HOOFDSTUK 1.

In den beginne schiep God ien hemel en de aarde.

2 De aarde nn was woest en ledig, en duisternis was op den afgrond; en de Geest Gods zweefde op de wateren.

3 En God zeide: daar zij licht: en daar werd licht.

4 En God zag het licht dat het goed was; en God maakte scheiding tusschen het licht en tus-schen de duisternis;

5 en God noemde het licht dag, en de duisternis noemde hij nacht. Toen was het avond geweest en het was morgen geweest, da eerste dag.

6 En God zeide: Daar zij een uitspansel in het midden der wateren, en dat make scheiding tusschen wateren en wateren.

7 En God maakte het uitspansel, en maakte scheiding tusschen de wateren, die onder het uitspansel zijn en tusschen de wateren, die boven het uitspansel zijn: en het was al zoo.

8 En God noemde het uitspansel hemel. Toen was het avond geweest en het was morgen geweest, de tweede dag.

9 En God zeide: Dat de wateren van onder den hemel in ééne plaats vergaderd worden, en dat het droge gezien worde: en het was al zoo.

10 En God noemde het droge aarde, en de vergadering der wateren noemde hij zeeën: en God zag dat het goed was.

11 En God zeide: Dat de aarde uitschiete grasscheutjes, kruid zaadzaaiende, vruchtbaar geboomte, dragende vrucht naar zijnen aard, welks zaad daarin zij op de aarde; en het was alzoo.

12 En de aarde bracht voort grasscheutjes, kruid zaadzaaiende naar zijnen aard, en vruchtdragend geboomte, welks zaad daarin was, naar zijnen aard: en God zag dat het goed was.

13 Toen was het avond ge^veest en het was morgen geweest, de derde dag.

14 En God zeide: Dat er lichten zijn in het uitspansel des hemels, om scheiding te maken tusschen den dag en tusschen den nacht; en dat ze zijn tot teekenen en tot gezette tijden, en tot dagen en jaren;

15 en dat ze zijn tot lichten in het uitspansel des hemels om licht te geven op de aarde: en het was alzoo.

16 God dan maakte de twee groote lichten, het groote licht

1

tot heerschappij des daags, en het kleine licht tot heerschappij des nachts, ook de sterren;

17 en God stelde ze in het uitspansel des hemels, om licht te geven op de aarde,

18 en om te heerschen op den dag en in den nacht en om scheiding te maken tusschen het licht en tusschen de duisternis: en God zag dat het goed was.

19 Toen was het avond geweest en het was morgen geweest, de vierde dag.

20 EnGodzeide: Dat de wateren overvloedig!ijk voortbrengen een gewemel van levende zielen; en het gevogelte vliege boven de aarde in het uitspansel des hemels.

21 En God schiep de groote walvisschen en alle levende wre-meiende ziel, welke de watereu overvloediglijk voortbrachten, naar haren aard; en sille gevleu-geld gevogelte naar zijnen aard: en God zag dat het goed was.

22 En God zegende ze, zeggende: Zijt vruchtbaar en vermenigvuldigt, en vervult de wateren in de zeeën, en het gevogelte vermenigvuldige op de aarde.

23 Toen was het avond geweest en het was morgen geweest, de vijfde dag.

24 En God zeide: De aarde brenge levende zielen voort naar haren aard, vee, en kruipend en wild gedierte der aarde, naar zijnen aard: en het was alzoo.

25 En God maakte het wild gedierte der aarde naar zijnen aard, en het vee naar zijnen aard, en al het kruipend gedierte des aardbodems naar zijnen aard: en God zag dat het goed was.

20 En God zeide: Laat ons men-schen maken, naar ons beeld, naar onze gelijkenis; en dat zij heerschappij hebben over de visschen der zee, en over het gevogelte des hemels, en over liet vee en over de geheele aarde, en over al het kruipend gedierte, dat op de aarde kruipt.

27 En God schiep den mensen naar zijn bei-Ui, naar het beeld Gods schiep hij hem; man en vrouw s'Miiep hij ze.

28 En God zegende ze, en God zeide tot hen: Weest vruchtbaar en vermenigvuldigt, en vervult de aarde en onderwerpt ze, en hebt heerschappij over de visschen der zee, en over het gevogelte des hemels, en over al het gedierte, dat op de aarde kruipt.

29 Eu God zeide: Zie, ik heb ulieden al het zaadzaaiende kruid gegeven, dat op de gansche aarde is, en alle geboomte in hetwelk zaadzaaiende boomvrucht is: het zij u tot spijze.

30 Maar aan alle gedierte der aarde en alle gevogelte des hemels en alle kruipend gedierte op de aarde, waarin eene levende ziel is, heh ik al het groene kruid tot spij ze gegeven .En het was alzoo.

31 En God zag al wat hij gemaakt had, en zie, het was zeer goed. Toen was het avond geweest en het was morgen geweest, de zesde dag.

HOOFDSTUK 2.

Alzoo zijn volbracht de hemel en de aarde en al hun heir.

2 Als nu God op den zevenden dag volbracht had zijn werk dat hij gemaakt had, heeft hij gerust op den zevenden dag van al zijn werk dat hij gemaakt had;

3 en God heeft den zevenden dag gezegend en dien geheiligd, omdat hij op denzelven gerust heeft van al zijn werk, hetwelk God geschapen had om te volmaken.

4 Dit zijn de geboorten des hemels en der aarde, als zij geschapen werden; ten dage als de Heere God de aarde en den hemel maakte,

5 en allen struik des velds eer hij in de aarde was, en al het kruid des velds eer het uitsproot; want de Hesre God had niet doen regenen op de aarde, en er was geen mensch geweest om den aardbodem te bouwen,

6 maar een damp was opgegaan uit de aarde en bevochtigde den ganschen aardbodem.

7 En de Heere God had den mensch geformeerd uit het stof der aarde, en in zijne neusgaten geblazen den adem des levens:

alzoo werd de mensch tot eene levende ziel.

8 Ook had de Heere God eenen hof geplant in Eden, tegen het Oosten, en hij stelde aldaar den mcnsch, dien hij geformeerd had.

9 En de Heere God had alle geboomte uit het aardrijk doen spruiten, begeerlijk voor het gezicht en goed ter spijze, en den boom des levens in het midden van den hof, en den boom der kennisse des goeds en des kwaads.

10 En eene rivier was voortgaande uit Eden om dezen hof te bewateren, en werd van daar verdeeld en werd tot vier hoofden.

11 De naam der eerste rivier is Pison; deze is het die het gansche land van Havila omloopt, waar het goud is;

12 en het goud van dit land is goed; daar is ook bedolah, en de steen sardonyx.

_ 13 En de naam der tweede rivier is Gihon: deze is het die het gansche land Kusch omloopt.

14 En de naam der derde rivier is Hiddékel: deze is gaande naar het oosten van Assur. En de vierde rivier is Frath.

15 Zoo nam de Heere God den mensch en zette hem in den hof Eden, om dien te bouwen en dien te bewaren.

16 En de Heere God gebood den mensch, zeggende: Van allen boom dezes hols zult gij vrijelijk eten:

17 maar van den boom der kennisse des goeds en des kwaads, daarvan zult gij niet eten ; want ten dage als gij daarvan eet zult gij den dood sterven.

18 Ook had de Heere God gesproken : Het is niet goed dat de mensch alléén zij: ik zal hem eene hulpe maken, die als tegen hem over zij.

19 Want als de Heere God uit de aarde al het gedierte des velds en al het gevogelte des hemels gemaakt had, zoo bracht hij ze tot Adam, om te zien hoe hij ze noemen zoude, en zoo als Adam alle levende ziele noemen zoude, dat zoude haar naam zijn.

20 Zoo had Adam genoemd de namen van al het vee, en van het gevogelte des hemels, en van al het gedierte des velds; maar voor den mensch vond hij geene hulpe, die als tegen hem over ware.

21 Toen deed de Heere God eenen diepen slaap op Adam vallen, en hij sliep; en hij nam éóne van zijne ribben, en sloot derzei ver plaats toe met vleesch.

22 En de Heere God bouwde de ribbe, die hij van Adam genomen had, tot eene vrouw, en hij bracht ze tot Adam.

23 Toen zeide Adam: Deze is ditmaal been van mijn gebeente en vleesch van mijn vleesch: men zal ze Manninne heeten, omdat ze uit den man genomen is.

24 Daarom zal de man zijnen vader en zijne moeder verlaten, en zijne vrouw aankleven; en zij zullen tot één vleesch zijn.

25 En zij waren beiden naakt, Adam en zijne vrouw, en zij schaamden zich niet.

HOOFDSTUK 3.

De slang nu was listiger dan al het gedierte des velds, hetwelk de Heere God gemaakt had; en zij zeide tot de vrouw: Is het ook dat God gezegd heeft: Gijlieden zult niet eten van allen boom dezes hofs ?

2 En de vrouw zeide tot de slang: Van de vrucht der boo-men dezes hofs zullen wij eten;

3 maar van de vrucht des booms, die in het midden des hofs is, heeft God gezegd: Gij zult daarvan niet eten, noch die aanroeren, opdat gij niet sterft.

4 Toen zeide de slang tot de vrouw: Gijlieden zult den dood niet sterven;

5 maar God weet, dat ten dage als gij daarvan eet, zoo zullen uwe oogen geopend worden, en gij zult als God wezen, kennende het goed en het kwaad.

6 En de vrouw zag dat die boom goed was tot spijze en dat hij een lust was voor de oogen, ja, een boom die begeerlijk was om verstandig te maken; en zij nam van zijne vrucht en at; en zij gaf

ook haren man met haar, en hij at.

7 Toen werden hun beider oogen geopend, en zij werden gewaar dat zij naakt waren; en zij hechtten vijgeboom-bladeren te zamen en maakten zich schorten.

8 En zij hoorden de stem van lt;len Heere God, wandelende in den hof, aan den wind des daags. Toen verborg zich Adam en zijne vrouw voor het aangezicht van den Heere God in het midden van het geboomte des hofs.

9 En de Heere God riep Adam, en zeide tot hem: Waar zijt gij?

10 En hij zeide: Ik hoorde uwe stem in den hof, en ik vreesde: want ik ben naakt; daarom verborg ik mij.

11 En hij zeide: Wie heeft u te kennen gegeven dat gij naakt z;ijt? Hebt gij van dien boom gegeten, van welken ik u gebood dat gij daarvan niet eten zoudt?

12 Toen zeide Adam: De vrouw, die gij bij mij gegeven hebt, die heeft mij van dien boom gegeven, en ik heb gegeten.

13 En de Heere God zeide tot de vrouw: Wat is dit dai gij gedaan hebt? En de vrouw zeide: Die slang heeft mij bedrogen, en ik heb gegeten.

14 Toen zeide de Heere God tot die slang: Dewijl gij dit gedaan hebt, zoo zijt gij vervloekt boven al het vee en boven al het gedierte des velds: op uwen buik zult gij gaan en stof zult gij eten, alle de dagen uws levens,

15 en ik zal vijandschap zetten tusschen u en tusschen deze vrouw, en tusschen uw zaad en tusschen haar zaad: dat zal u den kop vermorzelen, en gij zult het de verzenen vermorzelen.

16 Tot de vrouw zeide hij: Ik zal zeer vermenigvuldigen uwe emart, namelijk uwer dracht; inet smarte zult gij kinderen baren; en tot uwen man zal uwe begeerte zijn, en hij zal over u heerschappij hebben.

17 En tot Adam zeide hij: Dewijl gij geluisterd hebt naar de stem uwer vrouw en van dien boom gegeten, daar ik u van gebood, zeggende: Gij zult daarvan niet eten, zoo zij het aardrijk om uwentwille vervloekt, en met smart zult gij daarvan eten allo de dagen uws levens;

18 ook zal het u doornen en distelen voortbrengen, en gij zult het kruid des velds eten;

19 in het zweet uws aanschijns zult gij brood eten, totdat gij tot de aarde wederkeert, dewijl gij daaruit genomen zijt; want gij zijfc stof en gij zult tot stof weder-keeren.

20 Voorts noemde Adam den naam zijner vrouw Eva, omdat zij eene moeder aller levenden is.

21 En de Heere God maakte voor Adam en zijne vrouw rokken van vellen, en toog ze hun aan.

22 Toen zeide de Heere God; Zie, de mensch is geworden als onzer één, kennende het goed en het kwaad: nu dan, dat hij zijne hand niet uitsteke en neme ook van den boom des levens, en ete, en leve in eeuwigheid.

23 Zoo zond de Heere God hem weg uit den hof van Eden, om den aardbodem te bouwen, daar hij uit genomen was;

24 en hij dreef den mensch uit, en stelde Cherubim tegen het oosten des hofs van Eden, en een vlammig lemmer eens zwaards dat zich omkeerde, om te bewaren den weg van den boom des levens.

HOOFDSTUK 4.

En Adam bekende Eva zijne huisvrouw, en zij werd zwanger, en baarde Kain, en zeide: Ik heb eenen man van den Heere verkregen.

2 En zij voer voort te baren zijnen broeder Habel; en Habel werd een schaapherder, en Kaiu werd een landbouwer.

3 En het geschiedde ten einde van eenige dagen, dat Kain van de vrucht des lands den Heerb offer bracht_;

4 en Habel die bracht óók, van de eerstgeborenen zijner schapen en van hun vet; en de Heerb zag Habel en zijn offer aan,

5 maar Kain en zijn offer zag hij niet aan; toen ontstak Kain

zeer en zijn aangezicht verviel.

6 En de Heere zeide tot Kain: Waarom zijt gij ontstoken en waarom is uw aangezicht vervallen?

7 is er niet, indien gij wel doet, verhooging? en zoo gij niet wel doet, de zonde ligt aan de deur; zijne begeerte is toch tot u, en gij zult over hem heerschen.

8 En Kain sprak met zijnen broeder Habel; en het geschiedde als zij in het veld waren, dat Kain tegen zijnen broeder Habel opstond en hem doodsloeg.

9 En de Heere zeide tot Kain: Waar is Habel uw broeder? En hij zeide: Ik weet hel niet; ben ik mijns broeders hoeder?

10 En hij zeide: Wat hebt gij gedaan? Er ia eene stemme van het bloed uws broeders, dat tot mij roept van den aardbodem.

11 En nu zijt gij vervloekt, van den aardbodem, die zijnen mond heeft opengedaan om uws broeders bloed van uwe hand te ontvangen :

12 als gij den aardbodem bouwen zult, hij zal u zijn vermcgen niet meer geven; gij zult zwervende en dolende zijn op aarde.

13 En Kain zeide tot den Heere: Mijne misdaad is grooter dan dat zij vergeven worde.

14 Zie, gij hebt mij heden verdreven van den aardbodem, en ik zal voor uw _ aangezicht verborgen zijn; en ik zal zwervende en dolende zijn op de aarde, en het zal geschieden dat al wie mij vindt mij zal doodslaan.

15 Doch de Heere zeide tot hem: Daarom al wie Kain doodslaat zal zevenvoudig gewroken worden. En de^Heere stelde een teeken aan Kain, opdat hem niet versloeg al wie hem vond.

1(5 En Kain ging uit van het aangezicht des Heeren, en hij woonde in het land Nod, ten oosten van Eden.

17 En Kain bekende zijne huisvrouw, en zij werd bevrucht, en baarde Henoch; en hij bouwde eene stad, en noemde den naam dier stad, naar den naam zijns «oons, Henoch.

18 En aan Henoch werd Irad geborergt;, en Irad gewon Mehujaël, en Mehujaël gewon Methusaël, en Methusaël gewon Lamech.

19 En Lamech nam zich twee vrouwen: de naam van de eerste was Ada, en de naam van de andere Zilla.

2U En Ada baarde Jabal; deze is geweest een vader dergenen die tenten bewoonden en vee hadden.

21 En de naam zijns broeders was Jubal: deze was de vader van allen die harpen en orgelen hanteeren.

22 En Zilla die baarde óók, Tubal-Kain, eenen^ leermeester van allen werker in koper en ijzer; en de zuster van Tubal-Kain was Naëma.

23 En Lamech zeide tot zijn© vrouwen Ada en Zilla: Hoort mijne stem, gij vrouwen Lamechs, neemt ter oore mijne rede: voorwaar, ik sloeg wel eenen man dood om mijne wonde, en eenen jongeling om mijne buile;

24 want Kain zal zevenvoudig gewroken worden, maar Lamech zeventigmaal zevenmaal.

25 En Adam bekende wederom zijne huisvrouw, en zij baarde eenen zoon, en zij noemde zijnen naam Seth; want God heeft mij, sprak zij, een ander zaad gezet voor Habel, want Kain heeft hem doodgeslagen.

26 En aan Seth zeiven werd óók een zoon geboren, en hij noemde zijnen naam Enos. Toen begon men den naam des Heeren aan te roepen.

HOOFDSTUK 5.

Dit is het boek van Adam» geslacht. Ten dage als God den mensch schiep, maakte hij hem naar de gelijkenis Gods;

2 man en vrouw schiep hij ze, en zegende ze, en noemde hunnen naam Mensch, ten dage ala zij geschapen werden.

3 En Adam leefde honderd en dertig jaren, en gewon eenen zoon naar zijne gelijkenis, naar zijn evenbeeld, en noemde zijnen naam Seth.

4 En Adams dagen, nadat hy

6 GEN ]

Seth gewonnen had, zijn geweest achthonderd jaar; en hij gewon zonen en doch teren.

5 Zoo waren alle de dagen van Adam, die hij leefde, negenhonderd jaar en dertig jaar; en hij stierf.

G En Seth leefde honderd en vijfjaren; en hij gewon Enos.

7 En Seth leefde, nadat hij Enos gewonnen had, achthonderd en zeven jaren; en hij gewon zonen en dochteren.

8 Zoo waren alle de dagen van Seth negenhonderd en twaalf jaar; en hij stierf.

9 En Enos leefde negentig jaar: en hij gewon Kenan.

10 En Enos leefde, nadat hij Kenan gewonnen had, achthonderd en vijftien jaar; en hij gewon zonen en dochteren.

11 Zoo waren alle de dagen van Enos negenhonderd en vijfjaren; en hij stierf.

12 En Kenan leefde zeventig jaar: en hij gewon Mahalaleël.

13 En Kenan leefde, nadat hij Mahalaleël gewonnen had, achthonderd en veertig jaar: en hij gewon zonen en dochteren.

14 Zoo waren alle de dagen van Kenan negenhonderd en tien jaren; en hij stierf.

15 En Mahalaleël leefde vijfenzestig jaren: en hij gewon Jered,

16 En Mahalaleël leefde, nadat hij Jered gewonnen had, achthonderd en dertig jaar; en hij gewon zonen en dochteren.

17 Zoo waren alle de dagen van Mahalaleël achthonderd vijfennegentig jaar; en hij stierf.

18 En Jered leefde honderd tweeënzestig jaar: en hij gewon Henoch.

19 En Jered leefde, nadat hij Henoch gewonnen had, achthonderd jaar: en hij gewon zonen en dochteren.

20 Zoo waren alle de dagen van Jered negenhonderd tweeënzestig jaar; en hij stierf.

21 En Henoch leefde vijfenzestigjaar: en hij gewon Methusalah.

22 En Henoch wandelde met God, nadat hij Methusalah gewonnen had, driehonderd jaar;

ISIS 6.

en hij gewon zonen en dochteren.

23 Zoo waren alle de dagen van Henoch driehonderd en vijfenzestig jaar.

24 Henoch dan wandelde met God: en hij was niet meer, want God nam hem weg.

25 En Methusalah leefde honderdzevenentachtig jaar: en hij gewon Lamech.

2G En Methusalah leefde, nadat hij Lamech gewonnen had, zevenhonderd en tweeëntachtig jaar: en hij gewon zonen en dochteren.

27 Zoo waren alle de dagen van Methusalah negenhonderd en negenenzestig jaar; en hij stierf.

28 En Lamech leefde honderd en tweeëntachtig jaar; en hij gewon eenen zoon;

29 en hij noemde zijnen naam Noach, zeggende: Deze zal ons troosten over ons werk en over de smart onzer handen, vanwege het aardrijk dat de Heeiie vervloekt heeft.

30 En Lamech leefde, nadat hij Noach gewonnen had, vijfhonderd en vijfennegentig jaar: en hij gewon zonen en dochteren.

31 Zoo waren alle de dagen van Lamech zevenhonderd en zevenenzeventig jaar; en hij stierf.

32 En Noach was vijfhonderd jaar oud: en Noach gewon Sem, Cham en Jafeth.

HOOFDSTUK 6.

En het geschiedde als de men-schen op den aardbodem begonnen te vermenigvuldigen, en hun dochters geboren werden,

2 dat Gods zonen de dochteren der menschen aanangen dat zij schoon waren, en zij namen zich vrouwen uit allen, die zij verkoren hadden.

3 Toen zei de de Heere: Mijn Geest zal niet in eeuwigheid twisten met den mensch, dewijl hij ook vleesch is; doch zijne dagen zullen zijn honderd en twintig jaar.

4 In die dagen waren er reuzen op de aarde, en ook daarna, als Gods zonen tot de dochteren der menschen ingegaan waren en zich hinderen gewonnen hadden; deze

GENi

ïijn de geweldigen, die van ouds geweest zijn mannen van naam.

5 En de Heere zag dat de boosheid des menschen menigvuldig was op de aardé, en al het gedicht-sel der gedachten zijns harten te allen dage alleenlijk boos was.

6 Toen berouwde het den Heere dat hij den mensch op aarde gemaakt had, en het smartte hem aan zijn hart;

7 en de Heere zeide: Ik zal den mensch, dien ik geschap€;n heb, verdelgen van den aardbodem, van den mensch tot het vee, tot het kruipend gedierte, en tot het gevogelte des hemels toe; want het berouwt mij dat ik ze gemaakt heb.

8 Maar Noach vond genade in de oogen des Heeren.

9 Dit zijn de geboorten van Noach. Noach was een rechtvaardig, oprecht man in zijne geslachten: Noach wandelde met God.

10 En Noach gewon drie 2.onen, Sem, Cham en Jafeth.

11 Maar de aarde was verdorven voor Gods aangezicht, en de aarde was vervuld met wrevel.

12 Toen zag God de aarde, en zie, zij was verdorven; want al liet vleesch had zijnen weg verdorven ©p de aarde.

13 Daarom zeide God tot Noach: Het einde van alle vleesch is voor mijn aangezicht gekomen, want de aarde is door hen vervuld met wrevel; en zie, ik zal ze met de aarde verderven.

14 Maak u eene ark van gofer-hout; met kameren zult gij deze ark maken; en gij zult ze be-pekken van binnen en van buiten met pek.

15 En aldus is het dat gij ze maken zult: driehonderd ellen zij delengte der ark, vijftigellenhare breedte.endertigellen harehoogte.

16 Gij zult een venster aan de ark maken, en zult ze volmaken tot eene el van boven; en de deur der ark zult gij in hare zijde zetten: gij zult ze met onderste, tweede en dercte verdiepingen maken.

17 Want ik, zie, ik breng eenen watervloed over de aarde, om *lle vleesch, waarin een geest

SIS 7. T

des levens is, van onder den hemel te verderven: al wat op e!e aarde is zal den geest geven.

18 Maar met u zal ik mijn verbond oprichten; en gij zult in de ark gaan, gij, en uwe zonen, en uwe huisvrouw, en de vrouwen uwer zonen met u.

19 En gij zult van al wat leeft, van allen vleesche, twee van elk doen in de ark komen, om met u in het leven te behouden: mannetje en wijfje zullen ze zijn.

20 Van hetgevogelte naar zijnen aard, en van het vee naar zijnen aard, van al het kruipend gedierte des aardbodems naar zijnen aard, twee van elk zullen tot u komen om die in het leven te behouden.

21 En gij, neem voor u van alle spijze, die gegeten wordt, en verzamel ze tot u, opdat ze u en hun tot spijze zij.

22 En Noach deed naar al dat God hem geboden had,z()ó deed hij.

HOOFDSTUK 7.

Daarna zeide de Heere tot Noach: Ga gij en uw gansche huis in de ark; want u heb ik gezien rechtvaardig voor mijn aangezicht in dit geslacht.

2 Van alle rein vee zult gij tot u nemen zeven en zeven, het mannetje en zijn wijfje; maar van het vee dat niet rein is twee, het mannetje en zijn wijfje;

3 ook van het gevogelte des hemels zeven en zeven, het mannetje en het wijfje, om zaad levend te houden op de gansche aarde.

4 Want over nog zeven dagen zal ik doen regenen op de aarde veertig dagen en veertig nachten, en ik zal van den aardbodem verdelgen al wat bestaat dat ik gemaakt heb.

5 En Noach deed naar al dat de Heere hem geboden had.

6 Noach nu was zes honderd jaar oud als de vloed der wateren op de aarde was.

7 Zoo ging Noach, en zijne zonen, en zijne huisvrouw, en de vrouwen zijner zonen met hem in de ark, vanwege de wateren des vloeds.

8 Van het reine vee en van het

« GEl^

vee dat niet rein -was, en van liet gevogelte en al wat op den aardbodem kruipt,

9 kwamen er twee cn twee tot Noach in de ark, het mannetje en het wijfje, gelijk als God Noach geboden had.

10 En het geschiedde na die zeven dagen, dat de wateren des vloeds op de aarde waren.

11 In het zeshonderdste jaar des levens van Noach, in de tweede maand, op den zeventienden dag der maand, op dezen dag zijn alle fonteinen des grooten af-gronds opengebroken en de sluizen des hemels geopend;

12 en een plasregen was op de aarde veertig dagen en veertig nachten.

13 Even op dienzelfden dag ging Noach, en Sem en Cham en Jafeth, Noachs zonen, desgelijks Noachs huisvrouw, en de drie vrouwen zijner zonen met hen in de ark;

14 zij, en al het gedierte naar zijnen aard, en al het vee naar zijnen aard, en al het kruipend gedierte dat op de aarde kruipt naar zijnen aard, en al het gevogelte naar zijnen aard, alle vogelken van allerlei vleugel.

15 En van alle vleesch, waarin een geest des levens was, kwamen er twee en twee tot Noach in de ark.

16 En die er kwamen, die kwamen mannetje en wijfje, van alle vleesch, gelijk als hem God bevolen had. En de Heere sloot achter hem toe.

17 En de vloed was veertig dagen op de aarde, en de wateren vermeerderden, en hieven de ark op, zoodat zij oprees boven de aarde.

18 En de wateren namen de overhand en vermeerderden zeer op de aarde: en de ark ging op de wateren.

19 Én de wateren namen gansch zeer de overhand op de aarde, zoodat alle hooge bergen, die onder den ganschen hemel zijn, bedekt werden;

20 vijftien ellen omhoog namen de wateren de overhand, en de bergen werden bedekt.

ÏSIS 8.

21 En alle vleesch, dat zich op de aarde roerde, gaf den geest, van het gevogeltje, en van het vee, en van het wild gedierte, en van al het kruipend gedierte, dat op de aarde kroop, en alle menschen;

22 al wat eenen adem des geestes des levens in zijne neusgaten had, van alles wat op hei droge was, is gestorven.

23 Al zoo werd verdelgd al wat bestond, dat op den aardbodem was, van den mensch af tot het vee, tot het kruipend gedierte, en tot het gevogelte des hemels, en zij werden verdelgd van de aarde; doch Noach alleen bleef over, en wat met hem in de ark was.

24 En de wateren hadden de overhand boven de aarde, honderd en vijftig dagen.

HOOFDSTUK 8.

En God gedacht aan Noach, en aan al het gedierte en aan al het vee, dat met hem in de ark was; en God deed eenen wind over de aarde doorgaan, en de wateren werden stille.

2 Ook werden de fonteinen des afgronds en de sluizen des hemels gesloten, en de plasregen van den hemel werd opgehouden.

Daartoe keerden de wateren weder van boven de aarde, heen en weder vloeiende; en de wateren namen af ten einde van honderd en vijftig dagen.

4 En de ark rustte in de zevende maand, op den zeventienden dag der maand, op de bergen van Ararat.

5 En de wateren waren gaande en afnemende tot de tiende maand: in de tiende maand op den eerste der maand werden de toppen der bergen gezien.

6 En het geschiedde ten einde van veertig dagen, dat Noach het venster der ark, die hij gemaakt had, opendeed,

7 en hij liet eene raaf uit, die dikwijls heen en weder ging,totdat de wateren van boven de aarde verdroogd wLren.

8 Daarna liet hij eene duif van zich uit, om te zien of de wateren

GEN

gelicht waren Tan boven den aardbodem;

9 maar de duif vond geene met voor de^ holte baars voets: zoo keerde zij weder tot hem in de ark, want de wateren waren op de gansche^aarde; en hij stak zijne hand uit en nam ze, en bracht ze tot zich in de ark.

10 En hij verbeidde nog zeven andere dagen, toen liet hij de duif wederom int de ark;

11 en de duif kwam tot hem tegen den avondtijd, en zie, een afgebroken olijfblad was in haren bek: zoo merkte Noach dat de wateren van boven de aarde gelicht waren.

12 Toen vertoefde hij nog zeven andere dagen, en hij liet de duif uit. maar zij keerde niet meer tot hem weder.

13 En het geschiedde in het zeshonderd en eerste jaar, in de eerste maand op den eerste dier maand, dat de wateren droogden van boven de aarde: toen deed Noach het deksel der ark af en zag toe, en zie, de aardbodem was gedroogd.

14 En in de tweede maand op den zevenentwintigsten dag der maand was de aarde opgedroogd.

15 Teen sprak God tot Noach zeggende:

16 Ga uit de ark, gij, en uwe huisvrouw, en uwe zonen, en de vrouwen uwer zonen met u.

17 Doe al liet gedierte dat met u is, van allen vleesche, aan gevogelte^ en aan vee, en aan al het kruipend gedierte dat op de aarde kruipt, met u uitgaan; en dat zij overvloediglijk voorttelen op de aarde, en vruchtbaar zijn en vermenigvuldigen op de aarde.

18 Toen ging Noach uit, en zijne zonen, en zijne huisvrouw, en de vrouwen zijner zonen met hem.

19 Al het gedierte, al het kruipende en al het gevogelte, al wat zich op de aarde roert, naar hunne geslachten, gingen uit de ark.

20 En Noach bouwde den Heere een altaar; en hij nam van al_f het reine vee en van al het rein gevogelte, en oflerde brand-olferen op dat altaar.

21 En de Heere rook dien liefe-

:sis 9. 9

lijken reuk, en de Heere zei de in zijn harte: Ik zal voortaan den aardbodem niet meer vervloeken om des menechen wille, want het gedichtsel van 's menschen hart is boos van zijne jeugd aan; en ik zal voortaan niet meer al het levende slaan gelijk als ik gedaan heb.

22 Voortaan alle de dagen der aarde zullen zaaiing en oogst, en koude en hitte, en zomer en winter, en dag en nacht niet ophouden. HOOFDSTUK 9.

En God zegende Noach en zijne zonen, en hij zeide tot hen: zijt vruchtbaar en vermenigvuldigt, en vervult de aarde:

2 en nlieder vreeze en ulieder verschrikking zij over al het gedierte der aarde en over al liet gevogelte des hemels, in al wat zich op den aardbodem roert en in alle visschen der zee: zij zijn in uwe hand overgegeven.

3 Al wat zich roert, dat levend is. zij u tot spijze: ik heb het u alles gegeven, gelijk het groene kruid.

4 Doch het vleesch met zijne ziel, dat is zijn bloed, zult gij niet eten-

5 En voorwaar, ik zal uw bloed, hel bloed uwer zielen eischen,van de hand van alle gedierte zal ik het eischen, ook van de hand des menschen, van de hand van eens iegelijks broeder zal ik de ziel des menechen eischen.

6 quot;NVie des menschen bloed vergiet, zijn bloed zal door den mensch vergoten worden: want God heeft den mensch naar zijn beeld gemaakt.

7 ÜVIaar gijlieden, weest vruchtbaar en vermenigvuldigt; teelt overvloediglijk voort op de aarde, en vermenigvuldigt op dezelve.

8 Voorts zeide God tot Noach, en tot zijne zonen met hem, zeggende

9 Blaar ik, zie, ik richt mijn verbond op met u, en met uwen zade na ii,

10 en met alle levende ziel die met ii is, van het gevogelte, van het vee, en van alle gedierte der aarde met u, van allen die uit de

1*

ark gegaan zijn, tot al het gedierte der aarde toe.

11 En ik richt mijn verbond op met u, dat niet meer alle vleesch door de wateren des vloeds zal worden uitgeroeid, en dat er geen vloed moer zijn zal om de aarde te verderven.

12 En God zeide: Dit is het teeken des yerbonds dat ik geef tusschen mij en tusschen ulieden en tusschen alle levende ziel, die met ii is, tot eeuwige geslachten:

13 mijnen boog heb ik gegeven in de wolken; die zal zijn tot een teeken des verbonds tusschen mij en tusschen de aarde.

14 En het zal geschieden als ik wolken over de aarde breng, dat deze boog zal gezien worden in de wolken.

15 Dan zal ik gedenken aan mijn verbond, hetwelk is tusschen mij en tusschen u en tusschen alle levende ziel van alle vleesch: en de wateren zullen niet meer wezen tot eenen vloed om alle vleesch te verderven.

16 Als deze boog in de wolken zal zijn, zoo zal ik hem aanzien, om te gedenken aan het eeuwig verbond tusschen God en tusschen alle levende ziele, van alle vleesch dat op de aarde is.

17 Zoo zeide clan God tot Noach: Dit is het teeken des verbonds, dat ik opgericht heb tusschen mij en tusschen alle vleesch dat op aarde is.

18 En de zonen Noachs, die uit de ark gingen, waren Sem, en Cham, en Jafeth; en Cham is de vader van Kanaan.

19 Deze drie waren de zonen van Noach: en van deze is de gansche aarde overspreid.

20 En Noach begon een akkerman te zijn, en hij plantte eenen wijngaard;

21 en hij dronk van dien wijn, en werd dronken ; en hij ontblootte zich in het midden zijner tent.

22 En Cham, Kan aan s vader, zag zijns vaders naaktheid, en hij gaf het zijnen beiden broederen daar buiten te kennen.

23 Toen namen Sem en Jafeth een kleed en leiden het op hun beider schouders, en gingen achterwaarts en bedekten de naaktheid huns vaders: en hunne aangezichten waren achterwaarts gekeerd, zoodat zij de naaktheid huns vaders niet zagen.

24 En Noach ontwaakte van zijnen wijn, en hij merkte wat zijn kleinste zoon hem gedaan had ;

25 en hij zeide: Vervloekt zij Kanaan; een knecht der knechten zij hij zijnen broederen.

26 Voorts zeide hij: Gezegend zij de HeerBj de God van Sem; en Kanaan zij hem een knecht:

27 God breide Jafeth uit, en hij wone in Sems tenten; en Kanaan zij hem een knecht.

28 En Noach leefde^ na den vloed drie honderd en vijftig jaar.

21) Zoo waren alle de dagen van Noach negenhonderd en vijftig jaar: en hij stierf.

HOOFDSTUK 10.

Dit nu zijn de geboorten van Noachs zonen, Sem, Cham en Jafeth; en hun werden zonen geboren na den vloed.

2 De zonen Jafeths zijn Gomer, en Magog, en Madai, en Jay an, en Tubal, en M^ech, en Tiras.

3 En de zonen Gomers zijn As-kenaz, en Rifath, en Togarma.

4 En de zonen Jayans zijn Elisa, en Tarsis, de Kittiten en Dodaniten.

5 Van deze zijn verdeeld de eilanden der volken in hunne landschappen, elk naar zijne sprake, naar hunne huisgezinnen, onder hunne volken.

6 En Chams zonen zijn Kusch, en Mizraïm, en Put, en Kanaan.

7 En de zonen van Kusch zijn Seba, en Havila, en Sabta, en llaëma, en Sabtecha. En de zonen van Raëma zijn Scheba en Dedan.

8 En Kusch gewon Nimrod: deze begon geweldig te zijn op de aarde.

9 Hij was een geweldig jager voor het aangezicht des Heeren ; daarom wordt gezegd: Gelijk Nimrod, een geweldig jager voor het aangezicht des Heeren.

10 En het begin zijns rijks waa Babel, en Erech, en Akkad, en Kalné in het land Sinear.

GENE

11 Uit dit land is Assur uitgegaan, en heeft gebouwd Ninevé, en Rehoboth, Ir, en Kalah,

12 en Resen, tusschen Ninevé en tusschen Kalah: dat is die groote stad.

13 En Mizraïm gewon de Lu-diten, en de Anaraiteh, en de Lehabiten en de Naftuhiten,

14 en de Pathrusiten, en de Kasluhiten, waaruit de Filistijnen voortgekomen zijn, en de Kaftoriten.

15 En Kanaan gewon Sidon, zijnen eerstgeborene, en Heth,

16 en den Jebusiet, en den Amoriet, en den Girgasiet,

17 en den Heviet, en den Arkiet, en den Siniet,

18 en den Arvadiet, en den Ze-mariet,enden Hamathiet; en daarna zijn de huisgezinnen der Ka-naaniten verspreid.

19 En de landpale der Kanaa-niten was van Sidon, wrar gij gaat naar Gerar tot Gaza toe; waar gij gaat naar Sodoni en Gomorra, en Adama, en Zeboïm tot Lasa toe.

20 Dit zijn Chams zonen, naar hunne huisgezinnen, naar hunne spraken, in hunne landschappen, in hunne volken.

21 Voorts zijn Sem zonen geboren; dezelve is ook de vader aller zonen van Heber, broeder van Jafeth, de grootste.

22 Seins zonen waren Elam, en Assur, en Arpachsad, en Lud, en Aram.

23 En Arams zonen waren Uz, en Hul, en Gether, en Mas.

24 En Arpachsad gewon Selah, en Selah gewon Heber.

25 En Heber werden twee zonen geboren: des éénen naam was Peleg, want in zijne dagen is de aarde verdeeld; en zijns broeders naam was Joktan.

26 En Joktan gewon Almodad, en Selef, en Hazarmaveth, en Jerah,

27 en Hadoram, en üzal, en Dikla,

28 en Obal, en Abimaël, en Scheba,

29 en Ofir, enHavilaenJobab: deze allen waren Joktans zonen.

30 En hunne woning was van

SIS 11. 11

Mesa, af, waar gij gaat naar Sefar, het gebergte van het Oosten.

31 Dit zijn Sems zonen, naar hunne huisgezinnen, naar hunne spraken, in hunne landschappen, naar hunne volkeren.

32 Dit zijn de huisgezinnen der zonen van Noach, naar hunne geboorten, in hunne volken; en van deze zijn de volken op de aarde verdeeld na den vloed.

HOOFDSTUK 11.

En de gansche aarde was van éénerlei sprake en éénerlei woorden.

2 Maar het geschiedde als zij tegen het Oosten togen, dat zij eene laagte vonden in het land Sinear, en zij woonden aldaar.

3 En zij zeiden een ieder tot zijnen naaste: Kom aan, laat ons tichelen strijken en wel doorbranden. En de tichel was hun voor steen, en het lijm was hun voor leem.

4 En zij zeiden: Kom aan, laat ons voor ons eene stad bouwen en eenen toren, welks opperste in den hemel zij; en laat ons eenen naam voor ons maken, opdat wij niet misschien over de gansche aarde verstrooid worden.

5 Toen kwam de Heere neder om te bezien de stad en den toren, die de kinderen der men-schen bouwden;

6 en de Heere zeide: Zie, zij zijn éénerlei volk en hebben allen éénerlei sprake, en dit is het wat zij beginnen te maken; maar nu, zoude hun niet afgesneden worden al wat zij bedacht hebben te maken?

7 Kom aan, laat ons nedervaren en laat ons hunne sprake aldaar verwarren, opdat een iegelijk do sprake zijns naasten niet hoore.

8 Alzoo verstrooide de Heere hen van daar over de gansche aarde; en zij hielden op de stad te bouwen.

9 Daarom noemde men haren naam Babel; want aldaar verwarde de Heere de sprake der gansche aarde, en van daar verstrooide hen de Heere over dd gansche aarde.

10 Dit zijn de geboorten van 43em. Sem was honderd jaar oud •en gewon Arpachsad, twee jaren na den vloed.

11 En Sem leefde, nadat hij Arpacliead gewonnen had, vijfhonderd jaar: en hij gewon zonen ■en dochteren.

12 En Arpachsad leefde vijf-■en dertig jaar; en hij gewon Selah.

13 En Arpachsad leefde, nadat hij Selah gewonnen had, vierhonderd en drie jaren: en hij gewon zonen en dochteren.

14 En Selah leefde dertig jaar: ■en hij gewon Heber.

15 En Selah leefde, nadat hij Heber gewonnen had, vierhonderd •en drie jaren: en hij gewon zonen en dochteren.

16 En Heber leefde vierendertig jaar: en gewon Peleg.

17 En Heber leefde, nadat hij Peleg gewonnen had, vierhonderd -en dertig jaar: en hij gewon zonen en dochteren.

18 En Peleg leefde dertigjaar: •en hij gewon Rehu.

19 En Peleg leefde, nadat hij Rehn gewonnen had, tweehonderd en negen jaren: en hij gewon zonen en dochteren.

20 Eu Rehu leefde tweeëndertig jaar: en hij gewon Serug.

21 En Rehn leefde, nadat hij •Serug gewonnen had, tweehonderd en zeven jaren: en hij gewon zonen en dochteren.

22 En Serug leefde dertig jaar: en gewon Nahor.

23 En Serug leefde, nadat hij Nahor gewonnen had, tweehonderd jaar: en hij gewon zonen en dochteren.

24 En Nahor leefde negenentwintig jaar en gewon Terach.

25 En Nahor leefde, nadat hij Terach gewonnen had, honderd en negentien jaar: en hij gewon zonen en dochteren.

26 En Terach leefde zeventig jaar: en gewon Abram, Nahor en Haran.

27 En dit zijn de geboorten van Terach: Terach gewon Abram, Nahor, en Haran: en Haran gewon Lot.

28 En Haran stierf voor het aangezicht zijns vaders Terach, in het land zijner geboorte, in Ur der Chaldeën.

29 En Abram en Nahor namen zich vrouwen: de naam van Abrams huisvrouw was Sarai, endenaam van Nahors huisvrouw was Milka, eene dochter van Haran, vader van Milka en vader van .Tiska.

30 Eu Sarai was onvruchtbaar, zij had geen kind.

31 En Terach nam Abram zijnen zoon, en Lot Harans zoon, zijns zoons zoon, en Sarai zijne schoondochter, de huisvrouw van zijnen zoon Abram, en zij togen met hen uit Ur der Chaldeën om te gaan naar het land Kanaan; en zij kwamen tot Haran en woonden al daar.

32 En de dagen van Terach waren tweehonderd en vijfjaren; en Terach stierf te Haran.

HOOFDSTUK 12.

De Heere nu had tot Abram gezegd: Ga uit uw land en uit uwe maagschap en uit uws vaders huis naar het land, dat ik u wijzen zal;

2 en ik zal u tot een groot volk maken, en u zegenen en uwen naam groot maken; en wees een zegen;

3 en ik zal zegenen die u zegenen, en vervloeken dieu vloekt; en in u zullen alle geslachten des aardrijks gezegend worden.

4 En Abram toog henen, gelijk de Heere tot hem gesproken had, en Lot toog met hem; en Abram was vijfenzeventig jaren oud toen hij uit Haran ging.

5 En Abram nam Sarai zijne huisvrouw, en Lot zijns broeders zoon, en al hunne have, die zij verworven hadden, en de zielen, die zij verkregen hadden in Haran; en zij togen uit om te gaan naar het land Kanaan, en zij kwamen in het land Kanaan.

0 En Abram is doorgetogen in dat land, tot aan de plaats Sichem, tot aan het eikenbosch Moré:en de Kanaiiniten waren toeu ter tijd in dat land.

7 Zoo verscheen de Heere aan Abram, en zeide: Uwen zade zal ik dit land geven. Toen bouwda

GENE

hij aldaar een altaar deu Heeke, die hem verschenen wag.

8 En hij brak op van daarnaar het gebergte tegen liet Oosten van Beth-El, en hij sloeg zijne tent op, zijnde Beth-El, tegen het quot;Westen en Ai tegen hot Oosten; en hij bouwde daar den Heeke een altaar, en riep den naam des Heeeen aan.

9 Daarna vertrok Abram, gaande en trekkende naar het Zuiden.

10 En daar was honger in dat land: zoo toog Abram af naar Egypte, om daar ais vreemdeling te verkeeren, dewijl de iionger zwaar was in dat land.

11 En het _f geschiedde als hij naderde om in Egypte te komen, dat hij zeide tot Sarai, zijne huisvrouw: Zie toch, ik weet dat gij eene vrouw zijt, schoon van aangezicht;

12 en het zal geschieden als de Egyptenaars u zullen zien,zoo zullen zij zoggen: Dat is zijne liuis-vrouw; en zij zullen mij dooden, en u in het leven behouden.

13 Zeg toch: Gij zijt mijne zuster, opdat het mij wei ga om u, en mijne ziele om uwentwille leve.

14 En hetgeschiedde als Abram in Egypte kwam, dat de Egyptenaars deze vrouw zagen dat zij zeer schoon was.

15 Ook zagen haar Farao's Vorsten, en prezen ze bij Farao; en die vrouw werd weggenomen naar Farao's huis.

1Ü En hij deed Abram goed om harentwille; zoodat hij had schapen, en runderen, en ezels, en knechten, en maagden, en ezelinnen, en kemelen.

17 Maar de Heere plaagde Farao met groote plagen, ook zijn huis, ter oorzake van Sarai, Abrams huisvrouw.

18 Toen riep Farao Abram. en zeide: Wat is dit dat gij mij gedaan hebt? Waarom hebt gij mij niet te_lt; kennen gegeven dat-zij uwe huisvrouw is?

19 Waarom hebt gij gezegd: Zij is mijne zuster, zoodat ik ze mij tot eene vrouw zoude genomen hebben; En nu, zie daar is uwe huisvrouw, neem ze en ga henen.

SIS 13. 1^

20 Eu F arao gebood zijnen mannen vanwege hem, en zij geleidden hem en zijne huisvrouw eii' alles wat hij had.

HOOFDSTUK 13.

Al zoo toog Abram op uit Egypte naar het Zuiden, hij er*, zijne huisvrouw en al wat hij; had, en Lot met hem.

2 En Abram was zeer rijk, in vee, in zilver, en in goud.

3 En hij ging, volgens zijne reizen, van liet Zuiden tot Beth-El toe, tot aan de plaats, waar zijnetent in den beginne geweest was_r tusschen Beih-El en tusschen x4.i;.

4 cot de plaats des altaars, dat hij in het eerst daar gemaakt had? en Abram heeft aldaar deu naam des Heeren aangeroepen.

5 En Lot, die met Abram toog, had óók schapen en runderen en. tenten.

G En dat land droeg ze niet om samen te wonen; want hunne-have was veel, zoodat zij samen-niet konden wonen;

7 en daar was twist tusschen do-herders van Abrams vee en tusschen de herders van Lots vee.. Ook woonden toen de Kanaani-ten en Fereziten in dat land.

8 En Abram zeide tot Lot: Laai toch geene twisting zijn tusschen mij en tusschen u, en tusschen. mijne herders en tusschen uwe-herders; want wij zijn mannen broeders.

9 Is niet het gansche land voor uw aangezicht? Scheid u toch van. mij: zoo gij de linkerhand kiest, zoo zal ik ter rechterhand gaan p en kiest gij de rechterhand, zoo zal ik ter linkerhand gaan.

10 En Lot hief zijne oogen op en hij zag de gansche vlakte vanden Jordaan, dat hij die geheel bevochtigde: eer de Heere Sodom« en Gomorra verdorven had, was zij als de hof des Heeren, als-Egypteland, als gij komt te Zoar.

11 Zoo koos Lot voor zich de-gausche vlakte van den Jordaan, en Lot trok tegen het Oosten; en zij werden gescheiden, de één van den ander.

12 Abram dan woonde in het

14 GENE

land Kanaan; en Lot woonde in de steden der vlakte, en sloeg tenten tot aan Sodom toe.

13 En de mannen van Sodom waren boos en groote zondaars te^en den Heeee.

14 En de Heere zeide tot Abrain, nadat Lot van hem gescheiden was: Hef nuuweoogen op en zie van de plaats waar gij zijt, noordwaarts en zuidwaarts, en oostwaarts en westwaarts; _

15 want al dit land, dat gij ziet, zal ik ii geven en uwen zade tot in eeuwigheid.

16 En ik zal uw zaad stellen als het stof der aarde, zoodat indien iemand het stof der aarde zal kunnen tellen, ook uw zaad zal geteld worden.

17 Maak u op, wandel door dit land in zijne lengte en in zijne breedte; want ik zal het u geven.

18 En Abram sloeg tenten op, en kwam en woonde aan de eiken-bosschen van Mamré, die bij Hebron zijn; en hij bouwde aldaar den Heere een altaar.

HOOFDSTUK 14.

En het geschiedde in de dagen van Amrafel, den Koning yan Senear, van Arjoch, den Koning van Ellasar, van Kedorlaomer, den Koning van Elam, en van Tideal, den Koning der volkeren,

2 dat zij krijg voerden met Bera, den Koning van Sodom, •en met Birsa, den Koning van Gomorra, Sinab, den Koning van Adama, en Semeber, den Koning van Zeboïm, en den Koning van Bela, dat is Zoar.

3 Deze allen voegden zich te zamen in het dal Siddim, dat is de Zoutzee.

4 Twaalf jaar hadden zij Kedorlaomer gediend, maar in het dertiende jaar vielen zij af.

5 Zoo kwam Kedorlaomer in het veertiende jaar, en de Koningen, die met hem waren, en sloegen de Refaïten in Asteroth-Karnaïm, en de Zuziten in Ham en de Emiten in Schavé-Kirjathaïm,

6 en de Horiten op hun gebergte Se-ïr, tot aan het effen veld van i'aran, hetwelk aan de woestijn is.

1IS 14.

7 Daarna keerden zij óm en kwamen tot En-Mispat, dat is Kades, en sloegen al het land der Amelekiten, en ook den Amoriet, die te Hazezon-Tamar woonde.

8 Toen toog de Koning van Sodom uit, en de Koning van Gomorra, en de Koning van Adama, en de Koning van Zeboïm, en de Koning van Bela, dat is Zoar; en zij stelden tegen hen slagorde in het dal Siddim:

9 tegen Kedorlaomer, den Koning van Elam, en Tideal, den Koning der volkeren, en Amrafel, den Koning van Sinear, en Arjoch, den Koning van Ellasar; vier Koningen tegen vijf.^

10 Het dal nu van Siddim was vol lijmputten; en de Koning van Sodom en Gomorra vluchtten, en vielen aldaar; en de overgeblevene vluchtten naar liet gebergte.

11 En zij namen al de have van Sodom en Gomorra, en al hunne spijze, en trokken weg.

12 Ook namen zij Lot, den zoon van Abrams broeder, en zijne have en trokken weg; want hij woonde in Sodom.

13 Toen kwam er een die ontkomen was en boodschapte het aan Abram den Hebreër, die woonachtig was aan de eikenbosschen van Mamré, den Amoriet, broeder vanEskolenbroedervanAner,wel-ke Abrams bondgenooten waren.

14 Als Abram hoorde dat zijn broeder gevangen was, zoo wapende hij zijne onderwezenen, de in-geborenen van zijn huis driehonderd en achttien, en hij joeg ze na tot Dan tce.

15 En hij verdeelde zich tegen hen des nachts, hij en zijne knechten, en sloeg ze; en hij jaagde ze na tot Hoba toe, hetwelk is ter linkerhand van Damascus.

1G En hij bracht alle have weder, en ook Lot zijnen broeder en zijne have bracht hij weder, alsook de vrouwen en het volk.

17 En de Koning van Sodom toog uit hem tegemoet, (nadat hij wedergekeerd was van het verslaan van Kedorlaomer en de Koningen, die methem waren) tot het dalScha-vé, dat is, het dal des Konings.

GENE

18 En Melchizédek, de koning van Salem, bracht voort brood en wijn; en hij was een Priester des aïlerhoogsten Gods.

19 En hij zegende hem en zeide: Gezegend zij Abram Code den Allerhoogste, die hemel en aarde bezit;

20 en gezegend zij de allerhoogste God, die uwe vijanden in uwe handen geleverd heeft. En hij gaf hem de tiende van alles.

21 En de Koning van Sodom zeide tot Abram; Geef mij de zielen, maar neem d© have voor u.

22 Doch Abram zeide tot den Koning van Sodom: Ik heb mijne hand opgeheven tot den^ Heere, den allerhoogsten God, die hemel en aarde bezit:

23 zoo ik van een draad af tot een schoenriem toe, ja, zoo ik van alles dat uwe is teisneme! opdat gij niet zegt: Ik heb Abram rijk gemaakt.

24 Het zij buiten mij; alleen wat de jongelingen verteerd hebben, en het deel dezer mannen die met mij getogen zijn, Aner, Eskol en Mamré, laat die hun deel nemen.

HOOFDSTUK 15.

Na deze dingen geschiedde het woord des Heeren tot Abram in een gezicht, zeggende: Vrees niet, Abram; ik ben u een schild, uw loon zeer groot.

2 Toen zeide Abram: Heere Heere, wat zult gij mij geven? daar ik zonder kinderen henenga, en de bezorger van mijn huis is deze Damascener Eliëzer.

3 Voorts zeide Abram: Zie, mij hebt gij geen zaad gegeven, en zie, de zoon van mijn huis zal mijn erfgenaam zijn.

4 En zie, het woord des Heeren was tot hem, zeggende: Deze zal uw erfgenaam niet zijn; maar die uit uwen lijve voortkomen zal, die zal uw erfgenaam zijn.

o Toen leidde hij hem uit naar buiten en zeide: Zie nu op naar den hemel en tel de sterren, indien gij ze tellen kunt; en hij zeide tot hem: Zóó zal uw zaad zijn.

3IS 15. IS

6 En hij geloofde in den Heere; en hij rekende het hem tot gerechtigheid.

7 Voorts zeide hij tot hem: Ik ben de Heere, die u uitgeleid heb uit ür derOhaldeën,omuditland te geven om dat erfel ijk te bezitten.

8 En hij zeide: Heere Heere, waarbij zal ik weten dat ik het erfelijk bezitten zal?

9 En hij zeide tot hem: Neem mij eene driejarige vaars, en eene driejarige geit, en eenen driejarigen ram, en eene tortelduiven eene jonge duif.

10 En hij bracht hem alle deze, en hij deelde ze middendoor, en hij leide elks deel tegen het andere over; maar het gevogelte deelde hij niet.

11 En het wild gevogelte kwam neder op het aas, maar Abram joeg het weg.

12 En het geschiedde als de zon was aan het ondergaan, zoo viel een diepe slaap op Abram; en zie, een schrik, en groote duisternis viel op hem.

13 Toen zeide hij tot Abram: Weet voorzeker, dat uw zaad vreemd zal zijn in een land, dat van hen niet is, en zij zullen hen dienen, en zij zullen ze verdrukken vierhonderd jaar.

14 Doch ik zal het volk ook richten hetwelk zij zullen dienen, en daarna zullen zij uittrekken met groote have.

15 En gij zult tot uwe vaderen gaan met vrede; gij zult in goeden ouderdom begraven worden.

1G En het vierde geslacht zal herwaarts wederkeeren; want de ongerechtigheid der Amoriten is tot nog toe niet volkomen.

17 En het geschiedde dat de zon onderging en het duister werd, en zie, daar was een rookendeoven en vurige fakkel, die tusschen die stukken doorging.

18 Te dienzelfden dag maakte de Heere een verbond met Abram, zeggende: Uwen zade heb ik dit land gegeven, van de rivier van Egypte af tot aan de groote rivier, de rivier Frath:

19 den Keniet, en den Keniziet, en den Kadmoniet,

16 GENES

20 en den Hethiet, en den Fereziet, en de Ilefaïten,

21 eii den Amoriet, en den Kanaaniet, en den Girgasiet, en den Jebusiet.

HOOFDSTUK 16.

Doch Sarai, Abrams hniavrouw, baarde hem niet; en zij had eene Egyptische dienstmaagd, welker naam was Hagar.^

2 Zoo zeide Sarai tot Abram: Zie toch, de Heeke heeft mij toegesloten, dat ik niet bare, ga toch in tot mijne dienstmaagd, misschien zal ik uit haar gebouwd worden. En Abraham hoorde naar de stem van Sarai.

ó Zoo nam Sarai, Abrahams huisvrouw, de Egyptische Hagar, hare dienstmaagd, ten einde van tien jaren dat Abram in het land Kanaiin gewoond had, en zij gaf haar aan Abram haren man, hem tot eene vrouw.

4 En hij ging in tot Hagar, en zij ontving. Als zij nu zag dat zij ontvangen had, zoo werd hare vrouw veracht in hare oogen.

5 Toen zeide Sarai tot Abram: Mijn ongelijk is op u; ik heb mij ne dienstmaagd in uwen schoot gegeven; nu zij ziet dat zij ontvangen heeft, zoo ben ik veracht in hare oogen: de Heeee riclite tusschen mij en tusschen u.

G En Abram zeide tot Sarai: Zie, uwe dienstmaagd is in uwe hand, doe haar wat goed is in uwe oogen. En Sarai vernederde haar, en zij vluchtte van haar aangezicht.

7 En de Engel des Heeren vond haar aan eene waterfontein in de woestijn, aan de fontein op den weg van Sur;

8 en hij zeide: Hagar, gij dienstmaagd van Sarai, van waar komt gij en waar zult gij henengaan? Èn zij zeide: Ik ben vluchtende van het aangezicht mijner vrouwe Sarai.

9 Toen zeide de Engel des Heeeen tot haar: Keer weder tot uwe vrouwe, en verneder u onder hare handen.

10 Yoorts zeide de Engel des Heeren tot haar: Ik zal uw zaad grootelijksvermenigvuldigen,zoo-; S 16, 17.

dat het vanwege de menigte niei zal geteld worden.

11 Ook zeide des Heeren Engel tot haar: Zie, gij zijt zwanger en zult eenen zoon baren, en gij zult zijnen naam Ismaël noemen, omdat de Heere uwe verdrukking aangehoord heeft.

12 En hij zal een woudezel van een mensch zijn; zijne hand zal tegen allen zijn, en de hand van allen tegen hem; en hij zal wonen voor het aangezicht aller zijner broederen.

13 En zij noemde den naam des Heeren die tot haar sprak: Gij God des aanziens; want zij zeide: Heb ik ook hier gezien naar dien, die mij aanziet?

14 Daarom noemde men dien put den putLachai-Eüï; zie, hij is tusschen Kades en tusschen Bered.

15 En Hagar baarde Abram eenen zoon; en Abram noemde den naam zijns zoons, dien Hagar gebaard had, Ismaël.

1G En Abram was zesentachtig jaren oud toen Hagar Ismaël aan Abram baarde.

HOOFDSTUK 17.

Als nu Abram negenennegentigjaren oud was, zoo verscheen do Heere aan Abraham, en zeide tot hem: Ik ben God de Almachtige: wandel voor mijn aangezicht en wees oprecht;

2 en ik zal mijn verbond stellen tusschen mijentus8chenu,enikzai u gahsch zeer vermenigvuldigen.

S Toen viel Abram op zijn aangezicht; en God sprak tot hem, zeggende:

4 Mij aangaande, zie, mijn verbond is met u, en gij zult tot een vader van menigte der volkeren worden;

5 en uw naam zal niet meer genoemd worden Abram, maar uw naam zal wezen Abraham, want ik heb u gesteld tot een vader van menigte der Volkeren.

0 En ik zal u gansch zeer vruchtbaar maken, en ik zal u tot volken stellen, en Koningen zullen uit u voortkomen.

_ 7 En ik zal mijn verbond oprichten tusschen mij en tusschen

GENE

u en tusschen uwen zade na u in hunne geslachten, tot een eeuwig verbond, om u te zijn tot eenen God, en uwen zade na u.

8 En ik zal u en uwen zade na u het land uwer vreemdelingschappen geven, het geheeleland Kanaan, tot eeuwige bezitting; en ik zal hun tot eenen God zijn.

9 Voorts zeide God tot Abram: Gij nu zult mijn verbond houden, gij, en uw zaad na u, in hunne geslachten.

10 Dit is mijn verbond dat gijlieden houden zult, tusschen mij en tusschen u en tusschen uwen zade na u: dat al wat mannelijk is u besneden worde.

11 En gij zult het vleesch uwer voorhuid besnijden; en dat zal tot een teeken zijn van het verbond tusschen mij en tusschen n.

12 Een zoontje dan van acht dagen zal u besneden worden, al wat mannelijk is in uwe geslachten: de ingeborene des huizes, en de gekochte met geld van allenvreemde, welke niet is van uwen zade;

13 de ingeborene uws huizes en de gekochte met uw geld zal zekerlijk besneden worden; en mijn verbond zal zijn in ulieder vleesch, ten eeuwigen verbonde.

14 En wat mannelijk is, de voorhuid hebbende, wiens voor-huidsvleesch niet zal besneden worden, die ziele zal uit hare volken uitgeroeid worden: hij heeft mijn verbond gebroken.

15 Nog zeide God tot Abraham: Gij zult den naam uwer huisvrouw Sarai niet Sarai noemen, maar haar naam zal zijn Sara;

1G want ik zal haar zegenen, en uook uit haar eenen zoon ge ven, ja, ik zal haar zegenen, zoodat zij tot volken worden zal: Koningen der volken zullen uit haar worden.

17 Toen viel Abraham cp zijn aangezicht en hij lachte: en hij zeide in zijn hart: Zal eenen die honderd jaar oud is een bind ge-hoven worden, en zal Sara die negentig jaar oud is baren?

18 En Abraham zeide tot God: Och dat Ismaël mocht leven voor uw aangezicht!

3IS IS. 17

19 En God zeide: Voorwaar, Sara uwe huisvrouw zal u eenen zoon baren, en gij zult zijnen naam noemen Isaiik; en ik zal mijn verbond-met hem oprichten, tot een eeuwig verbond zijnen zade na hem.

20 En aangaande Ismaël heb ik u verhoord; zie, ik heb hem gezegend en zal hem vruchtbaar maken en hem gansch zeer vermenigvuldigen; twaalf Vorsten zal hij gewinnen, en ik zal hem tot een groot volk stellen.

21 Maar mijn verbond zal ik met Isaak oprichten, dien u Sara op dezen gezetten tijd in het andere jaar baren zal.

22 En hij eindigde met hem te spreken, en God voer op van Abraham.

23 Toen ram Abraham zijnen zoon Ismaël, en alle de ingebo-renen zijns huizes, en alle de gekochten met zijn geld, al wat mannelijk was onder do lieden des huizes Abrahams, en hij besneed het vleesch hunner voorhuid even tenzelfden dage, gelijk ala God met hem gesproken had.

24 En Abraham was oud negenennegentigjaar,alshemhet vleesch zijner voorhuid besneden werd;

25 en Ismaël zijn zoon was dertien jaar oud, alshemhet vleesch zijner voorhuid besneden werd.

26 Even op dezen zelfden dag werd Abraham besneden, en Ismaël zijn zoon.

27 En alle mannen zijns huizes, de ingeborene des huizes, en de gekochte met geld, van den vreemde af, werden met hem besneden.

HOOFDSTUK 18.

Daarna verscheen hem de Helke aan de eikenbosschen van Mamré, als hij in de deur der tente zat,_ toen de dag heet werd.

2 En hij_ hief zijne oogen op en zag; en zie, daar stonden drie mannen tegenover hem; als hij ze zag, zoo liep hij hun tegemoet van de deur der tent, en boog zich ter aarde;

3 en hij zeide: Heere, heb ik. nu genade gevonden in uwe oogen, zoo ga toch niet van uwen knecht voorbij:

16 GENES

20 en den Hetliiet, en den Fereziet, en de Eefaiten,

21 en den Amoriet, en den Kanaiiniet, en den Girgasiet, en den Jebusiet.

HOOFDSTUK 16.

Doch Sarai, Abrams hiij3Troii\7, baarde hem niet; enzijhadeene Egyptische dienstmaagd, welker naam was Hagar. _

2 Zoo zeide Sarai tot Abram: Zie toch, de Heere heeft mij toegesloten, dat ik niet bare, ga toch in tot mijne dienstmaagd, misschien zal ik uit haar gebouwd worden. En Abraham hoorde naar de stem van Sarai.

$ Zoo nam Sarai, Abrahams huisvrouw, de Egyptische Hagar, hare dienstmaagd, ten einde van tien jaren dat Abram in het land Kanaiin gewoond had, en zij gaf haar aan Abram haren man, hem tot eene vrouw.

4 En hij ging in tot Hagar, en zij ontving. Als zij nu zag dat zij ontvangen had, zoo werd hare vrouw veracht in hare oogen.

5 Toen zeide Sarai tot Abram: Mijn ongelijk is op n; ik heb mij ne dienstmaagd in uwen schoot gegeven; nu zij ziet dat zij ontvangen heeft, zoo ben ik veracht in hare oogen: de Heere richte tusschen mij en tusschen u.

G En Abram zeide tot Sarai: Zie, uwe dienstmaagd is in uwe hand, doe haar wat goed is in uwe oogen. En Sarai vernederde haar, en zij vluchtte van haar aangezicht.

7 En de Engel des Heeren vond haar aan eene waterfontein in de woestijn, aan de fontein op den weg van Sur;

8 en hij zeide: Hagar, gij dienstmaagd van Sarai, van waar komt gij en waar zult gij henengaan? En zij zeide: Ik ben vluchtende van het aangezicht mijner vrouwe Sarai.

9 Toen zeide de Engel des Heeren tot haar: Keer weder tot uwe vrouwe, en verneder u onder hare handen.

10 Voorts zeide de Engel des Heeren tot haar: Ik zal uw zaad giootclijksvermenigvuldigen,zoo-

:s 16, 17.

dat het vanwege de menigte niei zal geteld worden. i

11 Ook zeide des Heeren Engel tot haar: Zie, gij zijt zwanger en zult eenen zoon baren, en gij zult zijnen naam Ismaël noemen,

omdat de Heere uwe verdrukking aangehoord heeft.

12 En hij zal een woudezel van een mensch zijn; zijne hand zal tegen allen zijn, en de hand van allen tegen hem; en hij zal wonen voor het aangezicht aller zijner broederen.

13 En zij noemde den naam des Heeren die tot haar sprak: Gij God des aanziens; want zij zeide: Heb ik ook hier gezien naar dien, die mij aanziet?

14 Daarom noemde men dien put den put Lachai-Roï; zie, hij is tusschen Kades en tusschen Bered.

15 En Hagar baarde Abram eenen zoon; en Abram noemde den naam zijns zoons, dien Hagar gebaard had, Ismaël.

1(3 En Abram was zesentachtig jaren oud toen Hagar Ismaël aan Abram baarde.

HOOFDSTUK 17.

Als nu Abram negenennegentigjaren oud was, zoo verscheen de Heere aan Abraham, en zeide tot hem: Ik ben God de Almachtige:

wandel voor mijn aangezicht en wees oprecht;

2 en ik zal mijn verbond stellen tusschen mijentusschenu.en ikzal u gahsch zeer vermenigvuldigen.

3 Toen viel Abram op zijn aangezicht; en God sprak tot hem,

zeggende:

4 Mij aangaande, zie, mijn verbond is met u, en gij zult tot een vader van menigte der volkeren worden;

5 en uw naam zal niet meer genoemd worden Abram, maar uw naam zal wezen Abraham, want ik heb u gesteld tot een vader van menigte der Volkeren.

13 Eu ik zal u gansch zeer vruchtbaarmaken, en ik zal u tot volken stellen, en Koningen zullen uit u voortkomen.

7 En ik zal mijn verbond oprichten tusschen mij en tusschen

GENE

u en tuaachen iTwen zade na u in limine geslachten, tot een eeuwig verbond, om u te zijn tot eenen God, en uwen zade na u.

8 En ik zal u en uwen zade na u het land uwer vreenideling-echappen geven, het geheele land Kanaan, tot eeuwige bezitting; en ik zal hun tot eenen God zijn.

9 Voorts zeide God tot Abram: Gij nu zult mijn verbond houden, gij, en uw zaad na u, in hunne geslachten.

10 Dit is mijn verbond dat gijlieden houden zult, tusschen mij en tusschen u en tusschen uwen zade na u: dat al wat mannelijk is u besneden worde.

11 En gij zult het vleesch uwer voorhuid besnijden; en dat zal tot een teeken zijn van het verbond tusschen mij en tusschen u.

12 Een zoontje dan van acht dagen zal u besneden worden, al wat mannelijk is in uwe geslachten: de ingeborene des huizes, en de gekochte met geld vanallenvreeinde, welke niet is van uwen zade;

13 de ingeborene uws huizes en de gekochte met uw geld zal zekerlijk besneden worden; en mijn verbond zal zijn in ulieder vleesch, ten eeuwigen verbonde.

14 En wat mannelijk is, de voorhuid hebbende, wiens voor-huidsvleesch niet zal besneden worden, die ziele zal uit hare volleen uitgeroeid worden: hij heeft mijn verbond gebroken.

15 Nog zeide God tot Abraham: Gij zult den naam uwer huisvrouw Sarai niet Sarai noemen, maar haar naam zal zijn Sara;

1G want ik zal haar zegenen, en u ook uithaareenen zoon geven,ja, ik zal haar zegenen, zoodat zij tot volken worden zal: Koningen der volken zullen uit haar worden.

17 Toen viel Abraham cp zijn aangezicht en hij lachte: en hij zeide in zijn hart: Zal eenen die honderd jaar oud is een kind ge-horen worden, en _ zal Sara die negentig jaar oud is baren?

18 En Abraham zeide tot God: Och dat Isinaël mocht leven voor uw aangezicht!

3IS 18. 17

19 En God zeide: Voorwaar,Sara. uwe huisvrouw zal u eenen zoon baren, en gij zult zijnen naam noemen Isaiik; en ik zal mijn verbond-met hem oprichten, tot een eeuwig verbond zijnen zade na hem.

20 En aangaande Isinaël heb ik u verhoord; zie, ik heb hem gezegend en zal hem vruchtbaar maken en hem gansch zeer vermenigvuldigen ; twaalf Vorsten zal hij gewinnen, en ik zal hem tot een groot volk stellen.

21 Maar mijn verbond zal ik met Isaak oprichten, dien uSara op dezen gezetten tijd in het andere jaar baren zal.

22 En hij eindigde met hem te spreken, en God voer op van Abraham.

23 Toen nam Abrahain zijnen zoon Ismaël, en alle de ingebo-renen zijns huizes, en alle de gekochten met zijn geld, al wat mannelijk was onder de lieden des huizes Abrahams, en hij besneed het vleesch hunner voorhuid even tenzelfden dage, gelijk als God met hem gesproken had.

24 En Abraham was oud negenennegentigjaar,alshemlietvleesch zijner voorhuid besneden werd;

25 en Ismaël zijn zoon was dertien jaar oud, als hem het vleesch zijner voorhuid besneden werd.

26 Even op dezen zelfden dag werd Abraham besneden, en Ismaël zijn zoon.

27 En alle mannen zijns huizes, de ingeborene des huizes, en de gekochte met geld, van den vreemde af, werden met hem besneden.

HOOFDSTUK 18.

Daarna verscheen hem de Helee aan de eikenbosschen van Mamré, als hij in de deur der tecite zat, toen de dag heet werd.

2 En hij hief zijne oogen op en zag; en zie, daar stonden drie mannen tegenover hem; als hij ze zag, zoo liep hij hun tegemoet van de deur der tent, en boog zich ter aarde;

3 en hij zeide: Heere, heb ik.. nu genade gevonden in uwe oogen, zoo ga toch niet van uwen knecht voorbij:

4 dat toch een weinig water gebracht worde, en wascht uwe voeten, en leunt onder dezen boom;

5 en ik zal eene bete broods langen, dat gij uw harte sterkt; daarna zult gij voortgaan, daarom dat gij tot uwen knecht overgekomen zijt. En zij zeiden: Doe zooals gij gesproken hebt.

G En Abraham haastte zich naar de tent tot Sara, en hij zeide: Haast u, kneed drie maten meelbloem, en maak koeken.

7 En Abraham liep tot de runderen,en hij nam een kalf.teeder en goed, en hij gaf het aan den knecht, die haastte om dat toe te maken.

8 En hij namboterenmelk.enhet kalf dat hij toegemaakt had, en hij zette het hun voor, en stond bij hen onder dien boom, en zij aten.

9 Toen zeiden zij tot hem: Waar is Sara uwe huisvrouw? En hij zeide: Zie, in de tent.

10 En hij zeide: Ik zal voorzeker weder tot u komen omtrent dezen tijd des levens, en zie, Sara uwe huisvrouw zal eenen zoon hebben. En Sara hoorde het aan de deur der tent, welke achter hem was.

11 Abraham nu en Sara waren ©ud en weibedaagd: het had Sara opgehouden te gaan naar de wijze der vrouwen.

12 Zoo lachte Sara bij zichzelve, zeggende: Zal ik wellust hebben, nadat ik oud geworden ben en mijn heer oud is?

13 En de Heere zeide tot Abraham: Waarom heeft Sara gelachen, zeggende: Zoude ik ook waarlijk baren nu ik oud geworden ben?

14 Zoude iets voor den Heere te wonderlijk zijn? Ter gezetter tijd zal ik tot u wederkomen, omtrent dezen tijd des levens, en Sara zal eenen zoon hebben.

15 En Sara loochende het, zeggende: Ik heb niet gelachen; want zij vreesde. En hij zeide: Neen, maar gij hebt gelachen.

16 Toen stonden die mannen ap van daar, en zagen naar Sodom toe; en Abraham ging met hen oen hen te geleiden.

17 En de Heere zeide: Zal ik voor Abraham verbergen wat ik

doe?

18 Dewijl Abraham gewis tot een groot en machtig volk worden zal, en alle volkeren der aarde in hem gezegend zullen worden.

19 Want ik heb hem gekend, opdat hij^ zijnen kinderen en zijnen huize na hem zoude bevelen, en zij den weg des Heeren houden, om te doen gerechtigheid en gerichte; opdat de Heere over Abraham brenge hetgeen hij over hem gesproken heeft.

20 Voorts zeide de Heere : Dewijl het geroep van Sodom en Gomorra groot is, en dewijl hunne zonde zeer zwaar is,

21 zal ik nu afgaan en bezien, of zij naar het geroep, dat tot mij gekomen is, het uiterste gedaan hebben; en zoo niet, ik zal 't weten.

22 Toen _ keerden die mannen het aangezicht van daar en gingen naar Sodom; maar Abraham bleef nog staande voor het aangezicht des Heeren.

23 En Abraham trad toe en zeide; Zult gij ook den rechtvaardige met den goddelooze ombrengen?

24 Misschien zijn er vijftig rechtvaardigen in de stad: zult gij ze ook ombrengen, en de plaats niet sparen om de vijftig rechtvaardigen. die binnen haar zijn?

25 Het zij verre van u zulk een ding te doen; te dooden den rechtvaardige met den goddelooze, dat de rechtvaardige zij gelijk de goddelooze: verre zij het van u: zoude de Rechter der gansche aarde geen recht doen?

26 Toen zeide de Heere: Zoo ik te Sodom binnen de stad vijftig rechtvaardigen zal vinden, zoo zal ik de gansche plaats sparen om hunnentwille.

27 En Abraham antwoordde en zeide: Zie toch, ik heb mij onderwonden te spreken tot den Heere, hoewel ik stof en assche ben:

28^ misschien zullen aan de vijftig rechtvaardigen vijf ontbreken: zult gij dan om vijf de gansche stad verderven? En hij zeide: Ik zal ze niet verderven, zoo ik daar vijfenveertig zal vinden.

GENI

29 En hij voer nog voort tot hem te spreken, en zeide: Misschien zullen aldaar veertig gevonden worden. En hij zeide: Ik zal het niet doen om der veertig wille.

30 Voorts zeide hij: Dat toch de Heere ^niet^ ontsteke dat ik spreek: misschien zullen aldaar dertig gevonden worden. En hij zeide: Ik zal het niet doen, zoo ik aldaar dertig zal vinden.

31 En hij zeide: Zie toch, ik heb mij onderwonden te spreken tot den Heere: misschien zullen daar twintig gevonden worden. En hij zeide: Ik zal ze niet verderven om der twintig wille.

32 Nog zeide hij: Dat toch de Heere niet ontsteke dat ik alleenlijk ditmaal spreek: misschien zullen daar tien gevonden worden. En hij zeide: Ik zal ze niet verderven om der tiene wil.

33 Toen ging de Heers weg, als hij geëindigd had tot Abraham te spreken; en Abraham keerde weder naar zijne plaats.

HOOFDSTUK 19.

En die twee Engelen kwamen te Sodom in den avond, en Lot zat in de poort te Sodom;enals Lot hen zag, stond hij op hun tegemoet, en boog zich met het aangezicht ter aarde;

2 en hij zeide: Zie nu, mijne heeren, keert toch in ten huize van uwen knecht en vernacht, en wascht uwe voeten, en gij zult vroeg opstaan en gaan uws weegs. En zij zeiden: Neen, maar wij .zullen op de straat vernachten.

3 En hij hield bij hen zeer aan, zoodat zij tot hem inkeerden en in zijn huis kwamen; en hij maakte hun eenen maaltijd, en bakte ongezuurde koekskens, en zij aten.

4 Eer zij zich te slapen leiden, zoo hebben de mannen dier stad, de mannen van Sodom, van den iongste tot den oudste toe, dat huis omsingeld, het gansche volk, van het uiterste einde af;

5 en zij riepen Lot toe en zeiden tot hem: Waar zijn die mannen die dezen nacht tot u ge-

SIS19. 19

komen zijn? Breng ze uit tot ons, opdat wij ze bekennen.

6 Toen ging Lot uit tot hen aan de deur, en hij sloot de deur achter zich toe;

7 en hij zeide: Mijne broeders, doet toch geen kwaad.

8 Zie toch, ik heb twee dochters, die geenen man bekend hebben: ik zal ze nu tot u uitbrengen, en doet haar zooals het goed is in uwe oogen; alleen doet dezen mannen niets, want daarom zijn zij onder de schaduw mijns daks ingegaan.

9 Toen zeiden zij: Kom verder aan. Voorts zeiden zij: Deze ééne is gekomen om als een vreemdeling hier te wonen, en zoude hij alleszins rechter zijn? Nu zullen wij u meer kwaad doen dan hun. En zij drongen zeer op den man, op Lot, en zij traden toe om de deur open te breken.

10 Doch die mannen staken hunne hand uit en deden Lot tot zicli inkomen in het huis, en sloten de deur toe.

11 En zij sloegen de mannen, die aan de deur des huizes waren, met verblindheden, van den kleinste tot aan den grootste, zoodat zij moede werden om de deur te vinden.

12 Toen zeiden die mannen tot Lot: Wien hebt gij hier meer? eenen schoonzoon, of uwe zonen, of uwe dochteren, en allen, die gij li ebt in deze stad, breng ze uit deze plaats:

13 want wij gaan deze plaats verderven, omdat het geroep aan-gaande hen groot geworden is voor het aangezicht des Heeren, en de Heere ons uitgezonden heeft om haar te verderven.

14 Toen ging Lot uit, en sprak tot zijne schoonzonen, die zijne dochteren nemen zouden, en zeide: Maakt u op, gaat uit deze plaats, want de Heere gaat deze stad verderven; maar hij was in de oogen zijner schoonzonen als jokkende.

15 En als de dageraad opging, drongen de Engelen Lot aan, zeggende: Maak u op, neem uwe huisvrouw, en uwe twee dochteren, die voi «rhanden zijn,opdat gij in de on-

gereclitiglieid dezer stad niet om-

Homt.

16 Maar bij vertoefde: zoo grepen dan die mannen zijne hand en de hand zijner twee dochteren, om de verschooning des Heeren over hem, en zij brachten hem uit en stelden hem buiten de stad.

17 En het geschiedde als zij hen uitgebracht hadden naar buiten, zoo zeide hij: Behoud u omuws levens wil, zie niet achter u om en sta niet op deze gansche vlakte: behoud u naar het gebergte henen, opdat gij niet omkomt.

18 En Lot zeide tot hen: Neen toch, Heere:

19 zie toch, uw knecht heeft genade gevonden in uwe oogen,engij hebt uwe weldadigheid grootgemaakt, die gij aan mij gedaan hebt, om mijne ziel te behouden bij het leven; maar ik zal niet kunnen behouden worden naar het gebergte henen, opdat mij niet misschien dat kwaad aankleve en ik sterve.

20 Zie toch. deze stad is nabij om derwaarts te vluchten, en zij is klein, laat mij toch derwaarts behouden worden, (is zij niet klein?) opdat mijne ziele leve.

21 En hij zeide tot hem: Zie, ik heb uw aangezicht opgenomen ook in deze zaak, dat ik deze stad niet omkeere, waarvan gij gesproken hebt:

22 haast u, behoud u derwaarts, want ik zal niets kunnen doen totdat gij daarhenen ingekomen zijt. Daarom noemde men den naam dezer stad Zoar.

23 De zon ging op boven de aarde als Lot te Zoar inkwam.

24 Toen deed de Heere zwavel en vuur over Sodom enGomorra regenen, van den Heere uit den hemel;

25 en hij keerde deze steden om, en die gansche vlakte, en alle inwoners dezer steden, ook het gewas des lands.

2G En zijne huisvrouw zag om van achter hem: en zij werd een zoutpilaar.

27 En Abraham maakte zich des morgens vroeg op, naar de plaats waar hij voor het aangezicht des Heeren gestaan had,

28 en hij zag naar Sodom en Gomorra toe, en naar het gansche land van die vlakte: en hij zag, en zie daar ging een rook van het land op, gelijk de rook eens ovens.

29 En het geschiedde toen God ! de steden dezer vlakte verdierf, I dat God aan Abraham gedacht, I en hij leidde Lot uit het mid-' den dezer omkeering, bij het om-| keeren dier steden, in welke Lot ! gewoond had.

| 30 En Lot toog op uit Zoar, en i woonde op den berg, en zijne i twee dochters met hem, want hij | vreesde binnen Zoar te wonen; | en hij woonde in eene spelonk, ! hij en zijne twee dochters, j 31 Toen zeide de eerstgeborene : tot de jongste: Onze vader is oud, en daar is geen man in I dit land om tot ons in te i gaan naar de wijze der gansche I aarde:

j 32 kom, laat ons onzen vader i wijn te drinken geven, en bij hem I liggen, opdat wij van onzen vader zaad in liet leven behouden.

33 En zij gaven dien nachtharen vader wijn te drinken, en de eerstgeborene kwam en lag bij haren vader; en hij werd het niet gewaar bij haar nederliggen noch bij haar opstaan.

34 En het geschiedde des anderen daags dat de eerstgeborene zeide tot de jongste: Zie, ik heb gisteren nacht bij mijnen vader gelegen: laat ons dezen nacht hem wijn _ te drinken geven: ga dan in, lig bij hem, opdat wij van onzen vader zaad in het leven behouden.

35 En zij gaven haren vader ook dien nacht wijn te drinken, en de jongste stond op, en lag bij hem; en hij werd het niet gewaar bij haar nederliggen noch bij haar opstaan.

3Ü En de twee dochters van Lot werden bevrucht van haren vader.

37 En de eerstgeborene baarde eenen zoon, en noemde zijnen naam Moab: deze is de vader der Moabiten, tot op dezen dag.

38 En de jongste baarde óók eenen zoon, en noemde zijnen naam Ben-Ammi: deze is de

GENES

vader der kinderen Amnions, tot op dezen dag.

HOOFDSTUK 20.

En Abraham reisde van daar naar het land van het Zuiden, en woonde tusschen Kades en tus-Bchen Sur; en hij verkeerde als vreemdeling te Gerar.

2 Als nu Abraham van Sara zijne huisvrouw gezegd had: Zij is mijne zuster, zoo zond Abimélech de Koning van Gerar en nam Sara weg.

3 Maar God kwam tot Abimélech in eenen droom des nachts, en hij zeide tot hem: Zie, gij zijt dood om de vrouw die gij weggenomen hebt, want zij is met eenen man getrouwd.

4 Doch Abimélech was tot haar niet genaderd; daarom zeide hij: Heere, zult gij ook een rechtvaardig volk dooden?

ei Heeft hij zelf mij niet gezegd: Zij is mijne zuster? en ook zij heeft^ gezegd; Hij is mijn broeder; in oprechtheid mijns harten en in reinigheid mijner handen heb ik dit gedaan.

6 En God zeide tot hem in den droom: Ik heb ook geweten dat gij dit in oprechtheid uws harten gedaan hebt, en ik heb u ook belet tegen mij te zondigen; daarom heb ik u niet toegelaten haar aan te roeren.

7 Zoo geef dan nu dezes mans huisvrouw weder, want hij is een Profeet, en hij zal voor u bidden, opdat gij leeft; maar zoo gij haar niet wedergeeft, weet dat gij voorzeker sterven zult, gij en al wat het uwe is.

8 Toen stond Abimélech's morgens vroeg op en riep alle zijne knechten, en sprak alle deze woorden voor hunne ooren; en die mannen vreesden zeer.

9 En Abimélech riep Abraham en zeide tot hem: Wat hebt gij ons gedaan, en wat heb ik tegen u gezondigd, dat gij over mij en over mijn koninkrijk eenegroote zonde gebracht hebt? Gij hebt daden met mij gedaan die niet moesten gedaan worden.

10 Voorts zeide Abimélech tot Abraham: Wat hebt gij gezien.

[ S 20, 21. 21

dat gij deze zaak gedaan hebt?

11 En Abraham zeide: Want ik dacht, alleen is de vreeze Gods in deze plaats niet, zoodat zij mij om den wille mijner huisvrouw zullen dooden.

12 En ook is zij waarlijk mijne zuster: zij is mijns vaders dochter, maar niet mijner moeder dochter; en zij is mij ter vrouwe geworden.

13 En het is geschied als God mij uit mijns vaders huis deed dwalen, zoo épra'k ik tot haar: Dit zij uwe weldadigheid, die gij bij mij doen zult: aan alle plaatse waar wij komen zullen, zeg van mij: Hij is mijn broeder.

14 Toen nam Abimélech schapen en runderen, ook dienstknechten en dienstmaagden en gaf ze aan Abraham; en hij gaf hem Sara zijne huisvrouw weder.

15 En Abimélech zeide: Zie, mijn land is voor uw aangezicht: woon waar het goed is in uwe oogen.

lü En tot Sara zeide hij: Zie, ik heb uwen broeder duizend zilverlingen gegeven; zie. hij zij ueen deksel der oogen, allen die met u zijn, ja, bij allen, en wees geleerd.

17 En Abraham bad tot God, en God genas Abimélech, en zijne huisvrouw, en zijne dienstmaagden, zoodat zij baarden;

18 want de Heere had alle de baarmoeders van het huis Abi-mélechs ganschelijk toegesloten, ter oorzake van Sara, Abrahams huisvrouw.

HOOFDSTUK 21.

En de HEEREbezocht Sara gelijk hij gezegd had, en de Heere deed aan Sara gelijk als hij gesproken had;

2 en Sara werd bevrucht, en baarde Abraham eenen zoon in zijnen ouderdom, op den gezetten tijd, dien hem God gezegd had.

3 En Abraham noemde den naam zijns zoons, die hem geboren was, dien Sara hem gebaard had. Isaiik.

4 En Abraham besneed zijnen zoon Isaiik, zijnde acht dagen oud, gelijk God hem geboden had.

5 En Abraham was honderd

22 GENE

jaar oud als hem Isaiik zijn zoon geboren werd.

6 En Sara zeide: God heeft mij een lachen gemaakt; al wie het hoort zal met mij lachen.

7 Voorts zeide zij: Wie zoude Abraham gezegd hebben: Sara heeft zonen gezoogd? want ik heb eenen zoon gebaard in zijnen ouderdom.

8 En het kind werd groot,en werd gespeend.Toen maakte Abraham eenen grooten maaltijd op den dag als Isaak gespeend werd.

9 En Sara zag den zoon van Ha-gar de Egyptische, dien zij Abraham gebaard had, spottende,

10 en zij zeide tot Abraham: Drijf deze dienstmaagd en haren zoon uit; want de zoon dezer dienstmaagd zal met mijnen zoon, met Isaak, niet erven.

11 En dit woord was zeer kwaad in Abrahams oogen, ter oorzake van zijnen zoon.

12 Maar God zeide tot Abraham: Laat het niet kwaad zijn in uwe oogen over den jongen en over uwe dienstmaagd: al wat Sara tot u zal zeggen, hoor naar hare stem; want in Isaak zal uw zaad genoemd worden,

13 doch ik zal ook den zoon dezer dienstmaagd tot een volk stellen, omdat hij uw zaad is.

14 Toen stond Abraham's morgens vroeg op, en nam brood en eene flesch water, en gaf ze aan Hagar, die leggende op haren schouder; ook gaf hij haar het kind, en zond haar weg. En zij ging voort en dwaalde in de woestijn Ber-Séba.

15 Als nu het water uit de flesch uit was, zoo wierp zij het kind onder een van de struiken;

1G en zij ging en zette zich tegenover, afgaande zoover als die met den boog schieten; want zij zeide: Dat ik het kind niet aie sterven; en zij zat tegenover, en hief hare stemme op en weende.

17 En God hoorde de stem des jongens, en de Engel Gods riep Hagar toe uit den hemel en zeide tot haar: Wat is u, Hagar? Vrees niet, want God heeft naar des

3IS 21.

jongens stem gehoord, ter plaats© waar hij is.

18 Sta op, hef den jongen op, en houd hem vast met uwe hand, want ik zal hem tot een groot volk stellen.

19 En God opende hare oogen dat zij eenen waterput zag; en zij ging en vulde de flesch met water, en gaf den jongen te drinken.

20 En God was met den jongen, en hij werd groot, en hij woonde in de woestijn, en werd een boogschutter;

21 en hij woonde in de woestijn Paran, en zijne moeder nam hem eene vrouw uit Egypteland.

22 Voorts geschiedde het ter zelfder tijd, dat Abimélech, mitsgaders Pichol zijn krijgsoverste, tot Abraham sprak, zeggende : God is met u in alles wat gij doet:

23 zoo zweer mij nu hier bij God: Zoo gij mij of mijnen zoon of mijnen neef liegen zult! Naar de weldadigheid die ik bij u gedaan heb, zult gij doen bij mij en bij het land waarin gij als vreemdeling verkeert.

24 En Abraham zeide: Ik zal zweren.

25 Doch Abraham berispt© Abimélech ter oorzake eens waterputs, dien Abimélechs knechten met geweld genomen hadden.

26 Toen zeide Abimélech: Ik heb niet geweten wie dit stuk gedaan heeft, en ook hebt gij liet mij niet aangezegd, en ik heb er ook niet van gehoord dan heden.

27 En Abraham nam schapen en runderen en gaf ze aan Abimélech ; en die beiden maakten een verbond.

28 Doch Abraham stelde zeven ooilammeren der kudde bijzonder.

29 Zoo zeide Abimélech tot Abraham: Wat zullen hier deze zeven ooilammeren, die gij bijzonder gesteld hebt?

30 En hij zeide: Dat gij de zeven ooilammeren van mijne hand nemen zult, opdat liet mij tot een getuigenis zij dat ik dezen put gegraven heb.

31 Daarom noemde men di©

GENE

plaats Ber-Séba, omdat die beiden daar gezworen hadden.

32 Alzuo maakten zij een verbond te Ber-Séba. Daarna stond Abimélecli op, en Pichol zijn krijgsoverste, en zij keerden weder naar het land der Filistijnen.

33 En hij plantte een boschin Ber-Séba. en riep aldaar den naam des Heeren des eeuwigen Gods aan.

34 En Abraham woonde ais vreemdeling vele dagen in der Filistijnen land.

HOOFDSTUK 22.

En het geschiedde na deze dingen dat God Abraham verzocht, en hij zeide tot hem: Abraham.' En hij zeide: Zie hier ben ik.

2 En hij zeide: Neem nu uwen zoon, uwen eenige, dien gij lief-hebt, Isaak, en ga henen naar het land Moria en offer hem aldaar tot een brandoffer, opeen van de bergen, dien ik u zeggen zal.

3 Toen stond Abraham 's morgens vroeg op en zadelde zijnen ezel, en nam twee van zijne jongens met zich, en Isailk zijnen zoon; en hij kloofde hout voor het brandolfer en maakte zich op en ging naar de plaats, die hem God gezegd had.

4 Aan den derden dag, toen bief Abraham zijne oogen op en zag die plaats van verre;

5 en Abraham zeide tot zijne jongens: Blijft gij hier met den ezel, en ik en de jongen zullen henengaan tot daar; als wij aangebeden zullen hebben,dan zullen ■wij tot u wederkeeren.

G En Abraham nam het hout des brandoffers en leidde het op Isaak zijnen zoon; en hij nam het vuur en het mes in zijne hand, en zij beiden gingen te zamen.

7 Toen sprak Isaak tot Abraham zijnen vader en zeide: Mijn vader! En hij zeide: Zie hier ben ik, mijn zoon. En hij zeide: Zie, het vuur en het hout, maar waar is het lam tot het brandoffer?

8 En Abraham zeide: God zal zichzelven een lam ten brand-

SIS 22. 23

offer voorzien, mijn zoon. Zoo gingen zij beiden te zamen.

9 En zij kwamen tot do plaats» die God hem gezegd had; en Abra ham bouwde aldaar een altaar, en hij schikte het hout, en bond zijnen zoon Isaak, en leidde hem op het altaar boven op het hout;

10 en Abraham strekte zijne hand uit en nam het mes om zijnen zoon te slachten.

, 11 Maar de Engel des Heerew riep tot hem van den hemel en zeide: Abraham, AbrahamJ En hij zeide: Zie hier ben ik.

12 Toen zeide hij: Strek uwe hand niet uit naar den jongen, en doe hem niets; want nu weet ik dat gij godvreezen de zijt en uwen zoon, uwen eenige, van mij niet hebt onthouden.

13 Toen hief Abraham zijne oogen op en zag om, en zie, achter was een ram in de verwarde struiken vast met zijne hoornen; en Abraham ging en nam dien ram, en offerde hem ten brand¹-offer in zijns zoons stede.

14 En Abraham noemde den naam van die plaats: De Heere zal 't voorzien; waarom heden ten dage gezegd wordt: Op den berg des Heeren zal 't voorzien worden.

15 Toen riep de Engel des Hee* ren tot Abraham ten tweeden male van den hemel,

1G en zeide: Ik zweer bij mijzei ven, spreekt de Heere : daarom dat gij deze zaak gedaan hebt, en uwen zoon, uwen eenige, niet onthouden hebt,

17 voorzeker zal ik u groote-lijks zegenen, en uw zaad zee? vermenigvuldigen, als de sterren des hemels en als het zand dat aan den oever der zee is; en uw zaad zal de poorte zijner vijanden erfelijk bezitten;

18 en in uwen zade zullen gezegend worden alle volken der aaide, naardien gij mijner stemme gehoorzaam geweest zijt.

19 Toen keerde Abraham weder tot zijne jongens, en zij maakten zich op en zij gingen samen naar Ber-Séba; en Abraham woonde te Ber-Séba.

■24 GENES

20 Eu het geschiedde na deze dingen dat men Abraham bood-ec hapte, zeggende: Zie Milka beeft ook Nahor uwen broeder zonen gebaard:

21 Hz zijnen eergtgeborene, en Buz zijnen broeder, en Kemuël den vader van Aram,

22 en Kesed, en Hazo, en Pildas, en Jidlaf, en Bethuël:

23 (en Bethuël gewon Rebekka); deze acht baarde Milka aan Na-hor, den broeder Abrahams.

24 En zijn bijwijf, wier naam was Eeüma, die baarde ook Tebah, en Gaham, en Tahas, en Maüeha.

HOOFDSTUK 23.

En het leven van Sara was honderd en zevenentwintig jaar: dit ■waren de jaren des levens van Sara.

2 En Sara stierf teKirjath-Arba, lt;iat is Hebron, in het land Ka-naan; en Abraham kwam om Sara te beklagen en haar te beweenen.

3 Daarna stond Abraham op van het aangezicht zijner doode, en hij epraktotdezonenHeths.zeggende;

4 Ik ben een vreemdeling en inwoner bij u; geef mij eene erf-begrafenis bij u, opdat ik mijne doode van voor mijn aangezicht begrave.

5 En de zonen Heths antwoordden Abraham, zeggende tot hem:

6 Hoor ons, mijn heer; gij zijt een Vorst Gods in het midden van ons: begraaf uwe doode in de keur onzer graven; niemand van ons zal zijn grafvooru weren, dat gij uwe doode niet zoudtbegraven.

7 Toen stond Abraham op, en boog zich neder voor het volk des lands, voor de zonen Heths;

8 en hij sprak met hen, zeggende: Is het met mven wil dat ik mijne doode begrave van voor mijn aangezicht, zoo hoort mij, en spreekt voor mij bij Elron, den zoon Zohars,

9 dat hij mij geve de spelonk Machpela die hij heeft, die aan Let einde van zijnen akker is, dat hij ze mij voor het volle geld geve, tot eene erf begrafenis in bet midden van u.

10 Efron zat in het midden der conen Heths; en Efron,de Hethiet,

CS 23, 24.

antwoordde Abraham voor de oo-ren der zonen Heths, aller dergenen die ter poorte zijner stad ingingen, zeggende:

11 Neen, mijn heer, hoor mij: den akker geef ik u, ook de spelonk die daarin is, die geef ik u; voor de oogen der zonen mijns volks geef ik u die: begraaf uwe doode.

12 Toen boog zich Abraham neder voor liet aangezicht van het volk des lands,

13 en hij sprak tot Efron voor de ooren van het volk des lands, zeggende: Trouwens, zijt gij 't? Lieve, hoor mij: ik zal het geld des akkers geven, neem het van mij, zoo zal ik mijne doode aldaar begraven.

14 En Efron antwoordde Abraham, zeggende tot hem:

15 Mijn heer, hoor mij; een land van vierhonderd sikkelen zilvers, wat is dat tusschen mij en tus-schen u? Begraaf slechts uwe doode.

1(5 En Abraham luisterde naar Efron, en Abraham woog Efron het geld, waarvan hij gesproken had voor de ooren der zonen Heths, vierhonderd sikkelen zilvers, onder den koopman gangbaar.

17 Al zoo w^Terd Efrons akker, die in Machpela was, die tegenover Mamré /lt;7(7, de akker, en de spelonk die daarin was, en al het geboomte dat op den akker stond, dat rondom in zijne gan-sche landpale was, bevestigd

18 aan Abraham tot eene bezitting voor de oogen der zonen Heths, bij allen die tot zijne stadspoorte ingingen.

19 En daarna begroef Abraham zijne huisvrcuw Sara in de spelonk des akkers van Machpela, tegenover Mamré, dat is Hebron, in het land Kanaan.

20 Al zoo werd die akker, en de spelonk die daarin was, aan Abraham bevestigd tot eene erf-begrafenis, van de zonen Heths.

HOOFDSTUK 24.

Abraham nu was oud en weibedaagd, en de Heere had Abraham in alles gezegend.

dochter zijtgij? geef liet mij toch te kennen: Ib er ook ten huize uws vaders plaats voor ons om te vernachten?

24 En zij had tot hem gezegd: Ik ben de dochter Bethuëls, des zoons van Mil ka, dien zij Nahor gebaard heeft.

25 Voorts had zij tot hem gezegd: Ook is er stroo en veel voeder bij ons, ook plaats om te vernachten.

2(j Toen neigde die man zijn hoofd en aanbad den Heere,

27 en hij zeide: Gelooid zijde Heere, de God mijns heeren Abrahams, die zijne weldadigheid en waarheid niet nagelaten heeft van mijnen heer; aangaande mij, de Heere heeft mij op dezen weg geleid naar het huis van mijns heeren broederen.

28 En die jonge dochter liep en gaf ten huize harer moeder te kennen gelijk deze zaken waren.

29 En Rebekka had eenen broeder, wiens naam wasLaban; en Laban liep tot den man naar buiten tot de fontein.

30 En het geschiedde als hij dat voorhoofdsiersel gezien had en de armringen aan de handen zijner zuster, en als hij gehoord had de woorden zijner zuster Rebekka, zeggende: Alzóó heeft die man tot mij gesproken: zoo kwam hij tot dien man, en zie, hij stond bij de kemelen bij de fontein;

31 en hij zeide; Kom in, gij gezegende des Heeren ; waarona zoudt gij buiten staan? Wantik heb het huis bereid, en de plaats voor de kemelen.

32 Toen kwam die man naai het huis toe, en men ontgordde de kemelen, en men gaf den kemelen stroo en voeder, en water om zijne voeten te wasschen en de voeten der mannen, die bij hem waren.

33 Daarna werd hem te eten voorgezet; maar hij zeide: Ik zal niet eten totdat ik mijne woorden igesproken heb. En hij zeide: Spreek.

34 Toen zeide hij: Ik Den Abrahams knecht;

35 en de Heere heeft mijnen heer zeer gezegend, zoodat hij groot geworden is; en hij heeft hem gegeven schapen en runderen, en zilver en goud, en knechten en maagden, en kemelen en ezels.

3(j En Sara, mijns heeren huisvrouw, heeft mijnen heere eenen zoon gebaard, nadat zij oud geworden was; en hij heeft hem gegeven alles wat hij heeft.

37 En mijn heer heeft mij doen zweren, zeggende: Gij zult mijnen zoon geene vrouw nemen van de dochteren der Kanaaniten, in welker land ik woon;

38 maar gij zult trekken naar mijns vaders huis en naar mijn geslacht, en zult mijnen zoon eene vrouw nemen.

30 Toen zeide ik tot mijnen heer: Misschien zal mij die vrouw niet volgen.

40 En hij zeide tot mij: De Heere voor wiens aangezicht ik gewandeld heb, zal zijnen Engel met u zenden en hij zal uwen weg voorspoedig maken, dat gij mijnen zoon eene vrouw neemt uit mijn geslacht en uit mijns vaders huis.

41 Dan zult gij van mijnen eed rein zijn, wanneer gij tot mijn geslacht zult gegaan zijn; en indien zij ze u niet geven, zoo zult gij rein zijn van mijnen eed.

42 En ik kwam heden aan de fontein, en ik zeide: O Heere, God mijns heeren Abrahams, zoo gij nu mijnen weg voorspoedig maken zult op welken ik ga:

43 zie, ik sta bij de waterfontein; zoo geschiede dat de maagd die uitkomen zal om te putten, en tot welke ik zeggen zal: Geef mij toch een weinig water te drinken uit uwe kruik,

44 en die tot mij zal zeggen: Drink gij óók en ik zal ook voor uwe kemelen putten,dat deze die vrouw zij, die de Heere aan mijns heeren zoon heeft toegewezen.

45 Eer ik geëindigd had te spreken in mijn hart, zie zoo kwam Rebekka uit, en had hare kruik op haren schouder, en zij kwam af tot de fontein en putte; en ik zeide tot haar: Geef mij toch te drinken.

46 Zoo haastte zy zich en liet hare kruik van zich neder, en zeide: Drink gij, en ik zal ook uwe

¹ kemelen drenken; en ik dronk.

en zij drenkte ook de kemelen.

47 Toen vraagde ik haar en zeide: AViens dochter zij t gij? En zij zeide: De dochter van Bethuël, den zoon Nahors, welken Milka hem gebaard heeft. Zoo leide ik het^ voorhoofdsiersel op haar aangezicht, en de armringen aan hare handen; ^

48 en ik neigde mijn hoofd en aanbad den Heere, en ik loofde den Heere, den God mij na heeren Abrahams, die mij op den rechten weg geleid had, om de dochter van mijns heeren broeder voor zijnen zoon te nemen.

40 Nu dan, zoo gijlieden weldadigheid en trouw aan mijnen heer doen zult, geeft het mij te kennen, en zoo niet, geeft het mij óók te kennen, opdat ik mij ter rechter- of ter linkerhand wende.

50 Toen antwoordden Laban en Bethuël en zeiden: Van den Heere is deze zaak voor.geko-men, wij kunnen kwaad noch goed tot u spreken:

51 zie Kebekka is voor uw aangezicht, neem haar en trek henen; zij zij uws heeren zoons vrouw, gelijk de Heere gesproken heeft.

52 En het geschiedde als Abrahams knecht hunne woorden hoorde, zoo boog hij zich ter aarde voor den Heere.

53 En de knecht langde voort zilveren kleinoodiën en gouden kleinoodiën en kleederen, en hij gaf ze aan Rebekka; hij gaf ook haren broeder en harer moeder kostbaarheden.

54 Toen aten en dronken zij, hij en de mannen die bij hem waren, en zij vernachtten: en zij stonden des morgens op en hij zeide: Laat mij trekken tot mijnen heer.

55 Toen zeide haar broeder, en hare moeder: Laat de jonge dochter een dag of tien bij ons blijven; daarna zult gij gaan.

56 Maar hij zeide tot hen: Houdt mij niet op, dewijl de Heere mijnen weg voorspoedig gemaakt heeft; Iaat mij trekken, dat ik tot mijnen heer ga.

57 Toen zeiden zij: Laat ons de jonge dochter roepen en haren mond vragen.

58 Sn zij riepen Rebekka en zeiden tot haar: Zult gij me.¹quot;, dezen man trekken? En zij antwoordde: Ik zal trekken.

59 Toen lieten zij Rebekka hunne zuster en hare voedster trekken, mitsgaders Abrahams knecht en zijne mannen;

GO en zij zegenden Rebekka en zeiden tot haar: O onze zuster, word gij tot duizenden millioe-nen, en uw zaadbezittede poorte zijner haters.

01 En Rebekka maakte zich op met hare jonge dochtcren, en zij reden op kemelen, en volgden den man; en die knecht nam Rebekka en toog henen.

62 Isaak nu kwam van daar men komt tot den put Lachai-Roï; en hij woonde in het Zuiderland.

63 En Isailk was uitgegaan om te bidden in het veld, tegen het naken van don avond, en hij hief zijne oogen op en zag toe, en zie, de kemelen kwamen.

64 Rebekka hief óók hare oogen op en zag Isaiik, en zij viel van den kemel af;

65 en zij zeide tot den knecht: Wie is die man, die ons in het veld tegemoet wandelt? En de knecht zeide: Dat is mijn heer. Toen nam zij den sluier en bedekte zich.

66 En de knecht vertelde Isaiik alle de zaken, die hij gedaan had.

67 En Isaiik bracht haar in de tent zijner moeder Sara; en hij nam Rebekka en zij werd hem ter vrouwe, en hij had haar lief. Alzoo werd Isaak getroost na zijn moeders dood.

HOOFDSTUK 25.

En Abraham voer voort en nam eene vrouw, wier naam wasKetura.

2 En zij baarde hem Zimran, en Joksan, en Medan,en Midian, en Jisbak en Suah.

3 En Joksan gewon Schebaen Dedan; en de zonen Dedans waren de Assuriten, en Letusiten, en Leümmiten.

4 En de zonen Midians waren

Efa, en Efer, en Henoch, en Abida, J en Eldaii: deze allen waren zonen van Ketura.

5 Doch Abraham gaf Isaiik al wat hij had;

6 maar den zonen der bijwijven, die Abraham had, gaf Abraham geschenken, en zond ze weg van zijnen zoon Isaiik, terwijl hij nog leefde, oostwaarts naar het land van het Oosten.

7 Dit nu zijn de dagen der jaren des levens van Abraham, welke hij geleefd heeft, honderd vijfenzeventig jaren:

8 En Abraham gaf den geest, en stierf in goeden ouderdom, oud en des /cyens zat, en hij werd tot zijne volken verzameld.

9 En Isaiik en Ismaël, zijne zonen begroeven hem in de spelonk van Machpela, in den akker van Efron, den zoon van Zohar, den Hethiet, welke tegenover Mamré is:

10 in den akker, dien Abraham van Heths zonen gekocht had; daar is Abraham begraven, en Sara zijne huisvrouw.

11 En het geschiedde na Abrahams dood, dat God Isaiik zijnen zoon zegende: en Isaiik woonde bij den put Lachai-Roï.

12 Dit nu zijn de geboorten Ismaëls, des zoons Abrahams, dien Hagar, Sara's Egyptische dienstmaagd, Abraham gebaard heeft;

13 en dit zijn de namen der zonen Ismaëls, met hunne namen naar hunne geboorten: de eerstgeborene Ismaëls, Nebajoth; daarna Kedar, en Adbeël, en Mibsam,

14 en Misma.en Duma,en Massa,

15 Hadar, en Tema, Jetur, Na-fis, en Kedma.

16 Dit zijn de zonen Ismaëls, en dit zijn hunne namen in hunne dorpen en paleizen, twaalf Vorsten naar hunne volkeren.

17 En dit zijn de jaren des levens van Ismaël, honderd zevenendertig jaren; en hij gaf den geest en stierf, en hij werd verzameld tot zijne volkeren.

18 En zij woonden vanHavilatot Sur toe, hetwelk tegenover Egypte is, waar gij gaat naar Assur; hij heeft zich nedergeslagen voor het aangezicht aller zijner broederen.

19 Dit nu zijn de geboorten Isaiiks, des zoons Abrahams. Abraham gewon Isaiik.

20 En Isaiik was veertig jaar oud, als hij Rebekka, de dochter Bethuëls, des S5^rriërs,uit Paddan-Aram, de zuster van Laban den Syriër, zich ter vrouwe nam.

21 En Isaük bad den Heere zeer in de tegenwoordigheid van zijne huisvrouw, want zij was onvruchtbaar; en de Heere liet zich van hem verbidden, zoodat Rebekka zijne huisvrouw zwanger werd.

22 En de kinderen stieten zich te zamen in haren lijve. Toenzeide zij: Is het zoo? waarom ben ik dus? en zij ging om den Heere te vragen.

23 En de Heere zeide tot haar: Twee volkeren zijn in uwen buik, en twee natiën zullen zich uit uw ingewand vanéén scheiden; en liet ééne volk zal sterker zijn dan het andere^ volk, en de meerdere zal den mindere dienen.

24 Als nu hare dagen vervuld waren om te baren, zie, zoo waren tweelingen in haren buik.

25 En de eerste kwam uit, ros; hij was geheel als een haren kleed: daarom noemden zij zijnen naam Esau.

26 En daarna kwam zijn broeder uit, wiens hand Esaus verzenen hield: daarom noemde men zijnen naam Jakob. En Isaük was zestig jaar oud als hij ze gewon.

27 Als nu deze jongens groot werden, werd Esau een man, verstandig op de jacht, een veldman; maar Jakob werd een oprecht man wonende in tenten.

28 En Isaük had Esau lief, want het wildbraad was naar zijnen mond; maar Rebekka had Jakob lief.

29 En Jakob had een kooksel gekookt; en Esau kwam uit hei veld en was moede.

30 En Esau zeide tot Jakob: Laat mij toch slorpen van dat roode, dat roode daar, want ik ben moede: daarom heeft men zijnen naam genoemd Edom.

'31 ïoen zeide Jakob: Verkoop

GENE

mij op dezen dag uwe eerstgeboorte.

32 En Esau zeide: Zie, ik ga sterven; en waartoe mij dan de eerstgeboorte?

33 Toen zeide Jakob: Zweer mij op dezen dag, en hij zwoer hem: en hij verkocht Jakob zijne ee rstgeboorte.

34 En Jakob gaf Esau brood en het linzeiikooksel; en hij at en dronk, en hij stond op en ging henen: alzoo verachtte Esau de eerstgeboorte.

HOOFDSTUK 26.

En daar was honger in dat land, behalve den eersten honger, die in de dagen Abrahams geweest was: daarom toog Isaak tot Abimélech, derFilistijnen Koning,naar Gerar.

2 En de Heere verscheen hem en zeide: Trek niet af naar Egypte: woon in het land, dat ik u aanzeggen zal;

3 woon als vreemdeling in dit land, en ik zal met u zijn en zal u zegenen; want u en uwen zade zal ik alle deze landen geven, en ik zal den eed bevestigen, dien ik Abraham uwen vader gezworen heb;

4 en ik zal uw zaad vermenigvuldigen als de sterren dea hemels, en ik zal uwen zade alle deze landen geven; en in uwen zade zullen gezegend worden alle volken der aarde;

5 daarom dat Abraham mijner etemme gehoorzaam geweest is, en heeft onderhouden mijn bevel, mijne geboden, mijne inzettingen, «n mijne wetten.

6 Alzoo woonde Isaak te Gerar.

7 En als de mannen van die plaats hem vraagden van zijne huisvrouw, zeide hij: Zij is mijne zuster; want hij vreesde te zeggen: mijne huisvrouw, opdat mij misschien, zeide hij, de mannen dezer plaats niet dooden omKebekka; want zij was schoon van aangezicht.

8 En het geschiedde als hij eenen langen tijd daar geweest was, dat Abimélech de Koning derFilistijnen ten venster uitkeek, en hij zag, dat, zie, Isaak was jokkende

3IS 28. 29

met Rebekka zijne huisvrouw.

9 Toen riep Abimélech Isaiik en zeide: Voorwaar, zie, zij is uwe huisvrouw: hoe hebtgij dan gezegd; Zij is mijne zuster? En Isaak zeide tot hem: Want ik zeide: Dat ik niet misschien om harentwille sterve.

10 En Abimélech zeide: Wat is dit dat gij ons gedaan hebt? Lichtelijk had een van dit volk bij uwe huisvrouw gelegen, zoodat gij eene schuld over ons zoudt gebracht hebben.

11 En Abimélech gebood den ganschen volke, zeggende: Zoo wie dezen man of zijne huisvrouw aanroert, zal voorzeker gedood worden.

12 En Isaak zaaide in dat land, en hij vond in dat jaar honderd maten, want de Heere zegende hem.

13 En die man werd groot, ja, hij werd gaandeweg grooter, totdat hij zeer groot geworden was;

14 en hij had bezitting van schapen en bezitting van runderen en groot gezin, zoodat hem de Filistijnen benijdden.

15 En alle de putten die zijns vaders knechten in de dagen van zijnen vader Abraham gegraven hadden, die stopten de Filistijnen en vulden ze met aarde.

16 Ook zeide Abimélech tot Isaiik: Trek van ons, want gij zijt veel machtiger geworden dan wij.

17 Toen toog Isaak van daar en htj legerde zich in het dal van Gerar, en woonde aldaar.

18 Als nu Isaak wedergekeerd was, groef hij de waterputten op, die zij ten tijde Abrahams zijns vaders gegraven, en die de Filistijnen na Abrahams dood toegestopt hadden; en hij noemde der-zelver namen naar de namen, waarmede zijn vader die genoemd had.

19 De knechten Isaaks dan groeven in dat dal, en zij vonden aldaar eenen put van levend water;

20 en de herders van Gerar twistten met Isaaks herders, zeggende: Dit water hoort ons toe: daarom noemde hij den naam van

dien put Esek, omdat zij met liem gekeven hadden.

21 Toen groeven zij eenen anderen put, en daar twistten zij óók over: daarom noemde hij zijnen naam Sitna.

22 En hij brak van daar op, en groef eenen anderen put, en zij twistten over dien niet; daarom noemde hij _ zijnen naam Keho-both, en zeide: Want nu heeft ons de Heere ruimte gemaakt, en wij zijn gewassen in dit land.

23 Daarna toog hij van daar op naar Ber-Séba.

24 En de Heere verscheen hem in dien nacht, en zeide: Ik ben de G od van Abraham uwen vader: vrees niet, want ik ben met u, en ik zal u zegenen en uw zaad vermenigvuldigen, om Abrahams mijns knechts wille.

25 Toen bouwde hij daar een altaar, en riep den naam des Heeren aan; en hij sloeg aldaar zijne tente op, en Isaaks knechten groeven daar eenen put.

26 En Abimóiech trok tot hem van Gerar, met Ahuzzath zijnen vriend en Pichol zijnen krijgsoverste.

27 En Isaiik zeide tot hen: Waarom zijt gij tot mij gekomen, daar gij mij haat en mij van u hebt weggezonden?

28 En zij zeiden: Wij hebben duidelijk gezien dat de Heere met u is; daarom hebben wij gezegd: Laat toch een eed tusschen ons zijn, tusschen ons en tusschen u, en laat ons een verbond met u maken:

29 zoo gij bij ons kwaad doet, gelijk als wij u niet aangeroerd hebben en gelijk als wij bij u alleenlijk goed gedaan hebben, en hebben u in vrede laten vertrekken! Gij z:jt nu de gezegende des Heeren.

30 Toen maakte hij hun een maaltijd, en zij aten en dronken.

31 En zij stonden des morgens vroeg op, en zwoeren de één den ander; daarna liet ze Isaiik gaan, en zij togen van hem in vrede.

32 En het geschiedde tenzelfden dage, dat Isaamp;ks knechten kwamen en boodschapten hem van de zaak des puts, dien zij gegraven hadden, en zij zeiden heui: Wij hebben water gevonden.

83 En hij noemde denzelven Séba: daarom is do naam dier stad Ber-Séba, tot op dezen zelfden dag.

34 Als nu Esau veertig jaar oud was, nam hij tot vrouw Judith, de dochter van Beëri den He-thiet, en Basmath, de dochter Elons des Hethiets.

35 En deze waren Isaak en Re-bekka eene bitterheid des geestes.

HOOFDSTUK 27.

En het geschiedde als Isaiik oud geworden was, en zijne oogen donker geworden warejn, dat hij niet zien kon, toen riep hij Esau zijnen grootsten zoon, en zeide tot hem: Mijn zoon! En hij zeide tot hem: Zie hier ben ik.

2 En hij zeide: Zie nu, ik ben oud geworden, ik weet den dag mijns doods niet:

3 nu dan, neem toch uw gereedschap, uwen pijlkoker en uwen boog. en ga uit in het feld, jaag mij een wildbraad;

4 en maak mij smakelijke spijzen, zooals ik ze gaarne heb, en breng ze mij; dat ik ete, opdat mijne ziele u zegene eer ik sterve.

5 Kebekka hoorde toe als Isaiik tot zijnen zoon Esau sprak; en Esau ging in het veld om een wildbraad te jagen, dat hij het inbracht.

6 Toen sprak Kebekka tot Jakob, haren zoon, zeggende: Zie, ik heb uwen vader tot Esau uwen broeder hooren spreken, zeggende:

7 Breng mij een wildbraad, en maak mij smakelijke spijzen toe. dat ik ete; en ik zal u zegenen voor het aangezicht des Heeren, vóór mijnen dood,

8 Nu dan, mijn zoon. hoor mijne stem in hetgeen dat ik u gebiede:

9 ga nu henen tot de kudde, en haal mij van daar twee goede geitenbokjes; en ik zal ze uwen vader maken tot smakelijke spijzen, gelijk als hij gaarne heeft;

10 en gij zult ze uwen vader brengen, en hij zal eten, opdat hij u zegene vóór zijnen dood.

11 Toen zeide Jakob tot Re-bekka zijne moeder: Zie, mijn

GENE

broeder Esau ia een harig man, en ik ben een glad man:

12 misschien zal mijn vader mij betasten, en ik zal in zijne oogen zijn als een bedrieger: zoo zonde ik eenen vloek over mij halen, en niet eenen zegen.

13 En zijne moeder zeide tot hem: Uw vloek zij op mij, mijn zoon: hoor alleen naar mijne stem, en ga, haal ze mij.

14 Toen ging hij, en hij haalde ze en bracht ze zijner moeder, en zijne moeder maakte smakelijke spijzen, gelijk als zijne vader gaarne had.

15 Daarna nam Rebekka Esaus haars grootsten zoons kostelijke kleederen, die zij bij zich in huis had, en zij trok ze Jakob haren kleinsten zoon aan;

1G en de vellen van de geiten-bokjes trok zij over zijne handen en over de gladdigheid van zijnen hals;

17 en zij gaf de smakelijke spijzen en het brood, dewelke zij toegemaakt had, in de hand Ja-kobs haars zoons.

18 En hij kwam tot zijnen vader en zeide: Mijn vader! En hij zeide: Zie, hier ben ik; wie zijt gij, mijn zoon?

19 En Jakob zeide tot zijnen vader: Ik ben Esau nw eerstgeborene; ik heb gedaan gelijk als gij tot mij gesproken hadt; sta toch op, zit, en eet van mijn wildbraad, opdat uwe ziele mij zegene.

20 Toen zeide Izaiik tot zijnen zoon: Hoe is dit, dat gij het zoo haastig gevonden hebt, mijn zoon? En hij zeide: Omdat de ' Heere uw God het heeft doen ontmoeten voor mijn aangezicht.

21 En Isatik zeide tot Jakob: Nader toch, dat ik u betaste, mijn zoon, of gij mijn zoon Esau zelf zijt of niet.

22 Toen kwam Jakob bij, tot zijnen vader Isaiik, die hem betastte; en hij zeide: De stem is Jakobs stem, maar de handen zijn Esaus handen.

23 Doch hij kende hem niet, omdat zijne handen harig waren gelijk zijns broeders Esaus handen; en hij zegende hem.

SIS 27. 31

24 En hij zeide:Zijtgij mijnzoon Esau zelf? En hij zeide: Ik ben 't.

25 Toen zeide hij: Stel het nabij mij, dat ik van het wildbraad mijns zoons ete, opdat mijne ziele u zegene. En hij stelde het nabij hem, en hij at; hij bracht hem ook wijn, en hij dronk.

2G En zijn vader Isatik zeide tot hem: Kom toch bij en kus mij, mijn zoon.

27 En hij kwam bij en hij kuste hem; toen rook hij don reuk zijner kleederen en zegende hem, en hij zeide: Zie, de reuk mijns zoons is als de reuk des velds hetwelk de Heere gezegend heeft.

28 Zoo geve u dan God van den dauw des hemels en de^ vettigheden der aarde, en menigte van tarwe en most.

29 Volken zullen u dienen en natiën zullen zich voor u neder-buigen; wees heer over uwe broederen, en de zonen uwer moeder zullen zich voor u nederbuigen; vervloekt moet hij zijn zoo wie u vervloekt, en zoo wie u zegent zij gezegend.

30 En het geschiedde als Isaiik voleindigd had Jakob te zegenen, zoo geschiedde het toen Jakob maar even van zijns vaders Isaiiks aangezicht uitgegaan was, dat Esau zijn broeder van zijne jacht kwam.

31 Hij nu óók maakte smakelijke spijzen toe, en bracht ze tot zijnen vader; en hij zeide tot zijnen vader: Mijn vader sta op en ete van het wildbraad zijns zoons, opdat uwe ziele mij zegene.

32 En Isaiik zijn vader zeide tot hem: Wie zijfc gij? En hij zeide: Ik ben uw zoon, uw eerstgeborene, Esau.

33 Toen verschrikte Isaak met zeer groote verschrikking gansch zeer, en zeide: Wie is hij dan, die het wildbraad gejaagd en tot mij gebracht heeft? En ik heb van alles gegeten eer gij kwaamt, en heb hem gezegend; ook zal hij gezegend wezen.

34 Als Esau de woorden zijns vaders hoorde, zoo schreeuwde hij met eenen grooten en bitteren schreeuw gansch zeer, en hij zeide

tot zijnen vader: Zegen mij, ook mij, mijn vader!

35 En hij zeide: Uw broeder is gekomen met bedrog, en heeft uwen zegen weggenomen.

36 Toen zeide hij: Is 't niet omdat men zijnen naam noemt Jakob, dat hij mij nu twee reizen heeft bedrogen? Mijne eerstgeboorte heeft hij genomen.enzie,nu heeft hij mijnen zegen genomen. Voorts zeide hij: Hebt gij dan gee-nen zegen voor mij uitbehouden?

37 Toen antwoordde Isaak en zeide tot Esau: Zie, ik heb hem eenen heer overu gesteld en alle zijne broeders heb ik hem tot knechten gegeven, en ik heb hem met koren en most ondersteund: wat zal ik u dan nu doen, rnij n zoon?

38 En Esau zeide tot zijnen vader: Hebt'gij maar dezen éénen zegen, mijn vader? Zegen mij, ook mij,mijn vader! En Esau hief zijne stemme op en weende.

39 Toen antwoordde zijn vader Isaük en zeide tot hem: Zie, de vettigheden der aarde zullen uwe woningen zijn, en van den dauw des hemels van boven af zult gij gezegend zijn.

40 En op uw zwaard zult gij leven, en zult uwen broeder dienen; doch het zal geschieden als gij heerschen zult, dan zult rgij zijn juk van uwen hals af-rukkeE.

41 En Esau haatte Jakob om dien zegen, waarmede zijn vader hem gezegend had, en Esau zeide in zijn hart: De dagen van den ■rouw mijns vaders naderen, en ik zal mijnen broeder Jakob dooden.

42 Tosn aan Rebekka deze woorden.van Esau haren grootsten zoon geboodschapt werden, zoo zond zij henen en ontbood Jakob haren kleinsten zoon, en zeide tot hem: .Zie, uw broeder Esau troost zich over u, dat hij u dooden zal.

43 Nu dan, mijn zoon, hoor naar mijne stem en maak u op, vlied gij naar Haran, tot Laban mijnen broeder,

44 en blijf bij hem öenige dagen, totdat de hittige gramschap uws broeders keere,

45 totdat de toorn uws broeders van u afkeere, en hij vergeten

hebbe hetgeen gij hem gedaan hebt; dan zal ik zenden en u van daar nemen: waarom zoude ik ook van u beiden beroofd worden op éénen dag?

46 En Kebekka zeide tot Isaiik: Ik heb verdriet aan mijn leven vanwege de dochteren Heths: indien Jakob eene vrouw neemt van de dochteren Heths, gelijk deze zijn, van de dochteren dezes lands, waartoe zal mij het leven zijn? HOOFDSTUK 28.

En Isaak riep Jakob en zegende hem, en gebood hem, en zeide tot hem: Neem geene vrouw van de dochteren Kanaans:

2 maak u op, ga naarPaddan-Arani, ten huize van Bethuël, uw moeders vader, en neem u van daar eene vrouw van de dochteren Labans, uw moeders broeder.

3 En God almachtig zegene u, en make u vruchtbaar en ver-menigvuldige u, dat gij tot eeno menigte van volkeren wordt;

4 en hij geve u den zegen Abrahams, u en uwen zademetu, opdat gij erfelijk bezit het land uwer vreemdelingschappen, hetwelk God Abraham gegeven heeft.

5 Al zoo zond Isaiik Jakob weg, dat hij toog naar Paddan-Aram, tot Laban, Bethuëls zoon, den Syriër, den broeder van Rebekka, Jakobs en Esaus moeder.

6 Als nu Esau zag dat Isaiik Jakob gezegend, en hem naar Pad-dan-Aram weggezonden had om zich van daar eene vrouw tenemen; en als hij hem. zegende, dat hij hem geboden had, zeggende: Neem geene vrouw van de dochteren Kanaans;

7 en dat Jakob zijnen vader en zijner moeder gehoorzaam geweest was en naar Paddan-Aram getrokken was;

8 en dat Esau zag dat de dochteren Kanaans kwaad waren in de oogen Isaaks zijns vaders,

9 zoo ging Esau tot Ismaël, en nam zich tot eeno vrouw, boven zijne vrouwen, Mahalath, de dochter Ismaëls, des zoons Abrahams, de zuster van Nebajoth.

10 Jakob clan toog uit van Ber-Séba en ging naar Haran.

11 En bij geraakte op eene pïaats vraar hij vernachtte, want de zou was ondergegaan; en hij nam van de steenen dier plaats, en maakte sijne hoofdpeluw, en leide zich te slapen te dier zelfder plaatse.

12 En hij droomde; en zie, eene ladder was gesteld op de aarde, welker opperste aan den hemel raakte; en zie, de Engelen Gods klommen daarbij op en neder.

13 En zie, de Heere stond op dezelve, en zeide: Ik ben de Heere, de God uws vaders Abrahams en de God Isaaks: dit land waaron gij ligt te slapen, zal ik u geven en uwen zade.

14 En uw zaad zal wezen als het stof der aarde, en gij zult uitbreken in menigte, westwaarts en oostwaarts, en noordwaarts en zuidwaarts; en in u en in uwen zade zullen alle geslachten des aardbodems gezegend worden.

15 En zie, ik ben met u, en ik zal u behoeden overal waar gij henen trekken zult, en ik zal u'weder-brengen in ditzelfde land: want ik zal u niet verlaten, totdat ik sal gedaan hebben hetgeen ik tot u gesproken heb.

1G Toen nu Jakob van zijnen slaap ontwaakte, zeide hij:quot;Ge-wisselijk is de Heere aan deze plaatse, en ik heb 't niet geweten.

17 En hy vreesde, en zeide: Hoe vreeselijk is deze plaats! Dit is niet dan een huis Gods, en dit is de poorte des hemels.

IS Toen stond Jakob des morgens vroeg op, en hij nam dien steen, dien hij tot zijne hoofdpeluw gelegd had, en zette hem tot een opgericht teeken, en goot daar olie boven op:

19 en hij noemde den naam dier plaats Beth-El, daar toch de naam dier stad te voren was Luz.

20 En Jakob beloofde eene gelofte, zeggende: Wanneer God met mij geweest zal zijn, en mij behoed zal hebben op dezen weg dien ik reize, en mij gegeven zal hebben brood om te eten en kleederen om aan te trekken,

21 en ik ten huize mijne vaders in vrede zal wedergekeerd zijn, 1 zoo zal de Heere mij tot eenen ¹ God zijn,

22 en deze steen, dien ik tot een | opgericht teeken gezet heb, zal een huis Gods wezen, en alles wat gij mij geven zult, daarvan zal ik u voorzeker de tienden geven.

HOOFDSTUK 20.

Toen hief Jakob zijne voeten op, en ging nnar het land der kinderen van het Oosten.

2 En hij zag toe, en zie, daar was een put in het veld;en zie, daar waren drie kudden schapen nevens dien nederliggende, want uit dien

j put drenkten zij de kudden; en i daar was een groote steen op den j mond van dien put,

3 en derwaarts werden alle de i kudden verzameld, en zij wen tel-j den den steen van den mond des i puts, en drenkten de schapen, en j leiden den steen weder op den * mond van dien put, op zijne plaats.

4 Toen zeide Jakob tot hen: i Mijne broeders, van waar ziit gij? ; En zij zeiden: Wij zijn van Haran.

5 Eu hij zeide tot hen; Kent gij

■ Laban, den zoon Nahors? En zij i zeiden: Wij kennen hem.

! 6 Voorts zeide hij tot hen: Is 't wel niet hem? En zij zeiden: 'tls ; wel; en zie. Rachel zijne dochter, die komt met de schapen.

7 En hij zeide: Zie, het is nog hoog dag, het is geen tijd dat het vee verzameld worde: drenkt de

I schapen, en gaat henen, weidt ze.

8 Toen zeiden zij: Wij kunnen I niet, totdat alle de kudden te za-¹ men zullen verzameld zijn,en men i den steen van den mond des puts 1 afwentele, opdat wij de schapen ; drenken.

| 9 Als hij nog met hen sprak zoo kwam Rachel met de schapen, j die haren vader toebehoorden; i want zij was eene herderin.

10 En het geschiedde als Jakob Rachel zag, de dochter van Laban, j zijn moeders broeder, en de scha-j pen vau Laban, zijn moeders broe-j der, dat Jakob toetrad en wentelde

■ den steen van den mond des puts, i en drenkte de schapen van Laban,

zijn moeders broeder.

32 GENE

tot zijnen vader: Zegen mij, ook mij, mijn vader!

35 En hij zeide; Uw broeder is gekomen met bedrog, en heeft uwen zegen weggenomen.

36 Toen zeide hij: Is 't niet omdat men zijnen naam noemt Jakob, dat hij mij nn twee reizen heeft bedrogen? Mijne eerstgeboorte heeft hij genomen,en zie, nu heeft hij mijnen zegen genomen. Voorts zeide hij: Hebt gij dangee-nen zegen voor mij uitbehonden?

37 Toen antwoordde Isaük en zeide tot Esau: Zie, ik heb hem eenen heer overu gesteld en alle zijne broeders heb ik hem tot knechten gegeven, en ik heb hem met koren en most ondersteund: wat zal ik u dan nu doen, mij n zoon?

38 En Esau zeide tot zijnen vader: Hebt'gij maar dezen éénen zegen, mijn vader? Zegen mij, ook mij, mij n vader! En Esau hief zij ne stemme op en weende.

39 Toen antwoordde zijn vader Isaak en zeide tot hem: Zie, de vettigheden der aarde zullen uwe woningen zijn, en van den dauw des hemels van boven af zult gij gezegend zijn.

40 En op uw zwaard zult gij leven, en zult uwen broeder dienen; doch het zal geschieden als gij heerschen zult, dan zult gij zijn juk van uwen hals af-■rukkeE.

41 En Esau haatte Jakob om dien zegen, waarmede zijn vader hem gezegend had, en Esau zeide in zijn hart: De dagen van den rouw mijns vaders naderen, en ik zal mijnen broeder Jakob dooden.

42 To3n aan Rebekka deze woor-denvan Esau haren grootsten zoon geboodschapt werden, zoo zond zij henen en ontbood Jakob haren Meineten zoon, en zeide tot hem: Zie, uw broeder Esau troost zich over u, dat hij u dooden zal.

43 Nu dan, mijn zoon, hoor naar mijne stem en maak u op, vlied gij «aar Haran, tot Laban mijnen broeder,

44 en blijf bij hem öenige dagen, totdat de hittige gramschap uws broeders keere,

45 totdat de toorn uws broeders

SIS 28.

van u afkeere, en hij vergeten hebbe hetgeen gij hem gedaan hebt; dan zal ik zenden en u van daar nemen: waarom zoude ik ook van u beiden beroofd worden op éénen dag?

46 En Rebekka zeide tot Isaak: Ik heb verdriet aan mijn leven vanwege de dochteren Heths: indien Jakob eene vrouw neemt van de dochteren Heths, gelijk deze zijn, van de dochteren dezes lands, waartoe zal mij het leven zijn? HOOFDSTUK 28.

En Isaak riep Jakob en zegende hem, en gebood hem, en zeide tot hem: Neem geene vrouw van de dochteren Kanaans;

2 maak u op, ga naarPaddan-Arani, ten huize van Bethuël, uw moeders vader, en neem u van daar eene vrouw van de dochteren Labans, uw moeders broeder.

3 En God almachtig zegene u, en make u vruchtbaar en ver-menigvuldige u, dat gij tot eeno menigte van volkeren wordt;

4 en hij geve u den zegen Abrahams, u en uwen zade met u, opdat gij erfelijk bezit het land uwer vreemdelingschappen, hetwelk God Abraham gegeven heeft.

5 Al zoo zond Isaak Jakob weg, dat hij toog naar Paddan-Aram, tot Laban, Bethuëls zoon, den Syriër, den broeder van Rebekka, Jakobs en Esaus moeder.

6 Als nu Esau zag dat Isaak Jakob gezegend, en hem naar Pad-dan-Aram weggezonden had om zich van daareene vrouw tenemen; en als hij hem zegende, dat hij hem geboden ha d, zeggende: Neem geene vrouw van de dochteren Kanaans;

7 en dat Jakob zijnen vader en zijner moeder gehoorzaam geweest was en naar Paddan-Aram getrokken was;

8 en dat Esau zag dat de dochteren Kanaans kwaad waren in de oogen Isaaka zijns vaders,

9 zoo ging Esau tot Ismaël, en nam zich tot eene vrouw, boven zijne vrouwen, Mahalath, de dochter Ismaëls, des zoons Abrahams, de zuster van Nebajoth.

10 Jakob dan toog uit van Ber-Séba en ging naar Haran.

11 En hij geraakte op eene plaats waar hij vernachtte, want de zou ■was ondergedaan; en hij nam van de steenen dier plaats, en maakte zijne hoofdpeluw, en leide zich te slapen te dier zelfder plaatse.

12 En hij droomde; en zie, eene ladder was gesteld op de aarde, welker opperste aan den hemel raakte; en zie, de Engelen Gods klommen daarbij op en neder.

13 En zie, de Heere stond op dezelve, en zeide: Ik ben de Heere, de God uws vaders Abrahams en de God Isaiiks: dit land waarop gij ligt te slapen, zal ik u geven en uwen zade.

14 En uw zaad zal wezen als het stof der aarde, en gij zult uitbreken in menigte, westwaarts en oostwaarts, en noordwaarts en zuidwaarts; en in u en in uwen zade zullen alle geslachten des aarc-bodems gezegend worden.

15 En zie, ik ben met u, en ik zal u behoeden overal waar gij henen trekken zult, en ik zal u weder-brengen in ditzelfde land; want ik zal u niet verlaten, totdat ik zal gedaan hebben hetgeen ik tot u gesproken heb.

1G Toen nu Jakob van zijnen slaap ontwaakte, zeide hij:quot;Ge-wisselijk is de Heere aan deze plaatse, en ik heb 't niet geweren.

17 En hy vreesde, en zeide: Hoe vreeselijk is deze plaats! Dit is niet dan een huis Gods, en dit is de poorte dep hemels.

18 Toen stond Jakob des morgens vroeg op, en hij nam dien steen, dien hij tot zijne hoofdpeluw gelegd had, en zette hem tot een opgericht teeken, en goot daar olie boven op;

19 en hij noemde den naam dier plaats Beth-El, daar toch de naam dier stad te voren was Luz.

20 En Jakob beloofde eene ge-lolte, zeggende: Wanneer God met mij geweest zal zijn, en mij behoed zal hebben op dezen weg dien ik reize, en mij gegeven zal hebben brood om te eten en kleederen om aan te trekken,

21 en ik ten huize mijne vaders in vrede zal wedergekeerd ziin_f i zoo zal de Heere mij tot eenen I God zijn,

22 en deze steen, dien ik tot een i opgericht teeken gezet heb, zal een i huis Gods wezen, en alles wat gij | mij geven zult, daarvan zal ik u i voorzeker de tienden geven.

HOOFDSTUK 29.

i Toen hief Jakob zijne voeten : op, en ging naar het land der kin-i deren van het Oosten. I 2 En hij zag toe, en zie, daar was ! een put in het veld; en zie, daar wji-ren drie kudden schapen nevens ; dien nederliggende, want uit dien i put drenkten zij de kudden; en i daar was een groote steen op den j mond van dien put, i 3 en derwaarts werden alle de i kudden verzameld, en zij wentel-| den den steen van den mond des i puts, en drenkten de schapen, en j leiden den steen weder op den i mond van dien put, op zijne plaats. I 4 Toen zeide Jakob tot hen: Mijne broeders, van waar zi.it gij? En zij zeiden: Wij zijn van Haran.

5 En hij zeide tot hen: Kent gij Laban, den zoon Nahors? En zij zeiden: Wij kennen hem.

6 Voorts zeide hij tot hen: Is 't wel met hem? En zij zeiden: 't Is wèl; en zie, llachel zijne dochter, die komt met de schapen.

7 En hij zeide: Zie, het is nog hoog dag, het is geen tijd dat het vee verzameld worde: drenkt de schapen, en gaat henen, weidt ze.

8 Toen zeiden zij: Wij kunnen niet, totdat alle de kudden te za-men zullen verzameld zijn,en men den steen van den mond des puts afwentele, opdat wij de schapen drenken.

9 Als hij nog met hen sprak zoo kwam Rachel met de schapen, die haren vader toebehoorden; want zij was eene herderin.

10 En het geschiedde als Jakob Rachel zag, de dochter van Laban, zijn moeders broeder, en de schapen van Laban, zijn moeders broeder, dat Jakob t« gt;eirad en wentelde den steen van den mond des puts, en drenkte de schapen van Laban, zijn moeders broeder.

11 En Jakob kuste Rachel, en gt; hij hiefzijne stemme open weende; :

12 En Jakob gaf Rachel te kennen, dat hij haars vaders broeder en j dat hij de zoon ran Eebekka was. ; Toen liep zij henen en gaf het ¹ haren vader te kennen.

13 En liet geschiedde als Laban l die tijding hoorde van Jakob, zijn zusters zoon, zoo liep hij hem tegemoet en omhelsde hem en kuste hem, en bracht hem tot zijn huis; en hij vertelde Laban alle deze dingen.

14 Toen zeide Laban tot hem; Voorwaar, gij zijt mijn gebeente en mijn vleesch; en hij bleef bij hem eene volle maand.

15 Daarna zeide Laban tot Jakob: Omdat gij mijn broeder zijt, zoudt gij mij deshal ven om niet dienen? Verklaar mij, wat zal uw loon zijn?

1G En Laban had twee dochters: de naam der grootste was Lea, en de naam der kleinste was Rachel.

17 Doch Lea had teedere oogen, maar Rachel was schoon van gedaante en schoon van aangezicht.

18 En Jakob had Rachel lief; en hij zeide: Ik zal u zeven jaren dienen om Rachel uwe kleinste dochter.

19 Toen zeide Laban: Het is beter dat ik ze u geve, dan dat ik ze eenen anderen man geve: blijf bij mij. ^

20 Alzoo diende Jakob om Rachel zeven jaren; en die waren in zijne oogen als eenige dagen, omdat hij haar liefhad.

21 Toen zeide Jacob tot Laban: Geef mijne huisvrouw, want mijne dagen zijn vervuld, dat ik tot haar inga.

22 Zoo verzamelde Laban alle de mannen dier plaats, en maakte eenen maaltijd.

23 En het geschiedde des avonds dat hij zijne dochter Lea nam en bracht haar tot hem; en hij ging tot haar in.

24 En Laban gaf Zilpa, zijne dienstmaagd, aan Lea zijne dochter, haar tot eene dienstmaagd.

25 En het geschiedde des morgens en zie, het was Lea. Daarom zeide hij tot Laban: Wat is dit dat gij mij gedaan hebt? Heb ik niet bij u gediend om Rachel ? Waarom hebt gij mij dan bedrogen?

26 En Laban zeide: Men doet alzoo niet te dezer onzer plaatse, dat men de kleinste uitgeve voor de eerstgeborene.

27 Vervul de week van deze; dan zullen wij u oo'k die geven, voor den dienst, dien gij nog andere zeven jaren bij mij dienen zult.

28 En Jakob deed alzoo, en hij vervulde de week van deze. Toen gaf hij hem Rachel zijne dochter, hem tot eene vrouw.

29 En Laban gaf aan zijne dochter Rachel zijne dienstmaagd Bil-ha, haar tot eene dienstmaagd.

30 En hij ging ook in tot Rachel, en had ook Rachel liever dan Lea; en hij diende bij hem nog andere zeven jaren.

31 Toen nu de Heere zag dat Lea gehaat was, opende hij hare baarmoeder; maar Rachel was onvruchtbaar.

32 En Lea werd bevrucht, en baarde eenen zoon, en zij noemde zijnen naam Ruben; want zij zeide: Omdat de Heere mijne verdrukking heeft aangezien, daarom zal mijn man mij nu liefhebben.

33 En zij werd weder bevrucht, en baarde eenen zoon, en zeide: Dewijl de Heere gehoord heeft dat ik gehaat was, zoo heeft hij mij ook dezen gegeven, en zij noemde zijnen naam Simeon.

34 En zij werd nog bevrucht, en baarde eenen zoon, en zeide: Nu zal zich ditmaal mijn man bij mij voegen, dewijl ik hem drie zonen gebaard hebt; daarom noemde hij zijnen naam Levi.

35 En zij werd weder bevrucht, en baarde eenen zoon, en zeide: Ditmaal zal ik den Heere loven; daarom noemde zij zijnen naam Juda. En zij hield op van baren.

HOOFDSTUK 30.

Als nu Rachel zag dat zij Jakob niet baarde, zoo benijdde Rachel hare zuster; en zij 2 eide tot Jakob: Geef mij kinderen, of indien niet» zoo ben ik dood.

2 Toen ontstak Jakobs toorn

tegen Rachel, en hij zeida: Ben ; ik dan in plaats van God, die ' des buiks vrucht van u gewesrd heeft?

3 En zij zeide: Zie daar is mijne dienstmaagd Bilha, ga tot haar in, dat zij op mijne knieën bare en ik ook uit haar gebouwd worde.

4 Zoo gaf zij hem hare dienstmaagd Bilha tot eene vrouw, en Jacob ging tot haar in.

5 En Bilha werd zwanger, en baarde Jakob eenen zoon:

G toen zeide Rachel: God heeft mij gericht en ook mijne stem verhoord, en heeft mij eenen zoon gegeven; daarom noemde zij zijnen naam Dan.

7 En BilhaRachels dienstmaagd werd weder bevrucht, en baarde Jacob den tweeden zoon.

8 Toen zeide Rachel: Ik heb worstelingen Gods met mijne zuster geworsteld, ook heb ik de overhand gehad; en zij noemde zijnen naam Naftali.

9 Toen nu Lea zag dat zij ophield van baren, nam zij ook hare dienstmaagd Zilpa en gaf die Jakob tot eene vrouw.

10 En Zilpa, Lea's dienstmaagd, baarde Jakob eenen zoon.

11 Toen zeide Lea: daar komt een hoop; en zij noemde zijnen naam Gad.

12 Daarna baarde Zilpa, Lea's dienstmaagd, Jacob den tweeden zoon:

13 toen zeide Lea: tot mijn geluk, want de dochters zullen mij gelukkig achten; en zij noemde zijnen naam Aser.

14 En Ruben ging in de dagen des tarwenoogstes, en hij vond Dudaïm in het veld, en hij bracht ze tot zijne moeder Lea. Toen zeide Rachel tot Lea: Geef mij toch van uwé zoons Dudaïm.

15 En zij zeide tot haar: Is 't weinig dat gij mijnen man genomen hebt, dat gij ook mijns zoons Dudaïm nemen zult? Toen zeide Rachel: Daarom zal hij dezen nacht voor uws zoons Dudaïm bij n liggen.

16 Als nu Jakob des avonds uit het veld kwam, ging Lea uit, hem tegemoet en zeide: Gij zult tot mij inkomen, want ik heb u om loon zekerlijk gehuurd voor mijns zoons Dudaïm; en hij lag dien nachtt bij haar.

17 En God verhoorde Lea, en zij werd bevrucht, en baarde Jacob den vijfden zoon.

18 Toen zeide Lea: God heeft mijn loon gegeven, nadat ik mijne dienstmaagd mijnen man gegeven heb; en zij noemde zijnen naam Issaschar.

19 En Lea werd wederom bevrucht, en z-ij baarde Jakob den zesden zoon:

20 En Lea zeide: God heeft mij, mij heeft hij begiftigd met eene goede gifte, ditmaal zal mijn man mij bijwonen, want ik heb hem zes zonen gebaard; en zij noemde zijnen naam Zebulon.

21 En zij baarde daarna eene dochter, en zij noemde haren naam Dina.

22 God dacht ook aan Rachel, en God verhoorde haar en opende hare baarmoeder;

23 en zij werd bevrucht, en baarde eenen zoon: en zij zeide: God heeft mijne smaadheid weggenomen.

24 En zij noemde zijnen naam Jozef, zeggende: De Heere voege mij eenen anderen zoon daartoe.

25 En het geschiedde als Rachel Jozef gebaard had, dat Jakob tot Laban zeide: Iaat mij vertrekken, dat ik ga tot mijne plaatse en naar mijn land.

26 Geef mijne vrouwen en mijne kinderen, om dewelke ik u gediend heb, dat ik vertrekke; want gij weet mijnen dienst, dien ik u gediend heb.

27 Toen zeide Laban tot hem: Zoo ik nu genade gevonden heb in uwe oogen: ik heb waargenomen dat de Heere mij o:-n uwentwille gezegend heeft.

28 Hij zeide dan: Noem mij uitdrukkelijk uw loon, dat ik geven zal.

29 Toen zeide hij tot hem: Gij weet hoe ik u gediend heb, en hoe uw vee bij mij geweest is:

30 want het weinige dat gij vóór mij gehad hebt, dat is tot eene menigte uitgebroken, en de

heere heeft u gezegend bij mij-men voet: nu dan, wanneer zal ik ook werken voor mijn huis?

31 En hij zeide: Wat zal iku .geven? Toen zeide Jakob: Gij zult mij nietmetal geven, indien .gij mij deze zake doen zult: ik izal wederom uwe kudde weiden en bewaren;

32 ik zal heden door uwe gan-«che kudde gaan, daarvan afzonderende al het gespikkelde en geplekte vee, en al het bruine vee onder de lammeren, en het geplekte en gespikkelde onder de geiten; en zulks zal mijn loon zijn.

33 Zoo zal mijne gerechtigheid op den dag van morgen met mij betuigen, als gij komen zult over mijn loon, voor uw aangezicht: al wat niet gespikkeld en gevlekt is onder de geiten, en bruin onder de lammeren, dat zij bij mij gestolen.

34 Toen zeide Laban: Zie, och ja, het zij naar uw woord.

35 En hij zonderde af tenzelf-lt;len dage de gesprenkelde en geplekte bokken, en alle de ge-«pikkelde en geplekte geiten, al les waar wit aan was, en al het ^lbruine onder de lammeren, en hij ■gaf ze in de hand zijner zonen.

36 En hij stelde eenen weg van drie dagen tusschen zich en tns-•echen Jacob; en Jacob weidde de overige kudde Labane.

37 Toen nam zich Jacob roeden van groen populierenhout en van 'hazelaar en van kastanje, en hij -schilde daarin witte strepen, ont-blootende het witte, hetwelk aan die roeden was,

88 en hij leide deze roeden, die hij geschild had, in de goten en in de drinkbakken van het wa-quot;ter, waar de kudde kwam drinken, tegenover de kudde; en zij werden verhit als zij kwamen om te drinken.

39 Als dan de kudde verhit werd bij de roeden, zoo lammerde de kudde gesprenkelde, gespikkelde, en geplekte.

40 Toen scheidde Jakob de lammeren, en hij wendde het gezicht der kudde op het gesprenkelde •en al het bruine onder Labans kudde: en hij stelde zijne kudden alléén, en hij zette ze niet bij Labans kudde.

41 En het geschiedde telkens als de kudde der vroegelingen verhit werd, zoo stelde Jakob de roeden voor de oogen der kudde in de goten, opdat zij hit-tig werden bij de roeden;

42 maar als de kudde spade hit-tig werd, zoo stelde hij ze niet; zoodat de spadelingen Laban en de vroegelingen Jakob toekwamen.

43 En die man brak gansch zeer uit in menigte, en hij had vele kudden, en dienstmaagden en dienstknechten, en kemelen en ezels.

HOOFDSTUK 31.

Toen hoorde hij de woorden der zonen Labans, zeggende: Jakob heeft genomen alles wat onzes vaders was, en van hetgeen dat onzes vaders was heeft hij al deze heerlijkheid gemaakt.

2 Jakob zag ook het aangezicht Labans aan, en zie, dat was jegens hem niet als gisteren en eergisteren.

^3 En de Heere zeide tot Jakob: Keer weder tot het land uwer vaderen en tot uwe maagschap, en ik zal met u zijn.

4 Toen zond Jakob henen en riep Eachel en Lea op het veld tot zijne kudde,

5 en hij zeide tot haar: Ik zie uws vaders aangezicht, dat het jegens mij niet is als gisteren eii eergisteren; doch de God mijns vaders is bij mij geweest.

6 En gijlieden weet dat ik met al mijne macht uwen vader gediend heb;

7 maar uw vader heeft bedrieglijk met mij gehandeld, en heeft mijn loon tien malen veranderd; doch God heeft hem niet toegelaten mij kwaad te doem

8 Wanneer hij aldus zeide: De gespikkelde zullen uw loon zijn, zoo lammerden alle de kudden gespikkelde; en wanneer hij al-zóó zeide: De gesprenkelde zullen uw loon zijn, zoo lammerden alle de kudden gesprenkelde.

9 Alzoo heeft God uwen vader

GENE

het vee ontrukt en aan mij gegeven.

10 En het geschiedde ten tijde al3 de kudde hitti^ werd, dat ik mijne oogen ophiet en ik zag in den droom, en zie, de bokken die de kudde beklommen quot;waren gesprenkelde, gespikkelde en hagel vlekkige.

11 En de Engel Gods zeide tot mij in den droom: Jakob! En ik zeide: Zie hier ben ik.

12 En hij zeide: Hef toch uwe oogen op en zie, alle bokken die de kudde beklimmen zijn gesprenkelde, gespikkelde, en ha-gelvlekkige, want ik heb gezien alles wat Laban u doet.

13 Ik ben de God van Beth-El, alwaar gij het opgerichte teeken gezalfd hebt, waar gij mij eene gelofte beloofd heb: nu, maak u op, vertrek uit dit land, en keer weder in het land uwer maagschap.

14 Toen antwoordden Rachel en Lea en zeiden tot hem: Is er nog voor ons een deel of erfenis in onzes vaders huis?

15 Zijn wij niet vreemden van hem geacht/ Want hij heeft ons verkocht, en hij heeft ook steeds ons geld verteerd.

16 Want al de rijkdom, dien God _ onzen vader heeft ontrukt, die is onze en onzer zonen; nu dan, doe alles wat God tot u gezegd heeft.

17 Toen maakte zich Jakob op en laadde zijne zonen en zijne vrouwen op kemelen,

18 en hij voerde al zijn vee weg, eu al zijne have die hij verworven had, het vee dat hij bezat, hetwelk hij in Paddan Aram verworven had, om te komen tot Isaak, zijnen vader, naar het land Kanaan.

19 Laban nu was gegaan om zijne schapen te scheren: zoo stal Rachel de Terafim die haar vader had.

20 En Jakob ontstal zich van het harte Labaas des Syriërs, overmits hij hem niet te kennen gaf dat hij vlood.

21 En hij vlood, en al wat het zijne was, en hij maakte zich op en voer over de rivier, en hij zette

SIS 31. 3T

zijn aangezicht naar het gebergte-Gilead.

22 En ten derde dage werd Laban geboodschapt dat Jakob gevloden was.

23 Toen nam hij zijne broeders met zich, en jaagde hem achterna eenen weg van zeven dagen, en hij kreeg hem op het gebergte Gilead.

24 Doch God kwam tot Laban. den Syriër in eenen droom desnachts, en hij zeide tot hem:Wacht u dat gij met Jakob niet spreekt, noch goed noch kwaad.

25 En Laban achterhaalde Jakob; Jakob nu had zijne tent geslagen op dat gebergte; ook sloeg Laban met zijne broederen de zijne op het gebergte Gileads.

26 Toen zeide Laban tot Jakob: Wat hebt gij gedaan, dat gij u van. mijn harte ontstolen hebt, en-mijne dochteren ontvoerd hebt als gevangenen met den zwaarde?

27 Waarom zijt gij heimelijk gevloden, en hebt u mij ontstolen,, en hebt het mij riet aangezegd,, dat ik u geleid hadde met vreugde en met zangen, met getrommel en met harp?

28 Ook hebt gij mij niet toegelaten mijne zonen en mijn©-dochteren te kussen; nu, gij hebt dwaselijk gedaan zoo doende.

29 Het ware in de macht mijner hand ulieden kwaad te doen;, maar ulieder vaders God heeft tot mij gisteren nacht gesproken, zeggende: Wacht u van met Jakob te spreken, of goed of kwaad.

30 En nu, gij hebt immers willen vertrekken, omdat gij zoozeer begeerig waart naar uws vaders-huis: waarom hebt gij mijne goden gestolen?

31 Toen antwoordde Jakob en zeide tot Laban: Omdat ik vreesde; want ik zeide: Opdat gij niet misschien uwe dochteren mij ont-weldigdet.

32 Bij denwelken gij uwe goden, vinden zult, laat hem niet levenonderken gij voor onze broederen-wat bij mij is, en neem het tot u. Want Jakob wist niet dafr Kachel ze gestolen had.

33 Toen ging Laban in Jakobs-tent, en in Lea's tent, en in de ten^

der beide dienstmaagden, en hij vond niets; en als hij nit Lea's tent gegaan was, kwam hij in Kachels tent.

34 Maar Eacliel had de Terafim genomen en zij had die in een ke-jnelszadeltuig gelegd; en zij zat op dezelve: en Lab an betastte die gansche tent en hij vond niets;

35 en zij zeide tot ha-ren vader: .Dat detoorn niet ontsteke in mijns heeren oogen, omdat ik voor uw aangezicht niet kan opstaan, want het (laert mij naar de wij ze-der vrouwen; en hij doorzocht, maar hij vond de Terafim niet.

36 Toen ontstak Jakob en twistte met Laban, en Jakob antwoordde en zeide tot Laban: Wat is mijne overtreding, wat is mijne zonde, dat gij mij zoo hittiglijk hebt nagejaagd ?

37 Als gij al mijn huisraad betast hebt, wat hebt gij gevonden van al het huisraad uws huizes? Leg het hier voor mijne broederen en uwe broederen en laat ze richten tusschen ons beiden.

38 Deze twintigjarenben ikbij u geweest: uwe ooien en uwe geiten hebben niet misdragen, en de rammen uwer kudde heb ik niet gegeten.

39 H.et verscheurde heb ik tot u niet gebracht, ik heb het geboet; gij hebt het van mijne hand ge-ëischt, het ware des daags gestolen of des nachts gestolen.

40 Ik ben geweest dat mij bij dag de hitte verteerde en bij nacht de vorst, en dat mijn slaap van mijne oogen week.

41 Ik ben nu twintigjaren in uw huis geweest: ik heb u veertien jaren gediend om uwe beide dochte-ren, en zes jaren om uwe kudde, en gij hebt mijn loon tien malen veranderd.

42 Zoo niet de God mij ns vaders, de God Abrahams en de vreeze Isaaks, bij mij geweest was, zeker, .gij zoudt mij nu ledig weggezonden hebben. God heeft mijne ellende en den arbeid mijner handen aangezien, en heeft u gisteren nacht bestraft.

43 Toen antwoordde Laban en zeide tot Jakob: Deze dochters zijn mijne dochters, en deze zonen zijn mijne zonen, en deze kudde is mijne kudde, ja, al wat gij ziet, dat is mijn: en wat zoude ik aan deze mijne dochte-ren heden doen, of aan hare zonen, die zij gebaard hebben?

44 Nu dan, kom, laat ons een verbond maken, ik en gij, dat het tot een getuigenis zij tusschen mijden tusschen u.

45 Toen nam Jakob eenen steen, en hij verhoogde dien tot een opgericht teeken;

4G en Jakob zeide tot zijne broederen: Vergadert steenen; en zij namen steenen en maakten eenen hoop, en zij aten aldaar op dien hoop.

47 En Laban noemde hem Jegar-Sahadutha, maar Jakob noemde denzei ven Gilead.

48 Toen zeide Laban: Deze hoop zij heden een getuige tusschen mij en tusschen u. Daarom noemde men zijnen naam Gilead;

49 en Miz.pa, omdat hij zeide: Dat de Heere toezicht houde tusschen mij en tusschen u, wanneer wij de één van den ander zullen verborgen zijn.

50 Zoo gij mijne doch teren be-leedigt, en zoo gij vrouwen neemt nevens mijne doch teren, niemand is bij ons: zie toe. God zal getuige zijn tusschen mij en tusschen u.

51 Laban zeide voorts tot Jakob: Zie daar is deze zelfde hoop, en zie daar is dit opgericht teeken, hetwelk ik opgeworpen heb tusschen mij en tusschen u:

52 deze zelfde hoop zij getuige, en dit opgericht teeken zij getuige, dat ik tot u voorbij dezen hoop niet komen zal, en dat gij tot mij voorbij dezen hoop en dit opgericht toeken niet komen zult ten kwade.

53 De God Abrahams en de God Nahors, de God huns vaders, rich-te tusschen ons. En Jakob zwoer bij de vreeze zijns vaders Tsaiiks.

54 Toen slachtte Jakob eene slachting op dat gebergte, en hij noodigde zijne broederen om brood te eten; en zij aten brood, en vernachtten op dat gebergte.

GENEi

65 En Laban stond dqs morgens vroeg op, en kuste zijne zonen en zijne dochteren, en zegende ze; en Laban trok henen en keerde weder tot zijne plaatse.

HOOFDSTUK 32.

Jakob toog óók zijns weegs, en de Engelen Gods ontmoetten hgt;3m.

2 En Jakob zeide, met dat hij ze zag: Dit is een heirleger Gods; en hij noemde den naam der-zelver plaatse Mahanaïm.

3 En Jakob zond boden uit voor zijn aangezicht tot Esau zijnen broeder, naar het land Seïr, de landstreek Edoms,

4 en hij gebood hun, zeggende: Zóó zult gij zeggen tot mijnen heer, tot Esau: Zóó zegt Jakob uw knecht: Ik heb als vreemdeling gewoond bij Laban, en heb er tot nu toe vertoefd;

5 en ik heb ossen en ezels, schapen, en knechten enmaacsde n; en ik heb gezonden om mijnen heere aan te zeggen, opdat ik genade vinde in uwe oogen.

G En de boden kwamen weder tot Jakob, zeggende: Wij zijn gekomen tot uwen broeder, tot Esau; en ook trekt hij u tegemoet, en vierhonderd mannen met hem.

7 Toen vreesde Jakob zeer, en hem was bange, en hij verdeelde het volk dat met hem was, en de schapen en de runderen en de kemelen, in twee heiren;

8 want hij zeide: Indien Esau tegen het ééne heir komt en slaat het, zoo zal het overgebleven heir ontkomen.

9 Voorts zeide Jakob: O God mijns vaders Abrahams en God mijns vaders Isaiiks, o Heere, die tot mij gezegd hebt: Keer weder tot uw land en tot uwe maagschap, en ik zal wel bij u doen:

10 ik ben geringer dan alle deze weldadigheden en dan al deze trouw, die gij aan uwen knecht gedaan hebt; want ik ben met mijnen staf over dezen Jordaau gegaan, en nu ben ik tot twee heiren geworden.

11 Ruk mij toch uit mijns broeders hand, uit Esaus hand; want

IS 32. 39

ik yreeze hem, dat hij niet misschien kome en mij sla, de moeder met de zonen.

12. Gij hebt immers gezegd: Ik zal gewisselijk bij u weldoen, en ik zal uw zaad stellen als het zand der zee, dat vanwege de menigte niet geteld kan worden.

13 En hij vernachtte aldaar dienzelfden nacht; en hij nam van hetgeen dat in zijne hand kwam een geschenk voor Esau zijnen broeder,

_# 14 tweehonderd geiten en twintig bokken, tweehonderd ooien en twintig rammen,

15 dertig zogende kemelinnen met hare veulens,veertigkoeien en tien varren, twintig ezelinnen en tien jonge ezels;

16 en hij gaf ze in de hand zijner knechten, elke kudde bijzonder; en hij zeide tot zijne knechten: Gaat gijlieden dóór voor mijn aangezicht, en stelt ruimte tusschen kudde en tus-schen kudde.

17 En hij gebood den eerste, zeggende: Wanneer Esau mijn broeder u ontmoeten zal, en u vragen, zeggende: Wiens zijt gij, en waarhenen gaar, gij, en wiens zijn deze voor uw aangezicht?

18 zoo zult gij zeggen: Dat is een geschenk van uwen knecht Jakob, gezonden tot mijnen heer, tot Esau; en zie, hij zelf is óók achter ons.

19 En hij gebood ook den tweede, ook den derde, ook allen die de kudden nagingen, zeggende: Naar ditzelfde woord zult gij spreken tot Esau, als gij hem vinden zult;

20 en gij zult ook zeggen: Zie. uw knecht Jakob is achter ons. Want hij zeide: Ik zal zijn aangezicht verzoenen met dit geschenk dat voor mijn aangezicht gaat, en daarna zal ik zijn aangezicht zien; misschien zal hij mijn aangezicht aannemen.

21 Alzoo ging dat geschenk henen voor zijn aangezicht; doch hij zelf vernachtte dien nacht in liet leger.

22 En hij stond op in dien nacht, en hij nam zijne twee vrouwen en

zijne twee dienstmaagden en zijne eif kinderen, en liij toog over het veer Jabbok:

23 en liij nam ze en deed ze over die beek trekken; en liij deed overtrekken hetgeen liij had.

24 Docli Jakob bleef alléén over; en een man worstelde met hem totdat de dageraad opging;

25 en toen hij zag dat hij hem niet overmocht, roerde hij het gewricht zijner heupe aan, zoodat het gewricht van Jakobs iieupe verwrongen werd als hij met hem worstelde;

26 en hij zeide: Laat mij gaan, want de dageraad is opgegaan. Haar hij zeide: Ik zal u niet laten gaan, tenzij dat gij mij zegent.

27 En hij zeide tothem: Hoe is uw naam? En hij zeide;: Jakob.

28 Toen zeide hij: Uw naam zal voortaan niet Jakob heeten, maar Israël; want gij hebt n vorstelijk gedragen met God en met de mensehen, en hebt overmocht.

29 En Jakob vraagde en zeide: Geef toch wen naam te kennen. En hij zeide: quot;Waarom is 't dat gij naar mijnen naam vraagt? En hij zegende hem aldaar.

30 En Jakob noemde den naam dier plaats Pniël ; want, zeide hij, ik heb God gezien van aangezicht tot aangezicht, en mijne ziele is gered geweest.

31 En de zon rees hem op als hij door Pniël gegaan was; en hij was hinkende aan zijne heup.

32 Daarom eten de kinderen Israels de verrukte zenuw niet, die op het gewricht der heup is, tot op dezen dag, omdat hij het gewricht van Jakobs heup aangeroerd had aan de verrukte zenuw.

HOOFDSTUK 33.

En Jakob hief zijne oogen op en zag; en zie, Esau kwam, en vierhonderd mannen met hem. Toen verdeelde hij de kinderen onder Lea en onder Kachel en onder de twee dienstmaagden,

2 en hij stelde de dienstmaagden en hare kinderen vooraan, en Lea en hare kinderen meer achterwaarts, maar Eachel en Jozef de achterste. _t

3 En hij ging voorbij hun aangezicht henen, en hij boog zich zeven malen ter aarde, totdat hij bij zijnen broeder kwam.

4 Toen liep Esau hem tegemoet, en nam hem in den arm, en viel hem aan den hals, en kuste hem; en zij weenden.

5 Daarna hief hij zijne oogen op en zag die vrouwen en die kinderen, en zeide: Wie zijn deze bij u? En hij zeide: De kinderen, die God uwen knecht genadiglijk verleend heeft.

6 Toen traden de dienstmaagden toe, zij en hare kinderen, en zij bogen zich neder;

7 en Lea trad óók toe met hare kinderen, en zij bogen zich neder; en daarna trad Jozef toe en lla-chel. en zij bogen zich neder.

8 En hij zeide: Foor wienis al dit heir dat ik ontmoet heb? En hij zeide: Om genade te vinden in de oogen mijns heeren.

9 Maar Esau zeide: Ik heb vee!, mijn broeder: het zij het uwe wat gij hebt.

10 Toen zeide Jakob: Och neen, indien ik nu genade in uwe oogen gevonden heb, zoo neem mijn geschenk van mijne hand; daarom dat ik uw aangezicht gezien heb als had ik Gods aangezicht gezien, en gij welgevallen aan mij genomen hebt.

11 Neem toch mijnen zegen diö u toegebracht is, dewijl God hes mij genadig verleend heeft, en dewijl ik alles heb. En hij hield bij hem aan, zooclat hij het nam.

12 En hij zeide: Laat ons reizen en voorttrekken, en ik zal vóór u trekken.

13 Maar hij zeide tothem: Mijn heer weet dat deze kinderen teeder zijn, en dat ik zogende schapen en koeien bij mij heb; indien men ze maar éénen dag afdrijft, zoo zal de geheele kudde sterven:

14 mijn heer trekke toch voorbij voor het aangezicht zijns knechts; en ik zal mij op mijn gemak als

j leidsman voegen naar den gang I van het werk, hetwelk voor mijn i aangezicht is, en naar den gang

dezer kinderen, totdat ik bij mijnen heer te Seïr kome.

15 En Eeau zei de: Laat mii toch van dit volk dat met mij is u bijstellen. En hij zeide: Waartoe dat? Laat mij genade vindin in mijns heeren oogen,

16 Alzoo keerde Esau dien dag 7.'ederom zijns weegs naar Seïr toe.

17 Maar Jakob reisde naar Suk-kuth, en bouwde een huis voor rich, en maakte hutten voor zijn vee: daarom noemde hij den naam dier plaats Sukkoth.

18 En Jakob kwam behouden tot de stad Sichem, welke is in het land Kanaiin, als hij kwam van Paddan-Aram; en hij legerde zich in het gezicht der stad.

19 En hij kocht een deel des velds, waarop hij zijne tentgespan-nen had, van de hand der zonen Heinors, des vaders van Sichem, voor honderd stukken geld;

20 en hij richtte aldaar een altaar op, en noemde het: De God Israels is God.

HOOFDSTUK 34.

En Dina, de dochter van Lea, die zij Jakob gebaard had, ging uit om de docht eren van dat land te bezien.

2 Sichem nu, Hemors des He-viets, des land vorsten zoon zag Iiaar, en hij nam ze en lag lij haar en verkrachtte ze.

3 En zijne ziele kleefde aan Dina, Jakobs dochter, en hij had dejonge doch ter lief, en sprak naar het hart van de jonge dochter.

4 Sichem sprak ook tot zijnen vader Hemor, zeggende: Neem mij deze dochter tot eene vrouw.

5 Tuen Jakob nu hoorde dat hij zijne dochter Dina verontreinigd had, zoo waren zijne zonen met het vee in het veld; en Jakob zweeg totdat zij kwamen.

6 En Hemor, Sichems vader ging uit tot Jakob om met hem ie spreken.

7 En de zonen Jakobs kwamen van het veld als zij dit hoorden; en het smartte dezen mannen, en zij ontslaken zeer, omdat hij dwaasheid in Israël gedaan had, f.akobs dochter onteerende, hetwelk alzoo niet moest gedaan worden.

8 Toen sprak Hemor met hen, zeggende: Mijns zoons Sichems ziel is verliefd op ulieder dochter: geeft ze hem toch tot eene vrouw;

9 en verzwagert u met ons; geeft ons u we dochteren, en neem c voor u onze doei; teren,

10 en woont met ons: en het land zal voor uw aangezicht zijn: woont en^ handelt daarin, en sfelt u tot bezitters daarin.

11 En Sichem zeide tot haren vader en tot hare broederen: Laat mij genade vinden in uwe oogen» en wat gij tot mij zeggen zult zal ik geven;

12 vergroot zeer over mij den bruidschat en liet geschenk, en ik zal geven gelijk gij tot mij zult zeggen: geeft mij slechts de jong© dochter tot eene vrouw.

13 Toen antwoordden Jakobs zonen aan Sichem en Hemor, zijnen vader, bedrieglijk, en spraken (omdat hij Dina hunne zuster verontreinigd had),

14 en zij zeiden tot hen: Wij zullen deze zake niet kunnen doen, dat wij onze zuster aan eenen man geven zouden die de voorhuid heeft; want dat ware ons_ eene schande.

15 Doch hierin zullen wij u te wille zijn: zoo gij wordt gelijk als wij, dat onder u beeneden worde al wat mannelijk is,

1G dan zullen wij u onze dochteren geven, en uwe dochioren zullen wij ons nemen, en wij zullen met u wonen, en wij zuilen tot één volk zijn.

17 Maar zoo gij naar ons niet zult hooren om besneden te worden, zoo zullen wij onze dochter nemen en wegtrekken.

18 En hunne woorden waren goed in de oogen van Hemor en in de oogen van Sichem, Hemors zoon;

19 en dejongeling vertoefde niet. deze zake te doen; want hij had lust in Jakobs dochter, en hij was geëerd boven al zijns vaders huis.

20 Zoo kwam Hemor en Sichem, zijn zoon, tot hunner stads poort®»

en zij spraken tot de mannen hunner stad, zeggende:

21 Deze mannen zijn vreedzaam met ons: daarom laat ze in dit land wonen, en daarin handelen, en het land (zie, het is wijd van omvang) voor hun aangezicht zijn; wij zullen ons hunne dochteren tot vrouwen nemen, en wij zullen onze dochteren hun geven.

22 Doch hierin zullen deze mannen ons te wille zijn dat zij met ons wonen, om tot één volk te zijn, als al wat mannelijk is onder ons besneden wordtgelijk als zij besneden zijn.

23 Hun vee en hunne bezitting en alle hunne beesten, zullen die niet. onze zijn? Alleen laat ons hun te wille zijn, en zij zullen met ons wonen.

24 En zij hoorden naarHemoren naar Sichem, zijnen zoon,allen die te zijner stads poorte uitgingen, en zij werden besneden, al wat mannelijk was, allen die te zijner stads poorte uitgingen.

25 En het geschiedde ten derden dage, toen zij in de smarte waren, zoo namen de twee zonen Jakobs, Simeon en Levi, broeders van Dina, een iegelijk zijn zwaard en kwamen stoutelijk in de stad, en doodden al wat mannelijk was;

26 zij sloegen ook Hemor en zijnen zoon Sichem dood met de scherpte des zwaards; en zij namen Dina uit Sichems huis, en gingen van daar.

27 De zonen Jakobs kwamen over de verslagenen, en plunderden de stad, omdat zij hunne zuster verontreinigd hadden.

2S Hunne schapen en hunne runderen en hunne ezels, en hetgeen dat in de stad en hetgeen dat hi het veld was, namen zij;

29 en al hun vermogen en alle hunne kleine kinderen en hunne vrouwen voerden zij gevankelijk weg, en plunderden ze, en al wat binnenshuis was.

30 Toen zeide Jakob tot Simeon en tot Levi: Gij hebt mij beroerd, door mij] stinkende te maken onder de inwoners dezes lands, ondei de Kanaiiuiten en onder de Fereziten; en ik ben weinig volks in getal: zoo zij ziek tegen mij verzamelen, zoo zullen zij mij verslaan, en ik zal verdelgd worden, ik en mijn huis.

31 En zij zeiden: Zoude hij dan met onze zuster als met eene hoer doen?

HOOFDSTUK 35.

Daarna zeide God tot Jakob: Maak u op, trek op naar Beth-El en woon aldaar; en maak daar een altaar dien God, die u verscheen toen gij vluchttet voor het aangezicht van uwen broeder Esau.

2 Toen zeide Jakob tot zijn huisgezin en tot alleii, die bij hem waren: Doet weg de vreemde goden die in het midden van u zijn, en reinigt u, en verandert uwe kleederen;

3 en laten wij ons opmaken en optrekken naar Beth-El, en ^ ik zal daar een altaar maken dien God, die mij antwoordt ten dage mijner benauwdheid, en met mij geweest is op den weg, dien ik bewandeld heb.

4 Toen gaven zij Jakob alle de vreemde goden, die in hunne hand waren, en de oorsierselen, die aan hunne ooren waren, en Jakob verborg ze onder den eikeboom die bij Sichem is.

5 En zij reisden henen; en Gods verschrikking was over de steden, die rondom hen waren, zoodat zij de zonen Jakobs niet achterna jaagden.

G Alzoo kwam Jakob te Luz in het land Kanaan (dat is Beth-El), hij en al het volk dat bij hem was;

7 en hij bouwde aldaar een altaar en noemde die plaats El Beth-El; want God was hem aldaar geopenbaard als hij voor zijns broeders aangezicht vluchtte.

8 En Debora, de voedster van Rebekka, stierf, en zij werd begraven onder aan Beth-El, onder dien eik, welks naaui hij noemde Allon-Bachuth.

9 En God verscheer Jakob wederom, als hij van Paddan-Aram gekomen was, en hii zegende hem;

10 en God zeifle tot hem: Uw j naara is Jakob: mv naam zal ¹ voortaan niet Jakob genoemd worden, maar Israël zal uw naam zijn; en hij noemde zijnen naam Israël.

11 Voorts zeide God tot hem: Ik ben God de Almachtige; wees i vruchtbaar en vermenigvuidig; een volk, ja, een hoop der volkeren ! zal uit u worden, en Koningen zul- ; len uit uwe lendenen voortkomen. :

12 En dit land, dat ik Abraham en Isaiik gegeven heb, dat zal ik u geven; en uwen zade na u zal ik dit land geven.

13 Toen voer God van hem op ter plaatse, waar hij mot hem gesproken had.

14 En Jakob stelde een opgericht teeken op ter plaatse waar hij met hem gesproken had, een steenen opgericht teeken, en hij stortte daarop drankoffer en goot j olie daarover;

15 en Jakob noemde den naam ' dier plaats, alwaar God met hem , gesproken had, Beth-EJ.

IG En zij reisden van Beth-EJ, j en er was nog eene streek lands i om tot Efratha te komen: en • Rachel baarde, en zij had her, j hard in haar baren.

17 En het geschiedde als zij i het hard had in haar baren, zoo i zeide de vroedvrouw tot haar: j Vrees niet, want dezen zoon zult gij óók 1» ebben.

18 En het geschiedde als hare . ziele uitging (want zij stierf), dat _t zij zijnen naam noemde Benoni; maar zijn vader noemde hem Benjamin. j

19 Alzoo stierf Rachel; en zij werd begraven aan den wegnaar , Efratha, dat is Bethlehem.

20 En Jakob richtte een ge- ; denkteeken op boven haar graf; | dit is het gedenkteeken van Ba-chels graf rot op dezen dag.

21 Toen verreisde Israël, en hij i spande zijne tent op gene zijde , van Migdal-Eder.

22 En het geschiedde als Israël in dat land woonde, dat Ruben } henenging en lag bij Bilha, zijns ' vaders bijwijf; en ïsracU hoorde ^: het. |

Endezonen Jakobs waren twaalf.

23 De zonen van Lea waren: Ruben, Jakobs eerstgeborene, daarna Simeon, en Levi, en Juda, en Issaschar, en Zebulon.

24 De zonen van Rachel; Jozef en Benjamin.

25 En de zonen van Bilha, Rachels dienstmaagd: Dan enNaftali.

26 En de zonen van Zilpa, Lea's dienstmaagd: Gad en Aser. Dit zijn Jakobs zonen, die hem geboren zijn in Paddan-Arani.

27 En Jakob kwam tot Isaiik zijnen vader in Mamró te Kirjath-Arba, dat is Hebron, waar Abraham als vreemdeling had verkeerd. en Isaiik.

23 En de dagen Isaaks waren honderd jaar en tachtig jaar.

20 En Isaiik gaf den geest en stierf, en werd verzameld tot zijne volkeren, oud en zat van dagen,; en zijne zonen Esau en Jakob begroeven hem.

HOOFDSTUK 36.

Dit nu zijn de geboorten van Esau, dat is Edom.

2 Esau nam zijne vrouwen uit de doch teren van Kanaiin; Ada, de dochter van Elon den Hethiet, en Aholibama, de dochter van Ana, de dochter van Zibeon den Heviet;

3 en Basmath, de dochter van Ismaël, de zuster van Nebajoth.

4 Ada nu baarde aan Esau Eli-faz, en Basmath baarde Rehuël,

5 en Aholibama baarde Jehu:gt; en Jaëlam en Korach. Dit zijn Esa us zonen, die hem geboren zij a in het land Kanaiin.

6 Esau nu had genomen zijne vrouwen, en zijne zonen, en zijney doc-hters, en alle de zielen zijns huizes, en zijn vee, en alle zijne-beesten, en al zijne bezitting die hij in liet land Kanaiin verworven had, en was vertrokken naar een ander land, van het aangezigt zijn» broeders Jakobs;

7 want hunne have was te veel om samen te wonen, en het land hunner vreemdelingschappen kon ze niet dragen vanwege hun vee.

8 Derhalve woonde Esau op het gebergte Seïr; Esau is Edom.

9 Dit nu zijn de geboorte»

44 GENT

Esans, des vaders der Edomiten, op het gebergte Seïr.

10 Dit zijn de namen der zonen Esans: EliVaz, de zoon van Ada, Esans huisvrouw; Kehuël,de zoon van Basmath, Esans huisvrouw.

11 En de zonen van Eiifaz -waren Teman, Omar, Zefo, en Gaë-tam. en Kenaz;

12 en Timna was een bijwijf van Eiifaz, den zoon Esans, en zij baarde aan Eiifaz Amalek: dit zijn de zonen van Ada, Esaus huisvrouw.

13 En dit zijn de zonen Rehuels, ■Naharh en Zerab, Sam ma en Miz-za: dat zijn geweest de zonen van Basmath, Esaus huisvrouw.

14 En dit zijn geweest de zonen van Aholibama, dochter van Ana, ■dochter van Zibcon, Esaus liuis-vrouw; en zij baarde aan Esau Jehus, en Ja el am. en Iv orach.

15 Dit zijn de Vorsten der zonen Esaus: de zonen van Eiifaz, den eerstgeborene Esaus, waren: de Vorst Teman, de Vorst Omar, de Vorst Zefo, de Vorst Kenaz,

16 de Vorst Korach, de Vorst •Gaëtam, de Vorst Amalek: dat zijn de Vorsten van Eiifaz in het land Edom; dat zijn de zonen van Ada.

17 En dit zijn de zonen Rehnëls des zoons Esaus: de Vorst Nahath, de Vorst Zerah, de Vorst Samma, de Vorst 3Ii zza: dat zij n de Vorsten Rehnëls in het lancï Edom: dat sijn de zonen van Basmath, de huisvrouw Esans.

18 En dit zijn de zonen van Aholibama, de huisvrouw Esaus: de Vorst Jehus, de Vorst Jaëlam. de Vorst Kora«h: dat zijn de Vorsten van Aholibama, de dochter van Ana, de huisvrouw Esaus.

19 Dat zijnde zonen Esaus, en dat zijn hunlieder Vorsten: dat ts Edom.

2U Dit zijn de zonen van Seïr, den Horiet, inwoners van dat land: Lotan, en Sobal, en Zi-beon, en Ana,

21 en Dison, en Ezer, en Disan: dat zijn de Vorsten der Horiten, zonen van Seïr in het ^and Edom.

22 En de zonen Lotans waren :SIS 36.

ⁱ Hori en Hernam; en Lotans zui-l ter was Timna.

23 En dit zijn de zonen van Sobal: Alvan, en Manahath, en Ebal, en Sefo, en Onam.

24 En dit zijn de zonen Zibeons: Aja en Ana; dat is die Ana die de

i muildieren in de woestijn gevonden heeft, toen hij zijns vaders Zibeons ezels weidde.

20 En dit zijn de zonen van Ana: Dison; en Aholibama was de docht er van Ana.

20 En dit zijn de zonen Disons: Hemdan, en Esban, en Jithran, en Keran.

27 Dit zijn de zonen Ezers: i Bilhan, en Zaavan en Akan. I 28 Dir. zijn de zonen Disans: i Uz en Aran.

29 Ditzijnde Vorsten der Horiten : de Vorst Lotan, de Vorst Sobal, de Vorst Zibeon, de Vorst Ana,

30 de Vorst Dison, de Vorst Ezer, de Vorst Disan: dit zijn de Vorsten der Horiten, naar hunne

: Vorsten in het land Seïr.

31 En dit zijn de Koningen die geregeerd hebben in het land Edom, eer een Koning regeerde over de kinderen Israels.

32 Bela dan, de zoon Beors, regeerde in Edom, en de naam zijner stad was Dinhaba.

33 En Bela stierf, en Joab, de zoon van Zerah, van Bozra, regeerde in zijne plaats.

34 En Joab stierf, en Husam uit der Temaniten land regeerde in zijne plaats.

35 En Husam stierf, en in zijne plaats regeerde Had ad, de zoon Bedads, die Midian versloeg in het veld Moabs; en de naam zijner stad was Avith.

3G En Hadad stierf, en Samla van Masreka regeerde in zijne plaats.

37 En Samla stierf, en Saul van Rehoboth aan de revier regeerde in zijne plaats.

38 En Saul stierf, en Bacilha-nan, de zoon Achbors, regeerde in zijne plaats.

39 En Baalhanan, de zoon Achbors, stierf en Hadar regeerde in

■ zijne plaats; en de naam zijner ! stad was Paü: en de naam zijner

GENE

huisvrouw waa Mehetabeël, eene dochter vai» Matred, de dochter van Mezahab,

40 En dit zijn de namen der Vorsten Esaus, naar hunne gesiach-ten, naar hunne plaatsen, met hunne namen: de Vorst Timna, de Vorst Al va, de Vorst Jeth eth,

41 de Vorst Aholibama, de Vorst Ela, de Vorst Pinon,

42 de Vorst Kenaz, de Vorst Tenian, de Vorst Mibzar,

43 de Vorst Matrdiël, de Vorst Irani: dit zijn de Vorsten Edoms, naar hunne -woningen, in den lande hunner bezitting. Hij is Esau, de vader Edoms.

HOOFDSTUK 37.

En Jakob woonde in het land der vreemdelingschappen zijns vaders, in het land Kanaan.

2 igt;i t zijn Jakobs geschiede-nissen. Jozef, zijnde een zoon van zeventien jaar, weidde de kudde met zijne broeders, 'en hij was een jongeling), met de zonen van Bil-ha en Je zonen van Zilpa, zijns vaders vrouwen; en Jozef bracht hun kwaad gerucht tot hunnen vader.

3 En Israël had Jozef lief boven alle zijne zonen, want hij was hem een zoon des ouderdoms; en hij maakte hem eenen veelvervigen rok.

4 Als nu zijne broeders zagen dat hun vader hem boven alle zijne broederen liefhad, haatten zij hem en konden hem niet vredig-lijk toespreken.

5 Ook droomde Jozef eenen droom, dien hij.aan zijne broederen vertelde; daarom haatten zij hem nog te meer;

6 en hij zeide tot hen: Hoort toch dezen droom, dien ik gedroomd heb:

_7 En zie, wij waren schoven bindende in liet midden des velds; en zie, mijne schoof stond op, en bleef ook staande; en zie uwe schoven kwamen rondom, en bogen zich neder voor mijne schoof.

8 Toen zeiden zijne broeders tot hem: Zult gij danganschelijk over ons regeeren V Zult gij dan ganschelijk over ons heerschen?

SIS 37. 45

Zoo haatten zij hem nog te meer om zijne droomen en om zijne woorden.

9 En hij droomde nog eenen anderen droom, en verhaalde dien aan zijne broeders, en hij zeide: Zie, ik heb nog eenen droom gedroomd, en zie, de zon en de maan en elf sterren bogen zich voor mij neder.

10 En als hij het aan zijnen vader en aan zijne broederen verhaalde, bestrafte hem zijn vader, en zeide tot hem; Wat is dit voor een droom dien gij gedroomd hebt? Zullen wij dan ganschelijk komen, ik en uwe moeder en uwe broeders, om ons voor u ter aarde te buigen?

11 Zijne broeders dan benijdden hem; doch zijn vader bewaarde deze zake.

12 En zijne broeders gingen henen om de kudde van hunnen vader te weiden bij Sichem.

13 Zoo zeide Israël tot Jozef. quot;Weiden uwe broeders niet bij Sichem? Kom. dat ik u tot hen zen-'.e. En hij zeide tot hem: Zit-, hier ben ik.

14 En hij zeide tot hem : Ga toch henen, zie naar den welstand van uwe broederen en naar tien welstand van de kudde, en breng mij een woord wederom. Zoo zond hij hem uit het dal Hebron; en hij kwam te Sichem.

15 En een man vond hem (want zie, hij was dwalende in het veld'; zoo vraagde hem deze man, zeggende: Wat zoniet gij ?

1G En hij zeide: Ik zoek mijne broederen; geef mij toch te kennen waar zij weiden.

17 Zoo zeide die man: Zij zijn van hier gereisd, want ik hoorde ze zegge in; Lfiat ons naar Dothan gaan. Jozef dan ging zijne broederen na, en vond ze te Dothan.

18 En zij zagen hem van verre; en eer hij tot hen naderde, sloegen zij tegen hem eenen listigen raad om hem te dooden,

li) En zij zeiden de één tot den ander: Zie, daar komt deze mees-ter-droomer aan:

20 nu komt dan en laat ons hen» doodslaan, en hem in een dezer

46 GEN1

huilen werpen; en wij zullen zeggen; Een boos dier heeft hem opgegeten; zoo zullen wi.i zien wat van zijne droomen worden zal.

21 lluben hoorde dat, en verloste hem uit hunne hand, en hij zeide: Laat ons hem niet aan het leven slaan.

22 Ook zeide Ruben tot hen: Ver-giet geen bloed: werpt hem in dezen kuil, die in de woestijn is, ; en legt de hand niet aan hem; opdat hij hem uit hunne hand verloste, om hem tot zijnen vader weder te brengen. ^

23 En het eeschiedde als Jozef tot zijne broederen kwam, zoo togen zij Jozef zijnen rok uit, den veelvervigen rok dien hij aanhad,

24 en zij namen hein en wierpen hem in den kuil; doch de kuil was ledig, er was geen water in.

25 Daarna zaten zij neder om brood te eten, en hieven hunne oogen op en zagen, en zie, een reisgezelschap van Ismaëliten kwam uit Gilead, en hunne ke-melen droegen specerijen en balsem en mirre, reizende om dat al te brengen naar Egypte.

2G Toen zeide Juda tot zijne broederen: Wat gewin zal het zijn, dat wij onzen broeder doodslaan en zijn bloed verbergen?

27 Komt en laat ons hem aan deze Ismaëliten verkoopen, en onze hand zij niet aan hem; want hij is onze broeder, ons vleesch. En zijne broeders hoorden /lt;ei».

28 Als nu de Midianitische kooplieden voorbij togen, zoo trokken en hieven zij Jozef op uit den kuil, en verkochten Jozef aan deze Ismaëliten voor twintig zilverlingen; die brachten Jozef naar Egypte.

29 Als nu lluben tot den kuil wederkeerde, zie, zoo was Jozef niet in den kuil; toen scheurde hij zijne kleederen,

30 en Lij keerde weder tot zijne broederen en zeide: De jongeling is er niet; en ik, waar zal ik henengaan?

31 Toen namen zij Jozefs rok, en zij slachtten eenen geitenhok, en zij doopt-n den rok in het bloed;

32 en zij zonden den veel ver vi-

SIS 38.

gen rok en deden hem tot hunnen vader brengen, en zeiden: Dezen hebben wij gevonden; beken toch, of deze uws zoons rok zij, of niet.

33 En hij herkende hem en zeide: 'tls mijns zoons rok, een boos dier heeft hem opgegeten; voorzeker is Jozef verscheurd.

34 Toen scheurde Jakob zijne kleederen, en leide eenen zak om zijne lendenen, en hij bedreef rouwe over zijnen zoon vele dagen;

35 en alle zijne zonen en alle zijne dochteren maakten zich op om hem te troosten, maar hij weigerde zich te laten troosten, en zeide: Want ik zal rouw bedrijvende tot mijnen zoon in het graf nederdalen. Alzoo beweende hem zijn vader.

36 En de Midianiten verkochten hem in Egypte aanPotifar,Farao's hoveling, overste der trawanten.

HOOFDSTUK 38.

En het geschiedde ten zeiven tijde dat Juda van zijne broederen aftoog, en hij keerde in tot een man van Adullam, wiens naam was Hira;

2 en Juda zag aldaar de dochter van een Kanaiinitisch man, wiens naam was Sua, en hij nam ze en ging tot haar in;

3 en zij werd bevrucht, en baarde eenen zoon, en hij noemde zijnen naam Er.

4 Daarna werd zij weder bevrucht, en baarde eenen zoon, en zij noemde zijnen naam Onan.

5 Én zij voer nog voort en baarde eenen zoon, en noemde zijnen naam Sela; doch hij was te Ke-zib, toen zij hem baarde.

6 Juda nu nam eene vrouw voor Er zijnen eerstgeborene, en haar naam was Tamar.

7 Maar Er, de eerstgeborene van Juda, was kwaad in des Heeren oogen; daarom doodde hem de Heere.

8 Toen zeide Juda tot Onan: Ga in tot uws broeders huisvrouw, en trouw haar in uws b roeders naam, en verwek uwen broeder zaad. ^

9 Doch Onan wetende dat dit zaad voor hem niet zoude zijn, zoo

GENE

geschiedde liet als hij tot zijns broeders huisvrouw inging, dat hij het verdierf tegen de aarde, om zijnen broeder geen zaad te geven.

10 En het was kwaad in des Heeren oogen wat hij deed; daarom doodde hij hem ook.

11 Toen zeide Juda totTamar zijne schoondochter: Blijf weduwe in uws vaders huis, totdat mijn zoon Sela groot worde; want hij zeide: Dat niet misschien deze óók sterve gelijk zijne broeders, Zoo ging Tamar henen en bleef in liaara vaders huis.

12 Als nu vele dagen verloopen waren, stierf de dochter van Sua, huisvrouw van Juda; daarna troostte zich Juda, en ging op tot zijne schaapscheerders naar Timna toe, hij en Hira zijn vriend, de Adullamiet.

13 En men gaf Tamar te kennen, zeggende: Zie, uw schoonvader gaat op naar Timna om zijne schapen te scheren.

14 Toen leidde zij de kleederen haars weduwschaps van zich af; en zij bedekte zich met eenen sluier en omwond zich en zette zich aan den ingang der twee fonteinen, die op den weg naar Timna is; want zij zag dat Sela groot geworden was en zij hem niet ter vrouwe was gegeven.

15 Als nu Juda haar zag, zoo hield hij ze voor eene hoer, overmits zij haar aangezicht bedekt had;

16 en hij week tot haar af naar den weg, en zeide: Kom toch, laat mij tot u ingaan; want hij wist niet dat zij zijne schoondochter was. En zij zeide: Wat zult gij mij geven, dat gij tot mij. ingaat?

17 En hij zeide: Ik zal u eenen geitenbok van de kudde zeivlen. En zij zeide: Zoo gij pand zult geven totdat gij 't zendt.

IS Toen zeide hij: Wat pand is 't dat ik u geven zal? En zij zeide: Uwen zegelring, en uw snoer, en uwen staf, die in uwe hand is; hetwelk hij haar gaf, en ging tot haar in, en zij ontving bij hem.

19 En zij maakte zich op en ging henen, en leide haren sluier van

SIS 38. 47

zich af, en zij trok de kleederen van haar weduwschap aan.

20 En Juda zond den geitenbok door de hand van zijnen vriend den Adullamiet, om het pand uit de hand der vrouw te nemen; maar hij vond ze niet.

21 En hij vraagde de lieden van hare plaats, zeggende: Waar ia de hoer, die bij deze twee fonteinen aan den weg was? En zij zeitien: Hier is geene hoer geweest.

22 En hij keerde weder tot Juda en zeide: ïk heb ze niet gevonden, en ook zeiden de lieden van die plaats: Hier is geene hoer geweest.

23 Toen zeide Juda: Zij houde het voor zich, opdat wij niet misschien tot verachting worden; zie, ik heb dezen bok gezonden, maar gij hebt haar niet gevonden.

24 En hot geschiedde omtrent na drie maanden, dat men Juda te kennen gaf, zeggende: Tamar uwe schoondochter heeft gehoereerd, en ook zie, zij is zwanger van hoererij. Toen zeid-e Juda: Brengt ze hervoor, dat zij verbrand worde.

25 Als zij voorgebracht werd, zond zij tot haren schoonvader, om te zeggen: Bij ien man,wien3 deze dingen zijn, ben ik zwanger, en zij zeide: Beken toch, wiens deze zegelring en deze snoeren en deze staf zijn.

26 En Juda kende ze, en zeide: Zij is rechtvaardiger dan ik, daarom dat ik haar aan mijnenzoon Sela niet gegeven heb. En hij bekende haar voortaan niet meer.

27 En het geschiedde ten tijde als zij baren zoude, zie, zoo waren tweelingen in haren buik.

28 En het geschiedde als zij baarde, dat eeu de hand uitstak; en de vroedvrouw nam ze. en zij bond eenen scharlaken dra^riil om zijne hand, zeggende: Deze komt het eerst uit.

29 Maar het geschiedde als hij zijne hand weder introk, zie zoo kwam zijn broeder uit: en zij zeide: Hoe zijt gij doorgebrolceu r Op u is de breuke. En men noemde zijnen naam Perez.

30 En daarna kwam zijn broe-

46 GENE

huilen ■werpen; en wij zullen zeggen: Een boos dier heeft hem opgegeten; zoo zullen wij zien wat van zijne droomen worden zal.

21 1 tuben hoorde dat, en verloste hem uit hunne hand, en hij zeide: Laat ons hem niet aan het leven slaan.

22 Ook zeide Ruben tot hen: Ver-giet geen bloed: werpt hem in dezen kuil, die in de woestijn is, en legt de hand piet aan hem; opdat hij hem uit hunne hand verloste, om hem tot zijnen vader weder te brengen. _

23 En het Geschiedde als Jozef tot zijne broederen kwam, zoo togen zij Jozef zijnen rok uit, den veelvervigen rok dien hij aanhad,

24 en zij namen hem en wierpen hem in den kuil; doch de kuil was ledig, er was geen water in.

25 Daarna zaten zij neder om brood te eten, en hieven hunne ©ogen op en zagen, en zie, een reisgezelschap van Ismaëliten kwam uit Gilead, en hunne ke-melen droegen specerijen en balsem en mirre, reizende om dat al te brengen naar Egypte.

26 Toen zeide Juda tot zijne broederen: Wat gewin zal het zijn, dat wij onzen broeder doodslaan en zijn bloed verbergen?

27 Komt en laat ons hem aan deze Ismaëliten verkoopen, en onze hand zij niet aan hem; want hij is onze broeder, ons vleesch. Eu zijne broeders hoorden he

28 Als nu de Midianitische kooplieden voorbij togen, zoo trokken en hieven zij Jozef op uit den kuil, en verkochten Jozef aan deze Ismaëliten voor twintig zilverlingen; die brachten Jozef naar Egypte.

29 Als nu Kuben tot den kuil wederkeerde, zie, zoo was Jozef niet in den kuil; toen scheurde hij zijne kleederen,

30 en Lij keerde weder tot zijne broederen en zeide: De jongeling is er niet; en ik, waar zal ik henengaan?

31 Toen namen zij Jozefs rok, en zij slachtten eenen geitenbok,en zij doopt-n den rok in het bloed;

32 en zij zonden den veelvervi-

S1S 38.

gen rok en deden hem tot hunnen vader brengen, en zeiden: Dezen hebben wij gevonden; beken toch, of deze uws zoons rok zij, of niet.

33 En hij herkende hem en zeide: 'tls mijns zoons rok, een boos dier heeft hem opgegeten; voorzeker is Jozef verscheurd.

34 Toen scheurde Jakob zijne kleederen, en leide eenen zak om zijne lendenen, en hij bedreef rouwe over zijnen zoon vele dagen;

35 en alle zijne zonen en alle zijne dochteren maakten zich op om hem te troosten, maar hij weigerde zich te laten troosten, en zeide: Want ik zal rouw bedrijvende tot mijnen zoon in het graf nederdalen. Alzoo beweende hem zijn vader.

36 En de Midianiten verkochten hem in Egypte aan Potifar,Farao's hoveling, overste der trawanten.

HOOFDSTUK 38.

En het geschiedde ten zeiven tijde dat Juda van zijne broederen aftoog, en hij keerde in tot een man van Adullam, wiens naam was Hira;

2 en Juda zag aldaar de dochter van een Kanaanitisch man, wiens naam was Sua, en hij nam ze en ging tot haar in;

3 en zij werd bevrucht, en baarde eenen zoon, en hij noemde zijnen naam Er.

4 Daarna werd zij weder bevrucht, en baarde eenen zoon, en zij noemde zijnen naam Onan.

5 Én zij voer nog voort en baarde eenen zoon, en noemde zijnen naam Sela; doch hij was te Ke-zib, toen zij hem baarde.

6 Juda nu nam eene vrouw voor Er zijnen ee/stgeborene, en haar naam was Tamar.

7 Maar Er, de eerstgeborene van Juda, was kwaad in des Heeren oogen; daarom doodde hem de Heere.

8 Toen zeide Juda tot Onan: Ga in tot uws broeders huisvrouw, en trouw haar in uws broeders naam, en verwek uwen broeder zaad. ^

9 Doch Onan wetende dat dit zaad voor hem niet zoude zijn, zoo

GENE

geschiedde liet als hij tot zijns broeders huisvrouw ingmg, dat hij het verdierf tegen de aarde, om zijnen broeder geen zaad te geven.

10 En het was kwaad in des Heeren oogen wat hij deed; daarom doodde hij hem ook.

11 Toen zeide Juda totTamar zijne schoondochter : Blijf weduwe in uws vaders huis, totdat mijn zoon Sela groot worde; want hij zeide: Dat niet misschien deze óók sterve gelijk zijne broeders. Zoo ging Tamar henen en bleef in haars vaders huis.

12 Als nu vele dagen verloc pen waren, stierf de dochter van Sua, huisvrouw_ van Juda; daarna troostte zich Juda, en ging op tot zijne schaapscheerders naar Thnna toe, hij en Hira zijn vriend, de Adullamiet.

13 En men gaf Tamar te kennen, zeggende: Zie, uw schoonvader gaat op naar Timna om zijne schapen te scheren.

14 Toen leidde zij de kleederen haars weduwschaps van zich af; en zij bedekte zich met eenen sluier en omwond zich en zette zich aan den ingang der twee fonteinen, die op den weg naar Timna is; want zij zag dat Sela groot geworden was en zij hem niet ter vrouwe was gegeven.

15 Als nu Juda haar zag, 2xgt;o hield hij ze voor eene hoer, overmits zij haar aangezicht bedekt had;

16 en hij week tot haar af naar den weg, en zeide: Kom toch, laat mij tot u ingaan; want hij wist niet dat zij zijne schoondochter was. En zij zeide: Wat zult gij mij geven, dat gij tot mij. ingaat ?

17 En hij zeide: Ik zal u eenen geitenhok van de kudde zervlen. En zij zeide: Zoo gij pand zult geven totdat gij 't zendt.

18 Toen zeide hij: Wat pand is 't dat ik u geven zal? En zij zeide: Uwen zegelring, en uw snoer, en uwen staf, die in uwe hand is; hetwelk hij haar gaf, en ging tot haar in, en zij ontving bij hem.

19 En zij maakte zich op en ging Lenen, en leide haren sluier van

SIS 38. 47

zich af, en zij trok de kleederen van haar weduwschap aan.

20 En Juda zond den geitenhok door de hand van zijnen vriend den Adullamiet, om het pand uit de hand der vrouw te nemen; maar hij vond ze niet.

21 En hij vraagde de lieden van hare plaats, zeggende: Waar ia de hoer, die bij deze twee fonteinen aan den weg was? En zij zeiden: Hier is geene hoer geweest.

22 En hij keerde weder tot Juda en zeide: ïk heb ze niet gevonden, en ook zeiden de lieden van die plaats: Hier is geene hoer geweest.

23 Toen zeide Juda: Zij houde het voor zich, opdat wij niet misschien tot verachting worden; zie, ik heb dezen bok gezonden, maar gij hebt haar niet gevonden.

24 En het geschiedde omtrent na drie maanden, dat men Juda te kennen gaf, zeggende: Tamar uwe schoondochter heeft gehoereerd, en ook zie, zij is zwanger van hoererij. Toen zeide Juda: Brengt ze hervoor, dat zij verbrand worde.

25 Als zij voorgebracht werd, zond zij tot haren schoonvader, om te zeggen: Bij denman,wieu3 deze dingen zijn, ben ik zwanger, en zij zeide: Beken toch, wiens deze zegelring en deze snoeren en deze staf zijn.

26^ En Judakende ze, en zeide: Zij is rechtvaardiger dan ik, daarom dat ik haar aan mijnenzoon Sela niet gegeven heb. En hij bekende haar voortaan niet meer,

27 En het geschiedde ten tijde als zij baren zoude, zie, zoo waren tweelingen in haren buik.

28 En het geschiedde als zij baarde, dat een de hand uitstak; en de vroedvrouw nam ze. en zij bond eenen scharlaken draatl om zijne hand, zeggende: Deze komt het eerst uit.

29 Maar het geschiedde als hij zijne hand weder introk, zie zoo kwam zijn broeder uit; en zij zeide: Hoe zijtgij doorgebroken? Op u is de breuke. En men noemde zijnen naam Perez.

30 En daarna kwam zijn broe-

der uit, om wiens hand de sdiar- i laken draad was; en men noemde : zijnen naam Zerah.

HOOFDSTUK 39.

,Tiyj.ïinu werd naar Egypte afgevoerd; en Potifar, Farao's hoveling^. «en overste der trawanten, een JSgyptisch man, kocht hemnit de hand der Ismaëliten, die hem ; derwaarts afgevoerd hadden. i

2 2£n de Heetie was met Jozef, ; zoodat hij een voorspoedig man j Tv-as, en hij was in zijns heeren j des Ks'yptenaars huis. |

3 Als nu zijn heer zag dat de llKP.iiE met liem was, en dat de Heeke al wat hij deed door zijne hand voorspoedig maakte,

4 zoo vond Jozef genade in zijne oogen, en diende hom; en hij eteklo jiem over zijn huis, en al wat hij had gaf hij in zijne hand.

5En het geschiedde van toen af dai hij hem over zijn hui?en over al ivar. het zijne was gesteld had,dat d e H kere des Egyi)tenaars huis ze-om Jozefs wille, ja, de zegen deslleeren was in alles dat liij had, ii) lief huis en in het veld.

(1 En hij lief, all es wat hij had in Jquot;ozcls hand, zoodat hij met hem '» an.^eending kennis had, behalve van liet brlt;jod dat hij at. En Jozef was schoon van gedaante en | gehoon van aangezicht.

T Kn liet geschiedde na deze ! dingen dat zijns hoeren huisvrouw | hare oogen op Jozef wierp; en zij i zeide: Xiig bij mij.

8 Maar li ij weigerde het en 1 zeide tot zijns heeren huisvrouw : ; Zie, mijn heer heeft geen kennis | met mii ivat er in het huis is; en i al wat hij heeft, dat heeft hij in _; mij no 11 and gegeven;

y niemand isgrooterin dithuis ' als ik, en hij heeft mij nietsont- ¹ houden dan ii, daarin dat gij zijne huisvrouw zijt; hoe zoude ik dan een zóó groot kwaad doen, en zondigen tegen God?

lOEnlietgeschieddealszij Jozef dng op dag aansprak, en hij naar haar niet hoorde, om bij haar te liggen ei/- bij haar te zijn,

11 zoo gebeurde het op zekeren dag dut li ij in het huis kwam om zijn werk te doen, en niemand van de lieden des huizes waa daar binnenshuis;

12 en zij greep hem bij zijn kleed, zeggende: Lig bij mij;en hij liet zijn kleed ia hare handen vluchtte en ging uit naai buiten.

13 En het geschiedde als zij zag dat hij zijn kleed in hare hand gelaten had en naar buiten gevlucht was,

14 zoo riep zij de lieden van haar huis en sprak tot hen, zeggende: Ziet, hij heeft ons den Hebreeuwschen man ingebracht om met ons te spotten; hij is tot mij gekomen om bij mij te liggen, en ik heb geroepen met luider stem :

15 en hot geschiedde als hij hoorde dat ik mijne stem verhief en riep, zoo liet hij zijn kleed bij mij, en vluchtte en ging uit naar buiten.

1G En zij leidezijn kleedbij zich, totdat zijn heer in zijn huis kwam.

17 Toen sprak zij tot hem naar diezelfde woorden, zeggende:De Hebreenwsche knecht,dien gij ons hebt ingebracht, is tot mij gekomen om met mij te spotten;

18 en iict is geschied als ik mijne stem verhief en riep, dat hij zijn kleed bij mij liet en naar buiten vluchtte.

19 En het geschiedde als zijn heer de woorden zijner huisvrouw hoorde, die zij tot hem sprak, zeggende: Naar deze woorden heelt mij uw knecht gedaan, zoo ontstak zijn toorn;

2(J en Jozefs heer nam hemen leverde hem in het gevangenhuis, ter plaatse waar des Konings gevangenen waren; alzoo was hij daar in het gevangenhuis.

21 Doch de H eek e was met Jozef en wendde zijne goedertierenheid tot hem, en gaf hem genade in de oogen des oversten van het gevangenhuis;

22 en de overste van het gevangenhuis gaf al de gevangenen, die in het gevangenhuis waren, in Jozefs hand, en al wat zij daar deden deed hij;

23 dc overste van het ge van-

GENE

27 En die zeven ranke en leelijke koeien, die na gene opkwamen,zijn zeven jaren; en die zeven ranke van den oostenwind verzengde aren zullen zeven jaren des hongers wezen.

28 Dit is het woord hetwelk ik tot Farao gesproken heb: hetgeen dat God is doende heeft hij Farao vertoond.

29 Zie, de zeven aankomende jaren zal er groote overvloed in het gansche land van Egypte zijn.

30 Maar na dezelve zullen er opstaan zeven jaren des hongers, dan zal in het land van Egypte al die overvloed vergeten worden; en de honger zal het land verteren.

31 Ook zal de overvloed in het land niet gemerkt worden, vanwege dien honger, die daarna wezen zal; want hij zal zeer zwaar zijn.

32 En aangaande dat die droom aan Farao ten tweeden male is herhaald, dit is omdat de zaak van God vast besloten is, en dat God haast om dezelve te doen.

33 Zoo zie nu Farao naar eenen verstandigen en wijzen man, en zette hem over liet land van Egypte.

34 Farao doe zóó, en bestelle opzieners over het land, en neme het vijfde deel des lands van Egypte in de zeven jaren des overvloeds;

35 en dat zij alle spijze van deze aankomende goede jaren verzamelen, en koren opleggen onder de hand van Farao tot spijze in de steden, en het bewaren:

36 zoo zal. de spijze zijn tot voorraad voor het land, voor zeven jaren des hongers, dieinEgypte-land wezen zullen, opdat het land van honger niet verga.

37 En dit woord was goed in de oogen van Farao en in de oogen aller zijner knechten.

38 Zoo zeide Farao tot zijne knechten: Zouden wij weieenen man vinden als dezen, in denwelken Gods Geest is?

39 Daarna zeide Farao tot Jozef: Naardien God u dit alles heeft kond gedaan, zoo is er niemand soo verstandig en wijs als gij;

!IS 41. 51

40 gij zult over mijn huis zijn, en op uw bevel zal al mijn volk de hand kussen; alleen dezen troon zal ik grooter zijn dan gij.

41 Voorts sprak Farao tot Jozef: Zie, ik heb u over gansch Egypteland gesteld.

42 En Farao nam zijnen ring van zijne hand af, en deed hem aan Jozefs hand, en liet hem fijne linnen kleederen aantrekken en leide een gouden keten aan zijnen hals;

43 en hij deed hem rijden op den tweeden wagen dien hij had, en zij riepen voor zijn aangezicht: Knielt! Alzoo stelde hij hem over gansch Egypteland.

44 En Farao zeide tot Jozef: Ik ben Farao; doch zonder u zal niemand zijne hand of zijnen voet opheffen in gansch Egypteland.

44 En Farao noemde Jozefs naam Zafnath-Paünéah, en gaf hem Asnath, de dochter vanro-tiféra, overste van On, tot eene vrouw; en Jozef toog uit door het land van Egypte.

46 Jozef nu was dertig jaar oud als hij stond voor het aangezicht van Farao, Koning van Egypte; en Jozef ging uit van Farao's aangezicht en hij toog door gansch Egypteland.

47 En het land bracht voort, in de zeven jaren des overvloeds, bij handvollen.

48 En hij vergaderde alle spijze der zeven jaren die in Egypteland was, en deed de spijze in de steden: de spijze van het veld van elke stad, hetwelk rondom haar was, deed hij daar binnen.

49 Alzoo bracht Jozef bijeen zeer veel koren, als het zand der zee, totdat men ophield te tellen, want daarvan was geen getal.

50 En Jozef werden twee zonen geboren, eer een jaar des hongers aankwam, die Asnath, de dochter van Fotiféra, overste van On, hem baarde.

51 En Jozef noemde den naam des eerstgeborenen: Manasse: Want, zeide hij. God heeft mij doen vergeten al mijne moeite, en het gansche huis mijns vaders.

52 En den naam des tweeden

noemde hij Eiraïm: Want, zeide hij, God heeft mij doen-wassen in het land mijner verdrukking.

53 Toen eindigden de zeven jaren des overvloede, die in Egypte geweest was,

54 en de zeven jaren des hongers begonnen aan te komen, gelijk als Jozef gezegd had; en daar -was honger in alle de landen; maar in gansch Egypteland -was brood.

53 Als nu gansch Egypteland hongerde, riep het volk tot Farao om brood; en Farao zeide tot alle Egyptenaren: Gaat tot Jozef, duet wat hij u zegt.

56 Als dan de honger over het gausche land was,zoo opende J ozef alles waarin ieU was, en verkocht aan de Egyptenaren, want de honger werd aterk in Egypteland,

57 en alle landen kwamen iu Egypte tot Jozef om te koopen, want de honger was sterk in alle landen.

HOOFDSTUK 42.

Toen Jakob zag dat er koren in Egypte was, zoo zeide Jakob tut zijne zonen: Waarom ziet gij op malkander?

2 Voorts zeide hij:Zie, ik heb gehoord dat er koren in Egypte is: trekt daarhenen af, en koopt ons koren ^ van daar, opdat wij leven en niet sterven.

3 Toen togen Jozefs tien broederen af om koren uit Egypte te kuopen;

4 doch Benjamin, Jozefs broeder, zond Jakob niet met zijne broederen; want hij zeide: Opdat hem niet misschien het verderf ontmoete.

5 Alzoo kwamen Israels zonen om te koopen onder degenen die daar kwamen; want de honger was in het land Kanaan.

G Jozef nu was liegen t over dat land: hij v erkoch taan allen volke des lands; en Jozefs broederen kwamen en bogen zich voor hem met het aangezicht ter aarde.

7 Als Jozef zijne broederen zag, zoo kende hij ze; maar hield zich Treemd jegens hen en sprak hard met hen, en zeide tot he^:

Van waar komt gij? En zij zeiden: Uit het land Kanaan, om spijze te koopen.

8 Jozef kende zijne broederen, maar zij kenden hem niet.

9 Toen gedacht Jozef aan de droomen, die h ij van hen gedroomd had, en hij zeide tot hen: Gij zijfe verspieders, gij zijt gekomen om te bezichtigen waar het land bloot is.

10 En zij zeiden tot hem :Neen mijn heer, maar uwe knechten zijn gekomen om spijze te koopen;

11 wij allen zijn ééns mana zonen; wij zijn vroom: uwe knechten zijn geen verspieders.

12 En hij zeide tot hen: Neen, maar gij zijt gekomen om te bezichtigen waar het land bloot is.

13 En zij zeiden: Wij uwlt;j knechten waren twaalf gebroeders, ééns mans zonen in het land Kanaan ; en zie. de kleinste is heden bij onzen vader; doch de een die is niet meer.

14 Toen zeide Jozef tot hen: Dat is het wat ik tot u gesproken heb,zeggende: Gij zijt verspieders.

15 Hierin zult gij beproefd worden: zoo waarlijk als Farao leeft, indien gij van hier zult uitgaan, tenzij dan wanneer uw kleinste broeder herwaarts zal gekomen zijn.

1G Zendt éénen uit u. die uwen broeder hale: maar weest gijlieden gevangen, én uwe woorden zullen beproefd worden of de waarheid bij uis; en indien niet, zoo icaarlijk ah Farao leeft, zoo zijt gij verspieders.

17 En hij zette ze te zamen drie dagen in bewaring.

18 En ten derden dage zeide Jozef tot hen: Doet dit,zoozult gij leven: ik vreeze God.

19 Zoo gij vroom zijt, zoo zij één uwer broederen gebonden in het huis uwer bewaring; en gaai gij henen, brengt .iet koren voor den honger uwer huizen:

20 en brengt uwen kleinsten broeder tot mij: zoo zullen uwe woorden waar gemaakt worden, en gij zult niet sterven. En zij deden alzoo.

21 Toen zeiden zij de één tot

GENE

den ander: Voorwaar, wij zijn schuldig aan onzen broeder, wiens benauwdheid der ziele wi: zagen, toen hij ons om genade bad, maar wij hoorden niet; daarom komt deze benauwdheid over ons.

22 Eu Euben antwoordde hun, zeggende: Heb ik het tot uniet gezegd, toen ik zeide: Zondigt niet aan dezen jongeling; maar gij hoordet niet; en ook zijn bloed, zie, het wordt gezocht.

23 En zij wisten niet dat Jozef liet hoorde; want daar was een taalman tusschen hen.

24 Toen wendde hij zich om van hen af, en weende; daarna keerde hij weder tot hen, en sprak tot hen, en nam Simeon van hen, en bond hem voor hunne oogen.

25 En Jozef gebood dat men hunne zakken met koren vullen zoude, en dat hun geld wederkeerde een iegelijk in zijnen zak, en dat men hun teerkost gaf voor den weg; en men deed hun al zoo.

26 En zij laadden hun koren op hunne ezels en togen van daar.

27 Toen één zijnen zak open-deed om zijnen ezel voeder te geven in de herberg, zoo zag hij zijn geld; want zie, het was in den mond van zijnen zak;

28 en hij zeide tot zijne broederen : Mijn geld is wedergekeerd, daartoe ook zie, het is in mijnen zak. Toen ontging hun het harte en zij verschrikten, de één tot den ander zeggende: Wat is dit dat ons God gedaan heeft?

29 En zij kwamen in het land Kanaan tot Jakob hunnen vader, en zij gaven hem te kennen al hun wedervaren, zeggende:

30 Die man, de heer van dat land, heeft hard met ons gesproken, en hij heeft ons gehouden voor verspieders des lands;

31 maar wij zeiden tot hem: Wij zijn vroom, wij zijn geen verspieders:

32 onzer waren twaalf gebroeders, onzes vaders zonen; de een die is niet weer, en de kleinste is heden bij onzen vader in het laud Kanaan.

33 En die man, de heer van dat iand, zeide tot ons: Hieraan zal ! IS 4 3. 53

ik erkennen dat gijlieden vroom zijt: laat één uwer broederen bij mij, en neemt voor den honger uwer huizen en trekt henen ;

34 en brengt uwen kleinsten broeder tot mij : zoo zal ik weten dat gij geen verspieders zijt, maar dat gij vroom zij t; uwen broeder zal ik u wedergeven, en gij zult in dit land handelen.

35 En het geschiedde als zij hunne zakken ledigden, zie, zoo had een iegelijk den bun del zijns gel ds in zijnen zak, en zij zagen de bundels huns gelds, zij en hun vader, en zij waren bevreesd.

36 Toen zeide Jakob hun vader tot hen: Gij berooft mij van kinderen : Jozef dieis er niet, en Simeon die is er niet, nu zult gij Benjamin wegnemen: alle deze dingen zijn tegen mij.

37 Toen sprak Ruben tot zijnen vader, zeggende: Dood twee mijner zonen,zoo ik hem totu niet we-derbreng; geef hem in mijne hand, en ik zal hem weder tot u brengen.

38 Maar hij zeide: Mijn zoon zal met ulieden niet aftrekken; want zijn broederis dood,en hij is alléén overgebleven: zoo hem een verderf ontmoette op den weg dien gij zult gaan, zoo zoudt gij mijne grauwe haren met droefenis ten grave doen nederdalen.

HOOFDSTUK 43.

De honger nu werd zwaar in dat laud.

2 Zoo geschiedde het als zij den leeftocht, dien ze uit Egypte gebracht hadden, opgegeten hadden, dat hun vader tot hen zeide: Keert weder,koopt ons een weinig spijze.

3 Toen sprak Juda tot hem, zeggende: Die man heeft ons op het hoogste betuigd, zeggende: Gij zult^ mijn aangezicht niet zien tenzij lt;jat uw broeder met u is.

4 Indien gij onzen broeder met ons zendt, wij zullen aftrekken en u spijze koopen;

5 maarindien gij hem nietzendt, wij zullen niet aftrekken; want die man heeft tot ons gezegd: Gij zult mijn aangezicht uiet zien tenzij dat uw broeder met u is.

G En Israël zeide: Waarom hebt

54 GENEI

gij zoo kvralijk aan mij gedaan, dat gij dien man te kennen gaaft of gij nog eenen broeder hadt?

7 En zij zeiden: Die man vraagde zeer nauw naar ons en naar onze maagschap, zeggende: Leeft uw* vader nog? Hebt gij nog eenen broeder? Zoo gaven wij het hem te kennen volgens diezelfde woorden: hebben wij juist geweten dat hij zeggen zoude: Brengt uwen broeder af?

8 Toen zeide Juda tot Israël zijnen vader: Zend den jongeling met mij, zoo zullen wij ons opmaken en reizen, opdat wij leven en niet sterven, noch wij, noch gij, noch onze kinderkens.

9 Ik zal borg voor hem zijn, van mijne hand zult gij hem eischen: indien ik hem niet tot u breng en hem voor uw aangezicht stel, zoo zal ik alle dagen tegen u gezondigd hebben:

10 want hadden wij niet ge-zuimd, voorwaar, wij waren al-reede tweemaal wedergekomen.

11 Toen zeide Israël hun vader tot hen: Is 't nu alzóó, zoo doet dit; neemt van het lotfelijkste dezes lands in uwe vaten, en brengt dien man een geschenk henen af: een weinig balsem en een weinig honig, specerijen en mirre, terpentij nnoten en amandelen.

12 En neemt dubbel geld in uwe hand; en brengt het geld, hetwelk in den mond uwer zakken wedergekeerd is, wederom in uwe hand; misschien is 't een feil.

13 Neemt ook uwen broeder mede, en maakt u op, keert wederom tot dien man.

14 En God de Almachtige geve u barmhartigheid voor het aangezicht diens mans, dat hij uwen anderen broeder en Benjamin met u late gaan. En mij aangaande, als ik van kinderen beroofd ben, zoo ben ik beroofd.

15 En die mannen namen dat geschenk, en namen dubbel geld m hunne hand, en Benjamin; en zij maakten zich op en togen af naar Egypte, en zij stonden voor Jozefs aangezicht.

1(gt; Als Jozef Benjamin met hen ïag, zoo zeide hij tot dengene die

IS 43.

over zijn huis was: Breng deze mannen naar het huis toe, en slacht slachtvee, en maak het gereed; want deze mannen zullen te middage met mij eten.

17 De man nu deed gelijk Jozef gezegd had; en de man bracht deze mannen ten huize Jozefs.

18 Toen vreesden deze mannen, omdat zij ten huize Jozefs gebracht werden, en zij zeiden: Ter oorzake van dat geld, dat in het begin in onze zakken wedergekeerd is, worden wij hier ingebracht, opdat hij ons overrompele en ons overvalle, en ons tot slaven neme, met onze ezels.

19 Daarom naderden zij tot dien man die over Jozefs huis was, en zij spraken tot hem aan de deur van het huis,

20 en zij zeiden: Och mijn heere, wij waren in 't begin gewisselijk afgekomen om spijze te koopen;

21 het is nu geschied als wij in de herberg gekomen waren, en wij onze zakken opendeden, zie, zoo was ieders geld in den mond van zijnen zak, ons geld in zijn gewicht, en wij hebben hetzelve we-dergebracht in onze hand;

22 wij hebben ook ander gel din onze hand afgebracht, om spijze te koopen: wij weten niet wie ons geld in onze zakken gelegd heeft.

23 En hij zeide: Vrede zij ulie-den, vreest niet: uw God en uws vaders God heeft u eenen schat in uwe zakken gegeven; uw geld is tot mij gekomen. En hij bracht Simeon tot hen uit.

24 Daarna bracht de man deze mannen in Jozefs huis, en hij gaf water, en zij wieschen hunne voeten ; hij gaf ook aan hunne ezels voeder.

25 En zij bereidde» het geschenk, totdat Jozef kwam op dei middag; want zij hadden gehoord dat zij aldaar brood zouden eten.

20 Als nu Jozef te huis gekomen was, zoo brachten zij hem het geschenk, hetwelk in hunne hand was, in het huis; en zij bogen zich voor hem ter aarde.

27 En hij vraagd? ze naar 7mn-nen welstand, en zeide: Is het wèl

GENE

met uwen rader, den oude, daar gij van zeidet? Leeft hij nog?

28 En zij zeiden: Het is wél met uwen knecht onzen vader, hij leeft nog; en zij neigden het hoofd en bogen zich neder.

29 En hij hief zijne oogen op en zag Benjamin zijnen broeder, den zoon zijner moeder, en zeide: .(s dit uw kleinste broeder, daar g j tot mij van zeidet? Daarna zeide hij: Mijn zoon. God zij u genadig.

30 En Jozef haastte zich, want zijn ingewand ontstak jegens zijnen broeder, en hij zocht te wee-nen; en hij ging in eene kamer en weende aldaar.

31 Daarna wiesch hij zijn aangezicht en kwam uit, en hij bedwong zichzelven, en zeide: Zet brood op.

32 En zij richtten voor hem aan in 't bijzonder, en voor hen in 't bijzonder, en voor de Egyptenaren, die met hem aten in 't bijzonder; want do Egyptenaren mogen geen brood eten met de Hebreën, dew ijl zulks den Egyptenaren een gruwel is,

33 En zij zaten voor zijn aangezicht, de eerstgeborene naar zij ne eerstgeboorte, en de jongere naar zijnejonkheid;dies verwonderden zicli de mannen onder elkander.

3-1 En hij langde hun van de gerechten, die vóór hem waren; maar Benjamins gerecht was vijfmaal grooter dan de gerechten van hen allen. En zij dronken, en zij werden dronken met hem. HOOFDSTUK 44.

En hij gebood dengene die over zijn huis was, zeggende: Vul de zakken dezer mannen met spijze, naardat zij zullen kunnen dragen, en leg ieder mans geld in den mond van zijnen zak;

2 en mijnen beker, den zilveren beker, zult gij leggen in den mond van des kleinsten zak, met het geld van zijn koren. En hij deed naar Jozefs woord, hetwelk hij gesproken had.

3 Des morgens als het licht werd, zoo liet men deze mannen trekken, hen en hunne ezels.

4 Zij zijn ter stad uitgegaan, zij ;IS 44. ö5

waren i\oq niet ver gekomen, als-Jozef tot dengene die over zijn huis was zeide: Maak u op en jaag die mannen achterna, en als gij ze zult achterhaald hebben, zoo zult gij tot hen zeggen: quot;Waarom hebt gij kwaad voor goed vergolden?

5 Is 't deze niet waar mijn heer uit drinkt en waarbij hij ietamp; zekerlijk waarnemen zal? Gij hebt kwalijk gedaan, dat gij gedaan hebt.

G En hij achterhaalde ze en sprak tot hen diezelfde woorden.

7 En zij zeiden tot hem: quot;Waarom spreekt mijn heer zulko woorden? Het zij verre van uwe knechten dat zij zoodanig een ding doen zouden.

8 Zie, het geld, dat wij in den mond onzer zakken vonden, hebben wij totu uit het landKanaan wedergebracht; hoe zouden wij dan uit uws heeren huis zilver of goud stelen ?

9 Bij denwelken van uweknech-ten hij gevonden zal worden, dat hij sterve; en ook zullen wij mijnen heere tot slaven zijn.

10 En hij zeide: Dit zij nu ook alzóó naar uwe woorden: bij wien hij gevonden wordt, die zij mijn slaaf; maar gijlieden zult onschuldig zijn.

11 En zij haastten zich en een iegelijk zette zijnen zak neder op de aarde, en een iegelijk opende zijnen zak.

12 En hij doorzocht, beginnende met den grootste en voleindigend» met den kleinste; en de beker werd gevonden in Benjamins zak.

13 Toen scheurden zij hunne kleederen; en ieder laadde zijnen ezel op, en zij keerden weder naar de stad.

14 En Juda kwam met zijnebroederen in Jozefs huis, want hij was nog zelf aldaar; en zij vielen voor zijn aangezicht neder ter aarde.

15 En Jozef zeide tot hen: Wat daad is dit die gij gedaan hebt? Weet gij niet dat zulk een man als ik dai zekerlijk waarnemen zoude?

1(3 Toen zeide Juda: Wat zullen wij tot mijnen heer zeggen? Wat

cr.llen ^ spreken en vat zullen wij ons rechtvaardigen ? God heeft •de ongerechtigheiduwer knechten gevonden; zie, wij zijn mijns liederen slaven, zoo wij, als hij, in wiens hand de beker gevonden is.

17 Maar hij zeidc: Het zij verre van mij zulks te doen: die man in wiens hand de beker gevonden is. die zal mijn slaaf zijn; doch trekt gijlieden op in vrede tot uwen vader.

18 Toen naderde Jnda tot hern en zeide: Och mijnheer, laat toch uw knecht een woord spreken voor mijns heeren ooren, en laat uw toorn tegen uwen knecht niet ont-eteken; want gij zijt even gelijk Farao.

19 Mijn heer vraagde zijne knechten, zeggende: Hebt gijlieden eenen vader of broeder?

20 Zoo zeiden wij tot mijnen heer: Wij hebben^ eenen ouden vader, en eenen jongeling des ■ouderdoms, don kleinste, wiens 'broeder dood is, en hij is alléén van zijne moeder overgebleven, ■en zijn vader heeft hem lief.

21 Toon zeidet gij tot uwe knechten: Brengt hem af tot mij, dat ik mijn oog op hem sla.

22 En wij zeiden tot mijnen heer: Die jongeling zal zijnen vader niet kunnen verlaten; in dien hij zijnen vader verlaat, zoo zal hij sterven.

23 Toen zeidet gij tot uwe knechten: Indien uw kleinste broeder met u niet afkomt, zoo zult gij mijn aangezicht niet meer zien.

24 En het is geschied als wij tot uwen knecht mijnen vader opgetrokken zijn, en wij hem mijns heeren woorden verhaald hebben,

25 en dat onze vader gezegd heeft: Keert weder, koopt ons •een weinig spijze ^

26 zoo hebben wij gezegd: quot;Wij zullen nïet mogen aftrekken: indien onze kleinste broeder bij ons is, zoo zullen wij aftrekken; want wij zullen diens mans aangezicht niet mogen zien, zoo deze onze kleinste broeder niet bij ons is.

27 ïoen zeide uw knecht mijn vader tot ons: Gijlieden weet dat mijne huisvrouw mij twee zonen gebaard heeft;

28 en de één is van mij uitgegaan, en ik heb gezegd: Voorwaar, hij isgewisselijk verscheurd geworden; en ik heb hem niet gezien tot nu toe:

29 indien gij nu dezen óók van mijn aangezien t wegneemt,en hem een verderf ontmoette, zoo zoudt gij mijne grauwe haren met jammer ten grave doen nederdalen.

30 Nu dan, als ik tot uwen knecht mijnen vader koine, en de jongeling niet bij ons is, (alzoo zijne ziele aan dezes ziele gebonden is),

31 zoo zal liet geschieden als hij ziet dat de jongeling er niet is, dat hij sterven zal; en uwe knechten zullen de grauwe haren van uwen knecht onzen vader met droefenis ten grave doen nederdalen.

32 Want uw knecht is voor dezen jongeling borg bij mijnen vader, zeggende: Zoo ik hem tot u niet wederbreng, zoo zal ik tegen mijnen vader alle dagen gezondigd hebben.

33 Nu dan, laat toch uw knecht voor dezen jongeling mijns heeren slaaf blijven, en laat de jongeling met zijne broederen optrekken;

34 want hoe zoude ik optrekken tot mijnen vader, indien de jongeling niet met mij was? Opdat ik den jammer niet zie welke mijnen vader overkomen zoude.

HOOFDSTUK 45.

Toen kon zich Jozef niet bedwingen, voor allen die bij hem stonden, en hij riep: Doet alle man | van mij uitgaan. En daar stond i niemand bij hem, als Jozef zich aan zijne broederen bekend maakte.

2 En hij verhief zijne stemme met weenen, zoodat het de Egyp-tenaren hoorden en dat het Farao's huis hoorde.

3 En Jozef zeide tot zijne broeders: Xk ben Jozef: leeft mijn vader nog? En zijne broeders konden

, hem niet antwoorden, want zij l waren verschrikt voor zijn aan-I gezicht.

GENE

4 En Jozef zeide tot zijne broeders: Nadert toch tot mij ;en zij naderden. Toen zeide hij: Ik ben Jozef, uw broeder, dien gij naar Egypte verkocht hebt.

5 Maar nu, weest niet bekommerd, en de toorn ontsteke niet in uwe oogen, omdat gij mij liier-henen verkocht hebt: want God heeft mij voor uw aangezicht gezonden tot behoudenis des levens.

6 quot;Want het zijn nu twee jaren des hongers in het midden des lands, en er zijn nog vijf jaren, in dewelke geen ploeging nog oogst zijn zal;

7 doch God Iieeft mij voor nlie-lieder aangezicht henengezonden, om u een overblijfsel te stellen op de aarde, en om u bij liet leven te behouden door eene groote verlossing.

8 Nu dan, gij hebt mij herwaarts niet gezonden, maar God zelf, :lie mij tot Farao's vader gesteld heeft, en tot eenen heer over zijn gan-sclie huis en regeerder in Let gansche land van Egypte.

9 Haast u en trekt op tot mijnen vader, en zegt tot hem: Alzóo zegt uw zoon Jozef: God heeft mij tot eenen heer over gansch Egypteland gesteld: kom af tot mij en vertoef niet;

10 en gij zult in het land Gosen wonen, en nabij mij wezen, gij en uwe zonen en de zonen uwer zonen, en uwe schapen en uwe runderen en al wat gij hebt,

11 en ik zal u aldaar onderhouden; want daar zullen nog vijf jaren dea hongers zijn: opdat gij niet verarmt, gij en uw huis en alles wat gij hebt.

12 En zie, uwe oogen zien het, en de oogen mijns broeders Benjamins, dat mijn mond tot u spreekt.

13 En boodschapt mijnen vader al mijne heerlijkheid in Egypte, en alles wat gij gezien hebt; en haast u en brengt mijnen vader herwaarts af.

14 En hij viel aan Benjamins zijns broeders hals, en weende; en Benjamiu weende aan zijnen hals.

15 En hij kuste alle zijne broe-

SIS 45. 57

deren, en hij weende over hen; en daarna spraken zijne broeders met hem.

16 Als dit gerucht in het huio Farao's gehoord werd, dat men zeide: Jozefs broeders zijn gekomen, was liet goed in de oogen Farao's en in de oogen zijner knechten;

17 en Farao zeide tot Jozef: Zeg tot uwe broederen: Doet dit, laadt uwe beesten en trekt henen, gaat naar het land Kanaan;

18 en neemt uwen vader en uwe huisgezinnen en komt toti mij, en ik zal u het beste van Egypteland geven, en gij zult het vette dezes lands eten:

19 gij zijt toch gelast; doet dit, neemt u uit Egypteland wagenen voor uwe kinderkens en voor uwe vrouwen, en voert uwen vaderen komt.

^! 20 En uw oog verschoone uw huisraad niet; want het beste van gansch Egypteland, dat zal uwe zijn.

21 En de zonen Israels deden alzoo. Zoo gaf Jozef hun wagenen, naar Farao's bevel; ook gaf hij hun teerkost op den weg.

22 Hij gaf hun allen, één voor één, wisselkleederen; maar Benjamin gaf hij driehonderd zilverlingen en vijf wisselkleederen.

23 En zijnen vader desgelijks zond hij tien ezels, dragende van het beste van Egypte, en tien ezelinnen dragende koren eu brood, en spijze voor zijnen vader op den weg.

24 En hij zond zijne broeders henen, en zij vertrokken; en hij zeide tot hen: Verstoort u niet op den weg.

25 Eu zij trokken op uit Egypte, en zij kwamen in het land Ka-naiin tot hunnen vader Jakob.

26 Toen boodschapten zij hem» zeggende: Jozef leeft nog, ja, ook is hij regeerder in gansch Egypteland: toen bezweek zijn harte,, want hij geloofde ze niet.

27 Maar als zij tot hem gesproken hadden alle de woorden Jozefs, die hij tot hen gesproken, had, en dat hij de wagens zag. die Jozef gezonden had om hein

68 GENE

te voeren, zoo werd Jakobs huns

vaders geest levendig,

28 en Israël zeide: Het is ge-genoeg, mijn zoon Jozef leeft nog: ik zal gaan, en liein zien eer ik eterve.

HOOFDSTUK 46.

En Israël verreisde met al wat hij had, en hij kwam te Ber-Séba, en hij offerde offeranden den God zijns vaders Isaaks.

2 En God sprak tot Israël in gezichten des nachts, en zeide: Jakob, Jakob! En hij zeide: Zie hier ben ik.

3 En hij zeide: Ik ben die God, uws vaders God; vrees niet af te trekken naar Egj'pte, want ik zal u aldaar tot een groot volk zetten.

4 Ik zal met u aftrekken naar Egypte, en ik zal n doen iccder optrekken, mede optrekkende; en Jozef zal zijne hand op uwe oogen leggen.

5 Toen maakte zich Jakob op van Ber-Séba; en de zonen Israels vervoerden Jakob hunnen vader, en hunne kinderkens, en hunne vrouwen, op de wagens, die Farao gezonden had om hem te vervoeren.

6 En zij namen him vee en hunne have die zij in Ij et land Kanaün verworven hadden, en zij kwamen in Egypte, Jakob en al zijn zaad met hem;

7 zijne zonen en de zonen zijner zonen met hem, zijne doch-teren en zijner zonen dochteren, en al zijn zaad bracht hij met zich in Egypte.

8 En dit zijn de namen der zonen Israels die in Egypte kwamen, Jakob en zijne zonen. De eerstgeborene Jakobs, Ruben.

9 En Rubens zonen: Henoch, en Pallu, en Hezron, en Karmi.

10 Ei Simeons zonen: Jemuël, en Jamin, en Ohad, en Jachin, en Zohar, en Saul, de zoon eener quot;Kanaiinitische vrouw.

11 En de zonen van Levi: Gerson, Kohath en Merari.

12 En de zonen van Juda: Er •en Onan, en Sela, en Perez, en iZerah: doch Er en Onan waren

51S 46.

gestorven in het land Kanaan. En de zonen van Perez waren Hezron en Hamul.

13 En Issaschars zonen: Tola, en Pua, en Job, en Simron.

14 En Zebulons zonen: Sered, en Elon, en Jahleël.

15 Dit zijn Lea's zonen, die zij Jakob gebaard heeft in Paddan Aram, met Dina zijne dochter: alle de zielen zijner zonen en zijner dochteren waren drieëndertig.

16 En Gads zonen: Ziflon, en Haggi, Suni, en Ezbon, Eri, en Arodi, en Areli.

17 En Asers zonen: Jimna en Jisva, en Jisvi, en Beria, en Serah hunne zuster; en de zonen van ^cria: Heber en Malkiel.

18 Dit zijn de zonen van Zilpa, die Laban aan zijne dochter Lea gegeven had; en zij baarde Jakob deze zestien zielen.

19 De zonen van Rachel, Jakobs huisvrouw: Jozef en Benjamin.

20 En aan Jozef werden geboren in Egypteland Manasse en Efraïm dieAsnath, de dochter van Poti-férn.den overste te On, hem baarde.

21 En Benjamins zonen: Bela, Becher, en Asbel, Gera, en Naa-man, en Ehi, en Ros, Muppim, en Huppim, en Ard.

22 Dit zijn Rachels zonen, die aan Jakob geboren zijn, al te zamen veertien zielen.

23 En Dans zonen: Husim.

24 En Naftali's zonen: Jahzeël, en Guni, en Jezer. en Sillem.

25 Dit zijn dezonen van Bilha, die Laban aan zijne dochter Rachel gegeven had; en zij baarde dezelve aan Jakob, zij waren allen zeven zielen.

26 Alle de zielen die met Jakob inEgypte kwamen,uit zijne heupe gesproten, uitgenomen de vrouwen der zonen Jakobs, waren allen zes en zestig zielen.

27 En Jozefs zonen, die hem in Egypte geboren zijn, waren twee zielen. Alle 've zielen van het huis Jakobs, die in Egypte kwamen, waren zeventig.

28 En hij zond Juda voor zijn aangezicht henen tot Jozef, pm voor zijn aangezicht aanwijzing

QEH E

te doen naar Gosen; en zij kwamen in het land Gosen.

29 Toen spande Jozef zijnen wagen aan, en toog op, zijnen vader Israël tegemoet naar Gosen; en als hij zich aan hem vertoonde, zoo viel hij hem aan zijnen hals, en weende lang aan zijnen hals.

30 En Israël zeide tot Jozef; Dat ik nu sterve, nadat ik uw aangezicht gezien heb, dat gij nog leeft.

31 Daarna zeide Jozef tot zijne broederen en tot zijns vaders huis: Ik zal optrekken en Farao bood-schappen, en tot hem zeggen: Mijne broeders en mijns vaders huis, die in het land Kanaan waren, zijn tot mij gekomen;

32en die mannen zijn schaapherders, want het zijn mannen die met vee omgaan; en zij hebben hunne schapen en hunne runderen, en al wat zij hebben, medegebracht.

33 Wanneer het nu geschieden zal dat Farao ulieden zal roepen, en zeggen: Wat is uwe hanteering?

34 zoo zult gij zeggen: Uwe knechten zijn mannen die van onze jeugd af tot nu toe met vee omgegaan hebben, zoo wij als onze vaders; opdat gij in het land Gosen moogt wonen; want alle schaapherder is den Egyptenaren een gruwel.

HOOFDSTUK 47.

Toen kwam Jozef en boodschapte Farao, en zeide: Mijn vader en mijne broeders, en hunne schapen en hunne runderen, met alles wat zij hebben, zijn gekomen uit het land Kanaan, en zie, zij zijn in het land Gosen.

2 En hij nam een deel zijner J broederen, te weten vijf mannen,

en hij stelde ze voor Farao's aangezicht.

3 Toen zeide Farao tot zijne broederen: Wat is uwe hanteering? En zij zeiden tot Farao: Uwe knechten zijn schaapherders, zoo wij als onze vaders.

4 Voorts zeiden zij tot Farao:Wij zijn gekomen om als vreemdelingen in dit land te wonen;waut daar is geen weide voor de schapen, die uwe knechten hebben, dewijl de honger zwaar is in het landKa-

S1JS 47. 59

naan; en nu, laat toch uwe knechten in het land Gosen wonen.

5 Toen sprak Farao tot Jozef, zeggende: Uw vader en uwe broeders zijn tot u gekomen;

G Egypteland is voor uw aangezicht, doe uwen vader en uwe broeders in het beste van liet land wonen ; laat ze in het land Gosen wonen, en zoo gij weet dat er onder hen kloeke mannen zijn, zoo stel ze tot veemeesters over het-gene dat ik heb.

7 En Jozef bracht zijnen vader Jakob mede, en stelde hem voor Farao's aangezicht; en Jakob zegende Farao.

8 En Farao zeide tot Jakob: Hoe veie zijn de dagen der jaren uws levens?

9 Eu Jakob zeide tot Farao; De dagen der jaren mijner vreemdelingschappen zijn honderd en dertig jaren; weinig en kwaad zijn de dagen der jaren mijns levens geweest, en hebben niet bereikt de dagen van de jaren'des levens mijner vaderen, in de dagen hunner vreemdelingschappen.

lü En Jakob zegende Farao, en ging uit van Farao's aangezicht.

11 En Jozef bestelde voor Jakob en zijne broederen woningen, en hij gaf hun eene bezitting in Egypteland, in het beste van het land_% in het land Eameses, gelijk als Farao geboden had.

12 En Jozef onderhield zijnen vader en zijne broeders en het gansche huis zijns vaders met brood, tot den mond der kinder-kens toe.

13 En daar was geen brood in het gansche land, want de honger was zeer zwaar; zoodat het land van Egypte en het land Kanaan raasden vanwege dien honger.

14 Toen verzamelde Jozef al het geld dat in Egypteland en in het land Kanaan gevonden werd, voor het koren dat zij kochten;en Jozef bracht dat geld in Farao's huis.

15 Als nu het geld uit Egypteland en uit het land Kanaan verteerd was, kwamen aile de Egyptenaars tot Jozef, zeggende: Geef ons brood, want waarom zouden wij in uwe tegenwoordigheid

58 GENE

te voeren, zoo werd Jakobs huns

vaders geest levendig,

28 en Israël zeide: Het is ge-genoeg, mijn zoon Jozef leeft nog: ik zal gaan, en hem zien eer ik eterve.

HOOFDSTUK 46.

En Israël verreisde met al wat hij had, en hij kwam te Ber-Séba, en hij oflërde offeranden den God zijns vaders Isaaks.

2 En God sprak tot Israël in gezichten des nachts, en zeide: Jakob, Jakob! En hij zeide: Zie hier ben ik.

3 En hij zeide: Ik ben die God, nws vaders God; vrees niet af te trekken naar Egypte, want ik zal u aldaar tot een groot volk zetten.

4 Ik zal met u aftrekken naar Egypte, en ik zal u doen weder optrekken, mede optrekkende; en Jozef zal zijne hand op uwe oogen leggen.

5 Toen maakte zich Jakob op van Ber-Séba; en de zonen Israels vervoerden Jakob hunnen vader, en hunne kindorkens, en hunne vrouwen, op de wagens, die Farao gezonden had om hem te vervoeren.

6 En zij namen hun vee en hunne have die zij in hot land Kanaün verworven hadden, en zij kwamen in Egypte, Jakob en al zijn zaad met hem;

7 zijne zonen en de zonen zijner zonen met hem, zijne doch-teren en zijner zonen dochteren, en al zijn zaad bracht hij met zich in Egypte.

8 En dit zijn de namen der zonen Israels die in Egypte kwamen, Jakob en zijne zonen. De eerstgeborene Jakobs, Ruben.

9 En Rubens zonen: Henoch, en Pallu, en Hezron, en Karmi.

10 En Simeons zonen: Jemuël, en Jamiu, en Ohad, en Jachin, en Zohar, en Saul, de zoon eener 'Kanaanitische vrouw.

11 En de zonen van Levi: Gerson, Kohath en Merari.

12 En de zonen van Juda: Er •en Onan, en Sela, en Perez, en iZerah: doch Er en Onan waren 5IS 46.

gestorven in het land Kanaan. En de zonen van Perez waren Hezron en Hamul.

13 En Issaschars zonen: Tola, en Pua, en Job, en Simron.

14 En Zebulons zonen: Sered, en Elon, en Jahleël.

15 Dit zijn Lea's zonen, die zij Jakob gebaard heeft in Paddan Aram, met Diua zijne dochter: alle de zielen zijner zonen en zijner dochteren waren drieëndertig.

16 En Gads zonen: Zifion, en Haggi, Suni, en Ezbon, Eri, en Arodi, en Areli.

17 En Asers zonen: Jimna en Jisva, en Jisvi, en Berm, en Serah hunne zuster; en de zonen van J^cria: Heber en Malkiel.

18 Dit zijn de zonen van Zilpa, die Laban aan zijne dochter Lea gegeven had; en zij baarde Jakob deze zestien zielen.

19 De zonen van Kachel, Jakobs huisvrouw: Jozef en Benjamin.

20 En aan Jozef werden geboren in Egypteland Manasse en Efraïm dieAsnath.de dochter van Poti-férn,den overste te On, hem baarde.

21 En Benjamins zonen: Bela, Bccher, en Asbel, Gera, en Naa-man. en Ehi, en Bos, Muppim, en Huppim, en Ard.

22 Dit zijn Rachels zonen, die aan Jakob geboren zijn, al te zamen veertien zielen.

23 En Dans zonen: Husim.

24 En Naftali's zonen: Jahzeël, en Guni, en Jezer. en Sillem.

25 Dit zijn de zonen van Bilha, die Laban aan zijne dochter Rachel gegeven had; en zij baarde dezelve aan Jakob, zij waren allen zeven zielen.

26 Alle de zielen die met Jakob inEgypte kwamen,uit zijne heupe gesproten, uitgenomen de vrouwen der zonen Jakobs, waren allen zes en zestig zielen.

27 En Jozefs zonen, die hem in Egypte geboren zijn, waren twee zielen. Alle «.e zielen van het huis Jakobs, die in Egypte kwamen, waren zeventig.

28 En hij zond Juda voor zijn aangezicht henen ^Aot Jozef, om voor zijn aangezicht aanwijzing

GEUE

te doen naar Gosen; en zij kwamen in het land Gosen.

29 Toen spande Jozef zijnen wagen aan, en toog op, zijnen vader Israël tegemoet naar Gosen; en als hij zich aan hem vertoonde, zoo viel hij hem aan zijnen hals, en weende lang aan zijnen hals.

30 En Israël zeide tot Jozef: Dat-ik nu sterve, nadat ik uw aangezicht gezien heb, dat gij nog leeft.

31 Daarna zeide Jozef tot zijne broederen en tot zijns vaders huis: Ik zal optrekken 'en Farao boodschappen, cn tot hem zeggen: Mijne broeders en mijns vaders huis, die in het land Kanaan waren, zijn tot mij gekomen;

32 en die mannen zij n scha a i «herders, want het zijn mannen die met vee omgaan; en zij hebben hunne schapen en hunne runderen, en al wat zij hebben, medegebracht.

33 Wanneer het nu geschieden zal dat Farao ulieden zal roepen, en zeggen: Wat is uwe hanteeri ng?

34 zoo zult gij zeggen: Uwe knechten zijn mannen die van onze jeugd af tot nu toe met vee omgegaan hebben, zoo wij als onze vaders; opdat gij in het land Gosen moogt wonen ; want alle Gchaapherder is den Egyptenaren een gruwel.

HOOFDSTUK 47.

Toen kwam Jozef en boodschapte Farao, en zeide: Mijn vader en mijne broeders, cn hunne schapen en hunne runderen, met alles wat zij hebben, zijn gekomen uit het land Kanaan, en zie, zij zijn in het land Gosen.

2 En hij nam een deel zijner broederen, te weten vijf mannen, en hij stelde ze voor Farao's aangezicht.

3 Toen zeide Farao tot zijne broederen: Wat is uwe hanteering? En zij zeiden tot Farao: Uwe knechten zijn schaapherders, zoo wij als onze vaders.

4 Voorts zeiden zij tot FaraoiWij zijn gekomen om als vreemdelingen in dit land te wonen;waut daar is geen weide voor de schapen, die uwe knechten hebben, dewijl de honger zwaar is in het landKa-

SIS 47. 59

naanen nu, laat toch uwe knechten in het land Gosen wonen.

5 Toen sprak Farao tot Jozef, zeggende: Uw vader en uwe broeders zijn tot u gekomen;

G Egypteland is voor uw aangezicht, doe uwen vader en uwe broeders in het beste van liet land wonen ; laat ze in het land Gosen wonen, en zoo gij weet dat er onder hen kloeke mannen zijn, zoo stel ze tot veemeesters over het-gene dat ik heb.

7 En Jozef bracht zijnen vader Jakob mede, en stelde hem voor Farao's aangezicht; en Jakob zegende Farao.

8 En Farao zeide tot Jakob: Hoe vele zijn de dagen der jaren uws levens?

9 En Jakob zeide tot Farao: De dagen der jaren mijner vreemdelingschappen zijn honderd en dertig jaren; weinig en kwaad zijn de dagen der jaren mijns levens geweest, en hebben niet bereikt de dagen van de jaren'des levens mijner vaderen, in de dagen hunner vreemdelingschappen.

10 En Jakob zegende Farao, en ging uit van Farao's aangezicht.

11 En Jozef bestelde voor Jakob en zijne broederen woningen, en hij gaf hun eene bezitting in Egypteland, in het beste van het land_% in het land Rameses, gelijk als Farao geboden had.

12 En Jozef onderhield zijnen vader en zijne broeders en her. gansche huis zijns vaders met brood, tot den mond derkinder-kens toe.

13 En daar was geen brood in het gansche land, want de honger was zeer zwaar; zoodat het land van Egypte en het land Kanaan raasden vanwege dien honger.

14 Toen verzamelde Jozef al het geld dat in Egypteland en in het land Kanaan gevonden werd, voor het koren dat zij kochten: en Jozef bracht dat geld in Farao's huis.

15 Als nu het geld uit Egypteland en uit het land Kanaan verteerd was, kwamen ai ie de Egyptenaars tot Jozef, zeggende: Geef ons brood, want waarom zouden wij in uwe tegenwoordigheid

GJ GENE

•terven ? want het geld ontbreekt.

16 En Jozef zeide: Geef uw vee, ïoo zal ik het u geven voor uw vee, indien het geld ontbreekt.

17 Toen brachten zij hun vee tot Jozef, en Jozef gaf hun brood, voor paarden en voor het vee der schapen en voor het vee der runderen en voor ezels; en hij voedde ze met brood dat jaar, voor al hun vee.

18 Toen dat jaar voleindigd was, zoo kwamen zij tot hem in het tweede jaar, en zeiden tot hem: quot;Wij zullen het voor mijnen heer niet verbergen, aizoo het geld verteerd is en de bezitting der beesten gekomen aan mijnen heer, zoo is er niet anders overgebleven voor het aangezicht mijns heeren, dan ons lichaam en ons land.

19 Waarom zullen wij voor uwe oogen sterven, zoo wij als ons land? Koop ons en ons land voor brood, zoo zullen wij en ons land Farao dienstbaar zijn; en geef zaad, opdat wij leven^ en niet sterven, en het land niet woest worde.

20 Alzoo kocht Jozef het geheeleland van Egypte voor Farao; want de Egyptenaars verkochten ieder zijnen akker, dewijl de honger sterk over hen gewórden was; zoo werd het land Farao's eigendom.

21 En het volk aangaande, dat zette hij over in de steden, van het eene tot het andere uiterste der landpale van Egypte.

23 Alleen het land derPrieste-ren kocht hij niet; wantdePriesters hadden een bescheiden deel van Farao, en zij aten hun bescheiden deel, hetwelk Farao hun gegeven had; daarom verkochten zij hun land niet.

22 Toen zeide Jozef tot het volk: Zie, ik heb heden u enuw land gekocht voor Farao: zie daar is zaad voor u, opdat gij het land bezaait.

24 Doch met de inkomsten zal het geschieden, dat gij Farao het vijfde deel zult geven, en de vier deelen zullen voor u zijn, tot zaad gt; des velds, en tot uwe spijze en dergenen die in uwe huizen zijn, en om te eten voor uwe kmderkens.

25 En zij zeiden: Gij hebt ons

IIS 48.

leven behouden; laat ons genade vinden in mijns heeren oogen, en wij zullen Farao's knechten zijn.

26 Jozef dan stelde dit in tot eene wet, tot op dezen dag, over het land van Egypte, dat Farao het vijfde deel zoude hebben; behalve dat alleen het land der Priesteren Farao's niet werd.

27 Zoo woonde Israël in het land van Egypte, in het land Gosen, en zij stelden zich tot bezitters daarin, en zij werden vruchtbaar en vermeerderden zeer.

28 En Jakob leefde in het land van Egypte zeventien jaar; zoodai de dagen Jakobs, de jaren zijns levens, geweest zijn honderd zeven en veertig jaar.

29 Als nu de dagen Israels naderden, dat hij sterven zoude, zoo riep hij zijnen zoon Jozef en zeide tot hem: Indien ik nu genade gevonden heb in uwe oogen, zoo leg toch uwe hand onder mijne heupe; en doe weldadigheid en trouw aan mij, en begraaf mij toch niet in Egypte;

3*0 maar dat ik bij mijne vaderen ligge; hierom zult gij mij ui tEgypte voeren, en mij in hun graf begraven. En hij zeide: Ik zal doen naar uw woord.

31 En hij zeide: Zweer mij; en hij zwoer hem. En Israël boog zich ten hoofde van het bed. HOOFDSTUK 48.

Het geschiedde nu na deze dingen dat men Jozef zeide: Zie^uw vader is krank. Toen nam hij zijne twee zonen mei: zich, Manasse en Efraïm.

2 En men boodschapte Jakob en men zeide: Zie, uw zoon .Jozef komt tot u. Zco versterkte zich Israël, en zat op het bed.

3 Daarna zeide Jakob tot Jozef: God de Almachtige is mij verschenen te Luz in het land Ka-naan, en hij heeft mij gezegend:

4 en hij heeft tot mij gezegd: Zie, ik zal u vruchtbaar maken en u vermenigvuldigen, en u tot een hoop van volkeren stellen; en ik zal uwen zade na u dat land tot eene eeuwige bepitting geven.

GEKE

5 Nu dan, uwe twee zonen, die u in Egypteland geboren -waren eer ik in Egypte tot u gekomen ben, Eijnmijne: Elraïm en Manas se znl-len mijne zijn, als Ruben en Simeon.

6 Maar nw geslacht, dat gij na henznltgewinnen, zullen uwezijn: zij zullen naar hunner broederen naam genoemd worden in hun erfdeel.

7 Toen ik nu van Paddan kwam, zoo is Rachel bij mij gestorven in liet land Kanaan op den weg, als het nog eene kleine streek lands was om tot Efrath te komen; en ik begroef haar aldaar aan den weg van Efrath, dewelke is Bethlehem.

8 En Israël zag de zonen Jozefs, en zeide: Wiens zijn deze?

9 En Jozef zeide tot zijnen vader: Zij zijn mijne zonen, die God mij hier gegeven heeft. En hij zeide: Breng ze toch tot mij, dat ik ze zegene.

10 Doch Israels oogen wj.ren zwaar van ouderdom, hij kon niet zien. En hij deed ze tot hem naderen; toen kuste hij ze en omhelsde ze.

11 En Israël zeide tot Jozef; Ik had niet gemeend uw aangezicht te zien, maar zie, God heeft mij ook uw zaad doen zien.

12 Toen deed hen Jozef uitgaan van zijne knieën, en hij boog zich voor zijn aangezicht neder ter aarde;

13 en Jozef nam die beiden, Efraïm met zijne rechterhand, tegenover Israels linkerhand, en Manasse met zijne linkerhand, tegenover Israels rechterhand, en Iiij deed ze tot hem naderen.

14 Maar Israël strekte zijne rechterhand uit en leide ze op Efraïms hoofd, hoewel hij de minste was, en zijne linkerhand op Manasse's hoofd; hij bestuurde zijne handen versto ndigi ijk, want Manasse was de eerstgeborene.

15 En hij zegende Jozefenzeide: De God, voor wiens aangezicht mijne vaderen Abraham en Isaak gewandeld hebben, die God, die mij gevoed heeft van dat ik was tot op dezen dag,

16 die Engel die mij verlost ?IS 49. 61

heeft van alle kwaad, zegene dez« jongelingen, en dat in hen mijn naam genoemd worde en de naam mijner vaderen Abraham en Isaak, en dat zij vermenigvuldigen als visschen in menigte, in het midden des lands.

_ 17 Toen Jozef zag dat zijn vader zijne rechterhand op Efraïms hoofd leide, zoo was het kwaad in zij neoogen, en hij vatte zij ns vaders hand, om die van Efraïms hoofd op Manasse's hoofd af te brengen;

18 en Jozef zeide tot zijnen vader: Niet alzóó, mijn vader; want deze is de eerstgeborene: leg uwe rechterhand op zijn hoofd.

19 Maar zijn vader weigerde het en zeide: Ik weet het, mijn zoon, ik weet liet; hij zal óók tot een volk worden, en hij zal óók groot worden: maar nochtans zal zijn kleinste broeder grooter worden dan hij, en zijn zaad zal eene volle menigte van volkeren worden.

20 Alzoo zegende hij ze te dien dage, zeggende: In u zal Israël zegenen, zeggende: God stelle u als Efraïm en als Manasse. En hij stelde Efraïm vóór Manasse.

21 Daarna zeide Israël to t Jozef : Zie, ik sterf; maar God zal met ulieden wezen, en hij zal u weder-brengen in het land uwer vaderen.

22 En ik heb u een stuk land? gegeven boven uwe broederen, hetwelk ik met mijn zwaard en met mijnen boog uit der Amoriten hand genomen heb.

HOOFDSTUK 49.

Daarna riep Jakob zijne zonen, en hij zeide: Verzamelt u, en ik zal u verkondigen hetgeen u in de navolgende dagen wedervaren zal.

2 Komt te zamen en hoort gij zonen Jakobe, en hoort naar Israël, uwen vader.

3 Iluben, gij zijt mijn eerstgeborene, mijne kracht en het begin mijner macht, de voortretielijkste in hoogheid en de voortrefielij kste in sterkte.

4 Snelle afloop als der wateren, gij zult de voortreffelijkste niet

zijn; want gij hebt uws vaders leger beklommen; toen hebt gij het gesclionden; hij heeft mij n bed beklommen.

5 Simeon en Levi zijn gebroeders: hunne handelingen zijn werktuigen van geweld.

G Mijne ziele kome niet in Imn-nen verborgen raad, mijne eere worde niet vereenigd met linnne vergadering; want in hunnen toorn hebben zij de manuen doodgeslagen, en in hunnen moedwil hebben zij de ossen weggerukt.

7 Vervloekt zij hun toorn, want hij is heftig, en hunne verbolgenheid, want zij is hard: ik zal ze verdeelen onder Jakob en zal ze verstrooien onder Israël.

8 Juda, gij zijt het, u zullen uwe broeders loven; uwe hand zal zijn op den nek uwer vijanden; voor u zullen zich uws vaders zonen nederbuigen.

9 Juda is een leeuwenwelp, gij zijt van den roof opgeklommen, mijn zoon; hij kromt zich, hij legt zich neder als een leeuw, en als een oude leeuw: wie zal hem doen opstaan?

10 De schepter zal van Juda niet wijken, noch de wetgever van tusschen zijne voeten, totdat Silo komt, en denzelven zullen de volkeren gehoorzaam zijn.

11 Hij bindt zijnen jongen ezel aan den wijnstok, en het veulen zijner i ezelin aan den edelsten wijnstok; hij wascht zijn kleed in den wijn, en zijnen mantel in wijndrnivenbloed;

12 hij is roodachtig van oogen door den wijn, en wit van tanden door de melk.

13 Zebulon zal aan de haven der zeeën wonen, en hij zal aan de haven der schepen wezen; en zijne zijde zal zijn naar Sidon.

14 Issaschar is een sterk gebeende ezel, nederliggende tusschen twee pakken.

15 Toen hij de rust zag dat zij goed was, en het land dat het lustig was, zoo boog hij zijnen schouder om te dragen, en was dienende onder schatting.

16 Dan zal zijn volk richten, als een der stammen Israëls.

17 Dan zal eene slang zijn aan den weg, eene adderslang nevens het pad, bijtende de verzenen des paards, dat zijn rijder achterover valle.

18 Op uwe zaligheid wacht ik, Heere.

19. Aangaande Gad, eene bend© zal hem aanvallen; maar hij zal ze aanvallen in het einde.

20 Van Aser, zijn brood zal vet zijn, en hij zal koninklijke lekkernijen leveren.

21 Naftali is eene losgelatene hinde; hij geeft schoone woorden.

22 Jozef is een vruchtbare tak, een vruchtbare tak aan eene fontein; elk der takken loopt over den muur.

23 De schutters hebben hem wel bitterheid aangedaan, en hem beschoten en gehaat;

24 maar zijn boog is in stevigheid gebleven, en de armen zijner handen zijn gesterkt geworden door de handen van den Machtige Jacobs; vandaar is hij een herder, een steen Israëls:

25 van uws vaders God die u zal helpen, en van den Almachtige die u zal zegenen met zegeningen des hemels van boven, met zegeningen des afgronds die daaronder ligt, met zegeningen der borsten en der baarmoeder.

26 De zegeningen uws vaders gaan te boven de zegeningen mijner voorvaderen, tot aan het einde van de eeuwige heuvelen; die zullen zijn op het hoofd Jozefs, en op den hoofdschedel des afgezonderden zijner broederen.

27 Benjamin zal als een wolf verscheuren; des morgens zal hij roof eten en des avonds zal hij buit uitdeel en.

28 Alle deze stammen Israels zijn twaalf; en dit is hetgeen hun vader tot hen sprak, als hij ze zegende: hij zegende ze ieder naar zijnen bij zonde ren zegen.

29 Daarna gebood hij hun en zeide tot hen: Ik word verzameld tot mijn volk, begraaft mij bij mijne vaderen, in de spelonk, die daar is in den akker Efrcns des He-thiets,

30 in de spelonk, welk© is in

GENE

den akker van Machpela, die tegenover Mamré is in het land Kanaan, die Abraham met dien akker gekocht heeft van Efron den Hethiet tot eene erfbegra-fenis.

31 Aldaar hebben zij Abraham begraven en Sara i;ijne hnis-vromv, daar hebben zij Isaak begraven en Rebekka zijne huisvrouw, en daar heb ik Lea begraven.

32 De akker en de spelonk die daarin is, is gekocht van de zonen Heths.

33 Als Jacob voleindigd had zijnen zonen bevelen te geven, zoo leide hij zijne voeten te zamen op het bed, en hij gaf den geest, en hij werd verzameld tot zijne volken.

HOOFDSTUK 50.

Toen viel Jozef op zijns vaders aangezicht, en hij weende over hem, en kuste hem.

2 En Jozef gebood zijnen knechten den medicijnmeesters dat zij zijnen vader balsemen zouden; en de medicijnmeesters balsemden Israël.

3 En veertig dagen werden aan hem vervuld: want alzoo werden vervuld de dagen dergenen die gebalsemd werden; en de Egyp-tenaars beweenden hem zeventig dagen.

4 Als nu de dagen zijns be-weenens over waren, zoo sprak Jozef tot den huize Farao's zeggende: Indien ik nu genade gevonden heb in uwe oogen, spreekt toch voor de ooren Farao's, zeggende :

5 Mijn vader heeft mij doen zweren,zeggende: Zie, ik sterve: in mijn graf dat ik mij in het land Kanaan gegraven heb, daar zult gij mij begraven. Nu dan, laat mij toch optrekken dat ik mijnen vader begrave, dan zal ik wederkomen.

G En Farao zeide: Trek op en begraaf uwen vader, gelijk als hij u heeft doen zweren.

7 En Jozef toog op om zijnen vader te begraven; en met hem togen óp alle Farao's knechten.

BIS 50. G3

de oudsten van zijn huis, en alle de oudsten des lands van. Egypte;

8 daartoe ^ het gansche huis-Jozefs en zijne broeders, en het huis zijns vaders; alleen hunne-kleine kinderen en hunne scha-pen^ en hunne runderen lieten; zij in het land Gosen.

9 En met hem togen óp zoo wagenen als ruiteren; en het was een zeer zwaar heir.

10 Toen zij nu aan de vlakt» van het doornbosch kwamen, dat aan gene zijde van den Jordaan is hielden zij daar eene grooteen zeer zware rouwklage, en hij-maakte zijnen vader eenen rouw van zeven dagen.

11 Als de inwoners des lands;, do Kanaaniten, dien rouw zagen in de vlakte van het doornbosch, zoo zeiden zij: Dit is een zware rouw der Egyptenaren; daarom noemde men haren naam Abel-Mizraïm, die^ aan het veer van den Jordaan is.

12 En zijne zonen deden hem gelijk als hij hun geboden had;

13 want zijne zonen vervoerden hem in het land Kanaan, en begroeven hem in de spelonk des akkers van Machpela, dewelkeAbra-ham met den akker gekocht had: tot eene erfbegrafenis van Efron, den Hethiet, tegenover Mamré.

14 Daarna keerdeJozefwederin Egyte, hij en zijne broeders, en allen die met hem opgetogen waren om zijnen vader te begraven, nadat hij zijnen vader begraven had.

15 Toen Jozefs broeders zagea dat hun vader dood was, zoo zeiden zij: Misschien zal Jozef ons-haten, en hij zal ons gewisselijkquot; vergelden al het kwaad dat wij hem aangedaan hebben.

16 Daarom ontboden zij aan Jozef, zeggende; uw vader heeft bevolen vóór zijnen dood, zeggende:

17 Zóó zult gij tot J ozef zeggen: Ei, vergeef toch de overtreding uwer broederen en hunne zonde: want zij hebben u kwaad aangedaan, maar nu, vergeef toch de overtreding der dienaren des Gods-uws vaders. En Jozef weende als zij tot hem spraken.

18 Daarna kwamen ook zijne broedera en vielen voor hem neder, en zeiden: Zie, wij zijn u tot knechten.

19 En Jozef zeide tot hen: Vreest niet, want ben ik in de plaats van God?

20 Gijlieden wel, gij hebt kwaad tegen mij gedacht, doch God heeft dat ten goede gedacht, opdat hij deed gelijk hei te dezen dage is, om een groot volk in het leven

■te behouden,

21 Nu dan, vreest niet: ik zal u en uwe kleine kinderen onderhouden. Zoo troostte hij hen en €prak naar hun harte. _

22 Jozef dan woonde in Egypte, hij en zijns vaders huis; en Josef

'ieefde honderd en tien jaren;

23 en Jozef zag van Efraïm kinderen, des derden gel ids; ook werden de zonen Machirs, des zoons van Manasse, op Jozefs knieën geboren.

24 En Jozef zeide tot zijne broederen: Ik sterf; maar God zal u gewisselijk bezoeken, en hij zal u doen optrekken uit dit land, in het land, hetwelk hij Abraham, Isaak en Jakob gezworen heeft.

25 En Jozef deed de zonen Israels zweren, zeggende: God zal u gewisselijk bezoeken, zoo zult gij mijne beenderen van hier opvoeren.

26 En Jozef stierf, honderd en tien jaren oud zijnde; en zij balsemden hem, en men leide hem in eene kist in Egypte.

nOOFDSTlTK 1.

Dit nu zijn de namen der zonen Israels, die in Egypte gekomen .zijn met Jakob; zij kwamen er

■ in, elk met zijn huis.

2 Iiiiben, Simeon, Levi, en Ju da;

3 Issaschar, Zebulon, en Benjamin ;

4 Dan, enXaftali, Gad, en Aser.

5 Alle de zielen nu die uit Ja-kobs heupe voortgekomen zijn, waren zeventig zielen; doch Jozef was in Egypte.

6 Toen nu Jozef gestorven was, en alle zijne broeders, en al dat geslacht,

7 zoo werden de kinderen Israels vruchtbaar en wiessen over-vloediglijk en zij vermeerderden

■ en werden gansch zeer machtig, zoodat het land met hen vervuld werd.

8 Daarna stond een nieuwe Ko-■ning op over Egypte, die Jozef lt;aiet gekend had;

ö die zeide tot zijn volk: Zie, het volk der kinderen Israels ia veel, ja, machtiger dan wij:

10 kom aan, laat ons wijselijk tegen hetzelve handelen, opdat het niet vermenigvuldige, en het geschiede als er eenige krijg voorvalt, dat het zich óók voege bij onze vijanden, en tegen ons strijde, en uit het land optrekke.

11 En zij zetteden oversten der schattingen over hetzelve, om het te verdrukken met hunne lasten; want men bouwde Farao schat-steden, Pithom en Eaamses.

12 Maar hoe meer zij het verdrukten, hoe meer liet vermeerderde en hoe meer het wies; zoodat zij verdrietig waren vanwege de kinderen Israels.

13 En de Egyptenaars deden de kinderen Israels dienen met hardigheid,

14 zoodat zij hun het leven bitter maakten met harden dienst, in leem en in tichelsteenen, en met allen dienst op het veld, met al hunnen dienst, dien zij^ hen deden dienen met hardigheid.

EX O

15 Daarenboven sprak de Ko-sing v:;ii Egypte tot de vroedvrou-■wen der Hebreïnnen quot;welker ééner Dnam Öifra, en der andere Pna was,

lü en zei de: Wanneer gij de Hebreïnnen in het baren helpt, en ziet ze op do stoelen, is het een zoon, zoo doodt hem, maar is liet eene dochter, zoo laat ze leven.

17 poch de vroedvrouwen vreesden God, en deden niet gelijk als do Koning van Egypte tot haar cresproken had, maar zij behielden de jongskens in het leven.

18 Toen riep de Koning van Egypte de vroedvrouwen, en zei-de tot haar: Waarom hebt gijlieden deze zaak gedaan, dat gij de jongskens in 't leven behouden hebt?

19 En de vroedvrouwen zeiden tot. Farao: Omdat de Hebreïnnen niet zijn gelijk de Egyptische vrouwen, want zij zijn sterk: eer de vroedvrouw tot haar komt, zoo hebben zij gebaard.

20 Daarom deed God de vroed-vror. vy en goed; en dat vol k vermeerderde en het \verd_ zeer machtig.

21 En het geschiede dewijl de vroedvrouwen God vreesden, zoo bouwde hij haar huizen.

22 Toen gebood Farao aan al zijn volk, zeggende: Alle zonen die geboren worden zult gij in de rivier werpen, maar alle dochteren ia 't leven behouden.

HOOFDSTUK 2.

En een man van den huizo Levi ging en nam een dochter van Levi;

2 en de vrouw werd zwanger, en baarde eenen zoon. Toen zij hem zag dat hij schoon was, zoo verborg zij hem drie maanden;

3 ducii als zij hem niet langer verbergen komle, zoo nam zij voor hem een kiste van biezen, en be-üjmde zo met lijm en met pek; en zij leide het jongsken daarin, en leide ze in de biezen aan den oever der rivier.

4 En zijne zuster stelde zich van verre, om te weten wat hem gedaan zoude worden.

5 En Farao's dochter ging af sta zich te wasschen in de rivier.

DUS 2. 55

en here jonkvrouwen wandelden aan den kant der rivier. Toen zij de kiste in het midden van de biezen zag, zoo zond zij hare dienstmaagd henen en liet ze halen.

6 Toen zij ze opendeed zoo zag zij dat jongsken, en zie, het knaapje weende; en zij werd met barmhartigheid bewogen over hetzelve, en zij zei de: Dit is een van de jongskens der Hebreen, j 7 Toen zeide zijne zuster tot 1 Farao's dochter: Zal ik henen-j gaan en u eene voedstervrouw uit | de Hebreïnnen roepen, die -a dat |jongsken zoge ?

8 En de dochter Farao's zeide tot haar: Ga henen. En de jonge ! maagd ging en riep des jongskens i moeder.

! 9 Toen zeide Farao's dochter i tot haar: Neem ditjongsken henen } en zoog het mij, ik zal u uw loon ^: geven. En de vrouw nam het : jong.-ken en zoogde het. j 10 En toen het jongsken groot ; geworden was, zoo bracht zi.i het tot Farao's dochter, en het werd haar ten zoon; en zij noemde zijnen naam Mozes,en zeide: Want ik hei» hem uit het water getogen.

11 En het geschiedde in die ' dagen, toen Mo ze.- groot geworden : was, dat hij uitging tot zijne broe-' deren en bezag hunne lasten; en j hij zag dat een Egyptisch man | eenen Hebreenwschen man uit ' zijne broederen sloeg;

12 en hij zag herwaarts en ginds-i waarte, en toen hij zag dat daar i niemand was, zoo versloeg hij den ! Egyptenaar, en verborg hem in ¹ het zand.

13 Desanderen daagsginghij wederom uit, en zie twee Hebreenw-sche mannen twistten; en hij zeide tot dengene die onrecht had: Waarom slaat gij uwen naaste?

14 Hij dan zeide: Wie heeft u tot een overste en rechter over ons gezet? Zegt gij dit om mij te dooden, gelijk gij den Egyptenaar

i gedood hebt? Toen vreesde Mozes ! en zeide: Voorwaar deze zake is i bekend geworden.

| 15 Als nu Farao deze zake ' hoorde, zoo zocht hij Mozes te dooden; doch Mozes vlood voor 3

Farao's aangezicht en woonde in het land Midian, en hij zat bij eenen waterput.

1G En de Priester in Midian had zeven dochteren die kwamen om te putten, en vulden de drinkbakken, om de kudde haars vaders to drenken.

17 Toen kwamen de herders en zij dreven ze van daar; doch Mozes stond op en verloste ze, en drenkte hare kudden.

18 En toen zij tot haren vader Eehuël kwamen, zoo sprak hij: Waarom zijt gij heden zoo haast wedergekomen ?

19 Toen zeiden zij: Een Egyptisch man heeft ons verlost uit de hand der herderen, en hij heeft ook overvloedig voor ons geput, en de kudde gedrenkt.

20 En hij zei de tot zijne dochteren: Waar is hij toch? Waarom liet gij den man nu gaan? Ivoept hem dat hij brcod ets.

21 En Mozes bewilligde bij den man te wonen, en hij gaf Mozes zijne dochter Zippöra.

22 Die baarde eenen zoon, en hij noemde zijnen naam Gersom; want hij zeide: Ik ben een vreemdeling geworden in een vreemd land.

23 En het geschiedde na vele dezer dagen, als de Koning van Egypte gestorven was, dat de kinderen Israëls zuchtten en echreeuwdeu over den dienst, en hun gekrijt over hunnen dienst kwam op tot God;

24 en God hoorde hun gekerm en God gedacht aan zijn verbond met Abraham, met Isaük, en met Jakob;

25 en God zag de kinderen Israels aan, en God kende hen,

HOOFDSTUK 3.

En Mozes hoedde de kudde zijns schoonvaders Jethro's, des Priesters in Midian; en hij leidde de kudde achter de woestijn, en hij kwam aan den berg Gods, aau Horeb;

2 en de Engel des Heeren verscheen hem in eene vlam des vuurs uit het midden van een braambosch; en hij zag, en zie.

het braambosch brandde in hek vuur en het braambosch werd niet verteerd.

3 En Mozes zeide: Ik zal mij nu daarhenen wenden, en zien dat groot gezicht, waarom het braambosch niet verbrandt.

4 Toen de Heebe zag dat hij zich daarhenen wendde om te zien, zoo riep God tot hem uit het midden van het braambosch en zeide: Mozes, Mozes! En hij zeide: Zie hier ben ik.

ö Eu hij zeide: Nader hier niet toe; trek uwe schoenen uit van uwe voeten, want de plaats waar gij op staat is heilig land.

6 Hij zeide voorts: Ik ben de God uws vaders,de God Abrahams, de God Isaaks, en de God Jakobs. En Mozes verborg zijn aangezicht, want hij vreesde God aan te zien.

7 En de Heere zeide: Ik heb zeer wel gezien de verdrukking mijns volks, hetwelk in Egypte is, en heb hun geschrei gehoord vanwege hunne drijvers; want ik heb hunne smarten bekend.

8 Daarom ben ik nedergekomen, dat ik het verlosse uit de hand der Egyptenaren, en het opvoere uit dit land naar een goed en ruim land, naar een land vloeiende van melk en honig, tot de plaats der Kanaaniten en der Hethiten en der Amoriten en derFereziten en der Heviten en der Jebusiten.

9 En nu, zie, het geschrei der kinderen Israels is tot mij gekomen, en ook heb ik gezien de verdrukking, waarmede de Egyp-tenaars hen verdrukken:

10 zoo kom nu, en ik zal u tot Farao zenden, opdat gij mijp volk, de kinderen Israels, uis Egypte voert.

11 Toen zeide Mozes tot God: Wie ben ik, dat ik tot Farao zoude gaan, en dat ik de kinderen Israels uit Egypte zoude voeren ?

12 Hij dan zeide: Ik zal voorzeker met u zijn, en dit zal u een teeken zijn dat ik u gezonden heb: wanneer gij dit volk uit Egypte geleid habt, zult gijlieden God dienen op dezen berg.

13 Toen zeide Mozes tot God:

EXOD

Zie, wanneer ik tot de kinderen Israels kom en zeg tot hen: De God uwer vaderen heeft mij tot nlieden gezonden, en zij mij zegden: Hoe is zijn naam? wat zal ik tot hen zeggen?

14 En God zeide tot Mozes: Ik

zal zijn die ik zijn zal. Ook Zei-de hij; Alzóó zult gij tot de kinderen Israels zeggen: Ik zal zijn heeft mij tot nlieden gezonden.

15 Toen zeide God verder tot Mozes: Aldus zult gij tot de kinderen Israels zeggen; De TIeere, uwer vaderen God, de God Abrahams, de God Isaaks, en de God Jakoba. heeft mij tot ulieden gezonden; dat is mijn naam eeuwiglijk, en dat is mijne gedachtenis van geslachte tot geslachte.

16 Ga henen en verzamel de oudsten van Israël en zeg tot hen: De Heere, uwer vaderen God, is mij verschenen, de God Abrahams, Isaaks en Jakobs, zeggende: Ik heb nlieden getrouwelijk bezocht en hetgeen dat ulieden in Egypte is aangedaan:

17 daarom heb ik gezegd: Ik zal ulieden uit de verdrukking van Egypte opvoeren tot het land der Kunaünieten en der Hethiten en der Amoriten en der Fere-ziten en der Heviten en der Je-busiten, tot het land, vloeiende van melk en honig.

IS En zij zullen uwe stem hooren ; en gij zult gaan, gij en de oudsten van Israël, tot den Koning van Egypte, en gijlieden zult tot hem zeggen: De Heere de God der Hebreen, is ons ontmoet ; zoo laat ons nu toch gaan den weg van drie dagen in de woestijn, oprlat wij den Heere onzen God oiieren.

10 Doch ik weet dat de Koning van Egypte ul ieden niet zal laten gaan, ook niet door eene sterke hand.

J20 Want ik zal mijne hand uitstrekken en Egypte slaan met alle mijne wonderen, die ik in liet midden deszelven doen zal; daarna zal hij ulieden laten vertrekken.

21 En ik zal dezen volken genade geven in de oogen der Egyp-

ÜS 4. C7

tenaren, en het zal geschieden waaneer gijlieden uitgaan zult, zoo zult gij niet ledig uitgaan;

22 maar elke vrouw zal van hare naburin en van de waardin haars huizes eischen zilveren vaten en gouden vaten en kleederen: die zult gijlieden op uwe zonen en op uwe dochteren leggen, en zult Egypte berooven.

HOOFDSTUK 4.

Toen antwoordde Mozes en zeide: Maar zie, zij zullen mij niet gelooven, noch mijne stem hooren; want zij zullen zeggen: De Heere is u niet verschenen.

2 En de Heere zeide tot hem: Wat is er in uwe hand? En hij zeide: Een staf.

3 En hij zeide: Werp hem ter aarde, en hij wierp hem ter aarde: toen werd hij tot eene slang; en Mozes vlood van haar.

4 Toen zeide de Heere tot Mozes: strek uwe hand uit en grijp ze bij haren staart. Toen strekte hij zijne hand uit en vatte ze en zij werd tot eenen staf in zijne hanil.

5 Opdat zij gelooven dat u verschenen is de Heere de God hunner vaderen, de God Abrahams, de God Isaaks, en de God Jakobs.

G En de Heere zeide verder tot hem: Steek nu uwe hand in uwen boezem. En hij stak zijne hand in zijnen boezem; daarna trok hij ze uit, en zie, zijne hand was melaatsch, tvü als sneeuw.

7 En hij zeide: Steek uwe hand wederom in uwen boezem. Eu hij stak zijne hand wederom in zijnen boezem; daarna trok hij ze uit zijnen boezem, en zie zij was weder als zijn ander vleesch.

8 En het zal geschieden, zoo zij u niet gelooven noch naar de stem des eersten teekens hooren, zoo zullen zij de stem des laat-sten teekens gelooven;

9 en het zal geschieden, zoo zij ook deze twee teekenen niet gelooven, noch naar uwe stem hooren, zoo neem van de wateren der rivier en giet ze op het droge, zoo zullen de wateren, die gij u'it de rivier zult nemen, tot bloed worden op het droge.

10 Toen zeide Mozes tot den Heere: Och Heere! ik ben geen man wel ter tale, noch van gisteren noch van eergisteren, noch van toen af toen gij tot uwen knecht gesproken hebt; want ik ben zwaar van mond en zwaar van tong.

11 En de Heere zeide tot liem: quot;Wie heeft den mensch den mond gemaakt, of wie heeft den stomme of doove of ziende of blinde gemaakt? Ben ik het niet, de Heere?

12 En ga nn henen, en ik zal met uwen mond zijn, en zal u leeren wat gij spreken zult.

13 Doch hij zeide: Och Heere, zend toch door de hand desgenen, dien gij zoudt zenden.

14 Toen ontstak de toorn des Heeren over Mozes, en hij zeide: Is niet Aaron de Leviet uw broeder? Ik -weet dat hij zeer wol spreken zal, en ook, zie, hij zal uitgaan u tegemoet; wanneer hij u ziet zoo zal hij in zijn harte verblijd zijn.

10 Gij dan zult tot hem spreken, en de woorden in zijnen mond leggen; en ik zal met uwen mond en met zijnen mond zijn, en ik zal ulieden leeren wat gij doen zult.

1G En hij zal voor u tot het volk spreken; en het zal geschieden dat hij u tot eenen mond zal zijn en gij zult hem tot eenen God zijn.

17 Neem dan dezen staf in uwe hand, waarmede gij die teekenen doen zult.

18 Toen ging Mozes henen, en keerde weder tot Jethro, zijnen schoonvader, en zeide tot hem: Laat mij toch gaan, dat ik wederom tot mij ne broederen keere, die in Egypte zijn, en zie of zij nog leven. Jethro dan zeide tot Mozes: Ga in vrede.

19 Ook zeide de Heere tot Mozes in Midian: Ga honen, keer weder in Egypte, want alle de mannen zijn dood die uwe quot;ziele zochten.

20 Mozes dan nam zijne vrouw en zijne zonen, en voerde ze op eenen ezel, en keerde weder in Egypteland; en Mozes nam den staf Gods in zijne hand.

21 En de Heere zeide tot Mozes: Terwijl gij henentrekt om in Egypte weder te keeren, zie toe dat gij alle de wonderen doet voor Farao, die ik in uwe hand gesteld heb; doch ik zal zijn hart verstokken, dat hij het volk niet zal laten gaan.

22 Dan zult gij tot Farao zeggen: Alzóó zegt de Heere: Mijn zoon, mijn eerstgeborene, is Israël;

23 en ik heb tot u gezegd: Laat mijnen zoon trekken, dat hij mij diene; maar gij hebt geweigerd hem te laten trekken: zie, ik zal uwen zoon, uwen eerstgeborene, dooden.

_ 24 En het geschiedde op den weg in de herberg, dat deÜEERE hem t egenkwam en heni zocht te dooden. 25 Toen nam Zippora een steenen mes en besneed de voorhuidhaars zoons, en wierp die voor zijne voeten, en zeide: Voorwaar, gij zijt mij een bloedbruidegom.

26 En hij liet van hem af. Toen zeide zij: bloedbruidegom, vanwege de besnijdenis.

27 De Heere zeide ook tot Aaron: Ga Mozes tegemoet in do woestijn. Eu hij ging en ontmoette hem aan den berg Gods en hij kuste hem.

28 En Mozes gaf Aaron te kennen alle de woorden des Heerex, die hem gezonden had, en alle de teekenen, die hij hem bevolen had.

29 Toen ging Mozes en Aaron, en zij verzamelden alle de oudsten der kinderen Israels;

30 en Aaron sprak alle de woorden, die de Heere tot Mozes gesproken had, en hij deed de teeke-nen voor de oogen des volks;

31 en het volk geloofde, en zij hoorden dat de Heere de kinderen Israels bezochv, en dat hij hunne verdrukking zag, en zij neigden hunne hoofden en aanbaden.

HOOFDSTUK 5.

En daarna gingen Mozes en Aaron henen en zeiden tot Farao: Alzóó zegt de Heere de Godls-; raëls: Laat mijn volk trekken, i dat het mij een feest houde in i de woestijn.

exo;

2 Maar Farao zeide: Wie is do Heeke, wiens stem ik gehoorzamen zoude om Israël te la ten trekken ? Ik ken denHEERE niet, en zal ook Israël «iet laten trekken.

3 Zij dan zeiden :De God der Hebreen is ons ontmoet : zoo laat ons toch lienentrekken den weg van drie dagen in de woestijn, en den Heere onzen God otteren, dat hij ons niet overkome met pestilentie of met het zwaard.

4 Toen zeide de Koning van Egypte tot hen: Gij Mozes en Aaron, waarom trekt gij het volk af van hunne werken ? Gaat henen tot uwe lasten.

5 Voorts zeide Farao: Zie, het volk des lands is aireede te veel, en zoudt gijlieden hen doen rusten van hunne lasten?

6 Daarom beval Farao tenzelf-den dage de aandrijvers onder het volk, en deszelfs ambtlieden, zeggende:

7 Gij zult voortaan aan deze lieden geen stroo meer geven tot het maken der tichelsteenen, als gisteren e/i eergisteren; laat ze zelve henengaan en stroo voor zich-zelven verzamelen.

8 En het getal der tichelsteenen, die zij gisteren en eergisteren gemaakt hebben, zult gij hun opleggen, gij zult daarvan niet verminderen ; want zij gaan ledig, daarom roepen zij, zeggende: Laat ons gaan, laat ons onzen God offeren.

9 Men verzware den dienst over deze mannén, dat zij daaraan te doen hebben, en zich niet vergapen aan leugenachtige woorden.

10 Toen gingen de aandrijvers des volks en hunne ambtlieden en spraken tot het volk, zeggende: Zóó zegt Farao: Ik zal ulie-den geen stroo geven.

11 Gaat gij zelwe henen, haalt u stroo waar gij het vindt; doch van uwen dienst zal niets verminderd worden.

12 Toen verstrooide zich het volk in het gansche land van Egypte, dat het stoppelen verzamelde voor stroo.

13 En de aandrijvers drongen aan, zeggende: Voleindigt uwe ► ü S 5. 69

werken, elk dagwerk op zijnen dag, gelijk toen er stroo was.

14 En de ambtlieden der kinderen Israels, die Farao's aandrijvers over hen gesteld hadden, werden geslagen, _ oi men zeide: Waarom hebt gijlieden uw gezette werk niet voleindigd inliet maken der tichelsteenen, gelijk te voren al-zoo ook gisteren en heden?

15 Derhalve gingen de ambtlieden der kinderen Israëls en schreeuwden tot Farao, zeggende: Waarom doet gij uwen knechten alzóó ?

16 Aan uwe knechten wordt geen stroo gegeven, en zij zeggen tot ons: Maakt de tichelsteenen, en zie, uwe knechten worden geslagen, doch de schuld is uws volks.

17 Hij dan zeide: Gijlieden gaat ledig, ledig gaat gij; daarom zegt gij: Laat ons gaan, laat ons den Heere offeren.

18 Zoo gaat nu henen,arbeidt; doch stroo zal u niet gegeven worden: evenwel zult gij het getal der tichelsteenen leveren.

19 Toen zagende ambtlieden der kinderen Israels dat het kwalijk met hen stond, dewijl men zeide: Gij zult niet minderen van uwe tichelsteenen, van het dagwerk op zijnen dag.

20 En zij ontmoetten Mozes en Aiiron, die tegen hen over stonden, toen zij van Farao uitgingen,

21 en zeiden tot hen: De Heere zie op u en richte het, dewijl gij onzen reuk hebt stinkende gemaakt voor Farao en voor zijne knechten, gevende een zwaard in hunne handen om ons te dooden.

22 Toen wendde Mozes zich weder tot den Heere, en zeide: Heere, waarom hebt gij dit volk kwaad gedaan? Waarom hebt gij mij nu gezonden?

23 Want van toen af dat ik tot Farao ben ingegaan om in uwen naam te spreken, heeft hij dit volk kwaad gedaan, en gij hebt uw volk geenszins verlost.

24 Toen zeide de Heere tot Mozes: Nu zult gij zien wat ik aan Farao doen zal; want door eene

ni§Lclitigeliand zal hij ze laten trekken, ja, door eene machtige hand zal hij ze uit zijn land drijven.

HOOFDSTUK 6.

Voorts sprak God tot Mozes en zeide tot hem: Ik ben de Heere.

2 En ik ben Abraham, Isaak en Jakob verschenen als God de Almachtige ; doch met mijnen naam Heerè ben ik hun niet bekend geweest.

3 En ook heb ik mijn verbond met hen opgericht, dat ik huu geven zoude het land Kan aan, het land hunner vreemdeling-Bchappen, waarin zij vreemdelingen geweest zijn.

4 En ook heb ik gehoord het gekerm der kinderen Israels, die de Egyptenaars in dienstbaarheid houden, en heb aan mijn verbond gedacht.

5 Derhalve zog tot do kinderen Israels: Ik ben de Heere; en ik zal ulieden uitleiden van onder de lasten der Egyptenaren, en ik zal u redden uit hunne dienstbaarheid. en zal u verlossen door eenen uitgestrekten arm en door groote gerichten,

6 en zal ulieden tot mijn volk aannemen; en ik zal u tot eenen God zijn, en gijlieden zult erkennen dat ik de Heere uw God ben, die u nitleide van onder de lasten der Egyptenaren.

7 En ik zal ulieden brengen in dat land, waarover ik mijne hand opgeheven heb, dat ik liet Abraham, Isaak en Jakob geven zoude; en ik zal het ulieden geven tot een erfdeel, ik de Heere.

8 En Mozes sprak al zóó tot de kinderen Israels; doch zij hoorden naar Mozes niet, vanwege de benauwdheid des gcestes en vanwege de harde dienstbaarheid.

9 Voorts sprak de Heere tot Mozes, zeggende:

10 Ga henen, spreek tot Farao, den Koning van Egypte, dat hij de kinderen Israels uit zijn land trekken late.

11 Doch Mozes sprak voor den Heere, zeggende: Zie, de kinderen Israels hebben naar mij niet gehoord, hoe zoudo mij dan Farao hooren? Daarbij ben ik onbesneden van lippen.

12 Evenwel sprak de Heere tot Mozes en tot Aaron, en gaf hun bevel aan de kinderen Israels, en aan Farao den Koning van Egypte, om de kinderen Israels uit Egypteland te leiden.

13 Dit zijn de hoofden van ieder huis hunner vaderen. De zonen Rubens des eerstgeborenen Israels zijn Henoch en Palu, Hez-ron en Karmi; dat zijn de huisgezinnen van Ruben.

14 En de zonen van Simeon: Jemuël, en Jamin, en O had, en Jachin, en Zohar, en Saul, de zoon eener KanaanUische; dat zijn Simeons huisgezinnen.

15 Dit nu zijn de namen der zonen van Levi naar hunne geboorten: Gerson, en Kohath, en Merari. En de jaren des levens van Levi waren honderd zevenendertig jaar.

16 De zonen Gersona: Libni en Simei', naar hunne huisgezinnen.

17 En de zonen Kohaths: Am-ram, en Jizhar, en Hebron, en Uzziel; en de jaren des levens van Kohath waren honderd drie-en dertig jaar.

18 En de zonen van Merar i :Mahli en Musi; dit zijn de huisgezinnen van Levi, naar hunne geboorten.

19 En Amram nam Jochébed zijne huisvrouw, en zij baarde hem Aaron en Mozes; en de jaren des levens van Amram waren honderd zevenendertig jaar.

20 En de zonen Jizhamp;rs: Ko-rach, en Nefeg, en Zichri.

21 En de zonen Uzzicls: Milt; sacl, en Elzafan, en Sithri.

22 En Aaron nam zich tot eene vrouwEliséba,Animinadabs dochter, Nahessonszuster; en zij 'naaide hem Nadab en Abihu, Elea-zar en Ithamar.

23 En de zonen van Korach waren Assir, en Elkana, en Abia-saf; dat zijn de huisgezinnen der Korachiten.

24 En Eleazar, Aarons zoon. nam voor zich eene van de dochters van Putiël tot eene vrouw, en zij baarde hem Pinehas. Dat zijn de hoofden der vaderen der

Leviten, naar hunne huisgezin-ncn.

25 Dit is Aaron en Mozea, tot v,ie lt;le Heere zeitle: Leidt de kinderen Israels uit Egypteland, naar hunne lieiren.

2G Deze zijn het, die r,ot Farao, den Koning van Egypte, spraken, ' it zij de kinderen Israels uit pte leidden; dit is Mozes en

27 En het geschiedde te dien lt;lage als de Heere tot Mozes ei'rak in Egypteland,

28 zoo sprak de Heere tot Mozes, zeggende: Ik ben de Heere: .spreek tot Farao den Koning van Eprvpte alles wat ik tot u spreek.

29 Toen zeide Mozes voor liet aangezicht des Heeren: Zie, ik ben onbesneden van lippen, hoe zal dan Farao naar mij hooren?

HOOFDSTUK 7.

Toen zeide de Heere tot Mozes Zie, ik heb u tut eenen God gezet over Farao, en Aaron uw broeder zal uw 1'rofeet zijn.

2 Gij zult spreken alles wat ik u gebieden zal; en Aiiron uw broeder zal tpt Farao spreken, dat hij de kinderen Israels uit zijn land trekken late.

3 Doch ik zal Farao's hart verharden, en ik zal mijne teekenen en mijne wonderen in Egypteland vermenigvuldigen,

4 Farao nu zal naar uliedenniet hooren, en ik zal mijne hand aan Egypte leggen, en voeren mijne heiren, mijn volk, de kinderen Israels, uit Egypteland door groote gerichten.

5 Dan zullen de Egyptenaars weten dat ik de Heere ben, wanneer ik mijne hand over Egypte uitstrekke en de kinderen Israels uit het midden van hen uit-leide.

6 Toen deed Mozes en Aaron als hun de Heere geboden had, alzóó deden zij.

7 En Mozes was tachtig jaar oud en Aaron was drieëntachtig jaar oud toen zij tot Farao spraken.

8 En de Heere sprak tot Mozes en tot Aaron, zeggende:

9 Wanneer Farao tot ulieden spreken zal, zeggende: Doet een wonderteeken voor ulieden, zoo zult gij tot Aiiron zeggen:Neem uwen staf en werp hem voor Farao's aangezicht neder: hij zal tot een draak worden.

10 Toen ging Mozes en Aaron tot Farao henen, en deden alzóó gelijk de Heere geboden had; en Aiiron wierp zijnen staf neder voor Farao's aangezicht en voor het aangezicht zijner knechten, en hij werd tot een draak.

11 Farao nu riep ook de wijzen en de guichelaars, en de Egyptische toovcnaars deden óók alzoo met hunue bezweringen :

12 want een iegelijk wierp zijnen staf neder, en zij werden tot draken; maar Aiirons staf verslond hunne staven.

13 Doch Farao's hart verstokte, zoodat hij naar hen niet hoorde, gelijk de Heere gesproken had.

14 Toen zeide de Heere tot Mozes: Farao's hart is zwaar: hij weigert het volk te laten trekken.

15 Ga henen tot Farao in den morgenstond; zie, hij zal uitgaan naar het water toe; zoo stel u tegen hem over aan den oever der rivier, en den staf, die in eene slang is veranderd geweest, zult gij in uwe hand nemen;

Ui en gij zult tot hem zeggen: De Heere, der Hebreen God, heeft mij tot u gezonden, zeggende: Laat mijn volk trekken, dat het mij dipne in de woestijn; doch zie, gij hebt tot nu toe niet gehoord.

17 Zóó zegt de Heere : Daaraan zult gij weten dat ik de Heere ben: zie, ik zal met dezen staf, die in mijne hand is, op het water dat in deze rivier is slaan, en het zal in bloed veranderd worden;

18 en de visch in de rivier zal sterven, zoodat de rivier zal stinken; en de Egyptenaars zullen vermoeid warden, dat zij het water uit de rivier drinken m©gen.

19 Voorts zeide de Heere tot Mozes: Zeg tot Aiiron: Neem uwen staf en steek uwe hand uit

over de wateren der Egyptenaren, over hunne stroomen, over hunne rivieren en over hunne poelen en over alle vergadering hunner wateren, dat zij bloed worden; en daar zij bloed in het gansche Egypteland, beide in houten en in steenen veilen.

20 Mozes nu en Aiiron deden alzóó gelijk de Heere geboden had; en hij hief den staf op en sloeg het water, dar. in de rivier was, voor de oogen Farao's en voor do oogen zijner knechten: en al het water in de rivier werd in bloed veranderd,

21 en de visch die in de rivier was stierf, en de rivier stonk, zoodat de Egyptenaara het water uit de rivier niet drinken konden; en daar was bloed in het gansche Egypteland.

22 Doch de Egyptische toove-venaars deden óók alzoo niet hunne bezweringen; zoodat Farao's hart verstokte, en hij hoorde naar hen niet, gelijk als de Heere gesproken had,

23 en Farao keerde zich om en ging naar zijn huis, en hij zette zijn hart daar óók niet op.

24 Doch alle Egyptenaara groeven rondom de rivier om water te drinken, want zij konden vau het water der rivier niet drinken.

25 Alzoo werden zeven dager vervuld nadat de Heere de rivier geslagen had.

HOOFDSTUK 8.

Daarna zeide de Heere tot Mozes: Ga in tot Farao en zeg tot hem: Zóó zegt de Heere : Laat mijn volk trekken, dat zij mij dienen;

2 en indien gij weigert het te laten trekken, zie, zoo zal ik uwe gansche landpale met vorschen slaan,

3 dat de rivier van vorschen zal krielen, die zullen opkomen en in uw huis komen, en in uwe slaapkamer, ja, op uw bed: ook in de huizen uwer knechten, en op uw volk, en in uwe bakovens, ©n in uwe baktroggen;

4 en de vorschen zullen opkomen up u 'en op uw volk en op

alle uwe knechten.

5 Voorts zeide de Heere tot Mozes: Zeg tot Aaron: Strek uwe hand uit met uwen staf over de stroomen en over de rivieren en over de poelen, en doe vorschen opkomen over Egypteland.

6 En Aaron strekte zijne hand uit over de wateren van Egypte, en daar kwamen vorschen op en bedekten Egypteland.

7 Toen deden de toovenaars óók alzoo met hunne bezweringen, en zij deden vorschen over Egypteland opkomen.

8 En Farao riep Mozes en Aiiron, en zeide: Bidt vuriglijk tot den Heere, dat hij de vorschen van mij en van mijn volk wegneme; zoo zal ik het volk trekken laten, dat zij den Heere oiFeren.

9 Doch Mozes zeide tot Farao: Heb de eere boven mij: tegen wanneer zal ik voor u en uwe knechten en voor uw volk vuriglijk bidden, om deze vorschen van u en van uwe huizen te verdelgen, dat ze alleen in de rivier overblijven?

10 Hij dan zeide: Tegen morgen. En hij zeide: Het zij naar uw woord: opdat gij weet dat er niemand is gelijk de Heere, onze God,

11 zoo zullen de vorechen van u en van uwe huizen en van uwe knechten en van uw volk wijken, . zij zullen alleen in de rivier overblijven.

12 Toen ging Mozes en Aiiron uit van Farao, en Mozes riep tot den Heere ter oorzake der vorschen, die hij Farao had opgelegd:

13 en de Heere deed naar het woord van Mozes, en de vorschen stierven, uit de huizen, uit de voorzalen, en uit de velden;

14 en zij vergaderden ze te za-men bij lioopen, en het land stonk.

15 Toen nu Farao zag dat er verademing was verzwaarde hij zijn hart, dat hij naar hen niet hoorde, gelijk als de Heere gesproken had.

10 Voorts zeide de Heere tot

E X OI

Mores: Zeg tot Aaron: Strek uwen staf nit en sla het stof der aarde, dat het tot luizen worde in het gansche Eg3^Tpteland.

17 En zij deden alzoo:-want Aaron strekte zijne hand uit met zijnen staf en sloeg het stof der aarde, en daar werden vele luizen aan de menschen enaan het vee: al het stof der aarde werd luizen in het gansche Egypteland.

18 De toovenaars deden óók al-zoo niet hunne bezweringen, opdat zij luizen voortbrachten, doch p-ij konden niet; zoo waren de luizen aan de menschen en aan het vee.

19 Toen zeiden de toovenaars tot Farao: Dit is Gods vinger. Doch Farao's hart verstijfde, zoodat hij naar hen niet hoorde, gelijk de Heere gesproken had.

20 Voorts zeide de Heere tot Mozes: Maak u morgenvroeg op en stel u voor Farao's aangezicht; zie, hij zal aan liet water uitgaan; en zeg tot hem: Zóó zegt de Heere: Laat mijn volk trekken, dat ze mij dienen;

21 want zoo gij mijn volk niet laat trekken, zie, zoo zal ik eene vermenging van ongedierte zenden op u en op uwe knechten en op uw volk en in uwe huizen, alzoo dat der Egyptenaren huizen met deze vermenging zullen vervuld worden, en ook het aard- , rijk waarop zij zijn;

22 en ik zal te dien dage het land Gosen, waarin mijn volk woont, afzonderen, dat daar geen vermenging van ongedierte zij, opdat gij weet dat ik, de Heere, in het midden dezes lands ben;

23 en ik zal eene verlossing stellen tusschen mijn volk en tueschen uw volk; tegen morgen zal dit teeken geschieden.

24 En de Heere deed alzoo, en daar kwam een zware vermenging van ongedierte in Farao's huis en in zijner knechten huizen en over het gansche Egypteland; het land werd verdorven van deze vermenging.

25 Toen riep Farao Mozes en Aaron, en zeide: Gaat henen en

ÜS 9. 73

offert uwen God in dit land.

26 Mozes dan zeide: Het is niet recht dat men alzóó doe; want wij zouden der Egyptenaren gruwel den Heere onzen God mogen offeren; zie, indien wij.derEgj-p-tenarcn gruwel voor hunne oogen offerden, zouden zij ons niet steenigen ?

27 Laat ons den weg van drie dagen in de woestijn gaan, dat wij den Heere onzen God offeren, gelijk hij tot ons zeggen zal.

28 Toen zeide Farao: Ik zal u trekken laten, dat gijlieden den Heere uwen God offert in de woestijn; alleen dat gijlieden in het gaan geenszins te ver trekt; bidt vuriglijk voor mij.

29 Mozes nu zeide: Zie, ik ga van u, en zal tot den Heere vuriglijk bidden, dat deze vermenging van ongedierte van Farao, van zijne knechten, en van zijn volk morgen wegwijke: alleen dat Farao niet meer bedrieglijk han-dele, dit volk niet latende gaan om den Heere te offeren.

30 Toen ging Mozes uit van Farao, en bad vuriglijk tot den Heere:

31 en de Heere deed naar het woord van Mozes, en de vermenging van ongedierte week van Farao, van zijne knechten, en van zijn volk: en er bleef niet één over.

32 Doch Farao verzwaarde zijn hart ook op datmaal, en hij liet het volk niet trekken.

HOOFDSTUK 9.

Daarna zeide de Heere tot Mozes: Ga in tot Farao en spreek tot hem: Alzóó zegt de Heere, de God der Hebreen: Laat mijn volk trekken, dat het mij diene;

2 want zoo gij weigert ze te laten trekken, en gij hen nog met geweld ophoudt,

3 zie, de hand des HEERENzal zijn over uw vee dat in het veld is, over de paarden, over de ezels, over de kemelen, over de runderen, en over het kleine vee, door eene zeer zware pestilentie.

4 En de Heere zal eene afzon-

3*

dering maken tnsschen liet vee der Israëliten en tusschen het vee der Egyptenaren, dat daar niets sterye van alles dat der kinderen Israëls is.

5 En de Heere bestemde eenen zekeren tijd, zeggende: Morgen zal de Heere deze zaak in dit land doen.

6 En de Heere deed deze zaak des anderen daags; en al het vee der Egyptenaren stierf, maar van het vee der kinderen Israëls stierf niet één.

7 En Farao zond er henen, en zie, van het vee Israëls was niet tot één toe gestorven. Doch het hart Farao's werd verzwaard en hij liet het volk niet trekken.

8 Toen zeide de Heere tot Mo-zes en tot Aiiron: Neemt gijlieden uwe vuisten vol asch uit den oven, en Mozes strooie die naar den hemel voor Farao's oogen,

9 en zij zal tot klein stof worden over hetganscheEgypteland, en zij zal a~n de menschen en aan het vee worden tot zweren, uitbrekende met blaartjes, in het gansche Egypteland.

10 Eu zij namen asch uit den oven, en stonden voor Farao's aangezicht, en Mozes strooide ze naar den hemel: toen werden daar zweren, uitbrekende met blaartjes aan de menschen en aan hel vee;

11 al zoo dat de toovenaars voor Mozes niet staan konden vanwege de zweren; want aan de toovenaars waren zweren, en aan alle de Egyptenaren.

12 Doch de Heere verstokte Farao's hart, dat hij naar hen niet hoorde, gelijk de Heere tot Mozes gesproken had.

13 Toen zeide de Heere tot Mozes: Maak u morgen vroeg op en stel u voor Farao's aangezicht, en zeg tot hem: Zóó zegt de Heere, der Hebreen God: Laat mijn volk trekken dat ze mij dienen.

14 Want ditmaal zal ik alle mijne plagen in uw hart zenden en over uwe knechten en over uw volk, opdat gij weet, dat er niemand is gelijk ik op de gansche aarde;

15 want nu heb ik mijne hand uitgestrekt, opdat ik u en uw volk met de pestilentie zoude slaan, en dat gij zoudt van de aarde verdelgd worden.

16 Maar waarlijk, daarom heb ik u verwekt, opdat ik mijne kracht aan u betoonde, en opdat men mijnen naam ver telle op de gansche aarde.

17 Verheft gij uzelren nog tegen mijn volk, dat gij het niet wilt laten trekken,

18 zie, ik zal morgen omtrent dezen tijd eenen zeer zwar.en hagel doen regenen, desgel ij ke er in Egypte niet geweest is van dien dag af dat het gegrond is, tot nu toe.

19 En nu, zend henen, vergader uw vee en alles wat gij op het veld hebt: alle mensch en gedierte, dat op het .veld gevonden zal worden en niet in huis verzameld zijn zal, als deze hagel op hen vallen zal, zoo zullen zij eterven.

20 Die onder Farao's knechten des Heeren woord vreesde, die deed zijne knechten en zijn vee in de huizen vlieden;

21 doch die zijn hart niet zette tot des Heeren woord, die liet zijne knechten en zijn vee op het veld.

22 Toen zeide de Heere tot Kozes: Strek uwe hand uit naar den hemel, en daar zal hagel zijn in het gansche Egypteland over de menschen en over het vee en over al het kruid des velds in Egypteland.

23 Toen strekte Mozes zijnen staf naar den hemel, en de Heere gaf donder en hagel, en het vuur schoot naar de aarde, en de Heere liet hagel regenen over Egypteland.

24 En daar was hagel, en vuur in het midden des hagels vervangen ; hij was zeer zwaar; des-gelijke is in het gansche Egypteland nooit geweest sinds dat het tot een volk geworden is.

25 En de hagel sloeg in het gansche Egypteland alles wat op het veld was, van de menschen aif tot de beesten toe, ook sloeg de hagel al het kruid des veld*

en verbrak al het geboomte des vel (is.

26 Alleen in het land Gosen, waar de kinderen Israëls wonen, daar was geen hagel.

27 Toen schikte Farao henen en hij riep Mozes en Aaron, en zeide tot hen: Ik heb mij ditmaal verzondigd; de Heeke is rechtvaardig, ik daarentegen en mijn volk zijn goddeloos.

28 Bidt vuriglijk tot den Heere, (want het is genoeg), dat geen donder Godes noch hagel meer zij; dan zal ik nlieden laten trekken, en gij zult niet langer blijven.

20 Toen zeide Mozes tot hem: Wanneer ik ter stad uitgegaan zal zijn, zoo zal ik mijne handen uitbreiden voor den Heere : de donder zal ophouden en de hagel zal niet meer zijn, opdat gij weet dat de aarde des Heeren is.

30 Nochtans u en uwe knechten aangaande weet ik dat gijlieden voor het aangezicht des Heeren Godes nog niet vreezen zult.

31 Het vlas nu en de gerst werd geslagen, want de gerst was in de aar en het vlas was in den halm;

32 maar de tarwe en de spelt werden niet geslagen, want zij waren bedekt.

33 Zoo ging Mozes van Farao ter stad uit. en breidde zijne handen uit tot den Heere: en de donder en de hagel hielden op, en de regen werd niet mter uitgegoten op tie aarde.

34 Toen Farao zag dat de regen en de hagel en de donder ophielden, zoo yerzondigde hij zich verder en hij verzwaarde zijn harte, hij en zijne knechten;

35 alzoo werd Farao's hart verstokt, dat hij de kinderen Israëls niet trekken liet, gelijk als de Heere gesproken had door Mozes.

HOOFDSTUK 10.

Daarna zeide de Heere tot Mozes: Ga in tot Farao, want ik heb zijn hart verzwaard, ook liet hart zijner knechten, opdat ik deze mijne teekenen in het midden van hem zette,

2 en opdat gij voor de ooren uwer kinderen en uwer kindskinderen moogt vertellen wat ik in Egypte uitgeri «htheb, en mijne teekenen, die ik onder hen gesteld hebt; opdat gijlieden weet dat ik de Heere ben.

3 Zoo ging Mozes en Aaron tot Farao, en zeiden tot hem: Zóó zegt de Heere, derHebreën God: Hoe lang weigert gij u voor mijn aangezicht te verootmoedigen? Laat mijn volk trekken, dat zij mij dienen.

4 Want indien gij weigert mijn volk te laten trekken, zie, zoo zal ik morgen sprinkhanen in uwe landpale brengen;

5 en zij zullen het gezicht des lands bedekken, alzoo dat men de aarde niet zal kunnen zien; en zij zullen afeten het overige van hetgeen dat ontkomen is, hetgeen dat nlieden overgebleven was van den hagel; zij zullen ook al het geboomte afeten, dat uliedenuit het veld voortkomt;

G en zij zullen vervullen uwe huizen, en de huizen aller uwer knechten, en aller Egyptenaren huizen, welke uwe vaders nochu-wer vaderen vaders gezien hebben, van dien dag aan dat zij op den aardbodem geweest zijn, tot op dezen dag. En hij keerde zich om en ging uit van Farao.

7 En de knechten Farao's zeiden tot hem: Hoe lang zal ons deze tot een strik zijn? Laat de mannen trekken, dat zij den Heere hunnen God dienen: weet gij nog niet dat Egypte verdorven is?

8 Toen werden Mozes en Aaron weder tot Farao gebracht, en hy zeide tot hen: Gaat henen, dien't den Heere uwen God : wie en wie zijn ze die gaan zullen?

9 En Mozes zeide: Wij zullen gaan met onze jonge en met onze oude lieden, met onze zonen en met onze dochteren, met onze schapen en met onze runderen zullen wij gaan; want wij hebben een feest des Heeren.

10 Toen zeide hij tot hen: De Heere zij alzóó met nlieden, gelijk ik u en uwe kleine kinderen zal trekken laten: ziet toe, want

daar is kwaad voor ulieder aangezicht.

11 Niet alzoo, gij mannen gaat nu henen en dient den Heere, wamp;nt dat hebt gijlieden verzocht. En men dreef ze uit van Farao's aangezicht.

12 Toen zeide de Heere tot Mo-zes: Strek uwe hand uit over Egypteland, om de sprinkhanen, dat zij opkomen over Egypteland, en al het kruid des lands opeten, al hetgeen dat de hagel heeft overgelaten.

13 Toen strekte Mozes zijnen staf uit over Egypteland, en de Heere bracht eenen oostenwind in dat land, dien geheelen dag en dien ganschen nacht: het geschiedde des morgens dat de oostenwind de sprinkhanen opbracht,

14 en de sprinkhanen kwamen op over het gansche Egypteland, en lieten zich neder aan alle de palen der Egyptenaren, zeer zwaar; vóór dezen zijn dergelijke sprinkhanen als deze nooit geweest, en na dezen zullen er zulke niet wezen;

15 want zij bedekten het gezicht des ganschen lands, alzoo dat het land verduisterd werd, en zij aten al het kruid des lands op, en alle d§ vruchten der boomen, die de h^gel had overgelaten, en daar bleef niets groens aan de boomen nqch aan de kruiden des velds, in het gansche Egypteland.

16 Toen haastte Farao om Mozes en Aaron te roepen, en zeide; Ik heb gezondigd tegen den Heere uwen God en tegen ulieden;

17 en nu vergeeft mij toch mijne zonde alleen ditmaal, en bidt vuriglijk tot den Heere uwen God, dat hij slechts dezen dood van mij wegneme.

18 En hij ging uit van Farao, en bad vuriglijk tot den Heere;

19 toen keerde de Heêre eenen zeer sterken westenwind, die hief de sprinkhanen op en wierp ze in de Schelfzee; er bleef niet één sprinkhaan over in alle de land-pal e van Egypte.

20 Doch de Heere verstokte Farao's hart, dat hij de kinderen Israels niet liet trekken.

21 Toen zeide de Heere tot

Mozes; Strek uwe hand uit naar den hemel, en daar zal duisternis komen over Egypteland, dat men de duisternis tasten zal.

22 Als Mozes zijne hand uitstrekte naar den^ hemel, werd er eene dikke duisternis in het gansche Egypteland, drie dagen;

23 zij zagen de één den ander niet; daar stond ook niemand op van zijne plaats in drie dagen; maar bij alle de kinderen Israels was het licht in hunne woningen.

24 Toen riep Farao Mozes, en zeide; Gaat henen, dient den Heere'; alleen uwe schapen en uwe runderen zullen vastblij ven; ook zullen uwe kinderkens met u gaan.

25 Doch Mozes zeide; Ook zult gij slachtofferen en brandoflferen in onze handen geven, die wij den Heere onzen God doen mogen;

26 en ons vee zal óók met ons gaan, daar zal geen klauw achterblijven, want van hetzelve zullen wij nemen om den Heere onzen God te dienen; want wij weten niet waarmede wij den Heere onzen God dienen zullen totdat wij daar komen.

27 Doch de Heere verhardde Farao's hart, en hij wilde ze niet laten trekken,

28 maar Farao zeide tot hem; Ga van mij, wacht u dat gij niet meer mijn aangezicht ziet; want ten welken dage gij mijn aangezicht zult zien, zult gij sterven.

29 Mozes nu zeide; Gij hebt recht gesproken, ik zal niet meer uw aangezicht zien.

HOOFDSTUK 11.

quot;Want de Heere had tot Mozes gesproken: Ik zal nogééneplaag over Farao e:a over Egypte brengen, daarna zal hij ulieden van hier laten trekken; als hij u geheel zal laten trekken, zoo zal hij u haastelijk van hier uitdrijven:

2 spreek nu voor de ooren des volks, dat iedere man van zijnen naaste en iedero vrouw van hare naaste zilveren vaten en gouden vaten eische.

3 En de Heere gaf het vol)»:

genade in de oogen der Egypte-naren: ook was de man Mozes zeer groot in Egypteland voor de oogen van Farao's knechten en voor de oogen des volks.

4 Voorts zeide Mozes: Zóó heeft de Heere gezegd: Omtrent middernacht zal ik uitgaan door het midden van Egypte:

5 en alle eerstgeborenen in Egypteland zullen sterven, van Farao's eerstgeborene nf die op zijnen troon zitten zoude, tot den eerstgeborene der dienstmaagd die achter den molen is, en alle eerstgeborene van hel vee;

6 eri daar zal een groot geschrei zijn in het gansche Egypteland, dêsgelijke nooit geweest is en desgelijke niet meer wezen zal.

7 Maar bij alle kinderen Israels zal niet één hond zijne tong verroeren, van de menschen af tot de beesten toe; opdat gijlieden weet dat de Heere tusschen de Egyp-tenaren en tusschen de Israëli ten eene afzondering maakt.

8 Dan zullen alle deze uwe knechten tot mij afkomen en zich voor mij neigen, zeggende; Trekt uit, gij en al het volk dat uwe voetstappen volgt; en daarna zal ik uitgaan. En hij ging uit van Farao in hitte des toorns.

9 De Heere dan had tot Mozes gesproken: Farao zal naar ulieden niet hooren, opdat mijne wonderen in Egypteland vermenigvuldigd worden.

10 En Mozes en Aaron hebben alle deze wonderen gedaan voor Farao's aangezicht; docli de Heere verhardde Farao's hart, dat hij de kinderen Israels uit zijn land niet trekken liet.

HOOFDSTUK 12.

De Heere nu had tot Mozes en tot Aaron in Egypteland gesproken, zeggende:

2 Deze zelfde maand zal ulieden het hoofd der maanden zijn, zij zal u de eerste van de maanden des jaars zijn.

3 Spreekt tot de gansche vergadering Israels, zeggende: Op den tiende dezer maand neme een iegelijk een lam, naar de huizen der vaderen, een lam voor een huis;

4 maar indien een huis te kléin is voor een lam, zoo neme het en zijn nabuur, de naaste aan zijn huis, naar het getal der zielen, ieder naardat hij eten kan: gij zult rekening maken naar het lam.

5 Gij zult een volkomen lam hebben, een mannetje, een jaar oud; van de schapen of van de geitenhokken zult gij het nemen ;

G en gij zult het in bewaring hebben tot den veertienden dag dezer maand; en de gansche gemeente der vergadering Israels zal het slachten tusschen twee avonden.

7 En zij zullen van dat bloed nemen en strijken het aan ^ de beide zij posten en aan den bovendorpel, aan de huizen in welke zij het eten zullen.

8 En zij zullen dat vleesch eten in denzelfden nacht, aan het vuur gebraden, met ongezuurde brooden; zij zullen het met bittere saus eten.

9 Gij zult daar niet rauw van eten, ook geenszins in water gezoden, maar aan het vuur gebraden, zijn hoofd met zijne schenkelen en met zijn ingewand.

10 Gij zult daar ook niet van laten overblijven tot den morgen, maar hetgeen daarvan overblijft tot den morgen zult gij met vuur verbranden.

11 Aldus nu zult gij het eten: uwe lendenen zullen opgeschort zijn, uwe schoenen aan uwe voeten, en uw staf in uwe hand; en gij zult het met haast eten: het is des Heeren Pascha.

12 Want ik zal in dezen nacht door Egypteland gaan en alle eerstgeborenen in Egypteland slaan, van de menschen af tot de beesten toe, en ik zal gerichten oefenen aan alle de goden der Egyptenaren, ik de Heere!

13 En dat bloed zal ulieden tot een teeken zijn aan de huizen waarin gij zijt: wanneer ik het bloed zie, zal ik ulieden voorbijgaan, en daar zal geen plaag onder ulieden ten verderve zijn, wanneer ik Egypteland slaan zal,

14 En deze dag zal ulieden wezen ter gedachtenis, en gij zult hem den Heere tot een feest vieren; gij zult hem vieren onder uwe geslachten tot eene eeuwige inzetting.

15 Zeven dagen zult gijlieden ongezuurde brooden eten, maar op den eersten dag zult gij het zuurdeeg wegdoen uit uwe huizen; want wie het gedeesemde eet van den eersten dag af tot op den zevenden dag, die zi«l zal uitgeroeid worden uit Israël.

16 En op den eersten dag zal er eene heilige verzameling zijn, ook zu!t gij eene heilige verzameling hebben op den zevenden dag: daar zal geen werk op denzelve gedaan worden; maar wat door iedere ziel gegeten zal worden, dat alleen mag door ulieden toegemaakt worden.

17 Zoo onderhoudt dan de ongezuurde brooden,^ dewijl ik juist op dien dag ulieder heiren uit Egypteland geleid zal hebben; daarom zult gij dezen dag hou-dén onder uwe geslachten tot eene eeuwige inzetting.

18 In de eerste maand op den veertienden dag der maand, in den avond, zult gij ongezuurde brooden eten, tot den éénentwintig-sten dag der maand in den avond.

19 Dat er zeven dagen 1 ang geen zuurdeesem in uwe huizen, gevonden worde; want al wie het gedeesemde eten zal, die ziel zal uit de vergadering Israels uitgeroeid worden, hij zij een vreemdeling of een ingeborene des lands.

20 Gij zult niets eten dat ge-deesemd is, in alle uwe woningen zult gij ongezuurde brooden eten.

21 Mozes dan riep alle de oudsten van Israël en zeide tot hen: Leest uit en neemt u lammeren voor uwe huisgezinnen, en slacht het Pascha.

22 Neemt dan een bundeltje hysop, en doopt het in 't bloed dat in een bekken zal wezen, en strijkt aan den bovendorpel en aan de beide zij posten van dat bloed, 't welk in het bekken zijn zal; doch u aangaande, niemand zal uitgaan

uit de deur zijns huizes tot amp;an

den morgen;

23 want de Heere zal dóórgaan om de Egyptenaren te slaan; doch wanneer hij het bloed zien zal aan den bovendorpel en aan de twee zijposten, zoo zal de Heere de deur voorbijgaan, en den ver-derver niet teelaten in uwe huizen te komen om te slaan.

24 Onderhoudt dan deze zake tot eene inzetting voor u en voor uwe kinderen tot in eeuwigheid.

25 En het zal geschieden als gij in dat land komt dat u de Heere geven zal, gelijk hij gesproken heeft, zoo zult gij dezen dienst onderhouden.

26 En het zal geschieden wanneer uwe kinderen tot u zullen zeggen: Wat hebt gij daar voor eenen dienst?

27 zoo zult gij zeggen: Dit is den Heere een Paaschoffer, die voor der kinderen Israëls huizen voorbijging in Egypte, toen hij de Egyptenaars sloeg en onze huizen bevrijdde. Toen boog zich het volk en neigde zich.

28 En de kinderen Israëls gingen en deden het: gelijk als de Heere Mozes en Aaron geboden had, alzóó deden zij.

29 En het geschiedde te middernacht dat de Heere alle de eerstgeborenen in Egypteland sloeg, van den eerstgeborene Farao's af die op zijnen troon zitten zoude, tot op den eerstgeborene des gevangenen, die in het gevangenhuis was en alle eerstgeborene der beesten.

30 En Farao stond op bij nacht, hij en alle zijne knechten, en alle de Egyptenaars; en daar was een groot geschrei in Egypte, want daar was geen huis waarin niet een doode wa?.

31 Toen riep hij Mozes en Aaron in den nacht, en zeide: Maakt u op, trekt uit het midden van mijn volk, zoo gijlieden als de kinderen^ van Israël; en gaat henen, dient den Heere, gelijk gijlieden gesproken hebt.

32 Neemt ook met u uwe schapenen uwe runderen, zooals gij

gesproken hebt, en gaat henen, en zegent mij ook.

33 En de Egyptenaars hielden eterk aan bij het volk, haastende om die uit het land te drijven; want zij zeiden: Wij zijn allen dood.

34 En het volk nam zijn deeg op eer hot gedeesemd was, hunne deegklompen, gebonden in hunne kleederen, op hunne'schouderen.

35 De kinderen Israëlg nu hadden gedaan naar het woord van Mozes, en hadden van de Egypte-naren geëischt zilveren vaten en gouden vaten en kleederen.

36 Daartoe had de Heere het volk genade gegeven in de oogen der Egyptenaren, dat zij hun hunne begeerte deden; en zij beroofden de Egyptenaren.

37 Al zoo reisden de kinderen Israëls uit van Rameses naar Suk-koth, omtrent zeshonderdduizend te voet, mannen alleen, behalve de kinderkens;

38 en veel vermengd volk trok ook met hen op, en schapen en runderen, zeer veel vee.

39 En zij bakten van het deeg dat zij uit Egypte gebracht hadden ongezuurde koeken, want het was niet gedeesemd; overmits zij uit Egypte uitgedreven werden, zoodat zij niet vertoeven konden noch ook teerkost voor zich bereiden.

40 De tijd nu der woning, die de kinderen Israëls in Egypte gewoond hebben, is vierhonderd jaar en dertig jaar.

41 En het geschiedde ten einde van de vier honderd en dertig jaren, zoo is hot juist op denzellden dag geschied dat alle de heiren des Heeren uit Egypteland gegaan zijn.

42 Dezen nacht zal men den Heere op het vlijtigste houden, omdat hij ze uit Egypteland geleid heeft; dit is de nacht des Hee-ren, die op het vlijtigste moet ge-houden worden van alle de kinderen Israëls, onder hunne geslachten.

43 Voorts zeide de Heere tot Mozes en Aaron: Dit is de inzetting van het Pascha: geens vreemdelinge zoon zal daarvan eten;

44 doch alle knecht van iedereen, die voor geld gekocht is, nadat gij hem zult besneden hebben, dan zal hij daarvan eten:

45 geen uitlander noch huurling zal daarvan eten.

46 In één huis zal het gegeten worde; gij zult van het vleescli niet buiten uit het huis dragen, en zult geen been daaraan breken.

47 De gansche vergadering Israëls zal het doen.

48 Als nu een vreemdeling bij u verkeert, en den Heere het Pascha houden zal, dat alles wat mannelijk is bij hem besneden worde, en dan kome hij daartoe om dat te houden, en hij zal wezen als een ingeborene des lands; maar geen onbesnedene zal daarvan eten.

49 Eénerlei wet zij den ingeborene en den vreemdeling, die als vreemdeling in het midden van u verkeert.

50 En alle kinderen Israëls deden het; gelijk als de Heere Mozes en Aaron geboden had, alzóó deden zij.

51 En het geschiedde even tenzelfden dage, dat de Heere de kinderen Israëls uit Egypteland leidde, naar hunne heiren.

HOOFDSTUK 13.

Toen sprak de Heere tot Mozes, zeggende:

2 Heilig mij alle eerstgeborenen, wat eenige baarmoeder opent, onder de kinderen Israëls, van menschen en van beesten; dat is mijn.

3 Voorts zeide Mozes tot het volk: Gedenkt aan dezen zelfden dag, op welken gijlieden uit E-gypte, uit het diensthuis, gegaan zijt; want de Heere heeft u door eene sterke hand van hier uitgevoerd; _lt; daarom zal het gedee-semde niet gegeten worden.

4 Heden gaat gijlieden uit, in de maand Abib;

5 en het zal geschieden als u de Heere zal gebracht hebben in het land der Kanaaniten en der Hethiten en der Amoriten en der Heviten en der Jebusiten,

80 EXOI

hetwelk hij uwen vaderen gezworen heeft u te geven, een land vloeiende van melk en honig, zoo zult gij dezen dienst houden in deze maand.

6 Zeven dagen zult gij ongezuurde brooden eten, en cp den zevenden dag zal den Heeee een feest zijn.

7 Zeven dagen zullen ongezuurde brooden gegeten worden, en het gedeeeemde zal bij u niet gezien worden, ja daar zal geen zuurdeeg bij u gezien worden, in alle uwe palen.

8 En gij zult uwen zoon te kennen geven te dien dage, zeggende: ï)it is om hetgeen deHEERE mij gedaan heeft toen ik uit Egypte uittoog.

9 En het zal u zijn tot een tee-ken op uwe hand en tot eene gedachtenis tusschen uweoogen, opdat de wet des Heeren in u-wen mond zij, omdat u de Hee-re door eene sterke hand uit Egypte uitgevoerd heeft.

10 Daarom onderhoud deze inzetting ter bestemder tijd, van jaar tot jaar.

11 Het zal ook geschieden wanneer u de Heere in het land der Kanaaniten zal gebracht hebben, gelijk hij u en uwen vaderen gezworen heeft, en hii het u zal gegeven hebben:

12 zoo zult gij tot den Heere doen overgaan alles wat de baarmoeder opent, ook alles wat de baarmoeder opent van de vrucht der beesten, die gij hebben zult: de mannetjes zullen des Heeren zijn.

13 Doch al wat de baarvioeder der ezelin opent zult gij lossen met een lam; wanneer gij het nu niet lost, zoo zult gij het den nek breken, maar alle eerstgeborenen des menschen onder uwe zonen zult gij lossen.

14 Wanneer het geschieden zal dat uw zoon u morgen zal vragen, zeggende: Wat is dat? zoo zult gij tol hem zeggen; De Heere heeft ons door eene sterke hand uit Egypte, uit den dicnsthuize, uitgevoerd;

15 want het geschiedde toen Fall S 14.

rao zich verhardde ons te laten

trekken, zoo doodde de Heere alle eerstgeborenen in Egypteland,van des menschen eerstgeborene af tot den eerstgeborene der beesten: daarom offer ik den Heere de mannetjes van alles wat de baarmoeder opent; doch alle eerstgeborenen mijner zonen los ik.

1G En het zal tot een teekea zijn op uwe hand, en tot voor-hoofdspanselen tusschen uwe oogen; want de Heere heeft door eene sterke hand ons uit Egypte uitgevoerd.

17 En het is geschied toen Farao het volk had laten trekken, zoo leidde ze God niet Oj) den weg van der Filistijnen land, hoewel die nader was; want God zeide: Dat 't het volk niet rouwe als zij den strijd zien zouden, en heli niet wederkeere naar Egypte^

18 maar God leidde het volk om door den weg van de woestijn der Schelfzee. De kinderen Israels nu togen bij vijven uit Egypteland.

19 En Mozes nam Jozefs beenderen met zich; want hij had met een zwaren eed den kinderen Israels bezworen, zeggende; God zal ulieden voorzeker bezoeken; voert dan mijne beenderen mek ulieden op van hier.

20 Al zoo reisden zij uit Suk-koth, en zij legerden zich in Etham aan het einde der woestijn.

21 En de Heere toog voor hun aangezicht, des daags in eene wolkkolom dat hij ze op den weg leidde,en des nachts in eene vuurkolom dat hij ze lichtte, om voort te gaan dag en nacht;

22 hij nam de wolkkolom des daags en de vuurkolom des nachts niet weg van het aangezicht des volks.

HOOFDSTUK 14.

Toen sprak de Heere tot Mozes zeggende;

2 Spreek tot de kinderen Israels, dat aij wederkeeren en zich legeren vóór Pi-Hahiroth, tusschen Migdol en tusschen de zee: vóór Baal-Zefon, daartegenover zult gij u legeren aan de zee.

3 Farao dan zal zeggen van de kinderen Israëls: Zij zijn verward in het land, de woestijn heeft ze besloten.

4 En ik zal Farao's hart verstokken, dat hij hen najage; en ik zal aan Farao en aan al zijn heir ver-heerlijkt worden, alzoo dat de Egyptenaars zullen weten dat ik de Heere ben. En zij deden alzoo.

5 Toen nu den Koning van Egypte werd geboodschapt dat het volk vluchtte, zoo is het hart Farao's en zijner knechten veranderd tegen het volk, en zij zeiden: Waarom hebben wij dat gedaan, dat wij Israël hebben laten trekken dat zij ons niet dienden ?

6 En hij spande zijnen wagen aan, en nam zijn volk nier. zich,

7 en nam zeshonderd nitge-lezene wagens, ja alle de wagens van Egypte, eu de hoofdlieden over die allen.

8 Want de Heere verstokce het hart van Farao, den Koning van Egypte, dat hij de kinderen Israëls najoeg; doch de kinderen Israëls waren door eene hooge hand uitgegaan.

i) En de Egyptenaars jaagden ze na, en achterhaalden ze daar zij zich gelegerd hadden aan de zee; alle Farao's paarden, wagens, en zijne ruiters en zijn heir; nevens Pi-Hahiroth, vóór Baiil-Zefon.

10 Als Farao nabij gekomen was, zoo hieven de kinderen Israëls hunne oogen op, en zie, de Egyptenaars togen achter ^ hen; en zij vreesden zeer; toen riepen de kinderen Israëls tot den Heere,

11 en zij zeiden tot Mozes: Hebt gij ons daarom, omdat er in Egypte gansch geene graven waren, weggenomen, opdat wij in deze woestijn sterven zouden? Waarom hebt gij ons dat gedaan, dat gij ons uit Egypte uitgevoerd hebt?

12 Is dit niet het woord dat wij in Egypte tot u spraken, zeggende: Houd af van ons, en laat ons de Egyptenaren dienen? Want het ware ons beter geweest de Egyptenaren te dienen, dan in deze woestijn te sterven.

13 Doch Mozes zeide tot het volk: Vreest niet, staat vast, en ziei het heil des Heerex, dat hij heden aan ulieden doen zal; want de Egyptenaars, die gij lieden gezien hebt, die zult gij niet weder zien in der eeuwigheid.

14 De Heere zal voor ulieden strijden, en gij zult stille zijn.

15 Toen zeide de Heere tot Mozes: Wat roept gij tot mij? Zeg den kinderen Israëls dat zij voorttrekken.

16 En gij, hef uwen staf op, en strek uwe hand uit over de zee en klief ze, dat de kinderen Israëls door het midden der zee gaan op het droge.

17 En ik, zie, ik zal het hart der Egyptenaren verstokken, dat zij na hen daar ingaan; en ik zal verheerlijkt worden aan Farao en aan al zijn heir, aan zijne wage-nen en aan zijne ruiteren.

IS En de Egyptenaars zullen weten dat ik de Heere ben, wanneer ik verheerlijkt zal worden aan Farao, aan zijne wagenen en aan zijne ruiteren.

19 En de Engel Gods, die vóór het heir Israëls ging, vertrok en ging achter hen; de wolkkolom vertrok óók van hun aangezicht en stond achter hen,

20 en zij kwam tusschen het leger der Egyptenaren en tusschen het leger Israëls, en de wolk was tegelijk duisternis en verlichtte den nacht; zoodat de één tot den ander niet naderde den gansch en nacht.

21 Toen Mozes zijne hand uitstrekte over de zee, zoo deed de Heere de zee weggaan door een sterken oostenwind, dien gan-schen nacht, en maakte de zee droog, en de wateren werden gekliefd.

22 En de kinderen Israëls zijn. ingegaan in't midden van de zöe„ op het droge, en de wateren waren hun een muur aan hunne rechter-en aan hunne linkerhand.

23 En de Egyptenaars vervolgden ze en gingen in achter hen», alle Farao's paarden, zijne wa-genen en zijne ruiteren, in het midden van do zee.

24 En het geschiedde in de morgen wake dat de Heere in de kolom des vuurs en der wolk zag op het leger der Egyptenaren, en hij verschrikte het leger der Egyptenaren.

25 En hij stiet de raderen hunner wagenen weg, en deed zezwaarlijk voortvaren. Toen zeiden de Egyp-tenaars: Laat ons vlieden van het aangezicht Israëls, want de Heere etrijtV. voor hen tegen de Egyp-tenaars.

26 En de Heere zeide tot Mozes: Strek uwe hand uit over de zee, dat de wateren wederkeeren over de Egypte naars, over hunne wagenen en over hunne ruiters.

27 Toen strekte Mozes zijne hand uit over de zee, en de zee kwam weder tegen het naken van den morgenstond tot hare kracht, en de Egyptenaars vluchtten die tegemoet en de Heere stortte de Egyptenaars in 't midden der zee;

28 want als de wateren wederkeerden, zoo bedekten zij de wagenen en de ruiters des ganschen heirs van Farao, dat hen nagevolgd was in de zee: daar bleef uiet één van hen overig.

29 Maar de kinderen Israëls gin-

fen op het droge, in het middenen op het droge, in het midden

er zee, en de wateren waren hun een muur aan hunne rechter- en aan hunne linkerhand.

30 Alzoo verloste de Heere Israël op dien dag uit de hand der Egyptenaren; en Israël zag de Egyptenaren dood aan den oever der zee.

31 Ook zag Israël de groote hand, die de Heere aan de Egyptenaren bewezen had: en het volk vreesde den Heere, en geloofde in den Heere, en aan Mozes zijnen knecht.

HOOFDSTUK 15.

Toen zong Mozes en de kinderen Israëls den Heere dit lied en spraken, zeggende : Ik zal den Heere zingen, want hij is hoog verheven: het paard en zijnen ruiter heeft hij in de zee geworpen.

2 De Heere is mijn kracht en lied, en hij is mij tot een heil geweest; deze is mijn God, daarom zal ik hem eene liefelijke woning maken; hij is mijns vaders God, dies zal ik hem verheffen.

3 De Heere is een krijgsman; Heere is zijn naam.

4 Hij heeft Farao's wagens en zijn heir in de zee geworpen, en de keure zijner hoofdlieden zijn verdronken in de Schelfzee:

5 de afgronden hebben ze bedekt, zij zijn in de diepten gezonken als een steen.

6 O Heere, uwe rechterhand is verheerlijkt geworden in macht; uwe rechterhand, o Heere, heeft den vijand verbroken;

7 en door uwe groote hoogheid hebt gij die tegen u opstonden omgeworpen ; gij hebt uwen brandenden toorn uitgezonden, die ze verteerd heeft als eenen stoppel;

8 en door het geblaas van uwen neus zijn de wateren opgehoopt geworden, de stroomen hebben overeind gestaan als een hoop, de afgronden zijn stijf geworden in het harte der zee.

9 De vijand zeide: Ik zal vervolgen, ik zal achterhalen, ik zal den buit deelen, mijne ziele zal van hen niet vervuld worden, ik zal mijn zwaard uittrekken, mijne hand zal ze uitroeien:

10 gij hebt met uwen wind geblazen, de zee heeft ze bedekt zij zonken onder als lood in geweldige wateren. _

11 O Heere, wie is als gij onder de goden? Wie is als gij, verheerlijkt in heiligheid, vreesdij k in lofzangen, doende wonder ?

12 Gij hebt uwe rechterhand uitgestrekt, de aarde heeft ze verslonden.

13 Gij leidt door uwe weldadigheid dit volk dat gij verlost hebt, gij voert ze zachtkens door uwe sterkte tot de liefelijke woning uwer heiligheid.

14 De volken hebben het gehoord, zij zullen sidderen; weedom heeft de ingezetenen van Palestina bevangen.

15 Dan zullen de Vorsten Edoms verbaasd wezen, beving zal de machtigen der Moabiten

bevangen, alle de ingezetenen van Kanaan zullen veremelten.

16 Verschrikking en vreeze zal op hen vallen, door de grootheid van uwen arm zullen zij verstommen als een steen, totdat uw volk, Heere, henen doorkome, totdat dit volk henen doorkome, dat gij verworven hebt.

17 Die zult gij inbrengen, en planten ze op den berg uwer erfenis, ter plaatse welke gij o Heere gemaakt hebt tot uwe woning, het heiligdom hetwelk uwe handen gesticht hebben, o Heere.

18 De Heere zal in eeuwigheid en geduriglijk regeecen;

li) want Farao's paard, met zijnen wagen, met zijne ruiters, zijn in de zee gekomen, en de Heere heeft de wateren der zee over hen doen wederkeeren, maar de kinderen Israels zijn op het droge in het midden van de zee gegaan.

20 En Mirjam de Profetes, Aarons zuster, nam eene trommel in hare hand; en alle de vrouwen gingen uit, haar na, met trommelen en met reien.

21 Toen antwoordde Mirjam hunlieden: Zingt den Heere, want hij is hoog verheven: hij heeft het paard met zijnen ruiter in de zee gestort.

_ 22 Hierna deed Mozes de Israëliten voortreizen van de Schelfzee af, en zij trokken uit tot in de^ woestijn Sur, en zij gingen drie dagen in de woestijn, en vonden geen water.

23 Toen kwamen zij t? Mara; doch zij konden het water van Mara niet drinken, want het was bitter: daarom werd deszelfs naam genoemd Mara.

24 Toen murmureerde het volk tegen Mozes, zeggende: Wat zullen wij drinken?

25 Hij dan riep tot den Heere en de Heere wees hem een hout, dat wierp hij in dat water: toen werd liet water zoet. Aldaar stelde hij het vo/A; eene inzetting en recht, en aldaar verzocht hij

. hetzelve,

26 en zeide: Is het dat gij met ernst naar de stemme des Hee-ren uws Gods hooren zult, en doen wat recht is in zijne oogen, en uwe ooren neigt tot zijne geboden, en houdt alle zijne inzettingen: zoo zal ik geene der krankheden op u leggen, die ik op Egypteland gelegd heb ; want ik ben de Heere, uw heelmeester.

27 Toen kwamen zij te Elim. en daar waren twaalf waterfonteinen en zeventig palmboomen; en zij legerden zich aldaar aan de wateren.

HOOFDSTUK 16.

Toen zij van Elim gereisd waren, zoo kwam de gansche vergadering der kinderen Israels in de woestijn Sin, welke is tus-schen Sinaï, op den vijftienden dag der tweede maand nadat zij uit Egypteland uitgegaan waren.

2 En de gansche vergadering der kinderen Israëls murmureerde tegen Mozes en tegen Aaron in de woestijn,

3 en de kinderen Israëls zeiden tot hen: Och, dat wij in Egypteland gestorven waren door de hand des Heeren, toen wij bij de vleeschpotten zaten, toen wij tot verzadiging brood aten! Want gijlieden hebt ons uitgeleid in deze woestijn, om deze gansche gemeente door den honger te dooden.

4 Toen zeide de Heere tot Mozes: Zie, ik zal voor ulieden brood uit den hemel regenen; en het volk zal uitgaan en verzamelen elke dagmaat op haren dag, opdat ik het beproeve of het in mijne wet ga, of niet.

5 En het zal geschieden op den zesden dag, dat zij bereiden zullen hetgeén zij ingebracht zullen hebben: dat zal dubbel zijn boven hetgeen dat zij dagelijks zullen verzamelen.

6 Toen zeide Mozes en Aaron tot alle de kinderen Israëls: Aan den avond, dan zult gij weten dat u de Heere uit Egypteland uitgeleid heeft:

7 en morgen, dan zult gij des Heeren heerlijkheid zien: dewijl

hij uwe murraureeringen tegen den Heere gehoord heeft; want wat zijn wij, dat gij tegen ons murmureert ?

8 Voorts zeide Mozes: Als de Heeee ulieden aan den avond vleesch te eten zal geven, en aan den morgen brood tot verzadiging, het zal zijn omdat de Heere uwe murmureeringen gehoord heeft, die gij tegen hem murmureert; want wat zijn wij? Uwe murmureeringen zijn niet tegen ons, maar tegen den Heere.

9 Daarna zeide Mozes tot Aaron: Zeg tot de gansche vergadering der kinderen Israels: Nadert voor het aangezicht des Heeren, want hij heeft uwe murmureeringen gehoord.

10 En het geschiedde als Aaron tot de gansche vergadering der kinderen Israëls sprak, en zij zich naar de woestijn keerden, zoo zie, de heerlijkheid des Heeren verscheen in de wolk.

11 Ook heeft de Heere tot Mozes gesproken, zeggende:

12 Ik heb de murmureeringen der kinderen Israëls gehoord: spreek tot hen, zeggende: Tus-echen de twee avonden zult gij vleesch eten, en aan den morgen zult gij met brood verzadigd worden; en gij zult weten dat ik de Heere uw God ben.

13 En het geschiedde aan den avond, dat er kwakkelen opkwamen en het leger bedekten; en aan den morgen lag de dauw rondom het leger:

14 als nu de liggende dauw opgevaren was, zoo zie, over de woestijn was een klein rond ding, klein als de rijm, op de aarde.

15 Toen nu de kinderen Israëls het zagen, zoo zeiden zij de één tot den ander: Het is Man; want zij wisten niet wat het was. Mozes dan zeide tot hen: Dit is het brood, 't welk de Heere ulieden te eten gegeven heeft.

16 Dit is het woord dat de Heere geboden heeft: Verzameli daarvan een ieder naardat hij eten mag, een gomer voor een hoofd, naar het getal van uwe zielen; ieder zal nemen voor degenen, die in zijne tent zijn.

17 En de kinderen Israëls deden alzoo, en verzamelden, de één veel en de ander weinig.

18 Doch als zij het met den gomer maten, zoo had degene die veel verzameld had niets over, en dengene die weinig verzameld had ontbrak niet; een iegelijk verzamelde zooveel hij eten mocht.

19 En Mozes zeide tot hen: Niemand late daarvan over tot den morgen.

20 Doch zij hoorden niet naar Mozes, maar sommige mannen lieten daarvan over tot den morgen : toen wiessen daar wormen in en het werd stinkende, dies werd Mozes zeer toornig op hen.

21 Zij nu verzamelden dat allen morgen, een iegelijk naardat hij eten mocht, want als de zon heet werd, zoo versmolt liet.

22 En het geschiedde op den zesden dag dat zij dubbel brood verzamelden, twee gomers voor één; en alie de oversten der vergadering kwamen en verkondigden het Mozes. _

23 Hij dan zeide tot hen: Dit is het dat de Heere gesproken heeft: Morgen is de ruste, de heilige sabbat des Heeren : wat gij bakken zoudt, bakt dat, en ziedt wat gij zieden zoudt; en al wat overblijft , legt het op voor u in bewaring tot den morgen.

24 En zij leiden dat op tot den morgen, gelijk Mozes geboden had; en het stonk niet en daar was geen worm in.

25 Toen zeide Mozes: Eet dat heden, want het is heden de sabbat des Heeren; gij zult het heden op het veld niet vinden.

26 Zes dagen zult gij het verzamelen; doch op den zevenden dag is het sabbat, op denzelve zal het niet zijn.

27 En het geschiedde op den zevenden dag dat sommigen van het volk uitgingen om te verzamelen, doch zij vonden niet.

28 Toen zeide de Heere tot Mozes: Hoelang weigert gijlieden

E X O 1

te houden mijne geboden en mijne

wetten ?

29 Ziet, omdat de Heere ulie-den den sabbat gegeven heeft, daarom geeft hij u op der. zesden dag voor twee dagen brood; een ieder blijve in zijne plaats: dat niemand uit zijne plaats ga op den zevenden dag.

30 Alzoo rustte het volk op den zevenden dag.

31 En het huis Israëls noemde zijnen naam Man; en het was als korianderzaad, wit, en de smaak daarvan was als honigkoeken.

32 Voorts zeide Mozes: Dit is het woord, hetwelk de Heeee bevolen heeft: Vul een gomer daarvan tot bewaring voor uwe geslachten, _lt; opdat zij zien het brood, dat ik ulieden heb te eten gegeven in deze woestijn, toen ik u uit Egypteland uitleidde.

33 Ook zeide Mozes tot Acron: Neem eene kruik en doe een gomer vol Man daarin, en zet ze voor het aangezicht des Heeren, tot bewaring voor uwe geslachten.

34 Gelijk als de Heeee aan Mozes geboden had, alzoo zette ze Aaron vóór de getuigenis tot bewaring.

35 En de kinderen Israels aten Man veertig jaar, totdat zij in een bewoond land kwamen; zij aten Man totdat zij kwamen aan de pale van het land Kanaan.

36 Een gomer nu is het tiende-deel van eene efa.

HOOFDSTUK 17.

Daarna toog de gansche vergadering der kinderen Israëls, naar hunne dagreizen, uit de woestijn Sin, op het bevel des Heeren, en zij legerden zich te Bafidim. Daar nu was geen water voor het volk om te drinken.

2 Toen twistte het volk met Mozes, en zeiden : Geeft gijlieden ons water dat wij drinken. Mozes dan zeide tot hen: Wat twist gij met mij? Waarom verzoekt gij den Heere?

3 Toen nu het volk aldaar dorstte naar water, zoo murmureerde het volk tegen Mozes, en

ü S 17. 85

het zeide: Waartoe hebt gij ons nu uit Egypte doen optrekken, opdat gij mij en mijne kinderen en mijn vee van dorst deed sterven?

4 Zoo riep Mozes tot den Heere, zeggende: Wat zal ik dit volk doen? Daar feilt niet veel aan of zij zullen mij steenigen.

5 Toen zeide de Heere tot Mozes : Ga henen voor het aangezicht des volks, en neem met u uit de oudsten van Israël en neem uwen staf in uwe hand, waarmede gij de rivier ploegt, en ga henen:

6 zie, ik zal aldaar voor uw aangezicht op den rotssteen in Horeb staan; en gij zult op den rotssteen slaan, zoo zal daar water uitgaan, dat het volk drinke. Mozes nu deed alzoo voor de oogen der oudsten van Israël:

7 en hij noemde den naam dier plaats Massa en Meriba, om den twist der kinderen Israëls, en omdat zij den Heere verzocht hadden, zeggende: Is de Heere in het midden van ons of niet?

8 Toen kwam Amalek en streed tegen Israël in Rafidim.

9 Mozes dan zeide tot Jozua: Kies ons mannen, en trek uit, strijd tegen Amalek; morgen zal ik op des heuvels hoogte staan, en de staf Gods zal iu mijne hand zijn.

10 Jozua nu deed als Mozes hem gezegd had, strijdende tegen Amalek; doch Mozes, Aiiron en Hur klommen op de hoogte des heuvels.

11 En het geschiedde terwijl Mozes zijne hand ophief, zoo was Israël de sterkste; maar terwijl hij zijne hand nederliet, zoo was Amalek de sterkste.

12 Doch Mozes' handen werden zwaar; daarom namen zij eenen steen en leiden dien onder hem, dat hij daarop aat, en Aaron en Hur onderstutteden zijne handen, de één op deze, de ander op de andere zijde: alzoo waren zijne handen gewis, totdat de zon onderging,

13 alzoo dat Jozua Amalek en zijn volk krenkte door de scherpte des zwaards.

14 Toen zeide de Heere tot Mozea: Schrijf dit ter gedachteais in een boek, en leg het in de ooren van Jozua, dat ik de ge-dachtenie van Amalek geheel uitdelgen zal van onder den hemel.

15 En Mozes bouwde een altaar, en hij noemde deszelfs naam: De Heere is mijn banier.

16 En hij zeide; Dewijl de hand op den troon desHEEREN is, zoo zal de oorlog des Heer en tegen Amalek zijn, van geslachte tot geslachte.

HOOFDSTUK 18.

Toen Jethro, Priester van Mi-dian, Mozes' schoonvader, hoorde al wat God aan Mozes en aan Israël, zijn volk, gedaan had, dat de Heere Israël uit Egypte uitgevoerd had,

2 zoo nam Jethro,Mozes' schoonvader, Zippora, Mozes' huisvrouw, (nadat hij ze wedergezonden had),

3 met hare twee zonen, waarvan de één^ genaamd was Gersom (want hij zeide: Ik ben een vreemdeling geweest in een vreemd land),

4 en de naam des anderen was Eliëzer: Want, zeide hij, de God mijns vaders is tot mijne hulp

feweest, en heeft mij verlost van 'arao's zwaard.eweest, en heeft mij verlost van 'arao's zwaard.

5 Toen nu Jethro, Mozes* schoonvader, met zijne zonen en zijne huisvrouw tot Mozes kwam in de woestijn aan den berg Gods, waar hij zich gelegerd had,

6 zoo zeide hij tot Mozes: Ik, uw schoonvader Jethro kom tot u met uwe huisvrouw, en hare beide zonen met haar.

7 Toen ging Mozes uit, zijnen schoonvader tegemoet, en hij boog zich en kuste hem, en zij vraagden de één den ander, naar zijnen welstand, en zij gingen naar de tent.

8 En Mozes vertelde zijnen schoonvader alles wat de Heere aan Farao en aan de Egyptenaren gedaan had om Israëls wille, al de moeite die hun op dien weg ontmoet was, en dat de Heere ben verlost had.

9 Jethro nu verheugde zich over al het goede 't welk de Heerk Israël gedaan had, dat hij 't verlost had uit der Egyptenaren hand:

10 en Jethro zeide: Gezegend zij de Heere, die ulieden verlost heeft uit de hand der Egyptenaren en uit Farao's hand, die dit volk van onder de hand der Egyptenaren verlost heeft:

11 nu weet ik dat de Heere grooter is dan alle goden, want in de zaak waarin zij trotschelijk gehandeld hebben was hij boven hen.

12 Toen nam Jethro, Mozes' schoonvader, Gode brandoffer en slachtofferen, en Aaron kwam, en alle de oversten van Israël, om brood te eten met Mozes' schoonvader voer het aangezicht Gods.

13 Doch het geschiedde des anderen daags, zoo zat Mozes om het volk te richten, en het volk stond vóór Mozes van den morgen tot den avond.

14 Als Mozes' schoonvader zag alles wat hij het volk deed, zoo zeide hij : AVat ding is dit dat gij het volk doet? Waarom zit gij zelf alleen, en al het volk staat vóór u van den morgen tot den avond ?

15 Toen zeide Mozes tot zijnen schoonvader: Omdat dit volk tot mij komt om God raad te vragenc

16 wanneer zij eene zaak hebben, zoo komt het tot mij, dat ik richte tusschen den man en tusschen zijnen naaste, en dat ik hun bekend make Godes instellingen en zijne wetten.

17 Doch Mozes' schoonvader zeide tot hem: De zaak is niet goed die gij doet:

18 gij zultgeheel vervallen, zoo gij als dit volk 't welk bij u is; want deze zaak is te zwaar voor u, gij alléén kunt ze niet doen.

19 Hoor nu mijne stem, ik zal u raden en God zal met u zijn: wees gij voor het volk bij God, en breng gij de zaken voor God;

20 en verklaar hun de instel-| lingen en de wetten, en maak j hun bekend den weg, waarin zij l wandelen zullen en het werk, I dat zij doen zullen.

21 Doch zie gij om onder al het volk naar kloeke mannen, god-vreezende, waarachtige r*annen_t de gierigheid hatende: stel ze over hen, oversten der duizenden, oversten der honderden, overaten der vijftigen, oversten der r.ienen:

22 dat zij dit volk te allen tijde richten; doch het geschiede dat zij alle groote zaken aan u brengen, maar dat zij alle kleine zaken richten; verlicht alzoo uzelven, en laat ze met u dragen.

23 Indien gij deze zake doet, en God het u gebiedt, zoo zult gij kunnen bestaan: zoo zal ook al dit volk in vrede aan zijne plaats komen.

24 Mozes nu hoorde naar zijns schoonvaders stem, en hij deed alles wat hij gezegd had;

25 en Mozes verkoos kloeke mannen uit gansch Israël, en maakte ze tot hoofden over het volk: oversten der duizenden, oversten der honderden, oversten der vijftigen, oversten der tienen,

26 dat zij het volk te allen tijde richtten, de harde zaak tot Mozes brachten, maar zij alle kleine zaak richtten.

27 Toen liet Mozes zijnen schoonvader trekken; en hij ging naar zijn land.

HOOFDSTUK 19.

In de derde maand na het uittrekken der kinderen Israels uit Egy pteland, tenzelfden dage, kwamen z,ij in de, woestijn Sinaï.

2 Want zij togen uit Rafidim, en kwamen in de woestijn Sinaï, en zij legerden zich in de woestijn ; Israël nu legerde zich aldaar tegenover dien berg.

3 En Mozes klom op tot God, en do Heere riep tot hem van den berg, zeggende: Aldus zult gij tot den huize Jakobs spreken en den kinderen Israels verkondigen :

4 Gijlieden hebt gezien wat ik den Egyptenaren gedaan heb, hoe ik u op vleugelen der arenden gedragen en u tot mij gebracht heb:

5 nu dan, indien gij naarstiglijk mijner stemme zult gehoorzamen en mijn verbond houden, zoo zult gij mijn eigendom zijn uit alle volken, want de gansche aarde is mijn;

6 en gij zult mij een priesterlijk Koninkrijk en een heilig volk zijn. Dit zijn de woorden, die gij tot de kinderen Israels spreken zult.

7 En Mozes kwam en riep de oudsten des volks, en stelde voor hunne aangezichten alle deze woorden, die de Heere hem geboden had.

8 Toen antwoordde al het volk gelijkelijk en zeide: Al wat de Heere gesproken heeft zullen wij doen. En Mozes bracht de woorden des volks wederom tot den Heere.

9 En de Heere zeide tot Mozes: Zie, ik zal tot u komen in eene dikke wolk, opdat het volk hoore als ik met u spreek, en dat zij ook eeuwig aan u gelooven. Want Mozes had den Heere de woorden des volks verkondigd.

10 Ook zeide de Heere tot Mozes: Ga tot het volk, en heilig ze heden en morgen, en dat zij hunne kleederen wasschen,

11 en bereid zijn tegen den derden dag; want op den derden dag zal de Heere voor deoogen van al_ het volk afkomen op den berg Sinaï.

12 En bepaal het volk rondom, zeggende: Wacht u op den berg te klimmen, en zijn einde aan te roeren: al wie den berg aanroert zal zekerlijk gedood worden;

13 geen hand zal hem aanroeren, maar hij zal zekerlik ge-steenigd of zekerlijk doorschoten worden; hetzij een beest, hetzij een man, hij zal niet leven. Als de ramshoorn langzaam gaat, zullen zij op den berg klimmen.

14 Toen ging Mozes van den berg af tot het volk, en hij heiligde het volk; en zij wiesschen hunne kleederen.

15 En hij zeide iet het volk: Weest gereed tegen den derden dag, en nadert niet tot de vrouw.

16 En het geschiedde ten derden dage, toen het morgen was, dat er op den berg donderen en bliksemen waren, en eene zware

wolk, en het geluid eener zeer sterke bazuin, zoodat al liet volk verschrikte dat in het leger was.

17 En Mozes leidde het volk uit het leger, Gode tegemoet; en zij stonden aan het onderste des

bcrfr?.

18 En de ganeche berg Sinaï rookte, omdat de Heere op denzei ven nederkwam in vuur; en zijn rook ging op als de rook van eenen oven, en de gansche berg beefde zeer.

19 Toen het geluid der bazuin gaande was en zeer sterk werd, eprak Mozes, en God antwoordde hem met eene stem.

20 Als de Heere nedergekomen was op den berg Sinaï, op de spits des bergs, zoo riep de Heere Mozes op de spits des bergs; en Mozes klom op.

21 En de Heere zeide tot Mozes: Ga af, betuig dit volk dat zij niet doorbreken tot den Heere om te zien, en velen van hen vallen.

22 Daartoe zullen ook de Priesters, die tot den Heere naderen, zich heiligen, dat de Heere niet tegen hen uitbreke.

23 Toen zeide Mozes tot den Heere: Het volk zal op den berg Sinaï niet kunnen klimmen; want gij hebt ons betuigd, zeggende: Paal den berg af, en heilig hem.

24 De Heere dan zeide tot hém: Ga henen, klim af; daarna zult gij, en Aaron met u, opklimmen; doch dat de Priesters en het volk niet doorbreken om op te klimmen tot den Heere, dat hij tegen hen niet uitbreke.

25 Toen klom Mozes af tot het 7olk, en zeide het hun aan.

HOOFDSTUK 20.

Toen sprak God alle deze woorden, zeggende;

2 Ik ben de Heere, uw God, die u uit Egypteland, uit het diensthuis, uitgeleid heb.

3 Gij zult geene andere goden voor mijn aangezicht hebben.

4 Gij zult u geen gesneden beeld noch eenigegelijkenis maken van hetgeen dat boven in den hemel ïs, noch van hetgeen dat onderop de aarde is, noch van hetgeen dat

in de wateren onder de aarde is.

5 Gij zult u voor die niet buigen noch hen dienen; want ik de Heere, uw God, ben een ijverig God, die de misdaad der vaderen bezoek aan de kinderen, aan het derde en aan het vierde lid dergenen dio mij haten;

6 en doe barmhartigheid aan duizenden dergenen, die mij liefhebben en mijne geboden onderhouden.

7 Gij zult den naam des Heeren uws Gods niet ijdelijk gebruiken, want de Heere zal niet onschuldig houden die zijnen naam ijdelijk gebruikt.

8 Gedenk den sabbatdag, dat gij dien heiligt.

9 Zes dagen zult gij arbeiden en al uw werk doen:

10 maar de zevende dag is de sabbat des Heeren uws Gods: dan zult gij geen werk doen, gij, noch uw zoon, noch uwe dochter, noch uw dienstlmecht, noch uwe dienstmaagd, noch uw vee, noch uw vreemdeling die in uwe poorten is;

11 want in zes dagen heeft de Heere den hemel en de aarde gemaakt, de zee en alles wat quot;daarin is, en hij rustte ten zevenden dage: daarom zegende de Heere den sabbatdag, en heiligde denzelven.

12 Eer uwen vader en uwe moeder, opdat uwe dagen verlengd worden in het land, dat u de Heere uw God geeft.

13 Gij zult niet doodslaan.

14 Gij zult niet echtbreken.

15 Gij zult niet stelen.

16 Gij zult geen valsche getuigenis spreken tegen uwen naaste.

17 Gij zult niet begeeren uws naasten huis, gij zult niet begeeren uws naasten vrouw, noch zijnen dienstknecht, noch zijne dienstmaagd, noch zijnen os, noch zijnen ezel, noch iets dat uws naasten is.

18 En al het volk zag de donderen en de bliksemen, en het geluid der bazuin, en den rookenden berg; coenhet volk zulks zag, weken zij af en stonden van verre.

EXOD

19 en zy zeiden tot Mozes: «preek gij met ons, en wij zullen hooren; en dat God met ons niet spreke, opdat wij niet eterven.

20 En Mozes zeide tot het volk: Vreest niet, want God is gekomen opdat hij u yerzocht, en opdat zijne vreeze voor uw aangezicht zoude zijn, dat gij niet zondigdet.

21 En het volk stond van verre; maar Mozes naderde tot de donkerheid alwaar God was.

22 Toen zeide de Heere tot Mozes: Aldus zult gij tot de kinderen Israels zeggen; Gij hebt gezien dat ik met ulieden van den hemel gesproken heb.

23 Gij zult nevens mij niet maken zilveren goden, en gouden goden zult gij u niet maken.

24 Maak mij een altaar van aarde, en offer daarop u we brand-oil eren en uwe dankofferen, uwe schapen en uwe runderen; f.an alle plaatse, daar ik mijns naams gedachtenis stichten zal, zal ik tot u komen en zal u zegenen.

25 Maar indien gij mij een steenen altaar zult maken, zoo zult gij dat niet bouwen van gehouwen steen: zoo gij uw houw-ijzer daarover verheft, zoo zult gij het ontheiligen.

26 Gij zult ook niet met trappen tot mijn altaar opklimmen, opdat uwe schaamte daarvoor niet ontdekt worde.

HOOFDSTUK 21.

Dit nu zijn de rechten, die gij hun zult voorstellen.

2 Als gij eenenHebreeuwschen knecht koopen zult, die zal zes jaren dienen, maar^ in het zevende zal hij voor vrij uitgaan, om niet.

3 Indien 'hij met zijn lijf ingekomen zal zijn, zoo zal hij met zijn lijf uitgaan; indien hij een getrouwd man was, zoo zal zijne vrouw met hem uitgaan.

4 Indien hem zijn heer eene vrouw gegeven, en zij hem zonen of dochteren gebaard zal hebben, zoo zal de vrouw en hare kinderen ha ars heeren zijn, en hij zal met zijn lijf uitgaan.

5 Maar indien de knecht rond-

ÜS 21. amp;9

uit zeggen zal: Ik heb mijnen heer, mijne vrouw en mijne kinderen lief, ik wil niet vrij uitgaan:

6 zoo zal hem zijn heer tot de goden brengen, daarna zal hij hem aan de deur of aan den post brengen, en zij n heer zal hem meteenen priem zijn oor doorboren, en hij zal hem eeuwig dienen.

7 Wanneer nu iemand zijne dochter zal verkocht hebben tot eene dienstmaagd, zoo zal zij niet uitgaan gelijk de knechten uitgaan.

8 Indien zij kwalijk bevalt in de oogen haars heeren, dat hij ze niet ondertrouwd heeft, zoo zal hij ze doen lossen; aan een vreemd volk haar te verkoopen zal hij niet vermogen, dewijl hij trouweloos met haar gehandeld heeft.

9 Maar indien hij ze aan zijnen zoon ondertrouwt, zoo zal hij met haar doen naar het recht der dochteren.

10 Indien hij voor zir-h een© andere neemt, zoo zal hij deze hare spijze, haar deksel, en haren huwelijksplicht niet onttrekken;

11 en indien hij daar deze drie dingen niet doet, zoo zal zij om niet uitgaan, zonder geld.

12 Wie iemand slaat dat hij sterft, die zal zekerlijk gedood worden.

13 Doch die hem niet belaagd heeft, maar God heeft hem zijne hand doen ontmoeten, zoo zal ik u eene plaats bestellen waar hij henenvliede.

14 Maar indien iemand tegen zijnen naaste moedwilliglijk gehandeld heeft, om hem met list te dooden, zoo zult gij denzelven van voor mijn altaar nemen, dat hij sterve.

15 Zoo wie zijnen vader of zijne moeder slaat, die zal zekerlijk gedood worden.

10 Voorts zoo wie een mensch steelt hetzij dat hij dien verkocht heeft of dat hij in zijne hand gevonden wordt, die zal zekerlijk gedood worden.

17 Wie ook zijnen vader of zijne moeder vloekt, die zal zekerlijk gedood worden.

IS En wanneer mannen twis-