■ • \ .....- - ■ ■ gt; ■ - ■ . -i • ■ - . - . •'
/■ ■■■:••:. v-;,.-
li. . ^ .v . - ;; ■ - /■., ; *••••••.
' .•quot;• •v ; '■ ' ''V'i'- 'V •: . v: • •
■ J - , A i /r ) 1 . ' ' ■ '
' -r 1 •- quot;• .......•
v i.
. • . / .
■■ ■'
• • • • ' - -i- .■ •w ;; . • • ■ ■ •
- 1 ;A; •; *■ ■ ' .' ,i ■ • • lt; . v
'-ï -v-► - •
- • . ■ ■ • • lt;?.«. -■ v. ... . •
.... r. ■; -u .,4 ^ I.-- - 'i-
■, ■; • .. i ' -A. u ^
■' ■ /v quot; '** *' r: \ • ' ; J i,.'I'.
I ^ ; V ■ ^ ^ J . '•
;
:• ' * •• • tquot; • .-'.v ,■ - k- '
y-i-' /v;quot;-. . •lt; .''' '■ ■ 'i'-■■ i .' ' .... .-/SV' ^ -■:■
BIBLIOTHEEK UNIVERSITEIT UTRECHT
2911 142 8
, / y On. D. FRIELING 2'^
dm. plataanstraat 7 ^ A ^ 148266 BH KAMPEN '9Te, 05202 - 13630
VEEARTSENIJ-RECEPTEN
/ / C oamp;s*-
/
door
j. j^RUUN,
Gemeente-Veearts te Oldebroek.
Bibliotheek der ■Rijksuniversiteit te Utrecht Aid. Diergeneeskunde
—»- »^lt;gt;^.«5,-.---
Kampen. G. Ph. ZALSMAN.
4^8r-
aNELPER.SDMIK—V-AN /.ALSMAIM Tij; KAMl'iSW. ^
^ /k. .uï* .^'Y S/-
. FRIEÜNG
DIERENARTS KAMPEN
Op verzoek van vele Veehouders om eenige van mijn Eecepten, die ik, als practicus veearts, vele jaren met goed gevolg heb toegediend, voel ik mij gedrongen, uit liefde voor den veestapel, vóór ik vertrek naar Amerika, aan hun verzoek te voldoen, om het in druk te geven. Ik heb de Recepten in 't Hollundsch geschreven, alsmede het gewicht in grammen vermeld, bijvoorbeeld een ons heeft 100 gram, een lood 10 gram.
JU IS R U M H,
Gemeentelijk- Veearts.
Oldebroek, 20 Juni 1887.
1»
Inwendig voor Koeien.
üo. 1. Verstopping met opgeblazenheid
der maag.
150 Gram, 100 » 100 » 10 »
Wonderzout Gentiaan Fenkelzaad Braakwijnsteen
Te zamen tot poeder, 2 maal daags 3 op hoop vol eetlepels met Ya flesch warm water in te geven.
De koe goed gedekt, vermijden van aardappelen of knolgewas te geven, nog minder warm of ver-broeid gras of groen. Het middel kan zoo noodig herhaald worden.
3. Bij zeer sterke opgeblazenheid met weeke mest.
Zuiveringszout (Bicarb. Natr.) 120 Gram. Pepermuntolie 40 Droppels.
Fenkelolie 60 gt;
Gentiaan 120 Gram,
Te zamen tot 4 poeders. Om de 8 of 12 uur één, met 1/2 flesch koud water in te geven.
6
3. Indien de koe dun Is, ^weinig eetlust, minder melk, goede mest en tussehenbelden koud Is.
Spiritus aromaticus 90 Gram.
Pepermuntwater 260 »
gemengd.
Om de 12 uur 1/s gedeelte in te geven met l/3 fl. warme zoete melk of water. Recept 1 eu 2 kan ook met goed gevolg gebruikt worden, indien de mest niet te week is.
4. BIJ sterke verstopping.
Wonderzout 300 Gram
Aloë, van de beste 30 »
Gemberpoeder 15 gt;
De poeder ora de 12 uur 1/s in te geven met een flesch koud lijnmeelwater.
5. MelkTuur of Melkzlekte.
Bij groote fijne melkgevers komt deze ziekte veel voor, ofschoon ik nimmer beesten behandeld heb van het eerste en tweede kalf, maar van het derde en verdere jaren honderden, en altijd binnen de 48 uur na het kalveren; daarom is het raadzaam de koe in dien tijd weinig drinken te geven en niet vooraf te melken, daar anders de koe, voor of onder het kalve-
7..
ren de ziekte alreeds kan krijgen. Indien men na het kalveren in bet opgegeven tijdperk bespeurt dat de koe koud wordt en de melk vermindert, haalt men haar van den stal en zet haar goed gedekt in 't stroo. Dan duurt het niet lang of de koe valt en kan moeielyk of niet weer opkomen; indien zij blijft liggen, zorg daa.daLJiet beest niet te vlak ligt, daar anders door wind de buik wordt opgezet. Om de 6 uur omleggen en melken; vooral geen mest afhalen eer de koe weer aan de beterende hand is, want in de ziekte doet de mest voor den enteldarm groote diensten. Maar spoedig het volgende middel voorzichtig in te geven:
2 flesschen best Bier,
1/a flesch Water,
l1/, ons Anijszaad.
Te zamen laten koken, het aftreksel in 2 keer om het uur in te geven.
Vier a vijf uur later de volgende poeder:
Wonderzout 200 Gram.
Te zamen 5 minuten laten koken op 21/3 flesch water, na het koken bij te voegen 1/3 pond stroop. Om de 4 uur 1/,ï flesch koud in te geven, — en geen medicijn meer toe te dienen, — maar zorg, als de koe weer eetlust krijgt, of drinken wil hebben, niet te veel.
8,
Mogt het blijken, na verloop van 3 a 4 of 5 dagen, dat de mest hard of te weinig komt en de melk vertraagd blijft, geeft haar dan het volgende recept in:
Aloë, van de beste, 20 Gram.
Wonderzout 80 »
Gemberpoeder 5 »
Te zamen in eens met koud Lijnmeelwater in te geven. — Kan herhaald worden.
Rug en lenden met de volgende smeer:
Geest van Ammoniac 90 Gram.
Terpetijnolie 30 »
Raapolie 60 »
gemengd, om de 6 uur smeeren, maar goed in te wrijven.
6. Tot voorbehoed tegen het melkTuur
heb ik met goed gevolg het volgende toegediend: 2 ons Anijszaad,
ruim een halve flesch water,
2 flesschen zoete melk.
Te zamen laten koken, aftreksel pl. m. 24 uur voor het kalveren warm in te geven; dit middel kan geen kwaad te herhalen na het kalveren. Aderlating 8 dagen voor het kalveren mag ik niet afraden.
9
7. Achterblijven van de nageboorte of kort vuil.
50 Gram 50 »
50 » 5 »
Zeeschuim
Zevenboom
Borax
Terpetijnolie
Te zamen tot 3 poeders. Om de 12 uur een in te geven, met een flesch lijnmeelwater; van tijd tot tijd de koe wat keukenzout te geven is sterk aan te bevelen; ook voor ander vee is het niet te verachten, want ik heb voorbeelden meer dan één ondervonden, dat een koe door gebrek aan zout zoo vermagerd was, dat de boer hem aanbood voor f 18 en maar f 12 kon krijgen. Mijn hulp bg een ander ziek beest werd ingeroepen, en toen ik mijn aandacht er op vestigde, vond ik de oorzaak in het eten van alle vuile voorwerpen, en schreef de volgende poeder voor, als:
8. liekziekte genaamd.
Alsemknoppen 150 Gram.
gemengd,
daarvan 2 maal daags een hand vol met een flesch koud water ingegeven, na zulks 3 pakken gebruikt te hebben, bedankte de koe voor alle Tuile voorwer-
10
s
pen, en de boer verkocht haar het volgende jaar voor f 180.
9. Maweeën, werken of persen na het kalveren.
Heulsap. (Laudum lig. Sydenh.) 10 Gram, 60 Droppels, 3 maal daags, met een flesch aftreksel van een handvol kamillen.
Poeder van Valeriaan van ieder 100 Gram. gemengd.
Recept No. 7 mag in zulke gevallen niet ingegeven worden.
lO. Voor gestrikte baarmoeders der koeien.
Indien de koe kalven moet en niet kan, daar de koe niet ontsloten is, heb ik gevallen gehad, dat ik gehaald werd en bevond dat de koe zwaar perste; het gier (uijer) niet vol en de banden vast waren. In zulke gevallen, dat door vooraf gedaan onderzoek, de koe nog is gesloten, is het raadzaam de koe krampstillende middelen in te geven, als:
Een aftreksels van kamillen, een flesch met 30 droppels Heulsap. (Laud. lig. Sydh.)
Zoolang de koe perst om de 8 uur te herhalen. In de meeste gevallen raakt het persen spoedig over en men krijgt binnen of met de acht dagen
11
goed en wel een levend kalf, Maar zijn er teekens, namelijk, het uijer vol, banden gedeeltelijk weg, bloedig slijm, en men overtuigd is, dat het kalf geen verkeerde ligging heeft, maar werkelijk de koe gestrikt is, geve men haar in, als:
M. Poeder van Zeeschuim 60 Gram.
Witte Zeep 80 »
geschraapt,
in 2 flesschen zoete melk, warm en de zeep gesmolten zijnde, geve men het de koe in eens te za-zamen warm in, dekt het beest warm onder en wachte 24 uur, eer men er meer aan doet; mocht het kalf komen, grijpt het dan maar bij de beenen.
12. Tot aanvoer der melk. Indien de mest niet week is.
Salpeter 150 Gram.
tot 6 poeders; 2 maal daags een poeder met 1/2 flesch warm water in te geven. Indien het nyer gezwollen is, kan men het van tijd tot tijd geheel insmeeren met warm rystenmeel en azijn, of met karnmelk en roggemeel. Telkenmale melken is aan te bevelen.
12
13. Hij weeke mest en aanvoer der melk.
Pepermunt.water 300 Gram.
Spiritus aromaticus 80 »
gemengd,
2 maal daags 1/4 gedeelte met een flesch warme zoete melk in te geven.
14. Het hoesten met korte adem, steunen en harde mest, minder melk.
Salpeter 180 Gram.
Tot 6 poeders 2 maal daags één, met Yz flesch of meer lijnzaadwater in te geven.
15. Uij een dikke verharde tong uitwendig.
Loodwit 250 Gram.
Goudglid 50 »
Varkensreusel 150 »
gemengd,
2 maal daags uitwendig onder het strottenhoofd en kaken, dik in te smeeren, de koe goed gedekt en den hals niet te vergeten; is de smeer te hard,
13
laat het dan op de plaat of vuur iets smelten; vooral volhouden en de koe geneest. Inwendig in den mond met wat honing, doet goede diensten.
16. Bloed watereir
In 't vaassen, oogen, gier, mond, alles een wit-geele kleur of het dier dood is, melk weg idem geel; dek de koe vooral het voorste gedeelte, en leg op de lenden, minstens om het half uur, een uitgewrongen natte koude lap en geeft inwendig, om de vier uur, een flesch gaar stijfselwater, maar zoo dun dat het in en uit de flesch wil, met 1/, lepel krijtwit. Volhouden en de koe zal genezen.
If. Miltvuur.
Indien een koe spoedig sterft, is het raadzaam voor een onkundige, haar op een goeden afstand van het huis en ander vee, met huid en alles, diep te begraven. Tevens moet er aangifte gedaan worden bg den Burgemeester. Weest op uwe hoede voor uw ander vee en geeft dan als een goed beproefd huismiddel, al zijn zij oogenschijnlijk gezond, het volgende middel aan iedere koe.
Beste Azijn % flesch.
Buskruit 2 lepels.
Eijeren 2
Te zamen goed geschud, en om de 12 uur 3 a4
12
IS. Bij weeke mest en aanvoer der melk.
Pepermuntwater 300 Gram.
Spiritus aromaticus 80 »
gemengd,
2 maal daags */4 gedeelte met een flesch warme zoete melk in te geven.
14. Het hoesten met korte adem, steunen en harde mest, minder meik.
Salpeter 180 Gram.
Tot 6 poeders 2 maal daags één, met '/g flesch of meer lijnzaadwater in te geven.
15. Bij een dikke verharde tong uitwendig.
Loodwit 250 Gram.
Goudglid 50 »
Varkensreusel 150 »
gemengd,
2 maal daags uitwendig onder het strottenhoofd en kaken, dik in te smeeren, de koe goed gedekt en den hals niet te vergeten; is de smeer te hard,
13
laat het dan op de plaat of vuur iets smelten; vooral volhouden en de koe geneest. Inwendig in den mond met wat honing, doet goede diensten.
16. Bloed wateren.
In 't vaassen, oogen, gier, mond, alles een wit-geele kleur of het dier dood is, melk weg idem geel; dek de koe vooral het voorste gedeelte, en leg op de lenden, minstens om het half uur, een uitgewrongen natte koude lap en geeft inwendig, om de vier uur, een flesch gaar stijfselwater, maar zoo dun dat het in en uit de flesch wil, met 1/, lepel krijtwit. Volhouden en de koe zal genezen.
\f. Miltvuur.
Indien een koe spoedig sterft, is het raadzaam voor een onkundige, haar op een goeden afstand van het huis en ander vee, met huid en alles, diep te begraven. Tevens moet er aangifte gedaan worden bij den Burgemeester. Weest op uwe hoede voor uw ander vee en geeft dan als een goed beproefd huismiddel, al zijn zij oogenschijnlijk gezond, het volgende middel aan iedere koe.
Beste Azgn % flesch.
Buskruit 2 lepels.
Egeren 2
Te zamen goed geschud, en om de 12 uur 3 a4
14
maal iedere koe dezelfde hoeveelheid in te geven ; jonger vee iets minder. Zet al uwe beesten een wrangwortel en zuiver zoo spoedig mogelijk alle voorwerpen, die met het dier in aanraking zyn geweest, met chloorkalk, opgelost in water, dan zult gij voor groote rampen bewaard blijven ; voor mensch en beest hoogst besmettelijk.
Xongblaar.
Zuiveringszout Fenkelolie
goed te zamen gewreven tot 10 poeders, 2 maal daags iedere koe een poeder, meb een flesch koud water in te geven, na het ingeven zal de koe beter eten, men behoudt het grootste gedeelte en goede melk en behoedt haar voor het klauwzeer. Het middel kan bij eenige beesten herhaald worden.
19. Klauwzeer.
Aluin.
Rgstemeel.
Azijn.
Te zamen tot een pap, 2 maal daags in een zakje om de klauwen te binden.
IS.
440 Gram 10 »
15
SO. Zeere speenen of peppen.
1 deel.
2 deelen.
Lood Azijn
Zoete Olie
Te zamen na het melken goed in te smeeren.
21.
Gezwollen beenen.
Gedurig wasschen met Klei of Modder en Azijn.
22. dezwollen spronggcwrichten.
Als No. 21, of met Brandewijn en Groene Zeep.
23. Cestooten of gehouwen wonden.
Bij veel zwelling eenige malen daags wasschen met Kijstemeel en Azijn, daarna, als de ontsteking weg is, wasschen met sterk Groenezeepwater.
24. Persloop, dun als vuil water.
Dit is een gevaarlijke ziekte, die de koe binnen acht dagen doet sterven, wanneer er geen goede gepaste middelen worden aangewend ; het darmslijm soms met bloed vermennrd en ier doch zonder mest)
O
koningshoofd of boekenpens blijft de mest vast zit-
14
maal iedere koe dezelfde hoeveelheid in te geven ; jonger vee iets minder. Zet al uwe beesten een wrangwortel en zuiver zoo spoedig mogelijk alle voorwerpen, die met het dier in aanraking zijn geweest, met chloorkalk, opgelost in water, dan zult gij voor groote rampen bewaard blijven ; voor mensch en beest hoogst besmettelijk.
IS. Tongblaar.
Zuiveringszout 440 Gram
Fenkelolie 10 »
goed te zamen gewreven tot 10 poeders, 2 maal daags iedere koe een poeder, met een flesch koud water in te geven, na het ingeven zal de koe beter eten, men behoudt het grootste gedeelte en goede melk en behoedt haar voor het klauwzeer. Het middel kan bij eenige beesten herhaald worden.
10. Klauwzeer.
Aluiu.
Rijstemeel.
Azijn.
Te zameu tot een pap, 2 maal daags in een zakje om de klauwen te binden.
15
SO. Zeere speenen of peppen.
1 deel.
2 deelen.
Lood Azijn Zoete Olie
Te zamen na het melken goed in te smeeren.
21.
Gezwollen beenen.
Gedurig wasschen met Klei of Modder en Azijn.
22. (Gezwollen spronggewriehten.
Als No. 21, of met Brandewijn en Groene Zeep.
23. Cestooten of gehoiwen wonden.
Bij veel zwelling eenige malen daags wasschen met Rijstemeel en Azijn, daarna, als de ontsteking weg is, wasschen met sterk Groenezeepwater.
24. Persloop, dun als vuil water.
Dit is een gevaarlijke ziekte, die de koe binnen acht dagen doet sterven, wanneer er geen goede gepaste middelen worden aangewend ; het darmslijm soms met bloed vermengd en ier doch zonder mest) koningshoofd of boekenpens blijft de mest vast zit-
16
ten. Zulk beest 4 a 5 of 6 flesschen afkooksel van Lijnzaad per dag. Warm lijmig drinken als lijn-meel enz., warm in 't stroo en toegedekt, de melk gaat geheel weg. Volhouden met ingeven tot de mest weer natuurlijk is en de melk vermeerdert; 2 maal daags kan men bij iedere flesch een lepel Azijn voegen.
25. Weeke dunne mest.
2 maal daags 1/3 gedeelte van een halve flesch Rum, 2 Eijeren en warme zoete Melk; te zamen een flesch, jonger vee wat minder, volhouden tot het dier hersteld is.
96. Overgeven of braken.
Het komt meer dan eens voor dat de koeien, na het eten het voeder weder uitspuwen. Wel overtuigd zynde dat er geen voorwerp in de keel zit, geve men het de volgende middelen, als:
Alsemknoppen 150 Gram.
Te zamen tot poeder, 2 maal daags drie lepels met koud water in te geven.
17
27. Moeielijk boter karnen.
Braakwynsteen 20 Gram, tot 3 poedertjes, iedere koe om den anderen dag een poedertje, gesmolten met een theekopje kokend water. Te zamen met een flesch koud water in te geven, de 3 poedertjes zijn voor een koe, zoo noodig kan herhaald worden.
9S. Eiuizen.
Witte Nieswortel 50 Gram.
Tabak 50 »
Te zamen. op 4 kop water koken. Wasschen met een borstel waar de diertjes zitten.
30. iSehurlt of deegmull.
Bruinsteen 100 Gram.
Bloem van Zwavel 50 »
Varkensreusel 500 gt;
of Raapolie ^ Flesch.
Te zamen eenmaal daags de schurftplekken in te wrijven, voor schapen op den neus en om den mond goed gesmeerd, geneest spoedig en is niet vergiftig.
SO. Kreupelheid van het schouderblad, rug of kruis-
Kamfer 25 Gram.
2
18
Brandewijn 350 Gram (halve fl.)
Witte of Groene Zeep 60 »
Cajeputolie 30 »
Gemengd,
2 maal daags smeeren.
31. Idem voor kreupelheid.
Geest van Ammoniac 60 Gram.
Gemengd,
2 maal daags smeeren.
Deze smeersels mogen niet aangewend worden indien het lijdende deel te warm is. Dan eerst smeeren met klei, modder of rgstemeel met veel azyn, tot de ontsteking weg is.
19
Voor Paarden.
Mo. 1. Tooi* den droes met zwelling onder de keel.
Poeder van Calmuswortel.
gt; » Fenkelzaad.
Bloem van Zwavel.
Spiesglans. Van ieder 100 Gram.
Te zamen tot poeder, 2 maal daags 2 lepels over het voeder, of metstroop of honing in te geven. Geeft het paard slobbering van Gerstemeel en Weite-zemelen. Zet het in een tochtvrijen stal en toegedekt. De klieren 2 maal daags in te smeeren met varkensreusel; indien zij hard blijven, pappen met warm Lijnmeel en Water of Karnmelk tot zij goed door zijn, is aan te bevelen.
Voor hoesten.
Salpeter 150 Gram.
Te zamen tot poeder, 3 maal daags een lepel over het voeder, of met Honing, Stroop of Boter in te geven.
2
20
3. Voor bevangenheid.
Salpeter ^50 Gram-
Vollekruidwortel (arnica) 75 »
Tot poeder, 2 maal daags 2 lepels, met roim een halve flesch warm water. Aderlating en dragt is noodig, den voorhoeven de ijzers afnemen en zetten die hoeven in zakjes met rijstemeel en azijn, of modder en azijn, tevens warm toedekken.
4. |»e neteli-oos, belroos.
Over de huid komen een aantal knobbels, de een grooter en de ander kleiner.
Geeft het paard het recept No. 1.
Goed toegedekt en zoo noodig een dragt voor in de borst en aderlating.
5 Voor buikpijn nit gevatte komle.
Spiritus aromaticus 70 Gram.
Fenkelolie 40 Dr0PPels-
Heulsap (Laud, liq- Sydh.) 2 Gram. gemengd,
om het uur of 2 uur Vs gedeelte met warme zoete melk in te geven.
21
6. Idem voor buikpijn.
Anijszaad 2 Ons, (200 Gram.)
Zoete melk 21/2 Fiesch,
Te zamen laten koken, afkooksel warm om het uur de helft in te geven, met een stuk boter. — Dit recept niet vergeten.
7. Idem voor buikpijn
Rum 11 z Flech.
Vs gedeelte in te geven met een fiesch warme zoete melk. Zoo noodig om het uur te herhalen.
S. Verstopping, koliek.
Wonderzout 200 Gram.
Fenkelzaad 75 »
Gentiaan 50 »
Tot poeder, om de 3 uur de helft in te geven met een fiesch warm water.
Het paard rond laten stappen is raadzaam. Het middel, zoo noodig, kan herhaald worden.
9. Idem voor verstopping en win dkollek-
Zuiveringszout 160 Gram.
Gentiaan 80 »
Fenkelolie 60 Droppels.
r - 22
te zamen tot 4 poeders. Om de 2 uur een in te geven met 1/ll flesch lauw water.
lO. Bloed pissen.
Men kan dezelfde behandeling toedienen als recept 16 dat voor de koeien is voorgeschreven.
11. Bij plotselinge verlamming.
Dadelijk een aderlating. Lenden en kruis koud houden met Klei, Modder en Azijn, tot de hitte geheel over is, want in de meeste gevallen ontstaat de ziekte door volbloedigheid of vergiftiging en ook wel door kort zwenken.
Salpeter 120 Gram.
Te zamen.
Uit recept moet in 24 uur bij tusschenpoozen ingegeven worden. Het recept kan herhaald worden. Verkoelende lavamenten op de maag aangewend worden. Als het paard met den 4en dag niet weer staat, laat het dan, als het niet dood is, maar afmaken.
23
y
19. Bij weeke dunne mest.
Gebruik No. 25 totdat het beter is, met droog voeder, als voor de Runderen is voorgeschreven.
13. neusbloeding.
Een gevaarlijke ziekte bij paarden en runderen. Deze ontstaat gewoonlijk door springen, hard loopen, zwaar trekken enz.
Met goed gevolg heb ik meer dan eens een huismiddel toegediend, als:
Beste Azijn 1/2 Flesch.
Eijeren 6 Stuks.
Te zamen goed geschud. Om de 12 uur ï/3 gedeelte in te geven. Houdt het dier rustig op stal.
14. Voor gailen.
Ammoniacgeest liq 50 Gram.
Tincturen van Spaansche Vliegen 2 »
Raapolie 60 »
Te zamen in een goed gestopt fleschje eenmaal of om den anderen dag enkel de gal goed insmeeren.
15. Zwelling en pijn in de pezen.
Indien de pezen warm en gezwollen zijn, moeten
24
deze gewasschen worden met koud water, beter nog een windsel om liet been, van dc knie tot aan de koot of kogel, niet te stijf, en gestadig met koud water nat houden. Is de zwelling met 3 a 4 dagen niet geheel weg, dan smeeren met de volgende zalf: Kwikzalf 100 Gram.
gemengd.
Te zamen eenmaal daags smeeren en vooral het windsel er om houden.
16. Mok, l»oven en omlei' het koot-gewricht.
_2 of_ 3 dagen goed afwasschen met warm zeepwa- ^
ter, de lange haren wegknippen en vervolgens smeeren met:
Blauw Vitriool 20 Gram.
Aluin 9
Opgelost in Va A680'1 kokend water, bij te voegen 1/1 üesch azijn, eenmaal daags in te smeeren.
17. Idem bij mok onder vetlok.
Lood Azijn 1 Deel.
Raapolie 2 Deelen.
25
Te zamen 2 maal daags smeeren eu om de 3 dagen afwasscben met zeepwater.
IS. Drooge oploopemie mok of schurft .
Achter- en voorbeenen, als hier en daar over het gebeele lichaam haarlooze plekken, heb ik nog nooit beter middel aangewend, dan:
Azijn 1 Flesch.
Buskruit 2 of 3 Lepel.
Te zamen 1 of 2 maal daags de plaatsen, waar zulks noodig is te wasschen. Ziet tevens of het paard ook luizen heeft. Zoo ja, wascht het dan eerst met het recept No. 28, dat aan de koeien is voorgeschreven. Denk er vooral aan dat er geen kippenhok boven of bij den paardenstal is, want die luizen zijn nog veel lastiger.
Recept No. 1, dat voor de paarden is voorgeschreven, kunt gij inwendig voor de ziekte gebruiken.
19. Cieseliaafd of doorgetrokken.
Lood Azijn 1 Deel.
Regenwater 3 Deelen.
2 of 3 maal daags de wond of zwelling te wasschen. Indien de wond met een harde roof of korst bedekt is, kan men gebruik maken van recept No. 17, 2 maal daags van tijd tot tijd afwas-
26
sohen met zeepwater is een zuiveringsmiddel voor alle wonden.
Rotstraalen.
Recept No. 16 is aan te bevelen of sterk kalk-water.
21. Voor gezwollen spronggewrichten of bloeien.
Nat houden met Klei en Azijn is aan te bevelen, of smeer en met:
Sterke Brandewijn Vs Flesch
Kamfer 20 Gram.
Witte of Groene zeep 50 gt;
90.
Te zamen 2 maal daags wasschen of smeeren.
22.
200 Gram. 30 » 20 »
Spat.
Kwikzalf Kamfer
Bilsemkruidolie
Gemengd. Een of twee maal daags smeeren.
27
23. Voor vele pgnlooze, weeke, waterige gezwellen, als drukking voor de borst der koeien of onder het lijf enz., voor paarden en koeien.
Recept No. 15 dat voor de koeien is voorgeschreven.
24. Voor navelbreuk.
Groene zeep . ^
Keukenzout '
Gemengd-
Deze smeer komt veel te pas bij kolder.
Eenmaal daags dik over en om het gezwel in te «meeren.
25- Voor kreupelheid In setaouder, kruis, enz.
Als bij de koeien, No. 29 en 30.
96. Kwartier of gespleten brokkelige
hoeven.
Koe- of ossengal.
2 maal daags de hoeven in te smeeren.
28
Tot voorbehoed voor de varkensziekte.
Wonderzout Bloem van Zwavel Bruinsteen (Sem Levistici)
2 Kilo.
3 Ons. 3 »
2 Lood.
Het poeder te zamen, ieder varken naar ouderdom, 2 maal daags voor groote een lepel vol door het drinken. Houdt de hokken zuiver met Carbcl-zuur en geeft de varkens van tijd tot tijd wat houtskolen en keukenzout.