ocr page 1

(ffir. /f/i.yr.

Nederlandsche Vereeniging

VOOR

LOKAALSPOORWEGEN El TRAilEGEI

VERORDENINGEN

IN ZAKE DE

Exploitatie van Tramwegen,

ocr page 2
ocr page 3

Nederlandsche Vereeniging

VOOR

LOKAALSPOORWEGEN EN TRAHEGEN,

--5—«SQEJ»—a----

VERORDENINGEN

IN ZAKE DE

Exploitatie van Tramwegen.

ocr page 4
ocr page 5

Ingevolge de mij als lid der Commissie van Rapporteurs — in zake het door de Nederlandsche Vereeniging voor LocaJil-spoorwegen en Tramwegen te geven antwoord op de aanschrijving, d.d. 17 April 1888, van het Ministerie van Waterstaat. Handel en Nijverheid, betreffende hare denkbeelden tor wettelijke regeling van het tramwegwezen in Nederland — door deze Commissie verstrekte opdracht had ik de eer een beknopt overzicht samen te stellen van de meeste der door de provinciale gouvernementen in het leven geroepen policie-bepalingen, regelende het gebruik van trambanen op ot' langs de voor het publiek verkeer openstaande wegen en bruggen. Aan mijne uitnoodiging tot toezending van een paar exemplaren der provinciale verordeningen hadden alle Heeren Griffiers der Staten — behalve die van Limburg — met de meeste bereidwilligheid voldaan, be meesten hunner gaven, door kostelooze toezending van het gevraagde, zelfs een bewijs hunner belangstelling in het geopend onderzoek naar hetgeen de gedachte tramwegwet op het stuk van aanleg en exploitatie der trambanen bij voorkeur zou hebben te bepalen.

Aangezien het bleek dat de Staten van Friesland de materie niet geregeld hadden, dit aan de zorg der Gemeentelijke Besturen overlatend, gaf ik een afzonderlilk overzicht van den inhoud der betrekkelijke reglementen van Zeven Friesche Gemeenten, die ik. op welwillend aanbod van den Heer Griffier door diens tusschenkomst mocht ontvangen.

Inmiddels kwa m de commissie tot de overtuiging dat haar eerst opgevat voornemen: aan Zijne Excellentie den Minister een schema eener 's Rijks wettelijke regeling van de exploitatie der tramwegen aan te bieden, niet wel voor uitvoering vatbaar scheen, waartegen zich ook principieel hare overweging. — later tevens die der Vereeniging — verzette: dat het toezicht op den dienst en hét gebruik of de exploitatie der tramwegen aan de Gewestelijke en Gemeentelijke Besturen ook verder behoort te blijven opgedragen.

Opdat, intussch en, de tamelijk omvangrijke arbeid niet geheel vruchteloos zou zijn verricht, had het Bestuur der Vereeniging de beleefdheid (die ik zeer waardeer) aan de Vergadering van 6 October 1888 voor te stellen, dat de beide overzichten in duik aan de leden zouden worden rondgezonden. De Heer Secretaris verschafte mij daarna het voor de provincie Limburg vigeerende reglement, waarmede ik het overzicht der provinciale verordeningen nader aanvulde.

ocr page 6

4

Bij mijne vergelijking heb ik mij bepaald tot hetgeen op het gebied der exploitatie bleek te zijn geregeld, mij dus niet verdiepende in hetgeen van aanleg en inrichting te zeggen viel. Dit laatste behoorde eensdeels niet tot het mij gegeven mandaat, en eischte vooral ook een bekwaamheid en ondervinding, die mij vreemd zijn.

Wat de provinciale verordeningen betreft, heb ik die van Noord-Holland tot basis van vergelijking genomen. Zij is het vodedigst, — al liet ook zij veel ongereglementeerd — en het best geredigeerd, en kan daarom het best als proeve van wetgeving op dit terrein worden aangemerkt. De meeste andere verheffen zich weinig boven het peil der Gemeente-verordeningen, welker waarde. (Men deelde welwillend mijne vrijmoedige critiek?) mij voorkwam niet zeer groot te zijn. Men mist over het algemeen een leidende gedachte in de samenstelling, zich teekenend door geringe stelselmatigheid in de regeling zelve en gebrek aan orde in de groepeering der artikelen, maar vooral door een zeer verschillende appréciatie der strafwaardigheid van verwachte overtredingen en door groote ongelijkheid van opvattingen wie, in geval van overtreding, aansprakelijk te achten is. Waar de eene meent den concessionaris of het trambestuur te moeten straffen, stelt een andere voor dezelfde fout den machinist, een derde den conducteur verantwoordelijk en strafbaar. In enkele reglementen zijn zeer curieuse bepalingen opgenomen, die heel iets anders zeggen dan bedoeld werd. Hier is niet half genoeg geregeld. Ginds schijnt men zich te hebben uitgesloofd om aan te {ponen dat de zin voor keuromanie nog geenszins is verwelkt. De eene verordening acht het noodig, de andere onnoodig, voor ie schrijven dat de bevelen der policie behooren te worden opgevolgd. Met welke snelheid buiten de bebouwde kommen gereden mag worden, vond slechts ééne gemeente (Wonseradeel) de moeite van het geven van een voorschrift waard. Daarentegen wordt vrij algemeen bevolen, dat de machine moet stilstaan, als de meest volkomen belemmering haar belet een streep verder te komen.

Zou dir gemis aan een leidende gedachte niet verklaard moeten worden uit de waarheid dat een zaak zich eerst goed laat beoordeelen door wie haar kent? En zij, die de exploitatie met haar eischen en feilen wel reeds kenden, althans geacht konden worden dit te doen, brachten hare reglementen niet met de praktijk in overeenstemming, noch werden door anderen naar een vast stelsel geraadpleegd. Aldus blijkt van een volkomen ontstentenis van eenheid van regeling, niet genoegzaam door verschil in toestanden verklaart, hier en daar slechts den vorm aannemend van een gemis, doch elders bepaald het karakter dragend van een gebrek.

Een zonderlingen indruk maakt de verordening der provincie

ocr page 7

Overijsel. die slechts voorschrijft hoe het publiek zich tegenover de trams heeft te gedragen. Zij straft het niet vrij en onbelemmerd laten van den doortocht der treinen met hoogstens f 50. boete hoogstens 7 dagen hechtenis. Zij verklaart verder haar „Reglement op de wegen en voetpadenquot; niet van toepassing op rij- en voertuigen, die zich over ijzeren of stalen sporen bewegen. Groningen verklaart hetzelfde ten opzichte van haar ,Reglement op het toezicht der wegenquot;. Gelderland lascht haar policie-bepalingen. deze matérie betreffend, in haar provinciaal „Wegen-Reglementquot; in. Wat Friesland aangaat, bepaalde ik mijne vergelijking tot de Zeven Gemeenten wier Bestuur een exemplaar harer Verordeningen inzonden. Dus bleven de verordeningen (als die er zijn) van Harlingen, Sneek cn Haskerland, welke gemeenten mede door de lijnen der Nederlandsche tramwegmaatschappij doorsneden worden, buiten aanmerking, evenals Dokkum. Dantumadeel en Tietjerksteradeel, waar een paardentram door deze maatschappij wordt geëxploiteerd.

Ik heb, zooveel mogelijk trachtend de gelijksoortige bepalingen naast elkander te voegen, de verschillende verordeningen geheel uit haar verband moeten rukken. Waar soms een ander woord of een afwijkende zinbouw de feitelijke beteekenis van zuster-bepalingen wijzigden, gaf ik den volledigen tekst weder; elders den zakelijken inhoud van overeenkomstige artikelen.

Bij een oppervlakkige beschouwing zal voor den weiwillenden lezer de behandelde stof uiterst droog schijnen. Toch, hoop ik, zal ze bij aandachtige vergelijking eenige belangstelling kunnen wekken. Eu ongetwijfeld zal zicli bij velen de indruk vestigen dat, waar bij het heerschen van (over het algemeen) zoo gebrekkige wettelijke regeling op dit gebied, de exploitatie van stoomtramwegen in ons land zoo weinig ernstige stof tot klagen oplevert, een algemeene Rijks-wet op de inrichting en het gebruik van trambanen op publieke wegen veilig kan worden gemist. Een goede keuze van direction, een zorgvuldige opleiding van- en een goede controle op de beambten, in één woord het welbegrepen eigenbelang der ondernemingen, deze factoren, preventief werkend, zullen zeer waarschijnlijk niet nalaten het op den duur in deugdelijkheid van meestal repressief werkende wettelijke bepalingen, hetzij dan goede of gebrekkige, te winnen.

Voor mogelijke onnauwkeurigheden vraag ik vriendelijk verschooning.

Jhr. J. HORA SICl'AMA TOT DE HARKSTEDE.

Gedelegeerd. Commissaris der Stoomtramweg-Driebergen, Maart 1889. Maatschappij „Oldambf-Pekelaquot;

ocr page 8
ocr page 9

VEEORDENINGEN

IN ZAKK DE

EXPLOITATIE M TRAMWEGEN,

ZOOALS DIE ZIJN SAMENGESTELD

DOOB DK VERSCHILLENDE

Provinciale Gouvernementen.

ocr page 10

8

Noord-Holland.

Zuid-Holland.

Zeeland.

Noord-Brabant,

Do omlernemers van het vervoer over oene trambaan zijn verplicht er zorg voor te dragen, dat op do locomotieven haar dienstgewicht on op de wagens hun oigen gewicht en hun maximum draagvermogen op duidelijke en ge makkelijk waarneembare wijze zijn aangegeven.

Het is verboden wagens boven dit maximum draagvermogen belast, over de trambaan te vervoeren ot' te doen vervoeren.

De ondernemers van het vervoer over oene trambaan zijn verplicht er zorg voor te dragen, dat het voertuig of het voorste van de aan elkaar verbonden voertuigen, welke over de baan worden bewogen, voorzien zij van een ten genoegen van (ied. Stat. doelmatig remtoestel en van het tot bediening noodige personeel, ten genoegon van (ied. Stat.

God. Stat. kunnen, wanneer zij zulks noodig achten, voorschrijven dat ook do achterste wagen van een remtoestel (niet

Kischt dat elke locomotief voorzien zij van een door Ged. Staten goedgekeurd doelmatig remtoestel

El afzoi stool moei van krac remi belu bedi in s of In tuig binn van stilli

Zie y.-Holland.

Eischt een of meer remtoestellen, des dat stilgehouden kan worden binnen een afstand van 10 Meter.


ocr page 11

9

?/, Limburg. \ Gelderland. Drenthe. Groningen

Elke trein en ellc afzonderlijk rijdend stoom- of voertuig moet voorzien zijn van een of meer krachtig werkende remtoestellen. niet behulp waarvan hot bedienend personeel in staat is den trein of het voer- of stoom tuig op elk ocgenblik binnen den afstand van 10 Meter te doen stilhouden.

Eischt een remtoe-stel aan het eenige voertuig, aan het voorste bij aankop-peling en tevens aan het achterste bij een trein.

ocr page 12

10

Zuid-Holland.

Zeeland.

Noord-Ho! land.

Noord-Brabant.

doelmatig en niet goedgekeurdquot;?) voorzien zij. en dat zicli aan alle wagens veiligheids kettingen bevinden, van naar hun oordeel voldoende stevigheid. De bestuurder van den trein is alsdan verplicht er zorg voor te dragen, dat deze kettingen gedurende het rijden zijn aangehaakt. Onder rijden is hier niet begrepen de beweging noodiir tot het rangeeren van treinen op stations, halten of wisselplaatsen.

De ondernemers van het vervoer over eene trambaan zijn verplicht er zorg voor te dragen dat het voertuig of het voorste der aan elkaar verbonden voertuigen, die over de baan worden bewogen. voorzien zijn van een luid klinkende klok of van een ander door Ged. Stat. goed te keuren geluidsignaal, waarvan de klank opeen afstand van minstens quot;gt;0 Meter duidelijk hoorbaar is.

De voorman of machinist is verplicht voortdurend of bij korte tusschen-poozen de geluidsig-

Spreekt van ver-bindingskettingen.

Op elke locomotief moet een luid klinkende bel aanwezig zijn.

Eischt tijdig waarschuwen bij achteroprijden van rijtuigen, paarden, vee en voetgangers.

lied. Staten kunnen bepalen : le op welke wijze door signalen de nadering van den stoomtram wordt aangekondigd. 2e dat na zonson-dergaug lantarens worden gebrand op plaatsen waar de trambaan de wegen kruist.

Zie N.-Holland. wat betreft letters a h en e.

Bestuurders van tramwagens zijn verplicht:

a. Voetgangers, ruiters, bestuurders van rij-of voertuigen, geleiders of drijvers van paarden of ander vee. wier paarden, vee, rij- of voertuigen. of die zeiven zich bewegen bij, op of tusschen de spoorstaven. bijtijds te waarschuwen:

b. Zooveel mogelijk te vermijden alles wat het schichtig worden van paarden of ander vee kan bevorderen ;

c. zich te onthouden van het maken ; van schelle geluiden | en van het uitlaten 1

Eischt het geven van geluidsignalen door klok, bel of dergelijke, om de nadering van stoomtuig of trein aan te kondigen bij de krommingen der wegen, bij de kruisingen van den tramweg niet andere wogen, bij het ontmoeten of voorbijrijden van andere voertuigen, en in het algemeen wanneer de spoorweg niet vrij is.


ocr page 13

11

Gelderland.

Limburg.

Drenthe.

Utrecht.

Groningen.

fjestuuriliTS van tramwagens ot' de machinisten zijn verplicht:

a. bij het achter-(iprijden van rij- en voertuigen, van bereden of geleide paarden, van gedreven vee of van voetgangers, deze laatsten en de bestuurders, geleiders of drijvers der rijen voertuigen en dieren bij tijds te t waarschuwen door middel van een doeltreffend geluidsignaal ;

h. bij het naderen van punten, waaide tramweg overwegen of toegangen kruist of langs hui

Eisclit aan het: Gelijkluidend met eenige of voorstel®, en bijna gelijk-voertuig een luid luidend met h. van klinkende bel op /Ïedaïld.

50 Meter afstands duidelijk hoorbaar,

en dat geluidsignalen gegeven worden in gevaI van;

Zie N.-Holland.

a. (ook over- en uitwegen, zoo openbare als particuliere. wanneer de naderende tram niet zichtbaar is);

ö en c. (voor zooveel de gebouwen niet meer dan j twee Meter van den weg afstaan);

d. (bij bet achteroprijden van voertuigen. paarden en 'vee):

L'e bestuurders van tramwagens zijn verplicht om: vóór zijnde andere rij- of voertuigen, van welken aard ook. paarden onder den man of voetgangers bijtijds te waarschuwen, op de wijze door de bevoegde machtvoor-geschreven ;

alles te vermijden wat paarden kan doen schrikken.

De bestuurders vau wagens of de machinisten zijn verplicht:

bij het achterop rijden van bestuurders van rij of voertuigen. ruiters, geleiders van paarden, veedrijvers of voetgangers, dezen bij tijds te waarschuwen op de wijze door öed. Staten, op verzoek van den concessionaris van den tramweg te bepalen en door de zorg van de besturen der (Jemeeuteu. in wier gebied de tramweg gelegen is, bij openbare aankondiging bekend Ite maken.


1

ocr page 14

12

Zuid-Holland.

Zeeland.

Noord-Holland.

Noord-Brabant.

naleu te geven, en daarmede te liegin-neu ii]i 'J') Meter afstand;

a. bij liet naderen van kruiswegen, van enge bochten of van bruggen;

h. bij het naderen ; van alleenstaande of aaneengesloten gebouwen. die bun uitgang hebben op den weg, waarin of waarlangs de trambaan ligt;

c. bij het rijden ; lang.s aaneengesloten gebouwen:

d. oji bekwamen i afstand van andere : rijtuigen of van mi-tors. die zich vóór den rijdenden tramwagen O]) de tram- | baan of o]i den weg nevens die baan bevinden ;

e. telkens wanneer dit ter waarschuwing van voerlieden of van voetgangers door de voorzichtig- ■ beid geboden wordt.

De ondernemers j van het vervoer over : eene trambaan zijn 1 verplicht er zorg voor te dragen, dat tus-schen zonsonder- en

I

opgang de wagen of de voorste der aan elkander verbonden wagens, die over de baan worden voortbewogen. voorzien

Kischt van zonsonder- tot zonsopgang dat de locomotief voorzien zij van twee helderwitte liehten en de achterzijde van den wagentrein van een helder gekleurd licht.

van stoom indien zich in do onmiddellijke nabijheid paarden o ander vee bevinden Bij het naderen tot en het rijden ovei snij- en aansluitings punten, regelen Ged Stat. waarschuwings signalen, maximum van snelheid en andere veiligheidsmaatregelen.

Eischt van af een half uur na zonsonder- tot een halfuur vóór zonsopgang quot;3 voorop geplf.atste helder witte lichten en een rood licht achteraan.


ocr page 15

13

Gelderland.

Limburg.

Drenthe.

Utrecht.

Groningen.

zen rijdt, waar weg i en e, alsmede bij overgangen plaats'het oversteken van hebben en waar oen weg.

bochten te doorrijden zijn op plaatsen waar de openbare weg zelf sterk ombuigt, de aankomst van den tramwegtrein of wagen op genoeg-:

zamen afstand tot waarschuwing van het publiek, door een passend gelnid-signaal kenbaar te maken.

Eischt van zoDs-onder- tot zonsop gang verlichting van de voorzijde der wagens, machines of treinen door 2 helder brandende roode lichten en aan de achterzijde door één helder brandend blauw licht.

Eischt aan het voorste rijtuig 1 wit licht, bij stoom trammen 2 witte lichten, en achter aan 't eenige voertuig of den trein 1 helder rood licht, maar stelt den tijd van één uur na zons-onder- tot één unr vóór zonsopgang

De (Hoofd-)con-ducteur is verplicht (en wordt bij verzuim gestraft) van zonsonder- tot zonsopgang de voorzijde van do ihunne) wa-igens, machines of treinen te voorzien jvan 2 helder brandende witte lichten en de achterzijde


ocr page 16

14

Zuid-Holland.

Zeeland.

Noord-Brabant.

Noord-Holland.

zijn van een of meer heldere lichten, minstens -1 Meter boven de baan verheven. De achterzijde van het voortuig of van den wagentrein moet voorzien zijn vaH een helder gekleurd licht.

Het is verboden tusschen zonsonder-en opgang wagens over de trambaan te vervoeren, die niet van bovenbedoelde lichten zijn voorzien.

Bij beweegbare bruggen, waarover trambanen loojten. moeten ten genoegen van Ged. Stat. sein-toestellen worden geplaatst en bediend, in dier voege, dat de geleider van het voertuig of van het voorste der aan elkander verbonden voertuigen die over de baan wor den voortbewogen, op een afstand van minstens fiO Meter reeds kunne zien of de brug al dan niet behoorlijk gesloten is.

Het is verboden op de trambanen locomotieven te bezigen tot het voort stuwen van wagens of wagentreinen dan alleen op de tot rangeeren bestemde plaatsen of bij vol-

Waar (ied. ï-itat. het noodig oordeelen. worden remtoestel-len. geluidsignaleu of lichtseinen gebruikt, ingericht naar een door Ged. Stat. goedgekeurd model.

Zie N. - Holland.

ocr page 17

Limburg.

Gelderland.

Drenthe.

Utrecht.

Groningen.

vanéénheidi'f brandend bJa nw ot' groen licht; echter kan bij tramwagens, door trekdieren voortbewogen, in plaats van 2 witte lichten. aan de voorzijde volstaan werden met één wit licht, mits boven aan de voorzijde van die wagens tevens een kleiner rood licht zicht baar zij

Eischt hetzelfde bij zwaren mist.

Stelt voor denl treinbestuurder ge-j lijke verplichting als N.-Holland bij het bezigen van me-l chanische beweegkracht, doch maakt] geen uitzondering: voor werksporen.

ocr page 18

16

Zeeland.

Zuid-Holland.

Noord-Holland.

Noord-Brabant,

strekte onvermijdelijkheid.

Voor \vcrks)ioren kunnen (ied. Staten afwijking van deze bepaling toestaan.

Het is verboden op de trambanen stoom-fiuiten te hebben.

Het is verboden op de trambanen te rijden met locomotieven, waarvan de schoorsteen niet voorzien is van één naar het oordeel van Ged. Stat. voldoende gesloten vonkenvanger.

Het is verboden een trambaan met een locomotief te berijden. zonder dat. behalve de machinist, nog één persoon aanwezig zij. geschikt om den machinist bij te staan en des noods te vervangen.

is verboden locomotieven stoomfluiten te gebruiken.

Het op de

De ding ledig

Stelt gebruik van coaks als brandstof verplichtend behoudens door lied. Stat. geautoriseerde afwijking.

hebben.

Zie N.-Holknid.

rookverbran-moet zoo vol-mogelijk plaats

Zie Noord- Holland.

Dc locomotieven moeten zoodanig zijn ingericht dat de rookverbranding zoo volledig mogelijk plaats hebbe, eu moeten zijn voorzien van asebbakken. zoo dat geen vuur noch asch op den weg kunnen vallen.

Verder als Z.-Uolt.

Kischt op ieder stoomtuig twee personen die het kunnen besturen.


Met geenegrootere snelheid mag op de trambanen worden gereden dan van:

74 Kilometer in het uur, bij bet rijden langs aaneengesloten gebouwen, overbruggen. bij kruising of oversteken van wegen. bij het voorbij-

Zie N.-Holla»d le en 3e alinea.

Permitteert in bebouwde kommen geen hoogere snelheid dan van 8 Kilometer in het uur.

Staat in bebouwde kommen geen hoogere snelheid toe dan van Ti/o Kilometer in het uur, eu verbiedt het loslaten van stoom bij 't naderen of voorbijrijden van rij- of voertuigen met een of meer paarden bespannen.


ocr page 19

17

Drenthe.

Limburg.

Gelderland.

Utrecht.

Groningen.

nd. I Zie N.-Holland.

Zie K.-Holland.

Zie iS.-Erahant. De rookverbran-(le alinea.) ding moet zoo

De minst rook- volledig inogeiijk gevende brandstof plaat» hebben. Vuur moet worden gebe- noch asch mogen zigd. lop den weg vallen

noch stuiven.

Zie N.-Brabant., fle alinea.;

Gedurende de uitoefening van den dienst moet, indien l ied. Stat. dit voorschrijven. behalve de machinist steeds op elke machine nog een persoon aanwezig zijn, geschikt om den machinist bij te staan en desnoods te vervangen.

Het is verboden grootere snelheid aan te nemen dan in de vergunnings-of toestemmings-besluiten is toegestaan, nl. 15 Kilometer in het uur.

Kischt bij .stoomtrammen, behalve den machinist, nog een beambte op den trein.

Regelt bij het bezigen van mechanische beweegkracht de ma-ximum-snelheid op 5-! Kilometer in het uur bij het rijden langs dicht aan den weg staande gebouwen, die hun uitgang hebben op

De bestuurders van tramwagens zijn verplicht om in dorpen, gehuchten. bebouwde kommen (buurten) en overal waar de voorzichtigheid dit eischt, in gematigden draf, — of, is stoom de beweeg-

Het vervoer op stoomtramwegen mag met geen grootere snelheid geschieden dan van hoogstens 15 Kilometer in het uur, en op die gedeelten van wegen, die door Ged. Stat. bij een in het provinciaal

Kischt op de mac-hine een tweeden persoon ge schikt tot vervanging. (Straft bij verzuim den ondernemer.)

Bepaalt een maximum snelheid van 15 Kilometer in het uur. en laat aan plaatselijke verordeningen het maken van bepalingen over.

Verplicht trambestuurders ofmachi-chinisten. bij het


1

m

ocr page 20

Zuid-Holland.

Noord-Holland.

Zeeland.

l\/oord-Braöant.

lijden van andere voertuigen of van ruiters, tiij zwaren mist en bij het voortstuwen van tramwagens door eene locomotief.

10 Kilometers in liet uur, vóór zons-op- of na zonsondergang, bij het rijden op andere dagen en uren dan die waarvan openbare aankondiging is geschied, ingevolge Art. 8 letter ƒ der wet van 28 April 1880 (Stbl. n0. ilT);

1quot;) Kilometers in het uur. in alle andere dan de boven aangegeven omstandigheden.

Aan Ged. Stat. wordt het overgelaten voor bijzondere gevallen te bepalen dat het vervoer met mindere snelheid dan de boven aangegeven maxima zal moeten geschieden.

Zie Noord-Holland. Het rijden met groo-tere snelheid dan de in deze gevallen door Ged. Stat. bepaalde is op gelijke straffe (zie hierachter) verboden.

Voor bebouwde kommen kunnen de Gemeenteraden bijzondere voorschriften vaststellen be-tretfende de snelheid De thans (20 Febr. 1889) bestaande blijven van kracht.

zoomede in bebouwde kommen.

10 Kilometer in het uur vóórzonsop-of na zonsondergang, tenzij in geval van nood om een onderweg zijnden trein te hulp te komen.

Zie N.-Holland.


Het is verboden bij het voorbijrijden van andere voertuigen of van ruiters, uit de locomotieven van stoomtrammen stoom of rook te doen ontsnappen.

Zie N.-Hollaiid.

ocr page 21

19

Drenthe.

Gelderland.

Utrecht.

Limburg.

Groningen.

den weg, waarin of waarlangs do trambaan ligt, overbruggen. bij kruising of' bij oversteken van wegen en bij liet voortstuwen van tramwagens.

Zie N.-Holland.

kracht, met halve kracht — te rijden, en daarbij, voor wat de stoomtramwagens betreft, een aan den wagen te bevestigen schel aanhoudend te luiden.

blad te plaatsen be-| voorbijrijden of het sluit worden aange-ontmoeten van bewezen van hoog-|Spannen rij-ofvoer-steus 10 Kilomotor tuigen, paarden en in het uur. Ov r vee. en al datgene bruggen mag het te vermijden wat vervoer met geen het schrikken der grootere snelheid aangespannen, be-jgeschieden dan van reden, geleid of ge-hoogstens 90 Meter dreven wordende in de minuut. dieren, kan opwekken. en. met name bij het bezigen van

stoomvermogen, zich te onthouden van het uitlaten van stoom of het maken van schelie geluiden.


De verwerkte, stoom moet zonder geruisch worden! vrijgelaten.

i!

ocr page 22

20

Noord-Holland.

Zuid-Holland.

Zeeland.

Noord-Brabant.

Do bestuurders der tramwagens zijn verplicht de overigens geoorloofde snelheid te verminderen ut'de wagens te doen stilstaan. waar zulks door do seinen wordt aangegeven, bij versperringen van den weg, bij het naderen van losloopend vee of van schichtige paarden, en in alle andere gevallen, waarin zulks door de voorzichtigheid wordt geboden of door de policie wordt gelast.

Bij mist is de bestuurder der tramwagens verplicht onder het rijden de klok voortdurend te luiden of te doen luiden of de andere geluidsignalen voortdurend todoen hooren.

Het is verboden; o. Op trambanen voorwerpen te vervoeren die in de breedte buiten de rijtuigen uitsteken, tenzij met bijzondere vergunning der Burgemeesters van elke der betrokken gemeenten en met inachtneming der voorwaarden door dezen daarbij ter verzekering van veiligheid te stellen:

Kischt (alleen bij tegenkomen of voorbijrijden) dat alles worde vermeden wat het schrikken der paarden kan bevorderen.

Gelast voor stoomtrammen het stoppen voor rijtuigen, paarden en vee, ingeval voerman of geleider hiertoe den wensch te kennen geven.

Zie N.-HoUand.

Zie N.-Holhmd le alinea.

Kischt dat alles worde vermeden wat het schichtig worden van paarden kan bevorderen, en verbiedt in de onmiddellijke nabijheid van paarden of ander vee schelle geluiden te maken en stoom uit te laten.

De bestuurders der tramwagens zijn verplicht, indien de spoorbaan niet vrij en onbelemmerd is, stil te houden, of den gang te verminderen tot de baan vrij is.

Wat afmeting en samenstelling aangaat, moeten locomotieven en tramwagens beantwoorden aan een door Ged. Staten goedgekeurd model.

Verplicht den treinbestuurder tot stilhouden of vertragen en tot inhouding vau stoom bij 't ontmoeten of voorbijrijden van schichtig wordende paarden, bij opeen-hoopingen van men-schen of bij andere redenen tot voorkoming van ongelukken of wanneer de policie het beveelt.

Regelt de hoogte der rijtuigen, die met de lading, niet meer dan 3è Meter en de breedte, die niet meer dan 2 Meter mag bedragen.


ocr page 23

21

Drenthe.

Utrecht.

Limburg.

Gelderland.

i

Groningen.

De bestuurders Zie Zeeland. Ie De bestuurders van tramwagens of alinea. van tramwagens en

tie machinisten zijn Waar de voor- van alle andere rij

voertuigen moeten onmiddellijk gehoorzamen aan de bevelen der policie, strekkende om botsingen en dergelijke te voorkomen.

en

verplicht; zichtigheid het noo-

a. bij het voorbij- dig maakt, of de rijden of ontmoeten policie het gelast, * van bespannen rij-moet de overigens en voertuigen,paar- geoorloofde snelden en vee te ver- heid worden vermijden al hetgeen minderd, of zullen het schrikken der de wagens of trei-diereu kan opwek- nen moeten stil ken. en te dien staan.

einde desnoods den De treinbestuur-gang van het tram- Jcrs zijn, in het voertuig of van het algemeen, verplicht stoomtuig te ver- je bevelen op te tragen of dezelve te volgen, die hun door doen stilhouden; Je bevoegde macht t. bij het niet vrij in het belang der en onbelemmerd openbare orde en zijn der trambaan.;veiligheid worden het voertuig of de gegeven.

) machine stil te houden of den gang er van te verminderen totdat de baan ontruimd zal wezen.

Zie Drenthe voor het gehoorzamen aande bevelen der policie.

Stelt de onder-

|

nemers er voor aansprakelijk dat de buitenzijden dei-wagens op .\ Meter afstands van rasterwerken, heggen en boomen, en op 1 Meter afstands van gebouwen verwijderd blijven (N.j B. Niet toepasselijk op tramwegen, die op 22 Juli 1884 reeds bestonden.)

Zie Drenthe.

Trambestuurders of machinisten zijn verplicht bij het niet vrij en onbelemmerd zijn van de trambaan den gang der door hen bestuurd wordende wagens of machines te verminderen en zoocoodig stil te houden tot dat de baan ontruimd is.

i De rij- en voertuigen, gebruikt; wordende op Tramwegen, aangelegd, na het in werking; treden van het reglement.moge mnet de lading niet breeder zijn dan 2.30 Meter en niet hoo-ser dan 3.50 Meter.


ocr page 24

Zuid-Holland. Zeeland. Noord-Brabant.

Noord-Hollar.d.

b. va7i trambanen gebruik ie maken tot truckvervoer, i anders dan met vergunning van God. Stat. en niet inachtneming der deswe- j gens door hen te stel- ! len bepalingen.

Van gebouwen die 1 hun uitgang hebben op den weg, waarin of waarlangs de trambaan ligt, moet in den regel die baan steeds zoover verwijderd zijn. dat tus- i schen die gebouwen , en de tramwagens : eene vrije begaanbare , ruimte overblijve van minstens 1 Meter , breed.

(jed. Staten kiinncn in bijzondere geval- \ len vergunnen dat van deze bepaling worde afgeweken, en. zoo noodig, aldaar het nemen van buitengewone veilig

heidsmaatregelen verplichtend stellen. Her is verboden: a. op de tramba- 1 nen eenig voorwerp | neder te leggen of te werpen, waardoor bet verkeer kan worden belemmerd;

h. wissels der trambanen, seintoestellen, electrische geleidingen ot afsluitboomen te verzetten of te beschadigen, anders

Het is verboden: Zonder last en buiten voorkennis van den concessionaris, op, bij of tus-schen de spoorstaven eenig voorwerp te plaatsen, te werpen, neder te leggSn of te laten vallen en liggen. dat bet verkeer over die staven belemmeren

Het is verboden den doortocht van tramvoertuigen of treinen te belemmeren door op of bij de lijn eenig voorwerp nederte werpen, te leggen of te laten liggen, of in het algemeen iets te doen 't welk hinderlijk of gevaarlijk zoukunnen zijn.


ocr page 25

28

Gelderland.

Utrecht.

nt.

Drenthe.

Limburg.

Groningen.

oden van of ii me-

r bij

•pen. laten alge-en 't : of nnen

Zie Zeeland De rechter is be-

Zie Zeeland en Bijna gelijkhii- In Utrecht -Ie alinea dend met iVooffZ-aan

Bolhnid.

zonderde verbeurdverklaring.

do spoorstaven van voegd zoodanig den tramweg eenig voorwerp verbeurd voorwerp neder te te verklaren. Verleggen of te werpen biedt de spoorsta-of plaatsen, dat het; ven, wissels, afslni-verkeer belemme- tingen of seintoe-ren of daaraan bin-stellen, tot den derlijk kan zijn. tramweg behooren-de, te beschadigen. Verbiedt insgelijks aan wie daartoe

alles gelijk Het is verboden Utrecht doch'op, bij of' tusscheni

ocr page 26

Zuid-Holland.

Zeeland.

Noord-Holland.

Noord-Brabant.

of onveilig maken kan.

dan op last of met goedvinden van do directie of van hare tor plaatse aanwezige beambten;

c. valsche signalen te geven

Allen die zich, hetzij alleen, hetzij met rijtuigen,paarden, vee of andere zaken op den trambaan bevinden, zijn verplicht bij het naderen van een tram, de baan met hetgeen zij bij zich hebben te ver laten, zoodra het sein daartoe, door het luiden der kink of ander geluidsignaal van den tram, wordt gegeven.

leder bestuurder van een rij- of voertuig, ieder berijder of geleider van een los paard of van vee. on in het algemeen een ieder, komt hij een spoorwagen togen. of komt hem een spoorwagen achterop, is verplicht om na waarschuwing, de spoorbaan mot zijn rijtuig, voertuig, paard of vee dadelijk gehool vrij on onbelemmerd te laten voor don doortocht.

Bij hot naderen van tramwagens zijn de bestuurders van rij-of voortuigen, voetgangers. ruiters en geleiders of drijvers van paarden of ander vee verplicht, na waarschuwing door den bestuurder der tramwagens, de spoorbaan voor den doortocht zoo spoedig mogelijk geheel vrij en onbelemmerd te laten. (§ li

Indien de spoorstaven niot met rede-' lijken spoed na waarschuwing geheel vrij en onbelemmerd zijn gelaten, geschiedt een tweede waarschuwing,on zoo ver volgens. (S 2)

Het niot met redelijken spoed vrij en onbelemmerd laten der spoorbaan vormt een overtreding voor iedere keer dat de waarschuwing niet is opgevolgd. (§ 3)

Do geleiders van

V.

voertuigen, paarden

leide

of andere dieren zijn

of ai

verplicht bij het na

besti

deren van een tram-

j en

voertuig of trein op

verp

de eerste waarschu

nade

wing door een goluiil-

tran

signaal,den spoorweg

wag

te ontruimen en mot

waa

oen tusschenruimte

het

van minstens 50 cen

de ti

timeter vrij te laten.

ruim

latei

neni

doei

ruin

kom

lukl

0

de

weg

krui

de

den

and

waa

best

sen

ban

OUll

stu

en \


ocr page 27

Gelderland.

Utrecht.

Limburg.

Drenthe.

Groningen.

Voetgangers, gc Gelijkluidend met leiders van paarden Zeetond §§ 1.2 en of andere dieren en 3. maar voegt er in bestuurders van rij- S 1 'jij -met geen voertuigen zijn luidsignalenquot;. verplicht bij het naderen van oen tramwegtrein ot'|

wagen op de eerstei waarschuwing door1 het geluidsignaal,|

do trambaan te ontruimen en vrij te laten, met inacht-j neming van voldoende tusschen-ruimte ter voorkoming van ongelukken.

Op punten waar de tramweg overwegen of toegangen kruist, waar liij van de eene zijde van den weg naar de andere overgaat en waar hij bochten beschrijft op plaatsen waar de openbare weg zelf sterk ombuigt, zijn de bestuurders van rijen voertuigen en ile

üij het naderen van tramwagens! moeten de bestuur-; ders van rij- of voertuigen, tot de onderneming niet behoorende, het voor deze aange legd spoor verlaten en evenals ook bij het voorbijrijden,! [Zoodanig uithalenj dat de tramwagens ,zonder oponthoudj en ongehinderd hunnen weg kun-j nen vervolgen, ter-iwijl, ingeval de weg niet vrij is, de bestuurders van de 'tramwagens gehouden zullen zijn stil te houden, totdat weg vrij is.

Zie Drentht

niet bevoegd is. wissels, afsluitingen of seintoestel-len tot die wegen behoorende, van stand te doen veranderen, of tram-Wagens en machi-'nes in beweging te brengen, en in het algemeen iets te doen wat voor het jverkeer gevaarlijk |zou kunnen zijn.

Bij liet naderen Ivan tramwagens of jinachines zijn de j bestuurders van rij-lof voertuigen, ruiters, geleiders van 'paarden, veedrijvers en voetgangers verplicht de itrambaan met hunne rij-of voertuigen, paarden en vee ui tijds te ontruimen, tot het onbelemmerd laten voortgaan van de tram-jwagens en machines, en daartoe, zoo lang noodig, op voldoenden afstand van de baan ver-[wijderd te blijven.


ocr page 28

26

Zuid-Holland.

Zeeland.

Noord-Holland.

Het is verboden oji ile trambanen gebruik te maken of te doen maken van andere voertuigen of met behulp van een andere beweegkracht dan waartoe door Ged. Stat. vergunning is verleend, of die in gebruik waren vóórdat zoodanige vergunning werd gevorderd.

Overtreding wordt gestraft met hoogstens 12 dagen liecli-tenis of hoogstens /75. boete.

De voorwerpen . waarmede de overtreding gepleegd is worden in beslag genomen. en kunnen, zoo zij aan den veroordeelde toebehoo-ren. worden verbeurd verklaard.

Verbiedt het aan wenden van andere beweegkracht dan bij ile betrekkelijke vergunning is toegestaan. Bij overtreding hoogstens /' 75 boete of hoogstens 12 dagen hechtenis.

Ged. Staten bepalen. op verzoek van den ondernemer, welke signalen als waar-schuwingsteeken zullen gelden, en doen deze bepaling aankondigen in elke gemeente op wier gebied de tramweg zich bevindt. (S 4).

Zie Z-Holland.

Boete hoogstens /' 75,— of hoogstens 7 dagen hechtenis.

Stelt een spoor-wijdte van 1.067 Meter vast.

Ged. Stat. beslissen over bewaking en onderhoud van den tram weg, het daartoe be-noodigde personeel en de regeling van diens werkzaamheden.


ocr page 29

Utrecht,

Gelderland.

Drenthe.

Limburg.

Groningen.

geleiders van paarden of andere dieren verplicht, om. wanneer de aaukomsti van den tramweg-trein of wagen ken-baar wordt gemaa kt hij ile dour den concessionaris ge-[iliiatsto of aiinge-i dnide halte-teekensj stiltehouden.

Verbiedt het aanwenden van andere beweegkracht dan bij de betrekkelijke! vergun nings-of toe-stemmings-be.slui-tenzijn aangewezen

Bij overtreding hoogstens /'75.— boet»' hoogstens T dagen hechtenis.;

De voorwerpen, waarmede de overtreding gepleegd is, kunnen worden ve' -benrd verklaard, j

Verbiedt 'lat de tramwegen gebruikt zullen worden tot het vervoer van andere spoorwagens of iTachines dan die door den Iconcessionaris van den beleden tramweg worden (of moeten worden) toe gelaten.

Bij overtreding hoogstens/ 7quot;gt; boete of hoogstens 7 dagen hechtenis.

Verbeurdverklaring toegelaten.

ocr page 30

28

Zuid-Holland.

Zeeland.

Noord-Holland.

Noord-Brabant.

Sneeuw en ijs moe-ton weggeruimd win den naar de buitenzijde van den weg. zoo dat niets er van op de bestrating of begrinting gebracht worde.

ocr page 31

29

Limburg. Gelderland. Drenthe. Groningen. Utrecht.

Zie y.-Brabant.

De Concessiona-ris is verplicht op goed verstaanbare! wijze, door middeli van aanplakbillet-ten, op duidelijk zichtbare plaatsen aantebrengen, in eiken tramwagen voor het vervoer van personen bestemd. de gebruikers daarvan met nadruk te waarschuwen tegen bet gevaar van:

a. den wagen bin-nentetreden of te verlaten terwijl hij in beweging is :

h. het hoofd of ee-nig ander lichaamsdeel buiten het profil van denwagen uit testeken, zoolang de-zel ve in be wegi ng is.

c. don wagen te verlaten op punten waar dubbel spoor op den tramweg aanwezig is oftus-schen de sporen behoorende tot de wisselplaatsen, zonder zich vooraf overtuigd te hebben dat de baan vrij is.

ocr page 32

30

Noord-Hollanci. i Zuid-Holland.

Zeeland.

Noord-Brabant.

Overtreding van bovenstaande polilie-bepalingen wordt gestraft met hechtenis van hoogstens 12 {lagen of hoogstens ƒ 75 hocte.

Straft verzuim van tijdig waarschuwen, doen schrikken van paarden, weigeren j van verlangden stil-I stand, hij voorbijrijden of tegenkomen stoom doen ontsnap pen, belemmering van doortocht en ongeoorloofd gebruik van brandstoffen mot hoogstens f 50, boete ofhoogstens 10 dagen hechtenis.

Het leggen van rails zonder vergunning of bezigen van niet geautoriseerde beweegkracht met hoogstens /'75. boete of hoogstens 12 dagen hechtenis.

Straft gemis van remtoestellen, onvoldoende bemanning der locomotief, ontbreken van bel en lichten en niet geven van signalen met hoogstens ƒ 75, boete of hechtenis van hoogstens 12 dagen.

Straft bet overschrijden der vastgestelde snolheid met boete van hoogstens f 75, of hoogstens 12 dagen hechtenis. Straft het doen voortstuwen van wagens, behalve bij rangeeren, en het niet aangebracht zijn der

verbindingskettingen met een boete

Straft verzuim van waarschuwen, schrik veroorzaken, doortocht van den tram belemmeren en forceering van belem-meringmet hoogstens /lOboete ^quot;hoogstens S dagen hechtenis.

Gebruikvan andere dan goedgekeurde remtoestellen. geluidsignalen. lichtseinen, locomotieven entram ■ wagens, zoomede slechte rookverbran-ding met hoogstens ƒ 50 boete hoog-

J Ot ~

stens 5 dagen hechtenis.

Het leggen van rails zonder vergunning. het onveilig maken van de spoorbaan en het gebruik van niet vergunde trekkracht met hoogstens / 75 boete ^ hoogstens 7 dagen hechtenis.

In enkele gevallen isverbeurd verklaring voorgeschreven. De straffen worden verhoogd in geval van recidive.

Bij het bezigen van een niet goedgekeurde locomotief kan deze in beslag genomen worden, en Ged. Staten zijn bevoogd (in den regel nawaar schuwing) dos noods op kosten van den overtreder te doen wegnemen, beletten

Straft overtreding van bovenstaande po-liciebepalingen met hoogstens ƒ50, boete.


ocr page 33

ol

Gelderland.

Limburg.

Drenlhe.

Utrecht.

Groningen.

Straft belemme-1 Straft onvoldoeu-l Straft belemme-i ing doortocht van! de trein verlichting J ring van doortocht len tram en niet verzuim van waar- train. forceering! tilhouden hij voor-schuwen , schrik van belemmeringen ;eschreveii halte- veroorzaken, en on-iongehoorzaamheid ekens, zoomede gehoorzaamheid aan de bevolen der mgehoorzaamheid aan do bevelen der politie met hoog-nan de policie met policie met hoog-jstens ./10, boete; ioogstens/'10,boete sten.sƒ10. — , boete; verzuim vanwaar-hoogstens 8 da- voortstuwen van schuwen, schrik lt;en hechtenis: wagens en onge- veroorzaken, onge-verzuim vanwaar- oorloofde snelheid oorloofde snelheid, ichuwen bij 't pas-mot hoogstens ƒ 50 verzuim van luiden, seeren van huizen, hoogstens drie mi veilig maken der iverwegen en boch-dagen hechtenis: spoorbaan, onbe-;en, schrik veroor- slechte rookver- voegde verzetting «aken en forceering branding, geruisch-of beschadiging der an belemmering makende stoom uit-l ij nappa raten eu net hoogstens ƒ 50 lating, te geringe gevaar veroorzaken joete en hoogstens afstand tusschen de met hoogstens ƒ25, dagen hechtenis; tramwagens ei de boete :

gemis van rem-rasterwerken, heg- rails leggen zon-;oestellen , onvol- gen en boomen, ge- der vergunning,niet loende bediening mis van treinbel, geautoriseerde vertier machine, ver gemis van remtoe-andering van be luim van waar- stcdlen,onvoldoende weegkracht enover-schuwen bij achter- bediening der ma- drachtonderneining prijden.onvoldoen chine, onveilig ma zoomede gemis van le treinverlichting.|ken van de spoor-; vergunning bij ver-mgeoorloofd ge- baan, geven van loop der concessie iiruik van brand-valsche signalen, met hoogstens ƒ 75, stoften . slechte en onbevoegde ver- boete of hoogstens

zettinj diging paraten met hoogstens / 75.— boetel (jquot; hoogstens 7 dagen hechtenis.

of bescha- 9 dagen hechtenis. Ier lijnap-

ookverbranding, gebruik van de stoomtluit, verzuim ran waarschuwen Cegen gevaar door lanplakbilletten en snvoldoendesneeuw opruiming met hoogstens ƒ25 boete en hoogstens 3 da-en hechtenis ;

Rails leggen zon-ler vergunning, ongeoorloofde snelheid, onveilig ma-

Straft ongeot r-loofde snelheid, verzuim van waarschuwen. onvoldoende irein-verlichtingïin dit geval wordende conducteurs extra gestraft met hoogstens ƒ10, boete of hoogstens 3 dagen hechtenis) en doortocht van den tram belemmeren met hoogsten /10. boete of hoogstens 3 dagen hechtenis; onvoldoende bediening der machine |met hoogstens /'25, boete ;

Schrikveroorza-keu en forceeriag van belemmering met hoogstens /' 50, boete of hoogstens 7 dagen hechtenis;

rails leggen zonder vergunning, aanwending van niet- geautoriseerde beweegkracht, zoomede beschadiging en onbevoegde verzetting der lijn-apparatenmethoog-^stens/75, boete of hoogstens 7 dagen hechtenis, terwijl do rechter do voor-werpen, waarmede de overtreding is .begaan, kan verbeurd verklaren.

Straft overtreding van bovenstaande politiebe-palingeu met hoogstens ƒ 75. boete —

' Ol

hoogstens 7 dagen hechtenis. (led. Stat. ziju bevoegd (in den regel na waarschuwing) te doen wegnemen, beletten of verrichten hetgeen in strijd met de Verordening is „daargesteld,quot; ocdernomen of nagelaten.


ocr page 34

32

Zeeland.

Zuid-Holland.

Noord-Holland.

Noord-Brabant.

of verrichten hetgeen in strijd met de Verordening is „daarge-steldquot;. ondernomen of nagelaten.

van hoogstens f 5U.

Straft niet luiden in voorgeschreven omstandigheden en liet vervoeren van voorwerpen die in de breedte buiten dc rijtuigen uitsteken met hoogstens ƒ 25, boete.

Straft het gebruik van stoomfluiten met f 10, boete.

ocr page 35

33

Limburg.

Gelderland.

Drenthe.

Utrecht.

Groningen.

ken van de spoor-, Ijaan en onbevoegde! verzetting der lijn-apparatenmethoog stens /75, boete en .hoogstens 7 dagen I hechtenis, terwijl verbeurdverklaring is toegelaten van tie voorwerpen met welke de overtreding is begaan.

ocr page 36
ocr page 37

VEKORDENINGrEN

IN ZAKE DE

mOimiE MN STOIMMEEEN

[N

eenige Friesehe Gemeenten.

ocr page 38
ocr page 39

Volgorde der Rubrieken.

Bediening Locomotief.

Vereischten Machinist.

Bediening Tramtrein.

Samenstelling der treinen.

Goederenvervoer.

Beweging. Snelheid. Veiligheid.

Seinen en Verlichting.

Verzekering van een onbelemmerd verkeer. Verschillende bepalingen van orde.

ocr page 40

38

Schoterland.

Bolsward.

Opster/and.

Wonseradee/.

Bediening Locomotief.

Zie Bolsward.

De Locomotief moet worden bediend door een machinist.

Niemand mag zich op de Locomotiet be-vinden, dan die met de bediening is belast

Het is den machinist verboden de locomotief ie verlaten.

Vereischten Machinist.

Niemand mag als machinist dienst doen voor dat hij een bewijs van een ingenieur van het stoomwezen heeft overgelegd. dat hij de daartoe benoodigde bekwaamheden bezif.

(Zonder terugwerkende kracht op reeds in functie zijnde machinisten.)

Niemand mag als machinistdienstdoen. die niet minstens één jaar gewerkt heeft in een werkplaats van stoom werkt ui- j gen.

De hiertoe strekkende verklaring moet dooi' den chef' dier werkplaats afgegeven. bij den Burgemeester ingediend ; en door dezen geviseerd worden.

Namen en woon-plaatsen der machinisten moeten aan het Gemeentebestuur worden opgegeven.

ocr page 41

39

Aengwirden.

Smallingerland.

Wijmbritseradee!.

i.

Zie Bolsward.

Niemand dan de machi

Niemand, dan die daartoe

nist mag het remtoestel van

door de Tram-directie is ge

de locomotief bedienen.

committeerd. mag zich met

de bediening der machine

nelasten.

lachi-

Het is den machinist ver

Je lo-

boden zijn post te verlaten

lateii.

zoolang de locomotief' of

tramtrein iv beweging is.

n

ag als

Zie liolstcard (zonder

t doen

terugwerkende kracht op

en bo-

reeds in functie zijnde ma

iuge-

chinisten).

stoom-

verge-

De door den Burgemees

daar-

ter geviseerde verklaring

e be-

moet door den machinist

bezit.

Op de eerste aanvrage ver

igw er-

toond worden aan de be

t Op

ambten niet liet opsporen

ie zijn-

en constateeren van de over

Q.)

tredingen dezer verorde

ning belast.

Zie Bolsimrd.

_

ocr page 42

40

Schotertand.

Opsterland.

Bolsissard.

WonseradeeL

Op iederen tramtrein moet (minstens) een c onducteur dienst doen.

De conducteurs moeten voorzien zijn van dienst-kleeding of onderscheidings-teeken en signaalhoorn.

De conducteurs moeten steeds het door de Directie voor-geschreven signaal-toestel aan zich hebben.

De conducteurs moeten nauwlettend op het materieel toezien, om bij eenig voorkomend gebrek, als anderzins, den machinist ten spoedigste te kunnen waarschuwen.

Bediening tramtrein.

Zie Bolsward.

Zie Bolsward.


Samenstelling treinen.

Zie Itohivard.

Verbiedt plaatsing van (goederen- bagage- zand- enz.) „wagensquot; tusschen locomotief en rijtuigen en tusschen de rijtuigen onderling.

Goederenvervoer.

Zie Bolsward... indien met die rijtuigen personen vervoerd worden.

Zie bolsward... der wagens, locomotieven en rijtuigen uitsteken.

Op de balcons der rijtuigen mogen geen goederen vervoerd worden.

i ioederen mogen niet zoo geladen worden dat zij aan de zijden der wagens uitsteken.

ocr page 43

41

r

Zie Bolsward.

/.

Aengwirden.

Smallingerland.

WijmbritseradeeL

\

-

Zie Bolsward.

Zie Bolsward.

De personenwagens moeten direct achter de locomotief geplaatst worden, zoodat de vee-, zand en goederenwagens zich steeds achter de personenwagens bevinden.

De sproeiwagen mag echter tnsschen de locomotief en de personenwagens geplaatst worden.

Zie Bolsward.

Zie Hols ward.

Goederen mogen niet buiten de wagens uitsteken.

ocr page 44

42

Schoterland.

Bolsward.

Wonseradee!.

I n de personenrijtuigen mogen geen bagage of vrachtgoederen vervoerd worden, die door bun omvang als anderzins hinder voor medereizigers zouden kunnen opleveren.

In de bebouwde kom mag met goen grooter snelheid gereden worden dan die van een gewoon volwassen persoon, die stapvoets gaat.

Met geen grootere snelheid dan van •quot;gt; K.M. in bet uur mag gereden worden in bebouwde kommen, bij 't passeeren van dicht aan den weg staande huizen, bij het doorrijden der tolhekken en bij bet passeeren van zijwegen. bochten eu bruggen.

Indien de weg niet vrij is, of de trekdieren der rij- en voertuigen mochten schrikken, zal de machinist langzaam moeten rijden of zelfs stilstaan.

Met geen grootere snelheid dan van 5 K.M. in het uur mag gereden worden, in bebouwde kommen.

bij 't passeeren van bespannen rijtuigen

en van vee.

Zie Opsterland.

Beweging, Snelheid. Veiligheid,

Zie Bolsward wat betreft de snelheid in bebouwde kommen.

De snelheid moet belangrijk verminderd worden bij hei passeeren van wisselplaatsen, overgangen of bruggen, uitgezonderd in bebouwde kommen bij het naderen van vee, of indien om de eene of andere reden de veiligheid dit vereischt.

De machinist moet stoppen bij het schrikken van paarden of indien zich op wisselplaatsen, overgangen of bruggen vee bevindt.


De Conducteur moet in de bebouw-

dp kom naast de gaan.

stapvoets machine

Bij 't elkaar passeeren van twee treinen moet de een stilhouden en bewe gingloos blijven staan totdat de ander den

ocr page 45

43

Aengwirden.

Smallingerland.

Wijmbritseradeel.

■

In bebouwde kommen mag met geen grootere snelheid gereden worden dan van 10 K. M. in liet uur.

-Met geen grootere snelheid dan van ö K.M. in het uur mag gereden worden in bebouwde kommen, alsmede bij het naderen van bochten, wissels, bruggen, rijtuigen en koppels vee.

Zie Bolsward.


Indien en zoolang de spoorbaan niet vrij en onbelemmerd is, moet de machinist den gang verminderen of stilhouden.

Zoolang de weg, uit welke hoofde ook, niet geheel vrij en veilig is, moeten de treinen stilstaan.


Zie Opsterland.

Zie Bolsward.

ocr page 46

44

Schoterland.

Opsteriand.

Bo/sward.

Wonseradeel.

Niemand mag in beweging zijnde rijtuigen of wagens verlaten of bestijgen.

wissel geheel vrijgemaakt. Zie Bolsward

Niemand mag in beweging zijnde wagens bestijgen of verlaten, noch aan een ander daartoe hulp verleenen. Voor het onderweg in- of uitlaten van passagiers moeten de trammen worden stilgehouden.

Zie Bolsivard.

heeft

De machinist moet stoppen tot het in-of uitlaten van passagiers, waar dezen het verkiezen, tenzij dit in strijd mocht zijn met de veiligheid.


Alvorens door te rijden moeten de conducteurs aan tengevolge van schrikken, als anderzins. in gevaar verkeerenden hulp en hijstand vei-leenen.

Zie Opsteriand.

Buiten de bebouwde kommen mag met geen grootere snelheid gereden worden dan van 15 K.M. in het uur.

De Machine moet voorzien zijn van een luid klinkende bel.

De Machinist mag alleen geluidseinen geven met de bel.

Voor het geven van geluid-seinen moet bi j voorkeur van de bel gebruik gemaakt worden.

Beweging, Snelheid. Veiligheid. (Geluidsignalen.i

Zie Bolsward.


ocr page 47

WijmbritseradeeL

Aengwirden.

Smallingerland.

Niemand mag in beweging zijnde locomotieven, rijtuigen of wagens verlaten of bestijgen.

Zie Bolsmard.

Zie Botsward.

Zie Schoterland.

Zie Bolsward.

Zie Bólsward.

Bestuurders van Tram-rijtuigen moeten zie Op «terland.

Zie BoUward.

Het gebruik van de stoomfluit is verboden.

ocr page 48

40

Schoterland.

Opsterland.

Bolsward.

Wonseradeel.

De machinist moet luiden bij het naderen van zijstraten, bruggen of' krommingen; idem van rij- en voertuigen en personen, die zich op. tusschen of bij de rails bevinden.

Zie BoUward.

.....en hij het pas-

seeren van dicht aan den weg staande huizen en bij het naderen van tolhekken.

Het signaalgeven moet dadelijk gestaakt worden als nabijzijnde paarden of andere beesten schrikken.

Er mag geen stoom noch water uit de machine uitgelaten worden in de be-bouwde kommen, hij quot;t passeeren van bruggen, rij- of voertuigen, bochten, zijwegen en tolhekken.

Met de hel moet geluid worden bij 't passeeren van bespannen rij- en voertuigen of van vee : in bebouwde kommen en op die bogen in lt; den weg, waar ge-bon wen of hoornen het uitzicht belemmeren. zoomede des nachts moet van tijd tot tijd met de bel geluid worden. Daarentegen moet voortdurend geluid worden bij mistig weder, sneeuwjacht of andere omstandigheden, waardoor de tram op een afstand van 300 Meter niet duidelijk zichtbaar is. Met de bel mag niet geluid worden wanneer ei-n paard dat schrikt in de nabijheid is.

li ij 't passeeren van bespannen rij- en voertuigen of van vee mogen geen seinen met stoom gegeven, geen stoom uitgelaten en ook geen buitengewoon geraas gemaakt worden, waarvan het vee kan schrikken.

De machinist moet met de bel luiden onmiddellijk voor het in beweging brengen van de tram, bij het naderen van overgangen. wissels,brug-gen en bochten, bij het naderen van personen of vee binnen een afstand van 100 Meter, en gedurende het rijden door een bebouwde kom.

De machinist mag niet met de belluiden wanneer de tram zich nevens paarden bevindt

De machinist mag geen stoom laten vliegen noch de klep van den aschbak of de vuurdeur openzetten of geopend houden wanneer zich binnen den afstand van 50 Meter vee (except schapen) op don weg 3 bevindt

I


Zie Bolsward Zie

Zie Bolsward.

Zie Bolsward.

Niemand mag de door het trampersoneel te geven seinen nabootsen.

ocr page 49

4 t

Aengwirden. Smallingerland. Wijmbrifseradeel.

üe machinist moet door luiilen met do bel zijne aanwezigheid tijdig aankondigen bij bochten of krommingen, bij bruggen en zijwegen en bij het achtcroji rijden van door paarden getrokken rijtuigen.

Hij moet voetgangers, ruiters, bestuurders van rijen voertuigen, geleiders oi' drijvers van vee. wier vee. rij- en voertuigen zich bij, up of I ussclien de spoorstaven bevinden, bij tijds waarschuwen zieh te verwijderen.

De bestuurders van tram-rijtuigen zijn verplicht vóór het in beweging brengen daarvan of bij het naderen daarmede van overgangen, zijwegen, wissels, bruggen, bochten en bebouwde kommen helder met de bel te luiden.

Zie Aengwirden... door bet helder luiden der bel.

Zie Bolsward.


Zie Opsterland.

Ue machinist moet zooveel mogelijk alles verwijderen wat het schrikken van vee kan bevorderen.

n weg |

'/■ie Bolswarcl.

Zie Aengwirden.

...of in het algemeen het veroorzaken van ongelukken...

De bestuurders van tram-rijtuigen zijn verplicht zich te onthouden van het maken van schelle geluiden en het uitlaten van stoom indien zich in de nabijheid of op eenigen afstand paarden of ander vee op den weg bevinden.

Zie Bolsicard.

De aschbak en de vuurhaard moeten gedurende het rijden gesloten blijven.

Zie Bolsward.


ocr page 50

4S

Opsterland.

Bolsward.

Schoferland.

Wonseradee/.

Hij liet opduwen van rijtuigen anders dan door personen, moet op het voorste rijtuig een persoon aanwezig zijn voorzien van (l)ij voorkeur) een bel. die bezigende in de ge-valleii hierboven omschreven.

Deze bepaling geldt niet hij 't rangeeren.

Do locomotief mag — except bij 't rangeeren nimmer duwen.

De beweegbare bruggen blijven in den regel gesloten. Ze worden slechts op verzoek van belanghebbenden geopend, doch moeten steeds 15 minuten vóór de komst van een trein gesloten zijn.

Niemand mag binnen den afstand van 10 Meter vóór een in beweging zijnde tram over de trambaan loopen.

Niemand mag op de locomotief of op de tranrwegrij- en voertuigen klimmen.

Voorgeschreven trein-verlichting tus-schen zons-onder- en opgang;

a. Voor een locomotief die door rijtuigen of wagons gevolgd wordt: een wit licht midden voor den voorwand der beklee-

Voorgeschreven trein-verlichting tus-schen zonsonder- en opgang en bij zwaren mist (zoowel bij een tramtrein als bij een losse machine) oen wit licht aan do voorzijde van de locomotief tot verlichting

Voorgeschreven trein-verlichting tus-schen zonsonder- en opgang, bij mist. sneeuwjacht of andere omstandigheden waardoor de tram op :!00 Meter afstands niet duidelijk zicht-| baar is.

Seinen en Verlichting.

Voorgeschreven treinverüchting tns schen zons-onder- en opgang.

a. Voor een losse locomotief: een wit licht vóór en een wit licht achter:

h. Voor een tramtrein : een wit licht


ocr page 51

49

Aengwirden.

Smallingerland.

WijmbritseradeeL

i

1

? biquot;- I

i van een lijnde trani-

Zie Bolsward.

Voorgeschreven treinver-licliting tusschenzonsonder-en opgang en bij hevigen ini.st:

Elke tramtrein ot los-so locomotief moei voorzien zijn van een rood licht aan de voorzijde en een groen licht aan de achterzijde.

ocr page 52

■lü

Bo/sward.

Opsterland.

Schoferland.

Wonseradeel.

De niachinist moet luiden bij Lot naderen van zijstraten, bruggen of krommingen: idem van rij- en voertuigen en personen, die zich op. tnssc-lien of bij de rails bevinden.

Zie Bohlvard.

..... en bij het pas-

seeren van dicht aan den weg staande huizen en bij het naderen van tolhekken.

Het signaalgeven moet dadelijk gestaakt worden als nabijzijnde paarden of andere beesten ] schrikken.

Er raag geen stoom noch Mater uit de machine uitgelaten worden in de bebouwde kommen, bij 't passeeren van bruggen, rij-of voertuigen. bochten, zijwegen en tolhekken.

Met de bel moet i geluid worden bij 't passeeren van bespannen rij- en voertuigen of van vee ; in bebouwde kommen en op die bogen in i den weg. waar gebouwen of boonien bet uitzicht belemmeren. zoomede des nachts moet van tijd tot tijd met de bel geluid worden. Daarentegen moet voortdurend geluid worden bij mistig weder, sneeuwjacht of andere omstandigheden, waardoor de tram op een afstand van 300 Meter niet duidelijk zichtbaar is. Met de bel mag niet geluid worden wanneer een paard dat schrikt in de nabijheid is.

Hij 't passeeren van bespannen rij- en voertuigen of van vee mogen geen seinen met stoom gegeven, geen stoom uitgelaten en ook geen buitengewoon geraas gemaakt worden, waarvan het vee kan schrikken.

De machinist moet met de bel luiden onmiddellijk voor het in beweging brengen van de tram, bij het naderen van overgangen. wissels,brug-gen en bochten, bij het naderen van personen of vee binnen een afstand van 100 Meter, en gedurende het rijden door een bebouwde kom.

De machinist mag niet met de bel luiden wanneer de tram zich nevens paarden bevindt

De machinist mag geen stoom laten vliegen noch de klep van den aschbak of de vuurdeur openzetten of geopend houden wanneer zich binnen den afstand van 50 Meter vee (except schapen) op den weg bevindt


Zie Bolsward

Zie bolsward.

Zie Bolsward.

Niemand mag de door het trampersoneel te geven seinen nabootsen.

ocr page 53

47

WijmbritseradieL

Aengwirden.

Smallingerland.

De iiuichiiiist moet iluor luiden met. de bel zijne aanwezigheid tijdig aankondigen bij bochten of krommingen, bij bruggen en zijwegen en bij het achterop rijden van door paarden getrokken rijtuigen.

Hij moet voetgangers, ruiters, bestuurders van rij ■ en voertuigen, geleiders ol' drijvers van vee. wier vee. rij- en voertuigen zich bij, op of tusschen de spoorstaven bevinden, bij tijds waarschuwen zieh te verwijderen.

De bestuurders van tram-rijtuigen zijn verplicht vóór het in beweging brengen daarvan of bij het naderen daarmede van overgangen, zijwegen, wissels, bruggen, bochten en bebouwde kommen helder met de bel te luiden.

Zie Aengwirden... door het helder luiden der bel.

Zie Bolsward.


Zie Opsterland.

De machinist moet zooveel mogelijk alles verwijderen wat het schrikken van vee kan bevorderen.

Zie Bols ward.

Zie Aengwirden.

...of in het algemeen het veroorzaken van ongelukken...

De bestuurders van tramrijtuigen zijn verplicht zich te onthouden van het maken van schelle geluiden en het uitlaten van stoom indien zich in de nabijheid of op eenigen afstand paarden of ander vee op den weg bevinden.

Zie Bolsward.

De aschbak en de vuurhaard moeten gedurende het rijden gesloten blijven.

Zie Bolsward.


ocr page 54

48

Bo/sward. Opsterland. 1 Schoferland. Wonseradeel.

I I

Bij liet opduwen van rijtuigen anders dan door personen, moet op het voorste rijtuig een persoon aanwezig zijn voorzien van (bij voorkeur) een bel. die bezigende in de gevallen hierboven omschreven.

Deze bepaling geldt niet bij 't rangeeren.

De locomotief mag — except bij 't rangeeren nimmer duwen.

De beweegbare bruggen blijven in den regel gesloten. Ze worden slechts op verzoek van belanghebbenden geopeud, doch moeten steeds 15 minuten vóór do komst van een trein gesloten zijn.

Niemand mag binnen den afstand van 10 Meter vóór een in beweging zijnde tram over de tram-baan loopen.

Niemand mag np de locomotief of'op de tramivegrij- en voertuigen 1 dimmen.

Voorgeschreven trein-verlichting tus-scben zons-onder- en opgang;

a. Voor een locomotief die door rijtuigen of wagens gevolgd wordt; een wit licht middenvoor den voorwand der brklee-

Voorgeschreven trein-verlichting tus-schen zonsonder- en opgang en bij zwaren mist (zoowel bij een tramtrein als bij een losse machine) een wit licht aan de voorzijde van de locomotief tot verlichting

Voorgeschreven trein-verlichting tus-schen zonsonder- en opgang, bij mist. sneeuwjacht of andere omstandigheden waardoor de tram op ÜOO Meter afstands niet duidelijk zichtbaar is.

Seinen en Verlichting.

Voorgeschreven treinverlichting tus schen zons-onder- en opgang.

a. Voor een losse locomotief: een wit licht vóór en een wit licht achter;

h. Voor een tram trein: een wit licht


ocr page 55

49

Aengwirden.

Smallingerland.

llijmbritseradeel.

|

1

ag bin-nd van Ar een zijnde tram-

Voorgeschreven trein verlichting tus.schen zonsonder-en opgang en bij hevigen mist:

Elke tramtrein ot losse locomotief moet voorzien zijn van een rood licht aan de voorzijde en een groen licht aan de achterzijde.

Zie Bolsward.

reven S tus der- en

ii losse en wit Ben wit

i tram-I

it liohtl

ocr page 56

50

Schoierland.

Opsterland.

Bo/sward.

Wonseradeel.

ding van de locomotief;

b Voor do rijtuigen: rood licht a d voorzijde. groen licht a d achterzijde:

c. Voor het laatste rijtuig indiev dit elt;-v {goederen-) 'wagen is.

een licht aan do achterzijde groen en ter weerszijde wit schijnende;

d. voor een losse machine;

een wit licht achter (Bolsward regelt hrugseinen in Art. 8 der Verordening.) van het spoor; een rood licht a/d voorzijde; een groen licht a d achterzijde.

B, en W, behouden zich de regeling voor van geluidsignalen of lichtseinen (en remtoestellem.

«. voor een trein: vóór een helder wit licht, aan den top een helderrood licht, achter een helder rood licht:

b. rijtuigen inwendig: lichten, die voldoende verlichten, in ieder rijtuig.

vóór den voorwam der bekleeding vai de locomotief,

c. Voor de rijtui] gen: eon rood lich: voor en een groei; licht achter:

d. Voor het laatM voertuig, zijnde geciil personenrijtuig: enj licht aan de achter ■ zijde groen en tci; weerszijde wit schiji nende


Verzekering van eet onbelemmerd . Verkeer.

Bestuurders van'J rijtuigen of leideigt; ; van vee als bij Bol* | ! ward.

Zie Holmard.

Bestuurders van rij- en voertuigen moeten de spoorbaan vrijlaten, zegge uitwijken om oponthoud te voorkomen.

Men mag met rijen voertuigen geen brug oprijden noch daarop vee leiden of drijven, wanneer een tram in de nabijheid der brug in aantocht is.

Niemand mag binnen de breedte der tramwegen rijden of vee leiden of drijven, wanneer een tram in aantocht is.

1

ocr page 57

51

teel.

Aengwirden.

1

Smallingerland. Wijmbritseradeel.

orwaiK

ig var

s rijtuil

)(1 licli

groei

laatsti

de geci

g: en

achtei

en te

t se li ij 3

van eer

:

erd

s vai

Zie Bolsward.

leidei-

iij Hoh

U

Bij het naderen van een

leder voetganger, ruiter.

locomotief of tramtrein zijn

bestuurder van een rijtuig

de bestuurders van rij- of

of vrachtkar, leider of drij

i voertuigen, de voetgangers,

ver van vee is verplicht ;

; ruiters en geleiders van

den weg, aangewezen tot j

vee verplicht — na waar-

het berijden niet tram-

1 schuwing van den niachi-i

rijtuigen, te verlaten of te i

ocr page 58

52

Bo/sward. \ Opsterland. Schoterland. Wonseradeel.

Tramvoertuigen mogen niet op den weg blijven staan.

Bestuurders van rijtuigen of geleiders van vee. moeten wanneer de tram zich bi-vindt in of op wissels, \ bruggen of overgan- r gen. vóór de geplaat- | ste haltseinen stilhouden.

Bestuurders van rij- en voertuigen en geleiders van vee zijl verplicht onverwijld de bevelen der politie op te volgen, strek-kemle tot het verzekeren van orde en veiligheid in zake het tramverkeer

Zie Opsterlaytd.

Kr mag niets be lemmerends oj). bij. iu of tussclien de rails geplaatst of geworpen worden.

De tramweg mag niet onbruikbaar gemaakt worden

Er mogen geen zware voorwerpen over de tramwegen gesleept worden. De tramweg wordt dagelijks minstens

ocr page 59

58

?l.

Aengwirden.

Smallingerland.

Wijmbritseradeel.

nist door 't luiden meteen

doen verlaten zoodra een

door 1!. en W goedgekeurde

hamrijtuig hein tot op

bel — do spoorbaan voor

eeuigen afstand genaderd

den doortocht zoo spoedig

is. en dezen weg geheei

mogelijk geheel vrij lt;^11

vrij te laten, zoodat het

onbelemmerd te laten.

tramrijtnig ongehinderd kan

doorrijden.

Zonder volstrekte nood

Zie Opsterland.

zakelijkheid mogen geen

locomotieven of tramwa

gens op de rails langs den

weg blijven staan. (Hier

voor moet dc machinist

zorgen.)

van

eiders

iwan-

ch be-

isseh,

jrgan-

plaat-

stil-

piliï i

Zie Opsterland.

Het is verboden de spoor

,

1

i—

staven te beschadigen.

1 1

ocr page 60

Bolsward. j Opsterland.

Sc hot er land. Wonseradeel.

éénmaal op kusten der Mu. over zijn ge-lieele lengte geschouwd.

H. en W. geven liil 't ontdekken van eenig gebrek aan den tramweg schriftdijk aan de tramdirectie kennis, onder mede-deeling van de voorzieningen. die naar hnnne meening, getroffen moeten wor-

Verschillende bepalingen van orde.

De conducteurs mogen geen be-| schonken personen in de rijtuigen toc-; laten.

! Het rooken in niet ! rook compartimenten is verboden.

Men mag geen i geladen vuurwapens in de tramrijtuigen bij zich hebben.

Men mag in de personenrijtuigen geen bagage of vrachtgoederen bij zich hebben, die. door 1 hun omvang als anderszins. voor andere reizigers hinder kunnen opleveren.

Het trampersoneel zi'- Opsterland. zilt;- Opsterland.

is onverwijlde gehoorzaamheid aan de policie verschuldigd.

T rambest uu rders en beambten zijn alle ge-viaagde inlichtingen aan B.en W.schuldig.

ocr page 61

55

Smallingerland. WijmbritseradeeL

Aengwirden.

Zio Opsterland.

Zie Opsterland

!

ocr page 62

I 5(5

_

Bolsward.

Opsieriand. Schoterland.

Wonseradee/.

B. en W. knnnon

liet getn'iiik van een

tramweg verbieden

en den dienst schor

sen of staken.

In deze gevallen is

gehoorzaamheid op

gelegd, en moet de be

ambte, aan wien quot;t

bevel gedaan is, on

middellijk aan alle

hoofdbeambten van

de stations langs den

weg het bevél over-

brengen.

Ri| quot;t reinigen der

rails in de bebouw- :

de kommen zullen.

; vuil. sneeuw, euz.. j

niet 0}i straat mogen

blijven liggen, maar

: onmiddellijk door en

; ten koste van de

Mij. moeten worden

verwijderd.

Bij aankomst aan

de stations moeten

i

de conducteurs de

namen der stations

afroepen en den ver-

moedelijken duur van

het oponthoud indien

dit langer is dan ö

!

minuten.

Oj) aangewezen

In de kantoren der

plaatsen moeten ge-

tramwegmaatscbap- i

l waarmerkte klach-

pij moeten gewaar- 1

tenboeken voorban-

merkte klachtenbor-

den zijn. die den

ken voorhanden zijn.

Burgemeester ton

en op de eerste aan

allen tijde zal kun

vrage door den kan

nen inzien.

toorchef worden ver

strekt.

-

ocr page 63

Wijmbritseradee!.

Aengwirden.

Smallingerland.

Zie Opsterlavd.

Zie Wonseradeel.

Het is verboden de tram-rijtuigen te beschadigen.

ocr page 64
ocr page 65
ocr page 66
ocr page 67
ocr page 68

Stoomdrukkerij HOLDERT amp; Co., Amsterdam.