des vleesches, waarin geen licht, geen geest, kracht, noch leven is. Wij gelooven en moeten toch beven.

137

Heer, wij smeeken U uit de diepte onzer zielen: schenk ons het rechte geloof. Doe ons in den geest de teekenen der nagelen van den Gekruisigde voelen en onze handen leggen in zijne zijde. Wanneer wij waarlijk gelooven, dan zullen wij ook de zonde vlieden en bekwaam zijn tot ieder goed werk.

Barmhartige Vader, uwe goedheid en trouw is groot, help ons, en geef ons dat wij door het ware geloof geraken tot het zalig aanschouwen. Amen.

XII.

Zondag-Morgen.

Neemt ter oor en en hoort mijne stem, merkt op en hoort mijne rede! Jes. 28 : 23.

Wederom hebt Gij. o Vader, ons een dag geschonken, waarop wij ons vereenigen mogen in uw huis, om gesticht te worden door uw dierbaar Woord. Heer, die het geven niet moede wordt, verleen ons een aandachtig hart, waardig het Evangelie, opdat de prediking daarvan aan ons gezegend worde. Geef dat geen zonde ons heden opnieuw verontreinige, dat alles in ons zwijge, wat tot de wereld behoort, dat alle zorgen verdwijnen, en wij bedenken mogen dat wij staan voor U, die de liefderijke en de heilige zijt. Uwe eer zij onze hoogste vreugde, uw wil te doen onze liefste bezigheid en het stil zijn in ü onze zoetste rust. Schenk uwen Heiligen Geest aan alle verkondigers van uw Woord, opdat zij het zuiver en rein prediken, en alle harten der hoorders er door aangegrepen worden. O Heer, breng dat Woord ook tot hen, die nog gezeten zijn in duisternis

138

en schaduw des doods. Uwe almacht kan den dood in het leven, de duisternis in licht veranderen, en uwe liefde werkt eeuwig voort. Doe allen, die levend dood zijn, ontwaken tot een eeuwig zalig leven. Amen.

Zondag-avond.

Zalig zijn degenen, die het Woord Gods hoor en, en hetzelve bewaren. Luc. 11 : 28.

Wij danken U, barmhartige God! voor de vele geestelijke en lichamelijke verkwikkingen, welke Gij ons heden wederom geschonken hebt. Maar wij gevoelen en belijden met smart dat wij al uwe weldaden onwaardig zijn. Geef dat wij de heerlijke gave uws Woord beter gebruiken en getrouwer in ons hart bewaren, en dat wij ook in voorspoed daarnaar verlangen, want helaas! dikwerf is het eerst de smart, die ons dringt om naar den troost van uw Woord te vragen. Uw goede Geest leide ons tot die levensbron, en leere ons steeds meer heil en zegen daaruit te putten. Zalig is de man, die met wijsheid betracht hetgeen eerlijk is, en die met zijn verstand van heilige dingen spreekt. Die zijne wegen in zijn hart bezint, die zal ook in hare verborgenheden verstandig worden. (J. Sirach 14:21, 22). Heer! vernieuw uwe eeuwig getrouwe vaderhoede over ons in dezen nacht; wanneer wij rusten mogen in uwe genade, dan kunnen wij veilig slapen. Vergeef ons onze zonden om Christus' wil, en neem zijn offer voor onze schuld genadig aan, en zoo deze nacht voor ons de laatste mocht zijn, geef ons dan een zalig einde. Amen.

139

Maandag-morgen.

Geloofd zij de Heere God, die alléén wonderen doet. Ps. 72 : 18.

Groote Schepper, die de tijden doet geboren worden en in het niet verzinken, die zon en maan laat schijnen, en de sterren lichten, op wien de hemel en de aarde rust, wij danken Ü dat Gij ook ons, kinderen des stofs, met oneindige liefde draagt, en dat Gij ons eene onsterfelijke ziel en aan deze den waarborg van een zalig voortleven door Christus geschonken hebt. Neen Heer, . wij verdienen het niet dat Gij ons zoo hebt bevoorrecht boven al de werken uwer handen. Schenk ons toch ook de rechte wijsheid, opdat wij de tot hiertoe door ons niet erkende weldaden met ootmoedige dankbaarheid erkennen mo^en en de wonderen uwer goedheid niet

O O

voorbijgaan met een koud hart, maar ze met een diep bewogen gemoed beschouwen mogen als giften uwer genade en aanwenden tot ons eeuwig heil. Lof, dank en eer zij U toegebracht dat uwe oneindige liefde ons ontrukt heeft aan zonde, dood en hel door uwen lieven Zoon, onzen dierbaren Zaligmaker. Regeer ons naar uwe liefdevolle wijsheid en maak ons stil, ook wanneer ons pad gaat door donkere diepten; Gij hebt ons immers reeds dikwerf de zoete vruchten uwer liefde doen vinden op wegen van doornen. Geef dat wij voor- en tegenspoed dankbaar uit uwe zegenende hand ontvangen en ons steeds in uwe liefde verblijden. Amen.

o

140

Maandag-aYond.

Vergadert u schatten in den hemel, en niet op aarde; want waar uw schat is, daar zal ook uw hart zijn. Matth. 6 : 20, 21.

Wij danken U, liefderijk God! met ons gansche hart, dat wij ons ook heden wederom in uwe groote en vele weldaden mochten verblijden, en den dag eindigen zonder buitengewone smart. Maar wij moeten klagen dat wij niet meer hebben verzameld voor de eeuwigheid. O God! wees ons zondaren genadig! Och! of onze harten en zinnen toch steeds gericht waren naar de heilige hoogten, waar eeuwige goederen ons wenken. Wij dwazen zien naar het aardsche stof, 't welk iedere wind verwaait. Van uit uw heiligdom ziet Gij, eeuwige Middelaar! vol van genade en vrede neder op uwe leden en gij vermaant hen door Uwen Heiligen Geest om te blijven in U, hun Hoofd, en hun gansche streven daarheen te richten, waar Gij zijt. O hoogste goed van allen die U kennen, heiligste Liefde, trek ons steeds meer tot ü. Doe ons de kracht des geloofs, dat wij reeds hier beneden bij U in den hemel zijn, die zalige ervaring des harten, zoo diep gevoelen, dat de wereld met al hare schatten, ons niet meer boeit. Neem ons in onze armoede aan, zooals wij zijn, en maak ons door uwe genade rijk en eeuwig zalig. Amen.

Dinsdag-morgen.

Niemand kan een ander fundament leggen, dan 't geen gelegd is, namelijk Jezus Christus. 1 Cor. 3 : 11.

Heilige Heer en God! wij danken U dat Gij ons, na eene verkwikkende nachtrust, weder tot onze dagtaak

J 41

geroepen hebt. Och! of wij haar ü heiligden, slechts voor ü en in U leefden. Help ons daartoe; Gij toch zijt machtig in ons en over ons. Uwe genade verkwikke ons. Uwe verdienste zegene ons; en uwe kracht sterke ons, ja het licht van uwen Heiligen Geest verlichte ons en leide ons op de rechte baan. Geef dat wij nooit vergeten , dat Gij alleen de grond onzer zaligheid, en de rots kunt zijn op wien wij ons geloof bouwen. Uwe liefde zij ons leven, en uwe verzoening onze weg ten hemel. Gij zijt het ware hemelsche brood, Gods onuitsprekelijke gave, waaruit wij voedsel trekken kunnen voor het eeuwige leven. O blijf bij ons naar uwe belofte al de dagen tot aan de voleinding der wereld. Gij zijt onze leidsman in vreugde, onze helper in den strijd, die voor ons kampt en overwint, onze troost in nood, onze arts in krankheid, en ons licht in den nacht des doods. Hoe zullen wij U noemen, o grond onzer zaligheid, Gij hebt een' naam, die boven alle namen is. Hoe zouden wij U kunnen danken, U, die boven al onzen lof verheven zijt. O dat onze harten ü geheiligd zijn, van nu tot in alle eeuwigheid. Amen.

Dinsdag-avond.

Komt, laat ons aanbidden en nederbukken, laat ons knielen voor den Heer, die ons gemaakt heeft. Ps. 95 : 6.

Liefderijke hemelsche Vader, werk Gij zelf in ons dat wij U aanbidden in geest en in waarheid. O wij hebben zoo onuitsprekelijk veel aan u te danken, dat gevoelen wij met een diep bewogen hart, maar wij zijn zoo ellendig en zwak. Wij moesten één en al aanbidding zijn

142

eh ieder oögenblik van ons leven moest u prijzen en uwen naam verheerlijken. 0 Heer, het smart ons, dat wij niet doen wat wij willen, bovenal dat wij niet ernstig genoeg willen. Maar Gij, barmhartige Vader, hebt zoo genadig op onze ellende neergezien en ons een Hooge-priester gezonden, die medelijden kon hebben met ons. Wij werpen ons in het stof en danken ü met eene onuitsprekelijke vreugde dat Gij uwen lieven Zoon tot onze behoudenis hebt overgegeven; Mij is voor ons, armen, in alles onze Voorspraak bij U. Neem zijne liefde voor de onze, zijne dankbaarheid voor de onze, zijne gerechtigheid voor de onze aan. Wij hebben niets om u aan te bieden. Alles wat wij hebben is ontoereikend om onze schuld te betalen, hoeveel te meer tot verkrijging der zaligheid. Maar het bloed van uwen lieven Zoon, 't welk voor ons vergoten is, is het groote losgeld, zijne overgave het groote offer, 't welk uwe Vaderliefde gebracht en tot ons heil heeft aangenomen.

Uwe eeuwige ontferming wijke ook in dezen nacht niet van ons en beware ons voor alle kwaad om Jezus Christus wil. Amen.

Woensdsig-uiorgen.

Zalig zijn de armen van geest, want hunner is het Koninkrijk der hemelen. Matth. 5 : 3.

Barmhartige God en Heer, wij danken u van ganscher harte voor uwe genadige bescherming in dezen nacht, en wij bidden U ootmoedig dat Gij ons ook heden naar geest en lichaam zegenen wilt met de bewijzen van uwe genade. Gij, Koning der koningen, ziet van den hoogen

142

troon uwer heerlijkheid op hetgeen nederig is. Och of wij waarlijk nederig en ootmoedig gezind waren! Bewaar ons dat wij hooge gedachten van ons zeiven zouden koesteren, bovenal voor den geestelijken hoogmoed. O geef, dat wij steeds kleiner, armer worden. Verbreek in ons allen eigenwaan, wij zijn en kunnen toch niets uit ons zeiven. O wanneer de ijdelheid zich in ons verheft, herinner ons dan aan dood en graf, waarin ons lichaam een prooi der wormen zijn zal en alle mensche-lijko eer en schoonheid zijn verdwenen. Wanneer wij ons willen verheffen op ons verstand, doe ons dan toch inzien dat zijn zwak licht ieder oogenblik kan worden uitgebluscht en dat het zonder uwe bewarende hand aan verbijstering is blootgesteld.

Gij, Heer, zijt onze sterkte en onze rijkdom, de eeuwige getrouwe God en Vader, van wien wij alle goed hebben. Lof en eer zij uwen heiligen naam tot in eeuwigheid. Amen.

Woensdag-avond.

Wat man leeft er, die den dood niet zien zal? Ps. 89; 49.

Vader, vol van genade! Gij bewijst ons eiken dag zoovele weldaden dat wij U tot in eeuwigheid daarvoor niet genoeg kunnen danken en wij, arme, zondige schepselen laten ons onophoudelijk weldoen en doen daarvoor niets. O Heer, treed niet met ons in het gericht. De tijd der genade vliedt zoo spoedig daarheen en wij zijn geen oogenblik zeker voor den dood, die al het aardsche doet verdwijnen. 0 Heer, maak ons zoo bereid, dat wij voor hem niet behoeven te vreezen, maar hem gerust kunnen afwachten. Wij hebben reeds zoovele ondervindingen

144

gehad van uwe goddelijke genade; voleindig uw werk aan ons, reinig ons bevlekt hart door uwen Heiligen Geest, en werk in ons, opdat, wij krachtig worden in het geloof tot eenen heiligen wandel, en met Christus onzen Verzoener den dood overwinnen en het eeuwige zalige leven deelachtig worden.

Heer, wend uwe barmhartigheid niet van ons af; laat uwe goedheid en trouw ons allerwegen behoeden. Bescherm ons ook in dezen nacht door uwe liefde, hetzij wij ontwaken tot een aardschen of tot een hemelschen morgen. Uwe genade zij en blijve onze sterkte. Amen.

Donderdag-morgen.

Mijne oogen zijn geduriglijk op den Heer. Ps. 25 : 15.

Liefderijke Heiland! wij komen voor uw heilig aangezicht, en loven uwe oneindige goedheid en trouw. De eerste gedachten van ons hart bij ons ontwaken, moeten zich tot U verheffen en onze ziel moet vol zijn van uwen lof. Sterk ons, o Heer! dat wij eiken dag met U aanvangen en met U besluiten. Buiten U is er voor ons geen geluk, geen zegen, geen vreugde. Gij zijt de Zon van ons leven, zonder U kan niets goeds in ons wonen. O wijk niet van ons, opdat wij niet verderven. Al verbergt gij U ook voor ons oog, onthoud ons uw licht niet voor langen tijd, want wij kunnen het niet missen. Wij willen U zoeken met bidden en smeeken, op aarde, waar Gij in knechtsgestalte hebt omgewandeld, op Golgotha, waar Gij voor ons, zondaren hebt geleden; in onze arme harten, waar Gij heerschen moet, bovenal in den hemel, waar Gij gezeten zijt ter rechterhand Gods.

145

Maar werk Gij zelf' in ons, opdat wij U zoeken met ernst en volharding, en laat U voor eeuwig door ons vinden. Zegen ook ons dagwerk van heden door uwe nabijheid; help ons in het volbrengen daarvan, en leid ons na den arbeid uit genade tot de zalige rust. Amen.

Donderdag-avond.

Gedenk Heer! aan uwe barmhartigheden en uwe goedertierenheden, want die zijn van eeuwigheid. Ps. 25 : G.

Genadige, barmhartige God, liefderijke hemelsche Vader! niet genoeg kunnen wij U loven en prijzen, omdat Gij niet met ons doet naar onze zonden, maar van den eenen dag tot den anderen ons zoo genadiglijk helpt, daar wij niet dan straf verdiend hebben. Wij zuchten onder den last onzer zonden, dien geen mensch ons kan verlichten en geen wereld kan helpen dragen. Maar omdat geen menschelijke macht ons van de zonde kan bevrijden, en wij ook bij ons zei ven geen hulp voor haar vinden kunnen, zoo zijn onze oogen op U, den Vader van alle barmhartigheid. Gij zijt onze machtige helper. Heer! wij komen tot ü, wiens barmhartigheid en goedertierenheid van eeuwigheid is. ü klagen wij den nood onzer ziel, want bij U is raad en veel vergeving. O maak ons vrij van zonde en dood door Christus; open onze harten voor zijn Evangelie, en geef dat ons geweten rust vinde in zijn groot verzoeningswerk. Bescherm ons ook in dezen nacht, en geef dat wij, gesterkt tot uwen dienst en tot uwen lof, ontwaken. Amen.

10

146

Vrijdag-morgen.

Leid mij in uw waarheid en leer mij, want Gij zijt de

God mijns heils, U verwacht ik den yanschen dag.

Ps. 25 : 5.

Heilige God! tot U verheffen wij harten en handen, en bidden ü ootmoedig dat Gij onzen zwakken lof niet wilt verachten, en genadiglijk ons gebed verhooren. Wij werpen ons met al onze zorgen en gebeden op U, want Gij zijt de weg, de waarheid en het leven. Maak ons los van de wereld en van ons zeiven, opdat wij ons geheel aan uwe leiding overgeven. Indien Gij ons leidt, dan zal geen zorg ons kwellen en geen duisternis ons verschrikken, al is de weg ook moeilijk, en al zien wij geen uitkomst. Immers met U zullen wij het einde onzes geloofs zeker bereiken. Heer! volbreng wat Gij beloofd hebt. Geef ons wat wij U vragen, want ons vragen is naar U, Brood des hemels, Bron des levens! Wanneer wij U hebben, dan zullen wij niet meer hongeren en dorsten tot in eeuwigheid. Bewaar ons, opdat wij niet in zonde en twijfel vervallen, ten einde Gij niet met uwen Heiligen Geest van ons behoeft te wijken. O dat wij U toebehooren in leven, lijden en sterven en in uw eeuwig heerlijk Koninkrijk, waar wij met Engelen-tongen uwen lof verkondigen en uwen naam prijzen zullen. Amen.

Vrijdag-avond.

Bewaar mijne ziel, en red mij. Ps. 25 : 20a.

Wij danken 1', barmhartige Vader, met een geroerd gemoed, voor uwe genade en trouw, die ons ook heden

147

omringde, ü hoe moesten wij sidderen tegen den aanstaanden nacht, zonder de beloften uwer genade en de ervaringen van uwe liefde, die wij heden hadden. Gij hebt ons gezondheid verleend, ons voor leed behoed en het onze zielen niet doen ontbreken aan geestelijke gaven. Maar wij, zwakke ellendige schepselen hebben U op velerlei wijze bedroefd door onze ondankbaarheid. O Heer, vergeef ons onze schulden! Blijf geduld met ons hebben, en red onze zielen van het verderf.

Wij hebben het in de beste oogenblikken van ons leven meermalen ondervonden welke eene zaligheid het voor ons is, om de krachten, die Gij ons verleent, aan H te wijden; maar ach, wij zijn zoo traag, zoo wankelmoedig, zoo ellendig dat Avij spoedig weder ons begeven op den verkeerden weg en van ons heil afgaan. Barmhartige Vader, laat ons dit toch niet toe. Houd ons door de kracht van uwen Geest bij het ééne noodige, opdat wij uwen naam vreezen en maak ons eeuwig zalig oin Christus' wil. Amen.

Zaterdag-morgen.

Zaluj zijn de vreedzamen; wan/ zij zullen Gods hinderen genaamd worden. Matth. 5 ; 9.

Lof en dank brengen wij l toe, liefderijke hemelsche Vader, omdat Gij ons gezond en gesterkt door een ge-rusten slaap, ons dagwerk ons hervatten doet. Och Heer, bewaar ons toch bij al ons doen en laten voor aards-gezindheid. Geef dat geen afleidend, bedwelmend gevoel der wereld onze harten nadere. Twist en tweedracht moeten wijken voor uwen hemelschen vrede, om welken

10*

148

wij IJ smeckcnd vragen. Verleen aan ons gemoed de ware rust en de vriendelijkheid, die de harten inneemt, en bovenal die vredelievendheid, die de belofte heeft des kindschaps van U.

Laat de vreugde der wereld, die is als een spinrag, en die geen vrede geven kan, toch van ons verwijderd blijven, want wij verlangen naar U en uwen lieven Zoon, die ons eeuwigen vrede uit den hemel gebracht heeft. Anderen mogen meenen dat zij met menschelijke kracht in nood en dood kunnen bestaan, wij weten dat zij niet voldoende is, en daarom willen wij in den strijd overwinnen door uwe kracht en door het geloof rusten onder de schaduw uwer vleugelen en den dood te gemoet zien als een bode des vredes , die ons de poorten des levens opendoet. Ja barmhartige Vader, help ons daartoe, ter wille van uwen lieven Zoon, onzen Heer en Heiland. Amen.

Zaterdag-avond.

Vertrouw op den Heer, en doet het yoede. Ps. 37 : 3».

Wij danken U, getrouwe, barmhartige Vader, dat Gij ons wederom eene week doet eindigen, zonder dat bijzondere rampen ons troffen en dat Gij uwe goedheid dagelijks aan ons verheerlijkt hebt. Heer, laat uwe genadige bescherming en uwe trouwe hulp ons ook verder nabij zijn. Geef dat onze hoop gevestigd zij op een vasten geloofsgrond. Sterk ons, opdat wij goed doende niet vertragen. Uw licht verlichte ons en verstore alle werken der duisternis in ons en buiten ons. Uw trouwe hand beware en behoede ons, wanneer fijne of grove begeerlijkheden ons trachten te vervoeren. Wanneer uwe ge-

149

nade ons niet bewaart, worden onze harten toch zoo gemakkelijk meegesleept en aan het verderf prijs gegeven. Ook in dezen nacht geven wij ons vol vertrouwen over aan uwe almachtige liefde. Laat het lichaam rusten en de ziel met U bezig zijn. Gij hebt ons door Christus den weg gewezen, die ons steeds nauwer met U verbindt. Help ons, o Heer, opdat de zonde ons niet weder losrukke van U, de Bron van alle goed. Geef dat wij steeds vaster met U verbonden worden, totdat wij geheel in U mogen leven en er in tijd en eeuwigheid geen scheiding meer mogelijk is. Amen.

Zondag-morgen.

De Heer is in het paleis zijner heiligheid, des Heer en troon is in den hemel; zijne oogen aanschouwen, zijne oogleden proeven de menschenkinderen. Ps. 11 : 4.

Heilige Heer en God, wij danken U van ganscher harte, dat gij ons den dag der ruste, den dag der verkwikking voor geest en hart weder geschonken hebt. O geef dat alle harten zich geloovig tot U verheffen. Uw heilig Woord versterke de zwakken, trooste de lijdenden en schokke de ongeloovigen, wier getal, wij smeeken het U, steeds kleiner worde.

Behoud, o Heer, want de goedertierene ontbreekt, want de getrouwen zijn weinigen geworden onder de menschenkinderen. Zij spreken valschheid, een ieder met zijn naasten, met vleiende lippen; zij spreken met een dubbel hart. De Heer snijde af alle vleiende lippen, de grootsprekende tong; die daar zeggen: wij zullen de overhand hebben met onze tong, onze lippen zijn onze!

150

Wie is heer over ons? Om de verwoesting der ellen-digen, om het kermen der nooddruftigen zal Ik nu opstaan, zegt de Heer; Ik zal in behoudenis zetten, dien hij aanblaast. De redenen des Heeren zijn reine redenen, zilver, gelouterd in een aarden smeltkroes, gezuiverd zevenmaal. Gij zult hen bewaren, Gij zult hen behoeden voor dit geslacht tot in eeuwigheid. (Ps. 12 : 2—8),

Barmhartige Vader, vervul uwe beloften, en red allen, die staan aan den afgrond des verderfs, door onzen Heer Jezus Christus. Amen.

Zoudag-a rond.

Dc Heer is mijn sterkte en mijn schild; op Hem heeft mijn hart vertrouwd en ik ben geholpen; dies springt mijn hart van vreugde en ik zal Hem met mijn gezang loven. Ps. 28 : 7.

Met een diep bewogen hart danken wij U, liefderijke hemelsche Vader, voor den zegen van dezen dag en wij bidden ü: laat hem door de kracht uws Heiligen Geestes in ons voortwerken. Wij hebben heden weder in uw huis, waar wij vereenigd waren om U te vereeren, uw goddelijk Woord gehoord. Geef toch, wij bidden U ootmoedig, dat het wortel schiete in onze harten, opdat wij ook in ons leven toonen, dat wij U toebehooren. Word niet moede te arbeiden aan onze harten ook wanneer wij dikwerf traag en lusteloos zijn. Toon ons steeds den weg des heils. Gij toch zijt onze genadige Vader, die heden, morgen en altijd voor ons zorgt. Helaas wij zijn niet die wij wezen moeten. Ach hoe dikwijls ontbreekt het ons aan liefde, aan geloof, aan geduld,

151

aan trouw, en aan ijver in het goede. Gij, Heer, kent onzen zondigen toestand beter dan wij zei ven dien kennen. Vergeef ons om Christus' wil en geef dat wij de ware kracht ter genezing vinden in zijn bloed. Gij, Licht onzer zielen, wijk ook in dezen nacht niet van ons en blijf, als de heldere morgenster in onze harten, totdat de eeuwige dag aanbreekt. Amen.

Maandag-morgen.

Wij' zijn ijeen kunsthj verdichte fabelen nagevolgd, als wij u hekend gemaakt hebben de kracht en toekomst van onzen Heer Jezus Christus, maar wij zijn aanschouwers geweest van zijne majesteit. 2 Petr. 1 : 16.

Getrouwe Vader in den hemel, door uwe genade mochten wij weder eene nieuwe week gezond en blijmoedig beginnen. Gij hebt ons weder overladen met geestelijke en lichamelijke weldaden, ons gansche leven is er van vervuld. Och, of wij U toch waardiglijk konden danken! Bovenal prijzen wij ü dat Gij U in uwen lieven Zoon zoo heerlijk aan ons geopenbaard hebt en dat Gij dagelijks voortgaat dat te doen in uw Woord, in onze harten en in uwe Schepping. In de dauwdroppels op de bloemen des velds, gelijk uit de sterren in het onmetelijk luchtruim blinkt uwe macht en heerlijkheid ons tegen. Maar hoe zouden wij, ellendige, zondige schepselen, ons tot U verheffen, waar een antwoord vinden op de eerste vraag onzer arme, naar onvergankelijk geluk dorstende harten, indien uw lieve Zoon niet als onze broeder uw Vadernaam ons bekend gemaakt en ons den weg der zaligheid had aangewezen ? Daarom

152

werpen wij ons voor U neder in eeuwige aanbidding en buigen wij ons voor onzen dierbaren Verlosser, die zich uit liefde voor ons, arme zondaren, vernederd heeft in het stof en ons zijne kracht, toekomst en heerlijkheid heeft bekend gemaakt, die wij door het geloof in' zijn bloed hopen deelachtig te worden. Amen,

Maandag-avond.

Gij 10aart als dwalende schapen, maar nu zijt gij bekeerd tot den Herder en Opziener uwer zielen. 1 Petr. 2 :25.

Getrouwe Herder en Opziener onzer zielen, wij verheffen onze harten tot ü, met dankzegging en gebed en prijzen uwe groote barmhartigheid, die niet moede wordt ons tot U te roepen. Geef dat wij, zoovelen wij U gevonden hebben, ook bij IJ blijven en U volgen in geloof, in liefde, in gehoorzaamheid, in ootmoed en trouw. Uw Heilige Geest helpe ons in het waken en bidden, opdat de duivel, de Avereld en ons eigen vleesch ons niet aftrekken van U, den Opziener onzer zielen. Wij zijn zoo gemakkelijk te verleiden, en geven zoo gaarne toe aan den Booze.

Sterk ons toch in onzen strijd tegen de zonde en geef ons in dien strijd de overwinning. Schenk ons het licht des geloofs, als de nacht van rampen over ons aanbreekt. Verheerlijk uwe liefde in ons, wanneer wij vervolgd en gesmaad worden, ja sterk ons, cpdat wij getrouw blijven en steeds getrouwer worden aan uwen dienst ten einde toe. Blijf ook in dezen nacht onze genadige beschermer. Werk in ons ook als wij slapen, opdat hart en zin U geheiligd zijn en geene onreine gedachten ons door de ziel gaan. Verhoor ons om uwe liefde. Amen.

153

Dinsdag-morgen.

Gelijk uw naam is, o God! alzoo is uw roem tot aan de einde der aarde; uw rechterhand is vol van gerechtigheid Ps. 48 : 11.

Almachtige God, hoe moesten wij uwe grootheid en heerlijkheid roemen en uwe Vaderlijke liefde en genade loven en prijzen, want wij, arme, zondige stofbewoners ondervinden haar eiken dag onzes levens; maar wij zijn zoo zwak en moeten verstommen voor U, die boven alles verheven zijt, tot wiens Majesteit wij de oogen niet opheffen konden, zonder dat wij weer diep in het stof moesten nederzinken, indien uwe ontferming niet zoo groot ware en Gij niet als Vader op ons nederzaagt. Gij kent onze zwakheid beter dan wij haar kennen en draagt haar om Christus' wil.

Heer, Gij doorgrondt en kent mij, Gij weet mijn zitten en mijn opstaan; Gij verstaat van verre mijne gedachten. Gij omringt mijn gaan en mijn liggen; en Gij zijt al mijne wegen gewend. Als er nog een woord op mijne tong is, zie, Heere! Gij weet het alles. Gij bezet mij van achteren en van voren, en Gij zet uwe hand op mij. De kennis is mij te wonderbaar, zij is hoog, ik kan er niet bij. Waar zou ik heengaan voor uwen Geest? en waar zou ik heen vlieden voor uw aangezicht'? Zoo ik opvoer ten hemel, Gij zijt daar; of bedde ik mij in de hel, zie Gij zijt daar. Nam ik vleugelen des dageraads; woonde ik aan het uiterste der zee; ook daar zou uwe hand mij geleiden en uwe i-echterhand zou mij houden. Hoe kostelijk zijn mij, o God, uwe gedachten; hoe machtig veel zijn hare sommen. Ps, 139 : 1 —10, 17). Neen, Heer! uwe gedachten des vredes zijn niet te

154

tellen; laat die over ons heerschen, van nu aan tot in eeuwigheid. Amen.

Dinsdag-avond.

Zalig die hongeren en dorsten naar gerechtigheid, want zij zullen verzadigd 'worden. Matth. 5 : 6.

Liefderijke Heiland! Wij danken U van ganscher harte voor uwe genaderijke beloften. Werk door uwen Heiligen Geest alles in ons, wat ons hare vervulling kan deelachtig maken. Wij zijn arm, geheel arm aan gerechtigheid, daarom is het verlangen onzer ziel naar de uwe, die toch alleen voor God geldt. Maar Heer! geef ook dat ons verlangen bestendig zij, dat wij niet verslappen en ophouden met bidden en smeeken. Wij zijn van nature zoo traag en ellendig, en geven zoo dikwerf toe aan ons verdorven hart. Verbreek toch in ons alle vleeschelijke begeerlijkheden, welke krijg voeren tegen de ziel. Reinig ons hart, opdat uwe heiligheid, die veel kostelijker is dan het lijnste goud, daarin verheerlijkt worde. Zonder U hebben en zijn wij niets, slechts met hetgeen Gij in ons werkt kunnen wij bestaan voor onzen Hemelschen Vader.

Bewaar ons ook in dezen nacht naar ziel en lichaam, en doe ons weder ontwaken tot een U welbehagelijk leven, en L dienen in ware gerechtigheid. Amen.

155

/

W oensdag-morge n.

Alle dingen, die gij wilt dat de mens eken u zouden doen doet gij hun ook alzoo, want dat is de Wet en de Profeten. Matth. 7 : 12.

Liefderijke God en Heer! Wij komen voor uw heilig aangezicht en danken U voor de ontfermende liefde, waarmede Gij ook in dezen nacht over ons hebt gewaakt. Och of wij ons uwe liefde waardiger betoonden! ü Heer! stort haar uit in onze harten, opdat wij, door haar geleid, met den nieuwen dag een nieuw leven beginnen mogen. De liefde toch is de vervulling der Wet. Geef dat wij U liefhebben bovenal en onze naasten als ons zeiven. Maar hoe ver zijn wij nog daarvan verwijderd. Wij gruwen als wij een oog slaan in onze liefdelooze harten. Och wees ons zondaren ^enadio; en verwarm

O O

ons met liet heilige vuur uwer liefde. Verheeidijkte Zoon van God! Gij hebt voor ons gedaan en doet nog dagelijks boven al wat wij bidden of denken kunnen. Maar wij zijn zoo ellendig dat wij niet eens doen wat wij willen dat de menschen ons zouden doen. O Heer, wiens genade niet ophoudt wonderen van liefde te verrichten, verander onze zwakheid in kracht, vernieuw ons naar het beeld, 't welk de ware liefde van den hemel op aarde bracht, opdat deze een lusthof des Heeren worde, waar Gij zelf als de hovenier niet ophoudt met planten en kweeken, totdat Gij ons overbrengt in uw eeuwig hemelsch Koninkrijk. Amen.

156

Woensdag-ayond.

Zoo iemand achter Mij wil komen die verloochene zich

zeiven en neme zijn kruis op zich en volge mij. Matth.

16 : 24.

Liefderijke Heiland! Ook heden is het ons niet mogelijk de bewijzen uwer genade te tellen; wij gevoelen dat zij niet te tellen zijn en dat onze dankbaarheid daarvoor eene zoo zwakke hulde is. Veracht onze verzuchtingen niet en schenk ons wat ons ontbreekt. O hoeveel houdt ons nog terug om U te volgen! Zoolang het gaat op een effen pad kunnen wij wel met Petrus mee-nen, dat wij met U in den dood kunnen gaan, maar wanneer het op zelfverloochening en kruis dragen aankomt, wanneer wij om uwentwil lijden en verdrukkingen moeten ondergaan, dan schrikken wij terug en verloochenen U, onzen Verlosser, omdat wij ons eigen-ik meer liefhebben dan U. die het leven onzer zielen zijt, Ach, welk een ontzettende verkeerdheid! Help ons toch, drijf uit ons hart de alles bedervende zelfzucht; opdat Gij met uwen goeden Geest woning bij ons maken kunt. O licht van ons geloof, middelpunt van ons verlangen! vervul ons geheel en al en wijk ook in dezen nacht en nimmermeer van ons, totdat wij U aan de rechterhand uws Vaders prijzen mogen van eeuwigheid tot eeuwigheid. Amen.

Donderdag'-morgcu.

Zalig zijn de zachtmoedigen, want zij zullen het aardrijk beërven. Matth, 5 : 5.

Barmhartige God en Vader, wij danken U uit den

157

diepsten grond van ons hart voor uwe genadige bescherming in den afgeloopen nacht. Sterk ons, opdat wij U verheerlijken door een ü welbehagelijken wandel. Zegen ons doen en laten en schenk ons kracht, inzonderheid ook om het gebod der zachtmoedigheid te kunnen vervullen. -Geef dat het beeld van uw geliefden Zoon, die zachtmoedig en geduldig was tot den dood, ons diep in de ziel geprent zij, en dat wij, gelijk Hij, onze vijanden liefhebben, de zwakken dragen en de kwaden dulden, dat wij, in vreugde en smart stil en zachtmoedig blijven, onze naasten steeds vriendelijk bejegenen, medelijdend, broederlijk, barmhartig zijn, ook verdraagzaam ons be-toonen jegens anders denkenden, geen kwaad met kwaad of schelden met schelden vergelden, maar zegenen, die ons vervloeken, weldoen die ons haten, bidden voor degenen, die ons geweld aandoen en ons vervolgen, opdat wij kinderen mogen zijn van U, die uwe zon doet opgaan over boozen en goeden en regent over rechtvaardigen en onrechtvaardigen. Help ons. Vader der liefde! opdat wij met een zachtmoedigen en stillen geest in-en uitgaan van nu aan tot in eeuwigheid. Amen.

Bonderdag-avoml.

De Heer is mijn licht en mijn heil. Ps. 27 : 1.

Wij danken U, liefderijk God en Heer! dat Gij ons tot hiertoe zoo vaderlijk hebt geholpen. Tot op dezen oogenblik was uwe genade ons licht en uw toezicht heeft onzen geest bewaard. God is mijn koning van ouds af, die verlossingen wex'kt in het midden der aarde. Gij hebt door uwe sterkte de zee gespleten. Gij hebt de koppen der draken in de wateren verbroken. Gij hebt

158

een fontein en beek gekliefd. Gij hebt sterke rivieren uitgedroogd. De dag is uw, ook is de nacht uw; Gij hebt het licht en de zon bereid. Gij hebt al de palen der aarde gesteld; zomer en winter, die hebt Gij geformeerd. (Ps. 74 : 12—17).

Wij loven U, o God, wij loven dat uw naam nabij is, men vertelt uwe wonderen. (Ps. 75 : 2).

Barmhartige Yader! ook in dezen nacht bevelen wij ons naar lichaam en ziel aan U aan, waak over ons, gelijk de getrouwe Herder Israels, die niet slaapt of sluimert en doe ons morgen bereid en gesterkt tot uwen dienst weder ontwaken. Ja Heer, ons lichten ons heil, help ons en wees ons genadig. Amen.

Try dag-morgen.

Wee/ gij niet dat gij Gods tempel zijt en de Geest Gods in ulieden woont? Zoo iemand den tempel Gods schendt, dien zal God schenden; ivant de tempel Gods is heilig, welke gij zijt. 1 Cor. 3 : 16, 17.

Wij verblijden ons en danken U, getrouwe hemelsche Vader, dat wij door uwe genade wederom het licht des daags aanschouwen mogen. Telkens op nieuw verlengt Gij ons den tijd der genade, opdat wij onze bestemming zouden bereiken. Gij hebt ons tot eeuwige gelukzaligheid geschapen en wilt ons uwen Heiligen Geest geven, om ons te verlichten, opdat wij de bedoelingen uwer liefde erkennen en opdat Hij ons leide in alle waarheid. O Heer, bewaar ons dat wij Hem niet bedroeven, door wien wij verzegeld zijn tot den dag der verlossing. Geef dat Hij in ons wone met de kracht zijner sterkte en ons helpe om te strijden tegen alle verzoekingen des duivels,

159

der wereld en des vleesches. Geef dat alles in ons en buiten ons strekke tot uwe eer en tot ons eeuwig heil. Gij toch wilt allen zaligmaken, die door uw geliefden Zoon, onzen Verlosser, die voor ons bidt en werkt, tot U komen. Dat het heil zijner verzoenende liefde de gansche wereld vervulle en uw goede Geest het bekend make aan allen, die in de duisternis wandelen, opdat zij zich bekeeren tot het licht, hetwelk Gij in de wereld hebt gezonden om zondaren zalig te maken. De genade van onzen Heer Jezus Christus, de liefde Gods en de gemeenschap des Heiligen Geestes zij met ons allen! Amen.

Vrij dag-.avond.

En nu, vmt verwacht ik, o Heer? Mijne hoop, die is

op U. Ps. 37 : 8.

Liefderijke hemelsohe Vader, God van alle vertroosting! Wij zoeken licht in de duisternis, wij roepen U aan, daarom wilt Gij ons uithelpen, wij kennen uwen naam, daarom wilt Gij ons beschermen, wij vragen naar U, daarom wilt Gij ons verhooren. Och toon ons uw heil; wij zijn zoo zwak en ellendig en kunnen ons zeiven niet helpen. Wij wenschten U aan het einde van den dag een rein hart te kunnen aanbieden, en zie het is door zoovele zonden en dwaasheden bevlekt. Heer! wees ons genadig om Christus' wil en verlos ons van de zonde, die ons den inwendigen vrede en den hemel ontrooft. Geef ons te wonen onder de schaduw uwer vleugelen, opdat wij, door alle lijden en strijd heen, ongedeerd geraken tot den eeuwigen vrede. Gij zijt onze rots, op wien wij bouwen. Gij kent het best onze behoefte, schenk ons hetgeen dient tot ons eeuwig heil. ü eeuwige liefde!

160

geef dat wij steeds doordrongen zijn van waarachtige, diepgevoelde dankbaarheid jegens Ü ; ook wanneer het lijden ons treft zullen wij niet vergeten, dat het uwe genade is, die ons door donkere wegen tot heerlijkheid voeren wil. Geef dat zij ook dezen nacht ons beware om Jezus Christus' wil. Amen.

Zaterdag-morgen.

Uw toil geschiedde. Matth. 6 : 10.

Wij danken U, almachtige Heer en God! dat wij door uwen heiligen wil in vrede den nacht mochten doorbrengen en getroost den dag mogen beginnen. Wij loven ü, dat wij staan onder uwen heiligen wil, die ons steeds zoo heerlijk bestuurt. Schenk ons kracht om onzen eigen wil geheel te verzaken en laat den uwen alleen in ons heerschen. Lof', dank en eer zij u toegebracht dat Gij door uwen lieven Zoon ons uwen wil geopenbaard hebt. Voleindig uwe barmhartigheid aan ons, en geef dat wij dien wil niet alleen getrouw opvolgen, maar ook geloo-ven, dat hij als het uitvloeisel van uwe liefde en heiligheid slechts tot eeuwig geluk en hemelschen vrede kan leiden. Och of wij ons geheel verdiepen konden in uwen wil, dat wij om hem alle aardsche wenschen en begeerten verzaakten! Dat wij in hem konden rusten, totdat het geloof verwisseld wordt in aanschouwen, gelijk Gij alles Avat ons nu duister en verward toeschijnt tot een heerlijk einde brengen zult. O Heer, dood den ouden mensch met zijn trotschen wil in ons en laat den nieuwen in ootmoed opstaan en leven met Hem, die voor ons gestorven en opgestaan is, opdat wij ü mogen dienen naar uw welbehagen. Amen.

161

Zaterdag-avond.

Uwe handen hebben mij gemaakt en bereid; maak mij verstandig, opdat ik uwe geboden leere. Ps. 119 : 73.

Heilige Schepper, genadige God en Vader! 't zij wij waken of slapen, wij zijn in uwe almachtige hoede, en door uwe goedheid, die ons zoo weldoet, omringd. Neem onzen zwakken lof genadiglijk aan, en verhoor vaderlijk ons gebed. Daar is aireede weer een week voorbij gegaan, in welke wij tallooze weldaden van U hebben ontvangen, maar diep beschaamd moeten wij erkennen, dat ons doen en laten niet was het uitvloeisel van een met dankbaarheid vervuld gemoed.

Heer! treed niet met ons in het gericht. Werk Gij zelf in ons ware, ernstige bekeering des harten en des levens. Geef ons het rechte geloof, opdat wij niet dood blijven in zonden, maar der gerechtigheid leven. Vervul ons met uwe liefde, die de band is der volmaaktheid. Wij, onwaardige zondaren, begeeren veel, maar wij weten dat de rijkdom uwer genade, die Gij ons in Christus geschonken hebt, grooter is dan ons arme hart, 't welk ons veroordeelt. Ja, wij heffen onze oogen op naar de bergen, van waar onze hulpe komen zal. Onze hulp is van den Heer, die den hemel en de aarde gemaakt heeft. Hij zal onzen voet niet laten wankelen, onze Bewaarder zal niet sluimeren, zie de Bewaarder Israels zal niet sluimeren, noch slapen. De Heer zal ons bewaren van alle kwaad; onze ziel zal Hij bewaren. De Heer zal onzen uit^ana-

quot; O o

en onzen ingang bewaren van nu aan tot in der eeuwigheid. (Ps. 121). Amen,

li

GEBEDEN OP FEESTDAGEN.

Morgengebed bij het begin van den Adventstijd.

ZcAft der dochter Sions: zie uw Koning komt tot U, zachtmoedig. Matth 21 : 5a.

Jezus, Zoon Davids, erbarm U onzer! Gezegend zijt Gij in den naam des Heeren, dat (jij uit den flemel op aarde gekomen zijt, niet om te verderven, maar om te behouden, ja om te zoeken en te behouden wat verloren was. Eere zij God in de hoogte voor al het goede, 't welk ons om uw komst in het vleesch, ook wederom in het afgeloopen kerkjaar, is ten deel gevallen. Toen Gij als Sions Koning uwen intocht in Jeruzalem hieldt als een Rechtvaardige, een Zachtmoedige, een Heiland kwam alles in beweging. Zelfs de jonge kinderen riepen: Hosanna den Zoon van David! Nu mogen onze harten toch op dezen blijden dag niet onbewogen blijven. Verteeder ze daarom door uwe verborgene kracht en maak ze bekwaam en bereid tot de eer van uwen heiligen naam. Geef dat wij ons ook heden verblijden over uw genadevolle komst. Open onze oogen, opdat wij zien hoe Gij ook voor ons persoonlijk gekomen zijt, om ons zalig te maken van al onze bijzondei-e zonden, om ons uit alle banden, nooden en donkerheden, die ons werkelijk drukken en kwellen, te redden. Open onze ooren.

163

opdat wij de stem vernemen: zie uw Koning komt tot u. Open onze harten en het binnenste er van, opdat wij volgen wanneer de Geest en de Bruid zeggen: Kom! opdat wij U opendoen en Gij tot ons ingaan en woning bij ons maken kunt. 0 dat wij uwe heerlijke verschijning van nu af hartelijk liefhebben en met Johannes van den eenen Adventstijd tot den anderen steeds meer in waarheid leeren zeggen: Amen, ja kom, Heere Jezus! Amen.

Avondgebed bij het begin van den Adventstijd.

Hosannn dan A on a Davids! Gezegend ia JJ ij, die komt in den naam des Heer en! Hosanna in de hoogste hemelen. Matth. 21 : 9.

Irnmanuel, wiens goedheid niet is uit te meten, wij aanbidden U, als de dierbaarste gave des hemelsnhen Vaders, die ons en de geheele wereld met U begiftigd heeft. Wij danken Hem, die U in de volheid des tij(ïs, als den Zoon zijner liefde uit den hemel op aarde zond, en deed geboren worden uit de maagd Maria. Nu behoort Gij met uwe godheid en menschheid aan ons geheel en al. Zulk een Heiland hebben wij noodig, die ons, diepgevallen zondaars, van al onze zonden en de daarmee verbondene ellende des lichaams en der ziel volkomen zalig maakt in tijd en eeuwigheid. Nu kunnen wij vroolijk zingen: Christus is alles en in allen. Gij zijt ons Brood, dus kan onze ziel niet hongeren. Gij zijt onze Levensbron, dus kan onze ziel niet dorsten. Gij zijt ons Licht, dus kunnen wij in de duisternis niet blijven. Gij zijt onze Vreugde, wie kan ons bedroeven? Gij zijt onze Hulp, wien hebben wij boven ü? Gij zijt

li*

164

onze Waarheid, wie kan ons verleiden? Gij zijt onze Weg, hoe zouden wij kunnen verdwalen? Gij zijt ons Leven, wie kan ons dooden? Gij zijt onze Wijsheid, wie kon ons bedriegen? Gij zijt onze Gerechtigheid, wie kan ons verdoemen? Gij zijt onze Heiliging, wie kan ons verwerpen? Gij zijt onze Verlossing, wie kan ons gevangen houden. Gij zijt onze Vrede, wie kan ons onrustig maken? Gij zijt onze Genadetroon, wie kan ons veroordeelen? Gij zijt onze Bruidegom, wie kan ons rooven? Gij zijt onze Kroon, wie kan ons verachten? Gij zijt onze Leeraar, wie kan ons straffen? Gij zijt onze Middelaar, wie kan ons bij God in ongenade brengen? Gij zijt onze Voorspraak, wie kan ons aanklagen? Gij zijt onze Koning, wie kan ons uit uw Rijk stooten? Gij zijt onze Hoogepriester, wie kan uw offer verwerpen? Gij zijt onze Zaligmaker, wie kan ons ongelukkig maken? Hoe zouden wij eene grootere gave kunnen ontvangen? Zij is meer waard dan wij, nietswaardige zondaren, dan alle menschen, dan de zonde, jammer en ellende der gansche wereld. Och zend ons toch een straal van uwe heerlijkheid uit uwe kribbe in onze duistere harten, opdat wij ü zoo in het volle geloof leeren kennen, dan zou ons geen onheil te groot en geen kruis te zwaar zijn. Gij toch zijt ons alles en in U is alles het onze, hetzij leven, hetzij dood, hetzij tegenwoordige, hetzij toekomende dingen, alles is het onze; maar wij zijn de uwen, doch Gij zijt Godes. O geef ons dan dat wij op zoo groote zaligheid acht nemen. Heilig ons U zeiven daartoe ten offer. Doe ons in dezen nacht rusten in deze uwe liefde. Geef dat de blijdschap in U ons al onze ellende do*, vergeten, de zonde doe haten, de wereld met al hare begeerlijkheid doe versmaden. Maak ons

165

gehoorzaam aan U in het geloof, en geef dat wij in onze laatste ure slechts in ü gevonden worden, die de Zaligmaker zijt van in zich zelf verloren zondaars. Amen.

Kerst-morgen.

Eere zij God in [de hoogste hemelen, vrede op aarde, in

menschen een ivelbehagen. Luc. 2 : 14.

Barmhartige God en Vader, lof, dank en eeuwige aanbidding zij U toegebracht voor de heilige geboorte van onzen Verlosser, Al kunnen wij de diepte van uw goddelijk raadsbesluit, den rijkdom uwer vaderlijke liefde en de volheid der zegtningen, die liggen in de mensch-wording van uw ééngeboren Zoon, niet doorgronden, zoo mogen wij toch dagelijks ervaren dat Gij uwe dierbare belofte heerlijk vervuld en ons uwen Zoon geschonken hebt, wiens heerschappij is op zijn schouders en wiens naam men noemt: Wonderlijk, Raad, sterke God, Vader der eeuwigheid, Vredevorst. Hoe kunnen wij U genoeg danken voor onzen Koning, wiens koninkrijk is zonder einde, voor den barmhai'tigen Hoogepriester, die eeuwig voor ons bidt, voor den Middelaar, die ons met U verzoent. O aanbiddelijke liefde, met welke ons bezocht heeft de Opgang uit de hoogte, de Zon, die alle andere zonnen verdonkert, het heerlijk licht, 't welk iedere duisternis verdrijft, de macht der hel verstoort en ons het zekere pad ten hemel wijst. Heer, versterk ons geloof en bevestig onze liefde, opdat wij niet alleen heden, maar alle dagen in geest en in waarheid instemmen kunnen met den hemelschen lofzang: eere zij God in de hoogste hemelen, vrede op aarde, in menschen een welbehagen!

166

Help ons, opdat wij U steeds en alleen de eere geven, uw vrede in ons laten heerschen en het grootste welgevallen aan U hebben Amen.

Kerst-avond.

Heden is u geboren de Zalijrnaker. Luc. 2:11.

God uit God! Heil der wereld! Eeuwig Woord! Hoe kunnen wij U genoeg prijzen? Hoe U danken voor uwe gadelooze liefde?

Maak ons arme hart geheel en al U ten eigendom en vorm het tot de verheerlijking van uwen heiligen naam. Neem uit ons weg wat niet bruikbaar is in uw Rijk. lioei het onkruid uit. Herschep onze harten in een goeden akker, die vruchten voortbrengt der liefde en der dankbaarheid. Doe ons steeds beter beselfen en dieper gevoelen, dat in U alleen leven en zaligheid is. Waar Gij komt wijkt alle duisternis, o maak dan woning in onze harten, opdat het geheel en al licht in ons worde en blijve. Maar lieer, laat ook de Zon uwer genade opgaan over de Heidenwereld en breng ook de vreen 'e schapen onder uwen herderstaf. Schenk den vreugde-vollen Kerstdag aan alle menschen en geef dat zijn vroolijk licht alle harte bestrale en bewege om U te zoeken, die zelf het Licht zijt, in wieu wij den Vader aanschouwen, lieer, blijf bij ons alle dagen en alle nachten, tot dat de eeuwige morgen ons brengen zal voor den troon uwer heerlijkheid Amen.

167

Nieuwjaars-morgen.

Hemel en aarde zullen voorbij gaan, maar mijne woorden

zidlen geenszins voorbij gaan. Matth. 24 : 35,

Allerhoogste Koning, zonder begin en zonder einde, lieer van tijd en eeuwigheid! Met dankzegging en gebed werpen wij ons neder voor den troon uwer Majesteit. Onveranderlijk God en Vader, in uwe liefde is geen schaduw van ornkeering! Neem ook thans onze dankzegging in genade aan en verhoor vaderlijk ons gebed. Wederom is een jaar van ons aardsche leven onherroepelijk voorbij gegaan! — een jaar vol van zonde en gebrek, — een juar, zoo vol van goedertierenheden en zegeningen, van onverdiende liefde, dat wij de som van deze niet noemen kunnen. Gij hebt ons gezegend door lijden en vreugde, want al wat Gij doet is goed. O Heer, wij danken U met onuitsprekelijke dankbaai'heid en bidden U uit den diepsten grond van ons hart: geef ons met het nieuwe jaar ook een nieuw hart, 't welk de zonde vliedt en met vreugde uwen wil volbrengt. Doe ons steeds met meer dankbaarheid erkennen, hoe oneindig veel Gij ons geschonken hebt in onzen dierbaren Verlosser. Sterk ons door uwen Heiligen Geest, opdat wij naar zijn voorbeeld wandelenen vasthouden aan zijn Woord, 't welk niet vergaat. Bewaar ons voor de verzoekingen der wereld, des Satans en van ons eigen verdorven hart. Geef dat in vreugde hart en zin gericht zijn op Ü, die er de Gever van zijt. Sta ons bij in eiken nood en help ons om in alle verdrukkingen te overwinnen door de geloovige overgave aan Christus tot dat onze vreemdelingstocht is afgelegd en het Vaderland is bereikt, waar wij zijn bij U, liefderijke Hemelsche Vader en bij uw geliefden Zoon, onzen Meer en Heiland. Amen.

168

Nieuwjaars-avond.

God zij ons genadig en zegene ons. Ps. 67 : 2.

Liefderijke God en Heer! Och of onze harten op dezen dag geheel en al waren vervuld geweest van den lof uwer heerlijke genade! Uw doen is enkel zegen en uwe barmhartigheid heeft geen einde. Maar ach, wij ellendige zondaren, zijn uwe tallooze zegeningen ten eenenmale onwaardig. Hoeveel kwaads hebben wij ook in het afge-loopen jaar gedaan en hoeveel goeds nagelaten! Hoeveel daarenboven is door lichtzinnigheid aan ons geheugen ontsnapt. 0 Heer, treed niet inet ons in het gericht. Zie onze zonden niet aan — maar uw groot verlossingswerk. Dek onze naaktheid met uwe gerechtigheid, en onze armoede met den rijkdom uwer genade. Geef dat het oude in ons voorbij ga en het alles nieuw in ons worde. Ja Heer, leer ons toch met meer ernst te denken aan de kortheid van den tijd onzer voorbereiding en hem met meer wijsheid te gebruiken. Toon ons met iedere gedachte, met iedere schrede op den weg van ons in-en uitwendig leven den ernst der eeuwigheid, ü Heer, schenk ons de beste gave, uwen Heiligen Geest, in wiens kracht wij alle lijden en vreugde, die dit jaar ons brengen zal, rustig kunnen tegengaan. Bescherm uwe kerk! Bewaar en geef ons steeds meer getrouwe leeraars, die uw eeuwig Woord zuiver verkondigen. Uw Koninkrijk kome over de gansche aarde, opdat alle knieën zich buigen en alle harten en tongen belijden, dat Gij Christus, de Heer zijt, wien zij lof, dank en eer van nu aan tot in eeuwigheid. Amen.

169

Goeden Vrijdag-morgen.

Vader, vergeef kun, want zij weten niet tv at zij doen.

Luc. 23: 34.

Wij werpen ons in het stof met een diep verslagen hart, o Liefde, die voor ons gekruisigd zijt! hoe groot zijn de smarten, die onze zonden U hebben aangedaan. Uw sidderen en vreezen, uw bloedig zweet, de ontzettende geesselslagen, de smartvolle doornenkroon, die gedrukt is op uw goddelijk hoofd, dien spot en hoon, dien vreeselijken kruisdood, alle helsche pijnen hebt Gij, onschuldig Lam van God, om onze zonden gedragen. Met uitgestrekte armen, te midden der felste pijn, hebt Gij, zachtmoedige, geduldige Heiland, voor uwe beulen den Vader gebeden. Heer, die liefde begrijpen wij niet en de eeuwigheid zal niet te lang zijn om U daarvoor te loven Alles wat wij hebben, leggen wij voor uw kruis ter neder. Maak ons naar lichaam en ziel ü ten eigendom, wij zijn uwe duurgekochten en willen dat blijven in alle eeuwigheid. Wij danken U met eene onuitsprekelijke dankbaarheid, dat Gij de zwaarste smarten hebt doorgestaan, om ons eeuwige hemelvreugd te verwerven, dat Gij den bittersten dood gestorven zijt, om ons een eeuwig zalig leven aan te brengen. Uwe oneindige liefde schenke ons kracht om met U te sterven en met U te leven. Amen.

Goeden Vrijdag-avond.

Het is volbracht. Joh. 19 ; 30.

Eeuwig dank en eere worde U toegebracht, getrouwe Verlosser, omdat Gij het wonder uwer liefde, uw onuit-

170

sprekelijk groot werk der verzoening hebt volbracht. Gij hebt het tot den dood toe gemartelde, koninklijke hoofd gebogen en de gepijnigde ledematen mogen rusten, want het grootste wat in hemel en op aarde geschieden kon, de nieuwe schepping is volbracht.

Help ons, o Heer, opdat wij nu ook uwen heiligen wil volbrengen. Schenk ons uwen Heiligen Geest, opdat wij ons zondig bestaan afleggen in opwassen en heiligmaking, opdat wij U, den Heilige, die geen zonde gekend hebt, maar zonde voor ons zijt gemaakt, zien en aanbidden mogen in uw heerlijk Rijk met de zalige geesten en met de groote schare der verlosten. O dat de gansche menschheid zich vercenige om uw kruis,'t welk Gij toch voor alle gevallenen hebt opgericht, om zich te laten reinigen door uw bloed, opdat ook zij mogen deelen in uwe heerlijkheid. Help daartoe zelf'. Gij, die de harten in uwe hand hebt, en in allen uw werk volbrengen zult, ter wille van uwe wondervolle liefde, Amen.

Paasch-morgen.

Ik ben de opstanding en hel leven; die in Mij gelooft zal leven al ware hij ook gestorven; en een iegelijk, die leeft en in Mij gelooft, zal niet sterven in der eeuwigheid. Joh. 11 : 25, 26.

Wij buigen onze knieën en zinken in aanbidding neer voor IJ, groote Levensvorst, die nu in eeuwige majesteit boven de starren troont. De gansche Schepping en alle harten en geesten moeten U prijzen en uwe heerlijkheid verkondigen. Ü Heer, verwerp onzen zwakken lof niet, en werk zelf in ons wat U welbehagelijk is. Geef dat

171

onze koude harten in liefde en dank jegens U ontgloeien en nimmer van U wijken. Laat alle krachten des lichaams en der ziel, die Gij ons geschonken hebt, U gewijd en geheiligd worden. Geef dat al het oude, verdorvenc, zondige in ons worde gedood en help ons, opdat wij met U en in U vernieuwd, geestelijk opstaan. Maak ons geloof zoo krachtig, dat wij leven en nimmermeer sterven. Welgelukzalig wij, dat Gij zoo heerlijk uit den dood verrezen zijt en ook voor ons dood en hel overwonnen hebt. Het licht uwer opstanding ontneme aan alle duistere machten de kracht, die zij op ons uitoefenen willen en doe den nacht onzer zonden voor immer verdwijnen. Opgewekte, verheerlijkte Zoon van God, zie neder op ons, arme zondaren, die nog wandelen in het dal des doods; laat uw zegepraal ons ten goede komen, verheerlijk U zelvcn in ons met de heerlijkheid, die Gij hadt, eer de wereld was, opdat wij zijn mogen in U, en door U in den Vader. Amen.

Paasch-avond.

De Heer is lü aar lijk opgestaan. Luc. 24 ; 34.

Koning der Koningen! Met dankbare harten besluiten wij den genaderijken dag uwer opstanding. Welk een vreugdedag is hij voor ons! Hemel en aarde en alles, wat ademen kan verkondige het luide: de Heeiquot; is waarlijk opgestaan! Heer, laat die jubeltoon niet meer uit onze harten verdwijnen. Hij beziele onze vreugde, verzachte onze smarten, wekke ons op, wanneer wij moede worden en vergezelle ons ook in onzen laatsten nacht hier op aarde naar den hemelschen morgen der eeuwige, zalige

172

blijdschap. Gij, o dierbare Verlosser! leeft, zij dan de bezolding der zonde de dood, de genadegifte Gods is het eeuwige leven in U, onze Heiland. Laat de hel dreigen. Gij hebt haar overwonnen. Wij zijn uw eigendom, wie zal ons uit uwe hand rukken. Wij vreezen graf, noch vertering; uwe scheppingskracht zal ons stof doen herleven en Gij zult ons vernederd lichaam gelijk maken aan uw heerlijk lichaam.

Geef, o verhoogde Levensvorst, dat dc zonde ons niet meer hare banden aanlegge. Gij toch hebt hare boeien verbroken en hare macht verstoord. Help ons, opdat wij niet meer hangen aan de aarde, want Gij hebt die banden geslaakt. Trek ons hart tot U omhoog, opdat, ai verkeert ons lichaam nog hier op aarde, wij toch in den geest bij ü in den hemel zijn.

Wijk ook in dezen nacht niet van ons, en doe ons, vervuld van opstandingsgedachlen, vroolijk weder ontwaken, en den volgenden dag aanvangen naar uw welbehagen. Amen.

Hemelvaarts-morgen.

Ik vaar op tot mijnen Vader en uwen Vader, tot mijnen God en uwen God. Joh. 20 : 17.

Eeuwige Levensvorst! Koning aller koningen! Hoe kunnen wij U naar waarde prijzen, omdat Gij uw werk op aarde zoo heerlijk hebt volbracht en opgevaren zijt tot uwen en onzen Vader!

Heer, die gezeten zijt aan de rechterhand des Vaders, die de gebeden verhoort en de wenschen des geloofs vervult, die door uwe hemelvaart ons den hemel geopend

173

hebt, heerlijk, heilig Hoofd der Gemeente, sterk, heilig ons, uwe zwakke leden. Och laat ons niet zonder ü op aarde achterblijven! Trek ons tot U, opdat ook wij mogen zijn, waar Gij zijt. Leer ons de wereld overwinnen in ons en buiten ons; alle dingen zijn U overgegeven van uwen Vader, neem ons dan aan. Begin en voleindig in ons het werk dezer heiliging, immers kunnen wij niets uit ons zei ven doen, en wanneer wij niet bidden kunnen zoo als het behoort, spreekt Gij dan voor ons tot den Vader.

Houd den hemel en uw goddelijk hart steeds voor ons open, opdat wij daar onze toevlucht vinden mogen. Geef dat, schoon wij nog op aarde zijn, ons burgerschap in den hemel zij. Help ons, opdat niets ons van U en van ons Heiuelsch Vaderland scheide. Breng ons eenmaal in de eeuwige tabernakelen, werwaarts Gij zelf ons de weg zijt en neem onzen geest genadiglijk in uwe handen. O laat toch het licht van het ware vaderland, vanwaar Gij tot ons heil hier zijt nedergedaald en waarheen Gij als overwinnaar zijt wedergekeerd, doordringen in alle harten, opdat ook allen mogen ingaan in uwe eeuwige heerlijkheid, Amen.

Hemelvaarts-avond.

Zijne handen opheffende zegende Hij hen, en het geschiedde als Hij hen zegende, dat Hij van hen scheidde en werd opgenomen in den hemel. Luc. 24:50, 51.

Almachtige, boven alle hemelen verheerlijkte Heiland! Wij loven U met onuitsprekelijke dankbaarheid voor uwe groote barmhartigheid en genade en bidden U uit

174

den diepsten grond van uns hart, dat Gij niet ophouden wilt ons te zegenen met uwe hemelsche gaven.

O Gij, met eer en heerlijkheid gekroonde Liefde, zie genadig op onze ellende neder, opdat deze, door den blik uwer verlossende genade, in vreugde worde veranderd. Sterk ons geloof, opdat wij den hemel, waar Gij woont van nu af geopend mogen zien. Geef dat alle vermoeidep en belasten U zoeken en vinden Gij hebt voor door de zonde beladene en her- en derwaarts geslingerde harteu

O O

door uw strijd en zegepraal eene eeuwige sabbathsrust venvorven. Uwe liefde is niet van ons gescheiden; red dan door Uwe eeuwig zegenende genade alle zielen, die zonder U moesten verloren gaan. Och wees Gij zelf onze hulp, opdat wij ons door niets laten berooven van het heerlijk doel, 't welk Gij aan ons geloof hebt voorgesteld. Uw Heilige Geest leere ons strijden , het geloof behouden, den loop voleindigen, totdat wij U en den Vader voor den troon der heerlijkheid aanbidden mogen met een rein hart, van eeuwigheid tot eeuwigheid. Amen. *

Pinkster-morgen.

ïk zal den Vader hidden en Hij zal u een anderen Trooster geven, opdat Hij hij u hlijve in der eeuwigheid; namelijk den Geest der waarheid, welken de ivereld niet kan ontvangen , want zij ziet Hem niet en kent Hem niet; maar gij kent Hem, want Hij hlijft hij ulieden en zal in u zijn. Joh. 14:16, 17.

Wij danken,. U met een diep bewogen hart, heilige Heer en God, dat Gij de rijke belofte van uw geliefden Zoon zoo heerlijk hebt vervuld en bidden u ootmoedig;

175

zend ook ons uwen Heiligen Geest, opdat Mij eeuwiglijk bij ons blijve. Wij zijn wel is waar deze groote genade geheel onwaardig, toch mogen wij onze handen tot U opheffen, en smeeken om den zegen uws Geestes, omdat onze trouwe Heiland den vloek onzer zonden op zich genomen heeft. O wij hebben zooveel behoefte aan zijn licht in onze duisternis, aan zijne kracht in onze zwakheid; aan zijne leiding in onze verkeerdheid, aan zijne opwekking in onze traagheid, aan zijne genade en tucht in onze zondigheid en voor de reiniging en heiliging van ons verdorven hart, zonder welke niemand U kan zien. Geef dat Hij in ons werke, en delg al het tegenstreven onzer verdorvene natuur in ons uit; doe ons recht gevoelen hoe zwaar en drukkend de banden der zonde zijn, opdat wij meer en meer uitzien naar verlossing en de zonde ophoude ons te boeien. Verheerlijk in ons het leven, lijden en sterven van onzen Heer en Verlosser, opdat geloof, hoop en liefde onze harten vervulle en uw vrede met ons zij.

Liefderijke Heilige Geest! onuitsprekelijke Trooster! Geest der waarheid en der liefde! maak ons los van de wereld, die U niet ontvangen kan, en blijf bij ons tot in eeuwigheid. Amen.

Pinkster-avond.

Overmits gij kinderen zijt, zoo heeft God den Geest zijns Zoons uitgezonden in uwe harten, die roept: Abba, Vader! Gal. 4 : 6.

Eeuwig trouwe en genadige Heiland! Wij danken TJ voor den rijken zegen van dezen dag. Wij danken U voor

176

de grootste gave, de zending des Heiligen Geestes, die Gij hebt afgebeden voor allen, die in U gelooven. O Heer, stort dezen uw besten zegen uit, niet alleen over de gansche Christenheid, maar ook over de arme Heidenwereld, die zucht in de duisternis. Het is immers zijne kracht alleen, die de dooden levend maken kan. Zijn licht verlichte alle volken en wijze aan alle dwa-lenden den rechten weg, die Gij zelf zijt. Heilige Geest! Bron der waarheid en der wijsheid, die alleen in onze harten en in ons leven van Christus onzen Zaligmaker getuigen kunt, verlaat ons niet en bewaar ons bij het kindschap, waardoor wij roepen mogen: Abba, lieve Vader! en wanneer wij niet bidden kunnen, bid dan voor ons met onuitsprekelijke zuchtingen. Ach hoe dikwijls zouden wij, wankelende, dwalende schepselen vallen en verzinken in diepe ellende, indien Gij, liefderijke Heiland! niet den beloofden Leidsman voor ons hadt afgebeden van den Vader? Hoe dikwerf zouden wij in nood en kommer moeten wanhopen, indien nieö de Trooster, die is uitgegaan van den Vader, ons overvloedig met hemelsche vertroostingen verkwikte? Wij werpen ons in het stof en prijzen uwe reddende liefde, heilige Drieëenheid, totdat Gij ons zult opnemen in den hemel, waar wij door uwe genade U waardig danken kunnen van eeuwigheid tot eeuwigheid. Amen.

GEBEDEN VOOR BIJZONDERE OMSTANDIGHEDEN.

Op den morgen der bevestiging tot lidmaat der Gemeente.

Doet aan den Heer Jezus Christus. Rom. 13: 14a.

Heilige, drieëenige God! ik dank U met een diep bewogen hart voor de onuitsprekelijke genade, die Gij mij hebt doen geboren worden in de Christelijke kerk, dat ik in uwen naam gedoopt ben en dit verbond heden vernieuwen mag. Barmhartige God en Vader! Gij hebt groote dingen aan mij gedaan en trouw gehouden wat Gij mij in den doop hebt beloofd en heden mag ik met eigene ooren hooren en met een blijmoedig hart vernemen, dat Gij mij op nieuw als kind en erfgenaam van uw hemelsch Koninkrijk opnemen wilt in het verbond uwer genade. O Heer, gedenk niet aan mijne onwaardigheid, want ik kom voor uw heilig aangezicht als een arm zondaar. Laat de schat der verdienste van uwen lieven Zoon mij ten goede komen. Zijne gerechtigheid zij nu en steeds mijn schoonste sieraad; Christus aangedaan hebbende, met zijn heil bekleed wil ik voor U verschijnen, verwerp mij niet van uw heilig aangezicht. Heere Jezus, vriend van zondaren, leg Gij zelf heden uwe hand op mij en zegen mij, maak mij geheel en al U ten eigendom en laat geen wereld noch zonde, geen dood noch duivel mij rukken uit uwe hand. Vernieuw in mij de

12

178

ware kinderlijke eenvoudigheid, opdat ik het door U beloofde Koninkrijk Gods deelachtig worden moge. Liefderijke Heilige Geest! rust mij toe met uwe kracht, vervul met het ééne noodige mijn gansche hart en bewaar mij voor ijdele gedachten, verstrooiingen en al wat onrein is, ja waarschuw, bestraf, vertroost mij, wijk niet van mij en leid mij in alle waarheid van nu aan tot in eeuwigheid. Amen.

Aan den avond van den dag der bevestiging tot lidmaat der Gemeente.

Voorwaar zeg ik u, zoo wie het Koninkrijk Gods niet ontvangt gelijk een kindeke, die zal in hetzelve geenszins ingaan. Mare. 10 : 15.

Liefderijke, getrouwe God en Heer! Ik dank U van ganscher harte dat ik heden mocht worden opgenomen in uwe gemeente. Gij hebt met ontferming op mij nedergezien. O hoe onuitsprekelijk groot is uwe goed-goedheid! Vervul mijn hart met ware dankbaarheid en werk in mij het levend geloof in Christus, hetwelk de wereld overwint en vruchten voortbrengt ten eeuwigen leven. Maak dezen dag voor mij tot een zegen voor tijd en eeuwigheid. Geef mij kracht om mijne heilige gelofte getrouw te houden, opdat ik niet met droefheid en rouw aan mijne belijdenis terugdenke. Schenk mij den kinderzin, die, gehoorzaam aan uwen wil, zich eenvoudig overgeeft aan uwe leiding en naar geen anderen leidsman vraagt. Bewaar mij voor de wereld en hare menigvuldige verzoekingen, doe mij steeds meer inzien dat bij U alleen is verzadiging van vreugde en liefelijkheden aan uwe rechterhand eeuwiglijk. Liefderijke, barmhartige Heiland! Gij zelf hebt mij onder uw herder-

179'

staf geroepen, help mij ook oin te blijven bij uwe kudde, leid mij in grazige weiden, en voer mij aan frissche wateren. Ik bid niet alleen voor mij, maar ook voor allen, die heden hun Doopverbond vernieuwd hebben. Och of niemand onzer verloren ging! Bewaar ons op den nauwen weg en leid ons door de enge poort in uw hemelsch Koninkrijk. Amen.

Vóór het heilig Avondmaal.

Dit is mijn bloed, het bloed des Nieuwen Testaments, hetwelk voor velen vergoten wordt tot vergeving der zonden. Matth. 26 ; 28.

Heere Jezus! Wij danken U met een diep bewogen hart dat wij naderen mogen tot uw heilig Avondmaal, om daar verkwikking te vinden voor onze zielen. Uw vleesch toch is waarlijk spijs en uw bloed waarlijk drank en wie daarvan eet en drinkt, die blijft naar uwe belofte in U en Gij in hem, die heeft het eeuwige leven en Gij zult hem opwekken ten uitersten dage. Getrouwe, liefderijke Heiland, reinig, heilig Gij zelf onze harten, want wij zijn arm en onwaardig en komen nooddruftig, hongerend en dorstend naar gerechtigheid aan uwen disch. Geef dat wij in uw bloed, 't welk voor ons vergoten is, vergeving vinden voor onze zonden. Gij hebt de straf gedragen, die ons den vrede aanbrengt, en door uwe striemen is ons genezing geworden. O eeuwige liefde, doe ons niet slechts heden, maar steeds uwen dood verkondigen en U prijzen met eeuwige dankbaarheid. Maak ons los van de wereld en van ons zeiven en maak ons geheel en al tot uw eigendom. Wij verlangen vurig naar

•12»

180

de innigste vereeniging met U. O bereid onze harten zoo toe door de reinigende kracht van uwen Heiligen Geest, dat Gij daarin wonen en Avondmaal houden kunt met ons en wij met U. Heer, vereenig ons allen in liefde, want wij eten van hetzelfde brood en drinken uit denzelfden beker en geef dat wij waardige leden zijn mogen van dat heilig lichaam, waarvan Gij het hoofd zijt. Laat uw heilig Avondmaal gezegend worden aan ons aller hart voor tijd en eeuwigheid. Amen.

Na het heilig Avondmaal.

Komt tot Mij gij allen, die vermoeid en heiaden zijt, en

Ik zal u ruste geven. Matth. 11 : 28.

Algenoegzame God, die het hoogste Goed en de grootste Vreugde zijt van allen, die ü kennen, in U alleen vindt ons harte rust en in uwe genade de hoogste vreugde. De wereld is met al het heerlijke, 'twelk zij heeft, slechts schijn en vergankelijkheid. De zonde baart met haar kortstondigen lust enkel onlust en sleept hel en verdoemenis na zich. O God, bepaal Gij zelfbij dit alles onze gedachten en geef dat wij noch de wereld, noch hetgeen in de wereld is liefhebben, want de wereld gaat met hare begeerlijkheid der oogen, begeerlijkheid des vleesches en grootschheid des levens voorbij. Heer, wanneer wij U slechts hebben, dan hebben wij genoeg, al hadden wij ook weinig of niets in deze wereld. Uwe genade is beter dan het leven. O hoe wel zijn wij te moede, wanneer wij aan U een genadigen God en in ons een onergerlijk geweten hebben. De wereld weet niet van deze rust des gewetens, die door uwe heiligen hooger geacht

181

wordt dan alle schatten der wereld. Wij danken ü, o Heer, met ons gansche hart dat Gij ons met de gekruisigde liefde van dien Zoon, in wien Gij uw welbehagen hebt, hebt gespijsd en met zijn vergoten bloed hebt gedrenkt. O groote genade! Loof dan den Heer, mijne ziel, en vergeet geene van zijne weldaden. Bewaar toch, o groote God, in onze harten, dezen vrede met U. O God, die helpen kunt, gelijk niemand anders, doe verder wel aan onze zielen. Sterk ons onder alle lijden door den inwendigen troost van uwen Heiligen Geest. Onze lichte verdrukking, die zeer haast voorbijgaat, werkt een gansch zeer uitnemend gewicht van eeuwige heerlijkheid bij ons, die niet aanmerken de dingen, die men ziet, maar de dingen, die men niet ziet; want de dingen, die men ziet, zijn tijdelijk, maar de dingen, die men niet ziet, die zijn eeuwig.

Eens toch komt de tijd dat Gij ons brengen zult ter plaatse der volmaakte rust. Daar zullen wij uw aangezicht aanschouwen in gerechtigheid en verzadigd worden met uw beeld als wij zullen opwaken. (Ps. 17:15). Amen.

Morgengebed op den verjaardag.

Zie, Gij hebt mijne dagen een handbreed gesteld en mijn leeftijd is als niets voor U; immers is ieder raensch, hoe vast hij staat, enkel ijdelheid. Ps. 39 : 6,

Barmhartige Vader, groote, heilige Schepper! ik dank U met een diep bewogen hart dat Gij mij in het aanzijn geroepen en tot een eeuwig zalig leven bestemd hebt. Snel vliegen mijne jaren daarheen, tusschen de wiegen het graf is slechts een kleine schi'ede en onverwacht staan

182

wij voor U in het gericht. Hoe zal ik daar kunnen bestaan! Heilige, ernstige vraag! O Heer, denk niet aan hetgeen ik schuldig ben en aan hetgeen er nog aan mijne heiliging ontbreekt. Sterk mij, opdat geheel mijn volgend leven een loflied worde tot eer van uwen naam. Lof zij U, eeuwig getrouwe Vader, voor uwe oneindige liefde, die mij tot heden toe op eiken stap van mijn levensweg heeft vergezeld. Gij hebt mij veel liefelijke vreugde bereid, maar uwe wijsheid heeft mij ook zwaar lijden opgelegd, ook daarvoor zij ü eeuwig lof en dank toegebracht. Alle dagen, die ik nog beleven zal, zijn reeds in uw boek geschreven, neem daarom alle zorgen van mij weg, en doe mijn hart rusten in het geloof aan uwe onveranderlijke liefde, ook al behaagt het U mij nog op donkere paden te leiden. Geef slechts dat ik U, het licht mijns levens, nimmer uit het hart verlieze. Met ü gaat het beter op doornige, dan zonder U op effene paden. Ja ik wil uw trouwe vaderhand vasthouden en nimmer loslaten, totdat Gij mij te huis gebracht hebt in uwe woning, waar uw geliefde Zoon ook voor mij, nooddruftige, plaats heeft bereid. Amen.

Avondgebed op den verjaardag.

Gij zijt allen kinderen Gods door het geloof in Christus Jezus. Gal. 3 : 26.

Liefderijke, getrouwe Heiland! eeuwige Zon der genade! Wat zou mijn leven zijn zonder U. Door de zonde van mijn liefderijken hemelschen Vader gescheiden, wiens heiligheid mij terugtreden doet, zou ik onder mijn last ter helle moeten nederzinken. Maar Gij, barmhartige Heiland,

183

zijt ook voor mij in de wereld gekomen en hebt mij losgekocht van zonde, dood en hel. Eeuwige Liefde, hoe zal ik U prijzen, die mij hebt wedergebaard tot een nieuw zalig leven, die mij door U zei ven met den Vader her-eenigd hebt! Mijne ziel juiche en verheuge zich in God, haren Heiland. Door U, Heer, heb ik vergeving mijner zonden en den vrede Gods verkregen en nu ben ik reeds in hope zalig. Ik lig niet meer onder den vloek, maar bezit de heerlijke vrijheid der kinderen Gods. De vreugde en smart dezer wereld wijken van mij, want Gij, Heer, toont mij het heerlijk einde mijns geloofs, een kostelijke parel, die mij dringt alles prijs te geven, om haar te kunnen koopen. Heer, die machtig zijt boven alles en de harten in uwe hand hebt, geef kracht aan onzen wil, om slechts bij U, voor U, in U te leven. Amen.

Morgengebed van een zieke.

I.

Op ü hebben onze vaders vertrouwd; zij hebben vertrouwd en Gij hebt hen uitgeholpen. Tot U hebben zij geroepen en zijn uitgered; op U hebben zij vertrouwd en zijn niet beschaamd geworden. Ps. 22:5, 6.

Ik hef mijne zwakke handen op tot U, den barmhartigen Vader der menschen en ik zucht uit het diepst van mijn hart: help mij om het lijden, 't welk Gij mij oplegt, te dragen. Och Heer, verwijder alle ongeduld en alle soort van wangunst uit mijn hart en vervul het met liefde en dankbaarheid voor alles wat Gij over mij brengt. Behaagt het U dat mijne ziekte nog langer dure en dat mijn geloof beproefd zal worden, dan is het toch alleen

184

uwe opvoedende liefde, die mij tuchtigt om mij zalig te maken. Laat het beeld van uw geliefden Zoon, zoo als Hij geleden, geloofd en liefgehad heeft tot in den dood des kruises, aan mij steeds levendig voor den geest staan, opdat mijn matte ziel zich aan Hem vertwikke, sterke en voor bezwijken worde bewaard. Behaagt het U mij te herstellen, geef dan dat mijn gansche leven U prijze door een U welbehagelijken wandel en U met ter daad en in waarheid danke voor de verlenging van den tijd der genade. Maar is het uw wil mij van deze aarde af te roepen, uw wil geschiede, ontvang dan mijn geest en schenk mij de eeuwige zaligheid door de verlossende liefde van mijn Heer en Heiland. In leven en sterven hoop ik op U, o Heer, Gij zijt mijn toevlucht eeuwiglijk en altoos, laat mij niet beschaamd worden. Amen.

II.

Mij aangaande ik zal tot God roepen en de Heer zal mij verlossen; des avonds, des morgens en des middags zal ik klagen en getier maken, en Hij zal mijne stem hooren. Ps. 56 : 17, 18.

O heilige, drieëenige God, Vader, Zoon en Heilige Geest! bij het aanbreken van den dag nader ik tot uwen heiligen troon en dank U, dat Gij mij dezen nacht in het leven gespaard hebt. Gij weet het, Heer, hoe ik den nacht op mijn ziekbed heb doorgebracht, toch kan ik uwe goedheid niet genoeg prijzen, dat Gij mij het licht der Zon weder hebt doen aanschouwen en dat de smarten weer zijn doorgestaan, ü God der liefde, ik dank U voor uwe liefde; o sterke God, ik dank ü voor uw bijstand en bescherming, uw oog heeft over mij gewaakt in den

185

nacht, uwe hand heeft mij bewaard. O mijn God! de Zon gaat weder op, laat ook uwe genade op nieuw over mij opgaan; geef mij met dezen dag nieuwe krachten, nieuwe genade, nieuw geduld om mijn lijden gewillig te dragen. Heer, mijn God, het heeft U behaagd, mij op dit ziekbed neder te leggen, welnu, ik wil daarop blijven zoolang het U behaagt, misschien wilt Gij mij daardoor ontwennen aan mijne gewone zonden, opdat Gij alleen met mij spreken en mij leeren zoudt hoe ik voor mijne ziel zorgen moet. Nu heb ik tijd om mijn tot hiertoe geleid leven te onderzoeken, of ik U gediend, U verheerlijkt, U gehoorzaamd heb, opdat ik hierover berouw hebbe en mij verootmoedige. Geef, o Heere Jezus, dat mijn hart den ganschen dag nabij U zij, dat ik ijverig zij in het gebed en in het zoeken van hetgeen dient tot mijn waarachtig en eeuwig geluk. Verkwik mij in mijne matheid, sterk mij in mijne zwakheid door uwen Heiligen Geest, maar wilt Gij mij heden smarten en lijden doen ondervinden, blijf Gij dan toch bij mij en wijk niet van mij. Zie, Heer, hier ben ik, doe mij naar uw welgevallen; Gij zijt mijn Vader en ik ben uw kind, Gij kunt mijn leven onderhouden en mij met uwe hulp verblijden. Mijn lichaam en ziel met mijn verstand en zinnen o groote God, beveel ik in uwe sterke hand. Amen.

Avondgebed van een zieke.

I.

Heer, icees niet verre; mijne Sterkte, haast U tot mijne hulp. Ps. 38 : 22, 23.

Barmhartige God! Ofschoon ik met ziekte en lijden bezocht ben, toch hebt Gij mij heden weder genadig door

186

alles heengeholpen en mijn hart verheft zich dankend en biddend tot U. Heer, mijne Sterkte, doe mij ook in dezen nacht uwe boven alles verkwikkende nabijheid ervaren. Blijf bij mij, wanneer de slaap van mij wijkt, verkwik mijne ziel met uwe onuitsprekelijke vertroostingen, wanneer pijnen en smarten der ziekte mijn lichaam neder-drukken. Uwe nabijheid maakt den donkersten nacht tot den vroolijksten dag en verandert de smarten der aarde in de vreugde des hemels. 0 blijf daarom bij mij, dan ontbreekt mij niets. Sterk mijn geloof en maak mijne hoop vast. Gij zijt de beste Medicijnmeester der kranken, Gij zijt de hulp en sterkte der zwakken, aan ü geef ik mij geheel en al over, neem mij ook dezen nacht onder uwe genadige bescherming. Geef dat al mijne zuchten in uw hart dringen en stil mijn vurig verlangen, want naar U, Heer, verlangt mijne ziel. Wanneer ik. U slechts heb, heb ik noch aan den hemel, noch aan de aarde iets te vragen. Ja Heer, verlos mij en breng mij in uw hemelsch Koninkrijk om uwer liefde wil. Amen.

II.

Mijne stem is tot God en ik roep; mijne stem is tot God, en Hij zal het oor tot mij neigen. Ten dage mijner benauwdheid zocht ik den Heer; mijne hand was des nachts uitgestrekt en liet niet af; mijne ziel weigerde getroost te worden. Dacht ik aan God zoo maakte ik misbaar; peinsde ik, zoo werd mijne ziel overstelpt. Ps. 77 : 2-5.

Barmhartige God! Wederom heb ik een dag ten einde gebracht. Heere, Heere, Gij hebt door uwe goedheid

187

tot op dezen oogenblik mijn leven verlengd, daarvoor worde hartelijke dank toegebracht aan uwe vadertrouw. Bovenal prijs ik uwen naam dat Gij mij op dezen dag mijne krankheden en smarten hebt helpen dragen. Gij Heer, legt een last op, maar helpt ook dragen. Wij hebben een God, die hulp verleent en een Heiland, die redt van den dood. De Heer bedroeft, maar hij ontfermt zich weder naar zijn groote goedheid. De Heer is genadig en goedertieren jegens allen, die Hem aanroepen, die Hem aanroepen in der waarheid. Hij hoort het geroep der ellendigen en slaat niet af wat hun mond bidt. O groote God, de nacht breekt aan, het is nabij den avond, daarom wend ik mij tot U in het gebed en zeg: blijf bij mij, o mijn Vader en wijk niet van mij in dezen nacht. Wendt alle gevaren en alles wat mijn toestand plotseling zou kunnen verergeren van mij af, verzacht mijne smarten, bewaar mij voor schrik, angst en ongeluk. Och blijf mij nabij ; als Gij mij met uwe genade omringt, dan vrees ik niet. De Heer is mijn licht en mijn heil, wien zou ik vreezen? De Heer is mijn levenskracht, voor wien zou ik vervaard zijn. Wijk niet van mij, o Heer, en neem mij in uwe armen. De Heer zegene mij en behoede mij; de Heer doe zijn aangezicht over mij lichten en zij mij genadig; de Heer verheffe zijn aangezicht over mij en geve mij vrede! Amen.

Gebed van een herstelde.

Heer, mijn God, ik heb tot U geroepen en Gij hebt mij

genezen. Ps. 30 : 3.

Goedertieren God en Vader! Lof, dank en eer zij U toegebracht voor uwe genadige hulp. Gij hebt groote

188

dingen aan mij gedaan, dies ben ik verblijd. O Heer, sta mij bij met uwe almachtige kracht, opdat ik mijn tijd der genade, die Gij weder hebt verlengd, geheel aan uwen dienst wijde. Help mij, opdat ik ook inwendig geheel genezen worde en als een nieuw mensch, die naar U geschapen is in ware heiligheid en gerechtigheid, van mijn ziekbed opsta. Aan U alleen moest mijn leven toe-behooren. Ziel en lichaam moeten U eeuwiglijk prijzen. Leid en bestuur mij door het licht en de kracht van uwen Heiligen Geest, opdat mijne gangen vast mogen zijn en ik nimmermeer moge struikelen. Werk in mij de rechte dankbaarheid, die vruchten voortbrengt ten eeuwigen leven. O Heer, ik gevoel wel dat uwe kastijding een roepstem der liefde tot ernstige verootmoediging en vernieuwing mijns harten naar uw welbehagen is geweest. Help mij maar, opdat de tijd der bezoeking, die zoo krachtig tot mij gesproken heeft, mij niet vruchteloos moge zijn voorbijgegaan. Gij doet wel smarte aan, maar erbarmt U toch ook weder naar uwe oneindige goedheid; wij daarentegen vergeten zoo licht wat aan ons is geschied; kom daarom tot mij zoowel met lijden als met vreugde, totdat Gij mij opgevoed hebt voor uw hemelsch Koninkrijk. Amen.

Gebed bij den naderenden dood van een geliefden verwante.

Ik 10eet, mijn Verlosser leeft. Job 19 : 25.

Met een neergebogen hart, liefderijke Heiland! komen wij voor uw heilig aangezicht en bidden U ootmoedig dat Gij U toch over ons ontfermen wilt. Gij zijt de God, die wonderen doet en steeds helpen kunt. Spreek alleenlijk

18Ö

één woord en onze geliefde kranke is gezond. Indien het mogelijk is geef hem (haar) ons terug. Maar indien het in uwen raad anders bepaald is, geef ons dan troost en kracht om te dragen wat Gij oplegt. O Heer, indien Gij deze lieve ziel tot U nemen wilt, verlicht dan haar laatsten strijd, laat haar zacht in uwe armen inslapen en sta ons bij, opdat wij niet weenen als degenen, die geene hope hebben. Doe ons levendig beseffen dat Gij de opstanding en het leven zijt en dat hij, die in U gelooft, niet sterft. Vervul ons, en inzonderheid onzen geliefden kranke, met een hartelijk verlangen naar U, die ons verlost hebt van alle kwaad en door den dood heen het leven hebt verworven. Geef dat onze dierbare kranke een geopend oog hebbe voor uwe heerlijkheid en dat wij allen bereid worden om het lichaam des doods eenmaal af te leggen in de blijdschap der hope om in te wonen in het Vaderhuis bij ü, onzen Heer. Amen.

Korte gebeden voor stervenden.

I.

Ih leef en gij zult leven. Joh. 14 : 19.

Heere Jezus! mijn leven! mijn hulp! mijn troost! Gij hebt leven en zaligheid beloofd aan allen, die in U ge-looven. Wees mij nabij met uwe onuitsprekelijke genade in deze bange oogenblikken. Gedenk niet aan mijne zonden, maar aan uwe barmhartigheid. Ik laat U niet los, ik klem mij vast aan uw hoogepriesterlijk hart, 't welk voor mij bidt bij den Vader. O blijf bij mij, trouwe Herder en behoud uw arm schaap, breng hem daar, waar de wateren des eeuwigen levens vloeien. Heere Jezus,

190

tl leef ik, ü lijd ik, U sterf ik, 't zij dat ik leve, 't zij dat ik sterve, ik ben de uwe. Heer, maak mij eeuwig zalig. Amen.

II.

Vader, verlos mij uit deze ure. Joh. 12 ; 27.

Liefderijke, trouwe Heiland, Gij zelf hebt den bangsten doodstrijd ondervonden en Gij hebt den Vader aangeroepen om zijne hulp; o help ook mij alzoo! Alle dingen zijn U immers overgegeven van uwen Vader. Neem mij aan in genade, Gij zijt in de wereld gekomen om zondaren te behouden. Heer, maak mijn doodstrijd kort en geef mij een zalig einde, Amen.

III.

Gij hebt nu wel droefheid; maar Ik zal u wederom zien, en uw hart zal zich verblijden, en niemand zal uwe blijdschap van u wegnemen. Joh. 16 : 22.

Verlaat mij niet, o Heer, wanneer de nacht des doods mij omringt; immers Gij hebt den dood verslonden tot overwinning en mijne zonden uitgedelgd Bekleed mij met uwe gerechtigheid. Eeuwige Ontfermer, bevrijd mij van alle doodangsten en schenk stervensmoed aan mijn hart. Weldra mag ik U aanschouwen van aangezicht tot aangezicht en niemand zal die vreugde van mij wegnemen.

O welk een zaligheid, bij U te zijn in het heerlijke Vaderhuis, waar vele woningen zijn, waar geen smart, géén dood meer zal zijn! ü vreugde des hemels, bij U weer te vinden de geliefden, die in den Heer zijn ge-

19Ï

storven en mij reeds zijn voorgegaan! Ja ik heet hem welkom, den dood, hij is een bode des eeuwig zaligen levens. Amen.

IV.

Ik zal ii geen weezen laten. Ik kom weder tot u. Joh. 14:18.

Kom, Heere Jezus, ja kom, verlos mij en haal mij in uw hemelsch Koninkrijk! O Heer, Gij hebt beloofd dat Gij met de uwen zijn zult alle dagen tot aan de voleinding der wereld, laat mij niet alleen in mijn jongsten nood. Schenk mij de blijdschap des geloofs, opdat ik den dood niet vreeze en den hemel geopend zie. Gij hebt mij tot hiertoe geholpen, help mij om den laatsten vijand te overwinnen. Druk Gij zelf mij de oogen toe en wek mij op ten eeuwigen leven, om uwer liefde wil. Amen.

Gebeden na den dood van een geliefden verwante.

I.

Wees getrouw tot den dood, en Ik zal u geven de kroon des levens. Openb. 2 : 10^b.

Heilig en rechtvaardig God! Het heeft U dan behaagd hem (haar), die daar voor onze oogen nederligt, door den tijdelijken dood van hier op te eischen. Och laat ons ter harte nemen wat Gij daarin tot ons te zeggen hebt, dat ook wij eenmaal sterven en de wereld verlaten moeten, opdat wij ons hier in den tijd door eene waarachtige bekeering, door een levend geloof en door het ontvlieden

192

van de ijdelheden dezer wereld en der zonde, die ons omringt, daartoe mogen voorbereiden. Verblijd de ziel van den (de) afgestorvene met hemelsche vreugde en vertroosting en vervul aan haar alle genaderijke beloften, die Gij aan uwe geloovigen in uw heilig Woord gedaan hebt; geef aan het lichaam een zachte en zoete rust in den schoot der aarde tot aan den jongsten dag , waarop Gij lichaam en ziel hereenigen en deelgenoot maken zult van de heerlijkheid, opdat de geheele mensch, die U hier gediend heeft, ginds vervuld moge worden met hemelsche vreugde. Troost ook allen, die dezen (deze) doode be-weenen, wees en blijf de Vader, Verzorger, Hulp en Bijstand der achtergeblevenen; verlaat hen niet en wend uwe hand niet van hen af, maar doe hun uwe goedheid, liefde, genade, en vertroosting rijkelijk genieten. O mochten zij ook eenmaal blijmoedig en zalig sterven! Verhoor ons om uwe barmhartigheid. Amen.

II.

Het leven is mi] Christus en het sterven is mij qewin. Filipp. 1: 21.

Heere Jezus, wij danken U, dat Gij deze lieve ziel verlost en overgebracht hebt in uw Koninkrijk. Maar toch zijn onze harten diep bedroefd en wij moesten weenen zonder troost, indien wij niet konden opzien tot ü, die aan den dood zijn macht hebt ontnomen en het leven en de onverderfelijkheid hebt aan het licht gebracht. Die in U gelooft zal leven, al ware hij ook gestorven.

Laat het leven en sterven van dezen (deze) ontslapene voor ons een zegen afwerpen voor tijd en eeuwigheid.

193

Doe ons beseffen hoe blijmoedig, hoe zalig hij sterft, die hier, o Heere Jezus! voor U geleefd heeft. Hem is de dood niet smartelijk, hij is hem de leidsman tot ü , zijnen Heer, die hem nu voor eeuwig verkwikken zult met hemelsche goederen. Zegen deze geliefde ziel voor uw genadetroon ook voor al het goede, 't welk wij door haar genoten hebben. Vrede zij dit dierbaar stof! Vrede en hemelvreugd den geest, die daarin woonde!

Laat de gemeenschap tusschen hem (haar) en ons voortduren , in U en door U, en maak ons bekwaam om hem (haar) te volgen in uw Rijk; ja Heere Jezus, maak ons eeuwig zalig. Amen.

Gebed van een weduwnaar.

Wend ü tot mij en ivees mij genadig. Ps. 25:16.

O God van alle lijdzaamheid en vertroosting, Vader der barmhartigheid! hoe zwaar hebt Gij mij bezocht, hoe diep is de wonde, die Gij mij geslagen hebt; mijn hart is neergedrukt en verdord als het gras, zoodat ik vergeet mijn brood te eten; mijn gebeente kleeft aan mijn vleesch van wege de stem mijns zuchtens. Ik waak en ben geworden als een eenzame musch op het dak. O mijn God! hoe ellendig en jammerlijk is het met mij gesteld! Alle vreugde is geweken; droefheid en duisternis omringt mij; waar ik ook heenzie, overal zweeft harteleed en kommer mij voor de oogen. Heer, wel moet ik bekennen dat mijne zonden het verdienen dat Gij mij alzoo bezoekt, ik heb de groote genade, die Gij mij bewezen hebt, niet gewaardeerd. O mijn God! hoe groot is de ramp, die mij getroffen heeft! Och vergeef mij mijne

13

194

zonden om Jezus Christus' wil, verzacht mijn bittere smart, troost mijn ontruste en bekommerde ziel, heel mijn gebroken hart en verleen mij de genade dat ik mij geduldig onderwerpe aan uwen wil en dit mijn zwaar kruis met christelijke lijdzaamheid drage; wees Gij mijn hulp en bescherming; red mij uit mijne nooden. Ik weet. Heer, dat mijne ontslapene vrouw niet tot mij weder-keeren zal, maar dat ik tot haar gaan zal; schenk mij dan geduld, opdat ik niet tegen U opsta, maar veeleer den tijd, dien ik nog over heb te leven, mij benaarstige om dien in gehoorzaamheid des geloofs en met kinderlijke berusting door te brengen, opdat ik, wanneer het uwe genade eenmaal behaagt, mij van deze wereld af te roepen, ten volle bereid zij om mijn teer geliefde echt-genoote te volgen in de gewesten der zaligheid en met haar eeuwig te leven in de vreugde des hemels. Amen.

Gebeden uener weduwe.

I.

De Heer houdt de weduive staande. Ps. 146 : 9.

Mijn Heer en God! Gij hoort de klachten der veriatenen en de zuchten der eenzamen. Gij zijt mijn sterkte en toevlucht, een hulp in het diepgaand leed, hetwelk mij getroffen heeft, daarom zal ik niet vreezen al veranderde de aarde hare plaats en al werden de bergen verzet in het hart van de zeeën. Gij hebt mij mijn stoffelijken steun ontnomen en mij alleen op een donkeren wég geplaatst, maar Gij laat mij niet alleen, want Gij zijt bij mij. O Heer, verlaat mij niet, blijf mij nabij met uwe hulp en leid mij aan uwe trouwe vaderhand. Zend mij

195

troost, raad en kracht in al mijne aangelegenheden; sta mij inzonderheid bij in de gewichtige taak der opvoeding van mijne kinderen. Uw goede Geest wijze hun den weg, dien zij wandelen moeten en beware hen voor de wereld en voor alle kwaad. Zegen ons allen met hemelsche schatten, maar geef ons ook ons dagelijksch brood en leid ons op onzen weg ten einde toe door dit aardsche dal tot de blijde eeuwigheid, om Jezus Christus'wil. Amen.

II.

Gij zult geen weduwe, noch wees beleedigen. Indien gij hen e enig zins beleedigt en indien zij eenigzins tot Mij roepen, Ik zal hun geroep zekerlijk verhooren. Exod. 22:22, 23.

Barmhartig en genadig God! Gij zijt de toevlucht van alle veriatenen, bedroefden en ellendigen. Het heeft U in uwen heiligen en ondoorgrondelijken raad behaagd mij tot een weduwe te maken. Tot wien zal ik mij nu wenden? Waar zal ik raad en hulp zoeken? Mijn God, ik kom tot U. Gij hebt beloofd dat Gij een rechter der weduwen en een vader der weezen zijn zult. (Ps. 68 : 6). Och wees nu ook mijn rechter, mijn redder, mijn helper, mijn toevlucht en de vader der mijnen. Zie mijne tranen aan, hoor mijn zuchten, en erbarm U mijner. Schenk mij mijn dagelijksch onderhoud, zegen mijn uit- en ingang, bewaar mij voor rampen, verzorg mij en de mijnen naar uwe belofte. Ik stel al mijn betrouwen op U, den levenden God, U vertrouw ik van ganscher harte en van ganscher ziel. Gij zijt het alleen, die mij redden en verzorgen kan. Geef dat ik mijn weduwstaat doorbrenge met een ge-loovig hart en een vromen zin en Ü in alles, 't zij smart

13*

196

of vreugde diene. Verhoor mijn gebed, geef mij uwen zegen en leid mij aan uwe hand. Wees de steun en bescherming van mij en de mijnen al de dagen onzer aardsche vreemdelingschap, totdat Gij ons eenmaal opneemt in uw eeuwig Koninkrijk. Amen.

Gebed eener wees.

Vader en moeder hebben mij verlaten, maar de Heer zal mij aannemen. Ps. 27 :10.

Genadig en barmhartig God! als een arm en verlaten kind werp ik mij neder voor uw hoogen troon en smeek l! ootmoedig en van ganscher harte: neem mij aan als een vader zijn kind. Ach , het heeft U naar uw wijs raadsbesluit behaagd , mijne ouders van mijne zijde weg te nemen. Waar nu heen? Ik ben een wees geworden. Wie zal mij nu aannemen? Daarom, liefderijke God, kom ik tot U, neem mij aan, ontferm U mijner. Mijn God, Gij geeft voedsel aan al uwe schepselen, zoo zult Gij ook als een trouwe Vader voor mij zorgen en mij genadig zijn. Naar U zie ik uit met een hartelijk verlangen; ik hef mijne oogen op naar de bergen, van waar mijne hulpe komen zal; mijne hulp is van den Heer, die den hemel en de aarde gemaakt heeft. Uw lieve Zoon, onze Verlosser heeft de kinderen tot zich geroepen en gezegend; och zegen ook mij en sluit mij in de armen uwer barmhartigheid, draag mij en bewaar mij voor ramp en leed. O Heer, mijn God! schenk mij vrienden en beschermers onder de menschen en vergeld hun het goede, 't welk zij mij aandoen, met tijdelijke en hemelsche zegeningen. Schenk mij een ootmoedig en gehoorzaam hai't, opdat

197

ik mij de gunst en de weldaden der menschen waardig make. Bewaar mij voor zonde en verleiding en wanneer ik wankel, sta mij genadig bij, opdat ik niet valle. Aan U wil ik mij geheel en al overgeven en altijd de uwe zijn. Amen.

Gebed van een man voor zijne zieke vrouw.

Bidt voor elkander, opdat gij gezond wordt. Jac. 5 : 16.

Almachtige God en Vader, die slaat om te verbinden en wondt om te heelen, tot ü neem ik de toevlucht met mijn gansche hart, biddende dat Gij ü ook in deze ziekte mijner geliefde vrouw over ons ontfermen wilt en genade voor recht wilt laten gelden. Verlos toch mijn geliefde vrouw van alle smart en lijden, sterk haar in hare zwakheid, bemoedig haar door uwe kracht, neem de oorzaak harer ziekte weg, opdat zij eerlang weder verrijzen en zich in gezondheid verblijden moge. Liefderijke Heiland, bij U zijn alle dingen mogelijk: spreek alleenlijk één woord en zij zal gezond worden. Och schenk ons de voorrechten, die Gij, toen Gij op aarde waart, aan zoovele kranken verleend hebt. De vrouw, die twaalf jaren krank geweest was, raakte slechts den zoom van uw kleed aan en werd gezond, zoo kunt Gij ook thans nog helpen en heelen, (Matth. 9 : 20 enz.) Maar schenk ons ook gehoorzaamheid en onderwerping aan uwen heiligen wil, opdat wij met geduld en lijdzaamheid dragen wat Gij ons oplegt. Uwe wegen toch zijn louter wegen van vrede en zegen, en hun, die ü liefhebben, moeten alle dingen medewerken ten goede. Schenk daarom mij en mijn geliefde vrouw uwen Heiligen

198

Geest, opdat zij in diens kracht alles overwinne en van deze ziekte een zegen erlange voor haar hart. Geef dat wij steeds uwe zaligmakende nabijheid ervaren en vervul uwe belofte, dat Gij ons niet begeven noch verlaten, maar met groote barmhartigheid ons opnemen en met eeuwige genade U over ons ontfermen wilt. Doe ons alzoo om de liefde, waarmede Gij ons tot in den dood hebt liefgehad. Amen.

Gebed eener vrouw voor haar zieken man.

Het gebed des geloofs zal den zieke behouden en de Heer

zal hem oprichten. Jac. 5 : 15.

Liefderijke Heiland! ik kom tot U in den nood van mijn hart en ik smeek U dat Gij mijn dierbaren echtgenoot spoedig weder herstellen wilt. Heer! hoor mijn gebed en laat mijn geschrei tot ü opgaan, verberg uw aangezicht niet voor mijn nood, neig uwe ooren tot mij; wanneer ik U aanroep, verhoor mij spoedig. O Gij zijt een genadig God en Gij ziet uit de hoogte uws heilig-doms op aarde, om het zuchten der gevangenen te hooreii, om te bevrijden de kinderen des doods. Daartoe is (J gegeven alle macht in hemel en op aarde en Gij hebt slechts één woord te spreken en alle ziekte en ellende wijkt. Treed dan met uwe macht en liefde te voorschijn en doe aan ons, gelijk Gij in de dagen uw vleesches aan zoovele duizende ellendigen gedaan hebt. O, indien Gij thans hier voor mij stondt en ik bad U: Heer, behoed ons, wij vergaan, dan zoudt Gij gewis uwe hand uitstrekken en spreken tot mijn man: sta op en wandel. Maar Gij zijt toch inderdaad hier, schoon geen oog U

199

ziet, Gij hoort ons zuchten en kunt in een oogenblik helpen. Doe dan barmhartigheid aan mij, gelijk aan de Kananeesche vrouw, ook ik wil slechts als een hondeke eten van de kruimkens, die Gij vallen laat; och doe mij niet ledig wederkeeren, maar spreek ook tot mij, U geschiede gelijk Gij wilt. Schenk mijn geliefden man weder eene goede en vaste gezondheid, opdat wij te samen onze levensreize voortzetten, maar sterk ons ook, opdat deze ziekte ons te samen nader brenge aan den hemel. Verlos ons van alle doode werken en heilig ons in den geest onzes gemoeds, opdat wij nieuwe, ü wel-behagelijke menschen worden. O Heer! geef dat alles ons medewerke ten goede, laat ons meer en meer U worden ingeplant, schenk ons geduld en kracht om alles gewillig te dragen en onzen wil geheel en al aan IJ te onderwerpen. Zegen ook alle middelen, die wij aanwenden en sterk mijne krachten, opdat ik den kranke alzoo verplege en verzorge dat er niets worde verzuimd. Blijf ons steeds nabij als de rechte geneesmeester des lichaams en der ziel, draag al onze aangelegenheden op uw trouw hart en help ons, opdat alles wat Gij ons toezendt ons nader brenge tot uwe eeuwige heerlijkheid. Amen.

Gebed van een gemoedsbezwaarde.

Hoor, Heer el en zijt mij genadig; Heere! toees mij een helper. Ps. 30 : 10.

Alwetende God! Barmhartige Vader! Gij alleen kent mijne ellende en Gij verstaat de verzuchtingen van mijn neergebogen hart. Help mij toch en red mijne ziel uit den nood. Gij hield mijne oogen wakende; ik was verslagen

200

en sprak niet. Ik overdacht de dagen van ouds, de jaren der eeuwen. Zal dan de Heer in eeuwigheid verstooten en voortaan niet meer goedgunstig zijn? Houdt zijne goedertierenheid in eeuwigheid op? Heeft de toezegging een einde van geslacht tot geslacht? (Ps. 77 : 5—9). O Heer, vergeef mij mijne ondankbaarheid en mijn klagen, want ik weet, dat Gij mij kastijdt uit liefde en dat Gijmij nabij zijt, ook dan, wanneer Gij uw aangezicht voor mij verbergt. Richt mijn gebogen hart weder op, blaas het vonkje geloof weder aan, opdat het, gelijk tot dusver in mijn hart helder brande en opdat mijn hoop vast gegrond worde op U, Heere Jezus, den oversten Leidsman en Voleinder des geloofs. Heer, die machtig zijt om de dooden levend te maken, verheerlijk uwe macht aan mijn bezwaard gemoed en wek mijne ziel op tot eea nieuw, krachtig leven in ü. Amen.

Gebed in den oogst.

Laat ons nu den Heer onzen God [vreezen, die ons de gezette tijden van den oogst bewaart. Jer. 5 : 24.

Wees met ons, o genadige en liefderijke Vader! en geef ons ons dagelijksch brood, 't welk Gij in den tegen-woordigen tijd des oogstes overal uitdeelt. Beschikt Gij vóór alle dingen een gunstige weersgesteldheid en een bestendigen zonneschijn, opdat alles wat nog niet rijp is tot rijpheid kome en hetgeen nog te velde staat droog in de schuren worde gebracht. Zegen het ingezamelde in de schuren, zuiver het op den dorschvloer, vermeerder het voorts onder de handen, doe het gedijen in onzen mond. Verleen ons daarbij het leven en de gezondheid,

201

rust en vrede, om alles wat Gij geschonken hebt zoo te genieten, dat het niet alleen kracht schenke aan het lichaam, maar ook nuttig zij voor de ziel en als uw tijdelijke zegen ons op allerlei wijze rijkelijk moge ten goede komen. En wanneer Gij al deze dingen doet, herinner ons dan ook onze dure verplichting aan U en doe ons alles wat wij ontvangen slechts als van U komende weldaden erkennen; leer ons U daarvoor hartelijk te danken, ze met spaarzaamheid te gebruiken, ons lichaam te bewaren gelijk het behoort, anderen gaarne van het onze mee te deelen en eindelijk alles, wat wij van U ontvangen, slechts tot uwe eer aan te wenden en te gebruiken. Zie Gij bij voortduring in genade op onze akkers ter neder. Verrijk ze, maak ze vruchtbaar. Verwarm den grond door den noodigen zonneschijn. Bevochtig het veld met vruchtbaren regen, drenk zijne voren, maak het geplante nat, geef wasdom aan het zaad, 't welk ook nu weder zal worden uitgestrooid, opdat het land ook in het volgende jaar zijn gewas geve en onze velden met graan bedekt mogen zijn, opdat er stof zij om te juichen en te zingen, uwen naam ter eer. Amen.

Gebed in duren tijd en hongersnood.

Die hongerig waren zijn het niet meer. 1 Sam. 2 : 5,

Almachtig, barmhartig, goedertieren God, Schepper des hemels en der aarde! Gij hoort het gebed, tot U zal alle vleesch komen. Ach Heer, het is niet onverdiend dat wij dure tijden beleven; Gij toch hebt bedreigd dat een vruchtbaar land niets dragen zal, om de zonden dergenen, die daarin wonen. Och lieer, onze ongerech-

202

tigheden buigen ons ter neder, vergeef ons onze schulden. Verhoor ons naar uwe wonderbare gerechtigheid, o God van ons heil, o Vertrouwen aller einden der aarde en der verre gelegenen aan de zee! Och Heer, doe uwe milde, almachtige hand open en verzadig al wat er leeft naar uw welbehagen. Gij kunt de dingen, die niet zijn, roepen als of ze waren, tot eer van uwen heiligen naam en van uwe troostrijke genade, want uwe bronnen hebben overvloed van water. O Heer, bezoek het land, bevochtig, verrijk het, maak ons koren gereed, bouw zelf het land, drenk zijne voren, zegen de opgeploegde aarde, maak haar week door de regendroppelen en zegen haar uitspruitsel. Kroon het jaar met uwe goedheid, laat uwe voetstappen druipen van vettigheid, maak vroolijk alles wat leeft, beiden des morgens en des avonds, want Gij, o Heer, onze God! zijt groot en uwe goedheid is ondoorgrondelijk Hoe groot zijn uwe werken, o Heer! Gij hebt ze allen met wijsheid gemaakt, het aardrijk is vol van uwe goederen. Och Heer! doe de vensters des hemels open en laat de volheid van uw zegen nederdalen. Heere Jezus! Gij hebt duizenden in de woestijn verzadigd met weinige brooden en de overgeschotene brokken doen verzamelen. O deel nu de overgeschotene brokken onder de hongerenden uit, want uwe hand is niet verkort. Aller oogen wachten op U, dat Gij hun hunne spijze geeft te zijner tijd. Geeft Gij ze hun, zij vergaderen ze, doet Gij uwe hand open, zij worden met goed verzadigd, verbergt Gij uw aangezicht, zij worden verschrikt, neemt Gij hunnen adem weg, zij sterven en zij keeren weder tot hun stof. Zendt Gij uwen Geest uit, zoo worden zij geschapen en Gij vernieuwt het gelaat des aardrijks. Daarom, o Heer, sterk en verzadig ons met uwe levende kracht, als

203

met het ware hemelsche brood, want de mensch zal bij brood alleen niet leven, maar bij alle woord, dat uwen mond uitgaat. Onthoud aan het brood uwe kracht en uw zegen niet, maar zegen onze spijs en verzadig ons lichaam met weinig. Troost en spijzig alle hongerigen en vernieuw ze in den duren tijd, Gij, die de vogelen des hemels voedt en niemand van honger omkomen laat. Schenk geduld aan alle armen, o Heer, en geef dat ze niet twijfelen aan uwe almachtige hulp; vermeerder hun brood, gelijk het meel der weduwe te Sarepta. Verzadig ook onze ziel met uw goddelijk Woord, laat het ons zoeter zijn dan honig en honigzeem, totdat wij eindelijk aanzitten in uw Koninkrijk om met ü te eten en te drinken, dat is: uw aangezicht in gerechtigheid te aanschouwen en verzadigd worden met uw beeld, als wij zullen opwaken. Amen.

Bij een opkomend onweder.

Duisternis zette Hij tot zijne verberging; rondom Hem vjcis zijne tent duisterheid der iv at er en, wolken des hemels. Van den glans, die voor Hem was, dreven zijne loolken daarhenen, hagel en vurige kolen. En de Heer donderde in den hemel en de Allerhoogste gaf zijne stem, hagel en vurige kolen. Ps. 18 : 12—14.

O almachtige God, wij hooren uwe stem in de wolken, hoe schieten uwe bliksems neder, hoe rolt uw donder. Sterk is uw arm en groot uwe kracht en, indien Gij wildet. Gij zoudt ons met alle schepselen in een oogen-blik kunnen verdelgen. Maar och Heer, gedenk aan uwe barmhartigheid en goedertierenheid, want die is van eeuwigheid. Straf ons niet in uwen toorn, kastijd ons niet

204

in uwe grimmigheid. Wel hebben wij verdiend, dat Gij ons in uwen toorn omkomen laat. Maar ach, barmhartige God, spaar ons bij dit onweer. Heer, wees genadig naar uwe goedertierenheid en delg uit onze zonde naar de grootheid uwer barmhartigheid. Ontferm U over ons en over alle menschen om Jezus Christus' wil en bewaar lichaam en leven, huis en akker met uwe almachtige hand. Geef dat uwe bliksemschichten en donderslagen geen schade aanrichten, wees Gij onze bijstand in den nood. Almachtige Beschermer van uwe kinderen! zie op ons neder en geef ons onder uwe hoede veilig te wonen. Door uwen donder worden de bergen bewogen en davert de grond, zouden wij niet voor ü vreezen? Leer ons daaruit zien de vergankelijkheid der wereld, gelijk alles eens zal vergaan, opdat wij van al het aardsche en van alle ijdelheden afzien en slechts U, o Heer aanhangen en liefhebben. Want wie is ü gelijk. Uwe almacht is even groot als uwe barmhartigheid en genade. Erbarm U onzer en red ons uit allen nood. Amen.

Bij een hevig onweder.

De stem des Heer en is op de wateren, de God der eere dondert; de Heer is op de cjroote wateren. De stem des Heeren is met kracht, de stem des Heeren is met heerlijkheid. Ps. 29:3, 4.

Groote, almachtige God! Gij laat de stormen woeden, de wateren bruischen, den donder rommelen en de bliksemschichten het luchtruim doorklieven. Gij kunt de bergen en rotsen, onze woningen en ons zeiven in een oogenblik verpletteren en vernietigen.

205

O Heer, wat is het stof, de aardworm voor U, den almachtigen Heiland! Wij, arme zondaren, hooren uwe geweldige stem en wij sidderen. Heer, help ons, red ons uit den nood, die donderend en bliksemend ons boven het hoofd hangt. Groote God, erbarm U onzer om Christus wil! Ach, indien Gij ons doen wildet naar onze zonden, waar zou onze troost en onze hoop zijn? Voor U is niemand rechtvaardig, ook niet één. Maar Christus is ons van U geworden tot rechtvaardigheid, heiligheid en verlossing. Zie op zijne groote verdienste en geef dat wij hare vrucht ook in deze bange ure ondervinden. Ontsluit ons om zijnentwil uwe beschermende Vaderarmen en geef dat wij den boog uwer genade spoedig weer aanschouwen mogen aan den helderen hemel. Amen.

Na het onweder.

Psalrnzingt den Heer, gij zijne gunstyenooten en zegt lof ter gedachtenis zijner heiligheid, want een oogenblik is er in zijn toorn, maar een leven in zijne goedgunstigheid; des avonds vernacht het geween, maar des morgens is er gejuich! Ps. 30 : 6.

Wij loven uwe groote goedheid, o oppermachtige God, dat Gij het gevaar, 't welk ons dreigde, zoo genadig hebt afgewend. Maar och. Heer! zoo gelukkig zijn anderen niet; zijn er, voor wie uwe wijsheid het niet goedkeurde om de schade, die een onweder te weeg brengen kan, te keeren, geef dat het licht uwer genade daar weder schijne. Neen, Gij kunt uw vriendelijk aanschijn niet lang verbergen. Troost de sidderende harten met den zegenenden blik uwer erbarmende liefde. O, wij mochten

2Ö6

het weder ondervinden dat, al staat de hemel in vlam en al staat de aarde onder water, en al bezwijken wij van angst, wij toch een Voorspraak hebben bij den Vader, die voor ons bidt en ons voor moedeloosheid bewaart. Lof en dank worde U toegebracht tot in eeuwigheid, omdat Gij ons verlossing en barmhartigheid hebt doen vinden in den Zoon uwer liefde. Hoe zouden wij, zondige schepselen! die zonder Hem een prooi zouden zijn van de vreeze des doods, voor uw heilig aangezicht durven naderen? Geef dat wij in vreugde en smart, in leven en sterven, met lof en dank, geloovig erkennen, dat uwe oneindige liefde ons door Christus eene eeuwige zaligheid heeft bereid. Amen.

Op een schoonen lentemorgen.

Hoe groot zijn uwe werken, o Heer, Gij hebt ze allen met wijsheid gemaakt; het aardrijk is vol van uwe goederen. Ps. 104 : 24.

Liefderijke hemelsche Vader, wij danken (J uit den diepsten grond onzer harten, dat Gij ons in den afgeloopen nacht zoo genadiglijk voor alle leed hebt bewaard en dat wij den schoonen lentedag vroolijk mogen beginnen. Gij hebt ons goedgunstig door een moeilijken wintertijd heen geholpen. Hoevelen onzer medemenschen hebben met een smachtend verlangen de lente te gemoet gezien en zijn door bitter lijden gedrukt, onder armoede, honger, koude en allerlei ontbering heengegaan. Maar wij mogen uwe barmhartigheid, die ons zoo genadig door alles heen geholpen heeft, loven en danken. Reeds komt daar nieuw leven in de sluimerende natuur. De zonnestralen, die

207

het ijs doen smelten, de zachte lucht, de zingende leeuw-rikken , de eerste bloemen, allen verkondigen de groote opstanding der natuur en verheerlijken U, o eeuwige Bron der levens!

Leer ons in alles uwe oneindige liefde erkennen. Gij wilt ook aan ons een nieuw, zalig leven schenken. Wij zijn van natuur zoo licht gelijk aan den kouden, stuggen grond, die alleen door uw goddelijken adem herleven en door de kracht der zon uwer genade verwarmd worden kan.

Uw Heilige Geest herscheppe onze harten tot een goeden en vruchtbaren bodem. Laat uwe oneindige Vadertrouw, de verlossende liefde uws Zoons tot in den dood des krui-ses, de tucht en genade uws Geestes krachtig in ons werken, opdat wij door U in een nieuw leven wandelen. Zegen ons heilige, drieëenige God, in alle eeuwigheid. Amen.

Gebed vóór het aangaan eener reis.

De Heer zal zijn Engel met u zenden en Hij zal uwen weg voorspoedig maken. Gen. 24: 40.

Almachtige en eeuwige God! in uwen naam wil ik heden mijn weg betreden en onder aanroeping van uwe barmhartigheid mijn voorgenomen plan tot het doen eener reis ten uitvoer brengen. Gii zijt de Heer onze God, die onzen uitgang en onzen ingang bewaart en onze voeten richt op een effen baan, zoodat zij niet wankelen. Ik bid U, mijn Heer en God, zend uwe heilige Engelen met mij om mij op mijne reis te behoeden en beveel hen, dat zij mij bewaren op al mijne paden, op de rechte wegen leiden en mij brengen ter plaatse mijner bestemming. Geef ook dat zij mij van daar weer veilig, frisch en ge-

208

zond tot de mijnen terugbrengen. O Heer, mijn God, bewaar mijn voet voor struikelen en dat geen leed mij over-kome, 'tzij aan mijn lichaam, 't zij aan mijne ziel. Doe mij godvruchtige, behulpzame menschen ontmoeten. Sterk mij, liefderijk God, opdat ik mijne zaken goed uitrichte en in uwe kracht in welstand wederkeere. Wees en blijf bij mij op al mijne wegen, gelijk Gij geweest zijt met den Aartsvader Jakob, toen hij naar Mesopotamic trok en naar Egypte reisde. En gelijk Gij de kinderen Israels door de Roode Zee en door de woestijn geleid hebt, en hen des daags door een wolkkolom en des nachts door een vuurkolom zijt voorgegaan, wil alzoo, o getrouwe God, ook nu en altoos met en bij mij zijn en blijven, en mij op deze geheele reis overal begeleiden, beschermen en behoeden, met allen nooddruft verzorgen en als een getrouwe gids niet van mij wijken. Wees, o almachtige God, mijn reisgezel, mijn herder en bewaarder. In uwe almachtige handen beveel ik mijn 'lichaam en mijne ziel, al mijne betrekkingen en bekenden, ook al mijne eigendommen. Geef dat ik teruggekeerd al mijne dierbaren gezond en frisch wedervinde, door Jezus Christus, uwen lieven Zoon, die met U, den Vader en den Heiligen Geest leeft en regeert tot in eeuwigheid. Amen.

Morgengebed op reis.

Die op den Heer vertrouwt zal in een hoog vertrek gesteld worden. Spr, 29 : 25.

Liefderijk God, hemelsche Vader! lof, dank en eer breng ik U toe uit den diepsten grond mijns harten, omdat Gij mij ook dezen nacht, verwijderd van mijn woonplaats,

200

zoo genadiglijk behoed, bij de gezondheid bewaard en allen nooddruft geschonken hebt, zoodat ik in uwen naam mijne reis hervatten en mijne plannen uitvoeren kan. Goedertieren God en Vader! ik bid IJ met nederige onderwerping, hoor en verhoor ook nu en steeds mijn vurig gebed, blijf als reisgezel aan mijne zijde, bewaar mij voor onheilen van vallen en stooten, voor trouwe-looze menschen, voor oplichterijen, voor bedorven lucht en slechte spijzen, voor onweer en allerlei gevaar en schade aan lichaam en ziel. Ruim uit den weg alles wat mij zou kunnen hinderen; help mij om mijne bezigheden zoo te verrichten, dat het mij en de mijnen ten goede kome en geef dat ik daarbij in al mijn doen en laten bij God en menschen het geloof behouden moge in een goed geweten. Intusschen, liefderijke Heer en God, wees ook te huis bij de mijnen de getrouwe bestuurder en huisvader, spaar aller gezondheid en bewaar onder hen den vrede, bescherm mijne eigendommen en geef dat ik door uwe genade frisch en gezond tot hen moge terugkeeren. Dat ik allen in welstand aantreffe, en dat ik met blijdschap moge ontvangen worden. Zoo zullen wij te samen met lof en dank uwen heiligen naam verheffen in Christus Jezus, uwen Zoon, onzen Heer! Amen.

14

210

Avondgebed op reis.

Wentel uwen weg op den Heer, en vertrouw op Hem: Hij

zal 't maken. Ps. 37 : 4.

Liefderijke Heer en God! Aan het einde van dezen dag breng ik U op deze vreemde plaats, den dank mijns harten als een avondoffer. Ik loof, eer en prijs U voor uwe goddelijke hulp, dat Gij ook op dezen dag als een getrouw reisgezel mij zijt nabij gebleven, mij voor alle leed bewaard, uit alle gevaar gered en mijn lichaam meit allen nooddruft verzorgd hebt. Neem, o getrouwe God, dit avondoffer mijner dankbaarheid genadig aan, en verhoor ook verder deze mijne ootmoedige bede; voorzie mij ook dezen avond van het noodige, breng mij niet dan met christelijke, eerlijke lieden in aanraking, wend alle gevaren, waaraan ik naar lichaam en ziel blootsta, van mij af, verleen mij dezen nacht een zoete en veilige rust, en morgen een gezond ontwaken en leid mij dan verder in al mijne bezigheden op de rechte wegen. Geef ook in mijn hart, o Heer! steeds een vurige liefde voor uw heilig Woord, dat ik bestendig blijve bij de waarheid, ijverig zij in het bidden en smeeken en dat uw heilig Woord mijne ziel verkwikke. Verleen mij dit alles en help mij daartoe, Vader, Zoon en Heilige Geest, die te prijzen zijt tot in eeuwigheid. Amen.

211

Dankgebed na eene gelukkig volbrachte reis.

Die ü vreezen, betoont Gij groote genade. Judith 16: 19.

God en Vader! mijne hulpe, tot hiertoe hebt Gij geholpen. Gij zijt de God, die alleen bijstand verleent. Ik loof U met hart en mond, omdat Gij mij op mijne wegen getrouw geleid, vaderlijk verzorgd, machtig beschermd, en aan de hand uwer liefde weder tot mijne geliefden gebracht hebt. Steeds zweefde ik in gevaar, maar mijn vertrouwen op U, o helper Israels! werd niet beschaamd, en niets kon mij uit uwe hand rukken. Gij hebt mijnen voet uit het net gevoerd, zoodat ik behouden ben en daarin vroolijk mag roemen. Dit alles heb ik te danken aan uwe machtige zorg en ik bid U van ganscher harte, dat Gij mij ook verder nemen wilt in uwe goddelijke bescherming, een hartelijk verlangen in mij verwekken wilt naar het hemelsche vaderland, en mij de genade verleenen om steeds met meerder ijver mijne roeping in Christus vast te maken, en wanneer mijn vreemdelings-tocht eens geëindigd is, moge dan mijn lichaam een stille rustplaats vinden in het graf, en mijne ziel de blijdschap smaken, die haar is weggelegd in uwe woning, bereid door Jezus Christus, onzen éénigen Zaligmaker. Amen.

Gebed van ouders, wanneer een kind het ouderlijke huis verlaat, en een nieuwe loopbaan begint.

De oogen des Heer en zijn op degenen, die Hem liefhebhen. Jezus Sirach 34:19.

God, vol genade en goedertierenheid! wij brengen U onzen dank toe, dat gij ons kind zoover gebracht hebt,

14*

212

dat het nu de ouderlijke woning verlaten en zich in den vreemde verder ontwikkelen kan. Geef dat het een nuttig lid worde der menschelijke maatschappij, maar geef bovenal dat het U voor oogen en in het hart hebbe, aan geen zonde toegeve, noch tegen uwen wil handele O Heer! sta hem krachtig bij in den strijd tegen de zonde, opdat hij zijne jeugd rein beware, en voortga op den goeden weg. Sterk zijne gezondheid, schenk hem steeds ijver en lust tot de taak, waartoe hij zich aangordt en onder alle verrichtingen, waartoe Gij hem roepen zult. Geef dat hij opwasse in genade bij ü en bij de menschen, die zijn welzijn bevorderen moeten. Schenk hem en ons den rechten geest des gebeds, opdat wij ook in de verte met hem in U verbonden blijven. Ja, geef dat niets ons scheide van uwe liefde, die is in Christus Jezus, onzen Heer, Amen.

Gebed in 't algemeen van ouders voor hunne kinderen.

Onze hulp is in den naam des Heer en, die hemel en aarde gemaakt heeft. Ps. ] 24 : 8.

Wij naderen voor uw heilig aangezicht, almachtig en genadig God! en bidden U ootmoedig om uw onmisbaren bijstand, opdat wij onze kinderen tot hunne zaligheid mogen opbrengen. Verlicht hun verstand, opdat zij uwen heiligen wil mogen erkennen. Roei uit hunne harten alle eigenliefde, ongehoorzaamheid, ijdelheid, hoogmoed en dergelijke booze neigingen. Ontdek hun ook die zonden, die hun nog verborgen zijn en schenk hun eene hartgrondige bekeering. Bewaar hen voor verzoekingen

213

en, zoo zij daarin vallen, tuchtig hen door uwen Heiligen Geest , opdat zij hunne afdwalingen erkennen, naar uwe vergevende liefde vragen en den nauwen weg zoeken, die tot het leven leidt. Neig hunne harten ook tot eene gewillige gehoorzaamheid jegens ons; Gij immers hebt ons geroepen om hen op te voeden in de vreeze uws naams. Schenk hun ijver en vlijt in het leeren en in al, wat zij doen, nauwgezetheid en trouw.

(In uwe bijzondere hoede bevelen wij hen onder onze kinderen, die van ons verwijderd zijn. Gij zijt machtig ook hen onder alle verzoekingen te bewaren. Och Heer, erbarm U hunner en behoed hen naar ziel en lichaam). Maak onze kinderen wakende tn biddende, opdat zij onder alle aanvechtingen staande mogen blijven. Ja leer ons allen uw welbehagen te doen, want Gij zijt onze God. Uw goede Geest besture onze schreden en leide ons in een effen land. Amen.

Gebed van verloofden.

God zij ons genadig en zegene ons; Hij doe zijn aanschijn bij ons lichten, opdat men op de aarde uwen weg kenne. Ps. 67 : 2, 3.

Wij loven ü, o eeuwige Liefde! met mond en hart, dat Gij ons elkander op onzen levensweg hebt doen ontmoeten. Wees ons nabij, opdat wij onze nieuwe loopbaan tot eer van uwen naam beginnen en ons geheel en al aan uwe leiding overgeven. Bewaar ons dat wij onzen eigen weg zouden gaan, geef dat ons doen en laten steeds op IT gericht zij, en dat wij onze verbintenis in en door U

214

sluiten, opdat onze liefde niet ophoude. Heer verleen ons beiden zulk een gezindheid, dat wij elkander steeds en onveranderlijk liefhebben en elkander met geduld en zachtmoedigheid dragen. O laat ieder daartoe het zijne doen, opdat onze verbintenis U welgevallig en door U gezegend zij en blijve. Sterk ons, opdat wij elkander in geen omstandigheid des levens, in lief noch leed, verlaten, maar steeds in alle toestanden, waarin wij geraken, elkander getrouw blijven. Moge niets ons hier op aarde scheiden dan de dood alleen. Maar, indien het zijn kan, laat dezen nog ver van ons verwijderd blijven. Wij hebben nog zooveel behoefte aan bekeering en heiligmaking. Geef dat wij beiden daarnaar staan en niet moede worden in het zoeken naar dat eene, 't welk noodig is. Moge onze toekomende woning een plaats des vredes zijn, waar al onze betrekkingen gaarne vertoeven en waar hun rust en troost geboden wordt. Ja, Heer, schenk ons vrede en vreugde in den Heiligen Geest en kroon ons met uwe genade om Jezus Christus' wil. Amen.

Gebed van ouders op den dag des huwelijks van hun zoon.

Zoo de Heer het huis niet houwt, te vergeefs arbeiden deszelfs bouwlieden daaraan. Ps. 127 : 1.

Wij loven uwe groote goedheid, liefderijke hemelsche Vader, dat Gij ons dezen blijden dag beleven doet en wij danken U met een bewogen hart dat Gij onzen zoon eene hulpe tegenover hem naar zijn hart hebt toegebracht. Gij zijt tot dusver zoo vaderlijk met hem geweest en hebt hem tot hiertoe zoo trouw geholpen. Breid uwe

215

vaderarmen ook nu in zijn nieuwe loopbaan over hem uit en bescherm hem. Moge hij een voorbeeld wezen voor de zijnen hoe men leven moet om ü welbehagelijk te zijn. Schenk hem daartoe de rechte wijsheid, opdat hij zijne huishouding met verstand besture, geef dat hij al zijne ondernemingen op ü als den rotsgrond bouwe. Maak hem sterk in het geloof, onwankelbaar in de hoop, trouw in de liefde. Geef dat hij niet vertrage in het waken en bidden, opdat de wereld, het vleesch, de Satan geen macht over hem bekomen. Ja, Heer, zegen deze onze kinderen inzonderheid met hemelsche goederen en leid hen op een effen baan tet het eeuwige, zalige leven. Amen.

Gebed van ouders op den dag des huwelijks van hunne dochter.

Strek uwe goedertierenheid uit over degenen, die Ü kennen. Ps. 36:11.

Almachtige, barmhartige God! Gij hebt groote dingen aan ons gedaan, dies zijn wij verblijd, daarom willen wij harten en handen tot ü opheffen en uwe goedertierenheid prijzen. O Heer, wees en blijf ook verder ons met uwe hulp nabij. Uw vaderoog blijve geopend over onze dochter en uw trouwe hand geleide haar op haren nieuwen levensweg. Schenk haar wijsheid, liefde, zachtmoedigheid, geduld, opdat zij onder alle omstandigheden naar uw welbehagen moge wandelen. Er komt in het mensche-lijk leven zooveel voor, waarin men dwalen en struikelen kan. Geef dat zij ü liefhebbe boven alles en handele naar uwen wil, dat zij aan haren man onderdanig zij in alle dingen, die recht en billijk zijn. O liefderijke

216

Heiland, mochten deze onze kinderen ranken zijn, die in U, den waren wijnstok, blijven, neem van hen weg wat geen vrucht voor de eeuwigheid dragen kan, en voed hen door lief en leed op voor uw hemelsch Koninkrijk om uwer liefde wil. Amen.

Gebed van ouders op den dag des doops van hun kind.

Ik zal van goedertierenheid en recht zingen; U zal ik

psalmzingen, o Heer! Ps. 101 : 1.

Liefderijke Heer, onze God! Met een diepbewogen hart brengen wij U onzen dank toe, omdat Gij het kind, 't welk Gij ons onlangs geschonken hebt, nu ook hebt opgenomen in het verbond uwer genade. O neem het onder uwe hoede, gelijk eene hen hare kiekens vergadert onder hare vleugelen. Moge het den zegen van zijnen doop ondervinden en de hem daarin geschonken genade eenmaal aanvaarden. O Heer, hoe zouden wij u genoeg kunnen danken voor het voorrecht , dat het gebracht is onder den adem van uwen Heiligen Geest. Och help ons dat wij niet slechts Christenen heeten, maar ook in waarheid Christenen zijn en dat wij ons kind opvoeden tot eer van uwen heiligen naam. Vervul al uwe dierbare beloften aan dit kind, 't welk nu immers ook uw kind is. Geef dat het opwasse tot een burger des hemels, dat het door een levend geloof in leven en in sterven aan U verbonden en in al zijn wandel ü geheiligd zij. Help Gij hem daartoe naar uwe groote barmhartigheid

217

en geef dat wij U eens met hem als uwe verlosten lof en dank mogen toebrengen van eeuwigheid tot eeuwigheid ! Amen.

Gebed om de gave des gebeds.

Mijn mond zal den prijs des Heer en uitspreken. Ps. 145 : 21.

Liefderijke hemelsche Vader! Gij weet het best wat ons ontbreekt en Gij geeft zoo gaarne wat wij noodig hebben, maar wij bidden U toch bovenal om de gave van op de rechte wijze te kunnen bidden.

Onze harten zijn dikwerf zoo traag en dor, als of een booze geest hen uitgedroogd hadde. O het kan zijn dat daar zelfs geen zucht, die waardig is tot U door te dringen, opstijgt uit ons neergebogen hart. Nu eens hebben de verstrooiingen en het gewoel der wereld onze betere ervaringen verlamd, dan weer beletten ons de aardsche zorgen om tot ons zeiven te komen; straks wordt ons hart weer ingenomen door zondige gewoonten en verleert het daardoor de kracht en den moed om te naderen voor uw heilig aangezicht. Barmhartige Vader, red ons toch uit den pijnlijken toestand van niet tot U te kunnen komen. Bevochtig ons dor gemoed door een rnilden regen uwer oneindige genade, opdat het wederom gelijk worde aan een zachten grond, waarin het goede zaad ontkiemt, opkomt, wast, en vruchten voor den hemel dragen kan. Verwijder den vijand, die zoo gaarne onkruid daarin strooit en geef dat hij geen macht over ons krijge. Schenk ons kracht tot bestendige waakzaamheid en bewaar ons, dat wij niet gedurig weer vervallen

218

in de traagheid, die ons de geschiktheid tot bidden beneemt. Doe ons in voortdurende gemeenschap met U verkeeren en uit uw trouwe vaderhand krachten putten voor het eeuwige leven, opdat wij reeds hier een voorsmaak hebben van de zaligheid, ons verworven door uw lieven Zoon, onzen Heer en Heiland.

Geef ons geloof in al zijne beloften des vredes en schenk ons de ervaring harer vervulling ook in onze jongste ure, opdat geen macht in staat zij ons te scheiden van uwe liefde, welke is in Christus Jezus, onzen Heer. Amen.

Uitgave van KEMINK amp; ZOON, (over de Domkerk), te Utrecht.

Nieuw Bybelsch Huisboek. Overdenkingen op iederen dag des jaars. Door Mevr. Gustave Monod, Geb. Brown. Bekroond Prijsschrift. Uit het Fransch. Tweede Druk.

Ing. ƒ 2.80; Geb. ƒ 3.30.

Dit NIEUW BIJBELSCH HUISBOEK, bevattende Overdenkingen op iederen dag des jaars, is ontstaan ten gevolge van het uitschryven eener prgsvraag.

Dat van de 25 ingekomen antwoorden, dit van Mevr. Monod-Brown het best gekeurd en met den uitgeloofden prys bekroond werd, zal nevens den naam van de Schryf-ster wel tot waarborg verstrekken van de degelijkheid van inhoud en de doelmatige inrigting en verdeeling van het werk, dat in de oorspronkelijke taal reeds zoo zeer gezocht werd. Om dit Huisboek voor iederen belangstellende verkrijgbaar te doen zijn, is het, den druk en de uitvoering in aanmerking nemende, tot zeer matigen prijs gesteld.

Van sommige Dagboeken heeft men gezegd: ze zgn wat al te betoogend en daardoor wat droog; van andere: ze zyn niet altijd voor ieder duidelijk; en nog weêr van andere: de stukjes zyn wel wat groot!

Niets van dit alles kan van dit Huisboek gezegd worden. De stukjes zyn kort, duidelyk en zeer stichtelyk.

Welk een Bijbelkennis, welk een helder inzicht in de waarheid des Evangelies! Maar ook vooral, welk een fijn en diep gevoel, b.v. in het stukje: „De bloemenquot;, en: „De kleine vossen die den wyngaard verdervenquot;, bij Hoogl. 2! Dit lezende gevoelt men: we hebben hier het woord van eene ryk-begaafde vrouw, die haar hart en haar leven den Heer gewijd heeft. Waarlyk, wie zoo schryven kan, moet den Heer wel vurig liefhebben!

A. Couvée Az.

Uitgave van KEMINK amp; ZOON, (óver de Domkerk), te Utrecht.

\

Morgendauw. Christelijk Huisboek, verzameld door Dr. F. van Gheel Gildemeester.

f

Ing. f 2.90; Geb. / 3.80.

......Er bestaan zeker dagboeken genoeg, maar dit

Huisboek biedt in zeldzame mate verscheidenheid van vorm bij eenheid van geest. Men vindt hier bijeen wat de uitnemendste schrijvers van stichtelijke lectuur in vroeger en later tijd, hier te lande (o. a. Beets, a Brakel, Cohen Stuart, Doedes, Gunning, Hasebroek, des Araorie van der Hoeven, Huydecoper, van den Ham, Jorissen, Molster, van Niel, van Oosterzee, Kidderus en de la Saussaye) en daarbuiten (o. a. Ahlfeld, Arndt, Elumhardt, Bunjan, Euncke, De Gasparin, Goszner, P. Gcrhardt, Law, Luther, Monod, Murray, Spurgeon, Stockmayer, Vinet en Winslow) geschreven hebben. Met groote zorgvuldigheid zijn de stukken gekozen en berekend op de behoeften van verstand en hart. Zij zijn niet te kort noch te lang en eindigen met een toepasselijk vers. Van heeler harte bevelen wij dit boek aan; het kan niet anders of het dage-lijksch gebruik zal ten zegen zijn. Wie nog geen Dagboek bezit of het zijne met een ander verwisselen wil schaffe zich het Christelijk Huisboek aan en hij zal den verzamelaar erkentelijk zijn, die groote belezenheid hier het beste wat hij vond, bijeen bracht. Worde dit Huisboek zeer velen een huisvriend, die een huiszegen aanbrengt.

G, J. v. d. Flieb in de HaagscJie Kerkbode.

Wie zal zeggen, hoeveel zegen er van uitgaat, waar ouders en kinderen, de hoofden en de dienstbaren des gezins, zich dagelijks te zamen voor het aangezicht des Heeren stellen om te spreken tot Hem, en Zijn woord van vertroosting en vermaning ter harte te nemen ?

Daarom begroeten wij met blijdschap ieder nieuw werk, dat tot zulke huiselijke godsdienstoefening aanleiding en leiddraad geeft. En dat te meer, waar zulk een werk tot ons komt van de hand van onzen geliefden Broeder Gildemeester, den begaafden en ijverigen Haagschen leeraar. Uit het beste wat hij vond, heeft hij een bloemlezing gegeven, en die met enkele stukken van zijne hand verrijkt. Een eigenaardigen en weldadigen indruk maakt het, zóó groote verscheidenheid van gaven bij eenheid des Geestes op te merken.

Arnhem. J. H, L. '■Ioozemsyeb.

i

■ 11

I

-j-l'

- /

i