ii een voorbeeld achterlatend, opdat gij zijne voetstappen zondt volgen. (I Petk. II, 21.1

van het allerheiligst Sacrament. 45 quot;Welke wederliefde Jesus in zijn allerheiligst Sacrament van ons

zijne vijanden ter aarde .... 130 De gevangenneming van Christus. 138 De vlucht der apostelen.....146

zijne leerlingen en zijne leer . . 16Ã¶ 23ste â Jesus ontvangt een kaakslag van

een dienaar des Hoogepriesters . 176 24ste â KaÃ¯phas zoekt naar eene aanleiding

Onder de leerlingen des Heeren was er een, die belast was met het bewaren der liefdegiften, waarvan onze goddelijke Verlosser met zijne apostelen leefde en aalmoezen uitdeelde onder de armen. Deze apostel was Judas Iskarioth. Maar de ongelukkige misbruikte op schandelijke wijs, het vertrouwen dat hem geschonken was, door zich een deel dier giften, waarover hij het beheer had, toe te eigenen. Wel verre van die verkeerde neiging te bestrijden, greep J udas elke gelegenheid aan, om dien verfoeilijken hartstocht in te willigen en van lieverlede had eene onverzadelijke hebzucht zich meester gemaakt van zijn hart. Intusschen had de hooge Eaad besloten Jesus gevangen te nemen en ter dood te brengen. Ook Judas was dit besluit ter oore gekomen en nu gaf de duivel hem

het afschuwelijk denkbeeld in, om voor geld zijn dienst aan 's Heeren vijanden aan te bieden. In het geheim meldde hij zich dan bij' do opperpriesters aan, maakte hen met-zijn voornemen bekend en vroeg: âWat wilt gij mij geven, en ik zal Hem aan u overleverenquot;. Men kwam met hem overeen voor dertig zilverlingen, eene som, die volgens de Joodsche wet voor een slaaf betaald werd ; en van toon af zocht Judas naar eene gunstige gelegenheid, om zijn helsch opzet te volvoeren.

I. Overweeg op de eerste plaats de waarde van Dengene, die hier op zulk eene laaghartige wijs wordt verkocht. ^:t Is Jesus Christus, de eeniggeboren Zoon des Vaders, de Schepper van hemel en aarde, de Koning der eeuwige glorie. Niet tevreden met zich als 't ware vernietigd te hebben bij zijne menschwording, wil do Zoon Gods als de geringste, als de laagste en verachtelijkste der menschen, als een slaaf worden behandeld en verkocht. Zoo diep, zoo onuitsprekelijk diep wilde Jesus zich vernederen, om ons te leeren do deugd van ootmoed lief te hebben en te beoefenen. Onderzoek u zeiven en vraag u at, of gij u, naar hot voorbeeld van den allerootmoedigsten Jesus, met eeno bijzondere voorliefde op deze deugd toelegt. Koestert gij slechts nederige gedachten van u zeiven ? Gaat gij nimmer groot op d e goederen en gaven, door God u geschonken?

Vlucht gij don lof der monschen ? Aclit gij ii nimmer beleedigcl door de vernederingen, die anderen u aandoen ? Zijt gij er innig van overtuigd, dat de nederigheid do wortel en grondslag is aller deugden: en dat zonder haar geen oprechte deugd, geen waarachtig streven naar de christelijke volmaaktheid mogelijk is ? Helaas, moet gij niet erkennen, dat gij daarentegen er immer op uit waart u zeiven te verheffen en dat het u pijnlijk viel ook maar do geringste verongelijking te moeten verduren V Ach, schaam u dan over uw verderfelijken hoogmoed, waarvoor de Heer des hemels zich aan de diepste vernederingen wilde onderwerpen. Smeek (iod, dat Hij een ootmoedig, een nederig hart in u scheppe en leg u met allen ijver toe op do beoefening dezer beminnelijke deugd. Overweeg ook met welk een onvergelijkelijk geduld .Testis het verraad van zijn apostel verdraagt. De liefderijke Verlosser verstoot den trouwe-loozen leerling niet. spreekt hem geen bittere woorden toe, verwijt hem zijne laaghartige handelwijs niet, ontneemt hem niet het apostel-ambt, dat hij zich zoo onwaardig toonde ; maar Hij gaat voort hem met hemel-sche zachtmoedigheid te behandelen, en beproeft alles om den diep gezonken apostel tot inkeer te brengen. Ach welk oen verschil tusschen do handelwijs van uwen Verlosser en de uwe! Welk een ongeduld toont gij niet, zoodra iets niet mot uwe gemoedsstem-

ming strookt of iemand uwen wil weder-streeft. Zelfs de kleinste gebreken van uw naaste kunt gij niet met zachtmoedigheid verdragen en Jesus verdraagt den trouwe-loozen en verraderlijken Judas. Hoe spoedig gevoelt gij u beleedigd, indien iemand u een woord toespreekt, dat uwe eigenliefde kwetst, of zoo men nalaat u do achting te betoonen, waarop gij meent recht te hebben. Verootmoedig u dan voor God en erken, dat gij tot nog toe slechts weinig er naar gestreefd hebt u aan den diep vernederden Jesus gelijkvormig te maken; smeek Hem om vergiffenis en vergeef voortaan van ganse) i er harte aan allen, die u beleedigen.

V oor nem e n. .Met geduld en zonder klagen zal ik elke beleediging verduren ; al het lijden, dat men mij zul aandoen, zal ik met weldaden trachten te vergelden, want ziedaar de eenige wraak die den Christen betaamt.

II. Overweeg door wien Christus verraden werd. 't Was een zijner beminde leerlingen, met wien Hij gedurende drie jaren in allerinnigste gemeenschap geleefd had; dien Hij met weldaden overladen en tot het apostelambt verheven had: een leerling, aan wien Hij op meer bijzondere wijs zijn vertrouwen had geschonken, dien Hij met de heerlijkste genade verrijkt, met zijn goddelijke wondermacht bekleed had, dien Hij had uitverkoren en voorbestemd tot priester in zijne Kerk, aan wien Hij bij gevolg de verheven taak

had opgedragen, door woord en voorbeeld de volken voor zijn goddelijke leer te winnen. En ach, dezelfde leerling, die zoo hoog was verheven, wien zulke heerlijke voorrechten waren geschonken, verloor zijne heilige roeping zÃ³Ã³zeer uit het oog, dat hij den liefdevollen Moester, van wien hij niets dan goedheid had ondervonden, voor eenigo geldstukken aan zijne vijanden overleverde. O leer hier uit dien diepen, uit dien schromelijken val van Judas, hoezeer gij Gods genaden noodig hebt, en hoe gij God dagelijks vurig moet bidden om de gave der volharding. Immers de trouwelooze apostel leidde in den aanvang van zijne opname onder 's Heeren leerlingen waarschijnlijk een heilig leven ; en toch ofschoon hij in de school van don heiligsten aller leermeesters, van den Zoon Gods was opgevoed, volhardde hij niet in de deugd. O hoeveel meer reden hebt gij dan niet u zeiven te mistrouwen en uwe zwakheid en ellende te duchten. Smeek God om de genade in de trouwe vervulling uwer plichten en in zijne heilige liefde tot uwen dood toe te mogen volharden. Vergeet nimmer,quot; hoeveel genade gij ook van den hemel mocht ontvangen hebben en met welke gunsten gij ook bevoorrecht zijt, dat gij zwak blijft en hulpbehoevend, dat quot;s menschen hart van zijne jeugd af ten kwade is geneigd. Gij zijt slechts stof en a'sch, een nietige aardworm, een bloem, die opschiet aan den weg en zoo spoedig

onder den voet van don voorbijganger ligt vertreden. Ach, hoe menigmaal reeds werd gij ten val gebracht en hoe licht kunt gij wederom Gods genade verliezen, indien Hij u niet ondersteunt met zijn hemelsche kracht. Blijf dan in angst en vrees aan uwe zaligheid arbeiden; waak en bid, zoo gij uwen goddelijken Meester immer getrouw wilt blijven. Smeek God vurig, dat Hij u voor lier-val behoede en in zijne heilige liefde beves-tige.

, V o o r n e m en; Dagelijks zal ik God bidden om do gave der volharding, die slechts de vrucht is van ecno bijzondere genade en van een aanhoudend en ootmoedig gebed.

Hl. Overweeg in welk een gevaarlijken toestand de mensch zich bevindt, die eene zondige begeerte, een ongeregeld verlangen, dat in hem opkomt, niet aanstonds bestrijdt. Ook de kleinere zondige neigingen ontaarden spoedig in een hevigen hartstocht, zoo men zich de gewoonte heeft eigen gemaakt er steeds voldoening aan te schenken; en een hartstocht, die niet wordt bestreden en onderdrukt, schiet met den dag dieper wortel in het hart; hij verblindt den mensch, die er het slachtoffer van is, eischt voortdurend meerder en grooter offers, houdt den wil in ijzeren boeien als gekluisterd en voert den mensch ten slotte onfeilbaar zijn eeuwig verderf te gemoet. Onderzoek u ernstig en vraag u af, of ook gij niet door een verderfelijken

hartstocht wordt beheerscht, of ook gij uwen Verlosser niet reeds verkocht hebt, en wel voor een veel geringer prijs, dan Judas, wiens misdaad gij zoozeer verfoeit. Ach, door aan uwe toomelooze verbeelding den vrijen teugel te vieren, door uwe ongeregelde begeerten en zondige neigingen te bevredigen, hebt ook gij den Zoon Gods verkocht; aan een kortstondig, aan een schandelijk genot wellicht, gaaft gij de voorkeur boven Jesus. O betreur en verfoei uwe snoode handelwijs, beween uwe zonden en leg er u ernstig op toe uw hoofdgebrek te leeren kennen en in het vervolg elke verkeerde neiging, zoodra gij haar bij u zeiven bespeurt, terstond in uw hart uit te roeien.

V o o r n e m e n. Met alle kracht zal ik mij toeleggen op het uitroeien der ongeregelde neiging, die in mij de heerschende is; en de verkeerde gewoonten, die ik mij eigen maakte, zal ik met rusteloozen ijver bestrijden.

Beminnelijke Jesus, ik heb gezondigd tegen den hemel en tegen U, ik ben niet meer waardig uw kind genoemd te worden. Helaas! ook ik verliet uwen dienst, ik versmaadde uwe liefde, en verkocht haar voor een kortstondig genot, dat ik in de voldoening mijner zondige hartstochten meende te zullen vinden en ach, niet Ã©Ã©ns maar zoovele ontelbare malen was de wereld getuige van de ont-

eerende beleediging, die ik fj hiermede heb aangedaan. Maar ben ik diep gevallen, heb ik zwaar misdreven in uwe oogen, o toch stortte ik mij nog niet geheel in dien jammerlijken afgrond, waarin uw trouwelooze apostel zich nederwierp. Neen, althans hierin volgde ik hem niet, dat ik zou wanhopen aan uwe eindelooze goedheid en barmhartigheid. Neen, o mijn Jesus, ik ken de liefde van uw goddelijk Hart, die onuitsprekelijke liefde, die ook een Judas in genade zou hebben aangenomen, indien hij berouwvol tot Ã¼ ware teruggekeerd. Verleen mij dan vergiffenis, o mijn God, en schenk mij de genade om in het vervolg mijne hartstochten te bestrijden, alle ongeregelde neigingen in mij uit te roeien en een deugdzaam en godvruchtig leven voor u te leiden. Geef, dierbare Jesus, dat ik van den rechten weg nimmer meer afwijke, maar dien blijve bewandelen alle de dagen mijns levens. Want ach, wat zou het mij baten, tot Ã¼ te zijn teruggekeerd, zoo ik niet tot mijn laatste stond in uwe liefde mocht volharden. Help mij dan. Heer Jesus, opdat ik niet meer in de zonde hervalle en door de stipte volbrenging uwer geboden dagelijks meer en meer aan Ã¼ moge behagen.

Heilige Maria, liefdevolle Moeder en toevlucht der zondaren, aan uwe hoede beveel ik mijne ziel en mijn lichaam; gewaardig Ã¼ mij aan alle gevaren te ontrukken, en tegen

den boozen vijand te beschermen, opdat ik in Gods liefde volharde in leven en in sterven. Amen.

Stellen wij ons het nederig huis voor, waar Maria verbleef en waarheen onze goddelijke Verlosser voor de laatste maal zijne schreden richtte, om afscheid te nemen van zijne heilige Moeder. Nog eenmaal mocht Maria zich verheugen in het bijzijn van haren goddelijken Zoon, nog eenmaal dat aanminnig gelaat aanschouwen, waarop hare blikken zoo dikwerf met onuitsprekelijke teederheid en stille vreugde hadden gerust. In dat laatste samenzijn openbaarde Jesus haar, dat do voorspelling van den grijzen Simeon weldra in al hare verschrikkelijkheid zou vervuld en haar moederlijk hart met .een zwaard van droefheid zou doorboord worden; maar ook tevens sprak Hij haar van de blijdschap, die hare ziel zou overstelpen, zoodra Hij het groote werk der verlossing met zijn dood zou bekroond hebben. Dan nam hij vol kinderlijke liefde van haar afscheid, dankte haar voor de teedere zorgen, die zij Hem van zijne kindsheid af

had bewezen, en troostte Laar in hare smarten met de belofte, dat Hij vol heerlijkheid uit zijn graf zou opstaan en verrijzen. Stellen wij ons ook voor, hoe Maria zich in haar antwoord volkomen onderwierp aan de beschikkingen der goddelijke Voorzienigheid en den wil dos hemelschen Vaders, hoe zij haar goddelijkeu Zoon om zijn zegen vroeg. Hem dankte voor alle genade, en gunstbewijzen, die Hij haar verleend had, en Hem smeekte om het voorrecht, zijn lijden te mogen doelen en bij zijn smartvol sterven te mogen tegenwoordig zijn.

I. Overweeg op de eerste plaats niet welk een volkomen onderwerping Jesus den wil zijns hemelschen A aders volbrengt. Hij kent de eeuwige raadsbesluiten Gods; Hij weet dat nu het tijdstip is aangebroken, waarop zijn leven, als losprijs voor do zonden der wereld, van Hem zal worden opgeeischt en zonder aarzelen, zonder terug te schrikken voor hetgeen Hem wachtte, begeeft Hij zich naar Jerusalem, waar Hij zijn offer zal voleinden. Van alles wil Hij scheiden, van alles doet Hij afstand, zelfs zijne H. Moeder, die Hem boven alles dierbaar is, wil Hij verlaten. Hierdoor wilde de goddelijke Verlosser ons loeren, dat wij bereid moeten zijn te allen tijde en in alle omstandigheden van ons loven den heiligen wil Gods te volbrengen. Geen offer mag ons te zwaar vallen in den dienst van onzen Hoer en met een edelmoedig hart moe-

ten wij zelfs onze ouders, onze bloedverwanten en vrienden vaarwel zeggen, wanneer de eer van God of liet heil onzer onsterfelijke ziel zulk eene scheiding van ons vordert. Vraag u in allen ernst af, hoe het tot nog toe met uwe offervaardigheid gesteld is. Hoe menigmaal riep God u tot een volmaakter, heiliger leven; hoe dikwerf bood Hij u zijne genaden hiertoe aan! Maar gij verwierpt ze, omdat u de moed ontbrak Hem iets, wat u dierbaar was, ten offer te brengen. Schaam ii over uwe traagheid en beloof God, voortaan niets meer aan zijne liefde te zullen weigeren, al ware het u ook dierbaarder dan het leven.

V o o r n e m e n. Moedig wil ik do kluisters verbreken, die mij aan de wereld geboeid houden en nog heden zal ik God datgene ten offer brengen, wat Hij door zijne heilige ingevingen reeds zoo menigmaal van mij begeerde.

11. Stel u voor, dat gij tegenwoordig zijt bij het laatste gesprek, dat do Heer met zijne H. Moeder voert; luister aandachtig naar die teedere woorden van liefde en medelijden, die beiden met elkander wisselen. Overweeg in welke treurige stemming Jesus en Maria zich bevinden, welke bittere smart hunne ziel overstelpt en leer hieruit, hoe God zelfs zijne getrouw'ste dienaren du de meest uitverkoren zielen op zware wijze beproeft, om hen later des te heerlijker belooning te kun-

nen schenken in den hemel. Onderzoek u zeiven en vraag u af, of gij levendig van deze heilige waarheid doordrongen zijt. Beschouwt gij het lijden, gelijk het inderdaad is, als de prijs, waarvoor gij u in de eeuwige vreugde dos hemels kunt koopen; of is het u wellicht een overdragelijke last, waarvan gij ii zoo spoedig mogelijk tracht te ontdoen ? Neemt gij uw kruis met gelatenheid en onderwerping uit 's Heeren hand aan, of mort gij wellicht togen de beschikkingen der goddelijke voorzienigheid? Ach leer dan uit het verheven voorbeeld van de allerheiligste Moeder des Hoeren, hoe gij de lasten en beproevingen des levens moet dragen. Ofschoon de woorden van Josus haar als zoovele zwaarden het moederlijk hart doorboren, toch verliest zij geen oogenblik de rust, de kalmte en vrede harer ziel. Al zou uw kruis u dan ook nog zoo zwaar toeschijnen, draag het met geduld en onderwerping en uw loon zal groot zijn in den hemel.

V o o r n o m e n. Elke beproeving, die God mij overzendt, zal ik met vreugde uit zijne hand aannemen en geduldig dragen. Door de gedachte aan de belooningen dos hemels zal ik mij in alle lijden trachten te sterken.

III. Overweeg, welk eene liefde Maria ons betoonde door de bereidwilligheid, waarmode zij haren goddelijken Zoon ten offer bracht. Evenals de Zoon Gods de menschelijke natuur niet wilde aannemen in den maagdelij-

ken schoot van Maria zonder hare toestemming. ofschoon Hij wist, dat deze Hem niet zon geweigerd worden, zoo wilde ook de menschgeworden God den dood niet ondergaan zonder de toestemming zijner H. Moeder, 't Was daarom, dat Jesns voor de laatste maal zijne schreden richtte naar het nederig verblijf van Maria. Helaas! wat smartelijke keus voor de teeder-ste der moeders! Aan den eenen kant zag zij geheel het menschelijk geslacht zuchtend onder het slavenjuk des duivels, machteloos om zich zeiven te redden en onherroepelijk verloren, indien Jesus het door zijn lijden en dood niet met God verzoende; aan den anderen kant zag zij haar goddelijken Zoon, die haar dierbaarder was dan het leven, maar die, zoo Hij het menschelijk geslacht wilde verlossen, krachtens Gods eeuwige raadsbesluiten, do smartelijkste folteringen moest verduren en een allersmadelijksten dood, den dood des kruises moest sterven. Welk besluit zal hare liefde haar ingeven V Zal zij hare toestemming weigeren? Maar dan ook blijft de mensch voor eeuwig uit den hemel verbannen en van Gods aanschijn verworpen. Zal zij beslissen ten gunste van Adam's geslacht? Maar dan ook zal zij haar goddelijk Kind aan lijden en dood moeten prijsgeven en zelve in eene zee van smarten worden gedompeld. En toch Maria aarzelt niet in hare kous. Vol moed en heldhaftige zelfverloochening heeft zij reeds haar besluit geno-

men; zonder te luisteren naar de stem des bloeds, buigt zij aanbiddend het hoofd voor de ondoorgrondelijke besluiten der Voorzienigheid : met al de liefde van haar grootmoedig hart ondenyerpt zij zich aan de be-schikkingen Gods; wat offer het haar ook moge kosten, welke onbeschrijfelijke smarten liaar het hart ook zullen vaneen rijten, de liefde, die zij ons, zondaren, toedroeg, zegevierde in dit albeslissend oogenblik over elke andere liefde : en bij het overstelpend wee, dat hare ziel doorfoltert stemt de sterke Vrouw er in toe, dat haar goddelijke Zoon zijn kruis opneme en sterve om door zijn tijdelijken dood ons van den eeuwigen dood te verlossen. O welke dankbaarheid en wederliefde zijt gij niet aan Maria verschuldigd voor de onuitsprekelijke liefde, die zij u hier betoonde! Zult gij dan nog terugschrikken voor een gering offer, dat Jesus u in zijn dienst oplegt? Zult gij nog weigeren die kleine kwellingen en beproevingen aan te nemen, die (iod u overzendt tot heil uwer onsterfelijke ziel ? O, gij kunt Maria niet beter uwe liefde toonen, dan door het voorbeeld van Jesus, door haar eigen voorbeeld na te volgen en ter liefde van haren Zoon het kruis te omhelzen, dat de hemel u oplegt. Neem dan kloekmoedig het besluit: alle kwellingen en beproevingen dos levens met onderwerping en vreugde te dragen; bied uw voornemen aan Jesus aan, smeek Maria

om hare voorspraak, opdat gij in dio edelmoedige zelfverloochetiing moogt volharden al de dagen nws levens.

Voornemen. Dikwerf zal ik Maria's liefde indachtig zijn en haar ter eere gaarne de offers brengen, die God van mij vraagt. Vooral zal ik Maria mijne dankbaarheid be-tooneu door mijn hoofdgebrek met rusteloo-zen ijver te bestrijden.

Beminnelijke Moeder Maria, vol droefheid en schaamte werp ik mij aan uwe voeten neder, en in allen ootmoed smeek ik IJ, mij van God dat onoverwinnelijk geduld, die volkomen onderwerping aan zijn heiligen wil te verkrijgen, waarvan Uij ons in geheel uw leven en vooral bij het smartvol lijden en sterven van uw aanbiddelijken Zoon, zulk een heerlijk voorbeeld hebt geschonken. Ach zoodra (iod mi' eenige kwelling overzendt, beklaag ik mij bij do schepselen, en geef ik mij aan ongeduld, moedeloosheid en neerslachtigheid over. O hoe geheel anders, dierbare Moeder, was uw gedrag ook to midden van hot grie-vendst lijden. Gij wordt begroot en verheerlijkt als de Moeder van smarten, de Koningin der martelaren, omdat nimmer eenig schepsel grooter folteringen en onuitsprokelijker ziele-lijden had te verduren; en toch waart Gij vol zachtmoedigheid, vol geduld en gelatenheid, toch was er niemand, die 11 overtrof in blij-

moeilige onderwerping aan Gods wil. 0 of het mij vergund ware, althans eenigszins uw verheven voorbeeld te volgen. Zie, lieve Moeder, in het vervolg wil ik mij met meer ijver op de versterving mijner zinnen en het onderdrukken mijner ongeregelde neigingen toeleggen, opdat ik do noodigo kracht ver-werve, om alle kruisen te omhelzen en alle lijden te verduren. Nieta anders verlang ik, niets vuriger begeer ik, dan deel te hebben aan het lijden van uw goddelijken Zoon in dit leven, opdat ik eenmaal ook, met Ã¼ ver-eenigd, moge deelen in zijne heerlijkheid. Amen.

Na van zijne H. Moeder afscheid genomen te hebben, zond Jesus twee zijner leerlingen: Petrus en Joannes, naar Jerusalem en sprak tot hen : âGaat naar de stad ; als gij daar binnen treedt, zal u oen raensch te gemoet komen, die een kruik met water draagt; volgt hem naar het huis waar hij binnen gaat en zegt tot den huisvader: âDe Meester zegt u : mijn tijd is nabij ; bij u houd Ik met mijne leerlingen het Paschen. Waar is mijne eetzaal, waar ik met mijne leerlingen

het paaschlam eten kan ?quot; En hij zal u eene groote toebereide zaal aanwijzen; en maakt het daar voor ons gereed.' De apostelen gingen heen, bevonden alles juist zÃ³Ã³ als Jesus hun vooruit gezegd had, en brachten den paaschmaaltijd in gereedheid, gelijk Hij hun bevolen had.

I. Overweeg aan welko bittere armoede do Zoon Gods zich gedurende zijn sterfelijk leven had onderworpen. O, wel moet de armoede een kostbare schat zijn, daar Jesus, de eeuwige Wijsheid, haar zoozeer liefhad, dat Hij haar hooger stelde dan alle rijkdommen, waarover Hij in zijne goddelijke almacht beschikken kon. Arm wilde Hij geboren worden, arm leven en in de bitterste armoede sterven. Het schandhout des kruises de ruwe nagelen en do doornenkroon waren in zijn stervensuur zijn eenigste schat, en ofschoon Hij als God alle rijkdommen der hemelsche glorie zijn eigendom kon noemen, toch bezat Hij in zijn sterfelijk leven zelfs geene arme hut, waarin Hij zijne vrienden met zich rondom den disch kon vereenigen. Werp een blik op u zelven en vraag u af, hoe het met uwe onthechting aan de goederen der wereld gesteld iÃ¼. Ach, niet alleen schrikt gij terug voor de armoede, maar gij haakt zelfs met onverzadelijke begeerte naar de vergankelijke rijkdommen der aarde. Gij, die u een volgeling van Christus noemt, en er immer op niuest bedacht zijn, de vele zon-

den, waarmede gij God beleeciigd hebt, uit te boeten, gij kunt het kleinste gemis, de geringste ontbering niet verdragen. Een of ander ongerief in uwe woning, een geldelijk verlies in uwen handel, eene spijs, die met weinig zorg werd toebereid, een kleeding-stuk, dat niet aan alle eischen uwer ijdelheid en wereldschgezindheid voldoet, zijn in uw oog ondragelijke kwellingen. Ach, leer de armoede beschouwen in hot licht des geloofs en erken, dat zij in den christelijken zin opgevat en gedragen een kostbare schat is, waarvoor gij u de goederen des hemels kunt koopen. Waartoe dienen de vergankelijke goederen dezer aarde ? Hij die God niet bezit is onuitsprekelijk arm, al zou hij ook' alle schatten der wereld de zijnen mogen noemen; rijk echter is elke arme, die God liefheeft en door God wordt bemind. Smeek den armen Jesus, bij de ontberingen, die Hij voor u heeft willen verduren, elk verlangen naar wereldsch goed uit uw hart te verwijderen en u de armoede te leeren hoogschatten en liefhebben.

Voornemen. Elke ontbering, die mijn levensstaat mij oplegt, zal ik gaarne verduren. Heden zal ik mij ter liefde van den armen Jesus eene vrijwillige versterving opleggen.

II. Overweeg om welken redenen Jesus hier beneden zulk een arm leven heeft willen leiden. Hij wilde ons leeren, de aard-

sche rijkdommen to verachten en met allo verlangens en begeerten van ons hart slechts naar de hemelsche goederen te streven. Al-wat de aarde ons oplevert heeft geen waarde; het is vergankelijk, en het bezit ervan is onzeker; maar al zouden de aardsche schatten onverminderd blijven en ons nimmer kunnen ontnomen worden, toch zijn zij niet in staat de verlangens van ons hart te bevredigen. Het good, naar welks bezit gij wellicht vele jaren hebt gestreefd, waarvoor gij hebt gezwoegd en gearbeid, verliest in uw oog schier al zijn waarde, zoodra gij het uw eigendom moogt noemen. De genoegens, die deze wereld u oplevert, laten u onvoldaan ; uw hart blijft er ledig bij en koud en ten slotte gevoelt gij slechts afkeer er van en walging. Maar de goederen des hemels zijn eeuwigdurend ; zij zijn een immer opwellende bron, waaruit voortdurend nieuwe genoegens ontstroomen, die de zielen der uitverkorenen met onuitsprekelijke blijdschap en vreugde vervullen. Ziedaar de reden, waarom Jesus arm wilde zijn, waarom Hij de onthechting predikte aan de vergankelijke rijkdommen en sprak: âWilt u geen schatten vergaderen op aarde, waar de roest en de mot ze verteeren en de dieven ze uitgraven en stelen, maar vergadert u schatten in den hemel, waar noch roest, noch mot ze verteeren en geen dieven ze uitgraven en stelen.quot; Onderzoek u zeiven en vraag u af, of uw

hart aan liet aardsche is gehecht, dan wel of het zich naar God en den heme! getrokken gevoelt. Indien gij tevreden zijt in uw lot, indien geen zucht naar gewin de drijfveer is van uw werken en streven, maar gij slechts arbeidt om in het onderhoud van uw gezin te voorzien, indien eenig verlies in uwe tijdelijke goedÃ©ren u geen kwelling baart, indien gij van uwe bezittingen gaarne iets afzondert voor de werken, die tot glorie van God en tot heil der lijdende menschheid worden ondernomen, indien uwe linkerhand niet weet wat uwe rechter- aan uwen armen medebroeder uitreikt, o, dan toont gij in waarheid, dat de geest van den armen Jesus u bezielt, dat gij uw hart gesloten houdt voor de aarde en wat deze aarde hiedt, dat gij slechts looft en arbeidt voor de goederen des hemels. Maar zijn al uwe gedachten voor het aardsche, zoekt gij steeds naar eone gelegenheid om uwe bezittingen te vermeerderen, houdt gij uwe hand en uw hart gesloten voor den arme, vervult het verlies van eenig tijdelijk goed u met droefheid en angst, ach, dan woont de geest van Jesus Christus niet in u, dan zijt gij geen waardig leerling van dien God, die in armoede leefde en in de bitterste armoede stierf en die ons leerde slechts naar den hemel en de eeuwige goederen te streven. Onderzoek u dus ernstig en hebt gij tot heden toe nog nimmer het verlangen naar de schatten des hemels in u

voelen opkomen, smeek God dan vurig, dat Hij alle kluisters slake, die u nog aan het aardsche geboeid houden.

V o o r n e m e n. Dikwijls zal ik mij herinneren aan de waarheid: dat de mensch voor de eeuwigheid is geschapen, dat hij alleen in het bezit van God ware rust en blijvende vreugde kan vinden; en door deze gedachten zal ik een levendig verlangen naaiden hemel in mij opwekken.

III. Overweeg, laoe 's Heeren liefde tot zijne vijanden op geheel bijzondere wijze uitstraalt in de omstandigheid, dat Hij ook Judas tot het laatste avondmaal toeliet. Ofschoon Hij wist, dat Judas Hem voor eenige zilverlingen had verkocht en binnen weinige uren zou verraden, toch verwijdert Hij den rampzalige niet uit zijn gezelschap. Hij neemt met den diep gezonken apostel plaats aan denzelfden disch, eet met hem van dezelfde spijzen en behandelt hem met de grootste goedheid en zachtmoedigheid. 81a oen blik in uw eigen hart en spiegel u aan het verheven voorbeeld van den liefdevollen Verlosser. Bij eene kleine beleediging, die u wordt aangedaan, bij het geringste onrecht, dat men jegens u pleegt, wordt gij verbitterd, geraakt gij in toorn en breekt gij uit in schampere woorden en verwijten ; gerui-men tijd blijft gij in vijandschap met uwen broeder leven; gij wilt van geene verzoening weten en zint slechts op middelen, om

u over den geleden smaad te wreken. Helaas ! waarom toegegeven aan die Mofdelooze gedachten? Waarom in haat en vijandschap voortgeleefd? Heeft men u oven diep gekrenkt, even schaamteloos gehoond als Judas zijn goddelijken Meester beleedigde? En toch de Zoon van God denkt niet aan wraak; Hij verstoot den verrader niet. 0 bedenk dat degene, dien gij haat en vervolgt uw broeder is, dat Jesus ook voor hem zijn goddelijk bloed gestort, ook hem tot de glorie dos hemels geroepen heeft. Verban die liefde-looze gedachten uit uwen geest, verzaak aan die wraaklustlge gevoelens en vergeef uwen vijand van ganscher harte, hetgeen hij tegen u misdreef; heb hem lief naar het voorbeeld en de leer van den zaditmoedigen Jesus en God zal ook u beminnen en u vergiffenis schenken van uwe zonden.

V o o r n e m e n. Ik zal van elke gelegenheid gebruik maken, om degenen, die mij beleedigd hebben eenigen liefdedienst te bewijzen.

Allerzachtmoedigste Jesus, vol droefheid erken ik, dat ik ontelbare malen in mijn leven tegen de liefde heb gezondigd. Ach, met uw heerlijk en verheven voorbeeld voor oogen heb ik zoo menigmaal aan liefdelooze gedachten gehoor gegeven en gevoelens van haat en wraakzucht gekoesterd in mijn hart.

Helaas! indien Gij mij zoudt behandelen, gelijk ik met mijne naasten gehandeld heb, waar zou ik mij dan op dit oogenblik bevinden? Ontferm U dan over mij en vergeef mij al mijne fouten on misslagen, gelijk ik van ganscher harte vergiffenis schenk, aan allen, die mij ooit beleedigden. Leen mij kracht en sterkte, opdat ik mijne zondige driften beteugele en over alle heftigheid en prikkelbaarheid van mijn licht ontvlambaar gemoed door de liefde moge zegevieren. Stort eene vurige, oprechte liefde in mijn hart; eene liefde, die in staat is, alles met geduld en zachtmoedigheid te verdragen, wat mij van den kant der schepselen zou kunnen worden aangedaan; eene liefde, die immer bereid is te vergeven en alle kwaad met goed te vergelden, opdat ik niet alleen in naam maar metterdaad een kind moge zijn van uwen liefderijken Vader in den hemel, die zijne zon laat opgaan over goeden en kwaden en zijn zegen zendt over rechtvaardigen en onrechtvaardigen. Zegen mij. Heer Jesus, zegen alle schepselen maar zegen vooral degenen, die mij ooit eenig onrecht aandeden of mij beleedigden. Amen.

Het paaschlam was genuttigd. Jesus hief zijne oogen ten hemel en dankte zijn eeuwigen Vader. Ofschoon de Verlosser zelf God was en Hem met den Vader en den H. Geest dezelfde glorie, aanbidding en heerlijkheid toekomt, stond Hij toch, volgens zijn men-schelijke natuur, diep beneden zijn hemel-schen Vader, en daarom bracht Hij met zijne beminde leerlingen na het laatste avondmaal in den diepsten eerbied den hemelschen Vader zijn dank.

I. Overweeg, wat diepen ootmoed, wat kinderlijke dankbaarheid Jesus jegens zijn Vader aan den dag legt en leer hieruit, hoe ook gij God voor zijne gaven moet dank zeggen. Bedenk, hoe schoon de deugd van â dankbaarheid, hoe hatelijk de ondankbaarheid is. Niets is grievender, niets smartelijker dan de ondankbaarheid te moeten ondervinden van iemand, dien men met weldaden had overladen. Onderzoek u zeiven en vraag u af, of ook gij u nimmer aan deze zonde hebt schuldig gemaakt. Van het eerste oogenblik uws levens tot op dezen stond heeft God u voortdurend met de overvloedigste genaden en zegeningen begunstigd. Naar zijn beeld

en gelijkenis heeft Hij u geschapen, door het kostbaar bloed van zijn eenigen Zoon u verlost, door den H. Geest n geheiligd. Hij bevrijdde u uit tal van gevaren naar ziel en lichaam, sterkte u met zijne heilige Sacramenten, verrijkte u met zijne gaven, stond u ter zijde met zijne heilige ingevingen, riep u tot een godvruchtig en heilig leven, en wakkerde te allen tijde uwen ijver aan, door het heerlijk vooruitzicht op de eeuwige belooningen des hemels, die Hij eenmaal aan zijne getrouwe dienaren zal schenken. Vraag u af, welken dank gij voor dat alles aan God hebt gebracht. Legt uw geweten de troostvolle getuigenis voor u af, dat gij Hem nimmer ondankbaar waart? Hebt gij door uwe werken getoond, dat eene levendige erkentelijkheid u bezielde en dat die uitgelezen voorrechten en genaden niet te vergeefs aan u werden geschonken ? Ach zoo wij iets behoeven, worden wij nimmer moede. God er in ons gebod om te vragen; maar wanneer wij het verlangde ontvangen hebben, dan weten wij ter nauwernood een vluchtig oogenblik te vinden, om Hem onzen dank te betuigen. Wek een innig leedwezen bij u op over uwe ondankbaarheid en beloof in het vervolg beter aan 's Hoeren liefde te zullen beantwoorden. Laat dezen dag niet voorbijgaan, zonder God uwen dank te hebben gebracht voor al zijne gunsten en genaden, maar dank Hem vooral hiervoor, dat Hij u met zooveel

goedheid en lankmoedigheid verdroeg en u niet reeds lang verstiet, gelijk gij verdiend had.

Voornemen. Jk zal geen dag meer laten voorbijgaan, zonder God te danken voor de weldaden, die Hij mij dagelijks bewijst. Voor elke bijzondere genade zal ik voortaan cene bijzondere acte van dankzegging verrichten.

II. Na de spijzen van het paaschmaal met de zijnen genoten te hebben, verrichtte Jesus de dankzegging. Leeren wij hier van den Zoon Gods hoe wij onze maaltijden moeten besluiten. Nimmer moeten wij den disch verlaten zonder in een kort maar aandachtig gebed God, den Gever van alle goed te hebben gedankt. Onderzoek hier, hoe gij uw gebed aan tafel verricht. Behoort gij wellicht tot hot getal dier slechte Christenen, in wier oogen de dankzegging na den maaltijd een verouderd gebruik is, waaraan men beter doet zich niet meer te houden ? Of bidt gij alleen in uw gezin en laat gij, zoo gij u op reis of bij vreemden bevindt, uwe dankzegging achter uit vrees van aan anderen te mishagen, of de aandacht der medeaan-zittenden op u te zullen vestigen? Indien dit zoo is, verwek dan berouw over uwe lafhartigheid. Bedenk dat er eene hooge eer in gelegen is, zich voor de wereld een vroom en ijverig Christen te toonen. Herinner u de woorden, die Jesus eenmaal sprak: âHij, die Mij zal belijden voor de menschen, hem

zal ook Ik belijden voor mijn Vader, die in de hemelen is; maar liij, die Mij zal verloochend hebben voor de inonschen, hem zal ook ik verloochenen voor mijn Vader, die in de hemelen is.quot; Neem dan het besluit nimmer uwe dankzegging na den maaltijd achter te laten, maar verricht haar, gelijk Jesus het deed, met eerbied en aandacht.

V o o r n e m e n. Zoo dikwerf ik spijs of drank ga nuttigen, zal ik mij levendig doordringen van de gedachte, dat ik dit alles van God ontvang. Nimmer zal ik verzuimen Hem hiervoor den verschuldigden dank te brengen.

III. De dankzegging des Heeren na het laatste avondmaal, herinnert ons aan den plicht, dien wij hebben te vervullen, wanneer wij Jesus in het Geheim zijner liefde onder broodsgedaante in ons hart hebben ontvangen. Ofschoon niemand ooit onbaatzuchtige!- was bij het verleenen zijner gunsten, b?t uit-deelen zijner liefdegaven dan do Zoo i van God, toch beklaagde Hij zich op trelfende wijs, wanneer Hij slechts ondank inoogste van zijne weldaden. âZijn er geen tien me-laatschen gereinigd,quot; zoo sprak Hij, toen slechts Ã©Ã©n Hem voor zijne wonderbare genezing kwam dankzeggen, âwaar zijn dan de negen anderenquot; ? Indien Jesus dus onze erkentelijkheid vordert voor de stoffelijke weldaden, die Hij ons schenkt, hoeveel te meer zal Hij dan niet verwachten, dat wij

Hem onzen dank betuigen voor liet wonderbare Brood des levens, die geestelijke Spijs, waarmede Hij onze zielen sterkt en voedt. Drie beweegredenen stemmen ons hart tot dankbaarheid voor een ontvangen weldaad: de voortreffelijkheid der gave. die ons verleend werd, de liefde, waarmede zij ons werd geschonken, en het voorrecht, boven vele anderen tot het ontvangen van die weldaad te zijn uitverkoren. Welke gift nu is kostbaarder, dan die, welke Jesus ons schenkt in de H. Communie, waarin Hij de goddelijke schatten van zijne almacht, zijne wijsheid en goedheid heeft uitgeput ? Waar betoonde Hij ons ooit vuriger liefde? Waar.viel ons hooger voorrecht te beurt en ontvingen wij schitterender blijk zijner genadevolle uitverkiezing. dan waar wij boven vele duizenden tot dien hemelschen Bruiloftsdisch werden geroepen ? Wanneer u dan het voorrecht te beurt valt, Jesus in uw hart te ontvangen, kniel dan met diepe ingetogenheid neder, sluit uwe oogen, ban alle gedachten aan het aardsche uit uwen geest en spreek tot Hem met de woorden, die uw hart u zal ingeven. Werp u in den geest voor Jesus neder, omhels Hcni, druk Hem aan uw hart en herhaal in blijde vervoering en teedere liefde het woord uit het Hooglied : âIk heb Hem gevonden, dien mijne ziel liefheeft. Hem zal ik vasthouden en niet meer loslaten.quot; Loof, prijs en verheerlijk Hem; dank Hem met

de teederste bewoordingen en bied u zelven als offer van erkentelijkheid en wederliefde aan uwen Heer; laat geen oogeublik van â¢gt; dien kostbaren tijd, gedurende welken Jesns in uw hart rust, verloren gaan, maar smeek Hem voor u zolveu en voor allen, die u dierbaar zijn, duizende zegeningen en genaden af en herinner u den ganschen dag welk onuitsprekelijk voorrecht u in den morgen werd geschonken. Onderzoek u zelven en vraag u af, hoe gij uwe dankzegging na de H. Communie tot nog toe verricht hebt. Hebt gij u beijverd haar met dien eerbied, die godsvrucht te verrichten, die aan zulk een verheven en goddelijk gunstbewijs past? Hebt gij gedurende den dag .dikwerf uwen geest tot God verheven en uw hart in korte en vurige dankgebeden voor Hem uitgestort ? Waart gij er op bedacht, u meer dan anders te wapenen tegen de fouten en gebreken, tot welke gij in uwe zwakheid het meeste overhelt? O, niet beter kunt gij uwe wederliefde en dankbaarheid aan Jesus toonen, dan door steeds reiner, zuiverder en heiliger in zijn dienst te leven. Onderzoek u zelven ernstig en neem heilige besluiten voor de toekomst, Ã¼eijver u voortaan om elke H. Communie mot dieper eerbied en vuriger liefde te ontvangen, opdat gij steeds overvloediger en heerlijker vruchten uit die innige vereeniging met Jesus voor uwe ziel moogt inoogsten.

Voornemen. Ik zal mijne dankzegging na de H. Communie niet beperken tot het kwartier uurs, dat ik in de kerk doorbreng, maar gedurende den ganschen dag God door woord en daad mijne erkentelijkheid toonen.

O mijn God, Vader van barmhartigheid, hoevele ontelbare weldaden en zegeningen mocht ik van U ontvangen ! Elk oogenblik mijns levens herinnert mij, hoe onuitsprekelijk uwe liefde, hoe nameloos teeder uwe zorgen voor mij geweest zijn. Ik hield niet op U te beleedigen door mijne zonden, en Gij werd nimmer moede mij met uwe liefdeblijken te achtervolgen. Neen ik was al die goedheid, die liefde niet waardig. Maar zie, van dit oogenblik af wil ik een ander leven gaan leiden. Heb ik Ã¼ weleer door mijne koelheid en ondankbaarheid op de smartelijkste wijs beleedigd, in het vervolg zal ik trachten door een deugdzamen en godvreezenden wandel beter aan uwe genaden te beantwoorden en mij uwe gunsten waardig te maken. Uit den' diepsten grond van mijn hart dank ik U voor al de weldaden, die ik van uwe liefde ontving. O, ware het mij gegeven, U mijne dankbaarheid te betuigen met die allerteederste gevoelens van liefde, erkentelijkheid en vreugde, waarmede alle heiligen en gelukzaligen Ã¼ hebben aanbeden hier op

aarde, waarmede alle Engelen en uitverkorenen uwe goedheid en harnihartigheid prijzen en verheerlijken in eeuwigheid ! Mocht ik Ã¼ een blijk geven van erkentelijkheid, dat Uwer waardig is! Maar ach, ik ben een ellendig en nietig schepsel, eu niets anders heb ik om U aan te bieden dan het oifer van mijn hart. Welaan, ontvang het dan, dat hart; moge het IJ geheel en onverdeeld toebehooren ! Was het voorheen aan de zondige genoegens der wereld verslaafd, voortaan zal het alleen kloppen, alleen leven voor U. Roei dan in hetzelve uit, al hetgeen er U in mishaagt, louter het in het vuur der beproevingen, opdat het met den dag aangenamer on welgevalliger worde in uwe oogen. In den geest leg ik mijn offer op uw heilig altaar neder, en allerootmoedigst smeek ik U het aan te nemen en door het vuur uwer goddelijke liefde te ontgloeien en te verteren. Mocht ik in dit leven uwe goddelijke barmhartigheid met een erkentelijk hart door woord en daad verheerlijken en haar eenmaal zonder ophouden loven en prijzen in eeuwigheid. Amen.

Het dankgebed was gesproken, en nu stond Jesus op van den maaltijd, legde zijn opperkleed af, omgordde zich mot een linnen doek, goot water in een bekken en begon de voeten zijner apostelen te wassohen. Jesus verrichtte dit vernederend dienstwerk met allerdiepsten ootmoed ; Hij bewees dien liefdedienst aan al zijne leerlingen, ook aan den goddeloozen Judas. Toen Hij nu bij Simon Petrus kwam, wilde de vurige apostel niet gedoogen, dat zijn goddelijke Meester zich zoo diep voor hem vernederde en hij zeide: âIn eeuwigheid zult Gij mij de voeten niet wasscheiiquot;. Maar Jesus sprak: âZoo ik u niet wasch, zult gij geen deel met Mij hebben.quot; En aanstonds riep Petrus uit: âHeer wasch mij dan niet alleen de voeten maar ook de handen en het hoofd.quot;

I. Beschouw met diepen ootmoed deze treffende gebeurtenis en overweeg aandachtig alle omstandigheden van dit heilig geheim. Jesus, de Zoon des Vaders, de God van eeuwige majesteit eu glorie verschijnt hier als dienaar van allen. Hij maakte alle toebereidselen voor het vernederend dienstwerk gereed; niemand mag Hem daarbij eenige hulp bieden. Jesus gedoogde het niet; want

Hij was gekomen om te dienen, niet om gediend te worden. Zie daar knielt Hij neder aan de voeten zijner leerlingen, aan de voeten ook van den trouweloozen Judas! Overweeg met welk eene verbazing en ontzetting de Engelen des hemels Jesus gadeslaan ; denzelfden God, die op zijn machtig woord hunne ontelbare legioenen uit het niet te voorschijn riep, voor wiens troon zij sidderend, vol ontzag en eerbied liggen neergebogen ; denzelfden Heer, dien zij zonder ophouden in heilige lofliederen verheerlijken; denzelfden Koning, wiens bevelen zij in een oogwenk volbrengen, zagen zij zoo onuitsprekelijk diep zich vernederen voor zijne schepselen. Welk een gewichtige les werd u hier dooiden Zoon Gods gegeven ! Immers daarom vernedert Hij zich zoo diep, om u aan te sporen allen hoogmoed met wortel en tak in uw hart uit te roeien ; den hoogmoed, het beginsel, den oorsprong van alle kwaad; de noodlottige zonde, die u overal volgt en die ook in uwe heiligste werken tracht binnen te sluipen. Onderzoek u zei ven en vraag u af,- of gij naar het voorbeeld van uwen goddelijken Verlosser de nederigheid van ganscher harte lief-hebt. Zijt gij immer bereid aan uwe mede-menschen die nederige diensten te bewijzen, die zij van u verwachten ? Jesus, de Heer en Schepper van het heelal verootmoedigt zich zoo onuitsprekelijk diep, dat Hij de dienstknecht wordt van allen. Zult gij dan

nog u verheffen op uwe goederen, uwe kennis, uwen naam, op de ijdelheden en beuzelarijen dezer wereld, die Hij u geleerd heeft te verachten? Zult gij vol aanmatiging en trotschheid u gedragen, terwijl de God des hemels zich zoo diep vernedert ? Zult gij u vernederd wanen, wanneer men u om een dienst verzoekt ? Zult gij in uw gekrenkten trots u verwonderen, dat men zulk een verzoek tot u durft richten, terwijl Jesus de nederige dienstknecht wil zijn van zijne leerlingen? Leer clan hier in de opperzaal van Jerusalem uwe nietigheid inzien en smeek (Ã¯od voor die zoude van hoogmoed rouwmoedig om vergiffenis.

Voornemen. Met vreugde zal ik elke gelegenheid aangrijpen om anderen een dienst te bewijzen; bij voorkeur zal ik den gering-sten en meest vernederenden arbeid op mij nemen.

II. Overweeg, hoe Jesus, terwijl Hij aan de voeten zijner apostelen ligt neergeknield, nog eene andere zonde veroordeelt, die uit den hoogmoed voortspruit. Omdat gij rijk zijt, omdat gij een aanzienlijk ambt bekleedt en over anderen kunt bevelen, meent gij het recht te hebben, degenen die onder u staan niet bitsheid en koelheid te mogen behandelen. Door uwe trotsche en liefdelooze handelwijze krenkt gij hen; door uwe tallooze eischen, uwe bittere berispingen, door den harden en steeds gebiedenden toon, waarop

gij lien toespreekt, laat gij lion immer gevoelen, dat gij boven hen staat en verzwaart gij noodeloos de lasten huns levens. O wolk een gelieel ander voorbeeld geeft Jesus n in de opperzaal te Jerusalem. Zie, Jesus Christus: Hij, die oneindig hoog boven alle schepselen is verheven. Hij wil niet gediend worden, en zelf verricht Hij het werk van een dienstknecht. En gij verhoovaardigt u tegenover de schepselen, die in Gods oog-met u gelijk staan, ja die Hem wellicht om hunne deugden veel aangenamer en welge-valliger zijn dan gij. Verneder u dan voor God, smeek Hem, dat Hij in u een nederig hart scheppe en bedenk, dat de talenten, rijkdommen en voorrechten, welke gij meent te bezitten, u ten plicht stellen u des te dieper voor God te verootmoedigen.

Voornemen. Ik zal rusteloos alle bekoringen van hoogmoed en zelfzucht bestrijden en allen, die onder mij staan, met goedheid, zachtmoedigheid en broederlijke liefde behandelen.

â irIII. Overweeg, hoe ons in do plechtigheid der voetwassching een heerlijk zinnebeeld werd geschonken van het H. Sacrament dei-biecht. I)e heilige Vaders loeren, dat do voetwassching voor de apostelen eene voorbereiding was tot do nuttiging van 's Hoeren Vleesch en Bloed. Door de voeten zijner leerlingen te wasschen beoogde Christus een dubbel doel. Hij wilde de apostelen

reinigen van de kleine smetten, waarvan zelfs de rechtvaardigen niet geheel vrij zijn, en daarom sprak Hij tot Petrus: âindien Ik u niet wasch, zult gij geen deel met Mij hebben. Hij, die gewasschen is, behoeft slechts zijne voeten te wasschen, dan is hij geheel rein.' Van den anderen kant wilde Hij te verstaan geven, dat slechts zij, wier zielen geheel rein en zuiver zijn, mogen aanzitten aan zijn H. Liefdedisch. Onderzoek u zeiven en vraag u af, welk gebruik gij van het H. Sacrament der biecht hebt gemaakt. Zijt gij immer tot dat wonderbaar reinigingsbad der zielen genaderd in de gesteltenis, die God van u vordert ? Hebt gij met alle oprechtheid in ootmoed en berouw uwe zonden voor Gods plaatsbekleeder beleden ? Hebt gij de vermaningen van uwen biechtvader met eerbied aangehoord en waart gij vast besloten, om liever te sterven, dan God nogmaals door uwe zonden te beleedigen? Hebt gij de boete, die u werd opgelegd, steeds in den geest van versterving en boetvaardigheid verricht? Onderzoek u ernstig over deze punten, en mocht gij onder een of ander opzicht aan uw plicht te kort zijn geschoten, geef dan aan God uw leedwezen te kennen, vraag Hem vergiffenis en neem het besluit om steeds tot het H. Sacrament te naderen in die gesteltenis, waarmede de H. Petrus zich door zijn goddelijken Meester de voeten liet wasschen.

Voornemen. Ootmoedig en berouwvol zal ik steeds tot liet H. Sacrament der biecht naderen en God smeeken, mijne ziel, na elke biecht, meer en meer met haat jegens do zonden te vervullen en inniger in zijne goddelijke liefde te bevestigen.

O mijn Jesns, vol bewondering voor den ootmoed, waarmede Gij do voeten uwer leerlingen hebt gewasschen, worp ik mij voor Ã¼ neder en smeek ik U mij deel te geven aan de onuitsprekelijke vernederingen, die Gij gedurende uw sterfelijk leven hebt willen verduren. Ach Gij, God van majesteit en glorie. Gij zoekt, Gij haakt slechts naar vernederingen en ik, nietig en ellendig schepsel, tracht mij voortdurend boven anderen te verheffen; ik jaag den ijdelen roem der wereld na en zoek immer gevierd en geprezen te worden door de menschen. Neen, o mijn Jesus, ik ben niet op den rechten weg. Maar, door uw goddelijk voorbeeld verlicht, verafschuw ik al die gevoelens van hoogmoed en ijdelheid, die mij tot nog toe bezielden ; gaarne wil ik voortaan de laagste plaats innemen, opdat ik eenmaal na in uwe vernederingen gedeeld te hebben op aarde, door U moge verheven worden in den hemel

Liefderijke Jesus, Gij, die tot uwe apostelen gezegd hebt: âIndien iemand de eerste wil wezen, zal hij de minste van allen en

de dienaar van allen zijn,' verleen mij grootmoedig vergiffenis van die zonden van hoogmoed, waardoor ik degenen, die onder mij gesteld waren, zoo menigmaal heb be-leedigd en geÃ«rgerd. Zie, ik neem het besluit hen voortaan als mijne broeders te beschouwen en hen mot christelijke liefde en zachtmoedigheid te behandelen. Verleen mij hiertoe uwe genade, opdat ik in hot vervolg nimmer meer de christelijke liefde uit het oog verlieze, waartoe Gij ons door uw woord en voorbeeld zoo liefderijk hebt willen aansporen.

Goedertieronste Jesus, Vader van barmhartigheid, geef, dat ik steeds met zulk een ootmoed en leedwezen met zulk een onbegrensd vertrouwen tot uwen plaatsbekleeder in het H. Sacrament der biecht moge naderen, dat ik niet alleen vergiffenis verkrijge van mijne zonden, maar ook tevens do volledige kwijtschelding van alle straffen, die ik voor mijne zonden verdiend heb en de genade om voortdurend meer en meer voortgang te maken op den weg, die leidt ten eeuwigen leven. Amen.

Met rassclieschrodon naderde hot oogonblik, waarop Jesus aan het kruis zal sterven; daarna zal Hij de wereld weder verlaten en tot zijn hemeischen Vader torugkeeren. Wijl Hij ons echter niet als weezen wilde achterlaten, zocht en vond zijne onuitsprekelijke liefde een middel, om tot het einde der tijden in ons midden te kunnen verwijlen. Hij stelde het allerheiligst Sacrament des Altaars in, dat aanbiddelijk Geheim zijner almacht en liefde, waarin Hij op verborgen wijze onder ons zou wonen, wanneer Hij de glorie zijns Vaders wederom zou zijn ingegaan. Na de plechtigheid der voetwassching verricht te hebben nam Jesus andermaal met zijne leerlingen plaats aan den disch, nam een der brooden, welke voor Hom lagen, in zijne heilige en eerbiedwaardige handen, dankte zijn hemeischen Vader, brak het en reikte het aan zijne apostelen uit mot de woorden; âNoemt en eet, dit is mijn Lichaam.quot;

I. Allo handelingen, dio onze goddelijke Verlosser gedurende zijn sterfelijk loven verrichtte, zijn tot in de kleinste bijzondorheden van hooge beteekonis en voor ons rijk aan de verhevenste lessen. Denk hierover na, en vraag u zolvon af, waarom Jesus juist voor

de instelling van het aanbiddelijk Sacrament zijner liefde de voeten zijner leerlingen wilde wassclien. Deed Hij dit niet, om ons te leeren, met welk eene vlekkelooze reinheid wij tot zijn heilige tafel moeten naderen ? Overweeg hier, wien wij in de H. Communie ontvangen. Het is de driewerf heilige God, die alle ongerechtigheid haat, die zelfs vlekken ziet in de zuiverste hemelgeesten. Wanneer wij dus ook maar Ã©Ã©nmaal in ons leven Jesus in ons hart zouden mogen ontvangen, zouden wij reeds elk oogeablik van ons vluchtig bestaan moeten besteden om ons op waardige wijze tot het ontvangen dier hemelsche spijs voor te bereiden. En nog zou dit weinig zijn ; en ook dan nog zouden wij met de H. Kerk moeten verzuchten: âHeer, ik ben niet waardig, dat Gij komt onder mijn dak.quot; Hoe groot moet dan het gevoel uwer onwaardigheid zijn, wanneer gij bedenkt, hoe kort en onvolmaakt uwe voorbereiding tot de H. Communie is. Verootmoedig ii voor uwen God en neem hot vaste besluit voortaan slechts na eene allerzorgvuldigste voorbereiding tot 's Heeren Liefdedisch te naderen. Ach, hoe menigmaal laagt gij neergeknield aan de heilige Tafel zonder de godsvrucht, die Jesus het recht had van u te verwachten! Hoe dikwijls gingt gij op naar het heilig altaar, meer uit gewoonte, dan wel door heilige liefde en vurig verlangen gedreven, om het Brood

der Engelen te ontvangen ! Hoe menigmaal wellicht zijt gij tot Jesus gegaan met eene ziel door vele dagelijksche zonden bezoedeld, met oen hart vol gehechtheid aan aardsche en vergankelijke dingen, on den geest vol lichtzinnige en ijdele gedachten! Smeek God om vergiffenis voor de achteloosheid en oneerbiedigheid, waarmede gij uwe vorige CommuniÃ«n hebt verricht; en mocht gij ooit het ongeluk gehad hebben op heiligschen-nende wijze tot Jesus te naderen, wanhoop dan niet aan uwe bekeering, aan uwe zaligheid, â maar beween uwe zonde met bittere tranon, verzucht tot God, pleeg boete; want ach, aan welk misdrijf gij u ook mocht hebben schuldig gemaakt, ook voor u klopt Jesus' hart van de teederste liefde, en niets vuriger verlangt Hij, dan dat ook gij Hem eene waardige woonplaats in uw hart zult aanbieden.

Voornemen. In het vervolg zal ik slechts na eene waardige voorbereiding tot de H. Tafel naderen en elke H. Communie zÃ³Ã³ ontvangen alsof zij de laatste mijns levens ware.

II. Overweeg, hoe Jesus voor de instelling van het hoogwaardigst Sacrament zijne oogen ten hemel hief en zijn Vader dankte, om ons te leeren, dat ook wij bij het begin van elke handeling ons hart tot God moeten verheffen en al onze werken door de goede meening moeten heiligen. Slechts dan zal ons werk welgevallig zijn aan God en ver-

dienstelijk voor ons zolven. Onderzoek u zeiven _ni en vraag u of gij deze even heilzame als

van een H. Ignatius, die zich deze heerlijke al zinspreuk tot leus had verkozen : âAlles tot

ten hemel hief en sprak ; âVoor U, o mijn d God, alles voor LI.' ]5edeuk, dat de goede ' n

geringste, eene hoogere waarde verleent in e do oogen van God, terwijl de heldhaftigste

III. Overweeg, hoe Jesus het brood in meerdere stukken brak, alvorens het in zijn allerheiligst Lichaam te veranderen. Daardoor leert Hij ons, dat de schoonste voorbereiding vÃ³Ã³r de H. Communie gelegen is in het bestrijden en onderdrukken van onze eigenliefde en onze zondige hartstochten door de versterving. Zonder voortdurende beoefe-

ning der versterving zult gij slechts weinig geestelijk voordeel uit de H. Communie trekken, omdat uwe ziol gelijk zal zijn aan een dorren en onbebouwden grond, die slechts distels cn doornen voortbrengt; de genaden van het allerheiligst Sacrament kunnen er geen wortel schieten; zij blijven zonder vrucht. Indien gij cr echter voortdurend op bedacht zijt, allen hoogmoed, allo traagheid en zinnelijkheid door de versterving in u uit te roeien, dan zal uw hart gelijk zijn aan een akker, die met zorg is omgeploegd eil het goddelijk Zaad, de Tarwe der uitverkorenen, die er bij de H. Communie in wordt uitgestrooid, zal heerlijke, overvloedige vruchten dragen voor tijd en eeuwigheid.

Voornemen. Als meer verwijderde voorbereiding tot dt 11. Communie zal ik met moed mijne heerschende drift bestrijden, en met het oog hierop mij dikwerf eenige versterving opleggen.

Liefdevolle Jesus, die door de instelling van het allerheiligst Sacrament des Altaars het voedsel mijner ziel hebt willen worden, duizendmaal dank ik U voor die onschatbare weldaad uwer almacht, dat onovertroffen blijk uwer liefde. O dierbare \ erlosser, wel groot, wel onuitsprekelijk groot is uwe liefde voor ons, ondankbare schepselen. Ja,

Gij zouclt voor ons lijden en sterven, om ons met uwen Vader te verzoenen en de poorten des hemels voor ons te ontsluiten. En vervulde de gedachte aan onze verlossing en heiligmaking uw goddelijk hart ook al met onbeschrijfelijke vreugde, o, van den anderen kant smartte het Ã¼, dat Gij hierom van uwe schepselen zoudt moeten scheiden. Maar neen, Heer, niet te vergeefs had uw profeet het getuigd, dat men luide uwe lief-devonden zou prijzen en verheerlijken. Immers in uwe allesovertreffende liefde vondt Gij het middel, om voor ons te lijden en te sterven en toch waarachtig en bij voortduring levend in ons midden te verblijven, om uw lichaam voor ons over te leveren aan de beulen en uw goddelijk bloed voor ons te storten aan liet kruis en toch tot aan de voleinding ons te spijzen met datzelfde goddelijke Lichaam, ons te laven met datzelfde goddelijke Bloed. En nu, dierbare Jesus, nu rust Gij daar, onder de nederige broodsgedaante verborgen, in ons midden als onze Vriend als onze Broeder, als de Bruidegom en de Koning onzer zielen. Ach, hoe is het mogelijk, dat mijn hart niet verteerd wordt in mijn binnenste van eene vurige wederliefde tot U! Hoe is het mogelijk, dat ik zoo dikwerf met een koud en gevoelloos hart tot U kon naderen. Vergeef mij, bid ik U, Heer Jesus, vergeef mij de ontelbare misslagen, waaraan ik mij bij liet nuttigen

van uw Goddelijk Vlecscli en Bloed heb pliclitig gemaakt. Voortaan, dierbare Jesus, zal ik mij beter beijveren om door de versterving mijner zinnen en het bestrijden mijner ongeregelde driften mijn hart tot een waardigen tempel uwer Godheid voor te bereiden. Neem dit voornemen aan, lieve Jesus, zegen liet en schenk mij uwe j/enade het stiptelijk te volbrengen, opdat ik bij elke H. Communie, die ik nog het geluk zal hebben te ontvangen, rijker moge zijn aan deugden, vuriger in godsvrucht en standvastiger in uwe liefde; want Ã¼ alleen wil ik beminnen, lieve Jesus, aan U alleen gehecht blijven in leven en in sterven. Amen.

Bij de instelling van het aanbiddelijk Sacrament des Altaars schonk Jesus ons het heerlijkst blijk zijner liefde. Als een goede vader had Hij gedurende geheel zijn leven voor ons gearbeid om ons de goederen des hemels te verwerven. Nu zou Hij voor ons gaan lijden en sterven; maar alvorens de wereld te verlaten wilde Hij ons eene kostbare gedachtenis achterlaten, ons een gunst schenken, die ons voortdurend aan zijne

gaaf zijner liefde: zijn goddelijk Vleesch 2 en Bloed in het aanbiddelijk Sacrament.

Overweeg hier, hoe alle gedachten van Jesus van het eerste oogenblik zijns levens af aan uw eeuwig welzijn waren gewijd. Voor u werd Hij in een armen stal geboren, stond Hij bloot aan de vervolgingen van Herodes en wilde Hij in een Vreemd

land liet liarde brood der ballingschap eten; voor u leidde Hij een leven van armoede en ontbering te Nazareth: voor u waren al zijne gedachten toen Hij als Leeraar zijne goddelijke vennaningen uitdeelde en de eeuwige waarheden verkondigde, voor n ook zijn zijne laatste gedachten, mi Hij gaat lijden en sterven, en opdat ook gij immer aan Hem zoudt donken en aan zijne eindelooze liefde, liet Hij u eene gedachtenis na, die zal blijven voortduren tot aan de voleinding der tijden, namelijk het allerheiligst Sacrament van zijn goddelijk \ leesch en Bloed. Vraag u af, of ook uwe gedachten immer voor Jesus waren. Roep de vervlogen jaren uws levens voor uwen geest terug; herinner u de dagen uwer kindsheid. Waren al uwe gedachten al uwe verlangens en begeerten toon heengericht naar God en naar de goddelijke dingen? Hieldt gij ook in uw latere levensjaren God immer voor oogen? Vondt gij er uw vermaak in in zijne heilige tegenwoordigheid te verwijlen ? as hot uw grootste vreugde te spreken over .Testis en zijne liefde? Was het u eene behoefte het leven en de wondervolle werken van uwen liefdevollen Verlosser to hooren verkondigen ? Greept gij elke gelegenheid aan, die u werd geschonken om in zijne heilige leer onderwezen te worden ? 0, de heiligen kenden geen grooter genoegen dan te mogen toenemen in de kennis der goddelijke dingen. Een H.

Paul iiH roemde er op niets anders te kennen dan Jesus en dien gekruist; een H. Augus-tinus verzuchtte onophoudelijk: âMocht ik Ã¼ kennen, Heer Jesus, en naar niets anders verlangen dan naar U!quot; Waren die vurige verlangens der heiligen ook de uwe? Ach, moet gij niet veeleer erkennen, dat uwe gedachten, in plaats van bij God te verwijlen, reeds in de dagen uwer jeugd van Hem afdwaalden en zich bezig hielden met datgene, wat met zijne heilige geboden in strijd is? En hoe menigmaal hebt gij, sinds gij voor het eerst zijn heiligen dienst verliet, Hem op nieuw beleedigd? Welaan, smeek God om vergiffenis voor uwe trouweloosheid, keer terug tot uwen Jesus, die nog steeds ondanks uwe koelheid en onverschilligheid zijne blikken op u gevestigd houdt, en neem u voor, dikwerf dc liefde te overwegen, die Hij u betoond heeft.

Voornemen. Dikwijls, vooral in het uur der bekoring zal ik denken aan do liefde van Jesus en door deze gedachte mij tot wederliefde en standvastigheid in zijn heiligen dienst opwekken.

II. Overweeg, onder welke omstandigheden Jesus het aanbiddelijk Sacrament des Altaars instelde, 't Was in den nacht, waarin Hij werd verraden. Ach, op hetzelfde oogenblik, dat Judas geheel vervuld is van het afschuwelijk plan om zijn goddelijken Meester over te leveren, dat 's Heeren vijanden tegen Hem

samenspanden, denkt Jesus er slechts aan, deu mensoh het hoogste blijk zijner liefde te schenken. Ja, wel wist Hij het, die dierbare Verlosser, dat de trouwelooze Judas Hem had verkocht, dat een Petrus Hem tot driemaal zou verloochenen en al zijne apostelen Hem zouden verlaten; wel wist Hij, dat Hij binnen weinige uren als een misdadiger van den eenen rechter naar den anderen zou worden voortgesleurd; wel voorzag Hij, dat een woeste en opgehitste volksmenigte, door blinden hartstocht vervoerd, zijn dood zou eischen, dat den volgenden morgen reeds de onstuimige kreten door Jerusalems straten zouden weergalmen : âWeg met Hem, weg met Hem, kruisig Hem! Zijn bloed kome over ons en over onze kinderen'' ! maar toch wil Hij in hun midden zijn en zelfs na zijn dood wil Hij onder hen wonen, gelijk een vriend te midden van degenen, die hem liefhebben en vereeren. Ach, de menschen haken naar het oogenblik, waarop zij Jesus door een smartehjken en onteerenden dood voor immer uit hun midden zullen verwijderd hebben! En Jesus? O, men zou zeggen, dat Hij niet leven kon zonder hen; en neen, niet dicht genoeg zal Hij zich in hunne nabijheid bevinden, tenzij ze zijn goddelijk Lichaam zullen hebben gegeten, tenzij ze zijn heilig Bloed .zullen hebben gedronken; want tot spijs wil Hij strekken aan hunne ziel en vol liefde roept Hij hun toe: âKomt

allen tot Mij, gij die zwoegt en beladen zijt en Ik zal n verkwikken. Ik zal u niet als weezen achterlaten, maar tot u komen en bij u blijven tot aan do voleinding der tijden; want het is mijn hoogste wellust en vreugde met de kinderen der menschen te zijn.quot; 0 onbegrijpelijke liefde des Heeren! O liefde, die alle liefde te boven gaat! Ach, dierbare Jesus, wel mocht uw apostel getuigen, dat Gij de uwen ten einde toe hebt liefgehad. Treed een oogenblik in uzelven en vraag u af, hoe gij aan die liefde van uwen God hebt beantwoord. Jesus beminde u meer dan zijn leven en schonk zich geheel aan u. Hebt ook gij u geheel aan Hem toegewijd? Ach, hebt gij niet geruimen tijd gescheiden van zijne liefde geleefd? En toen gij eindelijk, door zijne goddelijke genade getroffen, tot Hem terugkeerdet, hebt gij u toen geheel en onverdeeld aan zijn heiligen dienst gewijd? Helaas, gij hebt uw hart verdeeld tusschen God en het schepsel en de Schepper en Oorsprong uws levens moest zich met het geringste deel tevreden stellen; aan de wereld, aan hare ijdelheden en beuzelarijen hadt gij de voornaamste plaats er van ingeruimd. Indien dit zoo is, werp u dan in den geest aan Jesus' voeten neder en beloof Hem plechtig, dat gij voortaan Hem alleen in uw hart zult laten heerschen.

zulk ccno liefde tot Jesus te ontsteken, dat het zicli door geen kwellingen of beproevingen, door niets ter wereld, ooit meer van , 's Heeren liefde zal laten scheiden.

III. Overweeg, hoe 's Heeren liefde, die door niets aan het wankelen gebracht kon worden, niet terugschrikte voor den hoon en de verguizing, die Hom in de toekomst wachtte. Wel voorzag Hij, de goddelijke Verlosser, wat smaad, wat grievende onteering en vernedering Hij in zijn hoogheilig Sacrament van den kant zijner schepselen zou te verduren hebben; wel wist Hij boevelen zelfs onder zijne volgelingen Hem met koelheid en oneerbiedigheid zouden bejegenen, maar zijne liefde, zijn verlangen om zich met ons te vereenigen, waren grooter dan de snoodste ondankbaarheid en boosheid zijner schepselen. Neen, geene beleedigingen, geene on-teeringen, hoe smartelijk ook en menigvuldig, waren in staat zijne liefde tot ons te verkoelen en Hem van zijne voornemens te doen afzien. 0, bewonder die overmaat van liefde, kniel neder voor uwen Verlosser, aanbid_; dank en prijs Hem, betuig Hem in de vurigste bewoordingen uwe wederliefde ^ en breng Hem eerherstel voor de verguizin

gen, waarmede Hij in zijn aanbiddelijk Sacrament wordt bejegend en waarmede ook gij Hem wellicht in het Geheim zijner liefde onteerd en beleedigd hebt.

zal ik voortaan in 's Hoeren heilige tegenwoordigheid verwijlen en dikwerf zal ik mij beijveren, Hem eerherstel te brengen voor de beleodigingen, die Hij in het Sacrament zijner almacht heeft te verduren.

Goddelijke Verlosser, vol eerbied aanbid ik Ã¼ onder de nederige broodsgedaante, waaronder Gij uwe heerlijkheid uit liefde tot mij houdt verborgen. Gij, o mijn Jesus, zijt in waarheid het Brood des levens, want aan ieder, dien Gij spijst aan uw geheimnisvollen feestdisch, schenkt Gij het leven der genade in dezen tijd en het leven der glorie in den hemel. Maar ach, hoe smart het mij, dat ik aan de liefde, die Gij mij in het allerheiligst Sacrament betoont, met zooveel koelheid en onverschilligheid heb beantwoord. O beminnelijke Verlosser, verleen mij, bid ik U de hulp uwer genaden, opdat ik in de toekomst ijveriger en getrouwer zij in uwen dienst en door een deugdzaam leven mij waardig make, U dikwerf in mijn hart te mogen ontvangen. Ootmoedig bied ik U eerherstel voor allo onachtzaamheden, oneerbiedigheden en tekortkomingen, waaraan ik mij jegens U in het aanbiddelijk Sacrament heb schuldig gemaakt. Ach, lieve Jesus, kon ik met mijn bloed al den smaad uitwisschen, dien ik U daardoor heb aangedaan! Kon ik mijn loven geven om te herstollon, hetgeen ik

tegen U heb misdreven in uw heilig Geheim. Ik bied U mij zeiven aan, als offer van dankbaarheid en wederliefde: al wat ik heb en wat ik ben, wijd ik aan Ã¼ toe. Ik vereenig mijn offer met alle verzuchtingen, eerbewij-zingen en liefdebetuigingen, waarmede alle heiligen U in uw hoogwaardig Sacrament hebben aanbeden en verheerlijkt. Tevens bied ik U eerherstel voor alle verguizingen en beleedigingen, waaraan Gij van de stichting uwer Kerk af tot op dit oogenblik in uw H. Sacrament waart blootgesteld. Moge eenmaal, lieve Jesus, de blijde dag aanbreken, waarop Gij door al uwe schepselen gekend, bemind, aanbeden en gedankt zult worden voor de tallooze gunsten, die Gij in uw allerheiligst Sacrament over do aarde hebt uitgestort. Amen.

De liefde, die Jesus ons bij de instelling van het allerheiligst Sacrament des Altaars betoont, vordert onze dankbare wederliefde. Op niet onduidelijke wijs geeft onze goddelijke Verlosser te kennen, hoe wij Hem onze erkentelijkheid moeten bewijzen. Immers door de gedaante des broods uit te kiezen, als de

gelieinmisvolle sluier, waaronder Hij zijne ( iodheid en menschheid wilde verbergen, gaf Hij te kennen, hoezeer Hij verlangt, dat wij die goddelijke spijs dikwijls zouden nuttigen; o

door niet op eene enkele, maar oj) zoovele duizende plaatsen in zijn heilig tabernakel onder ons te wonen, leert Hij ons, hoe Hij overal en door al zijne schepselen in het Geheim zijner liefde wil aanbeden en vereerd worden; eindelijk door zijn H. Sacrament in te stellen als een gedachtenis van zijn bitter lijden en sterven predikt Hij ons voortdurend,

dat wij Hem niet beter kunnen navolgen, dan door met edelmoedigheid die offers te brengen en die vrijwillige verstervingen ons op te leggen, welke noodig zijn, om onze zonden uit te boeten en in zijn heiligen dienst te volharden.

I. Overweeg, hoe Jesus niets vuriger verlangt, dan dat wij dagelijks aan zijn liefde-disch zouden aanzitten om Hem in ons hart te ontvangen. Het brood is het dagelijksch voedsel der monschen. Door onder de gedaante van brood op onze altaren te rusten,

wilde Hij ons te kennen geven, hoe Hij niets vuriger verlangt, dan dat wij ons dikwijls, ja, zoo mogelijk, dagelijks met lt;$

dat hemelsche Manna zouden versterken. Hij noemt zich het Brood des levens en verzekert ons uitdrukkelijk, dat alwie van dit Brood eet zal loven in eeuwigheid.

olkc ziel toe, die gekleed is met liet bruidsgewaad der goddelijke liefde: âOpen Mij, mijne zuster, mijne vriendin, mijne duive, opdat Ik bij u mijn intrek neme, om bezit te nemen van uw hart.' Hij is de God des hemels, die in het Boek der Openbaring spreekt: â Zie, Ik sta aan de deur uwer ziel en klop aan; indien iemand naar mijne stem luistert en Mij opent, zal Ik bij hem binnentreden en Ik zal mot hem het avondmaal houden, en hij met Mij'. Geen grootor wellust, geen grooter vreugde kent Hij dan onder do kinderen der meiischen te wonen. Vraag u af, hoe gij aan die liefdevolle uitnoodiging dos Heeren hobt beantwoord. Behoort gij wellicht tot die onverschillige Christenen, die slechts zelden communiceeren en duizend voorwendselen vinden, om van 's Heeren Disch verwijderd te blijven. Herinner u het woord, dat Jesus in de Synagoge te Kapharnatim sprak : ,Zoo gij het Vleesch van den Zoon des menschen niet eet en zijn Bloed niet drinkt, zult gij het leven in u niet hebbenquot;. Zegt uwe zwakheid, verkondigen de velo gevaren, die u omringen, ii niet luide, hoe noodzakelijk het voor ii is, u met dit Brood der sterken te voeden. Kniel dan dikwerf neder aan dien heiligen Disch en gij zult uit die goddelijke Spijs de noodige kracht putten, om over al uwe vijanden te zegevieren. Hierdoor zult gij het heerlijkst blijk uwer wederliefde aan Jesus schenken; een zoete vrede zal in uw

Voornemen. Zoo dikwerf mijn biechtvader mij het veroorlooft, zal ik tot de H. Tafel naderen. Dagelijks zal ik God bidden, dat Hij mijn hart meer en meer reinige en loutere, opdat ik Jesus, bij elke heilige Communie een waardiger woonplaats kunne aanbieden.

II. Overweeg, hoe Jesus door al zijne schepselen in het aanbiddelijk Geheim zijner liefde wil gekend, aanbeden en verheerlijkt worden. Om dit allervurigst verlangen van zijn goddelijk hart te bevredigen, gaf Hij aan zijne apostelen en aan hunne opvolgers in het Priesterschap de macht, om het brood en den wijn door de geheimnisvolle woorden der Consecratie te veranderen in zijn goddelijk Lichaam en Bloed Daarom riep Hij zoovele duizenden tot zijn heilig Priesterschap ; daarom zond Hij hen uit over de gansche aarde, naar de verst verwijderde landen en onder de heidensche stammen, opdat alle volken der aarde, door de onweerstaanbare macht zijner liefde gedrongen. Hem in zijn allerheiligst Sacrament zouden kennen, aanbidden en verheerlijken als den alleen waren God, den Schepper van het heelal, den Verlosser der wereld, den Koning der eeuwige glorie en den oppersten Rechter van het menschelijk geslacht. O, welk een vreugde zou zijn goddelijk hart overstelpen, indien alle schepselen ootmoedig het hoofd

bogen voor dit ondoorgrondelijk Geheim; indien zij als om strijd zich verdrongen rondom zijne heilige altaren, om Hem de hulde hunner aanbidding te brengen en zich op den weg door dit leven met dat ware Levensbood te versterken ! Vraag u af, in hoeverre gij naar de u gegeven krachten, hebt medegewerkt, om den vurigen wensch van uwen God en Heer te vervullen. Denkt gij er dikwijls aan, Gods mededoogen en ontferming af te smeeken voor de ongelukkigen, die nog in de duisternis en de schaduwen des doods zijn gezeten, opdat ook voor hen het licht der waarheid in vollen luister moge opgaan? Bidt gij Hem dikwerf voor de bekeering der misleiden, die, door hoogmoed verblind, van de waarheid en eenheid zijn afgeweken en op dwaalwegen ronddolen ? Ach, ook zij zijn uwe broeders, ook zij dragen eene onsterfelijke ziel in zich om, die naar Gods beeld en gelijkenis werd geschapen ; ook voor hunne zaligheid heeft de Zoon Gods onder de diepste vernederingen en de onduldbaar-ste smarten zijn leven gegeven aan het schandhout. Ondersteunt gij gaarne door uwe aalmoezen en gebeden de onvermoeide pogingen der apostolische mannen, die in edelmoedige zelfopoffering alles verlieten, om aan de uitbreiding van Jesus'Kerk onder de ongeloovigen te arbeiden? Onderzoek u hierover ernstig, en mocht gij tot nog toe aan dien plicht zijn te kort geschoten, neem u

dan voor, als eon ijverig leerling des Hee-ren, wien de zaligheid der zielen en do glorie der H. Kerk boven alles tor harte gaan, al uwe pogingen aan te wenden en alle middelen, die ii door God worden geschonken, te besteden, om dat heerlijk doel to helpen bevorderen, opdat Jesus, do God der liefde, in zijn aanbiddelijk Sacrament met eiken dag door een breeder schaar van volgelingen, onder alle volken der aarde, moge gekend, gediend, bemind en verheerlijkt worden.

Voornemen. Eiken dag zal ik God bidden voor de bekeering der dwalenden en onge-loovigen; vooral in mijne dankzegging na de H. Communie zal ik Jesus vurig smeeken, het verstand dier ongelukkigen te verlichten, opdat ook zij den Zoon Gods in zijn Liefde-geheim mogen leeren kennen en vereeren.

III. Overweeg, hoe Christus zijn heilig Sacrament heeft ingesteld als een gedachtenis van zijn bitter lijden en sterven. Het heilig misoffer, waarin Christus zijn goddelijk Lichaam en Bloed aan den hemelschen Vader opdraagt, is oene onbloedige hernieuwing van het bloedig offer des kruises. De heilige woorden der Consecratie, die de priester uitspreekt, zijn, volgens de uitdrukking dei-heilige Vaders, het geestelijk zwaard, waardoor het goddelijk Lichaam en Bloed des Heeren op onuitsprekelijk geheimnisvolle wijs worden gescheiden. Hetzelfde lichaam, dat Hij over-everde aan zijne beulen, dat bij do geeseling

werd verscheurd en aan liet kruishout werd geklonken, is in zijn allerheiligst Sacrament do heinelsche Offerspijs, die onze zielen sterkt 1 en voedt. Hetzelfde goddelijke bloed, dat Hij in zijn lijden en dood stortte tot redding van het menschelijk geslacht, schenkt Hij ons in zijn aanbiddelijk Altaargeheim tot lafenis en verkwikking onzer zielen. Daarom ook zingt de H. Kerk in de getijden van het allerheiligst Sacrament: â0 heilig Gastmaal, waarin Christus genuttigd en de gedachtenis van zijn lijden gevierd wordt.' Vraag u af, of gij, naar het voorbeeld van den goddelijken Offeraar, die het ofter voor onze zonden werd, en die zich nog dagelijks op duizende altaren slachtoffert, insgelijks bereid zijt de offers te brengen, die in den dienst van God van u worden gevorderd. Waar zijn de vrijwillige verstervingen, waar de offers, die gij u zeiven hebt opgelegd? Jesus vordert van u, dat gij rein en zuiver voor zijn heilig aanschijn zult wandelen, dat gij volmaakt zult zijn gelijk uw hemelsche Vader volmaakt is. Maar om een vlekkeloos cn deugdzaam leven (e kunnen leiden, moet gij een voortdurenden strijd voeren tegen den jf drievoudigen vijand uwer ziel: tegen den

duivel, de wereld en het vleesch. Geen deugd dus is bestaanbaar zonder strijd ; maar ook geen overwinning in dien strijd is mogelijk zonder offer. Onderzoek u zeiven ernstig en vraag u af, of gij de zonden van

uw vorig leven door ware werken van boetvaardigheid liebt uitgowischt, o.^f' gij vol edelmoedigheid gebroken hebt met al hetgeen voor u een steen des aanstoots was, of gij door de versterving uwer zinnen uwe kwade hartstochten en ongeregelde begeerten hebt onderdrukt, of gij u zeiven nu en dan eenig geoorloofd genoegen ontzegd hebt, om staande te kunnen blijven op den dag der bezoeking, wanneer de duivel u tot het verboden genot komt bekoren. Ach, indien gij oprecht zijt, moet gij dan niet erkennen, dat gij tot nog toe slechts weinig blijken gegeven hebt van den geest van offer, die eiken Christen moet bezielen. Was eene lichte bekoring niet reeds bij machte u te doen wankelen? Zijt gij, wel verre van Jesus' voorbeeld te volgen, daarentegen niet voortdurend teruggekeerd tot de verderfelijke gezelschappen, de gevaren, de zondige gelegenheden, die reeds zoo menigmaal de noodlottige oorzaak waren van uwen val? Ach, schaam u dan over uwe zwakheid en ondankbaarheid, over uwe traagheid en lafhartigheid en smeek God rouwmoedig om vergiffenis. Beschouw uwen goddelijken Verlosser, hangend aan liet kruis en zich zeiven als zoenoffer opdragend aan den hemelschen Vader tot redding uwer ziel, en erken het met een hart vol dankbaarheid en wederliefde, dat Jesus geen grooter, geen zwaarder offer kon brengen om het werk uwer verlossing te voltooien. Sta op uit die gees-

telijke traagheid en zorgeloosheid en leer sterk to zijn in de liefde, sterk in den dienst van uwen Heer. Schep moed! Ruim alle hinderpalen uit den weg. Zegevier over uwe hartstochten door u te onthouden van al datgene, waarbij gij gevaar loopt uwe ziel te bezoedelen door de zonde; zegevier over elk gevoel van dorheid en afgematheid, dat ook de rechtvaardigen dikwerf in hunne geestelijke oefeningen dreigt te overmeesteren en neem het kloekmoedig besluit, u van dezen dag af met allen ijver op de versterving en zelfverlochening toe te leggen.

Voornemen. Van dit oogenblik af zal ik een nieuw leven beginnen en vol bereidwilligheid en vreugde elk offer brengen, dat God van mij zal vragen.

0 mijn dierbare Jesus, God van einde-looze liefde en ontferming, die U eenmaal op bloedige wijze hebt opgedragen aan het kruis en ditzelfde offer nog dagelijks op onbloedige wijs wilt hernieuwen op onze altaren, zie mij hier aan uwe voeten neergeknield vol droefheid en schaamte over mijne zonden, waarvoor Gij in uw lijden zulke duldelooze smarten hebt willen verduren. Ach, dierbare Jesus, ik bid het U, schenk ook mij eene vurige liefde tot alle kruis en lijden; geef, dat ik gaarne uit liefde, uit dankbare wederliefde tot U, iets

verduro van alle pijnen en folteringen, die Gij uit liefde tot mij liebt willen dragen in uw goddelijk lichaam. Maar geeft Gij mij deel aan uw lijden, o, stort mij dan ook tevens die deugden in, die zoo heerlijk in U uitschitteren en in welker beoefening ik de noodige troost en kracht zal erlangen om al die kwellingen te verduren. Geef, lieve Jesus, geef mij een nederig, geduldig en volgzaam hart, een hart, dat slechts alleen aan U wil gehecht zijn; geef mij den geest des gebeds, de liefde tot liet stilzwijgen en een levendigen afkeer van de wereld en hare bedriegelijke ijdelheden, opdat ik Ã¼ dagelijks meer en meer gelijkvormig worde. Maar bovenal, dierbare Verlosser, smeek ik Ã¼ om de genade, mij gaarne in de overweging van uw heilig lijden te verdiepen, opdat ik uit die geestelijke bron, waaruit alle heiligen hebben geput, de noodige kracht erlange, om voortdurend te groeien in de deugd, toe te nemen in uwe liefde en tot mijn laatsten zucht met onwankelbare trouw in uw heiligen dienst te volharden. Amen.

stond Jesus op van den discli en trad naar buiten, vergezeld van zijne leerlingen. De avond was reeds gevallen, toen Hij den berg Sion afdaalde on Jerusalem verliet. De goddelijke Verlosser richtte zijne schreden naaiden Olijfberg, waar Hij gewoon was, den nacht in het gebed door te brengen. Het was de laatste gang des Heeren gedurende zijn sterfelijk leven in het gezelschap dei-apostelen. In treurige stemming schreed Hij met de zijnen voort, en hoe dichter Hij den Olijfberg naderde, des te meer namen zijne droefheid en kwelling toe. De leerlingen deelden innig in zijne smart. Wel wisten zij niet, dat het lijdensuur van hun godde-lijken Meester zoo spoedig zou aanbreken, maar de woorden, die Hij tot hen gesproken had, braken hun het hart en in diepe stilte vervolgden zij hun weg. Eindelijk verbrak Jesus het stilzwijgen en sprak: âGij allen zult in dezen nacht in Mij geÃ«rgerd worden, want er staat geschreven: âIk zal den Herder slaan en de schapen zullen verstrooid worden.quot;

I. Overweeg, hoe Jesus door zijn verheven voorbeeld de traagheid, moedeloosheid en onverschilligheid veroordeelt van degenen, die zoo licht hunne geestelijke oefeningen en gebeden verwaarloozen, wanneer zij door beproevingen en wederwaardigheden worden bezocht. Onze goddelijke Verlosser vermaant ons herhaaldelijk door zijn woord en door

zijn vooi'beeld, ons door niets van het gebed te laten afleiden. Het gebed toch is de ademhaling der ziel; hij, die het verzuimt, loopt gevaar in vele zonden te vallen en ten slotte in ongeloof en onboetvaardigheid te sterven. Het gebed is de sleutel, die ons de schatkist der goddelijke genaden ontsluit en ons bij don dood de poorten opent van het hemelsch paradijs. Het gebed is de geheim-nisvolle ladder, waarlangs onze ziel opklimt tot God en de Gever van alle goed met zijne liefderijke gunsten en gaven in onze ziel nederdaalt. Het gebed is eene kostbare artsenij, die onze krankheden geneest en onze krachten staalt; een lenigende balsem, die al onze wonden heelt; een verkwikkende fontein, die de naar God dorstende zielen laaft; een machtig zwaard, waarmede wij den boozen geest met al zijn aanhang op de vlucht drijven ; het gebed eindelijk is een ondoordringbaar schild, waarop alle pijlen van den helschen vijand als machtelooze flitsen uiteensplijten. Onderzoek u zeiven en vraag, welk gebruik gij van het gebed hebt gemaakt. Wellicht is het n reeds te veel, dagelijks een kwartier uurs in het gebed door te brengen, terwijl gij u dagen en weken met de ijdelheden en beuzelarijen der wereld kunt bezighouden. Ach, indien dit zoo is, verneder u dan voor God, vraag Hem vol droefheid om vergiffenis en maak voornemens voor de toekomst.

Voornemen. Voortaan zal ik eiken dag een bepaalden tijd aan het gebed wijden ; en nimmer zal ik mijne verplichte gebeden *; verzuimen.

TI. Overweeg, onder welke omstandigheden Jesus zich begeeft tot het gebed. Hij weet, wat Hem op den Olijfberg wacht en aan welk gevaar Hij zich blootstelt, wanneer Hij daarheen gaat om te bidden : Hij weet dat in den hof van Gethsemani zijn lijden een aanvang zal nemen, dat Hij zijn verrader te gemoet gaat en zijne verbitterdste vijanden Hem als een misdadiger uit dien hof gevankelijk zullen heensleuren naar de stad. Toch wil Hij zijne godvruchtige gewoonte niet achterlaten om in den Olijfhof te gaan bidden. Zoo handelde Jesus om ons te leeren, onder alle omstandigheden aan onze godvruchtige oefeningen getrouw te blijven. Spiegel u aan het heerlijk voorbeeld van den Zoon Gods en vraag u af, of gij wellicht bij eene kleine ongesteldheid, eene onbeduidende bezigheid niet aanstonds gereed waart uwe gewone gebeden te verwaarloozen, of er wellicht geen dagen en weken voorbijgingen, zonder dat uw hart zich in een vurig en aandachtig gebed tot God verhief. En mocht gij u aan dit verzuim plichtig bevinden, neem dan het onherroepelijk besluit, u voortaan met meer ijver op het gebed toe te leggen. Bid dikwijls, bid gaarne, maar stort uw gebed steeds op zulk eene

wijze, dat het waardig zij verhooring te vinden bij God. Doordring u levendig van de gedachte aan Gods tegenwoordigheid, denk aan zijne eindelooze goedheid en barmhartigheid en gij zult steeds met diepen eerbied en onbegrensd vertrouwen uwe stem tot Hem verheffen. Verban allo vrijwillige verstrooiingen uit uwen geest, want zij ontnemen alle kracht en waarde aan uw gebed in Gods oog. Bid niet alleen met de li25pen, maar ook mot het hart; anders zondt gij. in plaats van u genaden te verwerven, Gods milddadige hand voor u sluiten.

Voornemen. Ik zal mij beijveren, mijne gebeden voortaan met eerbied, aandacht en vertrouwen te verrichten, opdat zij aangenaam mogen zijn aan God en mij verwerven, wat ik van zijne goedheid afsmeek.

III. Overweeg, welk eene diepe waarheid er schuilt in het woord van don H. Augustinus: ,Hij, die goed weet te bidden, weet ook goed te loven.quot; Kan het u nog verwonderen, dat gij bij die achtelooze wijze van bidden, bij die nalatigheid in uwe geestelijke oefeningen, zoo traag blijft in den dienst van God, zoo arm aan deugden, zoo zwak in het uur der bekoring, met zoovele gebreken behept, zoo onverschillig voor de belangen uwer onsterfelijke ziel en zoo geneigd tot het kwaad ? Kan een zieke van zijne krankheid genezen, zoo hij weigert de middelen aan te wenden, die de geneesheer hem voor-

sclirijft? Kan een behoeftige in zijn nood voorzien, zoo hij in ledigheid nederzit en do hulp van liefdadige vrienden afwijst? Kan een soldaat over den vijand zegevieren, zoo hij zijne wapenen wegwerpt vÃ³Ã³r den strijd? En kan de ziel van den mensch, die niet bidt, of die dit althans niet doet, zooals God dit van hem vordert, de bekoringen overwinnen, de deugd liefhebben en beoefenen, in het goede volharden en de zoete vreugden en inwendige vertroostingen smaken, die do vrucht zijn van het gebod? Neem dan het besluit in het vervolg stipt en getrouw te zijn in het volbrengen van de gebeden, waartoe gij verplicht zijt; en liebt gij somwijlen een buitengewoon werk te verrichten, tracht ook dan uwe bezigheden en uwen tijd zoo te regelen, dat gij nimmer genoodzaakt zijt uwe dage-lijksche gebeden achter te laten, liebt gij met beproevingen te kampen, drukken zorgen li terneer of bezoekt God u met geestelijke dorheid, beijver u dan nog meer, uwe verplichte gebeden te verrichten, want slechts in een godvruchtig gebed zult gij hulp en troost en de vreugde des hemels terugvinden. Werp u in den geest aan de voeten van Jesus neder, smeek Hem om vergiffenis voor de oneerbiedigheid en nalatigheid, waaraan gij u bij het gebed hebt schuldig gemaakt, en verzucht tot Hem, gelijk eenmaal de apostelen: ..Heer, leer ons bidden!quot;

Voornemen. Wanneer ik eenigo dorheid of tegenzin in het gebed ondervind, zal ik, in plaats van mijne geestelijke oefeningen in te korten, er nog eeno kleine oefening aan toevoegen, om God daardoor mijne getrouwheid en volharding in het gebed te toonen.

Liefderijke Verlosser, wanneer ik uw verheven voorbeeld beschouw en uwe lessen overweeg, dan vervullen droefheid en schaamte mijne ziel. Ach, hoe menigmaal heb ik Ã¼ beleedigd door de oneerbiedigheid en onachtzaamheid, waaraan ik mij in mijne gebeden schuldig maakte, hoe dikwerf CJ vergramd door de lichtvaardigheid, waarmede ik mijne godvruchtige oefeningen achterliet. Helaas, de woorden, die (iij eenmaal tot de zondige Joden hebt gesproken, zoudt Gij ook mij kunnen toevoegen, want ach, ook ik, lieve Jesus, ik eerde U met de lippen, terwijl mijn hart ver van U was verwijderd. Het verkeer mot de schepselen stelde ik helaas, boven den omgang met U! Rouwmoedig smeek ik U hiervoor om vergiffenis. Voortaan wil ik alle zorgen aanwenden om mijne gebeden zÃ³Ã³ te verrichten, dat zij U, o mijn God, mogen verheerlijken en mij zeiven al datgene verwerven, wat mij ter zaligheid strekken kan. Maar ach, Heer Jesus, ik bon een zwak en nietswaardig schepsel; indien

Gij mij niet bijstaat, ben ik machteloos iets goeds te verrichten. Daarom smeek ik TJ allerootmoedigst: âHeer, leer mij bidden! Leer mij bidden, gelijk Gij gedurende uw sterfelijk loven gebeden hebt; leer mij bidden met dat levendig geloof, met dien diepen eerbied, die heilige ingetogenheid, die vurige godsvrucht, dat onbegrensd vertrouwen en die standvastige volharding, opdat mijn gebod als een aangename wierook moge opstijgen ten hemel, genade vinde in uwe oogen en mij verkrijge, hetgeen ik Ã afsmeek.

Heilige Maria, beminnelijke Moeder, smeek Gij uwen Zoon Jesus, dat Hij mij do gave des gebeds verleene; bid met mij en voor mij, nu en in het uur van mijnen dood. Amen.

Toon de goddelijke Verlosser aan de hoeve Gcthsemani gekomen was, sprak Hij tot zijne apostelen : â Zit hier neder, terwijl Ik ginds henen ga en bidde,quot; Hij wilde niot, dat allen getuigen zouden zijn van hetgeen nu ging gebeuren. Slechts Petrus, Jacobus en Joannes, de drie leerlingen, met welken Hij steeds inniger en gemeenzamer placht om te gaan, mochten Hem vergezellen en

den Olijfhof binnen treden. Nauwelijks bevond Jesus zich met zijne bevoorreelite apostelen alleen, of Hij liet toe, dat een namelooze angst en ontsteltenis zijn goddelijk hart over weldigde en met treurige stem zeide Hij hun: âMijne ziel is bedroefd tot den dood.quot;

I. Overweeg, welk een gewichtige les Jesus ons geeft door zich af to zondoren van zijne apostelen. Hiermede wil Hij ons leeren, dat wij slechts met zeer weinige personen. en alleen met degenen, die ons vertrouwen waardig zijn, over onze gebeden, goede werken, en bekoringen en alwat met onzen gewetenstoestand in verband staat moeten spreken. Zoo gij aan alle mensohen toevertrouwt hetgeen er in uw binnenste omgaat en met hen spreekt over de goede werken, die gij verricht, de gebeden die gij stort, dan stelt gij u in gevaar van toe te geven aan ijdelheid en ingenomenheid met u zeiven en daardoor alle verdiensten uwer werken te verliezen. Bekommer er u niet over, dat uwe goede werken onder de mensohen onopgemerkt blijven. Immers zij hebben God tot getuige, voor wien niets verborgen is; Hij kent uwe bedoelingen; zijne hand schrijft al uwe werken op in het boek des levens en eenmaal zal Hij er u honderdvoudig voor beloonen. Hoe meer gij uwe goede werken verborgen houdt voor het oog der wereld, dos te hooger stijgt hunne waarde in de oogeii van God. Beschouw uwen Verlosser;

zie hoe Hij zicli van zijne leerlingen verwijdert en denk daarbij aan het woord dat Hij eenmaal sprak : , Wanneer gij eene aalmoes geeft, bazuin het niet voor u uit, gelijk de schijnheiligen doen in de Synagogen en op de straten, opdat zij door do menschen gezien worden ; voorwaar. Ik zeg u : zij hebben hun loon ontvangen. Maar als gij eeno aalmoes geeft, laat dan uwe linkerhand niet weten, wat uwe rechter doet, opdat uwe aalmoes in het verborgen zij; en uw Vader, die in hot verborgen ziet, zal het u vergolden. En wanneer gij bidt, zult gij niet zijn gelijk de schijnheiligen, die er van houden, in do Synagogen en op de hoeken dor straten staande, te bidden, opdat zij door de menschen gezien worden; voorwaar, Ik zeg u: zij hebben hun loon ontvangen. Maar gij, als gij bidt, ga in uwe binnenkamer en, de deur gesloten hebbende, bid uwen Vader in hot verborgen; on uw Vader, die in het verborgen ziet, zal het u vergelden. En wanneer gij vast, toont dan geen treurig gelaat, gelijk do schijnheiligen; want zij mismaken hunne aangozichton, opdat het den menschen blijke dat zij vasten; voorwaar. Ik zeg u: zij hebben hun loon ontvangen. Maar gij, als gij vast, zalf uw hoofd en wasch uw aangezicht, opdat het niet aan de menschen blijke, dat gij vast, maar aan uwen Vader, die in het verborgen is; en uw Vader, die in het verborgen ziet, zal het u vergelden.quot;

Vraag u af, of gij naar liet voorbeeldende leer van den goddelijken Meester uwe goede werken verricht, of gij nimmer den lof en de achting der menschen zoekt, maar sloclits de eer en de verheerlijking van God. Eu moet gij erkennen, dat de zucht, om gezien en geprezen te worden door de wereld, lie drijfveer was van uwe handelingen, verneder ii dan voor God, vraag Hem vergiffenis en neem besluiten voor de toekomst.

Voornemen. Ik zal al mijne goede werken alleen en uitsluitend verrichten met de meening om God er mede te verheerlijken.

II. Overweeg, welke plaats en welken tijd Josus zich uitkiest om te bidden. Hij bidt gedurende den nacht, een tijd, waarop men geen gevaar loopt in zijn gebed gestoord te zullen worden; Hij zondert zich af in een eenzamen hof, die te midden van heuvelen gelegen en mot olijf boomen beplant is, eene plaats, ver van de stad en het gedruisch der menschen verwijderd. Hierdoor wil Hij u leeren, hot drukke gewoel en de verstrooiingen der wereld te ontvlieden en u van alles te verwijderen, wat u in uwe godsdienstige overdenkingen zou kunnen storen, alvorens u te begeven tot het gebed. In de eenzaamheid zal uw gebed aandachtiger, vuriger, uwe vereeniging met God inniger, uw omgang met Hem vertrouwelijker zijn. Wanneer gij dus bidden wilt, onttrek u dan aan de blikken der menschen en zonder u

af in de eenzaamheid. En zoo gij alleen zijt met God, stort dan uw hart voor Hem uit, klaag Hem uwen nood, spreek Hem over uwe behoeften en aangelegenheden en wacht met een onbegrensd vertrouwen op zijne goedheid het oogenblik af, waarop Hij met zijne genaden tot u komt. Spoedig zult gij zijne stem in uw binnenste vernemen; zijne zegeningen zullen ii toevloeien, en gesterkt, getroost en verlicht zult gij uit de eenzaamheid terug-keeren.

Voornemen. Alvorens te gaan bidden, zal ik naar het voorbeeld des Heeren de eenzaamheid opzoeken; met do diepste ingetogenheid zal ik steeds in de kerk verwijlen en door niets mij van mijn gebed laten afleiden.

111. Overweeg de woorden, die .lesns tot zijne bevoorrechte apostelen sprak: ,Mijne ziel is bedroefd tot den dood.quot; Ach, wat was wel de reden, waarom Jesus, de Zoon Gods, de Vreugde der engelenkoren en de Blijdschap des hemels door zulk een onuitsprekelijke droefheid wilde overstelpt worden. Voornamelijk drie redenen kunnen worden aangewezen. Vooreerst waren het de smarten en folteringen, die Hij in zijn jj lijdenstijd zou moeten verduren. Toen Jesus I in den hof was gekomen, rees het geheele lijden voor zijne oogen op, dat weldra een begin zou nemen. Jesus zag daar, hoe Judas, een der twaalf, Hem met een kus zou verraden; Hij zag daar, hoe zijne vijanden

Hem als een misdadiger zonden binden en voortsleuren naar Jerusalem; Hij zag daar, hoe al zijne apostelen Hem zouden verlaten, hoe zelfs een Petrus, het hoofd der apostelen, Hem tot driemalen toe zou verloochenen. Hij voorzag allen smaad, alle oneer, alle verguizingen en beleedigingen, waaraan Hij zou blootstaan. Ja, de geesel-kolom, de doornenkroon, do woedende beu-lenstoet, de opgehitste volksmenigte, die zijn dood eischte, liet kruis, het zware kruis, dat Hij op zijne bebloede en doorwonde schouders zou moeten voortsleepen naar Golgotha, dien smartvollen en eerloozen dood aan het schandhout, o, dit alles zag Jesus daar voor zijn geest oprijzen; en bij 't overdenken van al dat lijden overweldigde zulk een hevige droefheid zijn hart, dat Hij met den profeet mocht klagen: ,De wateren van droefheid zijn tot in mijne ziel doorgedrongen.quot; Een andere reden van Jesus' droefheid was, dat Hij zich met do ongerechtigheid van al zijne schepselen zag beladen. Ach, alle zonden, die ooit op de wereld gepleegd waren, van de zonde onzer eerste ouders af tot de laatste, die op aarde zal bedreven worden, vÃ³Ã³r den grooten dag der vergelding, al die zonden drukten Hem, de oneindige Heiligheid zelve, op de schouders, en mot onuitsprekelijke ontsteltenis en afgrijzen zag Hij do boosheid van elk dier zonden in al hare afschuwelijkheid in. Eindelijk was Jesus bedroefd.

omdat Hij voorzag, hoevele schepselen zijne liefde met ondank zouden vergelden, hoevelen er zelfs in zijne H. Kerk hardnekkig in hunne zonden zouden voortleven, en zich, ondanks zijne leer en zijn goddelijk voorbeeld, aan de heiligste wetten zouden vergrijpen. Hij zag ook, de liefdevolle Verlosser, voor hoevelen Hij al dat lijden te vergeefs zou verduren, hoevele zielen er zouden verloren gaan, zielen, die naar Gods beeld en gelijkenis waren geschapen en die Hij voor den duren prijs van zijn bloed en zijn leven uit do macht des duivels wilde vrijkoopen. Ach, Jesus zag daar do boosheid en hardnekkigheid van allo zondaren der wereld; ook uwe zonden verschenen Hem voor den geest en ziedaar, waarom Jesus bedroefd was, waarom Hij bedroefd was tot den dood. O, kunt gij den Zoon Gods zoo bedroefd zien, bedroefd om uwentwille, bedroefd tot den dood, zonder door een innig medelijden met den bedroefden Jesus bewogen te worden? 0, klop u dan rouwmoedig op de borst, beween in stilte uwe zonden, die den Zoon van God zooveel lijden veroorzaakt hebben, smeek God vurig om vergiffenis en maak nogmaals hot onherroepelijk besluit, liever alles te verliezen, dan dien God van liefde nogmaals door eene enkele zonde te beleedigeu.

Voornemen. Ik wil liever sterven, dan God nogmaals door eene zonde te vergrammen; van dit oogenblik af zal ik elke gele-

Goddelijke Verlosser, oneindig liefdevolle Jesus, die ook om mijne zonden tot den dood toe hebt willen bedroefd zijn, ach, zie met een genadig oog op mij neder en weiger mijn gebed geene verhooring, ofschoon ik onwaardig ben, mijne stem tot U te verheffen. Helaas, o mijn .lesus, ik heb gezondigd, ik lieb dikwerf en zwaar gezondigd, en tot nog toe beijverde ik mij zoo weinig, om door een oprecht berouw en door eene ware boetvaardigheid mijne zonden uit te wisschen. 0, besproei dan mijn hart, lieve Jesus, dat dorre en ongevoelige hart, met den dauw uwer hemelsche genaden, opdat ik voortaan dag en nacht mijno koelheid en ondankbaarheid moge beweenen. Geef, goede Jesus, ik bezweer hot U, bij de tranen voor de redding mijner ziel in den Olijfhof vergoten, dat bij 't overwegen van uwe droefheid, mijn hart met zulk eene bittere droefheid over mijne zonden vervuld worde, dat ik, na hier door ware bootvaardigheid mijne zonden te hebben uitgeboet, eenmaal moge opgenomen worden in dat heerlijk oord, waar alle tranen zullen worden afgedroogd, waar eeuwige blijdschap heerscht en eeuwige vreugde. Amen.

Jesus bevond zicli alleen met do drie leerlingen, en de droefheid, die zijn hart overmeesterde, werd voortdurend grooter zijn zielsangst immer pijnlijker en benauwender. Wanneer de menst-h onder kwellingen en zorgen gebukt gaat, hoezeer heett hij dan behoefte aan het gezelschap, aan een bemoedigend en vertroostend woord van zijne vrienden. Hoe gevoelt hij zich niet opgebeurd en verlicht, wanneer hij iemand aantreft, voor wien hij zijn gemoed kan uitstorten en die innig deel neemt in zijn smarten. Maar do doodsbedroefdo Jesus wilde zich alle vertroosting ontzeggQU; geheel alleen zal Hij den last zijns lijdens dragen, en Hij sprak tot zijne apostelen: ₇,Zit hier neder en waakt met Mij.' Na dit gezegd te hebben verwijderde Hij zich, en drong een weinig dieper door in den Olijf hof. Daar, in de diepste eenzaamheid, wierp Hij zich op zijne knieÃ«n neder, boog zijn hoofd ter aarde en bad in de stilte van het nachtelijk uur tot zijnen Vader.

I. Overweeg, met welk eene grootmoedigheid Jesus afstand doet van allo menschelijke vertroosting en leer hieruit, dat gij noch in de verstrooiingen en de genoegens der wereld,

noch zclts in den omgang inct vertrouwde en godvreezende vrienden liet heilmiddel voor uwe angsten en zielskwellingen zoeken moet. Zouden de genoegens der vergankelijke wereld u wel kunnen troosten? Wellicht zullen zij u eeuige vluchtige oogen-blikken afleiding en verstrooiing verschaffen en u voor korten tijd uwe zorgen doen vergeten, maar ach, nauwelijks zijn zij gesmaakt, of de last uwer kwellingen drukt u wederom loodzwaar op het hart en vervult u met nieuwe bitterheid. Wat vermogen zelfs de meest vertrouwde vrienden, wanneer God u eene zware beproeving overzendt of zijne genaden onttrekt. Zij zullen ongetwijfeld begaan zijn met uw lot; zij zullen deel nemen in uw lijden, u woorden van troost toevoegen, u aansporen tot geduld en overgeving aan Gods heiligen wil, maar nimmer zullen zij er in slagen u uw lijden te doen vergeten. God alleen is in staat in zulke oogenblikken uw terneergedrukt gemoed op te beuren en met hemelsche vertroostingen te vervullen. Want Hij alleen is de Bron van ware vreugde en bestendigen vrede. âVerneder u dan onder de machtige hand van God, opdat Hij u opheffe in den tijd dei-bezoeking ; werp al uwe bekommeringen op Hem, want Hij draagt zorg voornquot;. In zijn schoot moet gij al uwe angsten en zorgen nederleggen, op Hem alleen vertrouwen, hij Hem alleen kracht en troost zoeken in uw

lijden. Overal buiten God zult gij slechts zwakheid en onbestendigheid vinden. Werp ii aan zijne voeten neder: een enkel kwartier uurs, in een aandachtig en vurig gebed doorgebracht, zal u meer verlichting en vreugde verschaffen, dan een omgang van vele dagen met dogenen, die u op deze wereld het dierbaarst zijn. Onderzoek u zeiven en vraag u af, of gij in het nur dei-beproeving aanstonds uwe toevlucht hebt genomen tot God. Moet gij erkennen meer uwen troost gezocht te hebben bij de schepselen, verneder u dan voor den Heer en neem het besluit, bij alle kruisen en kwellingen u voortaan alleen tot Hem te zullen wenden.

Voornemen. Wanneer zorg en kommer mij terneÃªrdrukken, zal ik aanstonds aan de voeten van Jesus nederknielen en met een onbegrensd vertrouwen zijne hulp inroepen; maar ook tevens zal ik mij vol kinderlijke onderwerping overgeven aan zijn aanbiddelijken wil,

11. Beschouw uwen goddelijken Verlosser op het oogenblik, waarop Hij zich tot het gebed begeeft en let op de ootmoedige houding, die Hij aanneemt. Hij werpt zich niet alleen op de knieÃ«n, maar buigt zijn heilig aangezicht ter aarde en ligt daar geruimen tijd biddend, zuchtend en weenend neder in het stof. Hij vernietigt zich als het ware voor de majesteit zijns hemelschen Vaders

en geeft ons een heerlijk voorbeeld van tlien inwcndigen en uitwondigen eerbied, waarmede wij onÂ« gebed moeten verrichten. Ach, schaam u over die weekelijkheid en gemakzucht, die u wil doen gelooven, dat gij ou-mogolijk een uur knielend in het gebed kunt doorbrengen. Neen 't is niet, omdat de kracht u hiertoe ontbreekt, maar omdat uwe lii^fde tut den lijdenden Verlosser zoo flauw is. Beschouw uwen God en Verlosser; zie, hoe Hij met zijn heilig aangezicht ligt'neergebogen in liet stof, en het zal u niet meer zoo moeielijk voorkomen, althans uwe verplichte gebeden knielend te verrichten.

Voornemen. Voortaan zal ik ten minste bij het morgen- en avondgebed en wanneer ik mij in de 'tegenwoordigheid van Jesus in zijn aanbiddelijk Sacrament bevind, in eerbiedige houding ivderknielen.

III. Onderzoek u met allen ernst over de wijze, waarop gij tot heden toe uwe gebeden hebt verricht. Hebt gij in uw gebod God steeds dien diepen eerbied betoond, dien de gedachte aan zijne oneindige grootheid en verhevenheid in u moest opwekken ? Ach, hoe onverschillig, hoe onwaardig is uwe hou. ding tegenover de ontzagwekkende majesteit Gods! Met hoe weinig eerbied vermeet gij u, voor uw toekomstigen Rechter te verschijnen ! Wanneer gij Gods huis binnentreedt, buigt gij ter nauwernood de knieÃ«n of gij doet het zoo vluchtig en oneerbiedig

(lat men wol moet besluiten, dat gij geen, of althans slechts een zeer zwak geloof bezit. G-ij begeeft n naar uwe plaats, kiest do gemakkelijkste houding, blikt rechts en links om u heen, en toont dour geheel uw gedrag, hoe zwaar het u valt een enkel uur in het gebed door te brengen. En wanneer gij ook al bidt, doet ge het dikwerf zonder te letten op hetgeen gij tot God zegt of wat gij Hem vraagt. Wanneer gij u met een vriend onderhoudt, dan draagt gij zorg, u gocn woord te laten ontvallen, dat hem mishaagt; maar voor uwen Goden Heer koestert gij niet het geringste ontzag. Onderzoek u zelven en vraag u af, of gij u tegenover de menschen zoudt durven veroorloven, hetgeen gij u veroorlooft tegenover uwen God. lieween uwe traagheid en oneerbiedigheid en neem u voor, al uwe gebeden en godvruchtige oefeningen voortaan met diepe ingetogenheid en godsvrucht te zullen verrichten. Breng u, om u in het volvoeren van dit besluit te versterken, dikwijls den eerbied voor den geest, waarmede Jesus bad, en zog tot u zelven: âWanneer de eenig-geboren Zoon Gods zich ter aarde werpt om te bidden, en zijn heilig aangezicht verbergt in het stof, alsof Hij niet waardig was den hemel te aanschouwen, wat moet ik dan doen, ik, nietswaardige zondaar, die zoo menigmaal do hel heb verdiend?quot; Verootmoedig ii des te dieper naarmate gij voorheen in het gebed achteloozer en oneerbiediger waart

Voornemen. Nogmaals hernieuw ik het besluit om voortaan met den diepsten eerbied te bidden. Zoo ik mij alleen bevind, zal ik nu en dan in die nederige houding bidden, waarin Jesus op den Olijfberg bad, om God voor mijne vroegere nalatigheid eerherstel te brengen.

Almachtige, eeuwige God, allerootmoedigst smeek ik CJ om vergiffenis voor de vele nalatigheden en tekortkomingen, waaraan ik mij in mijn gebed jegens LT heb schuldig gemaakt. Ach, hoezeer moeten mijne geestelijke oefeningen LI voorheen mishaagd hebben ! Zie, om Ã¼ eenige vergoeding te geven voor mijne oneerbiedigheid en als blijk mijner diepste hulde en aanbidding, draag ik Ã¼ den grenzenloozen eerbied op, welken Jesus U betoonde, toen Hij in den Olijfhof biddend lag neergeknield. O, gewaardig Ã¼ dat gebed van Jesus, onzen goddelijken Hoogepriester, aan te nemen als schadeloosstelling voor de vele zonden en gebreken, waaraan ik mij bij mijne gebeden heb plichtig gemaakt. In den geest vereenig ik deze bede met die van alle heiligen en uitverkorenen des hemels, en vol vertrouwen bid ik U, mij tor wille van de oneindige verdiensten van Jesus Christus te schenken, waarom ik U smeek. Geef, dat van dezen dag af de gedachte aan uwe on-

uitsprekolijkc macht, aan uwe oneindige majesteit eu glorie mij immer zoo levendig voor den geest sta, dat ik in liet vervolg slechts met de diepste ingetogenheid en godsvrucht tot U moge naderen : geef dat ik mij zoo innig doordrongen gevoele van mijn eigen nietigheid en ellende, dat ik voortaan steeds vol ontzag en eerbied in uwe heilige tegenwoordigheid verwijle. Verleen mij, o mijn God, deze genade, opdat mijn gebed kunne opstijgen tot don troon uwer barmhartigheid, opdat het welgevallig zij in uwe oogen en mij alle gunsten verwerve, die mij noodig zijn ter zaligheid. Amen.

In de ootmoedigste houding ligt Jesus in den Olijf'hof voor zijn hemelschen Vader neergeknield, en vol kinderlijk vertrouwen begon Hij zijn gebed en sprak: âO mijn Vader, indien het mogelijk is, laat dan deze kelk van Mij voorbijgaan; niet echter mijn wil, maar do uwe geschiede!quot; En terwijl Hij aldus bad, en zijne ziel door de hoogste droefheid werd afgestreden, wilde Hij zich op de smartelijkste wijze van God cn van de

inon.schcn verlaten gevoelen. Acli, onverbiddelijk was liet in Gods raadsbesluit vastgesteld, dat Jesus zou lijden en sterven en geheel alleen zijn bitteren lijdenskelk zou ledigen. Hij had zich van zijne leerlingen verwijderd en de drie bevoorrechte apostelen, die Hem in den Olijf hof mochten vergezellen, waren ingeslapen. Maria zijne liefderijke Moeder was ver van Hom verwijderd ; zijne vijanden waren reeds in aantocht en de hemelsche Vader scheen niet to luisteren naar het smeekend geroep van zijnen Zoon noch te letten op diens tranen. Jesns wist, dat Hij niet verhoord zou worden, maar toch herhaalde Hij meermalen hetzelfde gebed en smeekte Hij zijn Vader Hem van dien kelk te bevrijden.

I. Overweeg hier, met welke volharding Jesus bidt en leer naar het voorbeeld van den goddel ijken Verlosser in het gebed te volharden, ouk dan, wanneer gij geen gc-voeligen troost in uw onderhoud met God moogt smaken en uw hart dor en koud blijft. Ga slechts voort met bidden, herhaal naar het voorbeeld van Jesus steeds hetzelfde gebed en wanneer God uw gebed ook al niet verhoort, gewis zal Hij uwe ziel met zijne hemelsche vertroostingen opbeuren en een zoete vrede in uw hart doen nederdalen. Geef u nimmer aan droefheid of neerslachtigheid over, wanneer de hemel niet schijnt te luisteren naar uwe stem, en God u niet aanstonds de gunst schenkt, die gij vraagt.

Immers wie verdiende ooit. spoediger verhoord te worden dan Gods Zoon, en tooli, eerst nadat Hij zijn gebed tot twee- tot driemalen toe herhaald had, gewaardigde de hemelsche Vader zich Hom te antwoorden. Meent gij meer aanspraak te mogen maken op verhooring dan Gods eeniggeboren Zoon ? Ach, erken uwe dwaling; bid vol berouw om vergiffenis ; neem besluiten voor de toekomst.

V o ome m e n. Ik zal naar het voorbeeld van .lesus volharden in liet gebed totdat God mijne bede verhoort of althans mij do genade schenkt, in zijn heiligen wil te berusten.

II. Overweeg do woorden, die Jesus in het gebed tot zijn hemelschen Vader richtte; hoor hoe Hij niet treurende stem smeekt: âVader, indien het mogelijk is, laat dan deze kelk van Mij voorbijgaan.quot; Door dit korte en innige gebed wil Jesus ons leeren, dat een kinderlijk vertrouwen ons hart moet vervullen, wanneer wij ons wenden tot God. Hem moeten wij immer be-schonwen als onzen Vader, die ons liefheeft met eene allerteederste liefde, wiens milde hand ontelbare weldaden en zegeningen als bloemen uitstrooit op onzen levensweg, en wiens oog vol bezorgdheid waakt over onze schreden. God is onze Vader, die ons verwijderd houdt van den afgrond en tallooze gevaren van ons afwendt, die ten tijde der bezoeking onze krachten staalt en op den dag des lijdens

den zoeten beker zijner vertroostingen aan-biedt. Neem dan uw toevlucht tot God met een onbegrensd vertrouwen op zijne goedheid; nader tot Hem, gelijk liet kind, dat zich begeeft tot zijn vader en geef Hem in ongekunstelde woorden de verlangens van uw bart te kennen. 0, dat kinderlijk vertrouwen is als een hemelsche geur, die uit het gebed opstijgt tot Gods troon en het aangenaam en welgevallig maakt aan den Heer. Vraag u af, of gij steeds met zulk een vertrouwen bezield waart bij uw gebed, of gij wellicht niet veeleer door kleinmoedigheid en mistrouwen God beleedigd en u zijne gunsten onwaardig gemaakt hebt.

\ o orn em e n. Gedachtig aan Gods goedheid zal ik steeds met een onbegrensd vertrouwen mijne gebeden verrichten.

TIL Overweeg, welk een heerlijk voorbeeld -van onderwerping aan Gods wil Jesus ons gaf, toen Hij zijn gebed besloot met de woorden: âNiet echter mijn wil, maar de uwe geschiede!quot; Ach, Jesus zag geheel de uitgestrektheid van zijn lijden voor zich, al do verscheurende smarten en onmensche-lijke folteringen, die zijne beulen Hom zouden aandoen; en toch, hoezeer zijne mensche-lijke natuur ook voor dat lijden terugschrikte, toch sprak Hij kloekmoedig en vol onderwerping aan den goddelijken wil en het welbehagen zijns Vaders: âNiet mijn wil, maar uw wil geschiede!' 0 ziehier eene

andere eigenschap, die ons gebed moet be-bczitten, oene eigenschap, die voortspruit uit den eerbied, dien wij aan God zijn verschuldigd. Ja, wij moeten tot dien liefderijken Vader gaan met kinderlijk vertrouwen; maar ook tevens vol onderwerping moeten wij ons hoofd buigen voor de beschikkingen zijner vaderlijke voorzienigheid, indien Hij in zijne oneindige wijsheid besloten heeft, ons niet te geven waar wij om vragen. In gezondheid en ziekte, in voor- en tegenspoed, in verheffing en vernedering, in blijde en droevige dagen, in allo omstandigheden uws levens moet gij uwen wil aan den wil van God onderwerpen en u zonder eenig voorbehoud aan zijne goddelijke leiding overgeven. God weet beter wat u nuttig en noodig is dan gij zelf. Wanneer gij u dus in het gebed tot God richt, spreek dan steeds met den lijdenden Verlosser: âHeer niet mijn wil, maar de uwe geschiede.quot; Leer u aan alles onthechten, wat God niet is, en verzaak uw eigen wil om in alles den wil van God te kunnen volbrengen.

Voornemen. Ik wil mij er ernstig op toeleggen mijn wil aan den wil van God te onderwerpen, en bij alle beproevingen des levens met Jesus verzuchten: ,Vader niet mijn wil, maar de uwe geschiede!quot;

liai t erken en belijd ik, dat gij zijt do God van liefde en barmliartigheid. Vol ontfer-mende liefde liebt Gij U mijn lot aangetrokken ; te allen tijde neigt Gij uw oor naaide stem mijner smeeking en 'zijt Gij bereid mij te sclienken wat ik IJ vraag, zoo liet tot mijne zaligheid strekken kan. En toch, ofschoon ik hiervan innig overtuigd was, maakte ik mij zoo menigmaal aan moedeloosheid en gebrek aan vertrouwen schuldig, wanneer ik niet van U verwerven mocht wat ik II in het gebed afsmeekte. Ach, Heer .'^k erken het. Gij zijt de eeuwige V\ ijsheid, en weet bijgevolg beter dan ik, wat -voor mij schadelijk en gevaarlijk is en wat tot mijn eeuwig heil strekken kan. Vol ootmoed onderwerp ik mijn verstand aan uwe heilige raadsbesluiten en mijn wil aan uw goddelijk welbehagen. Ik wensch vurig niets te verlangen en te begeeren, dan hetgeen uwe meerdere glorie en het eeuwig geluk mijner onsterfelijke ziel zou kunnen bevorderen. Van dit oogenblik af verzaak ik aan mijn eigen wil en aan al zijne neigingen. Slechts uw aanbiddelijke wil, o mijn God, heeische in mijn hart en zegeviere over allo verlangens, die niet strooken met uw goddelijk welbehagen. Geef, dat ik in vreugde en leed, in ziekte en gezondheid, in voor- en tegenspoed, in alle voorvallen en omstandigheden mijns levens mij immer moge overtuigd houden, dat geheel mijn levenslot in

uwe hand rust, dat Gij alles regelt en bestiert naar uwe liefderijke inzichten. Geef, dat ik mij te allen tijde aan de beschikkingen uwer vaderlijke Voorzienigheid moge onderwerpen, ook dan wanneer Gij in uwe ondoorgrondelijke wijsheid het beter acht mijn gebed niet te verhooren. Naar het verheven voorbeeld, door U, o mijn Jesus, in den Olijfhof ons gegeven, wil ik voortaan geen andere wenscheu voeden, geen andore verlangens koesteren, dan dat uw aanbiddelijke wil volkomen in mij geschiede in tijd en in eeuwigheid. Amen.

Jesus had zijn gebed geÃ«indigd en nu stond Hij op en begaf zich naar zijne apostelen, maar Hij vond hen slapende. Ach, welk een pijnlijke teleurstelling voor den liefdevollen Meester, te moeten zien, dat zijne leerlingen den tijd, waarin zijne ziel dooide hevigste droefheid werd afgestreden, slapende doorbrachten! Vol hemelsche goedheid en op zachtverwijtende toon sprak Hij tot Petrus : âSimon, slaapt gij ? Kunt gij dan geen enkel uur met mij wakenquot; ? Dezelfde klacht richtte Jesus ook tot de andere apos-

telen en vol liefde verniaÃ¼.nde Hij hen; âWaakt en bidt, opdat gij niet komt in de bekoring; want de geest is wel gewillig maar het vleesch is zwak.' Toen verliet Hij hen en herhaalde wederom hetzelfde gebod. Maar ach, Jesus vond ook nu goene verlichting. Bij 't overdenken van al het lijden, dat Hom wachtte, bij 't beschouwen van de ontelbare zonden, waarmede Hij, als het vrijwillig slachtoffer der goddelijke gerechtigheid zich beladen zag, namen zijne zielskwellingen en smarten voortdurend in hevigheid toe; de angsten des doods grepen Hem aan; al zijn krachten begaven Hem en stervend zeeg Hij neder op den grond, waar Hij geruimen tijd niet zijn heilig aangezicht in het stof nederlag.

I. Overweeg, mot welke dringende woorden Jesus zijne leerlingen vermaande tot waakzaamheid en beschouw, hoe Hij in die weinige woorden ook ons ceno les voorhoudt van hot hoogste gewicht voor ons geestelijk loven. Waakt; laat u nimmer misleiden door een bedriegolijke rust, die allen ijver doodt; wees immer op uwe hoede, zoo gij niet dooiden vijand uwer zaligheid overvallen wilt worden. Waak over u zeiven, over uwe zintuigen, uwe gedachte en begeerten. Span al uwe krachten in, om den vijand te verdrijven, zoodra hij zich aan u vertoont. Onderzoek eiken dag zorgvuldig uw geweten en stel u dikwerf de vraag, of gij niets

in uwe ziel bespeurt, wat aan God mishaagt en u tot grootere zonde zou kunnnen voeren. Wees op uwe hoede voor do wereld, die geheel uit den hooze is: onderzoek u over de gesprekken, die gij voort, de personen met welke gij omgaat en vraag u af, of ook gij niet door uw gedrag de valsche beginselen der wereld huldigt en hare verderfelijke gewoonten volgt. Wees op uwe hoede voor den geest des kwaads, die van den dag af, waarop hij onze eerste ouders ten val bracht, voortdurend op nieuwe middelen ziut, om den mensch zijn eeuwig verderf te gemoet te voeren en die zoo menigmaal de gestalte van een engel des lichts aanneemt, om argelooze zielen te verschalken. Blijf immer waken, ook al zoudt gij nog zoo ver gevorderd zijn in de beoefening der volmaaktheid. Dan toch zijt gij het dichtst uwen val nabij, wanneer gij u aan onachtzaamheid en zorgeloosheid overgeeft. Een enkele onberaden stap, een enkel onbewaakt oogenblik is dikwijls de oorzaak geweest van den diepsten val. Onderzoek u zeiven en vraag u af, in hoeverre gij voorheen door een te lichtvaardig vertrouwen, door eene onverantwoordelijke nalatigheid tegen de christelijke waakzaamheid hebt gezondigd. Verwek een innig berouw over uwe zwakheid en beloof uwen goddelijken Verlosser, dat gij van dit oogenblik af stipter zijne ernstige vermaning zult ter harte nemen.

Voornemen. Voortaan zal ik mot lici-ligo belioedzaamlioid over mij zelvou waken en eiken avond in een aandachtig gewetensonderzoek mij afvragen of ik in do christelijke waakzaamheid ben te kort geschoten.

IT. Overweeg, hoe Jesns, door de vreese-lijkste angsten aangegrepen en worstelend met den dood ons â¢ oen heerlijk voorbeeld schenkt van geduld en gelatenheid in het lijden. Zie, Hij ligt daar in onuitsprekelijk benauwende en dnldelooze zielssmarten neder; Hij ligt daar geheel alleen, gescheiden van zijne apostelen, die den tijd, waarin zijne ziel in doodstrijd verkeerde, slapende doorbrengen. Zelfs van de hemelsche vertroosting is Hij beroofd, en toch rijst er geen enkele klacht van zijne lippen. Hij mort niet, noch tegen de menschen, die Hom hebben verlaten, noch tegen zijn hemelschen Vader, die zijn' aanschijn voor Hem verbergt. Hij lijdt alles zwijgend en met de heerlijkste onderwerping aan den wil zijns heinelschen Vaders. Hierdoor leert Hij u, hoe gij u moet gedragen, wanneer God u met eenige kwelling of tegenspoed bezoekt. Slechtsquot; dan toch zultquot; gij welgevallig handelen in zijne oogen, wanneer gij uw lijden weet te dragen, gelijk Jesus, de Zoon Gods, het verduurd heeft. Zijt gij ongeduldig in de beproeving, kunt gij niet lijden niet overgeving aan Gods heiligen wil, ach, dan zult gij niet alleen uwe smarten verdubbelen en uwe lasten verzwaren,

Voo rnemen. Heb ik eenigen tegenspoed of zielskwelling te verduren, dan zal ik geduldig mijn lijden dragen en mij wel wachten te morren en te klagen, gelijk ik tot nog toe deed.

IIT. Onderzoek u zeiven en vraag u af, hoe gij u tot nog toe hebt gedragen, wanneer gij door ziekte of lichamelijk lijden bezocht werdt. Indien eene lichte ziekte u overvalt, hoe gedraagt gij u dan? Ach, gij gevoelt u aanstonds ongelukkig en breekt uit in klachten. Uwe vrienden moeten u troosten en alle mogelijke zorgen moeten aan uwe verpleging worden besteed; uwe luimen moeten worden ingewilligd, uwe wenschen voorkomen, aan al uwe eischen moet worden voldaan; gij reikhalst naar geneesmiddelen om uwen beproevingstijd zoo snol mogelijk to doen eindigen. Spreekt men u geen troostwoorden toe, laat uwe verpleging iets te wenschen over, vindt gij geen genoegzamen baat bij uwe geneesmiddelen, dan wordt gij moedeloos en neerslachtig; van klachten slaat gij over tot morren tegen God, die u deze ziekte overzond. Ach, schaam u, dat gij nog zoo weinig aan den lijdenden Verlosser gelijkvormig zijt en leer hier van uwen goddelijken Meester de ziekten en wederwaardigheden des levens mot geduld en overgeving aan Gods wil te verduren;

V o o r n e m e n. In ziekten en lichamelijk lijden zal ik mijne behoeften tot het noodzakelijke beperken; ik zal geduldig zijn in mijn lot, al zou mij ook het noodzakelijkste ontbreken.

Goedertierenste Jesus, vol droefheid en leedwezen erken ik, dat de onbehoedzaamheid en zorgeloosheid, waaraan ik mij tot nog toe overgaf, de herhaalde oorzaak waren van zoo menige zonde, waarmede ik U be-leedigde. Ach, of ik toch voorheen beter het woord had ter harte genomen, dat Gij in den Olijfhof tot uwe apostelen hebt gesproken; of ik toch steeds gewaakt had over mijne zinnen, over de neigingen van mijnen wil, over de verlangens, en begeerten van mijn hart! Of ik mij toch immer met heilige behoedzaamheid gewapend had tegen de wereld en al de gevaren en verleidingen, waaraan ik in de wereld ben blootgesteld! Want ach, dan zou ik U niet zoo smartelijk hebben beleedigd, dan zou ik niet zoo herhaaldelijk de oorzaak geweest zijn van uw onuitsprekelijk bitter en smartvol lijden. Zie, rouwmoedig smeek ik U hiervoor om vergiffenis. Voortaan, lieve Jesus, zal ik beter do ernstige les indachtig zijn, die Gij ons in den hof hebt geschonken. Verleen

mij clan uwe genaden, opdat ik van dit oogenblik af nimmer meer gehoor geve aan de stem der verleiding, maar voortaan in christelijke waakzaamheid wandele en in angst en vrees aan het groote werk mijner zaligheid arbeide. Tevens smeek ik U om vergiffenis voor de vele zonden, waaraan ik mij schuldig maakte, zoo dikwijls mij ecnig lijden overkwam. Ach, dierbare Jesus, ik schaam mij over do zinnelijkheid, den weinig verstorven geest en het ongeduld, dat ik in mijne beproevingen aan den dag logde. Wanneer tiij mij met eenige kwelling bezocht, reikhalsde ik steeds naar hot uur, waarop dat kruis mij weder van de schouders zou genomen worden. Maar voortaan, lieve Jesus, wil ik niet meer geduld en gelatenheid het kruis omhelzen, dat (rij mij zult overzenden. Versterk mij in dit voornemen met uwe genaden ter wille van de onuitsprekelijke liefde, die O ij mij in uw lijden betoond hebt. Amen.

De doodsangst des Hoeren nam met elk oogenblik in hevigheid toe; allo beschimpingen en vernederingen, allo kwellingen

on pijnen, die Idij gecluvenclo zijn lijdenstijcl, zon verduren, rozen in dat uur van de vreeselijkste beproeving gezamenlijk voor zijn geest op en overmeesterden zijne ziel niet zulk een namoloozen angst, dat Hij stervend nederzeeg op den grond. Eone plotselinge onmacht verlamt zijne leden, roerloos ligt Hij daar neder aan den hof-tigsten tweestrijd ten prooi. Ach, zijne mensch-heid schrikte vol ontzetting terug voor de verscheurende smarten en den allersmade-lijksten dood, die Hom wachtten, en toch stond het besluit onherroepelijk bij Hem vast, zijn hemelschen Vader te gehoorzamen en door zijn lijden en sterven den mensch to redden van den eeuwigen ondergang. O, dat was een allersmartelijkste strijd, een strijd tusschen liefde en vrees, maar waarin do liefde na een langdurig en allerbitterst lijden zegevierde. En zoo hevig was die strijd, waardoor Hij werd afgemarteld, dat zijn heilig bloed als zweet aan alle kanten naar buiten drong; het overdekte zijn goddelijk lichaam, het vlooide in groote druppelen neder van zijn heilig aangezicht en bevochtigde den grond, waarop Hij nederlag.

I. Overweeg met innige deelneming en diep gevoeld medelijden, hoe groot de pijnen moeten geweest zijn, die de liefdevolle Verlosser op zijn lijdensdag van de beulen moest verduren, wanneer alleen reeds de gedachte aan die kwellingen Hem liet bloe-

dig doodszweet uit zijn goddelijk lichaam e perste. Werp u in den geest, vol erkento-

1 ' begroet mot diepen eerbied en in do dankbare vervoering uws harten dat heilig, dat kostbaar bloed des Hoeren, waarvan hier in den hof do eerste druppelen vloeien en dat later uit duizend wonden voor het heil uwer onsterfelijke ziel door den Zoon Gods zou worden vergoten. O, ziedaar den duren prijs, dien Jesus aan den hemelsehen Vader voor do vei'lossing van het menschelijk geslacht zal brengen; ziedaar hot kostbaar bad,waarin, Hij uwe ziel heeft gelouterd on gezuiverd van alle zondensmet. Aanbid de onuitsprekelijke liefde, die den Zoon Gods bewoog, u door het storten van zijn bloed, door het offer van zijn leven uit de macht dos duivels vrij te koopen; beloof Hem, dat gij Hein voortaan inniger wederliefde zult betoo-nen, eene wederliefde, die zich niet uit in woorden, maar die spreekt uit al uwe werken. O, welk een troost, welk oen zoete troost ware dit voor Jesus to midden van zijn smartvol lijden! Overweeg, hoe do hevige zielesmarton, die de goddelijke Verlosser leed in den hof, Hem gewis het leven zouden benomen hebben, zoo Hij zijne door droefheid en doodsangst schier uitgeputte levenskrach-ton niet door zijne goddelijke almacht hersteld had, om den bitteren lijdenskelk, die Hem werd aangeboden, tot don bodem too

te kunnen ledigen. O, indien Jesus gewild had, niet hoeveel minder pijnen on smarten zou Hij ons hebben kunnen verlossen ! Maar neen. Hij, die eenmaal sprak: âGrooter liefde heeft niemand, dan degene, die zijn leven geeft voor zijne vrienden,quot; Hij wil zijn lijden niet ontgaan, zijn kruis niet ontvluchten, maar herstelt door een wonder al zijne krachten, opdat zij luide zou spreken tot uw hart, do vurige liefde, waarmede Hij u bemind 1 leeft en zich zei ven voor u heeft ten offer gebracht. Eene vurige liefde eischt ook vurige wederliefde. Vraag u dus af, of gij het lijden, dat God u overzendt, niet alleen geduldig, maar ook met vreugde en ter liefde van Jesus draagt. Vreest gij het lijden nog, schrikt gij nog terug, waar Jesus u met zooveel moed en zooveel liefde is voorgegaan, o, dan hebt gij liet bewijs, dat uwe liefde tot Jesus nog flauw is. Indien dit zoo is, verneder u dan voor God; smeek Hem om vergiffenis en bid Hem, dat Hij het vuur der goddelijke liefde in uw hart ontsteke.

Voornemen. Zoo dikwerf eenig lijden mij zwaar valt, zal ik donken aan den doodstrijd des Hoeren en God om de genade smeekeu, ter liefde van den lijdenden Verlosser ook de grootste kwellingen met vreugde te verduren.

II. Overweeg, hoe Jesus, ofschoon met onze sterfelijke natuur bekleed en deelend in onze zwakheden, toch op de heerlijkste

wijs over alle menschelijUe zwakheid zegeviert. Neem u voor, naar liet verlieven voorbeeld dos Hoeren, met moed en. vastberadenheid uwe hartstochten en verkeerde neigingen te bestrijden. Maar laat het een onverbiddelijke strijd zijn, een nimmer onderbroken strijd, een edelmoedige en offervaardige strijd, waarin gij met blijdschap de offers brengt, die van u gevergd worden, om met Christus te kunnen zegevieren. Onderzoek bij u zeiven welke hinderpalen op den weg der volmaaktheid er nog voor u oprijzen. Verbreek de onteerende kluisters der zonde, die u reeds zoo lang geboeid houden. We-dersta aan de eischen uwer bedorven natuur; zegevier over uwe lusten en dwing liet we-derspannig vloesch aan den geest onderdanig te zijn. Ga met moed en kalmte op dien weg voort, ook al zou uwe ziel somwijlen eenige dorheid en ongevoeligheid in den dienst van God ondervinden. Immers zulke gewaarwordingen zijn geene onvolmaaktheid, nog veel minder zonde; zij zijn een gevolg onzer bedorven natuur; indien wij zo weten te, overwinnen en in het goede volharden, zullen zij onze verdiensten voor den hemel vermeerderen. Herinner u in zulke uren, dat ook Jesus vrees voor den dood gevoelde, dat ook Hij voor zijn lijden terugschrikte; maar herinner u tevens, hoe Hij over dit alles zegevierde uit liefde tot u en uit onderwerping aan zijn hemelschen Vader. Ou-

getwijfeld zult ook gij mot zijne genaden do zegepraal over al uwe vijanden behalen. Vergeet liet nimmer: lioo moeielijkor do strijd is dos to scliitterender ook zal uwe overwinning zijn en des to heerlijker de kroon, die ii in den hemel wacht.

Voornemen. Naar het voorbeeld van Jesus zal ik moedig zijn in den strijd. Daarom zal ik mij er op toeleggen elke ongeregelde neiging, die in mijne ziel opkomt, te onderdrukken; in hot bijzonder zal ik dezen dag volijverig mijn hoofdgebrek bestrijden.

III. Overweeg, hoe ook voor u eenmaal het oogenblik zal aanbreken, waarop gij op uw uiterste zult liggen, het oogenblik, waarvan uwe eeuwigheid afhangt. Indien Jesus, de Onschuld en Heiligheid zelve, die van de glorie des hemels volkomen verzekerd was, bij den naderenden dood aan zulk een angst en vrees ter prooi was, hoe vreeselijk zullen dan voor u de verschrikkingen des doods zijn, wanneer gij op uw sterfbed een blik zult werpen op uwe ziel en gij haar zoo arm aan deugden en met den last van zoovele zonden bezwaard zult vinden. Vraag u af, wat gij zidt wenschen verricht te hebben gedurende uw loven, wanneer dat laatste uur zal zijn aangebroken; en hebt gij u het antwoord op deze gewichtige vraag gegeven, neem dan hot besluit van stonden aan met zulk cene nauwgezetheid al uwe plichten te ver-

vullen, de zonden te vermijden, uwe verkeerde neigingen te onderdrukken en de deugd te Ijeoetenen, dat gij in dat liachelijk uur met rustigen blik op uwe vervlogen levensjaren moogt terugzien. Maar stel de vervulling van dit voornemen niet uit, want wellicht hebt gij nog slechts over weinig tijds te beschikken, ja wellicht is deze dag reeds de laatste uws levens. lt; gt;, met welk een onbegrensd vertrouwen op God zult gij den dood tegemoet zien, indien gij uwe zonden gedurende uw leven zult hebben uitgeboet, en al uwe werken zoo volmaakt mogelijk door u werden volbracht. Bid uwen Verlosser, dat die groote gedachte u bij al uwe handelingen steeds levendig voor den geest moge staan: zij zal u met eene heilzame vrees vervullen, met de vreeze des Hoeren, die het begin is der wijsheid.

Voornomen. Dikwerf, vooral in het uur der bekoring, zal ik aan den dood denken en door deze gedachte mij aansporen in het goede te volharden.

Dierbare Verlosser, wanneer ik U hier in den hof in bangen doodstrijd zie nederliggen om mijne misdrijven, wanneer ik dat kostbaar bloed, dien duren prijs mijner verlossing, van uw aanbiddelijk gelaat zie neder-vloeien, o dan gevoel ik maar al te diep op hoe snoode on ondankbare wijs ik uwe liefde

versmaaddo. Maar noen, lieve Josus, voortaan zal liet niet meer zoo zijn. Zie, vol berouw lig ik aan uwe voeten neergeknield, vast besloten, uwe liefde in liet vervolg beter op prijs te stellen en dit door geheel mijn leven te toonen. O mocht ik toch, lieve Jesus, van dit oogenblik af meer moed aan den dag leggen in den strijd tegen den vijand mijner ziel. Maar ach, ik ben zoo zwak, zoo menigmaal herviel ik in do zonde en was ik ontrouw aan mijne goede voornemens. Daarom smeek ik U, help mij. Heer Jesus, sta mij bij, wanneer de strijd soms moeielijk is en de bekoringen hevig zijn. Geef, goede Jesus, om de verdiensten van uw smartvol lijden, dat de gedachte aan mijnen dood mij in al mijne werken door dit leven moge vergezellen, opdat ik ze alle verrichte tot uwe meerdere eer en glorie en tot heiliging en zaligheid mijner ziel. En eenmaal, wanneer het uur van mijn sterven zal zijn aangebroken, moge dan mijn doodstrijd verzacht en verlicht worden door de verdiensten van het allersmartelijkst lijden, dat Gij in uwen doodstrijd voor mij hebt willen verduren. Geef, dat ik dan met rustigen blik op den afgelegden levensweg kunne terugzien en ontslapen moge in do blijde en troostvolle gedachte weldra de hemelsche belooningen te zullen ontvangen, die Gij door uw bitter lijden en sterven voor mij verdiend hebt. Amen,

Langen tijd lag onze goddelijke Verlosser biddend neergeknield in don hof zonder do minste vertroosting te ontvangen. Maar toen Hij. met het bloedig doodszweet op het gelaat, schier bezweek onder het overstelpend wee zijns lijdens en daar bijna stervend neder-lag in het stof, toon ontfermde de hemelsche Vader zich over zijn onschuldigen Zoon en zond Hij een engel neder van den hemel om Hem te sterken. Vol eerbied aanbad de hemelgeest zijn Heer on Koning, vervulde Hem met hemelsche vertroosting en sterkte Hem tegen hot lijden, waardoor zijne ziel werd afgestreden en dat Hom nog wachtte in de toekomst. Ofschoon Jesus zijne uitgeputte levenskrachten zelf door zijne goddelijke almacht had kunnen herstellen, wilde Hij in den hof getroost en gesterkt worden door een engel, gelijk Hij weleer na veertig dagen en veertig nachten vastens door hemelgeesten wilde gediend worden in de woestijn, opdat wij hierdoor in ons geloof aan zijne heilige menschheid zouden gesterkt worden en in allen nood op den hemel zouden loeren vertrouwen.

den hemelschen Vader tot Jesus gezonden werd. Hij ontving niet de opdracht, om Jesus aan te kondigen, dat de lijdenskelk van Hem zou worden weggenomen, en dat de tijd zijner kwellingen voorbij was; maar hij verschijnt in den Olijfhof om den Verlosser den beker van bitterheden aan te bieden en Hem tegelijkertijd aan te moedigen dien tot den bodem toe te ledigen. Wanneer God ons op onze herhaalde gebeden niet altijd verlost uit den nood, waarin wij verkeeren, maar ons kracht schenkt en moed instort, om met geduld en onderwerping ons kruis te dragen, is dit zeker veel heilzamer voor ons geestelijk leven, dan dat Hij ons van die kwellingen bevrijdde. Beproevingen immers, uit liefde tot Go.l verduurd, zijn geene beproevingen meer maar vreugde. Daarom verzekerde de heilige Teresia: âZoodra wij besloten zijn vrijwillig ons lijden te omhelzen, dan heeft het voor ons zijn einde bereikt.quot; Daarom riep een godvreezende dienaar des Hoeren, een waardig navolger van den ge-kruisten Christus in vervoering uit: âLijden, en niet lijden voor God, dat is eene einde-looze kwelling; alles lijden, maar lijden voor God, dat is niets; lijd voor God en uwe smarten zullen u een lietnel op aarde worden.quot; Begrijpt gij dit geheim van het inwendige loven? O, beproef het slechts: grijp moedig naar den lijdenskelk en gij zult spoedig smaken, hoe zoet 's Hoeren juk, hoe licht

zijn last is. Hot kruis schijnt gcon kruis meer, wanneer men het met liefde draagt.

Voornemen. Jk zal alle vrees voorliet lijden met ijver bestrijden, en de kwellingen mijns levens uit liefde tot Jesus gaarne ver-verduren.

II. Overweeg, welke smarten Jesus leed in zijne verlatenheid en bedenk, dat ook gij geroepen zijt uwen Verlosser eenige vertroosting aan te Lieden in zijn lijden. Treed dan in don geest, vol eerbied den hof vau olijven binnen ; aanschouw uwen (iod niet het bloedig doodszweet op hot gelaat en worstelend mot den dood, werp u vol droefheid en medelij-don aan 's Hoeren voeten neder en vraag u af, welke verlichting gij den Zoon van God aanbrengt in zijn benauwenden doodstrijd. Op twee wijzen kunnen wij iemand in deze wereld troosten, hetzij door liein te bevrijden van hot lijden, dat hij verduurt, hetzij door hom hot goed te geven, waar iiij om vraagt. Dezelfde vertroosting ook kunt gij Jesus aanbieden in ziju smartvol lijden. Immers, wat is de reden van do doode-lijko droefheid, die zijne ziel overmeesterde, van de angsten, die Hem het bloedig doodszweet uit het goddelijk lichaam persten ? Ach, .lesns lijdt, omdat Hij zicli beladen ziet mot onze zonden ; Jesus verkeert in doodstrijd, omdat Hij vreest, dat Hij al die smarten wellicht te vergeefs voor ons zal verduren. Troost Hem dan. door uwe zonden met oen oprecht

leedwezen te betreuren, ze van ganscher harte te verfoeien en met heiligen ijver in u uit te roeien. Troost Hem, door zijn lijden en dood vruchtbaar te maken voor uwe ziel, door alle gevaren te vermijden, do gelegenheden tot zonde te ontvluchten, uwe verkeerde neigingen te bestrijden, uw kruis met geduld te dragen en de versterving te beoefenen. \\ at vraagt Jesus van u '? O, Hij vraagt van u niets anders dan uw hart. Maar om uw hart aan Jesus te kunnen aanbieden, moet het zuiver zijn van allo zon-densmet, immer gereed om naar zijne heilige inspraken en geboden te handelen, onthecht aan de wereld en al hetgeen van deze wereld is. Om uw hart aan Jesus te kunnen aanbieden, moet het kloppen van vurige, dankbare wederliefde tot den lijdenden Verlosser en immer bereid zijn alle offers te brengen, die van u gevorderd worden, om in zijne heilige liefde te kunnen volharden. Onderzoek u zeiven en vraag u af, of gij aldus den doodsbedroefden Jesus in zijne smarten getroost hebt. Hebt gij gebroken met al hetgeen u weleer van Gods liefde verwijderd hield? Hebt gij uwe zouden door oprecht berouw, door werken van ware boetvaardigheid uitgewischt ? Hebt gij uwe liefde en erkentelijkheid aan Jesus getoond door geduldig allo kwellingen dos levens te dragen, door u eenige vrijwillige versterving op te leggen, door met nauwgezetheid ook

de geringste voorschriften van 's Heeren wet te vervullen ? Mocht gij onder een of ander opzicht hierin zijn te kort geschoten, verneder n dan voor God en neem besluiten voor de toekomst.

Voornemen. Ik zal God dikwijls bidden mijn hart meer en meer aan het verganko-lijko te onthechten en in zijne heilige liefde te bevestigen, opdat het waardig zij als offer aan Jesus te worden aangeboden.

III. Overweeg, hoe volgens het gevoelen van den H. Dionysius van AlexandriÃ«, de Zoon Gods in zijn doodstrijd door een engel wilde vertroost worden, om ons te leeren, dat ook wij in den strijd, die wij in ons leven te voeren hebben, door de engelen dos hemels gesterkt en geholpen worden. Onze engelbewaarder vooral is ons door God ten gids en beschermer gegeven. Hij vertroost ons door liet bovennatuurlijk licht, waardoor wij inzien, dat de beproevingen, die wij ondervinden, do ziekten, waarmede wij worden bezocht, eenige druppelen zijn uit den bitteren lijdenskelk des Heeren, die (rods liefderijke hand in onzen levensbeker mengt, om ons meer gelijkvormig te maken aan Christus. 11 ij vertroost ons door ons hart te stemmen tot geduld en onderwerping aan Gods heiligen wil, door allo droefheid, alle moedeloosheid en neerslachtigheid uit onzen geest to verbannen en ons op te wekken. God met blijdschap en met een vreugdevol

hart te dienen. En hoe liefdevol staat hij den rechtvaardige ter zijde, wanneer hij nederligt ojj zijn sterfbed! O dan vooral omringt hij hem met alle hulpmiddelen, waarover hij in zijne medelijdende liefde beschikt. Hij vervult zijne ziel met een onbegrensd vertrouwen op Gods goedheid en barinhar-tigheid, verinindcrt zijne doodsangsten, ver-bant alle ongerustheid omtrent liet verledene uit zijn geest, houdt den duivel en diens aanhang van zijne sponde verwijderd en bemoedigt hem met hemelsche vertroostingen. En ook na den dood verlaat hij do ziel niet, die aan zijne hoede werd toevertrouwd ; hij vergezelt haar voor Gods rechterstoel en wordt zij naar liet zuiveringsvuur verwezen dan bezoekt en vertroost hij haar, maakt haar bekend met de namen van degenen, die hare verlossing van God afsmeeken, zoekt anderen oji om voor haar te bidden en leidt haar eindelijk, van alle smetten gezuiverd, jubelend de glorie des hemels binnen. Heb dan uw engelbewaarder lief, koester een diepen eerbied voor zijne verheven waardigheid en zijne macht, roep hem aan in het uur des gevaars, luister naar zijne heilige ingevingen en wees er innig van overtuigd, dat hij u gedurende uw leven met overvloediger vertroostingen zal vervullen naarmate gij hem meer zult bemind en vereerd hebben.

(ligc godsvrucht jegens de engelen in mij op te wekken; vooral mijn engolbewiiarder zal ik dagelijks bidden mij te beschermen en te geleiden op den weg naar den hemel.

O dierbare Jesus, vol droefheid over mijne zonden, en met innige deelneming in uw smartvol lijden, werp ik mij aan uwe voeten neder. Ach, niet Ã©Ã©n uwer apostelen biedt zich aan, om Ã¼ te troosten bij de onuitsprekelijke droefheid, die uw goddelijk hart overweldigde. Sta mij dan toe, dat ik mij aanbiede om de vertroosting te brengen, die uwe leerlingen Ã¼ niet gaven. Maar ach, wanneer ik een blik werp op mij zelven en de tallooze zonden en misdrijven zie, waai--inede ik U bedroefd heb en beleedigd, dan moet ik mij afvragen, of ik wel in staat ben, IT die vertroosting te schenken. O, reinig mij dan en louter mij in uw dierbaar bloed van alle zonden en trouweloosheden, waaraan ik mij plichtig maakte. Geef, dierbare Jesns, dat er geen dag van mijn loven moge voorbijgaan, waarop ik niet met smartelijk leedwezen terugdenke aan die vele dagen en jaren, die ik, ver van uwe liefde verwijderd, in de zonden heb doorgebracht; geef, dat ik al die misslagen moge haten on verfoeien met een doodelijken haat en al mijne krachten inspannen, om Ã¼ voortaan stipt on getrouw te dienen. Door een rein, een zuiver

en U welgevallig leven hoop ik mij waardig te maken IT, lieve Jesus eenige vertroostingen in uwen doodsstrijd te kunnen aanbieden. Door alle beproevingen des levens met geduld en onderwerping te dragen, dooi' mijn hart te onthechten aan deze wereld, hoop ik T althans eenige opbeuring te schenken bij de doodelijke droefheid, die U overstelpte. Gaarne, lieve Jesus, wil ik deelen in uw lijden, gaarne wil ik ze dragen al die kwellingen en pijnen, die (Ã¯ij in uw goddelijk lichaam hebt willen verduren, zoo ik L' hiermede eenigen troost kan verschaften. Maar geeft Gij mij deel aan uw lijdenskelk, o, scheuk mij dan ook de hulp van uwen vertroostenden engel, opdat ik bemoedigd en versterkt voor geen enkel otter terug-deinze, opdat elke teug uit don beker der smarten een zoeten vrede, een heilige kalmte in mijne ziel achteiiate en mij inniger en hechter moge vereenigen met U. Mocht ik U aldus kunnen troosten, dierbare Jesus, en aldus door IT vertroost worden, opdat ik eenmaal, uit dit dal van tranen verlost, moge opgenomen worden in uwe hemelsche woning, waar Gij door de gave van Uzelvcn een eindeloos geluk en do eeuwige vreugde schenkt aan allen, die U gedurende hun leven getroost hebben. Amen.

Op wonderbare wijze was onze goddelijke Verlosser door de vertroostingen des engels versterkt geworden, en nu stond Hij op van de plek, waar Hij ecu groot deel van den naclit in de hevigste angsten met den dood had geworsteld. Voor de derde maal begaf Hij zicli naar zijne apostelen, die in diepen slaap lagen verzonken, wekte hen en sprak ; âStaat op, laat ons gaan; ziet, bij die mij verraden zal is nabij.quot; Nauwelijks had Jesus deze woorden gesproken of daar verscheen Judas niet een gewapende bende aan den ingang van den Olijfhof. Vol moed en onverschrokkenheid ging de 1 leer zijne vijanden tegemoet; want Hij wilde toonen, dat H ij niet gedwongen, maar, gelijk de profeet voorspeld had, geheel vrijwillig zijn leven ten oiÃ¯er zou brengen. Zoodra Judas zijn god-delijken Meester zag naderen, trad hij uit de bende vooruit. Ach, hoe diep was de trou-welooze, de afvallige apostel gezonken! Neen, voor hem, die den Zoon van God, de oneindige Heiligheid zelve verraden zou, kon niets, zelfs het toeken der innigste vriendschap, meer heilig zijn. ,Hij, dien ik kussen zal. Hij is'¹ 't; grijpt Hem aan pn voert Hem voorzichtig weg,quot; zoo had Judas tot de lie-

don, dio hom voi'gezoldon gesproken, on zonder oenig gevool van wrooging of schaamte treedt Hij op Jesus too; en terwijl hij luii-cholend zijne lieiligschenneiule lippen op 's Hoeren aanbiddelijk gelaat drukte, omhelst hij Hom en zegt; ,Wees gegroet. Meester.'

I. Overweeg hier, met welk een moed Jesus zijn lijden aanvaardt. Nog kort te voren bad Hij den liemelschen Vader dien lijdenskelk van Hem weg te nemen; nog weinige oogenblikken geloden lag Hij in doodstrijd en deinsde Hij terug voor do folteringen en vernederingen, die Hem wachtten. En nu is alle droefheid en angst geweken, nu gaat Jesus vol kalmte en vastberadenheid zijne vervolgers te gemoet. Van waar dan die plotselinge verandering ? Van waar die wonderbare kracht? O, ziedaar de vrucht van 's Hoeren volhardend gebed. Wie zal het vermelden, welke wonderbare uitwerkselen hot gebed te woog brengt in eene ziel, die niet onbegrensd vertrouwen in allen druk en nood tot God hare toevlucht neemt, 't Gebeurt soms dat eene zekere moedeloosheid zich van ons meester maakt, wanneer wij bedenken, hoe wij voortdurend tegen onze verkeerde neigingen hebben te strijden en over onze ongeregelde hartstochten moeten zegevieren. Wij gevoelen een levendigen weerzin in dien moeielijken strijd; wij schrikken terug voor do versterving, de boetvaardigheid: wij missen de noodige kracht om met eon edelmoe-

dig hart een offer te brengen aan God; liet lijden boezemt ons afkeer in; wij gevoelen ons zwak en machteloos tegenover het kwaad. Indien gij u in zulk eene gesteltenis bevindt, neem dan aanstonds uwe toevlucht tot het gebed, maar bid met innigheid en godsvrucht en gij zult u weldra in een geheel ander mensch zien herschapen. Door de kracht des gebeds zult gij u binnen weinig tijds op wonderbare wijze getrokken gevoelen tot datgene, waartoe gij u iu uwe neerslachtigheid kort te voren niet in staat achttet. Werp een blik op Jesus, uwen Verlosser! Zie, hoe Hij zijn lijden te gemoet gaat! Hij zoekt het op; Hij verlangt. Hij haakt er naar, als naar een onschatbaar voorrecht, als naar het hoogste goed, omdat Hij het lijden liefheeft. Indien lusteloosheid en vrees u overvallen, hef dan het hoofd op, schep moed en begeef u tot het gebed. In het gebed zult gij de noodige kracht ontvangen om uwe kwade driften te onderdrukken, uwe hartstochten te bestrijden, de versterving lief te hebben, de boetvaardigheid te beoefenen en ter liefde van Jesus alle lijden te omhelzen.'

Voornemen. Wanneer eenige vrees of moedeloosheid mij overvalt zal ik aanstonds kracht zoeken in het gebed.

II. Beschouw met afschuw en ontzetting-de schromelijke misdaad, waaraan Judas zich plichtig maakte. Onder het uiterlijk vertoon van vriendschap nadert hij tot Jesus eu door

liet teekon der innigste liefde verraadt hij zijn goddelijken Meester. Overweeg, hoe er onder de ontelbare zonden, waarmede God wordt beleedigd er Ã©ene is, die^ om het huichelend masker van vriendschap, waaronder zij zich verbergt, de sterkste overeenkomst heeft met het verraad van Judas, 't Is eene onwaardige, eene heiligschennende Communie. Ook daar nadert de zondaar tot Jesus evenals Judas; onder den uiterlijken schijn van eerbied en godsvrucht treedt Hij naar 's Heeren liefdedisch ; met neergeslagen blik, gevouwen handen en het hoofd als in diepen eerbied neergebogen nadert hij; hij klopt zich op de borst, alsof het bitterst leedwezen over zijne zonden zijn hart vervulde. Ach, wat bittere bespotting, wat hemeltergende onbeschaamdheid ! Hij veinst eerbied en hij ont-eert zijn God op de grievendste wijze; hij huichelt liefde en h'j is een voorwerp van walging en afschuw in het oog van zijnen Heer; hij treedt toe, als ware zijne ziel rein en zuiver van alle vlek, en zij is bezoedeld en op de afzichtelijkste wijze misvormd door zijne ontelbare misdrijven; hij geeft voor met het diepste besef zijner onwaardigheid tot Jesus te naderen en den oneindig heiligen God ontvangt hij in een hart waarin de duivel heerscht en gebiedt; hij wendt berouw voor over zijne zonden en hij is tot den laag-sten graad van boosheid, tot de diepste verdorvenheid gezonken en halsstarrig in het

kwaad. Bedenk welk een smaad, welk eeno onteering Jcsus wordt aangedaan door dit hemeltergend vergrijp. Onderzoek u zeiven en vraag u ernstig af, of gij u nimmer aan die afschuwelijke zonde hebt schuldig gemaakt. Moet gij het met schaamte erkennen, dat ook gij u aan het Heiligste, wat do hemelen bevatten en wat 's Heeren liefde ons gaf, hebt vergrepen, dat gij 's Heeren goddelijk Vleesch en Bloed hebt onteerd en op onwaardige wijze genuttigd, o, pleeg dan onverwijld boete, strenge boete over uwe zonden. Werp u vol berouw voor God neder en herhaal het met den verloren zoon; âO mijn Vader, ik heb gezondigd tegen den hemel en tegen U; ik ben niet meer waardig uw kind genoemd te worden.quot; Onderzoek met alle naarstigheid uw geweten; spreek eene oprechte en rouwmoedige biecht, luister aandachtig naar de vermaning van quot;s Heeren plaatsbekleeder; geef eerherstel aan Jesus voor de beleediging Hem aangedaan, en nader voortaan met een rein en vlekkeloos hart, met den diepsten eerbied, met eene vurige dankbaarheid en brandende liefde tot Hem, om uit te wisschen hetgeen gij jegens Hem in het heilig Sacrament zijner liefde hebt misdreven. Maar kunt gij voor God getuigen, dat gij, na eene zorgvuldige voorbereiding, Jesus immer in een zuiver hart hebt ontvangen, o bid Hem dan, dat Hij u bestendig met zijne genade ter zijde sta, ojidat gij

nimmer tot zulk oene snootle ondankbaarheid moogt vervallen. Breng Jesus dikwerf met een hart vul liefde en medelijden eerherstel voor de heleedigingen, die Hij in zijn allerheiligst Sacrament moet verduren ; bewonder zijne liefde, die, bij de instelling van dit heilig Geheim, voor dezen smaad niet terugschrikte; loof, prijs, aanbid Hem en offer Hem alle huldebewijzen, alle eerbiedsbetuigingen op, waarmede de heiligen Hem gedurende hun leven in het allerheiligst Altaargeheim hebben aanbeden en de engelen en gelukzaligen Hem zonder ophouden verheerlijken in den hemel.

Voornemen. Dikwerf zal ik door eene waardige heilige Communie Jesus eerherstel brengen voor alle heleedigingen, die ik Hem in het allerheiligst Sacrament zijner liefde heb aangedaan.

111. Overweeg, tot welk een diepen val Judas kwam, door de genade welke God hem aanbood, onbeantwoord te laten. Hij was door Jesus tot zijn leerling en apostel uitverkoren, mocht den Zoon Gods op zijne evangeliereizen vergezellen en getuige zijn van de wonderbare vlekkeloosheid en heiligheid van zijn levenswandel. Hij werd door de eeuwige Wijsheid zelve in de loer des heils onderwezen en mocht tal van vermaningen van zijn goddelijken Meester ontvangen. En toch niettegenstaande die heerlijke uitverkiezing en de wondermacht, waarmede

hij was begiftigd leefde liij in zijne zonden voort. Noch de gedachte aan zijne hooge waardigheid, noch de herhaalde waarschuwingen des Heeren, noch do liefde, die Jesus hem aan liet laatste avondmaal, bij de instelling van het allerheiligst Sacrament, bewees, waren in staat hem tot inkeer te brengen. Ach, de duivel heeft in het hart van Judas zijn intrek genomen en van dit oogenblik af schrikt hij voor geen enkele misdaad meer terug. Hij gaat in persoon naar 's Heeren vijanden ; ontvangt in koelen bloede den prijs voor zijn laaghartig verraad, smeedt op schaamtelooze wijs het plan van 's Heeren gevangenneming, stelt zich aan het hoofd van de gewapende bende, treedt met duivel-sche onbeschaamdheid op Jesus toe, huichelt de innigste vriendschap en levert den Zoon Gods door een kus over in de handen zijner vervolgers; en dit alles verricht hij zonder ook maar in het minst door de onuitsprekelijke zachtmoedigheid en liefde des Heeren bewogen te worden. O, ziedaar waartoe de niensch komt, die Gods genaden misbruikt en zijn oor voor 's Heeren roepstem sluit: zijn geest is ten slotte als met blindheid geslagen, zijn hart is schier voor geen enkelen goeden indruk, voor geen enkel beter gevoelen meer vatbaar, de stem van zijn geweten zwijgt, zijne ziel wordt in de boosheid verhard, en hij valt van den eenen afgrond in den anderen. Heeft de

zonilaar zich eenmaal gemeonzaani gemaakt met het kwaad, dan is alleen eene buitengewone genade van Gods goedheid nog in staat hem op den weg des verderfs tegen te houden' Onderzoek hier u zeiven en vraag u af, of gij altijd hebt medegewerkt met de genade, die God u schonk. Hebt gij steeds een ijverig gebruik gemaakt van do genaden, die de hemel u aanbood? Hebt gij uw voordeel gedaan met de lessen, die u door den priester, bij do verkondiging van Gods woord werden voorgehouden ? Hebt gij de vermaningen, die Gods plaatsbekleeder in den biechtstoel u gaf, steeds ter harte genomen en waart gij vastbesloten ze ter verbetering van uw leven aan te wenden? Wanneer God door zijne heilige ingevingen u wees op liet gevaar, dat in een of andore handeling voor u gelegen was, gaaft gij dan steeds gehoor aan zijne stem? Wanneer de ondervinding u leerde welke gezelschappen, welke gelegenheden door u moeten vermeden worden, om n voor herval te behoeden, waart gij dan immer hiertoe bereid ? Of hebt gij wellicht niet die gevaren gespot, die vermaningen in den wind geslagen, in alles naar eigen luim en willekeur gehandeld en getracht de stem van uw schuldig geweten tot zwijgen te brengen, wanneer het u uwe zonden verweet? Ach, mocht dit zoo zijn, spiegel u dan aan het voorbeeld aan Judas; smeek

God om vergiffenis en neem n voor niet elko genade, die u in dit leven geschonken wordt, te woekeren, opdat gij, wanneer de Rechter u eenmaal ter rekenschap zal oproepen, op de talenten moogt wijzen, die gij in den dienst van uwen God hebt overgewonnen en het loon van uwen arbeid uit zijne hand moogt ontvangen.

Voornemen, Voortaan zal ik elke goede ingeving getrouw opvolgen en God dikwerf danken voor de vele genaden, waarmede Hij mij den weg ten hemel gemakkelijk maakt.

Helaas, wat zal eenmaal mijn lot zijn, dierbare Jesus, wanneer ik mijne driften en kwade begeerlijkheden niet leer beteugelen en ook de kleinste vrijwillige zonden niet uitroei in mijn hart? Ach, door do kleine gebreken niet te bestrijden zal ik tot zondige gewoonten on ten slotte tot zwaarder zonden vervallen, mij uwe genaden onwaardig maken en in het naaste gevaar verkoeren van voor eeuwig verloren te gaan. Heb dan medelijden met mij. Heer Jesus, ik smeek het Ã¼, heb medelijden met mi j. Ach, ik ben blind, maar Gij zijt het Licht der wereld; ik ben zwak, maar Gij zijt de sterke God ; ik ben onwetend, maar Gij zijt de eeuwige Wijsheid; ik ben krank, maar Gij zijt de goddelijke Geneesmeester, die alle wonden der zielen heelt; ik ben arm, maar G ij zijt de Schat, die allen

rijk maakt; ik beu ecu verdoold schaap, maar Gij zijt de goede Herder, die opzoekt en terugvoert naar den schaapstal al wat verloren was; ik ben ontbloot van alle deugden en goede werken, maar Gij zijt het goddelijk Toonbeeld der deugden en de eeuwige Heiligheid zelve; ik ben koud en traag in uwen dienst en onverschillig voor mijne eeuwige belangen, maar Gij zijt de IJveraar der zielen, die het vuur der goddelijke liefde op de wereld hebt gebracht en niets vuriger verlangt, dan dat het in de harten uwer kinderen ontstoken worde. Tot wien anders dan zou ik mijne toevlucht nemen dan tot U ? O, verlicht dan mijn verstand, versterk mijnen wil, genees de verouderde wonden, die de zonde in mijne ziel hoeft geslagen; louter en reinig mij van alle smetten, ook van de kleinste, die aan uw goddelijk oog mishagen. Stort in mijn hart eene heilzame vrees voor uwe strenge gerechtigheid en ontsteek het door eene vurige liefde tot Ã¼, door eene liefde, die mij in alle moeielijk-heden en gevaren doet zegevieren. Zie, lieve Jesus, ik neem hot onherroepelijk besluit om voortaan mij zeiven te mistrouwen, allo zonden te haten met een doodelijken haat, mijne geestelijke oefeningen stipt en zorgvuldig te verrichten en alle lijden en vervolging bereidwillig uit uwe hand aan te nemen als boete voor mijne zonden, opdat ik met eiken dag Ã¼ meer en meer gelijk-

vormig moge worden. Ja, ik omhels mijn kruis, lieve Jesus, gaarne wil ik het dragen, met vreugde Ã¼ op uwe schreden volgen, opdat ik. na hier volkomen al mijne zonden te hebben uitgeboet in uwe liefde moge sterven en het loon erlangen, dat gij voor de boetvaardige zondaren hebt weggelegd in het verblijf uwer eeuwige glorie. Amen.

Judas had zijn gruwzaam opzet volvoerd; het verraad was gepleegd ; de pijnlijkste wond was aan het hart van den liefdevollen Verlos-^v ser toegebracht. Nog rust de trouwelooze apostel aan de borst van zijn goddelijken Meester. O, wat moet er wel op dit oogen-blik zijn omgegaan in het hart van Jesus ! Was de verrader niet oen zijner leerlingen, die Hij nog kort te voren met zijn goddelijk Vleesch en Bloed bij de instelling van het allerheiligst Sacrament had gespijzigd, dien Hij tot priester der Nieuwe Wet in zijne H. Kerk had voorbestemd. Hoe menigmaal had Jesus getracht den aardschgezin-den apostel tot andere gedachten te brengen'? Met hoeveel goedheid en liefde had Hij hem behandeld! En ook nu is dat aanbiddelijk geduld des Heeren nog niet uitgeput en

beproeft Hij in zijne onuitsprekelijke zachtmoedigheid den gevallen leerling voor zich te winnen, Toen Jesus den verraderlijken kus van zijn apostel ontving, wierp Hij een smarte-lijken blik, een blik vol medelijden en ontfermende liefde op don rampzaligen apostel, en met onbeschrijfelijke teederheid sprak Hij : ,0 mijn vriend, waartoe zijt gij gekomen! Judas verraadt gij don Zoon des mensclien met een kus?quot;

I Overweeg, hoe niets verborgen is voor het alziend oog van God. Te vergeefs trachtte Judas zijn misdaad onder den uiter-1 ijken schijn van eerbied en vriendschap, te vergeefs de angst, die hem kwelt, en de wroeging, die hem verteert, onder het masker van een kalm en rustig gelaat te verbergen. Ach, de trouwelooze apostel omhelsde den Verlosser en begroette Hem als zijn Meester, maar Jesus doorschouwde het hart van den trouweloozen leerling. In zijne goddelijke alwetendheid kende Hij de verraderlijke plannen van den ongelukkige; Hij wist welk loon den verrader voor zijne schandelijke diensten was uitbetaald, welke woorden de diepgezonken apostel tot de bende had gesproken; Hij wist dat de verraderlijke kus niets anders ten doel had dan den Verlosser aan zijne vijanden aan te duiden en over te leveren. Want niets van al hetgeen de mensch werkt of drijft is verborgen voor den alwetenden God. Hij

doorschouwt de harten en nieren; Hij kent 's menschen geheimste gedachten en verlangens. Te vergeefs zoekt do zondaar de duisternis op ; te vergeefs zondert hij zich af in de eenzaamheid om vrij en ongestoord zijn misdrijf te volvoeren; want zou hij ook al de menschen kunnen ontvlieden, God volgt hem op zijne schreden; Hij vergezelt hem op zijnen weg, Hij wacht hem reeds op do plaats, waar hij zich heen begeeft. Immer is Hij bij hem ; Hij ziet en hoort hem en zijne hand schrijft al zijne daden op in het boek des levens om ze hem eenmaal voor te leggen op den dag der vergelding. Vraag u af, of eene levendige gedachte aan Gods alwetendheid en alomtegenwoordigheid steeds bij al uwe werken voorzit. O, daar bestaat geen middel, dat een levendiger afschrik voor do zonden in ons opwekt, dat ons edelmoediger de bekoringen doet bestrijden, krachtiger onze kwade hartstochten leert onderdrukken, geen midol, dat ons vuriger en ijveriger maakt in den dienst van God, in de beoefening dor deugd, en in do heiliging van ons zeiven en dat moer bijdraagt tot onzen vooruitgang op den weg der volmaaktheid, dan de heilzame gedachte aan Gods tegenwoordigheid. Die gedachte heeft te allen tijde de zondaren tot inkeer gebracht, de tragen en onverschilligen in ijver ontstoken, de boetvaardigen gesterkt, de godvruchtigen tot hooger volmaaktheid en

heiligheid opgevoerd. Onderzoek u dus ernstig, of gij ii bij al uwe werken door deze gedachte liet leiden. Was deze oefening u tot nog toe vreemd en hebt gij u door dit verzuim wellicht vele zwakheden en misslagen te verwijten, vraag dan God nederig om vergiffenis; smeek Hem dat Hij deze gedachte voortdurend in u levendig houde! Zij zal ii met vrees vervullen voor al hetgeen met Gods wet in strijd is en u een krachtige spoorslag zijn op den weg der volmaaktheid.

Voornemen. Bij elk werk, dat ik verricht, op elke plaats, waar ik mij bevind zal ik mij levendig trachten te doordringen van de gedachte aan Gods tegenwoordigheid.

II. Overweeg, welk een heerlijk voorbeeld van vergevensgezindheid Jesus ons schenkt in de liefde, die Hij den verrader betoont. O, wie zag ooit duidelijker de zwartheid van Judas' misdrijf in'? Wie gevoelde dieper de beleediging Hem hierdoor aangedaan dan Jesus, do oneindig liefderijke, oneindig heilige God? Ach, dit was dan de belooning voor de onuitsprekelijke genaden, de hooge voorrechten, de verheven waardigheid, de voortdurende liefdeblijken, die Hij zijn apostel had geschonken. O, is er iets aan te wijzen, dat de diepe verdorvenheid, de laaghartige boosheid van Judas kan overtreffen? Ja, iets is er; 't is de liefde, de goedheid, de vergevensgezindheid van den

dierbaren Meester. Acli, Jesus bemint den tromveloozon leerling nog, ofschoon deze zijne gunsten met den snoodsten ondank heeft beantwoord ; Hij is bereid hem vergiffenis te schenken, gelijk Hij later zijne beulen van ganscher harte zal vergeven, als Hij daar hangt aan het kruis. Wel verre van eenige verontwaardiging en verbittering tegen zijn vijand te toonen, spreekt Hij hom vol liefde de teederste woorden toe: ,0 mijn vriend, waartoe zijt gij gekomen!quot; Onderzoek hier u zeiven en vraag u af, hoe gij het onrecht en de vervolging uwer vijanden verdraagt, of gij steeds bereid zijt vergiffenis te schenken voor hetgeen men togen u misdreef. O wat zijn alle beleedigingen, waaraan gij bloot staat, vergeleken bij hetgeen Jesus hier van Judas moest verduren. Zult gij nimmer lee-ren iets te verdragen in de school van een Meester, die zooveel uit liefde tot u heeft willen lijden? Zult gij met dit heerlijk voorbeeld van alvergevende liefde voor oogen, nog in klachten en bittere woorden uitbreken tegen degenen, die u verongelijken? Zult gij uw gramschap tegen hen botvieren, uwen broeder de hand der verzoening weigeren en in haat en vijandschap voortleven? Ach, indien gij aldus gestemd zijt, dan kent gij den geest van Christus niet; dan zijt gij geen waardig leerling van den liefdevollen Meester, die als Hij geslagen werd niet weder sloeg, als Hij gescholden werd niet we-

der schold, maar voor ieder, ook voor zijn verrader, slechts woorden vol goddelijke liofile op de lippen droeg. Ach, erken het, dat gij tot nog toe ver verwijderd waart van Jesus' liefde; vraag Hem berouwvol om vergiffenis en neem het besluit, voortaan elke beleedi-ging van ganscher harte te vergeven.

Voornemen. Zoo dikwerf iemand mij beleedigt, zal ik, het voorbeeld des Heeren indachtig, hem van ganscher harte vergeven. Steeds zal ik aandachtig de bede in het âOnze Vaderquot; uitspreken: âVergeef ons onze schulden, gelijk wij vergeven onze schuldenaren''.

III. Overweeg, hoe eindeloos groot des Heeren goedheid, hoe onuitsprekelijk zijne barmhartigheid is jegens den zondaar. Niet tevreden met Judas de ondubbelzinnigste blijken zijner alvermogende liefde te toonen biedt Jesus hem nogmaals in zijne einde-looze barmhartigheid de genade ter bekce-ring aan. Geen enkel middel laat Hij onbeproefd om den rampzaligen Judas tot inkeer te brengen. Ach, is thans het plechtig oogenblik niet aangebroken, waarop Hij gaat lijden en sterven om onze zielen te redden van den eeuwigen ondergang? Zal zijn kostbaar, zijn goddelijk bloed, dat Hij binnen eenige uren zal storten, voor dezen ongelukkige te vergeefs vergoten worden! O, die gedachte foltert het hart van den oneindig liefderijken tiod op veel smartelijker wijs

dan do ondankbaarheid on laaghartige boosheid, die Hij van Judas moest verduren. Daarom rust Jesus niet; daarom noodigt Hij den verblinden leerling uit; daarom dwingt Hij hem, als hot ware, door de liefdevolle en teedere woorden, die Hij tot hem richt, zich vol berouw neder te werpen aan de voeten van dien goeden Meester, in wiens hart voor geen ander gevoelen plaats is, dan voor dat eoner nameloos ontfermende liefde, O, welk oeno vreugde zou zijn goddelijk hart niet vervuld hebben, bij alle smarten en folteringen, die Hij ging verduren, indien Hij ook den trouweloozen apostel het woord, het zalig en troostvol woord had kunnen toevoegen, dat Hij tot zoo monigon berouwvollen zondaar gedurende zijn loven gesproken had: âVertrouw, mijn zoon, uwe zonden worden u vergeven.quot; O eindelooze liefde van mijn Jesus, hoe ver, hoe mateloos ver gaat gij alle begrip uwer schepselen te boven! Zoudt gij, met dit onovertroffen bewijs van 's Heeren liefde voor oogen, er nog aan twijfelen of Jesus ii wel in genade zal aannemen, indien gij tot Hem terugkeert? O, schep dan moed, wend u met vertrouwen tot uwen Verlosser. Al zoudt gij ook lang in de zonde hebben voortgeleefd, wanneer gij niet een berouwvol en ootmoedig hart tot Jesus terugkeert zal Hij u don kus des vredes niet weigeren. Wanneer gij tot Hem komt met do oprechte begeerte den weg der onge-

rcclitigheid te verlaten, alle zondige gewoonten af te loggen, uwe fouten en misslagen door ware werken van boetvaardigheid uit te wisschen en een boter leven voor Hem te leiden, o, dan zal Hij u met alle liefde en teederheid ontvangen, dan zal Hij, als de goede Vader van den verloren zoon, u vol vreugde aan zijn goddelijk hart drukken, den ring, het zinnebeeld der goddelijke liefde aan uwen vinger steken, het kostbaar gewaad der heiligmakende genade aan uwe ziel schenken en u een heerlijk feestmaal bereiden aan zijn goddelijken Liefdediseh. Open Hem dan uw hart met kinderlijk vertrouwen, stel u voor, dat Jesus vol liefde wacht op het oogen-blik, waarop gij tot Hem zult gaan; bid Hem ootmoedig om vergiffenis, bezweer Hem bij het bitter lijden en den smartvollen kruisdood, dien Hij voor u. onderging, niet te ge-doogen, dat gij ooit weder door de zonde van Hem gescheiden zoudt worden; vraag Hem, dat Hij u weder als zijn kind aanneme, smeek Hem om het vuur der goddelijke liefde, dat vuur, waarin de zielen der berouwvolle zondaars werden gelouterd en gezuiverd van alle vlekken en opgewekt om zich met heiligen ijver op do volmaaktheid toe te leggen.

Voornemen. Ik zal God dikwijls danken voor de eindelooze goedheid en barmhartigheid, waarmede Hij mij mijne zonden heeft vergeven en te allen tijde het leven-digst vertrouwen stellen in zijne liefde.

Dank, duizoudniaal dank, o mijn Jcsus, voor uwo eindelooze liefde en barmhartigheid. Ja Heer, wel is uw hart vol medelijden en ontferming jegens den zondaar, do-wijl Gij zelfs uwen verrader niet verstoot, maar hem vol goedheid do overvloedigste genade aanbiedt ter bekeering. Hoe menigmaal, dierbare Jesus, mocht ook ik in uwe liefde worden opgenomen en vergiffenis erlangen. Maar ach. Heer, ik was uwe liefde niet waardig, ik verdiende niet in uwe genade opgenomen te worden. Wantin plaats van door de stipte vervulling uwer geboden aan uwe liefde te beantwoorden, maakte ik mij telkenmale aan de snoodste ondankbaarheid schuldig. Immers Gij waart nimmer moede mij alle misslagen te vergeven, terwijl ik bij de geringste boleediging, die men mij toevoegde, de bitterste klachten uitte, in toorn ontstak en slechts zon op middelen om de mij aangedane beleediging te wreken. Helaas ! hoe weinig beijverde ik mij, uwe heilige lessen te onderhouden, uw verheven voorbeeld te volgen. Maar zie mij hier aan uwe voeten neergeknield, vast besloten alle liefdeloosheid, alle gevoelens van haat en wraakzucht uit mijn hart te verbannen. Verleen mij dan hiertoe uwe genade, lieve Jesus; ik smeek er U om ter liefde van het goddelijk geduld en de zachtmoedigheid, waarmede

Gij alle boleecligingen verdragen en alle lijden verduurd liebt. Eindelijk smeek ik U, mij bij al mijne werken te doordringen van de levendige gedachte aan uwe heilige tegenwoordigheid. O, dat die gedachte mij met eene heilige en eerbiedige vrees vervulle; dat zij mijne zwakheid sterke, mijn ijver aanwakkere, mijn moed verlevendige, opdat ik, na hier in getrouwheid en oprechtheid voor uw heilig aangezicht te hebben gewandeld, IT eenmaal eeuwig moge aanschouwen in uwe heerlijkheid Amen.

De soldaten, die Judas vergezelden, traden nu op Jesus toj om zich van Hem meester te maken. Jesus naderde hen en vroeg: ,Wien zoekt gijquot; ? Zij antwoordden âJesus van Nazareth.' Toen zeide de Verlosser: ,lk ben het,quot; cn nog nauwelijks had Hij dit woord gesproken of zie, daar deinsden de vijanden des Heeren terug en vielen zij allen, als door eene onzichtbare hand getroffen, ruggelings neder op den grond. Zoo wilde Jesus hun een schitterend blijk geven van zijn almacht en hun toonen, dat Hij geheel vrijwillig zijn lijden en dood te

gcmoet ging. Toen zij weder waren opgestaan lieiliaakle de Heer zijno vraag, en andermaal gaven zij te kennen, dat zij Jesns zochten. En niet denkend aan zijn eigen heil, maar slechts bedacht op de redding zijner apostelen, antwoordde de Verlosser: âIk heb het u reeds gezegd, dat Ik het ben; indien gij dan Mij zoekt, zoo laat dezen gaan.quot;

I. IScwonder hier op de eerste plaats de almacht van den Verlosser, die door een enkel woord van zijn goddelijken mond geheel die gewapende bende ter aarde werpt; maar bewonder ook tevens zijne oneindige goedheid ; want door aan zijne vijanden dit duidelijk bewijs zijner Godheid te geven, beoogde Hij niet anders dan hen tot inkeer te brengen en hen van hun goddeloos voornemen te doen afzien. Overweeg, boe God menigmaal op dezelfde wijs handelt met cone ziel, die Hij tot den weg der volmaaktheid roept. Hij zendt haar lijden, ziekte en vervolgingen. Hij zend';, haar verschillende kwellingen en beproevingen over; niet met het doel om zich te wreken over de miskenning, de beleediging, die zij Hem aandeed, maar om haar tot ernstig nadenken te stemmen, haar den weg ter bekeering gemakkelijk te maken en tot een volmaakter en heiliger levenswandel op te wekken. Werp eon blik op u zeiven en vraag u af, in welken geest gij de kwellingen en wederwaardigheden des levens opneemt; of gij innig doordrongen

zijfc van de gedachte, dat do oneindig liefderijke (rod u beproeft in dozen tijd, om n te kunnen sparen in de eeuwigheid. Helaas! hoe menigmaal heht gij door uw ongeduld, door uw morren tegen zijne vaderlijke beschikkingen u die liefde des Hoeren onwaardig getoond. Verneder u dan voor God, smeek Hem 0111 vergiffenis; bedank Hem voor de barmhartige liefde, die Hij u bewees en vraag Hem de genade, om in het vervolg alle beschikkingen zijner vaderlijke voorzienigheid met zulk eene eerbiedige onderwerping te mogen aannemen, dat zij allen tot heil uwer onsterfelijke ziel, tot vermeerdering uwer glorie in den hemel mogen strekken.

Voornemen. Voortaan zal ik het kruis, dat God mij overzendt, steeds beschouwen als een bewijs zijner vaderlijke genegenheid en het met liefde dragen. Dikwijls zal ik met den H. Augustinus tot God verzuchten : ..Heer, wil mij hier branden en snijden, maar spaar mij in de eeuwigheid'!

II. Overweeg, welk een indruk Jesus' tegenwoordigheid en het woord, dat Hij met kalmte en waardigheid sprak, op zijne vijanden maakte; hoe zij, ofschoon de Heer in de diepste armoede en verlatenheid, als in eene zee van kwellingen en smarten daar voor hen stond, verschrikt terugweken en, als door een onzichtbare hand geslagen, op den grond nedervielen; en besluit hieruit, hoe schrikwekkend zijn aanblik voor den

zondaar zijn zal op den jongsten dag, wanneer Hij zal komen, gezeten op de wolken des hemels, bekleed met de macht en heerlijkheid zijns Vaders en omgeven door dui-zende tienduizendtallen van engelen, om de levenden en dooden te oordeelen. Stel n voor, dat op dit oogenblik die dag reeds voor u is aangebroken, dat alle schepselen daar geschaard staan voor den troon van den eeuwigen Eechter on dat gij wordt opgeroepen voor Gods vierschaar. Verbeeld u, dat Jesus u liet woord toevoegt, dat Hij eenmaal sprak in den Olijf hof: .Ik tien het; Ik ben Jesus, de (iod, die u heeft geschapen, die u door zijn kostbaar bloed en zijn bitteren kruisdood heeft vrijgekocht en verlost. Ik ben Jesus, die u door het heilig doopsel opnam in de heilige Kerk en niet tal van genaden ter zijde stond. Ik ben Jesus, die u zoo menigmaal vergiffenis schonk van uwe zonden, die u zoo dikwijls spijsde met mijn goddelijk Vleesch en Bloed. Welaan, hoe hebt gij aan mijne genaden beantwoord, hoe mijne wetten onderhouden en mijne voorschriften vervuld V Toon mij de deugden, die gij hebt beoefend, de goede werken, die gij hebt verricht. Verschijn voor mijn troon! Geef rekenschap van mijne gaven, rekenschap van uwe werken en antwoord Mij!' Helaas! wat zult gij antwoorden in dat verschrikkelijkste aller uren, zoo gij de zonden van uw ver-

vlogen leven niet door ware boetvaardigheid zult hebben uitgeboet, wanneer gij daar arm aan deugden zult staan voor uwen God en uw eigen werken als getuigen tegen u zullen optreden? Hoe zult gij de wraak van den gramstorigen Eechter ontvlieden? Hoe zal het u dan vergaan in dien vreeselijken stond, waarin nauwelijks de rechtvaardige in veiligheid zal zijn ? Ach, indien gij sidderen moet bij de gedachte aan het vreeselijk lot, dat u daar wacht, keer dan op dit oogen-blik nog terug tot uwen Heer, nu de gelegenheid u hiertoe wordt aangeboden, en tracht in het vervolg zulk een leven te leiden, dat gij het vonnis van den toekomstigen Rechter niet behoeft te duchten. Verneder u voor Jesus; werp u aan zijne voeten neder; betreur het verledene, beween uwe zonden, pleeg boete, en zoek hulp en troost bij Hem, want zal Hij eenmaal uw Rechter zijn, nu is Hij voor u nog de zachtmoedige Verlosser, die u met onuitsprekelijke liefde bemint en die niets vuriger verlangt, dan u zijne genaden te schenken in den tijd en zijne glorie in de eeuwigheid.

V o o rn e m e n, Dikwerf zal ik mijne uitersten indachtig zijn, om mijn hart met eene heilzame vrees voor de zonde te vervullen.

III. Overweeg de woorden, die Jesus tot zijne vijanden sprak: , Wanneer gij Mij zoekt, laat dan dezen weggaan 1quot; en zie met welk eene vaderlijke bezorgdheid de liefdevolle

Verlosser waakt over zijne leerlingen. Terwijl de soldaten Hem van alle zijden omringen, terwijl zij zich gereed maken Hem gevangen te nemen en onder den bittersten smaad heen te sleuren naar Jerusalem, vergeet Jesus zich zeiven om slechts te denken aan zijne leerlingen. Vrij mogen zijne vijanden en vervolgers met de meeste verbittering tegen Hem woeden; vrij mogen zij Hem folteren met een wreedheid zoo bloeddorstig en gruwzaam gelijk nog nimmer aanschouwd werd, indien zij slechts zijne beminde leerlingen sparen, zoo zij dezen, slechts ongehinderd en in vrede laten vertrekken. O wie zou zulk een Heer niet willen dienen, zulk een liefderijken Meester, die zoo bezorgd is voor de zijnen en hen zoo weet te beschermen? Wat zoudt gij nog vreezen, gij kleinmoedige, indien gij den almachtigen God tot beschermer hebt. Verlaat u dan vrij op uwen Verlosser en spreek tot Hem in hel volste vertrouwen: ,Heer, Gij zijt mijn licht en mijn heil, wien zal ik dan vreezen; Gij zijt de beschermer mijns levens, wien zal ik dan duchten.quot; Wanneer gij die teedere bezorgdheid beschouwt, die Jesus voor de zijnen aan den dag logt, op een oogenblik, waarin een ieder slechts aan zijn eigen heil zou gedacht hebben, wanneer gij ziet hoe liefdevol Hij waakt over zijne leerlingen, opdat niemand hun eenig leed zou aandoen, o voelt gij dan uw hart niet in vurige

liefde tot dien goeden Meester ontstoken, en door een onbegrensd vertrouwen op zijn almacht gesterkt ? Znlt gij dan nog vreezen, dat Hij u aan de woede uwer vijanden zal prijs geven? O, schep dan moed, gij kleingeloo-vige, en koester steeds een levendig vertrouwen op de liefde en ontferming van Jesus' goddelijk hart; en mocht de duivel trachten, dat vertrou â¢ wen in u aan het wankelen te brengen, denk dan, hoe de Zoon van (rod zich vrijwillig in de handen zijner vijanden overleverde om u te redden, hoe Hij wil lijden en sterven om u van de straften der hel en van den eeuwigen dood te bevrijden Bemin uwen \ crlosser, aanbid Hem, loof, prijs, zegen Hem en breng Hem den innigsten dank van uw hart.

Voornomen. Te allen tijde zal ik een onbegrensd vertrouwen stellen op 's Heeren goedheid en liefde. Naar hot voorbeeld van Jesus zal ik steeds zorg dragen voor allen, die aan mijn hoede zijn toevertrouwd.

Goddelijke Verlosser, vol eerbied kniel ik aan uwe voeten neder, om tl mijne onsterfelijke ziel en hare eeuwige belangen aan te bevelen. Ach, wanneer ik denk aan dien vreese-lijken dag des oordeels, waarop Gij als opperste Hechter zult komen, om van uwe schepselen rekenschap te vorderen, wanneer ik een blik werp op de vele zonden, waarmede ik U in mijn leven beleedigde en de traag-

heicl en onverschilligheid, die ik in uwen heiligen dienst aan den dag legde, o dan krimpt mij hot hart van angst en ontzetting ineen, en moet ik wel vreezen eenmaal het onherroepelijk vonnis mijner eeuwige verwerping uit uwen mond te zullen vernemen. Immers aan welk eene lichtzinnigheid maak ik mij voortdurend schuldig in mijn omgang met de wereld, wolk eene gehechtheid gevoel ik nog aan de vergankelijke genoegens en beuzelarijen van dit leven, hoe traag hen ik nog in het onderdrukken en beteugelen mijner hartstochten, hoe zwak in liet bestrijden der bekoringsn, hoe nalatig en verstrooid in hot verrichten mijner oefeningen van godsvrucht, hoe trotsch, hoe liefdeloos en onverstorven in geheel mijn gedrag. Ach, Heer Jesus, wat zal er van mij worden, wanneer ik blijf voortleven op den weg, die mij reeds zoo ver van U deed afdwalen! Sta mij dan bij, ik bid het U, om de verdiensten van uw heilig lijden, gedoog niet, dat ik nog langer van uwe liefde gescheiden blijve. Helaas, o mijn Jesus, ik ben een zwak en zondig schepsel, maar zie, ik kom tot l niet een onbegrensd vertrouwen op uwe alvermogende kracht; ik ben traag en onverschillig geweest in uwen dienst, maar Gij zijt de God van liefde en barmhartigheid, die don verflauwden ijver in de harten uwer kinderen wederom weet op te wekken en te verlevendigen. Kom mij dan te hulp.

Heer Jesus, ik smeek het U, kom mij te luilp tegen de ontelbare vijanden, die mij omringen. Gij, sterke God, hebt door een enkel woord van uwe almacht uwe vervolgers ter aarde geworpen, o zult Gij dan ook mij niet bijstaan in dien zwaren strijd, dien ik te voeren heb, tegen de belagers mijner ziel. Drijf hen dan op de vlucht, o mijn God, of schenk mij althans de noodige krachten om hunne aanvallen te wederstaan, hunne listen te verijdelen en over alle bekoringen te zegevieren. Geef mij moed en geduld om alle kruisen te dragen, die Gij mij zult opleggen, en alle offers te brengen, die (rij van mij zult vorderen. Verleen mij, dat de gedachte aan de eeuwigheid, die weldra voor mij zal aanbreken, mij immer bij-blijve, opdat ik van dit oogenblik af, met edelmoedigheid, ijver en standvastigheid aan mijne heiliging arbeidend, in uwe liefde moge sterven en een genadig Rechter in U moge vinden. Amen.

Nauwelijks had Jesus die woorden vol teedere bezorgdheid ter gunste zijner apostelen gesproken, of de soldaten en gewapende dienaren vielen onstuimig op Hem

aan; een der woestelingen, eon knecht van den Hoogepriester, mot name Malchus, trad vooruit en wilde reeds de hand slaan aan den liofdevollen Verlosser, toen do vurige Petrus, zich zeiven niet meer meester, vol verontwaardiging zijn zwaard trok en hem met een onkelen^slag het rechteroor afhieuw. Vol zachtmoedigheid berispte Josus den voort-varenden apostel en sprak : , Steek uw zwaard in do schede; zou ik den kelk niet drinken, dien de Vader mij gegeven heeft â ?'' En niet lettend op do vijandige bedoelingen, waarmede de dienaar tot Hem kwam, raakte Josus zijn oor aan en op dien eigen stond was het genezen. Toen stelde Hij zich in de handen zijner vervolgers on ^zeide: âMet zwaarden en stokken, als om een roover to vangen, zijt gij uitgegaan, terwijl Ik dagelijks bij u was in den tempel, hebt gij uw hand niet naar Mij uitgestrekt; maar dit is uw uur en de macht dor duisternis!'

I. Overweeg, welke woorden van geduld en overgoving aan den wil zijns heniolschen Vaders Jesus sprak, toen Petrus in zijn voortvarenden ijver zich tegen do gevangenneming van zijn goddelijken Meester wilde verzetten: âZou ik den kelk niet drinken, dien de Vader mij gegeven heeft Vquot; O antwoord vol zoetheid en kloekmoedigheid, o woord vol onderwerping en overgoving aan Gods heiligen wil. O spreek aldus, wanneer gij onder do kwellingen en beproevingen des

levens gebukt gaat, wanneer gij eenig deel krijgt aan den bittoren lijdenskelk van mv liefdevollen Meester; âDen kelk, dien de hemelsche Vader mij gegeven heeft, zal ik dien niet drinken? 't Is do teedersto aller vaders, die mot liefdevolle hand dien kelk voor mij gemengd heeft en bereid; zou ik dien dan niet met kinderlijke onderwerping aannemen en met vreugde drinken?quot; Ach, wat is al het lijden, dat God u in deze wereld overzendt? Wat beteekeut die droefheid, die u ternoÃªrdrukt, wat die ziekte, die n van de bedriegelijke genoegens der wereld verwijderd houdt, wat is die laster, die verachting, dio vernedering, welke gij van de schepselen hebt te verduren, wat die armoede, waarmede gij hebt te worstelen, wat alle kwellingen en kruisen van ons vluchtig leven, vergeleken bij de zee van smarten, die Jesus is doorgegaan, vergeleken bij de eeuwige glorie, die wij er mede kunnen'verdienen, O, de eenige Zoon van God heeft dien allerbittersten kelk met de grootste onderwerping tot don bodem too geledigd uit liefde tot n, zondt gij dan weigeren er eenige druppelen uit te drinken? Zondt gij dien kelk afwijzen, omdat hij u te bitter toeschijnt en uwe lippen zetten aan den beker der wellust? Ach, bedenk het wel, om eenige oogenblikken van bitterheid te ontgaan, berooft gij u van alle zoetheid der hemelsche vertroosting, die op den bodem

van den lijdensbeker ligt, en om eene kortstondige voldoening, die gij in den bedwelmenden beker dor zinnelijke genietingen meent te zullen vinden, zwelgt gij met volle teugen liet gif in, dat uwe ziel doodt en ii aan liet gevaar blootstelt om later den beker van Gods gramschap tot den bodera toe in de eeuwige hellestraf te zullen moeten drinken. Beween uwe zwakheid, volg uwen Verlosser ua en spreek vol ootmoed en onderwerping aan Gods vaderlijke voorzienigheid; âIk zal den beker van bitterheid, den kelk des heils aannemen en den heiligen naam des Heeren aanroepen, opdat Hij mij kracht schenke, dien naar het voorbeeld van Jesus tot den bodem toe te ledigen.quot;

Voornemen. De kruisen, die aan mijn levensweg zijn verbonden, zal ik nimmer trachten te ontvlieden, maar met behulp van Gods genade vol onderwerping dragen.

11. Overweeg, wolk verheven voorbeeld Jesus ons schenkt van liefde jegens zijne vijanden. De heerlijke les, die Hij weleer op den berg der zaligspreking in woorden ons voorhield: ,Bemint uwe vijanden, doet wel aan die u haten, zegent hen, die u vloeken en bidt voor die u vervolgen en lasterenquot; verkondigt Hij ons hier door zijne werken. De liefdevolle Verlosser denkt er niet aan, dat Malchus Hem vervolgt en in boeien wil slaan om Hem onder de smadelijkste mishandelingen naar Jerusalem te sleuren; Hij

volgt slwlits do ingeving van zijn goddelijk hart en op lietzolfde oogenbl'k, dat de liand-hinger dos Hoogepriestors zijuo lioiligschen-nonde liand aan Hom wil slaiin, heft Jesus zegenend zijne hand op om diens ooi- te genezen. O wilt gij in waarheid een kind zijn van dien God, die in eindoloozo liefde zijne zon laat schijnen over rechtvaardigen en onrecht vaardigen, wilt gij een leerling zijn van Josns Christus, die zijnen vervolgors de innigste lietdedionston bewees, heb dan uwe vijanden lief. Valt het u echter zwaar, te vergeven aan hen, die iets tegen u misdeden en nog zwaarder, het geleden onrecht met liefdediensten te vergelden, wend u dan in uwe ellonde tot Dengene, van wien alle heilige begeerten, goede ingevingen en rechtvaardige werken voortkomen; smeek Hem 0111 kracht, opdat Hij, de God der liefde, u die volmaakte liefde tot den naaste loere beoefenen en n in de beoefening dier schoone deugd de hoogste vreugde doe vinden.

^ oo mem en. Ik zal God dikwerf vragen om do genade allo kwaad met goed temogen vergelden.

III. Overweeg de woorden, die Jesus tot zijne vervolgers sprak: âMet zwaarden en stokken, als om oen roover to vangen, zijt gij uitgegaan; terwijl Ik dagelijks bij u was in den tempel hebt gij uwe hand niet naar Mij uitgestrekt; maar dit is uw uur en de macht der duisternis!quot; - Dit is uw uitren

do macht dor duisternis. O rampzalig oogen-blik, waarin God den zondaar aan zich zelvcn overlaat, waarin Hij hem de volle vrijheid laat om zijn Schepper te belecdigen 1 O ijselijke duisternis, die de misdaden der boo-zen bedekt, die hunne schande voor een oogenblik verborgen houdt en den afgrond aan hunne blikken onttrekt, waarin zij zich neder werpen. Onderzoek u zeiven in allen ernst en vraag u af. hoovelo oogenblik ken van uw leven wellicht door de zonde zijn bezoedeld. Hoe hebt gij den tijd, dien (iod u schonk, tot op dit oogenblik besteed ? Hebt gij niet de voornaamste plichten verzuimd, die aan uwen staat waren verbonden ? Hebt gij de waardigheid van Christen, waartoe God u verhief, niet menigmaal uit hot oog verloren ? Helaas, hoe dikwerf hebt gij de beloften geschonden, die gij bij uw doopsel voor Hem hebt afgelegd; hoe dikwerf zijne wetten met voeten getreden en uwe hartstochten ingewilligd ! Zijt gij op dit oogenblik nog wellicht niet de slaaf eener verderfelijke zondige gewoonte? En indien dit zoo is, kunt gij dan rustig voortleven en uwen weg zonder eenige vrees vervolgen? âDit is uw uur,quot; zoo roept Jesus ook n toe; âmaar weet het wel, eenmaal zal Ik het mijne hebben en niemand zal het mij ontrooven.quot; Het uur, waarover gij beschikken kunt, is het vluchtige uur uws levens, dat weldra zal vervlogen zijn, maar het uur van Jesus Christus is do

eeuwigheid, die Hij geheel zal bezigen om do zondaren te straifen. Zult gij den tijd, dien God u in zijne liefde schenkt, nog langer gebruiken om naar hot verbodene te streven ? Zult gij nog langer in die noodlottige verblindheid voortleven en de kostbare oogen-blikken, die u nog wachten, andermaal in den dienst des duivels verkwisten ? Durft gij ii vleien met de gedachte, dat God, die reeds zoo lang vol geduld wachtte op uwe bekeering, u in het leven zal laten, totdat gij den weg der zonde zult verlaten en u met Hem zult verzoend hebben? Ach, indien uw geweten u hier aanklaagt van die schromelijke verblindheid, bekeer u dan oprecht tot God en smeek Hem de genade af, den tijd, die u nog rest, uitsluitend te besteden om uwe zonden te beweenen, uwe misslagen uit te boeten, de deugd te beoefenen en aan de heiliging uwer ziel te arbeiden.

Voornemen. Ik zal van dit oogenblik af den tijd, die mij nog wordt geschonken, aan den dienst van God en de heiliging mijner ziel besteden. Bij al mijne werken zal ik mij afvragen, welk voordeel zij mij kunnen aanbrengen in do eeuwigheid.

Beminnelijke Verlosser, duizendmaal dank ik IJ voor de verheven lessen, die Gij ons in uw heilig lijden hebt geschonken. Gij, Heer Jesus, leert ons, dat wij alle lijden met

geduld en onderwerping moeten dragon. Gij verkondigt ons, dat wij de ontvangen belee-digingen van gansclier harte moeten vergeven en met weldaden vergelden, zoo wij niet alleen in naam maar in waarheid kinderen willen zijn van uwen Vader. Maar ach, ik ben zoo zwak, zoo licht schrikt mijne natuur voor het lijden terug, zoo spoedig komt mijn hoogmoed in verzet tegen het onrecht en de beleedigingen, die mij worden aangedaan. Zie, vol leedwezen erken ik, dat ik niet waardig ben uw leerling genoemd te worden, omdat ik mij zoo weinig beijverde uwe voetstappen te drukken. Van dit oogen-blik af echter wil ik beter uwe voorschriften onderhouden. O wanneer Gij mij dan deel geeft aan uwen lijdenskelk, lieve Jesus, schenk mij dan tevens de hulp uwer genaden, waardoor alle lijden verzoet wordt, opdat ik hem voortaan met geduld en onderwerping, mot blijmoedigheid en heilige vreugde moge ledigen. Sterk mij ook, dierbare Jesus, en ontsteek mijn hart mee het vuur uwer goddelijke liefde, opdat ik niet alleen mijne vrienden maar ook mijne vijanden van gansclier hart beminnen. O, van dit oogenblik af wil ik nimmermeer denken aan geleden smaad en onrecht maar alleen aan uwe onuitsprekelijke goedheid en barmhartigheid. Daarom, bid ik Ã¼, zegen allen. Heer Jesus, die mij ooit beleedigden, stort in allen overvloed uwe weldaden over hen uit en schenk hun

bovenal de genaden, die hun noodig zijn om in uwe liefde te leven on in die liefde te volharden. Eindelijk verleen mij, ik smeek er U om in de bitterste droefheid mijns harten, verleen mij vergiffenis voor de vele oogenblikken, die ik niet in uwen heiligen dienst doorbracht en die onherroepelijk voor mij gingen verloren. Aan uwe voeten neergeknield hernieuw ik nogmaals het besluit om den tijd, die mij nog rest, alleen en uitsluitend aan het groote werk mijner zaligheid te besteden, opdat ik eenmaal, wanneer mijn levenstijd zal verstreken zijn en het uur der vergelding zal aanbreken, het loon van mijn arbeid uit uwe hand moge ontvangen. Amen.

De verblinde soldaten en dienaren der Joden waren door de duidelijke bewijzen, die Jesus hun van zijne Godheid gegeven had, niet tot inkeer gekomen. Met woestheid vallen zij op den Hoer aan, maken zich van Hem meester, binden Hem onder de gruwzaamste mishandelingen en beschimpingen de handen met sterke koorden en maken zich gereed Hem gevankelijk weg te voeren naaide stad. Toen de apostelen dit zagen voel-

den zij zich den moed ontzinken. Ach, zoolang hun goddelijke Meester de woede zijner vijanden door zijn almacht in toom hield, kenden zij geen vrees ; maar toen zij Hem als een misdadiger geboeid zagen, werden zij op de vreeselijkste wijze geschokt in hun geloof; eene plotselinge vrees overmande hen en zonder er aan te denken, hoe zij nog kort te voren zich allen bereid hadden verklaard om met Jesus te sterven, verlieten zij ijlings den hof en zochten allen hun heil in de vlucht.

I. Overweeg, welk eene allersmartelijkste beleediging den Zoon Gods werd aangedaan, toen Hij door de woeste bende als een misdadiger geboeid werd, en bedenk hoe Hij dien schromelijken smaad voor onze zonden wilde ondergaan. Ach, Adam had in vermetelen overmoed en twijfel aan Gods woord zijne hand uitgestrekt naar de verboden vrucht; hij zondigde en verloor voor zichzelven en geheel zijne nakomelingschap de verheven voorrechten, waarmede God hem bij zijne schepping had begiftigd. In dat noodlottig uur werd de mensch de slaaf des duivels. En toen hij veertig lange eeuwen onder het loodzware juk van den helschen vijand had gezucht, toen kwam Jesus, do Zoon Gods, om voor de zonden der wereld te boeten. Toen liet onze goddelijke Verlosser, de tweede Adam, zich in boeien slaan en gevankelijk wegvoeren, om den kinderen

van den eersten Adam het knellende slavenjuk van de schouders te nemen; toen wilde Hij als een verachtelijke slaaf mishandeld worden om ons de vrijheid der kinderen Gods terug te schenken. O, aanbid 's Hoeren onuitsprekelijke liefde, dank Hem vurig voor zijne eimlelooze barmhartigheid. Maar werp ook een blik op u zeiven en vraag u af, of gij de vrijheid, die u in het heilig Doopsel werd geschonken, niet andermaal misbruikt hebt en verloren door op te staan tegen uwen Schepper en zijne wet te overtreden. Ach, op hetzelfde oogenblik, dat de mensch zijne ziel met eene doodzonde bezoedelt, verliest hij de vrijheid, die Jesus door zijn )gt;loe-dig lijden en bitteren kruisdood hem verwierf, en andermaal wordt hij de slaaf des duivels. En hoe verder hij zich van zijn God verwijdert, hoe meer hij zijne zondige lusten inwilligt, des te zwaarder worden de boeien, die hem aan den dienst van satan houden gekluisterd. Ach, indien gij uwe vrijheid hebt verkocht voor een luttel genot, indien gij in de banden eener langdurige zondige gewoonte geboeid ligt, wend u dan vol berouw tot uwen geboeiden Verlosser ; werp die onteerende kluisters van u af; bedenk, dat .lesus ii heeft verheven tot een uitverkoren geslacht, een koninklijk priesterschap, een heilig volk ; bedenk, dat gij geroepen zijt door een heiligen levenswandel de deugden te verkondigen van Hem, die u nit de duis-

tornis der zonde heeft gevoerd tot zijn wonderbaar licht. Heb een afschuw van al wat laag is en onedel ; heersch als koning over uwe hartstochten en neigingen, grijp naar het zoete juk van Christus ; want alleen in den dienst van uwen goddelijken koning zult gij de blijdschap des geestes en do vrede des harten wedervinden.

V o o rn e m e n. [k zal waken over al mijne neigingen en begeerten en door gebed en versterving elke zondige opwelling in mij met kracht bestrijden en onderdrukken.

II. Overweeg, welk een smartelijke slag aan het liefderijk hart van Jesus werd toegebracht, toen al zijne apostelen Hem verlieten en door vrees overmand de vlucht nemen. 0, waar was ooit een heer, die zijnen dienaren, waar een meester, die zijnen leerlingen, waar een vader, die zijnen kinderen innniger liefde toedroeg, dan Jesus betoond had aan zijne apostelen? Met welke gunsten had hij hen overladen, welke hooge waardigheid hun geschonken! Had Hij hen niet uitverkoren boven al zijne leerlingen tot de grondsteenen zijner Kerk, tot zijne plaats-bekleeders op aarde? Had Hij hen niet bedeeld met zijne goddelijke wondermacht; waren zij niet de eersten in zijne Kerk, die Hij aan zijn geheimnisvollen Liefdediscli niet zijn goddelijk Vleesch en Bloed had gespijzigd ? Had Hij hun de goederen des hemels niet toegezegd en hen aangewezen

als de rechters, lt;lie, op twaalf tronen gezeten, met Hem de twaalf stammen van IsraÃ«l zouden oordeelen op den groeten dag der vergelding. En ach, diezelfde apostelen, met wie Hij drie jaar had omgegaan, die leerlingen, boven allen uitverkoren om de geheimen des rijks te kennen, zij dachten slechts aan lum eigen redding en zochten, ondanks hunne herhaalde verzekeringen hun Meester tot in den dood getrouw te zullen blijven, lafhartig hun heil in de vlucht. O wat grievende beleediging voor Jesus, wat snoode ondankbaarheid voor zooveel onuitsprekelijke gaven. Maar verfoeit gij de lafhartigheid der apostelen, ach, werp ook uw blik op u zeiven en vraag u af, of ook gij u niet aan dezelfde ondankbaarheid hebt schuldig gemaakt. Ook u had Jesus met vele genaden verrijkt. Uit duizenden had Hij u uitverkoren en geroepen tot het ware geloof; hij wiescli u in het H. Doopsel rein van allen zondesmet, nam u op in zijne Kerk, begroette u als zijn broeder, leerde u de goddelijke waarheid en zijne wetten en voorschriften kennen, wees u de middelen aan om in het goede te volharden, ontsloot u een onuitputtelijke en immer vloeiende bron van geestelijke gunsten in zijne heilige Sacramenten, sterkte u met de Tarwe der uitverkorenen, laafde ii met den Wijn, die maagden kweekt, stond u onophoudelijk ter zijde met zijne heilige ingevingen en genaden en bereidde u eene

plaats in zijn heraolsoh koninkrijk, En, ach ondanks die wonderbare uitverkiezing, ondanks de ontelbare zegeningen, die Hij over u uitstortte, verliet gij uwen God en zocht gij uw geluk bij liet schepsel en in de voldoening uwer hartstochten. O, treed dan in ii zeiven, klop rouwmoedig op uwe borst, beken uwe ondankbaarlieid, beloof uwen Verlosser dat gij Hem nimmer, nimmermeer zult verlaten en dat gij bereid zijt liever te sterven, dan nogmaals door de zonde van Hem gescheiden te worden.

Voornemen. Dikwerf zal ik Gods weldaden indachtig zijn en door die liGrinnering mijn ijver in zijn heiligen dienst aanwakkeren en levendig houden.

111. Overweeg, hoe wispelturig en onstandvastig do gunst is der inenschen. Toen Jesus optrad als machtig Wonderdoener en Profeet, toen Hij de zieken genas, de duivelen uitdreef en do dooden opwekte, toen gansche scharen Hem volgden op zijn weg en in opgetogen bewondering naar zijne goddelijke lessen en vermaningen luisterden, toen Hij door een wonder zijner almacht duizenden spijzigde in de woestijn, toen Hij de stormen stilde op het meer en ontelbare vis-schen in de netten der leerlingen bijeenbracht, toen het volk Hem juichend en jubelend te gemoet trok en Hem tot koning wildo uitroepen, toen verlieten do apostelen de zijde van Christus niet, toen bleven zij Hem ge-

trouw. Maar toon zij Jesus in de macht zijner vijanden zagen, toen Hij geboeid werd als een misdadiger, toen Hij gevankelijk zou worden weggevoerd naar Jerusalem en zijn lijden een aanvang ging nemen, helaas, toen namen zij allen de vlucht, vergaten zij al hunne beloften van trouw en gedroegen zij zich, als kenden zij hun goddelijken Meester niet. Ach, ziedaar het droevig verschijnsel, dat zich zoo menigmaal voordoet in de wereld. Wanneer de fortuin u tegenlacht en het geluk u vergezelt op uw schreden, wanneer gij in eer en aanzien zijt verheven, dan beijvert een ieder zich u van dienst te zijn, dan rekent een ieder het zich tot eene eer in uwe vriendschap te worden opgenomen. Maar wanneer een donkere wolk dat blijde licht van geluk en voorspoed op uwen levensweg onderschept, wanneer' de fortuin u den rug toekeert, en het gebrek aan de deur uwer woning aanklopt, wanneer gij uw invloed hebt verloren en door uwe medemen-schen wordt veracht en vervolgd, dan zoekt uw oog te vergeefs naar een vriend, dan verlaten allen uwe zijde en schijnt niemand zich uwer meer te herinneren. Ach, waarom zoudt gij u dan nog hechten aan het schepsel, waarom heil en troost zoeken in de wispelturige en veranderlijke gunst der nien-schen. Neen, slechts bij God en in zijn dienst is ware blijdschap des geestes, ware vrede des gemoeds, ware troost in lijden te vin-

1 Jon. Verlevendig dan uw geloof, wek u op 1 tot vertrouwen op Hem, verlaat u op zijne

I goddelijke voorzienigheid; Hij is uw Vader, ook dan, wanneer Hij u schijnt vergeten te hebben. Hij blijft vol liefde zijn oog op u gevestigd houden; Hij zal voor u zorgen, u goddelijke voorzienigheid; Hij is uw Vader, ook dan, wanneer Hij u schijnt vergeten te hebben. Hij blijft vol liefde zijn oog op u gevestigd houden; Hij zal voor u zorgen, u i bezoeken, u opbeuren en vertroosten. Hij al-Â£ leen is in staat u de noodige kracht te schen-| kon om alle beproevingen, die u overkomen | kloekmoedig te dragen; aan zijne vaderlijke hand zal Hij u voortleiden, totdat gij behouden het doel van uwen pelgrimstocht zult bereikt hebben en aan de poorten des hemels zult zijn aangekomen.

V o o r n e m e n. Ik zal mijn hart onthechten aan do schepselen en in alle omstandigheden mijns levens slechts op C!od vertrouwen.

Dierbare Jesus, heb medelijden met een armen zondaar, die zich vol berouw aan uwe voeten nedei werpt en uwe genade inroept. Toen ik in de diepste ellende hulpeloos en verlaten nederlag, toen ik gebukt ging onder het zware juk mijner zonden, hebt Gij U vol ontferming mijn lot aangetrokken. Gij daaldet neder uit den hemel, naamt een sterfelijk lichaam aan en kwaamt tot mij om mij van mijne boeien te bevrijden. Zelf hebt Gij ze toen opgenomen en gedragen, die zware kluisters, die ik door mijne ontelbare zonden en overtredingen verdiend

had. Eu terwijl Gij, God van oneindige majesteit en glorie, U zoo omiitsjirokelijk diep vornoderdot, lieljt Gij mij, ariiien zondaar, opgeheven uit hot stuf, mij in aanzien gestold en macht on met ontelbare voorrechten begunstigd, opdat ik IT voortaan met een dankbaar hart zou dienen en den weg uwer geboden blijven bewandelen. Maar ach, ik was ondankbaar genoeg om andermaal uwen dienst te verlaten, om het zoete juk, dat Gij mij op do schouders legdet, van mij at te schudden en in vermetolen overmoed U mijn dienst te weigeren. En andermaal lag ik in de onteerende kluisters der zonde geboeid; en in plaats van mij tot Ã¼ te wenden zocht ik hulp en troost bij het schepsel. Maar zie, ik heb begrepen, dat bij U alleen ware vreugde en bestendige vrede te vinden is. Daarom kom ik nogmaals tot II, lieve Jesus, in hot vaste vertrouwen, dat Gij een ootmoedig en vermorzeld hart niet zult versmaden. O tot wien beter zal ik gaan dan tot Ã¼, die uit liefde tot mij, mijne boeien hebt willen dragen! Genade en barmhartigheid, o mijn beminnelijke Verlosser, voor de beleedigingen, voor de ondankbaarheid, waarmede ik aan uwe liefde heb beantwoord. Vergeef mij hetgeen ik tegen U misdreef, en ontsteek in mijn hart eene vurige en standvastige liefde 'tot Ã¼. Mocht de gedachte aan uwe goedheid, uwe ontferming en barmhartigheid mij immer levendig voor

den geost staan, opdat ik in liet vervolg dooi^- niots ter wereld mij ooit weder van uwen dienst late afbrengen. Want in uwe liefde, o mijn Jesus, wil ik leven, in uwe liefde wil ik sterven, en uwe liefde lioop ik eenmaal eeuwig met alle engelen en gelukzaligen te prijzen en te verheerlijken in eeuwigheid. Anion.

De voorspelling des Heeron was vervuld; do Herder was geslagen on de schapen dei-kudde waren verstrooid geworden. Jesus stond daar als een misdadiger geboeid en omringd door zijne vervolgers. Ach, nu was het uur daar, waarop de booswichten vrij spel hadden en de machten der duisternis tegen den Zoon Gods ontketend waren. âHij, dien ik kussen zal, Hij is hot, grijpt Hem en leidt Hem voorzichtig weg,quot; zoo had de verrader gesproken. Daarom namen de vijanden des Heeren alle voorzorgen, opdat hunne prooi hun ditmaal niet zou ontsnappen. Van alle kanten omsingelen zij Jesus, nog vaster worden de koorden om zijne heilige handen samengesnoerd. Daarna slaan zij ijlings den weg

in, die over de beek Cedron heenvoert naar Jerusalem. Ach, wie zal ze beschrijven, de mishandelingen en onteeringen, waaraan het goddelijk Lam bloot stond op dien smartvol-len weg van den Olijfberg naar liet huis des Hoogepriesters. Opperpriesters en PharisaeÃ«n, â¢Toodsche dienaren en Komeinsche soldaten, allen wedijverden als het ware met elkander, wie- Hem het smadelijkst zal hoonen, het grievondst zal treffen. Aan zijne kleederen, aan de uiteinden der koorden, waarmede zijne handen geboeid zijn, sleuren de woestelingen den Heer onder een vloed van slagen en godslasteringen voort naar de stad. Op den weg naar de woning van KaÃ¯phas lag het huis van Annas, den schoonvader des Hoogepriesters ; daar hield de bende stand, en werd Jesus naar linnen geleid, om den boos-aardigen grijsaard het wreede genoegen te verschaffen, zicli eenige oogonblikken in het gezicht van den geboeiden Jesus te verlustigen. Dan voerde de bende Hem naar Kaiphas, waar de Joodsche raad in liet nachtelijk uur was bijeengekomen en met ongeduld den uitslag van hunne onderneming verbeidde.

I. Overweeg, hoe geheel anders deze gang naar Jerusalem voor Jesus was, dan die, welken Hij eenige dagen geledena fiogde, toen Hij van BethaniÃ« de stad naderde. Toen was Hij vergezeld van zijne leerlingen ; de inwoners van BethaniÃ« volgden Hem jube-

lend op zijne schreden en geheele scharen trokken Hem uit Jerusalem te genioet; kleederen werden voor Hom uitgespreid op den weg; het frissche loof van palm- en olijf-boomen strooide men voor Hem uit, en do lucht weerklonk van de juichkreten der opgetogen menigte: ,Gezegend de Koning, die komt in den naam des Heeren ! Hosanna den Zoon van David!quot; Nu echter heeft al die glorie, al dat vreugdebetoon plaats gemaakt voor de grievendste vernedering, voor den diepsten smaad. De oenigste van zijne twaalf apostelen, die Hem vergezelt, is zijn leerling-niet meer; 'tis de afvallige Judas, de verrader zijns Meesters; allo andere apostelen hadden Hem verlaten en kozen lafhartig do vlucht. Hetzelfde volk, dat Hom toen tot Koning uitriep en Hem mot palm- en olijftak te gomoet trok, is nu tegen Hem; het veracht Hem als den laagste van allo misdadigers; het overlaadt Hem met beschimpingen en rust niet voordat het Hem ten kruisdood ziet verwezen. Ziedaar een beeld van het vergankelijke van allen aardschon roem, van allo grootheid dezer wereld. En toch, indien gij een blik slaat op u zeiven on u afvraagt, waarop gij u beroemdet, waar gij uw geluk meendet te zullen vinden, moet gij dan niet erkennen, dat gij ze gezocht hebt iii do ijdelheden, en de beuzelarijen van dit leven. Ach, met koortsigen drift groept gij naar den beker der levensvreugden, dien de

wereld u aanbood; gij drenkt er van, met volle teugen wellicht dronkt gij er van, en op den bodem van dien kelk vondt gij niets anders dan walging en een onuitsprekelijk gevoel van leegte en smart. Neen slechts in de bestrijding uwer hartstochten, in do beoefening der deugden en in de volbrenging van Gods wet kunt gij ware vreugde vinden ; slechts eene innige vereeniging met God opent u die geheimnisvolle bron der geestelijke vertroostingen, eene bron, die nimmer uitdroogt en waaraan voortdurend broeder stroomen voor u ontwellen, naar mate gij u meer van al het aardsche weet te onthechten, een bron, die aan allen, welke er van drinken, eene voorsmaak geeft van de vreugden des hemels. ,De wereld gaat voorbij en al hare begeerlijkheid met haar; maar hij die Gods wil volbrengt, hij blijft in eeuwigheid.quot; Neem dan het besluit, nimmer naar de vergankelijke goederen en genoegen dor wereld te streven, maar uw geluk te zoeken in een zuiveren levenswandel en een onbevlekt geweten; want alleen daarin is ware vrede voor uwe ziel te vinden.

Voornemen. Eiken dag wil ik mij door kleine verstervingen aan de genoegens der wereld onthechten. Nimmer zal ik mij dooiden schijnglans der aardsche dingen laten verblinden.

schcn Raad, allen in hot huis van Kaiphas zijn vergaderd on met ongeduld de terugkomst verbeiden van de bende, die was uitgezonden, om den goddolijken Verlosser gevangen te nemen. Schriftgeleerden en Pha-risaeÃ«n en vele andere aanzienlijke Joden, uit do verschillende doelen dos lands to Jerusalem gekomen om or liet Paaschfeest te vieren, bevinden zich daar bijeen, 't Is omstreeks middernacht, en toch, ondanks dit ver gevorderde uur, waren allen in de woning des Hoogepriostors bijeengekomen, om liet doodvonnis over den onschuldigon Josus uit to sproken. Ach, indien zij op dit uur in hun rust gestoord waren geworden, om oonig goed werk te verrichten, om een behoeftige te helpen, om bij het ziekbed van oen ongelukkige to waken, wellicht niet Ã©Ã©n zou zijn nachtrust opgeofferd en zijne woning verlaten hebben. Maar nu hot geldt, hot doodvonnis over Josus uit te spreken, over don onschuldigon Jesus, die door zijn vlekkeloozen levenswandel, zijne verhevene lessen een doorn was in hun oog, omdat Hij hun hierdoor herhaaldelijk hunne zondige levenswijs verweet, nu zijn zij allen veroonigd, nu is niets hun te voel, nu valt geen offer hun te zwaar, zoo zij slechts hun misdadigen wonsch mogen vervuld zien on zich voor goed van don Hoor kunnen ontslaan. Vraag u af, of ook uw gedrag niet aan dat der Joden gelijk is. Immers wanneer er spraak

was van iets te verrichten, dat in strijd was mot Gods wet, dan waart gij aanstonds tot dat werk bereid, zoo liet u slechts de gelegenheid aanbood, nwe verkeerde lusten in te willigen; maar werd er een goed werk van ii gevraagd, een gebed of eene godvruchtige oefening van u verzocht, sprak men u van do noodzakelijkheid, om uwe be-drevene zonden door boetvaardigheid uit te wisschen, of van het nut en de geestelijke voordeelen, die in de versterving zijn gelegen, dan stonden u allerlei uitvluchten ten dienste om u te verontschuldigen. Om zondige genoegens na te jagen of althans om uwe stoffelijke belangen te behartigen, wist gij immer tijd te vinden; maar werd er van u gevergd, eenige oogenblikken aan de belangen uwer onsterfelijke ziel te wijden, dan schoot de tijd u te kort; met onverdroten ijver wist gij uwe tijdelijke belangen vooi te staan; deze boezemden u steeds de levendigste belangstelling in, maar gij waart traag en onverschillig, wanneer het er op aankwam, iets te ondernemen tot eer cn glorie van God en ter heiliging uwer ziel. Welaan, denk aan uwe eeuwige belangen. Immers 't geldt, niet een tijdelijk goed, maar het geluk uwer ziel, dio naar (lods beeld en gelijkenis werd geschapen, en door Jesus' kostbaar bloed werd vrijgekocht en verlost. Volg nimmer het voorbeeld dier dwaze wercldlingen, die dit werk als het laatste en minst gewich-

tigo van allon boschouwen. Haast u, want do tijd, dien God u in zijne barmhartigheid schenkt, snelt voort en is ras voorbij, en neem ernstige en deugdelijke besluiten voor de toekomst.

Voornemen. In hot vervolg zal ik mijne godsdienstige plichten steeds beschouwen als de voornaamste, die ik te vervullen heb; voor mijne eeuwige belangen zal ik elk ander belang laten wijken.

III. Overwoog, hoe Jesus voor KaÃ¯phas en do loden van den hoogen Raad te recht staat. KaÃ¯phas, zijn onstuimigen inborst volgend, brookt uit in beleodigende verwijten togen don Verlosser; â Jesus daarentegen blijft kalm en geduldig het stilzwijgen bewaren. KaÃ¯phas is gezeten op een troon en omringd door den glans en luister der waardigheid, die hij door zijne onwaardige handelwijze ontoort; â Jesus staat daar voor hem met geboeide handen, als oen misdadiger. KaÃ¯phas oefent de rechterlijke macht uit en strijkt het vonnis over den Heer, alsof hij blaakte van ijver voor de glorie van God; â Jesus staat daar als do beschuldigde, wien men ten laste legt Gods H. wet geschonden en zijn aanbiddelijken Naam gelasterd te hebben. KaÃ¯phas zetelt daar als Hoogepriester; hij is gevierd bij het volk, en wordt door do menigte geÃ«erd als de plaatsbekleoder van God; â in Jesus, den waren en eeuwigen Hoogepriester, daarentegen ziet men slechts

een verachtelijken booswicht, dio de doodstraf heeft verdiend. Maar sluit gij uwe oogen voor den uiterlijken schijn en beschouwt gij dit tafereel in het licht des geloofs, dan ziet gij in den Verlosser, die hier als een verachtelijk misdadiger terecht staat, den God van eeuwige majesteit en glorie, aan wien geheel het menschelijk geslacht is onderworpen en die een ieder eenmaal zal vonnissen naar zijne werken. Voor KaÃ¯phas staat Christus in de diepste vernedering, maar zijn hart is kalm, omdat niemand hem het geringste misdrijf kan verwijten; ook hier zou Hij het woord kunnen herhalen, dat Hij weleer tot zijne meest verbitterde vijanden sprak: âWie van u zal mij van zouden overtuigen?' Maar ach, wanneer gij eenmaal zult staan voor Gods vierschaar en Hij u rekenschap zal vragen van al lietgeen gij in uw leven hebt verricht, rekenschap in tegenwoordigheid van de gansche wereld, wat zal dan uw lot zijn? Wat zal er van u worden, wanneer gij in een enkelen blik allo zonden en overtredingen zult zien, waaraan gij u tegen Gods heilige wet hebt schuldig gemaakt, wanneer uw geheimste gedachten, uw verborgenste begeerten alom zullen bekend zi jn, wanneer al uwe werken, ook die welke gij bedreven hebt in de eerste jaren, waarin gij in staat waart God te beleedigen, u zoo levendig voor den geest zullen staan, alsof gij u op dien eigen stond eraan plichtig ge-

maakt luidt? O wilt gij op dat oogenblik, waarin de hemelsclie Kecliter zijn onderzoek zal instellen, een genadig vonnis verwerven, werp dan nu dikwerf een blik op don toestand uwer ziel en maak u de heilzame gewoonte eigen dagelijks een algemeen en een bijzonder onderzoek in te stellen naar datgene wat uw geestelijk leven en de heiliging van u zeiven betreft. ()nderzoek u dagelijks in het bijzonder onderzoek omtrent de deugd, die gij bij voorkeur wilt beoefenen, omtrent de zonde, het gebrek, de verkeerde neiging, die gij u tot taak gesteld hebt in u uit te roeien. Onderzoek u des avonds omtrent de gedachten en begeerten, die gij gekoesterd, de woorden, die gij gesproken, de werken, die gij verricht, het goede, dat gij verzuimd, de plichten, die gij verwaarloosd hebt. Vraag u tevens af met welke personen gij verkeerd, welke plaatsen gij bezocht hebt. O, wolk eene onuitsprekelijke schat ligt er voor uwe ziel in deze geestelijk oefening opgesloten ! Door dit dagelijksch en aandachtig onderzoek zult gij u zeiven leeren kennen; gij zult te voren inzien, welke gevaren u bedreigen en daardoor worden aangespoord tot heilige behoedzaamheid en voortdurende waakzaamheid; gij zult elke opkomende drift in hare geboorte kunnen onderdrukken en in u uitroeien, en daardoor vrij blijven van verkeerde gewoonten; en mocht gij ooit het ongeluk hebben in

eene zware zonde to vallen, dan zult gij aanstonds liet treurige van uw zielstoestand inzien en berouwvol tot God torugkeeren; gij zult de deugd leeren liefhebben en beoefenen, een bestendigen haat tegen de zonde in u levendig houden en steeds beter inzien met welkeWapenen gij uwe vijanden bestrijden en welke voorzorgen gij meenen moet, om te allen tijde over do verschillende bekoringen te zegevieren; uwe vereeniging met God zal nauwer en inniger worden, uw gebed vuriger en vertrouwvoller, uw leven heiliger en de vrede Gods zal uw hart met wonderbare vertroostingen vervullen.

V o o r n e m e n. Eiken dag zal ik een bijzonder onderzoek instellen omtrent hot gebrek, dat ik in mij wil bestrijden, omtrent de deugd, die ik wil beoefenen. Des avonds zal ik zorgvuldig mijn geweten onderzoeken, berouw verwekken over hetgeen ik mocht misdaan hebben en voornemens maken voor de toekomst.

Beminnelijke Verlosser, wanneer ik uw lijden overweeg, en mij de vele lessen te binnen breng, die Gij mij in die bittere uren hebt geschonken, dan moet ik wel erkennen, dat ik nog ver, eindeloos ver van uw verheven voorbeeld verwijderd ben gebleven. Immers, ofschoon Gij mij leert, dat alle grootheid, allo lof en roem dezer wereld vergan-

kelijk is, was mijn hart tot lieden too nog-steeds aan die ijdelheden geliecht. In plaats van do kostbaro gonade van den tijd to gebruiken, om mij in vele deugden te bekwamen en aan mijne zaligheid te arbeiden, jaagde ik de genoegens der wereld na en zocht ik in alles aan mijne zinnelijke lusten voldoening te schenken. Maar zie, lieve Jesns, wanneer ik denk, hoe Gij geheel uw leven gewijd hebt aan mijne eeuwige belangen, hoe Gij voor mijne zaligheid uw goddelijk bloed hebt gestort en uw leven ten offer gebracht, o, dan gevoel ik een levendigen afkeer van al dat vergankelijk genot, en met bitter leedwezen betreur ik do vele oogonblikken, die ik liet voorbijgaan, zonder ze aan do heiliging mijner ziel te besteden. O, schenk mij dan, ik bid het Ã¼, schonk mij uwe genaden, opdat ik althans nu al die bedriegelijke vreugden vaarwel zegge, aan het werk mijner zaligheid beginne en het alle do dagen mijns levens als het voornaamste, het gewichtigste beschouwe, wat ik in dit leven heb te verrichten. Ach, ik beken het, Heere Jesns, 't is wel laat. dat ik hiermede begin, maar daarom ook wil ik mijne pogingen verdubbelen om, zoo liet mij mogelijk is, den tijd terug te winnen, dien ik liet verloren gaan. Van dit oogenblik af draag ik U alle werken op, die ik zal verrichten, en alle kruisen, die (iij mij zult opleggen. Niets, dierbare Verlosser, niets wil

ik ineor verrichten, in niets behagen scheppen, zoo het niet ten '(loei heeft mijne ziel te heiligen en uw goddelijken Naam te verheerlijken. Amen.

Jesus stond terecht voor KaÃ¯phas. De Hoo-gepriester had plaats genomen op den rechterstoel en rondom hem waren de oversten der priesters, do schriftgeleerden en de oudsten des volks veree iigd. Allen waren daar vergaderd door een zelfde gevoelen van haat tegen Jesus bezield, en reeds te voren waren zij besloten het doodvonnis over den Heer uit te spreken. Maar de sluwe Hoogepriester wilde Jesus tot spreken noodzaken, ten einde iets te vernemen, dat aanleiding tot eene beschuldiging kon geven en daarom begon hij den Heer te ondervragen over zijne leerlingen en zijne leer. Met hemelsche kalmte antwoordde Jesus: âIk heb openlijk tot de wereld gesproken. Ik heb altoos geleerd in de Synagoge en in den tempel waar al de Joden bijeenkomen, en in het verbor-

gen heb Tk niets gesproken. Wat ondervraagt gij Mij? Ondervraag hen, die gehoord hebben wat Ik tot hen gesproken heb. Zie, deze weten wat Ik gezegd heb.quot;

I. Overweeg, hoe pijnlijk het hart van den liefdevollen Meester getroffen werd, toen KaÃ¯phas Hem ondervroeg naar zijne leerlingen. Immers, 't was den Hoogepriester niet onbekend, dat Judas, een der apostelen, zijn Meester had verraden en dat allo andere leerlingen gevlucht waren, toon Jesus in boeien werd geslagen. Maar om Christus te vernederen, om Hem te doen gevoelen, dat Hij geheel alleen stond, en niet een zijner leerlingen voor Hem optrad om voor zijn onschuld te getuigen, richtte hij in het verhoor deze vraag tot den Heer. O, wie zal hot schetsen, wat er op dat oogenblik omging in het liefdevol hart des Heeren, toen Hij zich in zulk een talrijke vergadering onteerd en van de verfoeilijkste misdaden verdacht zag dooide trouwelooze en laf hartige handelwijs zijner apostelen. Maar beseft gij wat de Verlosser hier lijden moest, vraag u dan tevens af, of ook gij den Zoon van God diezelfde grievende beleediging niet hebt aangedaan, door een leven te leiden, dat lijnrecht in strijd is met de leer van het heilig Evangelie. Ach, hebben wij door ons gedrag nimmer anderen geÃ«rgerd? Waren wij nimmer de ooi-zaak van den val onzer broeders? Hebben wij niminer hun geloof verzwakt, en de liefde

in hun hart uitgedoofd ? Helaas ! als christen, als volgeling van Jesus hadden wij, voor zoover het in ons vermogen lag, anderen moeten beletten God te beleedigen en hen van den weg der zonde moeten terugvoeren, zoo zij zich van God hadden verwijderd. Wij hadden de verdediging van Gods eer op ons moeten nemen waar zij door de zondaren werd aangerand; wij hadden den rechtvaardigen tot steun moeten strekken op den weg dor gerechtigheid en de zondaren tot God moeten terugvoeren, en wij hebben juist het tegenovergestelde gedaan. Wij verwijderden ons van Jesus en, in plaats van mede te werken aan de uitbreiding van Christus' rijk en aan de verheerlijking van zijn Naam, brachten wij door onze ergerlijke levenswijze den doodsteek toe aan het geloof van anderen en sleepten wij hen mede in onzen val. Ach, onderzoek u zeiven en vraag u ernstig af, of ook gij wellicht in een of ander opzicht niet een steen des aanstoots waart voor uwen broeder. Denk aan het schrikwekkend woord van Jesus: âWee den mensch door wien de ergernis komt; 't ware hem beter met een molensteen om den hals in het diepste der zee geworpen te worden.quot; Mocht gij u schuldig-bevinden, verwek dan een oprecht berouw over uwe zonden, smeek Jesus om vergiffenis en beloof Hem plechtig, dat gij van dit oogenblik af al uwe woorden en werken

V o o r n e m e n. Ik noem liet onherroepelijk besluit mij van dit oogenblik af voor alles te wachten wat ook maar van verre aan anderen aanleiding zow kunnen geven tot zondigen.

II. Overweeg, met welk eene vrijmoedigheid en waardigheid Jesus zich beriep op allen, die de leer der Nieuwe Wet uit zijn goddelijken mond hadden mogen vernomen. Hij was zich volkomen bewust, dat er in de vlekkeloozo heiligheid van zijn onberispelij-ken levenswandel niet het minste was aan te wijzen, wat zweemde naar eenige overtreding van Gods wet of waaruit zijne meest verbitterde vijanden ook maar den geringsten aanstoot konden nemen; al zijne woorden en daden droegen den stempel der hoogste volmaaktheid en verkondigden luide, dat Hij van God was gezonden. Ieder onbevooroordeeld ooggetuige, die aan do werking dei-goddelijke genade geen weerstand bood, zon het woord moeten spreken, dat na zijn dood door den Romeinschen hoofdman zou gesproken worden: âJa waarlijk, deze is de Zoon van God.quot; Vraag u af, of ook gij hetzelfde beroep zoudt kunnen doen, zoo men u ondervroeg naar de woorden en werken van uw vorig leven. Kunt ook gij van u zeiven hot getuigenis afleggen, dat gij uwe naasten 'immer gesticht hebt, en zult gij op don groo-

ten dag der vergelding als een waar volgeling des Heeren er op kunnen wijzen, hoe geheel uw leven de verheerlijking van God en het heil uwer naasten ten doel had? O, hoe heerlijk, hoe vruchtbaar is het leven van Gods dienaren, die er bij al hunne handelingen immer op bedacht waren, een goed voorbeeld te geven aan hunne omgeving. Hoe-vele zonden worden door het goede voorbeeld niet belet. Tot hoevele deugden en goede werken wekt liet niet op ? Hoevele grootsche daden van edelmoedige bestrijding der lagere driften, van moed, van godsvrucht en zelfverloochening spruiten er niet uit voort? O, wie zal het vermelden, hoevele zondaren hunne bekeering, hoevele rechtvaardigen hunne volharding, hoevele heiligen hunne heiligheid aan het stichtend leven van anderen hebben te danken. Ja, het goede voorbeeld is dat krachtige zaad, dat, inden akker der wereld uitgestrooid, honderdvoudige vruchten voortbrengt. Herinner u, hoe elk Christen, volgens de leer van het heilig Evangelie en de vermaning des apostels verplicht is den goeden geur van Jesus Christus te verspreiden; hoe elke leerling des Heeren het licht zijner deugden zÃ³Ã³ moet laten uitschijnen voor de menschen, dat deze inzien, dat zijne werken goed zijn en zij insgelijks er toe gebracht worden, door navolging van hetgeen zij in hem zagen den Vader te verheerlijken, die in de hemelen is. Onderzoek u zorgvuldig en vraag u

af, of al uwe woorden en werken van dien aard waren, dat zij er krachtig toe medewerkten God te verheerlijken, de zielen te heiligen, het rijk van uwen Koning Jesus Christus uit te breiden en het getal der uitverkorenen in den hemel te vermeerderen. Stel u niet tevreden met anderen van liet kwaad af te houden, maar wek hen op, spoor hen aan en dwing hen als het ware door de onweerstaanbare kracht van een deugdzaam cn heilig leven, het goede lief te hebben, de deugd te beoefenen, cn den weg naar den hemel te bewandelen. De zielen uwer broeders, die door de zonde van God waren afgeweken; maar door uw voorbeeld tot inkeer kwamen, ziedaar de talenten, die gij als de getrouwe knecht in den dienst van uwen hemelschen Heer moet overwinnen, opdat Hij u eenmaal vol liefde opneme in zijne eeuwige woonstede en u het woord toevopge: âWelaan, gi| goede en getrouwe dienstknecht, omdat gij over weinig getrouw zijt geweest, zal ik u over veel stellen; treed binnen in de vreugde uws Heeren!'

V o o r n e m e n. Voortaan zal ik zÃ³Ã³ spreken, zÃ³Ã³ handelen en geheel mijn levensgedrag zÃ³Ã³ inrichten, dat een ieder er in moge gesticht worden.

III. Overweeg, om welke reden Christus wel mag gezwegen hebben, toen KaÃ¯phas Hem naar zijne leerlingen vroeg. Ach, zijne liefde, zijne omiitsprekclijke liefde jegens zijne

apostelen legde Hem het stilzwijgen op. Jesus wilde hunne zwakheid, hunne lafhartigheid en ondankbaarheid niet bekend maken; Hij kon niets van hen zeggen, wat hun tot lof strekte en hunne gebreken wilde Hij niet openbaren, daarom zwijgt hij. O, onuitsprekelijke liefde des Heeren. 0, heerlijk voorbeeld voor alle volgelingen van Jesus ! Werp een blik op u zeiven en vraag u af, of ook gij die schoone deugd van stilzwijgen beoefent, wanneer gij niets ten voordeelc van uwe broeders kunt zeggen. Daar is geen kwaad, dat meer tegen cÃ¯c broederlijke liefde indruischt, dat zich sneller verbreidt, in breeder kring voortwoekert en menigvuldiger wordt gepleegd, ook door overigens deugdzame en godvreezende Christenen, dan het oordee-len en spreken over de gebreken van anderen. Daarom vergelijk': de apostel Jacobus de tong van den kwaadspreker bij een vuur, dat naar alle zijden om zich heen grijpt, zich gestadig verder uitbreidt en de grootste verwoestingen aanricht. O gelukkig, driewerf gelukkig de mensch, die zijn geweten van deze zonde rein en zuiver weet te bewaren, want hij toont door zijn gedrag, dat hij zich zeiven weet te beheerschen; hij is, volgens hot woord van denzelfden apostel, een volmaakt mensch. Hoe gedraagt gij u ten opzichte van deze deugd? Zijt gij gewoon het stilzwijgen te bewaren, waar gij niet iets goeds van uwen broeder kunt mededeelen ?

Lokt gij nimmGr lieftlolooze gesprokken togen uwon naaste uit? Streeft gij er ernstig naaide gebreken van anderen in stilte te verdragen, en met den mantel der liefde to bedekken? Vermijdt gij don omgang mot degenen bij wie dezd zonde tot een zonde van gewoonte is overgegaan? Tracht gij in gezelschappen, waar over do gebroken van anderen gesproken wordt, steeds aan hot gesprek een andere wending te govon ? Onderzoek u nauwkeurig en moet gij erkennen, dat de beoefening dezer deugd u nog immer vreemd bleef, neem dan kloekmoedig het besluit, tor liefde van den Verlosser, die do ondankbaarheid zijnor leerlingen zwijgend verduurde, u van dezer dag af mot allen ernst er op toe te leggen. Laat de eer, do goede naam van uwen broeder u immer heilig zijn. Bedenk het wel, dat do goede naam een schat is, waarvan niemand straffeloos zijn naaste berooft. Slechts aan God komt het toe te oor-deelon over de gebreken zijner schepselen, slechts aan God, die niet oordeelt naar den uiterlijken schijn, maar die do harten en nieren doorgrondt en de geheimste drijfvoe-ren der menschelijke handelingen kont. Herinner u dikwerf hot woord door de eeuwige Waarheid zelve gesproken: ,Oordeelt niet en gij zult niet geoordeeld worden.quot;

V o o r n e m e n. Nimmer zal ik sproken over de gebreken van anderen. Wanneer ik eonige onvolmaaktheid bespeur in het gedrag

van oon aiulor, zal ik mij ernstig onderzookon of' ik niet aan cletzolfdo euvel lijd; en moclit dit zoo zijn, dan zal ik alle pogingen aanwenden om liot met wortel en tak in mij uit te roeien.

O mijn diorbaro Josus, die niets vuriger verlangt dan dat uwo scliepselen U zullen dienen in dit loven en verheerlijken in do eeuwigheid, zie mij hier vol droefheid en schaamte over mijne zonden aan uwe voeten neergeknield. Ach Heer, welk een onuitsprekelijke liefde hebt gij aan mijne onsterfelijke ziel bewezen! Gij hebt haar bij do schepping uwe goddelijke beeltenis ingedrukt en haar voorbestemd tot de glorie dos hemels. Toen zij door de zonde bezoedeld en besmeurd was, toen uw goddelijk beeld in haar was verduisterd, daaldet Gij vol ontfermende liefde uit den hemel neder, om haar dien oorspronkelijken luister, die schoonheid terug te schenken, waarin zij uit uw scheppende hand was te voorschijn gekomen. O, om dio ziel te redden was geen arbeid, geen ver-inoeienis, goen ontbsring, geon lijden U te veel. Rusteloos zocht (lij de verdwaalden en zondaren op gedurende uw sterfelijk leven, gelijk de goede Herder het verloren schaap opspoorde, dat zich van do kudde had verwijderd en hulpeloos en verlaten in do woestijn rondzwierf. Voor hunne zielen, voor

de zielen der gev;illon monschheid liobt Gij liet smartelijkst lijden verduurd, uw goddelijk bloed vergoten, uw leven gegeven aan liet kruis; om die zielen te redden, liebt gij die wondervolle genadebronnen in uw heilige Kerk ontsloten, waarin zij zieli kunnen reinigen van allen zondensmet, waarin zij zich kunnen sterken togen den helschen vijand, door liet nuttigen van uw goddelijk Vleesch en Bloed. En ach, diezelfde zielen, die naar uw goddelijk beeld waren geschapen, die voor zulk een duren prijs werden vrijgekocht, lieb ik door mijne menigvuldige zonden, door mijne slechte voorbeelden, door mijn ergerlijk levensgedrag van uwe liefde beroofd en op schaaintelooze wijze ten val gebracht, Genade en barmhartigheid, o mijn Jesus, voor den zondaar, die 11 door zulk een snoode ondankbaarheid, zulk een grievende onteering zoo smartelijk beleedigde. O, of het mij gegeven ware al die woorden ongesproken, al die werken ongescliied te maken, waardoor ik zoovele zielen heb geÃ«rgerd! Of ik mijn bloed kon storten en mijn leven kon geven, om ze allen te louteren en te reinigen van do smetten, waarmede zij bezoedeld zijn door mijn scliuldige en verfoeie-lijke levenswijs. Maar is mij dit niet gegeven, lieve Jesus, zie, voortaan zal ik al mijne krachten aanwenden, om uit te boeten, wat door mij werd misdreven, om eerhorstel te geven voor den griovenden smaad, dien ik 11 heb aangedaan. Voortaan zal ik zulk een

levon trachten to lokion, dat allen in mij mogen gesticht worden en tot den weg uwer geboden mogen terugkeeron. Verleen mij hiertoe uwe genade, lieve Jesus, opdat ik IT van dit oogenblik af bij al mijne woorden en al mijne werken iinraer voor oogen hebbe, en geheel mijn loven zoo inrichte, dat uw heilige Naam to allen tijde er door moge verheerlijkt worden. Amen.

liet waardig antwoord, dat de goddelijke Verlosser aan KaÃ¯phas gaf, waarin Hij zijne leer aan hot uitgebreidst onderzoek onderwierp en allen, die Hem ooit gehoord hadden tot getuigen opriep, bracht den Hooge-priester eeno wijle in verlegenheid on deed hem beschaamd zwijgen. Een zijner dienaren, die dit bemerkte, kwam zijn meester te hulp en terwijl hij don Heer hoonend toebeet: âAntwoordt Gij aldus don Hoogepriester !quot; gaf liij Hem een hovigen slag in zijn aanbiddelijk aangezicht. Mot onuitsprekelijke gelatenheid verdroeg de Zaligmaker die aller-sniadelijkste beleediging en met hemelsche kalmte sprak Hij tot den dienaar: âZoo Ik kwaad heb gesproken, log dan getuigenis

af van hot kwaad; maar zoo Ik goed heb gesproken, waarom slaat gij Mij dan?quot;

I. Overweeg, welk een schromelijke be-leediging hier Jesus werd aangedaan. De Zoon des Allerhoogsten, de Medezelfstandige met den Vader, de oneindig heilige God ontvangt een kaakslag van een dienaar dos Hooge-priesters, van een nietswaardigon zondaar. Toon eertijds koning Jeroboam zijne hand uitstrekte naar don profeet, dien God tot hom had gezonden, en hij beval hem gevangen to nemen, verdorde zijne hand op hetzelfde oogen-blik en zijn arm verstijfde, zoodat hij dien niet meer kon bewegen. Toon Oza, ofschoon met do besto bedoelingen bezield, tegen het uitdrukkelijk verbod van den Hoer do ark des Verbonds aanraakte, word hij op denzelfdon stond mot den dood getroffen. En toch, wat was het ongelijk, dat Jeroboam den profeet des Hoeren aandeed, vergeleken bij den grievonden smaad, dien geen koning, maar een verachtelijke dienstknecht, een slaaf, aandoet niet aan oen profeet des Hoeren, maar aan den Heor, den Koning dor profeten! Jeroboam strekte zijne hand slechts uit en aanstonds verdorde zij; de dienaar des lloogepriostors hief haar op tegen den Zoon Gods, den Gezalfde dos Hoeren bij uitnemendheid, en gaf Hom eeu sinadelijken slag in zijn aanbiddelijk aangezicht. Wat is do ark dos Verbonds, die van onbodorfelijk hout was vervaardigd en waarin de tafelen der Wet bewaard werden, vorgo-

leken bij den Zoon van den onsterfelijken God, den oppersten Wetgever van het heelal? Wat is do oneerbiedigheid van Oza, vergeleken bij de goddeloosheid van den knecht, die Jesus sloeg in zijn aanbiddelijk gelaat, in dat gelaat, waarvoor de gelukzaligen in diepe aanbidding liggen neergeknield en in welks aanschouwing alle engelen en uitverkorenen eene onuitsprekelijke wellust en vreugde genieten in den hemel? En, ach, die beleediging wordt Hem aangedaan, terwijl Hij zich vol waardigheid en kalmte beriep op de getuigen van zijne predikingen, wordt Hem aangedaan in tegenwoordigheid zijner rechters, terwijl niemand hunner er zich togen verzet, wordt Hem aangedaan door een dienaar van het gerecht, wiens taak het is de onschuld te verdedigen en het recht te handhaven. Maar verfoeit gij do schromelijke misdaad van den dienaar des Hoo-gepricsters, ach bedenk het wel, elke zware zonde, elke overtreding van een gewichtig gebod is eene beleediging, eene onteering van Jesus Christus, eene verachting der goddelijke Majesteit, een slag in hot aangezicht van den oneindig heiligen Verlosser. Elke zondaar, die zich aan een zwaar vergrijp schuldig maakt, heft zijne hoiligschen-nende hand op tegen Jesus, tegen zijn Schepper en zijn God. O, onderzoek u zeiven en vraag u af, of gij Jesus eerherstel hebt gebracht voor de smartelijke beleedigingen,

de onteeringen, die gij Hem door uwe zonden hel)t aangedaan. Verneder u voor Hem; erken vol droefheid en schaamte uwe snoode handelwijs; smeek om vergiffenis, beloof Hem, dat gij u voortaan met alle krachtsinspanning op de versterving uwer zinnen, de onderdrukking uwer hartstochten, do beoefening der deugd zult toeleggen, on vraag Hem, dat Hij uw hart met een levendigcn afschrik voor do zonden vervullo.

V o o r n e m e n. Eiken avond, alvorens mij tor ruste te begeven, zal ik een oprecht berouw verwekken over do zonden, waarmede ik God heb beleedigd en Hem smeeken mijn hart met een doodelijken haat togen de zonden te vervullen.

IL Overweeg, met welk eene aanbiddelijke zachtmoedigheid Jesus do hemeltergende be-leediging van don dienstknecht verduurde. De Zoon Gods breekt niet uit in bittere verwijten tegen den misdadiger; Hij bedreigt hem niet niet zijne straffen; Hij bezigt zijne goddelijke almacht niet om den onverlaat op voorbeeldige wijs te tuchtigen, maar brengt hem met kalmte en waardigheid hot ongeoorloofde van zijne handelwijs onder het oog; .Indien Ik kwaad heb gesproken, leg dan getuigenis af van het kwaad; maar zoo Ik goed heb gesproken, waarom slaat gij Mij dan?quot; O antwoord vol zoetheid en zachtmoedigheid! O woord vol vergevensgezindheid en liefde! Zoo Ik kwaad handel, bewijs het mij; maar

zoo Ik goed handel, waarom Â«laat gij Mij dan ? Toen do Samaritanen weleer weigerden Jesus met zijne apostelen in hunne stad te ontvangen en de leerlingen in heilige verontwaardiging uitriepen: .Heer, wilt Gij, dat wij hot vuur van den hemel afroepen om deze booswichten te verdelgen?quot; berispte Jesus hunne voortvarendheid en sprak Hij : âGij weet niet van welken geest gij zijt; gij roept om wraak voor iemand, die geen wraak verlangt. Do Zoon des menschen is niet gekomen om zielen in het verderf te storten maar om ze te redden en zalig te maken.'' Overweeg deze woorden wel en volg hot voorbeeld, dat Jesus u hier geeft. Ach, Hij is do oneindige Heiligheid; Hij haat elke zonde en overtreding met een doodelijken haat, maar Hij wacht vol zachtmoedigheid op de bekeering van den dienaar en tracht hem door zijn rustig on vreedzaam antwoord tot bekeering te brengen. Onderzoek u zeiven en vraag u af, of ook gij geduldig zijt in het verdragen der beleedigingen, of ook gij met zachtmoedigheid de tegenspraak der menschen verduurt en vol liefde de veronge-lijkingon vergeeft, die uw vijand u aandoet. 0, bedenk het wel: de geest van Jesus Christus is de geest van zachtmoedigheid en geduld, van lijdzaamheid en vergevensgezindheid; de Zoon Gods denkt aan geen wraak. Hij verwijt niet, Hij bedreigt niet. Hij straft niet. Hij haat niet, Hij beleedigt niet, maar

ontwapent den woesteling iloor zijne woorden vol zachtmoediglieid en goddelijke liefde. Vraag n af, of die geest van Christus ook de uwe is, of gij even geduldig /,ijt bij geloden onrecht, of gij u even liefdevol gedraagt bij een ontvangen beleediging? Moet gij erkennen, dat die geest tot nog toe de uwe niet is, verneder u dan voor Jesus; smeek Hem met aandrang, dat Hij dien gunstigen omkeer in uwen geest bewerke en het vuur zijner goddelijke liefde in uw hart ontsteke, opdat gij een waardig leerling moogt zijn van den oneindig liefderijken en barmharti-gen Verlosser en gij n immer moogt beijveren zijne schreden te drukken.

V o ome m e n. Gaarne zal ik, naar het voorbeeld des Heeren, de zachtmoedigheid beoefenen, ook dan wanneer men mij de diepste beleedigingen mocht aandoen. Daarom zal ik dikwijls tot Jesus bidden: ,Jesus, zachtmoedig en ootmoedig van harte, maak mijn hart gelijkvormig aan het uwe!'

TH. Overweeg, aan welk eene schromelijke ondankbaarheid de dienaar des lloogepries-ters zich schuldig maakte. Immers, wie was hij, de snoodaard, die zijne hand ophief tegen den aanhiddelijken Verlosser. Do H. Joannes Chrysostomus zegt, dat het Malchus was, dezelfde dienaar, wiens afgehouwen oor weinige uren geleden op wonderbare wijs door Jesus was genezen. âWaarom slaat gij Mij?' zoo sprak Jesus op zachten, liefdevollen toon

tot don laaghavtigen dienstknecht, alsof hij wilde zeggen: , Helaas is dit do dank waarmode gij Mij den liefdedienst wilt vergolden, dien Ik n kort te voren bewees! Malohus waarin heb Ik u beleedigd, waarin uw toorn opgewekt ? Indien Ik kwaad heb gesproken, geof dan getuigenis van het kwaad; maar zoo Ik goed heb gesproken, waarom slaat gij Mij dan? Overweeg deze woorden wel, want niet alleen tot Malchus maar tot eiken zondaar, ook tot u zijn zij gericht. Welk kwaad heeft Jesns tegen u gesproken of gedaan'? Leg er getuigenis van af. Toen gij door de erfzonde bezoedeld het eerste levenslicht aansohouwdet, hoeft Hij u toen niet vol liefde in de wateren van het heilig Doopsel gezuiverd van allen zondonsmet en de verdiensten van zijn smartvol lijden en zijn bitteren kruisdood op u toegepast? Nam Hij u toen niet aan tot zijn broeder, verhief Hij u op dien ge-zegonden stond niet tot erfgenaam van zijn rijk? En later toen gij ontrouw werdt aan uw gegeven woord, toen gij uwe beloften schondt en zijn dienst verliet om andermaal uwo schouders te krommen onder het slavenjuk des duivels, hoeft Hij toen niet gesproken tot uw hart, u uw misdrijf verweten, u tot berouw en boetvaardigheid opgewekt? Heeft Hij toen niet door de tusschenkomst van zijn plaatsbekleeder uwe boeien verbroken, u de vrijheid der kinderen Gods teruggeschonken en uwe ziel begiftigd met het koninklijk kleed

der heiligmakende genade? Toen gij van gebrek en vermoeienis op uwen weg door de woestijn van dit leven naar dat heerlijke land van belofte dreigdet te bezwijken, heeft Hij toen niet dien heerlijken maaltijd voor uwe ziel bereid en u gesterkt met zijn goddelijk Lichaam, n gelaafd met zijn goddelijk Bloed ? Heeft Hij u niet een zijner engelen tot gids meÃªgegeven op uwe reis naar het hemelsch vaderland, een engel, die u beschermt tegen tallooze gevaren en die met u strijdt tegen den helschen vijand'? O moet gij dan in plaats van iets tegen Jesus te kunnen getuigen, niet veeleer het woord op Hem toepassen, dat de jeugdige Tobias eertijds van den engel sprak, die hem op zijne reis vergezeld had: âZie, met alle goederen zijn wij door Hem begiftigd geworden.quot; âZoo Ik iets misdeed,quot; zegt Jesus, âgeef dan getuigenis van het kwaad, maar zoo Ik u heb welgedaan, zoo Ik u met mijne gunsten en zegeningen heb overladen, zoo Ik u dagelijks de duidelijkste blijken mijner liefde gaf, o, waarom slaat gij Mij dan? Ach, is het wellicht, omdat Ik u schiep naar mijn beeld en mijne gelijkenis, omdat Ik u verloste voor den duren prijs van mijn bloed? Omdat Ik u boven zoovele duizenden de genade van het ware geloof heb geschonken? Omdat Ik zoolang uwe trouweloosheid en ondankbaarheid verdroeg? Omdat Ik u zoo menigmaal vergiffenis schonk van uwe zonden; omdat

fk ii opnam in inijne liefilo, u uitnoodigde aan mijn licmolschen Brniloftsdisch, u voedde en sterkte niet mijn goddelijk Vlecscli en Bloed? Ach, waarom slaat gij Mij? Waarom bedroeft gij Mij? Waarom hecht gij Mij nogmaals aan liet kruis? Ach, hebben mijne vijanden Mij in mijn lijden nog niet genoeg gepijnigd V /egt iiiijn vergoten bloed u nog niet duidelijk genoeg, wat al smarten Ik voor u leed, wat al folteringen Ik in mijn heilig lichaam voor u verduurde? O waarom slaat gij Mij dan nog? Waarom beleedigt, waarom bedroeft gij Mij dagelijks door uwe zonden? Ach, ben Ik niet uw Schepper, uw Verlosser, uw Koning, uw Weldoener, uw Vriend, uw Vader, uw hoogste (leed? Zijt gij niet mijn leerling, mijn volgeling? Heb Ik u niet aangenomen tot mijn kind, en mijn bloed en mijn leven voor u ten offer gebracht? Waarom, ach, zeg het Mij, waarom slaat gij Mij dan?' O grievende onteering! O smartelijke ondankbaarheid! Ach onderzoek u zeiven ernstig, en mochten ook uwe zonden den liefdevollen Verlosser die treurige klacht op de lippen leggen, werp u dan vol droefheid voor Jesus neder, betuig Hem, dat u niets zoo zeer smart als de zonden, waarmede gij zijn liefderijk hart op de'grie-vendste wijze hebt beleedigd, zuiver u van alle smetten, die uwe ziel bezoedelen door eeno oprechte en rouwmoedige biecht, en toon door allo daden uws levens, dat gij Josus

dankbaar zijt voor zijne onuitsprekelijke liefde. Offer Hem uw hart, als oene gave van dankbaarheid en wederliefde, en smeek Hem vurig, dat hot nimmer aan het schepsel maar te allen tijde aan Hem moge toe-behooren.

Voornemen. Hagolijks zal ik in een afzonderlijk gebed (Jod dank zeggen voor alle weldaden, die ik van zijne liefde ontving, in het bijzonder voor de kostbare gave des geloofs.

:e Verlosser, voor al dien smaad,

0, dierbare Jesus! 0 diep verongelijkte en smartelijk vernederde Clod ! Ach, 't was om onzentwille, 't was door ouzo zonden, dat Gij zoo smadelijk mishandeld, zoo deerlijk gehoond werd. Ook ik, helaas, was ondankbaar genoeg door herhaaldelijke overtreding uwer heilige wetten mijne hand tegen U op te heffen en IJ den diepsten ondank aan te doen. Ach, vergiffenis, mijn Jesus, ik smeek er U om bij de onuitsprekelijke zachtmoedigheid, waarmede (lij den kaakslag-van den dienaar des Hoogepriesters hebt willen verduren, vergiffenis voor de aller-grievendste vernederingen, die ik U heb aangedaan. Om IJ eenig eerherstel te geven.

en om u mijne dankbaarheid te toonen, wil ik mij met alle kracht toeleggen op do navolging der deugden, die zoo heerlijk in

uw lijden uitschitteren, vooral op uwe bo-minnelijke zachtmoedigheid. O dierbare Jesus, Gij, die zoo zachtmoedig, zoo liefderijk van harte waart, die nimmer liet geringste gevoel van wraak, van haat of afgekeerdheid, zelfs niet jegens uwe meest verbitterde vijanden gekend hebt, o maak mijn arm, mijn ongevoelig en zondig hart toch gelijkvormig aan het uwe. Geef, dat ik alle beleedigingen met geduld verdrage, mij alle onrecht late welgevallen, allo kwellingen en vervolgingen in stilte en met christelijke gelatenheid verduro. Geef, dat ik mijne vijanden naar uw goddelijk voorbeeld liefhebbe, en van gan-scher harte alles vergeve, wat mij door de boosheid of den moedwil der menschen mocht worden aangedaan. Door de beoefening dezer deugd, lieve Jesus, hoop ik U eenige vergoeding te geven voor de beleediging, die do dienstknecht U in het huis van KaÃ¯phas aandeed en die alle zondaren U aandoen door hunne herhaalde overtredingen; voor de beoefening dier deugd ook hoop ik eenmaal uit uwe hand de belooningen te ontvangen, die Gij door uw smartvol lijden en uwen bitteren kruisdood voor ons verdiend hebt. Amen.

KAIPHAS ZOEKT NAAR EENE AANLEIDING OM HET DOODVONNIS OVER DEN HEER TE KUNNEN UITSPREKEN.

De Hoogepriester en de vergaderde leden van den groeten Raad hadden den dood van Jesus besloten, maar zij wilden hun moordplan onder den uiterlijken schijn eener gewone rechtspleging verbergen, en daarom bleef KaÃ¯phas hot verhoor voortzetten in de hoop, dat hij in hetgeen Jesus zou antwoorden eene aanleiding zou kunnen vinden, om den Verlosser ter dood te veroordeeleu. Er werden dan verschillende valsche getuigen voorgebracht, die eene aanklacht tegen den Heer indienden ; maar hunne beschuldigingen waren zoo ongerijmd en tegenstrijdig in zich zolven, dat zij spoedig als ongenoegzaam werden verworpen. Jesus hoorde do verschillende beschuldigingen, die men tegen Hem inbracht, rustig aan, stond daar mot neergeslagen blik en bleef op al hetgeen men Hom ten laste legde een diep stilzwijgen bewaren. Toen KaÃ¯phas zag, dat hij niets vorderde, beproefde hij nogmaals den Heer tot spreken te dwingen. Hij stond dan op van zijn zetel, en sprak, alsof Jesus' schuld dooide valsche aanklachten overtuigend bewezen was: âAntwoordt Gij niets op hetgeen

dezen tegen IT getuigen? Jesus echter bleef zwijgen. Toon hernam de Hoogepriester: , Ik bezweer LI bij don lovondon God, dut Gij ons zegt, of' Gij de Christus, do Zoon Gods zijt!' Op deze gewichtige vraag wilde de Hoer niot langer het stilzwijgen bewaren, en op plechtigen toon. vol kalmte en majesteit antwoordde Hij: â(Ã¼j hebt het gezegd, Tk bon het. Evenwel, Ik zeg u, eens zult gij den Zoon des menschon zien, gezeten aan de rechterhand dor kracht Gods en komende op do wolken dos hemels.' Nauwelijks hoeft KaÃ¯phas dit woord vernomen, of hij scheurt zijne kleodoren, en de grootste onsteltenis en verontwaardiging veinzend, roept hij uit: âHij heeft God gelasterd.'Wat behoeven wij nog getuigen. Ziet, nu hebt gij do godslastering gehoord! Wat dunkt u?Â° En allen, die daar vergaderd waran, antwoordden als uit Ã©Ã©n mond: ,Hij is des doods schuldig!quot;

I. Overweeg, aan welk een verfoeiolijke huichelarij de Joden zich hier schuldig maken. Zij wenschen niots liever dan hot doodvonnis over deu Heer uit te spreken. Maarzoo zij aan hunne blinde hartstochten gehoor gaven zonder hun afschuwelijk plan onder het uiterlijk der gewone rechtsvormen verborgen te houden, zouden zij do achting dos volks verliezen en door een ieder van het schromelijkst onrecht worden beschuldigd. Daarom worden getuigen tegen den Verlosser opgeroepen en trachten zij aan het

geheele verloop van het geding eon schijn van recht en billijkheid te geven. Dat de getuigen valsch waren deert hen niet: dat allo recht wordt verkracht, dat de waarheid wordt miskend, dat de onschuld wordt he-lasterd, dat leugen en bedrog bij het geding voorzitten, over dit alles bekommeren zij zich niet; zoo zij slechts Jesus mogen veroordeeld zien en de achting hunner medemenschen mogen behouden. Helaas, allen schijnen te blaken van ijver voor 's Hoeren wet; de liefde tot God en de verdediging zijner eer schijnt de eenige drijfveer to wezen van hun handelen en inwendig wordt hun hart van nijd tegen den Zoon Gods verteerd en maken zij zich aan de verfoeielijkste zonden schuldig. Maar veroordeelt gij die laaghartige geveins-heid der Joden, ach, onderzoek u zolvcu en vraag u af, of ook gij u niet aan diezelfde zonden hobt plichtig gemaakt. Slechts zoor weinigen toch, zegt de H. HiÃ«ronymus, worden er gevonden; die zich aan de zonde van huichelarij nimmer schuldig maakten. Moet ook gij niet erkennen, dat gij uwe zonden dikwijls onder het masker der deugd hebt trachten te verbergen? Steldot gij u niet mot den schijn van deugd tevreden zonder u in het geringste om de ware godsvrucht to bekommeren? Waart gij er bij al uwe handelingen niet op uit de achting on den lof der mensehen in te oogsten, terwijl gij u nimmer de vraag steldot, of uwe wer-

ken aangenaam en welgevallig waren in do oogen van God? Hebt gij u niet bij voorkeur op de beoefening van bloot menscholijke deugden toegelegd, terwijl de goddelijke deugden schier geheel door u werden verwaarloosd? Ach, aan hoevele zonden hebt gij u wellicht niet plichtig gemaakt, terwijl gij de wereld en u zeiven trachttet te misleiden, alsof de eer van God, het heil dei-zielen en de liefde tot de deugd u boven alles ter harte gingen. Verneder u dan voor God; smeek Hem rouwmoedig om vergiffenis en bid Hem, dat een heilige eenvoud en oprechtheid het kenmerk moge zijn van al uwe woorden en werken, opdat gij voortaan, in plaats van uwe zonden te verbergen, u ernstig op de kennis van u zeiven toeleggen en er voortdurend naar streven moogt uwe gebreken met wortel sn tak in u uit te roeien.

V o o r n e m e n. Ernstig wil ik er mij op toeleggen mij van mijne gebreken te zuiveren; dikwijls zal ik God bidden, eene vurige liefde tot den eenvoud, de nederigheid en oprechtheid in mij op te wekken.

II. Overweeg, hoe Jesus daar zwijgend voor den Hoogepriester te recht staat. Hij ziet alles; Hij hoort alles; Hij doorschouwt geheel dat samenweefsel van leugen en bedrog ; allo listen zijner vijanden liggen open voor zijn blik. In zijne eeuwige wijsheid en alwetendheid zou Hij door een enkel woord

van zijn goddelijkcn mond liet bedrog en do huichelarij zijner vervolgers kunnen ontmaskeren, hunne plannen verijdelen en hen met beschaming vervullen. Jesus echter sprak dat woord niet. Maar wanneer de Verlosser hier het stilzwijgen bleef' bewaren, en eenige oogenblikken later_: toon Hij door KaÃ¯phas naar zijn goddelijke afkomst ondervraagd werd, op plechtige wijze antwoordde, wilde Hij ons herinneren aan de gewichtige los van den Wijzen Koning in het boek Eccle-siastes: dat er een tijd is van zwijgen en een tijd van spreken. Wanneer is do tijd van zwijgen daar? Wanneer men uwe handelingen gispt en uwe goede bedoelingen in twijfel trekt, wanneer gij in uwe eer, uw goeden naam wordt gekrenkt, wanneer gij aan de bespotting, do verachting en onrechtvaardige oordeelvellingen dor wereld bloot staat en uwe medomonschen u belocdigen en vervolgen, dan betaamt het u als Christen, als leerling van den God, die alle onrecht zwijgend verduurde, hot stilzwijgen to bewaren en te bedenken, dat de dienaar niet beter is dan zijn Meester. Wanneer is de tijd van zwijgen daar? Wanneer de hoogmoed, de dorst naar room, de zucht om geprezen te worden u influisteren, dat men uwe bedoelingen miskent, uwe handelingen verkeerd beoordeelt, uwe verdienste verkleint, dat men u do eer onthoudt, die u toekomt en andoren den lof laat inoogsten van do werken, die

gij hebt verricht, bied dan krachtigen weerstand aan die bekoringen; beklaag u dan niet, maar verheng u veeleer in het vooruitzicht, dat de overvloedigste belooningen u in den hemel wachten. Wanneer is de tijd van zwijgen daar? Wanneer u bittere verwijten worden toegevoegd en de gramschap n dreigt te overmeesteren, wanneer gij u in gezelschappen bevindt waar twist en oneenig-heid heerschen, waar licfdeloozc gesprekken worden gevoerd; wanneer u geheimen worden medegedeeld, die zonder misbruik van vertrouwen niet aan derden kunnen geopenbaard worden, in Ã©Ã©n woord ; in alle omstandigheden uws levens, waarin het gebod des Heeren n het stilzwijgen oplegt, onderdruk daar elke ongeregelde neiging tot spreken, stel daar een wachter aan uwe lippen en bid den hemel om kracht, opdat u geen woord ontglippe, waardoor gij gevaar loopt, de verdiensten uwer goede werken te verliezen of aan God te mishagen. Maar er is ook een tijd, waarop spreken gebiedende plicht is. Waar de eer van God wordt aangerand, de geopenbaarde waarheid wordt in twijfel getrokken of de bedienaars van den heiligen godsdienst worden beleo-digd en bespot, daar moet gij toonen een waardig volgeling van Jesus Christus te zijn, toonen, dat het heilig chrisma, waarmede gij in het H. Doopsel tot leerling, en in het H. Vormsel tot soldaat van Jesus Christus

gezalfd werd, u niet te vergeefs over het voorhoofd vloeide, toonen, dat gij er trotsch op zijt, dat gij er lier op gaat, dien roem-vollen naam van Christen te mogen dragen; daar moet gij toonen, dat gij voor geene bespotting, geene verachting geene beleedigi ng terugdeinst, waar het geldt voor de eer van God op te treden, de waarheid van den heiligen godsdienst te verdedigen en hare bedienaren tegen de lasterlijke aanvallen van de vijanden der H. Kerk te beschermen. Wanneer is het uw plicht te spreken? Wanneer er in uwe tegenwoordigheid zondige gesprekken worden gevoerd, en gij door uw stilzwijgen den schijn op u zoudt laden alsof gij er mede instemdet; wanneer gij uwe ondergeschikten met zachtmoedigheid over het verkeerde van hun levenswijs moet onderhouden, ten einde hen tot betere gedachten te brengen ; wanneer gij de geestelijke of wereldlijke overheid ter voorkoming van grooter onheilen met de gebreken hunner onderhoorigen moet bekend maken, wanneer afwezigen, zwakken en hulpeloozen worden belasterd, wanneer gij in den biechtstoel voor den plaatsbekleeder van Jesus Christus neder-knielt om uwe zonden te belijden, â in Ã©Ã©n woord: wanneer de eer van God, uw eigen geestelijk welzijn of dat uwer naasten het vorderen, moet gij zonder vrees of schroom optreden, om door een zachtmoedig, een ernstig en heilzaam woord het kwaad in zijn

voortgang te stuiten en het goede te helpen bevorderen. Onderzoek u zeiven, en toets uw gedrag aan de voorschriften der christelijke zedenleer. Moet gij erkennen, dat gij niet immer gezwegen of gesproken hebt, waar uw plicht dit van u vorderde, verneder u dan voor God, smeek Hem om vergiffenis en neem ernstige besluiten voor de toekomst.

V oornemen: Voortaan zal ik zorgvuldig letten op al mijne gesprekken en God dikwijls bidden, steeds in die omstandigheden en zÃ³Ã³ te mogen spreken als mijn plicht dit van mij vordert.

III. Overweeg, welk een troostvol geheim er ligt opgesloten in de uitspraak van den grooten Raad, waarbij Jesus des doods schuldig verklaard werd. Toen de eerste mensch door God geschapen en in het paradijs geplaatst was, had de Heer tot hem gesproken: ,Eet van alle boomen in het paradijs; maar van den boom der kennis van goed en kwaad moogt gij niet eten; want op den dag, dat gij daarvan eet, zult gij sterven.' Maar de mensch luisterde niet naar het verbod van zijn Schepper, en gaf gehoor aan de stem van den verleider; hij begon Gods woord in twijfel te trekken; zijn verstand werd verduisterd, de booze begeerlijkheid ontwaakte in zijn hart; hij beschouwde de verboden vrucht, zag dat zij goed was om te eten en schoon en verlokkend om te zien ; hij strekte zijne hand uit

naar den noodlottigen boom, plukte van de vrucht en at, â en ach, op hetzelfde oogenblik verloor hij het leven der ziel, terwijl de vreeselijke straffen, waarmede God hem bedreigd had, de tijdelijke en de eeuwige dood, zijn lot zouden zijn in de toekomst. En zie, toen de mensch in boeien lag en hij nog slechts op de volvoering van het goddelijk vonnis wachtte, toen daalde de Zoon des Vaders uit den hemel neder, om hem van zijne kluisters te bevrijden; toen de mensch in den kerker verzuchtte kwam de Verlosser hem de poort zijner gevangenis ontsluiten ; toen de mensch gebukt ging onder het loodzware gewicht eener schuld, welke hij nimmer zou kunnen voldoen, nam Jesus haar op zich en schonk Hij hem volledige kwijtschelding. Daarom staat Hij daar als een misdadiger te recht, daarom onderwerpt Hij zich aan het doodvonnis, dat over Hem werd uitgesproken. O onuitsprekelijke, o einde-looze liefde van God! De Heer des hemels, de Schepper van het heelal, de Bron en Oorsprong des levens, waaraan al wat ademt en leeft in het wereldruim zijn leven dankt. Hij nam een sterfelijk lichaam aan, om de straf der zonde in zijn heilig lichaam te kunnen dragen en door zijn dood aan de geheele menschheid het leven der genade en het leven der glorie terug te schenken! Aanbid, loof en prijs uwen God; dank Hem voor de eeuwige liefde, waarmede Hij u

bemind heeft; betreur en verfoei van gan-scher harte fle zonden, waardoor ook gij den eeuwigen dood hebt verdiend. Vergeet het nimmer, dat Jesus, de eeniggeboren Zoon des Vaders, zich aan den dood onderwierp, opdat gij niet zondt verloren gaan, maar het eeuwig leven zoudt bezitten en hernieuw het besluit om in het vervolg met stipte nauwgezetheid alles te vermijden, wat u in gevaar zou kunnen brengen het leven uwer ziel te verliezen.

V o o r n e m e n. Eiken dag zal ik God danken voor de onuitsprekelijke weldaad dei-Verlossing. Bij elke bekoring zal ik er aan denken, dat Jesus voor mij is gestorven, opdat ik uitsluitend voor Hem zou leven.

Oneindig beminnelijke Verlosser, wat zal ik Ã¼ aanbieden of op welke wijze Ã¼ mijne erkentelijkheid betuigen voor de overgroote liefde, waarmede Gij mij bemind hebt en U zeiven voor mij hebt overgeleverd ? Helaas, o mijn Jesus, ik was de schuldige; in zonden werd ik ontvangen, in zonden kwam ik ter wereld un, sinds den dag, waarop ik uwe goddelijke wetten en geboden leerde kennen, heb ik door mijne menigvuldige misdrijven misschien duizendwerf de eeuwige straffen der hel verdiend. Maar neen, in plaats van mij voor immer van I' af te wijzen, werd uw goddelijk hart door

grenzenloos medelijden met mijne ellende bewogen. Uit liefde tot mij daaldet (rij neder uit den hemel en naamt Gij een sterfelijk lichaam aan; uit liefde tot mij wildet Gij door Judas verraden, door al uwe apostelen verlaten worden: uit liefde tot mij wildet Gij, waarachtige Hooge-priester der Nieuwe Wet, als een misdadiger voor den goddeloozen Hoogepriester der Joden te recht staan en door uwe vijanden ter dood worden verwezen, opdat ik zou gespaard blijven en het eeuwig leven zou kunnen beÃ«rven. O mijn Jesus, welken dank zal ik U voor die liefde brengen. Ach, wanneer ik een terugblik werp op mijn vroeger leven, gevoel ik maar al te zeer, hoe onwaardig ik was die onuitsprekelijke gunsten van U te ontvangen. Maar neen, o mijn Jesus, heb ik Ã¼ voorheen ook al beleedigd en op de snoodste wijze uwe liefde miskend, voortaan zal het niet meer zoo zijn. Zie mij hier, o mijn dierbare Verlosser, aan uwe voeten neergeknield, vast besloten om den weg der zonden te verlaten, uwe geboden te onderhouden, uwe liefde met dankbare wederliefde te vergelden en in uwen dienst te volharden tot mijn laatsten levensstond. Maar ben ik ook al van goeden wil, lieve Jesus, ach, ik ben zoo zwak, aan zoovele gevaren ben ik blootgesteld, zoovele vijanden omringen mij, die er voortdurend op uit zijn mij van uwe goddelijke liefde te berooven. O. sta mij dan bij met uw krachtige hulp, opdat ik die

schat der heiligmakende genade, die Gij voor den duren prijs van uw bloed en uw leven voor mij hebt verworven, immer moge behouden, totdat ik eenmaal dat land der onsterfelijkheid en des eeuwigen levens moge binnentreden, waar ik U met alle uitverkorenen en heiligen voor uwe liefde zal danken, prijzen en verheerlijken in eeuwigheid. Amen.

Hetgeen het lijden des Heeren ten toppunt voerde, hetgeen den liefdevollen Verlosser smartelijker viel en zwaarder te dragen dan al wat Hij tot nog toe in den Olijfhof en in het huis van KaÃ¯phas te verduren had, was de treurige val van Petrus, den vurig-sten en meest beminnenden zijner leerlingen, den vorst der apostelen. Toen Jesus door zijne vijanden omsingeld en in boeien geslagen werd, was ook Petrus met de overige apostelen gevlucht. Maar de gedachte aan zijne herhaalde en plechtige beloften, Jesus immer getrouw te zullen blijven, vervulden hem al spoedig met schaamte over zijne lafhartige handelwijs; hij keerde terug naar den Olijfberg en volgde van verre de bende naar het huis van den Hoogepriester, waarin

hij door bemiddeling van een van Jesus' leerlingen werd binnengelaten. In het voorhof van het paleis van KaÃ¯phas was een vuur, ontstoken, waarom de lieden, die den Heer hadden gevangen genomen, zich vereenigd hadden. Ook Petrus trad toe naar het vuur om zich te warmen en daar af te wachten, wat er omtrent Jesus in den hoogen Raad zou besloten worden. Maar nog nauwelijks had hij zich bij de dienaren en soldaten gevoegd, of daar trad de dienstmaagd, die hem had ingelaten, nader, en hem bij het schijnsel van het vuur opmerkzaam gadeslaande, meende zij in hem een van Jesus' leerlingen te herkennen, en zeide tot hem: âOok gij waart bij Jesus van Nazareth.quot; Verward, ontsteld en door vrees overmand antwoordde de apostel: ,Vrouw, ik weet niet wat gij zegt; ik ken Hem niet.quot; Hij stond nu op, trad naar de geopende poort en hoorde in de stilte van den nacht hot eerste hanengekraai, gelijk Jesus voorspeld had. Nog stond de apostel aan de poort, toen eene andere dienstmaagd hem ontmoette. Deze meende hem insgelijks to herkennen en sprak tot degenen, die bij haar waren: âOok deze was met Jesus van Nazareth.quot; En andermaal, maar nu met meer nadruk nog, zwoer Petrus, dat hij Jesus niet kende. Toen de apostel zijn goddelijken Meester voor de eerste maal verloochend had, was hij opgestaan om zich te verwijderen ; maar nu men wederom een leerling

des Heeren in hem meende te bespeuren, durfde de zwakke apostel liet voorhof niet verlaten, uit vrees, dat men aan zijne woorden geen geloof zou hechten en hem, ondanks zijne verzekeringen, voor een leerling des Verlossers zou houden. Hij keerde dus terug naar het gezelschap, dat hij verlaten had. Geruimen tijd zat Petrus daar neder, zonder dat iemand acht op hem sloeg en het woord tot hem richtte; maar toen er ongeveer een uur was voorbijgegaan en anderen, onder wie ook oen bloedverwant van Malchus, zich in don kring rondom het vuur kwamen scharen eu hem aan zijn gelaat en zijne spraak voor een der leerlingen herkenden, die met Jesus in den hof gezien waren, toen dreef de angst den rampzaligen apostel tot het uiterste en onder zware eeden, onder vloeken en verwensclÃ³igen, betuigde hij voor alle aanwezigen, dat hij Jesus niet kende. En onmiddelijk na deze derde verloochening kraaide de haan voor de tweede maal.

I. Overweeg, welk een smartelijke slag door deze drievoudige verloochening aan het gevoelig hart van den goddelijken Verlosser werd toegebracht. Ach, Jesus staat daar voor den rechterstoel van den sluwen en geweten-loozen KaÃ¯phas ; zijne apostelen verlieten Hem; en op hetzelfde oogenblik wellicht, waarop Hij door den Hoogepriester ondervraagd werd naar zijne leerlingen, op hetzelfde oogenblik, dat Hij zich beriep op allen, die van

zijne prediking getuigen geweest waren, wordt Hij in hetzelfde huis, waar Hij terecht staat, door den eersten zijner leerlingen, het hoofd zijner apostelen, tot driemalen toe op schaamte-looze wijs onder meineed, onder vloeken en verwenschingen verloochend. Overweeg welk een onuitsprekelijke droefheid en zielesmart het hart van Jesus bij die drievoudige belee-diging moet overstelpt hebben en stel u levendig voor als hoordet gij Jesus op droevigen toon tot zijn trouweloozen en raeineedigen apostel klagen: âHelaas, Petrus! kent gij uwen goddelijken Meester niet? Kent gij Mij niet, gij dien Ik had uitverkoren tot den grondsteen mijner Kerk, tot den sleuteldrager des hemels, tot den eersten herder mijner schapen en den vorst mijner apostelen ? Petrus ! kent gij Mij niet, gij, met wien ik gedurende drie jaren in voortdurende en allerinnigste vereeniging geleefd heb; gij, die getuige waart van al mijne weldaden en wonderen? Kent gij Mij niet, gij, die in mijn naam weleer de duivelen hebt uitgedreven, gij, die met mijn goddelijke wondermacht bekleed, aan blinden het gezicht, aan stommen do spraak en aan zieken de gezondheid hebt geschonken ? Petrus, Petrus ! kent gij uwen Jesus, uwen goddelijken Meester niet, gij, die vÃ³Ã³r alle anderen, zoo openlijk en op zulk een heerlijke wijze mijne Godheid en mijne eeuwige geboorte van don levenden God voor al uwe medeapostelen erkend hebt en beleden,

toen gij met die volle geloofsovertuiging Mij antwoorddet: âGij zijt de Christus, de Zoon van den levenden Godquot; ? Helaas, kent gij Mij niet, gij, die boven alle andere apostelen u beroemdet Mij nimmer te zullen verloochenen en Mij met zooveel vuur hebt verzekerd: âAl zou ik ook met U moeten sterven, ik zal Ã¼ niet verloochenenquot;? Petrus^ Petrus ! moest ook gij Mij verzaken, moest ook gij door uwe trouweloosheid mijne onuitsprekelijke droefheid en zielesmart op zulk een overstelpende wijs verhoogen ! Ach, zoo mijn vijand Mij had gelasterd, zoo een vreemdeling Mij had verloochend, nog zou Ik het hebben kunnen dragen ; maar gij, mijn beminde leerling en apostel, aan wien Ik zoo innig gehecht was, dat gij Mij verloochent, o, dat voert mijne droefheid en mijn lijden ten top; dat doorsnijdt Mij het hart met een zwaard veel scherper en vlijmender, dan alle beleedigingen en verguizingen, dan alle smarten en folteringen, die Ik van mijne beulen heb te verduren!quot; O, wie gevoelt niet wat de liefdevolle Meester bij die smartelijke verloochening verduren moest! Maar beseft gij iets van hetgeen Jesus leed in dat droevige uur, ach. vergeet het niet, dat de Zoon van God geheel zijn lijden en ook deze grievende beleediging verduurde om uwe zonden uit te boeten. Kniel dan in den geest voor uwen verloochenden Jesus neder, tracht Hem in zijne droefheid te troosten, hernieuw de plechtige beloften.

die gij bij uw H. Doopsel voor Hem hebt afgelegd, en smeek Hem de genade af ze stipt te mogen vervullen tot uwen laatsten levensstond.

Voornemen. Dikwerf zal ik met eerbied en aandacht de beloften hernieuwen, die ik bij mijn H. Doopsel heb afgelegd, en God smeeken, dat Hij mij voor elke zware overtreding zijner heilige geboden beware.

II. Overweeg, hoe, volgens het woord van den H. Paulus, niet alleen Petrus, maar alle Christenen, die zich aan zware zonden schuldig maken, Jesus verloochenen; want ofschoon zij Hem kennen en belijden met den mond, loochenen zij Hem door hunne werken. Immers wel belijden alle Christenen met den mond, dat God een liefderijk Vader is en de Bron van alle goed, dat alle gaven naar ziel en lichaam ons van zijne goedgunstigheid toevloeien; wel belijden zij allen met den mond, dat God uit geheel het hart en boven alles verdient bemind te worden; maar ach, hoe menigeen toonde door zijne werken, dat hij zich zeiven en het schepsel meer beminde dan God. dewijl hij om aan zijne zinnelijke lusten te voldoen en het schepsel te behagen aanstonds bereid was Gods wetten en voorschriften te overtreden en Hem door den snoodsten ondank te beleedigen. Ach, wat is dit anders dan Gods goedheid en beminnelijkheid verkondigen met den mond, maar loochenen door

werken? Wel belijden alle Christenen, dat God hemel en aarde niet zijne tegenwoordigheid vervult, dat niets verborgen is voor zijne blikken en Hij de geheimste plooien doorschouwt van het menschelijk hart. En toch worden er gevonden die de duisternis zoeken, die zich heen begeven naar eenzame plaatsen om vrijer en ongestoorder te kunnen zondigen. Helaas! wat is dit anders dan Gods alwetendheid en alomtegenwoordigheid belijden met den mond, maar loochenen door hunne werken ? Wel belijden alle Christenen, dat God oneindig rechtvaardig is, dat Hij de deugd liefheeft en de zonde haat, dat Hij eenmaal op den grooten dag der vergelding zal komen op de wolken des hemels, om levenden en dooden te oordeelen. En toch, hoe menigeen wordt er aangetroffen, die leeft, alsof er geen God bestond, alsof er geen rechtvaardige Rechter troonde, die een ieder eenmaal zal vonnissen naar zijn werken ! Ach, wat is dat anders, dan Gods onverbiddelijke gerechtigheid belijden niet den mond, maar loochenen door de werken ? Onderzoek u zeiven ernstig en vraag u af. of ook gij niet tot het getal dier Christenen behoort, die God door hunne werken hebben verloochend. En moet gij u schuldig-erkennen, wend u dan tot Jesus; stel u voor, dat Hij ook tot u het woord richt en u toeroept: ,Helaas! kent gij Mij niet, gij voor wiens verlossing ik de wreedste smarten

en folteringen heb willen verduren ? Kent gij Mij niet, gij, dien Ik boven zoovele duizenden heb uitverkoren tot mijne leerlingen en geroepen tot het ware geloof; gij, dien Ik in het H. Doopsel van de smet der erfzonde heb gezuiverd en ingelijfd onder de leden mijner H. Kerk? Kent gij Mij niet, gij, die bij uwe intrede in mijne Kerk aan den duivel, aan de wereld en aan al haar schijnglans en rijkdom verzaakt hebt, die zoo plechtig beloofd hebt en gezworen Mij immer trouw te zullen blijven? Kent gij Mij niet, gij over wien Ik onder de zalving en liet gebod des Opperpriesters de zeven gaven des H. Geestes heb uitgestort? Kent gij Mij niet, gij die in het Sacrament van boetvaardigheid zoo dikwerf vergiffenis verkreegt van uwe zonden en tallooze genaden om uwe hartstochten te beteugelen, de zondige gelegenheden te vluchten, de deugd te beoefenen en in mijne liefde te leven? Helaas! ondankbare, diep ongelukkige zondaar! kent gij uwen Jesus, uwen God en Verlosser niet, die u aan den voet zijner heilige altaren zoo menigmaal het hoogste, het voortreffelijkste blijk zijner goddelijke liefde schonk, wanneer Hij onder de nederige broodsgedaante afdaalde in uw binnenste en uw hart met de overvloedigste zoetheden en hemelsche vertroostingen vervulde Kunt gij die smartelijke klacht van Jesus hooien, zonder van ganscher harte uwe zonden en

trouweloosheden te verfoeien en te betreuren ? Welaan, nader in den geest uwen Verlosser, troost Hem in zijne droefheid, bid Hem om vergiffenis, bied hem nieuwe besluiten aan voor de toekomst en smeek Hem de genade af zÃ³Ã³ te mogen leven, dat gij God te allen tijde door woord en werk, door geheel uw levensgedrag moogt belijden en verheerlijken voor de wereld.

Voornemen. Van dit oogenblik af zal ik alle middelen, die mij ten dienste staan, aanwenden om mij voor herval in de zonden te behoeden.

III. Overweeg, welke de oorzaken waren van Petrus' val. De apostel had zich niet voorbereid tot den strijd, die hem wachtte ; hij vertrouwde te veel op eigen kracht en begaf zich roekeloos in het gevaar, ziedaar de redenen, waarom hij tot zulk een diepen en schromelijken val kwam. Tesus had in den Olijfhof gebeden, waar Petrus sliep. Jesus kwam en vfermaande hem: Petrus slaapt gij?quot; maar hij sliep weder in. Jesus riep hem en den anderen apostelen toe; âWaakt en bidt opdat gij niet komt in de bekoring; de geest is wel gewillig, maar het vleesch is zwak!quot; en Petrus had dit waarschuwend woord niet ter harte genomen. Hij, die wil staande blijven, moet waken en bidden. O, de christelijke waakzaamheid is als een schildwacht, die daar staat aan de poort

onzer ziel, en het gebed is de heerlijke wapenrusting, waarin de Christen ten strijde trekt, waarop alle slagen van den onzicht-baren vijand afstuiten. Al wie deze middelen niet gebruikt en zorgeloos insluimert, zal evenals Petrus tot zijn onberekenbaar nadeel ondervinden, hoe zwak hij is en hoe de hel-sche geest ontwijfelbaar zeker de overwinning behaalt, waar de mensch zich niet tot den strijd heeft voorbereid. Petrus vertrouwde te veel op eigen kracht, ziedaar een tweede oorzaak van zijn val. Jesus had hem te voren vermaand niet alleen, maar zelfs zijn val voorspeld. En toch sprak de apostel vol ijdel zelfvertrouwen: âHeer, al zouden ook allen in U geÃ«rgerd worden, ik zal nooit geÃ«rgerd worden. Met U ben ik bereid kerker en dood tegemoet te gaan.' Maar ziedaar ook tevens de oorzaak van den val van zoo menig Christen; in zijne trotsch-heid meent hij tegen elk gevaar bestand te zijn; in den hoogen dunk, dien hij van zijne deugd heeft, telt hij zijn vijand te licht; hij acht het overbodig de middelen aan te wenden, waarop de priester hem in den biechtstoel wijst en die de H. Kerk hem aanbiedt. Hij bidl weinig, nadert zelden tot de heilige Sacramenten, onderzoekt nimmer zijn geweten, legt er zich niet op toe zijne verkeerde neigingen te onderdrukken ; hij let niet op het woord van Christus: ,, Zonder mij vermoogt gij nietsquot; en treedt zorgeloos de wereld in.

Maar de gevolgen zijner nalatigheid blijven niet uit: de hartstochten, die geen quot;wederstand ontmoeten, staan immer heftiger op; de verkeerde neigingen, waaraan voortdurend voedsel geschonken wordt, worden sterker, en ten slotte valt de hoogmoedige, die zich sterk genoeg waande tegen het kwaad, na herhaalde kleinere overtredingen in zware zonden; en zoo God zich niet over hem ontfermt, zinkt hij al dieper en dieper in dien sohromelijken afgrond des kwaads tot hij ten laatste in onboetvaardigheid sterft. Eindelijk de derde oorzaak vaii de verloochening van Petrus ligt in de roekeloosheid, waarmede hij zich blootstelde aan het gevaar. Hij begaf zich in het gezelschap van 's Heeren vijanden, van slechte gowetenlooze lieden, die ondanks de vele wouderen van Christus niet in hem geloofden, en aan allerlei ondeugden onderhevig waren. Ach, hij, die zich voortdurend in gezelschappen beweegt, waar met God en zijne geboden wordt gespot, waar de waarheden van den heiligen godsdienst worden in twijfel getrokken, in gezelschappen, waaruit de deugd verbannen is en waarin elk misdrijf geoorloofd schijnt, hij zal spoedig, evenals Petrus, de waarheid ondervinden van het woord der H. Schrift; âHij die het gevaar bemint zal er in omkomen.' Helaas! toen Petrus zich in het gezelschap zijner medeapostelen bevoiid, sprak hij tot Jesus: âGij zijt de Christus, de Zoon

van den levenden Godquot; ; maar in het bijzijn der dienstknechten van KaÃ¯phas schaamt hij zich over zijn goddelijken Meester en roept Hij onder meineed en verwenschingen uit: â Ik ken Hem niet!' O, leer hier uit den schro-melijken val des apostels, hoe gij moet leven om in den strijd tegen den vijand uwer ziel staande te blijven. Waak over uwe zintuigen, uwe verkeerde neigingen; wees op uw hoede in uwen omgang met de wereld. Wapen u te allen tijde met het zwaard desgebeds; mistrouw u zeiven, stel al uw vertrouwen op God, begeef u nimmer roekeloos in het gevaar en ontvlucht al wat u een steen des aanstoots kan zijn, opdat gij in den dienst van uw goddelijken Meester getrouw moogt blijven. Onderzoek u ernstig; en mocht gij onder een ot' ander opzicht in waakzaamheid en ijver zijn te kort geschoten, verneder u dan voor God, smeek Hem om vergiffenis en maak voornemens voor de toekomst

Voornemen. Ik hernieuw het besluit om te waken over mij zeiven en door veelvuldig gebed, bestendig mistrouwen van mij zeiven en het vluchten van alle kwade gezelschappen en gelegenheden tot zonden in Gods liefde te volharden.

Beminnelijke Verlosser van ganscher harte verfoei en betreur ik de ontelbare zonden, waaraan ik mij in uw heiligen dienst plichtig

maakte. Helaas, ook ik was een dier trouwe-loozen en ondankbaren, die U beleed met den mond maar verloochende door mijne werken. Bij het H. Doopsel had ik U eeuwige trouw gezworen en mij voor geheel mijn leven aan uwen dienst verbonden. Toen erkende ik U als mijn God, mijn Schepper, mijn Verlosser en toekomstigen Kechter, toen verzaakte ik plechtig den duivel, de wereld en al hare ijdelheden en vermaken, toen beloofde ik, dat ik slechts U zou dienen, slechts Ã¼ zou liefhebben en al nwe geboden stipt en nauwkeurig zou onderhouden. Maar ach, nog nauwelijks was ik tot de jaren gekomen, waarop ik die heilige beloften volbrengen moest, of ik verliet uwen dienst, sloot mij aan bij uwe vijanden en gedroeg mij alsof ik U niet kende! Genade en barmhartigheid, o mijn God, voor een zondaar, die Ã¼ zoo snood beleedigde! Zie, wederom kom ik tot Ã¼, om in uwe liefde te worden opgenomen. Ach, hoe smart het mij, dat ik U door mijne ondankbare handelwijs zoo dikwerf bedroefde ! Neen, dierbare Jesus, voortaan zal ik U niet meer ontrouw zijn! Maar ben ik ook al van goeden wil, helaas, ik ben zoo zwak, en heb iK voorheen zoo menigmaal mijne beloften verbroken, ook nu zullen mijne voornemens mij weinig baten, indien Gij mij niet bijstaat met uwe genade. Daarom bid ik U, Heer Jesus, help mij, opdat ik van dit oogenblik af mijne beloften stipt moge volbrengen. Geef,

dat ik bestendig wake over mijne zinnen, de zondige neigingen van mijn hart bestrijdc, mij zei ven mistrouwe en een grenzenloos vertrouwen stelle in Ã¼, opdat ik bij elk gevaar, dat mijne ziel bedreigt, aanstonds tot U mijne toevlucht neme. Geef mij den noodigen moed om alle gezelschappen te vermijden, alle personen te ontvluchten, die mij in gevaar zouden kunnen brengen Ã¼ nogmaals te be-leedigen. O, mocht ik het geluk smaken van dit oogenblik af in uwe heilige liefde te volharden. Hiertoe, lieve Jesus, wil ik alles lijden, alles verduren, aan alle genoegens dei-wereld verzaken en mij zelfs het geoorloofde ontzeggen, opdat ik na U door woord en werk en geheel mijn levensgedrag beleden te hebben voor de wereld, eenmaal ook door U moge beleden worden voor uwen Vader, die in de hemelen is. Amen.

Nog nauwelijks had Petrus voor de derde maal zijn goddelijken Meester verloochend of daar werd Jesus door de dienaren des Hooge-priesters geboeid over het voorhof geleid naar de plaats, waar Hij gedurende het overige gedeelte van dien verschrikkelijken nacht door

de soldaten en handlangers der PharisaeÃ«n zou bespot en mishandeld worden. Maar ach, de beleedigingen en smarten, die Hij daar zou verduren, vielen Hem niet zoo zwaar als de trouweloosheid en lafhartigheid van zijn meineedigen apostel. Daar naderde de Verlosser de plaats waar Petrus stond ; Hij wierp een langen en treurigen blik op den gevallen apostel, een blik, waarin de innigste liefde te lezen was, maar waar ook tevens de bitterste droefheid over de trouweloosheid van zijn leerling uit sprak, en met dien blik van Jesus trof een straal van 's Heeren genade het hart van Petrus. O, nu herinnerde de apostel zich wederom duidelijk het woord van zijn dierbaren Meester, nog oer de haan tweemaal zal gekraaid hebben, zult gij Mij driemaal verloochenen en de hevigste droefheid greep hem aan; ijlings verliet hij het huis van den Hoogepriester en buiten gekomen zijnde, begon hij bitterlijk zijne zonden te beweenen.

I. Overweeg, op welk een heerlijke wijs de barmhartigheid van onzen goddelijken Verlosser uitschijnt in de bekeering van den H. Petrus. Zie, Jesus staat daar geboeid, omringd door zijne vijanden. De soldaten mishandelen Hem, de priesters van de Synagoge lasteren Hem, valsche getuigen brengen de ongerijmdste beschuldigingen tegen Hem in ; allen wedijveren met elkander, wie Hem het smartelijkst zal kwellen, het smadelijkst zal beleedigen, en toch op niets van dit alles

schijnt Jesus te letten : ongevoelig schijnt Hij voor al het lijden, dat men Hem aandoet; eene zaak slechts veroorzaakt Hem onuitsprekelijke kwelling en vervult zijne ziel met de bitterste smart: 't is te moeten zien, dat Petrus heeft gezondigd, dat Petrus ten val kwam ! En nauwelijks is de zonde gepleegd of J esus biedt hem de genade aan ter bekeering. De Verlosser opent den mond niet, want o, zijn blik spreekt reeds luide genoeg. En die blik schijnt Petrus toe te roepen; âAch, Petrus, wat is er nu geworden van uwen moed, waar is uwe trouw, waar do vurige liefde, die gij Mij immer hebt toegedragen? Hebt ook gij Mij verloochend ; moest ook gij uwe hand tegen Mij opheffen? Maar neen. Ik verwijt u niets ; Ik ken de zwakheid van het menschelijk hart; Ik weet, dat gij niet uit boosheid hebt gezondigd, maar dat gij te veel van uwe krachten vergdet; Ik weet, dat gij Mij nog kent, dat uw hart Mij nog liefheeft, ofschoon uw mond Mij verloochende. Beween dan uwe zonden, keer tot Mij terug, want nog ben Ik uw Meester, nog vindt gij Mij bereid, u wederom in mijne liefde op te nemen.quot; Ja, deze woorden scheen Petrus in 's Heeren blik te lezen; zij vervulden zijn hart met de bitterste droefheid over zijn val en naar buiten gegaan zijnde, begon hij bitterlijk zijne zonden te beweenen. Toen do Verlosser, weinige dagen geleden, weenend stond aan het graf van zijn vriend Lazarus,

alvorens Jiem van den dood op te wekken, fluisterden de omstanders tot elkander: âZie eens, hoezeer Jesus hem liefhad!' 0, diezelfde woorden mogen ook hier wel herhaald worden, waar Jesus een smartvollen blik werpt op den lafhartigen apostel, die den geestelijken dood stierf, maar dien de Heer in zijne onuitsprekelijke barmhartigheid weder het leven der genade terugschonk. Overweeg hier, hoe Jesus niet alleen op Petrus, maar op eiken zondaar een blik werpt vol goddelijke droefheid en innig medelijden. Ach, wanneer de zonde gepleegd is, dan spreekt Jesus bij herhaling tot het hart van den zondaar: door de wroeging van het geweten, door heilige ingevingen, door krachtige genaden brengt de liefdevolle Verlosser hem tot inkeer en wekt Hij hem op tot berouw en boetvaardigheid. Mocht ook gij uwen Jesus door uwe werken hebben verloochend, o, wanhoop dan niet aan uwe zaligheid. Zie op tot Jesus; vol teederheid zal Hij zich over uw lot ontfermen en ook aan u de genaden schenken ter bekeering.

Voornemen. Aan welke zonde ik mij ook mocht hebben plichtig gemaakt, nimmer zal ik aan Gods genade wanhopen. Dikwerf zal ik God dankzeggen voor de eindelooze barmhartigheid, die Hij mij heeft bewezen.

II. Overweeg, hoe volkomen Petrus met de genade des Heeren medewerkte. Tusschen den blik van Jesus en het berouw des apostels lag

slechts een oogenblik. Nauwelijks had de Heer zijn trouweloozen leerling aangezien of deze stond op en verliet de plaats, die zoo noodlottig voor hem geweest was. Overweeg, welk een gewichtige les de apostel door zijn voorbeeld hier geeft aan eiken zondaar: hoe namelijk het verlaten der zondige gelegenheid de eerste stap moet zijn ter bekeering. Ach eene treurige ervaring heeft den apostel geleerd, hoe zwak de mensch is, hoe zelfs de heiligste voornemens en de vurigste betuigingen van trouw en gehechtheid niets vermogen, wanneer de mensch roekeloos zich blootstelt aan het gevaar. Daarom dacht Petrus er niet aan in het voorhof te blijven, om de gegeven ergernis te herstellen ; neen, hij mistrouwt zijn ijver, hij weet, dat hij, ondanks zijne plechtige verzekeringen, Jesus tot driemalen toe heeft verloochend; daarom vreest hij nogmaals te zullen vallen, indien hij in het voorhof blijft toeven en ziet hij slechts heil in een onmiddelijke vlucht. U, hoezeer bedriegt zich eene ziel, die waant zich oprecht bekeerd te hebben, zoo zij nog gehecht blijft aan de zondige gelegenheid, die haar ten val bracht! Zie, na zijn eersten val stond Petrus op om het huis van KaÃ¯phas te verlaten, maar hij begon slechts het werk zijner bekeering en voltooide het niet; hij keerde terug tot dezelfde gelegenheid, daarom herviel hij in dezelfde zonde en was zijn laatste val nog erger dan zijn eerste.

Maar nu hij waarlijk bekeerd is, nu denkt hij er niet meer aan in het gezelschap te blijven, dat zoo noodlottig voor hem geweest is; hij verlaat het voor altoos, en geen enkel voorwendsel is in staat hem naar het voorhof te doen terugkeeren. Onderzoek hier u zeiven en vraag u af, of ook gij geene plaatsen of gezelschappen in uw leven ontmoet hebt, waar uwe deugd schipbreuk leed, en mocht gij hervallen zijn in dezelfde zonden, omdat u de moed ontbrak die gelegenheden voor immer vaarwel te zeggen, o, spiegel u dan aan het voorbeeld van den boetvaardigen apostel. Sta op uit uwe zonden, schep moed, verlaat al wat er u toe bracht uwen Jesus te verloochenen, breng met een edelmoedig hart de offers aan God, die deze scheiding u zal kosten. Jesus zal u bijstaan met zijne genaden en het zal u gemakkelijk vallen uwe bekeering te voltooien.

V o o r n e m e n. Elke gelegenheid, die mij ooit ten val bracht, zal ik met zorg vermijden; nimmer zal ik mij meer blootstellen aan het gevaar mijn God te beleedigen.

III. Overweeg, met welk een gestrengheid Petrus boete deed over zijne zonden. Niet alleen wacht hij geen oogenblik met die boete, maar hij volhardt er in gedurende geheel zijn leven. Al aanstonds bij dien blik des Heeren begon hij zijne zonde in al hare ondankbaarheid en afzichtelijkheid in te zien. Ach, nog slechts weinige uren geleden, zat

hij daar naast Jesus neder aan het avondmaal te Jerusalem ; hoeveel onuitsprekelijke blijken van liefde had de goddelijke Verlosser hem in dien korten tijd niet geschonken! O, was het Jesus niet, die als een dienstknecht nederknielde op den grond om het nederig werk der voetwassching hij zijne apostelen te verrichten! Was het Jesus niet, die Hem aan dienzelfden disch had gespijzigd met zijn goddelijk Vleesch en Bloed ? Was het Jesus niet, die hem op weg naar den Olijfberg had gewezen op zijne zwakheid? Was het die goede, die liefdevolle en trouwe Meester niet, die hem in den hof berispt had over zijne traagheid en hem had aangespoord tot het gebed, opdat hij niet komen mocht in de bekoring? En ach, dien godde-lijken Meester had hij nu verloochend, onder meineed, onder vloeken en verwenschingen verloochend, tot driemalen toe verloochend uit lafhartige vrees voor de wereld! O deze en duizend andere gedachten aan 's Heeren goedheid en liefde bestormden het hart van Petrus op het oogenblik, dat Jesus een blik van ontferming en liefde wierp op zijn trouweloozen apostel; de hevigste droefheid overstelpte hem, en naar buiten gegaan zijnde, begon hij bitterlijk te weenen. Ja, Petrus beweende zijne zonden en het leedwezen, dat zijne ziel verteerde, was niet eene voorbijgaande droefheid, maar geheel zijn leven, zoo getuigt de H. Clemens, een van Petrus'

leerlingen, geheel zijn leven zou hij zijne ondankbaarheid en lafhartigheid beweenen. Ach, eiken macht, wanneer de boetvaardige apostel de haan hoorde kraaien, stond hij op van zijne legerstede, wierp hij zich op zijne knieÃ«n neder, stortte hij opnieuw een vlood van tranen en bad hij nogmaals zijn goeden Meester om vergiffenis voor de zonde, die hij sinds lang door oprechte boetvaardigheid had uitgewischt. Petrus beweende zijne trouweloosheid en zÃ³Ã³zeer betreurde hij ze. dat zijne oogen, gelijk de H. JNicephorus ons meedeelt geheel ontstoken en gezwollen waren en zijn eerbiedwaardig gelaat met diepe voren als doorgroefd was, wegens den vloed van tranen, waarmede hij onophoudelijk zijne zonde beweende. Hebt ook gij wellicht het ongeluk gehad uwen God te beleedigen, stel u dan niet tevreden met een vluchtig leedwezen, maar betreur en verfoei uwe overtredingen geheel uw leven lang. Vooral, dan wanneer gij ii voorbereidt om uwe zonden aan 's Heeren plaatsbekleeder te belijden, moet gij uw berouw er over vernieuwen, ook al zouden zij u reeds sinds lang vergeven zijn. Daardoor zal uw haat tegen de zonde immer krachtiger worden en zult gij overvloediger kwijtschelding verwerven van de tijdelijke straften, die u in dit of in het volgend leven voor uwe overtredingen wachten.

ook van mijne vroegere zonden en over-biedingen te beschuldigen en ze van ganscher harte te verfoeien en te betreuren.

Liefderijke Verlosser, met een onbegrensd vertrouwen op uwe onuitsprekelijke goedheid en barmhartigheid werp ik mij aan uwe voeten neder. Helaas! ook ik heb U niet slechts drie malen, gelijk Petrus, maar zoovele ontelbare malen door mijne zonden verloochend, en in plaats van met uwen apostel op te staan, en de gelegenheden tot-het kwaad voor immer vaarwel te zeggen, stelde ik mij onophoudelijk bloot aan het gevaar U opnieuw te beleedigen. Ach, reeds zoo dikwerf moest ik ondervinden, hoe zwak ik was en hoe weinig ik op mij zeiven kan vertrouwen; zoo dikwijls reeds spoorden uwe heilige ingevingen, de stem van mijn geweten en hot vermanend woord van den priester mij aan, te breken met al wat mij ten val kon brengen en tot nog toe gaf ik zoo zelden aan uwe roepstem gehoor. Maar leefde ik zorgeloos voort en waagde ik mij roekeloos in het gevaar, op dit oogenblik ben ik vast besloten, alles te vermijden, alles te ontvluchten, wat mij wederom van uwe liefde zon kunnen berooven. Neen, voortaan, lieve Jesus, ik beloof het U plechtig, zal ik mij nimmermeer begeven naar die plaatsen

en gezelschappen, waar ik U reeds zoo menigmaal beleedigde; voortaan zal ik eiken omgang-afbreken met personen, die een steen des-aanstoots voor mij waren en mij van uwen dienst vervreemden. O, gewaardig U dan, dierbare Jesus, mij met een blik vol liefde en ontferming aan te zien, opdat ook ik al mijne zonden moge verfoeien en betreuren, gelijk de boetvaardige apostel zijn drievoudigen val beweend heeft. Geef, dat ik mijne overtredingen voortdurend voor oogen hebbe en levendig gevocle, hoevele smarten mijne verlossing U gekost heeft, met hoeveel liefde Gij uw lijden verduurd hebt, opdat ik hierdoor krachtig aangespoord worde, geheel mijn leven mijne trouweloosheid en ondankbaarheid te beweenen. Ja hier, lieve Jesus, wil ik in boete en versterving, in bestendige droefheid over mijne zonden mijne dagen doorbrengen, opdat ik eenmaal van alle zondensmet gelouterd en gezuiverd in uwe liefde sterve en opgenomen worde in die heilige woonstede, waar, volgens het goddelijk woord door U gesproken, meer vreugde zal zijn over een zondaar, die boetvaardigheid doet, dan over negen en negentig rechtvaardigen. Amen.

Terwijl Petrus, buiten, zijn val bitterlijk beweende, had Jesus in het huis van den Hoogepriester de diepste verguizing en mishandeling te verduren. Toen de leden van het Sanhedrin Jesus des doods schuldig hadden verklaard, was de goddelijke Verlosser door de gerechtsdienaars naar een binnenhof geleid, en daar begon nu dat wreede spel, die allerbitterste bespotting, die tot aan den vroegen morgen zou worden voortgezet. De onverlaten spuwden den Heer in zijn aanbiddelijk gelaat, sloegen Hem met vuisten, en, om aan hun lagen spotlust nog meer voldoening te geven, bedekten zij zijn aangezicht, gaven Hem kaakslagen en riepen Hem dan hoonend toe: âProfeteer ons, Christus, wie is 't, die U geslagen heeft,quot; terwijl anderen wederom door andere mishandelingen en beleedigingen hunne woede aan Jesus koelden. Toen werd het woord vervuld, dat de profeet IsaÃ¯as ruim zeven eeuwen te voren den lijdenden Messias in den mond legde : âMijn lichaam bood ik hun, die Mij sloegen, en mijne wangen hun, die Mij den baard uitrukten; mijn aangezicht keerde Tk niet af van hen, die Mij scholden

cn bespuwden.quot; In stilte, met hemelsch geduld verdroeg de Verlosser dien smaad; Hij zweeg als een lam voor dengene die het scheert; en Hij opende zijn mond niet.

I. Overweeg, hoe de dienstknechten van KaÃ¯phas en de overige handlangers der opperpriesters en PharisaeÃ«n den Zoon Gods geen oogenblik rust gunnen in zijn lijden. Wanneer een misdadiger ter dood is veroordeeld, dan gevoelt een ieder, zelfs degenen, die met het bewaken van den ongelukkige belast zijn, voor hem een oprecht medelijden. Men stelt zich tevreden met de straf, waartoe de menschelijke gerechtigheid hem heeft verwezen; men laat hem aan zijne overdenkingen over, eerbiedigt als het ware zijne smart, tracht hem de weinige levensuren, die hem nog resten, zoo dragelijk mogelijk te maken, en bewijst hem bereidwillig de laatste diensten, waar hij om vraagt. Maar helaas! niet aldus handelden de dienaren des Hoogepriesters met den onschuldi-gen Verlosser. Nauwelijks is Jesus des doods schuldig verklaard of zij voeren Hem naar een gesloten binnenhof, waar zij Hem gedurende het overig gedeelte van den nacht op de wreedste en onteerendste wijs mishandelen. De blinde haat, waarvan hun hart tegen Jesus verteerd wordt, flikkert in hunne blikken, spreekt uit elke beschimping, elke godslastering, die zij den Heer in het aangezicht slingeren, uit den hemeltergenden spot, waar-

mede zij Hum bejegenen. Acli, de vijanden des Heeren hebben alle gevoel van mensche-lijklieid afgelegd ; hunne wreedheid en goddeloosheid geven hun duizend middelen aan de hand om den Heer op het grievendst te treffen, op het smadelijkst te hoonen. En toch te midden van al dien smaad, van al die bespottingen blijft Jesus het diepste stilzwijgen bewaren; geen enkele klacht, geen enkel verwijt tegen zijne beulen komt Hem van de lippen. Maar bewondert gij de goddelijke zachtmoedigheid, die Jesus hier tegenover zijne verwoede vijanden aan den dag legde, o, nog meer moogt gij wel de lankmoedigheid, het geduld bewonderen, dat Jesus u betoonde, al die jaren, die gij hier op aarde hebt doorgebracht. Immers hebt gij uwen Verlosser niet op veel ondankbaarder wijs behandeld dan de Joden in het huis van KaÃ¯phas? Ach, alle oogenblikken uws levens hadt gij moeten besteden om C-Jod te danken voor de onuitsprekelijke goedheid, waarmede Hij u uit het niet te voorschijn riep, voor de ontelbare weldaden en zegeningen, waarmede Hij u voortdurend ter zijde stond, en, in plaats van aan die liefde des Heeren te beantwoorden en uw goddelijk Toonbeeld na te volgen, hebt gij wellicht het zoete juk van Jesus Christus van u afgeschud, 's Heeren gaven misbruikt, zijne wetten geschonden, zijne liefde versmaad, zijne genade verworpen en Hem op

de onwaardigste wijze beleedigd. En niet Ã©Ã©nmaal, maar zoovele ontelbare malen in uw leven hebt gij u aan dit vergrijp schuldig gemaakt ; en toch is dat aanbiddelijk geduld des Heeren nog jiiet uitgeput! O, werp u dan voor dien liefdevollen Verlosser neder; smeek Hem rouwmoedig om vergiffenis, dank Hem voor zijne eindelooze barmhartigheid; neem nieuwe en krachtige besluiten voor de toekomst, en tracht in het vervolg zoo te leven, dat gij den Heer tot troost moogt strekken bij den smaad, waaraan Hij zich in het huis van KaÃ¯phas ook voor uwe zonden heeft willen onderwerpen.

Voornemen. Dikwerf zal ik God danken voor de 'eindelooze barmhartigheid, waarmede Hij mij gespaard heeft, toen ik in zonden leefde ; door deze gedachte ook wil ik mijn ijver opwekken om al den tijd, die mij nog rest, aan de verheerlijking van God en de heiliging mijner ziel te besteden.

II. Overweeg, welke schromelijke mishandelingen de Zoon Gods in het huis KaÃ¯phas van de Joden wilde verduren. De woestelingen schaarden zich rondom den Heer en spuwden Hem in het aangezicht. Ach, is er wel grooter blijk van verachting, is er wel dieper beleediging denkbaar, dan die, welke de dienaren des Hoogepriesters Jesus hier aandoen ? 's Menschen gelaat is het waardigste deel zijns lichaams, 't is als het ware de spiegel, waarin het beeld en de gelijke-

nis der Godheid weerkaatst. Indien dus deze walgelijke mishandeling hot schepsel wordt aangedaan, bevat zij reeds eene schromelijke beleediging. O welk een smaad, welk een lage verguizing en onteering ligt er dan niet in opgesloten, nu zij wordt aangedaan aan Jesus, den Zoon van den eeuwigen God! Zij spuwen in het aanbiddelijk gelaat, waarnaar zoowel zieken, bezetenen en rouwmoedige zondaren met diepen eerbied en blijde, hoopvolle verwachting hadden opgezien, in dat zachtmoedig, dat liefderijk aangezicht, dat zelfs de heidenen wenschten te zien ; in dat heilig aangezicht, in welks aanschouwing de Engelen en uitverkorenen de hoogste gelukzaligheid genieten in den hemel. Helaas, wat diepe smaad ! Wat grievende onteering! Maar verafschuwt gij de snoode handelwijs dier ruwe bende, ach. vraag u ook af, waarom Jesus, de Koning der eeuwige glorie, de schoonste onder de kinderen der menschen, zich zoo onuitsprekelijk diep heeft willen vernederen. Ach, Jesus kent de grootheid, de ontzagwekkende majesteit en heerlijkheid Gods; Hij weet, welke schromelijke beleediging door de zonde zijn hemelschen Vader wordt aangedaan, en daarom achtte Hij geene vernedering te groot, geen smaad, geene verachting te be-leedigend, waar het gold boete te doen voor dien noodlottigen hoogmoed, die den mensch in vermetelen overmoed het hoofd deed op-

steken tegen zijn Schepper. Jesus, de Zoon Gods wordt als de laagste en veraclitelijk-ste misdadiger met beschimpingen en verguizingen als verzadigd, om oi;s te leeren, hoe afschuwelijk de hoogmoed is in Gods oog en hoe allernoodzakelijkst het voor eiken Christen is zich diep te vernederen, zoo hij het rijk Gods wil beÃ«rven. Vraag u af, of gij nog immer wordt gedreven door die ongeregelde zucht om geÃ«erd, geacht en geprezen te worden door do menschen. O, zoolang dergelijke begeerten nog door u gekoesterd worden, woont de geest der wereld nog in uw hart en is de geest van den diep vernederden Jesus u vreemd. Onderzoek u zeiven; vraag u af, hoe gij u gedraagt bjj de vernederingen, die men u aandoet, bij de beleedigingen, waaraan gij somtijds blootstaat. Moet gij erkennen, dat gij ongeduldig wordt, in toorn ontsteekt, in schampere woorden of bittere verwijten uitvalt tegen degenen, die u beleedigen, verneder u dan voor uwen Verlosser, smeek Hem rouwmoedig om vergiffenis en herhaal dikwijls niet eerbied en aandrang het schietgebed : âO Jesus! zachtmoedig en ootmoedig van harte, maak mijn hart gelijkvormig aan het uwe.'

III. Stel u voor, hoe Jesus door de knechten werd geblinddoekt en op schaamtelooze wijze in zijn aanbiddelijk aangezicht geslagen, terwijl men Hem met tergenden spot

toeriep : âProfeteer ons, Christus, wie is 't, die U heeft geslagen?' Overweeg, hoe die grievende mishandeling en bittere bespotting des Hee-ren nog dagelijks door zoo menigen zondaar herhaald worden. De Joden blinddoekten den Heer, alsof het hun mogelijk ware het alziend oog van den Zoon Gods te omsluieren. Zij riepen, terwijl zij met vuisten in zijn heilig aangezicht sloegen, Hem hoonend toe: âProfeteer ons, Christus, wie is 't, die U heeft geslagen?' Alsof er iets kon verborgen zijn voor den alwetenden God, wiens blik de harten en nieren doorgrondt, wien zelfs de geheimste gedachten en begeerten van alle schepselen bekend zijn. Maar ach, wat verfoeien wij de dwaasheid en de bittere spotternij, waaraan de Joden zich schuldig maakten? Ook de zondaar, die zich afzondert op eenzame plaatsen, die de duisternis zoekt om vrijer en ongestoortier te kunnen zondigen en zijn God te beleedigen, ook hij maakt zich aan dezelfde verblindheid schuldig. Door de eenzaamheid, de duisternis te zoeken, tracht hij een sluier te werpen over 's Heeren gelaat; door de zonde te bedrijven, heft hij zijne hand op tegen Jesus, slaat hij Hem smadelijk in zijn gezegend aangezicht en sluit hij zich aan bij de bende, die Jesus met tergenden spot toeriep: âProfeteer ons, Christus, wie is 't, die U heeft geslagen?' Vraag u af, of de rechtmatige vrees voor de straffende oordeelen Gods u behoedt tegen de

zonden, tlaii wel of do vrees voor de raen-schen en het afkeurend oordeel der wereld u terughoudt van het kwaad. Mocht dit laatste het geval zijn, ach, bedenk dan wel, dat gij door zulk een gedrag een sluier bindt, niet om de oogen van God, maar om uw eigen oogen, en dat gij in uwe verblindheid uw eeuwig verderf te gemoet gaat. Welaan, bekeer u oprecht tot God, werp dien blinddoek af, pleeg boete, smeek den Hemel om vergiffenis en denk bij al uwe werken, dat God u gadeslaat en dat geen enkele uwer handelingen aan zijn oog ontsnapt.

Voornemen. Dikwerf zal ik denken aan Gods tegenwoordigheid; door deze gedachte zal ik mij vooral tijdens de bekoring trachten te versterken.

O, aanbiddelijk gelaat van mijn Jesus, vlekkelooze spiegel van Gods majesteit, getrouw beeld van Gods eindelooze goedheid, in welk een schromelijken staat zie ik u gebracht voor de zaligheid mijner ziel! O, schoonste onder de kinderen der menschen! hoe bezoedeld en misvormd zie ik U hier uit liefde tot mij ! En toch, ondanks de onuitsprekelijke liefde, die Gij mij betoondet, lieve Jesus, gaf ik U niet het geringste blijk van wederliefde. Ach, in plaats van Ã¼

te beminnen on dit te toonen door uwe geboden te ondorhouden en aan uwe wetten te gehoorzamen, bleef ik in de zonde voortleven en dacht ik er in mijne verblindheid niet aan tot U terug te keeren en U voldoening te schenken voor den bitteren smaad, dien ik u aandeed. Maar neen, lieve Jesus, niet langer wil ik tot het getal der zondaren behooren, niet langer van uwe liefde gescheiden blijven. Zie, vol droefheid en berouw en met den diepsten ootmoed, smeek ik U om vergiffenis. Maar ook tevens, beminnelijke Verlosser, wil ik U eerherstel brengen voor de beleedigingen en mishandelingen, die Gij in uw lijden hebt willen verduren en die ik U zoo dikwerf door mijne ongetrouwheden aandeed. O dierbare Jesus, al is uw aanschijn besmeurd, al wordt Gij gehoond, verguisd en bespot door de heffe des volks, toch erken en belijd ik met een levendig geloof, dat Gij zijt de Schepper van het heelal, de Zoon van God, de Koning der eeuwige glorie. O , of het mij vergund ware, U mijne liefde te toonen, door uwe smarten en vernederingen te deelen. Zie, van dit oogenblik af onderworp ik mij uit liefde tot U aan alle tegenspraak, aan alle verachting en bespotting der wereld. Gaarne, lieve Jesus, wil ik naar uw verheven voorbeeld zwijgend, vol onderwerping aan Gods heiligen wil alle mishandelingen en beleedigingen verduren, die mij zullen worden aangedaan, opdat ik

eenmaal, na met U gedeeld te hebben in uwe vernederingen, met U moge heerschen in uwe glorie. Amen.

Den ganschen nacht had Jesus do mishandelingen der dienstknechten van KaÃ¯phas verduurd en bij het aanbreken van den dag werd Hij andermaal voor de loden van don grooten Raad gebracht, die in het vroege morgenuur waren te zamen gekomen om het vonnis te bekrachtigen, dat reeds in de nachtelijke bijeenkomst over den Heer was uitgesproken. De opperpriesters, de schriftgeleerden en de oversten des volks waren daar allen tegenwoordig, en toen Jesus in de vergaderzaal was binnengeleid, vroeg men Hem: âZoo Gij de Christus zijt, zeg het ons.quot; Jesus antwoordde ; âIndien Ik het U zeg, zult gij Mij niet gelooven, en indien Ik u vragen doe, zult gij Mij niet antwoorden, noch loslaten.' Na met deze woorden de huichelarij der Joden bestraft te hebben, herinnerde Jesus zijne rechters nogmaals, dat Hij op den jongsten dag als opperste Rechter

gohcel het monschclijk geslacht zal komen oordoelen, en sprak Hij op plechtigen toon: âVan nn af zal de Zoon des menschen gezeten zijn aan do rechterhand dor kracht Gods.quot; Hierop vroegen zij Hem; âDus zijt Gij do Zoon Gods?quot; en Hij zeido: âGij zegt het; Ik ben het.quot; Toen riepen allen, die daar vergaderd waren: âWat verlangen wij nog getuigenis? Zelven hebben wij hot uit zijn mond gehoord.'' In allerijl werd de vergadering gesloten. Men stond op en voerde Jesus, terwijl het volk uit alle wijken der stad te zamen stroomde en den stoet volgde, geboeid door de straten naar het rechthuis van den Romeinschen landvoogd, Pilatus, waar verschillende lasterlijke beschuldigingen tegen den Heer werden ingebracht.

T. Overweeg, met welk een heilig verlangen Jesus dezen dag, den laatsten zijns levens, verbeid had. Stel u voor, hoe de liefdevolle Verlosser zijne geboeide handen ton hemel heft, hoe Hij zijn Vader dankt, dat de groote, de gewichtige dag eindelijk is aangebroken. Ziedaar dan den dag, waarnaar de Patriarchen en heiligen des Ouden Verbonds met zulk een smachtend zielsverlangen hadden uitgezien, den dag, door de Profeten voorspeld, waarop het groote Offer zal worden opgedragen, waarop het goddelijk Lam zal worden geslacht, dat alle zonden der wereld wegneemt, waarop het slavenjuk des duivels, waaronder de geheele

menscliheid zuchtte, zal worden verbrijzeld, den blijden dag, waarop Gods beeltenis in 's . mensclien ziel in eere hersteld, de Schepper met het schepsel verzoend, de poort van het hemelsch paradijs geopend en oen nieuw en plechtig verbond tusschen God en den menscli gesloten zal worden. O, hoe vurig had de Zoon Gods naar dien dag verlangd. Van hot eerste oogenblik af, dat Hij deze wereld intrad, zweefde die dag Hem voor den geest. Meermalen had Hij met zijne leerlingen over dien heerlijken dag gesproken en hun geopenbaard, hoe zijn goddelijk Hart leed onder do allervurigste begeerte om voor ons te lijden en te sterven. âIk moet met een doopsel (het doopsel mijns bloeds) gedoopt worden,quot; zoo had Hij gesproken, âen hoe word Ik gepijnigd, totdat het volbracht zij !quot; O, zoo wij een blik hadden mogen slaan in dat hart van Jesus, dan zouden wij gezien hebben, met welk eene blijde vervoering Hij het eerste morgenrood van dezen dag begroette, die de dag zou zijn van zijn kruisoffer, do dag, waarop ons het eeuwig leven zon worden geschonken. Overwoog, hoe verschillend de verlangens zijn van Jesus en die van zijne vijanden. Dezen zinnen slechts op den dood van een onschuldige: Jesus daarentegen koestert geen ander verlangen, kont geen andore begeerte dan aan het in zonden verzonken menschenge-slacht de onuitsprekelijke weldaad dor Verlossing en het eeuwig leven te schenken.

Zie, Hij aarzelt niet, Hij treedt niet terug, nu Hij zijn leven voor ons moet ten offer brengen; verre van daar. Hij dankt zijn hemelschen Vader nu het plechtig uur welhaast gaat aanbreken, waarop het heerlijkste, het meest troostvolle Geheim der goddelijke liefde en barmhartigheid zal voltrokken worden. Treed eenige oogenblikken in u zeiven en vraag u af, wat gij doet voor uw eeuwig geluk. Welke begeerten koestert gij ? Kunt gij in waarheid getuigen dat het eerste, het vurigste verlangen van uw hart is, uwe ziel zalig te maken? Welke goede werken verricht gij om het eeuwig leven te verwerven? Welke zorgen wendt gij aan, welke moeiten getroost gij u, om alles te vermijden, wat u een hinderpaal zou kunnen zijn op den weg ten hemel? Wolken moed logt gij aan den dag in den strijd tegen den vijand uwer ziel? Welke offers brengt gij, om u de overwinning in dien strijd te verzekeren? Hebt gij bij dien gewichtigen arbeid nimmer toegegeven aan de bedriegelijke begeerten uwer eigenliefde, die de zonde in eene bekoorlijke gestalte, do deugd daarentegen als eene harde en moeielijke taak aan u voorstelde? En indien gij op dit oogen-blik nog behagen schept in de verboden vrucht der zonde, in de zinnelijke genoegens der wereld, hoe durft gij u dan vleien met de gedachte, dat gij oen oprechte begeerte koestert naar uw eeuwig geluk? O, Jesus,

de Zoon van God, kende geen ander verlangen dan dat uwer zaligheid; ziedaar hot voorwerp van al zijne gedachten, het doel van al zijn werken en streven. Hij begeerde niets anders ; Hij haakte, Hij dorstte er naar en de brandende ijver, die zijn goddelijk Hart verteerde, dreef Hem er toe zich zel-ven ten offer te brengen. Voor geen lijden, hoe bloedig ook en folterend, voor geen dood, hoe smartelijk ook en onteerend, deinsde Hij terug, om het geluk te kunnen smaken uwe onsterfelijke ziel met het eeuwig leven te begiftigen. O, bekeer u dan oprecht tot God, wek eene vurige begeerte naar het geluk des hemels op in uwe ziel. Neem kloekmoedig het besluit om te breken, voor immer te breken met de zonde en al wat tot de zonde voort. Spreek tot u zeiven met den profeet: âIk dacht aan de jaren der eeuwigheid, aan het geluk, dat in den hemel voor mij is weggelegd, toen sprak ik, nu zal ik beginnen, met allen ijver en krachtsinspanning beginnen aan het groote, het gewichtige werk mijner zaligheid te arbeidenquot;. Draag uwe voornemens aan God op, smeek Hem, dat Hij u met de kracht zijner genade sterke, opdat gij immer hot groote levensdoel in het oog moogt houden, waarheen gij in deze wereld streven moet.

V o o r n e m e n. Eiken morgen zal ik mij de vraag stellen, die zoovele heiligen zich gesteld hebben; âWaartoe zijt gij in de we-

reld gekomen?' Door de gedachte aan de belooningen des hemels zal ik trachten mijn ijver in den dienst van God levendig te houden en met moed den weg der volmaaktheid te bewandelen.

II. Overweeg liet antwoord, datJcsusaan zijne vijanden gaf op do vraag, of Hij de Christus was: âIndien Ik het u zeg, zult gij Mij niet gelooven en indien Ik u vragen doe, zult gij Mij niet antwoorden noch loslaten.' Ach, Jesus wist dat het besluit zijner vijanden reeds genomen was, dat het doodvonnis Hom reeds wachtte en al die vragen slechts dienden om de argelooze en onnadenkende menigte te misleiden. Hij wist, dat geene liefde tot de waarheid hen bezielde en dat zij Hem niet zouden ontslaan ook al zouden zij haar vernemen, 't Is alsof Hij hun zegt: ..Handelt naar uw goeddunken, spreekt het doodvonnis over Mij uit; maar weet het wel; eenmaal zal ook Ik als Rechter optreden; dan zal Ik met alle gestrengheid mijner goddelijke rechtvaardigheid u naar uwe werken vergelden.quot; De Joden echter werden door dit woord dos Heeren niet tot betere gedachten gebracht; de haat tegen Jesus hield hunne oogen omsluierd; de schrikwekkende bedreiging des Heeren liet hen zonder vrees, en zij bleven in hun ongeloof volharden. Overweeg hoe de verblindheid der Joden het lot is van menigen zondaar. God laat den zondaar somtijds in zijne misdrijven

voortleven, Hij laat hem de vrijheid; maar wee dengene, die zijn aanbiddelijk geduld steeds op de proef stelt en die vergeet, dat de goddelijke gerechtigheid eenmaal haren tijd zal hebben. De dag der vergelding zal onfeilbaar eenmaal aanbreken, en hij, die weigert de genaden aan te nomen, welke de goddelijke barmhartigheid hem aanbiedt, zal op dien dag aan de rechtvaardige wraak des hemels niet ontsnappen. Bedenk, hoe menigmaal God reeds tot u sprak, hoe Hij u door zijne heilige ingevingen de zwaarte uwer zonden, de ondankbaarheid van uw gedrag deed inzien, en u riep tot een deugdzaam leven. Vraag u af, of gij aan die stem zijne ' genaden hebt gehoor gegeven en welke pogingen gij hebt aangewend om te breken, met het kwaad. O hoe ongelukkig zoudt gij zijn, in welk een diep beklagenswaardigen toestand u bevinden, indien gij uw oor voor 's Heeren roepstem zoudt sluiten en in uwe zonden zoudt volharden. Geen zwaarder straf kan den zondaar in dit leven overkomen, dan wanneer hij. door voortdurend aan de genade weerstand te bieden, tot volkomen onverschilligheid geraakt voor zijne eeuwige belangen. Want ton slotte zal de stem des homels, de stem van zijn geweten zwijgen, en er zal een schijnbare rust, eene bedriegelijke vrede in zijne ziel ontstaan, die hem voor het gevaarvolle van zijne toestand de oogen doet sluiten, 't Was de straf, waarmede God de ondankbare

Joden tuchtigde en waarmede Hij ook nu nog den zondaar bezoekt, die in zijne zonden en in de onboetvaardigheid volhardt.

Voornemen. Zoodra ik door de stem van Gods genade op het verkeerde van een of andere handeling zal worden gewezen, zoodra de stem van mijn geweten spreekt, zal ik aan die heilige ingevingen gehoor geven en zo tot mijne heiliging aanwenden.

III. Overweeg, hoe Jesus, na door den Joodschen Raad ter dood verwezen te zijn, wordt heengevoerd naar den Eomeinschen landvoogd. Stel u voor, Jesus daar te zien gaan, geboeid, omringd door gerechtsdienaars en soldaten, gevolgd door de leden van het Sanhedrin en het volk, dat van alle zijden toestroomde, om zich in dit smartelijk schouwspel te verlustigen. Ach, Hij wordt daar voortgesleurd straat uit, straat in, naar het rechthuis van Pilatus; en toch bewandelt, Hij dien weg uit vrijen wil, omdat zijn liefde tot den mensch zich dien boven allen uit-verkoor. De ondankbare Joden willen in Hem niets anders zien dan een misdadiger, die de doodstraf heeft verdiend; maar de hemelsche Vader ziet in Hem het slachtoffer, dat bestemd is om de zonden dor wereld uit te delgen in zijn goddelijk bloed. Helaas! 't is den Joden niet genoeg, Jesus te doen sterven; zij willen dat Hij alom als misdadiger beschouwd, dat er een onteerend doodvonnis over Hem uitgesproken worde.

Overweeg, hoe de Zoon Gods meÃ©doo-genloos door de woestelingen wordt voortgedreven. Zijne handen, die zoo menig wonder gewrocht hebben en zich zegenend over zieken en lijdenden uitstrekten, zijn niet kluisters beladen; zijne voeten, die Hem weleer heenvoerden naar het ziekbed van onge-lukkigen, naar de woning van afgedwaalden en zondaren, naar elke plaats waar eenige smart te lenigen, een bedroefde te vertroosten viel, waar eene weldaad zijner goddelijke liefde gevraagd werd, worden nu gedwongen zich te richten naar het huis van Pilatus, waarheen zijne vijanden Hem voortsleuren. âHelaas! o mijn Jesus, wat zal nu het volk van Jerusalem van U denken, als het U daar geboeid terecht ziet staan voor den heidenschen landvoogd. Ach, hetzelfde volk, dat zoo menigmaal de wijsheid uwer woorden, de verhevenheid uwer leer, de vlekkelooze heiligheid uws levens en de heerlijkheid uwer werken bewonderde, zal nu uwe wonderen voor werken van den duivel, uwe prediking voor godslastering houden en U als den slechtsten mensch, als den laagsten bedrieger en den meest verachtelijken van alle misdadigers verfoeien. Ach, waarom, dierbare Jesus, waarom onttrekt Gij Ã¼ niet aan al dien smaad, waarom wilt Gij al die verguizing verduren?' O, indien gij aldus tot Jesus op den dag zijns lijdens gesproken hadt, wat zou Hij u geantwoord hebben? Met hemelsche

liefde zou Hij u toespreken: âIk ben overwonnen, ja, maar niet de boosheid der menschen, neen, mijne liefde tot u is 't, die over Mij zegevierde; Ik ben geboeid, maar 't is om uwe zonden en overtredingen; Ik word gevankelijk weggevoerd, maar Ik ben een gevangene door mijne onderwerping aan den wil mijns Vaders!quot; Werp u dan inden geest met een hart vol wederliefde aan Jesus' voeten neder en zeg Hem: âO, dierbare Verlosser, Gij zijt door den hemelschen Vader voorbestemd tot Zoenoffer voor de zonden der wereld ; Gij hebt Hem willen gehoorzamen tot den dood, ja tot den dood des kruises. 0, wanneer zal ik mijne misdrijven en overtredingen beginnen in te zien, wanneer ze oprecht verfoeien en ophouden mij er aan schuldig te maken ? Wanneer zal ik do nederigheid liefhebben en beoefenen, wanneer het lijden omhelzen, boete plegen over mijne zonden, uwe voetstappen drukken en mij geheel en onverdeeld aan uw heiligen dienst wijden? O dierbare Verlosser, ik smeek het U, bij do onuitsprekelijke mishandelingen en bcleedigingen, die Gij in uw lijden verduurd hebt, geef mij hiertoe uwe alvermogende genade.quot;

Voornemen. Bij 't overwegen van 's Heeren heilig lijden zal ik mij steeds levendig trachten te doordringen van de gedachte, dat Jesus dit alles uit liefde tot mij en ter uitboeting van mijne zonde heeft willen verduren.

O dierbare Jesus, Gij zijt het heilige, zuivere en onbevlekte Offerlam, dat de zonden der wereld wegneemt. Gij het slachtoffer, dat alleen waardig is aan den Vader te worden opgedragen. Zie, bid ik U, op mij, ellendigen zondaar, neder en neem ook van mij al die misslagen en gebreken weg, die U zooveel lijden veroorzaakt hebben. O, hoe groot, hoe onuitsprekelijk groot is uwe liefde tot mij, dewijl zij Ã¼ bewoog, uw leven te geven aan het kruis voor de redding mijner ziel. Maar indien uwe liefde zoo groot is, ach, van waar komt het dan, lieve Jesus, dat ik zoo ondankbaar ben, zoo onverschillig voor uwe liefde. Helaas Gij hebt de bitterste smarten en folteringen willen verduren, en ik schrik voor alle kwelling en lijden terug; Gij hebt u aan de diepste vernederingen willen blootstellen, en ik tracht mij voortdurend boven mijne medemenschsn te verheffen; Gij werdt miskend, beleedigd, veracht, door de heffe des volks verguisd en bespot; en ik streef slechts naar roem en eer, naar achting en aanzien in deze wereld; Gij werdt in al uwe zintuigen op ondenkbare wijze gepijnigd, en ik vlied allo versterving, en jaag de zinnelijke genoegens der wereld na; Gij hebt met de hoogste liefde het kruis omhelsd, dat uw hemelsche Vader u oplegde, en ik beklaag mij bij de geringste beproeving.

die mij door den hemel wordt overgezonden. O mijn dierbare Verlosser, hoe smart liet mij dat ik tot nog toe zoo ver van het heerlijk voorbeeld verwijderd bleef', hetwelk Gij mij ter navolging voorsteldet, dat ik U niet het geringste blijk van wederliefde schonk voor do onuitsprekelijke liefde, die C4ij mij betoond hebt. Maar neen, niet langer, beminnelijke Zaligmaker, wil ik uwe liefde onbeantwoord laten. Zie met het diepste leedwezen verfoei en betreur ik al mijne zonden, die de noodlottige oorzaak van uw lijdon waren en ik neem mij vastelijk voor U van dit oogenblik af nimmer meer te be-leedigen. Geef, lieve Jesus, dat ik slechts U moge beminnen, dat ik U moge liefhebben meer dan mij zclven, meer dan al hetgeen deze aarde mij zou kunnen aanbieden. Gij hebt Ã¼ zeiven opgedragen als het offer voor mijne zonden, zie ook ik wil in het vervolg slechts aan Ã¼ alleen toebehooren. Geef, dat ik voortaan aan niets anders denke, niets anders verlange, naar niets anders strove dan aan U te behagen, en U lief te hebben. In uwe liefde wil ik leven. Heer Jesus, in uwe liefde wil ik sterven, in het bezit uwer liefde hoop ik eenmaal eeuwig gelukzalig te zijn in den hemel. Amen.

Toen Jesus ten tweeden male voor den grooten Eaad der Joden gebracht was, bevond zich ook Judas onder degenen, die den uitslag der rechtspraak verbeidden. Wellicht had de verrader zich gevleid met de gedachte, dat de Heer, nadat zijn onschuld overtuigend bewezen was, weder in vrijheid zou gesteld worden. Maar toen hij zijn goddelijken Meester als een ter dood veroordeelden misdadiger geboeid naar den Eomeinschen stadhouder zag gevoerd worden, verdween de laatste straal van hoop uit zijn hart. De gruweldaad, die hij gepleegd had, rees in al hare ijselijkheid en afzichtelijkheid voor zijn geest op, en loodzwaar drukte het verpletterend gewicht zijner schuld hem op het hart. Keeds den ganschen nacht had hij dat beeld van den diep bedroefden Meester voor oogen gehad; reeds den ganschen nacht had hij eene stem vernomen, die hem toeriep: âJudas! verraadt gij den Zoon des menschen met een kus!quot; Maar nu, nu hij zag, hoe de onschuldige Jesus, die hem zoovele blijken zijner goedheid en liefde geschonken had, door eene woeste menigte omstuwd, werd heengedreven naar het rechthuis van Pilatus, o, nu klonken die woorden des Heeren hem

in de ooren als eene vervloeking. Wroeging en wanhoop jagen hem den tempel in, naar de zaal, waar het bloedgeld hem was uitbetaald, en vol vertwijfeling roept hij tot de priesters, die daar waren achter gebleven: âIk heb gezondigd en onschuldig bloed verraden!quot; Maar de verstokte Joden, wien hij die woorden toeroept, wijzen hem met verachting af en zeggen: âWat gaat het ons aan, gij moogt toezien!' Die woorden voeren zijne wanhoop ten top; hij werpt het verradersloon hun voor de voeten en ijlt heen. Als een andere KaÃ¯n ontvlucht hij het gezicht der menschen en, buiten de stad gekomen, slaat hij de hand aan zich zelven en verhangt hij zich met een strop.

I. Overweeg, welke listen de duivel gewoonlijk bezigt om den mensch ten val te brengen en hem, nadat hij de zonde geploegd heeft, den weg ter bekeering af te snijden. Zoolang Judas allerlei plannen beraamde om zijn goddelijken Meester te verraden, zag hij de afschuwelijkheid, de ontzettende boosheid van zijn misdrijf niet in ; hij lette slechts op het geldelijk voordeel, dat hij uit die daad zou trekken, zonder over de gevolgen zijner zonde na te denken ; maar ter nauwernood is het verraad gepleegd, nauwelijks heeft de diep gezonken apostel den kus gedrukt op het aanbiddelijk gelaat zijns Meesters, of de zwartheid en ondankbaarheid van zijne misdaad staat hem levendig voor oogen, de wroeging grijpt hom aan.

zij laat hom geen oogenblik rust en foltert zijne ziel op onuitsprekelijke wijs; en eindelijk, als Jesus, ter dood veroordeeld, wordt weggeleid naar Pilatus, slaat zij tot de allerverschrikkelijkste wanhoop over en drijft zij hem door zelfmoord een einde te maken aan zijn rampzalig leven. Ziedaar, met welk eene sluwheid de duivel te werk gaat, wanneer hij eene ziel wil overhalen tot het kwaad. Voordat de zonde gepleegd is, houdt hij zorgvuldig de boosheid en afzichtelijkheid er van voor onzen geest verborgen; hij benevelt ons verstand en lokt ons aan door ons in de verleidelijkste kleuren het genot voor te spiegelen, dat ons in de zonde zal worden geschonken; indien do stem van ons geweten zich dreigend doet hooren, brengt hij haar tot zwijgen door ons te doen gelooven, dat die zonde slechts eene vergeeflijke zwakheid is onzer menschelijke natuur, dat hot ons gemakkelijk zal vallen vergiffenis er van te verkrijgen. Maar nauwelijks hebben wij toegestemd in de bekoring en is de zonde gepleegd, of de helsche geest brengt ons gemoed in de grootste verwarring. Wat ons tc voren eene gewone overtreding toescheen^ wordt nu eene afschuwelijke misdaad in ons oog, eene misdaad, die ons met de diepste schaamte vervult en waarvan wij ons in deii biechtstoel niet durven beschuldigen, eene misdaad, die ons naar den rand van den afgrond der vertwijfeling heeavoort en ons

met KaÃ¯n doet uitroepon : âMijn gruwel is te groot, dan dat ik vergiffenis zon verdienen!' Leer dan steeds op uwe hoede te zijn, opdat do duivel u niet misleide. Mocht gij liet ongeluk gehad hebben, reeds eenmaal het slachtoffer van zijne listen geweest te zijn, ach, verdubbel dan uwe waakzaamheid ; neem in de bekoring aanstonds uwe toevlucht tot God en smeek Hem, dat Hij u een levendigen afschrik van de zonde inboe-zeme. Maar leeft gij op dit oogenblik nog in uwe zonden voort, en houdt de valsche schaamte u van den biechtstoel verwijderd, ach, werp u dan in Gods armen vol vertrouwen op zijne eindelooze liefde en barmhartigheid ; want niets vuriger verlangt Hij, dan u zijne ontfermende liefde te toonen en u vergiffenis te schenken.

Voornemen. Ootmoedig zal ik God bidden mij van do valsche schaamte in den biechtstoel to bevrijden en elk gevoel van moedeloosheid en vertwijfeling uit mijn hart verwijderd te houden.

TL Overweeg, hoe Judas tot dat verschrikkelijk uiteinde kwam door de halsstarrigheid, waarmede hij voortdurend aan de goddelijke genade had weerstand geboden. Drie jaren had Judas in hot heilig gezelschap verkeerd van den goddelijken Verlosser, wiens geheele leven oen allertreffendst voorbeeld was van onthechting aan do goederen der wereld, 't Was den apostel niet

onbekend onder welke omstandigheden de Zoon Gods in deze wereld was verschenen, hoe Jesus in een verlaten stal in de diepste armoede was geboren. Judas wist, hoe de armoede den Heer van zijne kribbe af bijbleef, hoe zij Hem volgde naar Egypte, hoe zij niet Hem terugkeerde naar Nazareth, hoe zij Hem niet verliet op zijne Evangelie-reizen, zoodat Jesus in waarheid kon getuigen: âDe vossen hebben hunne holen en de vogelen des hemels hun nest, maar de Zoon des menschen heeft niets, zelfs geen steen, om zijn hoofd op te rusten te leggen.' Hoe menigmaal was hij getuige geweest van de bijzondere voorliefde die Jesus den armen betoonde! Hoe duidelijk had Jesus ook hem tegen die verderfelijke gehechtheid aan geld en goed gewaarschuwd, toen Hij sprak: âquot;Wilt u geen schatten vergaderen op aarde, waar de roest en de mot ze vertecren en do dieven ze uitgraven en stelen, maar vergadert u schatten in den hemel, waar noch roest, noch mot ze verteeren en geen dieven ze uitgraven en stelen.quot; Met hoeveel nadruk had de Heer hem andermaal diezelfde vermaning gegeven, toen Hij, alvorens zijne apostelen ter prediking uit te zenden, tot hen zeide: âWilt geen goud noch zilver bezitten, ncch geld in uwe gordels, noch reiszak, noch dubbel kleed, noch schoeisel, noch wandelstaf.' Was het toen niet alsof Jesus sprak: âGaat hoen als dienaren van den armen God van

Nazareth, gaat heen, onthecht aan het aardsche, om den mensch niet alleen door uw woord, maar nog meer door uw voorbeeld op te wekken, uitsluitend naar de goederen des hemels te streven.quot; Maar Judas hield hot oor voor die liefderijke vermaningen des Heeren gesloten. Ook de heldhaftige voorbeelden van onthechting, die zijne modeapostelen hem gaven, maakten op hem niet den minsten indruk. Zijne hartstochtelijke gehechtheid aan het geld werd steeds grooter; al dieper en dieper valt de apostel, en ten slotte komt hij er toe, zich bij de opperpriesters aan te molden met het voorstel, om zijn goddelijken Meester voor eenige zilverlingen in hunne handen over te leveren. Dit alles wist Jesus; toch biedt Hij den trouweloozen apostel herhaaldelijk zijne genade aan. Nog eenige uren geleden, toen hij het laatste avondmaal hield met zijne leerlingen, had de Verlosser getracht Judas tot inkeer te brengen, door hem het afzichtelijke van zijn misdaad voor oogen te houden: âDo Zoon des menschen gaat wel heen gelijk van Hem geschreven staat,quot; had Jesus gezegd, ,wee echter den mensch, door wien de Zoon des menschen zal overgeleverd worden; het ware dien mensch goed, indien hij niet geboren was.quot; Maar deze bedreiging bracht Judas niet tot inkeer, gelijk ook het zachtmoedig woord des Heeren, in den Olijfhof gesproken, in het gemoed van den verrader geen ingang vond.

Maar daarom ook volgde op het verwerpen van zoovele genaden, zulk een vreeselijk uiteinde. Daarom sterft do verrader in zijne zonden, sterft hij door zijn eigen hand, sterft hij in de woede en de razernij der wanhoop, tot afschrikwekkend voorbeeld voor alle zondaren, die ondanks de roepstem des hemels hardnekkig aan do genaden weerstand bieden en in hunne zonden volharden. Sla hier een blik op u zeiven en vraag u ernstig af, of ook gij nimmer Gods goedheid en genade misbruikt hebt. O, zonder ophouden, spreekt die' stem der genade tot uw hart: uitnoo-digingen, aanmoedigingen, verwijten, opwekkingen, bedreigingen, alles stelt God in het werk, alles beproeft Hij om den zondaar tot inkeer te brengen. Gaaft gij steeds aan die roepstem gehoor'? Hebt gij uwe bekeering nimmer uitgesteld ? Hebt gij steeds medegewerkt met Gods genade of waart gij wellicht misdadig genoeg ze te verwerpen ot er aan weerstand te bieden'? Ach, bedenk hot wel, eenmaal zal er een tijd komen, dat Gods rechtvaardigheid de beleedigingen wreekt, die zijne barmhartigheid werden aangedaan. Mocht gij u schuldig bevinden, verneder u dan voor God, roep met innig leedwezen over uwe zonden zijne erbarming in en maak het vaste besluit Gods genaden in het vervolg met een bereidwillig hart aan te nemen en ze tot uwe heiliging aan te wenden.

liemols verneem, die mij over een of andere handeling vermaant of berispt, zal ik er aanstonds aan gehoor geven.

ITT. Overweeg, hoe verfoeilijk de zonde van hebzucht is en tot welke verschrikkelijke gevolgen zij leidt. De heilige Schriftuur zegt, dat deze zonde den geest verblindt, aan de liefde den doodsteek toebrengt, den weg baant tot tal van andere zonden, de lichtende fakkel des geloofs uitdooft en ten slotte voert tot halsstarigheid in het kwaad en tot de eeuwige verwerping. Judas geloofde ongetwijfeld aan Jesus' Godheid. Im-

mers menigmaal was van de wonderen, waarmede de Heer zijn goddelijke afkomst bevestigde. Hij kon zich dus niet ontveinzen, dat hetgeen Jesus verachtte ook ten eenenmale verachtelijk en nietswaardig was, dat daarentegen al hetgeen de Verlosser als loffelijk en prijzenswaardig aanbeval ook met alle kracht verdiende nagestreefd te worden. Toch blijft hij in zijne zonde volharden, omdat de gehechtheid aan het geld zijn geest heeft verblind. Die verfoeielijke hebzucht maakt hem ongevoelig voor de vermaningen des Hoeren en drijft hem voort op den weg, waar allo misdaden gevonden worden. Ten slotte deinst hij voor geen enkele euveldaad moer terug en beraamt hij in koelen bloede met 's Heeren vijanden liet plan om zijn goddelijken Meester aan hen over te leveren. Met Jesus

te verraden, is hij tot den laagsten graad van boosheid gezonken; wanhoop, onboetvaardigheid en zelfmoord zullen zijne eeuwige verwerping voltooien. Wel ontbrak hot ook bij Judas niet aan eenig teeken, waaruit men kon opmaken, dat hij zijn gruweldaad verfoeide. Immers toen hij zag, dat Jesus geboeid naar Pilatus werd heengeleid, gevoelde hij de hevigste wroeging over zijne misdaad. Hij heeft er berouw over, hij belijdt openlijk zijne schuld, hij herstelt, zooveel hij vermag, het kwaad en werpt het bloedgeld, dat hem voor zijn verraad was toege-teld, den priesters voor de voeten; maar helaas! do zachte teedere aandoeningen, die onuitsprekelijk troostvolle gevoelens, die het hart van den boetvaardigen zondaar overmeesteren en hem bewegen zich berouwvol aan 's Heeren voeten neder te werpen, blijven hem volkomen vreemd. De razernij der wanhoop grijpt hem aan, en na verschillende werken verricht te hebben, die tot eene oprechte bekeering hadden kunnen leiden, slaat hij in zijne halsstarrigheid en vertwijfeling de handen aan zich zelven en sterft hij in onboetvaardigheid. O, wie siddert niet voor zich zelven, bij de overweging van het rampzalig uiteinde van Judas! Welaan, beoefen dan met eene bijzondere voorliefde die deugd van onthechting aan wereldsch goed. Geef gaarne aalmoezen aan de armen ; draag van het uwe bij ter opluistering van

het huis, waarin tie God dus hemels uit liefde tot Ã¼ zijn verblijf houdt; ter ondersteuning dier edelmoedige geloofshelden, die alle gemakken des levens vaarwel zeiden, om aan de uitbreiding van hot rijk van Christus onder de ongeloovigen te arbeiden. Sluit u aan bij zoovele heilige en onbaatzuchtige zielen en neem, naar de u gegeven krachten, ijverig deel aan de groot-sche werken, die de christelijke liefde tot glorie van God en tot tijdelijk en eeuwig geluk der lijdende menschheid onderneemt. O, welk een heerlijken, welk een onvergankelijken schat zult gij u hierdoor vergaderen in den hemel, en met hoeveel liefde zal de goddelijke Koning u eenmaal het woord toespreken ; âKomt, gezegenden mijns Vaders, bezit het rijk, dat van het begin der wereld voor u bereid is; want Ik had honger en gij hebt Mij gespijzigd; Ik had dorst en gij hebt Mij gelaafd; Ik was vreemdeling en gij hebt Mij geherbergd ; naakt en gij hebt Mij gekleed; ziek en gij hebt Mij bezocht; voorwaar Ik zeg u, alwat gij aan een van de geringsten mijner broeders gedaan hebt, hebt gij aan Mij gedaan.quot;

Voor neme n. Allo hebzucht zal ik zorgvuldig in mij bestrijden; steeds zal ik trachten naar vermogen hulp te verleenen, waar dit zal gevorderd worden.

O, mijn dierbare Jesus, hel medelijden met een armen, verdwaalden zondaar. Ach, ook ik ben reeds zoo menige schrede voortgegaan in dien doolhof der zonde, waarin Judas zoo jammerlijk omkwam. Ik dank U, liefdevolle Verlosser, dat Gij mij nog in tijds do oogen geopend hebt; zie, niets verlang ik vuriger dan aan uwe roepstem gehoor te geven en aan de inspraken uwer genaden te beantwoorden. Vol droefheid en leedwezen keer ik op mijne schreden terug, om den weg in te slaan, die naar de haven des behouds en uwe eeuwige woonstede heenvoert. Maar ach, zoovele verderfelijke neigingen beheer-schen mij, die door mijne traagheid en zorgeloosheid diepe wortelen hebben geschoten in mijn hart. Helaas! hoe zal ik, zwak en hulpbehoevend schepsel, die machtige vijanden kunnen bestrijden, hoe aan hunne herhaalde aanvallen weerstand bieden, indien Gij, o mijn Jesus, mij niet bijstaat en versterkt met uwe alvermogende genaden ? Ik vraag ze U dan, lieve Jesus, die genaden, zonder welke ik niets vermag ter zaligheid. Ach, wel moet ik erkennen, dat ik niet waardig ben ze te ontvangen om de vele zonden, waaraan ik mij schuldig maakte; maar toch, om de verdiensten van uw bitter lijden en sterven smeek ik Ã¼, mij uw goddel ijken bijstand niet te willen onthouden. Sla ceeu acht. Heer.

op mijne omlankbaarlieid on trouwolooshokl, maar lot alleen op den nood, waarin ik mij bevind, raadpleeg alleen do onuitsprekelijke goedheid en barmhartigheid, waarvan uw goddelijk hart te allen tijde voor den boetvaardigen zondaar overvloeide, en welke Gij nimmer weigert aan degenen, die met een vermorzeld en ootmoedig hart tot U terugkeeren. Voortaan, lieve Jesus, wil ik beter aan uwe genaden beantwoorden, mijne verkeerde hartstochten bestrijden, mijne zondige neigingen onderdrukken, over mij zeiven en al mijne zintuigen heerschen, opdat ik na dit leven moge opgenomen worden in het hemelsch paradijs, welks poorten Gij ons door uw lijden en sterven hebt ontsloten. Amen.

De Eomeinsche landvoogd, voor wien Jesus terecht stond, bemerkte al aanstonds, dat de Heer valschelijk door de Joden beschuldigd werd ; het ontbrak hun aan bewijzen, en ook de getuigen, die waren opgeroepen, konden niets tegen den Verlosser inbrengen. Duidelijk zag hij in, dat Jesus hot slachtoffer was van den haat en de afgunst der aanzienlijke Joden en 't kwam hem

onnoodig voor den Heer in een langdurig verhoor te ondervragen naar hetgeen men Hem ten laste legde. Slechts een onderdeel der aanklacht was in zijn oog een punt van gewicht: Jesus wilde zich tot koning opwerpen, zoo hadden de Joden gezegd, en alleen hierover wilde Pilatus den Heer verder ondervragen. Hij trad dan de gerechtszaal binnen, liet Jesus voor zich komen en vroeg: âZijt Gij de Koning der Joden?quot; Jesus antwoordde met eene wedervraag: âZegt gij dit uit u zeiven, of hebben anderen het u over Mij gezegd ?quot; Opdat het echter den schijn niet zou hebben als loochende Hij zijn goddelijk koningschap, zoo sprak Hij op plechtigen toon: âMijn rijk is niet van deze wereld. Indien mijn rijk van deze wereld was, zouden mijne dienaars zeker strijden, opdat Ik niet aan de Joden zou overgeleverd worden. Nu echter is mijn rijk niet van hier.quot; Toen sprak Pilatus: âGij zijt dus een koning?quot; Jesus antwoordde: âGij zegt het. Ik ben Koning. Daartoe ben ik geboren en daartoe in de wereld gekomen, om getuigenis af te leggen voor de waarheid ; alwie uit de waarheid is hoort mijne stem.'

I. Breng, alvorens uwe overweging te beginnen, de hulde uwer aanbidding aan uwen hemelschen Koning; zweer Hem eeuwige trouw en smeek Hem, dat Hij te allen tijde moge heerschen over alle vermogens uwer ziel, over alle neigingen van uw hart. Breng Hem

als verscluildigden cijns uwer onderwerping ii zelvon ten offer, opdat zijn goddelijke wil volkomen in u vervuld worde. Begin, na deze acte van onderwerping niet diepen ootmoed verricht te hebben, uwe overweging en breng u de woorden te binnen, die Jesus, uw goddelijke Koning voor den Ronieinschen landvoogd sprak : âMijn rijk is niet van deze wereld.quot; Overweeg hoe vergankelijk alles is wat deze aarde ons biedt: de goederen en rijkdommen dezer wereld zijn be-driegelijk en liet bezit er van is onzeker; de eeretitels en waardigheden, naar welke de wereldling streeft, zijn niet van blijven-den duur; ook al zou hij gedurende zijn leven de hoogste eereambten en meest invloedrijke betrekkingen bekleeden, door den dood worden zij hem ontnomen; aardsche koninkrijken, hebben hunne grenzen en zijn niet duurzaam ; zij worden gesticht, bloeien gedurende korteren of langeren tijd en gaan ten onder; maar het rijk van Jesus Christus, onzen goddelijken Ko ning, kent geene grenzen en heeft geen einde; het zal blijven bestaan gedurende do gansche eeuwigheid. Overweeg, hoeveel redenen dus den Christen aansporen, zijn hart te onthechten aan al het geschapene en slechts te streven naar het bezit der eeuwige goederen, die God voor hem in den hemel heeft weggelegd. Hoe dwaas en onverstandig zoudt gij dus handelen, indien gij niet uwe gedachten en neigingen aan het

aardsche bleeft hangen, indien gij uwe zinnen op aardsche goederen zoudfc zetten en de genoegens en vreugden dezer wereld zoudt najagen. Ach, wat is al het vergankelijke wat deze aarde oplevert? t Is een nevel, die eenige oogenblikken over velden en beemden ligt uitgespreid, maar die optrekt voor de schitterende stralen der morgenzon; 't is een vluchtig schaduwbeeld dat verdwijnt, oen verleidelijke bloemengeur, die op den adem van den wind wordt verdreven en ras vervliegt. Niets hier beneden is van blij venden duur, maar niets ook is in staat de verlangens en begeerten van het menschelijk hart te bevredigen. Welke goederen ons ook ten deel vallen, welke genoegens wij ook mogen smaken, nimmer zal de dorst naar geluk, die ons kwelt, door het eindige worden gelescht; rusteloos zal ons hart blijven en onbevredigd, totdat het rust vinde in God, die alleen in staat is alle wenschen en begeerten van ons hart te bevredigen.

V o o r n e m e n. Ik zal trachten mijn hart aan al het vergankelijke te onthechten om ongehinderd naar het bezit van God en de eeuwige goederen te kunnen streven.

II. âMijn rijk is niet van deze wereld,quot; zoo spreekt de eeuwige Waarheid. Stijg in uwe gedachten op naar die plaats van eeuwig geluk en onvergankelijke vreugde, waar het rijk van Jesus Christus zich bevindt. Overweeg, hoe gij, naar het woord des Hee-

ren: âHet rijk der hemelen lijdt geweld en alleen de geweldigen nemen het in,quot; voortdurend en met alle krachtsinspanning er naar streven moet door een heiligen, onberispe-lijken levenswandel eene plaats in dat rijk van uw goddelijken Koning te veroveren. Moet gij hier in zwaren arbeid, in zwoegen en slaven uw leven doorbrengen, wacht u dan wel u over uw lot te beklagen, maar troost u met de gedachte, dat aan den avond uws levens eene eeuwige rust voor u zal aanbreken en de tienling der eeuwige glorie u door den Heer van den wijngaard zal worden geschonken. Wordt gij door droefheid ter nÃ©Ã©r gedrukt, stijg op in dei geest naar het verblijf, waar Jesus, de Blijdschap der Engelen en uitverkorenen, u wacht, en bedenk, dat do vreugden, die u daar zullen ten deel vallen, u nimmermeer zullen ontnomen worden. Worstelt gij met armoede en gebrek en moet gij u vele ontberingen getroosten, schep moed, verlevendig uw geloof, denk aan de armoede, waarin uw goddelijke Koning geleefd heeft, en overweeg, hoe gij door dat gemis van de rijkdommen dei-wereld eenmaal de onvergankelijke schatten en eeuwige goederen des hemels zult beÃ«rven. Houden langdurige ziekten u aan uwe sponde gekluisterd, zijn de pijnen, die gij te verduren hebt, hevig en uwe benauwdheden menigvuldig, zie op naar Jesus, den Koning des lijdens en zeg tot 11 zeiven: âGaarne

wil ik hier lieneden Jesus' lijdensspool' volgen; want de weg des lijdens is de weg ter glorie.quot; In Ã©Ã©n woord: wanneer uwe ondernemingen mislukken, uwe plannen schipbreuk lijden, wanneer beproevingen van allerlei aard u treffen, terwijl de goddeloozen geacht en geÃ«erd worden en leven in weelde en overvloed, bedroef u dan niet, maar beschouw al het aardsche met do oogen des geloofs, bedenk, hoe kortstondig het geluk der zondaren is; houd goeden moed, hef uwe blikken ten hemel en spreek vol onderwerping met uw goddolijken Koning: âMijn rijk is niet van deze wereldquot;. O, hoeveel troost zult gij smaken gedurende uw leven en met welk eene onuitsprekelijke vreugde zal uwe ziel vervuld worden in uw stervensuur, indien gij bij al uwe werken dit woord van Jesus immer indachtig zijt!

Voornemen. 13j alle kwellingen en beproevingen des levens zal ik mijne gedachten naar den hemel verheffen en mij troosten met het geluk, dat mij in Gods woonplaats wacht.

III. âMijn rijk is niet van deze wereld.' Overweeg, hoe deze woorden, weinige uren vÃ³Ã³r zijn dood door Jesus gesproken, eene waarheid bevatten, die sinds achttien eeuwen schier dagelijks opnieuw wordt bevestigd. Beschouw uwen lijdenden Verlosser: Hij is de Koning der Koningen, de Heer van allen, die den rijksstaf voeren, en toch

Hij wordt veracht, geloochend en vervolgd door een groot aantal dergenen voor wier verlossing Hij eenmaal aan het kruishout stierf. Sinds achttien eeuwen gaat de voorspelling van Simeon in vervulling en is de goddelijke Koning een teeken, dat wordt tegengesproken ; sinds achttien eeuwen wordt zijne leer bespot, in twijfel getrokken en geloochend; sinds achttien eeuwen worden zijne priesters en volgelingen door de kinderen dezer wereld gehaat en veracht. Overweeg, welke plichten gij als dienstknecht van uwen Koning Jesus Christus tegenover de wereld te vervullen hebt. Door geen tegenspraak, geen smaad, geen bespotting, geen vervolging moogt gij u ooit laten ontmoedigen, of tot ontrouw aan uwen Koning laten overhalen. Daarom blijf moedig pal staan bij den standaard van uw hemelschen Koning, onwankelbaar in uw .geloof, onwankelbaar in uw vertrouwen op zijn goddelijk woord, dat de poorten der hel zijne Kerk nimmer zullen overweldigen. Blijf onvermoeid strijden in zijn dienst, hef de banier des geloofs omhoog, handhaaf en verdedig de onvervreembare rechten van zijne H. Kerk en van zijn Plaatsbekleeder op aarde; verkondig zijne leer door woorden en werken; gehoorzaam stipt aan zijne heilige wetten en ondersteun door uwe gebeden en liefdegiften de pogingen zijner heldhaftige volgelingen, die de wereld vaarwel zeiden,

om hun leven te wijden aan de uitbreiding van het geestelijk rijk van uwen Koning Jesus Christus in de harten der menschen. Hierdoor toch zult gij u een plaats veroveren in het hemelsch koninkrijk, waar Christus heerscht met allen, die Hein in hun leven getrouw waren.

Voornemen. Onvermoeid zal ik voor de rechten en de belangen van mijn hemel-schen Koning blijven strijden en dikwerf God bidden, dat het rijk van zijn goddelij-ken Zoon steeds verder zijne grenzen moge uitbreiden en in de harten aller menschen moge gevestigd worden.

O, rijk van mijn hernelschen Koning, o. koninkrijk der eeuwigheid, mocht de gedachte aan de heerlijkheid, die de zielen der uitverkorenen in uwe lusthoven smaken, mij toch immer bijblijven. In u zingen de gelukzalige koren der Engelen en Hemelgeesten Gods lof, in u loven de oud vaders en profeten zijne heerlijkheid en macht, in u prijzen de apostelen en martelaren, de belijders en maagden zijne liefde en zijne goedheid, in u juichen en jubelen de onafzienbare reien der heiligen, die in den levensstrijd met hun Koning Jesus Christus over den duivel en de wereld hebben gezegevierd; in u kennen, aanschouwen en bezitten zij God, de Bron van een eindeloos geluk en van de hoogste

glorie. Ook ik, lieve Jesus, zal eenmaal het rijk mogen ingaan, dat Gij van eeuwigheid voor mij bereid hebt, indien ik in uwe , liefde ten einde toe zal hebben volhard. O, wanneer de kwellingen en beproevingen des levens mij dan zullen bezoeken, sterk mij dan. Heer Jesus, met uwe genaden en spreek tot mijne ziel: âMijn rijk is niet van deze wereld. Houd goeden moed, eenmaal zal uw lijden een einde nemen en dan wacht u een onverwelkbare gloriekroon!quot;' Ach, die gloriekroon, lieve Jesus, ik ben haar niet waardig: door mijne veelvuldige trouweloosheden in uwen dienst, door mijne zwakheid en lafhartigheid, verdiende ik voor immer uit uw rijk te worden buiten gesloten. Maar zoo ik nog blijf hopen op eene plaats in den hemel, 't is omdat ik de grenzenlooze barmhartigheid ken van uw goddelijk Hart, omdat ik weet, dat fiij een boetvaardigen zondaar niet verstoot, maar vol liefde in uwe genade opneemt. Ontferm U dan ook over -j mij, lieve Jesus, nu ik vol leedwezen tot Ã¼ terugkeer. Zie, van dit oogenblik af wil ik U steeds getrouw blijven. Nimmermeer zal ik uwen dienst verlaten, om mij bij uwe vijanden aan te sluiten ; maar in uw leger, o mijn Koning, zal ik blijven strijden; strijden tegen de wereld en hare bedriegelijke ijdelhe-den, strijden tegen den duivel en al zijn aanhang, strijden tegen al wat laag is en onedel, strijden voor al wat goed is en rechtvaardig,

strijden tot mijn laatsten ademtocht, opdat ik onder uwen standaard den geest geve en eenmaal, na dit leven moge opgenomen worden in het rijk uwer glorie, om Ã¼ daar met geheel het hemelsch hof als den Koning mijns harten te loven, te prijzen en te verheerlijken in eeuwigheid. Amen.

De Romeinsche landvoogd vond in 's Heeren gedrag niet de minste aanleiding om Hem ter dood te veroordeelen. Openlijk betuigde hij aan de leden van den Joodschen Raad, die voor het rechthuis stonden en aan het volk, hetwelk van alle zijden kwam toegestroomd, dat Hij in Jesus geen schuld vond. De Joden echter bleven op 's Heeren veroordeeling aandringen en, daar zij vreesden, dat Pilatus Hem in vrijheid zou stellen, herhaalden zij telkens en telkens weder de valsche aanklachten, die zij reeds vroeger tegen den Verlosser hadden ingebracht. Jesus echter zweeg. En toen Pilatus den Heer tot spreken wilde dwingen en Hem vroeg: âHoort Gij niet hoeveel getuigenissen men tegen U aflegt? Antwoordt Gij niets?' ook toen bleef Hij het stilzwijgen bewaren en

legde Hij eene onverstoorbare kalmte, eene heilige zelfbeheersching aan den dag, die den heidenschen landvoogd met bewondering vervulden. Hoe duidelijk evenwel Jesus' onschuld aan het licht trad, de verbittering en de blinde haat van 's Heeren vijanden namen voortdurend toe. Andermaal werpen zij de valsche beschuldiging op, dat Jesus door zijne leer het volk in geheel Judea en Ga-lilea had opgeruid. Toen Pilatus vernam, dat de Heer ook in Galilea gepredikt had en van daar afkomstig was, meende hij het middel gevonden te hebben, om zich deze zaak van den hals te schuiven zonder de Joodsche oversten te kwetsen. Herodes toch, de viervorst van Galilea, bevond zich juist te Jerusalem, om er het Paaschfeest te vieren. Zoo er in Galilea inderdaad een volksoploop had plaats gehad, kon deze vorst het best over de schuld oordeelen van degenen, die er in betrokken waren geweest. Daarom haastte de landvoogd zich den Verlosser naar Herodes heen te zenden, opdat deze, na de beschuldiging, die tegen den Heer was ingebracht, onderzocht te hebben, een vonnis over Hem zou uitspreken.

I. Overweeg, hoe de goddelijke Verlosser zelfs de bewondering wekte van den heidenschen landvoogd door het plechtig stilzwijgen, dat Hij bleef bewaren, ofschoon Hij van alle zijden door zijne vijanden gehoond en belasterd werd. Vraag u af, waarom Je-

sus hier geen enkel woord sprak om zijne onschuld te bewijzen en de listen zijner vijanden te verijdelen. O, Jesus zwijgt zelfs daar, waar men Hem op op do afschuwelijkste wijze belastert, omdat zijn hart oen nog veel bewonderenswaardiger stilzwijgen bewaart ; omdat zijn goddelijk hart /ich geheel en al overgeeft aan de beschikkingen zijns Vaders en er zijn hoogste vreugde in vindt. Jesus zwijgt, omdat hij, wel verre van terug te schrikken voor zijn lijden, daarentegen met onuitsprekelijk zielsverlangen er naar uitziet, teneinde onze onsterfelijke zielen te kunnen verlossen, omdat Hij zijne vijanden liefheeft, en, zonder hun het geringste te verwijten, hunne dwaling en verblindheid beklaagt; omdat Hij onze ijdele uitvluchten en verontschuldigingen, onze valsche verdachtmakingen, ons ongeduld, onze driften, in Ã©Ã©n woord, omdat Hij onze zonden wil uitboeten. Ziedaar de reden waarom Jesus zwijgt, waarom Hij die valsche beschuldiging ondergaat, zonder dat een enkel woord zijn mond, een enkele zucht zijn borst ontsnapt. Werp een blik op u zeiven en vraag u af, of gij het voorbeeld van uwen goddelijken Meester gevolgd zijt. O, zoo menigmaal wordt u de gelegenheid geschonken om met uwen Verlosser het stilzwijgen te beoefenen. Wanneer men u berispt, wanneer men u tegenspreekt of bespot, wanneer gij valschelijk beschuldigd of onrechtvaardig

veroordeeld wordt, denkt gij dan aan het stilzwijgen van Jesus? Beijvert gij u dan Hem na te volgen en door uw stilzwijgen te verheerlijken V Onderzoek u hierover ernstig en mocht gij u iets te verwijten hebben, verneder u dan voor God, vraag Hem vergiffenis, bied Hem ernstige besluiten aan voor de toekomst, en smeek zijne genaden af, om ze stipt ten uitvoer te bren-gen.

Voorneme n. Ter liefde van Jesus, die zijn lijden zwijgend verduurde, zal ik mij in het stilzwijgen oefenen, vooral dan, wanneer de zucht om mij zeiven te verheffen of te verdedigen mij tot spreken komt bekoren.

II. Overweeg, hoe Jesus ook daarom een heilig stilzwijgen bewaart, omdat de Romein-sche landvoogd, omdat priesters, schriftgeleerden, PharisaÃ«en, en geheel het Joodsche volk zich onwaardig gemaakt hadden zijne stem te vernemen. Reeds meermalen had Jesus tot hen gesproken, maar zij weigerden aan zijn goddelijk woord geloof te hechten, daarom spreekt Hij niet meer tot hen. O, hoe verschrikkelijk is dat zwijgen! De Verlosser had zich reeds als den Messias aan de Joden geopenbaard. Hij had tal van wonderen verricht, die luide voor zijn goddelijke afkomst getuigden. Hij had hun lessen vol hemelsche wijsheid gegeven, openlijk had Hij beleden, dat Hij de Zoon (jods was, maar

zij geloofden niet in Hem en bleven zijne veroordeeling van den landvoogd eischen. Ook Pilatus heeft reeds nit Jesus' mond vernomen dat Hij Koning is, maar van een rijk dat niet van deze wereld is, en dat hoog boven alle koninkrijken der aarde is verheven. Bovendien had de stadhouder reeds erkend, dat hij geen schuld vond in den Heer; als onbevooroordeeld rechter had hij zich niet met deze bekentenis mogen tevreden stellen; maar zijn schuldige vrees voor de Joden doet hem zijn plicht verzaken, in de hoop dat Christus zelf zijne onschuld zal bepleiten. .Die plichtvergeten lafhartigheid van den landvoogd, die huichelarij en laster der Joden verdienden geen antwoord van den Heer. Daarom zwijgt Jesus. Overweeg aandachtig, welk verschrikkelijk geheim er in dit stilzwijgen des Heeren ligt opgesloten. Hierdoor toch wil Jesus ons leeren, dat Gods barmhartigheid jegens den zondaar eenmaal een einde neemt. Zoolang de mensch voor betere gevoelens vatbaar blijft, en niet volkomen verhard is in het kwaad, biedt God hem zijne genade aan en blijft Hij spreken tot zijn hart. Heeft de zondaar zich aan eene zware overtreding van 's Heeren wet schuldig gemaakt, dan verwijt zijn geweten hem luide zijn misdrijf, en de wroeging, die hij dan gevoelt, het schuldbesef, dat hem dan ter neerdrukt, ziedaar de stem, waarmede God hem dringend vermaant den weg der zonde

te verlaten en ecu beter leven te gaan leiden. Maar wee den zondaar, die voortdurend de genaden des hemels misbruikt, die zijne oogen voor het licht der waarheid gesloten houdt, en weigert aan Gods roepstem gehoor te geven! Wat toch zal dan zijn lot zijn? Zal die goddelijke stem ten slotte voor hem zwijgen en dit zwijgen hem te kennen geven, dat zijne verwerping nabij is, dat hij zich reeds bevindt onder het getal dier ondankbaren, tot welke Jesus eenmaal sprak : âIn uwe zonden zult gij sterven?quot; Alleen aan God is het bekend, maar gij, onderzoek u ernstig en vraag u af, of gij steeds aandachtig het oor leent aan Gods heilige ingevingen. Wanneer de stem van uw geweten tot u spreekt over het gevaar, dat in een of andere handeling, in het bezoeken van sommige plaatsen, in den omgang met bepaalde personen voor u gelegen is, geeft gij dan steeds aan die waarschuwing gehoor? Wanneer uw geweten u wijst op liet ongeoorloofde van een of andere daad. wacht gij er u dan voor? Wanneer het u eene zonde verwijt, wendt gij dan alle pogingen aan, om u weder met God te verzoenen? Of hebt gij die vermaningen in den wind geslagen, hebt gij die stem trachten te versmoren? Ach, mocht dit zoo zijn, werp u dan vol berouw aan Jesus' voeten neder, smeek Hem om vergiffenis en tracht in het vervolg beter aan Gods stem gehoor te geven, opdat gij nimmer moogt

(leelen in do straf dier on gelukkigen, die door hun hardnekkig verzet zich alle genaden onwaardig maakten.

Voornemen. Steeds zal ik aan de stem van mijn geweten gehoor geven en mij beijveren aan elke inspraak der goddelijke genaden te beantwoorden.

III. Overweeg, aan welke zondige lafhartigheid do Romeinsche landvoogd zich schuldig maakte door Jesus heen te zenden naar Herodes. Hij wist, dat de Heer onschuldig was, en had hiervan zelfs openlijk getuigenis afgelegd; maar uit vrees van aan de Joden te mishagen, stelde hij Jesus, in plaats van Hem de vrijheid te schenken, opnieuw bloot aan het gevaar van onschuldig veroordeeld te worden. Helaas, de achting der menschen gaat bij Pilatus boven de deugd; hun lof, hunne goedkeuring en vriendschap wegen bij hem zwaarder, dan de vervulling der ernstige en heilige plichten, die zijn geweten hein oplegt. Uit hoofde van zijn ambt was hij geroepen en aangewezen om de valsche aanklachten af te wijzen, den laster te vervolgen, het recht te verdedigen, do onschuld te beschermen eu de wet zonder eenige menschelijke berekening of bijoogmerken in al hare gestrengheid, tegen welke misdaad dan ook, te handhaven; en hij miskent-zijne roeping, onteert zijne waardigheid, heult met den laster, laat de valsche getuigen in vrijheid en den onschuldige ter prooi aan zijne

vijtuulen ; liij vertreedt alle gevoel van billijkheid en rechtvaardigheid en laat de afschuwelijke misdrijven, waaraan de Joden zich hier schuldig maken, ongestraft. Ziedaar de gevolgen van zijne zwakheid en lafhartigheid. Maar verfoeit gij de zondige handelwijze van Pilatus, ach vraag u af, of ook gij n wellicht niet aan dezelfde zwakheid hebt schuldig gemaakt. Waart gij steeds ijverig in het vervullen uwer plichten, in het volbrengen van Gods gebodenquot;? Was geen afkeurend oordeel der menschen, geene verachting der wereld ooit in staat u van eenig goed werk af te honden? Of hebt gij wellicht, om de bespotting van onverschilligen on zondaars te ontgaan, met opzet verwaarloosd hetgeen Gods wet u voorschreef, of waartoe de geboden der H. Kerk u verplichtten ? Bedenk het wel, hij die uit vrees voor het afkeurend oordeel der wereld een goed werk verwaarloost, is een lafaard en den naam van Christen niet waardig, omdat hij zich schaamt voor zijn geloof, zich schaamt voor de leer van zijn goddelijken Meester. Hebt gij nimmer, uit zucht om aan valsche vrienden te behagen of om door andersdenkenden voor een zelfstandig man gehouden en door hen gevierd en geprezen te worden, u, tegen de waarschuwende stem uws gewetens in, aan zonden schuldig gemaaktquot;? Ach, hoe dwaas eu misdadig handelen zij die, om de vriendschap der wereld te winnen

of to behouden, de vriendschap van God prijs geven, de deugd verwaarloozen en de verderfelijke gewoonten der zondaren navolgen. O mocht gij u soms aan die lafhartige handelwijze hebben schuldig gemaakt, verfoei en betreur haar dan uit geheel uw hart. Bedenk het wel: zij die hier de deugd maken tot een voorwerp van hun spotlust en zich smadelijk uitlaten over de volgelingen van Jesus Christus, zij zullen, indien zij zich niet bekeeren, gedurende de gansche eeuwigheid hunne dwaasheid betreurenen bij het denken aan de eindelooze glorie, die de rechtvaardigen in Gods woonstede genieten, met alle verwor-pelingenin wanhoop en vertwijfeling uitroepen; âDit zijn dan degenen, die wij eertijds uitlachten en tot een voorwerp maakten van ons spotlied. Wij dwazen! wij hielden hun levenswandel voor uitzinnigheid en hun uiteinde voor roemloos. En zie hoe zij thans gerekend worden onder de kinderen Gods en hoe hun lot is onder de heiligen.' Zij, die gedurende hun leven Gods bestaan in twijfel trekken, en over de leer van Christus, de voorschriften en plechtigheden van onzen heiligen godsdienst zich uitlaten op een toon, alsof zij slechts de diepste verachting ervoor koesteren, zij zullen, indien zij in onboetvaardigheid sterven, op den laatsten dag des oordeels bij den aanblik van den vertoornden Rechter, die gereed staat het vonnis hunner eeuwige verwerping uit te spreken, in namelooze vrees en onuitspreke-

lijke schaamte uitroepen: âBergen valt op ons en heuvelen bedekt ons!' Ach, wat maakt het u of een dwaas, een lichtzinnige of ongeloovige u bespot om uw deugdzamen levenswandel, of hij u veracht en beleedigt ? 't Is eene eer, eene glorie voor den Christen naar Gods hart de bespotting en verachting van dezulken te mogen dragen. Ja, gij moogt er trotsch op zijn, er fier op gaan, wanneer gij om wille van uwen godsdienst en uw geloof voor dwaas wordt gehouden door de wereld, want wat dwaas is voor de wereld, is waarlijk groot, is edel en verheven in de oogen van God. En als God voor u is, wie zal dan tegen u zijn? Schaam u dus nimmer, wanneer gij om het verrichten van een goed werk, om het vluchten van de zonden wordt bespot door de wereld, maar schaam u veeleer over de onverschilligheid, over de flauwheid dier trage Christenen en over de laffe vrees, die zij koesteren voor het oordeel der wereld. Al zouden ook allen als Ã©Ã©n man tegen u opstaan, ga moedig en openlijk voort het goede te betrachten, de deugd lief te hebben en te beoefenen en de zonde te vermijden. ZÃ³Ã³ zult gij niet alleen zelf behouden blijven, maar ook anderen door uw fier optreden, door het mannelijk vasthouden aan uwe beginselen in hunne geloofsovertuiging versterken en in de deugd bevestigen.

plichten verwaarloozen. Niet wat aan de mensehen behaagt, maar wat aan God welgevallig is, wat zijne wet mij voorschrijft zal steeds het beginsel zijn, waarnaar ik mijn leven zal inrichten.

Helaas! o mijn dierbare Jesus, hoe smart het mij, dat ook ik. evenals de heidensche landvoogd Pilatus, zoo menigmaal de achting en de genegenheid der wereld stelde boven do liefde tot de deugd en het verlangen om aan Ã¼ te behagen. Ach, ook ik behoorde tot het getal dier zwakke en lafhartige Christenen, die bij de geringste tegenspraak der wereld, bij 't vernemen van een enkel afkeurend woord, aanstonds bereid waren hun plicht te verzaken en uwe heilige wetten te overtreden. O mijn God, hoe dwaas, hoe misdadig en vermetel was mijne handelwijze! Ik vreesde mij aan de bespotting der wereld te zullen blootstellen, door de deugd te beoefenen en den weg uwer geboden te bewandelen, en ik vreesde niet mij de straffen uwer goddelijke gerechtigheid op den hals te halen door mijne plichten te verwaarloozen en mij aan zoovele zonden schuldig te maken ; ik streefde naar de achting en vriendschap der wereld, en ik dacht er niet aan, dat juist de middelen om mij die te verwerven mij van uwe goddelijke liefde be-

roofden en blootstelden aan het gevaar om voor eeuwig van U gescheiden te worden. Ik schaamde mij om uwe geboden te volbrengen, aan uwe wet te gehoorzamen, do deugd te beoefenen, voor mijne geloofsovertuiging uit te komen en ach, ik schaamde mij niet, o mijn Jesus, om mijn geloof te verbloemen, niet uwo dienaren en de geheimen van den heiligen godsdienst den spot te drijven, den weg der zondaren te bewandelen en Ã¼, o mijn dierbare Verlosser, die deo n-dragelijkste pijnen voor mij leedt en den bittersten dood voor mij stierft, door do snoodste ondankbaarheid te beleedigen. Helaas! o mijn God, aan welk een eerlooze lafhartigheid, aan welk een schromelijke verblindheid maakte ik mij schuldig! Ach, 't is mij leed uit den grond van mijn hart, dat ik uwe onuitsprekelijke goedheid en liefde zoozeer miskend, uwe goddelijke macht en grootheid zoozeer onteerd en gehoond heb. Zie, lieve Jesus, op dit oogenblik neem ik het onherroepelijk besluit mij voortaan door geene bespotting, geene verachting, geene vervolging, door niets tor wereld meer te laten afbrengen van don weg uwer geboden en van het vervullen der plichten, die â¬4]} mij hebt opgelegd. Aan die plichten wil ik immer trouw blijven, aan die geboden mij te allen tijde onderwerpen, ook ten koste van alle achting, van alle vriendschap, van alle eerbewijzingen, die mij in deze wereld

zouden kunnen geschonken worden. Uw wil, o mijn Jesus, en uwe voorschriften zullen mij immer heilig zijn; zij zullen voortaan het eenig richtsnoer zijn mijner daden en de eenige wet mijns levens. Gaarne zal ik voor de vervulling uwer geboden den spot en het afkeurend oordeel der wereld dragen, lieve Jesus. Ja, vol blijdschap en vreugde zal ik mij hiervoor alle lijden getroosten, in het heerlijk vooruitzicht van eenmaal uit uwe liefderijke hand de belooningen te zullen verwerven, die Gij hebt toegezegd aan degenen, die om Uwentwille den laster, den haat en de vervolging der wereld zullen verduurd hebben, Amen.

De roep. die door geheel Judea ging over den machtigen Wonderdoener, was sinds ge-ruimen tijd ook tot het hof van Herodes doorgedrongen en reeds lang koesterde de viervorst het verlangen Jesus te zien, in de hoop, dat Hij eenig wonderteeken in zijne tegenwoordigheid zou verrichten. Daarom was hij zeer verblijd, toen hij den godde-lijken Verlosser zag en terstond begon hij

verschillondo vragen tot Jesus te richten. Maar de Zaligmaker sprak hem geen enkel woord toe en op de bescluildi gingen, die ook hier ongetwijfeld tegen Hem werden ingebracht, bewaarde Hij hetzelfde stilzwijgen. Door do waardige houding en het stilzwijgen des Heoren gevoelde de hoogmoedige vorst zich diep gekrenkt en vernederd. Daar hij echter geen zweem van schuld in Jesus kon ontdekken en derhalve geen vonnis over Hem kon uitspreken, trachtte hij zich op den Heer te wreken, door Hem aan de bespotting van zijne hofdienaren en lijfwachten over te geven. Op zijn bevel wierp men Jesus een wit kleed om de schouders, en in dit gewaad zond hij den Heer, toen hij zijn spotlust volkomen bevredigd had, naar Pilatus terug. Onuitsprekelijk grievend echter en diep beleedigend was de hoon, die hierdoor Jesus werd aangedaan, dewijl Hij, de God des Hemels en de eeuwige Wijsheid zelve, hier als een dwaas en uitzinnige door zijne schepselen werd bespot.

I. Overweeg, in welke stemming Herodes den Zaligmaker in zijn paleis ontving. Ge-ruimen tijd reeds verlangde de vorst Jesus te zien en te hooren, en daarom was hij verheugd, nu hem door den Romeinschen landvoogd hiertoe de gelegenheid werd aangeboden. De blijdschap evenwel van den overspeligen dwingeland was van een geheel wereldsch karakter, en zijn verlangen om

den Heer to aanschouwen was niet meer (laiieone ijdele eu strafwaardige nieuwsgierigheid. 't Was hem niet te doen om in de leer van Jesus onderwezen te worden; nog minder dacht hij er aan zijne ergerlijke levenswijs vaarwel te zeggen en zich oprecht tot God te bekeeren; noen, hij hoopte getuige te zijn van eenig wonderteeken, dat de Heer, naar hij meende, ongetwijfeld in zijne tegenwoordigheid zou verrichten. Onderzoek u in allen ernst, of gij wellicht niet dikwerf in dezelfde stemming verkeert als Horodes, wanneer gij u begeeft naar 's Hoeren huis om eene godsdienstige oefening of de verkondiging van Gods woord bij te wonen. Hoe menigeen neemt aan die heilige oefeningen deel of luistert naar het woord van den priester uit louter nieuwsgierigheid, terwijl hij niet het geringste verlangen koestert uit die werken van godsvrucht eenig nut te trekken voor zijn geestelijk leven. Vraag u af, of gij u zeiven onder dit opzicht niets te verwijten hebt. Waart gij immer bezield met een oprecht verlangen om God te verheerlijken en de belangen uwer onsterfelijke ziel te behartigen, wanneer gij u bogaaft naar het huis van God? Wanneer gij u bevondt in 's Heeren tegenwoordigheid, hebt gij toen dien tijd besteed om Hem do hulde uwer aanbidding te brengen, om Hem te danken voor de vele gunsten, die Hij u bewees? Hebt gij Hem toen om die genaden gevraagd.

waaraan gij bet meeste behoefte hadt; om geduld cu onderwerping a;in Gods heiligen wil bij lijden en tegenspoed, om kracht in het uur der bekoring, om moed, waar hot gold eene zondige gewoonte te bestrijden en uit te roeien, om behoedzaamheid temidden dei-gevaren, die u bedreigen, om den zegen des Hemels over hetgeen gij besloten waart ter eigen heiliging te verrichten ? Hebt gij Jesus om licht gevraagd, wanneer gij op het punt stondt een stap te doen, die van beslissenden invloed was op geheel uw volgend leven V Waart gij er in die heilige oogenblikken steeds op bedacht 's Heeren hulp af te smeeken ter verkrijging van die deugden, aan welke gij met het oog op de geestelijke gesteltenis uwer ziel en den levenstaat, dien gij omhelsd hebt, het meest behoefte gevoelt? Hebt gij ook uwe bloedverwanten, uwe weldoeners en allen voor wie de christelijke liefde u verplicht te bidden, aan ^:s Heeren liefde aanbevolen ? Of waart gij wellicht ter kerke gekomen om te zien en gezien te worden, of uit eene andere ijdele, minder loffelijke, ja wellicht zondige beweegreden V In welke gesteltenis waart gij tegenwoordig bij de verkondiging van Gods woord? Hebt gij het met eerbied en aandacht gevolgd of hieldt gij u gedurende dien tijd met andere gedachten bezig ? Waart gij ernstig er op uit de vermaningen, die u geschonken werden, aan te wenden tot verbetering van mv

leven en droegt gij zorg al hetgeen u hierin oen beletsel zou kunnen zijn uit uw hart te verwijderen ? Immers, uv hart is die geestelijke akker, waarin het zaad van Gods woord wordt uitgestrooid ; brengt dat goddelijk zaad er geene vruchten voort, dan ligt het niet aan het zaad maar aan den akker, waarin het nedervalt, aan het hart van dengene, die het woord Gods aanhoort. Hebt gij den priester steeds beschouwd als den gezant des hemels, den plaatsbekleeder van Jesus Christus, wanneer hij u in 's Heeren Wet onderrichtte? Viel die tijd u nimmer te lang? Hebt gij de lessen, die u gegeven werden, op u zeiven on niet op anderen toegepast? Hebt gij naar aanleiding van het woord, dat tot u gesproken werd, heilzame voornemens gemaakt en deze ook later ten uitvoer gebracht, of bewoog alleen eene ijdele nieuwsgierigheid, eene louter menschelijke belangstelling u bij de verkondiging dei-heilige geloofswaarheden tegenwoordig te zijn en hebt gij er nimmer de geringste vruchten van ingeoogst? Onderzoek u hierover ernstig en mocht gij onder een of ander opzicht aan uwen plicht zijn te kort geschoten, smeek God dan om vergiffenis en bied Hem nieuwe besluiten aan voor de toekomst.

Voornemen. Steeds zal ik mijne geestelijke oefeningen verrichten en de verkondiging van Gods woord bijwonen met de meening, om God er door te behagen en mijne ziel te heiligen.

II. Overweeg, om welke redenen Jesus aan het hof van Herodes een volkomen stilzwijgen bewaarde, en beschouw aandachtig welke lessen hierin voor u liggen opgesloten. De goddelijke Verlosser zweeg, omdat de viervorst door de zonde van hoogmoed beheerscht werd. God nu openbaart zich uitsluitend aan degenen, die eenvoudig en nederig van harte zijn ; Hij wederstaat, zegt de H. Geest, den hoogmoedigen, maar aan de nederigen geeft Hij zijne genade. Jesus zweeg, omdat Herodes zich tegen de heiligste aller deugden, tegen de deugd der Engelen, had 'vergrepen. De vorst leefde in overspel en onkuischheid en bleef in zijne ergerlijke levenswijze volharden, ondanks de herhaalde vermaningen, die God hem door den mond van den H. Joannes den Dooper had gegeven. Hetgeen Jesus weleer in zijne bergrede luide had uitgeroepen: â Geeft het heilige niet aan de honden en werpt geen parelen voor de zwijnen,quot; dat leerde Hij hier door tegenover den wulpschen dwingeland een diep en heilig stilzwijgen te bewaren. De oneindig heilige God heeft een afschuw van de zondaren, wier ziel door dezen walgelijken hartstocht is bezoedeld; daarom verwijdert Hij zich van hen en zwijgt zijne stem in hun binnenste. God spreekt niet tot hen, omdat zijn woord door den onkuischen mensch niet kan begrepen worden. Hij, die in de ont-eerende kluisters dier zonde zucht, is niet

alleen met blindheid geslagen, maar zijn hart is niet meer ontvankelijk voor de grootsche, edele indrukken, de heilige gevoelens, die de zuivere, kuische zielen met onuitsprekelijke zaligheid en hemelvreugde vervullen. Eindelijk, de goddelijke Verlosser zwijgt, omdat slechts de zucht om zijne zondige nieuwsgierigheid te bevredigen Herodes tot-vragen noopte ; do begeerte om de waarheid te leeren kennen, de liefde tot de deugd, de ijver ten goede, de belangstelling in Jesus' leer, bleven hem ten eenenmale vreemd. Wilt gij dan 's Heeren stem vernemen in uw binnenste, leg u dan toe op oe,p nederig, zuiver en ingetogen leven. Wek een oprecht en vurig verlangen in u op naar de hemelsche lessen, die Jesus u zal voorhouden, en verzucht tot Hem met den profeet Samuel : âSpreek Heer, want uw dienaar hoort.quot; En spoedig zult gij zijne stem vernemen; zijne woorden zullen uw verstand verlichten, uw hart in heiligen ijver onsteken, uwen wil sterken ten goede en u den weg wijzen, dien gij te bewandelen hebt om tot het eeuwig leven te geraken.

Voornemen. Met allen ijver zal ik mij op de nederigheid en de zuiverheid toeleggen en alles vermijden, wat voor mij een beletsel zou kunnen zijn om Jesus' stem te vernemen. Dikwerf zal ik met den apostel verzuchten : âHeer, tot wien zullen wij gaan ? Gij hebt, de woorden des eeuwigen levens.quot;

III. Overweeg, welk eene gevoelige en diep onteerende beleediging Jesus aan het hof van Herodes werd aangedaan. Toen de hoogmoedige vorst zich door het stilzwijgen des Heeren in zijne waardigheid gekrenkt en vernederd gevoelde, wilde hij zich hierover wreken, door met al zijne dienaren en geheel zijn hofstoet den Verlosser als een dwaas te bespotten. Bij Joden en heidenen bestond in die dagen een eigenaardig gebruik. Men trok den krankzinnige een wit kleed aan, opdat een ieder, die hem op zijn weg ontmoette, zou weten, dat er een zinnelooze voorbijging. Zulk een wit gewaad werpen zij den Verlosser om de schouders; dan scharen de hovelingen zicli om Hem heen; Herodes- daalt af van zijn troon en sluit zich bij hen aan, en het hemeltergend spel neemt een aanvang. Zij naderen den Verlosser, werpen Hem op valsch meewarigen toon de smadelijkste en onteerendste woorden in het aangezicht en bespotten Hem als een dwaas, als een zinnelooze, die geen enkel woord te zijner verdediging weet uit te brengen. Verlevendig uw geloof en vraag u af, wie het is, die hier zoo smadelijk bejegend wordt. Ach, 't is de Zoon van den driewerf heiligen God, 'tis de eeuwige Wijsheid zelve, 't Is het goddelijk Woord, van wien alle kennis, alle verstand uitgaat, 't Is de almachtige Schepper, die den mensch het licht dei-rede gaf en hem door die gave zoo onuit-

sprekelijk hoog boven alle schepselen Vei'-liief, dat do koninklijke profeet, bij het overdenken van do verheven waardigheid des menschen in vervoering uitriep : âSlechts een weinig minder dan de Engelen hebt Gij hem gemaakt, met glorie en heerlijkheid hem gekroond en hem aangesteld over al de werken uwer handen.quot; En ach, diezelfde alwetende God, wiens wijsheid de gansche schepping verkondigt, wordt door zijn eigen schepselen, die Hij zoo onuitsprekelijk bevoorrechtte, als een dwaas en krankzinnige op de onteerend-ste wijze bespot. In het kleed van een dwaas wordt Hij over de straten heengeleid en prijsgegeven aan den wreeden spotlust der onafzienbare menigte, die zich op den weg tusschen het paleis van Herodes en het rechthuis van Pilatus verdringt. En overal, waar Hij verschijnt op den weg, gaat uit de duizende toeschouwers een spottend gejuich ten hemel en wordt Hij met hoonend gelach begroet. Ach, kunt gij uwen God en Heer zoo versmaad en bespot zien, zonder door een innig medelijden met Hem bewogen te worden ? O, kniel dan in den geest voor uwen Jesus neder, erken en belijd, dat Hij is de Zoon van God, de Oorsprong en Bron van alle wijsheid, dat alle schatten van kennis en wetenschap in Hem zijn verborgen en dat Hij het Licht is der wereld, hetwelk allen mensch bij zijne komst in deze wereld verlicht. Maar stel u ook tevens de vraag,

waarom Hij dien bitteren spot, dien smade-lijken hoon heeft willen verduren. O, waarom anders, meent gij, dan om uwe zonden en de zonden der gansche wereld uit te boeten. Ja, Hij is in waarheid het Lam, dat de zonden der wereld wegneemt. Hij wilde den hemelschen Vader volkomen voldoening schenken voor de beleedigingen van het schepsel. Maar wat is de zonde ? Ach, zij is niet alleen de grootste boosheid, maar ook tevens de grootste dwaasheid en uitzinnigheid. Immers, voor een kortstondig genot zet de zondaar zijn eeuwig geluk op het spel; voor de lusten en genoegens van een vluchtig oogenblik, doet hij afstand van de glorie, waarin Gods uitverkorenen gedurende de gansche eeuwigheid jubelen in het hemelsch paradijs. Door de zonde staat een nietig en afhankelijk schepsel op tegen zijn Schepper, zegt een verachtelijke en onwaardige slaaf de gehoorzaamheid op aan zijnen Heer. O schromelijke dwaasheid! O onvergeeflijke uitzinnigheid! En juist om die dwaasheid uit te boeten wilde de Zoon Gods, die voor de zonden kwam voldoen, ook als een dwaas in het kleed van een zinnelooze worden bespot. O, indien gij de diep krenkende beleediging, die Jesus hierdoor werd aangedaan, levendig gevoelt, werp u dan vol ootmoed en met innig leedwezen over uwe zonden, die de oorzaak van 's Heeren lijden waren, aan de voeten van den liefde-

vollen Verlosser neder, smeek Hem nogmaals om vergiffenis en bietl Htm nieuwe voornemens aan voor de toekomst.

Voornemen. Dierbare Jesus, liever wil ik sterven dan U wederom te beleedigen door mijne zonden. Daarom hernieuw ik andermaal het besluit, mij op het uitroeien van die zonden toe te leggen, tot welke mijne zwakke natuur het meest overhelt.

Dierbare Jesus, vol droefheid en leedwezen over mijne zonden werp ik mij voor Ã¼ neder, en allerootmoedigst smeek ik Ã¼ om vergiffenis voor de dwaasheid, waaraan ik mij schuldig maakte. Helaas, ik, nietig en verachtelijk schepsel, ik dorst opstaan tegen mijn God on in vermetelen overmoed gehoorzaamheid weigeren aan mijn Koning. Ik durfde het kortstondig en bedriegelijk genot der zonde stellen boven de glorie en de gelukzaligheid, waarmede (rij uwe getrouwe dienaren beloont in den hemel. Ach, wat zal ik Ã¼ antwoorden, o mijn (rod, wanneer Gij mij oproept om rekenschap voor TI af te leggen? Wat zal ik tot mijne verontschuldiging kunnen inbrengen? Dwaze, die ik was, en ondankbare! Ik meende mijn geluk te zullen vinden in het voldoen mijner verkeerde neigingen, in het inwilligen mijner zondige hartstochten, in het najagen van de genoegens, die deze wereld aan hare volgelingen schenkt; en

niets anders voncl ik clan bitterheid en leegte, dan kwelling en wroeging, dan teleurstelling en smart. Maar zie, lieve Jesus, ik heb begrepen. dat buiten U en uwe liefde geen waar geluk, geen ware vreugde te vinden zijn noch in deze wereld, noch in de eeuwigheid. Daarom wend ik mij vol berouw over mijne zonden tot U. Ach, ik bid het U, dierbare Verlosser, ik bezweer het U bij den bitteren hoon, dien Gij op den dag uws lijdens aan hel hof van Herodes hebt willen verduren, vergeef mij al hetgeen ik tegen U heb misdreven. Gaarne wil ik uit dankbare wederliefde tot II de verachting en bespotting der wereld dragen, opdat ik hier mijne dwaasheid uitboetend en uwe voetstappen drukkend, eenmaal in genade door U moge worden aangenomen en de belooningen erlangen, die Gij door uw smartvol lijden voor ons verdiend hebt. Amen.

Wederom stond de Verlosser voor den liomeinschen landvoogd, en wederom verkeerde Pilatus in dezelfde verlegenheid. Hij was volkomen overtuigd van 's Heeren on-

schuld, daarom wilde hij Jesus niet veroor-deelen. Maar zijne lafhartige vrees voor de Joden belette hem den Heer van alle vervolging te ontslaan. âGij liebv, dezen mensch tot mij gebracht, als iemand, die het volk verleidt,' zoo sprak Pilatus tot de menigte, die zich voor het rechthuis had verzameld, ,en ziet, in uwe tegenwoordigheid Hem ondervragend, heb ik in dezen mensch geen schuld gevonden aangaande hetgeen, waarvan gij Hem beticht. Doch ook Herodes niet, want ik heb u tot hem verwezen, en ziet, er is niets door Hem bedreven, dat den dood verdient. Derhalve zal ik Hem, na Hem gekastijd te hebben, vrijlaten.' Maar de bloeddorstige Joden bleven 'sHeeren doodvonnnis eischen ; en daarom zocht Pilatus naar een ander middel om den Heer in vrijheid te stellen. Volgens een aloud gebruik, dat bij de Joden in zwang was, werd jaarlijks bij gelegenheid van het Paaschfeest aan een veroordeelden misdadiger, op wien de keus van het volk viel, de vrijheid verleend. In die dagen nu bevond zich een beruchte booswicht in den kerker, die zich aan vele gruwelen had schuldig gemaakt, met name Barabbas. Dien liet de landvoogd voor zich brengen en hem naast Jesus stellend, wendde hij zich tot het volk en sprak: âWien, wilt gij, zal ik u vrijlaten: Barabbas of Jesus, die Christus genoemd wordt?quot; En als' uit Ã©Ã©n mond klonk de onstuimige kreet, die opging uit

I. Overweeg, welk eenu onuitsprekelijke beleediging door Pilatus Jesus werd aangedaan, door den Verlosser op een lijn te stellen met Barabbas, en aan het volk de keus te laten, wie van beiden in vrijheid moest gesteld worden. Immers, wie is Jesus en wie Barabbas? Jesus is de eenig geboren Zoon Gods, Hij is het eeuwig Woord des Vaders vol genade en waarheid. Hij is de Koning der koningen en de Heer der Heerscharen. Al wat het menschelijk verstand zich aan grootheid, wijsheid, goedheid, verhevenheid en heiligheid kan voorstellen, is in Hem vereenigd. Barabbas daarentegen is een verachtelijke booswicht, een eerlooze roover, die zich aan oproer en moord had schuldig gemaakt, een mensch, die berucht was om zijne gruweldaden. De Zoon Gods, de Onschuld en Heiligheid zelve, Hij die eindloos ver boven de heiligste en volmaak-ste schepselen is verheven, wordt door Pilatus met den verachtelijksten misdadiger gelijk gesteld, en aan het volk wordt de keus gelaten, aan wien van beiden de vrijheid moet verleend worden. O, wat moet er wel in het hart van den Verlosser zijn omgegaan bij die ten hemel schreiende gelijkstelling ! Toch opent Hij den mond niet, toch beklaagt Hij zich niet, nu Hij, de Bronwel en Oorsprong van alle heiligheid, zich naast

een afschuwelijken misdadiger geplaatst ziet, als ware Hij zijns gelijke. Onderzoek u zeiven en vraag u af, hoe gij u gedraagt, wanneer men verzuimt u de eer te bewijzen, waarop gij meent recht te hebben, wanneer men u geringschat en vernedert, wanneer u in het bijzijn van anderen eenige smaad, eenige beleediging wordt aangedaan. Ach, gij beklaagt u, gij breekt uit in bittere verwijten; gij wordt door drift en gramschap vervoerd; en toch wat is elke beleediging, die men u zou kunnen aandoen, vergeleken bij den hemeltergenden hoon, waaraan de Zoon Gods zich met het grootste geduld uit liefde tot u onderwierp. Ach, gij zijt een zondig schepsel, en in Gods oog hebt gij wellicht nog veel dieper vernederingen verdiend, dan die welke gij te verduren hebt. Maar Jesus is de Koning der eeuwige glorie en voor Hem moeten alle knieÃ«n zich buigen van degenen, die in den hemel, op aarde, of onder aarde zijn. O, verneder u dan voor God: smeek den bijstand des Hemels af, om dien verderfelijken hoogmoed, die het beginsel en de oorsprong van alle kwaad is, in u te onderdrukken en te doo-den. Leer uit het voorbeeld van Jesus te zwijgen, wanneer gij in het bijzijn van anderen wordt beleedigd of miskend; want juist het verdragen van deze vernederingen zal u gelijkvormig maken aan den vernederden Jesus en deelachtig nan de genaden,

Voornemen. Wanneer ik zal blootstaan aan verachting, miskenning en beleedigingen, zal ik mijn hart tot God verheffen en Hem de genade vragen deze vernederingen ter liefde van Jesus in stilte en met gelatenheid te mogen verduren.

IL Overweeg, aan welk eene afschuwelijke ondankbaarheid de Joden zich schuldig maakten, toen zij op de keus, die de landvoogd hun stelde, riepen, dat Jesus veroordeeld en Barabbas in vrijheid gesteld moest worden. Het allerheiligst hart des Heeren, dat van eindelooze liefde jegens het menschelijk geslacht overvloeide, had de blijken, dier goddelijke liefde bij voorkeur aan het Joodsche volk geschonken. Toen de tijden vervuld waren, waarop de Zoon Gods de wereld zou intreden, om den mensch te verlossen word Hij onder de Joden geboren; in hun midden had Hij geleefd, aan hen zijne goddelijke leer verkondigd, onder hen zijne wonderen verricht, en uit hunne zonen zijne apostelen en leerlingen gekozen. En ach, hetzelfde volk, dat op zulk eene heerlijke wijze boven alle andere volken, door den Heer was begunstigd geworden, riep nu met luider stem : âNiet deze, niet Jesus, maar Barabbas moet vrijgelaten !quot; Helaas! onder de talrijke scharen, die op het gerucht van 's Heeren gevangenneming voor het rechthuis van den Romeinschen land-

voogd waren te zamen gestroomd, werd er niemand gevonden, die zicli tegen dien kreet verzette; onder die onafzienbare rijen was er niet een enkel vriend, dit den moed had, den onschuldigen Jesus tegen dien smaad te verdedigen. Ach, waar zijn zij nu, die duizenden, die Hij gespijzigd had in de woestijn? Waar zijn zij, die scharen, die Hem vol geestdrift volgden en in opgetogen bewondering luisterden naar de woorden, die Hij sprak. Waar is nu het volk, dat Hem weleer tot koning wilde verheffen? Waar zijn die ontelbaren, die weleer luide zijne goddelijke wondermacht verheerlijkten en in dankbare vervoering uitriepen : âEen groot Profeet is onder ons opgestaan. Hij heeft alles welgedaan ; de dooven heeft Hij doen hooren en de stommen doen spreken?' Ach, allen zijn tegen Hem; zij roepon om de vrijstelling van den booswicht, die overal schrik verspreidde en wiens hand het bloed zijns broeders had vergoten, en eischen den dood van den zachtmoedigen Verlosser, van den goddelijken Wonderdoener, die hunne zieken genezen, hunne dooden opgewekt en alom de heerlijkste weldaden zijner liefde onder hen verspreid had O onuitwischbare schande ! O smartelijke ondankbaarheid ! Ach, Jesus kwam in zijnen eigendom, zegt de H. Joannes, maar de zijnen namen Hem niet aan. O, wilt gij dan den Heer troosten bij den ondank, dien Hij van de

Joden moest ondervinden, breng Hem dan dikwerf met een hart vol wederliefde uwen dank voor alle gunsten en weldaden, die gij van zijne goddelijke goedheid ontvangen mocht; maar dank Hem vooral voorde smarten en vernederingen, die Hij voor uwe verlossing op zijn droevigen lijdensdag heeft willen verduren.

Voornemen. Dikwerf zal ik Jesus danken voor de groote liefdeblijken, die ik gedurende mijn leven van Hem ontvangen mocht, inzonderheid voor de liefde, die Hij mij in zijn bitter lijden heeft bewezen.

III. Overweeg, hoe niet alleen de Joden Barabbas boven Jesus stelden, maar hoe een ietier, die vrijwillig eene zware zonde bedrijft, zich aan een dergelijk vergrijp plich-tig maakt. Ieder mensch wordt in deze wereld voor eene gewichtige keus door God geplaatst. Aan de eene zijde ligt de hoogste gelukzaligheid, ligt het goed, dat alle andere goederen in kostbaarheid en waarde op onvergelijkelijke wijze overtreft, maar dat slechts kan verkregen worden door een leven van zelfverloochening en offer, door beteugeling der hartstochten en dooding der zinnen, door het volbrengen van de somtijds harde en moeielijk plichten, die Gods wet ons oplegt. Aan den anderen kant liggen de kortstondige en bedriegelijke genoegens, liggen de vergankelijke goederen, die de wereld aan hare volgelingen biedt, waarmede de helsche

â i

r i

geest den mensch bekoort en van den dienst van God tracht te vervreemden. En wat doet de zondaar ? Hij wijst de goederen des hemels af, en geeft aan de verachtelijke schatten der wereld de voorkeur; hij verlaat den weg der deugd, hij verwerpt en verloochent â¢ zijn God en kiest het schijngenot, de val-sche vreugde der zonde tot zijn deel en den helschen geest tot heer en koning van zijn hart; en aldus roept hij, zooal niet met woorden, dan althans door zijne werken en met zijn hart, hetgeen de goddelooze Joden voor het rechthuis van Pilatus riepen ; âNiet deze, niet Jesus, maar Barabbas moet ons vrijgelaten.'' Ach, de zondaar wil liever zijne verkeerde neigingen inwilligen dan zijne hartstochten breidelen, liever zijne zinnelijke lusten volgen dan de versterving beoefenen, liever de verderfelijke goederen der wereld bezitten dan naar de schatten des hemels streven, liever de bedriegelijke vermaken van dit vluchtig leven gemeten dan voor de blijvende vreugden des eeuwigen levens arbeiden! Daarom dan wilde Jesus in zijn lijden achter Barabbas gesteld worden, om zijn hemelschen Vader voldoening te schenken voor de onverklaarbare dwaasheid, de snoode ondankbaarheid, die in de zonde ligt opgesloten. Werp een blik op den toestand uwer ziel; moet gij erkennen God door uwe zonden beleedigd te hebben en u aan de ondankbaarheid der Joden te hebben schuldig

gemaakt, smeek Hem dan rouwmoedig om vergiffenis en neem u vastelijk voor aan Jesus, uwen God, de eerste plaats te schenken in uw hart en Hem nimmermeer door de zonde daaruit te verdrijven.

Vo ornemen. Nogmaals hernieuw ik het besluit om mijne verderfelijke hartstochten te bestrijden, door welker inwilliging ik zoo menigmaal de beleediging hernieuwde, die de ondankbare Joden Jesus hebben aangedaan.

Beminnelijke quot;Verlosser, eindeloos diep vernederde God, o hoe smart het mij, dat ook ik mij door mijne zonden heb aangesloten bij de ondankbare Joden, die aan Barabbas, den eerloozen misdadiger, boven U, den God van oneindige majesteit en glorie de voorkeur gaven. Met de diepste droefheid en schaamte kniel ik voor Ã¼ neder en smeek ik U om vergiffenis voor den grievenden hoon, dien ik Ã¼ hierdoor aandeed. Ach, dierbare Jesus, kon ik al die zonden onge-schied maken; maar vermag ik dit niet, o sta mij althans toe, dat ik Ã¼ eenig eerherstel geve voor den smaad, dien de Joden en dien ook ik, U door mijne zonden en trouweloosheden zoo dikwerf heb aangedaan. Helaas! Gij staat daar voor den heidenschen landvoogd aan het grievendst lijden, aan het schromelijkst onrecht, aan de diepste vernedering ter prooi, en geen enkele stem verheft zich uit de

menigte om U te verdedigen tegen dien hoon en Ã¼ de eer te geven, die U toekomt. Maar spreekt niemand voor U, ik althans, lieve Jesus, wil niet zwijgen. In den geest werp ik mij aan uwe voeten neder en luide roep ik U toe: âO mijn God en Verlosser, jnijn dierbare Meester en Weldoener, mogen de anderen U ook al niet willen, ik betuig plechtig, dat ik niemand anders wil dan U. Neen, zoo beslist en onvoorwaardelijk als eene ziel Ã¼ slechts tot haren Heer en Koning verkiezen kan, zoo beslist en onvoorwaardelijk kies ik Ã¼. Zoo vast als eenig schepsel ter wereld in U gelooven, zoo onwankelbaar een hart op Ã¼ vertrouwen, zoo vurig eene ziel U slechts beminnen kan, zÃ³Ã³ vast, zÃ³Ã³ onwankelbaar, zÃ³Ã³ vurig geloof ik in Ã¼, vertrouw ik op Ã¼ en bemin ik U. O, of het mij vergund ware alle schepselen op te wekken tot dankbare wederliefde jegens Ã! Of ik mijne stem met die van al uwe vrienden en vereerders vereenigen en u zoo luide verheerlijken kon, dat het geroep uwer vijanden er door overstemd werd en tot zwijgen gebracht. Konden wij het roepen, lieve Jesus, zoo luide, dat de gansche wereld het kon vernemen, en zoo krachtig, dat onze stem weerklank vond in de harten van alle schepselen der aarde: Heer Jesus, wij gelooven in U; Heer Jesus, wij vertrouwen op Ã¼; Heer Jesus, wij beminnen Ã¼. Ã¼ kiezen wij tot onzen Heer en Koning, U alleen, tot

Toen Pilatus uit den goddeloozen eisch van het volk vernam, dat Barabbas in vrijheid gesteld moest worden, vroeg hij geheel ontsteld : âWat zal ik dan met Jesus aanvangen?' En, aanstonds weerklonk uit duizend monden de moordkreet: ,Kruisig, kruisig Hem!' Nogmaals wees de zwakke landvoogd op 's Heeren onschuld en riep hij uit: âWat kwaad heeft Hij dan gedaan? Ik vind geen doodschuld in Hem; ik zal Hem dus kastijden en loslaten,quot; maar tevergeefs : zijne stem wordt verdoofd door het onstuimig geschreeuw der woedende menigte, die eischte, dat Jesus ten kruisdood zou verwezen worden. Duidelijk zag Pilatus in, dat elke poging om Jesus te redden vruchteloos was; de houding van het opgehitste volk werd met elk oogenblik woester en dreigender; en niet langer durfde hij dus den wil der Joden weerstreven. Nog eene laatste zwakke poging evenwel wendde hij aan om de menigte tot andere gedachten te brengen en haar van 's Heeren onschuld te overiuigen.

Hij liet zich een waschbekken brengen en wiesch zijne handen ten aanschouwe van de verzamelde Joden, terwijl hij met luider stemme riep : âIk ben onschuldig aan het bloed van dezen Rechtvaardige; gij moogt toezien!quot; Maar nog nauwelijks had hij deze woorden gesproken, of daar rees de bloeddorstige en onheilspellende kreet uit de dichte scharen die zich voor het rechthuis verdrongen, ten hemel: â Zijn bloed kome over ons en over onze kinderen!'

I. De Joden eischten 's Heeren dood, maar de heidensche rechter verklaarde openlijk, dat hij zelfs geen schijn van misdaad in Jesus kon ontdekken : âWat kwaad heeft Hij dan gedaan?' zoo vroeg Pilatus. Men zou echter eerder mogen vragen: âWelk goed, welke liefdewerken heeft Hij niet verricht?quot; Overweeg, hoe geheel het leven van Jesus aan de verhevenste en heiligste werken was gewijd. Hij onderrichtte het volk, verkondigde alom zijne goddelijke leer, stichtte allen door zijn heiligen en onberis-pelijken levenswandel, genas de zieken, dreef de duivelen uit, wekte de dooden op en stond alle ongelukkigen met zijne liefderijke hulp ter zijde. Wie wendde zich ooit tot Hem met eenig verzoek, en werd door Hem afgewezen? Wie riep ooit zijne machtige tusschenkomst in, zonder vertroost, gesterkt en geholpen te worden. Door zijn onver-moeiden ijver voor de glorie zijns Vaders, door zijne deugden, door zijne wonderen,

_r Heiligheid zelve; toch werd Hij het slacht-offer van het schromelijkst onrecht, toch

j, de straf voor de deur; Jesus heeft de straf dier zonden op zich genomen, en daarom

._e te dragen, onze persoonlijke zonden en over-tredingen, uit te boeten en ons een schat

en neerslachtigheid laten overmeesteren en zich met een verbitterd gemoed afvragen: â Wat kwaad heb ik dan verricht, om door zulke zware rampen bezocht te worden?quot; maar werp een blik op den lijdenden Jesus en denk: indien de Zoon Gods, de oneindig Heilige, die geen schijn van zonden gekend heeft, in zulk een allerbitterst lijden gedompeld was, welke straffen moest God dan mij niet overzenden, indien Hij slechts gehoor gaf aan zijne gestrenge rechtvaardigheid. O, wat zijn alle kwellingen, die ons in deze wereld kunnen overkomen, vergeleken bij die, welke wij verdiend hadden! Erken dan, dat het een geluk voor u is en een voorrecht, indien God u in deze wereld beproeft; dewijl u hierdoor de schoonste gelegenheid wordt aangeboden de tijdelijke straffen uwer zonden uit te boeten. Verheug en verblijd u te allen tijde bij de wederwaardigheden, die, u in dit leven treffen, want door deel te nemen aan 's Heeren lijden zult gij ook deelachtig worden aan zijne glorie.

Voornemen. Met onderwerping en vreugde zal ik de kwellingen des levens uit Gods hand aannemen en verduren. Steeds zal ik ze beschouwen als de rechtvaardige straf, die ik voor mijne zonden verdiend heb.

11. De Joden gunnen zich geen rust, alvorens zij den goddelijken Verlosser ten kruisdood zullen verwezen zien. Op elke poging van Pilatus, om Jesus aan hunne

woede en vervolging te onttrekken, antwoorden zij met steeds luider en dreigender kreten: ,Kruisig, kruisig Hem.'' Vandaar dat Christus ten slotte dien bitteren kruisdood stierf; maar door datzelfde kruis ook zegevierde Hij over hel en dood en heerseht

IHij als Koning in de harten van millioenen geloovigen, die zijne leer belijden, aan zijne wetten gehoorzamen. Overweeg, hoe elke Christen, door zich zeiven te kruisigen, moet heerschen over zijne lagere hartstochten vj en neigingen. âZij, die aan Christus toebe-hooren,quot; zegt de Apostel, âhebben hun vleesch met al zijne ondeugden en begeerlijkheden gekruisigd.quot; Vraag u af, of ook gij niet alleen in naam maar in waarheid een volgeling zijt van Jesus; of gij er op bedacht zijt uwe zinnen te versterven. Het wederspannig vleesch, dat opstaat tegen den geest, de zondige begeerlijkheden, die luide i hare stem verheffen, de verderfelijke neigingen, die over uwe ziel willen heerschen, dit alles moet in n gekruisigd worden. Geeft gij gehoor aan die stem des apostels en kunt gij in waarheid getuigen, dat gij aan Jesus Christus toebehoort? Of ontbrak hetHij als Koning in de harten van millioenen geloovigen, die zijne leer belijden, aan zijne wetten gehoorzamen. Overweeg, hoe elke Christen, door zich zeiven te kruisigen, moet heerschen over zijne lagere hartstochten vj en neigingen. âZij, die aan Christus toebe-hooren,quot; zegt de Apostel, âhebben hun vleesch met al zijne ondeugden en begeerlijkheden gekruisigd.quot; Vraag u af, of ook gij niet alleen in naam maar in waarheid een volgeling zijt van Jesus; of gij er op bedacht zijt uwe zinnen te versterven. Het wederspannig vleesch, dat opstaat tegen den geest, de zondige begeerlijkheden, die luide i hare stem verheffen, de verderfelijke neigingen, die over uwe ziel willen heerschen, dit alles moet in n gekruisigd worden. Geeft gij gehoor aan die stem des apostels en kunt gij in waarheid getuigen, dat gij aan Jesus Christus toebehoort? Of ontbrak het

Iu tot nog toe aan moed om den ouden mensch, dien vriend der ongerechtigheid, dien harts-â tochtelijken minnaar van de genoegens en ijdelheden dezer wereld aan het kruis der I versterving te hechten. Welaan, werp een blik op Jesus, en tracht door het kruis overu tot nog toe aan moed om den ouden mensch, dien vriend der ongerechtigheid, dien harts-â tochtelijken minnaar van de genoegens en ijdelheden dezer wereld aan het kruis der I versterving te hechten. Welaan, werp een blik op Jesus, en tracht door het kruis over

uwe driften en hartstochten te zegevieren. Heb de versterving lief; laat geen dag voorbijgaan, zonder eenig offer aan God te hebben gebracht; heersch over uwe zintuigen en heersch over uwen wil. Hoe edelmoediger en menigvuldiger uwe pogingen zijn, hoe krachtiger gij u op de beoefening dier deugd toelegt, hoe meer geweld gij u zeiven aandoet, des te gemakkelijker zult gij u zeiven beheerschen, des te sneller zal uw voortgang zijn op den weg der volmaaktheid, des te rijker de schat uwer verdiensten en des te heerlijker uw loon in de eeuwigheid.

V o o r n e m e n. Dagelijks zal ik mij eenige versterving opleggen; vooral die verstervingen zal ik beoefenen, die het heilzaamst werken ter bestrijding van het gebrek, waaraan ik het meest verslaafd ben.

III. Overweeg, aan welk eene hemeltergende zonde de Joden zich schuldig maakten en op welk een vreeselijke wijs zij door God werden gestraft. Jesus, de Zoon Gods, was in hun midden nedergedaald, had groote teekenen en wonderen onder hen verricht en hun zijne goddelijke leer verkondigd; maar de meesten hadden in hunne hardnekkige verblindheid geweigerd Hem als den voorspelden Messias te erkennen. Eusteloos hadden zij Hem vervolgd en belasterd en ten slotte zonder een zweem van wroeging te gevoelen op valsche beschuldigingen zijn kruisdood geÃ«ischt. Don Heilige en Rechtvaardige

hadden zij geloochend en om de vrijstelling eens moordenaars geroepen; en waar een heidensch rechter vreesde den toorn des Hemels te zullen beloopen wegens het onrechtvaardig vonnis, dat hij streek, daar riepen de Joden, die den waren God kenden, in den onstuimigen kreet: âZijn bloed kome over ons en over onze kinderen,quot; de rechtvaardige wraak des Allerhoogsten over zich af. Overweeg, hoe die ijselijke zelfverwen-sching op verschrikkelijk wijs vervuld is geworden. Nauwelijks waren er veertig jaren voorbijgegaan sinds de Joden den Zoon van God aan liet kruis hadden doen sterven, of Jerusalem werd door de legermacht van den Eoraeinschen keizer omsingeld, en na korten tijd werd dezelfde stad, waarin het goddelijk bloed des Heeren gevloeid had, door den vijand bemachtigd, verwoest en met den grond gelijk gemaakt. Duizenden en tienduizenden van het door God verworpen volk vonden op dien dag den dood. Van dit oogenblik af hielden de Joden op als volk te bestaan; onder alle natiÃ«n verstrooid, zwerven zij zonder tempel, zonder eeredienst en priesterschap over de aarde rond, omdat zij den dag hunner bezoeking niet gekend hebben. Zoo werd het onschuldig, het heilig bloed van den Rechtvaardige bij uitnemendheid volgens hun godslasterlijken wensch, aan hen en aan hunne kinderen en kindskinderen in de verste geslachten, tot op den dag van heden op

i#r .

schrikwekkende wijs gewroken. Maar overweegt gij met angst en vrees het verschrikkelijk lot der ondankbare Joden, ach, bedenk het wel, om Gods toorn te beloopen is 't niet noodig de uiterste grenzen der menschelijke boosheid bereikt te hebben, het is reeds genoeg zich door een enkelen ongeregelden hartstocht te laten beheerschen. Een enkele hartstocht, die niet tijdig wordt bestreden en onderdrukt, kan den mensch tot do afschuwelijkste misdaden voeren en hem bloot stellen aan het gevaar van voor eeuwig verloren te gaan. Vraag u at', of ook gij u in zulk een noodlottigen toestand bevindt, wordt gij niet beheerscht door eene zondige drift, die voortdurend grooter en talrijker offers eischt en die u blindelings uw eeuwig verderf te gemoet voert. Ach, elke inwilliging aan die verderfelijke neiging is een stap nader tot dien afgrond, en zoo gij op dien ingeslagen weg blijft voortgaan, zult gij Gods rechtvaardige wraak niet ontkomen. Onderzoek u zeiven dus ernstig, en mocht gij u plichtig bevinden, werp u dan berouwvol aan 's Heeren voeten neder, smeek Hem, dat zijn heilig bloed over u moge komen, niet tot straf maar ten zegen, opdat het u reinige loutere en sterke. Begin vol moed nog op dit oogenblik dien hartstocht te bestrijden en blijf in dien strijd volharden ; schenk u geen rust alvorens gij die verderfelijke neiging met wortel en tak uit uw hartznlt hebben uitgerukt.

Voornemen. Met onverflauwden ijver zal ik mijn hoofdgebrek blijven bestrijden, en mij geen rust gunnen, tot dat ik er de laatste sporen van in mijn hart zal hebben uitgeroeid.

Liefdevolle Verlosser, die ons door uw smartvol lijden en bitteren dood uit de macht des duivels en van den eeuwigen dood hebt willen verlossen, vol dankbaarheid en innige wederliefde kniel ik voor Ã¼ neder en kom ik u begroeten als don goddelijken Bruidegom mijner ziel. Ja, Gij, o mijn Jesus, Gij alleen zijt de Bruidegom mijns harten en in waarheid de Bruidegom des bloeds. Om uw heilig bloed tot redding onzer zielen te kunnen storten hebt Gij een sterfelijk lichaam aangenomen. Nog nauwelijks zijt Gij de wereld ingetreden, of reeds zie ik in uwe Besnijdenis do eerste druppelen er van vloeien. En onder hoeveel duldelooze smarten of folteringen hebt Gij het gedurende uw lijdenstijd niet voor ons gestort? O, dat heilig bloed druppelde van uw gezegend voorhoofd bij uwen doodsangst in den hof; dat heilig bloed werd door U vergoten, toen uw tee-der vleesch bij de wreede geeseling weid verscheurd, toon uw aanbiddelijk hoofd mot do scherpe doornon werd gewond, toen uw heilig lichaam aan het schandhout werd vastgeklonken en uwe handen en voeten

met ruwe nagelen werden doorboord : ja, dat heilig bloed hebt Gij nog na uwen dood willen storten, toen de krijgsknecht met een lans uwe heilige zijde opende en uw hart doorboorde. En niet tevreden met het offer, dat Gij ons reeds bracht, wildet Gij met hetzelfde bloed, dat Gij in uw lijden vergoot, de zielen uwer kinderen tot aan de voleinding der tijden laven en sterken in het al-lerhoogwaardigst Sacrament des Altaars. O, dierbare Jesus, kon uwe liefde wel verder gaan? Wat zal ik U dan aanbieden, dierbare Bruidegom mijner ziel, of waarmede U mijne erkentelijkheid en wederliefde toonen! Ach, de ondankbare Joden hebben uw onschuldig bloed vergoten en in hunne hardnekkige verblindheid tot den hemel geroepen, dat het op hen en hunne kinderen zou nederkomen. Ook ik bid Ã¼, maar in geheel anderen zin dan weleer uwe vijanden, dat uw heilig bloed, o mijn Jesus, over ons allen kome, dat het reinigend, zegenend en heiligend over mij en over al uwe schepselen neder-dale. Gij, dierbare Jesus, hebt ons door uw dierbaar bloed vrijgekocht en verlost; daarom smeek ik U en bezweer ik U bij datzelfde bloed, dat Gij op uw lijdensdag hebt vergoten, red en behoud onze zielen. Ontferm U over mij, voed mij, laaf mij, versterk en verdedig mij tegen de vijanden mijner ziel en leid mij aan uwe hand op den weg uwer geboden. Stort uw zegen uit over al mijne

bloedverwanten, mijne vrienden en weldoeners ; sta hen immer ter zijde en schenk hun alle genaden, die hun noodig zijn ter zaligheid. Ontferm Ã¼, Vader aller geloovi-gen, over allen, die uw heiligen Naam belij-| den en onder de gehoorzaamheid van uwen Stedehouder vereenigd leven; geef aan de rechtvaardigen de gave der volharding en aan alle zondaren de genade eener oprechte bekeering. Heb ook medelijden, dierbare Jesus, met allen, die uwe H. Kerk verlieten en van de eenheid en waarheid zijn afgeweken, maar vergeet ook tevens de ongelukkigen niet, die in de duisternis van het ongeloof en heidendom voortleven, zonder den waren God te kennen en te aanbidden. Eindelijk, werp een blik vol mede-doogen op de verblinde en hardnekkige Joden, op het ondankbare volk, dat tot den dag van heden gebukt gaat onder de straf, die hunne voorouders over zich zeiven en hun nakomelingschap van den Hemel hebben | afgeroepen. O, gedenk, dat ook hunne zielen naar uw goddelijk beeld en uwe gelijkenis werden geschapen; laat, bid ik U, dat goddelijke bloed, dat Gij onder zooveel smarten en folteringen voor het heil der wereld hebt gestort, ook voor haar niet vruchteloos vergoten zijn. Geef, lieve Jesus, dat spoedig de blijde, de glorievolle dag aanbreke, waarop al uwe schepselen, in uw goddelijk bloed herboren, U mogen kennen, liefhebben en

,-r

:.-X-

dienen in deze wereld, en Ã¼ eenmaal eeuwig mogen danken, prijzen en verheerlijken in den hemel. Amen.

Eindelijk is het oogenblik daar, waarop de eisch der Joden zal worden ingewilligd. Uit vrees, dat de woede en razernij der menigte tot opstand zal overslaan, geeft de lafhartige landvoogd toe; Barabbas, de moordenaar, wordt in vrijheid gesteld en Jesus, de vlekkelooze Onschuld, wordt veroordeeld om gekruisigd te worden. Niet zoodra was deze uitspraak vernomen, of de Komeinsche soldaten, die met de uitvoering van het vonnis waren belast, sleurden den goddelijken Verlosser naar de plaats, waar de ter dood veroordeelde misdadigers, alvorens gekruisigd te worden, de wreede straf der geeseling moesten ondergaan. Met woest geweld grijpen zij Jesus aan, rukken Hem de kleederen van het lijf en binden Hem met ruwe koorden vast aan de geeselkolom. Dan scharen zij zich rondom hun slachtoffer, nemen de foltertuigen ter hand en de wreede marteling begint. Weldra is het heilig lichaam

des Heeren onder de snerpende slagen der beulen door tal van wonden verscheurd, waaruit telkens en telkens weder het bloed van den zachtmoedigen Verlosser nedervloeit. Ach, nu is het oogenblik daar, waarop de voorspelling van den profeet Isaias vervuld werd : âIn waarheid Hij draagt onze kwalen, Hij torscht onze smarten. En wij hielden Hem voor een melaatsche, door God geslagen en vernederd. Maar om onze ongerechtigheden is Hij verwond, om onze misdaden is Hij verbrijzeld; de kastijding tot onzen vrede is op Hem, en door zijne striemen zijn wij genezen.quot;

I. Overweeg met innig medelijden, hoe de wreede beulen Jesus, na Hem naar de geeselkolom gevoerd te hebben, met woest geweld de kleederen van het heilig lichaam rukken. Ach_; met welk een onuitsprekelijke zielesmart zag de Zoon Gods, de Minnaar der zuiverheid en de Bruidegom der maagden, zich bij dien grievenden smaad blootgesteld aan de schaamtelooze blikken der ruwe soldaten. Jesus wordt van zijne kleederen beroofd ! En toch, Hij is de Almachtige die de zon niet glans en heerlijkheid bekleedt, die do aarde met een gewaad van bloemen en groenende kruiden bedekt; Hij is dezelfde God, die aan den leeuw zijne golvende manen, aan het lam zijn blanke vacht, aan do visschen hun zilveren schubben en aan de vogelen des hemels hun bonten vederdos

schenkt. Jesus wordt van zijne kleederen beroofd, de Koning des hemels, die in het ongenaakbaar licht zijner Godheid, zich met de stralen zijner eeuwige glorie bekleedt! Overweeg, welk een diepe zin er in dit smartvol en nameloos vernederend geheim van 's Heeren lijden ligt opgesloten. Toen onze eerste ouders het gebod, hun door den hemel gegeven, overtreden hadden, maakte God kleederen van dierenhuiden en bekleedde hen daarmede. Die kleederen waren voor hen eene herinnering aan de zonde, die zij gepleegd hadden en tevens een zinnebeeld van en eene aansporing tot boete. Het kleed, dat uw lichaam dekt, moet ook u herinneren aan uwe overtredingen en u krachtig aanmanen tot boetvaardigheid. O, waarom dan die ijdelheid en opschik in datgene, wat u een reden tot boete moet zijn? Waarom toegegeven aan dien hoogmoed, aan die noodlottige zucht, om aan het schepsel te behagen? Zie, Jesus wordt ontkleed om u te leeren, dat gij den ouden en hoogmoe-digen mensch met al zijne zonden en begeerlijkheden moet afleggen en den nieuwen mensch moet aantrekken, gelijk hij was voor zijn val. O, hoe heerlijk deden de veertig martelaren deze zinrijke waarheid uitkomen, toen zij, van hunne kleederen beroofd, dat schoone gebed spraken: âWij trekken niet ons kleed uit, maar den ouden mensch, die door de begeerlijkheid is verdorven.

Wij danken U, o Heer! dat wij met dit kleed tegelijkertijd de zonde mogen afleggen, dewijl wij om de slang het eenmaal aantrokken, maar ter liefde van Christus ons wederom er van ontdoen!' Vraag u af, of gij in dien zin uwe kleederen draagt. En mocht gij in de keuze van uw gewaad hebben toegegeven aan ijdelheid, aan hoogmoed en zucht om te behagen, verneder u dan voor uwen lijdenden Jesus en smeek Hem rouwmoedig om vergiffenis.

Voornemen. In mijne kleeding zal ik alle overdreven opschik vermijden en steeds in zulk gewaad verschijnen, als de eerbaarheid van den Christen en de stand, dien ik in de wereld inneem, mij voorschrijven.

II. Treed nader in den geest. Christen ziel, treed nader tot de geeselkolom! Zie, daar worden 's Heeren handen aan de folterzuil gebonden, die onschuldige, die liefderijke handen, die zich zoo menigmaal zegenend over de sponde van den lijder, over het doodsbed van een afgestorvene, over bedroefden, noodlijdenden en rouwmoedige zondaren hadden uitgestrekt. Ach, de wreedaards! zij binden Hem aan de geeselkolom, âdie het water in de wolken bindt, die in zijne drie vingeren den ganschen last der aarde draagt, die de bergen woog bij hun gewicht en de heuvels in den evenaar.quot; Zal de Almachtige niet, gelijk weleer Samson de koorden verbreken, waarmede zijne vijanden Hem bonden? Neen,

geduldig en zwijgend onderwerpt Jesus zich aan de bevelen zijner beulen. En waarom? Ach, de Zoon Gods wil die boeien dragen, om ons uit de kluisters der zonden te bevrijden ; Jesus wil de straf der slaven ondergaan, om ons van het slavenjuk des duivels, te verlossen, om ons de vrijheid der kinderen Gods terug te schenken. Maar verzet Jesus zich niet tegen den hoon, dien men Hem aandoet, o, waarom treedt dan de eeuwige Vader niet op om de goddelijke rechten van zijn Zoon te verdedigen en zich te wreken over de onteering, die zijne aanbiddelijke majesteit werd aangedaan? 't Is, omdat Hij zijn Zoon wil tuchtigen om ons de roede zijner goddelijke gerechtigheid te besparen. Evenals Joseph, de koning van Egypte zijn broeder Simeon liet in boeien slaan en hem in gijzeling achterhield, opdat de anderen vrij naar hun geboorteland en hunne woonplaats zouden kunnen terugkeeren, zoo laat de goddelijke Koning zijn eeniggeboren Zoon binden, opdat wij, van alle boeien bevrijd, naar het vaderland onzer ziel en de woonstede van Gods heerlijkheid zouden kunnen opgaan. O bewonderenswaardig geheim van Gods vaderlijke liefde, van zijne name-looze barmhartigheid ! Overweeg, hoe er nog een ander troostvol geheim in die boeien des Heeren ligt opgesloten. Jesus liet zich binden aan de geeselkolom, om ons te kennen te geven, dat Hij niets vuriger verlangt dan

onze zielen aan zich te binden met de banden zijner liefde. Toen de Patriarch Jacob aan zijn zoon Juda voorspelde wat hem en zijne nakomelingschap wachtte, rees ook dit smartelijk tafereel uit 's Heeren lijden hem voor den geest, en hij sprak van den Verlosser, die uit Juda's stam zou voortspruiten: âHij bindt aan den wijnstok zijn veulen en aan de wijnrank zijne ezelin; hij wascht in wijn zijn gewaad en in het bloed van de druif zijn kleed.' Deze wijnstok is de Verlosser, die van zich zeiven getuigt: âIk ben de ware wijnstok en mijn Vader is de wijngaardenier.quot; De ezelin verzinnebeeldt het Joodsche volk, dat Christus aan zich trachtte te binden, door aan de Joden zijne hemelsche leer te verkondigen, door zijne wonderen in hun midden te wrochten en hun zijne liefde te toonen. Het veulen wijst op de heidenen, die aan den wijnstok zouden gebonden worden bij hunne opname in de H. Kerk. In wijn en druivenbloed wiesch de Verlosser zijn gewaad, toen zijn lichaam, het gewaad zijner menschelijke natuur bij de wreeds geeseling gepurperd werd met zijn heilig bloed. Ach, bij die wreede, die smartvolle geeselstraf vloeide het druivenbloed uit de druiven van dien Wijnstok, en toen bond Jesus onze zielen door de banden zijner onuitsprekelijke liefde aan zich, opdat wij door geloof en liefde, door geduld en gehoorzaamheid onherroepelijk aan Hem zouden

gehecht blijven. Werp een blik op u zei ven en vraag u af, of gij leeft in die innige ver-eeniging met uwen Verlosser. Mocht gij door de zonde van Hem gescheiden zijn, werp u dan vol leedwezen aan zijne voeten neder. Smeek Hem om vergiffenis en bid Hem dat Hij u in zijne liefde opneme en voor immer bevestige.

Voornemen. Ter liefde van Jesus wil ik gaarne mijne zondige hartstochten en ongeregelde neigingen aan banden leggen, opdat ik nimmer meer door de zonden van Hem gescheiden worde.

III. Overweeg, welke onbeschrijfelijke folteringen Jesus in de geeselstraf moest verduren. Ach, weet gij, wat het zeggen wil, deze bloedige strafoefening in al hare wreedheid te moeten ondergaan ? De geeselstraf, de straf der slaven; â de geeselstraf, de straf der misdadigers; â de geeselstraf, de straf der eer-loozen ; â de straf, waarbij geen mededoogen, geene verzachting gebezigd werd, waarbij het slachtoffer geheel en al afhing van de wreedheid en willekeur zijner beulen, en niet zelden door bloedverlies en lijden uitgeput den geest gaf! O, de apostelen des Heeren, zij wisten wat onbeschrijfelijke pijnen Jesus aan de geeselkolom te verduren had. Vandaar dat zij met de beschrijving van 's Heeren lijden bij deze gruwzame strafoefening gekomen, door ontroering overweldigd, zich machteloos gevoelen de zee van folteringen te beschrij-

ven, waarin hun goddelijke Meester daar als gedompeld werd. Zie, daar staat Jesus geboeid aan de geeselkolom ; de wreede beulen scharen zich om Hem heen; daar heffen zij de roeden, de zweepen en geesel-riemen in hunne gespierde handen omhoog, en een vloed van slagen daalt op het heilig lichaam van den zachtmoedigen Verlosser neder. Ach, reeds zie ik de bloedige striemen, die de folteringen op zijn maagdelijk lichaam achterlaten; reeds sidderen al zijne ledematen onder de heftigste pijnen; reeds krimpt zijn lichaam ineen onder de verscheurende slagen; reeds zie ik zijn heilig bloed uit wond bij wonde nederdruppe-len op den grond en nog gaan de woeste onverlaten rusteloos met hun beulenarbeid voort. Helaas, de onmenschen, gewoon om bloed te zien stroonien en smartkreten te hooren, zijn niet vatbaar voor medelijden! Ach, in zijn heilig lichaam, met wonden overdekt, verscheurt men slechts wonden meer; de geeselkolom, de foltertuigen, de grond is met het kostbaarst bloed geverfd en niet alvorens hun arm vermoeid is van den gruwzaraen arbeid en hunne wreede lusten volkomen zijn bevredigd, staken zij de onmenschelijke foltering en laten zij hun goddelijk slachtoffer daar staan ter prooi aan de bitterste pijnen. Ach, beseft gij wat ontzettende smarten de Zoon Gods hier verduurde ? Helaas! zijn heilig lichaam werd geheel ge-

kncusd, verscheurd en als verbrijzeld onder de slagen der woeste krijgsknechten, gelijk het metaal geplet wordt onder de hand eens smeders, gelijk het koren geslagen wordt op den dorschvloer van den landman, gelijk de druif vertreden wordt in de wijnpers en klagend mocht Jesus uitroepen : âMijn rug hebben de zondaren als doorploegd met hunne geeselriemen!' O, werp een blik op uwen Verlosser en beschouw Hem, den Man van smarten, die weet, wat lijden is; zie, zijn goddelijk gelaat, geheel zijn lichaam is met bloed en wonden overdekt; zie, daar staat Jesus, weleer de schoonste onder de kinderen der menschen, nu geheel misvormd en onkenbaar, en tot stervens toe uitgeput door bloedverlies en lijden. Ja, zÃ³Ã³ was de Verlosser voor de blikken van den profeet verschenen, toen deze in de bitterste droefheid uitriep : âNeen, daar is geene gedaante, geene schoonheid meer in Hem: wij zagen Hem en Hij had geene gestalte en wij herkenden Hem niet!quot; Ach, zoo ooit, dan mocht Jesus hielde smartelijke klacht van den Psalmist herhalen ; âIk ben een worm en geen mensch, de smaad der menschen en de verachting des volks!' Christen, kunt Gij uwen God en Verlosser zÃ³Ã³ gegeeseld, ten bloede, tot stervens toe gegeeseld zien, zonder innig deel te nemen in zijn smartvol lijden? Kunt gij Jesus zien prijsgeven aan de woede en razernij zijner onmenschelijke beulen, zonder tot

in het diepst uwer ziel bewogen te worden over den hoon en de folteringen, die Gods welbeminde Zoon, de Vreugde der Engelen en de Koning der eeuwige heerlijkheid hier moest verduren? O, werp u dan in den geest naast de geeselkolom voor Jesus neder en vraag Hem met innige droefheid en medelijden : âWaarom, o mijn Jesus, waarom hebt Gij die wreede straf der geeseling willen verduren, waarom die vlijmende smarten in uw heilig lichaam willen dragen? Ach, waarom anders dan om boete te doen voor de zonden der wereld en vooral voor die menschonteerende zonde, die, volgens het woord des apostels, zelfs niet genoemd moest worden onder de Christenen, voor die afschuwelijke zonde, die den mensch de schoonste kroon van het hoofd rukt, die hem op de schromelijkste wijs onteert en verlaagt en God met walging het hoofd van hem doet afwenden. O, wek dan een levendigen haat en afkeer tegen die verfoeielijke zonde op in uwe ziel; toon in al uwe woorden en werken, dat gij hooger staat, dan het rede-looze dier, hetwelk zich slechts door zijne driften laat leiden; wees u immer bewust van uwe waardigheid; verloochen uwe edele afkomst, uwe heerlijke roeping niet; heersch als koning over uwe hartstochten, breidel uwe driften door de versterving der zinnen; waak over Ã¼ zeiven, wees behoedzaam in uwen omgang, ingetogen in uwe houding,

zedig in uwe blikken, in uwe woorden, in geheel uw wandel; vlucht elk gevaar, want waar de vlucht ook lafhartigheid moge verraden, hier is en blijft zij een onmiskenbaar teeken van hoogen moed en ridderlijke dapperheid. Wanneer het uur van den strijd aanbreekt en de vijand u overvalt, denk dan, dat gij u niet alleen bevindt, dat God u gadeslaat en bereid is om u te helpen, indien gij zijne hulp inroept en grijp onverwijld naar het zwaard des gebeds. O, hoe heerlijk is de zege, die in dezen strijd wordt behaald ! Hoeveel troost schenkt zij aan Jesus, den Minnaar der zuiverheid, den godde-lijken Bruidegom der kuische zielen! Met welk een heilige blijdschap zullen Gods Engelen elke overwinning, die gij op dezen vijand behaalt, met gulden letteren opteekenen in het boek des levens. Welaan, houd dan goeden moed, roep God aan en zegevier! Bedenk het wel: wanneer gij in de hitte van den strijd die vlekkelooze, die blanke vaan der ongerepte eerbaarheid immer hoog gehouden en onbesmet bewaard zult hebben, dan zal het woord, dat Jesus tot de scharen sprak, ook in u vervuld worden; âZalig zijn de zuiveren van harte, want zij zullen God zien.quot;

V oornemen. Met alle zorg zal ik mij op de beoefening der heilige deugd van zuiverheid toeleggen en alles vermijden, wat mij in gevaar zou kunnen brengen die parel der deugden te verliezen.

Lijdende Verlosser, nameloos diep vernederde God, vol eerbied en liefde werp ik mij voor U neder, om Ã¼ mijne erkentelijkheid te betuigen voor de overgroote, de onuitsprekelijke liefde, die Gij mij in uw heilig lijden betoond hebt. Ach, een enkele traan, om ons gestort, was reeds van oneindige waarde en zou voldoende geweest zijn, om ons te verlossen, en ik zie Ã¼ in den Olijfhof als in eene zee van droefheid gedompeld en bedroefd tot den dood. O, eene enkele beleediging, voor ons verdragen, zou reeds Gods toorn gestild en ons met uw hemelschen Vader verzoend hebben, en ik zie U als een misdadiger geboeid, als een godslasteraar uitgekreten en op de gruwzaamste wijze bespuwd en geslagen in uw aanbiddelijk gelaat. O, een enkele druppel van uw kostbaar, uw goddelijk bloed, voor ons vergoten, zou ons reeds hebben rein gewasschen van allen zondesmet, en ik zie in den hof het bloedig doodszweet op uw heilig aangezicht, ik zie uwe kleederen met uw goddelijk bloed geverfd en. den grond er mede bevochtigd. O, waarom dan, dierbare Jesus, waarom die duldelooze smarten, die allerpijnlijkste folteringen aan de geesel-kolom nog verduurd? Maar neen, lieve Jesus, al doorschouw ik niet volkomen de betee-kenis van dit bloedig en smartvol geheim

toch begrijp ik eenigszins welke redenen U bewogen U aan die versclieurende smarten te onderwerpen. Immers, 't was om ons de teederheid en de kracht uwer onuitsprekelijke liefde duidelijk voor oogen te stellen, om ons te leeren welk een ontzettende boosheid de zonde is in uw oog, en ons te wijzen op de schoonheid, de verhevenheid en de onschatbare waarde onzer onsterfelijke ziel. O, heb dan dank, diep vernederde, nameloos gefolterde God, heb duizendmaal dank voor de oneindige liefde, waarmede Gij mij hebt liefgehad. Ach, hoe smart het mij, dat ik door mijne menigvuldige zonden uw lijden zoozeer verzwaard heb. Helaas, dierbare Jesus, ik moet het erkennen, dat ik schuldiger en misdadiger jegens Ã¼ gehandeld heb dan de soldaten, die U geeselden. Immers toen de beulen vermoeid waren, toen zij hunne wreede lusten ten volle hadden verzadigd, wierpen zij de foltertuigen weg en namen zij ze niet meer ter hand. Maar ik, helaas, o onuit-wischbare schande ! o onvergeeflijke ondankbaarheid ! ik was gevoelloos en misdadig genoeg om diezelfde geeselriemen nogmaals tegen Ã¼ op te nemen en herhaaldelijk uw zuiver, uw maagdelijk lichaam te folteren door mijne zonden. O dierbare Jesus, kon ik toch al die zonden ongeschied maken; kon ik treuren, nacht en dag, over de smarten, die ik U heb aangedaan ; kon ik mijn bloed en mijn leven geven om te herstellen.

wat ik tegen U heb misdreven ! Welaan, zie clan op mij neder en verstoot mij niet van uw heilig aanschijn, maar neem mij wederom op in uwe liefde en uwe genade. Gij werdt op schaamtelooze wijze van uwe kleederen beroofd, o geef, dat ik dan dien ouden mensch met al zijne zondige neigingen en begeerten aflegge en een nieuw, zuiver en U welgevallig leven moge beginnen; Gij werdt met ruwe koorden aan de geeselkolom gebonden, geef, dat ik door de banden dei-vurigste liefde aan U gehecht worde en dat geene macht ter wereld ooit meer in staat zij mij van uwe liefde te scheiden ; Gij werdt ten bloede toe gegeeseld voor mijne menigvuldige misdrijven, geef, dat ik mij zeiven moge kastijden door de versterving der zinnen, door hot onderdrukken en bestrijden mijner hartstochten, door het geduldig dragen van alle kwellingen en beproevingen des levens; opdat ik, na mijne zonden uitgeboet en den weg uwer geboden bewandeld te hebben, eenmaal moge opgenomen worden in het rijk uws Vaders en met alle gelukzaligen, die hunne kleedereu hebben gewas-schen in het bloed van het goddelijk Lam, moge staan voor uwen troon en Ã dienen in eeuwigheid. Amen.

De wreede straf der geeseling was volbracht, en uitgeput van bloedverlies en lijden staat de Verlosser daar te midden van zijne beulen. Maar in hetzelfde huis van Pilatus wachtte Jesus nog eene andere marteling, eene nieuwe allergrievendste bespotting. Immers 't was nu het uur, waarop de machten der duisternis vrij spel hadden om den Zoon Gods te folteren en te vernederen; 't was nu het oogenblik, waarop Jesus in zijn kostbaar bloed de wereld ging zuiveren van alle boosheid en ongerechtigheid, en daarom wilde Hij dat heilig, dat verzoenend bloed steeds overvloediger doen vloeien, om ons te toonen, dat geene smart Hem te veel was en dat Hij de waarde van zijn heilig bloed als niet telde, waar het gold den verlossingsprijs te betalen aan zijn he-melschen Vader, den duren verlossingsprijs voor onze onsterfelijke, naar Gods beeld en gelijkenis geschapen zielen. Terwijl de laatste geeselslagen het maagdelijk lichaam des Hee-ren verscheurden, vlochten de soldaten reeds dien krans van doornen, die den Heer op zulk eene onuitsprekelijke wijze zou folteren. Eindelijk wordt Jesus van de geeselkolom

losgemaakt; met ruwe hand werpt men Hem fluks zijne kleederen om het doorwonde lichaam, en terstond leiden de beulen Hem naar een binnenhof van het rechthuis, waar zij alle overige soldaten bijeenroepen. De woestelingen naderen ; een van hen draagt den krans van doornen; hij knielt spottend voor den Heer neder en slingert Hem mot ruw geweld den krans om het hoofd. Van alle zijden dringen de scherpe doornen in zijn heilig voorhoofd; zy doorboren zijne slapen en steken in de nabijheid zijner heilige oogen ; elke doorn opent eene nieuwe wond, uit elke wond vloeien op nieuw de druppelen van zijn kostbaar, zijn heilig bloed. Ach wat nieuwe en onbeschrijfelijke smarten! Maar ook wat treffend en zinrijk geheim ligt er in die smartvolle kroning des Heeren opgesloten!

I. Stel u voor dat de woorden, waarmedo de bruid in het Hooglied de maagden van Jerusalem opwekte om den koning Salomon te gaan zien, met die kroon, waarmede zijne moeder hem op zijn bruiloftsdag gekroond heeft, ook tot uwe ziel worden gesproken. Treed naar bulten en begeef u in den geest naar het binnenhof van het rechthuis en aanschouw daar uwen goddelijken Verlosser met die kroon van doornen op liet hoofd. Overweeg, hoe Jesus daar als de Urnidegom onzer zielen is gekroond. Helaas! wel is zijn krans niet uit frissche, geurige bloemen

I ,

â lm

n St

samengestrengeld gelijk die, welken de bruidegom eertijds placht te dragen op den dag-zijner verloving, maar toch is Jesus in waarheid de goddelijke Bruidegom onzer zielen. Hij heeft volbracht hetgeen li ij weleer dooiden mond van zijn profeet ons beloofd had, toen Hij sprak; âIk zal u nemen tot mijne bruid in het geloof.quot; En wanneer heeft de Heer dat geestelijk huwelijk met zijne Kerk voltrokken ? 0, 't was op den vooravond van zijn lijdensdag, op dien avond, toen Hij met zijne leerlingen aanzat aan den disch, en het aanbiddelijk Sacrament des Altaars instelde, dat wonderbaar Sacrament, waarin Hij zich onder broodsgedaante verbergt om zich op de innigste wijze met do zielen te kunnen vereenigen. Ja, op dien onvergetelijken avond heeft Josus dat geestelijk huwelijk, dien onuitsprekelijk geheim-nisvollen echt met zijne Kerk, met do zielen der geloovigen willen sluiten. Maar is Jesus uw Bruidegom, o, vraag u dan af, of uwe ziel, die geestelijke bruid van Christus, haren goddelijken Bruidegom immer trouw is gebleven. Hebt gij nimmer het woord verbroken, dat gij uwen Bruidegom gegeven, nimmer den eed geschonden, dien gij Hem gezworen hebt? Ach, zoo dikwijls gij u aan eene zware overtreding van Gods wet schuldig maakt, wordt gij ontrouw aan uwen Bruidegom en verbreekt gij de banden van dat geestelijk huwelijk, dat Jesus met uwe

ziel heeft aangegaan. O droevige echtbreuk, O smartelijke trouweloosheid ! Ach, beween dan in stilte uwe zonden; betreur uwe onverschilligheid en ondankbaarheid, en erken dat het uwe schuld is, dat de kroon van uwen Bruidegom niet uit geurige bloemen is samengestrengeld, maar uit harde en scherpe doornen is gevlochten.

Voornemen. Ten einde Jesus immer trouw te blijven in de toekomst, zal ik eiken dag het besluit hernieuwen om mijne hoofdgebreken te bestrijden, en zorgvuldig de middelen aanwenden, die mij bij dien gewicliti-gen arbeid van dienst kunnen zijn.

II. Treed naar buiten. Christen ziel, dochter van Sion, treed naar buiten, zoo er nog eene vonk van liefde tot Jesus smeult in uw hart; begeef u in den geest naar het rechthuis van Pilatus en aanschouw daar uwen Verlosser met die smartelijke kroon op het hoofd. Ach 't is niet de lauwerkrans van den held, die zegevierend uit het kampspel te voorschijn treedt, of van het slagveld wederkeert, 't is niet die lauwerkrans, welke Jesus om de slapen gehecht is, en toch is Hij de machtige Overwinnaar, die over den duivel, over de wereld en de zonde heeft gezegevierd. Hij heeft zijne vijanden overwonnen en neergeveld niet met het staal, maar mot het hout des kruises; dat wil zeggen ; niet met te strijden, maar door te lijden, niet met aan te vallen, maar door eiken smaad, elke foltering te verdragen en

daarom is zijn krans niet van lauwertakken, maar van doornen. Ach, wel voegt die kroon, die smartelijke kroon aan een Overwinnaar, die door zooveel lijden heeft gezegepraald. Vraag u af, of ook gij, die onder den standaard des kruises als soldaat van Jesus Christus in het Doopsel zijt opgeschreven en in het Vormsel zijt gewapend, met de hulp van 's Heeren genade steeds over den duivelen zijn aanhang hebt gezegevierd. Kunt gij dit van u zeiven getuigen, verheug en verblijd u dan, want eenmaal zult gij met Christus uw goddelijken Aanvoerder, in het rijk zijns Vaders gekroond worden. Maar ach, zijt gij zelf niet menigmaal verslagen en overwonnen geworden. Hebt gij niet, in plaats van als overwinnaar der wereld een kroon van doornen te dragen, als slaaf der zinnelijke lusten, uw voorhoofd met rozen omkranst? Hebt gij nimmer de taal der wereldlingen gesproken: âKomt laten wij ons kronen met rozen, voor dat zij verwelken; geen bloemhof blijve onbezocht van onzen lust. Er zij niemand onder ons, die niet deele in onzequot; dartelheid; laat ons overal de teekenen achterlaten van onze weelde ; want dit is ons deel en ons lot?' Ach, bedenk het wel voor die kroon van rozen, voor dat wellustig zingenot, dat gij als het hoogste goed najaagt_; heeft Jesus met een kroon van doornen geboet. Schaamt gij u niet over uwe weekelijkheid en lafhartigheid, als gij uw

goddelijken Aanvoerder met doornen gekroond u ziet voorgaan, terwijl gij, laffe soldaat, u het hoofd met rozen siert ? Gevoelt gij u in uwe eigen oogen niet vernederd, wanneer gij Jesus door zijn lijden, zijne versterving over de wereld ziet zegevieren, terwijl gij daarentegen de wereld door uwe traagheid en zinnelijkheid ziet zegevieren over u ? V erwijt uw geweten u niet, dat gij geene plaats verdient onder die edele helden in het leger van Jesus Christus en dat uw geest geheel en al van den geest van uwen Aanvoerder vervreemd is ? Moet gij niet erkennen, dat gij voor het oog der wereld wel is waar de wapenrusting van Jesus Christus draagt, maar dat onder dat harnas een hart schuilt, hetwelk aan 's Heeren vijand toebehoort? Welaan verneder u dan voor Jesus, smeek Hem om vergiffenis ; toon u uwe roeping, uwe hooge bestemming waardig; verloochen u zeiven, werp moedig dien weekelijken krans van rozen weg en kies den doornenkrans van uw goddelijken Aanvoerder; Hij zal u versterken. Want met dien krans van doornen gekroond, roept Hij u toe: âIn de wereld zult gij aan verdrukking en vervolging bloot staan; maar vertrouw op Mij: Ik heb de wereld overwonnen.quot;

Voornemen. Met ijver zal ik mijne zinnelijkheid bestrijden, mij op de versterving toeleggen en in het uur der bekoring met levendig vertrouwen tot Jesus, mijne toevlucht nemen.

III. Treed naar buiten, gij in Jesus' goddelijk bloed herboren ziel, treed naar buiten en aanschouw daar in het reclithuis van Pi-latus den hernelschen Salomon, dengenen, die eenmaal van zich zeiven sprak: âZie, meer dan Salomon is hier.' Aanschouw daar uwen Koning, niet met een diadeem van goud en edelgesteenten gekroond, maar met een smartelijke kroon van doornen op het hoofd. Nader Hem vol eerbied, beschouw met liefde en innig medelijden dat met doornen omkranste hoofd en roep dan uit: âAch, mijn Jesus, zijt gij dan Koning! Niet Heer, dat ik twijfel aan uw goddelijk koningschap; neen, luide erken en beleid ik, dat Gij zijt de Koning der koningen en de gebieder van alle vorsten, maar hierover verwonder ik mij, dat Gij als Koning zulk eene smartelijke kroon van doornen draagt. Ach, do schitterende stralen der zon en alle sterren des hemels te zamen genomen zouden niet heerlijk genoeg zijn om voor uw hoofd een waardige kroon te bereiden: van waar dan, o mijn Jesus, draagt Gij, Koning der eeuwige glorie zulk een smadelijke kroon ? En wat zal Jesus u antwoorden? âO mijn kind,quot; zoo zal Hij tot u spreken,quot; verwonder u hierover niet; want mijn koninkrijk is niet van deze wereld, en daar mijn rijk niet van deze wereld is, zoo is ook mijn kroon van deze wereld niet.quot; De wereld streeft naar rijkdommen, de wereld haakt naar wellust en

zingenot, do wereld jaagt naar eer en roem, de wereld zoekt glans en luister, maar liet koninkrijk van Jesus is daar niet in gelegen en wordt er niet door verworven. Zijn koninkrijk bestaat in liet versmaden der rijkdommen, in het vluchten van iille weelde en zingenot, in het haten van allo eer cn roem, in het verachten van aardschen glans en luister; slechts dit zijn de middelen om tot het eeuwig koninkrijk te geraken. âO zoete Jesus, o machtige Jesus, o Koning der koningen 1 is uw koninkrijk hierin gelegen en is dit de weg, die er heen leidt, ach, hoe gering is dan het getal dergenen, die uw koninkrijk zoeken, die uw koninkrijk beminnen.quot; Ach, hoe weinigen nemen de kroon van doornen op! Hoevelen strekken begeerig de handen uit naar eene kroon van rozen, naar eene kroon van goud! Christen ziel, gij die er op groot gaat onder de leerlingen van den met doornen gekroonden Verlosser gerekend te worden, onderzoek hier u zeiven en vraag u af, of gij behoort tot het koninkrijk van Christus of het rijk dezer wereldÂ»; of gij de armoede en ontbeering liefhebt, dan wol of gij gehecht zijt aan wereldsch goed; of gij de versterving bemint, dan wel naar uwe lusten en neigingen zoekt te loven, of gij den ootmoed, de nederigheid omhelst, dan wel of gij nog er naar streeft gevierd en geprezen te worden in de wereld ; in Ã©Ã©n woord vraag u af, of gij, zoo u met eene H. Catharina

van SiÃ«na de keus gelaten werd tusschen den doornenkrans van Jesus Christus en do gouden koningskroon, of' gij dan terstond aan die smartelijke en smadelijke kroon van uwen goddelijken Koning de voorkeur zoudt geven boven den bedriegelijken glans van het goud dezer wereld. 0_; wanneer gij in volle oprechtheid kunt getuigen met den profeet, dat gij liever de laagste de geringste wenscht te zijn in het huis van uwen God, in den dienst van uwen Heer, dan te wonen in de weelderige woningen en de schitterende paleizen der zondaren, wanneer gij dit toont door geheel uw levensgedrag, o, dan wacht u daarboven in het hemelsch koninkrijk van Christus eene heerlijke kroon, de eerekroon der onsterfelijkheid en der eeuwige glorie. Maar schrikt gij voor de vernederingen en beproevingen van Gods dienaren terug, kiest gij, terwijl de met doornen gekroonde Koning des lijdens daar voor u staat, het wulpsch genot en de weelderige rijkdommen der wereld, ach, beef dan voor den toorn van den Vferbolgen God, want dat goddelijk bloed van Jesus, dat nu nog voor u smeekt om genaden en vergiffenis, zal indien gij in uwe zonden volhardt, eenmaal als het bloed van den onschuldigen Abel de wraak des hemels over u afroepen. Maar neen, gij aarzelt niet iii uwe keus; slechts Jesus, uwen goddelijken Koning, wilt gij volgen. O, verneder u dan voor Hem, ploeg boete voor uwe trou-

woloosheid; iieoni liet edelmoedig besluit slechts Jesus te willen dienen en roep het uwen Koning toe met den profeet: âHeer, Gij zijt erfdeel en het deel van mijn beker! Gij zijt het, die mij mijn erfdeel zult wedergeven.quot;

Voornemen. Met allen ernst zal ik er naar streven, mijn hart aan de goederen en vermaken der wereld te onthechten en mijne vreugde te vinden in God en in de goddelijke dingen.

Vol droefheid en schaamte, o mijn Goddelijke Verlosser, wend ik mij tot U. Ach, Gij alleen zijt do Bruidegom mijner ziel, en helaas! hoe menigmaal heb ik Ã¼ door mijne zonden verstoeten en door mijne trouweloosheid beleedigd en bedroefd. Gij alleen zijt mijn hemelsche Aanvoerder, die mij voorgaat in den strijd en door Ã¼ te volgen moest ik zegevieren over de wereld en hoe dikwijls wierp ik lafhartig mijne wapenen weg en zag ik door mijne traagheid en zinnelijkheid de wereld zegevieren over mij zelven. Gij alleen, o mijn Jesus, gij alleen zijt de Koning mijns harten, en ach. hoe dikwerf heb ik uwe goddelijke voorschriften overtreden en uwe heilige wetten veracht! 0 dierbare Jesus, hoe smart het mij U zoo snood te hebben beleedigd, en mijne ziel te hebben bezoedeld, die onsterfelijke ziel, voor welker verlossing Gij zoovele smarten gele-

den, zoovele mishandelingen verduurd hebt. Allerootmoedigst smeek ik Ã¼ hiervoor om vergiffenis. Nogmaals hernieuw ik het besluit om Ã¼ voortaan immer getrouw te blijven, uwe voetstappen te volgen, uwe heilige wetten te eerbiedigen en ze stiptelijk te onderhouden. Zegen, dierbare Verlosser, zegen mijne voornemens en sta mij bij met de hulp uwer genade, vooral dan wanneer de duivel mij tot het kwaad komt bekoren. Geef', lieve Jesus, dat ik door een nederig, verstorven en boetvaardig leven hier met U, mijn Goddelijke Bruidegom, mijn Aanvoerder en mijn Koning, den doornenkrans des lijdens moge dragen, opdat ik eenmaal na getrouw in uw heiligen dienst volhard te hebben, in uw hemelsch koninkrijk moge binnengaan om de kroon der gerechtigheid uit uwe hand te ontvangen. Amen.

In hun wreeden moedwil stelden de Eo-meinsche soldaten zich niet tevreden met de marteling, die zij den Heer in zijne doornenkroning hadden aangedaan. Zij hadden vernomen, dat de goddelijke Verlosser zich

koning noemde, daarom wilden zij de bespotting van den Heer in zijn goddelijk koningschap tot het uiterste drijven. De kroning was nu geschied, nu zullen zij Jesus als koning gaan huldigen; maar ach, met wat nieuwe mishandelingen en pijnen zal die bittere verguizing gepaard gaan. Andermaal rukken zij Jesus de kleederen van het lijf' en opnieuw worden zijne wonden geopend, maar niemand let er op. Een roode soldatemnantel, die het vorstelijk purper moet verbeelden, wordt Hem om de gekneusde schouders geworpen; en voor schepter geven zij Hem een rietstok in de hand. Dan komen zij voor Hem nederknielen en roepen Hom hoonend toe: âWees gegroet, koning der Joden!quot; Eenigen slaan en sjm-wen Hem in zijn aanbiddelijk aangezicht; anderen rukken Hem den rietstaf uit de hand en slaan Hem daarmede op het hoofd; bij eiken slag dringen de doornen nog dieper in zijn voorhoofd, nog overvloediger druppelt 's Hoeren heilig bloed uit de pijnlijke wondon, maar de woestelingen tellen het niet. Ach, allen wedijveren als het ware met elkander, wie Jesus het smartelijkst zal treffen, het grievendst zal hoonen. En te midden van deze onmenschelijke mishandelingen bewaart do zachtmoedige Verlosser een heilig stilzwijgen en offert Hij ook dezen smaad op aan zijn hemelschen Vader ter redding onzer zielen.

I. Overweeg de diepe en zinrijke betee-kenis van het smartelijk lijdensgeheim, waarbij de Heer in den roeden soldatemnantel bespot word. Ach, 't was den ruwen krijgsknechten slechts te doen om 's Heeren lijden te verzwaren en zich in zijne smarten en vernederingen te verlustigen. In hunne onwetendheid en verblindheid konden zij zelfs niet vermoeden welk een diep treffend geheim er in deze bespotting lag opgesloten. Treed dan vol eerbied toe, nader den lijdenden Verlosser met innige droefheid en deelneming en vraag Hem met den profeet: âWaarom, o dierbare Jesus, waarom is uw gewaad rood en uw kleed als dat van do treders in de wijnpers?quot; En hij zal u antwoorden: ,Omdat ik alleen in do wijnpers heb getreden en er van de volken niemand met Mij was.quot; Het bloedgewaad betcekent, dat de Heer zijn bloed voor ons heeft vergoten en in zijn bloed onze zonden heeft uitgedelgd. liet is de oorsprong des levens. Door zijne zonden had de mensch zijn leven verbeurd; daarom vergiet de Verlosser zijn bloed om ons het leven te schenken. Het bloed is ook de zetel der booze begeerlijkheid. Daarom stort Jesus zijn bloed om door zijn onschuldig vergoten bloed ons zondig en hartstochtelijk bloed te reinigen en te zuiveren van alle ongerechtigheid. Door zijn bloed delgt Hij de schuld uit, die uit de begeerlijkheid des bloeds werd geboren. Deze

waarheid wordt ons duidelijk voor oogen gesteld door den rooden spotmantel, dien de Heer op den dag zijns lijdens heeft willen dragon; en dit kleed roept ons toe hetgeen de apostel weleer aan de geloovigen schreef: âNiet door vergankelijk goud en zilver zijt gij vrij gekocht, maar door het kostbaar bloed van het zuivere en onbevlekte Lam, Christus.quot; Maar de Eomeinsche soldaten beschouwden dien mantel slechts als een middel om Jesus in zijn verheven koningschap te bespotten. O, verfoei dan de snoode en lafhartige handelwijs der heidensche krijgslieden, maar vraag u tevens af, of ook gij Jesus in geestelijken zin niet veel dieper smaad hebt aangedaan. Ach, Jesus hoeft voor n geleden en zijn bloed voor u gestort om u in hot H. Doopsel te kunnen begiftigen mot het reine kleed der onschuld, het blanke gewaad dor gerechtigheid. En hoe heerlijk schitterde uwe ziel in dat he-melsche kleed! Maar wist gij dit gewaad ook even rein en onbesmet te bewaren ? Ts het niet met vele vlekken besmeurd ? Is het wellicht niet geheel bezoedeld geworden door zware zonden en misdrijven ? Mocht dit zoo zijn, zult gij dan het wreede spel der soldaten nog langer voortzetten ? Ach neon, luister naar de liefdevolle stom des Hoeren, die u toeroept met don profeet: âKom, laat u reinigen; al waren uwe zonden als scharlaken, zij zullen wit worden als sneeuw;

al waren zij rood als purper zij zullen wit worden als wol.quot; Geef vol droefheid over uwe zonden aan die roepstem gelioor; âWasch u rein, leid een zuiver leven, verban het kwaad uit uwe gedachten, houd op verkeerd te handelen en leer het goede te doen.' Dan zal Jesus het kleed uwer ziel andermaal reinigen in zijn goddelijk bloed en vol teeder-heid en welgevallen zal zijn oog op u rusten.

Voornemen. Nog heden zal ik door eene oprechte en rouwmoedige biecht mij met God verzoenen en voortaan alle zorgen aanwenden, om het kleed der heiligmakende genade rein en vlekkeloos te bewaren.

II. Overweeg, hoe de bittere bespotting, die de soldaten Jesus aandeden, toen zij Hem voor schepter een rietstok in de hand gaven, rijk is aan zin en beteekenis. De Eomeinsche soldaten wilden er mede te kennen geven, dat, gelijk het riet broos en zwak is en zonder eenige deugdelijke kern, zoo ook 's Heeren koningschap ontbloot is van alle macht en waardigheid, en dat het slechts den lachlust opwekte van allen, die Je.sus' antwoord op de vraag van den landvoogd hadden vernomen. Maar beschouwen wij haar met de oogen des geloofs dan bevat zij voor ons vele lessen en vermaningen. Immers door dien rietstok in zijne hand te dragen wijst Jesus ons op de broosheid en vergankelijkheid der aardsche goederen, op de ijdelheid en leegte van alle menschelijke

grootheid en macht. Hij leert ons, dat dit alles gelijk is aan het zwakke riet, hetwelk geene kern, geene vastheid bezit, en zoo sposdig gebroken en versplinterd nederligt; Hij toont ons wat wij zeiven zijn; hoe wij door onze zwakheid, onze wispelturigheid en onstandvastigheid gelijk zijn aan het riet, dat met eiken wind medebuigt en daardoor spoort Hij ons aan in allen nood, in elk gevaar tot Hem onze toevlucht te nemen ; Hij leert ons eindelijk, dat wij om het rijk der hemelen te beÃ«rven ons niet mogen tevreden stellen met eenige schijndeugd, die, gelijk het riet, niets degelijks bezit; maar dat wij op eene deugd moeten kunnen wijzen, die op hechte grondslagen rust, die in de beproeving staande blijft, die krachtig en werkdadig is door het geloof, die weerstand weet te bieden aan eiken aanval, waarmede de duivel onze zielen van God tracht te vervreemden. Onderzoek u zeiven en vraag u af, of gij deze lessen hebt begrepen. Hebt gij er eenig voordeel uit getrokken voor uw geestelijk leven? Mistrouwt gij u zeiven? Stelt gij een onbegrensd vertrouwen in God ? Welke gedachten koestert gij omtrent we-reldsch goed en aardsche grootheid'? Legt gij ii in waarheid toe op grondige deugd? Woont er een oprecht verlangen in uw hart om voortdurend toe te nemen in volmaaktheid, en streeft, gij met alle krachten uwer ziel naar het verheven doel, de heerlijke

bestemming, waarvoor God u schiep ? Of stelt gij ii wellicht tevreden met hot uiterlijke? Zoekt gij alleen deugdzaam te schijnen, terwijl gij u niet de geringste moeite getroost om het werkelijk te zijn? Ach, mocht gij bij dit onderzoek u plichtig bevinden. verneder u dan voor God, wiens oog de geheimste plooien en schuilhoeken van het menschelijk hart doorgrondt, smeek Hem om vergiffenis en bied Hem nieuwe voornemens aan voor de toekomst.

Voornemen. Ik zal God dikwerf bidden mijn verstand te verlichten, opdat ik al het brooze en vergankelijke der aardsche dingen moge inzien; bij al mijne werken zal ik mij afvragen, of zij het uitvloeisel zijn van een waarachtig streven naar de volmaaktheid.

III. Overweeg, hoe Jesus door de krijgsknechten van den landvoogd in zijn goddelijk koningschap wordt bespot. De koningen en vorsten dezer wereld ontvingen eertijds op den dag, dat zij de regeering aanvaardden eene viervoudige onderscheiding. Zij werden met een gouden kroon gekroond, het vorstelijk purper werd hun om de schouders gehangen, de gouden schepter hun ter hand gesteld en zij werden openlijk in de hoofdstad van hun rijk gehuldigd. ])e gouden kroon was het teeken hunner majesteit en onschendbaarheid; het purper verzinnebeeldde hunne allesovertrefVende Â«aardigheid; de schepter wees op hunne macht en opperheer-

schappij: en do huldiging was de plechtige erkenning hunner rechten en de bevestiging hunner macht, waarbij de onderdanen hun den eed van trouw zwoeren en gehoorzaamheid. Maar de onderscheidingsteekenen, die bij de kroning van een aardsch koning gebezigd werden om de macht en de waardigheid van den vorst aan te duiden en aan deze plechtigheid hoogeren glans en luister bij te zetten, dienden bij Jesus slechts om zijne smarten te vermeerderen en Hem met de bitterste verguizing te overladen. Ach, zijn kroon was een smartelijke doornenkrans, zijn purper een versleten soldatenmantel, zijn schepter een rietstok, zijne huldiging eene bittere bespotting, eene hemeltergende vernedering. En toch, wat de menschelijke moedwil en spotlust verzon om den Verlosser bij zijne kroning te folteren en te vernederen, 't is van onuitsprekelijk geheimnisvolle betee-kenis, zoo het met de oogen des geloofs wordt beschouwd en overwogen. Do Zoon van God liet zich mot doornen kronen om den vloek op te heffen, dien de Almachtige na de eerste zonde over de aarde had uitgesproken, en alle zonden uit te delgen. Hij droeg den roodon spotmantel om den mensch het eoregewaad dor heiligmakonde genade terug te geven. Hij nam den rietstok in de hand om den mensch den schepter der gerechtigheid te kunnen schenken en hem te loeren als koning over zijno hartstochten en

lagere driften te heerschen, Hij werd verguisd en vernederd om de met smaad beladen menschheid uit het slijk der zonde op te heffen tot de eeuwige glorie. De ruwe krijgsknechten evenwel begrijpen niets van dit wondervol geheim. Zij leiden den Heer naar een steen en dwingen Hem daarop plaats te nemen. Dan omsingelen zij Hem en het wreede spel neemt een aanvang; eenigen buigen voor Hem de knie onder hoonend gelach; anderen treden toe en spuwen Hem in het aangezicht; anderen heffen hunne hand op, als wilden zij hem trouw zweren en slaan Hem smadelijk in het gelaat; anderen eindelijk, o bittere bespotting ! o, onmenschelijke wreedheid anderen rukken Hem den rieten stengel uit de hand en slaan er mede op zijn aanbiddelijk hoofd. Ach, nog dieper dringen de doornen in Jesus' voorhoofd, nog dieper in zijne slapen; de wonden worden grooter, en het bloed vloeit overvloediger tusschen den doornenkrans; het druppelt langs zijn gezegend gelaat en valt neder op den purperen mantel, waarmede zijne schouders bedekt zijn. En nog is de wreedheid en spotlust der onverlaten niet bevredigd. Steeds hooger stijgt de luidruchtigheid en de woeste, uitgelaten vreugde der solda-tenbende; het binnenhof. van het rechthuis weergalmt van hun spottend gejuich; zie daar buigen zij allen gezamenlijk de knieÃ«n voor Jesus, daar roepen zij eenparig met

hemeltergenden spot het Jesus toe: âWees gegroet, o koning der Joden !quot; En toch Hij die daar staat, ter prooi aan den diepsten smaad, de grievendste onteering, Hij is de Koning der koningen, de Heer van allen, die een vorstenkroon dragen en den rijkstaf voeren en niet het volste recht mag Hij het woord van den Psalmist herhalen : ,Ik hen tot koning aangesteld op 8ion, zijn heiligen berg. De Heer sprak tot Mij: Vraag het van Mij en Ik geef u de heidensche volken tot uw erfdeel en de grenzen dei-aarde tot uwe bezitting.quot; Zie de Bomeinsche soldaten bespotten den Heer in zijn goddelijk koningschap; maar datzelfde liome, dat zij dienen en waarvoor zij de wapenen dragen, diezelfde keizerstad zal de diep verguisde Jesus eenmaal in zijn Plaatsbekleeder zich uitkiezen tot den hoofdzetel, tot het middelpunt van zijn rijk ; van Rome uit zullen zijne dienaren en de opvolgers zijner apostelen, zich over de gansclae aarde verspreiden, 0111 de heilaanbrengende leer aan de dwalende meiischheid te brengen, en welhaast zal zijn rijk zich uitbreiden van zee tot zee en tot aan de grenzen der aarde. De verst verwijderde volken zullen in den schoot zijner H. Kerk worden opgenomen en onderdanen worden van zijn rijk en millioenen malen zal in do gebeden der geloovigen, in de gezangen dei-heilige Kerk, in de plechtige feestvieringen van den godsdienst diezelfde groet tot Je-

sus worden opgezonden, waarin Hij als Koning der eeuwige glorie wordt aangeroepen en verheerlijkt. Welaan, knieÃ¯ dan met diepen eerbied en ontzag voor uwen met doornen gekroonden Koning neÃªr, dank Hem voor de onuitsprekelijke liefde, die Hij u in zijn lijden heeft bewezen, smeek Hem om vergiffenis voor de traagheid en onverschilligheid, die gij in zijn dienst hebt aan den dag gelegd, hiernieuw Hem uwen eed van trouw en gehoorzaamheid en roep Hem toe: âWees gegroet, o mijn Jesus; mijn Koning, wees gegroet! Gij zijt mijne hoop, mijn geluk, mijne vreugde en mijn kracht. Wees gegroet, o Gezalfde Gods, die om ons te redden en zalig te maken in de wereld zijt verschenen. Wees gegroet, zoovele ontelbare malen als er sterren zijn aan het uitspansel, als er zandkorrels liggen aan den oever der zee ; want door uw goddelijk bloed hebt Gij mijne ziel gereinigd, door uwe smarten hebt Gij mij van de pijnen der hel bevrijd, door uwen dood mij het eeuwig leven geschonken, Ã¼ mijn dank, U mijne liefde, U mijne trouw, U de hulde mijner aanbidding in alle eeuwigheid.

Voornemen. Nogmaals neem ik mij voor om aan de wetten en voorschriften van mijn goddelijken Koning stipt te gehoorzamen. vooral die, tot welker overtreding-ik mij door mijne verkeerde hoofdneiging zoo menigmaal heb laten verleiden.

Goddelijke Verlosser, met den diepsten eerbied voor uwe oneindige majesteit en almacht nader ik U om U eerherstel te brengen voor den smaad en de verguizing, die (iij in uw goddelijk Koningschap van uwe beulen hebt willen verduren. Ach, ofschoon ik IT met doornen zie gekroond, ofschoon uw heilig aangezicht bezoedeld en misvormd is door de onteerende mishandelingen en slagen der ruwe krijgsknechten, toch erken en belijd ik, dat Gij zijt de Koning der eeuwige glorie, toch aanbid ik U als den Heer en Gebieder van hemel en aarde. 0 mijn dierbare Jesus, kon ik iets doen om U eenige vertroosting te brengen bij den bitteren spot, bij den onteerenden hoon, waaraan Gij niet schroomdet U te onderwerpen voor de redding onzer onsterfelijke zielen! Maar ach. Heer, hob ik mij zelf, helaas, niet aan nog veel grooter misdrijf jegens U schuldig gemaakt? Immers, hebben de Romeinsche soldaten U beleedigd. o, 't was omdat zij uwe grootheid, uwe macht, uwe heerlijkheid niet kenden; maar ik, helaas, die door het heilig geloof voorgelicht, uwe goddelijke afkomst, uwe verhevenheid en waardigheid kende, ik was misdadig genoeg om U mijne gehoorzaamheid op te zeggen en uwe heilige wetten en voorschriften op de onbeschaamdste wijs te over-

treden. Genade en barmhartigheid, o mijn Jesus, voor de onteerende beleedigingen, die ik Ã¼ door zoo vele zonden heb aangedaan. Zie, op dit oogenblik ben ik vast besloten om voortaan alleen U te dienen, alleen U te gehoorzamen. Versterk mij in dit heilig besluit en sta mij bij, opdat ik U nimmer meer beleedige en door mijne onwankelbare trouw en standvastigheid in uw heiligen dienst mij waardig make U eenmaal met alle Engelen en uitverkorenen te mogen begroeten en verheerlijken als den Koning mijns harten in uw eeuwig koninkrijk. Amen.

In den deerniswaardigen staat, waarin do wreedheid en bittere spot dor beulen Jesus hadden gebracht, zag Pilatusden goddelijken Verlosser weder voor zijn rechterstoel verschijnen ; en bij het gezicht van den nameloos gefolterden, den onuitsprekelijk diep vernederden Verlosser, werd hij nog meer dan te voren door medelijden met Hem bewogen. Wellicht, zoo dacht hij, zullen de Joden, wanneer zij Jesus in dien jammerlijken toestand voor zich zien, niet verder op zijn doodstraf aandringen en zijne vrijspraak

eischen. Hij gaf dan het bevel den Heer naar buiten te brengen ; ging voor Hem uit en sprak tot het volk: âZiet, ik breng Hem tot u naar buiten, opdat gij weten moogt, dat ik geen schuld in Hem vind.quot; Terwijl Pilatus nog sprak, trad Jesus uit het rechthuis met den doornenkrans op het hoofd en den purperen mantel om de schouders, terwijl zijn heilig bloed Hem bij elke schrede uit zijne wonden vloeide. Helaas, wat hartverscheurend schouwspel! Pilatus althans was er diep door bewogen. Hij wees de menigte op den lijdenden Verlosser en riep : âZiet den mensch!quot; als wilde hij zeggen: âZiet eens, in welk een allerdroevigsten en diep vernederenden toestand Jesus is gebracht. Is aan uwen haat, aan uwen bloeddorst nog niet genoeg voldaan? Zult gij ook nu nog Jesus' kruisdood blijven eischen r'quot;

I. âZiet den menschquot; zoo sprak Pilatus tot de verzamelde menigte. Overweeg, welke groote geheimen er in deze weinige woorden liggen opgesloten en stel u voor, dat de hemelsclie Vader deze woorden richt tot de gansche menschheid, die met de beproevingen der levens worstelt, als sprak Hij: âArmen, zieken, verdrukten, bedroefden en gij allen, die onder kruis en lijden gebukt gaat, ziet den mensch. Ziet, welke mishandelingen en folteringen mijn welbeminde Zoon in zijn heilig lichaam heeft willen verduren, om u te loeren, alle lijden met

geduld en onderwerping aan mijn heiligen wil te verdragen.' Vraag u af, hoe gij u gedraagt, wanneer u eenige druppelen worden aangeboden uit den lijdensbeker, dien uw Verlosser op den dag van smarten tot den bodem toe geledigd heeft uit liefde tot u. Beklaagt gij u niet over uw lot ? Denkt gij te midden uwer beproevingen dikwerf aan het lijden des Heeren en streeft gij er naar zijn geduld na te volgen? Geeft gij u geheel over aan Gods wil, evenals Jesus, die bij den aanvang van zijn lijden sprak: âVader niet mijn wil, maar de uwe geschiede?quot; Welaan, neem dan vol moed het lijden uit Gods hand aan. Beschouw, hoe Jesus, uw goddelijk Toonbeeld, uw Aanvoerder en Koning u is voorgegaan op den weg des kruises; volg het pad, dat Hij heeft betreden, draag uwe smarten, in vereeniging met de pijnen des Heeren op aan den hemelschen Vader tot vergiffenis uwer zonden en na het kortstondig lijden van dezen tijd, zult gij in gaan in de eeuwige heerlijkheid.

Voorneme n. Met geduld en onderwerping zal ik alle kwellingen uit Gods hand aannemen en ze ter liefde en naar het voorbeeld van Jesus verduren.

11. Overweeg, hoe er in deze woorden van Pilatus tot de Joden voor eiken zondaar eene krachtige aansporing ligt om den weg der zonden te verlaten en zich oprecht tot God te bekeeren. Aanschouw in de geest

uwen God en Verlosser en overweeg in welk een deerniswaardigen staat in welke folterende smarten uwe misdrijven en overtredingen Hem hebben gebracht. Want neen, niet Judas, die Hem voor dertig zilverlinggen verkocht en aan de Joden verried, niet de bende, die Hem gevankelijk wegvoerde naar Jerusalem, niet de Joden, die den Heer aan Pilatus overleverden, niet de Eomeinsche landvoogd, die het vonnis streek noch de beulen, die het volvoerden, maar uwe zonden, waren het, die den Heer bij de geese-ling de bloedigste slagen toebrachten, die Hem met een kroon van scherpe doornen kroonden en aan de wreedste mishandelingen prijsgaven. O, ziedaar dan de droevige vrucht uwer misdrijven ! Ach, hebt gij den weg der zonden niet lang genoeg bewandeld, uw booze hartstochten niet genoeg gekoesterd ? Hebt gij den Zoon van God nog niet genoeg gefolterd en beleedigd ? Zal die grievende hoon, die bittere bespotting nimmer een einde nemen? O, wanneer gij uwen God en Verlosser daar voor u ziet, misvormd en onkenbaar, tot stervens toe uitgeput van bloedverlies en lijden, wanneer gij Hem daar voor u ziet, met dien krans van doornen op het hoofd en dien spotmantel om de schouders, is 't u dan niet als riep ecne stem u het woord toe, dat Jesus op den weg naar KalvariÃ« richtte tot de vrouwen, die Hem weenend volgden : , Wanneer zij

aldus met liet groene hout liandolon, wat zal er dan met liet dorre geschieden?quot; Welaan, werp ii dan voor Jesus neder dank Hom voor zijne liefde, betreur uwe zonden; verzaak dien onteerenden hartstocht, die u onder liet juk des duivels bracht; verbreek alle banden, die u aan de zonde gekluisterd houden en waarin gij wellicht reeds gerui-men tijd verstrikt ligt. Onderdrukt uwe zondige neigingen, bedwing uwe kwade lusten en begeerten, leg alle verkeerde gewoonte af, vlied met angstige bezorgdheid alwat tot de zonde voert en neem het onherroepelijk besluit om liever te sterven dan dien bemin-nelijken Verlosser ooit meer te beleedigen door de zonde.

Voornemen. Nogmaals hernieuw ik het besluit om met ernst mijn overheerschen-den hartstocht te bestrijden en elke verkeerde gewoonte, die ik mij heb eigen gemaakt, krachtdadig tegen te gaan.

III. Overweeg, hoe de lijdende Verlosser eiken zondaar, die zich reeds tot God bekeerde, herinnert aan de verplichting, om zijne zonden uit te boeten, en hem leert, hoe hij die boetvaardigheid moet beoefenen. Werp een blik op Jesus, zie, hoe geheel zijn heilig lichaam van de kruin van zijn aanbiddelijk hoofd tot de voetzool zijner voeten met wonden overdekt is, zie, hoe Hij daar voor het volk verschijnt ter prooi aan de onduld-baarste smarten, en overweeg, hoe de Zoon

Gods dat alles leed en verduurde om boete te doen voor de zonden. En toch, hoe streng en verschrikkelijk Jesus ook voor de misdrijven der wereld boet, zijn lijden zal u niet baten, indien gij zelf niet met de genade van God medewerkt. Overweeg hier, hoe zonder die boete van den diep vernederenden Verlosser ook uwe boetvaardigheid vruchteloos zou zijn; maar hoe van den anderen kant zonder uw eigen boetvaardigheid ook de boete van Jesus voor u verloren gaat. Ach, de zonde onteert en belee-digt God op eene schromelijke wijs, daarom moet aan God eerherstel gegeven voor de beleediging door de boetvaardigheid ; in de zonde wendt de mensch zich tot het verboden genot; om voor die verboden genoegens aan God voldoening te geven, moeten aan het lichaam, dat tot werktuig dei-zonde diende, eenige geoorloofde genoegens worden onthouden, eenige verstervingen opgelegd. Welaan, hebt ook gij Jesus door de zonde beleedigd, grijp dan naar de geesels der boetvaardigheid, kastijd uw lichaam door versterving en onthouding en boet uwe misdrijven uit. Bedenk, hoe den Heer geen smaad te groot, geene foltering te pijnlijk was, waar het gold de zonden dei-wereld in zijn goddelijk lichaam uit te boeten en eerherstel te geven aan zijnen Vader voor de beleedigingen aan zijne oneindige majesteit aangedaan. Volg het moedig en

verheven voorbeeld van uwen Verlosser, en smeek Hem om de genade ia dien geest van boetvaardigheid tot het einde uws levens te mogen volharden.

Voornemen. Eiken dag zal ik mij eene vrijwillige versterving opleggen ter uitboeting mijner zonden.

O mijn dierbare Jesus, Man van smarten, Koning der Martelaren ! hoe groot, hoe onuitsprekelijk groot is uwe liefde tot mij en hoe weinig heb ik mij beijverd er door eene vurige en dankbare wederliefde aan te beantwoorden. Hoe dikwijls heb ik U niet beleo-digd door de moedeloosheid, de ongeregelde droefheid en het ongeduld, waaraan ik mij overgaf, wanneer ik met eenige beproeving werd bezocht! Hoe spoedig was ik geneigd mij over mijn lot te beklagen, hoe weinig dacht ik aan de zonden, waarmede ik Ã¼ beleedigde, aan die zonden, waarvoor Gij de bitterste smarten hebt willen verduren en waarvoor ik niet alleen die tijdelijke kwellingen, maar zoo menigmaal de eeuwige straffen der hel heb verdiend. Ach, ik zie U, de Onschuld en Heiligheid zelve met de grootste bereidwilligheid en onderwerping aan uwen hemelschen Vader, den lijdensbeker tot den bodem toe ledigen uit liefde tot mij, ik zie U do ondragelijkste smarten verduren om mijne zonden uit te boeten, terwijl ik in mijne

traagheid en lafhartigheid, alle lijden zoek te ontvluchten, als het grootste onheil, dat mij in deze wereld zou kunnen overkomen. Helaas! o mijn Jesus, wat zal er van mij worden, indien ik in dien geest van onboet-vaardigheid blijf voortleven? Ach, de verdiensten van uw bitter lijden en sterven zullen voor mij verloren gaan; met ledige handen en een door zonden bezoedeld hart zal ik voor uwe rechterstoel verschijnen. Daarom bid ik Ã¼, dierbare Verlosser, heb medelijden met mij! Leer mij met geduld en onderwerping aan uwen heiligen wil alle kwellingen dragen, die uwe goddelijke hand mij overzendt; leer mij de versterving liefhebben en beoefenen, leer mij mijne zonden beweenen en door ware werken van boetvaardigheid uitdelgen. Zend mij vrij alle beproevingen over, die ik door mijne menigvuldige misdrijven verdiend heb, maar geef mij ook tevens, ach, ik smeek er U om, ter wille van de onuitsprekelijke smarten, die Gij voor mij verduurd hebt, geef mij ook tevens den noodigen moed om mijn kruis te dragen, opdat ik den weg volgend, dien Gij mij zijt voorgegaan en dien zoovele heilige boetelingen hebben betreden, eenmaal in de haven des behouds aanlande en uwe goddelijke liefde en barmhartigheid eeuwig moge loven en prijzen. Amen.

Ten onrechte meende Pilatus, dat de aanblik van den lijdenden Verlosser na de bloedige geeselstraf en de bittere bespotting, waaraan do Heer bij zijn doornenkrooning word prijsgegeven, de Joden tot medelijden zou stemmen. Nog nauwelijks had de opgehitste menigte Jesus in het oog gekregen of van alle zijden barstte men uit in de onstuimige kreten: âKruisig, kruisig Hem!quot; Bij het zien van zulk een onmenschelijke wreedheid riep de landvoogd vol verachting hun toe: âNeemt gij Hem en kruisigt Hem, want ik vind in Hem geen schuld.quot; Maaide Joden luisterden niet naar zijne stem en bleven 's Heeren kruisdood eischen. âWij hebben eene Wet,quot; zoo schreeuwden zij, âen volgens die Wet moet Hij sterven, omdat Hij zich tot Zoon Gods maakt. Toen Pilatus deze nieuwe beschuldiging vernam, werd hij nog meer bevreesd. Nogmaals trad hij het rechthuis binnen, en liet hij den Verlosser voor zich brengen. En hij vroeg Hem: âVan waar zijt gij?' Jesus echter antwoordde hem niet. Het stilzwijgen des Heeren verdroot den landvoogd; hij ontstak in toorn en beet Jesus dreigend toe ; âSpreekt Gij niet tegen mij? Weet gij niet, dat ik

de macht heb TT te kruisigen en de macht om U vrij te laten ?quot; Op die trotsche taal antwoordde de Verlosser vol ernst en met plechtigen nadruk: âGij zoudtvolstrekt geene macht tegen Mij hebljun, tenzij het u van boven gegeven ware. Daarom heeft hij, die Mij aan u overleverde grooter zonde.quot; Deze woorden stemden Pilatus tot ernstig nadenken, en uit vrees van zich aan een wezen van hoo-ger oorsprong te vergrijpen en zich den toorn van eeue bovenaardsche macht op den hals te halen, beproefde hij nogmaals Jesus van alle verdere vervolging te ontslaan en Hem in vrijheid te stellen.

I. Overweeg, in welke onuitsprekelijke zielesmarten Jesus' goddelijk hart door de ondankbaarheid der Joden gedompeld werd. Ach, onder al degenen, die daar roepen om zijn kruisdood, is er niet Ã©Ã©n, wien Hij ooit het geringste leed heeft aangedaan. Integendeel, elke gelegenheid had Hij aangegrepen om hun zijne liefde te toonen. Rusteloos had Hij aan hunne heiliging gearbeid, en zijne heilige leer hun verkondigd, tallooze wonderen had Hij in hun midden gewrocht. Hij had hongerigen gespijzigd, aan zieken de gezondheid, aan blinden het. gezicht, aan dooven het gehoor, ja zelfs aan dooden het leven teruggeschonken. Luide had men Hem weleer om zijne goddelijke gunsten verheerlijkt en in dankbare vervoering uitgeroepen : , Een groot Profeet is onder ons opgestaan

en God lieeft zijn volk bezocht.' Maar neen, niemand onder die menigte denkt meer aan die liefde des Hoeren en herhaaldelijk klimt do onstuimige kreet; .Kruisig, kruisig Hem!quot; uit de dichte rijen ten hemel. O, wat moet er wel in het hart van Jesus zijn omgegaan bij het ondervinden dier namelooze ondankbaarheid. Ach, hoe edeler dat hart was, hoe levendiger het de strafbare en onwaardige handelwijs der Joden gevoelde, des te heftiger ook, dos te ver-scheurender waren zijne smarten. Overweeg verder, hoe er onder geheel die onafzienbare menigte, die hier 's Heeren kruisdood eischto niet een enkele is, wien de Verlosser niet de teederste, de innigste liefde toedroeg. Neen, nooit heeft een vriend zijn vriend, nooit eer.e moeder haar eenig kind, nooit een schepsel ter wereld een medeschepsel zoozeer liefgehad, als Jesus diegenen bemint, die Hem met zooveel woede naar het leven staan. Onder hen bevindt zich niet Ã©Ã©n, ter wiens liefde, Hij niet uit de heerlijkheid zijns Vaders naar dit dal van tranen en ellenden zou zijn nedergedaald, niet Ã©Ã©n, dien Hij niet vurig verlangde te bevrijden van het juk des duivels en op te nemen in do glorie des hemels. En terwijl zijn hart vlamt en als verteerd wordt van die oneindige liefde, hoort Hij degenen, die het voorwerp dier liefde zijn, alom roepen: âKruisig, kruisig hem!quot; O, hoe nameloos

krenkend moot deze ondankbaarheid voor den oneindig liefderijken Verlosser geweest zijn! Welk een onuitsprekelijke weemoed zal daarbij zijn hart hebben vervuld! Ach, gij zaagt reeds hoe gruwzaam het heilig lichaam des Heeren in de bloedige geeseling doorwond en verscheurd werd; gij zaagt zijn hoofd met scherpe doornen gekroond en uit onuitsprekelijk smartvolle wonden zijn kostbaar bloed nederdruppelen, gij zaagt Hem in een toestand zoo boven alle beschrijving smartvol en vernederend, dat zelfs de heiden Pilatus vol medelijden uitriep: âZiet den mensch!quot; Maar o, wees er innig van overtuigd, wat in dat smartvolle uur het hevigst bloedde was niet Jesus' lichaam, maar zijn hart, dat voor het sterfelijk oog onzichtbaar was. Wat Hem het meest verwondde, wat Hem het pijnlijkst folterde, o, 't waren niet de geeselslagen, waarmede de beulen zijn teeder vleesch verscheurden, 't waren niet de scherpe doornen, die de ruwe krijgsknechten Hem met wreeden moedwil om het aanbiddelijk hoofd hadden gedrukt, maar 't was de onuitsprekelijke ondankbaarheid dergenen, die Hij met eene eindelooze liefde beminde en die zijne oneindige liefde beantwoordden met den diepsten haat, waarvoor het mensche-lijk hart vatbaar is, terwijl zij in grimmige woede en blinde razernij zijn doodvonnis eischten. O, kniel dan vol innige deelneming en wederliefde voor Jesus neder; dank Hem

voor de nameloos folterende zielesmarten, die Hij uit liefde tot u Leeft willen verduren ; breng Hem vergoeding en eerherstel voor liet schandelijk gedrag, waaraan de Joden zich jegens Hem schuldig maakten; offer Hem uw hart op als een blijk uwer erkentelijkheid en smeek Hem dat het voortaan slechts voor Hem moge kloppen en in trouwe, standvastige liefde immer aan Hem gehecht blijve.

Voornemen. Bij allen laster, alle verachting en ondankbaarheid, die mij van den kant der wereld zullen ten deel vallen, zal ik mij troosten met de gedachte aan hetgeen Jesus heeft willen verduren.

11. Overweeg, hoe niet alleen de Joden zich aan die schromelijke ondankbaarheid tegen den Heer schuldig maakten, maar hoe ieder Christen, die zich vrijwillig aan eene zware zonde overgeeft, de medeoorzaak wordt van 's Heeren dood en, zoo niet met woorden, dan althans door zijne daad, het ,Kruisig, kruisig Hem!' tegen Jesus uitroept. Ach, de wellusteling weet, dat de zonden van ontucht den onschuldigen Verlosser aan het kruis hebben gehecht; de onmatige weet het van zijne zonden, de onrechtvaardige van de zijnen, de hoogmoedige, de gramstorige, de lasteraar, ook zij allen weten het, en indien zij zich, niettegenstaande die wetenschap, in koelen bloede aan die zonden plich-tig maken, indien zij de middelen ter bekee-

ring venvaarloozen en in hmine onboet-vaardigheid volharden, maken zij zich allen aan den kruisdood des Heeren schuldig. Ja, wat meer is, de zonde der Christenen is, zoo wij haar aandachtig beschouwen, veel grooter dan die der Joden. Immers waren de Joden alleszins strafbaar, omdat zij ruimschoots in de gelegenheid waren geweest niet alleen van 's Heeren onschuld, maar ook van zijne hemelsche afkomst volkomen overtuigd te zijn, toch kenden zij den Verlosser niet gelijk de Christen Hem kent. De Christen toch gelooft aan Jesus' Godheid, hij erkent Hem luide als zijn Heer en Meester, als zijn Verlosser en grootsten Weldoener; hij heeft een veel vollediger kennis dan de Joden van zijn plicht om Jesus te eeren, Hem lief te hebben en te gehoorzamen; maakt hij zich dus niettegenstaande die kennis aan eene zware overtreding, schuldig, dan herhaalt hij, voor zooveel zulks in zijne macht is, den hemeltergenden eisch der Joden en roept hij door zijne werken om den kruisdood van Christus. Welaan, treed een ge oogenblikken in u zeiven en vraag u ai, of uw geweten u diezelfde ondankbaarheid niet verwijt; en mocht gij u plich-tig bevinden, ach, verban dan alles uit uw hart, wat roept om het onschuldig bloed der Heeren. Werp u aan Jesus' voeten nedes en verzucht tot Hem met den profeet: âBeyrijd mij van bloedschuld o God, Gij,

God mijns lieils, en mijne tong zal met blijdschap uwe gerechtiglieid verheerlijken.quot; Verneder u voor Gods plaatsbekleeder in den biechtstoel en tracht door eene oprechte en rouwmoedige belijdenis uwer zonden u met God te verzoenen. En zijt gij wederom opgenomen in zijne liefde, laat hot dan uw eenigst streven zijn Jesus in het vervolg uwe dankbare wederliefde te toonen, door zijne wetten en geboden stiptelijk op te volgen en al uwe plichten zoo nauwkeurig mogelijk te vervullen.

Voornemen. Nogmaals zal ik met innig leedwezen al mijne zonden betreuren. Mocht ik van 's Heere liefde gescheiden zijn, dan zal ik mij nog dezen dag door een oprechte en rouwmoedige biecht met Jesus verzoenen.

III. Overweeg, welk een heerlijk voorbeeld van geduld Jesus u geeft, door bij alle verguizing en onteering, alle smarten en pijnen, die Hem worden aangedaan, een ootmoedig stilzwijgen te bewaren. Zie, de Verlosser staat daar aan de grievendste smarten, aan de diepste vernederingen ter prooi, en wel verre van eenig medelijden te ondervinden, hoort Hij, hoe zijn eigen volk om zijn doodvonnis roept. Toch blijft de Heer kalm en rustig, toch komt er geen enkele klacht, geen enkel verwijt van zijne lippen; Hij zwijgt en verdraagt dat alles vol geduld en zachtmoedigheid. O, hoe gemakkelijk zou het Hem gevallen zijn zich te verdedigen! Hij had zich

kunnon beroepen op zijne onschuld, dewijl zelfs zijne meest verbitterde vijanden geen zweem van zonde in Hem konden ontdekken ; H ij had hen kunnen wijzen op de ontelbare weldaden, die Hij aan de menschheid had bewezen; Hij had kunnen spreken van de vele wonderen, die Hij openlijk onder het volk had gewrocht, en hen kunnen overtuigen, dat Hij, wel verre van zulk eene onmenschelijke bejegening te verdienen, alle aanspraak kon maken ojj hunne liefde en dankbaarheid. Maar neen, Hij verdedigt zich niet. Hij zwijgt. Hij had den Joden hunne wispelturigheid en onbestendigheid kunnen verwijten, hen kunnen herinneren, hoe dikwerf zij Hem tot koning uitgeroepen, als den beloofden Messias erkend, als den Zoon van David verheerlijkt hadden, en hoe zij zich nu door schriftgeleerden, priesters en PharisaeÃ«n lieten ophitsen en verblinden. Maar Hij verdraagt alles zonder tegenspraak en zwijgt. Reeds zoovele wonderen had Hij gewrocht, ook nu had Hij er een kunnen verrichten. Immers een enkel wonder zou den mond zijner vijanden hebben gesloten en zijne heiligheid en goddelijke waardigheid op schitterende wijze in het licht hebben gesteld. Maar Hij verrichtte het niet. Toen het volk gebrek had en Hij vreesde, dat velen onder weg zouden bezwijken, was Hij aanstonds gereed weinige brooden door zijne goddelijke wondermacht te vermenigvuldigen, zoodat duizenden er

zich mede verzadigden; maar nu het zijn eigen verdediging, zijn eigen redding geldt, laat Hij zijne macht ongebruikt, want eindeloos meer is er Hem aan gelegen zijn hemel-schen Vader door zijn geduld dan zich zeiven door zijne wonderen te verheerlijken. O, aanbid dan het geduld van uwen Verlosser en leer naar zijn verheven voorbeeld den laster en de vervolging der wereld zwijgend verdragen. Volg het geduld, de zachtmoedigheid na van uwen Jesus, die, ofschoon de Joden zich aan den snoodsten ondank tegen Hem schuldig maakten, in zijne oneindige liefde en ontferming ook voor hunne zaligheid zich teÂ» offer bracht.

Voornemen. Bij elke beproeving, die de Hemel mij overzendt, bij elk onrecht, elke beleediging, die de schepselen mij aandoen, zal ik God danken.

O mijn dierbare Verlosser, wanneer ik het aanbiddelijk geduld overweeg, waarvan Gij ons gedurende geheel uw leven, maar vooral in dien bitteren stond uws lijdens zulk een verheven voorbeeld hebt geschonken, en daarbij een blik werp op mij zeiven, ach, dan moet ik wel erkennen, dat ik tot nog toe niet de geringste poging aanwendde, om mij door beoefening van die beminnelijkste aller deugden ook maar eenigzins aan Ã¼ ge-

lijkvormig te maken. Helaas! bij de geringste beproeving, die de Hemel mij overzendt, wordt ik ongeduldig en beklaag ik mij over mijn lot; bij een kleine miskenning, bij de minste verongelijking, die mij wordt aangedaan, gevoel ik mij beleedigd en geef ik in bittere woorden lucht aan den wrevel van mijn ontstemd gemoed. Maar neen, lieve Jesus, niet langer wil ik het slachtoffer zijn van dien noodlottigen hoogmoed, die verderfelijke eigenliefde, waardoor ik U zoo menigmaal heb beleedigd en bedroefd. Heb dan medelijden, dierbare Jesus, heb medelijden met mij en vergeef mij grootmoedig alle zonden van ongeduld, van gramschap en trotsch-heid, waaraan ik mij schuldig maakte. Leer mij, naar uw goddelijk voorbeeld elke be-leediging, elke tegenspraak, elke mishandeling, die mij zou kunnen te beurt vallen, met kalmte aannemen en met blijdschap dragen. Wanneer anderen mij vervolgen en belasteren, geef dat ik mij dan nimmer met scherpe en bittere woorden verdedige, maar door een zachtmoedig quot;en heilig stilzwijgen over elk onrecht moge zegevieren ; en mocht de liefde mij het spreken gebieden, geef mij dan de genade, om mijne vijanden met zooveel zachtmoedigheid te antwoorden, dat ik allen haat, alle verbittering uit hun gemoed moge wegnemen. Eindelijk, lieve Jesus, geef, dat ik mij van stonde aan gewenne, om alle beproevingen, die mij in dit leven nog zullen over-

komen, te beschouwen als zoovele druppelen uit uwen lijdenskelk, waarmede uwe liefderijke hand mijn levensbekcr heeft gemengd, opdat ik, na volgens uw woord en voorbeeld al die kwellingen met geduld to hebben gedragen, eenmaal de kroon des levens moge ontvangen, die Gij beloofd hebt aan allen, die U liefhebben. Amen.

Nog aarzelde Pilatus om het doodvonnis over den Heer uit te spreken. Toen do Joden dit bemerkten en vreesden, dat hunne prooi hun wellicht ontsnappen zou op het oogenblik, dat zij op het punt stonden, hun verlangen bevredigd te zien, bedreigden zij den lafhartigen landvoogd met de ongenade des keizers: âZoo gij dezen vrijlaat,quot; riepen zij, âdan zijt gij geen vriend des keizers, want alwie zich koning maakt wederspreekt den keizer.quot; Deze woorden maakten een einde aan alle weifelingen van Pilatus. De vrees van bij den Romeinschen keizer beschuldigd te zullen worden, als iemand, die met vijanden van het staatshoofd heulde, deed hem alle andere bedenkingen op den achtergrond schuiven. Hij bezweek voor de hardnekkige

Joden en besloot hun oisch in te willigen. Hij nam dan plaats op zijn rechterstoel, liet den Heer voor zich brengen en sprak met bitteren spot tot de Joden, terwijl hij op Christus wees; âZiedaar dan uw koning!' Maar de Joden, die nu duidelijk inzagen, dat Pilatus voor hen zwichtte, schreeuwden in hunne onstuimige woede; , Weg, weg, kruisig Hem!quot; Nog eens vroeg Pilatus: âZal ik dan uw koning kruisigen?quot; En luide weÃªrklonk het antwoord; âWij hebben geen koning dan den keizer!quot; Toen sprak de heidensche rechter het doodvonnis over den Heer uit en leverde hij hun Jesus over om gekruisigd te worden.

I. Stel u voor in den geest getuige te zijn van 's Heeren veroordeeling. Ziedaar Pilatus, de lafhartige rechter, die uit menschenvrees zich aan het schandelijkst onrecht schuldig maakte; hij is gezeten op den rechterstoel, omgeven door alle teekenen zijner waardigheid, terwijl lictoren, gerechtsdienaars en soldaten zijn zetel omringen. En voor hem staat Jesus, de Zoon van den levenden God, als een lage en verachtelijke misdadiger met boeien beladen, aan de bitterste smarten ter prooi, met doornen gekroond en denrooden spotmantel nog om do schouders. Op het plein voor het rechthuis en in de aangrenzende straten verdringen zich duizende toeschouwers, die op het gerucht van ^?s Hoeren gevangenneming zijn toegesneld om van zijne

vcroordeeling en zijn kruisdood getuigen te zijn. Zie, daar geeft de landvoogd een teeken, en het doffe gedruisch der onafzienbare menigte komt tot zwijgen. Hij verheft zijne stem en spreekt luide het vonnis der kruisiging over den Heer uit, en nauwelijks heeft hij gesproken of de Eomeinsche soldaten treden toe, leggen de hand op den Heer en leiden Hem weg om het vonnis te volvoeren. Ach, wie zal het ons melden, met welk eene droefheid en ontzetting de Engelen des hemels dit verschrikkelijk vonnis uit den mond van den landvoogd vernamen, met welk een onuitsprekelijken weemoed zij hun Heer en Koning zagen overgeleverd aan den smartelijksten, den meest onteerenden dood, den dood aan het schandhout des kruises. Overweeg, hoe op het hetzelfde oogenblik, dat de Eomeinsche landvoogd het doodvonnis over Jesus uitsprak, ook de eeuwige Rechter het bekrachtigde. O, de hemelsche Vader stemde ten volle in met dit vonnis, hoe bitter, hoe bloedig en gruwzaam het ook ware, want zoozeer had Hij de wereld lief, dat Hij zijn eeniggeboron Zoon voor ons ten offer bracht, opdat wij het eeuwig leven zouden beÃ«rven. Jesus moet sterven, o ondoorgrondelijk geheim van Gods rechtvaardigheid en barmhartigheid! Jesus moet sterven om ons van den eeuwigen dood te verlossen. O, wil dan insgelijks met Jesus sterven, ten einde eenmaal eeuwig met

Hem te mogen leven. Wees streng en onverbiddelijk jegens u zeiven; veroordeel uwe oogen, opdat zij steeds mogen gesloten blijven voor al wat zonde is en tot zonde zou kunnen leiden; veroordeel uwe tong, opdat zij zich in het vervolg nimmermeer aan liefdelooze gesprekken, aan laster, toorn en leugentaal schuldig make, maar u alleen moge dienen om Gods erbarmingen te prijzen en zijne liefde te verheerlijken; veroordeel uwe handen, opdat zij zich van alle werken van ongerechtigheid mogen onthouden, uwe voeten opdat zij slechts den weg van Gods geboden mogen bewandelen ; veroordeel uw hart, opdat het gesloten blijve, voor de zondige genegenheid der wereld en voor niets anders kloppe, voor niets anders leve dan voor Jesus, het goddelijk Zoenoffer, dat zich voor uwe zonden aan het kruishout heeft opgedragen. Dit vonnis toch zal den ouden mensch in u dooden en u een nieuw en heilig leven doen leiden.

Voornemen. Ik zal mijne zinnen versterven en mijne ongeregelde neigingen trachten te dooden om eeuwig met Jesus te kunnen leven.

II. Overweeg, met welk eene boosaardige vreugde de Joden het doodvonnis des Heeren vernamen. Ach, het verlangen der Joden naar 's Heeren dood is zoo hevig, dat de leden van den grooten Raad den afgeloopen nacht schier geen oog hadden gesloten, ten einde

de nachtelijke bijeenkomst in het huis van den Hoogepriester te kunnen bijwonen en de verdere maatregelen met elkander te bespreken. Dit verlangen was zoo onstuimig, dat zij zich van den vroegen morgen af geen oogenblik rust gunden, maar onophoudelijk den Heer volgden voor de verschillende rechterstoelen om hunne valsche beschuldigingen te herhalen en zijn kruisdood te eischen. Het vond zijn grond in den gloeienden haat, dien zij den goddelijkon Verlosser toedroegen, en bracht hen er toe om het volk, dat op het plein voor het rechthuis was toegestroomd, alom tegen den Heer op te hitsen. En nu zij hun wensch na zooveel herhaalde teleurstellingen eindelijk bevredigd zien, nu uit hunne helsche blijdschap zich op ondubbelzinnige wijze en weerklinken Jerusalems straten van hunne woeste en uitgelaten vreugdekreten. Maar hoe spoedig zal dat gejubel der goddeloozen verstommen en in kreten van vertwijfeling veranderen; zie, reeds verkondigt het bloed van Judas, van den verrader, die zich in wanhoop van het leven beroofde, dat de vreugden der zondaren slechts van korten duur zijn. Na weinige uren reeds zullen zij sidderend, vol angst en ontzetting van Golgotha's heuvel wegvluchten. De vreugde der zondaren duurt slechts kort. Mochten allen, die in hun hoogmoed zich vermeten met den godsdienst te spotten en de diemiren der kerk te ver-

volgen, deze waarheid wel overwegen. Uit hetgeen met de Joden te Jerusalem is geschied leeren wij, dat, hoe heftiger de razernij, hoe algemeener de vervolginswoede der vijanden is en hoe luider zij over het gelukken hunner plannen juichen, des te spoediger, ook hun trots door God vernederd en hunne goddeloosheid door den Hemel gestraft zal worden. Vrij mogen de vijanden dor H. Kerk zich dan aaneensluiten tegen de stichting van Jesus Christus en tegen zijne volgelingen, vrij mogen zij beproeven wat ruw geweld en sluw overleg vermogen om het geloof uit het hart der menschheid te rukken, nog altoos leeft de Almachtige, die het lot dei-volken regelt, en den loop der wereldgeschiedenis bestuurt, dezelfde Heer van wien David reeds sprak: âDat God opsta, en zijne vijanden verstrooid worden en zijne haters vluchten voor zijn aangezicht! Gelijk rook verdwijnt, zoo zullen zij verdwijnen voor Gods aangezicht.quot; Is zijn goddelijk geduld uitgeput, dan omgordt Hij zich, de Heer dor heerscharen, en Hij treedt op om zijne vijanden to verdelgen, de geschonden rechten zijner H. Kerk te wreken, en zijne dienaren te verhefPen en over de machten der hel te doen zegevieren. Laat dan den moed niet zinken, wanneer de nood klimt en de wateren der beproeving u tot aan de lippen reiken; laat geen angst u terneerslaan, wanneer de H. Kerk vervolgd, hare

dienaren belasterd, hare leer bestreden en al wat eerbiedwaardig en heilig is bespot en gehoond wordt; gelijk op den smartelijken lijdensdag eene heerlijke opstanding volgde zoo zal na de droevige vervolgingsdagen een heerlijk tijdperk aanbreken van glorievolle verheffing en zegepraal.

Voornemen. In alle vervolging, waaraan de H. Kerk blootstaat, zal ik op den Heer blijven vertrouwen, die beloofd heeft, dat de poorten der hel haar nimmer zullen overweldigen.

III. Overweeg, in welke stemming Jesus zijn vonnis verneemt. Zie, Hij staat daar aan onbeschrijfelijke folteringen ter prooi; namolooze vrees overvalt Hem, onuitsprekelijke angst benauwt Hem, nu Hij denkt aan het kruis, en aan de pijnen die Hem aan het kruishouc wachten; en toch vol onderwerping buigt Hij het hoofd voor den wil zijns Vaders; zijne menschelijke natuur schrikt als het ware terug voor dat mateloos lijden en toch met heilige blijdschap denkt Hij aan de heerlijke vrucht zijns lijdens: de verlossing van het menschelijk geslacht. Zwijgend verneemt de Heer zijn vonnis. Gelijk het lam, dat ter slachtbank geleid wordt zoo opent Hij zijn mond niet. Hij zwijgt tegenover zijn onrechtvaardigen rechter en spreekt geen woord ter zijner verdediging ; Hij zwijgt tegenover hot verblinde volk, dat zijne ontelbare liefdeblijken

met den snoodsten ondank vergold; Hij zwijgt tegenover zijn hemelschen Vader, wiens wil het is, dat Hij zal lijden en sterven ter verlossing der wereld. En niet alleen zwijgt Hij, bij het vernemen van den eer-loozen dood, waartoe Hij verwezen werd, maar zoo het ons vergund ware geweest een blik te slaan in dat goddelijk hart, dan zouden wij gezien hebben, hoe Hij zich met de hoogste vreugde aan het gruwzaam vonnis onderwierp, 't Is Jesus genoeg, dat zijn hemelsche Vaders het aldus wil; de wil zijns Vaders is ook zijn wil. En Hij verheft zijn hart ten hemel en herhaalt de woorden van den Psalmist; âZie, Ik kom, o Vader, om uwen wil te volbrengen. Ik tel den smaad des kruises niet. Het zondige men-schengeslacht heeft die straf verdiend, Ik wil haar voor de zondaren ondergaan. Mijn hart is bereid, o mijn God, mijn hart is bereid. Ik wil de zonden van alle menschen in mijn lichaam dragen, omdat het aldus uw wil is.quot; Ach, indien gij uwen God en Verlosser daar, geheel overgegeven aan den wil zijns Vaders, zijn vonnis ziet aannemen, klopt uw hart dan niet van innige deelneming on dankbare wederliefde voor Jesus? O, zie dan op naar den Heer, die het doodvonnis op zich neemt en de straf draagt, die gij moest ondergaan. Wilt gij, do schuldige slaaf, uw zondig leven dan nog voortzetten, terwijl de Koningszoon voor u lijden en dood tege-

moet gaat. Hij is de Onschuld zelve, gij zijt de schuldige; ach waarom is dan uwe deelneming, uw medelijden, uwe droefheid over uwe zonden zoo gering ? Welaan, kniel dan in den geest voor uwen Jesus neder; beween uwe zonden; dank uwen Verlosser voor de oneindige liefde, die Hij u heeft bewezen en zweer Hem eeuwige liefde en trouw. Eoep Hem toe met geheel uw hart: Wat zal ik Ã¼ geven of hoe Ã¼ uwe liefde vergelden, o mijn God, Gij die voor mij uw leven hebt gegeven? Zie, ik offer U mijn verstand en mijn wil, mijne ziel en mijn lichaam. Ik ben bereid uit liefde tot U alle lijden te dragen, dat Gij mij zult overzenden. Sta mij bij met uwe genaden, opdat ik nimmer, nimmer meer van den weg uwer geboden afwijke, nimmer mijn kruis ontvluchte, maar het tot mijn laatsten ademtocht vol onderwerping en vreugde Ã¼ nadrage.

Voornemen. Uit dankbare wederliefde tot Jesus wil ik elke kwelling, die mij in dit leven zal overkomen, naar zijn goddelijk voorbeeld vol geduld en onderwerping dragen.

Allerzachtmoedigste Jesus, zoo is dan eindelijk het doodvonnis over U uitgesproken. Ach, de bloedige geeseling, waarbij uw heilig lichaam doorwond en verscheurd werd, de doornenkroonine, die U zulke bit-

tere pijnen deed verduren, do wreede bespotting, waarbij Gij op zulk eene onuitsprekelijke wijze mishandeld en verguisd werd, al die namelooze smarten hadden de woede uwer vijanden nog niet ontwapend. Geheel het volk eischt uwen kruisdood, en uit die onafzienbare menigte gaat geene enkele stem op, die voor U roept om genade. O, wolk een allerpijnlijkste wond moet dip ondankbaarheid in uw teeder, uw liefderijk hart hebben geslagen. En toch, te midden van al die folteringen en vernederingen zwijgt Gij en buigt Gij ootmoedig het hoofd voor den aanbiddelijken wil uws hemelsohen Vaders. Maar, is er niemand, dierbare Jesus, die voor Ã¼ spreekt, blijven alle zwijgen, o, ik althans, ik wil mijne stem verheffen en het luide aan de gansche wereld verkondigen, dat Gij zijt de Zoon van den driewerf heiligen God, de eeuwige Onschuld, de oneindige Heiligheid zelve. Helaas! ik was de schuldige; door mijne zonden heb ik ontelbare malen den dood verdiend; maar Gij hebt hot zwaard der goddelijke gerechtigheid van mijn hoofd afgewend en zijt ter dood gebracht, om mij te redden van den eeuwigen ondergang, en mij het leven dei-glorie te schonken. O dierbare Jesus, heb dank, heb duizendmaal dank voor zooveel liefde, zooveel barmhartigheid. Of het mij gegeven ware, ook U op krachtdadige wijze mijne liefde te toonen, door uwe smarten en

folteringen te verduren. Maar ach, Heer Jesus, ik ben zoo zwak ; de gestrengheid, de boetvaardigheid, de kastijding, de harde verstervingen en lichaamskweliingen, waaraan zoovele heilige boetelingen zich onderwierpen uit liefde tot U, schrikken mij af. Maar toch, iets is er, wat ik doen kan, en waardoor ik Ã¼ mijne liefde kan toonen. Gij hebt zwijgend uw doodvonnis aangenomen, en U eraan onderworpen. Zie, ook ik wil in het vervolg zwijgend, vol gehoorzaamheid en onderwerping aan uw heiligen wil alle kwellingen en beproevingen des levens dragen en alle beleedigingen verduren uit liefde tot U. O mijn dierbare Verlosser, schenk mij hiertoe uwe genaden; en moet ik somtijds met den profeet erkennen, dat mijne ziel ontroerd is, geef, ik smeek het U, bij het goddelijk stilzwijgen, dat Gij in uw lijden bewaard hebt, dat ik dan steeds er aan kunne toevoegen: âmaar mijn mond heeft niet een enkel woord gesproken.' Amen.

selen om het vonnis, waartoe Jesus verwezen was, nog in hetzelfde uur ten uitvoer te brengen. De soldaten rukken den Heer met ruw geweld den spotmantel van het lijf en trekken Hem wederom zijne kleederen aan, opdat een ieder op den weg naaide strafplaats Hem zou herkennen en aldus geene enkele beschimping Hem zou bespaard blijven. De doornenkrans, dien men Hem voor een oogenblik van het hoofd had genomen, werd Hem, zoodra Hij zijne kleederen had aangetrokken, met nieuwe spotternij om de doorwonde slapen gedrukt, en reeds sleepte men den kruisbalk aan, dien Hij op zijne bebloede schouders naar de strafplaats zou dragen. Middelerwijl waren de twee ter dood veroordeelde misdadigers, wier terechtstelling op dezen dag was vastgesteld, uit den kerker voorgebracht, en ook hun werd het kruis opgelegd. Ach, nu is het oogen blik gekomen, waarop Jesus met zijn kruis beladen in gezelschap der twee moordenaars en omringd door zijne beulen, door Jerusa-lems straten zal opgaan naar Golgotha. Met wankelende schreden treedt Hij voort, zwoegend onder den zwaren last van zijn kruis, en eene ontzaglijke menigte volgt Hom op den weg, juichend in zijne schande en spottend met zijne pijnen, om getuige to zijn van zijne kruisiging en zich in zijn kruisdood te verlustigen.

lens van namelooze angst en onuitsprekelijke vreugde Christus zijn heilig kruis op de schouders neemt. Bij 't beschouwen van 's Heeren lijden mogen wij nimmer vergeten, dat Hij werkelijk mensch is, in alles aan ons gelijk behalve in de zonde. Ook Hij wilde onderworpen zijn aan alle zwakheden^ gevoeligheden en zielskwellingen, die de mensch ondervindt wanneer hij weet, dat hem eene zware beproeving in de toekomst wacht. En ach, Jesus wist, dat Hij aan dat kruis gedurende drie lange en boven alle beschrijving smartvolle uren aan zijne doorboorde banden en voeten zou hangen. Hij wist, dat Hij aan dien kruisboom zijne laatste druppelen bloeds zou storten en ten slotte, uitgeput van bloedverlies en lijden, het moede hoofd zou buigen en sterven. Met wat angst en ontzetting zal Hij dus dat kruis hebben beschouwd. Maar is Hij waarachtig mensch, Hij is ook waarlijk God; Hij weet, waartoe Hij in de wereld is gekomen en welke de vruchten zullen zijn van zijn dood aan het kruis. Vandaar dat allervurigst verlangen, waarmede Hij gedurende geheel zijn leven had uitgezien naar zijn kruis. O, dat kruis was het doel geweest van al zijne tochten, van elke schrede, die Hij op deze aarde had gezet. Dat kruis had Hij gezocht, toen Hij nederlagin de kribbe, toen Hij in ballingschap loefde in Egypte, toen Hij in de werkplaats van den H. Joseph arbeidde, toen Hij zijne leer verkondigend en

zijne weldaden verspreiden Palastina's vlakten en valleien doorkruiste. Dat kruis had Hij uitverkoren boven den troon zijns hemel-schen Vaders. Het kruis was het eenige, wat Hem aan deze aarde hechtte; allo andere goederen der wereld versmaadde Hij, slechts het kruis boeide Hem; het kruis was zijn kostbaarste schat, aan het kruis kende Hij de hoogste waarde toe. De weg langs do rechterstoelen van valscho en boosaardige rechters, de weg door eene zee van kwellingen en lijden was Hem niet te smartelijk om tot het doel zijns levens, tot het kruis te geraken. Gelijk een veldheer reikhalst naar den lauwerkrans, zoo haakte Jesus naar het kruis; want door het kruis wil Hij het gevallen menschengeslacht verlossen, zijn rijk terugveroveren, over de machten der hol zegevieren en de poorten van het hemelsch paradijs ontsluiten; van het hout des krui-ses wil Hij als Koning over alle schepselen der wereld heerschen. O, wie beschrijft ons, met welk een onuitsprekelijke blijdschap en hemelvreugde Jesus zijn kruis beschouwde, hoe innig Hij het omhelsde, hoe Hij het in de blijde vervoering zijner goddelijke liefde kuste en aan zijn borst drukte als een vriend, naar wiens komst Hij geheel zijn leven had uitgezien, dien Hij eindelijk had gevonden, en in wiens vereeniging Hij voortaan wilde leven en sterven. O, het oogonblik, waarop Jesus voor het eerst zijn kruis omhelsde, moet ons

immer heilig zijn. Het is groot, gewichtig en verheven in de geschiedenis van het rijk Gods. Zie, te voren was het kruis een voorwerp van afschuw, een teeken van smaad, van vervloeking en onteering, het was voor de laagste en verachtelijkste schepselen dei-wereld bestemd. Maar nauwelijks heeft de hand van Gods Zoon het aangeraakt of alles veranderde. Het hield op een voorwerp te zijn van afschuw en vervloeking en werd de boom des levens, de bron aller genaden, het zinnebeeld des geloofs, het teeken der verlossing en der zegepraal. Werd er te voren slechts smaad in gezien en vernedering, nu zag men er eer in en heerlijkheid en macht en heerschappij en glorie. Alle boo-men der gansche wereld te zamen hebben niet zooveel vruchten voortgebracht als de gezegende boom des kruises. De zon zendt niet zoovele lichtstralen uit als het kruis stralen des levens uitschiet. Gelukkig dan, duizendwerf gelukkig degenen, die in het kruis gelooven, die op het kruis hopen, die het kruis liefhebben en in de schaduw van het heilig kruis leven.

Voornemen. Wanneer mijne blikken een kruisbeeld ontmoeten, zal ik het steeds beschouwen met liefde en eerbied en God uit den grond van mijn hart danken, dat Hij door het kruis de wereld heeft verlost en geheiligd.

omhelsd en gedragen. 0, de liefde, de edelmoedigheid, die in hun leven uitschitteren, verrukken ons en vervullen ons met bewondering; maar hun heldhaftige deugd zou ons ontmoedigen, indien wij niet wisten, dat ook zij slechts langzamerhand tot dien hoogen graad van heiligheid zijn geraakt, dat zij slechts stap voor stap dien berg der volmaaktheid hebben bestegen. Ook zij waren zwakke hulpbehoevende schepselen gelijk wij, ook zij gevoelden dien strijd van het vleesch tegen den geest, waarvan de H. Paulus spreekt; ook zij hadden een afschrik van kwellingen en lijden. Maar het woord des Heeren: âZoo iemand zijn kruis niet opneemt en mij navolgt, is hij Mijner niet waardig,quot; stond hun voortdurend voor den geest en weerklonk op machtige wijze in hunne ziel. En vol moed togen zij aan het werk; bereidwillig brachten zij de offers, die God hun vroeg; vol nederigheid en onderwerping bogen zij het hoofd onder de beproevingen, die hun werden toegezonden; zij deden zich een heilig geweld aan, kruisigden hun lichaam met zijne verderfelijke begeerlijkheden, en terwijl zij in de eene hand de roede der versterving droegen, waarmede zij hun lichaam kastijdden, hielden zij in de andere het kruis. Op dat kruis van Jesus was immer hun oog gevestigd en van dat kruis scheen eene stem uit te gaan, die hun toefluisterde: âVertrouw op Mij, Ik heb de wereld over-

wonnen. Hun levendig geloof in 's Heeren woord, hun onbegrensd vertrouwen op de bijstand des Hemels, hunne vurige liefde tot God, ja vooral hunne liefde, wekten dien heldenmoed in hen op, waarmede zij over alle zwakheden dor menschelijke natuur wisten te zegevieren. 0, quot;t was die liefde tot den lijdenden Verlosser, die den heiligen apostel Andreas bij het aanschouwen van zijn kruis in vervoering deed uitroepen: âGegroet, o kostbaar kruis, vereerd en geheiligd door het aanbiddelijk lichaam van mijn Verlosser; o dierbaar kruis, waarnaar ik zoo vurig verlangd, dat ik zoo innig bemind en zoo herhaaldelijk gezocht heb, en dat ik eindelijk voor mijne vurigste wenschen gereed vind, o, voer mij heen uit deze wereld en geef mij aan mijn goeden Meester Jesus Christus terug, dat Hij van uwe armen mij oncvange, want door u heeft Hij mij vrijgekocht!' 't Was die liefde tot Jesus, die eene H. Agatha naar kerker en strafplaats deed opgaan als naar een feestmaal, die een H. Tiburtius over gloeiende kolen deed wandelen, als over een bed van bloemen, die eene gelukzalige Maria Marga-retha deed uitroepen: âIk begrijp niet, hoe eene ziel, do bruid van don gekruisten Jesus, het kruis kan ontvluchten, omdat zij aldus tegelijkertijd Hem ontvliedt, die het uit liefde tot ons heeft gedragen en er zijn hoogste wellust en vreugde in vond; wij

kunnen Jesus slechts liefhebben voor zoover wij het kruis beminnen.quot; Ziedaar hoe de heiligen hun kruis hebben omhelsd en gedragen, hoe zij het lijden hebben liefgehad. Jesus echter vordert zulk eene heldhaftige liefde niet van ons. Maar wat Hij van ons vraagt is onderwerping en berusting in zijn heiligen wil, wanneer ons een kruis van den Hemel wordt opgelegd. Vraag u af, hoe gij u tot boden toe van dien plicht hebt gekweten. Ach, bedenk het wel, indien gij uw kruis zoekt te verlichten, zult gij het verzwaren ; indien gij het echter verzwaart, zal het u zoet en licht worden. Verneder u dan voor God; smeek Hem om vergiffenis voor uwe lafhartigheid, maak nieuwe besluiten voor de toekomst en bid God om de genade uwe voornemens stipt en getrouw te mogen volbrengen.

Voornemen. Bij alle beproevingen, die mij zullen worden overgezonden, zal ik mij in het gebed tot God wenden om van Hem de noodige kracht te erlangen, ten einde ze met geduld en onderwerping te dragen.

III Overweeg, hoe in het kruis, ofschoon het werktuig des lijdens en een voorwerp van smaad en vernedering, voor den Heer een geheim ligt van de hoogste glorie. De profeet Isaias, had die heerlijkheid reeds van verre aanschouwd en spreekt er over, als over eene gebeurtenis, die reeds had plaats gegrepen: âEen Kind in ons geboren, een

Zoon ons geschonken, het teeken zijner heerschappij rust op zijne schouders, en hij zal genoemd worden: de Wonderbare, de Raadgever, God, de Sterke, de Vader der toekomstige eeuw, de Vorst des vredes.' Hier, voor het rechthuis van Pilatus, waar Jesus zijn kruis op de schouders neemt, begint deze voorspelling in vervulling te gaan. De koningen der aarde dragen hun schepter in de hand; Jesus, wiens rijk niet van deze wereld is draagt den zijne op zijne schouders. Het kruis ziedaar zijn schepter. De schepter, dien de heidensche soldaten Hem hadden gegeven, was de zijne niet; het was een schepter, die alleen diende om de vergankelijkheid en leegte uit te drukken van al het aardsche. Jesus liet dien schepter varen om het deugdelijk teeken van zijn koningschap te dragen, en dit draagt Hij op zijne schouders., opdat een ieder het zien zou. Dat kruishout, dat Hij op zijne schouder neemt is het teeken van zijne heerschappij ; van dat kruis zal Hij heerschen over de wereld. Wel zal Hij er aan sterven, maar stervend blijft Hij Overwinnaar en in zijn dood zegeviert Hij over den duivel en de wereld. Ja aan dat kruis zal Hij overwinnen ; zijne zegepraal zal geen einde hebben, en op den grooten dag der vergelding zal dat zelfde kruis verschijnen aan den hemel. Het zal daar verschijnen tot troost, tot geluk en vreugde der rechtvaardigen; tot schrik,

tot ontsteltenis en wanhoop der verdoemden. Het zal daar verschijnen opdat alle schepselen der wereld zullen weten, dat Jesus het heeft gedragen, dat Hij er aan is gestorven voor de zaligheid der zielen. Op dien dag zal het kruis worden gewroken over den hoon en smaad, waarmede de zondaren het overladen; dan zal het ontzetting en schrik verspreiden in de rijen van 's Heeren vijanden, dan zal het in waarheid het teeken van den Zoon des menschen zijn, en de ganschg wereld zal getuige zijn van de macht, die Jesus door zijn kruis zal uitoefenen. Ziedaar het geheim van heerlijkheid en glorie, dat in het kruis ligt verborgen. Maar is dit geheim glorievol voor den Verlosser, het zal ten hoogste schrikwekkend zijn voor den zondaar. Op dien gewichtigen dag, wanneer dat kruis zal schitteren en stralen aan den hemel, zal hij gedwongen zijn ten aanschouwe der geheele menschheid het de hulde te brengen, die hij gedurende zijn leven weigerde er aan te bewijzen. Welk eene glorie voor den Heer! Welk eene beschaming voor den zondaar, die Christus en diens kruis zal hebben miskend en geloochend door zijne werken. Want heeft Jesus niets gespaard om den zondaar te redden, op dien laatsten dag zal Hij niets sparen om hem te straffen; het gezicht van het kruis, dat de gelukzaligen van onuitsprekelijke blijdschap zal doen jubelen, zal

tie zondaren met schaamte, met wanhoop en vertwijfeling vervullen. Welaan, werp een blik op u zeiven en vraag u af, waarheen de weg leidt, dien gij bewandelt. Kunt gij getui gen, dat gij alle kwellingen vol onderwerping uit Clods hand aanneemt, dat gij uwe eigenliefde bestrijdt en uwe verkeerde neigingen onderdrukt, dat gij wel verre van u te schamen over het kruis van Christus, daarentegen met edelen trots en rechtmatige vreugde inwoord en werk er voor uit komt, dat gij eenleerling en volgeling zijt van uwen Heer, o, verblijd u dan, want de weg, dien gij bewandelt, leidt tot Clod en naar den hemel. Maar tracht gij uw kruis te ontvluchten, laat gij u door uwe hartstochten beheerschen, zoekt gij in alles aan uwe zinnelijke lusten voldoening te schenken, schaamt gij u voor uw geloof, ach, vrees dan, dat het lot der zondaren op den dag des oordeels ook het uwe zal zijn, indien gij u niet oprecht tot God bekeert.

Voornemen. Gaarne zal ik de versmading, den spot en de verachting der men-schen dragen, opdat ik op den dag der vergelding met Christus moge verheerlijkt worden.

O mijn dierbare Jesus, met hoeveel liefde hebt Gij het zware kruis opgenomen, waaraan Gij de zonden der wereld zoudt nitboe-

ten ! Nauwelijks heeft uw oog het nansehouwcl of Gij denkt niet meer aan de wonden, die in uw heilig lichaam werden geslagen, Gij denkt niet meer aan het bloed, dat Gij reeds vergoten, aan de smarten, die Gij reeds verduurd hebt. Al uw verloren krachten schijnen teruggekeerd, vol vreugde neemt Gij uw kruis op, vol liefde drukt Gij het aan uw hart, vol moed legt Gij het op uwe schouders en slaat Gij den weg in naar den lijdensberg, terwijl Gij met goddelijke gelatenheid alle beleedigingen en verguizingen verduurt, die uwe vijanden U aandoen. O dierbare Meester, ziedaar dan hoezeer Gij ons, nietswaardige zondaren, hebt liefgehad. O, of ik toch immer aan uwe liefde had beantwoord, of ik Ã¼ toch steeds mijne erkentelijkheid betoond had door de kwellingen en beproevingen des levens, die uwe liefderijke hand mij overzond met geduld en onderwerping aan te nemen en met vreugde te dragen. Ach, lieve Jesus, hoe smart het mij, dat ik door mijne moedeloosheid, mijn ongeduld en mijn weinig verstorven leven U zoo dikwerf beleedigd heb en bedroefd. Maar was ik voorheen ontrouw aan mijn woord en weigerde ik mijn kruis te dragen en U op uwen lijdensweg te volgen, voortaan, lieve Jesus, zal het niet meer zoo zijn. Zend mij dan vrij alle kruisen en kwellingen over, die het U zal behagen mij op te leggen, maar verleen mij ook tevens de hulp uwer

genaden, waardoor Gij de lasten uwer dienaren verlicht en hun lijden verzoet. Geef, dat ik met onderwerping en blijdschap, met moed en zelfverloochening dagelijks mijn kruis opneme en het U nadrage. Gij hebt uw kruis gedragen uit liefde tot mij, welaan, ik wil mijn kruis dragen uit liefde tot U. Slechts Ã¼ wil ik volgen, met Ã¼ wil ik strijden, met Ã¼ wil ik sterven, opdat ik eenmaal na U gevolgd te zijn in uw lijden moge deelen in uwe glorie. Amen.

Nimmer was er een tocht eerbiedwaardiger en heiliger, maar nimmer ook treuriger en smartelijker dan die, welken de Zoon Gods aflegde op zijn lijdensdag, toen Hij met zijn kruis beladen opging naar Golgotha. De weg van het rechthuis van Pilatus naaide strafplaats was ongeveer een kwartier uur gaans, maar voor den tot stervens toe uitgeputten en afgefolterden Jesus was zij onuitsprekelijk lang en bezwaarlijk. Omringd door zijne beulsknechten, gevolgd door de Romeinsche soldaten en eene onafzienbare menigte, die getuige van zijn dood wilde zijn, sleepte Jesus zich met wankelende schre-

den voort door Jerusalems straten zwoegende onder den zwaren boom des kruises. Niet lang echter zon 's Heeren lichaam dien lood-zwaren last kunnen dragen; bij elke oneffenheid van den grond stootte de ruwe kruisbalk tegen het met doornen gekroonde hoofd en verwekte de heftigste pijnen; voortdurend vloeide het bloed uit zijne heilige wonden en bij elke schrede, die Hij zette op den weg, namen zijne krachten af en dreigde Hij te bezwijken. Eindelijk weigerde zijn lichaam Hem allen verderen dienst en viel Hij onder den overstelpenden last zijns kruises ter aarde neder. Eene heilige overlevering vermeldt, hoe de Heer tot driemalen toe neder stortte onder het kruis. Daar de beulen vrees-Hen, dat de Heer den geest zou geven, alvorens de kruisigingsstraf te hebben ondergaan, dwongen zij een voorbijganger, die van het veld. huiswaarts keerde, met name Simon van Cyrene, Jesus' kruis te helpen dragen. Simon nam het op, en geheel afgemat van vermoeienis en lijden schreed Jesus voort, terwijl de menigte Hom volgde. Onder deze bevonden zich ook eenige vrouwen uit Jerusalem , die den Heer door geween en luide jammerklachten hare droefheid en innige deelneming in zijne smarten te kennen gaven. Jesus wendde zich tot haar en zeide : ,Dochters van Jerusalem ! weent niet over Mij, maar weent over u zeiven en over uwe kinderen! Want ziet, er zullen dagen komen, dat men

zeggen zal ; gelukkig de onvruchtbaren, en de schooten, die niet gebaard, en de borsten, die niet gezoogd hebben! Dan zal men tot de bergen beginnen te zeggen, valt op ons! en tot de heuvelen, bedekt ons! Want als zij dit doen aan het groene hout, wat zal dan aan het dorre geschieden!'' Op dien weg naar KalvariÃ« naderde den Heer, gelijk de overlevering vermeldt, eene vrouw, die Hem vol modelijden een doek aanbood om zijn aangezicht, dat met bloed en stof besmeurd was, af te drogen. Jesus nam dien dienst aan en beloonde hare liefdedaad door het afbeel-sel van zijn gelaat in den sluier af te drukken. Helaas! dit waren de eenige blijken van deelneming, waardoor den Heer eenige verlichting op zijn lijdensweg werd aangeboden. Zijne beulen en de duizenden, die Hem volgen, zijn tegen Hem; men drijft Hem voort onder slagen er, godslasteringen, men beschimpt en verguist Hem, men lacht met zijne pijnen en spot met zijne kwellingen, men scheldt, men hoont en vervloekt Hem als den laagste en verachtelijkste van alle misdadigers. Maar welke folteringen Jesus op dien Moedigen weg ook verduurde, Ã©Ã©ne smart, Ã©Ã©ne zielskwelling was er, die Hem pijnlijker viel dan alle anderen; 't was de ontroostbare droefheid, de verscheurende smart waardoor het allerteederst hart zijner heilige Moeder overweldigd werd, toen zij Hem op zijn lijdensweg ontmoette. O, wie zal

het beschrijven, welk eene dooclelijke droefheid liet hart dier teederste aller moeders overstelpte, toen zij haar goddelijk Kind daar bebloed, met doornen gekroond, beladen met het vloekhout, tusschen twee moordenaars, de stad zag uitgeleid worden, om â de wreede en onteerende straf der kruisiging te ondergaan. Ach, alle folteringen, waardoor de lijdende Verlosser werd afgestreden, overweldigden in dit oogenblik hare ziel, en in sprakelooze smart volgde zij haar goddelijken Zoon naar den straf heuvel om met Hem den lijdensbeker tot den bodem toe te ledigen.

I. Overweeg, hoe Simon van Cyrene gedwongen werd het kruis des Heeren te helpen dragen. Ach, hij kende den Heer niet en schrikte terug voor het kruis, 't Was in zijn oog eene onteerende vernedering het kruis van een ter dood veroordeelden misdadiger te dragon; niemand van de gansche menigte, zelfs niet een van de beulen, die den Heer vergezelden, wilde er zich toe leenen. Bovendien de last was zwaar, de weg steil en oneffen en de middagzon goot hare verzengende stralen uit over den weg; daarom weigerde Simon aanvankelijk het kruis te dragen, Maar zie, nauwelijks heeft Simon het omvat of alle schaamte is geweken en hij draagt het gewillig en met vreugde. Het gezicht van den lijdenden Godmensch gaf hem moed. Zijn hart werd verteederd toen hij den zachten, liefdevollen blik des Heeren

op zich zag rusten : hij gevoelde een innig medelijden met den gefolterden Jusus; wat hem te voren smadelijk eu onteerend toe-' scheen, is nu eervol, verheven en heilig in zijn oog; terwijl hij hot kruis van Jesus draagt ontgloeit zijn hart van vurige liefde tot den Heer, en de liefde tot Jesus maakt hem den last des kruises licht. O gelukkige Simon ! gij moogt het kruis van uwen Verlosser dragen; eene onbekende vreugde doorstroomt uwe ziel, terwijl dezelfde last op uwe schouders drukt, dien de Heer voor u droeg ; gij moogt uwe voeten nederzetten in de bloedige voetstappen des Heeren! O, of wij van u mochten leeren met geduld, met onderwerping en vreugde het kruis te dragen, dat Jesus ons overzendt! Welaan, vraag u af, hoe gij het kruis draagt, dat de Hemel u oplegt. Ook op u houdt Jesus vol liefde en teederheid het oog gevestigd; ook u noodigt Hij uit Hem te volgen ; ook u roept Hij toe: âHij, die mijn leerling wil zijn, neme zijn kruis op en volge mij na !quot; En omdat Hij weet dat onze natuur voor alle kwelling en lijden terugschrikt en zich zoo licht er tegen verzet, spreekt Hij ons moed in en roept Hij ons toe: âNeemt mijn juk op uwe schouders; mijn juk is zoet en mijn last is licht.' Leer in de school van Jesus uw kruis dragen en liefhebben ; in die heilige school wordt alle lijden verzoet. Wanneer gij gaarne uw kruis draagt, zoo zal

uw kruis u dragen en heenvoeren naar het gewenschte doel, waar alle lijden een einde neemt. Waarom zoekt gij dan een anderen weg dan den koninklijken weg des kruises ? Overweeg, welke belooningen de liefdevolle Verlosser aan Simon schonk voor den dienst, dien deze Hem in zijn lijden bewees. Zie, meer dan achttien eeuwen zijn er voorbij gegaan, sinds Simon het kruis des Heeren op zijne schouders nam en heendroeg naar do heuvelkruin van KalvariÃ«; de namen der aanzienlijke Joden, der trotsche PharisaeÃ«n en schriftgeleerden en van allen, die uit Jerusalem met den Heer opgingen naar Golgotha, zijn sinds lang vergeten; alleen de naam van Simon leeft door alle eeuwen heen in de christelijke wereld voort. De kunst heeft hem vereeuwigd, en waar het bitter lijden des Heeren wordt overwogen, daar zal zijn naam immer met eerbied en liefde worden genoemd. Die naam zweeft op de lippen van millioenen Christenen en zal bij alle volgende geslachten tot aan de voleinding der tijden in dankbare herinnering blijven. Zoo heeft het heilig kruis des Heeren hem een onsterfelijken roem geschonken. Want neen, 't is niet de roem volgens de wereld, niet do roem van den held, die zegevierend uit den strijd terugkeert en wiens hoofd door zijne dankbare medeburgers met lauweren wordt omkranst; 't is niet de roem van den kunstenaar, die door do werken van zijn schep-

penden geest naar de onsterffelijkhcid dingt, niet de roem van den geleerde, die vele jaren in strenge afzondering heeft gezwoegd en gearbeid om de geheimen der natuur te achterhalen, de raadselen des levens op te lossen en den menschelijken geest nieuwe wegen op het uitgestrekte veld der wetenschap te ontsluiten; deze roem toch is sterfelijk en vergankelijk gelijk al wat deze wereld biedt. Immers die kunstwerken vergaan met den tijd tot stof; de wetenschappelijke stelsels worden door nieuwe verdrongen en zelfs de meest schitterende krijgsroem verbleekt, terwijl de namen dergenen, die weleer door tijdgenoot en nazaat werden gevierd, terugtreden in den nacht der vergetelheid; neen 't is de ware, de blijvende, de onsterfelijke roem, waarmede God zijne dienaren kroont, 't is de roem, die alleen door het kruis kan worden verkregen. Maar de heerlijkste, de kostbaarste vrucht, die Simon van den kruisboom plukte, was de vrucht des levens door het geloof in Jesus Christus. O, van dat kruis van Jesus, dat hij op zijne schouders droeg en dat reeds door 't heilig bloed des Heeren was gepurperd en geheiligd, van dat kruis ging eene wonderbare, gehoimnisvolle kracht uit, namelijk de genade van God, die zijn verstand verlichtte, zijn hart door een onweerstaanbare macht naar Jesus dreef en geheel zijne ziel met een nooit ondervonden gevoel

van blijdschap en hemelvreugde vervulde. Hij bewonderde het bovenmenschelijk geduld, de hemelsche zachtmoedigheid en de goddelijke liefde, waarmede de Heer zijn lijden droeg; en terwijl hij Jesus volgde op den weg, was het hem, alsof eene stem hem het woord toefluisterde, dat den vorst der apostelen weleer door den Vader geopenbaard werd: âDeze is de Christus, de Zoon van den levenden God.' Ja, Simon geloofde in Jesus; hij zag in Hem den Zoon van God, den Langverwachte der volken, den Verlosser der wereld en als hij na eenige uren, wanneer het groote offer voor de zonde der wereld is gebracht, van den lijdensberg terugkeert, sluit hij zich, gelijk eene eerbiedwaardige overlevering ons meedeelt, aan bij de apostelen des Heeren. En later, wanneer de leerlingen uiteengaan en zich naar de vier hoeken der wereld verspreiden om het H. Evangelie te verkondigen, dan zal ook hij met zijne beide zonen hun ter zijde staan in dien heiligen arbeid. Daar in die verre landen zal hij de leer prediken van den goddelijken Meester, wiens kruis hij eenmaal op zijne schouders naar den lijdensberg mocht dragen, en aan allen zal hij het woord toeroepen van den groeten apostel der volken: Het voegt ons in niets anders te roemen dan in het kruis van onzen Heer Jesus Christus, waardoor wij zijn gered en verlost' ! Zoo heeft Simon voor zich en de zijnen het licht des geloofs te danken

aan het kruis des Heeron. Want in 't kruis ligt heil, in 't kruis ligt het leven, in 't kruis de voltooiing der heiligheid. O, verwijder u dan nimmer van het kruis des Heeren, want er is geen geluk voor uwe ziel, er is geen hoop op 't eeuwig leven, dan in het kruis des Heeren.

Voornemen. Alle lasten, alle moeie-lijkheden en kwellingen, die aan mijn levensweg zijn verbonden, zal ik geduldig dragen. Waar ik anderen aan zware beproevingen zie blootgesteld, zal ik mij beijveren hun lijden te verlichten.

11. Overweeg, wat er wel moet zijn omgegaan in het hart van Maria, toen zij haar goddelijken Zoon op den lijdensweg ontmoette. Daar bestaat tusschen de schepselen op aarde geen edeler, reiner, krachtiger en heiliger liefde dan die, welke een moeder haar kind toedraagt. Maria nu, zegt de H. Epiphanius, beminde haar goddelijk Kind meer dan alle andere moeders hare kinderen liefhebben. Want zij beminde in Jesus niet alleen haar Kind, maar haren God. O, wie zal dan de diepte en al den omvang begrijpen van de smart, die hare ziel overweldigde. Ach, zij ziet haren Jesus, haar goddelijk Kind met doornen gekroond, bebloed, misvormd, gebogen onder den zwaren last van het schandhout, met wankelende schreden voortgaan op den weg. O, liefdevolle Moeder! welk een smartelijke wond werd hier in uw teeder-

minnend hart geslagen! Ach, is dit niet uw Kind, bij wiens geboorte Gods engelen in de velden van Bethlehem liet wonderbare lied van glorie en vrede zongen ? Is dit niet uw Kind, dat door do Koningen werd begroet, uw aanbiddelijke Zoon, die al weldoende rondging, die overal, waar zijne schreden Hem heenvoerden, toonde, van wat einde-looze en onuitsprekelijke liefde tot de lijdende menschheid zijn goddelijk hart vervuld was? Is dit niet uw Zoon, in wien de hemelsche Vader zijn welbehagen vond en wiens komst in de wereld de Aartsengel u had aangekondigd? Is dit niet uw Zoon van wien de Hemelgeest getuigd had dat Hij de Zoon des Allerhoogsten zou genoemd worden, dat aan Hem de koninklijke zetel van David zou worden geschonken en dat Hij zou heerschen in het huis van Jacob in eeuwigheid? En ach, nu is Hij gekroond, niet met een schitterende vorstenkroon, maar met een krans van doornen ; nu draagt Hij niet een gouden koningsschepter, maar hot schandhout des kruises; nu is Hij omringd niet door een stoot van verknochte dienaren en lijfwachten, maar door wreede beulen en ter dood verwezen misdadigers; nu wordt Hij gevolgd niet door trouwe onderdanen en rijksgrooten, maar door een volk, dat liet zoete juk zijner heerschappij van zich afwierp en zijn dood eischte; nu bevindt Hij zich op weg, niet naar de hoofdstad zijns rijks, om ingehuldigd en ge-

kroond te worden, maar treedt Hij voort in de diepste vernedering en verguizing, uitge-worpen uit de aloude koningsstad, om daarbuiten, op den bloedheuvel van Golgotha, tusschen twee moordenaars gekruisigd te worden en aan het kruishout te sterven! O, droevig koningschap! O, smartelijke en onuitsprekelijk geheinmisvolle heerschappij, die de Koning der eeuwige glorie van den troon des kruises zal voeren! Ach, wel mocht de troostelooze Moeder in dien bitteren lijdens-stond het uitroepen met den profeet: âO, gij allen, die daar gaat langs den weg, aanschouwt en ziet, of er eene smart is, gelijk aan mijne smart!' Maar toch, hoe onbe-sohrijfelijk groot en menigvuldig hare zielskwellingen ook waren, Maria ontvluchtte haar lijden niet. Zij weigert niet het zware kruis te dragen, dat de Hemel haar oplegt; neen, vol moed spreekt zij tot zichzelve : âIk wil Hem niet verlaten in zijne smarten; ik, zal met Hem opgaan naar den lijdensberg ik wil daar staan onder zijn kruis, ik wil de laatste woorden van zijne stervende lippen opvangen en met Hem sterven; want ach, Hij is mijn Zoon en mijn God !' En zij volgt haar goddelijken Zoon, zij wijkt niet meer van zijne zijde en treedt met Hem voort op den smartvollen weg. Elk oogenblik vermenigvuldigen zich hare smarten, elk oogenblik neemt haar lijden toe. Ach, zij ziet, hoe haar beniinnolijke Zoon, de driewerf heilige

Goil, daar wankelend voortschrijdt tusschen twee misdadigers; zij ziet, hoe Hij tot driemalen toe bezwijkt onder liet zware kruis en machteloos nederstort; hoe zijne beulen Hem telkens en telkens weder onder slagen en stooten voortdrijven en eindelijk tegen de steile berghelling optrokken; zij hoort de beschimpingen, verwenschingen en godslasteringen, waarmede de krijgsknechten Hem overladen, de allerbitterste bespotting, het hoongelach en de uitgelaten kreten, waarmede het verblinde volk juicht in zijne vernedering. En al die mishandelingen en belee-digingen, al die smaadredenen en vervloekingen zijn als zoovele giftige pijlen, die haar moederlijk hart doorboren. Maar te midden van haar lijden heft zij haar hart en hare blikken ten hemel, en andermaal spreekt zij vol gehoorzaamheid en onderwerping aan Gods heiligen wil: .Zie de dienstmaagd des Heeren, mij geschiede naar uw woord.' O, sterke Vrouw! O, heldhaftige Maagd! 0, Koningin der martelaren I hoe onuitsprekelijk groot, hoe verheven is nw moed, hoe wonderbaar uwe standvastigheid! Ach, verkrijg ook voor ons door uw machtige voorspraak bij God een onoverwinnelijken moed, opdat wij immer bereid mogen zijn alles te doen en alles te lijden, wat de goddelijke Voorzienigheid ons zal opleggen. Gaarne, dierbare Moeder, willen wij U en uwen goddelijken Zoon op den lijdensweg volgen en met IJ

staan onder het kruis van Jesus, opdat ons hart van eene vurige liefde tot God en een doode-lijken haat tegen de zonde vervuld worde!quot;

Voornemen. Dikwerf zal ik, ter eere van de smarten van Maria en het bitter lijden des Heeren, Jesus op dien Moedigen lijdensweg vergezellen en de oefening van den heiligen kruisweg verrichten.

III. Overweeg de woorden, welke Jesus richtte tot de vrouwen van Jerusalem, die Hem weenend volgden. ,Dochters van Jerusalem,quot; zoo sprak Hij tot haar, âweent niet over Mij, maar weent over u zeiven en uwe kinderen.quot; Als wilde Hij zeggen: âWel is mijn lijden groot, maar Ik heb het vrijwillig op Mij genomen en eens zal het in vreugde veranderen. Weent dus niet over Mij, maar weent over uwe stad, over het ondankbare Jerusalem, welks kinderen Ik zoo menigmaal heb wilier vergaderen, gelijk de hen hare kiekens onder hare vleugelen verzamelt, weent over uw volk, dat in zijne verblindheid en hardnekkige boosheid zijn Heer en zijn God uitleidt ter kruisiging, weent over de gevolgen, welke de zonde van uw volk na zicli sleept. O, die gevolgen zullen schrikwekkend, zij zullen eeuwig zijn! Er heerschte vreugde en blijdschap in uw huis op den dag dat gij moeder werdt en de vrucht uwer huwelijksliefde mocht aanschouwen. Maar ach! Ik zeg u: eenmaal zullen er dagen komen, waarop men zeggen zal: gelukkig de

onvruchtbaren cn de schooten, die niet gebaard en de borsten, die niet gezoogd hebben! Dan zal men tot de bergen beginnen te roepen: valt op ons ! en tot de heuvelen: bedekt ons!quot; Met deze woorden doelde do Verlosser op de verwoesting van Jerusalem, de verschrikkelijkste gebeurtenis, die in de wereldgeschiedenis ooit plaats greep ; maar Hij wees hier ook tevens op de straffen, waarmede de zondaren gedurende de gansche eeuwigheid zullen gefolterd worden. Overweeg hier, hoe verschrikkelijk het is, wanneer eene stad Jesus, den Zoon Gods, niet moer in haar midden wil laten wonen, wanneer zij Hem buiten hare muren werpt, gelijk Jerusalem deed. Ach, zulk eene stad, die wellicht meent hierdoor haren bloei en voorspoed te zullen bevorderen, werkt aan haar eigen ondergang. Maar wee ook den mensch, die door zijne zonden Jesus uit zijn hart verdrijft, en die gelijk do Joden halsstarrig in zijne verblindheid en boosheid volhardt! O, van hem geldt het woord, dat Jesus sprak: âEr zullen dagen komen, waarop men zeggen zal: gelukkig de onvruchtbaren en de schooten, die niet gebaard en de borsten, die niet gezoogd hebben. Dan zal men tot de bergen zeggen: valt op ons! en tot de heuvelen, bedekt ons! Want als zij dit doen aan het groene hout, wat zal dan aan het dorre geschieden!' Jesus, de Zoon Gods is het groene hout; Hij is de Wijnstok, waaraan

alle ranken haar sap ontleenen; Hij is de Rechtvaardige, die als een boom geplant is aan den oever der waterstroomen ; Hij is liet Leven en de Stam, van welken alle levenskrachten uitgaan. Maar de Joden en alle . zondaren zijn de takken, die van den stam zijn afgesneden; zij zijn dood voor Gods oog en zullen als het verdorde hout weggeworpen en naar het vuur verwezen worden. âAls zij dit doen aan het groene hout. wat zal dan met hot dorre geschieden!'' O, vreeselijke woorden van Gods onverbiddelijke gerochtigheid! Wanneer de Onschuldige, de Heilige, zulke folteringen moet verduren, zulk een smartelijken dood moet sterven, omdat Hij de zonden der wereld op zich nam, welk vonnis zal de goddelijke Gerechtigheid dan wel uitspreken over de zondaren, die hardnekkig zijn in het kwaad! Daar zij gelijk zijn aan het dorre hout, zoo zullen zij in hot lot van het dorre hout deelen en in de vlammen worden geworpen. O, welke kwellingen,, welke beschaming, welke pijnen zullen op den dag des oordeels den zondaar wachten ! O, dierbare Jesus, mogen die woorden op ons nimmer van toepassing zijn ! Werp hier een blik op u zeiven en vraag u ernstig af, of gij het geluk hebt in 's Heeren liefde te loven ; of uwe liefde zich uitspreekt in daden ; want elke goede boom brengt ook goede vruchten voort. Vraag u af, op welke deug-

den gij kunt wijzen, welke goede werken gij verricht. Zijt gij arm aan deugden? Beijvert gij u niet uwe liefde tot Jesus door goede weiken te toonen, ach, sidder dan voor de uitspraak des Heeren: âElke boom die geene goede vruchten voortbrengt, zal uitgehouwen en in het vuur geworpen worden.quot; Neem do vermaning wel ter harte, die de Heer aan de vrouwen van Jerusalem gaf: Ween over uzelven, over uwe zonden, over uwe wereldschgezindheid, over uw onverstorven leven. Beween uwe zonden, die de oorzaak van Jesus' lijden waren. O, dat zijn goede, dat zijn gelukkige, dat zijn kostbare, troostvolle en heilige tranen, tranen, die welgevallig zijn aan God en die aan het kleed uwer ziel zijn oorspronkelijken glans en zijne reinheid terug geven.

Vo ome m e n. Nogmaals zal ik een innig leedwezen over mijne zonden opwekken. Vurig zal ik God bidden voor de bekeering der zondaren, tot wier zaligheid Jesus de bitterste smarten heeft willen verduren en den smadolijksten dood is gestorven.

O, allerzaligste Maagd Maria, Moeder van smarten, troosteres der bedrukten en toevlucht der zondaren, inet kinderlijk vertrouwen worp ik mij aan uwe voeten neder en smeek ik U om uwe machtige hulp en voorspraak bij de vele kwellingen en beproevingen, de vele be-

koringen en gevaren, waaraan ik onophoudelijk ben blootgesteld. Herinner U de doo-delijke droefheid en de onuitsprekelijke zielskwellingen, die uw allerteederst hart overstelpten in dien bitteren stond, toen Gij uw goddelijken Zoon met wonden overdekt en gebukt onder den zwaren last van het schandhout zaagt opgaan naar KalvariÃ«, om voor mij en voor alle zondaren zijn goddelijk bloed te storten en zijn leven te geven aan het kruis. Ach, bij de pijnen en folteringen, die Gij op dien allerdroevigsten lijdensweg verduurd hebt, smeek ik U mijne voorspraak te zijn bij Jesus uwen Zoon. opdat ik door zijne genade gesterkt en geholpen, alle lasten des levens vol vreugde op mij neme, alle kruisen omhelze en naar uw verheven voorbeeld vol onderwerping aan Gods heiligen wil met moed en standvastigheid dra ge. 0, allerteederste Moeder, verkrijg voor mij van God de volledige vergiffenis mijner zonden, die de oorzaak van Jesus' lijden waren, en de noodige kracht om alle verderfelijke gewoonten af te leggen, mijne verkeerde neigingen te onderdrukken, mijne zondige hartstochten te bestrijden, alle gevaren te ontvluchten en over alle aanvallen der hel te zegevieren. O, reeds zoovele bedroefden hebt Gij getroost, zoovele lijdenden gesterkt, zoovelen zondaren de genade eener oprechte bekeering verworven, zoovele boetelingen op den weg ten eeuwigen leven behouden! Daarom

wend ook ik mij tot Ã¼ met een onbegrensd vertrouwen op uwe moederlijke liefde en ont-ferming, en met al den aandrang mijner ziel bul ik U, gedoog toch niet, dat het kostbaar bloed van Jesus te vergeefs voor mijne ziel zij gestort. Sta mij bij met uwe machtige voorbede alle de dagen mijns levens, bij den zwaren strijd, dien ik tegen don duivel en de wereld heb te voeren, maar verlaat mij vooral niet, dierbare Moeder, in het uur van mijn sterven, in dat hachelijk uur, waarvan mijne eeuwigheid afhangt. O, toon clan vooral, dat Gij mijne Moeder zijt, dat niemand te vergeefs op U vertrouwt en uwe hulp inroept, opdat ik in uwe armen den geest geve, in U eene voorspraak vinde voor Gods rechterstoel en aan uwe hand den hemel moge worden binnen geleid, om daar voor eeuwig Gods goedheid en liefde en uwe moederlijke barmhartigheid te prijzen en te verheerlijken. Amen.

Het gewichtigste, het plechtigste, het heiligste uur, dat de wereld ooit beleefd heeft, is aangebroken. Het Lam Gods, het eenig ware Zoenoffer voor de zondenschuld der

wereld, zal op het altaar des kruises geslacht en aan den hemelschen Vader opgedragen worden. Tot stervens too uitgeput heeft do lijdende Verlosser de kruin van den lijdons-berg bereikt en de beulen maken zich gereed hun wreeden last te volvoeren. 'tWasbijde Joden het gebruik om aan de ter dood veroordeelde misdadigers een beker wijn niet myrrhe gemengd te drinken te geven, ten einde hen minder te doen gevoelen van de hevige pijnen der kruisiging. Ook den Heer Jesus bood men deze lafenis aan, maar na er van geproefd te hebben wilde Hij ze niet drinken, daar Hij met volle bewustzijn en zonder de geringste verlichting te zoeken, zijn lijden wilde ondergaan. De krijgsknechten rukten nu den Heer zijne kleederen meedoo-genloos van het lijf, en ach, opnieuw werden zijne pijnlijke wonden door die wreede mishandeling opengereten. Dan strekt Jesus zich uit op het kruis en achtereenvolgens worden zijne handen en voeten mot ruwe nagelen doorboord en aan het vloekhout vastgeklonken. Helaas ! wat smartelijke, wat verscheurende folteringen moest Jesus hier verduren! Maar toch vol geduld ligt Hij daar op zijn smartbed uitgestrekt, en to midden van de heftigste pijnen smeekt Hij den hemelsehen Vader om vergiffenis voor zijne vijanden. ,Vader,quot; zoo roept Hij, âVader, vergeef het hun, want zij weten niet wÃ¯it zij doen!quot; Het Lam Gods, dat de zonden der wereld

wegneemt, lag nu geslacht op het altaar; nu moest het omhoog geheven, om duidelijk te kennen te geven, dat het voor de wereld aan God werd opgedragen, om den mensch met God te verzoenen. De beulen sleepten den voet van het kruis naar den kuil, trokken den kruisboom met koorden omhoog en lieten hem met een hevigen schok in do geopende groeve nedervallen. Tegelijk met den Heer werden de twee moordenaars gekruisigd en ook hunne kruisen werden, het eene ter rechter-, het andere ter linkerzijde van den Heer, in den grond geplant. Ach, nu is de voorspelling, op welker nabijzijnde vervulling Christus zijne leerlingen in de zaal van het laatste avondmaal gewezen had, op schrikwekkende wijze bewaarheid: âHij is met de boosdoeners medegerekend.'' â Nu is het profetisch woord ontzettende werkelijkheid geworden, dat David den lijdenden Messias in den mond legde: âZij hebben mijne handen en voeten doorboord; zij hebben al mijne beenderen geteld !'

I. Overweeg, met welk eene onuitsprekelijke liefde Jesus voor ons lijdt en hoe geen enkele smart Hem te groot is, nu Hij onze zonden uitboet. De beulen boden Hem, alvorens tot de uitvoering van het vonnis over te gaan, volgens het bestaande gebruik een mengsel van wijn met myrrhe aan. Deze drank had eene bedwelmende en verdoovende kracht en werd aan de ongelukkigen, die

ter kruisdood waren veroordeeld, gegeven om hen minder van de onbeschrijfelijke pijnen der kruisiging te doen gevoelen. Jesus nam den beker aan, maar, na er eenige druppelen uit gedronken te hebben, gaf Hij hem weder aan de beulen terug. Waarom weigerde de Heer dien kelk te drinken? O, zijne liefde tot den hemelschen Vader, zijne liefde tot ons, zondige schepselen, gedoogde niet, dat het zou kunnen gezegd worden, dat er in zijn bitter lijden ook maar eene smart, Ã©Ã©ne Kwelling was, die Hij niet met de volledigste onderwerping in hare volle zwaarte wilde verduren. Neen, alle pijnen en folteringen, ook de bloedigste en gruwzaamste, wil Hij met volkomen bewustzijn dragen. Ach, wel sterft Hij den dood eens misdadigers, maar Hij ondergaat dien dood niet als een misdadiger, maar als oen God. In zijn heiligen offerdood paart Rij aan den diepsten ootmoed en de smartelijkste zelfvernedering de hoogste verheffing en do heerlijkste ziele-grootheid ; en nu Hij in zijne eindelooze liefde en ontferming voor de zonde der wereld voldoet, wil Hij liever de zwaarste en on-denkbaarste folteringen verduren, dan ook maar hot geringste ter verlichting er van aanwenden. Maar waarom dronk de Heer dan enkele druppelen uit dien beker? 0, 't was omdat Hij in zijne goddelijke goedheid en zachtmoedigheid niet den schijn op zich wilde laden, als weigerde Hij een dienst aan te

nemen, zelfs al werd deze Hem door zijne beulen, en zonder het geringste blijk van medelijden of deelneming in zijn lijden, aangeboden ; 't was omdat Hij door dien bitteren myrrhewijn te proeven, boete wilde doen voor de zonden, die met de tong worden bedreven, en niet liet minst voor de zonden van onmatigheid, gulzigheid en overtreding der kerkelijke wetten van vasten en onthouding, waardoor zoo menigeen zijne ziel bezoedelt en den lijdenden Verlosser belee-digt en bedroeft. Werp hier een blik in u zeiven en vraag u af, of gij bij het nuttigen van spijs en drank steeds die deugd van matigheid in het oog houdt en beoefent. Stelt gij u tevreden met hetgeen voor uw levensonderhoud noodig is, of zoekt gij door keur van spijzen en dranken uwe zinnelijkheid te bevredigen? Zijt gij ook dan tevreden, wanneer de toebereiding iets te wenschen overlaat, en grijpt gij deze gelegenheid aan om u zeiven te versterven ? Ontzegt gij u nu en dan eene spijs, die u aangenaam is, en gebruikt gij van die, waarvoor gij eenigen tegenzin gevoelt. O, bedenk het wel, ook van het kleinste en geringste kunt gij hier een offer maken, dat aangenaam is aan C4od en dat van heilzamen invloed kan zijn op uw geestelijk leven. Hebt gij u steeds beijverd als een gehoorzaam kind der H. Kerk de wetten te onderhouden van vasten en onthouding, ook dan wanneer

gij u op reis bevondt, wanneer gij buiten uw gezin, of wellicht met andersdenkenden aan den disclt waart gezeten? Of hebt gij wellicht met deze kerkelijke voorschriften den spot gedreven en ze slechts onderhouden voor zoover zij met uwe neigingen en zinnelijke lusten strookten? O, mocht gij u onder een of ander opzicht op dit punt iets te verwijten hebben, verneder u dan voor den Heer, smeek Hem rouwmoedig om vergiffenis en tracht in de toekomst die deugd van matigheid beter te beoefenen. Doordring u van tien geest, die de heiligen bezielde. O, zij wisten het van hoeveel belang het is, zich in spijs en drank te versterven, en met den godvruchtigen schrijver der âNavolgingquot; verzuchtten zij: .Ach, bestonden deze behoeften niet, maar slechts geestelijke verkwikkingen der ziel, welke wij, helaas, zelden genoeg smaken!' Jiegeef u voortaan aan tafel, gelijk de soldaat optrekt ten strijde, en begin al uwe maaltijden met eene overwinning over uwe zinnelijkheid. Beschouw don disch, waaraan gij gezeten zijt, als een altaar en verlaat dien nimmer zonder er eenig offer aan God te hebben gebracht. O, hoeveel troost zult gij hierdoor aan uwen lijdenden Jesus verschaffen en hoeveel overwinningen zult gij behalen in den strijd tegen den duivel, indien gij in dit punt over uwe zinnelijkheid weet te zegevieren!

II. Overweeg, welke ontzettende folteringen de Heer bij zijne kruisiging moest verduren. Nauwelijks had Jesus den beker met myrrhewijn aan zijne beulen terug gegeven, of de woestelingen grijpen den Heer aan en rukken Hem de kleederen meedoogenloos van liet lichaam. Opnieuw worden zijne pijnlijke wonden onder die wreede mishandeling opengereten. O, onbeschrijfelijke smarten voor den afgefolterden Jesus! maar ook wat nieuwe droefheid en schaamte, nu Hij, de Minnaar der zuiverheid en do Bruidegom der maagden zich aan de schaamtelooze blikken der beulen en soldaten ziet blootgesteld. Dan 't zegt nog weinig, wat Jesus bij die ont-eerende mishandeling moest verduren. Ach, van dit oogenblik af zullen zijne smarten en pijnen met eiken polsslag in hevigheid toenemen. totdat Hij, bezwijkend onder den on-dragelijken last zijn lijdens, zijn goddelijk hoofd zal buigen en sterven, 't Was op den zesden dag der week, dat God den mensch schiep en hem plaatste in het paradijs; 't was omstreeks den middag, dat, volgens het gevoelen der heilige Vaders, onze eerste ouders de hand uitstrekten naar den boom der kennis en Gods gebod overtraden; en ach, op den zesden dag der week ook, omtrent het zelfde uur strekt Jesus, de tweede Adam, do Verlosser van het menschelijk ge-

slacht, vol gehoorzaamheid aan zijn hemel-schen Vader, zijne handen uit op het kruis, den waren boom des levens, om er aan vastgenageld te worden en voor de ongehoorzaamheid van den eersten Adam te boeten. Reeds ligt de goddelijke Verlosser op het kruishout uitgestrekt, en zie, daar grijpen de onnieedoogende beulsknechten den Verlosser aan, rekken zijne armen en voeten over den kruisbalk uit en binden ze vast op het hout. Het doffe gedruisch en stemmengeluid komen allengs tot zwijgen; eene diepe stilte heerscht er rondom den kruisberg, terwijl duizenden van de omliggende hoogten hunne blikken op Golgotha's heuvelkruin houden gevestigd en met gespannen verwachting het oogenblik verbeiden, waarop de Heer aan zijn kruis zal worden opgeheven. De hemel wordt met sombere nevelen bewolkt, do duisternis neemt toe, maar de beulen bemerken het niet. Hoor, daar dreunen reeds de doffe hamerslagen over Golgotha en achtereenvolgens worden 's Heeren handen en voeten met grove nagelen doorboord en aan hot vloekhout geklonken. Ach, daar springt Jesus' heilig bloed uit nieuwe, onuitsprekelijk smartvolle wonden omhoog ; 't bevochtigt de ruwe beulenhanden, 't purpert het hout des kruises, 't vloeit van den kruisbalk neder op den grond. Maar wat hevige folteringen Jesus in die oogenblikken ook verduurde, mot de volledigste onderwer-

ping ligt Hij daar op zijn kruis; geen enkele klacht, geen enkele zucht ontsnapt zijne lippen ; neen, niets verwijt Hij aan zijne beuion. maar alles verdraagt Hij, alles vergeeft Hij, en zijn hart en zijne oogen ten hemel heffend smeekt Hij zijn hemelschen Vader om vergiffenis voor de beulen, die Hem kruisigden. âVader!' zoo roept Hij, âVader! vergeef het hun, want zij weten niet, wat zij doen.quot; Als wilde Hij zeggen: Liefdevolle Vader, bijna heb Ik het werk volbracht, dat Gij Mij hebt opgelegd, 't Was uw goddelijke wil, dat Ik nederdaalde uit den hemel en de menschelijke natuur aannam, dat Ik drie en dertig jaren in armoede en ontbeering, in vernedering en smart, in vervolging en lijden aan het heil der menschhoid zou arbeiden. Ik heb uw aanbiddelijken wil volbracht: den bitteren lijdenskelk, dien Gij Mij hebt aangeboden heb Ik bijna geledigd; nog slechts een weinig tijds rest Mij. Welaan, zoo Ik U iets mag vragen, om Ã©Ã©ne zaak slechts smeek Ik U. O, bij den smaad, dien Ik gedragen, bij de folteringen, die Ik verduurd heb, bij de doornen, waarmede Ik ben gekroond, bij de nagels, waarmede mijne handen en voeten doorboord werden, bij het bloed, dat Ik vergoten heb, bij het kruis, waaraan Ik voor de zondaren ga sterven, indien Ik uw welbeminde Zoon ben, indien Gij ooit eenig welbehagen in Mij gehad hebt, zoo mijn

gebed en mijne tranen iets bij Ã¼ vermogen, o, verhoor dan de bede, die Ik tot U richt. Ach, gedoog toch niet, dat zij verloren gaan, die de oorzaak van mijn lijden zijn; genees hen, die Mij met wonden slaan; schenk hun het leven, die Mij aan het kruishout doen sterven; straf hen niet, maar heb medelijden met hen, spaar hen, vergeef hun wat zij tegen Mij misdreven, want ach, zij weten niet wat zij doen.quot; O eindelooze ontferming! O, onuitsprekelijke liefde! O, mijn dierbare Jesus, wat zal ik Ã¼ geven of hoe Ã¼ mijne erkentelijkheid betuigen voor de namelooze barmhartigheid, waarvan uw goddelijk hart voor de zondaren overvloeit! Ach, te midden der folterendste pijnen denkt Gij niet aan U zeiven, niet aan uwe maagdelijke Moeder, die in sprakelooze smart uw lijden aanschouwt, niet aan uw beminden leerling Joannes, niet aan uwe apostelen en volgelingen, maar zijt Gij slechts bedacht op het heil uwer vijanden, die Ã¼ aan het kruishout doen sterven. O, of toch allen,quot; die bij de kleinste boleediging, bij het geringste onrecht, dat zij ondervinden, door gramschap on drift vervoerd worden, of toch allen, die zinnen op wraak, die in haat of wrok voortleven en weigeren van verzoening te hooren, een blik wierpen op liet kruis; of die liefdevolle bede, die in dat smartelijkste aller uren uit uw allerzachtmoedigst hart opwelde, hun immer in de ooren klonk eu hen

bewoog om elke beleediging, hoe bloedig ook en gruwzaam, vol liefde en bereidwilligheid te vergeven! Onderzoek liior uzelven en vraag u af, in hoeverre gij het voorbeeld van den zaclitmoedigen Verlosser gevolgd hebt. Blijft gij kalm en zachtmoedig jegens degenen, die u eenig onrecht aandoen ? Verdraagt gij allen smaad, alle verachting dei-wereld in den geest van Jesus Christus? Blijft uw hart vrij van eiken wrok, jegens degenen, die u beleedigen, en zoo er soms eenige afgekeerdheid jegens hen in uw gemoed opkomt, tracht gij dit gevoel dan met alle kracht te bestrijden en te onderdrukken? Bewijst gij hun de diensten, die zij u vragen, en bewijst gij ze hun gaarne en met liefde? Zijt gij niet minder bewogen met liet leed uwer vijanden dan met dat uwer vrienden? Bidt gij dikwerf voor degenen, die u belasteren en zich jegens u vijandig gezind toonen? O, mochten er dan bekoringen van haat en wraakzucht in uw gemoed oprijzen, denk dan aan het woord, dat Jesus eenmaal sprak: âBemint uwe vijanden, doet wel aan die u haten, zegent hen die u vloeken en bidt voor die u vervolgen en lasterendenk dan aan het voorbeeld, dat Hij u gaf op het kruis en bestrijd die verderfelijke gevoelens met allen ijver, opdat God ook u barmhartig zij en u vergeve, hetgeen gij jegens Hem hebt misdreven. O dierbare Jesus, die ons door uw woord en door uw

voorbeeld deze heilige les hebt geschonken, geef, dat wij haar wel mogen onthouden on stipt mogen opvolgen in ons leven.

Voornemen. Naar hot voorbeeld des Heeren zal ik dikwijls God bidden voor allen, die mij ooit beleedigden of eenig onrecht aandeden.

III. Overweeg, welken bitteren hoon, welke grievende bespotting Jesus van zijne vijanden aan het kruis moest verduren. Stel u het tooneel van 's Heeren lijden recht levendig voor den geest. Zie, daar hangt Jesus aan het kruis, te midden der tweemoordenaars; 's Heeren heilige Moeder, de H. Joannes en eenige heilige vrouwen staan aan den voet van het kruis en terwijl de Heer daar in ondenkbare folteringen aan zijne heilige wonden hangt, terwijl Hij zichzelven opdraagt aan den hemelschen Vader tot Zoenoffer voor de zonden der wereld, naderen zijne vijanden Hem, om in dat laatste, dat smartelijkste aller uren Hom met den bittersten spot en de wreedste verguizing te overladen. Ach, zij bespotten den Heer in zijne goddelijke wondermacht en roepen Hem hoonend toe: âAnderen heeft Hij gered, zich zeiven kan Hij niet redden. Indien Hij de uitverkoren Christus Gods is, dan redde Hij zichzelven !' Zij bespotten hem in zijn goddelijk koningschap: âIndien hij Israels koning is, dan kome Hij nu af van het kruis en wij ge-loovcn in Hom!quot; Zij bespotten Hom in

zijn vertrouwen op God en in zijne Godheid zelve: âHij heeft op God vertrouwd, dat die hem redde, indien Hij in Hem behagen heeft! Immers Hij heeft gezegd: Ik ben de Zoon Gods.quot; En ach, onder al degenen, die daar het kruis voorbijgaan, is er niemand, die Hem niet met beschimpingen overlaadt, die niet juicht in zijne vernedering, die zich niet verlustigt in zijn lijden. PhariseÃ«n en ouderlingen, priesters en schriftgeleerden, Romeinsche soldaten en lieden uit de heffe des volks, ja, zelfs een der moordenaars aan het kruis, allen bespotten Hem en overladen Hem met de diepste verguizing. O, aller-grievendste hoon, o, allersmartelijkste vernedering, die den eeuwigen Zoon van God in het plechtigste, het verhevenste, het heiligste aller uren wordt aangedaan. Ach, zij spotten met zijn almacht, dewijl Hij, na anderen gered te hebben, zich zei ven niet redt; maar zij bedenken niet, dat Hij zich juist aan dien bitteren dood overgeeft, om alle menschen te behouden en de geheele wereld te redden van den eeuwigen ondergang. Zij spotten met zijn heilig koningschap en met zijne Godheid en roepen: âZoo Hij de Zoon Gods, zoo Hij IsraPls koning is, dan kome Hij nu af van het kruis, en zij beseffen het niet, dat Hij aan het kruis is geslagen, juist omdat Hij de Zoon Gods is, die de menschelijke natuur aannam, om ons door zijn lijden en dood te kunnen verlossen; zij

zien het niet in, dat Hij aan het kruis moet blijven hangen, omdat Hij waarachtig Koning is, niet van het verworpen volk, dat jubelt in zijn smadelijken dood, maar van een nieuw en uitverkoren geslacht. Want ja, dat kruis wordt eenmaal de troon, van waar Hij als Vredevorst en Vader der toekomstige eeuw over de zijnen zal heerschen; dat kruis wordt eenmaal de schepter zijner heerschappij ; omhoog geheven van de aarde, trekt Hij allen tot zich; rondom zijn kruis zullen weldra volken en koningen te zamen snellen, om den Man van smarten, den met doornen Gekroonde te huldigen als den waarachtigen Zoon van God, den Koning der eeuwige glorie; rondom dat kruis zullen de verlosten in dankbare vervoering nederknielen en met den diepsten eerbied Hem toeroepen; ,Wij aanbidden U, Christus, wij loven U, omdat Gij door uw heilig kruis de wereld hebt verlost.quot; Maar gevoelt gij iets van den bitteren spot, die Jesus werd aangedaan. O, vraag u af, waarom de Heer al dien smaad aan het kruis heeft willen Verduren. Ach, waarom anders, dan om zelf te*dragen, hetgeen wij om onze zonden verdiend hadden. Om onze misdrijven verdienden wij met ^eeuwigen smaad overladen, in het diepste der hel geworpen te worden, maar zie, om ons van die straffen te bevrijden, wil Jesus, de Zoon Gods, dien bitteren hoon verduren. Door Gods wetten on geboden te overtreden hebben wij den Heer

des hemels een onoindigen smaad aangedaan en zie, dien smaad wil Jesus uitboeten aan het kruis door zich de diepste vernederingen en verguizingen te getroosten. O, aanbid dan uwen God en koning, en geef Hem eerherstel voor den allersmartelijksten hoon, waarmede de Joden Hem in zijn stervensuur hebben overladen. Maar bedenk ook tevens, hoe Jesus versmaad wil worden, om ons te leeren om Zijnentwille allen smaad, alle verachting dei-wereld te dragen. âDe leerling is niet meer dan zijn meester en de dienaar is niet meer dan zijn heer.quot; Hij, die een ware leerling van Jesus wil zijn, zal velerlei spot in do wereld te verduren hebben. Daarom, Iaat den moed niet zinken, wanneer gij omwille van uw geloof of ter liefde van Jesus aan de verachting der wereld bloot staat, maar blik op den gekruisigden Verlosser, leer naar zijn verheven voorbeeld alle tegenspraak en vervolging geduldig en met vreugde verduren en denk aan het troostvolle woord, dat de Heer eenmaal sprak: âZalig zijt gij, wanneer om Mijnentwille de menschen u versmaden en verfoeien en u vervolgen en leugenachtig, alle kwaad tegen u spreken; verblijdt u te dien dage en verheugt u, want ziet uw loon is groot in dan hemel.quot;

V o o r n e m e n. Elke bespotting, eiken smaad, die mij zal worden aangedaan, zal ik ter liefde van Jesus geduldig verduren en aan Hem opdragen ter uitboeting van mijne zonden.

Heb dank, dierbare Jesus, heb duizendmaal dank voor het onvergetelijk, voorbeeld van liefde en vergevensgezindheid, dat Gij ons in uw smartvol lijden hebt geschonken. Ach, terwijl Gij aan de bitterste folteringen ter prooi waart, terwijl de beulen uwe heilige handen en voeten doorboorden en aan het kruishout sloegen, terwijl al het volk zich om uw kruis verzamelde en juichte in uwe smarten en vernederingen, rie]) uwe stem om genade voor uwe vijanden, om vergiffenis voor de beulen die U kruisigden. O onuitspi-ekelijke vergevensgezindheid! O eindelooze liefde! Ach, of ook ik, dierbare Verlosser uw verheven voorbeeld gevolgd ware en steeds met liefde de beleedigingen had verdragen, die mijne vijanden mij aandeden ; of ook ik steeds alle verongelijkingen en mishandelingen van ganscher harte had vergeven! Maar helaas ! hoe menigmaal heb ik Ã¼ beleedigd door de gramstorigheid en verbittering, waarmede ik het mij gepleegde onrecht zocht te wreken ; hoe menigmaal Ã¼ bedroefd door de gevoelens van haat en afgekeerdheid, die ik jegens mijne mede-menschen koesterde. O dat smart mij, lieve Jesus, en bittere droefheid er over vervult mij het hart. Zie, van dit oogenblik af wil ik een beter, een christelijker leven gaan leiden. Daarom bid ik Ã¼. Heer Jesus, schenk

mij dien geest van geduld en zachtmoedigheid, van goedheid en ontferming, van liefde en vergevensgezindheid, die IJ gedurende uw sterfelijk loven immer bezielde en waarvan Gij ons in uwe laatste uren zulk een heerlijk voorbeeld liebt geschonken. Ik vereenig mij met Ã¼ en schonk van ganscher harte vergiffenis aan allen, die mij ooit eenig onrecht aandeden. Hierdoor, lieve Jesus, hoop ik mij waardig te maken ook van U vergiffenis te verwerven van alle zonden, waarmede ik Ã¼ ooit beleedigde. Genade en ontferming, o mijn Jesus, over een zondaar, die in zijne verblindheid niet ophield U te beleedigen. Ter uitboeting mijner zonder onderwerp ik mij vol vreugde aan allen smaad, aan alle vervolging en vernedering, die mij in deze wereld zou kunnen overkomen, opdat ik hier al mijne zonden uitboetend en uw voorbeeld volgend, eenmaal do vruchten moge inoogsten, die Gij ons door uw smartvol lijden en uwen bitteren kruisdood hebt verworven. Amen.

De goddelijke Verlosser hing aan het kruis, en terwijl zijne vijanden Hem met de

bitterste verguizing overlaadden, sloot ook een der misdadigers, die met den Heer gekruisigd waren, zich bij hen aan en spottend riep hij Jesus toe: âIndien gij de Christus zijt, reu dan Uzelven en ons!quot; Ue andere moordenaar echter, op wien het onoverwinnelijk geduld en de zachtmoedigheid des Hee-ren een diepen indruk gemaakt hadden, kon dien hoon niet dulden. Hij berispte hem en zeide: âVreest ook gij Grod niet, daar gij dezelfde straf ondergaat. En wij zeker met recht, want wij ontvangen, wat onze daden verdienen; maar Deze heeft niets kwaads gedaan.quot; En terwijl hij aldus rouwmoedig zijne schuld erkende en 's Heeren onschuld beleed, was het als drong een nieuwe lichtstraal in zijne ziel; Gods genade behaalde in hem eene volkomene overwinning, hij geloofde in Jesus' Godheid en vol ootmoed bad hij : âHeer, gedenk mijner, als Gij zult gekomen, zijn in uw rijk !quot; Op hetzelfde oogen-blik verhoorde Jesus zijn gebed en Hij sprak hem vol liefde toe: âVoorwaar, Ik zeg u, heden zult gij met Mij in het paradijs zijn.quot; Intusschen namen Jesus' pijnen voortdurend toe. Zijn gelaat is met doodelijke bleekheid overtogen; het bloed vloeit nog maar traag uit zijn heilige wonden, en alles kondigt aan, dat weldra zijn laatste stond zal zijn aangebroken. Alvorens echter van deze wereld te scheiden wilde Hij ons een nieuw blijk geven van de teedere liefde, die Hij

ons toedraagt. Hij vestigde zijne blikken op zijne heilige Moeder en den H. Joannes, die in ontroostbare droefheid en zielesmart daar stonden onder het kruis. En hij sprak tot Maria: âVrouwe, zie uwen zoonquot;; vervolgens richtte Hij zich tot Joannes en zeide ; âZie uwe moeder!quot; O allesovertreffende liefde des Heeren! In dat laatste, dat smartelijkste aller uren denkt de Heer meer aan ons geluk en aan ons heil dan aan zijn eigen lijden, en niet tevreden met ons God wederom tot Vader te hebben teruggeschonken, geeft Hij ons de allerheiligste Maagd tot Moeder ! Het negende uur, het plechtig tijdstip, waarop het groote Verlossingswerk onzer zielen door 's Heeren dood zou voltooid worden, naderde; de duisternis, die van het zesde uur de geheele aarde als in rouwgewaad gehuld had, begon reeds af te nemen, toen de Heer opnieuw een smartelijken kreet slaakte, een kreet, die ons de diepte en geheel den omvang openbaart van het onuitsprekelijk lijden, waarin ook zijne ziel aan het kruis gedompeld was. âMijn God! mijn God!quot; zoo klonk het van zijne stervende lippen, âwaarom hebt Gij Mij verlaten!quot; O, te midden dei-smartelijke folteringen, die Hij leed, wilde Hij niet alleen allo menschelijke vertroostingen ontberen, maar zelfs die, welke zijne Godheid, zijne innige vereeniging met den Vader Hem aanbood, en daarom wilde Hij in zijn sterven zich zelfs van den Hemel verlaten gevoelen! Een oogenblik later vroeg

Jesus een weinig lafenis en riep Hij op smart-vollen toon: âIk heb dorst!quot; Terstond spoedde zich een soldaat raar 's Heeren kruis en bood Hem een in azijn gedoopte spons op een hysopstengel aan. Jesus dronk van den azijn, en ziende, dat alles vervuld was, wat de profeten van Hem voorspeld hadden, zeide Hij: âHet is volbracht!' En terwijl Hij zijne ziel aan den hemelschen Vader aanbeval en met luide stem riep; âVader! in uwe handen beveel Ik mijnen geest!quot; ontvlood een laatste zucht zijn goddelijken mond, boog Hij het hoofd en stierf.

I. Overweeg, hoe heerlijk Gods eindelooze liefde en barmhartigheid jegens den zondaar zich openbaart in de bekeering van den goeden moordenaar. De ongelukkige had een leven achter zich, dat eene aaneenschakeling was van gruweldaden ; de weg, dien hij had bewandeld, voerde hem onvermijdelijk tot dien eerloozen dood, waarmede de mensche-lijke gerechtigheid den misdadiger straft. Maar terwijl hij daar hing aan het kruis verdroeg hij zijne straf rouwmoedig, zich volkomen bewust die verdiend te hebben voor zijne overtredingen. Openlijk belijdt hij zijne schuld en erkent hij de onschuld van Jesus. O, hij zag met welk een aanbiddelijk geduld en hemelsche zachtmoedigheid de Heer zijn lijden verduurde; hij hoorde, hoe Christus vol liefde zijne vijanden vergaf en voor hen bad aan het kruis, en de genade des hemels,

wier lichtstraal in zijne ziel doordrong, deed hem in den met doornen gekroonde, in den medegekruisigde zijn Heer en zijn Koning erkennen. Van dat geloof legt hij openlijk getuigenis af als hij bidt: âHeer, wees mijner gedachtig, wanneer Gij zult gekomen zijn in uw rijk!quot; Hij nnemt Jesus Heer, terwijl deze als een misdadiger en verworpeling, door de heffe des volks veracht en bespot, daar hangt aan het schandhout; hij erkent Jesus' goddelijk Koningschap, ofschoon hij Hem met doornen ziet gekroond; hij huldigt Hem als Koning, maar als Koning van een rijk, dat de grenzen van den tijd overschrijdt en in eeuwigheid zal voortduren. âO, ziehier,quot; zoo roept de H. Leo uit, âziehier een mensch, tot op het uur zijner kruisiging een misdadiger, in weinige oogenblikken zoozeer veranderd, dat hij niet alleen oen boetvaardige, maar ook de eerste profeet, de eerste Evangelist, de eerste martelaar, de eerste belijder van Jesus Christus geworden is, die onbeschroomd, zonder eenigo vrees voor de menschen, van zijn kruis aan geheel het Joodsche volk Jesus' onschuld, zijne heiligheid, zijne macht, zijne heerschappij en zijne Godheid verkondigt!' Onderzoek u zeiven en vraag u af, of uw geloof even levendig is als dat van den boetvaardigen moordenaar, of gij te allen tijde onverschrokken uwe geloofsovertuiging durft uitspreken, en verneder u voor God, indien gij erkennen moet, uit straf-

waardige schaamte of nienschelijk opzicht dezen eersten uwer plichten tfi hebben verwaarloosd. Overweeg, hoe welgevallig de bede van den goeden moordenaar was aan den Heer. Nog nauwelijks heeft Jesus die rouwmoedige woorden vernomen, of vol liefde spreekt Hij den boeteling toe; âVoorwaar, Ik zeg u, heden zult gij met Mij zijn in het paradijs!' Ach, de schuldige durfde in zijne nederigheid niets anders vragen dan dat de Heer hem zou gedenken, wanneer Hij zou gekomen zijn in zijn rijk ; en Jesus belooft hem niet alleen zich zijner te zullen herinneren, maar verzekert hem plechtig, dat hij nog dien eigen dag met Hem het paradijs zal mogen binnengaan. O, ondoorgrondelijk geheim van Gods onuitsprekelijke barmhartigheid ! O, gelukkige moordenaar, die werdt uitverkoren om gerechtvaardigd en geheiligd te worden door de verdienste van het goddelijk offerbloed in het eigen uur, waarop dit bloed aan het kruis werd vergoten ! O, benijdenswaardige kruiseling, die uit den mond van Jesus zeiven mocht vernemen, dat hij tegelijk met Gods Zoon het paradijs des hemels zou ingaan, om daar voor eeuwig in zijne onsterfelijkheid en zijne glorie te deelen ! Welke vreugde zal het hart van dien heiligen boeteling niet overstelpt hebban toen hij dat goddelijk woord mocht vernemen; met welk een blijdschap zal hij de beulen niet hebben zien toetreden om door de laat-

stc martelingen zijn dood en aldus zijn eeuwig geluk en zijne glorie te verhaasten ! Wie zou dan nog wanhopen aan zijne zaligheid, waar hij Jesus den berouwvollen misdadiger op zijne eerste bede het paradijs ziet ontsluiten. Mocht gij dan zwaar gezondigd hebben, ja mocht er wellicht een leven achter u liggen, dat geheel aan den dienst der wereld, aan de inwilliging van booze hartstochten was gewijd, schep moed, werp een blik op den gekruisten Verlosser en verzucht tot Hem met den boetvaardigen moordenaar, maar verzucht het met dienzelfden ootmoed, datzelfde leedwezen, datzelfde geloof en vertrouwen: âHeer Jesus, wees mijner gedachtig, nu Gij daar zetelt in uw rijk. Vergeef mij, wat ik jegens U misdreef, schenk mij de genade om van dit oogenblik af in alles uw heiligen wil te volbrengen, in het goede te volharden en in uwe liefde te sterven, opdat ik U eenmaal met alle boetelingen en uitverkorenen moge prijzen en verheerlijken in eeuwigheid!quot;

V o o r n e m o n. Hoe groot en menigvuldig mijne overtredingen ook mogen geweest zijn, steeds zal ik een onwrikbaar vertrouwen stellen in Gods eindelooze barmhartigheid.

II. Overweeg, hoe Maria onder het kruis ons tot Moeder werd geschonken. Ach, Eva, ons aller stammoeder, stond onder den boom der kennis en strekte begeerig hare hand uit naar de verboden vrucht; zij plukte

haar, at ze en gaf er van aan Adam, en zoo zondigden onze eerste ouders door hoogmoed, door ongehoorzaamheid en zinnelijkheid en verloren zij niet alleen voor zich-zelven, maar voor geheel hunne nakomelingschap de bovennatuurlijke voorrechten, waarmede God hen bij hunne schepping had begiftigd. Maar wat onze stamouders voor ons verloren, schonk God ons terug door zijn eeniggeboren Zoon. En omdat de allerzaligste Maagd Maria den Messias ter wereld bracht wordt zij door de heilige Vaders begroet en verheerlijkt, als Medewerkster in de verlossing van het menschelijk geslacht, als de nieuwe Eva, de Moeder van allen, die, door Jesus' bloed herboren, het leven der genade terug ontvingen. Maar wat de nooit volprezen Maagd reeds was krachtens haar heilig Moederschap, werd zij nogmaals door den uitdrukkelijke)! wil des Verlossers, toen Hij met stervenden mond tot haar en tot den beminden leerling sprak : âVrouwe, zie uwen Zoon, Zoon, zie uwe Moeder!quot; O, nooit volprezen geheim van 's Heeren goedheid en liefde ! Zie, terwijl Jesus daar in de ondragelijkste smarten aan het kruishout hangt, denkt Hij niet aan zijn bitter lijden, maar slechts aan onze redding, aan ons geluk; zijn heilig bloed schenkt Hij ons ter verzoening eu vergiffenis en zijne maagdelijke Moeder tot onze bijzondere beschermster en schutsvrouw in dit leven! Maria is onze Moeder; met de teederste

bezorgdheid slaat zij ons gade; zij waakt over onze schreden, reikt ons hare liefderijke hand toe op onzen weg en voert ons de veilige haven des behouds binnen. , Vrouwe, zie uwen Zoon!quot; Sinds Jesus dit zegenrijk woord sprak op Golgotha, betoonde Maria zich te allen tijde de Moeder der gansche Christenheid. Zij is die blinkende ster aan den hemel, wier vriendelijke stralen het pad verlichten, waarlangs wij, pelgrims uit dit ballingsoord, moeten opgaan naai- het hemelsch vaderland. Zij is de geestelijke ark, waarin allen worden opgenomen en redding vinden, die bij den zondvloed, welke de wereld bedreigt, tot haar hunne toevlucht nemen. Zij is de hechte toren, waarin de christelijke strijders een veilige rustplaats vinden en zich kunnen onttrekken aan de aanvallen van den helschen vijand. Zij is de toevlucht der zondaren en nimmer werd iemand verstoeten, die hare hulp inriep. Haar hart staat voor allen open, die zich met kinderlijk vertrouwen onder hare moederlijke bescherming stellen; zij schenkt leniging in alle smart, opbeuring in alle droefheid, hulp in allen nood, sterkte in alle lijden, want haar moederlijk hart is vol ontferming en klopt voor elk harer kinderen van de vurigste, de krachtigste, de heiligste liefde. Vraag u af, of ook gij uwe Moeder eene teedere liefde toedraagt, of gij een onbeperkt vertrouwen stelt in hare voorspraak en of gij in alle moeielijkheden

en gevaren tot Haar uwe toevlucht neemt. Beijvert gij u, Haar als uwe Moeder te vereeren door hare feestdagen met bijzonderen luister te vieren? Legt gij er u op toe hare deugden na te volgen, en zijt gij gewoon haar dikwerf gedurende den dag te begroeten met de schoone gebeden, waarin hare kinderen Haar bij voorkeur verheerlijken en zich onder hare machtige bescherming stellen'? O, bedenk het wel, er bestaat schier geen krachtiger voorbehoedmiddel tegen de zonde, geen zekerder waarborg om de genade der volharding van God te verkrijgen, dan eene teedere, eene kinderlijke godsvrucht tot de allerheiligste Moeder des Heeren.

Voornemen. Ik wil er ernstig naar streven een ijverig dienaar van Maria te zijn. Daarom zal ik in elke beproeving en bekoring hare bescherming inroepen en mij er op toe-leggen hare deugden na te volgen, bijzonder hare nederigheid, haren geest van versterving en hare zuiverheid.

III. Spoed u heen, in den geest, spoed u heen. Christen ziel, naar den heuvel van KalvariÃ«; nader met diepen eerbied het kruis, waaraan Jesus te sterven hangt; werp u aan den voet des kruises neder, zie op met innige liefde en diep gevoeld medelijden naaiden lijdenden Verlosser, die in onbeschrijfelijke folteringen voor de zonden der wereld boet. Ach, met elk oogenblik nemen zijne krachten af en vermeerderen zijne pijnen;

uitgeput van bloedverlies en lijden zoekt Hij tevergeefs naar eene plaats, waar Hij het moede hoofd zal laten rusten. Hij laat het steunen tegen den kruisbalk, en de doornen dringen nog dieper in zijn heilig hoofd. Hij laat liet rusten op zijne borst en de wonden zijner doornagelde handen scheuren nog verder open. Aanschouw dat aanbiddelijk gelaat ; zijne lippen zijn verbleekt, de doodskleur spreidt zich uit over zijn heilig aangezicht, de glans zijner oogen wordt verduisterd, de laatste druppelen van zijn kostbaar bloed vloeien uit zijn heilige wonden, zijne ademhaling wordt immer zwaarder en moeielijker, alles kondigt aan, dat de Schepper en Oorsprong des levens weldra den geest zal geven. Het is omstreeks drie uren in den namiddag, het uur, waarop het avondoffer in den tempel wordt opgedragen, het uur tevens, waarop Jesus, de eeuwige Hooge-priester der Nieuwe Wet, zijn offer gaat voltooien. Hoor, hoe Hij zich beklaagt bij zijn hemelschen Vader over do smartelijke verlatenheid, waarin hij daar hangt aan het kruis, hoe Hij, door den hevigsten dorst gefolterd, om lafenis roept, hoe Hij met stervenden mond spreekt: âHet is volbracht.quot; Ja, het is volbracht, het groote, het gewichtige werk, dat de Zoon Gods op deze wereld kwam verrichten; alle vermoeienissen zijn doorstaan, alle smarten en ontberingen zijn geleden, nog eenige oogenblikken, en alles

zal een einde nemen. Het is volbracht. De voorafbeeldingen van het Oude Verbond zijn werkelijkheid geworden; de voorspellingen der profeten zijn vervuld, de Oude Wet wordt opgeheven en de Nieuwe Wet wordt afgekondigd. Het is volbracht. De wil des hemelschen Vaders is vervuld, de bittere lijdenskelk bijna geledigd, het groote offer zijne voltooiing nabij, en weldra zal Gods rechtvaardigheid zijn voldaan, weldra de zondenschuld der wereld in het bloed van liet goddelijk Lam zijn uitgedelgd. Het is volbracht! O onuitsprekelijk verheven en heilig geheim. O troostvolle, o zoete en verblijdende woorden, waarin de Zoon van God voor de zonden zijner schepselen den offerdood stervend aan de geheele wereld aankondigt, dat de verlossing nabij is. Nog eenmaal richtte Jesus het hoofd op; nog eenmaal sloeg Hij zijne blikken ten hemel ; dan slaakte Hij een luiden kreet en riep: , Vader, in uwe handen beveel Ik mijnen geest!quot; en na deze woorden boog Hij het hoofd en stierf. . . . Ach, Jesus is gestorven; de Zoon van God, de vreugde der Engelen, de Blijdschap des hemels, de Bruidegom onzer zielen. Hij is gestorven om door zijn dood ons te redden van den eeuwigen ondergang. âJesus is gestorven!quot; zoo treuren de heilige vrouwen en de beminde leerling aan den voet van het kruis. âJesus is gestorven!quot; zoo roepen de hardnekkige Joden

met boosaartligen lach elkander toe. ,Jesus is gestorven!quot; zoo juichen en jubelen de Engelen en gelukzalige Geesten in den hemel, 's Heeren lijden heeft een einde genomen, het groote Verlossingswerk is volbracht, de helsche machten zijn verslagen, de dood is overwonnen, de zielen zijn vrijgekocht, Gods toorn is gestild, de hemelsche Gerechtigheid is verzoend, de vrede tusschen hemel en aarde op plechtige wijze gesloten cn de poorten des hemels zijn wederom geopend ! O, duizendwerf gezegende dag, o plechtig uur, o onuitsprekelijk geheinmis-vol en verheven oogenblik, waarop de Zoon van God door zijn dood den dood overwon en door zijn leven te laten aan het kruis aan zijne schepselen het eeuwig leven heeft geschonken 1 Welaan, kniel in de dankbare vervoering uwer liefde naast uwen gestorven Verlosser neder, beschouw dat heilig lichaam, dat voor uwe zaligheid met wonden werd overdekt, omhels in den geest die doorboorde voeten en overweeg het woord, dat Jesus, de eeuwige Waarheid, zelf eenmaal sprak; âGrooter liefde heeft niemand, dan hij, die zijn leven geeft voor zijne vrienden.quot; O, 't was uit liefde tot u, dat Hij het ondragelijkst lijden op zich nam en den smadelijksten dood wilde sterven ! Uit liefde tot u liet Hij zich in boeien slaan en gevankelijk wegvoeren uit den Olijf hof; uit liefde tot u liet Hij zich als een misdadiger onder een vloed van

slagen voortsleuren langs Jerusalems straten; uit liefde tot u gaf Hij zijn lichaam over aan de wreede geeselstraf; uit liefde tot u bood Hij zijn hoofd aan om met doornen gekroond te worden; uit liefde tot u nam Hij het zware kruis op de schouders, droeg Hij het heen naar Golgotha, strekte Hij zich uit op het schandhout en liet Hij zijne handen en voeten doorboren; uit liefde tot u hing Hij drie lange, smartvolle uren aan zijne heilige wonden, aan de heftigste folteringen, aan de bitterste verguizing ter prooi; uit liefde tot u boog Hij zijn hoofd en stierf Hij in de smartelijkste verlatenheid en de diepste vernedering, als de laagste en verachteliikste boosdoener, door de heffe des volks versmaad en gevloekt. O, kunt gij uwen God en Heer uit liefde tot u de bitterste folteringen zien verduren, den onteerendsten dood zien sterven, zonder Hem eenig blijk uwer dankbare wederliefde te geven. Ach, indien gij Hem voorheen niet hebt liefgehad, wil Hem dan voor het minst uwe wederliefde niet weigeren. Dat hart toch zou al te versteend zijn, dat na zulk eene liefde ondervonden 'e hebben geen liefde voor liefde zou willen geven. Wij lezen van een heilig jongeling, met name Calliopus, dat hij daags voor den sterfdag des Heeren om de trouwe en heldhaftige belijdenis van zijn geloof, met het hoofd naar beneden en de voeten opwaarts aan het kruis werd gehecht. Den volgenden dag gaf hij

onder de grootste folteringen den geest. Zijne moeder echter bleef daar staan aan zijne zijde; treurend en alle smarten en folteringen in hare ziel verdurend, die den martelaar in zijn lichaam waren aangedaan; en terwijl hij nog hing aan het kruis omhelsde zij hem in zulk een onuitsprekelijke zielesmart, dat zij in deze omhelzing stierf. 0, mocht ook gij aldus het kruis van Jesus omhelzen met dezelfde liefde, met dezelfde deelneming in zijn lijden; mochten geene bekoringen, geene kwellingen, geene beproevingen, geene vervolgingen, mocht geen ziekte, geen lijden, geen macht ter wereld ooit in staat zijn u van het kruis des Heeren los te rukken, noch van zijne liefde te scheiden ! Ach, smeek Jesus dan om vergiffenis voor uwe zonden, die de oorzaak van zijn lijden en sterven waren, hernieuw uwe goede voornemens, leg ze aan den voet des kruises neder en verzucht tot Hem; Heer Jesus, die mij door uw smartvol lijden en uwen bloedigen dood hebt vrijgekocht, vergeef mij mijne zonden, ontgloei mijn hart van eene vurige, dankbare wederliefde tot Ã¼; gedoog toch niet, dat ik ooit weder door de zonde van U gescheiden worde.

V o o r n e m e n. Dikwijls zal ik er aan denken, hoe Jesus uit liefde tot mij zijn leven heeft gegeven aan het kruis, om mij tegen elke bekoring te sterken en in zijne liefde te volharden.

Dank, duizendmaal dank, dierbare Jesus, voor de liefde, de eindelocze, de onuitsprekelijke liefde, die Gij mij in uw bitter lijden en sterven betoond hebt. Helaas! ik was de schuldige. Door mijne zonden had ik den toorn van uwen hemelschen Vader tegen mij opgewekt en de straffen der hel verdiend ; geen geluk, geen vreugde, geen zaligheid bestond er meer voor mij, noch in dit leven, noch in de eeuwigheid. Maar toen ik in de boeien des duivels verzuchtte en in zonden nederlag, daaldet Gij neder uit den hemel, en na een leven van armoede en ontbering geleid te hebben, naamt Gij het kruis op uwe schouders en gingt Gij op naar Golgotha, om de straffen uit te boeten, die ik door mijne zonden verdiend had, en het doodvonnis te ondergaan, dat over mij door den eeuwigen Rechter was uitgesproken. O, dierbare Jesus, wat zal ik Ã¼ dan wedergeven voor al hetgeen Gij voor mij geleden hebt, voor al de liefdeblijken, die ik van U mocht ontvangen ? O, niets anders vraagt Gij dan een hart, dat U eene innige wederliefde toedraagt. Welaan, liefdevolle Verlosser, ik schenk Ã¼ mijn hart. Helaas! wel moet ik erkennen dat het niet waardig is om aan U opgedragen te worden; want ach, nog beantwoordt het zoo weinig aan uwe liefde, nog is het zoo arm aan deugden, zoo ge-

hecht aan de ijdelheden dezer wereld en zoo geneigd tot het kwaad. Maar Gij, lieve Jesiis, die alles kunt, Gij kunt het ook Uwer waardig maken. O, zie dan hier, waarom ik U smeek. Reinig en zuiver mijn hart van elke vlek en smet, roei elke neiging, elk verlangen, elke begeerte, die niet Ã¼ ten doel heeft volkomen in hetzelve uit; ontgloei het van eene vurige liefde tot U; stort het eene oprechte begeerte in naar de deugd, in het bijzonder naar die deugden, waarvan Gij ons in uw smartvol lijden en sterven zulk een heerlijk voorbeeld hebt geschonken. Maak het nederig, zachtmoedig, zuiver, volgzaam en bereidvaardig om elk offer te brengen, dat Gij mij zult vragen, om elk kruis te aanvaarden, alle lijden te verduren, dat Gij mij zult overzenden. Mocht ik aldus voor uw heilig aanschijn wandelen en geen enkelen dag, geen enkel uur mijns levens vergeten, welke wederliefde ik U verschuldigd ben. Daarom bid ik U, neem mij aan als uw eigendom en beschik over mij volgens uw goddelijk welbehagen. Gij, o mijn Jesus, hebt U zeiven uit liefde tot mij opgedragen aan het kruis; zie, ook ik draag mij geheel aan Ã¼ op. Neen, ik wil niet meer toebehooren aan mij zeiven en mijne hartstochten dienen, die mij zoo menigmaal van Ã¼ verwijderden; ik wil niet meer toebehooren aan de zonde, voor welker uitboeting Gij de ondragelijkste smarten hebt willen lijden; ik wil niet meer toe-

behooren aan de wereld, die slechts vergankelijke goederen aan hare volgelingen kan schenken; neen, dierbare Jesus, slechts uw eigendom wil ik zijn, uw eigendom wil ik blijven in voor- en tegenspoed, in verheffing en vernedering, in droefheid en vreugde, in ziekte en gezondheid, in leven en in sterven, opdat ik, wanneer het laatste uur ook voor mij eenmaal zal aanbreken, in uwe liefde dit leven moge verlaten en de vruchten, de heerlijke vruchten van onsterfelijkheid, van geluk en glorie moge inoogsten, die Gij ons door uw bloedigen en diep vernederenden kruisdood hebt verworven. Amen.

In het begin van het jaar 1889 heeft de Bisschoppelijke iioofd-bestuurder van de Vereeniging van don levenden Rozenkrans aan de ZeerEerw. Heeren plaatselijke Directeuren der vereeniging oen gedrukten brief of circulaire toegezonden, waarin de maatregelen en beschikkingen zijn medegedeeld, welke de HoogEerw. Pater Provinciaal der Prodikheeren in Nederland voor do nieuwe regeling dor Vereeniging noodig of nuttig had geoordeeld.

Dat schrijven betrof in de eerste plaats Uwen ZeerEerw. Directeur, maar voor oen gedeelte ook do Zelateurs on Zolatricen, on de gewone ledon dezer vereeniging.

Ten einde mi al de Zelateurs en Zela-tricen en door hun bemiddeling ook de gewone leden van de Vereeniging van den levenden Rozenkrans met die maatregelen en beschikkingen die hen aangaan, alsmede met de vernieuwde statuten der vereeniging in kennis te stellen en zoodoende hunne godsvrucht tot de Allerh. Maagd en hun ijver voor den bloei der vereeniging aan te wakkeren, daarom heeft het Bisschoppelijke bestuur der vereeniging het dienstig geoordeeld bij het boekgeschenk voor dit jaar wederom evenals in 1890 een aanhangsel te voegen, bevattende:

2Â°. de herziene en opnieuw goedgekeurde statuten, der âVereeniging van den levenden Rozenkrans' en

1Â°. Ter keiinia van do Zelatours en Zela-trieen client gebracht te worden vooral liet navolgende:

âVolgens de officieele verklaring, door den HoogEerw. Pater Procurator Generalis der Predikheeren-orde, 20 September 1879 gegeven, moeten de geheimen van den Rozenkrans, die onder de leden onzer ver-eeniging worden verdeeld, door het lot voor ieder hunner worden aangewezen, en is deze loting voor het verdienen dor aan de vereeniging verleende aflaten noodzakelijk.

âDeze loting moet voor den Zelateur of de Zelatrice geschieden, doch steeds in tegenwoordigheid van althans twee leden.

âHet is wenscholijk deze loting te houden bij het begin van iedere maand, en dan de voor ieder alzoo telkens aangewezen geheimen rond te deelen.

âDoch het is desnoods ook voldoende, wanneer een lid eerst een geheim door de loting verkregen heeft, en hij dan naderhand telkens het volgende geheim noemt of van den Zelateur of Zelatrice ontvangt.quot; (¹)

Vergelijk vooral wat dit laatste betreft, het handboekje voor'de Eerw. Heeren Bestuurders, Presidenten, Zelateurs en Leden van den levenden Kozen krans door Pater Bebelmans, biz. 5G en vgg.

quot;i⁰. Vervolgens worden do Zelatours en Zolntricen ernstig aangenaamd 's jaarlijks bij hun leden ter eere der Allerh. Maagd eene aalmoes te verzoeke¹).

Het bedrag dier gezamenlijke aalmoezen wordt door do ZEw. Heoren Directeuren overgemaakt aan den Algemeenen Thesaurier der vereeniging (den Eerw. liector van het St. Aloysius-gesticht te Amsterdam) die ook voor de toezonding der boekge-sehenken zorg draagt, en bij wien inschrij-vingsbillotten, geheimen enz. te verkrijgen zijn.

Die gezameulijkon aalmoezen worden besteed niet alleen voor onze MissiÃ«n in Oost en West tot voortplanting des geloofs, maar ook om te helpen voorzien in dringende behoeften van arme scholen, gestichten en kerken in ons Bisdom.

Het nieuwe insclirijvingsbillet, bevattende de herziene en opnieuw goedgekeurde statuten der Vereeniging van don levenden Rozenkrans, is als volgt:

met verguiniiug van Zijne HoogÂ»vaardiglieid Mons. Cadaccini, Vice-Superior der Ilollaudsche Zending

Te bidden gelijk de Heer Jesus gebeden en het zijnen leerlingen geleerd heeft; Maria, de Moeder van Jesus, te begroeten, gelijk de hemelgezant, de engel GabriÃ«l, haar begroet heeft, toen het uur onzer verlossing-was genaderd; zijn hart in dankbare be-

wondering uit te storten over do barmhartigheid Gods, gelijk Elisabeth, toen zij, van vreugde opgetogen, Maria, hare gezegende nicht, het eerst als Moeder dos Heeren mocht ontmoeten; de voorspraak van Maria in te roepen op die wijze, zooals de Kerk heeft goedgekeurd en aanbevolen: zoovele groote geheimen van onzen H. Godsdienst: de geboorte, het lijden, de verheerlijking van onze)i Heer, de neder daling van den H. Geest, de hemelsche glorie der 11. Maagd, te overwegen: ziedaar den korten inhoud en het verheven dool van het gebed, hetwelk wij den II. liozenkram noemen.

Het is niet noodig de voortreffelijkheid en do groote kracht van dit verheven gebed nader aan te toonen ; alleen worden de leden der Vereeniging van den Levenden Rozenkrans er aan herinnerd, hoe dikwerf en met welken drang Zijne Heiligheid Paus Leo XIII al de geloovigen tot het ijverig bidden van den H. Rozenkrans aanzet.

De wijze, waarop de Jlozenkrans gebeden wordt, is als volgt: men begint dien met de twaalf Artikelen des yeloofs, waarna het Onze Vader en driemaal het ]Vee-s gegroet, en voegt daarachter. Eer zij den Vader en den Zoon en den II. Geest, enz. Vervolgens herhaalt men het Onze Vader, bidt tienmaal het Wees gegroet, en sluit weder met het Eer zij den Vader, enz. Zulk een gedeelte wordt een tientje genoemd ; vijftienmaal herhaald, maakt liet een geheelen Rozenkrans uit.

De geheimen, tot welker vereering telkens een der vijftien tientjes geboden wordt, zijn evenzoo vijftien in getal ; de vijf eerste worden blijde geheimen genoemd, omdat zij ons de blijde aankondiging der verlossing, of Jesus' geboorte en kindsheid herinneren , zij zijn: de boodschap des Engels aan Maria, het bezoek der II. Maagd aan Elisabeth, de geboorte onzes Heeren Jesus Christus, de opdracht van Jesus in den Tempel en zijne wedervinding. De vijf droevige geiieimsn worden zoo gehceteii. omdat zij aan de herdenking van Jesus' lijden en dood zijn toegewijd, en zij zijn: Jesus' doodsangst in Gethsemnni, zijne geeseling, zijne kroning met doornen, zijne kruisdraging en zijne kruisiging. Eindelijk

zoo genoemd, omdat zij ons de overwinning op dood en hel, de glorierijke hemelvaart des Heeren en de kroning der Allerheiligste Moeder (rods doen gedenken. Zij zijn: Jesus' verrijzenis, zijne hemelvaart, de nederda-limj des /7. Gresles, de opneming ten hemel der II. M(ialt;id en hare I ronhuj in den hemel.

In onze godvruchtige Vereeniging, die den naam draagt van den LEVENDEN ROZENKRANS. worden de hierboven vermelde geheimen onder vijftien personen verdeeld, die zich verbinden, om dagelijks Ã©Ã©nmaal het Onze Vader en tienmaal het JFees (jegroet, waarachter het Eer zij den Vader enz. te bidden, en daarbij een dier geheimen te gedenken, hetwelk aan ieder afzonderlijk voor eene maand ter overweging is aangewezen. Op deze eenvoudige en gemakkelijke wijze wordt eiken dag door vijftien tot dit doel vereenigde personen een geheele Rozenkrans gebeden, en wordt met dit ver-eenigd gebed de verlevendiging der gedachte aan de dierbare geheimen van ons H. Geloof en de voortdurende vereering der H. Maagd bereikt.

Ten eerste. Men moet tot lid dezer Ver-eeniging aangenomen zijn door een wettig aangestelden Zelateur ot' Zelatrice, en niet andere leden tot een vijftiental zijn vereenigd.

Ten tweede. Dagelijks Ã©Ã©nmaal het Onze Vader en tienmaal liet Wees (/ejjroet bidden, met de meening om liet geheim te vereeren, hetwelk aan ieder voor de loopende maand is te beurt gevallen.

Deze voorwaarden verplichten niet op zonde; maar men moet ze vervullen om aan de aflaten en andere geestelijke gunsten der Vereeniging deel te kunnen hebben.

Ofschoon het geene voorwaarde is ter bekoming der aan deze Vereeniging vergunde aflaten en van hare andere geestelijke voordeelen, worden toch de leden, ter meerdere bevordering van godsvrucht, ernstig aangenaamd tot het volgende :

Ten eerste. Dat de persoon, aan wien het eerste geheim te beurt valt, beginne met het : It: r/eloof in God den Wider, en daarna het Onze Vader en driemaal het

Ten tweede. Dat ieder lid die deugd, welke als bijzondere vrucht van liet geheim vermeld wordt, zooveel mogelijk trachte in oefening te brengen.

Ten derde. Dat men de feestdagen der H. Maagd en bijzonderlijk het H. Kozen-kransfeest (invallend op den eersten Zondag van October) godvruchtig viere.

Ten vierde. Dat ieder lid jaarlijks voor het welzijn dezer geheele Vereeniging, op eenen naar verkiezing bepaalden dag, een half uur het Allerheiligste Sacrament des Altaars godvruchtig bezoeke, of, hierin verhinderd, den Kruisweg bidde.

Ten vijfde. Eindelijk, ea hierop is bij de oprichting dezer Vereeniging met reden aangedrongen, dat ieder lid, jaarlijks ter eere van de H. Maagd, eene aalmoes, overeenkomstig zijnen staat, offere, welke dooiden Zelateur of Zelatrice van ieder vijftiental leden ingezameld, aan den plaatselijken Directeur van iedere afdeeling der Vereeniging zal worden ter hand gesteld en door ZZEw. aan den algemeenen Thesaurier dor Vereeniging (den WEw. Rector van het St. Aloysius-gesticht Elandstraat 177 Amsterdam) zal worden overgemaakt.

Zijne Heiligheid Paus Gregorius XVI heeft deze Vereeniging, eenigen tijd na hare stichting goedgekeurd, met hoogen lof aanbevolen en aan haar groote gunsten toegestaan. Zijne bedoeling was hiermede, ongetwijfeld, om het eenvoudig, maar verheven gebed van den Rozenkrans, bij sommigen niet genoeg bekend, bij anderen niet genoeg geacht, en echter zoo uitstekend geschikt om de Allerzaligste Maagd, op heilige wijze, overal en ten allen tijde te vereeren, meer algemeen te maken; om eerbied, liefde en godsvrucht voor de H. Moeder Gods op te wekken, en bij hare ware en echte vereerders te vermeerderen; om door dit vereenigd gebed een meer onweÃªrstaanbare kracht aan onze smeekingen te geven, en zoodoende de goddelijke gramschap eerder te verzoenen en de schatten van Gods genade over de H. Kerk en hare kinderen te doen afdalen.

Het gebed is echter niet hot eenige doel van het Opperhooofd der Kerk bij de verleende gunsten: verbetering des levens en de getrouwe navolging van de deugden der H. Maagd zijn het vrome verlangen, dat de H. Vader in zijn Breve uitdrukt: âWijdrin-âgen er tegelijkertijd ten krachtigste op aan, âdat allen, door ook andere plichten gods-

,dienstigheid, liefde en andere deugden ijve-â rig te beoefenen, en door een gedrag, dat ânaar de voorschriften van het Christelijk , leven geregeld is, zich aan de Allerheilig-, ste Moeder Maria meer en meer dierbaar ,maken, die aan hen welke zich op hare , verheerlijking toeleggen, het eeuwige leven , belooft.quot;

Het is dus ook de deugd der liefde, waartoe Zijne Heiligheid ons uitdrukkelijk aanspoort. Liefde nu is werkdadig en snelt ter hulp waar zij eone gelegenheid ziet om wÃ©l te doen en te helpen. JÃ¯iets slechts vele kerken, gestichten en andere godsdien-tige en weldadige inrichtingen van ons Bisdom, maar ook de MissiÃ«n ter voortplanting des geloofs in onze KoloniÃ«n hebben talrijke, nog onvervulde en toch zeer dringende behoeften. Wiens hart bloedt niet, wanneer hij aan zoovele ongeloovigen in onze overzeesche bezittingen denkt, die in het gevaar zijn van eeuwig verloren te gaan ? Deze ongelukkigen aan de Moeder der barmhartigheid aan te bevelen, den ijverigen zendelingen, die bloedverwanten, vrienden en vaderland hebben verlaten, ja, alles hebben opgeofferd, de behulpzame hand te bieden, hen beter in staat te stellen om den godsdienst onder do heidenen uit te breiden en ook dezen tot kinderen van Maria te maken, ziedaar het ruime veld, dat in de overzeesche gewesten voor onze liefde open-

staat; ziedaar dan ook oen der bijzondere bestenmiingen, waartoe de liefdegaven dezer Vereeniging zullen gebezigd worden.

Moedigen wij dan elkander aan tot beoefening van die verhevene deugd, de liefde ; dat de liefde, het echte kenteeken der leerlingen van onzen Hoer, niet in het enge perk van bloedverwanten en vrienden oni-sloton zij, maar zich, zooveel mogelijk, aan al onze naasten betoone, ook aan hen die over geheel ons Bisdom verspreid en ons onbekend zijn, maar onze hulp behoeven, ja, dat onze liefde zich ook over de zeeÃ«n, naar verre gewesten uitstrekke tot die on-gelukkigen, dio nog in de duisternissen van het heidendom gezeten zijn, en met wie wij ons, in do hoogste liefde, wolke God zelf is, eeuwig hopen te verheugen.

Bij Breve : Benedicentes Domino, van 27 Januari 1832, heeft Zijne Heiligheid, Paus Gregorius XVI, aan deze Vereemging goedgunstig de volgende aflaten veileend. ⁰ Ten eerste. Vollen aflaat voor ieder lid, op den eersten feestdag na zijne aanneming tot lid, na alvorens godvruchtig gebiecht en gecommuniceerd te hebben. Deze aflaat kan aan de geloovige zielen worden toegevoegd.

len tweede. Aan ieder lid, die zijn gedeelte van den Rozenkrans, dat is Ã©Ã©n Onze Vader en tienmaal het Wees (jegroet bidt, een aflaat van honderd dagen, op de werkdagen, en een van zeven jaren en zeven ciuadragenen op zon- en feestdagen, waaronder begrepen zijn, zelfs die feestdagen, waarop de vroeger er aan verbonden verplichting van do H. Mis te hoeren is opgeheven, alsmede dagelijks onder de Octaven van Kerstmis, Paschen, H. Sacramentsdag, Pinksteren, de tenhemelopneming der H. Maagd, Maria-Geboorte en Onbevlekte Ontvangenis.

Ten derde. Op de hooge feestdagen. Kerstmis 's Heercn Besnijdenis, Driekoningen, Paschen, Hemelvaartsdag, H. Sacramentsdag Pinksteren, H. Drievuldigheid en op alle'feestdagon der FT. Maagd, het feest van don

H H. Petrus en Paulus en Allerheiligen, oh den derden zondag van iedere maand, vollen aflaat, dio aan do geloovige zielen kan worden toegevoegd, mits men zorgvuldig en godvruchtig, ten minste gedurende eene maand â buiten een wettige verhindering â dagelijks liet aangewezen tientje bidde, en op een der genoemde feestdagen waardig biechte, communiceere en in eene kerk eenige gebeden verrichte.

Deze aflaten kunnen ook zieken, of die anderszins wettig belet zijn zich naar eene Kerk te begeven, deelachtig worden, indien zij daarvoor volgens de uitspraak van hunnen biechtvader eenig ander goed werk verrichten.

Ten vierde. De aflaten, die tot aan het jaar 1832 aan alle geloovigen bij het bidden van den Rozenkrans verleend zijn, en derhalve :

a. een aflaat van honderd dagen voor ieder Onze Vader en voor ieder Wees gegroet. Doch hiervoor is het noodig een Rozenkrans te gebruiken, gewijd door een dei-Priesters van de Orde der Predikheeren, of een anderen Priester, die door den Hoog Eerwaarden Pater Generaal derzelfde Orde daartoe gemachtigd is:

b. een vollen aflaat, toevoegbaar aan de geloovige zielen, op een dag naar verkiezing, zoo men, na godvruchtig gebiecht en gecomninniceerd te hebben, de gewone

geboden volgens de meening Zijner Hoi liglioid stort. Voor liet verdienen van dien allaat is hot noodiy, dat mon gedurende een vol jaar dagelijks zijn tientje lieeft gebeden aan een Rozenkrans, gewijd met dezelfde wijding als boven is gezegd. Ten vijfde. De Hoog Eerwaarde Pater Generaal dor Orde van de Predikheeren heeft in het jaar 1836, en bij bevestiging in het jaar 1877, de leden dezer Vereeniging deelachtig gemaakt aan al de geestelijke goederen zijner Orde.

Ten zesde. Op alle feestdagen der H. Maagd zal voor al de levende leden dezer Vereeniging het H. Misoffer worden opgedragen, en eens in de maand voor de overledene leden dierzelfde Vereeniging.

Eimlolijk vulgon liier dc 15 golioimon zuoals zij door do leden der vereeiiiging worden gebeden.

Zie, o Jesus! op mij neder, en dat eene diepe nederigheid mij aan den rijkdom uwer barmhartigheden deelachtig make.

Het Geloof; Onze Vader, driemaal Wees gegroet, Eer zij den Vader, enz. Onze Vader; tienmaal Wees gegroet-, Eer zij den Vader, enz.

Goddelijk Hart van Jesus, onbevlekt Hart van Maria, moge men U overal en altijd kennen, beminnen, eeren en navolgen.

0 Maria! die zooveel overvloedige zegeningen in het huis van Elizabeth hebt aangebracht, bezoek ook mijne arme ziel, opdat zij, gelijk Johannes de Dooper, door uwe voorspraak gezuiverd worde.

O Maria! onze Moeder! ontdoe ons van alle gehechtheid aan de goederen dezer wereld opdat wij. do armoede van Jesus na-

volgende, waardig worden eens in den hemel de goederen te bezitten, welke Hij ons beloofd heeft.

O Maria! liever wil ik sterven, dan de geboden Gods en dor Kerk te overtreden, en mij aan de gehoorzaamheid te onttrekken, die ik aan het Opperhoofd der Kerk, onzen H. Vader, den Paus, den Stedehouder van Christus op aarde verschuldigd ben.

O Jesus! die mij gezocht hebt, toen ik Ã¼ ontvluchtte, zult Gij U van mij verwijderen, nu ik U zoek'?

O Maria! die Jesus met zooveel ijver gezocht en gevonden hebt, verwerf mij de genade, Hem te vinden en Hem, door de zonde, nimmer meer te verliezen.

O Jesus! die mijne zonden met bloedige tranen beweend hebt, geef mij dat inwendig, bovennatuurlijk en oprecht berouw, zon-

O Jesus ! leer ons in ons lichaam boete doen, om de beleedigingen te herstellen, welke [J door de menschen worden aange-daan en om, zoo voor hen, als voor ons zeiven, den geest der boetvaardigheid en de vergeving der zonden te verwerven.

O Jesus! ik smeek U bij uwe doorne-kroning, doe mij den hoogmoed, den ijdc-len roem, de eerzucht haten, en laat de vrees van aan de menschen te mishagen mij toch nooit uw' aanbiddelijken wil doen miskennen.

Ik neem, o mijn God! de moeielijkheden van mijnen staat aan als kruisen,* door uwe barmhartigheid, tor mijner heiliging uitgekozen.

0 Je,sus! dio voor ons aan liet kruis gestorven zijt, doe ons door uwe genade aan de zonden sterven, om voortaan niet dan voor uwe liefde te leven. Gij, Moeder van smarten, die ons tot uwe kinderen hebt aangenomen, maak dat wij TJ als onze Moeder beminnen.

O Jesus! verrezen van den dood, trof de vervolgers der waarheid en de zondaren met uw helder cn vermogend licht; doe hen van den dood der zonde tot het leven der genade overgaan, en schenk ons allen eene volkomene verandering des harten.

Houd moed, geloovige ziel! zoo gij Jesus eenmaal in den hemel volgen wilt, weet dan, dat gij slechts door opoffering daartoe zult geraken.

O Jesus ! daar uwe leerlingen in de stilte en afzondering den H. Geest ontvangen hebben, zoo geef ons den geest van ingetogenheid, opdat het vuur uwer liefde onze harten zuivere en ontvlamme.

Heilige Maagd! verwerf mij de genade, om de banden der zonden te verbreken, opdat iiiijn laatste oogenblik liet begin zij van mijn eeuwig geluk.

Heilige Maria! zie het vertrouwen, hetwelk wij in uwe voorspraak stellen: bescherm ons, bescherm ons Vaderland en bewaar in dit gewest den dierbaren schat vatij het Roonisch Katholiek en Apostolisch Geloof,

Ten slotte worden de Zelateurs en Zela-tricen aangespoord, om de gewone leden te herinneren aan de geestelijke voordeelen verbonden aan deze vereeniging en vooral hieraan, dat liet Bisschoppelijk Bestuur zorg draagt dat op al de feestdagen der II. Maagd het H. Misoffer wordt opgedragen voor de levende leden, en eens in de maand voor de overledene leden der vereeniging.

Het is duidelijk dat niet in elke kerk, waar eene atdeeling der vereeniging is opgericht, al die lill. Missen kunnen gedaan worden; maar het Bestuur zorgt nu, evenals vroeger, voor die HH. Missen, en tevens dat in elke kerk, waar eene afdee-ling der vereeniging is opgericht, zoo mogelijk maandelijks, of ten minste eenige keeven 's jaars eene H. Mis voor de overledene leden aan God worde opgedragen. â

_ W. VAN XIKUWKNIIUIT SJ. Loven van den H. Ignatius. Ie deel 415 IÂ»lz. nu-i een en keuriffcn oinshiquot;Â»^-. f 2.50. fraai ^obonden f 3.50.

VAN NIEUW EN1I0FF S.J. Edmond Campion, ceuc bladzijde uit lt;le geschiedenis van Koningin Elizabeth, fl.25, in prachtband f 1.75.

AV. \ AN N1EU\\ EN 110FF S.J. De Bruid des Koning;s. â Margaretha Maria en diie harer tijdgenooten. 4f' drnk ingenaaid f 0.60. gebonden f 1. â .

W. VAN NIEUWENHOFF SJ. Leven van den H. Joannes Franeiscus Regis naar de beste bronnen bewerkt. Ingenaaid f 0.60. gebonden in linnen f 1. â.

K. M. A. L. WULFINGIF, Kedeinptorisi. MEDITATIÃN van den H. Alphonsus Maria de Liguori Helijder, Bisschop, Kerkleeraar en Stiehtcr van de Congregatie des allerh. Verlossers.

Opnieuw uit het Italiaansch vertaald en gerangschikt voor alle dagen van het jaar. Vier deelen. Met aanbeveling van Hunne Doorl. Hoogw. de Bisschoppen van Nederland. Per deel van ruim 400 blad/., ingenaaid fl.50, compleet a f6.-, gebonden f9. â .

Zes verhalen in het Nedeiiandsch overgezet door P. M. J. Lurasco, K. K. Pr. Verschijnend in zeven deeltjes van ongeveer 175 blz. met een aantal gravures tusschen den tekst en gelithograteerder, omslag.

Krans en Kroon. - Domitiaan. - Wereld en Wijsheid. -De Banneling. â Soteris, De kleine kunstenaar.

Inhoud : Het onderricht, de moed, de verdienste, de eer de vaderlandschliefde, het apostolaat.

M. P. A. OOMS, Mater Dolorosa of do nieuwe maand Februari. Toc^owijtl aan O. L. Vrouwe der Zeven Smarten. Verhandelingen. Verhalen en Voorheclden voor eiken Â«la^ der maand : met Mis, Lof, ('â¢â¢mmimie en andere Â«^eheden. In linnen gebonden f 0.90.

De Lessen mijner Moeder. (Jodvruehtij-e onderrichtingen getrokken uit het leven van de Allerh. Maagd Maria. Vrij naar het Fransch bewerkt door II. J. A. Coitkxs, Secretaris van Z. 1). H. den Bisschop van Haarlem.

W. J. VAN (JAMPEN, R. K. Pastoor, Het Huwelijk. Handboek voor Christelijke echtgenooten en voor hen die zich in het huwelijk begeven. 400 ld/., f 1.50. Tijdelijk aangeboden voor f 0.75, gebonden f 1.25.

TH. 1' BENSDOKP, Kedemptorist, De beoefening der Liefde tot Jesus Christus. Handleiding getrokken uit de woorden van den H. Panlus: De liefde is geduldig enz. Epist. 1 Cor. XIII : 4. Voor allen die hunne zaligheid wen-schen te verzekeren en den weg der volmaaktheid willen bewandelen, door den H. Alphonsus Maria de Liguori, Bisschop, Kerkleeraar en Stichter van de Congregatie des allerh. Verlossers. Uit het Italiaansch vertaald, f 0.60, in linnen

A. M. DIJKVELD, Het Heilig Uur. Oefeningen en Gebeden bij de gedurige aanbidding en het gebed van veertig uren. Biecht-, Communie- en Misgebeden. 4e vermeerderde druk, 8e dui lemltal. Ingenaaid f 0.35, gebonden f 0.60.

J. J. A. F. TERNANTZEN, R. K. Pr. en Kapelaan, Doorloo-pende verklaring der H.H. Epistelen op alle Zondagen des jaars in overeenstemming met het H. Evangelie, benevens de H.H. Epistelen en EvangeliÃ«n. Gebrocheerd f 0.60, gebonden fl.-.

de Kapel de H. Stede, benevens het verhaal van de merkwaardige wonderen, geschiedt tot Ao. 1578. 2e druk f 0.25.

H. Mis, Vespers, Lof en Completen met de vertaling ten dienste der geloovigen. f 0.50, in linnen bandje f 0.75.