BIBLIOTHEEK DER

• i-

RIJKSUNIVERSITEIT

UTRECHT

COLL. THOMAASSE

Genesis............

Exodus . . . , ........

Leviticus............

Nunaeri........., . .

Deuteronomium........

Jozua . . . , .........

Eichteren ...........

Euth..............

Eerste boek Samuël......

Tweede boek Samuël.....

Eerste boek der Koningen. . Tweede boek der Koningen . Eerste boek der Kronieken . Tweede boek der Kronieken.

Ezra.......... ... .

Nehemia............

Ester..............

Job..............

De Psalmen..........

De Spreuken..........

Bladz.

De Prediker. . ....... 686—695

Het Hooglied......... 695—700

Jesaja............. 700—758

Jeremia............ 759—835

De Klaagliederen v. Jeremia. 835—831

Ezechiël............ 831—890

Daniël............. 890—908

Hoséa............. 908—917

Joël..............917—920

Amos............. 920—927

Obadja............. 937—928

Jona.............. 938—930

Micha............. 930—935

Nahum............ 935—937

Habakuk ........... 937—939

Zefanja............. 939—942

Haggai . . ......... . 942—944

Zacharia............944—954

Maleachi............954—956

HOOFDSTUK 1.

IN den beginne schiep God den hemel «n de aarde. Neh. 9:6,

Ps. 146 : 6; Hand. 14 :15; 17 ; S4; Hebr. 11:3.

2 quot;De aarde nu was woest en ledig, en duisternis was op den afgrond; en de Geest Gods zweefde ' op de wateren.

a Jet. 4 ; 33. S 2 Petr. 3 : 5.

3 En God zeide: Daar zij licht: en •daar werd licht. 3 Cor. 4; 6,

4 En God zag het licht dat het goed was; en God maakte scheiding tusschen het licht en tusschen de duisternis;

5 en God noemde het licht dag, en •de duisternis noemde hij nacht. Toen was het avond geweest en het was morgen geweest, de eerste dag.

6 En God zeide: Daar zij een uitspansel in het midden der wateren, en dat make scheiding tusschen wateren en

wateren. Ps. 33 ; 6 ; Spr. 8 ; 27; Jer. 10 :13; 51 ; 15.

7 En God maakte het uitspansel, en maakte scheiding tusschen de wateren, sdie onder het uitspansel zijn en tusschen de wateren, die boven het uitspansel zijn: «u het was alzoo.

8 En God noemde het uitspansel hemel. Toen was het avond geweest, en het was quot;morgen geweest, de tweede dag.

9 En God zeide: Dat de wateren van «ndei- den hemel in eene plaats vergaderd worden, en dat het droge gezien worde: en het was alzoo. Ps.83;7.

I.

10 En God noemde het droge aarde, en de vergadering der wateren noemde hij zeeën: en God zag dat het goed was.

11 En God zeide; Dat de aarde uit-schiete grasscheutjes, kruid zaadzaaiende, vruchtbaar geboomte, dragende vrucht naar zijnen aard, welks zaad daarin zij op de aarde: en het was alzoo.

13 En de aarde bracht voort grasscheutjes, kruid zaadzaaiende naar zijnen aard, en vruchtdragend geboomte, welks zaad daarin was, naar zijnen aard: en God zag dat het goed was.

13 Toen was het avond geweest en het was morgen geweest, de derde dag.

14 En God zeide: quot; Dat er lichten zijn in het uitspansel des hemels, om scheiding te maken tusschen den dag en tusschen den nacht; ⁶ en dat ze zijn tot teekenen en tot gezette tijden, en tot dagen en jaren; «Ps,74:16; 136:7.4Ps. 104; 19.

15 en dat ze zijn tot lichten in het uitspansel des hemels, om licht te geven op de aarde : en het was alzoo. Jer. si : 35.

16 God dan maakte de twee groote lichten, het groote licht tot heerschappij des daags, en het kleine licht tot heerschappij des nachts, ook de sterren;

Ps. 136 : 8, 9.

17 en God stelde ze in het uitspansel des hemels, om licht te geven op de aarde,

18 en om te heerschen op den dag en in den nacht, en om scheiding temaken

1

tusschen het licht en tusschen de duisternis: en God zag dat het goed was.

19 Toen was het avond geweest eü het was morgen geweest, de vierde dag.

20 En God zeide : Dat de wateren over-vloediglijt voortbrengen een gewemel van levende zielen; en het gevogelte vliege boven de aarde in het uitspansel des hemels.

21 En God schiep de groote walvis-schen en alle levende wremelende ziele, welke de wateren overvloediglijk voortbrachten , naar haren aard; en alle gevleugeld gevogelte naar zijnen aard: en God zag dat het goed was.

22 En God zegende ze, zeggende: Zijt vruchtbaar en vermenigvuldigt, en vervult de wateren in de zeeën, en het gevogelte vermenigvuldige op de aarde.

Gen. 8 : 17.

33 Toen was het avond geweest en het was morgen geweest, de vijfde dag.

24 En God zeide; De aarde brenge levende zielen voort naar haren aard, vee, en kruipend en wild gedierte der aarde, naar zijnen aard: en het was alzoo.

25 £n God maakte het wild gedierte der aarde naar zijnen aard, en het vee naar zijnen aard, en al het kruipend gedierte des aardbodems naar zijnen aard: en God zag dat het goed was.

26 En God zeide: Laat ons menschen maken, naar ons beeld, naar onze gelijkenis; en dat zij heerschappij hebben over de visschen der zee, en over het gevogelte des hemels, en over het vee, en over de geheele aarde, en over al het kruipend gedierte, dat op de aarde kruipt.

27 quot; En God schiep den mensch naar zijn beeld, naar het beeld Gods schiep hij hem; ^ man en vrouw schiep hij ze.

a Gen. 5 ; 1,3;9 : 0; 1 Cor. 11 : 7;Jac. 3:0.

b Mattli. 19 : 4; Mare. 10 : g.

28 En God zegende ze, en God zeide tot hen: quot; Weest vruchtbaar en vermenigvuldigt , en vervult de aarde en onderwerpt ze, ⁴ en hebt heerschappij over de visschen der zee, en over het gevogelte des hemels, en over al het gedierte, dat op de aarde kruipt. « Gen. 9: i,7. i Ps. s: 7—9.

29 En God zeide: Zie, ik heb ulieden al het zaadzaaiende kruid gegeven, dat op de gansche aarde is, en alle geboomte in hetwelk zaadzaaiende boomvrucht is: het zij u tot spijze. Gen. 9 ; 3; Ps. lot;u.

30 Maar aan alle gedierte der aarde en alle gevogelte des hemels en alle kruipend gedierte op de aarde, waarin eene levende ziel is, heb ik al het groene kruid tot spijze gegeven. En het was alzoo.

31 En God zag al wat hij gemaakt had, en zie, het was zeer goed. Toen was het avond geweest en het was morgen geweest, de zesde dag. Pa. lot: 34.

HOOFDSTUK 2.

ALZOO zijn volbracht de hemel en de aarde en al hun heir.

2 Als nu God op den zevenden dag volbracht had zijn werk dat hij gemaakt had, heeft hij gerust op den zevenden dag van al zijn werk dat hij gemaakt had;

Ex. 20 :^1; 31:17; Hebr. 4 : 4.

3 en God heeft den zevenden dag gezegend en dien geheiligd, omdat hij op denzelven gerust heeft van al zijn werk, hetwelk God geschapen had om te volmaken.

4 Dit zijn de geboorten des hemels en der aarde, als zij geschapen werden; ten dage als de Heere God de aarde en den heinel maakte,

5 en allen struik des velds eer hij in de aarde was, en al het kruid des velds eer het uitsproot; want de Heere God had niet doen regenen op de aarde, en er was geen mensch geweest om den

; aardbodem te bouwen,

6 maar een damp was opgegaan uit de aarde en bevochtigde den ganschen aardbodem.

7 En de Heere God had den mensch geformeerd uit het stof der aarde, en in zijne neusgaten geblazen den adem des levens: alzoo werd de mensch tot eene levende ziel. iCor. 15:45,47.

8 Ook had de Heere God eenen hof geplant in Eden, tegen het Oosten, en hij stelde aldaar den mensch, dien hij

; geformeerd had.

9 En de Heere God had alle geboomte uit het aardrijk doen spruiten, begeerlijk voor het gezicht en goed ter spijze, en den boom des levens in het midden van den hof, en den boom der kennisse des goeds en des kwaads. Opcnb.3:7.

10 En eene rivier was voortgaande uit

Eden om dezen hof te besproeien, en werd van daar verdeeld en werd tot vier hoofden.

11 De naam der eerste mier is Pison: deze is liet die het gansche land van Havila omloopt, waar het goud is; 13 en het goud van dit land is goed; (la«r is ook bedólah, en de steen sardonyx.

13 En de naam der tweede rivier is Gihon: deze is het die het ganse he land Kusch omloopt.

14 En de naam der derde rivier is Hid-dekel: deze is gaande naar het oosten van Assur. En de vierde rivier is Frath.

15 Zoo nam de He ere God den tnensch en zette hem in den hof Eden, om dien te bouwen en dien te bewaren.

16 Eu de Heere God gebood den mensch, zeggende: Van allen boom dezes liofs zult gij vrijelijk eten:

17 maar van den boom der kennisse des goeds en des kwaads, daarvan zult gij niet eten; want ten dage als gij daarvan eet zult gij den dood sterven.

18 Ook had de Heeee God gesproken; Het is niet goed dat de mensch alléén zij: ik zal hem eene hulpe maken, die als tegen hem over zij.

19 Want als de Heere God uit de aarde al het gedierte des velds en al het gevogelte des hemels gemaakt had, zoo bracht hij ze tot Adam, om te zien hoe hij ze noemen zoude: en zooals Adam alle levende ziele noemen zoude, dat zoude haar naam zijn.

20 Zoo had Adam genoemd de namen van al het vee, en van het gevogelte des hemels, en van al het gedierte des velds; maar, voor den mensch vond hij geene hulpe, die als tegen hem over ware.

21 Toen deed de Heere God eenen diepen slaap op Adam vallen, en hij sliep; en hij nam ééne van zijne ribben, en sloot derzelver plaats toe met vleesch.

23 En de Heere God bouwde de ribbe, die hij van Adam genomen had, tot eene vrouw, eu hij bracht ze tot Adam. icor. 11:8.

33 Toen zeide Adam: Deze is ditmaal been van mijn gebeente en vleesch van mijn vleesch: men zal ze Manninne hee-ten, omdat ze uit den man genomen is. Gen. 39 : H; Richt. 9:3; 3 Sam. 5 ; 1; 19:12,11 Kion, 11:1.

34 quot; Daarom zal de man zijnen vader en zijne moeder verlaten, en zijne vrouw aankleven; ' en zij zullen tot één vleesch zijn. o- Matth. 19 : 5; Mare. 10 : 7, 8; Efez. 5 : 31.

il Cor. 6 ; IC.

35 En zij waren beiden naakt, Adam en zijne vrouw, en zij schaamden zich niet.

HOOFDSTUK 3.

DE slang nu was listiger dan al het gedierte des velds, hetwelk de Heere God gemaakt had; en zij zeide tot de vrouw: Is het ook dat God gezegd heeft: Gijlieden zult niet eten van allen boom dezes hofs ? Openb. 1-3:9.

3 En de vrouw zeide tot de slang: Van de vrucht der boomen dezes hofs zuilen wij eten;

3 maar van de vrucht des booms, die in het midden des hofs is, heeft God gezegd : Gij zult daarvan niet eten, noch die aanroeren, opdat gij niet sterft.

4 Toen zeide de slang tot de vrouw: Gijlieden zult den dood niet sterven;

2 Cor. 11; 3.

5 maar God weet, dat ten dage als gij daarvan eet, zoo zullen uwe oogen geopend worden, en gij zult als God wezen, kennende het goed en het kwaad.

6 En de vrouw zag dat die boom goed was tot spijze en dat hij een lust was voor de oogen, ja, een boom die begeerlijk was om verstandig te maken: en zij nam van zijne vrucht en at; en zij gaf ook haren man met haar, en hij at.

1 Tim. 3 ; 14.

7 Toen werden hun beider oogen geopend, en zij werden gewaar dat zij naakt waren; en zij hechtten vijgeboom-blade-ren te zamen en maakten zich schorten.

8 En zij hoorden de stemme van den Heere God, wandelende in den hof, aan den wind des daags. Toen verborg zich Adam en zijne vrouw voor het aangezicht van den Heere God in het midden van het geboomte des hofs.

9 En de Heere God riep Adam, en zeide tot hem: Waar zijt gij ?

10 En hij zeide: Ik hoorde uwe stem in den hof', en ik vreesde : want ik ben naakt; daarom verborg ik mij. Job31:33.

11 Eu hij zeide: Wie heeft u te kennen gegeven dat gij naakt zijt? Hebt gij van dien boom gegeten, van welken ik u gebood dat gij daarvan niet eten zoudt?

13 Toen zeide Adam: De vrouw, die gij bij mij gegeven hebt, die heeft mij van dien boom gegeven, en ik heb gegeten.

13 En de Heeee God zeide tot de vrouw: Wat is dit dat gij gedaan hebt? En de vrouw zeide: Die slang heeft mij bedrogen, en ik heb gegeten.

14 Toen zeide de Heeke God tot die slang: Dewijl gij dit gedaan hebt, zoo zijt gij vervloekt boven al het vee en boven al het gedierte des velds: op uwen buik zult gij gaan en stof zult gij eten, alle de dagen uws levens.

15 En ik zal vijandschap zetten tusschen u en tusschen deze vrouw, en tusschen uw zaad en tusschen haar zaad: dat zal u den kop vermorzelen, en gij zult het de verzenen vermorzelen.

16 Tot de vrouw zeide bij: Ik zal zeer vermenigvuldigen uwe smart, namelijk uwer dracht: met smarte zult gij kinderen baren; en tot uwen man zal uwe begeerte zijn, en hij zal over u heerschappij hebben. ^{1 Cor}'^{14: 31}-

17 En tot Adam zeide hij: Dewijl gij geluisterd hebt naar de stem uwer vrouw en van dien boom gegeten, daar ik u van gebood, zeggende; Gij zult daarvan niet eten-, zoo zij het aardrijk om uwentwille vervloekt, en met smart -zult gij daarvan eten alle de dagen uws levens;

Gen. 5 ; 39.

18 ook zal het u doornen en distelen voortbrengen, en gij zult het kruid des velds eten:

19 in liet zweet uws aansohijns zult gij brood eten, totdat gij tot de aarde wederkeert, dewijl gij daaruit genomen zijt; want gij zijt stof en gij zult tot stof weder-keeren. J⁰'' 34; 15; Pred. 3; 30; 13:7.

20 Voorts noemde Adam den naam zijner vrouw Eva, omdat zij eene moeder aller levenden is.

21 En de Heere God maakte voor Adam en zijne vrouw rokken van vellen, en toog ze hun aan.

22 Toen zeide de Heeke God: Zie, de mensch is geworden als onzer één, kennende het goed en het kwaad: nu dan, dat hij zijne band niet uitsteke en neme ook van den boom des levens, en ete, en leve in eeuwigheid.

23 Zoo zond de Heebe God hem weg uit den hot van Eden, om den aardbodem te bouwen, daar hij uit genomen was;

24 en hij dreef den mensch uit, en stelde Cherubim tegen bet oosten des hofs Eden, en een vlammig lemmer eens zwaards, dat zich omkeerde, om te bewaren den weg van den boom des levens.

HOOFDSTUK 4.

EN Adam bekende Eva zijne huisvrouw, en zij werd zwanger, en baarde Kain, en zeide: Ik heb eenen man van den Heeke verkregen.

2 En zij voer voort te baren zijnen broeder Habel; en Habel werd een schaapherder, en Kain werd een landbouwer.

3 En het geschiedde ten einde van eenige dagen, dat Kain van de vrucht des lands den Heeke ofl'er bracht,

4 en Habel die bracht óók, van de eerstgeborenen zijner schapen en van hun vet; en de Heeke zag Habel en zijn offer aan, ^H,:br-^11:4-

3 maar Kain en zijn offer zag hij niet aan : toen ontstak Kain zeer en zijn aangezicht verviel.

6 En de Heeke zeide tot Kain: Waarom zijt gij ontstoken en waarom is uw aangezicht vervallen ?

7 Is er niet, indien gij wel doet, verhooging ? en zoo gij niet wèl doet, de zonde ligt aan de deur: zijne begeerte is toch tot u, en gij zult over hem heerschen.

8 En Kain sprak met zijnen broeder Habel ; en het geschiedde als zij in het veld waren, dat Kain tegen zijnen broeder Habel opstond en hem doodsloeg.

Matth. 23 : 35 ; Luc. 11 : 51; 1 Joh. 3 : 13.

9 En de Heeke zeide tot Kain: .Waar is Habel uw broeder? En hij zeide: Ik weet het niet; ben ik mijns broeders hoeder?

10 En hij zeide: Wat hebt gij gedaan? Er is eene stemme van het bloed uws broeders, dat tot mij roept van den aardbodem. ' Hebr. 12:24.

11 Eu nu zijt gij vervloekt, van den aardbodem, die zijnen mond heeft opengedaan om uws broeders bloed van uwe hand te ontvangen:

12 als gij den aardbodem bouwen zult, hij zal u zijn vermogen niet meer geven; gij zult zwervende en dolende zijn op aarde.

13 Eu Kain zeide tot den Heeee: Mijne misdaad is grooter dan dat zij vergeven worde.

14 Zie, gij hebt mij heden verdreven van den aardbodem, en ik zal voor uw aangezicht verborgen zijn; en ik zal zwervende en dolende zijn op de aarde, en het zal geschieden dat al wie mij vindt mij zal doodslaan.

15 Doch de Heere zeide tot hem: Daarom al wie Kain doodslaat zal zevenvoudig gewroken worden. En de Heeee stelde een teeken aan Kain, opdat hem niet versloeg al wie hem vond.

] 6 En Kain ging uit van het aangezicht des Heerisn, en hij woonde in het land Nod, ten oosten van Eden.

17 En Kain bekende zijne huisvrouw, en zij werd bevrucht, en baarde Henoch; en hij bouwde eene stad, en noemde den naam dier stad, naar den naam zijns zoons, Henoch.

18 En aan Henoch werd Irad geboren, en Irad gewon Mehujaël, en Mehujaël gewon Methusaël, en Methusaël gewon Lamech.

19 En Lamech nam zich twee vrouwen; de naam van de eerste was Ada, en de naam van de andere Zilla.

20 En Ada baarde Jabal: deze is geweest een vader dergenen die tenten bewoonden en vee hadden.

31 En de naam zijns broeders was Jubal: deze was de vader van allen die harpen en orgelen hanteeren.

22 Èn Zilli\ die baarde óók, Tubal-Kain, eenen leermeester van allen werker in koper en ijzer; en de zuster van Tubal-Kain was Naëina.

23 En Lamech zeide tot zijne vrouwen Ada en Zilla: Hoort mijne stem, gij vrouwen Lamechs, neemt ter oore mijne rede: voorwaar, ik sloeg wel eenen man dood om mijne wonde, en eenen jongeling om mijne buile;

24 want Kain zal zevenvoudig gewroken worden, maar Lamech zeventigmaal zevenmaal.

25 En Adam bekende wederom zijne huisvrouw, en zij baarde eenen zoon, en zij noemde zijnen naam Seth; want 'xod heeft mij, sprak zij, een ander zaad gezet voor Habel, want Kain heeft hem doodgeslagen. Gen. 5:3.

! 26 En aan Seth zeiven werd óók een zoon geboren, en hij noemde zijnen naam Enos. Toen begon men den naam des Heeren aan te roepen. Gen.ö:fi

HOOFDSTUK 5.

DIT is het boek van Adams geslachte. Ten dage als God den mensch schiep, maakte hij hem naar de gelijkenis Gods;

Gen. 1 : 27; 9 : 6; 1 Cor. 11: 7 ; Jac. 3 ; 9.

2 man en vrouw schiep hij ze, en zegende ze, en noemde hunnen naam Mensch, ten dage als zij geschapen werden.

Gen. 1: 27; Matth. 19 :4; Mare. 10 : G

3 En Adam leefde honderd en dertig jaren, en gewon eenen zoon naar zijne gelijkenis, naar zijn evenbeeld, en noemde zijnen naam Seth. Gen. 4:25.

4 En Adams dagen, nadat hij Seth gewonnen had, zijn geweest achthonderd jaar: en hij gewon zonen en dochteren.

1 Kron. 1 ; 1—3.

5 Zoo waren alle de dagen van Adam, die hij leefde, negenhonderd jaar en dertig jaar; en hij stierf.

6 En Seth leefde honderd en vijf jaren: en hij gewon Enos. Gen. 4; 26.

7 En Seth leefde, nadat hij Enos gewonnen had, achthonderd en zeven jaren: en hij gewon zonen en dochteren.

8 Zoo waren alle de dagen van Seth negenhonderd en twaalf jaar; en hij stierf.

9 En Enos leefde negentig jaar: en hij gewon Kenau.

10 En Enos leefde, nadat hij Kenau gewonnen had, achthonderd en vijftien jaar: en hij gewon zonen en dochteren.

11 Zoo waren alle de dagen van Enos negenhonderd en vijf jaren; en hij stierf.

12 En Kenan leetde zeventig jaar: en hij gewon Mahalaleël.

13 En Kenan leefde, nadat hij Mahalaleël gewonnen had, achthonderd en veertig jaar; en hij gewon zonen en dochteren.

14 Zoo waren alle de dagen van Kenan negenhonderd en tien jaren ; en hij stierf.

15 En Mahalaleël leefde vijfeuzestig jaren: en hij gewon Jered.

16 En Mahalaleël leefde, nadat hij Jered gewonnen had, achthonderd en dertig jaar; en hij gewon zonen en dochteren.

17 Zoo waren alle de dagen van Maha-

laleël achthonderd vijfennegentig jaar; en hij stierf.

18 En Jered leefde honderd tweeënzestig jaar: en hij gewon Henoch. Jud.vs. 14.

19 En Jered leefde, nadat hij Henoch gewonnen had, achthonderd jaar: en hij gewon zonen en dochteren.

20 Zoo waren alle de dagen van Jered negenhonderd tweeenzestig jaar; en hij stierf.

21 En Henoch leefde vijfenzestig jaar: en hij gewon Methusalah.

22 En Henoch wandelde met God, nadat hij Methusalah gewonnen had, driehonderd jaar: en hij gewon zonen en dochteren.

23 Zoo waren alle de dagen van Henoch dnehonderd en vijfenzestig jaar.

24 Henoch dan wandelde met God; en hij was niet meer, want God nam hem

Weg. Hebr. 11 : 5.

25 En Methusalah leefde hondenlzeven-entachtig jaar: en hij gewon Lamech.

26 En Methusalah leefde, nadat hij Lamech gewonnen had, zevenhonderd en tweeëntachtig jaar: en hij gewon zonen en dochteren.

27 Zoo waren alle de dagen van Methusalah negenhonderd en negenenzestig jaar; en hij stierf.

28 En Lamech leefde honderd en tweeentachtig jaar: en hij gewon eenen zoon;

• 29 en hij noemde zijnen naam Noach, zeggende: Deze zal ons troosten over ons werk en over de smarte onzer handen, vanwege het aardrijk dat de Heebe vervloekt heeft. Gen. 3:17.

30 En Lamech leefde, nadat hij Noach gewonnen had, vijfhonderd en vijfennegentig jaar: en hij gewon zonen en dochteren.

31 Zoo waren alle de dagen van Lamech zevenhonderd en zevenenzeventig jaar; en hij stierf.

32 En Noach was vijfhonderd jaar oud: en Noach gewon Sem, Cham en Jafeth.

Gen. 6 :10.

HOOFDSTUK 6.

EN het geschiedde als de menschen op den aardbodem begonnen te vermenigvuldigen, en hun dochters geboren werden,

2 dat Gods zonen de dochteren der

menschen aanzagen dat zij schoon waren, en zij namen zich vrouwen uit allen, die zij verkoren hadden.

3 Toen zeide de Heere : Mijn Geest zal niet in eeuwigheid twisten met den mensch, dewijl hij ook vleesch is; doch zijne dagen zullen zijn honderd en twintig jaar.

4 In die dagen waren er reuzen op de aarde, en ook daarna, als Gods zonen tot de dochteren der menschen ingegaan waren en zich kinderen gewonnen hadden: deze zijn de geweldigen, die van ouds geweest zijn mannen van naam.

5 En de Heere zag dat de boosheid des menschen menigvuldig was op de aarde, en al het gedichtsel der gedachten zijns harten te allen dage alleenlijk boos was.

Gen. 8: 31.

6 Toen berouwde het den Heere dat hij den mensch op de aarde gemaakt had, en het smartte hem aan zijn harte;

7 en de Heere zeide: Ik zal den mensch, dien ik geschapen heb verdelgen quot;an den aardbodem, van den mensch tot liet vee, tot het kruipend gedierte, en tot het gevogelte des hemels toe ; want het berouwt mij dat ik ze gemaakt heb.

8 Maar Noach vond genade in de oogen des Heeren.

9 Dit zijn de geboorten van Noaeh. Noach was een rechtvaardig, oprecht man in zijne geslachten: Noach wandelde met God. Gen. 7 :1.

10 En Noach gewon drie. zonen, Sem, Cham en Jafeth. Gen. 5:33.

11 Maar de aarde was verdorven voor Gods aangezicht, en de aarde was vervuld met wrevel.

12 Toen zag God de aarde, en zie, zij was verdorven; want al het vleesch had zijnen weg verdorven op de aarde.

13 Daarom zeide God tot Noach: Het einde van alle vleesch is voor mijn aangezicht gekomen, want de aarde is door hen vervuld niet wrevel; en zie, ik zal ze met de aarde verderven.

14 Maak u eene ark van goferhout; met kameren zult gij deze ark maken; en gij zult ze bepekken van binnen en van buiten met pek.

15 En aldus is het dat gij ze maken zult: driehonderd ellen zij de lengte der

ark, vijftig ellen hare breedte, en dertig ellen hare hoogte.

16 Gij zult een venster aan de ark maken, en zult ze volmaken tot eene el van boven; en de deur der ark zult gij in hare zijde zetten: gij zult ze met de onderste, tweede en derde verdiepingen maken.

17 Want ik, zie, ik breng eenen watervloed over de aarde, om alle vleesch, waarin een geest des levens is, van onder den hemel te verderven: al wat op de aarde is zal den geest geven.

18 Maar met u zal ik mijn verbond oprichten; en gij zult in de ark gaan, gij, en uwe zonen, en uwe huisvrouw, en de vrouwen uwer zonen met u.

19 En gij zult van al wat leeft, van allen vleesche, twee van elk doen in de ark komen, om met u in het leven te behouden: mannetje en wijfje zullen ze zijn.

20 Van het gevogelte naar zijnen aard, en van het vee naar zijnen aard, van al het kruipend gedierte des aardbodems naar zijnen aard, twee van elk zullen tot u komen om die in het leven te behouden.

21 En gij, neem voor u van alle spijze, die gegeten wordt, en verzamel ze tot u, opdat ze u en hun tot spijze zij.

22 En Noach deed naar al dat God hem geboden had, zóó deed hij.

Gen. 7; 5; Hete. 11: 7.

HOOFDSTUK 7.

DAARNA zeide de Heere tot Noach: Ga gij en uw gansche huis in de ark; want u heb ik gezien rechtvaardig voor mijn aangezicht in dit geslacht. Gen. 6:9.

2 Van alle rein vee zult gij tot u nemen zeven en zeven, het mannetje en zijn wijfje; maar van het vee dat niet rein is twee, het mannetje en zijn wij Ij e;

3 ook van het gevogelte des hemels zeven en zeven, het mannetje en het wijfje, om zaad levend te houden op de gansche aarde.

4 Want over nog zeven dagen zal ik doen regenen op de aarde veertig dagen en veertig nachten, en ik zal van den aardbodem verdelgen al wat bestaat dat ik gemaakt heb.

5 En Noach deed naar al dat de Heere hem geboden had. Gen. 6:23iiiete. n :7.

6 Noach nu was zeshonderd jaar oud als de vloed der wateren op de aarde was.

7 Zoo ging Noach, en zijne zonen, en zijne huisvrouw, en de vrouwen zijner zonen met hem in de ark, vanwege de wateren des vloeds. Matth. 24 : 38; Luc. 17 :27.

8 Van het reine vee en van het vee dat niet rein was, en van het gevogelte en al wat op den aardbodem kruipt,

9 kwamen er twee en twee tot Noach in de ark, het mannetje en het wijtje, gelijk als God Noach geboden had.

10 En het geschiedde na die zeven dagen, dat de wateren des vloeds op de aarde waren. 2 Petr. s: 6.

11 In het zeshonderdste jaar des levens van Noach, in de tweede maand, op den zeventienden dag der maand, op dezen dag zijn alle fonteinen des grooten af-gronds opengebroken en de sluizen des hemels geopend;

12 en een plasregen was op de aarde veertig dagen en veertig nachten.

13 Even op dienzelfden dag ging Noach, en Sem en Cham en Jafeth, Noachs zonen, desgelijks Noachs huisvrouw, en de drie vrouwen zijner zonen met hen in de

ark : 1 Petr. 3 : 20; 2 Petr. 2 : 5.

14 zij, en al het gedierte naar zijnen aard, en al het vee naar zijnen aard, en al het kruipend gedierte dat op de aarde kruipt naar zijnen aard, en al het gevogelte naar zijnen aard, alle vogelken van allerlei vleugel.

15 En van alle vleesch, waarin een geest des levens was, kwamen er twee en twee tot Noach in de ark.

16 En die er kwamen, die kwamen mannetje en wijtje, van alle vleesch, gelijk als hem God bevolen had. En de Heere sloot achter hem toe.

17 En de vloed was veertig dagen op de aarde, en de wateren vermeerderden, en hieven de ark op, zoodat zij oprees boven de aarde.

18 En de wateren namen de overhand en vermeerderden zeer op de aarde; en de ark ging op de wateren.

19 En de wateren namen gansch zeer de overhand op de aarde, zoodat alle hooge bergen, die onder den ganschen hemel zijn, bedekt werden;

20 vijftien ellen omhoog namen de wateren de overhand, en de bergen werden bedekt.

21 En alle vleesch, dat zich op de aarde I roerde, gaf den geest, van het gevogelte, en van het vee, en van het wild gedierte, en van al het kruipend gedierte, dat op de aarde kroop, en alle menschen; 2Pctr. 3:6.

22 al wat eenen adem des geestes des levens in zijne neusgaten had, van alles wat op het droge was, is gestorven.

23 Alzoo werd verdelgd al wat bestond, dat op den aardbodem was, van den mensch af tot het vee, tot het kruipend gedierte, en tot het gevogelte des hemels, en zij werden verdelgd van de aarde; doch Noach alleen bleef over, en wat met hem in de ark was.

24 En de wateren hadden de overhand boven de aarde, honderd 6n vijftig dagen.

HOOEDSTUK 8.

EN God gedacht aan Noach, en aan al het gedierte en aan al het vee, dat met hem in de ark was; en God deed eenen wind over de aarde doorgaan, en de wateren werden stille.

2 Ook werden de fonteinen des afgronds en de sluizen des hemels gesloten, en de plasregen van den hemel werd opgehouden.

3 Daartoe keerden de wateren weder van boven de aarde, heen en weder vloeiende; en de wateren namen af ten einde van honderd en vijftig dagen.

4 En de ark rustte in de zevende maand, op den zeventienden dag der maand, op de bergen van Ararat.

5 En de wateren waren gaande en «afnemende tot de tiende maand: in de tiende maand op den eerste der maand werden de toppen der bergen gezien.

6 En het geschiedde ten einde van veertig dagen, dat Noach het venster der ark, die hij gemaakt had, opendeed,

7 en hij liet eene raaf uit, die dikwijls heen en weder ging, totdat de wateren van boven de aarde verdroogd waren.

8 Daarna liet hij eene duif van zich uit,- om te zien of de wateren gelicht waren van boven den aardbodem ;

9 maar de duif vond geene rust voor de holte haars voets: zoo keerde zij weder tot hem in de ark, want de wateren waren op de gansche aarde; en hij stak zijne hand uit en nam ze, en bracht ze tot zich in de ark.

10 En hij verbeidde nog zeven andere dagen, toen liet hij de duif wederom uit de ark;

11 en de duif kwam tot hem tegen den avondtijd, en zie, een afgebroken olijfblad was in haren bek: zoo merkte Noach dat de wateren van boven de aarde gelicht waren.

12 Toen vertoefde hij nog zeven andere dagen, en hij liet de duif uit, maar zij keerde niet meer tot hem weder.

13 En het geschiedde in het zeshonderd en eerste jaar, in de eerste maand op den eerste dier maand, dat de wateren droogden van boven de aarde: toen deed Noach het deksel der ark af en zag toe, en zie, de aardbodem was gedroogd.

14 En in de tweede maand op den zevenentwintigsten dag der maand was de aarde opgedroogd.

15 Toen sprak God tot Noach, zeggende:

16 Ga uit de ark, gij, en uwe huisvrouw, en uwe zonen, en de vrouwen uwer zonen met u.

17 Doe al het gedierte dat met u is, van alle vleesch, aan gevogelte, en aan vee, en aan al het kruipend gedierte dat op de aarde kruipt, met u uitgaan; en dat zij overvloediglijk voorttelen op de aarde, en vruchtbaar zijn en vermenigvuldigen op (ie aarde. Gen. 1:22.

18 Toen ging Noach uit, en zijne zonen, en zijne huisvrouw, en de^ vrouwen zijner zonen met hem.

19 Al het gedierte, al het kruipende en al het gevogelte, al wat zich op de aarde roert, naar hunne geslachten, gingen uit de ark.

20 En Noach bouwde den Heere een altaar; en hij nam van al het reine vee en van al het rein gevogelte, en oft'erde brandofferen op dat altaar.

21 En de Heere rook dien liefelijken reuk, en de Heere zeide in zijn harte: Ik zal voortaan den aardbodem niet meer vervloeken om des menschen wille, want het gedichtsel van 's menschen hart is boos van zijne jeugd aan; en ik zai voortaan niet meer al het levende slaan gelijk als ik gedaan heb. Gen. 6:6.

22 Voortaan alle de dagen der aarde zullen zaaiing en oogst, en koude en hitte, en zomer en winter, en dag en nacht niet ophouden. Jer.ss:20,20.

HOOFDSTUK 9.

EN God zegende Noach en zijne zonen, en hij zeide tot hen: Zijt vruchtbaar en vermenigvuldigt, en vervult de aarde;

Gen. 1; 28.

3 en ulieder vreeze en ulieder verschrikking zij over al het gedierte der aarde en over al het gevogelte des hemels, in al wat zich op den aardbodem roert en In alle visschen der zee: zij zijn in uwe hand overgegeven.

3 ° Al wat zich roert, dat levend is, zij u tot spijze: 'ik heb het u alles gegeven, gelijk het groene kruid.

a Gen. 1 : 29; Ps. 104 :14. i 1 Tim. 4 : 3.

4 Doch hel vleesch met zijne ziele, da( is zijn bloed, zult gij niet eten. Lev.3 :17; 7; 26; 17 : U; 19 : 26; Deut. 12 :16. 23; 15 ; 23; 1 Sam. 14:34.

5 En voorwaar, ik zal uw bloed, het hloed uwer zielen eischen, van de hand van alle gedierte zal ik liet eischen, ook van de hand des menschen, van de hand van eens iegelijks broeder zal ik de ziele des menschen eischen. Exod. 21; 12; Lev. 24; 17,21.

6 Wie des menschen bloed vergiet, zijn bloed zal door den mensch vergoten worden; want God heeft den mensch naar zijn beeld gemaakt.

Gen. 1 : 27; 5 : 1; 1 Cor. 11 ;7; Jac. 3 :9.

7 Maar gijlieden, weest vruchtbaar en vermenigvuldigt; teelt overvloediglijk voort op de aarde, en vermenigvuldigt op dezelve. Gen. i; 28.

8 Voorts zeide God tot Noach, en tot zijne zonen met hem, zeggende:

9 Maar ik, zie, ik richt mijn verbond op met u, en met uwen zade na u,

10 en met alle levende ziele die met u is, van het gevogelte, van het vee, en van alle gedierte der aarde met u, van allen die uit de ark gegaan zijn, tot al het gedierte der aarde toe.

11 En ik richt mijn verbond op met u, dat niet meer alle vleesch door de wateren des vloeds zal worden uitgeroeid, en dat er geen vloed meer zijn zal om de aarde te verderven. Ji-s. 54; 9.

13 En God zeide: Dit is het teeken des verbonds dat ik geve tusschen mij en tusschen ulieden en tusschen alle levende ziele, die met u is, tot eeuwige geslachten :

13 mijnen boog heb ik gegeven in de wolken; die 'zal zijn tot een teeken des verbonds tusschen mij en tusschen de aarde.

14 En het zal geschieden als ik wolken over de aarde breng, dat deze boog zal gezien worden in de wolken.

15 Dan zal ik gedenken aan mijn verbond, hetwelk is tusschen mij en tusschen u en tusschen alle levende ziele van alle vleesch: en de wateren zullen niet meer wezen tot eenen vloed om alle vleesch te verderven.

16 Als deze boog in de wolken zal zijn, zoo zal ik hem aanzien, om te gedenken aan het eeuwig verbond tusschen God en tusschen alle levende ziele, van alle vleesch dat op de aarde is.

17 Zoo zeide dan God tot Noach: Dit is het teeken des verbonds, dat ik opgericht heb tusschen mij en tusschen alle vleesch dat op aarde is.

18 En de zonen Noachs, die uit de ark gingen, waren Sem, en Cham, en Jafeth; en Cham is dc vader vau Kanaan.

19 Deze drie waren de zonen van Noach; en van deze is de gansche aarde overspreid.

20 En Noach begon een akkerman te zijn, en hij plantte eenen wijngaard.

31 En hij dronk van dien wijn, en werd dronken; en hij ontblootte zich in het midden zijner tent.

33 En Cham, Kanaans vader, zag zijns vaders naaktheid, en hij gaf het zijnen beiden broederen daar buiten te kennen.

23 Toen namen Sem en Jafeth een kleed en leiden het op hun beider schouders, en gingen achterwaarts, en bedekten de naaktheid huns vaders: en hunne aangezichten waren achterwaarts gekeerd, zoodat zij de naaktheid huns vaders niet zagen.

24 En Noach ontwaakte van zijnen wijn, en hij merkte wat zijn jongste zoon hem gedaan had;

25 en hij zeide: Vervloekt zij Kanaan; een knecht der knechten zij hij zijnen broederen.

36 Voorts zeide hij: Gezegend zij de Heere, de God van Sem; en Kanaan zij hem een knecht:

37 God breide Jafeth uit, en hij wone in Sems tenten; en Kanaan zij hem eea knecht.

38 En Noach leefde ua den vloed driehonderd en vijftig jaar,

29 Zoo waren alle de dagen van Noach negenhonderd en vijftig jaar; en hij stierf.

HOOFDSTUK 10.

DIT irn zijn de geboorten van Noachs zonen, Sera, Cham en Jafeth; en hun werden zonen geboren na den vloed.

1 Kron. 1:4—7.

3 De zonen Jafeths zijn Gomer, en Magog, en Madai, eu Javan, en Tubal, en Mesech, en Tiras.

3 En de zonen Goraers zijn Askenaz, en Bifath, en Togarraa.

4 En de zonen Javans zijn Elisa, en T.irsis, de Kittiten en Dodaniten.

5 Van deze zijn verdeeld de eilanden der volken in hunne landschappen, elk naar zijne sprake, naar hunne huisgezinnen, onder hunne volken.

6 En Chams zonen zijn Kusch, en Miz-raïm, en Pat, en Kanaan. i Kron. l: 8—lo.

7 En de zonen van Kusch zijn Seba, en Havila, en Sabta, en Eacma, en Sabte-cha. En de zonen van Eaëma zijn Scheba en Dedan.

8 En Kusch gewon Nimrod: deze begon geweldig te zijn op aarde.

9 Hij was een geweldig jager voor het aangezicht des Heeeen ; daarom wordt gezegd: Gelijk Nimrod, een geweldig jager voor het aangezicht des Heeren.

10 En het begin zijns rijks was Babel, en Erech, en Akkad, en Kalué in het land Sinear.

11 Uit dit land is Assur uitgegaan, en heeft gebouwd Ninevc, en Eehoboth, Ir, en Kalah,

12 en Kesen, tusschen Ninevé en tus-schen Kalah: dat is die groote stad.

13 En Mizraïra gewon de Luditen, en de Anaraiten, en de Lehabiten, en de Naftuhiten, 1 Kron. i; n—ie.

14 en de Patnrusiten, en de Kasluhiten, waaruit de Filistijnen voortgekomen zijn, en de Kaftoriten.

15 En Kanaan gewon Sidon, zijnen eerstgeborene, en Heth,

16 en den Jebusiet, en den Amoriet, en den Girgasiet,

17 en den Heviet, en den Arkiet, en den Siniet, 1 18 en den Arvadiet, en den Zemariet, en den Hamathiet; en daarna zijn de huisgezinnen der Kanaaniten verspreid.

19 En de landpale der Kanaaniten was van Sidon, waar gij gaat naar Gerar tot Gaza toe; waar gij gaat naar Sodom en Gomorra, en Adama, en Zeboïm tot Lasa toe.

20 Dit zijn Chams zonen, naar hunne huisgezinnen, naar hunne spraken, in hunne landschappen, in hunne volken.

21 Voorts zijn Sem zonen geboren; dezelve is ook de vader aller zonen van Heber, broeder van Jafeth, de grootste.

22 Sems zonen waren Elam, en Assur, en Arpachsad, en Lud, en Aram.

1 Kron. 1; 17—23,

23 En Arams zonen waren Uz, en Hul, en Gether, en Mas.

24 En Arpachsad gewon Selah, en Selah gewon Heber.

25 En Heber werden twee zonen geboren : des eenen naam was Peleg, want in zijne dagen is de aarde verdeeld; en zijns broeders naam was Joktan.

26 En Joktan gewon Almodad, en Selef, en Hazarmaveth, en Jerah,

37 en Hadoram, en Uzal, en Dikla,

28 en Obal, en Abimaël, en Scheba,

29 en Olir, en Havila, en Jobab: deze allen waren Joktans zonen.

30 En hunne woning was van Mesa af, waar gij gaat naar Sefar, het gebergte van het Oosten.

31 Dit zijn Sems zonen, naar hunne huisgezinnen, naar hunne spraken, in hunne landschappen, naar hunne volkeren.

32 Dit zijn de huisgezinnen der zonen van Noach, naar hunne geboorten, in hunne volken; en van deze zijn de volken op de aarde verdeeld na den vloed.

HOOFDSTUK 11.

EN de gansche aarde was van céner-lei sprake en éénerlei woorden.

2 Maar het geschiedde als zij tegen het Oosten togen, dat zij eene laagte vonden in het land Sinear, en zij woonden aldaar.

3 En zij zeiden een ieder tot zijnen naaste: Kom aan, laat ons tichelen strijken en wel doorbranden. En de tichel was hun voor steen, en het lijm was hun voor leem.

4 En zij zeiden: Kom aan, laat ons voor ons eene s'ad bouwen en eenen toren, welks opperste in den kemel zij; en laat ons eenen naam voor ons maken, opdat wij niet misschien over de gansche aarde verstrooid worden.

5 Toen kwam de Heeke neder om te bezien de stad en den toren, die de kinderen der menschen bouwden;

6 en de Heere zeide: Zie, zij zijn éénerlei volk en hebben allen éénerlei sprake, en dit is het wat zij beginnen te maken; maar nu, zoude hun niet af-, gesneden worden al wat zij bedacht hebben te maken?

7 Kom aan, laat ons nedervaren en laat ons hunne sprake aldaar verwarren, opdat een iegelijk de sprake zijns naasten niet hoore.

S Alzoo verstrooide de Heehe hen van daar over de gansche aarde; en zij hielden op de stad te bouwen.

9 Daarom noemde men haren naam Eabel; want aldaar verwarde de Heere de sprake der gansche aarde, en van daar verstrooide hen de Heere over de gansche aarde.

10 Dit zijn de geboorten van Sem. Sem was honden! jaar oud en gewon Arpachsad, twee jaren na den vloed.

1 Kron. 1; 24—27.

11 En Sem leefde, nadat hij Arpachsad gewonnen had, vijfhonderd jaar: en hij gewon zonen en dochteren.

13 En Arpachsad leefde vijfendertig jaar: en hij gewon Selah.

13 En Arpachsad leefde, nadat hij Selah gewonnen had, vierhonderd en driejaren: en hij gewon zonen en dochteren.

14 En Selah leefde dertig jaar: en hij gewon Heber.

15 En Selah leefde, nadat hij Heber gewonnen had, vierhonderd en driejaren: en hij gewon zonen en dochteren.

16 En Heber leefde vierendertig jaar: en gewon Peleg.

17 En Heber leefde, nadat hij Peleg gewonnen had, vierhonderd en dertig jaar: en hij gewon zonen en dochteren.

18 En Peleg leefde dertig jaar: en hij gewon Kehu.

19 En Peleg leefde, nadat hij Eehu gewonnen had, tweehonderd en negen jaren: en hij gewon zonen en dochteren.

20 En Eehu leefde tweeëndertig jaar: en hij gewon Serug.

21 En Eehu leefde, nadat hij Serug gewonnen had, tweehonderd en zeven jaren: en hij gewon zonen en dochteren.

23 En Serug leefde dertig jaar: en gewon Nahor.

23 En Serug leefde, nadat hij Nahor gewonnen had, tweehonderd jaar: en hij gewon zonen en dochteren.

24 En Nahor leefde negenentwintig jaar: en gewon Terach.

25 En Nahor leefde, nadat hij Terach gewonnen had, honderd en negentien jaar: en hij gewon zonen en dochteren.

26 En Terach leefde zeventig jaar: en gewon Abram, Nahor en Haran.

37 En dit zijn de geboorten van Terach: Terach gewon Abram, Nahor, en Haran; en Haran gewon Lot.

28 En Haran stierf voor het aangezicht zijns vaders Terach, in het land zijner geboorte, in Ur der Chaldeën.

39 En Abram en Nahor namen zich vrouwen: de naam van Abrams huisvrouw was Sarai, en de naam van Nahors huisvrouw was Milka, eene dochter van Haran, vader van Milka en vader van Jiska.

30 En Sarai was onvruchtbaar, zij had geen kind. Gen. 10:1,2.

31 En Terach nam Abram zijnen zoon, en Lot, Harans zoon, zijns zoons zoon, en Sarai zijne schoondochter, de huisvrouw van zijnen zoon Abram, en zij togen met hen uit ür der Chaldeën om te gaan naar het land Kanaün; en zij kwamen tot Haran en woonden aldaar.

Hand. 7 4.

33 En de dagen van Terach waren tweehonderd en vijf jaren; en Terach stierf te Haran.

HOOFDSTUK 13.

DE Heere nu had tot Abram gezegd: Ga gij uit uw land en uit uwe maagschap en uit uws vaders huis naar het land, dat ik u wijzen z:il;

Joz. 24 : 3; Nell. 9:7; Hand. 7:3.

3 en ik zal u tot een groot volk maken, en u zegenen en uwen naam groot maken; en wees een zegen;

3 quot; en ik zal zegenen die u zegenen, en vervloeken die u vloekt; ⁴ en in u

zullen alle geslachten des aardrijks gezegend worden. aGen. 37:29. i Gen. 18; 18;

S3 :18; 26 : 4; 28 :14 ■ Hand. 3 ; 26; Gal. 3 : 8.

4 En Abram toog henen, gelijk de Heeee tot hem gesproken had, en Lot toog met hem; en Abram was vijfenzeventig jaren oud toen hij uit Haran

Hebr. 11: 8.

5 En Abram nam Sarai zijne huisvrouw, en Lot, zijns broeders zoon, en al hunne have, die zij verworven hadden, en de zielen, die zij verkregen hadden in Haran; en zij togen uit om te gaan naar het land Kanaan, en zij kwamen in het land Kanaan. Hand. 7:4.

6 En Abram is doorgetogen in dat land, tot aan de plaats Sichem, tot aan het eikenbosch Moré; en de Kanaaniten waren toen ter tijd in dat land. Gen.i3:7.;

7 Zoo verscheen de Heere aan Abram, en zeide: Uwen zade zal ik dit land geven. Toen bouwde hij aldaar een altaar den Heeke, die hem verschenen was. Gen. 13 :15; 15 : 7il8 ; 17 :8; 34: 7; 33: 3,4; 28 :4; Ex. 32:13; Deut. 34 : 4; ;

Ps. 105 ; 11; Ezech. 47 ; 14; Hand. 7 : 5; Gal. 3 ; 10.

8 En hij brak op van daar naar het ■ gebergte tegen het oosten van Beth-El, en hij sloeg zijne tent op, zijnde Beth-El tegen het Westen en Ai tegen het Oosten; i en bij bouwde daar den Heere een altaar, en riep den naam des He eren aan.

Hebr. 11; 9. ^;

9 Daarna vertrok Abram, gaande en trekkende naar het Zuiden.

10 En daar was honger in dat land; I zoo toog Abram af naar Egypte, om daar als vreemdeling te verkeeren, dewijl de honger zwaar was in dat land.

11 En het geschiedde als hij naderde om in Egypte te komen, dat bij zeide tot Sarai, zijne huisvrouw: Zie toch, ik weet dat gij eene vrouw zijt, schoon van aangezicht;

12 en het zal geschieden als de Earyp-tenaars u zullen zien, zoo zullen zij zeggen: Dat is zijne huisvrouw; en zij zullen mij dooden, en u in het leven behouden.

13 Zeg toch: Gij zijt mijne zuster, opdat het mij wèl ga om u, en mijne ziele om uwentwille leve. Gen.30 ;3;2G ;7.

14 En het geschiedde als Abram in Egypte kwam, dat de Egyptenaars deze vrouw zagen dat zij zeer schoon was.

15 Ook zagen haar Farao's Vorsten, en prezen ze bij Farao; en die vrouw werd weggenomen naar Farao's huis.

16 En hij deed Abram goed om harentwille ; zoodat hij had schapen, en runderen, en ezels, en knechten, en maagden, en ezelinnen, en kemelen.

17 Maar de Heere plaagde Farao met groote plagen, ook zijn huis, ter oorzake van Sarai, Abrams huisvrouw.

18 Toen riep Farao Abram, en zeide: Wat is dit dat gij mij gedaan hebt? Waarom hebt gij mij niet te kennen gegeven dat zij uwe huisvrouw is?

19 Waarom hebt gij gezegd: Zij is mijne zuster, zoodat ik ze mij tot eene vrouw-zoude genomen hebben? En nu, zie daar is uwe huisvrouw, neem ze en ga henen.

20 En Farao gebood zijnen mannen vanwege hem, en zij geleidden hem en zijne huisvrouw en alles wat hij had.

HOOFDSTUK 13.

ALZOO toog Abram op uit Egypte naar het Zuiden, hij en zijne huisvrouw en al wat hij had, en Lot met hem.

3 En Abram was zeer rijk, in vee, in zilver, en in goud.

3 En hij ging, volgens zijne reizen, van het Zuiden tot Beth-El toe, tot aan de plaats, waar zijne tent in den beginne geweest was, tusschen Beth-El en tusschen Ai;

4 tot de plaats des altaars, dat hij in het eerst daar gemaakt had; en Abram heeft aldaar den naam des Heeren aangeroepen. Gen. 13:8.

3 En Lot, die met Abram toog, had ook schapen en runderen en tenten.

6 En dat land droeg ze niet om samen te wonen; want hunne ha^e was veel, zoodat zij samen niet kondei wonen;

Gen. 36 :-7.

7 en daar was twist tusschen de herders van Abrams vee en tusschen de herders van Lots vee. Ook woonden toen de Kanaaniten en Fereziten in dat land

Gen. 12:0.

8 En Abram zeide tot Lot: Laat toch geene twisting zijn tusschen mij en tusschen u, en tusschen mijne herders eu tusschen uwe herders; want wij zijn mannen broeders.

9 Is niet het gansche land voor uw

aangezicht? Solieid u toch van mij: zoo gij de linkerhand kiest, zoo zal ik ter rechterhand gaan; en kiest gij de rechterhand, zoo zal ik ter linkerhand gaan.

10 En Lot hief zijne oogen op en hij zag de gansche vlakte van den Jordaan, dat hij die geheel bevochtigde: eer de Heeee Sodom en Gomorra verdorven had, was zij als de hof des Heeren, als Egypleland, als gij komt te Zoar.

11 Zoo koos Lot voor zich de gansche vlakte van den Jordaan, en Lot trok tegen het Oosten; en zij werden gescheiden, de één van den ander.

13 Abram dan woonde in het land Ka-naan; en Lot woonde in de steden der vlakte, en sloeg tenten tot aan Sodom toe.

13 En de mannen van Sorlom waren boos en groote zondaars tegen den Heeke.

Gen. 13:30.

14 En de Heere zeide tot Abram, nadat Lot van hem gescheiden was: Hef nu uwe oogen op en zie van de plaats waar gij zijt, noordwaarts en zuidwaarts, en oostwaarts en westwaarts;

15 want al dit land, dat gij ziet, zal ik u geven en uwen zade tot in eeuwigheid.

Gen. 13 ; 7.

16 En ik zal uw zaad stellen als het stof der aarde, zoodat indien iemand het stof der aarde zal kunnen tellen, ook uw zaad zal geteld worden. Gen. 15; 5; 38:14; 33; 13.

17 Maak u op, wandel door dit land in zijne lengte en in zijne breedte; want ik zal het u geven.

18 En Abram sloeg tenten op, en kwam en woonde aan de eikenbosschen van Mamré, die bij Hebron zijn; en hij bouwde aldaar den Heere een altaar.

HOOFDSTUK 14.

EN het geschiedde in de dagen van Am rafel, den Koning van Sinear, van Arjoch, den Koning van Ellasar, van Kedorlaomer. den Koning van Elam, en van Tideal, den Koning der volkeren,

3 dat zij krijg voerden met Bera, den Koning van Sodom, en met Birsa, den Koning van Gomorra, Sinab, den Koning van Adama, en Semëber, den Koning van Zeboïm, en den Koning van Bela, dat is Zoar.

3 Deze allen voegden zich te zamen in het dal Siddim, dat is de Zoutzee.

4 Twaalf jaar hadden zij Kedorlaomer gediend, maar in het dertiende jaar vielen zij af.

5 Zoo kwam Kedorlaomer in het veertiende jaar, en de Koningen, die met hem waren, en sloegen de Eefaïten in Asteroth-Karnaïm, en de Zuziten in Ham, en de Emiten in Schavé-Kirjathaïm,

6 en de Horiten op hun gebergte Seïr, tot aan het efl'en veld van Paran, hetwelk aan de woestijn is.

7 Daarna keerden zij om en kwamen tot En-Mispat, dat is Kades, en sloegen al het land der Amalekiten, en ook den Amoriet, die te Hazezon-Tamar woonde.

8 Toen toog de Koning van Sodom uit, en de Koning van Gomorra, en de Koning van Adama, en de Koning van Zeboïm, en de Koning van Bela, dat is Zoar; en zij stelden tegen hen slagorde in het dal Siddim:

9 tegen Kedorlaomer, den Koning van Elam, en Tideal, den Koning der volkeren, en Amrafel, den Koning van Sinear, en Arjoch, den Koning van Ellasar; vier Koningen tegen vijf.

10 Het dal nu van Siddim was vol lijmputten; en de Koning van Sodom en Gomorra vluchtten, en vielen aldaar; en de overgeblevenen vluchtten naar het gebergte.

11 En zij namen al de have van Sodom en Gomorra, en al hunne spijze, en trokken weg.

13 Ook namen zij Lot, den zoon van Abrams broeder, en zijne have, en trokken weg; want hij woonde in Sodom.

13 Toen kwam er een die ontkomen was en boodschapte het aan Abram den Hebreër, die woonachtig was aan de eikenbosschen van Mamré, den Amoriet, broeder van Eskol en broeder van Aner, welke Abrams bondgenooten waren.

14 Als Abram hoorde dat zijn broeder gevangen was, zoo wapende hij zijne onderwezenen, de ingeborenen van zijn huis, driehonderd en achttien, en hij joeg ze na tot Dan toe.

15 En hij verdeelde zich tegen hen des nachts, hij en zijne knechten, en sloeg ze; en hij jaagde ze na tot Hoba toe, hetwelk is ter linkerhand van Damascus.

16 En hij bracht alle have weder, en

ook Lot zijnen broeder en zijne have bracht hij weder, alsook de vrouwen en het volk.

17 En de Koning van Sodom toosr uit, hem tegemoet, (nadat hij wedergekeerd was van het verslaan van Kedorlaomer en de Koningen, die met hem waren) tot het dal Schavé, dat is, het dal des Konings.

18 En Melehizédek, de Koning van Salem, bracht voort brood en wijn; en hij was een Priester des allerhoogsten Gods. Hebt. 7:1.

19 En hij zegende hem en zeide: Gezegend zij Abram Gode, den Allerhoogste, die hemel en aarde bezit;

20 en gezegend zij de allerhoogste God, die uwe vijanden in uwe hand geleverd heeft. En hij gaf hem de tiende van alles.

31 En de Koning van Sodom zeide tot Abram: Geef mij de zielen, maar neem de have voor u.

32 Doch Abram zeide tot den Koning van Sodom: Ik heb mijne hand opgeheven tot den Heebe, den allerhoogsten God, die hemel en aarde bezit:

23 zoo ik van een draad af tot een schoenriem toe, ja, zoo ik van alles dat uwe is iets neme! opdat gij niet zegt: Ik heb Abram rijk gemaakt.

24 Het zij buiten mij; alleen wat de jongelingen verteerd hebben, en het deel dezer mannen die met mij getogen zijn, Aner, Eskol en Mamré, laat die hun deel nemen.

HOOFDSTUK 15.

NA deze dingen geschiedde het woord des He eren tot Abram in een gezicht, zeggende: Vrees niet, Abram; ik ben u een schild, uw loon zeer groot.

3 Toen zeide Abram: Heere Heeee, wat zult gij mij geven? daar ik zonder kinderen henenga, en de bezorger van mijn huis is deze Damascener Eliëzer.

3 Voorts zeide Abram: Zie, mij hebt gij geen zaad gegeven, en zie, de zoon van mijn huis zal mijn erfgenaam zijn.

4 En zie, het woord des H eer ex was tot hem, zeggende: Deze zal uw erfgenaam niet zijn; maar die uit nwen. lijve voortkomen zal, die zal uw erfgenaam zijn.

5 Toen leidde hij hem uit naar buiten en zeide: Zie nu op naar den hemel en tel de sterren, indien gij ze tellen kunt;

en hij zeide tot hem : Zóó zal uw zaad

zijn. Gen. 13 :16 ; E,v. 32 ; 13; Dcut. 10: 32.

Eom. 4 :18; Hebr. II: 12.

6 En hij geloofde in den Heere; en hij rekende het hem tot gerechtigheid.

Hom. 4:3; Gal. 3; 6; Jac. 2 : 23.

7 Voorts zeide hij tot hem: Ik ben dé Heere, die u uitgeleid heb uit Ur der Chaldeën, om u dit land te geven om dat erfelijk te bezitten. Gen. u 7.

8 En hij zeide: Heere Heere, waarbij zal ik weten dat ik het erfelijk bezitten zal?

9 En hij zeide tot hem:' Neem mij eene driejarige vaars, en eene driejarige geit, en eenen driejarigen ram, en eene tortelduif, en eene jonge duif.

10 En hij bracht hem alle deze, en hij deelde ze middendoor, en hij leide elks deel tegen het andere over; maar het gevogelte deelde hij niet.

11 En het wild gevogelte kwam neder op het aas, maar Abram joeg het weg.

13 En het geschiedde als de zon v.-as aan het ondergaan, zoo viel een diepe slaap op Abram; en zie, een schrik, en groote duisternis viel op hem.

13 Toen zeide hij tot Abram: Weet voorzeker, dat uw zaad vreemd zal zrin in een land, dat van hen niet is, en zij zullen hen dienen^ en zij zullen ze verdrukken vierhonderd jaar.

Ex. 12 : 40; Hand. 7:0; Gal. 3 :17.

14 Doch ik zal het volk ook richten hetwelk zij zullen dienen, en daarna zullen zij uittrekken met groote have.

15 En gij zult tot uwe vaderen gaan met vrede; gij zult in goeden ouderdom begraven worden.

16 En het vierde geslacht zal herwaarts wederkeeren; want de ongerechtigheid der Amoriten is tot nog toe niet volkomen.

17 En het geschiedde dat de zon onderging en het duister werd, en zie, daar was een rookende oven en vurige fakkel, die tusschen die stukken doorging.

Jer. 34:19.

18 Te dienzelfden dage maakte de Heerb een verbond met Abram, zeggende: Uwen zade heb ik dit land gegeven, van de rivier van Egypte af tot aan de groote rivier, de rivier Frath ; Gen. 12:7; 13:16;

15 :7; 17; 8; 24: 7; 26 : 3, 4; Ps. 106 ; IX; Hand. 7 ; 6.

19 den Keniet, en den Keniziet, en den Kadmoniet, Neh. 9:8

20 en den Hethiet, en den Eereziet, en de Refaïten,

21 en deri Araoriet, en den Kanaaniet, en den Girgasiet, en den Jebusiet.

HOOFDSTUK 16.

DOCH Sarai, Abrams huisvrouw, baarde hem niet; en zij had eene Egyptische dienstmaagd, welker naam was Hagar. Gen, ll : 30.

2 Zoo zeide Sarai tot Abram: Zie toch, de Heere heeft mij toegesloten, dat ik niet bare, ga toch in tot mijne dienstmaagd , misschien zal ik uit haar gebouwd worden. En Abram hoorde naar de stem van Sarai.

3 Zoo nam Sarai, Abrams huisvrouw, de Egyptische Hagar, hare dienstmaagd, ten einde van tien jaren dat Abram in liet land Kanailn gewoond had, en zij gaf haar aan Abram haren man, hem tot eene vrouw.

4 En hij ging in tot Hagar, en zij ontving. Als zij nu zag dat zij ontvangen had, zoo werd hare vrouw veracht in hare oogen.

5 Toen zeide Sarai tot Abvam: Mijn ongelijk is op u; ik heb mijne dienstmaagd in uwen schoot gegeven; nu zij ziet dat zij ontvangen heeft, zoo ben ik veracht in hare oogen: de Heere richte tusschen mij en tusschen u.

6 En Abram zeide tot Sarai; Zie, uwe dienstmaagd is in uwe hand, doe haar wat goed is in uwe oogen. En Sarai vernederde haar, en zij vluchtte van haar aangezicht.

7 En de Engel des Hebben vond haar aan eene waterfontein in de woestijn, aan de fontein op den weg van Sur;

8 en hij zeide: Hagar, gij dienstmaagd van Sarai, van waar komt gij en waar zult gij henengaan? En zij zeide: Ik ben vluchtende van het aangezicht mijner vrouwe Sarai.

9 Toen zeide de Engel des Heeren tot haar: Keer weder tot uwe vrouwe, en verneder u onder hare handen.

10 Yoorts zeide de Engel des Heeren tot haar: Ik zal uw zaad grootelijks vermenigvuldigen, zoodat het vanwege de menigte niet zal geteld worden.

11 Ook zeide des Heer ex Engel tot haar: Zie, gij zijt zwanger en znlt eenen zoon baren, en gij zult zijnen naam Ismaël noemen, omdat de Heere uwe verdrukking aangehoord heeft.

12 En hij zal een woudezel van een mensch zijn; zijne hand zal tegen allen zijn, en de hand van allen tegen hem; en hij zal wonen voor het aangezicht aller zijner broederen. Gen. 25:18.

13 En zij noemde den naam des Heeren die tot haar sprak: Gij God des aanziens; want zij zeide: Heb ik ook hier gezien naar dien, die mij aanziet?

. 14 Daarom noemde men dien put den put Lachai-Eoï; zie, hij is tusschen Kades en tusschen Bered.

15 En Hagar baarde Abram eeneu zoon; en Abram noemde den naam zijns zoons, dien Hagar gebaard had, Ismaël.

16 En Abram was zesentachtig jaren oud toen Hagar Ismaël aan Abram baarde.

HOOFDSTUK 17.

ALS nu Abram negenennegentig jaren oud was, zoo verscheen de Heere aan Abram, en zeide tot hem: Ik ben God de Almachtige: wandel voor mijn aangezicht en wees oprecht;

3 en ik zal mijn verbond stellen tusschen mij en tusschen u, en ik zal u gansch zeer vermenigvuldigen.

3 Toen viel Abram op zijn aangezicht en God sprak met hem, zeggende:

4 Mij aangaande, zie, mijn verbond is met u, en gij zult tot een vader vau menigte der volkereu worden;

5 en uw naam zal niet meer genoemd worden Abram, quot; maar uw naam zal wezen Abraham, ⁴ wnnt ik heb u gesteld tot een vader van menigte der volkeren.

a Neli, 9 : 7. i Kom. 4:17.

6 En ik zal u gansch zeer vruchtbaar maken, en ik zal u tot volken stellen, en Koningen zullen uit u voortkomen.

vs. 16. Gen. 35 :11.

7 En ik zal mijn verbond oprichten tusschen mij en tusschen u en tusschen uwen zade na u in hunne geslachten, tot een eeuwig verbond, om u te zijn tot eenen God, en uwen zade na u.

8 En ik zal u en uwen zade na u bet land uwer vreemdelingschappen geven, het geheele land Knnaan, tot eeuwige bezitting; en ik zal hun tot eenen God zijn.

Gen.13 :7.

9 Voorts zeide God tot Abrara: Gij nu zult mijn verbond houden, gij, en uw zaad na u, in hunne geslachten.

10 Dit is mijn verbond dat gijlieden houden zult, tusschen mij en tusschen u en tusschen uwen zade na u: dat al wat mannelijk is u besneden worde.

11 En gij zult het vleesch uwer voorhuid besnijden; en dat zal tot een tee-ken zijn van het verbond tusschen mij

611 tuSSChen U. Hp.nd. 7 : B ; Kom. 4.1!.

12 Een zoontje dan van acht dagen zal u besneden worden, al wat mannelijk is. in uwe geslachten: de ingeborene des huizes, en de gekochte met geld van allen vreemde, welke niet is van uwen zade;

Lev.12 : S.

13 de ingeborene uws huizes en de gekochte met uw geld zal zekerlijk besneden worden; en mijn verbond zal zijn in ulieder vleesch, ten eeuwigen ver-bonde.

14 En wat mannelijk is, de voorhuid hebbende, wiens voorhuidsvleesch niet zai besneden worden, die ziele zal uit hare volken uitgeroeid worden: hij heeft mijn verbond gebroken.

15 Nog zeide God tot.Abraham: Gij zult den naam uwer huisvrouw Sarai niet Sarai noemen, maar haar naam zal zijn Sara,

16 want ik zal haar zegenen, en u ook uit haar eenen zoon geven, ja, ik zal haar zegenen, zoodat zij tot volken worden zal: Koningen der volken zullen uit haar worden. vs. 6. Gen 35 ; 11.

17 Toen viel Abraham op zijn aangezicht, en hij lachte; en hij zeide in zijn hart: Zal eenen die honderd jaar oud is een kind geboren worden, en zal Sara die negentig jaar oud is baren?

18 Eu Abraham zeide tot God: Och dat Ismaël mocht leven voor uw aangezicht !

19 En God zeide: Voorwaar, Sara uwe huisvrouw zal u eenen zoon baren, en gij zult zijnen naam noemen Isaak; en ik zal mijn verbond met hem oprichten, tot een eeuwig verbond zijnen zade na hem. Gen. 18:10.

20 En aangaande Ismaël heb ik u verhoord; zie, ik heb hem gezegeml en zal hem vruchtbaar maken en hem gansch zeer vermenigvuldigen; twaalf Vorsten zal hij gewinnen, en ik zal hem tot een groot volk stellen. Gen. 21; is, 18; 35 ; ic, 31 Maar mijn verbond zal ik met Isaak oprichten, dien u Sara op dezen gezetten tijd in het andere jaar baren zal.

22 En hij eindigde met hem te spreken, en God voer op van Abraham.

23 Toen nam Abraham zijnen zoon Ismaël, en alle de ingeborenen zijns huizes, en alle de gekochten met zijn geld, al wat mannelijk was onder de lieden des huizes Abrahams, en hij besneed het vleesch hunner voorhuid even tenzelfden dage, gelijk als God met hem gesproken had.

24 En Abraham was oud negenennegentig jaar, als hem het vleesch zijner voorhuid besneden werd;

25 en Ismaël zijn zoon was dertien jaar oud, als hem het vleesch zijner voorhuid besneden werd.

26 Even op dezen zelfden dag werd Abraham besneden, en Ismaël zijn zoon.

27 En alle mannen zijns huizes, de ingeborene des huizes, en de gekochte met geld, van den vreemde af, werden met hem besneden.

HOOFDSTUK IS.

DAARNA verscheen hem de Heeek aan de eikenbosschen van Mamré, als hij in de deur der teute zat, toen de dag-heet werd.

2 En hij hief zijne oogen op en zag; en zie, daar stonden drie mannen tegenover hem; als hij ze zag, zoo liep hij hun tegemoet van de deur der tent, en boog zich ter aarde;

3 en hij zeide: Heere, heb ik nu genade gevonden in uwe oogen, zoo ga toch niet van uwen knecht voorbij .

4 dat toch een weinig water gebracht worde, en wascht uwe voeten, en leunt onder dezen boom;

5 en ik zal eene bete broods langen, dat gij uw harte sterkt; daarna zult gij voortgaan, daarom dat gij tot uwen knecht overgekomen zijt. En zij zeiden: Doe zooals gij gesproken hebt.

6 En Abraham haastte zich naar de tent tot Sara, en hij zeide: Haast u, kneed drie maten meelbloem, en maak koeken

7 En Abraham liep tot de runderen, en hij nam een kalf, teeder en goed, en

liij gnr het aan den kuecht, die liaastte om dat toe te maken.

8 En hij nam boter en melk, en het kalf dat hij toegemaakt had, en hij zette het hun voor, en stond bij hén onder dien boom, en zij aten.

9 Toen zeiden zij tot hem: Waar is Sara uwe huisvrouw? En hij zeide: Zie, in de tente.

10 En hij zeide: Ik zal voorzeker weder tot u komen ° omtrent dezen tijd des levens, en ⁶ zie, Sara uwe huisvrouw zal eenen zoon hebben. En Sara hoorde het aan de deur der tent, welke achter hem Was. ^a 2 Kon. 4 : IC. è Gen. 17 : 19; Kom. 9 : 9.

11 Abraham nu en Sara waren oud en weibedaagd: het had Sara opgehouden te gaan naar de wijze der vrouwen.

Hom. 4:19.

12 Zoo lachte Sara bij zichzelve, zeggende : Zal ik wellust hebben, nadat ik oud geworden ben en mijn heere oud is?

13 En de Heeke zeide tot Abraham: Waarom ■ heeft Sara gelachen, zeggende : Zoude ik ook waarlijk baren nu ik oud geworden ben?

14 Zoude iets voor den Heere te wonderlijk zijn? Ter gezetter tijd zal ik tot u wederkomen, omtrent dezen tijd des levens, en Sara zal eenen zoon hebben.

Job42 : 2; Jer.32 ; 17; Zacli. 8:6; Mattli. 19:8«;

Mare. 10: 27; Luc. 1:37; 18:37.

15 En Sara loochende het, zeggende: Ik heb niet gelachen; want'zij vreesde. En hij zeide: Neen, maar gij hebt gelachen.

16 Toen stonden die mannen, op van daar, en zagen naar Sodom toe ; en Abraham ging met hen om hen te geleiden.

17 En de Heeke zeide: Zal ik voor Abraham verbergen wat ik doe?

18 Dewijl Abraham gewis tot een groot en machtig volk worden zal, en alle volkeren der aarde in hem gezegend zullen worden.

Gen. 13 : 3; 23 : 18; 20 : 4; 38 : U; Hand. 3 ; 36; Gal. 3; 8.

19 Want ik heb hem gekend, opdat hij zijnen kinderen en zijnen huize na hem zoude bevelen, en zij den weg dequot; Hee-ken houden, om te doen gerechtigheid en gerichte; opdart tie IIeehe over Abraham brenge hetgeen hij over hem gesproken heeft.

20 Voorts zeide de Heere: Dewijl het I.

geroep van Sodom en Gomoira groot is, en dewijl hunne zonde zeer zwaar is.

Gen. 13:13.

21 zal ik nu afgaan eu bezien, of zij naar het geroep, dat tot mij gekomen is, het uiterste gedaan hebben; en zoo niet, ik zal 't weten. Gen.i9:i3.

22 Toen keerden die mannen het aangezicht van daar en gingen naar Sodom; maar Abraham bleef nog staande voor het aangezicht des Heeben.

23 En Abraham trad toe en zeide: Zult gij ook den rechtvaardige met den goddelooze ombrengen?

24 Misschien zijn er vijftig rechtvaardigen in de stad: zult gij ze ook ombrengen, en de plaats niet sparen om de vijftig rechtvaardigen, die binnen haar zijn?

25 Het zij verre van u zulk een ding te doen, te dooden den rechtvaardige met den goddelooze, dat de rechtvaardige zij gelijk de goddelooze: verre zij het van u: zoude de Rechter der gansche aarde geen recht doen?

26 Toen zeide de Heere : Zoo ik te Sodom binnen de stad vijftig rechtvaardigen zal vinden, zoo zal ik de gansche plaats sparen om hunnentwille.

27 En Abraham antwoordde en zeide: Zie toch, ik heb mij onderwonden te spreken tot den Heere, hoewel ik stof en assche beu;

28 misschien zullen aan de vijftig rechtvaardigen vijf ontbreken: zult gij dan om vijf de gansche stad verderven? En hij zeide; Ik zal ze. niet verderven, zoo ik daar vijfenveertig zal vinden.

29 En bij voer nog voort tot hem te spreken, en zeide; Misschien zullen aldaar veertig gevonden worden. En hij zeide; Ik zal het niet doen om der veertig wille.

30 Voorts zeide hij: Dat toch de Heere niet ontsteke dat ik spreek: missclueu zullen aldaar dertig gevonden worden. En hij zeide: Ik zal het niet doen, zoo ik aldaar dertig zal vinden. Kicht. o: 39.

31 En hij zeide: Zie toch, ik heb mij onderwonden te spreken tot den Heere: misschien zullen daar twintig gevonden worden. En hij zeide: Ik zal ze niet verderven om der.twintig wille.

32 Nog zeide hij: Dat toch de Heere

niet ontsteke dat ik alleenlijk ditmaal spreek: misschien zullen daar tien gevonden worden. En hij zeide: Ik zal ze niet verderven om der tiene wil.

33 ïoen ging de Heere weg, als hij geëindigd had tot Abraham te spreken; en Abraham keerde weder naar zijne plaats.

HOOFDSTUK 19.

EN die twee Engelen kwamen te Sodom in den avond, en Lot zat in de poorte te Sodom; en als Lot hen zag, stond hij öp hun tegemoet, en boog zich met het aangezicht ter aarde;

2 en hij zeide: Zie nu, mijne heeren, keert toch in ten huize van uwen knecht en vernacht, en wascht uwe voeten, en gij zult vroeg opstaan en gaan uws weegs. En zij zeiden: Neen, maar wij zullen op de straat vernachten.

3 En hij hield bij hen zeer aan, zoodat zij tot hem inkeerden en in zijn huis kwamen; en hij maakte hun eenen maaltijd, en bakte ongezuurde koekskens, en zij aten.

4 Eer zij zich te slapen leiden, zoo hebben de mannen dier stad, de mannen van Sodom, van den jongste tot den oudste toe, dat huis omsingeld, het gansche volk, van het uiterste einde af;

Kicht. 19; 33.

5 en zij riepen Lot toe en zeiden tot hem: Waar zijn die mannen die dezen nacht tot u gekomen zijn? Breng ze uit tot ons, opdat wij ze bekennen.

6 Toen ging Lot uit tot hen aan de deur, en hij sloot de deur achter zich toe;

7 en hij zeide: Mijne broeders, doet och geen kwaad. Richt. 19; 33.

8 Zie toch, ik heb twee dochters, die geenen man bekend hebben: ik zal ze nu tot u uitbrengen, en doet haar zooals het goed is in uwe oogen; alleen doet dezen mannen niets, want daarom zijn zij onder de schaduw mijns daks ingegaan.

Richt. 19; 3t.

9 Toen zeiden zij: Kom verder aan. Voorts zeiden zij: Deze éene is gekomen om als een vreemdeling hier te wonen, en zoude hij alleszins rechter zijn? Nu zullen wij u meer kwaad doen dan hun. En zij drongeu zeer op den man, op Lot, en zij traden toe o;n de deur open te breken.

10 Doch die mannen staken hunne hand uit en deden Lot tot zich inkomen in het huis, en sloten de deur toe.

11 En zij sloegen de mannen, die aan de deur des huizes waren, met verblindheden, van den kleinste tot aan den grootste, zoodat zij moede werden om de deur te vinden. 3 Kon. g : 18.

12 Toen zeiden die mannen tot Lot: Wien hebt gij hier nog meer? eenen schoonzoon, of uwe zonen, of uwe doch-teren, en allen, die gij hebt in deze stad, breng ze uit deze plaats;

13 want wij gaan deze plaats verderven, omdat het geroep aangaande hen groot geworden is voor het aangezicht des Heeren, en de Heere ons uitgezonden heeft om haar te verderven.

Gen. 18:21

14 Toen ging Lot uit, en sprak tot zijne schoonzonen, die zijne dochteren nemen zouden, en zeide: Maakt u op, gaat uit deze plaats, want de Heere gaat deze stad verderven ; maar hij was in de oogen zijner schoonzonen als jokkende.

15 En als de dageraad opging, drongen de Engelen Lot aan, zeggende: Mr..ak u op, neem uwe huisvrouw, en uwe twee dochteren, die voorhanden zijn, opdat gij in de ongerechtigheid dezer stad niet omkomt.

16 Maar hij vertoefde: zoo grepen dan die mannen zijne hand en de hand zijner vrouw en de hand zijner twee dochteren, om de verschooning des Heeren over hem, en zij brachten hem uit en stelden hem buiten de stad.

17 En het geschiedde als zij hen uitgebracht hadden naar buiten, zoo zeide hij: Behoud u om uws levens wil, zie niet achter u om en sta niet op deze gansche vlakte: behoud u naar het gebergte henen, opdat gij niet omkomt.

18 En Lot zeide tot hen: Neen toch, Heere:

19 zie toch, uw knecht heeft genade gevonden in uwe oogen, en gij hebt uwe weldadigheid groot gemaakt, die gij aan mij gedaan hebt, om mijne ziel te behouden bij het leven; maar ik zal niet kunnen behouden worden naar het gebergte henen, opdat mij niet misschien dat kwaad aankleve en ik sterve.

30 Zie toch, deze stad is nabij om derwaarts te vluchten, en zij is klein, laat mij toch derwaarts behouden worden, (is zij niet klein?) opdat mijne ziele leve.

31 En hij zeide tot hem: Zie, ik heb uw aangezicht opgenomen ook in deze zaak, dat ik deze stad niet orakeere, waarvan gij gesproken hebt;

33 haast u, behoud u derwaarts, want ik zal niets kunnen doen totdat gij daarhenen ingekomen zijt. Daarom noemde men den naam dezer stad Zoar.

33 De zon ging op boven de aarde als Lot te Zoar inkwam.

34 Toen deed de Hekre zwavel en vuur over Sodom en Goinorra regenen, van den Heere uit den hemel;

Deut. 29:33; Jes. 13:19; Jcr. .19:18; 50:40;

Aiuos 4:11; Luc. 17:29; 2 Petv. 3 :6; Jud. vs. 7.

35 en hij keerde deze steden om, en die gansche vlakte, en alle inwoners dezer steden, ook het gewas des lands.

36 En zijne huisvrouw zag om van achter hem: en zij werd een zoutpilaar.

Luc. 17: 32.

27 En Abraham maakte zich des morgens vroeg op, naar de plaats waar hij voor het aangezicht des Heehen gestaan had,

Gen. 18: 22.

38 en hij zag naar Sodom en Gomorra toe, en naar het gansche land van die vlakte: en hij zag, en zie, daar ging een rook van het land op, gelijk de rook eens ovens.

29 En het geschiedde toen God de steden dezer vlakte verdierf, dat God aan Abraham gedacht, en hij leidde Lot uit het midden dezer omkeering, bij liet om-keeren dier steden, in welke Lot gewoond had. 2 Petr. 2:7.

30 En Lot toog op uit Zoar, en woonde op deu berg, en zijne twee dochters met hem, want hij vreesde binnen Zoar te wonen; en hij woonde in eene spelonk, hij en zijne twee dochters.

31 Toen zeide de eerstgeborene tot de jongste: Onze vader is oud, en daar is geen man in dit land om tot ons in te gaan naar de wijze der gansche aarde:

33 kom, laat ons onzen vader wijn te drinken geven, en bij hem liggen, opdat wij van onzen vader zaad in het leven behouden.

33 En zij gaven dien nacht haren vader wijn te drinken, en de eerstgeborene kwam en lag bij haren vader; en hij werd het niet gewaar bij haar nederliggen noch bij haar opstaan.

34 En het geschiedde des anderen daags dat de eerstgeborene zeide tot de jongste : Zie, ik heb gisteren nacht bij mijnen vader gelegen: laat ons ook dezen nacht hem wijn te drinken geven; ga dan in, lig bij hem, opdat wij van onzen vader zaad in het leven behouden.

35 En zij gaven haren vader ook dien nacht wijn te drinken, en de jongste stond op, en lag bij hem; en hij werd het niet gewaar bij haar nederliggen noch bij haar opstaan.

36 En de twee dochters van Lot werden bevrucht van haren vader.

37 En de eerstgeborene baarde eenen zoon, en noemde zijnen naam Moab: deze is de vader der Moabiten, tot op dezen dag.

38 En de jongste baarde óók eenen zoon, en noemde zijnen naam Ben-Ammi: deze is de vader der kinderen Ammons, tot op dezen dag.

HOOFDSTUK 20.

EN Abraham reisde van daar naar het land van het Zuiden, en woonde tüsschen Kades en tusschen Sur; en hij verkeerde als vreemdeling te Gerar.

2 Als nu Abraham van Sara zijne huisvrouw gezegd had: Zij is mijne zuster, zoo zond Abimélech, de Koning van Gerar, en nam Sara weg. Gen. 12:13; 26:7

3 Maar God kwam tot Abimélech in eenen droom des nachts, en hij zeide tot hem: Zie, gij zijt dood om de vrouw die gij weggenomen hebt, want zij is met eenen man getrouwd.

4 Doch Abimélech was tot haar niet genaderd; daarom zeide hij: Heere, zult gij ook een rechtvaardig volk dooden?

5 Heeft hij zelf mij niet gezegd: Zij is mijne zuster? en ook zij heeft gezegd: Hij is mijn broeder; in oprechtheid mijns harten en in reinigheid mijner handen heb ik dit gedaan.

6 En God zeide tot hem in den droom: Ik heb ook geweten dat gij dit in oprechtheid uws harten gedaan hebt, en ik heb u ook belet tegen mij te zondigen; daarom heb ik u niet toegelaten haar aan te roeren.

7 Zoo geef dan nu dezes mans huis-vrouwe weder, want hij is een Profeet, en hij zal voor u bidden, opdat gij leeft; maar zoo gij haar niet wedergeeft, weet dat gij voorzeker sterven zult, gij en al wat het uwe is.

8 Toen stond Abimélech 's morgens vroeg op en riep alle zijne knechten, en sprak alle deze woorden voor hunne ooren; en die mannen vreesden zeer.

9 En Abimélech riep Abraham en zeide tot hem: Wat hebt gij ons gedaan, en wat heb ik tegen u gezondigd, dat gij over mij en over mijn koninkrijk eene groote zoude gebracht hebt? Gij hebt daden met mij gedaan die niet moesten gedaan worden.

10 Voorts zeide Abimélech tot Abraham : Wat hebt gij gezien, dat gij deze zake gedaan hebt?

11 Eu Abraham zeide: Want ik dacht, alleen is de vreeze Gods in deze plaats niet, zoodat zij mij om den wille mijner huisvrouw zullen doodeu.

12 En ook is zij waarlijk mijne zuster: zij is mijns vaders dochter, maar niet mijner moeder dochter; en zij is mij ter vrouwe geworden.

13 En het is geschied als God mij uit mijns vaders huis deed dwalen, zoo sprak ik tot haar: Dit zij uwe weldadigheid, die gij bij mij doen zult: aan alle plaatse waar wij komen zullen, zeg van mij: Hij is mijn broeder.

1-4 Toen nam Abimélech schapen en runderen, ook dienstknechten en dienstmaagden en gaf ze aan Abraham; en hij gaf hem Sara zijne huisvrouw weder.

1.5 En Abimélech zeide: Zie, mijn land ia voor uw aangezicht: w^roon waar het j goed is in uwe oegen.

16 En tot Sara zeide hij: Zie, ik heb uwen broeder duizend zilverlingen gegeven ; zie, hij zij u een deksel der oogen, allen die met u zijn, ja, bij allen, en wees geleerd.

17 En Abraham bad tot God, en God genas Abimélech, en zijne huisvrouw, en zijne dienstmaagden, zoodat zij baarden ;

18 want de Heerk had alle de baarmoeders van het huis Abimélechs gan-schelijk toegesloten, ter oorzake van Sara, Abrahams huisvr mw.

HOOFDSTUK 21.

EN de Heeue bezocht Sara gelijk hij gezegd had, en de Heere deed aan Sara gelijk als hij gesproken had;

2 en Sara werd bevrucht, en baarde Abraham eenen zoon in zijnen ouderdom, op den gezetten tijd, dien hem God gezegd had. Hebr. 11:11.

3 En Abraham noemde den naam zijns zoons, die hem geboren was, dien Sara hem gebaard had, Isaak.

4 En Abraham besneed zijnen zoon Isaak, zijnde acht dagen oud, gelijk God hem geboden had. Geⁿ-17 :13 ; Hand. 7; 8.

5 En Abraham was honderd jaar oud als hem Isaak zijn zoon geboren werd.

6 En Sara zeide: God heeft mij een lachen gemaakt; al wie het hoort zal met mij lachen.

7 Voorts zeide zij: Wie zoude Abraham gezegd hebben : Sara heeft zonen gezoogd? want ik heb eenen zoon gebaard in zijnen ouderdom.

8 En het kind werd groot, en werd gespeend. Toen maakte Abraham eenen grooten maaltijd op den dag als Isaak gespeend werd.

9 En Sara zag den zoon van Hagar de Egyptische, dien zij Abraham gebaard had, spottende,

10 en zij zeide tot Abraham: Drijf deze dienstmaagd eu haren zoon uit; want de zoon dezer dienstmaagd zal met mijnen zoon, met Isaak, niet erven.

Joh. 8: 35; Gal. 4: 30.

11 En dit woord was zeer kwaad in Abrahams oogen, ter oorzake vf.n zijnen zoon.

12 Maar God zeide tot Abraham: Laat het niet kwaad zijn in uwe oogen over den jongen en over uwe dienstmaagd: al wat Sara tot u zal zeggen, hoor naar hare stem; want in Isaiik zal uw zaad genoemd worden, Rom. 9:7; Hebr. 11; 18.

13 doch ik zal ook den zoon dezer dienstmaagd tot een volk stellen, omdat hij uw zaad is. gt; vs. 18_; Gen. 17; 20.

14 Toen stond Abraham 's morgens vroeg op, en nam brood en eene flesch water, en gaf ze aan Hagar, die leggende op haren schouder; ook cjaf hij Mar het kind, en zond haar weg. En zij ging voort, eu dwaalde in de woestijn Ber-Séba.

13 Als nu het water uit de fleseh uit was, zoo wierp zij het kind ouder een van de struiken,

16 en zij ging en zette zich tegenover, afgaande zoover als die met den boog schieten; want zij zeide: Dat ik het kind niet zie sterven; en zij zat tegenover, en hief hare stemme op en weende.

17 En God hoorde de stemme des jongens, en de Engel Gods riep Hagar toe uit den hemel en zeide tot haar: Wat is u, Hagar? Vrees niet, want God heeft naar des jongens stemme gehoord, ter plaatse waar hij is.

18 Sta op, hef den jongen op, en houd hem vast met uwe hand, want ik zal hem tot een groot volk stellen.

19 Eu God opende hare oogen dat zij eenen waterput zag; en zij ging en vulde de flesch met water, en gaf den jongen te drinken.

20 En God was met den jongen, en hij werd groot, en hij woonde in de woestijn, en werd een boogschutter;

21 en hij woonde in de woestijn Paran, en zijne moeder nam hem eene vrouw uit Egypteland.

22 Voorts geschiedde het tenzelfden tijd, dat Abimélech, mitsgaders Pichol zijn krijgsoverste, tot Abraham sprak, zeggende : God is met u in alles wat gij doet:

23 zoo zweer mij nu hier bij God: Zoo gij mij of mijnen zoon of mijnen neef liegen zult! Naar de weldadigheid die ik bij u gedaan heb, zult gij doen bij mij en bij het land waarin gij als vreemdeling verkeert.

24 En Abraham zeide: Ik zal zweren.

23 Doch Abraham berispte Abimélech

ter oorzake eens waterputs, dien Abimé-lechs knechten met geweld genomen hadden.

26 Toen zeide Abimélech: Ik heb niet geweten wie dit stuk gedaan heeft, en ook hebt gij het mij niet aangezegd, en ik heb er ook niet van gehoord dan lieden.

27 Eu Abraham nam schapen en runderen en gaf ze aan Abimélech; en die beiden maakten een verbond.

28 Doch Abraham stelde zeven ooilammeren der kudde bijzonder.

29 Zoo zeide Abimélech tot Abraham: Wat zullen hier deze zeven ooilammeren, die gij bijzonder gesteld hebt?

30 En hij zeide: Dat gij de zeven ooilammeren van mijne hand nemen zult, opdat het mij tot een getuigenis zij dat ik dezen put gegraven heb.

31 Daarom noemde men die plaats Ber-Séba, omdat die beiden daar gezworen hadden. Gen. 26: as.

32 Alzoo maakten zij een verbond te Ber-Séba. Daarna stond Abimélech op, en Pichol zijn krijgsoverste, en zij keerden weder naar het land der Filistijnen.

33 En hij plantte een bosch in Ber-Séba, en riep aldaar den naam des Heeren des eeuwigen Gods aan.

3-1 En Abraham woonde als vreemdeling vele dagen in der Filistijnen land.

HOOFDSTUK 23.

EN het geschiedde na deze dingen dat God Abraham verzocht, en hij zeide tot hem: Abraham! En hij zeide: Zie hier ben ik.

2 En hij zeide: Neem nu uwen zoon, uwen eenige, dien gij liefhebt, Isnak, en ga henen naar het land Moria en offer hem aldaar tot een brandoffer, op een van de bergen, dien ik u zeggen zal.

Hete. 11:17; Jac. 2:21. ' 3 Toen stond Abraham 's morgeus vroeg op en zadelde zijnen ezel, en nam twee van zijne jongens met zich, en Isaiik zijnen zoon; en hij kloofde hout voor het brandoffer, en maakte zich op en ging naar de plaats, die hem God gezegd had.

4 Aan den derden dag, toen hief Abraham zijue oogen op eu zag die plaats van verre;

5 en Abraham zeide tot zijne jongens; Blijft gij hier met den ezel, en ik en de jongen zullen henengaan tot daar; als wij aangebeden zullen hebben, dan zullen wij tot u wederkeereu.

6 En Abraham nam het hout des brandoffers en leide het op Isaiik zijnen zoon; en hij nam het vuur en het mes in zijne baud, en zij beiden gingen te zamen.

7 Toen sprak Isaiik tot Abraham zijnen vader en zeide: Mijn vader! En hij zeide: Zie hier ben ik, mijn zoon. Eu hij zeide: Zie, het vuur en liet hout, maar waar is het lam tot het brandoffer?

8 En Abraham zeide: God zal zichzelven een lam ten brandoffer voorzien, mijn zoon. Zoo gingen zij beiden te zamen.

9 En zij kwamen tot de plaats, die God hem gezegd had; en Abraham bouwde aldaar een altaar, en hij sc.hikte het hout, en bond zijnen zoon Isaük, eu leide hem op het altaar boven op het hout;

10 en Abraham strekte zijne hand uit er. nam het mes om zijnen zoon te slachten.

11 Maar de Engel des Heeken riep tot hem van den hemel en zeide: Abraham, Abraham! En hij zeide: Zie hier ben ik.

13 Toen zeide hij : Strek uwe hand niet uit naar den jongen , en doe hem niets; want nu weet ik dat gij godvreezend zijt en uwen zoon, uwen eenige, mij niet hebt onthouden.

13 Toen hief Abraham zijne oogen op en zag om, en zie, achter was een ram in de verwarde struiken vast met zijne hoornen; en Abraham ging en nam dien ram, eu offerde hem ten brandoffer in zijns zoons stede.

14 En Abraham noemde den naam van die plaats: De Heeue zal 't voorzien; waarom heden ten dage gezegd wordt: Op den berg des Heeren zal 't voorzien worden.

15 Toen riep de Engel des Heeren tot Abraham ten tweeden male van den hemel,

16 en zeide: Ik zweer bij mijzelven, spreekt de Heere: daarom dat gij deze zake gedaan hebt, en uwen zoon, uwen eenige, niet onthouden hebt, Hebr. c: 13, w.

17 voorzeker zal ik u grootelijks zegenen, ° en uw zaad zeer vermenigvuldigen, als de sterren des hemels en als het zand dat aan den oever der zee is;⁶ en uw zaad zal de poorte zijner vijanden erfelijk bezitten ; a Dcut. 10 : 23_;Keli.9:33;Eom.4:13;

ïleljr. 11:13. fi Gen. 34 : 60.

18 en in uwen zade zullen gezegend worden alle volken der aarde, naardien gij mijner stemme gehoorzaam geweest zijt. Gen. 13 ; 3; 18 ; 18; 20 ; 4; 38 ; 14; Hand.3 ; 35 ; Gal.3 ; 8.

19 Toen keerde Abraham weder tot zijne jongens, en zij maakten zich op en zij gingen samen naar Ber-Séba; en Abraham woonde te Ber-Séba.

20 En het geschiedde na deze dingen dat men Abraham boodschapte, zeggende: Zi?, Milka heeft ook Nahor uwen broeder zonen gebaard:

21 Uz zijnen eerstgeborene, en Buz zijnen broeder, en Kemuël den vader van Aram.

22 en Kesed, en Hazo, en Pildas, en Jidlaf, en Bethuël:

23 (en Bethuël gewon Eebekka); deze acht baarde Milka aan Nahor, den broeder Abrahams.

24 En zijn bijwijf, wier naam was E.eü-ma, die baarde ook: Tebah, en Gaham, en Tahas, en Maaeha.

HOOFDSTUK 23.

EN het leven van Sara was honderd en zevenentwintig jaar: dit waren de jaren des levens van Sara.

2 E^ri Sara stierf te Kirjath-Arba, dat is Hebron, in het land Kanaan; en Abraham kwam om Sara te beklagen en haar te beweenen.

3 Daarna stond Abraham op van het ; aangezicht zijner doode, en hij sprak tot j de zonen Heths, zeggende:

j 4 Ik ben een vreemdeling en inwoner bij u; geeft mij eene erfbegrafenis bij u. I opdat ik mijne doode van voor mijn aan-I gezicht begrave. ^IIel)r-^11: ^

| 5 En de zonen Heths antwoordden | Abraham, zeggende tot hem:

6 Hoor ons, mijn heere; gij zijt een Vorst Gods in het midden van ons: begraaf uwe doode in de keure onzer graven; niemand van ons zal zijn graf voor u weren, dat gij uwe doode niet zoudt begraven.

7 Toen stond Abraham op, en boog zicli neder voor het volk des lands, voor de zonen Heths;

8 en hij sprak met hen, zeggende: Is het met uwen wil dat ik mijne doode

j begrave van voor mijn aangezicht, zoo ' hoort mij, en spreekt voor mij bij Efron, den zoon Zohars,

9 dat hij mij geve de spelonk Machpela : die hij heeft, die aan het einde van zijnen

akker is, dat hij ze mij voor het volle geld geve, tot eene erfbegrafenis ia het midden van u.

10 Efron nu zat in het midden der zonen Heths; en Efron, de Hethiet, antwoordde Abraham voor de ooren der zonen Heths, aller dergenen die terpoortt zijner stad ingingen, zeggende:

11 Neen, mijn heere, hoor mij: den akker geef ik u, ook de spelonk die daarin is, die geef ik u; voor de oogen der zonen mijns volks geef ik n die: begraaf uwe doode.

13 Toen boog zich Abraham neder voor het aangezicht van het volk des lands,

13 en hij sprak tot Efron voor de ooren van het volk des lands, zeggende; Trouwens, zijt gij 't? Lieve, hoor mij: ik zal het geld des akkers geven, neem het van mij, zoo zal ik mijne doode aldaar begraven.

14 En Efron antwoordde Abraham, zeggende tot hem:

15 Mijn heere, hoor mij: een land van vierhonderd sikkelen zilvers, wat is dat tusschen mij en tusschen u? Begraaf slechts uwe doode.

16 En Abraham luisterde naar Efron, en Abraham woog Efron het geld. waarvan hij gesproken had voor de ooren der zonen Heths, vierhonderd sikkelen zilvers, onder den koopman gangbaar.

17 Alzoo werd Efrons akker, die in Machpela was, die tegenover Mamre lag, de akker, en de spelonk die daarin was, en al het geboomte dat op den akker stond, dat rondom in zijne gansohe land-pale was, bevestigd

18 aan Abraham tot eene bezitting voor de oogen der zonen Heths, bj allen die tot zijne stadspoorte ingingen.

19 En daarna begroef Abraham zijne huisvrouw Sara in de spelonk des akkers van Machpela, tegenover Mamré, dat is Hebron, in het land Kanaan.

20 Alzoo werd die akker, eu de spelonk die daarin was, aan Abraham bevestigd tot eene erfbegrafenis, van de zonen Heths. -

HOOFDSTUK 24.

A13E.AHAM nu was oud en weibedaagd, eu de Heeee had Abraham in alles gezegend.

2 Zoo sprak Abraham lot zijnen knecht, den oudsten zijns huizes, regearende over alles dat hij had: Leg toch uwe hand onder mijne heupe,

3 opdat ik u doe zweren bij den Heehe, den God des hemels en den God dei-aarde, dat gij voor mijnen zoon geene vrouw nemen zult van de dochteren der

Kanaaniten in het midden derwelken ik woon,

4 maar dat gij naar mijn land en naar mijne maagschap trekken en mijnen zoon Isaak eene vrouw nemen zult.

5 En de knecht zeide tot hem: Misschien zal die vrouw mij niet willen volgen in dit land: zal ik dan uwen zoon moeten wederbrengen in het land waar gij uitgetogen zijt?

C En Abraham zeide tot hem : Wacht u dat gij mijnen zoon niet weder daarhenen brengt.

7 De Heere, de God des hemels, die mij uit mijns vaders huis en uit het land mijner maagschap genomen heeft, en die tot mij gesproken heeft, en die mij gezworen heeft, zeggende: Uwen za;le zal ik dit land geven: die zelf zal zijnen Engel voor uw aangezicht zenden, dat gij voor mijnen zoon van daar eene vrouw neemt. Gen. 13:7.

8 Maar indien de vrouw u niet volgen wil, zoo zuU o-ij rein zijn van dezen mijnen eed; alleenlijk breng mijnen zoon daar niet weder henen.

9 Toen leide de knecht zijne hand onder Abrahams zijns heeren heup, en hij zwoer hem over deze zake.

10 En de knecht nam tien kemelen van zijns heeren kemelen en toog henen; en al het goed zijns heeren was in zijne hand; en hij maakte zich op en toog henen naar Mesopotamic, naar de stad Nahors.

11 En hij deed de kemelen nederknie-len buiten de stad bij eenen waterput, op den avondtijd, ten tijde als de put-sters uitkwamen;

13 en hij zeide; Heere, God mijns heeren Abrahams, doe ze mij toch heden ontmoeten, en doe weldadigheid bij Abraham , mijnen heere.

13 Zie, ik sta bij de waterfontein, en de dochteren der mannen dezer stad zijn uitgaande om water te putten:

14 zoo geschiede het dat die jonge dochter tot welke ik zal zeggen: Neig toch uwe kruik dat ik drinke, en die zal zeggen: Driuk, en ik zal ook uwe kemelen drenken, degene zij die gij uwen knecht Isaiik toegewezen hebt, en dat ik daaraan erkenne dat gij weldadigheid bij mijnen heere gedaan hebt.

15 En het geschiedde eer hij geëindigd had te spreken, zie, zoo kwam Eebekka uit, welke aan Bethuël geboren was, den zoon van Milka, huisvrouw van Nahor, den broeder Abrahams; en zij had hare kruik op haren schouder. Gen. 22:23.

16 En die jonge dochter was zeer schoon vau aangezicht, eene maagd, en geen man had haar bekend; en zij ging af naar de fontein, en vulde hare kruik, en ging op.

17 Toen liep die knecht haar tegemoet, en hij zeide: Laat mij toch een weinig water uit uwe kruik drinken.

18 En z^:j zeide; Drink, mijn heer; en zij haastte zich en liet hare kruik neder op hare hand, en gaf hem te drinken.

19 Als zij nu voleindigd had hem drinken te geven, zeide zij: Ik zal ook voor uwe kamelen putten, totdat zij voleindigd hebben te drinken.

20 En zij haastte zich en goot hare kruik uit in den drinkbak, en liep weder uaar den put om te putten, en zij putte voor alle zijne kemelen.

31 En de man ontzette zich over haar, stilzwijgende, om te nierken of de IIef.uf, zijnen weg voorspoedig gemaakt had of niet.

22 En het geschiedde als de kemelen voleindigd hadden te drinken, dat die man een gouden voorhoofdsiersel nam, welks gewicht was een halve sikkel, en twee armringen aan hare handen, welker gewicht was tien sikkelen gouds.

23 Want hij had gezegd: Wiens dochter zijt gij ? geef het mij toch te kennen: is er ook ten huize uws vaders plaats voor ons om te vernachten?

24 En zij had tot hem gezegd: Ik ben de dochter Bethuëls, des zoons van Milka, dien zij Nahor gebaard heeft.

25 Voorts had zij tot hem gezegd: Ook is er stroo en veel voeder bij ons, ook plaats om te vernachten.

26 Toen neigde die man zijn hoofd en aanbad den Heere,

27 en hij zeide: Geloofd zij de Heere, de God mijns liesren Abrahams, die zijne weldadigheid en waarheid niet nagelaten heeft van mijnen heer; aangaande mij, de Heere heeft mij op dezen weg geleid naar het huis van mijns heeren broederen.

28 En die jonge dochter liep en gat ten huize harer moeder te kennen gelijk deze zaken waren.

29 En Rebekka had eenen broeder, wiens naam was Laban; en Laban liep tot den man naar buiten tot de fontein.

30 En het geschiedde als hij dat voorhoofdsiersel gezien had en de armringen aan de handen zijner zuster, en als hij gehoord had de woorden zijner zuster Eebekka, zeggende: Alzoo heeft die man tot mij gesproken : zoo kwam hij tot dien man, en zie, hij stond bij de kemelen bij de fontein;

31 en hij zeide: Kom in, gij gezegende des Heeren: waarom zoudt gij buiten staan? Want ik heb het huis bereid, en de plaats voor de kemelen.

32 Toen kwam die man naar het huis toe, en men ontgordde de kemelen, en men gaf den kemelen stroo en voeder; en water om zijne voeten te wasscten en de voeten der mannen, die bij hem waren.

33 Daarna werd hem te eten voorgezet; maar hij zeide: Ik zal niet eten totdat ik mijne woorden gesproken heb. En hij zeide: Spreek.

34 Toen zeide hij: Ik ben Abrahams knecht;

35 en de Heere heeft mijnen heer zeer gezegend, zoodat hij groot geworden is; en hij heeft hem gegeven schapen en runderen, en zilver en goud, en knechten en maagden , en kemelen en ezels.

36 En Sara , mijns heeren huisvrouw , heeft mijnen heere eenen zoon gebaard, nadat zij oud geworden was; en hij heeft hem gegeven alles wat hij heeft.

Gen. 35 :5.

37 En mijn heer heeft mij doen zweren, zeggende: Gij zult mijnen zoon geene vrouw nemen van de dochteren der Ka-naaniten, in welker land ik woon;

38 maar gij zult trekken naar mijns vaders huis en naar mijn geslacht, en

| zult mijnen zoon eene vrouw nemen, i 39 Toen zeide ik tot mijnen heer: Mis-j schien zal mij die vrouw niet volger.

40 Eu hij zeide tot mij: De Heere voor wiens aangezicht ik gewandeld heb, zal zijnen Engel met u zenden en hij zal ' uwen weg voorspoedig maken, dat gij ' mijnen zoon eene vrouw neemt uit mijn 1 geslacht en uit mijns vaders huis.

zijner moeder Sara; en hij nam Rebekka en zij werd hem ter vrouwe, en hij had haar lief. Alzoo werd Isailk getroost na zijn moeders dood.

HOOFDSTUK 25.

EN Abraham voer voort en nam eene vrouw, wier naam was Ketura.

1 Kron. 1 : 33. 33.

2 Eu zij baarde hem Zimran, en Joksan, en Medan, en Midian, en Jisbak, en Suah.

3 En Joksan gewon Scheba en Dedan; en de zonen Dedans waren de Assuriten, en Letusiten, en Leümmiten.

4 En de zonen Midians waren Efa, eu Efer, eu Henoch, en Abida, en Eldaii: deze allen waren zonen van Ketnra.

5 Doch Abraham gaf Isaiik al wat hij

had; Gen. 21 ; 30.

6 maar den zonen der bijwijven, die Abraham had, gaf Abraham geschenken, en zond ze weg van zijnen zoon Isaak, terwijl hij nog leefde, oostwaarts naar het land van het Oosten.

7 Dit nu zijn de dagen der jaren des levens van Abraham, welke hij geleefd heeft, honderd vijfenzsventig jaren;

8 en Abraham gaf den geest, en stierf in goeden ouderdom, oud en des levens zat, en hij werd tot zijne volken verzameld.

9 Eu Isaak en Ismaël, zijne zonen, begroeven hem in de spelonk van Maclipela, in den akker van Efron, den zoon van Zohar, den Hethiet, welke tegenover Mamre is: Gen. 23 : 17.

10 in den akker, dien Abraham van Heths zonen gekocht had; daar is Abraham begraven, en Sara zijne huisvrouw.

Gen. 23 : 19.

11 En het geschiedde na Abrahams dood, dat God Isaak zijnen zoon zegende; en Isaiik woonde bij den put Lachai-Roï.

12 Dit nu zijn de geboorten Ismaëls, des zoons Abrahams, dien Hagar, Sara's Egyptische dienstmaagd, Abraham gebaard heeft;

13 en dit zijn de namen der zonen Ismaëls, met hunne namen naar hunne geboorten: de eerstgeborene Ismaëls, Ne-bajoth; daarna Kedar, en Adbeël, en Mibsam, l Kron. 1 : 29—31.

14 en Misma, en Duma, eu Massa,

15 Hadar, en Tema, Jetur, Nafis, en Kedma.

16 Dit zijn de zonen Ismaëls, en dit zijn hunne namen, in hunne dorpen en paleizen, twaalf Vorsten naar hunne volkeren. Gen. 17 ; 20.

17 En dit zijn de jaren des levens van Ismaël, honderd zevenendertig jaren; en hij gaf den geest en stierf, en hij werd verzameld tot zijne volkeren.

18 En zij woonden van Havila tot Sur toe, hetwelk tegenover Egypte is, waar gij gaat naar Assur; hij heeft zich neder-geslagen voor het aangezicht aller zijner broederen. Gen. 16 : 12.

19 Dit nu zijn de geboorten Isaiiks, des zoons Abrahams: Abraham gewon Isaak.

20 En Isaak was veertig jaar oud, als hij Eebekka, de dochter Bethuëls, des Syriërs, uit Paddan-Aram, de zuster van Laban den Syriër, zich ter vrouwe nam.

21 En Isaak bad den Heeue zeer in de tegenwoordigheid van zijne huisvrouw, want zij was onvruclitbaar; en de Heeiie liet zich van hem verbidden, zoodat Eebekka zijne huisvrouw zwanger werd.

Kom. 9 10.

22 En de kinderen stieten zich tezamen in haren lijve. Toen zeide zij: Is het zoo? waarom ben ik dus ? en zij ging om den Heere te vragen.

23 En de Heeue zeide tot haar: Twee volkeren zijn in uwen buik, en twee natiën zullen zich uit uw ingewand vanéén scheiden; en het céne volk zal sterker zijn dan het andere volk, en de meerdere zal den mindere dienen. Kom. 9 : 12.

24 Als nu hare dagen vervuld waren om te baren, zie, zoo waren tweelingen in haren buik.

25 En de eerste kwam uit, ros; hij was geheel als een haren kleed: daarom noemden zij zijnen naam Esau.

26 En daarna kwam zijn broeder uit, wiens hand Esaus verzenen hield: daarom noemde men zijnen naam Jakob. En Isaak was zestig jaar oud als hij ze gewon. Hos. 12 : 4.

27 Als nu deze jongens groot werden, werd Esau een man, verstandig op de jacht, een veldman; maar Jakob werd een oprecht man wonende in tenten.

28 En Isaak had Esau lief, want het wildbraad was naar zijnen mond; maar Rebekka had Jakob lief.

29 En Jakob had een kooksel gekookt

en Esau kwam uit het veld, en was moede.

30 En Esau zeide tot Jakob: Laat mij toch slorpen van dat roede, dat roode daar, want ik ben moede: daarom heeft men zijnen naam genoemd Edom. Gen. 36 ; i.

31 Toen zeide Jakob; Verkoop mij op dezen dag uwe eerstgeboorte.

33 En Esau zeide: Zie, ik ga sterven; en waartoe mij dan de eerstgeboorte?

33 Toen zeide Jakob: Zweer mij op dezen dag, en hij zwoer hem: en hij verkocht Jakob zijne eerstgeboorte. i'ebr. 12 : 10.

34 En Jakob gaf Esau brood en het linzenkooksel; en hij at eu dronk, en hij stond op en ging henen: alzoo verachtte Esau de eerstgeboorte.

HOOFDSTUK '26.

EN daar was honger in dat land, behalve den eersten honger, die in de dagen Abrahams geweest was: daarom toog Isaak tot Abimélech, der Filistijnen Koning, naar Gerar. Gen. 13 : 10.

2 En de Heebe verscheen hem en zeide: Trek niet af naar Egypte: woon in het land, dat ik u aanzeggen zal;

3 woon als vreemdeling in dit land, en ik zal met u zijn en zal u zegenen; want u en uwen zade zal ik alle deze landen geven, en ik zal den eed bevestigen, dien ik Abraham uwen vader gezworen heb;

Gen. 13 : 7.

4 en ik zal uw zaad vermenigvuldigen als de sterren des hemels, en ik zal uwen zade alle deze landen geven; en in uwen zade zullen gezegend worden alle volken der aarde; Gen. 13 : 3; 18 ; 18; 23 ; IS;

28 : 14; Hand. 3 : 25; Gal. 3 : 8.

5 daarom dat Abraham mijner stemme gehoorzaam geweest is, en heeft onderhouden mijn bevel, mijne geboden, mijne inzettingen, en mijne wetten.

6 Alzoo woonde Isaiik te Gerar.

7 En als de mannen van die plaats hem vraagden van zijne huisvrouw, zeide hij: Zij is mijne zuster; want hij vreesde te zeggen: mijne huisvrouw, opdat mij misschien, zeide hij, de mannen dezer plaats niet dooden om Ite-bekka; want zij was schoon van aangezicht. Gen. 12 : 13; 20 : 3.

8 Eu het geschiedde als hij eenen langen tijd daar geweest was, dat Abimélech, de Koning der Filistijnen, ten venster i uitkeek, en hij zag, dat, zie, Isaiik was jokkende met Éebekka zijne huisvrouw.

9 Toen riep Abimélech Isaiik en zeide: Voorwaar, zie, zij is uwe huisvrouw: hoe hebt gij dan gezegd: Zij is mijne zuster? En Isaiik zeide tot hem: Want ik zeide: Dat ik niet misschien om harentwille sterve.

10 En Abimélech zeide: Wat is dit dut gij ons gedaan hebt? Lichtelijk had een van dit volk bij uwe huisvrouw gelegen, zoodat gij eene schuld over ons zoudt gebracht hebben.

11 En Abimélech gebood den ganschen volke, zeggende: Zoo wie dezen man 01 zijne huisvrouw aanroert, zal voorzeker gedood worden.

12 En Isaiik zaaide in dat land, en hij vond in dat jaar honderd maten, want de Heere zegende hem.

13 Eu die man werd groot, ja, hij werd gaandeweg grooter, totdat hij zeer groot geworden was;

14 en hij had bezitting van schapen en bezitting van runderen en groot gezin, zoo lat hem de Filistijnen benijdden.

15 En alle de putten die zijns vaders knechten in de dageu van zijnen vader Abraham gegraven hadden, die stopten de Filistijnen en vulden ze m?t aarde.

16 Ook zeide Abimélech tot Isaiik: Trek van ons, want gij zijt veel machtiger geworden dan wij.

17 Toen toog Isaak van daar en hij legerde zich in het dal van Gerar, en woonde aldaar.

18 Als nu Isaiik wedergekeerd was, groef hij de waterputten op, die zij ten tijde Abrahams zijns vaders gegraven, en die de Filistijnen na Abrahams dood toegestopt hadden; en hij noemde derzelver namen naar de namen, waarmede zijn vader die genoemd had.

19 De knechten Isaaks dan groeven in dat dal, en zij vonden aldaar eenen put van levend water;

20 en de herders van Gerar twistten met Isaaks herders, zeggende: Dit water hoort ons toe: daarom noemde hij den naam van dien put Esek, omdat zij met hem gekeven hadden.

21 Toen groeven zij eenen anderen put, en daar twistten zij óók over: daarom noemde hij zijnen naam Sitna.

22 En hij brak van daar op, en groef eeneu .anderen put, en zij twistten over dien niet; daarom noemde hij zijnen naam Eehoboth, en zeide; Want nu heeft ons de Heere ruimte gemaakt, en wij zijn gewassen in dit land.

23 Daarna toog hij van daar op naar Eer-Scba.

24 En de Heere verscheen hem in dien nacht, en zeide; Ik ben de God van Abraham uwen vader: vrees niet, want ik ben met u, en ik zal u zegenen en nw znad vermenigvuldigen, om Abrahams mijns knechts wille.

25 Toen bouwde hij daar een altaar, en riep den naam des Heeben aan; en hij sloeg aldaar zijne tente op, en Isailks knechten groeven daar eenen put.

26 En Abimélech trok tot hem van Ge-rar, met Ahuzzath zijnen vriend en Pi-chol zijnen krijgsoverste.

27 En Isaiik zeide tot hen: Waarom zijt gij tot mij gekomen, daar gij mij haat en mij van u hebt weggezonden?

28 Eu zij zeiden: Wij hebben duidelijk gezien dat de Heere met u is; daarom hebben wij gezegd: Laat toch een eed tusschen ons zijn, tusschen ons en tus-schen u, en laat ons een verbond met u maken;

39 zoo gij bij ons kwaad doet, gelijk als wij u niet aangeroerd hebben en gelijk als wij bij u alleenlijk goed gedaan hebben, en hebben u in vrede laten vertrekken! Gij zijt nu de gezegende des Heeben.

30 Toen maakte hij hun een maaltijd, en zij aten en dronken.

31 En zij stonden des morgens vroeg op, en zwoeren de één den ander; daarna liet ze Isaiik gaan, en zij togen van hem in vrede.

32 En het geschiedde tenzelfden dage, dat Isaaks knechten kwamen en boodschapten hem van de zaak des puts, dien zij gegraven hadden, en zij zeiden hem; Wij hebben water gevonden.

33 En hij noemde denzelven Séba; daarom is de naam dier stad Ber-Séba, tot op dezen zelfden dag. Gen. 21 ; 31.

34 Als nu Esau veertig jaar oud was, nam hij tot vrouw Judith, de dochter van Beëri den Hethiet, en Basmath, de dochter Elons des Hethiets.

35 Eq deze waren Isaiik en Eebekka eene bitterheid des geestes.

HOOFDSTUK 27.

EN het geschiedde als Isaük oud geworden was, en zijne oogen donker geworden waren, dat hij niet zien kon, toen riep hij Esau zijnen grootsten zoon, en zeide tot hem: M^jn zoon! En hij zeide tot hem: Zie hier ben ik.

2 En hij zeide: Zie nu, ik ben oud geworden, ik weet den dag mijns doods niet:

3 nu dan, neem toch uw gereedschap, uwen pijlkoker en uwen boog, en ga uit in het veld, jaag mij een wildbraad;

4 en maak mij smakelijke spijzen, zooals ik ze gaarne heb, en breng ze mij; dat ik ete, opdat mijne ziele u zegene eer ik sterve.

5 Eebekka hoorde toe als Isaiik tot zijnen zoon Esau sprak; en Esau ging in het veld om een wildbraad te jagen, dat hij het inbracht.

6 Toen sprak Eebekka tot Jakob haren zoon, zeggende: Zie, ik heb uwen vader tot Esau uwen broeder hooren spreken, zeggende:

7 Breng mij een wildbraad, en maak mij smakelijke spijzen toe, dat ik ete; en ik zal u zegenen voor het aangezicht des Heeben, vóór mijnen dood.

8 Nu dan, mijn zoon, hoor mijne stem in hetgeen dat ik u gebiede:

9 ga nu henen tot de kudde, en haal mij van daar twee goede geitenbokjes; en ik zal ze uwen vader maken tot smakelijke spijzen, gelijk als hv gaarne heeft;

10 en gij zult ze uwen vader brengen, en hij zal eten, opdat hij u zegene vóór zijnen dood.

11 Toen zeide Jakob tot Eebekka zijne moeder: Zie, mijn broeder Esau is een harig man, en ik ben een glad man:

12 misschien zal mijn vader mij betasten, en. ik zal in zijne oogen zijn als een bedrieger: zoo zoude ik eenen vloek over mij halen, en niet eenen zegen.

13 En zijne moeder zeide tot hem: Uw vloek zij op mij, mijn zoon: hoor alleen naar mijne stem, en ga, haal ze mij.

14 Toen ging hij, en hij haalde ze en bracht ze zijner moeder, en zijne moeder

maakte smakelijke spijzen, gelijk als zijn vader gaarne had.

15 Daarna nam Eebekka Esaus baars grootsten zoons kostelijke kleederen, die zij bij zich in huis bad, en zij trok ze Jakob haren kleinsten zoon aan;

16 en de vellen van de geitenbokjes trok zij over zijne banden en over de gladdigheid van zijnen hals;

17 en zij gaf de smakelijke spijzen en bet brood, dewelke zij toegemaakt bad, in de hand Jakobs baars zoons.

18 En hij kwam tot zijnen vader en zeide: Mijn vader! En hij zeide: Zie, Uier ben ik; wie zijt gij, mijn zoon?

19 En Jakob zeide tot zijnen vader: Ik ben Esan uw eerstgeborene; ik heb gedaan gelijk als gij tot mij gesproken badt; sta toch op, zit, en eet van mijn wildbraad, opdat uwe ziele mij zegene.

20 Toen zeide Isaak tot zijnen zoon: Hoe is dit, dat gij het zoo haastig gevonden hebt, mijn zoon? En hij zeide: Omdat de Heeeb uw God het heeft doen ontmoeten voor mijn aangszicht.

21 En Isaiik zeide tjt Jakob: Nader toch, dat ik u betaste, mijn zoon, of gij mijn zoon Esau zelf zijt of niet.

22 Toen kwam Jakob bij, tot zijnen vader Isaak, die hem betastte; en hij zeide: De stem is Jakobs stem, maar de handen zijn Esaus handen.

23 Doch hij kende hem niet, omdat zijne handen harig waren gelijk zijns broeders Esaus handen; en bij zegende hem.

21 Eu hij zeide: Zijt gij mijn zoon Esau zelf? En hij zeide; Ik ben 't.

25 Toen zeide hij: Stel het nabij mij, dat ik van het wildbraad mijns zoons ete, opdat mijne ziele u zegeue. Eu hij stelde het nabij hem, en hij at; hij bracht hem ook wijn, en hij dronk.

26 En zijn vader Isaük zeide tot hem: Kom toch bij en kus mij, mijn zoon.

27 En hij kwam bij en hij kuste hem; toen rook hij den reuk zijner kleederen en zegende hem, en hij zeide: Zie, de reuk mijns zoons is als de reuk ties velds hetwelk de Heere gezegend heeft.

quot; Hfbr. 11 : 20.

28 Zoo geve u dan God van den dauw des hemels en de vettigheden der aarde, en menigte van tarwe en-most.

29 Volken zullen n dienen en natiën zullen zich voor u nederbuigen; wees heer over uwe broederen, en de zonen uwer moeder zullen zich voor u nederbuigen ; vervloekt moet hij zijn zoo wie u vervloekt, en zoo wie u zegent zij gezegend. Gen. 12: 3.

30 En het geschiedde als Isaiik voleindigd had Jakob te zegenen, zoo geschiedde het toen Jakob maar even van zijns vaders Isaiiks aangezicht uitgegaan was, dat Esau zijn broeder van zijne jacht kwam.

31 Hij nu óók maakte smakelijke spijzen toe, en bracht ze tot zijnen vader; en hij zeide tot zijnen vader: Mijn vader sta op en ete van het wildbraad zijns zoons, opdat uwe ziele mij zegene.

32 En Isaük zijn vader zeide tot hem: Wie zijt gij? En hij zeide: Ik ben uw zoon, uw eerstgeborene, Esau.

33 Toen verschrikte Isaiik met zeer groote verschrikking gansch zeer, en zeide: Wie is hij dan, die het wildbraad gejaagd en tot mij gebracht heeft? En ik heb van alles gegeten eer gij kwaamt, en heb hem gezegend: ook zal hij gezegend wezen.

34 Als Esau de woorden zijns vaders hoorde, zoo schreeuwde hij met eenen grooten en bitteren schreeuw gansch zeer, en hij zeide tot zijnen vader: Zegen mij, ook mij, mijn vader!

35 En hij zeide: Uw broeder is gekomen met bedrog, en heeft uwen zegen weggenomen.

36 Toen zeide hij: Is 't niet omdat men zijnen naam noemt Jakob, dat hij mij nu tivee reizen heeft bedrogen? Mijne eerstgeboorte heeft hij genomen, eu zie, nu heeft hij mijnen zegen genomen. Voorts zeide hij: Hebt gij dan geenen zegen voor mij uitbehouden?

Gén. 35:33.

37 Toen antwoordde Isaak en zeide tot Esau: Zie, ik heb hem eenen heer over u gesteld, en alle zijne broeders heb ik hem tot knechten gegeven, en ik heb hem met koren en most ondersteund: wat zal ik u dan nu doen, mijn zoon?

38 En Esau zeide tot zijnen vader; Hebt gij maar dezen éénen zegen, mijn vader? Zegen mij, ook mij, mijn vader! Eu Esau hief zijne stemme op en weende.

Hebr. 12:17..

39 Toen antwoordde zijn vader Isaak en zeide tot tem: Zie, de vettigheden der aarde zullen uwe woningen zijn, en van den dauw des hemels van boven af zult gij gezegend zijn. Hebr. ll; 20.

40 Eu op uw zwaard zult gij leven, en zult uwen broeder dienen; doch het zal geschieden als gij heerschen zult, dan zult gij zijn juk van uwen hals afrukken.

41 En Esau haatte Jakob om dien zegen waarmede zijn vader hem gezegend had, en Esau zeide in zijn harte: De dagen van den rouw mijns vaders naderen, en ik zal mijnen broeder Jakob dooden.

43 Toen aan Kebekka deze woorden van Esau haren grootsten zoon geboodschapt werden, zoo zond zij henen en ontbood Jakob haren kleinsten zoon, en zeide tot hem: Zie, uw broeder Esau troost zich over u, dat hij u dooden zal.

43 Nu dan, mijn zoon, hoor naar mijne stem en maak u op, vlied gij naar Ha-ran, tot Laban mijnen broeder,

44 en blijf bij hem eenige dagen, totdat de hittige gramschap uws broeders keere,

45 totdat de toorn uws broeders van u afkeere, en hij vergeten hebbe hetgeen gij hem gedaan hebt; dan zal ik zenden en u van daar nemen: waarom zoude ik ook van u beiden beroofd worden op éénen dag?

46 En Eebekka zeide tot Isaiik: Ik heb verdriet aan mijn leven vanwege de doch-teren lieths; indien Jakob eene vrouw neemt van de dochteren Heths, gelijk deze zijn, van de dochteren dezes lands, waartoe zal mij het leven zijn?

HOOEDSTUK 28.

EN Isaiik riep Jakob en zegende hem, en gebood hem, en zeide tot hem: Neem geene vrouw van de dochteren Kanaans:

2 maak u op, ga naar Paddan-Aram;' ten huize van Eethuël, uw moeders vader, en neem u van daar eene vrouw van de dochteren Labans, uw moeders broeder.

3 En God almachtig zegene u, en make u vruchtbaar en vermenigvuldige u, dat gij tot eene menigte van volkeren wordt;

Gen. 35 ai; 48:4.

4 en hij geve u den zegen Abrahams, u en uwen zade met u, opdat gij erfelijk bezit het land uwer vreemdelingschappen, hetwelk God Abraham gegeven heeft. . Gen. 13:7.

5 Alzoo zond Isaiik Jakob weg, dat hij toog naar Paddan-Aram, tot Laban, Bethuëls zoon, den Syriër, den broeder van Kebekka, Jakobs en Esaus moeder.

Hos. 13 :13.

6 Als nu Esau zag dat Isaiik Jakob gezegend, en hem naar Paddan-Aram weggezonden had om zich van daar eene vrouw te nemen; en als hij hem zegende, dat hij hem geboden had, zeggende: Neem geene vrouw van de dochteren Kanaans;

7 en dat Jakob zijnen vader en zijner moeder gehoorzaam geweest was en naar Paddan-Aram getrokken was;

8 en dat Esau zag dat de dochteren Kanaans kwaad waren in de oogen Isaaks zijns vaders,

9 zoo ging Esau tot Ismaël, en nam zich tot eene vrouw, boven zijne vrouwen, Mahalath, de dochter Ismaëls, des zoons Abrahams, de zuster van Nebajoth.

10 Jakob dan toog uit van Ber-Ssba en ging naar Haran.

11 En hij geraakte op eene plaats waar hij vernachtte, want de zon was ondergegaan ; en hij nam van de steenen dier plaats, en maakte zijne hoofdpeuluw, en leide zich te slapen te dier zelfder plaatse.

12 En hij droomde; en zie, eene ladder was gesteld op de aarde, welker opperste aan den hemel raakte; en zie, de Engelen Gods klommen daarbij op en neder.

Joh 1:62.

13 En zie, de Heeee stond op dezelve, en zeide: ik beu de Heere, de God uws vaders Abrahams en de God Isaaks: dit land waarop gij ligt te slapen, zal ik u geven. en uwen zade.

.14 ⁰ En uw zaad zal wezen als het stot der aarde, en gij zult uitbreken in menigte, westwaarts en oostwaarts, en noordwaarts en zuidwaarts; en ⁶ in u en in uwen zade zullen alle geslachten des aardbodems gezegend worden.

a Gen. 13 :16 ; 33 : 12. 4 Gen. 13 : 3; 18 :18 33:18; 26:4; Hand. 3:35; Gal. 3:8.

15 En zie, ik ben met u, en ik zal u behoeden overal waar gij henentrekken

zult, en ik zal u wederbrengen in ditzelfde land; want ik zal u niet verlaten, totdat ik zal gedaan hebben hetgeen ik tot u gesproken heb.

16 Toen nu Jakob van zijnen slaap ontwaakte, zeide hij: Gewisselijk is de Heere aan deze plaatse, en ik heb 't niet geweten.

17 En hij vreesde, en zeide: Hoe vreese-lijk is deze plaats! Dit is niet dan een huis Gods, en dit is de poorte des hemels.

18 Toen stond Jakob des morgens vroeg op, en hij nam dien steen, dien hij tot zijne hoofdpeulnw gelegd had, en zette hem tot een opgericht teeken, en goot daar olie boven op; Gen.3i;i3;35;U.

19 en hij noemde den naam dier plaats Beth-El, daar toch de naam dier stad te voren was Lnz. Gen.35:7,16.

20 En Jakob beloofde eene gelofte, zeggende : Wanneer God met mij geweest zal zijn, en mij behoed zal hebben op dezen weg dien ik reize, en mij gegeven zal hebben broo;l om te eten en kleede-rea om aan te trekken,

21 en ik ten huize mijns vaders in vrede zal wedergekeerd zijn: zoo zal de Heeee mij tot eenen God zijn,

22 en deze steen, dien ik tot een opgericht teeken gezet heb, zal een huis Gods wezen, en alles wat gij mij gaven zult, daarvan zal ik u voorzeker de tienden geven.

HOOFDSTUK 29.

TOEN hief Jakob zijne voeten op, en ging naar het land der kinderen van het Oosten.

2 En hij zag toe, en zie, daar was een put in het veld; en zie, daar waren drie kudden schapen nevens dien nederlig-gende, want uit dien put drenkten zij de kudden; en daar was een groote steen op den mond van dien put,

3 en derwaarts werden alle de kudden verzameld, en zij wentelden den steen van den mond des puts, en drenkten de schapen, en leiden den steen weder op den mond van dien put, op zijne plaats.

4 Toen zeide Jakob tot hen: Mijne broeders, van waar zijt gij ? En zij zeiden: Wij zijn van Haran.

5 En hij zeide tot hen; Kent gij Li-ban, den zoon Nahors ? En zij zeiden : Wij kennen liem.

6 Voorts zeide hij tot hen: Is 't wèl met hem ? En zij zeiden: 't Is wèl; en zie. Rachel zijne dochter, die komt met de schapen.

7 En hij zeide: Zie, het is nog hoog dag, het is geen tijd dat het vee verzameld worde; drenkt de schapen, en gaat henen, weidt ze.

8 Toen zeiden zij: Wij kunnen niet, totdat alle de kudden te zamen zullen verzameld zijn, en men den steen van den mond des puts afwentele, opdat wij de schapen drenken.

9 Als hij nog met hen sprak, zoo kwam Eachel met de schapen, die haren vader toebehoorden ; want zij was eane herderin.

10 En het geschiedde als Jakob Rachel zag, de dochter van Laban, zijn moeders broeder, en de schapen van Laban, zijn moeders broeder, dat Jakob toetrad en wentelde den steen van den mond des puts, en drenkte de schapen van Laban, zijn moeders broeder.

11 En Jakob kuste Rachel, en hij hief zijne stemme op en weende;

13 en Jakob gaf Rachel te kennen, dat hij haars vaders broeder en dat hij de zoon van Rebekka was. Toen liep zij henen en gaf het haren vader te kennen.

13 En het geschiedde als Laban die tijding hoorde van Jakob, zijn zusters zoon, zoo liep hij hem tegemoet en omhelsde hem en kuste hem, en bracht hem tot zijn huis; en hij vertelde Laban alle deze dingen.

14 Toen zeide Laban tot hem: Voorwaar, gij zijt mijn gebeente en mijn vleesch; en hij bleef bij hem eene volle maand. Gen. 2 : 33; Richt. 9 • 2; 2 Sam. 5:1;

19 :12,13; 1 Kron. 11:1

15 Daarna zeide Laban tot Jakob: Omdat gij mijn broeder zijt, zoudt gij mij deshalven om niet dienen? Verklaar mij, wat zal uw loon zijn?

16 En Laban had twee dochters: de naam der grootste was Lea, en de naam der kleinste was Rachel.

17 Doch Lea had teedere oogen, maar Rachel was schoon van gedaante en schoon van aangezicht.

18 En Jakob had Rachel lief ; en hj

zeide: Ik zal u zeven jarea dienen om Rachel uwe kleinste dochter.

19 Toen zeide Laban: Het is beter dat ik ze u geve, dan dat ik ze eenen anderen man geve: blijf bij mij.

20 Alzoo diende Jakob om Kachel zeven jaren; en die waren in zijne oogen als eenige dagen, omdat hij haar lief had.

Hos. 13:13.

21 ïoen zeide Jakob tot Laban: Geef' mijne huisvrouw, want mijne dagen zijn vervuld, dat ik tot haar inga.

22 Zoo verzamelde Laban alle de mannen dier plaats, en maakte eenen maaltijd.

23 En het geschiedde des avonds dat hij zijne dochter Lea nam en bracht haar tot hem; en hij ging tot haar in.

24 En Laban gaf Zilpa, zijne dienstmaagd, aan Lea zijne dochter, haar tot eene dienstmaagd.

25 En het geschiedde des morgens en zie, het was Lea. Daarom zeide hij tot Laban: Wat is dit dat gij mij gedaan hebt? Heb ik niet bij u gediend om llachel? Waarom hebt gij mij dan bedrogen ?

26 En Laban zeide: Men doet alzoo niet te dezer onzer plaatse, dat men de kleinste uitgeve vóór de eerstgeborene.

27 Vervul de week van deze; dan zullen wij u ook die geven, voor den dienst, dien gij nog andere zeven jaren bij mij dienen zult. Hos. 12:13.

28 En Jakob deed alzoo, en hij vervulde de week van deze. Toen gaf hij hem Rachel zijne dochter, hem tot eene vrouw.

2!) En Laban gaf aan zijne dochter Rachel zijne dienstmaagd Bilha, haar tot eene dienstmaagd.

30 En hij ging ook in tot Rachel, en had ook Rachel liever dan Lea; en hij diende bij hem nog andere zeven jaren.

31 Toen nu de Heebe zag dat Lea gehaat was, opende hij hare baarmoeder; maar Rachel was onvruchtbaar.

32 En Lea werd bevrucht, en baarde eenen zoon, en zij noemde zijnen naam Ruben; want zij zeide: Omdat de Heeke mijne verdrukking heeft aangezien, daarom zal mijn man mij nu liefhebben.

33 En zij werd weder bevrucht, en baarde eenen zoon, en zeide: Dewijl de Heebe gehoord heeft dat ik gehaat was.

zoo heeft hij mij ook dezen gegeven, en zij noemde zijnen naam Simeon.

34 En zij werd nog bevrucht, en baarde eenen zoon, en zeide: Nu zal zich ditmaal mijn man bij mij voegen, dewijl ik hem drie zonen gebaard heb; daarom noemde hij zijnen naam Levi.

35 En zij werd weder bevrucht, en baarde eenen zoon, en zeide: Ditmaal zal ik den Heebe loven; daarom noemde zij zijnen naam Jnda. En zij hield op van baren.

HOOFDSTUK 30.

ALS nu Rachel zag dat zij Jakob niet baarde, zoo benijdde Rachel hare zuster; en zij zeide tot Jakob: Geef mij kinderen, of indien niet, zoo ben ik dood.

2 Toen ontstak Jakobs toorn tegen Rachel, en hij zeide: Ben ik dan in plaats van God, die des buiks vrucht van u geweerd heeft?

3 En zij zeide: Zie daar is mijne dienstmaagd Bilha, ga tot haar in, dat zij op mijne knieën bare en ik ook uit haar gebouwd worde.

4 Zoo gaf zij hem hare dienstmaagd Bilha tot eene vrouw, en Jakob ging tot haar in.

5 En Bilha werd zwanger, en baarde Jakob eenen zoon:

6 toen zeide Rachel: God heeft mij gericht en ook mijne stem verhoord, en heeft mij eenen zoon gegeven; daarom noemde zij zijnen naam Dan.

7 En Bilha, Rachels dienstmaagd, werd weder bevrucht, en baarde Jakob den tweeden zoon.

8 Toen zeide Rachel: Ik heb worstelingen Gods met mijne zuster geworsteld, ook heb ik de overhand gehad; en zij noemde zijnen naam Naftali.

9 Toen nu Lea zag dat zij ophield van baren, nam zij ook hare dienstmaagd Zilpa en gaf die Jakob tot eene vrouw.

10 En Zilpa, Lea's dienstmaagd, baarde Jakob eenen zoon.

11 Toen zeide Lea: Daar komt een hoop; en zij noemde zijnen naam Gad.

12 Daarna baarde Zilpa, Lea's dienstmaagd, Jakob den tweeden zoon:

13 toen zeide Lea: Tot mijn geluk, want de dochters zullen mij gelukkig achten; en zij noemde zijnen naam Aser.

1-t £n Ruben ging in lt;le dagen des tarwenoogstes, en hij vond Dndaïui in het veld, en liij bracht ze tot zijne moeder Lea. Toen zeide Kachel tot Lea: Geef mij toch van uws zoons Dutlaïm.

15 En zij zeide tot haar: Is 't weinig dat gij mijnen man genomen hebt, dat gij ook mijns zoons Dadaïm nemen zult? Toen zeide Eachel: Daarom zal hij dezen nacht voor uws zoons Dadaïm bij u liggen.

16 Als nn Jacob des avonds uit het veld kwam, ging Lea uit, hem tegemoet en zeide: Gij zult tot mij inkomen, want ik heb n om loon zekerlijk gehuurd voor mijns zoons Dudaïm; en hij lag dien nacht bij haar.

17 En God verhoorde Lea, en zij werd bevrucht, en baarde Jakob den vijfden zoou.

IS Toen zeide Lea: God heeft mijn loon gegeven , nadat ik mijne dienstmaagd mijnen man gegeven heb; en zij noemde zijnen naam Issaschar.

19 En Lea werd wederom bevrucht, en zij baarde Jakob den zesden zoon:

20 en Lea zeide: God heeft mij, mij Jicefl hij begiftigd met eene goede gifte; ditmaal zal mijn man mij bijwonen, want ik heb hem zes zonen gebaard; en zij noemde zijnen naam Zebulon.

31 En zij baarde daarna eene dochter, en zij noemde haren naam Dina.

22 God dacht ook aan Rachel, en God verhoorde haar en opende hare baarmoeder ;

23 en zij werd bevrucht, en baarde eenen zoon: en zij zeide: God heeft mijne smaadheid weggenomen.

24 Eu zij noemde zijnen naam Jozef, zeggende: De Heere voege mij eenen anderen zoon daartoe.

25 Eu het geschiedde als Rachel Jozef gebaard had, dat Jakob tot Laban zeide : Laat mij vertrekken, dat ik ga tot mijne plaatse en naar mijn land.

26 Geef mijne vrouwen en mijne kinderen , om dewelke ik u gediend heb, dat ik vertrekke; want gij weet mijnen dienst, dien ik u gediend heb.

27 Toen zeide Laban tot hem: Zoo ik nu genade gevonden heb in uwe oogen: ik heb waargenomen dat de Heere mij om nwentvville gezegend heeft.

i 28 Hij zeide dan: Noem mij uitdruk» kelijk uw loon, dat ik geven zal.

29 Toen zeide hij tot hem: Gij weet hoe ik u gediend heb, en hoe uw vee bij mij geweest is;

30 want het weinige dat gij vóór mij gehad hebt, dat is tot eene menigte uitgebroken, eu de Heere heeft u gezegend bij mijnen voet: nu dan, wanneer zal ik ook werken voor mijn huis?

31 En hij zeide: Wat zal ik u geven? Toen zeide Jakob: Gjj zult mij nietmétal geven, indien gij mij deze zake doen zult: ik zal wederom uwe kudde weiden en bewaren;

32 ik zal heden door uwe gansche kudde gaan, daarvan afzonderende al het .respikkelde en geplekte vee, en al het bruine vee onder de lammeren, eu het geplekte en gespikkelde onder de geiten en zulks zal mijn loon zijn.

33 Zoo zal mijne gerechtigheid op tien dag van morgen met mij betuigen, als gij komen zult over mijn loon, voor uw aangezicht: al wat niet gespikkeld en geplekt is onder de geiten, en bruin ouder de lammeren, dat zij bij mij gestolen.

34 Toen zeide Laban: Zie, och ja, het zij naar uw woord.

35 En hij zonderde af teuzelfden dage de gesprenkelde en geplekte bokken, en alle de gespikkelde en geplekte geiten, alles waar wit aan was, eu al liet bruine onder de lammeren, en hij gaf ze iu de hand zijner zonen.

36 En hij stelde eenen weg van drie dagen tusschen zich en tusschen Jakob; eu Jakob weidde de overige kudde Labans.

37 Toen nam zich Jakob roeden van groen populierenhout eri van hazelaar en van kastanje, en hij schilde daarin witte strepen, ontblootende het witte, hetwelk aan die roeden was,

38 eu hij leide deze roeden, die hij geschild had, in de goten en in tie drinkbakken van het water, waar de kudde kwam drinken, tegenover de kudde; eu zij werden verhit als zij kwamen om te drinken.

39 Als dan de kudde verhit werd bij de roeden, zoo lammerde de kuilde gesprenkelde , gespikkelde, en geplekte.

40 Toen scheidde Jakob de lammeren, en hij wendde het gezicht der kudde

op het gesprenkelde en al het bruine onder Labans kudde: en hij stelde zijne kudden alléén, en hij zette ze niet bij Labans kudde.

41 En het geschiedde telkens als de kudde der vroegelingen verhit werd , zoo stelde Jakob de roeden voor de oogen der kudde iu de goten, opdat zij hittig werden bij de roeden;

42 maar als de kudde spade hittig werd, zoo stelde hij ze niet; zoodat de spadelingen Laban en de vroegelingen Jakob toekwamen.

43 En die man brak gansch zeer uit in menigte, en hij had vele kudden, en dienstmaagden en dienstknechten, en komelen en ezels.

HOOFDSTUK 31.

TOEN hoorde hij de woorden der zonen Labans, zeggende: Jakob heeft genomen alles wat onzes vaders was, en van hetgeen dat onzes vaders was heeft hij al deze heerlijkheid gemaakt.

2 Jakob zag ook het aangezicht Labans aan, en zie, dat was jegens hem niet als gisteren en eergisteren.

3 En de Heeee zeide tot Jakob: Keer weder tot het land uwer vaderen en tot uwe maagschap, en ik zal met u zijn.

Gen. 33 : 9.

4 Toen zond Jakob henen en riep Ea-chel en Lea op het veld tot zijne kudde,

5 en hij zeide tot haar: Ik zie uws vaders aangezicht, dat het jegens mij niet is als gisteren en eergisteren; doch de God mijns vaders is bij mij geweest.

6 En gijlieden weet dat ik met al mijne macht uwen vader gediend heb;

7 maar uw vader heeft bedrieglijk met mij gehandeld, en heeft mijn loon tien malen veranderd; doch God heeft hem niet toegelaten mij kwaad te doen.

8 Wanneer hij aldus zeide: De gespikkelde zullen uw loon zijn, zoo lammerden alle de kudden gespikkelde; en wanneer hij alzóó zeide: De gesprenkelde zullen uw loon zijn, zoo lammerden alle de kudden gesprenkelde.

9 Alzoo heeft God uweu vader het vee ontrukt en aan mij gegeven.

10 En het geschiedde ten tijde als de kudde hittig werd, dat ik mijne oogen ophief en ik zag in den droom, en zie.

de bokken die de kudde beklommen, ■ Jac

waren gesprenkelde, gespikkelde en hagel- ■ kw

vlekkige. ■ 2!

11 En de Engel Gods zeide tot mij in I na

den droom: Jakob! En ik zeide: Zie I bei

hier ben ik. ■ der

13 En hij zeide: Hef toch uwe oogen I 21

op en zie, alle bokken die de kudde ■ hel

beklimmen zijn gesprenkelde, gespikkel- I hnt

de, en hagel vlekkige, want ik heb gezien ■ ont

alles wat Laban u doet. B zw;

13 quot; Ik ben de God van Beth-El, al- I 2' waar gij het opgerichte teeken gezalfd ■ en hebt, waar gij mij eene gelofte beloofd ■ nie hebt: nu, maak u op, vertrek uit dit I me land, en ' keer weder in het land uwer ■ me maagschap. n Gun. 28 :18—22. h Oen. 32 : 9. I 2!

14 Toen antwoordden Eachel en Lea I zon en zeiden tot hem: Is er nog voor ons ■ gij een deel of erfenis in onzes vaders huis? ■ 2!

15 Zijn wij niet vreemden van hem ■ uli( geacht? Want hij heeft ons verkocht, en H vad hij heeft ook steeds ons geld verteerd. ■ ges

16 Want al de rijkdom, dien God onzen ■ Jak vader heeft ontrukt, die is onze en onzer H 3( zonen; nu dan, doe alles wat God tot ■ trel u gezegd heeft. I naa

17 Toen maakte zich Jakob op en ■ mij laadde zijne zonen en zijne vrouwen op ■ 31 kemelen, ■ Lal

18 en hij voerde al zijn vee weg, en al ■ Opi zijne have die hij verworven had, het vee ■ mij dat hij bezat, hetwelk hij in Paddan-Aram I 3S verworven had, om te komen tot Isaak, I zuil zijnen vader, naar het land Kanaan. H voo

19 Laban nu was gegaan om zijne I nee schapen te scheren: zoo stal Rachel de I dat Teratim die haar vader had. I 3!:

20 En Jakob ontstal zich van het harte H en Labans des Syriërs, overmits hii hem ■ die niet te kennen gaf dat hij vlood. ■ hij

21 En hij vlood, en al wat het zijne B in was, en hij maakte zich op en voer over H 3^1 de rivier, en hij zette zijn aangezicht H non naar het gebergte Gilead. H zadi

23 En ten derden dage werd Laban ge- Hen boodschapt dat Jakob gevloden was.

23 Toen nam hij zijne broeders met 9 ^ zich, en jaagde hem achterna eenen weg Sm ^⁰⁰¹ van zeven dagen, en hij kreeg hem op Mf onu het gebergte Gilead. H ⁰P³

24 Doch God kwam tot Laban den ■ der Syriër in eenen droom des nachts, en H von

hij zeide tot hem: Wacht u dat gij mtt

Jacob niet spreekt, noch goed noch kwaad.

25 En Laban achterhaalde Jakob; Jakob na had zijne tent geslagen op dat gebergte; ook sloeg Laban met zijne broederen de zijne op het gebergte Gileads.

26 Toen zeide Laban tot Jakob: Wat hebt gij gedaan, dat gij u van mijn harte ontstolen hebt, en mijne dochtereu ontvoerd hebt als gevangenen met den zwaarde ?

27 Waarom zijt gij heimelijk gevloden, en hebt u mij ontstolen, en liebt het mij niet aangezegd, dat ik u geleid hadde met vreugde en met gezangen, met trommel en met harp?

28 Ook hebt gij mij niet toegelaten mijne zonen en mijne dochtereu te kussen; nn, gij hebt dwaselijk gedaan zoo doende.

29 Het ware iu de macht mijner hand ulieden kwaad te doen; maar ulieder vaders God heeft tot mij gisteren nacht gesproken, zeggende: Wacht u van met Jakob te spreken, of goed of kwaad.

30 En nu, gij hebt immers willen vertrekken, omdat gij zoozeer begeerig waart naar uws vaders huis: waarom hebt gij mijne goden gestolen?

31 Toen antwoordde Jakob en zeide tot Laban: Omdat ik vreesde; want ik zeide : Opdat gij niet misschien uwe dochteren mij ontweldigdet.

33 Bij denwelken gij uwe goden vinden zult, laat hem niet leven; onderken gij voor onze broederen wat bij mij is, en neem het tot u. Want Jakob wist niet dat Eachel ze gestolen had.

33 Toen ging Laban in Jakobs tent, en in Lea's tent, en in de tent der beide dienstmaagden, en hij vond niets; en als hij uit Lea's tent gegaan was, kwam hij in Kachels tent.

3-i Maar Eachel had de Terafim genomen en zij had die in een kemels-zadeltuig gelegd; en zij zat op dezelve: en Laban betastte die gansche tent en hij vond niets;

35 en zij zeide tot haren vader: Dat amp; toorn niet ontsteke in mijns heeren oogen, omdat ik voor uw aangezicht niet kan opstaan, want het gaat mij naar de wijze der vrouwen; en hij doorzocht, maar hij vond de Terafim niet.

3G Toen ontstak Jakob en twistte met

Laban, en Jakob antwoordde en zeide tot Laban: Wat is mijne overtreding, wat is mijne zonde, dat gij mij 200 hit-tiglijk hebt nagejaagd ?

37 Als gij al mijn huisraad betast hebt, wat hebt gij gevonden van al het huisraad uws huizes? Leg'het hier voor mijne broederen en uwe broederen en laat ze richten tusschen ons beiden.

38 Deze twintig jaren ben ik bij u geweest; uwe ooien en uwe geiten hebben niet misdragen, en de rammen uwer kudde heb ik niet gegeten.

39 Het verscheurde heb ik tot u niet gebracht, ik heb het geboet; gij hebt het van mijne hand geëischt, het ware des daags gestolen of des nachts gestolen.

40 Ik ben geweest dat mij bij dag de hitte verteerde en bij nacht de vorst, en dat mijn slaap van mijne oogen week.

41 Ik ben nu twintig jaren in uw huis geweest: ik heb u veertien jaren gediend om uwe beide dochteren, en zes jaren om uwe kudde, en gij hebt mijn loon tien malen veranderd. Hos. I2;is.

42 Zoo niet de God mijns vaders, de God Abrahams en de vreeze Isaaks, bij mij geweest was, zeker, gij zouilt mij nu ledig weggezonden hebben. God heeft mijne ellende en den arbeid mijner handen aangezien, en heeft u gisteren nacht bestraft.

43 Toen antwoordde Laban en zeide tot Jakob: Deze dochters zijn mijne dochters , en deze zonen zijn mijne zonen, en deze kudde is mijne kudde, ja, al wat gij ziet, dat is mijn: en wat zoude ik aan deze mijne dochteren heden doen , of aan hare zonen, die zij gebaard hebben?

44 Nn dan , kom, laat ons een verbond maken, ik en gij, dat het tot een getuigenis zij tusschen mij en tusschen u.

45 Toen nam Jakob eenen steen, en hij verhoogde dien tot een opgericht teeken;

46 en Jakob zeide tot zijne broederen: Vergadert steenen; en zij namen steenen en maakten eenen hoop, en zij aten aldaar op dien hoop.

47 En Laban noemde hem Jegar-Saha-dutha, maar Jakob noemde denzelven Gilead.

48 Toen zeide Laban: Deze hoop zij heden een getuige tusschen mij en tus-

den tot mijnen beere, tot Esau; en zie, hij zelf is óók achter ons.

19 En hij gebood ook den tweede, ook den derde, ook allen die de kudden nagingen , zeggende: Naar ditzelfde woord zult gij spreken tot Esau, als gij hem vinden zult;

20 en gij zult ook zeggen; Zie, uw knecht Jakob is achter ons. Want hij zeide: Ik zal zijn aangezicht verzoenen niet dit geschenk dat voor mijn aangezicht gaat, en daarna zal ik zijn aangezicht zien; misschien zal hij mijn aangezicht aannemen.

31 Alzoo ging dat geschenk henen voor zijn aangezicht; doch hij zelf vernachtte dien nacht in het leger.

22 En hij stond op in dien nacht, en hij nam zijne twee vrouwen en zijne twee dienstmaagden eu zijue elf kinderen, en hij toog over het veer Jabbok;

23 en hij nam ze en deed ze over die beek trekken; en hij deed overtrekken hetgeen hij had.

24 Doch Jakob bleef alléén over; en een man worstelde met hein totdat de dageraad opging;

25 en toen hij zag dat hij hem niet overmocht, roerde hij het gewricht zijner heupe aan, zoodat het gewricht van Ja-kobs heupe verwrongen werd als hij met hem worstelde;

26 en hij zeide: Laat mij gaan, want de dageraad is opgegaan. Maar hij zeide; Ik zal u niet laten gaan, tenzij dat gij mij zegent.

27 En hij zeide tot hem: Hoe is uw naam? En hij zeide: Jakob.

28 Toen zeide hij:° Uw naam zal voortaan niet Jakob heeten, maar Israël; want ' gij hebt u vorstelijk gedragen met God en met de menschen, en hebt overmocht. « Gen. 35:10; 1 Kon. 18: 31;

2 Kon. 17 : 34; h Hos. 12 : 4, 5.

29 En Jakob vraagde en zeide: Geef toch uwen naam te kennen. En hij zeide: Waarom is 't dat gij naar mijnen naam vraagt? En hij zegende hem aldaar.

30 En Jakob noemde den naam dier plaatse Pniël; want, zeide hij, ik heb God gezien van aangezicht tot aangezicht, en mijne ziele is gered geweest.

31 En de zon rees hem op als hij door •

Pniël gegaan was; en hij was hinkende aan zijne heupe.

32 Daarom eten de kindéren Israels de verrukte zenuw niet, die op het gewricht der heupe is, tot op dezen dag, omdat hij het gewricht van Jakobs heupe aangeroerd had aan de verrukte zenuw.

HOOFDSTUK 33.

EN Jakob hief zijne oogen op en zag; en zie, Esau kwam , en vierhonderd mannen met hem. Toen verdeelde hij de kinderen onder Lea en onder Eachel en onder de twee dienstmaagden,

2 en hij stelde de dienstmaagden en hare kinderen vooraan, en Lea en hare kinderen meer achterwaarts, maar Eachel en Jozef de achterste.

3 En hij ging voorbij hun aangezicht henen, eu hij boog zich zeven malen ter aarde, totdat hij bij zijnen broeder kwam.

4 Toen liep Esau hem tegemoet, en nam hem in den arm, en viel hem aan den hals, en kuste hem; en zij weenden.

5 Daarna hief hij zijne oogen op en zag die vrouwen en die kinderen, en zeide: Wie zijn deze bij u? En hij zeide: De kinderen, die God uwen knecht genadiglijk verleend heeft.

G Toen traden de dienstmaagden toe, zij en hare kinderen, en zij bogen zich neder;

7 eu Lea trad óók toe met hare kindereu , en zij bogen zich neder; en daarna trad Jozef toe en Eachel, en zij bogen zich neder.

8 En hij zeide: Voor wien is al dit heir dat ik ontmoet heb ? En hij zeide: Om genade te vinden in de oogen mijns heeren.

9 Mo ar Esau zeide: Ik heb veel, mijn broeder: het zij het uwe wat gij hebt.

10 Toen zeide Jakob : Och neen , indien ik nu genade in uwe oogen gevonden heb, zoo neem mijn geschenk van mijne hand ; daarom dat ik uw aangezicht gezien heb als had ik Gods aangezicht gezien, en gij welgevallen aan mij genomen hebt,

11 Neem toch mijnen zegen die u toegebracht is, dewijl God het mij genadig verleend heeft, en dewijl ik alles heb. En hij hield bij hem aan, zoodat hij het

12 En hij zeide: Laat ons reizen en voorttrekken, en ik zal vóór u trekken.

13 Maar hij zeide tot hein: Mijn heere weet dat deze kinderen teeder zijn, en dat ik zogende schapen en koeien bij mij heb; indien men ze maar eenen dag afdrijft, zoo zal de geheele kudde sterven:

14 mijn heere trekke toch voorbij voor het aangezicht zijns knechts; en ik zal mij op mijn gemak als leidsman voegen naar den gang van het werk, hetwelk voor mijn aangezicht is, en naar den gang dezer kinderen, totdat ik bij mijnen heere te Seïr kome.

15 En Esau zeide: Laat mij toch van dit volk dat met mij is u bijstellen. En hij zeide: Waartoe dat? Laat mij genade vinden in mijns heeren oogen.

16 Alzoo keerde Esau dien dag wederom zijns weegs naar Seïr toe.

17 Maar Jakob reisde naar Sukkoth , en bouwde een huis voor zich, en maakte hutten voor zijn vee: daarom noemde hij den naam dier plaats Sukkoth.

18 En Jakob kwam behouden tot de stad Sichem, welke is in het land Ka-naan, als hij kwam van Paddan-Aram; en hij legerde zich in het gezicht der stad.

19 En hij kocht een deel des velds, waarop hij zijne tent gespannen had, van de hand der zonen Hemors, des vaders van Sichem , voor honderd stukken geld ;

Joz. 24: 32.

20 en hij richtte aldaar een altaar op, en noemde het: De God Israels is God.

HOOFDSTUK 34.

EN Dina, de dochter van Lea, die zij Jakob gebaard had, ging uit om de doch-teren van dat land te bezien.

2 Sichem nu, Hemors des Heviets, des landvorsten zoon, zag haar, en hij nam ze en lag bij haar en verkrachtte ze.

3 En zijne ziele kleefde aan Dina, Ja-kobs dochter, en hij had de jonge dochter lief, en sprak naar het hart van de jonge dochter.

4 Sichem sprak ook tot zijnen vader Hemor, zeggende: Neem mij deze dochter tot eene vrouw.

5 ïoen Jakob nu hoorde dat hij zijne dochter Dina verontreinigd had, zoo waren zijne zonen met het vee in het veld; en Jakob zweeg totdat zij kwamen.

6 En Hemor, Sichems vader, ging uit tot Jakob om met hem te spreken.

7 En de zonen Jakobs kwamen van het veld als zij dit hoorden; en het smartte dezen mannen, en zij ontstaken zeer, omdat hij dwaasheid in Israël gedaan had, Jakobs dochter onteerende , hetwelk alzoo niet moest gedaan worden..

Deut. 23 ; 21 ; Joz. 7 ; 16; Kiclit. 19: 23; 20 :6_;

2 Sam. l:!; 12;Jer. 29:23

8 Toen sprak Hemor met hen, zeggende: Mijns zoons Sichems ziel is verliefd op ulieder dochter: geeft ze hem toch tot eene vrouw;

9 en verzwagert u met ons; geeft ons uwe dochteren, en neemt voor u onze dochteren,

10 en woont met ons; en het land zal voor uw aangezicht zijn : woont en handelt daarin, en stelt u tot bezitters daarin.

11 En Sichem zeide tot haren vader en tot hare broederen: Laat mij genade vinden in uwe oogen, en wat gij tot mij zeggen zult zal ik geven;

13 vergroot zeer over mij den bruidschat en het geschenk, en ik zal geven gelijk gij tot mij zult zeggen: geeft mij slechts de jonge dochter tot eene vrouw.

13 Toen antwoordden Jakobs zonen aan Sichem en Hemor, zijnen vader, bedrieglijk , en spraken , (omdat hij Dina hunne zuster verontreinigd had),

14 en zij zeiden tot hen: Wij zullen deze zake niet kunnen doen, dat wij onze zuster aan eenen man geven zouden die de voorhuid heeft; want dat ware ons eene schande.

15 Doch hierin zullen wij u te wille zijn: zoo gij wordt gelijk als wij, dat onder u besneden worde al wat mannelijk is,

16 dan zullen wij u onze dochteren geven, en uwe dochteren zullen wij ons nemen , en wij zullen met u wonen, en wij zullen tot één volk zijn.

17 Maar zoo gij naar ons niet zult hooren om besneden te worden, zoo zullen wij onze dochter nemen en wegtrekken.

18 En hunne woorden waren goed in de oogen van Hemor en in de oogen van Sichem, Hemors zoon ;

19 en de jongeling vertoefde niet deze zake te doen; want hij had welgevallen in Jakobs dochter, en hij was geëerd boven al zijns vaders huis.

20 Zoo kwam Hemor en Sichem, zijn zoon, tot hunner stads poorte, en zij spraken tot de mannen hunner stad, zeggende:

21 Deze mannen zijn vreedzaam, met ons: daarom laat ze in dit land wonen, en daarin handelen, en het land (zie, het is wijd van omvang) voor hun aangezicht zijn; wij zullen ons hunne doch-teren tot vrouwen nemen, en wij zullen onze dochteren hun geven.

22 Doch hierin zullen deze mannen ons te wille zijn dat zij met ons wonen, om tot één volk te zijn , als al wat mannelijk is onder ons besneden wordt gelijk als zij besneden zijn.

23 Hun vee en hunne bezitting en alle hunne beesten, zullen die niet onze zijn? Alleen laat ons hun te wille zijn, en zij zullen met ons wonen.

24 En zij hoorden naar Hemor en naar Sichem, zijnen zoon, allen die te zijner stads poorte uitgingen, en zij werden besneden, al wat mannelijk was, allen die te zijner stads poorte uitgingen.

25 En het geschiedde ten derden dage, toen zij in de smarte waren , zoo namen de twee zonen Jakobs, Simeon en Levi, broeders van Dina, een iegelijk zijn zwaard, en kwamen stoutelijk in de stad, en doodden al wat mannelijk was;

Gen. 49: 5, 0.

26 zij sloegen ook Hemor en zijnen zoon Sichem dood met de scherpte des zwaards; en zij namen Dina uit Sichems liuis, en gingen van daar.

27 De zonen Jakobs kwamen over de verslagenen, en plunderden de stad, omdat zij hunne zuster verontreinigd hadden.

28 Hunne schapen en hunne runderen en hunne ezels, en hetgeen dat in de stad en hetgeen dat in het veld was, namen zij;

29 en al hun vermogen en alle hunne kleine kinderen en hunne vrouwen voerden zij gevankelijk weg, en plunderden ze, en al wat binnenshuis was.

30 Toen zeide Jakob tot Simeon en tot Levi: Gij hebt mij beroerd, door mij stinkende te maken onder de inwoners dezes lands, onder de Kanaani-ten en onder de Eereziten; en ik ben weinig volks in getal: zoo zij zich tegen mij verzamelen, zoo zullen zij mij verslaan , en ik zal verdelgd worden, ik en mijn huis.

31 En zij zeiden: Zoude hij dan met onze zuster als met eene hoer doen?

HOOFDSTUK 35.

DAARNA zeide God tot Jakob: Maak u op, trek op naar Beth-El en woon aldaar; en maak daar een altaar dien God, die u verscheen toen gij vluchttet voor het aangezicht van uwen broeder Esau.

2 Toen zeide Jakob tot zijn huisgezin en tot allen , die bij hem waren : Doet weg de vreemde goden die in het midden van u zijn, en reinigt u, en verandert uwe kleederen;

3 en laten wij ons opmaken en optrekken naar Beth-El, en ik zal daar een altaar maken dien God, die mij antwoordt ten dage mijner benauwdheid, en met mij geweest is op den weg, dien ik gewandeld heb.

4 Toen gaven zij Jakob alle de vreemde goden, die in hunne hand waren, en de oorsierselen, die aan hunne ooren waren, en Jakob verborg ze onder den eikeboom die bij Sichem is.

5quot; En zij reisden henen; en Gods verschrikking was over de steden, die rondom hen waren, zoodat zij de zonen Jakobs niet achterna jaagden.

6 Alzoo kwam Jakob te Luz in het land Kanaan (dat is Beth-El), hij en al het volk dat bij hem was;

7 en hij bouwde aldaar een altaar, ^a en noemde die plaats El Beth-El; ⁴ want God was hem aldaar geopenbaard als hij voor zijns broeders aangezicht vluchtte.

a Gen. 28 :19. h Gen. 48 : 3; Hos. 13 : 5

8 En Debora, de voedster van Rebekka, stierf, en zij werd begraven onder aan Beth-El, onder dien eik, welks naam hij noemde Allon-Bachuth.

9 En God verscheen Jakob wederom, als hij van Paddan-Aram gekomen was, en hij zegende hem;

10 en God zeide tot hem: Uw naam is Jakob: uw naam zal voortaan niet

Jakob genoemd worden. maar Israël zal uw naam zijn; en liij noemde zijnen naam Israël.

Gen. 33: 28; 1 Kon. 18 : 31; 2 Kon. 17:54.

11 Voorts zeide God tot hem: Ik ben God de Almachtige: wees vroehtbaar en vermenigvuldig; een volk, ja, een hoop der volkeren zal nit u worden, en Koningen zullen uit uwe lendenen voortkomen. Gen. 17 : 0, IC; 28 :3; 40 ; 3; 48 :4.

12 En dit land, dat ik Abraham en Isaiik gegeven heb, dat zal ik u geven; en uwen zade na u zal ik dit land geven.

13 Toen voer God van hem op ter plaatse, waar hij met hem gesproken had.

14 En Jakob stelde een opgericht tee-ken op ter plaatse waar hij met hem gesproken had, een steenen opgericht tee-ken, en hij stortte daarop drankoffer en goot olie daarover; Gen. 38:18.

15 en Jakob noemde den naam dier plaatse, alwaar God met hem gesproken had , Beth-El. Gen. 38 :19; Hos. 13:6.

16 En zij reisden van Beth-El, en er was nog eene streek lands om tot Efra-tha te komen; en Rachel baarde, en zij had het hard in haar baren. Gen. 48:7.

17 En het geschiedde als zij het hard had in haar baren, zoo zeide de vroedvrouw tot haar: Vrees niet, want dezen zoon zult gij ook hebben.

18 En het geschiedde als hare ziele uitging (want zij stierf), dat zij zijnen naam noemde Benoni; maar zijn vader noemde hem Benjamin.

19 Alzoo stierf Rachel; en zij werd begraven aan den weg naar Efratha, dat is Bethlehem. Gen. 48:7.

20 En Jakob richtte een gedenkteeken op boven haar graf; dit is het gedenkteeken van Rachels graf tot op dezen dag.

21 Toen verreisde Israël, en hij spande zijne tent op gene zijde van Migdal-Eder.

22 En het geschiedde als Israël in dat land woonde, dat Ruben henenging en lag bij Bilha, zijns vaders bijwijf; en Israël hoorde het. Gen. 49:4; 1 Kron. 5:1.

En de zonen Jakobs waren twaalf.

23 De zonen van Lea waren: Ruben, Jakobs eerstgeborene, daarna Simeon , en Levi, en Juda, en Issaschar, en Zebulon.

Gen. 40: 8—24; Ex. 1:2—4; 1 Kron. 2: 1, 2.

24 Be zonen van Rachel: Jozef en Benjamin.

2 5 En de zonen van Bilha, Rachels dienstmaagd : Ban en Naftali.

26 En de zonen van Zilpa , Lea's dienstmaagd ; Gad en Aser. Dit zijn Jakobs zonen, die hem geboren zijn in Paddan-Aram.

27 En Jakob kwam tot Isaak zijnen vader in Mamré te Kirjath-Arba, dat is Hebron, waar Abraham als vreemdeling had verkeerd, en Isaak.

28 En de dagen Isaaks waren honderd jaar en tachtig jaar.

29 En Isaiik gaf den geest en stierf, en werd verzameld tot zijne volkeren, oud en zat van dagen; en zijne zonen Esau en Jakob begroeven hem.

HOOFDSTUK 36.

DIT nu zijn de geboorten van Esau, dat is Edom. Gen. 26: so.

3 Esau nam zijne vrouwen uit de dochteren van Kanaan: Ada, de dochter van Elon den Hethiet, en Aholibama, de dochter van Ana, de dochter van Zibeon den Heviet;

3 en Basmath, de dochter van Isinaël, de zuster van Nebajoth.

4 Ada nu baarde aan Esau Elifaz en Basmath baarde Relmël, i Kron. 1:35,

5 en Aholibama baarde Jehus en Jaëlam en Korach. Dit zijn Esans zonen, die hem geboren zijn in het land Kanaan.

6 Esau nu had genomen zijne vrouwen , en zijne zonen, en zijne dochters, en alle de zielen zijns huizes, en zijn vee, en alle zijne beesten, en al zijne bezitting die hij in het land Kanaan verworven had , en was vertrokken naar een ander land , van het aangezicht zijns broeders Jakobs;

7 want hunne have was te veel om samen te wonen, en het land hunner vreemdelingschappen kon ze niet 1 ragen vanwege hun vee. Gen. 13: 6'.

8 Derhalve woonde Esau op het gebergte Seïr; Esau is Edom.

9 Dit nu zijn de geboorten Esaus, des vaders der Edomiten, op het gebergte Seïr.

10 Dit zijn de namen der zonen Esaus: Elifaz, de zoon van Ada, Esaus huisvrouw; Rehuël, de zoon van Basmath, Esaus huisvrouw.

11 En de zonen van Elifaz waren Te-

man, Omar , Zefo, en Gaëtam, en Ke-

naZ ; ^ Krou. 1 : 36.

12 en Tirana was een bijwijf van Eli-faz, den zoon Esaus, en zij baarde aan Eli fez Amalekr.dit zijn de zonen van Ada, Esans Imisvrouw,

13 En dit zijn de zonen Eehuëls: Na-hatli en Zerah, Samma en Mizza: dat zijn geweest de zonen van Basmath , Esaus ImisvrOUW. 1 Kron. 1 ; S7.

14 En dit zijn geweest de zonen van Aholibama, dochter van Ana, dochter van Zibeon, Esaus huisvrouw; en zij baarde aan Esau Jehus, en Jaëlam, en Korach.

15 Dit zijn de Vorsten der zonen Esaus: de zonen van Elifiiz, den eerstgeborene Esaus, waren: de Vorst ïeman, de Vorst Omar, de Vorst Zefo, de Vorst Kenaz,

16 de Vorst Korach, de Vorst Gaëtam, de Vorst Amalek: dat zijn de Vorsten van Elifaz in liet land Edora; dat zijn de zonen van Ada.

17 En dit zijn de zonen Behuëls des zoons Esaus: de Vorst Nahath , de Vorst Zerali, de Vorst Samma, de Vorst Mizza: dat zijn de Vorsten Eehuëls in het land Edom; dat zijn de zonen van Basmath, de huisvrouw Esaus.

18 En dit zijn de zonen van Aholibama, de huisvrouw Esaus: de Vorst Je-lius, de Vorst Jaëlam, de Vorst Korach: dat zijn de Vorsten van Aholibama, de dochter van Aua , de huisvrouw Esaus.

19 Dat zijn de zonen Esaus, en dat zijn luinlieder Vorsten: dat is Edom.

20 Dit zijn de zonen van Seïr, den Horiet , inwoners van dat land: Lotan, en Sobal, en Zibeon , en Ana, i Kron. i : 38.

21 en Dison, en Ezer, en Disan: dat zijn de Vorsten der Horiten, zonen van Seïr in het land Edom.

22 En de zonen Lotans waren Hori en Hernam; en Lotans zuster was Timna.

1 Kron. 1 : 39.

23 En dit zijn de zonen van Sobal: Alvan, en Manahath, en Ebal,enSefo,

en Onam. 1 Kron. 1 : 40.

24 En dit zijn de zonen Zibeons: Aja en Ana; dat is die Ana die de muildieren in de woestijn gevonden heeft, toen hij zijns vaders Zibeons ezels weidde.

25 En dit zijn de zonen van Ana: Dison ; en Aholibama was de dochter van Ana. 1 Kron. 1 : 41.

26 En dit zijn de zonen Disons; Hem-dan, en Esban, en Jithran, en Keran.

27 Dit zijn de zonen Ezers: Bilhan, en Zaavan en Akan. i Kron. i ; 43.

28 Dit zijn de zonen Disans: Uz en Aran.

29 Dit zijn de Vorsten der Horiten: de Vorst Lotan, de Vorst Sobal, de Vorst Zibeon , de Vorst Ana,

30 de Vorst Dison, de Vorst Ezer, de Vorst Disan: dit zijn de Vorsten der Horiten, naar hunne Vorsten in het land Seïr.

31 En dit zijn de Koningen die geregeerd hebben in het land Edom , eer een Koning regeerde over de kinderen Israëls,

1 Kron. 1 : 43—54.

33 Bela dan, de zoon Beors, regeerde in Edom, en de naam zijner stad was Dinhaba.

33 En Bela stierf, en Jobab, de zoon vim Zerah, van Bozra, regeerde in zijne plaats.

34 En Jobab stierf, en Husam uit der Temaniten land regeerde in zijne plaats.

35 En Husam stierf, en in zijne plaats regeerde Hadad, de zoon Bedads, die Midian versloeg in het veld Moabs; en de naam zijner stad was Avith.

36 En Hadad stierf, en Samla van Masreka regeerde in zijne plaats.

37 En Samla stierf, en Saul van Eeho-both aan de rivier regeerde in zijne plaats.

38 En Saul stierf, en Baalhanan, de zoon Achbors, regeerde in zijne plaats.

39 En Baalhanan , de zoon Achbors, stierf, en Hadar regeerde in zijne plaats; en de naam zijner stad was Paü; en de naam zijner huisvrouw was Mehetabeël, eene dochter van Matred, de dochter van Mezabab.

40 En dit zijn de namen der Vorsten Esaus, naar hunne geslachten, naar hunne plaatsen, met hunne namen : de Vorst Tirana, de Vorst Alva, de Vorst Jetheth,

41 de Vorst Aholibama, de Vorst Ela, de Vorst Pinon,

42 de Vorst Kenaz, de Vorst Teman, de Vorst Mibzar,

43 de Vorst Magdiël, de Vorst Irara : dit zijn de Vorsten Edoms, naar hunne woningen , in den lande hunner bezitting. Hij is Esau, de vader Edoms.

HOOFDSTUK 37.

EN Jakob woonde in het land der vreemdelingschappen zijns vaders, in het land Kanaan.

3 Dit zijn Jakobs geschiedenissen. Jozef, zijnde een zoon van zeventien jaar, weidde de kudde met zijne broeders (en hij was een jongelins:), met de zonen van Büha en de zonen van Zilpa, zijns vaders vrouwen; en Jozef bracht hun kwaad gerucht tot hunnen vader.

3 En Israël had Jozef lief boven alle zijne zonen, want hij was hem een zoon des ouderdoms; en hij maakte hem eenen veeivervigen rok.

4 Als nu zijne broeders zagen dat hun vader hem boven alle zijne broederen liefhad, haatten zij hem en konden hem niet vrediglijk toespreken.

5 Ook droomde Jozef eenen droom, dien hij aan zijne broederen vertelde; daarom haatten zij hem nog te meer;

6 en hij zeide tot hen: Hoort toch dezen droom, dien ik gedroomd heb :

7 en zie, wij waren schoven bindende in het midden des velds; en zie, mijne schoof stond op, en bleef ook staande; en zie, uwe schoven kwamen rondom , en bogen zich i eder voor mijne schoof.

8 Toen zeiden zijne broeders tot hem: Zult gij dan ganschelijk over ons re-geeren ? Zult gij dan ganschelijk over ons heerschen? Zoo haatten zij hem nog te meer om zijne droomen en om zijne woorden.

9 En hij droomde nog eenen anderen droom, en verhaalde dien aan zijne broeders , en hij zeide : Zie, ik heb nog eenen droom gedroomd, en zie, de zon en de maan en elf sterren bogen zich voor mij neder.

10 En als hij het aan zijnen vader en aan zijne broederen verhaalde, bestrafte hem zijn vader, en zeide tot hem: Wat is dit voor een droom dien gij gedroomd hebt? Zullen wij dan ganschelijk komen, ik en uwe moeder en uwe broeders, om ons voor u ter aarde te buigen?

11 Zijne broeders dan benijdden hem; doch zijn vader bewaarde deze zake.

13 En zijne broeders gingen henen om de kudde van hunnen vader te weiden bij Sichem.

13 Zoo zeide Israël tot Jozef: Weiden uwe broeders niet bij Sichem? Kom, dat ik u tot hen zende. En hij zeide tot hem: Zie, hier ben ik.

14 En hij zeide tot . hem: Ga toc h henen, zie naar den welstand van uwe broederen en naar den welstand van de kudde, en breng mij een woord wederom. Zoo zond hij hem uit het dal Hebron;

en hij kwam te Sichem.

15 En een man vond hem (want zie,

hij was dwalende in het veld); zoo vraagde hem deze man, zeggende: Wat zoekt gij?

16 En hij zeide: Ik zoek mijne broederen; geef mij toch te kennen waar zij weiden.

17 Zoo zeide die man: Zij zijn van hier gereisd, want ik hoorde ze zeggen: Laat keerde ons naar Dothan gaan. Jozef dan ging zijne broederen na, en vond ze te Dothan.

18 En zij zagen hem van verre; en eer hij tot hen naderde, sloegen zij tegen hem eenen listigen raad om hem te dooden,

19 en zij zeiden de één tot den ander: Zie, daar komt deze meesterdroomeraan:

30 nu komt dan en laat ons hem doodslaan, en hem in een dezer kuilen werpen ; en wij zullen zeggen: Een boos dier heeft hem opgegeten; zoo zullen wij zien wat van zijne droomen worden zal.

31 Euben hoorde dat, en verloste hem uit hunne hand, en hij zeide: Laat ons hem niet aan het leven slaan. Gen. 43 : 22,

33 Ook zeide Euben tot hen: Vergiet geen bloed: werpt hem in dezen kuil die in de woestijn is, en legt ds hand niet aan hem; opdat hij hem uit hunne hand verloste, om hem tot zijnen vader weder te brengen.

33 En het geschiedde als Jozef tot zijne broederen kwam, zoo togen zij Jozef zijnen rok uit, den veeivervigen rok dien hij aanhad,

34 en zij namen hem en wierpen hem in den kuil; doch de kuil was ledig, er was geen water in.

35 Daarna zaten zij neder om brood te eten, en hieven hunne oogen op en zagen, en zie, een reisgezelschap van Ismaëliten kwam uit Gilead, en hunne kemelen droegen specerijen en balsem en

mirre, reizende om dat af te brengen naar Egypte.

26 Toen zeide Jnda tot zijne broederen : Wat gewin zal het zijn, dat wij onzen broeder doodslaan en zijn bloed verbergen ?

27 Komt en laat ons hem aan deze Isinaöliten verkoopen, en onze hand zij niet aan hem; want hij is onze broeder, ons vleesch. En zijne broeders hoorden hem.

38 Als nu de Midianitische kooplieden voorbijtogen, zoo trokken en hieven zij Jozef op uit den kuil, en verkochten Jozef aan deze Ismaëliten voor twintig zilverlingen; die brachten Jozef naar Egypte. Ps. 105; 17; Hand. 7:9.

29 Als nu Ruben tot den kuil wederkeerde , zie, zoo was Jozef niet in den kuil; toen scheurde hij zijne kleederen,

30 en hij keerde weiier tot zijne broederen en zeide: De jongeling is er niet; en ik, waar zal ik henengaan?

31 Toen namen zij Jozefs rok, en zij slachtten eenen geitenhok, en zij doopten den rok in het bloed ;

32 en zij zonden den veelvervigen rok en deden hem tot hunnen vader brengen, en zeiden: Dezen hebben wij gevonden; beken toch, of deze uws zoons rok zij, of niet.

33 En hij herkende hem, en zeide: t Is mijns zoons rok, een boos dier heeft hem opgegeten: voorzeker is Jozef verscheurd. Gen. 44 : 28.

34 Toen scheurde Jakob zijne kleederen, en leide eenen zak om zijne lendenen, en hij bedreef rouwe over zijnen zoon vele dagen;

35 en alle zijne zonen en alle zijne dochteren maakten zich op om hem te troosten , maar hij weigerde zich te laten troosten, en zeide: Want ik zal rouw bedrijvende tot mijnen zoon in het graf nederdalen. Alzoo beweende hem zijn vader.

36 En de Midianiten verkochten hem in Egypte aan Potifar, Farao's hoveling, overste der trawanten.

HOOFDSTUK 38.

EN het geschiedde tenzelven tijde dat Jnda van zijne broederen aftoog, en hij keerde in tot een man van Adullam, wiens naam was Hira;

2 en Jnda zag aldaar de dochter van een Kanaanitisch man, wiens naam was Sua, en hij nam ze en ging tot haar in;

1 Kron. 3: S.

3 en zij werd bevrucht, en baarde eenen zoon, en hij noemde zijnen naam Er.

4 Daarna werd zij weder bevrucht, en baarde eenen zoon, en zij noemde zijnen naam Onan.

5 En zij voer nog voort en baarde eenen zoon, en noemde zijnen naam Sela; doch hij was te Kezib, toen zij hem baarde.

6 Juda nu nam eene vrouw voor Er zijnen eerstgeborene, en haar naam was Tamar.

7 Maar Er, de eerstgeborene van Juda, was kwaad in des Heeren oogen; daarom doodde hem de Heere.

8 Toen zeide Juda tot Onan: Ga in tot uws broeders hnüvrouw, en trouw haar in uws broeders naam, en verwek uwen broeder zaad.

9 Doch Onan wetende dat dit zaad voor hem niet zonde zijn, zoo geschiedde het als hij tot zijns broeders huisvrouw inging, dat hij het verdierf tegen de aarde, om zijnen broeder geen zaad te gevon.

10 En het was kwaad in des Heeren oogen wat hij deed; daarom doodde hij hem ook.

11 Toen zeide Juda tot Tamar zijne schoondochter: Blijf weduwe in uws vaders huis, totdat mijn zoon Sela groot worde; want hij zeide: Dat niet misschien deze óók sterve gelijk zijne broeders. Zoo ging Tamar henen en bleef in haars vaders huis.

13 Als nu vele dagen verloopen waren, stierf de dochter van Sua, huisvrouw van Juda; daarna troostte zich Juda, en ging op tot zijne schaapscheerders naar Timna toe, hij en Hira zijn vriend, de Adullamiet.

13 En men gaf Tamar te kennen, zeggende: Zie, uw schoonvader gaat op naar Timna om zijne schapen te scheren.

14 Toen leide zij de kleederen haars weduwschaps van zich af; en zij bedekte zich met eenen sluier en omwond zich en zette zich aan den in^nncr der twee

fonteinen , die op den weg naar Tinma is; want zij zag dat Sela groot geworden was en zij hem niet ter vrouwe was gegeven.

15 Als nu Juda haar zag, zoo hield hij ze voor eene hoer, overmits zij haar aangezicht bedekt .had ;

16 en hij week tot haar af naar den weg, en zeide: Kom toch, laat mij tot u ingaan; want hij wist niet dat zij zijne schoondochter was. En zij zeide: Wat zult gij mij geven, dat gij tot mij ingaat ?

17 En hij zeide: Ik zal u eenen geiten-bok van de kudde zenden. En zij zeide: Zoo gij pand zult geven totdat gij 't zendt.

18 Toen zeide hij: Wat pand is 't dat ik u geven zal? Eu zij zeide: Uwen zegelring, en uw snoer, en uwen staf, die in uwe hand is; hetwelk hij haar gaf, en ging tot haar in, en zij ontving bij hem.

19 En zij maakte zich op en ging henen, en leide haren sluier van zich af, en zij trok de kleederen van haar weduwschap aan.

30 En Juda zond den geitenhok door de hand van zijnen vriend den Adullamiet, om het pand uit de hand der vrouw te nemen; maar hij vond ze niet.

21 En hij vraagde de lieden van hare plaats, zeggende: Waar is de hoer, die bij deze twee fonteinen aan den weg was? En zij zeiden: Hier is geene hoer geweest.

23 En hij keerde weder tot Juda en zeide: Ik heb ze niet gevonden, en ook zeiden de lieden van die plaats: Hier is geene hoer geweest.

23 Toen zeide Juda: Zij houde het voor zich , opdat wij niet misschien tot verachting worden; zie, ik heb dezen bok gezonden, maar gij hebt haur niet gevonden.

24 En het geschiedde omtrent na drie maanden, dat men Juda te kennen gaf, zeggende: Tamar heeft gehoereerd,

zwanger van hoererij. Toen zeide Juda: Brengt ze hervoor, dat zij verbrand worde.

35 Als zij voortgebracht werd, zond zij tot haren schoonvader, om te zeggen: Bij den man , wiens deze dingen zijn, ben ik zwanger, en zij zeide: Beken toch, wiens deze zegelring en deze snoeren en deze staf zijn.

26 En Juda kende ze, en zeide: Zij is rechtvaardiger dan ik, daarom dat ik haar aan mijnen zoon Sela niet gegeven heb. En hij bekende haar voortaan niet meer.

27 En het geschiedde ten tijde als zij baren zoude, zie, zoo waren tweelingen in haren buik.

28 En het geschiedde als zij baarde, dat een de hand uitstak; en de vroedvrouw nam ze, en zij bond een scharlaken draad om zijne hand, zeggende; Deze komt het eerst uit.

39 Maar het geschiedde als hij zijne hand weder introk, zie, zoo kwam zijn broeder uit; en zij zeide: Hoe zijt gij doorgebroken? Op u is de breuke. En men noemde zijnen naam Perez.

1 Kron. 2:4; Mattli. 1; 3.

30 Eu daarna kwam zijn broeder uit, om wiens hand de scharlaken draad was; en men noemde zijnen naam Zerah.

HOOFDSTUK 39.

JOZEF nu werd naar Egypte afgevoerd ; en Potifar, Farao's hoveling , een overste der trawanten, een Egyptisch man, kocht hem uit de hand der Is-maëliten, die hem derwaarts afgevoerd hadden. ^ ¹⁰⁵ = 1quot;-

2 En de Heebe was met Jozet, zoodat hij een voorspoedig man was, en hij was in zijns heeren des Egyptenaars huis.

Hand. 7 :

3 Als nu zijn heer zag dat de Heebk met hem was, en dat de Heere al wat hij deed door zijne hand voorspoedig maakte,

4 zoo vond Jozef genade in zijne oogen , en diende hem; en hij stelde hem over zijn huis, en al wat hij had gaf hij in zijne hand.

5 En liet geschiedde van toen af dat hij hem over zijn huis en over al wat het zijne was gesteld had, dat de Heere des Egyptenaars huis zegende om Jozefs wille, ja, de zegen des Heeren was in alles wat hij had, in het huis en in het veld.

6 En hij liet alles wat hij had in Jozefs hand , zoodat hij met hem van geen ding

kennis had, behalve van het brood dat hij at. En Jozef was schoon van gedaante en schoon van aangezicht.

7 En het geschiedde na deze dingen dat zijns heeren huisvrouw hare oogen op Jozef wierp; en zij zeide: Lig bij mij.

8 Maar hij weigerde het en zeide tot zijns heeren huisvrouw: Zie, mijn heer heeft geen kennis met mij wat er in het huis is; en al wat hij heeft, dat heeft hij in mijne hand gegeven;

!l niemand is grooter in dit huis dan ik, en hij heeft mij niets onthouden dan u, daarin dat gij zijne huisvrouw zijt; hoe zoude ik dan een zóó groot kwaad loeu, en zondigen tegen God ? 1Ü En het geschiedde als zij Jozef dag op dag aansprak, en hij naar haar niet hoorde, om bij haar te liggen en bij haar te zijn,

11 zoo gebeurde brt op zekeren dag dat hij in het huis kwam om zijn werk te doen, en niemand van de lieden des huizes was daar binnenshuis;

13 en zij greep hem bij zijn kleed, zeggende : Lig bij mij; en hij liet zijn kleed in hare hand, en vluchtte en ging uit naar buiten.

13 En het geschiedde als zij zag dat hij zijn kleed in hare hand gelaten had en naar buiten gevlucht was,

14 zoo riep zij de lieden van haarhuis, n sprak tot hen, zeggende: Ziet, hij

heeft ons den Hebreeuwschen man ingebracht om met ons te spotten; hij is tot mij gekomen om bij mij te liggen, en ik heb geroepen met luider stem:

5 en het geschiedde als hij hoorde dat ik mijne stem verhief en riep, zoo liet hij zijn kleed bij mij, en vluchtte en ging uit naar buiten.

16 En zij leide zijn kleed bij zich, totdat zijn heer in zijn huis kwam.

17 ïoen sprak zij tot hem naar diezelfde woorden, zeggende: De Hebreeuw-sche knecht, dien gij ons hebt ingebracht, s tot mij gekomen om met mij te spotten ;

15 en het is geschied als ik mijne stem erhief en riep, dat hij zijn kleed bij mij iet en naar buiten vluchtte.

l'J Eu het geschiedde als zijn quot;heer de voorden zijner huisvrouw hoorde, die tot hem sprak, zeggende: Maar deze

woorden heeft mij uw knecht gedaan, zoo ontstak zijn toorn;

20 en Jozefs heer nam hem en leverde hem in het gevangenhuis, ter plaatse waar des Konings gevangenen waren; alzoo was hij daar in het gevangen-huis. Ps. 105 ; 18

21 Doch de Heere was met Jozef en wendde zijne goedertierenheid tot hem, en gaf hein genade in de oogen des oversten van het gevangenhuis;

22 en de overste van het gevangenhuis gaf alle de gevangenen, die in het ge-vangenhuis waren, in Jozefs hand, en al wat zij daar deden deed hij;

23 de overste van het gevangenhuis zag gansch op geen ding dat in zijne hand was, overmits dat de Heere met hem was; en wat hij deed, dat deed de Heere wol gedijen.

HOOFDSTUK 40.

EN het geschiedde na deze dingen, dat de schenker des Konings van Egypte en de bakker zondigden tegen hunnen heer, tegen den Koning van Egypte,

2 zoodat Farao zeer toornig werd op zijne twee hovelingen, op den overste der schenkers en op den overste der bakkers;

3 en hij leverde ze in bewaring ten huize van den overste der trawanten, in het gevangenhuis, ter plaatse waar Jozef gevangen was.

4 En de overste der trawanten bestelde Jozef bij hen, dat hij ze diende; en zij waren eeniye dagen in bewaring.

5 Zij droomden nu beiden eenen droom, elk zijnen droom, in éénen nacht, elk naar de uitlegging zijns drooms : de schenker en tie bakker die des Konings van Egypte waren, die gevangen waren in het gevangenhuis.

6 En Jozef kwam des morgens tot hen, en hij zag ze aan, en zie , zij waren ontsteld . lt;

7 Toen vraagde hij den hovelingen van Farao, die bij hem waren in hechtenis in het huis zijns heeren, zeggende: Waarom zijn uwe aangezichten heden kwalijk gesteld ?

8 En zij zeiden tot hem: Wij hebben eenen droom gedroomd , en daar is niemand die hem uitlegge. En Jozef zeide

tot hen: Zijn de uitleggingen niet Gotles? Vertelt ze mij tocli.

9 Toen vertelde de overste der schenkers Jozef zijnen droom, eu zeide tot hem ; In mijnen droom , zie, zoo was een wijnstok voor mijn aangezicht;

10 en aan den wijnstok waren drie ranken ; en hij was als bottende, zijn bloei-sel ging op, zijne trossen brachten rijpe druiven voort;

11 en Farao's beker was in mijne hand; en ik nam die druiven en drukte ze uit in Farao's beker , en ik gaf den beker in Farao's hand.

12 Toen zeide Jozef tot hem: Dit is zijne uitlegging: de drie ranken zijn drie dagen;

13 binnen nog drie dagen zal Farao uw hoofd verheffen en zal u in uwen staat herstellen, en gij zult Farao's beker in zijne hand geven, naar de vorige wijze toen gij zijn schenker waart.

14 Doch gedenk mijner bij uzelven wanneer het u wèl gaan zal, en doe toch weldadigheid aan mij, en doe van mij melding bij Farao, en maak dat ik uit dit huis kome,

15 want ik ben dieflijk ontstolen uit der Hebreen land; en ook heb ik hier niets gedaan, dat zij mij in dezen kuil gezet hebben.

16 Toen de overste der bakkers zag dat hij eene goede uitlegging gedaan had , zoo zeide hij tot Jozef: Ik was óók in mijnen droom, en zie, drie getraliede korven waren op mijn hoofd;

17 en in den oppersten korf was van alle spijze van Farao, die bakkerswerk is; en het gevogelte at dezelve uit den korf van boven mijn hoofd.

IS Toen antwoordde Jozef en zeide : Dit is zijne uitlegging: de drie korven zijn drie dagen;

19 binnen nog drie dagen zal Farao uw hoofd verheffen van boven u, e.i hij zal u aan een hout hangen, en het gevogelte zal uw vleesch van boven u eten.

20 En het geschiedde op den derden dag, den dag van Farao's geboorte, dat hij voor alle zijne knechten eenen maaltijd maakte; en hij verhief het hoofd van den overste der schenkers en het hoofd van den overste der bakkers in het midden zijner knechten;

I 21 en hij deed den overste der schenkers wederkeeren tot zijn schenk-ambt, zoodat hij den beker op Farao's hand gaf,

22 maar den overste der bakkers hing hij op, gelijk Jozef hun uitgelegd had.

23 Doch de overste der schenkers gedacht aan Jozef niet, maar vergat hem.

HOOFDSTUK 41.

EN het geschiedde ten einde van twee volle jaren dat Farao droomde, en zie, hij stond aan de rivier;

2 en zie, daar kwamen op uit de rivier zeven koeien, schoon van aanzien en vet van vleesch, en zij weidden in het gras;

3 en zie, zeven andere koeien kwamen na die op uit de rivier, leelijk van aanzien en dun van vleesch, en zij stonden bij de andere koeien aan den oever van de rivier:

4 en die koeien, leelijk van aanzien en dun van vleesch, aten op die zeven koeien, schoon van aanzien en vet. Toen ontwaakte Farao.

5 Daarna sliep hij en droomde andermaal , en zie , zeven aren rezen op in éénen halm, vet en goed;

6 en zie, zeven dunne en van den oostenwind verzengde aren schoten na de zelve uit:

7 en de dunne aren verslonden de zeven vette en volle aren. Toen ontwaakte Farao, en zie, het was eert droom.

8 En het geschiedde in den morgenstond dat zijn geest verslagen was, en hij zond henen en riep alle de toovenaars van Egypte eu alle de wijzen die daar waren, en Farao vertelde hun zijnen droom; maar daar was niemand die ze Farao uitleide.

9 Toen sprak de overste der schenkers tot Farao, zeggende: Ik gedenk heden aan mijne zonden.

10 Farao was zeer vertoornd op zijne dienaars, en leverde mij in bewaring ten huize van den overste der trawanten, mij en den overste der bakkers.

11 En in ée'nen nacht droomden wij eenen droom, ik en hij; wij droomden, elk naar de uitlegging zijns drooms.

12 En ftldaar was bij ons een Hebreeuw-sohe jongeling, een knecht van den overste der trawanten; en wij vertelden

ze hem, en hij leide ons onze droomen uit, aan ieder leide hij ze uit naar zijnen droom;

13 en gelijk hij ons uitleide, alzuo is het geschied: mij heeft hij hersteld in mijnen staat, en hem gehangen.

14 Toen zond Farao en riep Jozef, en zij deden hem haastelijk uit den kuil komen; en men schoor hem en men veranderde zijne kleederen, en hij kwam tot Fanio. I*³* ^05 : 20.

15 En Farao sprak tot Jozef: Ik heb eenen droom gedroomd, en daar is niemand die hem uitlegge; maar ik heb van u hooren zeggen, ah gij eenen droom hoort, dat gij hem uitlegt.

IC En Jozef antwoordde Farao, zeggende; Het is buiten mij: God zal Farao's welstand aanzeggen.

17 Toen sprak Farao tot Jozef: Zie, in mijnen droom stond ik aan den oever der rivier;

18 en zie, daar kwamen op uit de rivier zeven koeien, vet van vleesch en schoon van gedaante, en zij weidden in het gras;

19 en zie, zeven andere koeien kwamen op na deze, mager en zeer leelijk van gedaante, rank van vleesch, ik heb dergelijke van leelijkheid niet gezien in het gansche Egypteland:

20 en dis ranke en leelijke koeien aten die eerste zeven vette koeien op;

21 dewelke in haren buik inkwamen, maar men merkte niet dat ze in haren buik ingekomen waren, want haar aanzien was leelijk gelijk als in den beginne, ïoen ontwaakte ik.

22 Daarna zag ik in mijnen droom, en zie, zeven aren rezen op in eénen halm, vol en goed;

23 en zie, zeven dorre, dunne en van den oostenwind verzengde aren schoten na dezelve uit;

24 en de zeven dunne aren verslonden I die zeven goede aren. En ik heb het den

toovenaars gezegd, maar daar was niemand die het mij verklaarde.

25 Toen zeide Jozef tot Farao: Farao's droom die is één : hetgeen God is doende heeft hij Farao te kennen gegeven.

2G Die zeven schoone koeien zijn zeven ^:lt'fcn, die zeven schoone aren zijn óók zeven jaren: de droom die is één.

I 27 En die zeven ranke en leelijke koeien, die na gene opkwamen, zijn zeven jaren ; en die zeven ranke van den oostenwind verzengde aren zullen zeven jaren des hongers wezen.

28 Dit is het woord hetwelk ik tot Farao gesproken heb: hetgeen dat God is doende heeft hij Farao vertoond.

29 Zie, de zeven aankomende jaren zal er groote overvloed in het gansche land van Egypte zijn.

30 Maar na dezelve zullen er opstaan zeven jaren des hongers, dan zal in het land van Egypte al die overvloed vergeten worden; en de honger zal het land verteren.

31 Ook zal de overvloed in het land niet gemerkt worden, vanwege dien honger , die daarna wezen zal; want hij zal zeer zwaar zijn.

33 En aangaande dat die droom aan Farao ten tweeden male is herhaald, dit is omdat de zaak van God vast besloten is, en dat God haast om dezelve te doen.

33 Zoo zie nu Farao naar eenen ver-standigen en wijzen man, en zette hem over het land van Egypte.

34 Farao doe zuó, en bestelle opzieners over het land, en neme het vijfde deel des lands van Egypte in de zeven jaren des overvloeds;

35 en dat zij alle spijze van deze aankomende goede jaren verzamelen, en koren opleggen onder de hand van Farao tot spijze in de steden, en het bewaren;

36 zoo zal de spijze zijn tot voorraad voor het land , voor zeven jaren des hongers, die in Egypteland wezen zullen, opdat het land van honger niet verga.

37 En dit woord was goed in de oogen van Farao en in de oogen aller zijner knechten.

38 Zoo zeide Farao tot zijne knechten: Zouden wij wel eenen man vinden als dezen, in denwelken Gods Geest is?

39 Daarna zeide Farao tot Jozef: Naardien God u dit alles heeft kond gedaan , zoo is er niemand zoo verstandig en wijs ills gij : Ps. 105 :21, £2 ; Hand. 7 :10.

40 gij zult over mijn huis zijn, en op uw bevel zal al mijn volk de hund kussen; alleen dezen troon zal ik grooter zijn dan gij.

41 Toorts sprak Farao tot Jozef: Zie,

ik heb u over gansch Egyptelaiul gesteld.

42 En Farao nam zijnen ring van zijne iiaud af, en deed hein aan Jozefs hand, en liet hem fijne linnen kleederen aantrekken , en leide een gouden keten aan zijpen hals;

43 en hij deed hem rijden op den tweeden wagen dien bij bad, en zij riepen voor zijn aangezicht: Knielt! Alzoo stelde hij hem over gansch Egyp-teland.

44 En Farao zeide tot Jozef: Ik ben Farao; docb zonder u zal niemand zijne hand of zijnen voet ophefi'en in gansch Egypteland.

45 Eu Farao noemde Jozefs naam Zaf-iiiath-Paanéah, en gaf hem Asnath, de dochter van Potiféra, overste van Ou tot eene vrouw: en Jozef toog uit door het land van Egypte.

46 Jozef nu was dertig jaar oud als hij stond voor het aangezicht van Farao, Koning van Egypte; en Jozef ging uit van Farao's aangezicht en bij toog door gansch Egypteland.

47 En het land bracht voort, in de zeven jaren des overvloeds, bij handvollen.

48 En hij vergaderde alle spijze der /.even jaren die in Egypteland was, en deed de spijze in de steden: de spijze van ibet veld van elke stad, hetwelk rondom haar was, deed hij daar binnen.

49 Alzoo bracht Jozef bijeen zeer veel ikoren, als het zand der zee, totdat men .ophield te tellen , want daarvan was geen getal.

50 Eu Jozef werden twee zonen gebo-.ren, eer een jaar des hongers aankwam, .die Asnath, de dochter van Potiféra, overste van On, hem baarde. Gen.i0:30.

51 En Jozef noemde den naam des ,eerstgeborenen Manasse : Want, zeide hij, ,üod heeft mij doen vergeten al mijne .moeite, en het gansche huis mijns vaders.

52 En den naam des tweeden noemde hij Efraïm: Want, zeide hij, God heeft mij doen wassen in het land mijner verdrukking.

53 Toen eindigden de zeven jaren des overvloeds, die in Egypte geweest was,

54 en de zeven jaren des hongers begonnen aan te komen, gelijk als Jozef gezegd had: en daar was honger in alle de landen, maar in gansch Egypteland was brood. Ps. 10ö:16;Haud. 7:11.

55 Als nu gansch Egypteland hongerde, riep het volk tot Farao om brood; en Farao zeide tot alle Egyptenaren: Gaat tot Jozef, doet wat hij u zegt.

56 Als dan de honger over het gansche land was, zoo opende Jozef alles waarin iet# was, en verkócht aan de Egyptenaren, want de honger werd sterk in Egypteland;

57 en alle landen kwamen in Egypte tot Jozef om te koopen, want de honger was sterk in alle landen.

HOOFDSTUK 42.

TOEN Jakob zag dat er koren in Egypte was, zoo zeide Jakob tot zijne zonen: Waarom ziet gij op malkander?

2 A^Toorts zeide hij: Zie, ik heb gehoord dat er koren in Egypte is: trekt daarhenen af, en koopt ons koren van daar, opdat wij leven en niet sterven.

Haud. 7:13.

3 Toen togen Jozefs tien broederen af om koren uit Egypte te koopen;

4 doch Benjamin, Jozefs broeder, zond Jakob niet met zijne broederen; want bij zeide: Opdat hem niet misschien hel verderf ontmoete.

5 Alzoo kwamen Israels zonen om te koopen onder degenen die daar kwamen; want de honger was in het land Kanaan.

6 Jozef nu was Regent over dat land; hij verkocht aan allen volke des lands; en Jozefs broederen kwamen en bogen zich voor hem met het aangezicht ter aarde. lt;

7 Als Jozef zijne broederen zag, zou kende hij ze; maar hij hield zich vreemd jegens hen en sprak hard inet hen, en zeide tot hen: Van waar komt gij? Eu zij zeiden: Uit het land Kanaan, om spijze te koopen.

8 Jozef dan kende zijne broederen, maar zij kenden hem niet.

9 Toen gedacht Jozef aan de droomen, die hij van hen gedroomd had, en hij zeide tot hen: Gij zijt verspieders, gij zijt gekomen om te bezichtigen waar het land bloot is.

10 En zij zeiden tot hem: Neen, mijn heer, maar uwe knechten zijn gekomen om spijze te koopen;

11 wij allen zijn ééns mans zonen;'wij

ziju vroom: uwe knechten zijn geen ver-1 spieders.

12 En hij zeide tot hen; Neen, maar gij zijt gekomen om te bezichtigen waar het land bloot is.

13 En zij zeiden.: Wij uwe knechten waren twaalf gebroeders , ééns mans zonen in het land Kanaan; en zie, de kleinste is heden bij onzen vader; doch de een die is niet meer.

14 Toen zeide Jozef tot hen: Dat is het wat ik tot u gesproken heb, zeggende: Gij zijt verspieders.

15 Hierin zult gij beproefd worden; zoo waarlijk als Farao leeft, indien gij van hier zult uitgaan, tenzij dan wanneer uw kleinste broeder herwaarts zal gekomen zijn.

16 Zendt éénen uit u, die uwen broeder hale: maar weest gijlieden gevangen, en uwe woorden zullen beproefd worden of de waarheid bij u is; en indien niet, zoo waarlijk als Farao leeft, zoo zijt gij verspieders.

17 En hij zette ze te zamen drie dagen in bewaring.

18 En ten derden dage zeide Jozef tot hen: Doet dit, zoo zult gij leven: ik vreeze God.

19 Zoo gij vroom zijt, zoo zij één uwer broederen gebonden in het huis uwer bewaring; en gaat gij henen, brengt het koren voor den honger uwer huizen;

20 en brengt uwen kleinsten broeder tot mij: zoo zullen uwe woorden waar gemaakt worden, en gij zult niet sterven. En zij deden alzoo.

21 Toen zeiden zij de één tot den ander; Voorwaar, wij zijn schuldig aan onzen broeder, wiens benauwdheid der ziele wij zagen, toen hij ons om genade bad, maar wij hoorden niet; daarom komt deze benauwdheid over ons.

22 En Euben antwoordde hun, zeggende: Heb ik het tot u niet gezegd, toen ik zeide; Zondigt niet aan dezen jongeling? Maar gij hoordet niet; en ook zijn bloed, zie, het wordt gezocht. Gen. 37:21,22.

23 En zij wisten niet dat Jozef het hoorde; want daar was een taalman tus-schen hen.

34 Toen wendde hij zich om van hen af, en weende; daarna keerde hij weder tot hen, en sprak tot hen, en nam Simeon van hen, en bond hem voor hunne oogen.

25 En Jozef gebood dat men hunne zakken met koren vullen zoude, en dat hun geld wederkeerde een iegelijk in zijnen zak, en dat men hun teerkost gaf voor den weg; en men deed hun alzoo.

26 En zij laadden hun koren op hunne ezels en togen van daar.

27 Toen één zijnen zak opendeed om zijnen ezel voeder te geven in de herberg, zoo zag hij zijn geld; want zie , het was in den mond van zijnen zak;

28 en hij zeide tot zijne broederen: Mijn geld is wedergekeerd, daartoe ook zie, het is in mijnen zak. Toen ontging hun het harte en zij verschrikten, de één tot den ander zeggende; Wat is dit dat ons God gedaan heeft?

29 En zij kwamen in het land Kanaan tot Jakob hunnen vader, en zij gaven hem te kennen al hun wedervaren, zeggende;

30 Die man, de heer van dat land, heeft hard met ons gesproken , en hij heeft ons gehouden voor verspieders des lands;

31 maar wij zeiden tot hem; Wij zijn vroom, wij zijn geen verspieders:

32 onzer waren twaalf gebroeders, on-zes vaders zonen; de een die is niet meer, en de kleinste is heden bij onzen vader in het land Kanaan.

33 En die man, de heer van dat land, zeide tot ons: Hieraan zal ik erkennen dat gijlieden vroom zijt; laat één uwer broederen bij mij, en neemt voor den honger uwer huizen en trekt henen;

34 en brengt uwen kleinsten broeder tot mij; zoo zal ik weten dat gij geen verspieders zijt, maar dat gij vroom zijt; uwen broeder zal ik u wedergeven , en gij zult in dit land handelen.

35 En het geschiedde als zij hunne zakken ledigden, zie, zoo had een iegelijk den bundel zijns gelds in zijnen zak, en zij zagen de bundels huns gelds, zij en hun vader, en zij waren bevreesd.

36 Toen zeide Jakob hun vader tot hen: Gij berooft mij van kinderen; Jozef die is er niet, en Simeon die is er riiet, nu zult gij Benjamin wegnemen: alle deze dingen zijn tegen mij.

37 Toen sprak Euben tot zijnen vader, zeggende: Dood twee mijner zonen, zoo ik hem tot u niet wederbreng; geef hem in mijne hand, en ik zal hem weder tot u brengen.

38 Maar hij zeide: Mijn zoon zal met nlieden niet aftrekken; want zijn broeder is dood, en hij is alléén overgebleven: zoo hem een verderf ontmoette op den weg dien gij zult gaan, zoo zoudt gij mijne grauwe haren met droefenis ten grave doen nederdalen.

HOOFDSTUK 43.

DE honger nu werd zwaar in dat land.

2 Zoo geschiedde het als zij den leeftocht, dien zij uit Egypte gebracht hadden, opgegeten hadden, dat hun vader tot hen zeide: Keert weder, koopt ons een weinig spijze.

3 Toen sprak Jnda tot hem, zeggende: Die man heeft ons op het hoogste betuigd , zeggende: Gij zult mijn aangezicht niet zien tenzij dat uw broeder met u is.

4 Indien gij onzen broeder met ons zendt, wij zullen aftrekken en u spijze koopen;

5 maar indien gij hem niet zendt, wij zullen niet aftrekken; want die man heeft tot ons gezegd: Gij zult mijn aangezicht niet zien tenzij dat uw broeder met u is.

6 En Israël zeide: Waarom hebt gij zoo kwalijk aan mij gedaan, dat gij dien man te kennen gaaft of gij nog eenen broeder hadt?

7 En zij zeiden: Die man vraagde zeer nauw naar ons en naar onze maagschap, zeggende: Leeft uw vader nog? Hebt gij nog eenen broeder? Zoo gaven wij het hem te kennen volgens diezelfde woorden : hebben wij juist geweten dat hij zeggen zoude: Brengt uwen broeder af?

8 Toen zeide Juda tot Israël zijnen vader : Zend den jongeling met mij, zoo zullen wij ons opmaken en reizen, opdat wij leven en niet sterven, noch wij, noch gij, noch onze kinderkens.

9 Ik zal borg voor hem zijn, van mijne hand zult gij hem eischen: indien ik hem niet tot u breng en hem voor uw aangezicht stel, zoo zal ik alle dagen tegen u gezondigd hebben; Gen. 44 : 32.

10 want hadden wij niet gezuimd, voorwaar, wij waren aireede tweemaal wedergekomen.

11 Toen zeide Israël hun vader tot hen: Is 't nu alzoó, zoo doet dit; neemt van het loffelijkste dezes lands in uwe vaten, en brengt dien man een geschenk henen af: een weinig balsem en een weinig honig, specerijen en mirre, ter-pentijnnoten en amandelen.

12 En neemt dubbel geld in uwe hand; en brengt het geld, hetwelk in den mond uwer zakken wedergekeerd is wederom in uwe hand; misschien is 'teen feil.

13 Neemt ook uwen broeder mede, en maakt u op, keert wederom tot dien man.

14 En God de Almachtige geve u barmhartigheid voor het aangezicht diens mans, dat hij uwen anderen broeder en Benjamin met u late gaan. En mij aangaande , als ik van kinderen beroofd ben, zoo ben ik beroofd.

15 En die mannen namen dat geschenk , en namen dubbel geld in hunne hand, en Benjamin; en zij maakten zich op en togen af naar Egypte, en zij stonden voor Jozefs aangezicht.

16 Als Jozef Benjamin met hen zag, zoo zeide hij tot dengene die over zijn huis was: Breng deze mannen naar het huis toe, en slacht slachtvee, en maak het gereed; want deze mannen zullen te middage met mij eten.

17 De man nu deed gelijk Jozef gezegd had; en de man bracht deze mannen ten huize Jozefs.

18 Toen vreesden deze mannen, omdat zij ten huize Jozefs gebracht werden, en zij zeiden: Ter oorzake van dat geld, dat in het begin in onze zakken wedergekeerd is, worden wij hier ingebracht, opdat hij ons overrompele en ons over-valle, en ons tot slaven neme , met onze ezels.

19 Daarom naderden zij tot dien man die over Jozefs huis was, en zij spraken tot hem aan de deur van het huis,

20 en zij zeiden: Och mijn heere, wij waren in 't begin gewissel\jk afgekomen om spijze te koopen;

21 het is nu geschied als wij in de herberg gekomen waren, en wij onze zakken opendeden, zie, zoo was ieders geld in den mond van zijnen zak, ons geld in zijn gewicht, en wij hebben hetzelve wedergebracht in onze hand;

22 wij hebben ook ander geld in onze hand afgebracht, om spijze te koopen:

wij weten niet wie ons geld in onze zakken gelegd heeft.

33 En hij zeide: Vrede zij ulieden, vreest niet: uw God en uws vaders God heeft u eenen schat in uwe zakken gegeven ; uw geld is tot mij gekomen. En hij bracht Simeon tot hen uit.

24 Daarna bracht de man deze mannen in Jozefs huis, en hij gaf water, en zij wieschen hunne voeten; hij gaf ook aan hunne ezels voeder.

35 En zij bereidden het geschenk, totdat Jozef kwam op den middag; want zij hadden gehoord dat zij aldaar brood zouden eten.

26 Als nu Jozef te huis gekomen was, zoo brachten zij hem het geschenk, hetwelk in hunne hand was, in het huis; en zij bogen zich voor hem ter aarde.

37 En hij vraagde ze naar hunnen welstand , en zeide: Is het wèl met uwen vader, den oude, daar gij van zeidet? Leeft hij nog?

38 En zij zeiden: Het is wèl met uwen knecht onzen vader, hij leeft nog; en zij neigden het hoofd en bogen zich neder.

39 En hij hief zijne oogen op en zag Benjamin zijnen broeder, den zoon zijner moeder, en zeide: Is dit uw kleinste broeder, daar gij tot mij van zeidet? Daarna zeide hij: Mijn zoon, God zij u genadig.

30 En Jozet haastte zich, want zijn ingewand ontstak jegens zijnen broeder, en hij zocht te weenen; en hij ging in eene kamer en weende aldaar.

31 Daarna wiescb hij zijn aangezicht en kwam uit, en hij bedwong zichzelven, en zeide: Zet brood op.

33 En zij richtten voor hem aan in t bijzonder, en voor hen in 't bijzonder, en voor de Egyptenaren, die met hem aten, in 't bijzonder; want de Egyptenaren mogen geen brood eten met de Hebreen , dewijl zulks den Egyptenaren een gruwel is.

33 En zij zaten voor zijn aangezicht, de eerstgeborene naar zijne eerstgeboorte, en de jongere naar zijne jonkheid; dies verwonderden zich de mannen onder elk-

mder.

34 En hij langde hun van de gerechten , die vóór hem waren; maar

Benjamins gerecht was vijfmaal grooter dan de gerechten van hen allen. En zij dronken en zij werden dronken met hem.

HOOFDSTUK 44.

EN hij gebood dengene die over zijn huis was, zeggende: Vul de zakken dezer mannen met spijze, naardat zij zullen kunnen dragen, en leg ieder mans geld in den mond van zijnen zak;

3 en mijnen beker, den zilveren beker, zult gij leggen in den mond van des kleinsten zak, met het geld van zijn koren. En hij deed naar Jozefs woord, hetwelk hij gesproken had.

3 Des morgens als het licht werd, zoo liet men deze mannen trekken, hen en hunne ezels.

4 Zij zijn ter stad uitgegaan, zij waren nog niet ver gekomen, als Jozef tot den-gene die over zijn huis was zeide: Maak u op en jaag die mannen achterna, en als gij ze zult achterhaald hebben, zoo zult gij tot hen zeggen: Waarom hebt gij kwaad voor goed vergolden ?

5 Is 't deze niet daar mijn heer uit drinkt en daarbij hij iets zekerlijk waarnemen zal? Gij hebt kwalijk gedaan, dat gij gedaan hebt.

6 En hij achterhaalde ze en sprak tot hen diezelfde woorden.

7 En zij zeiden tot hem : Waarom spreekt mijn heer zulke woorden ? Het zij verre van uwe knechten dat zij zoodanig een ding doen zouden.

8 Zie, het geld, dat wij in den mond onzer zakken vonden, hebben wij tot u uit het land Kanaan wedergebracht: hoe zouden wij dan uit uws heeren huis zilver of goud stelen?

9 Bij denwelken van uwe knechten hij gevonden zal worden, dat hij sterve; en

ook zullen wij mijnen heere tot slaven ^zijⁿ-

10 En hij zeide: Dit zij nu ook alzóó naar uwe woorden: bij wien hij gevonden wordt, die zij mijn slaaf; maar gijlieden zult onschuldig zijn.

11 En zij haastten zich en een iegelijk zette zijnen zak neder op de aarde, en een iegelijk opende zijnen zak.

13 En hij doorzocht, beginnende met den grootste en voleindigende met den

kleinste ; en de beker werd gevonden in Benjamins zak.

13 Toen scheurden zij hunne kleederen; en ieder laadde zijnen ezel op, en zij keerden weder naar de stad.

14 En Juda kwam met zijne broederen in Jozefs huis, want hij was nog zelf aldaar; en zij vielen voor zijn aangezicht neder ter aarde.

15 En Jozef zeide tot hen: Wat daad is dit die gij gedaan hebt? Weet gij niet dat zulk een man als ik dat zekerlijk waarnemen zoude?

16 Toen zeide Juda; Wat zullen wij tot mijnen heere zeggen? Wat zullen wij spreken en wat zullen wij ons recht-vaardigei ? God heeft de ongerechtigheid uwer knechten gevonden; zie, wij zijn mijns heeren slaven, zoo wij, als hij, in wiens hand de beker gevonden is.

17 Maar hij zeide: Het zij verre van mij zulks te doen: die man in wiens hand de beker gevonden is, die zal mijn slaaf zijn; doch trekt gijlieden op in vrede tot uwen vader.

18 Toen naderde Juda tot hem eu zeide: Och mijn heere, laat toch uw knecht een woord spreken voor mijns heeren ooren, en laat uw toorn tegen uwen knecht niet ontsteken; want gij zijt even gelijk Farao.

19 Mijn heer vraagde zijne knechten, zeggende: Hebt gijlieden eenen vader of broeder?

30 Zoo zeiden wij tot mijnen heere: Wij hebben eenen ouden vader, en eenen jongeling des ouderdoms, den kleinste, wiens broeder dood is, en hij is alléén van zijne moeder overgebleven, en zijn vader heeft hem lief.

21 Toen zeidet gij tot uwe knechten: Brengt hem af tot mij, dat ik mijn oog op hem sla.

22 En wij zeiden tot mijnen heere: Die jongeling zal zijnen vader niet kunnen verlaten; indien hij zijnen vader verlaat. zoo zal hij sterven.

23 Toen zeidet gij tot uwe knechten: Indien uw kleinste broeder met u niet afkomt, zoo zult gij mijn aangezicht niet meer zien.

24 En het is geschied als wij tot uwen knecht mijnen vader opgetrokken zijn, en wij hem mijns heeren woorden verhaald hebben ,

25 en dat onze vader gezegd heeft: Keert weder, koopt ons een weinig spijze:

26 zoo hebben wij gezegd: Wij zullen niet mogen aftrekken: indien onze kleinste broeder bij ons is, zoo zullen wij aftrekken ; want wij zullen diens mans aangezicht niet mogen zien, zoo deze onze kleinste broeder niet bij ons is.

27 Toen zeide uw knecht mijn vader tot ons: Gijlieden weet dat mijne huisvrouw mij twee zonen gebaard heeft;

I 28 en de één is van mij uitgegaan, en ik heb gezegd: Voorwaar, hij is gewisse-lijk verscheurd geworden ; en ik heb hem niet gezien tot nu toe : Gen. 37:33.

29 indien gij nu dezen óók van mijn • aangezicht wegneemt, en hem een verderf ontmoette, zoo zoudt gij mijne grauwe haren met jammer ten grave doen nederdalen.

30 Nu dan, als ik tot uwen knecht mijnen vader kome , en de jongeling niet bij ons is, (alzoo zijne ziele aan dezes ziele gebonden is),

31 zoo zal het geschieden als hij ziet di-.t de jongeling er niet is, dat hij sterven zal; en uwe knechten zullen de grauwe haren van uwen knecht onzen vader met droefenis ten grave doen nederdalen.

32 Want uw knecht is voor dezen jongeling borg bij mijnen vader, zeggende : Zoo ik hem tot u niet wederbreng, zoo zal ik tegen mijnen vader alle dagen gezondigd hebben. Gen. 43:9.

33 Nu dan, laat toch uw knecht voor dezen jongeling mijns heeren slaaf blijven, en laat de jongeling met zijne broederen optrekken;

34 want hoe zoude ik optrekken tot mijnen vader, indien de jongeling niet met mij was? Opdat ik den jammer niet zie welke mijnen vader overkomen zoude.

HOOFDSTUK 45.

TOEN koude zich Jozef niet bedwingen voor allen die bij hem stonden, en hij riep: Doet alle man van mij uitgaan. En daar stond niemand bij hem, als Jozef zich aan zijne broederen bekend maakte.

2 En hij verhief zijne stemme met wee-nen, zoodat het de Egyptenaren hoorden en dat het Farao's huis hoorde.

3 En Jozef zeide tot zijne broeders: Ik ben Jozef: leeft mijn vader nog? En zijne broeders konden hem niet antwoorden , want zij waren verschrikt voor zijn aangezicht.

4 En Jozef zeide tot zijne broeders: Nadert toch tot mij; en zij naderden. Toen zeide hij: Ik ben Jozef, uw broeder , dien gij naar Egypte verkocht hebt.

Hand. 7 :13.

5 Maar nu, weest niet bekommerd, en de toorn ontsteke niet in uwe oogen , omdat gij mij hierhenen verkocht hebt: want God heeft mij voor uw aangezicht gezonden tot behoudenis des levens.

6 Want het zijn nu twee jaren des hon-gers in het midden des lands, en er zijn nog vijf jaren , in dewelke geen ploeging noch oogst zijn zal;

7 Doch God heeft mij voor ulieder aangezicht henengezonden, om u een overblijfsel te stellen op de aarde, en om u bij het leven te behouden door eene groote verlossing. Ps. 105 : 17.

8 Nu dan, gij hebt mij herwaarts niet gezonden, maar God zelf, die mij tot Farao's vader gesteld heeft, en tot eenen heer over zijn gansche huis en regeerder in het gansche land van Egypte.

9 Haast u en trekt op tot mijnen vader, en zegt tot hem: Alzoo zegt uw zoon Jozef: God heeft mij tot eenen heer over gansch Egypteland gesteld: kom af tot mij en vertoef niet;

10 en gij zult in den lande Gosen wonen, en nabij mij wezen, gij en uwe zonen en de zonen uwer zonen, en uwe schapen en uwe runderen en al wat gij hebt,

11 en ik zal u aldaar onderhouden; want daar zullen nog vijf jaren des hon-gers zijn: opdat gij niet verarmt, gij en uw huis en alles wat gij hebt.

12 En zie, uwe oogen zien het, en de oogen mijns broeders Benjamins, dat mijn mond tot u spreekt.

13 En boodschapt mijnen vader al mijne heerlijkheid in Egypte, en alles wat gij gezien hebt; en haast u en brengt mijnen vader herwaarts af. Hand. 7:14.

14 En hij viel aan Benjamins zijns broeders hals, en weende; en Benjamin weende aan zijnen hals.

15 En hij kuste alle zijne broederen.

en hij weende over hen; en daarna spraken zijne broeders met hem.

16 Als dit gerucht in het huis Farao's gehoord werd, dat men zeide: Jozefs broeders zijn gekomen, was het goed in de oogen Farao's en in de oogen zijner knechten;

17 en Farao zeide tot Jozef: Zeg tot uwe broederen: Doet dit, laadt uwe beesten en trekt henen, gaat naar het land Kanaan;

18 en neemt uwen vader en uwe huisgezinnen en komt tot mij, en ik zal u het beste van Egypteland geven, en gij zult het vette dezes lands eten:

19 gij zijt toch gelast; doet dit, neemt u uit Egypteland wagenen voor uwe kin-derkens en voor uwe vrouwen, en voert uwen vader en komt.

20 En uw oog verschoone uw huisraad niet; want het beste van gansch Egypteland , dat zat uwe zijn.

21 En de zonen Israëls deden alzoo. Zoo gaf Jozef hun wagenen, naar Farao's bevel ; ook gaf hij hun teerkost op den weg.

22 Hij gaf hun allen, één voor één, wisselkleederen; maar Benjamin gaf hij driehonderd zilverlingen en vijf wisselkleederen.

23 En zijnen vader desgelijks zond hij tien ezels, dragende van het beste van Egypte, en tien ezelinnen, dragende koren en brood, en spijze voor zijnen vader op den weg.

24 En hij zond zijne broeders henen, en zij vertrokken; en hij zeide tot hen: Verstoort u niet op den weg.

25 En zij trokken op uit Egypte, en zij kwamen in het land Kanaan tot hunnen vader Jakob.

26 Toen boodschapten zij hem, zeggende: Jozef leeft nog, ja, ook is hij regeerder in gansch Egypteland: toen bezweek zijn harte, want hij geloofde ze niet.

27 Maar als zij tot hem gesproken hadden alle de woorden Jozefs, die hij tot hen gesproken had, en dat hij de wagens zag die Jozef gezonden had om hem te voeren, zoo werd Jakobs huns vaders geest levendig,

28 en Israël zeide: Het is genoeg, mijn zoon Jozef leeft nog: ik zal gaan, en hem zien eer ik sterve.

HOOFDSTUK 46.

EN Israël verreisde met al wat bij had, en hij kwam te Ber-Seba, en hij ofi'erde offeranden den God zijns vaders Isaaks.

2 En God sprak tot Israël in gezichten des nachts, en zeide: Jakob, Jakob! En hij zeide: Zie hier ben ik.

3 En hij zeide • Ik ben die God, uws vaders God; vrees niet af te trekken naar Egypte, want ik zal n aldaar tot een groot volk zetten. 6en.38:3;35:ll_;48:4.

4 Ik zal met u aftrekken naar Egypte, en ik zal u doen weder optrekken, mede optrekkende; en Jozef zal zijne hand op uwe oogen leggen.

5 Toen maakte zich Jakob op van Ber-Seba; en de zonen Israëls vervoerden Jakob hunnen vader, en hunne kinder-kens, en hunne vrouwen , op de wagens, die Farao gezonden had om hem te vervoeren. Ps. 10t: 23; Hand. 7:15.

6 En zij namen hun vee en hunne have die zij in het land Kanaan verworven hadden, en zij kwamen in Egypte, Jakob en al zijn zaad met hem; *

7 zijne zonen en de zonen zijner zonen met hem , zijne dochteren en zijner zonen dochteren, en al zijn zaad bracht hij met zich in Egypte.

8 En dit zijn de namen der zonen Israels die in Egypte kwamen, Jakob en zijne zonen. De eerstgeborene Jakobs, Euben.

Gen. 35 : 23—26; Ex. 1 : 2—4; 1 Kron. 2 : 1. 2.

9 En Eubens zonen : Henoch, en Pallu , en Hezron, en Karmi.

Ex. 6 ; 13; Num. 26 : B, 6; 1 Kron. 6 : 3.

10 En Simeons zonen: Jemuël, en Ja-min , en Ohad, en Jachin, en Zohar, en Saul, de zoon eener Kanaanitische vrouw.

Ex. 6 : 14; Num. 26 : 12, 13; 1 Kron. 4 : 24.

11 En de zonen van Levi: Gerson, Ko-hath en Merari.

Ex. 6 ;15; Num. 3:17; 26 : 57; 1 Kron. 6:1,16; 33: 6.

13 En de zonen van Juda: Er en Onan, en Sela, en Perez, en Zerah; doch Er en Onan waren gestorven in het land Kanaan. En de zonen van Perez waren Hezron en Hamul.

Gen. 38 : 7,10; Num. 26 : 19—21; 1 Kron. 2 : 3—5.

13 En Issaschars zonen: Tola, enPua, en Job, en Simron. Num. 26:23, 24; lKron.7:l.

14 En Zebulons zonen: Sered, en Elon , en Jahleël. Num. 56 : 26.

15 Dit zijn Lea's zonen, die zij Jakob gebaard heeft in Paddan-Aram, met üina zijne dochter: alle de zielen zijner zonen en zijner dochteren waren drieëndertig.

16 En Gads zonen: Zit]on, en Haggi, Suni, en Ezbon, Eri, en Arodi, en Areli. Num. 26 : 15—17.

17 En Asers zonen: Jimna, en Jisva, en Jisvi, en Beria, en Serah hunne zuster ; en de zonen van Beria: Heber en Malkiël. Num. 36 : 44—46; 1 Kron. 7 : 30, 31.

18 Dit zijn de zonen van Zilpa, die Laban aan zijne dochter Lea gegeven had; en zij baarde Jakob deze zestien zielen.

19 De zonen van Eachel, Jakobs huisvrouw : Jozef en Benjamin.

30 En aan Jozef werden geboren in Egypteland Manasse en Efraïm die Asnath, de dochter van Potiféra, den overste te On , hem baarde. Gen. 41:60—52.

21 En Benjamins zonen: Bela, Becher, en Asbel, Gera, en Naaman, Ehi, en. Eos, Muppim, en Huppim, en Ard.

i Num. 26 : 38—40; 1 Kron. 7 : 6; 8 :1.

23 Dit zijn Eachels zonen, die aan Jakob geboren zijn, al te zamen veertien zielen.

33 En Dans zonen: Husim. Num. 26:42.

24 En Naftali's zonen: Jahzeël, en Guni, en Jezer, en Sillem.

Num. 26 : 48, 49; 1 Kron. 7 :13.

35 Dit zijn de zonen van Bilha, die Laban aan zijne dochter Eachel gegeven had; en zij baarde dezelve aan Jakob, zij waren allen zeven zielen.

26 Alle de zielen die met Jakob in Egypte kwamen, uit zijne heupe gesproten, uitgenomen de vrouwen dei-zonen Jakobs, waren allen zes en zestig zielen.

27 En Jozefs zonen , die hem in Egypte geboren zijn, waren twee zielen. Alle de zielen van het huis Jakobs, die in Egypte kwamen, waren zeventig.

Ex. 1 : 5; Deut. 10 : 22; Hand. 7 :14.

28 En hij zond Juda voor zijn aangezicht henen tot Jozef, om voor zijn aangezicht aanwijzing te doen naar Gosen; en zij kwamen in het land Gosen.

29 Toen spande Jozef zijnen wagen aan, en toog op, zijnen vader Israël

tegemoet naar Grosen; en als hij zich aan hem vertoonde, zoo viel hij hem aan zijnen hals, en weende lang aan zijnen

hals.

30 En Israël zeide tot Jozef: Dat ik nu sterve, nadat ik uw aangezicht gezien heb, dat gij nog leeft.

31 Daarna zeide Jozef tot zijne broederen en tot zijns vaders huis: Ik zal optrekken en Farao boodschappen, ea tot hem zeggen: Mijne broeders en mijns vaders huis, die in het land Kanaan waren, zijn tot mij gekomen;

32 en die mannen zijn schaapherders, want het zijn mannen die met vee omgaan; en zij hebben hunne schapen en hunne runderen, en al wat zij hebben, medegebracht.

33 Wanneer het nu geschieden zal dat Farao ulieden zal roepen, en zeggen: Wat is uwe hanteering?

34 zoo zult gij zeggen: Uwe knechten zijn mannen die van onze jeugd af tot nu toe met vee omgegaan hebben, zoo wij als onze vaders; opdat gij in het land Gosen moogt wonen; want alle schaapherder is den Egyptenaren een gruwel.

HOOFDSTUK 47.

TOEN kwam Jozef en boodschapte Farao, en zeide: Mijn vader en mijne broeders, en hunne schapen en hunne runderen, met alles wat zij hebben, zijn gekomen uit het land Kanaan; en zie, zij zijn in het land Gosen.

2 En hij nam een deel zijner broederen. te iceten vijf mannen, en hij stelde ze voor Farao's aangezicht.

3 Toen zeide Farao tot zijne broederen: Wat is uwe hanteering? En zij zeiden tot Farao: Uwe knechten zijn schaapherders, zoo wij als onze vaders.

4 Voorts zeiden zij tot Farao: Wij zijn gekomen om als vreemdelingen in dit land te wonen; want daar is geen weide voor de schapen, die uwe knechten hebben , dewijl de honger zwaar is in het land Kanaan; en nu, laat toch uwe knechten in het land Gosen wonen.

5 Toen sprak Farao tot Jozef, zeggende: i iv vader en uwe broeders zijn tot u gekomen ;

6 Egypteland is voor uw aangezicht, doe uwen vader en uwe broeders in het beste van het land wonen; laat ze in het land Gosen wonen, en zoo gij weet dat er onder hen kloeke mannen zijn, zoo stel ze tot veemeesters over hetgene dat ik heb.

7 En Jozef bracht zijnen vader Jakob mede, en stelde hem voor Farao's aangezicht; en Jakob zegende Farao.

8 En Farao zeide tot Jakob: Hoevele zijn de dagen der jaren uws levens?

9 En Jakob zeide tot Farao: De dagen der jaren mijner vreemdelingschappen zijn honderd en dertig jaren; weinig en kwaad zijn de dagen der jaren mijns levens geweest, en hebben niet bereikt de dagen van de jaren des levens mijner vaderen, in de dagen hunner vreemdelingschappen.

10 En Jakob zegende Farao, en ging uit van Farao's aangezicht.

11 En Jozef bestelde voor Jakob en zijne broederen woningen, en hij gaf hun eene bezitting in Egypteland, in het beste van het land, in het land Eameses, gelijk als Farao geboden had.

12 En Jozef onderhield zij nen vader en zijne broeders, en het gansche huis zijns vaders met brood, tot den mond der kinderkens toe.

13 En daar was geen brood in het gansche land, want de honger was zeer zwaar; zoodat het land van Egypte en het land Kanaan raasden vanwege dien honger.

14 Toen verzamelde Jozef al het geld dat in Egypteland en in het land Kanaan gevonden werd, voor het koren dat zij kochten; en Jozef bracht dat geld in Farao's huis.

15 Als nu het geld uit Egypteland en uit het land Kanaan verteerd was, kwamen alle de Egyptenaars tot Jozef, zeggende : Geef ons brood, want waarom zonden wij in uwe tegenwoordigheid sterven? want het geld ontbreekt.

16 En Jozef zeide: Geeft uw vee, zoo zal ik het u geven voor uw vee, indien het geld ontbreekt.

17 Toen brachten zij hun vee tot Jozef, en Jozef gaf hun brood, voor paarden en voor het vee der schapen en voor het vee der runderen en voor ezels; en hij voedde ze met brood dat jaar, voor al hun vee.

18 Toen dat jaar voleindigd was, zoo kwamen zij tot hem in het tweede jaar, en zeiden tot hem: Wij zullen het voor mijnen heer niet verbergen, alzoo het geld verteerd is en de bezitting der beesten gekomen aan mijnen heer, zoo is er niet anders overgebleven voor het aangezicht mijns heeren , dan ons lichaam en ons land.

19 Waarom zullen wij voor uwe oogen sterven, zoo wij als ons land ? Koop ons en ons iand voor brood, zoo zullen wij en ons land Farao dienstbaar zijn; en geef zaad, opdat wij leven en niet sterven , en het land niet woest worde.

20 Alzoo kocht Jozef het geheele land van Egypte voor Farao; want de Egyp-tenaars verkochten ieder zijnen akker, dewijl de honger sterk over hen geworden was; zoo werd het land Farao's eigendom.

31 En het volk aangaande, dat zette hij over in de steden, van het eene tot het andere uiterste der landpale van Egypte.

22 Alleen het land der Priesteren kocht hij niet; want de Priesters hadden een bescheiden deel van Farao, en zij aten hun bescheiden deel, hetwelk Farao hun gegeven had; daarom verkochten zij hun land niet.

23 Toen zeide Jozef tot het volk: Zie, ik heb heden u en uw land gekocht voor Farao: zie daar is zaad voor u, opdat gij het land bezaait.

24 Doch met de inkomsten zal het geschieden, dat gij Farao het vijfde deel zult geven, en de vier deelen zullen voor u zijn, tot zaad des velds, en tot uwe spijze en dergenen die in uwe huizen zijn , en om te eten voor uwe kinderkens.

25 En zij zeiden: Gij hebt ons leven behouden; laat ons genade vinden in mijns heeren oogen , en wij zullen Farao's knechten zijn.

26 Jozef dan stelde dit in tot eene wet, tot op dezen dag, over het land van Egypte , dat Farao het vijfde deel zoude hebben; behalve dat alleen het land der Priesteren Farao's niet werd.

27 Zoo woonde Israël in het land van Egypte, in het land Gosen, en zij stelden zich tot bezitters daarin, en zij werden vruchtbaar en vermeerderden zeer.

28 En Jakob leefde in het land van Egypte zeventien jaar; zoodat de dagen Jakobs, de jaren zijns levens, geweest zijn honderd zeven en veertig jaar.

29 Als nu de dagen Israëls naderden, dat hij sterven zoude, zoo riep hij zijnen zoon Jozef en zeide tot hem: Indien ik nu genade gevonden heb in uwe oogen, zoo leg toch uwe hand onder mijne henpe; en doe weldadigheid en trouw aan mij, en begraaf mij toch niet in Egypte; Gen. 50 : 5.

30 maar dat ik bij mijne vaderen ligge; hierom zult gij mij uit Egypte voeren, en mij in hun graf begraven. Én hij zeide : Ik zal doen naar uw woord.

31 En hij zeide: Zweer mij; en hij zwoer hem. En Israël boog zich ten hoofde van het bed. Hete. 11:21.

HOOFDSTUK 48.

HET geschiedde nu na deze dingen dat men Jozef zeide: Zie, uw vader is krank. Toen nam hij zijne twee zonen met zicli, Manasse en Efraïm.

2 En men boodschapte Jakob en men zeide : Zie, uw zoon Jozef komt tot u. Zoo versterkte zich Israël, en zat op het bed,

3 Daarna zeide Jakob tot Jozef: God de Almachtige is mij verschenen te Luz in het land Kanaan, en hij heeft mij gezegend : Gen. 35 : 7.

4 en hij heeft tot mij gezegd: Zie, ik zal u vruchtbaar maken en u vermenigvuldigen , en u tot een hoop van volkeren stellen; en ik zal uwen zade na u dat land tot eene eeuwige bezitting geven. Gen. 28 : S; 35 ; lij 46 : 3.

5 Nu dan, uwe twee zonen , die u in Egypteland geboren waren eer ik in Egypte tot u gekomen ben, zijn mijne: Efraïm en Manasse zullen mijne zijn, als Kuben en Simeon.

6 Maar uw geslacht, dat gij na hen zult gewinnen, zullen awe zijn: zij zullen naar hunner broederen naam genoemd worden in hun erfdeel.

7 Toen ik nu van Paddan kwam, zoo is Eachel bij mij gestorven in het land Kanaan op den weg, als het nog eene kleine streek lands was om tot Efrath te komen; en ik begroef haar aldaar aan den weg van Efrath, dewelke is Bethlehem. Gen. 83 ; ID, 19.

8 En Israël zag de zonen Jozefs, en zeide: Wiens zijn deze?

9 En Jozef zeide tot zijnen vader: Zij zijn mijne zonen, die God mij hier gegeven heeft. En hij zeide: Breng ze toch tot mij, dat ik ze zegene.

10 Doch Israels oogen waren zwaar van ouderdom, hij konde niet zien. En hij deed ze tot hem naderen; toen kuste hij ze en omhelsde ze.

11 En Israël zeide tot Jozef: Ik had niet gemeend uw aangezicht te zien, maar zie. God heeft mij ook uw zaad doen zien.

12 Toen deed hen Jozef uitgaan van zijne knieën, en hij boog zich voor zijn aangezicht neder ter aarde;

13 en Jozef nam die beiden, Efraïm met zijne rechterhand, tegenover Israëls linkerhand, en Manasse met zijne linkerhand, tegenover Israëls rechterhand, en hij deed ze tot hem naderen.

14 Maar Israël strekte zijne rechterhand uit en leide ze op Efraïms hoofd, hoewel hij de minste was, en zijne linkerhand op Manasse's hoofd; hij bestuurde zijne handen verstandiglijk, want Manasse was de eerstgeborene.

15 En hij zegende Jozef en zeide: De God, voor wiens aangezicht mijne vaderen Abraham en Isaak gewandeld hebben , die God, die mij gevoed heeft van dat ik was tot op dezen dag, Hebr. n ; 21.

16 die Engel die mij verlost heeft van alle kwaad, zegene deze jongelingen, en dat in hen mijn naam genoemd worde en de naam mijner vaderen Abraham en Isaak, en dat zij vermenigvuldigen als visschen in menigte, in het midden des lands.

17 Toen Jozef zag dat zijn vader zijne rechterhand op Efraïms hoofd leide, zoo was het kwaad in zijne oogen, en hij vatte zijns vaders hand, om die van Efraïms hoofd op Manasse's hoofd af te brengen;

18 en Jozef zeide tot zijnen vader: Niet alzoó, mijn vader; want deze is de eerstgeborene: leg uwe rechterhand op zijn hoofd.

19 Maar zijn vader weigerde het en zeide: Ik weet het, mijn zoon, ik weet let; hij zal óók tot een volk worden , en hij zal óók groot worden; maar nochtans zal zijn kleinste broeder grooter worden dan hij, en zijn zaad zal eene volle menigte van volkeren worden.

30 Alzoo zegende hij ze te dien dage, zeggende: In u zal Israël zegenen, zeggende : God stelle u als Efraïm en als Manasse. En hij stelde Efraïm vóór Manasse.

31 Daarna zeide Israël tot Jozef: Zie, ik sterf; maar God zal met ulieden wezen , en hij zal u wederbrengen in het land uwer vaderen.

23 En ik heb u een stuk lands gegeven boven uwe broederen, hetwelk ik met mijn zwaard en met mijnen boog uit der Amoriten hand genomen heb. Joh. 4:6.

HOOFDSTUK 49.

DAARNA riep Jakob zijne zonen, en hij zeide: Verzamelt u, en ik zal u verkondigen hetgeen u in de navolgende dagen wedervaren zal.

3 Komt te zamen en hoort, gij zonen Jakobs, en hoort naar Israël, nwen vader.

3 Ruben, gij zijt mijn eerstgeborene, mijne kracht en het begin mijner macht, de voortreffelijkste in hoogheid en de voortreffelijkste in sterkte.

4 Snelle afloop als der wateren, gij zult de voortreffelijkste niet zijn; want gij hebt uws vaders leger beklommen; toen hebt gij' het geschonden; hij heeft mijn bedde beklommen. Gen 35 : 22; 1 Kron. 5:1.

5 Simeon en Levi zijn gebroeders: hunne handelingen zijn werktuigen van geweld. Gen. 34 : 25, 26.

6 Mijne ziele kome niet in hunnen verborgen raad, mijne eere worde niet ver-eenigd met hunne vergadering; want in hunnen toorn hebben zij de mannen doodgeslagen , en in hunnen moedwil hebben zij de ossen weggerukt.

7 quot;Vervloekt zij hun toorn, want hij is heftig, en hunne verbolgenheid, want zij is hard: ik zal ze verdeelen onder Jakob en zal ze verstrooien onder Israël.

8 Juda, gij zijt het, u zullen uwe broeders loven; uwe hand zal zijn op den nek uwer vijanden; voor u zullen zich uws vaders zonen nederbuigen.

9 Juda is een leeuwenwelp, gij zijt van den roof opgeklommen, mijn zoon; hij kromt zich, hij legt zich neder als een

leeuw, en als een oude leeuw: wie zal hem doen opstaan? Kum. 2S:S4; 34:9; Opeab. 5:6.

10 De schepter zal van Juda niet wijken , noch de wetgever van tusscheu zijne voeten, totdat Silo komt, en denzelven zullen de volkeren gehoorzaam zijn.

11 Hij bindt zijnen jongen ezel aan den wijnstok, en het veulen zijner ezelin aan den edelsten wijnstok; hij wascht zijn kleed in den wijn, en zijnen mantel in wijndruivenbloed;

12 hij is roodachtig van oogen door den wijn, en wit van tanden door de melk.

13 Zebulon zal aan de haven der zeeën wonen, en hij zal aan de haven der schepen wezen; en zijne zijde zal zijn naar Sidon.

14 Issaschar is een sterk gebeende ezel, nederliggende tusschen twee pakken.

15 Toen hij de ruste zag dat zij goed was , en het land dat het lustig was, zoo boog hij zijnen schouder om te dragen, en was dienende onder schatting.

16 Dan zal zijn volk richten, als een der stammen Israëls.

17 Dan zal eene slang zijn aan den weg, eene adderslang nevens het pad , bijtende de verzenen des paards, dat zijn rijder achterover valle.

18 Op uwe zaligheid wacht ik, Heeee.

19 Aangaande Gad, eene bende zal hem aanvallen; maar hij zal ze aanvallen in het einde.

20 Van Aser, zijn brood zal vet zijn, en hij zal koninklijke lekkernijen leveren.

31 Naftali is eene losgelaten hinde; hij geeft schoone woorden.

22 Jozef is een vruchtbare tak, een vruchtbare tak aan eene fontein; elk der takken loopt over den muur.

23 De schutters hebben hem wel bitterheid aangedaan, en hem beschoten en gehaat;

24 maar zijn boog is in stevigheid gebleven, en de armen zijner handen zijn gesterkt geworden door de handen van den Machtige Jakobs; vandaar is hij een herder, een steen Israëls:

25 van uws vaders God die u zal helpen , en van den Almachtige die u zal zegenen met zegeningen des hemels van boven, met zegeningen des afgronds die daaronder ligt, met zegeningen der borsten en der baarmoeder.

26 De zegeningen uws vaders gaan te boven de zegeningen mijner voorvaderen, tot aan het einde van de eeuwige heuvelen ; die zullen zijn op het hoofd Jozefs, en op den hoofdschedel des afgezonderden zijner broederen. Deut. 33 ; 16.

27 Benjamin zal als een wolf verscheuren ; des morgens zal hij roof eten en des avonds zal hij buit uitdeelen.

28 Alle deze stammen Israëls zijn twaalf; en dit is hetgeen hun vader tot hen sprak, als hij ze zegende: hij zegende ze ieder naar zijnen bijzonderen zegen.

29 Daarna gebood hij hun en zeide tot hen: Ik worde verzameld tot mijnen vol-ke, begraaft mij bij mijne vaderen, in de spelonk, die daar is in den akker Efrons des Hethiets,

30 in de spelonk, welke is in den akker van Machpela, die tegenover Mamre is in het land Kanaan, die Abraham met dien akker gekocht heeft van Efron den Hethiet tot eene erf begrafenis.

31 Aldaar hebben zij Abraham begraven en Sara zijne huisvrouw, daar hebben zij Isaak begraven en Eebekka zijne huisvrouw , en daar heb ik Lea begraven.

32 De akker, en de spelonk die daarin is, is gekocht van de zonen Heths.

33 Als Jakob voleindigd had zijnen zonen bevelen te geven, zoo leide hij zijne voeten te zamen op het bedde, en hij gaf den geest, en hij werd. verzameld tot zijne volken. Hand.? : 10.

HOOFDSTUK 50.

TOEN viel Jozef op zijns vaders aangezicht , en hij weende over hem , en kuste hem.

2 En Jozef gebood zijnen knechten den medicijnmeesters dat zij zijnen vader balsemen zouden; en de medicijnmeesters balsemden Israël.

3 En veertig dagen werden aan hem vervuld; want alzoo werden vervuld de dagen dergenen die gebalsemd werden; en de Egyptenaars beweenden hem zeventig dagen.

4 Als nu de dagen zijns beweenens over waren, zoo sprak Jozef tot den huize Farao's, zeggende: Indien ik nu genade gevonden heb in uwe oogen, spreekt toch voor de ooren Farao's, zeggende :

5 Mijn vader heeft mij doen zweren, zeggende : Zie, ik sterve : in mijn graf dat ik mij in het land Kanaan gegraven heb, daar zult gij mij begraven. Nu dan, laat mij toch optrekken dat ik mijnen vader begrave, dan zal ik wederkomen. Gen. 47 ; 29, 30. !

6 En Earao zeide: Trek op en begraaf uwen vader, gelijk als hij u heeft doen ! zweren.

7 En Jozef toog op om zijnen vader te begraven; eu met hem togen op alle ¹ Farao's knechten, de oudsten van zijn; huis, en alle de oudsten des lands van Egypte;

8 daartoe het gansche huis Jozefs en zijne broeders, en het huis zijns vaders; alleen hunne kleine kinderen en hunne schapen en hunne runderen lieten zij in het land Gosen.

9 En met hem togen op zoo wageuen als ruiteren ; eh het was een zeer zwaar heir.

10 Toen zij nu aan de vlakte van liet doornboseh kwamen, dat aan gene zijde van den Jordaan is , hielden zij daar eene groote en zeer zware rouwklage, en hij maakte zijnen vader eenen rouw van zeven dagen.

11 Als de inwoners des lands, de Kana-aniten, dien rouw zagen in de vlakte van het doornbosch, zoo zeiden zij: Dit is ecu zware rouw der Egyptenaren; daarom noemde men haren naam Abel-Mizraïm, die aan het veer van den Jordaan is.

12 En zijne zonen deden hem gelijk als hij hun geboden had ;

13 want zijne zonen vervoerden hem in het land Kanaan, en begroeven hem in |de spelonk des akkers van Machpela, dewelke Abraham met den akker gekocht had tot eene erfbegrafenis van Efron , den Hethiet, tegenover Mamré. Hand. 7 ; 16.

14 Daarna keerde Jozef weder in Egypte , liij en zijne broeders, en allen die met liem opgetogen waren om zijneu vader te begraven , nadat hij zijnen vader begaven had.

15 Toen Jozefs broeders zagen dat hun vader dood was, zoo zeiden zij: Misschien zal Józet ons haten, en hij zal ons ge wissel ijk vergelden al het kwaad dat wij hem aangedaan hebben.

16 Daarom ontbodeu zij aan Jozef, zeggende ; Uw vader heeft bevolen vóór zijnen dood, zeggende:

17 Zóó zult gij tot Jozef zeggen: Ei, vergeef toch de overtreding uwer broederen en hunne zonde; want zij hebben u kwaad aangedaan, maar nn, vergeef toch de overtreding der dienaren des Gods uws vaders. En Jozef weende als zij tot hem spraken.

18 Daarna kwamen ook zijne broeders en vielen voor hem neder, eu zeiden: Zie, wij zijn u tot knechten.

19 En Jozef zeide tot hen : Vreest niet, want ben ik in de plaats van God?

20 Gijlieden wel, gij hebt.kwaad tegen mij gedacht, doch God heeft dat ten goede gedacht, opdat hij deed gelijk het te dezen dage is, om een groot volk in het leven te behouden.

21 Nu dan, vreest niet: ik zal u en uwe kleine kinderen onderhouden. Zoo troostte hij hen en sprak naar hun harte.

22 Jozef dan woonde in Egypte, hij en zijns vaders huis; en Jozef leefde honderd en tien jaren;

23 en Jozef zag van Efraïm kinderen, des derden gelids: ook werden de zonen Machirs, des zoons van Manasse, op Jozefs knieën geboren.

24 Eu Jozef zeide tot zijne broederen: Ik sterf; maar God zal u gewisselijk bezoeken, en hij zal u doen optrekken uit dit land, in het land, hetwelk hij Abraham, Isaak en Jakob gezworen heeft.

25 En Jozef deed de zonen Israëls zweren , zeggende: God zal u gewisselijk bezoeken , zoo zult gij mijne beenderen van hier opvoeren. Ex. 13 : 19; Hebr. 11 : 23.

26 En Jozef stierf, honderd en tien jaren oud zijnde; en zij balsemden hem, en men leide hem in eene kist in Egypte.

HOOFDSTUK 1.

DIT nu zijn de namen der zonen Is-raëls, die in Egypte gekomen zijn met Jakob; zij kwamen er in, elk met zijn huis.

2 Euben , Simeon, Levi, en Juda ;

Gen. 35 ; 33—26 j 46 : 8—34; 1 Kron. 3:1,3.

3 Issaschar, Zebulon, en Benjamin;

4 Dan, en Naftali, Gad, en Aser.

5 Alle de zielen nu die uit Jakobs heupe voortgekomen zijn, waren zeventig zielen; doch Jozef was in Egypte.

6 Toen nu Jozef gestorven was, en alle zijne broeders, en al dat geslacht,

7 zoo werden de kinderen Israels vruchtbaar en wiesen overvloediglijk en zij vermeerderden en werden gansch zeer machtig , zoodat het land met hen vervuld Werd. Dent. 38 : 5; Hand. 17 : 7.

8 Daarna stond een nieuwe Koning op over Egypte, die Jozef niet gekend had ; Hand. 7 :18.

9 die zeide tot zijn volk : Zie , het volk der kinderen Israëls is veel, ja, machtiger dan wij:

10 kom aan, laat ons wijselijk tegen hetzelve handelen, opdat het niet verme-nigvuldige, en het geschiede als er eeni-ge krijg voorvalt, dat het zich óók voege bij onze vijanden, en tegen ons strijde, en uit het land optrekke. Hanii.7:i9.

11 En zij zetteden oversten der schat-1 tingen over hetzelve, om het te verdrukken met hunne lasten; want men bouwde Farao schatsteden, Pithom en Knamses.

12 Maar hoe meer zij het verdrukten, hoe meer het vermeerderde en hoe meer het wies; zoodat zij verdrietig waren vanwege de kinderen Israëls. Ps. 105:34, 25.

13 En de Egyptenaars deden de kinderen Israëls dienen met hardigheid,

14 zoodat zij hun het leven bitter maakten met harden dienst, in leem en in tichelsteenen, en met allen dienst op het veld , met al hunnen dienst, dien zij hen deden dienen met hardigheid.

15 Daarenboven sprak de Koning van Egypte tot de vroedvrouwen der Hebre-innen, welker ééner naam Sifra, en der andere Pua was,

16 en zeide: Wanneer gij de Hebre-innen in het baren helpt, en ziet ze op de stoelen, is het een zoon, zoo doodt hem, maar is het eene dochter, zoo Iaa^u ze leven.

17 Doch de vroedvrouwen vreesden God, en deden niet gelijk als de Koning van Egypte tot haar gesproken had, maar zij behielden de jongskens in 't leven.

18 Toen riep de Koning van Egypte de vroedvrouwen, en zeide tot haar: Waarom hebt gijlieden deze zake gedaan. dat gij de jongskens in 't leven behouden hebt?

19 En de vroedvrouwen zeiden tot Farao: Omdat de Hebreïnnen niet zijn gelijk de Egyptische vrouwen, want zij zijn sterk: eer de vroedvrouw tot haar komt, zoo hebben zij gebaard.

30 Daarom deed God de vroedvrouwen goed; en dat volk vermeerderde en werd zeer machtig.

21 En het geschiedde dewijl de vroedvrouwen God vreesden , zoo bouwde hij haar huizen.

22 Toen gebood Farao aan al zijn volk, zeggende: Alle zonen die geboren worden zult gij in de rivier werpen, maar alle dochteren in 't leven behouden. Hand. 7 : 19-

HOOFDSTUK 3.

EN een man van den huize Levi ging en nam eene dochter van Levi;

Ex, 6 :19; Num. 26: 59.

2 en de vrouw werd zwanger, en baarde eenen zoon. Toen zij hem zag dat hij schoon was, zoo verborg zij hein drie

maanden ; Hand. 7 : 20, 21; Hebr. 11 : 23.

3 doch als zij hem niet langer verbergen konde, zoo nam zij voor hem een kiste van biezen, en belijmde ze met lijm en met pek; en zij leide het jongs-keu daarin, en leide ze in de biezen aan den oever der rivier.

4 En zijne zuster stelde zich van verre, om te weten wat hem gedaan zoude worden.

5 En Farao's dochter ging at om zich te wasschen in de rivier, en hare jonkvrouwen wandelden aan den kant der rivier. Toen zij de kiste in het midden van de biezen zag, zoo zond zij hare dienstmaagd henen en liet ze halen.

6 Toen zij het opendeed zoo zag zij dat jongsken, en zie, het knaapje weende; en zij werd met barmhartigheid bewogen over hetzelve, en zij zeide: Dit is een van de jongskens der Hebreën.

7 Toen zeide zijne zuster tot Farao's dochter: Zal ik heneugaan en u eene voedstervrouw uit de Hebreïnnen roepen, die u dat jongsken zoge?

8 En de dochter Farao's zeide tot haar : Ga henen. En de jonge maagd ging en riep des jongskens moeder.

9 Toen zeide Farao's dochter tot haar; Neem dit jongsken henen en zoog het mij, ik zal u uw loon geven. En de vrouw nam het jongsken en zoogde het.

10 En toen het jongsken groot geworden was, zoo bracht zij het tot Farao's dochter, en het werd haar ten zoon; en zij noemde zijnen naam Mozes , en zeide: Want ik heb hem uit het water getogen.

11 En het geschiedde in die dagen, toen Mozes groot geworden was, dat hij uitging tot zijne broederen en bezag hunne lasten; en hij zag dat een Egyptisch man eenen Hebreeuwschen man uit zijne broederen sloeg; Hand.7;23—29.

12 en hij zag herwaarts en gindswaarts, en toen hij zag dat daar niemand was, zoo versloeg hij den Egyptenaar, en verborg hem in het zand.

13 Des anderen daags ging hij wederom uit, en zie, twee Hebreeuwsche mannen twistten; en hij zeide tot dengene die onrecht had: Waarom slaat gij uwen naaste ?

14 Hij dan zeide: Wie heeft u tot een overste en rechter over ons gezet? Zegt gij dit om mij te dooden, gelijk gij den Egyptenaar gedood hebt? Toen vreesde Mozes en zeide: Voorwaar deze zake is bekend geworden.

15 Als nu Farao deze zake hoorde, zoo zocht hij Mozes te dooden; doch Mozes vlood voor Farao's aangezicht en woonde in het land Midian, en hij zat bij eenen waterput.

16 En de Priester in Midian had zeven dochteren die kwamen om te putten, en vulden de drinkbakken, om de kudde haars vaders te drenken.

17 Toen kwamen de herders en zij dreven ze van daar; doch Mozes stond op en verloste ze, en drenkte hare kudden.

18 En toen zij tot haren vader Eehuël kwamen, zoo sprak hij: Waarom zijt gij heden zoo haast wedergekomen?

19 Toen zeiden zij: Een Egyptisch man heeft ons verlost uit de hand der herderen , en hij heeft ook overvloedig voor ons geput, en de kudde gedrenkt.

20 En hij zeide tot zijne dochteren: Waar is hij toch? Waarom liet gij den man nu gaan? Koept hem dat hij brood ete.

21 En Mozes bewilligde bij den man te wonen, en hij gaf Mozes zijne dochter Zippora.

22 Die baarde eenen zoon, en hij noemde zijnen naam Gersom; want hij zeide: Ik ben een vreemdeling geworden in een vreemd land.. Ex. 16 : 3.

23 En het geschiedde na vele dezer dagen, als de Koning van Egypte gestorven was, dat de kinderen Israëls zuchtten en schreeuwden over den dienst, en hun gekrijt over hunnen dienst kwam op tot God;

24 en God hoorde hun gekerm en God gedacht aan zijn verbond met Abraham, met Isaak, en met Jakob ; Ex. 6 :4.

25 en God zag de kinderen Israëls aan , en God kende hen.

HOOFDSTUK 3.

EN Mozes hoedde de kudde zijns schoonvaders Jethro's , des Priesters in Midian ; en hij leidde de kudde achter de woestijn, en hij kwam aan den berg Gods, aan Horeb;

2 en de Engel des Hebren verscheen hem in eene vlam des vuurs uit het midden van een braambosch; en hij zag , en zie, het braambosch brandde in het vuur, en het braambosch werd niet verteerd. Hatul. 7 : 30—3t.

3 En Mozes zeide: Ik zal mij nu daarhenen wenden, en zien dat groot gezicht, waarom het braambosch niet verbrandt.

4 Toen de Heem zag dat hij zich daarhenen wendde om te zien, zoo riep God tot hem uit het midden van het braambosch en zeide: Mozes, Mozes' En hij zeide : Zie hier ben ik.

5 En hy zeide: Nader hier niet toe ; trek uwe schoenen uit van uwe voeten, want de plaats waar gij op staat is heilig land. Joz- s: 15.

6 Hij zeide voorts: Ik ben de God uws vaders, de God Abrahams, de God Isaaks, en de God Jakobs. En Mozes verborg zijn aangezicht, want hij vreesde God aan te zien.

Matth. 23 ; 33; Mare. 13:36; Luc, 30 ; 37; Hcbr. 11:16.

7 En de Heere zeide: Ik heb zeer wel gezien de verdrukking mijns volks, hetwelk in Egypte is, en heb hun geschrei gehoord vanwege hunne drijvers; want ik heb hunne smarten bekend. Neh. 9 ; 9.

8 Daarom ben ik nedergekomen, dat ik het verlosse uit de hand der Egyptena-ren , en het opvoere uit dit land naar een goed en ruim land, naar een land, vloeiende van melk en honig, tot de plaats der Kanaaniten en der Hethiten en der Amoriten en der Fereziten en der Hevlten en der Jebusiten. Ler. 30:34.

9 En nu, zie, het geschrei der kinderen Israëls is tot mij gekomen, en ook heb ik gezien de verdrukking, waarmede de Egyptenaars lien verdrukken:

10 zoo kom nu, en ik zal u tot Farao zenden, opdat gij mijn volk, de kinderen Israëls, uit Egypte voert. Ps. 105 ; 36.

11 Toen zeide Mozes tot. God: Wie ben ik, dat ik tot Farao zoude gaan, en dat ik de kinderen Israëls uit Egypte zoude voeren?

12 Hij dan zeide: Ik zal voorzeker met u zijn, en dit zal u een teeken zijn dat ik u gezonden heb: wanneer gij dit volk uit Egypte geleid hebt, zult gijlieden God dienen op dezen berg.

13 Toen zeide Mozes tot God: Zie, wanneer ik tot de kinderen Israëls kom en zeg tot hen: De God uwer vaderen heeft mij tot ulieden gezonden, en zij mij zeggen: Hoe is zijn naam? wat zal ik tot hen zeggen?

14 En God zeide _tot Mozes: Ik zal zijn die ik zijn zal. Ook zeide hij: Alzoo zult gij tot de kinderen Israëls zeggen: Ik zal zijn heeft mij tot ulieden gezonden.

15 Toen zeide God verder tot Mozes: Aldus zult gij tot de kinderen Israëls zessen: De Heere , uwer vaderen God

OD '

de God Abrahams, de God Isaaks, en de God Jakobs, heeft mij tot ulieden gezonden; dat is mijn naam eeuwiglijk, en dat is mijne gedachtenis van geslachte tot geslachte.

16 Ga henen en verzamel de oudsten van Israël en zeg tot hen: De Heere , uwer vaderen God, is mij verschenen, de God Abrahams, Isaaka en Jakobs, zeggende: Ik heb ulieden getrouwelijk bezocht en hetgeen dat ulieden in Egypte is aangedaan:

17 daarom heb ik gezegd: Ik zal ulieden uit de verdrukking van Egypte opvoeren tot het land der Kanaaniten en der Hethiten en der Amoriten en dei Fereziten en der Heviten en der Jebusiten, tot het land, vloeiende van melk en honig.

18 En zij zullen uwe stemme hooren; en gij zult gaan, gij en de oudsten van Israël, tot den Koning van Egypte, en gijlieden zult tot hem zeggen: De Heere de God der Hebreën, is ons ontmoet; zoo laat ons nu toch gaan den weg van drie dagen in de woestijn , opdat wij den Heere onzen God ofl'eren. ex. 5:3,

19 Doch ik weet dat de Koning van Egypte ulieden niet zal laten gaan, ook niet door eene sterke hand.

20 Want ik zal mijne hand uitstrekken en Egypte slaan met alle mijne wonderen, die ik in het midden deszelven

doen zal; daarna zal hij ulieden laren vertrekken.

21 En ik zal dezen volke genade geven in de oogen der Egyptenaren, en het zal geschieden wanneer gijlieden uitgaan zult, zoo zult gij niet ledig uitgaan;

22 maar elke vrouw zal van hare na-burin en van de waardin haars huizes eischen zilveren vaten en gouden vaten en kleederen: die zult gijlieden op uwe zonen en op uwe dochteren leggen , en zult Egypte berooven. Ex. n : 2; 13 ; 35.

HOOFDSTUK 4.

TOEN antwoordde Mozes en zeide: Maar zie, zij zullen mij niet gelooven, noch mijne stem hooren; want zij zullen zeggen: De Heere is u niet verschenen.

2 En de Heere zeide tot hem: Wat is er in uwe hand ? En hij zeide: Een staf.

3 En hij zeide: Werp hem ter aarde, en hij wierp hem ter aarde: toen werd hij tot eene slang; en Mozes vlood van haar. Ex. 7 : 9.10.

4 Toen zeide de Heere tot Mozes: Strek uwe hand uit en grijp ze bij haren staart. Toen strekte hij zijne hand uit en vatte ze, en zij werd tot eenen staf in zijne hand.

5 Opdat zij gelooven dat u verschenen is de Heere de God hunner vaderen, de God Abrahams, de God Isaaks, en de God Jakobs.

6 En de Heere zeide verder tot hem: Steek nu uwe hand in uwen boezem. En hij stak zijne hand in zijnen boezem; daarna trok hij ze uit, en zie , zijne hand was melaatsch, wit als sneeuw.

7 En hij zeide: Steek uwe hand wederom in uwen boezem. En hij stak zijne hand wederom in zijnen boezem; daarna, trok hij ze uit zijnen boezem, en zie, zij was weder als zijn ander vleesch.

S En het zal geschieden, zoo zij u niet gelooven noch naar de stem des eersten teekens hooren, zoo zullen zij de stem des laatsten teekens gelooven;

9 en het zal geschieden, zoo zij ook deze twee teekenen niet gelooven, noch naar uwe stem hooren, zoo neem van de wateren der rivier en giet ze op het droge, zoo zullen de watereu, die gij uit Cie rivier zult nemen, tot bloed worden op het droge. Ex. 7 : 17.

10 Toen zeide Mozes tot den Heere: Och Heere! ik ben geen man wèl ter tale, noch van gisteren noch van eergisteren , noch van toen af toen gij tot uwen knecht gesproken hebt; want ik ben zwaar van mond en zwaar van tong.

Ex. 6 :11, £9.

11 En de Heere zeide tot hem: Wie heeft den mensch den mond gemaakt, of wie heeft den stomme of doove of ziende of blinde gemaakt? Ben ik het niet, de Heere?

12 En ga nu henen, en ik zal met uwen mond zijn, en zul u leeren wat gij spreken zult.

13 Doch hij zeide: Och Heere, zend toch door de hand desgenen, dien gij zoudt zenden.

14 Toen ontstak de toorn des Heeren over Mozes, eu hij zeide: Is niet Aaron de Leviet uw broeder? Ik weet dat hij zeer wèl spreken zal, en ook, zie, hij zal uitgaan u tegemoet; wanneer hij u ziet zoo zal hij in zijn harte verblijd zijn. Ex. 7:1, 2.

15 Gij dan zult tot hem spreken, en de woorden in zijnen mond leggen; en ik zal met uwen mond en met zijnen mond zijn, en ik zal ulieden leeren wat gij doen zult.

16 En hij zal voor u tot het volk spreken ; en het zal geschieden dat hij u tot eenen mond zal zijn en gij zult hem tot eenen God zijn.

17 Neem dan dezen staf in uwe hand, waarmede gij die teekenen doen zult.

18 Toen ging Mozes henen, en keerde weder tot Jethro, zijnen schoojivader, en zeide tot hem: Laat mij toch gaan, dat ik wederom tot mijne broederen keere, die in Egypte zijn, en zie of zij nog leven. Jethro dan zeide tot Mozes: Ga in vrede.

19 Ook zeide de Heere tot Mozes in Midian: Ga henen, keer weder in Egypte, want alle de mannen zijn dood die uwe ziele zochten.

20 Mozes dan nam zijne vrouw en zijne zonen, en voerde ze op eenen ezel, en keerde weder in Egypteland; en Mozes nam den staf Gods in zijne hand.

21 En de Heere zeide tot Mozes: Terwijl gij henentrekt om in Egypte weder te keeren, zie toe dat gij alle de wonderen doet voor Farao, die ik in uwe hand

gesteld heb ; doch ik zal zijn hart verstokken, dat hij het volk niet zal laten gaan.

32 Dan zult gij tot Farao zeggen: Alzoo zegt de Heere: Mijn zoon, mijn eerstgeborene , is Israël; Jer. 31 : 9.

23 en ik heb tot u gezegd: Laat mijnen zoon trekken, dat hij mij diene; maar gij hebt geweigerd hem te laten trekken : zie, ik zal uwen zoon, uwen eerstgeborene , dooden. Hos. 11:1.

24 En het geschiedde op den weg in de herberg, dat de Heere hem tegenkwam en hem zocht te dooden.

25 Toen nam Zippora een steenen ines en besneed de voorhuid haars zoons, en wierp die voor zijne voeten, en zeide: Voorwaar, gij zijt mij een bloedbruidegom.

26 En hij liet van hem af. Toen zeide zij: Bloedbruidegom, vanwege de besnijdenis.

27 De Heeke zeide ook tot Aaron: Ga Mozes tegemoet in de woestijn. En hij ging en ontmoette hem aan den berg Gods en hij kuste hem.

28 En Mozes gaf Aaron te kennen alle de woorden des Heeren, die hem gezonden had, en alle de teekenen, die bij hem bevolen had.

29 Toen ging Mozes en Aaron, en zij verzamelden alle de oudsten der kinderen Israëls ;■

30 en Aaron sprak alle de woorden, die de Heere tot Mozes gesproken had, en hij deed de teekenen voor de oogen des volks;

31 en het volk geloofde, en zij hoorden dat de Heeke de kinderen Israëls bezocht en dat hij hunne verdrukking zag, en zij neigden hunne hoofden en aanbaden.

HOOFDSTUK 5.

EN daarna gingen Mozes en Aaron henen en zeiden tot Farao: Alzoo zegt de Heere de God Israëls: Laat mijn volk trekken, dat het mij een feest houde in de woestijn.

2 Maar Farao zeide: Wie is de Heere, wiens stem ik gehoorzamen zoude om Israël te laten trekken ? Ik ken den Heere niet, en zal ook Israël niet laten trekken. Job 31:15.

3 Zij dan zeiden: De God der Hebreën is ons ontmoet: zoo laat ons toch henen-trekken den weg van drie dagen in de woestijn, en den Heere onzen God offeren , dat bij ons niet overkome met pestilentie of met het zwaard. ei. s : 18.

4 Toen zeide de Koning van Egypte tot hen: Gij Mozes en Aaron, waarom trekt gij het volk af van hunne werken? Gaat henen tot uwe lasten. quot;lt;lt;'

5 Voorts zeide Farao: Zie, het volk des lands is aireede te veel, en zoudt gijlieden hen doen rusten van hunne lasten?

6 Daarom beval Farao tenzelfden dage de aandrijvers onder het volk, en des-zelfs ambtlieden, zeggende:

7 Gij zult voortaan aan deze lieden geen stroo meer geven tot het maken der tichelsteenen, als gisteren en eergisteren; laat ze zelve henengaan en stroo voor zichzelven verzamelen.

8 En het getal der tichelsteenen, die zij gisteren en eergisteren gemaakt hebben, zult gij hun opleggen, gij zult daarvan niet verminderen; want zij gaan ledig, daarom roepen zij, zeggende: Laat ons gaan, laat ons onzen God offeren.

9 Men verzware den dienst over deze mannen , dat zij daaraan te doen hebben , en zich niet vergapen aan leugenachtige woorden.

10 Toen gingen de aandrijvers des volks en hunne ambtlieden uit en spraken tot het volk, zeggende: Zóó zegt Farao: Ik zal ulieden geen stroo geven.

11 Gaat gij zelve henen, haalt u stroo waar gij het vindt; doch van uwen dienst zal niets verminderd worden.

12 Toen verstrooide zich het volk in het gansche land van Egypte, dat het stoppelen verzamelde voor stroo.

13 En de aandrijvers drongen aan, zeggende : Voleindigt uwe werken, elk dagwerk op zijnen dag, gelijk toen er stroo was.

14 En de ambtlieden der kinderen Israëls, die Farao's aandrijvers over hen gesteld hadden, werden geslagen, en men zeide: Waarom hebt gijlieden uw gezette werk niet voleindigd in het maken der tichelsteenen, gelijk te voren alzoo ook gisteren en heden?

15 Derhalve gingen de ambtlieden der kinderen Israëls en schreeuwden tot Farao, zeggende: Waarom doet gij uwen knechten alzoo?

16 Aan uwe knechten wordt geen stroo

gegeven, en zij zeggen tot ons: Maakt de tichelsteenen. en zie, uwe knechten worden geslagen, doch de schuld is uws volks.

17 Hij dan zeide: Gijlieden gaat ledig, ledig gaat gij; daarom zegt gij: Laat ons gaan, laat ons den Heeee oö'eren.

18 Zoo gaat nu henen, arbeidt; doch stroo zal u niet gegeven worden: evenwel zult' gij het getal der tichelsteenen leveren,

19 Toen zagen de ambtlieden der kinderen Israëls dat het kwalijk met hen stond, dewijl men zeide: Gij zult niet minderen van uwe tichelsteenen, van het dagwerk op zijnen dag.

20 En zij ontmoetten Mozes en Aaron, die tegen hen over stonden, toen zij van Farao uitgingen,

21 en zeiden tot hen: De Heeke zie op u en richte het, dewijl gij onzen reuk hebt stinkende gemaakt voor Farao en voor zijne knechten, gevende een zwaard in hunne handen om ons te dooden.

22 Toen wendde Mozes zich weder tot den Heeee , en zeide: Heere, waarom hebt gij dit volk kwaad gedaan? Waarom hebt gij mij nu gezonden?

23 Want van toen af dat ik tot Farao ben ingegaan om in uwen naam te spreken , heeft hij dit volk kwaad gedaan, en gij hebt uw volk geenszins verlost.

24 Toen zeide de Heere tot Mozes: Nu zidt gij zien wat ik aan Farao doen zal; want door eene machtige hand zal hij ze laten trekken, ja, door eene machtige hand zal hij ze uit zijn land drijven.

HOOFDSTUK 6.

VOORTS sprak God tot Mozes en zeide tot hem: Ik ben de Heere.

2 En ik ben Abraham, Isaak en Jakob versohenen als God de Almachtige; doch met mijnen naam Heere ben ik hun niet bekend geweest.

3 En ook heb ik mijn verbond met hen opgericht, dat ik hun geven zoude het land Kanaiin, het land hunner vreemdelingschappen, waarin zij vreemdelingen geweest zijn.

4 En ook heb ik gehoord het gekerm der kinderen Israëls, die de Egyptenaars in dienstbaarheid houden, en heb aan mijn verbond gedacht. Ex. 2 :34.

t.

5 Derhalve zeg tot de kinderen Israëls: Ik ben de Heere ; en ik zal ulieden uitleiden van onder de lasten der Egypte-naren, en ik zal u redden uit hunne dienstbaarheid, en zal u verlossen door eenen uitgestrekten arm en door groote gerichteri,

6 en zal ulieden tot mijn volk aannemen ; en ik zal 11 tot eenen God zijn, en gijlieden zult erkennen dat ik de Heere uw God ben, die u uitleide van onder de lasten der Egyptenaren.

7 En ik zal ulieden brengen in dat land, waarover ik mijne hand opgeheven heb, dat ik het Abraham, Isaak en Jakob geven zoude; en ik zal het ulieden geven tot een erfdeel, ik de Heere.

8 En Mozes sprak alzóó tot de kinderen Israëls; doch zij hoorden naar Mozes niet, vanwege de benauwdheid des geestes en vanwege de harde dienstbaarheid .

9 Voorts sprak de Heere tot Mozes, zeggende:

10 Ga henen, spreek tot Farao, den Koning van Egypte, dat hij de kinderen Israëls uit zijn land trekken late.

11 Doch Mozes sprak voor den Heere, zeggende: Zie, de kinderen Israëls hebben naar mij niet gehoord, hoe zoude mij dan Farao hooren ? Daarbij ben ik onbesneden van lippen. va.29; Ex. t; 10,

13 Evenwel sprak de Heere tot Mozes en tot Aaron, en gaf hun bevel aan de kinderen Israëls, en aan Farao den Koning van Egypte , om de kinderen Israëls uit Egypteland te leiden.

13 Dit zijn de hoofden van ieder huis hunner vaderen. De zonen Eubens des eerstgeborenen Israëls zijn Henoch en Palu, Hezron en Karmi; dat zijn de huisgezinnen van Euben.

Gen. 46 : 9; Num. 26 : 5, 6; 1 Kron. 5 : 3

14 En de zonen van Simeon; Jemuël, en Jamin, en Ohad, en Jachin, en Zohar . en Saul, de zoon eener Kanaanitische; dat zijn Simeons huisgezinnen.

Gen.46; 10; Num. 26 :13,13; 1 Kron.4 : 24.

15 Dit nu zijn de namen der zonen van Levi, naar hunne geboorten : Gerson , en Kohath, en Merari. En de jaren des levens van Levi waren honderd zevenendertig jaar.

Gen. 46 :11; Num. 3 :17; 26 : 57; 1 Kron. 6 :1,16: 23 :6.

16 De zoneu Gersons: Libni en Simeï, naar hunne huisgezinnen. Num. 3:18;

1 Kron. 6 : 17; 23; 7.

17 Eu de zonen Kohaths: Amram, en Jizhar, en Hebron, en Uzziël; en de jaren des levens van Kohath waren honderd drieëndertig jaar. Num. S: 19;

1 Kron. 6:18; 23:12.

18 En de zonen van Merari: Mahli en Musi; dit zijn de huisgezinnen van Levi, naar hunne geboorten. Num. 3:30;

1 Kron. 6 :19; 23 : 21.

19 En Amram nam Jochébed zijne moei zieh tot huisvrouw, en zij baarde hem Aaron en Mozes; en de jaren des levens van Amram waren honderd zevenendertig jaar. Ex. 3 ; 1; Num. 2C : 59.

20 En de zonen Jizhars: Korach, en Nefeg, en Zichri.

21 En de zonen Uzziëls: Misaël, en Elzafon, en Sithri.

22 En Aaron nam zich tot eene vrouw Eliséba, Amminadabs dochter, Nahessons zuster; en zij baarde hem Nadab en Abihu , Eleazar en Ithamar. Num. 3:3;

26 : CO; 1 Kron. 6 : 3; 24:1.

23 En de zonen van Korach waren As-sir, en Elkana, en Abiasaf; dat zijn de huisgezinnen der Korachiten.

24 En Eleazar, Aarons zoon, nam voor zich eene van de dochters van Putiël tot eene vrouw, en zij baarde hem Pinehas. Dat zijn de hoofden der vaderen der Leviten, naar hunne huisgezinnen.

35 Dit is Aaron en Mozes, tot wie de Heere zeide: Leidt de kinderen Israels uit Egypteland, naar hunne heiren.

26 Deze zijn het, die tot Farao, den Koning van Egypte, spraken, opdat zij de kinderen Israels uit Egypte leidden; dit is Mozes en Aaron.

27 En het geschiedde te dien dage als de Heere tot Mozes sprak in Egypteland ,

25 zoo sprak de Heeue tot Mozes, zeggende: Ik ben de Heere: spreek tot Farao den Koning van Egypte alles wat ik tot u spreek.

29 Toen zeide Mozes voor het aangezicht des Heeren : Zie, ik ben onbesneden van lippen, hoe zal dan Farao naar mij hooren? vs. ll:Ex.4:10;Jer. 1:8.

HOOFDSTUK 7.

TOEN zeide de Heere tot Mozes: Zie, ik heb u tot eeneu God gezet over Farao, en Aiiron uw broeder zal uw Profeet zijn. Ex. 4:14—K;.

2 Gij zult spreken alles wat ik u gebieden zal; en Aaron uw broeder zal tot Farao spreken, dat hij de kinderen Israels uit zijn land trekken late*

3 Doch ik zal Farao's hart verharden, en ik zal mijne teekenen en mijne wonderen in Egypteland vermenigvuldigen.

Rom. 9: IS.

4 Farao nu zal naar ulieden niet hooren , en ik zal mijne hand aan Egypte leggen, en voeren mijne heiren, mijn volk , de kinderen Israels, uit Egypteland door groote gerichten.

5 Dan zullen de Egyptenaars weten dat ik de Heere ben, wanneer ik mijne hand over Egypte uitstrekke en de kinderen Israels uit het midden van hen uitleide.

6 Toen deed Mozes en Aaron als h in de Heere geboden had , alzoó deden zij.

7 En Mozes was tachtig jaar oud en Aaron was drieëntachtig jaar oud toen zij tot Farao spraken.

8 En de Heere sprak tot Mozes en tet Aaron, zeggende:

9 Wanneer Farao tot ulieden spreken zal, zeggende: Doet een wonderteeken voor ulieden, zoo zult gij tot Aiiron zeggen : Neem uwen staf en werp hem voor Farao's aangezicht neder: hij zal tot een draak worden. Ex.4:s.

10 Toen ging Mozes en Aiiron tot Farao henen, en deden alzóo gelijk de Heere geboden had; en Aüron wierp zijnen staf neder voor Farao's aangezicht en voor het aangezicht zijner knechten, en hij werd tot een draak.

11 Farao nu riep ook de wijzen en de guichelaars, en de Egyptische toovenaars deden óók alzoo met hunne bezweringen :

2 Tim. 3:8,

12 want een iegelijk wierp zijnen staf neder, en zij werden tot draken; maar Aiirons staf verslond hunne staven.

13 Doch Farao's hart verstokte, zoodüt hij naar hen niet hoorde, gelijk de Heere gesproken had.

14 Toen zeide de Heere tot Mozes:

Farao's hart is zwaar: hij weigert het volk te laten trekken.

15 Ga henen tot Farao in den morgen-stond; zie, hij zal uitgaan naar het water toe; zoo stel u tegen hem over aan den oever der rivier, en den staf, die in eene slang is veranderd geweest, zult gij in uwe hand nemen;

16 en gij zult tot hein zeggen: De Heere , der Hebreen God, heeft mij tor ii oezonden, zeggende: Laat mijn volk trekken, dat het mij diene in de woestijn; doch zie, gij hebt tot nu toe niet gehoord.

17 Zóó zegt de Heebe : Daaraan zult 'ij weten dat ik de Heere ben: zie, ik zal met dezen staf, die in mijne hand is , op het water dat in deze rivier is slaan, en het zal in bloed veranderd worden;

Ex. 4:9,

18 en de visch in de rivier zal sterven, zoodat de rivier zal stinken; en de Egyp-tenaars zullen vermoeid worden, dat zij het water uit de rivier drinken mogen.

19 Voorts zeide de Heere tot Mozes: Zeg tot Aaron : Neem uwen staf en steek uwe hand uit over de wateren der Egyp-tenaren, over hunne stroómen, over hunne rivieren en over hunne poelen en over alle vergadering hunner wateren, dat zij bloed worden; en daar zij bloed in het gansche Egypteland, beide in houten en in steenen vaten. Ps. 78:«; 105:29.

30 Mozes nu en Aaron deden alzóó gelijk de Heere geboden had; en hij liief den staf op eu sloeg het water, dat in tie rivier was, voor de oogen Farao's en voor de oogen zijner knechten: en al het water in de rivier werd in bloed veranderd,

21 en de visch die in de rivier was stierf, en de rivier stonk , zoodat de Egyp-tenaars het water uit de rivier niet drinken konden; en daar was bloed in het gansche Egypteland. Opent, 8 : 8: ll : 6; 10 :-l.

22 Doch de Egyptische toovenaars deden 66k alzoo met hunne bezweringen; zoodat Farao's hart verstokte, en hij hoor-le naar hen niet, gelijk als de Heere gesproken had,

23 en Farao keerde zich om en ging naar zijn huis, en hij zette zijn hart daar 'ók niet op.

24 Doch alle Egyptenaars groeven rondom de rivier om water te drinken, want zij konden van het water der rivier niet drinken.

25 Alzoo werden zeven dagen vervuld nadat de Heere de rivier geslagen had.

HOOFDSTUK 8.

DAAENA zeide de Heere tot Mozes: Ga in tot Farao en zeg tot hem : Zóó zegt de Heere : Laat mijn volk trekken, dat zij mij dienen.

2 En indien gij weigert het te laten trekken, zie , zoo zal ik uwe gansche land-pale met vorschea slaan, Ps. 78:45; 105; so.

3 dat de rivier van vorschen zal krielen , die zullen opkomen en in uw huis komen , en in uwe slaapkamer, ja, op uw bed: ook in de huizen uwer knechten, en op uw volk, en in uwe bakovens, en in uwe baktroggen;

4 en de vorschen zullen opkomen op u en op uw volk en op alle uwe knechten.

5 Voorts zeide de Heere tot Mozes: Zeg tot Aaron: Strek uwe hand uit met uwen staf over de stroomen en over de rivieren en over de poelen, en doe vorschen opkomen over Egypteland.

6 En Aaron strekte zijne hand uit over de wateren van Egypte, en daar kwamen vorschen op en bedekten Egypteland.

7 Toen deden de toovenaars óók alzoo met hunne bezweringen, en zij deden vorschen over Egypteland opkomen.

8 En Farao riep Mozes en Aaron, en zeide: TJidt vuriglijk tot den Heere , dat hij de vorschen van mij en van mijn volk wegneme; zoo zal ik het volk trekken laten, dat zij den Heere offeren.

9 Doch Mozes zeide tot Farao: Heb de eere boven mij: tegen wanneer zal ik voor u en uwe knechten en voor uw volk vuriglijk bidden, om deze vorschen van u en van uwe huizen te verdelgen, dat ze alleen in de rivier overblijven?

10 Hij dan zeide: Tegen morgen. En hij zeide: Het zij naar uw woord: opdat gij weet dat er niemand is gelijk de Heere , onze God,

11 zoo zullen de vorschen van u en van uwe huizen en van uwe knechten en van uw volk wijken , zij zullen alleen in de rivier overblijven.

12 Toen ging Mozes en Aaron uit van

Farao, en Mozes riep tot den Heere ter oorzake der vorschen, die hij Earao bad opgelegd:

13 en de Heere deed naar het woord van Mozes, en de vorschen stierven, uit tie huizen, uit de voorzalen, en uit de velden;

14 en zij vergaderden ze te zamen bij hoopen, en bet land stonk.

15 Toen nu Earao zag dat er verademing was, verzwaarde hij zijn hart, dat bij naar ben niet boorde, gelijk als de Heeee gesproken had.

16 Toorts zeide de Heere tot Mozes: Zeg tot Aiiron: Strek uwen staf uit en sla bet stof der aarde, dat het tot luizen worde in het gansche Egypteland.

17 En zij deden alzoo; want Aaron strekte zijne band uit met zijnen staf en sloeg het stof der aarde, en daar werden vele luizen aan de menscben en aan het vee: al het stof der aarde werd luizen in bet gansche Egypteland. Ps.ioö;31.

18 De too venaars deden óók alzoo met hunne bezweringen , opdat zij luizen voortbrachten , doch zij konden niet; zoo waren de luizen aan de menscben en aan het vee.

19 Toen zeiden de toovenaars tot Farao: Dit is Gods vinger. Doch Farao's hart verstijfde, zoodat bij naar ben niet hoorde, gelijk de Heere gesproken bad.

30 Voorts zeide de Heere tot Mozes: Maak u morgen vroeg op en stel u voor Farao's aangezicht; zie, bij zal aan het water uitgaan ; en zeg tot hem : Zóó zegt de Heere: Laat mijn volk trekken, dat ze mij dienen;

31 want zoo gij mijn volk niet laat trekken, zie, zoo zal ik eene vermenging van ongedierte zenden op u en op uwe knechten en op uw volk en in uwe huizen, alzoo dat der Egyptenaren huizen met deze vermenging zullen vervuld worden, en ook bet aardrijk waarop zij zijn;

33 en ik zal te dien dage bet land Gosen, waarin mijn volk woont, afzonderen , dat daar geen vermenging van ongedierte zij, opdat gij weet dat ik, de Heere , in bet midden dezes lands ben;

33 en ik zal eene verlossing stellen tus-schen mijn volk en tusschen uw volk; tegen morgen zal dit teeken geschieden.

24 En de Heere deed alzoo, en daar kwam eene zware vermenging van ongedierte in Farao's buis en in zijner knechten huizen en over het gansche Egypte land; bet land werd verdorven van deze vermenging. Ps. 78:«_; 105:31

35 Toen riep Farao Mozes en Aaron, en zeide: Gaat benen en offert uwen Goi in dit land.

26 Mozes dan zeide: Het is niet recht dat men alzóó doe; want wij zouden der Egyptenaren gruwel den Heere onzen God mogen offeren ; zie, indien wij der Egyptenaren gruwel voor hunne oogenofferden, zouden zij ons niet steenigen?

27 Laat ons den in de woestijn gaan, dat wij den Heeri onzen God offeren, gelijk bij tot ons zeggen zal.

38 Toen zeide Farao: Ik zal u trekken laten , dat gijlieden den Heere uwen God offert in de woestijn; alleen dat gijlieden in bet gaan geenszins te ver trekt; bidt vuriglijk voor mij.

39 Mozes nu zeide: Zie, ik ga van u en zal tot den Heere vuriglijk bidden dat deze vermenging van ongedierte van Farao, van zijne knechten, en van zijn volk morgen wegwijke: alleen dat Farao niet meer bedrieglijk bandele, dit volli niet latende gaan om den Heere te offeren.

30 Toen ging Mozes uit van Farao, en bad vuriglijk tot den Heere:

31 en (Ie Heere deed naar het woord van Mozes, en de vermenging van ongedierte week van Farao, van zijne knechten, en van zijn volk: er bleef niet één over.

33 Doch Farao verzwaarde zijn hart ook op datmaal, en hij liet het volk niet trekken.

HOOFDSTUK 9.

DAAENA zeide de Heere tot Mozes Ga in tot Farao en spreek tot hem: Abwó zegt de Heere, de God der Hebreen Laat mijn volk trekken, dat het mij diene;

3 want zoo gij weigert ze te laten trekken , en gij hen nog met geweld ophoudt,

3 zie, de band des Heeren zal zijn over uw vee dat in het veld is, over de paarden , over de ezels, over de kemelen,

over de runderen, en over het kleine vee, door eene zeer zware pestilentie.

4 En de Heeee zal eene afzondering maken tusschen het vee der Israëliten en tusschen het vee der Egyptenaren, dat daar niets sterve van alles dat der kinderen Israëls is.

5 En de Heere bestemde eenen zekeren tijd, zeggende: Morgen zal de Heere deze zake in dit land doen.

6 En de Heere deed deze zake des anderen daags; en al het vee der Egyptenaren stierf, maar van het vee der kinderen Israëls stierf niet één.

T En Farao zond er lienen, en zie, van het vee Israëls was niet tot één toe gestorven. Doch liet hart Farao's werd verzwaard en hij liet het volk niet trekken.

8 Toen zeide de Heere tot Mozes en tot Aaron: Neemt gijlieden uwe vuisten vol asch uit den oven, en Mozes strooie die naar den hemel voor Farao's oogen,

9 en zij zal tot klein stof worden over het gansche Egypteland, en zij zal aan de menschen en aan het vee worden tot zweren, uitbrekende met blaartjes, in het gansche Egypteland.

10 En zij namen asnh uit den oven, en stonden voor Farao's aangezicht, en Mozes strooide ze naar den hemel: toen werden daar zweren, uitbrekende met blaartjes aan de menschen en aan het vee;

Ps. 78 : 50; Openb. 16 : 2.

11 alzoo dat de too venaars voor Mozes niet staan konden vanwege de zweren; want aan de toove.naars waren zweren, en aan alle de Egyptenaren.

12 Doch de Heere verstokte Farao's hart, dat hij naar hen niet hoorde, gelijk de Heere tot Mozes gesproken had.

13 Toen zeide de Heere tot Mozes: Maak u morgen vroeg op en stel u voor Farao's aangezicht, en zeg tot hem: Zóó zegt de Heere, der Hebreën God: Laat mijn volk trekken, dat ze mij dienen.

14 Want ditmaal zal ik alle mijne plagen in uw hart zenden en over uwe knechten en over uw volk, opdat gij weet, dat er niemand is gelijk ik op de gansche aarde ;

15 want nu heb ik mijne hand uitgestrekt, opdat ik u quot;en uw volk met de pestilentie zoude slaan , en dat gij zoudt van de aarde verdelgd worden.

16 Maar waarlijk, daarom heb ik u verwekt, opdat ik mijne kracht am u betoonde, en opdat men mijnen naam vertelle op de gansche aarde. Eom. 9:17.

17 Verheft gij uzelven nog tegen mijn volk, dat gij bet niet wilt laten trekken,

18 zie, ik zal morgen omtrent dezen tijd eenen zeer zwaren hagel doen regenen , desgelijke er in Egypte niet geweest is van dien dag af dat het gegrond is_r tot nu toe.

19 En nu, zend henen, vergader uw vee en alles wat gij op het veld hebt: alle mensch en gedierte, dat op liet veld gevonden zal worden en niet in huis verzameld zijn zal, als deze hagel op hen vallen zal, zoo zullen zij sterven.

20 Die onder Farao's knechten des Hee-ren woord vreesde, die deed zijne knechten en zijn vee in de huizen vlieden;

21 doch die zijn hart niet zette tot des Heeren woord, die liet zijne knechten en zijn vee op het veld.

22 ïoen zeide de Heere tot Mozes: Strek uwe hand uit naar den hemel, en daar zal hagel zijn in het gansche Egypteland over de menschen en over het vee en over al het kruid des velds in Egypteland.

23 ïoen strekte Mozes zijnen staf naaiden hemel, en de Heere gaf donderen hagel, en het vuur schoot naar de aarde , en de Heere liet hagel regenen over Egypteland. Ps. 78 : tT. 43; 105 : 33, 33; Opculi. 8:7.

24 En daar was hagel, en vuur in het midden des hagels vervangen; hij was zeer zwaar; desgelijke is in het gansche Egypteland nooit geweest sinds dat het tot een volk geworden is. Opeub. 16:21.

25 En de hagel sloeg in het gansche Egypteland alles wat op het veld was, van de menschen at tot de beesten toe, ook sloeg de hagel al het kruid des velds en verbrak al het geboomte des velds.

26 Alleen in het land Gosen, waarde kinderen Israëls waren, daar was geen hagel.

27 Toen schikte Farao henen en hij riep Mozes en Aiiron, en zeide tot hen : Ik heb mij ditmaal verzondigd; de Heere is rechtvaardig, ik daarentegen en mijn volk zijn goddeloos.

28 Bidt vuriglijk tot den Heere (want het is genoeg), dat geen donder Godes noch hagel meer zij; dan zal ik ulieden

laten trekken, en gij zult niet langer blijven.

39 Toen zeide Mozes tot hem: Wanneer ik ter stad uitgegaan zal zijn, zoo zal ik mijne handen uitbreiden voor den Heere : de donder zal ophouden en de hagel zal niet meer zijn , opdat gij weet dat de aarde des Heeren is.

30 Nochtans, u en uwe knechten aangaande, weet ik dat gijlieden voor het aangezicht des Heeren Godes nog niet vreezen zult.

31 Het vlas nu en de gerst werd geslagen , want de gerst was in de aar en het vlas was in clen halm;

32 maar de tarwe en de spelt werden niet geslagen, want zij waren bedekt.

33 Zoo gin*- Mozes van Farao ter stad uit, en breidde zijne handen uit tot den Heere : en de donder en de hagel hielden op, en de regen werd niet meer uitgegoten op de aarde.

34 Toen Farao zag dat de regen en de hagel en de donder ophielden, zoo ver-zondigde hij zich verder en hij verzwaarde zijn harte, hij en zijne knechten;

35 alzoo werd Farao's hart verstokt, dat hij de kinderen Israels niet trekken liet, gelijk als de Heere gesproken had door Mozes.

HOOFDSTUK 10.

DAAENA zeide de Heere tot Mozes: Ga in tot Farao, want ik heb zijn hart verzwaard, ook het hart zijner knechten, opdat ik deze mijne teekenen in het midden van hem zette,

2 en opdat gij voor de ooren uwer kinderen en uwer kindskinderen moogt vertellen wat ik in Egypte uitgericht heb, en mijne teekenen, die ik onder hen gesteld heb; opdat gijlieden weet dat ik de Heere ben.

3 Zoo ging Mozes en Aarón tot Farao, en zeiden tot hem: Zuo zegt de Heere , der Hebreen God: Hoe lang weigert gij u voor mijn aangezicht te verootmoedigen? Laat mijn volk trekken, dat zij mij dienen.

4 Want indien gij weigert mijn volk te laten trekken, zie, zoo zal ik morgen sprinkhanen in uwe landpale brengen;

5 en zij zullen het gezicht des lands bedekken , alzoo dat men de aarde niet zal kunnen zien; en zij zullen afeten het overige van hetgeen dat ontkomen is, hetgeen dat ulieden overgebleven wa* van den hagel; zij zullen ook al het geboomte ateten, dat ulieden uit het veld ^: voortkomt;

G en zij zullen vervullen uwe huizen, en de huizen aller uwer knechten, en aller Egyptenaren huizen, welke uwe vaders noch uwer vaderen vaders gezien hebben, van dien dag aan dat zij op den aardbodem geweest zijn, tot op dezen dag. En hij keerde zich om en ging uit van Farao.

7 En de knechten Farao's zeiden tot | hem ; Hoe lang zal ons deze tot een strik

zijn? Laat de mannen trekken, dat zij den Heere hunnen God dienen: weet gij nog niet dat Egypte verdorven is?

8 Toen werden Mozes en Aaron weder tot Farao gebracht, en hij zeide tot hen : Gaat henen , dient den Heere uwen God wie en wie zijn ze die gaan znllen ?

9 En Mozes zeide: Wij zullen gaan met onze jonge en met onze oude lieden, mer onze zonen en met onze dochteren, met onze schapen en met onze runderen zullen wij gaan: want wij hebben een feest des Heeren.

10 Toen zeide hij tot hen: De Heerk zij alzóó met ulieden, gelijk ik en uwe kleine kinderen zal trekken laten; ziet toe, want daar is kwaad voor ulieder aangezicht.

11 Niet alzoo, gij mannen gaat nu henen en dient den Heere, want dat hebt gijlieden verzocht. En men dreef ze uit van Farao's aangezicht.

12 Toen zeide de Heere tot Mozes: Strek uwe hand uit over Egypteland, on de sprinkhanen, dat zij opkomen ovei Egypteland, en al het kruid des land-opeten, al hetgeen dat de hagel heeft overgelaten.

13 Toen strekte Mozes zijnen staf uit over Egypteland, en de Heere bracht eenen oostenwind in dat land, dien ge-heelen dag en dien gansehen nacht: het geschiedde des morgens dat de oostenwind de sprinkhanen opbracht, Ps. 78: ifi; los: 31,ss

14 en de sprinkhanen kwamen op over het gansche Egypteland, en lieten zich neder aan alle de palen der Egyptenaren. zeer zwaar; vóór dezen zijn dergelijke

siiriukluineu als deze nooit geweest, en na dezen zullen ev zulke niet wezen;

Joël 3:2: Openb. 9 : 3.

13 want zij bedekten het gezicht des ganschen lands, alzoo dat het land verduisterd werd, en zij aten al het kruid des lands op, en alle de vruchten der hoornen, die de hagel had overgelaten, en daar bleef' niets groens aan de boo-men noch aan de kruiden des velds, in het gansche Egypteland.

1G Toen haastte Farao oin Mozes en Aaron te roepen, en zeide: Ik heb gezondigd tegen den Hekre uwen God en tegen ulieden:

17 en nu vergeeft mij toch mijne zonde alleen ditmaal, en bidt vuriglijk tot den Heere uwen God, dat hij slechts dezen dood van mij wegneme.

IS Eu hij ging uit van Farao, en bad vuriglijk tot den Heere ;

19 toen keerde de Heere eenen zeer sterken westenwind, die hief de sprinkhanen op en wierp ze in de Schelfzee; er hleef niet écu sprinkhaan over in alle de landpale van Egypte.

20 Doch de Heere verstokte Farao's hart, dat hij de kinderen Israels niet liet trekken.

21 Toen zeide de Heere tot Mozes: Strek uwe hand uit naar den hemel, en daar zal duisternis komen over Egypteland, dat men de duisternis tasten zal.

22 Als Mozes zijne hand uitstrekte naar den hemel, werd er eene dikke duisternis in liet gansche Egypteland, drie dagen:

Ps. 105 ; 38; Openb. 8; 13.

23 zij zagen de één den ander niet; daar stond ook niemand op van zijue plaats in drie dagen; maar bij alle kinderen Israels was het licht in hunne woningen.

24 Toen riep Farao Mozes, en zeide: Gaat henen, dient den Heere : alleen uwe schapen en uwe runderen zullen vast blijven; ook zullen uwe kinderkens niet u gaan.

25 Doch Mozes zeide: Ook zult gij slachtofferen en brandofteren in onze handen geven, die wij den Heere onzen God doen mogen;

26 en ons vee zal óók met ons gaan , •laar zal geen klauw achterblijven, want Tan hetzelve zullen wij nemen om den Heere onzen God te dienen; want wij we-; ten niet waarmede wij den Heere onzen ! God dienen zullen totdat wij daar komen.

27 Doch de Heere verhardde Farao's hart, en hij wilde ze niet laten trekken,

28 maar Farao zeide tot hem: Ga van mij, wacht u dat gij niet meer mijn aan-

! gezicht ziet; want ten welken dage gij mijn aangezicht zult zien, zult gij sterven,

29 Mozes nu zeide: Gij hebt recht ge-| sproken, ik zal niet meer uw aangezicht

zien.

HOOFDSTUK 11.

ANT de Heere had tot Mozes gesproken : Ik zal nog ééne plage over Farao en over Egypte brengen, daarna zal hij ulieden van hier laten trekken; als hij u geheel zal laten trekken, zoo zal hij u haastelijk van hier uitdrijven:

2 spreek nu voor de ooren des volks, dat iedere man van zijnen naaste en iedere vrouw van hare naaste zilveren vaten en gouden vaten eische. Ex. 3 : 33; 13 : 35.

3 En de Heere gaf het volk genade in de oogen der Egyptenaren: ook was de man Mozes zeer groot in Egypteland voor de oogen van Farao's knechten en voor de oogen des volks. Ex. 13: 30.

4 Voorts zeide Mozes: Zóó heeft de Heere gezegd: Omtrent middernacht zal ik uitgaan door het midden van Egypte;

5 en alle eerstgeborenen in Egypteland zullen sterven , van Farao's eerstgeborene af die op zijnen troon zitten zoude, tot den eerstgeborene der dienstmaagd die achter den molen is, en alle eerstgeborene van het vee;

6 en daar zal een groot geschrei zijn in het gansche Egypteland, desgelijke nooit geweest is en desgelijke niet meer wezen zal.

7 Maar bij alle kinderen Israels zal niet één hond zijne tong verroeren, van de menschen af tot de beesten toe; opdat gijlieden weet dat de Heere tusschen de Egyptenaren en tussehen de Israëliten eene afzondering maakt.

8 Dan zullen alle deze uwe knechten tot mij afkomen en zich voor mij neigen, zeggende: Trekt uit, gij en al het volk dat uwe voetstappen volgt; en daarna zal ik uitgaan. En hij ging uit van Farao in hitte des toorns.

9 De Heere dan had tot Mozes gespro-

ken : Farao zal naar ulieden niet hooren, opdat mijne wonderen in Egypteland vermenigvuldigd worden.

10 En Mozes en Aaron hebben alle deze wonderen gedaan voor Farao's aangezicht; doch de Heebe verhardde Farao's hart, dat hij de kinderen Israëls uit zijn land niet trekken liet.

HOOFDSTUK 12.

DE Heere nu had tot Mozes en tot Aaron in Egypteland gesproken, zeggende :

2 Deze zelfde maand zal. ulieden het hoofd der maanden zijn, zij zal u de eerste van de maanden des jaars zijn.

3 Spreekt tot de gansche vergadering Israëls, zeggende: Op den tiende dezer maand neme een iegelijk een lam, naar de huizen der vaderen, een lam voor een huis;

4 maar indien een huis te klein is voor een lam, zoo neme hij het en zijn nabuur, de naaste aan zijn huis, naar het getal der zielen, ieder naardat hij eten kan: gij zult rekening maken naar het lam.

5 Gij zult een volkomen lam hebben, een mannetje, een jaar oud; van de schapen of van de geitenhokken zult gij het nemen;

6 en gij zult het in bewaring hebben tot den veertienden dag dezer maand; en de gansche gemeente der vergadering Israëls zal het slachten tusschen twee avonden.

Lev, 23 : 5; Num. 9 : 3; 28 :16; Ezech. 45: 21.

7 En zij zullen van dat bloed nemen en strijken het aan de beide zijposten en aan den bovendorpel, aan de huizen in welke zij het eten zullen.

S En zij zullen dat vleesch eten in denzelfden nacht, aan het vuur gebraden, met ongezuurde brooden; zij zullen het met bittere saus eten. Num. 9:11,12.

9 Gij zult daar niet rauw van eten , ook geenszins in water gezoden, maar aan het vuur gebraden, zijn hoofd met zijne schenkelen en met zijn ingewand.

10 Gij zult daar ook niet van laten overblijven tot den morgen, maar hetgeen daarvan overblijft tot den morgen zult gij met vuur verbranden. De«t.i6:4.

11 Aldus nu zult gij het eten: uwe lendenen zullen opgeschort zijn, uwe schoenen aan uwe voeten, èn uw staf in \iwe hand; en gij zult het met haaste eten: het is des He eren Pascha.

12 Want ik zal in dezen nacht door Egypteland gaan en alle eerstgeborenen in Egypteland slaan, van de menscheu af tot de beesten toe, en ik zal gerich-ten oefenen aan alle de goden der Egyp-tenaren, ik de Heere. Num. 33 ; 4.

13 En dat bloed zal ulieden tot een tee-ken zijn aan de huizen waarin gij zijt: wanneer ik het bloed zie, zal ik ulieden voorbijgaan, en daar zal geen plage onder ulieden ten verderve zijn, wanneer ik Egypteland slaan zal.

14 En deze dag zal ulieden wezen ter gedachtenis, en gij zult hem den Heere tot een feest vieren; gij zult hem vieren onder uwe geslachten tot eene eeuwige inzetting.

15 Zeven dagen zult gijlieden ongezuurde brooden eten, maar op den eersten dag zult gij het zuurdeeg wegdoen uit uwe huizen; want wie het gedeesemde eet van den eersten dag af tot op den zevenden dag, die ziele zal uitgeroeid worden u;t Israël. Es. 33 : 15; 34 :18.

16 En op den eersten dag zal er eene heilige verzameling zijn , ook zult gij eeno heilige verzameling hebben op den zevenden dag: daar zal geen werk op denzelve gedaan worden; maar wat door iedere ziel gegeten zal worden, dat alleen mag door ulieden toegemaakt worden.

Lev. S3; 7, 8; Num. 28:18, 36,

17 Zoo onderhoudt dan de ongezuurde brooden, dewijl ik juist op dien dag ulie-der heiren uit Egypteland geleid zal hebben ; daarom zult gij dezen dag houden onder uwe geslachten tot eene eeuwige inzetting.

18 In de eerste maand op den veertiei -den dag der maand, in den avond, zult gij ongezuurde brooden eten, tot den éénentwintigsten dag der maand in den avond.

19 Dat er zeven dagen lang geen zuur-deesem in uwe huizen gevonden worde; want al wie het gedeesemde eten zal, die ziel zal uit de vergadering Israëls uitgeroeid worden, hij zij een vreemdeling of een ingeborene des lands.

Ex. 13 : 6, 7; 34 : 18; Deut, 16 : 3,

20 Gij zult niets eten dat gédeesemd is, in alle uwe woningen zult gij ongezuurde brooden eten.

21 Mozes dan riep alle de oudsten van Israël en zeide tot hen: Leest uit en

neemt u lammeren voor uwe huisgezinnen, en slacht het Pascha. Hcbr. 11; 28,

23 Neemt dan een bundeltje hysop, en doopt het in 't bloed dat in een bekken zal wezen, en strijkt aan den bovendorpel en aan de beide zijposten van dat bloed, 't welk in het bekken zijn zal; doch u aangaande, niemand zal uitgaan uit de deur zijns huizes tot aan den morgen ;

23 want de Heere zal dóórgaan om de Egyptenaren te slaan; doch wanneer hij het bloed zien zal aan den bovendorpel en aan de twee zijposten, zoo zal de Heeee de deur voorbijgaan, en denver-derver niet toelaten in uwe huizen te kumen om te slaan.

24 Onderhoudt dan deze zake tot eene inzetting voor u en voor uwe kinderen tot in eeuwigheid.

25 En het zal geschieden als gij in dat land komt dat u de Heere geven zal, gelijk hij gesproken heeft, zoo zult gij dezen dienst onderhouden.

26 En het zal geschieden wanneer uwe kinderen tot u zullen zeggen: Wat hebt gij daar voor eenen dienst?

Ex. 13 : 8. U; Deut. 6 : 20; Joz. 4 : 6, 21.

27 zoo zult gij zeggen: Dit is den Heeee een Paaschofl'er, die voor der kinderen Israels huizen voorbijging in Egypte , toen hij de Egyptenaars sloeg en onze huizen bevrijdde. Toen boog zich het volk en neigde zich.

28 En de kinderen Israëls gingen en deden het: gelijk als de Heeee Mozes en Aaron geboden had, alzóó deden zij.

29 En het geschiedde te middernacht dat de Heeee alle de eerstgeborenen in Egypteland sloeg, van den eerstgeborene Farao's af die op zijnen troon zitten zoude, tot op den eerstgeborene des gevangenen , die in het gevangenhuis was, en alle eerstgeborene der beesten.

Ps. 78 : 51_; 105 ; 36; 135 ; 8; 136 ; 10.

30 En Earao stond op bij nacht, hij en alle zijne knechten, en alle de Egyptenaars; en daar was een groot geschrei in Egypte, want daar was geen huis waarin niet een doode was.

31 ïoen riep hij Mozes en Aaron in den nacht, en zeide: Mankt u op, trekt uit het midden van mijn volk , zoo gijlieden als de kinderen van Israël; en gaat henen, dient den Heeee , gelijk gijlieden gesproken hebt.

83 Neemt ook met u uwe schapen en uwe runderen , zooals gij gesproken hebt, en gaat henen, en zegent mij ook.

33 En de Egyptenaars hielden sterk aan bij het volk, haastende om die uit het land te drijven; want zij zeiden: Wij zijn allen dood.

34 En het volk nam zijn deeg op eer het gedeesemd was, hunne deegklompen , gebonden in hunne kleederen, op hunne schouderen.

35 De kinderen Israëls nu hadden gedaan naar het woord van Mozes, en hadden van de Egyptenaren geëischt zilveren vaten en gouden vaten en kleederen.

Ex. 3: 22; 11: 2.

36 Daartoe had de Heeee den volke genade gegeven in de oogen der Egyptenaren , dat zij hun hunne begeerte deden; en zij beroofden de Egyptenaren.

Ex. 11: s.

37 '' Alzoo reisden de kinderen Israëls uit van Kameses naar Sukkoth , ⁴ omtrent zeshonderdduizend te voet, mannen alleen, behalve de kinderkens; a Num. 33:3.

h Ex. 38 :26; Num. 1: 46; 2 :32; 11: 21.

38 en veel vermengd volk trok ook met hen op, en schapen en runderen , zeer veel vee.

39 En zij bakten van het deeg dat zij uit Egypte gebracht hadden ongezuurde koeken, want het was niet gedeesemd; overmits zij uit Egypte uitgedreven werden , zoodat zij niet vertoeven konden noch ook teerkost voor zich bereiden.

40 De tijd nu der woning, die de kinderen Israëls in Egypte gewoond hebben , is vierhonderd jaar en dertig jaar.

Gen. 15 :13; Hanil. 7 : 6; Gal. 3 :17.

41 'En het geschiedde ten einde van de vierhonderd en dertig jaren, zoo is het juist op denzelfden dag geschied dat alle de heiren des Heeeen uit Egypteland gegaan zijn.

43 Dezen nacht zal men den Heeee op het vlijtigste houden, omdat hij ze uit Egypteland geleid heeft; dit is de nacht des Heeeen , die op het vlijtigste moet gehouden worden van alle de kinderen Israëls, onder hunne geslachten.

43 Voorts zeide de Heere tot Mozes en Aaron: Dit is de inzetting van het

Pascha; geens vreemdelings zoon zal daarvan eten;

44 doch alle knecht van iedereen, die voor geld gekocht is, nadat gij hem zult besneden hebben, dan zal hij daarvan eten;

45 geen uitlander noch huurling zal daarvan eten.

46 In één huis zal het gegeten worden; gij zult van het vleesch idet buiten uit het huis dragen, en zult geen been daaraan breken. Num. 9 :12.

47 De gansche vergadering Israels zal liet doen.

48 Als nu een vreemdeling bij u verkeert , en den Heere het Pascha houden zal, dat alles wat mannelijk is bij hem besneden worde, en dan kome hij daartoe om dat te houden, en hij zal wezen als een ingeborene des lands; maar geen onbesnedene zal daarvan eten.

49 Éénerlei wet zij den ingeborene en den vreemdeling, die als vreemdeling in het midden van u verkeert.

Num. 9:14;15:15,16,29.

50 En alle kinderen Israëls deden het; gelijk als de Heere Mozes en Aaron geboden had, alzoó deden zij.

51 En het geschiedde even tenzelfden dage, dat de Heere de kinderen Israëls uit Egypteland leidde, naar hunne hei-ren. Ps. 136:11.

HOOFDSTUK 13.

TOEN sprak de Heere tot Mozes, zeggende :

2 Heilig mij alle eerstgeborenen, wat eenige baarmoeder opent, onder de kinderen Israëls, van menschen en van beesten: dat is mijn. vs. 13;Ex.32:29,30;

34 ; 19, 30;Lev,37: 26; Num. 3 : IS; 8:17; 18:15;

Deut, 15:19; Luc, 2 : 23.

3 Voorts zeide Mozes tot het volk: Gedenkt aan dezen zelfden dag, op welken gijlieden uit Egypte, uit het diensthuis, gegaan zijt; want de Heere heeft u door eene sterke hand van hier uitgevoerd; daarom zal het gedeesemde niet gegeten worden.

4 Heden gaat gijlieden uit, in de maand Abib; Ex. 33:15; Deut. 16:1.

5 en het zal geschieden als u de Heere zal gebracht hebben in het land der Ka-naaniten en der Hethiten en der Amo-riten en der Heviten en der Jebusiten, hetwelk hij uwen vaderen gezworen heeft u te geven, een land vloeiende van melk en honig, zoo zult gij dezen dienst houden in deze maand.

6 Zeven dagen zult gij ongezuurde broeden eten, en op den zevenden dag zal den Heere een feest zijn. Ex.i3:i9_gt;30;

34 ; 18; Deut. 16:3.

7 Zeven dagen zullen ongezuurde broaden gegeten worden, en het gedeesemde zal bij u niet gezien worden , ja, daar zal geen zuurdeeg bij u gezien worden, in alle uwe palen.

S En gij zult uwen zoon te kennen geven te dien dage, zeggende: LU is 0111 hetgeen de Heere mij gedaan heeft toen ik uit Egypte uittoog. Ex.i2 :26, 27;

Deut. 6 : 20; Joz. 4 : 0, 21.

9 En het zal u zijn tot een teeken on uwe hand en tot eene gedachtenis tus-schen uwe oogen, opdat de wet des Hek-ren in uwen mond zij, omdat u de Heere door eene sterke hand uit Egypte uitgevoerd heeft. VS. 16; Deut. 6: 8; 11:13.

10 Daarom onderhoud deze inzetting ter bestemder tijd, van jaar tot jaar.

11 Het zal ook geschieden wanneer n de Heere in het land der Kanaaniten zal gebracht hebben , gelijk hij u en uwen vaderen gezworen heeft, en hij het n zal gegeven hebben:

12 zoo zult gij tot den Heere doen overgaan alles wat de baarmoeder opent, ook alles wat de baarmoeder opent van de vrucht der beesten, die gij hebben zult: de mannetjes zullen des Hekken zijn. vs. 3.

13 Doch al wat de baarmoeder der ezelin opent zult gij lossen met een lam; wanneer gij het nu niet lost, zoo zult gij het den nek breken, maar alle eerstgeborenen des menschen onder uwe zonen zr.lt gij lossen. Ex. 34:20.

14 Wanneer het geschieden zal dat uw zoon u morgen zal vragen, zeggenae: Wat is dat? zoo zult gij tot hem zeggen: De Heere heeft ons door eene sterke hand uit Egypte, uit den diensthuize, uitgevoerd ; vs. 8.

15 want het geschiedde toen Farao zicli verhardde ons te laten trekken, zoo doodde de Heere alle eerstgeborenen in Egypteland, van des menschen eerstgeborene af tot den eerstgeborene der beesten • daarom offer ik den Heere de

mannetjes van alles wat de baarmoeder opent; doch. alle eerstgeborenen mijner zonen los ik.

1G En het zal tot een teeken zijn op mve hand, en tot voorhoofdspanselen tusschen uwe oogen; want de Hbeke heeft door eene sterke hand ons uit Egypte uitgevoerd. vs. 9.

17 En het is geschied toen Farao het volk had laten trekken, zoo leidde ze (lod niet op den weg van der Eilistijnen land, hoewel die nader was; want God zeide: Dat het den volke niet rouwe als zij den strijd zien zouden, en het niet wederkeere naar Egypte;

18 maar God leidde het volk om door den weg van de woestijn der Schelfzee. De kinderen Israels nu togen bij vijven uit Egypteland.

19 En Mozes nam Jozefs beenderen met zich; want hij had met een zwaren eed den kinderen Israels bezworen, zeggende: (rod zal ulieden voorzeker bezoeken; voert dan mijne beenderen met ulieden op van hier. Gen. öO : 25_; Hclii'. 11: 22.

20 Alzoo reisden zij uit Sukkoth, en zij legerden zich in Etham aan het einde der woestijn. Num.33:6.

21 En de He ere toog voor hun aangezicht, des daags in eene wolkkolom dat hij ze op den weg leidde, en des nachts in eene vuurkolom dat hij ze lichtte, om voort te gaan dag en nacht: Ex. 10:38; Num. 14 :14; Dent. 1:33;Neh.9:12,19;Ps.78:14; 105:39.

22 hij nam de wolkkolom des daags en de vuurkolom des nachts uiet weg van het aangezicht des volks. icor. iO;i.

HOOFDSTUK 14.

ÏOEN sprak de Heere tot Mozes, zeggende :

2 Spreek tot de kinderen Israels, dat zij wederkeeren en zich legeren vóór Pi-Hahiroth, tusschen Migdol en tusschen de zee: vóór Baal-Zefon , daartegenover zult gij u legeren aan de zee. Num. 33:7.

3 Farao dan zal zeggen van de kinderen Israels: Zij zijn verward in het land, de woestijn heeft ze besloten.

4 En ik zal Farao's harte verstokken, dat hij hen najage; en ik zal aan Farao en aan al zijn heir verheerlijkt worden , alzoo dat de Egyptenaars zullen weten dat ik de Heere ben. En zij deden alzoo.

5 Toen nu den Koning van Egypte werd geboodschapt dat het volk vluchtte, zoo is het hart Farao's en zijner knechten veranderd tegen het volk, en zij zeiden: Waarom hebben wij dat gedaan, dat wij Israël hebben laten trekken dat zij ons niet dienden?

6 En hij spande zijnen wagen aan, en nam zijn volk met zich,

7 en nam zeshonderd uitgelezene wagens, ja alle de wagens van Egypte, en de hoofdlieden over die allen.

8 Want de Heere verstokte het hart van Farao , den Koning van Egypte , dat hij de kinderen Israëls najoeg; doch de kinderen Israëls waren door eene hooge hand uitgegaan.

9 En de Egyptenaars jaagden ze na, en achterhaalden ze daar zij zich gelegerd hadden aan de zee; alle Farao's paarden , wagens, en zijne ruiters en zijn heir; nevens Pi-Hahiroth, vóór Baal-Zetbn. Joz. 24_:6.

10 Als Farao nabij gekomen was, zoo hieven de kinderen Israëls hunne oogen op, en zie, de Egyptenaars togen achter hen; en zij vreesden zeer; toen riepen de kinderen Israëls tot den Heere,

11 en zij zeiden tot Mozes: Hebt gij ons daarom, omdat er in Egypte gansch geene graven waren, weggenomen , opdat wij in deze woestijn sterven zouden? Waarom hebt gij ons dat gedaan, dat gij ons uit Egypte uitgevoerd hebt?

13 Is dit niet het woord dat wij in Egypte tot u spraken, zeggende: Hond af van ons, en laat ons de Egyptenaren dienen? Want het ware ons beter geweest de Egyptenaren te dienen, dan in deze woestijn te sterven. Ex.6:8.

13 Doch Mozes zeide tot het volk: Yreest niet, staat vast, en ziet het heil des Heeeen , dat hij heden aan ulieden doen zal; want de Egyptenaars, die gij heden gezien hebt, die zult gij niet wederzien in der eeuwigheid.

14 De Heere zal voor ulieden strijden, en gij zult stille zijn.

15 Toen zeide de Heere tot Mozes: Wat roept gij tot mij ? Zeg den kinderen Israëls dat zij voorttrekken.

16 En gij, hef uwen staf op, en strek uwe hand uit over de zee en klief ze, dat de kinderen Israëls door het midden der zee gaan op het droge.

17 En ik, zie, ik zal liet hart der Egyp-tenaren verstokken, dat zij na hen daar ingaan; en ik zal verheerlijkt worden aan Earao en aan al zijn heir, aan zijne \va-genen en aan zijne ruitereu.

18 En de Egyptenaars zullen weten dat ik de Heeke ben, wanneer ik verheerlijkt zal worden aan Earao, aan zijne vvagenen en aan zijne ruiteren.

19 En de Engel Grods, die vóór het heir Israels ging, vertrok en ging achter hen; de wolkkolom vertrok óók van hun aangezicht en stond achter hen,

30 en zij kwam tusschen het leger der Egyptenaren en tusschen het leger Israels, en de wolk was tegelijk duisternis! en verlichtte den nacht; zoodat de één tot den ander niet naderde den ganschen nacht.

21 Toen Mozes zijne hand uitstrekte over de zee, zoo deed de Heere de zee weggaan door eenen sterken oostenwind , dien ganschen nacht, en maakte de zee droog, en de wateren werden gekliefd.

Jcz.4 ;33:Nel..9 : 11; Ps. 66 : 6; 78 ;'l3; 106: 9;

114; 3; 136 : 13.14; Jes. 63 : 12.

22 En de kinderen Israels zijn ingegaan in 't midden van de zee, op het droge, en de wateren waren hun een muur aan hunne rechter- en aan hunne linkerhand.

ICor. 10 : l;Hel)r. 11: 29.

23 En de Egyptenaars vervolgden ze en gingen in achter hen, alle Farao's paarden , zijne wagenen en zijne ruiteren, in het midden van de zee.

24 En het geschiedde in de morgen-wake dat de Heeee in de kolom des vuurs en der wolk zag op het leger der Egyptenaren, en hij verschrikte het leger der Egyptenaren.

35 En hij stiet de raderen hunner wagenen weg, en deed ze zwaarlijk voortvaren. Toen zeiden de Egyptenaars: Laat ons vlieden van het aangezicht Israëls, want de Heere strijdt voor hen tegen de Egyptenaars.

26 En de Heere zeide tot Mozes: Strek uwe hand uit over de zee , dat de wateren wederkeeren over de Egyptenaars, over hunne wagenen en over hunne ruiters.

37 Toen strekte Mozes zijne hand uit over de zee, en de zee kwam weder tegen het naken van den morgenstond tot hare kracht, en de Egyptenaars vluchtten die tegemoet, en de Heere stortte de Egyptenaars in 't midden der zee;

28 want als de wateren wederkeerden, zoo bedekten zij de wagenen en de ruiters des ganschen heirs van Farao, dat hen nagevolgd was in de zee: daar bleef niet één van hen overig. Ps. 78: 63; loc; 11.

29 Maar de kinderen Israëls gingen op het droge, in 't midden der zee , en de wateren waren hun een muur aan hunne rechter- en aan hnnne linkerhand.

30 Alzoo verloste de Heere Israël op dien dag uit tie hand der Egyptenaren; en Israël zag de Egyptenaren dood aan den oever der zee.

31 Ook zag Israël de groote hand, die de Heere aan de Egyptenaren bewezen had; en het volk vreesde den Heere, en geloofde in den Heere, en aan Mozes zijnen knecht.

HOOFDSTUK 15.

TOEN zong Mozes en de kinderen Israëls den Heere dit lied en spraken, zeggende: Ik zal den Heere zingen, want hij is hoog verheven : het paard en zijnen ruiter heeft hij in de zee geworpen,

Ps. 106 : 12; Openb. 15 : 3.

3 De Heere is mijn kracht en lied, en hij is mij tot een heil geweest; deze is mijn God, daarom zal ik hem eene liefelijke woning maken; hij is mijns vaders God, dies zal ik hem verheffen.

Ps. 118:14; Jes. 12: 2.

3 De Heere is een krijgsman; Heere is zijn naam.

4 Hij heeft Farao's wagens en zijn heir in de zee geworpen , en de keure zijner hoofdlieden zijn verdronken in de Schelfzee : Ps-13«: 15.

5 de afgronden hebben ze bedekt, zij zijn in de diepten gezonken als een steen.

Neh.9:ll.

6 O Heere , uwe rechterhand is verheerlijkt geworden in macht; uwe rechterhand , o Heere , heeft den vijand verbroken; Ps. tl8:lö.

7 en door uwe groote hoogheid hebt gij die tegen u opstonden omgeworpen; gij hebt uwen brandenden toorn uitgezonden , die ze verteerd heeft als eenen stoppel;

Jes. 5 :24.

8 en door het geblaas van uwen neus zijn de wateren opgehoopt geworden, de

strooineu liebben overeind gestaan als een hoop, de afgronden zijn stijf geworden in liet harte der zee.

9 De vijand zeide: Ik zal vervolgen, ik zal achterhalen, ik zal den buit deelen, mijne ziele zal van hen vervuld worden, ik zal mijn zwaard uittrekken, mijne hand zal ze uitroeien:

10 gij hebt met uwen wind geblazen, ile zee heeft ze bedekt, zij zonken onder ids lood, in geweldige wateren.

110 Heere, wie is als gij ouder de goden ? Wie is als gij, verheerlijkt in heiligheid, vreeselijk in lofzangen , doende wonder? 13 Gij hebt uwe rechterhand uitgestrekt, de aarde heeft ze verslonden.

13 Gij leidt door uwe weldadigheid dit volk dat gij verlost hebt, gij voert ze zachtkens door uwe sterkte tot de liefelijke woning uwer heiligheid.

14 De volken hebben het gehoord, zij zullen sidderen: weedom heeft de ingezetenen van Palestina bevangen.

15 Dan zullen de Vorsten Edoms verbaasd wezen, beving zal de machtigen der Moabiten bevangen, alle de ingezetenen van Kanaan zullen versmelten.

| 16 Verschrikking en vreeze zal op hen vallen, door de grootheid van uwen arm zullen zij verstommen als een steen, totdat uw volk, Heeee , henen doorkome, totdat dit volk henen doorkome, dat gij verworven hebt.

17 Die zult gij inbrengen, en planten ze op den berg uwer erfenis, ter plaatse welke gij o Heebb gemaakt hebt tot uwe woning, het heiligdom hetwelk uwe handen gesticht hebben, o Heeee.

18 De Heeee zal in eeuwigheid en ge-duriglijk regeeren; Ps, 146:10.

19 want Farao's paard, met zijnen wagen, met zijne ruiters, zijn in de zee gekomen, en de Heeee heeft de wateren der zee over hen doen wederkeeren, maar de kinderen Israels zijn op het droge in het midden van de zee gegaan.

30 Eu Mirjam de Profetes, Aarons zuster, nam eene trommel in hare hand; en alle de vrouwen gingen uit, haar na , met trommelen en met reien.

21 Toen antwoordde Mirjam hunlieden: Zingt den Heeee , want hij is hoog verheven: hij heeft het paard met zijnen ruiter in de zee gestort.

22 Hierna deed Mozes de Israëliten voortreizen van de Schelfzee af, en zij trokken uit tot in de woestijn Sur, en zij gingen drie dagen in de woestijn, en vonden geen water.

23 Toen kwamen zij te Mara; doch zij konden het water van Mara niet drinken, want het was bitter: daarom werd des-zelfs naam genoemd Mara. Num. 33:8.

24 Toen murmureerde het volk tegen Mozes, zeggende : Wat zullen wij drinken ?

25 Hij dan riep tot den Heeee en de Heeee wees hem een hout, dat wierp hij in dat water: toen werd het water zoet. Aldaar stelde hij het volk eene inzetting en recht, en aldaar verzocht hij hetzelve,

26 en zeide; Is het dat gij met ernst naar de stemme des Hebben uws Gods hooren zult, en doen wat recht is in zijne oogen, en uwe ooreu neigt tot zijne geboden , en houdt alle zijne inzettingen: zoo zal ik geene der krankheden op u leggen, die ik op Egypteland gelegd heb.; want ik ben de Heeee , uw heelmeester.

Deut. 7:15.

27 Toen kwamen zij te Elim , en daar waren twaalf waterfonteinen en zeventig palmboomen; en zij legerden zicli aldaar aan de wateren. Num. 33 :9.

HOOFDSTUK 16.

TOEN zij van Elim gereisd waren, zoo kwam de gansche vergadering der kinderen Israëls in de woestijn Sin, welke is tusschen Elim en tusschen Sinaï, op den vijftienden dag der tweede maand nadat zij uit Egypteland uitgegaan waren.

Num. 33:11.

2 En de gansche vergadering der kinderen Israëls murmureerde tegen Mozes en tegen Aaron in de woestijn,

3 en de kinderen Israëls zeiden tot hen: Och, dat wij in Egypteland gestorven waren door de hand des Heeeen , toen wij bij de vleeschpotten zaten, toen wij tot verzadiging brood aten! Want gijlieden hebt ons uitgeleid in deze woestijn, om deze gansche gemeente door den honger te dooden.

4 Toen zeide de Heeee tot Mozes: Zie, ik zal voor ulieden brood uit den hemel regenen; en het volk zal uitgaan en verzamelen elke dagmaat op haren dag, op-

76 E X O D

17 En ik, zie, ik zal het hart der Egyp-tenaren verstokken, dat zij na hen daar ingaan; en ik zal verheerlijkt worden aan Farao en aan al zijn heir, aan zijne wapenen en aan zijne ruiteren.

18 En de Egyptenaars zullen weten dat ik de Heere ben, wanneer ik verheerlijkt zal worden aan Earao, aan zijne wagenen en aan zijne ruiteren.

19 En de Engel Gods, die vóór het heir Israels ging, vertrok en ging achter hen; de wolkkolom vertrok óók van hun aangezicht en stond achter hen,

30 en zij kwam tussclien het leger der Egyptenaren en tusschen het leger Israels , en de wolk was tegelijk duisternis en verlichtte den nacht; zoodat de één tot den ander niet naderde den ganschen nacht.

21 Toen Mozes zijne hand uitstrekte over de zee, zoo deed de Heere de zee weggaan door eenen sterken oostenwind , dien ganschen nacht, en maakte de zee droog, en de wateren werden gekliefd.

Joz.é ; 33;Neb. 9 : 11: Ps. 66 : 6; 78 : iS; 106: 9;

114; 3; 136 ; IS, 14; Jes. 03 : 12.

22 En de kinderen Israëls zijn ingegaan in 't midden van de zee, op liet droge, en de wateren waren hun een muur aan hunne rechter- en aan hunne linkerhand.

1 Cor.lO : 1; Hebr. 11 : 39.

23 En de Egyptenaars vervolgden ze en gingen in achter hen, alle Earao's paarden , zijne wagenen en zijne ruiteren, in het midden van de zee.

24 En het geschiedde in de morgen-wake dat de Heere in de kolom des vuurs en der wolk zag op het leger der Egyptenaren, en hij verschrikte het leger der Egyptenaren.

25 En hij stiet de raderen hunner wagenen weg, en deed ze zwaarlijk voortvaren. Toen zeiden de Egyptenaars: Laat ons vlieden van het aangezicht Israëls, want de Heere strijdt voor hen tegen de Egyptenaars.

36 En de Heere zeide tot Mozes: Strek uwe hand uit over de zee, dat de wateren wederkeeren over de Egyptenaars, over hunne wagenen en over hunne ruiters.

37 Toen strekte Mozes zijne hand uit over de zee, en de zee kwam weder tegen het naken van den morgenstond tot hare kracht, en de Egyptenaars vluchtten die

U S 15.

tegemoet, en de Heere stortte de Egyptenaars in 't midden der zee;

38 want als de wateren wederkeerden. zoo bedekten zij de wagenen en de ruiters des ganschen heirs van Farao, dat hen nagevolgd was in de zee: daar bleef niet één van hen overig. Ps. 78; 53;ioo: n.

29 Maar de kinderen Israëls gingen op het droge, in 't midden der zee, en de wateren waren hun een muur aan hunne rechter- en aan hunne linkerhand.

30 Alzoo verloste de Heere Israël op dien dag uit de hand der Egyptenaren; en Israël zag de Egyptenaren dood aan den oever der zee.

31 Ook zag Israël de groote hand, die de Heere aan de Egyptenaren bewezen had; en het volk vreesde den Heere, en geloofde in den Heere, en aan Mozes zijnen knecht.

HOOFDSTUK 15.

TOEN zong Mozes en de kinderen Israëls den Heere dit lied en spraken, zeggende: Ik zal den Heere zingen, want hij is hoog verheven; het paard en zijnen ruiter heeft hij in de zee geworpen.

Ps. 100 ; 13; Openl). 15 :3.

3 De Heere is mijn kracht en lied, en hij is mij tot een heil geweest; deze is mijn God, daarom zal ik hem eene liefelijke woning maken; hij is mijns vaders God, dies zal ik hem verhellen.

Ps. 118;U;Je3.13:2.

3 De Heere is een krijgsman; Heebb is zijn naam.

4 Hij heeft Farao's wagens en zijn heir in de zee geworpen , en de kenre zijner hoofdlieden zijn verdronken in de Schelf-zee : Ps. 136:15.

5 de afgronden hebben ze bedekt, zij zijn in de diepten gezonken als een steen.

Neh. 9 :11.

6 O Heere, uwe rechterhand is verheerlijkt geworden in macht; uwe rechterhand , o Heere , heeft den vijand verbroken; Ps. 118:16.

7 en door uwe groote hoogheid hebt gij die tegen u opstonden omgeworpen; gij hebt uwen brandenden toorn uitgezonden, die ze verteerd heeft als eenen stoppel;

Jes.5:24.

8 en door het geblaas van uwen neus zijn de wateren opgehoopt geworden, de

stioomen hebben overeind gestaan als een hoop, de afgronden zijn stijf geworden j in het harte der zee.

9 De vijand zeide: Ik zal vervolgen, ik zal achterhalen, ik zal den buit deelen, mijne ziele zal van hen vervuld worden, ik zal mijn zwaard uittrekken, mijne hand zal ze uitroeien :

lü gij hebt met uwen wind geblazen, de zee heeft ze bedekt, zij zonken onder als lood, in geweldige wateren.

11 O Heebe, wie is als gij onder de goden? Wie is als gij, verheerlijkt in heiligheid, vreeselijk in lofzaugen , doende wonder?

12 Gij hebt uwe rechterhand uitgestrekt, de aarde heeft ze verslonden.

13 Gij leidt door uwe weldadigheid dit volk dat gij verlost hebt, gij voert ze zachtkens door uwe sterkte tot de liefelijke woning uwer heiligheid.

14 De volken hebben het gehoord, zij zullen sidderen; weedom heeft de ingezetenen van Palestina bevangen.

15 Dan zullen de Vorsten Edoms verbaasd wezen, beving zal de machtigen der Moabiten bevangen, alle de ingezetenen van Kanaan zullen versmelten.

16 Verschrikking en vreeze zal op hen vallen, door de grootheid van uwen arm zullen zij verstommen als een steen, totdat uw volk, Heeke , henen doorkome, totdat dit volk henen doorkome, dat gij verworven hebt.

17 Die zult gij inbrengen, en planten ze op den berg uwer erfenis, ter plaatse welke gij o Heeee gemaakt hebt tot uwe woning, het heiligdom hetwelk uwe handen gesticht hebben, o Heeee.

18 De Heere zal in eeuwigheid en ge-duriglijk regeeren; I's, 146:10.

19 want Farao's paard, met zijnen wagen, met zijne ruiters, zijn in de zee gekomen, en de Heeee heeft de wateren der zee over hen doen wederkeeren , maar de kinderen Israels zijn op het droge in het midden van de zee gegaan.

20 Eu Mirjam de Profetes, Aarons zuster, nam eene trommel in hare hand; en alle de vrouwen gingen uit, haar na , met trommelen en met reien.

21 Toen antwoordde Mirjam hunlieden; Zingt den Heeee , want hij is hoog verheven : hij heeft het paard met zijnen ruiter in de zee gestort.

32 Hierna deed Mozes de Israëliten voortreizen van de Schelfzee af, en zij trokken uit tot in de woestijn Sur, en zij gingen drie dagen in de woestijn, en vonden geen water.

33 Toen kwamen zij te Mara; doch zij konden het water van Mara niet drinken, want het was bitter: daarom werd des-zelfs naam genoemd Mara. Num. 33 :8.

34 Toen murmureerde het volk tegen Mozes, zeggende : Wat zullen wij drinken ?

33 Hij dan riep tot den Heeee en de Heeee wees hem een hout, dat wierp hij in dat water: toen werd het water zoet. Aldaar stelde hij het volk eene inzetting en rei lit, en aldaar verzocht hij hetzelve,

36 en zeide: Is het dat gij met ernst naar de stemme des Heeeen uws Gods hooren zult, en doen wat recht is in zijne oogen, en uwe ooren neigt tot zijne geboden , en houdt alle zijne inzettingen: zoo zal ik geene der krankheden op u leggen , die ik op Egypteland gelegd heb ; want ik ben de Heeee , uw heelmeester.

Deut. 7: lö.

37 Toen kwamen zij te Elim , en daar waren twaalf waterfonteinen en zeventig palmboomen; en zij legerden zich aldaar aan de wateren. Num. 33:9.

HOOFDSTUK 16.

TOEN zij van Elim gereisd waren, zoo kwam de gansche vergadering dei-kinderen Israels in de woestijn Sin, welke is tusschen Elim en tusschen Sinaï, op den vijftienden dag der tweede maand nadat zij uit Egypteland uitgegaan waren.

Num. 33:11.

3 En de gansche vergadering der kinderen Israëls murmureerde tegen Mozes en tegen Aaron in de woestijn,

3 en de kinderen Israëls zeiden tot hen : Och, dat wij in Egypteland gestorven waren door de hand des Heeeen , toen wij bij de vleeschpotten zaten, toen wij tot verzadiging brood aten! Want gijlieden hebt ons uitgeleid in deze woestijn, om deze gansche gemeente door den honger te dooden.

4 Toen zeide de Heeee tot Mozes: Zie, ik zal voor ulieden brood uit den hemel regenen; en het volk zal uitgaan en verzamelen elke dagmaat op haren dag, op-

dat ik het beproeve of het in mijne wet ga , of niet. Neli. 9 : 15: Ps. 78: 31; 105 : 40.

5 En het zal geschieden op deu zesden dag, dat zij bereiden zullen hetgeen zij ingebracht zullen hebben: dat zal dubbel zijn boven hetgeen dat zij dagelijks zullen verzamelen.

6 Toen zeide Mozes en Aaron tot alle de kinderen Israels : Aan den avond , dan zult gij weten dat u de Heere uit Egyp-teland uitgeleid heeft:

7 en morgen, dan zult gij des IIeerex heerlijkheid zien, dewijl hij uwe murmureeringen tegen deu Heeke gehoord heeft; want wat zijn wij, dat gij tegen ons murmureert?

8 Toorts zeide Mozes: Als de Heere ulieden aan den avond vleesch te eten zal geven, en aan den morgen brood tot verzadiging, het zal zijn omdat de Heere uwe murmureeringen gehoord heeft, die gij tegen hem murmureert; want wat zijn wij ? Uwe murmureeringen zijn niet tegen ons, maar tegen den Heere.

9 Daarna zeide Mozes tot Aaron: Zeg tot de gansche vergadering der kinderen Israels: Nadert voor het aangezicht des Heeren , want hij heeft uwe murmureeringen gehoord.

10 En het geschiedde als Aaron tot de gansche vergadering der kinderen Israels sprak, en zij zich naar de woestijn keerden , zoo zie, de heerlijkheid des Heerex verscheen in de wolk.

11 Ook heeft de Heere tot Mozes gesproken , zeggende:

12 Ik heb de murmureeringen der kinderen Israels gehoord: spreek tot hen, zeggende: Tusschen de twee avonden zult gij vleesch eten , en aan den morgen zult gij met brood verzadigd worden; en gij zalt weten dat ik de Heere uw God ben.

13 En het geschiedde aan den avond, dat er kwakkelen opkwamen en het leger bedekten ; en aan den morgen lag de dauw rondom het leger: Num. n : 31; Ps. los; 10.

1.1 als nu de liggende dauw opgevaren was, zoo zie, over de woestijn was een klein rond ding, klein als de rijm, op de aarde.

15 Toen nu de kinderen Israels het zagen , zoo zeiden zij de één tot den ander: Het is Man ; want zij wisten niet wat het was. Mozes dan zeide tot hen: Dit is het brood, 't welk de Heere ulieden te eten gegeven heeft. Joh. 6 : si

IC Dit is het woord dat de Heere ge boden heeft: Verzamelt daarvan een ieder naardat hij eten mag, een gomer voor een hoofd , naar het getal van uwe zielen: ieder zal nemen voor degenen, die in zijne tent zijn.

17 En de kinderen Israels deden alzoo, en verzamelden, de één veel en de ander weinig.

18 Doch als zij het met den gomer maten , zoo had degene die veel verzameh had niets over, en dengene die wei nu verzameld had ontbrak niet; een iegelijk verzamelde zooveel als hij eten mocht.

■2 Cot. 8 : 1

11) En Mozes zeide tot hen: Nieman late daarvan over tot den morgen.

20 Doch zij hoorden niet naar Mozes maar sommige mannen lieten daarvan over tot den morgen: toen wiessen daar wor men in en het werd stinkende, dies werd Mozes zeer toornig op hen.

21 Zij nu verzamelden dat allen morgen, een iegelijk naardat hij eten mocht, want als de zon heet werd, zoo versmolt het,

22 En het geschiedde op den zesden dag dat zij dubbel brood verzamelden , twee gomers voor één; en alle de oversten der vergadering kwamen en verkondigden het Mozes.

23 Hij dan zeide tot hen: Dit is het dat de Heere gesproken heeft: Morgen is de ruste, de heilige sabbat des Hei;-ren : wat gij bakken zoudt, bakt dat, en ziedt wat gij zieden zoudt; en al wat overblijft, legt het op voor u in bewn-ring tot den morgen.

24 En zij leiden dat op tot den morgen, gelijk Mozes geboden had; en het stonk niet en daar was geen worm in.

25 Toen zeide Mozes: Eet dat heden, want het is heden tie sabbat des Heerex ; gij zult het. heden op het veld niet v:.nden.

26 Zes dagen zult gij het verzamelen; doch op den zevenden dag is het sabbat, op denzelve zal het niet zijn.

27 En het geschiedde op den zevenden dag dat sommigen van het volk uitgingen om te verzamelen, doch zij vonden niet.

28 Toen zeide de Heere tot Mozes: Hue lang weigert gijlieden te houden mijne geboden en mijne wetten?

■M) Ziet, omdat de Heebe ulieden den sabbat gegeven heeft, daarom geeft hij n op den zesden dag voor twee dagen brood; een ieder blijve in zijne plaats: dat niemand uit zijne plaats ga op den zevenden dag.

30 Alzoo rustte het volk op den zevenden dag.

;31 En het huis Israels noemde zijnen naam Man; en het was als korianderzaad, wit, eu de smaak daarvan was als honigkoeken. n um. 11:7.

32 Voorts zeide Mozes: Dit is het woord, hetwelk de Heere bevolen heeft: Vul een gomer daarvan tot bewaring voor uwe geslachten , opdat zij zien het brood , dat ik ulieden heb te eten gegeven in deze woestijn, toen ik u uit Egypteland uitleidde.

33 Ook zeide Mozes tot Aiiron: Neem eene kruik en doe eeu gomer vol Man laarin, en zet ze voor het aangezicht des Hebben, tot bewaring voor uwe gelachten.

34 Gelijk als de Heeke aan Mozes geboden had, alzoo zette ze Aiiroii vóór de getuigenis tot bewaring.

35 En de kinderen Israels aten Man veertig jaar, totdat zij in een bewoond land kwamen; zij aten Man totdat zij kwa-

hetBuien aan de pale van het land Kanaan.

36 Een gomer nu is het tiende-afeZ van eene efa.

HOOFDSTUK 17.

DAARNA toog de gansche vergadering Ier kinderen Israels, naar hunne dagreizen , uit de woestijn Sin, op het bevel I les h keren , en zij legerden zich te Ea-pdiin. Daar nu was geen water voor het olk om te drinken. Nuni.33:l4.

2 ïoen twistte het volk met Mozes, en I eiden: Geeft gijlieden ons water dat wij I Irinken. Mozes dan zeide tot hen: Wat I wist gij met mij? Waarom verzoekt gij I Ien Heebe? Num.20:3.

13 Toen nu het volk aldaar dorstte naar ater, zoo murmureerde het volk tegen lozes, en het zeide: Waartoe hebt gij ■ns nu uit Egypte doen optrekken, opdat WJ mij en mijne kinderen en mijn vee 111 dorst deedt sterven? Num.30:4.

■¹ Zoo riep Mozes tot den Heere , zegende : Wat zal ik dezen volke doen ?,

Daar feilt niet veel aan of' zij zullen mij steenigea.

5 ïoen zeide de Heere tot Mozes: Ga henen voor het aangezicht des volks, en neem met u uit de oudsten van Israël, en neem uwen staf in uwe hand, waarmede gij de rivier sloegt, en ga henen:

6 zie, ik zal aldaar voor uw aangezicht oj) den rotssteen in Horeb staan; en gij zult op den rotssteen slaan , zoo zal daar water uitgaan, dat het volk drinke. Mozes nu deed alzoo voor de oogen der oudsten van Israël; Num. 20:8; Neh. 9:15;

Ps. 78 : 15; :05 : 41; 114:8; Jes.48:31.

7 en hij noemde den naam dier plaats Massa en Meriba, 0111 den twist der kinderen Israëls, en omdat zij den Heebe verzocht hadden, zeggende: Is de Heebe in het midden van ons of niet? Deut. 6;iG;