u;e in priori hnjusce libeili editionn ad lectorein dirige-Â®/Â®bam verba, quibus scribcndi fiiiem et methodum indica-

rem , lincc eadera pro nova editione sufficere arbilror. Fuere autcm ut sequuntur : Disoentium ratiouibus quo melius consulatnr, neve materia! mole meinoria oueretur, priu-cipalia mag-is(|ue uecessaria ordinariis exbibenfnr litferis ; ut (amen et ea praesto sint , (|U0e ad rem explanandam coudu-cunt aut in casu practico commodum afferrc possunf , multa quoque minorii)us traduntur litteris. Typi vero magis conspi-cni ad lectoris pertinent comnioditatem , ut uempe primo ictu oculi appareat de qua re sermo sit. Conamina mea eo teude-

runt , ut de re ista laboriosa atque ardua brevem corapone-rem colloctionem cuin cx optimis auctoribus veteribus, recen-tioribus et recentissimis , tvnn maxime ex Decretis et Decla-rationibus SS. Qongregationum. In rebus pertractaiulis orth-nem universe consecutus sum egregii Traclalus de dispensa-Honihns ma/r. JU. DnÃ¯ Van de Bun/l, nou solum quia jam pridem i^ta disoiplina ex liocco libro in nostro Seminario trade-batur, scd praecipue (|uia methodus facilis et conspicua videtur.

CÃ¯cferiiin , bencvole lector, conatus meos benigna voluntate prosequaris, (|u0equc errata minusve recfe dicta deprehe ideris

Van de Burgt ]*'. P. van dk BÃ¼rgÃ¯, Tractafus de dispcn-sationibus inatriiuunialibus. Edilio quarta. Svlvae-dncis 1S65.

D'Annibale J. D'Annibalk , Sunnnula tlieologiae mo-ralis. Pars UI. Edi'io tertia. Konise 1S92.

runt, ut de re ista laboriosa atque ardua brevem compone-rem collcctioncm cum ex optimis auctoribus veteribus, reccn-lioribus et recentissimis , tuin maxime ex Decretis et Decla-ratiouibus SS. Qongregationum. In rebus pertractandis ordi-nera uiiivorse eonsecutus sum egregii Tracl.al.us de dlspensa-tionihns matr. lil. Dni Van de Burrjt,, non solum quia jam pridem i.-^ta disoiplina ex liocce libro in nostro Seminario trade-batur, scd prsecipue ((uia metiiodus facilis et conspicua videtur.

C'Eeterrnn , benevolo lector, conatns meos benigna vohintate prosequaiis, (|ufcc|ue errata minusve recte dicta deprehcnderis

J. II. Hangen, lustruclio practica de spon-salibus et niatrimonio. Monasterii 1S5S.

P. van du HuitcjT, Tractatus de dispcn-satiouibus matriinunialibus. Editio quarta. Sylvse-ducis 1S65.

J. CaiuiiÃke , l'rtidectiones tiieologicae inajores de inatriinouio. I'arisiis 18^37. Collecta nka S. Cougr. de Prop. Fide. Jloiute IS'JS.

Fykriu Cokkadi Praxis dispensationuui apostolicaruiii. Venetiis 1 (!!)'.). J. D'Annibale , Suminula tlieologiae moralis. Pars III. Edilio tertia. JioiuEe 1S92. V. de Justis, j^e disjiensatiouibus inatri-monialibus. Lucse 1691.

II. J. Feye , De impedimentis et dispen-satiouibus niatrimonialibus. Editio quarta. Lovanii lbfl:3.

A e r I n i j s

Hangen

Van de Burgt

C a r r i Ã¨ r e Collect. C o r r a dus D'A n n i b a 1 e De J us t i s F e y e

Gasparri G i o v i n e J o il e r L e h in k.

1'I'iC a in I Ml III ill. De diversis terminis, dispeusalionibus ct irapcdimcnlis. n. 7â14.

Art. II. De expressione impediinentornm. n. 23 â 29. Art. IH. De expressione causaruin. n. 30 â 53. Art. IV. De expressione status fortnnnc. n. 54 â 57. Foniililie disj)eiisationum pro foro externo. n. 58. CAPUT II. De dispensatione petenda pro foro interuo. n. 59â07.

Notitia generalis. De causis nuliitatis et du modis revalidationis. n. 126 et 127.

Akt. IK. De revalidiilioue uiatriinouii invalidi ex de-fectu fonnae. n. 140 â146.

CAI UI 111. De supplica dispensationis ad convalidandmu inatrinioniuuj. n. 147 â149.

CAPUT IV. De exsecutione dispensationis ad revalidandnm uiatrimoniuui. u, 150â155.

De Episcoporum potestate dispensandi, et de modo quo ab ipsis dispensatieÂ» petenda est. n. 15GâIT-i.

1. Qiioiuudu trnpddi/nttiitu mtilrunoiiii lt;ligt; idiiutm K. Jjividuuhir: 1. fn dirinicntiji ot inipedicntia.

4. In perpetua ct temporal ia. Tempo mil a suut quae temporis dccursu tic so cessaut, v. g. rotas, tempus clau^nm. I'erpetlia sunt aut absolute pcrpelua , (juro nempe tolli non possunt vcl siiltem tolli non solcut, aut da sc perpclua, qufC natura sua persistuut, sctl rcmotioue causae auferri possunt vel dispensatioue tolli possunt ct solent. llcmotione causa; aufertui^- v. disparitas cultus, cjuaudo inhdclis ad litlcm con-vertitur; disseusus parentum, si isti conseusum daut. l)e dis-pensatione infra agemus.

7. In eerta ct (lubia. Matrimoniuin contrahcre non licet iu dubio num adsit impedimcutuui, si dubium est facti aut juris naturalis vcl positivi diviui. Si vero lactnui est cerium, sed uon constat, num ex co oriatur impcdimeiitum //tris ec-cle-iiaslici, communiter docent 1)1)., diligenti examine facto, âposse contrahi matrimoniuin cum opinione probabiii proba-

bilitate juris de caientia impedimeiiti, uioflo ojiinio illa s;t universe vel certe ab AA. rucepta ut probabilis.quot; Lig. u. 901. â Nihilouiiuus etiaui in hoc dubio juris ecclesiastici pra'stat, si per tempus licet, recurrere ad Ordinarium, ut obtineatur disponsatio saiteiu ad cautelain, aut declaratio, ue postea auxietates oriautur. Cfr. Syu. I)ia3C. p. 57, Tr. de in a t r. p. 232, Rosset n. 2821.

Nota. Si impedimentuni certo adest, sed dubitatur fue-ritue dispensatuiu, niatriiuonium inire non licet; si vero constat dispensatiouein esse datani, sed dubitatur de ejus valore, recurratur ad Episcopuin; si id lieri nequit, dispensatie valida liaberi potest, âquia, ui ait Lig. n. 901, possessie stat pro valore dispensatioiiis.quot; CÃ¯r. ibid. u. 1133, F eye u. 637 613, Gasparri n. 255.

-Die. in cam particulari, tuin quia dispensatie ditlert ab impedimeiiti abrogatione aut derogatiene, (piibus inijieditnen-tum aliquod tofuin aut partim supprimitur , â tuin quia in impediinentis dispensari non solet cum tota communitate.

I!. In impediinentis sicut in omni lege dispeiisare tantum valet superior, qui ea statuit, nisi Iiic alicui tiispensandi facultatem fecevit. Quocirea :

1. Nulla hum ana potestas dispeiisare potest in impedimen-tis sive diriraentibus sive iinpedientibus, quaj sunt juris uatu-rte aut divini positivi, sine Dei ipsius concessione. 8. Thomas I. Q. 97 art. JV ad 3. In dubio autem , utruiu impediinentuin sit juris natursc vel divini an humani, potestas humana dispensandi dubia est; quae proinde uunquam exer-ceri debet. Attamen l'lcclesia, juris divini interpres auliientica, potest declarare in alique casu particulari jus divinum non obligare , aut nouiiue Dei obligationem remittere quam ho,uitr

sibi eontraxit et ex qua impedimentuin oritur; ideoque iu impecliiiicntis juris fliviui quandoque improprie dispensare. Lig. n. 959, 11 18â1120. Cfr. F Â« y e Â«. 601, P al m ier i I. I de Ivglhus u. 298 sq., Ã¼0(i.

2. Romanus Pontifex jure -uto sou propria dispensare potest in omnibus iinpediincntis, qute certo sunt juris ecclesiastici tantuiii; atque hoc jure spoliari uequit. Cone. Trid. sess. XXIV de ref. mutr. eau. '6, l'i u s VI in bulla Auclorem Ji-dei, prop. 60.

Ã¼. Episcopi jure suo in inipediinentis dispensare nequeunt, quia impedimenta, etiam juris ecclesiastici, sunt leges Eccle-sicC generales sen leges superioris. Ita l'ius VI in Lilteris 2 Febr. 1782 e(. Pius VII in Rencriplo 17 Fchr. 1809 apud Moser p. 169 Ã³v/. et p. 20 !â¢. Cf'r. 15 en. XI\ De Si/u. JJ'ucc. hh. /X cap. I n. 5 -v/., cap. II n,. 1 aq. Ex con-cessione tarnen S. Pontificis, tacite saltern approbata, in (|Mi-busdam impedimentis jure ordinario vel quasi orditiario dispensare valent; precterea solent a S. Sede dispensaudi lacultates accipere speciales. Vide n. 156 sq. Cfr. Scaviui it. 583 gt;7., Peye n. 603, 612, 1{ osset n. 2369 sq.

4. QiKenani stud impedimetda, hi quibus yeueralim (lis-pensatio obtineri nou potest ?

K. Sunt ea , qua; vocantur absuhcle perpelua sen i/ulis-pensabilia , eo quod ex jure naturali vel positivo divino pro-ficiscuutur, ant quod Ecclesia in iis, qu am vis sint sui juris, nunquam vel vix uiKjuain dispensat. Hjusmodi sunt ;etas, im-potentia antecedens et perpetna, ligaincn ex matrimonio (ide-lium consuiumato, eonsanguinitas in omnibus gradibus linesc recttc , primus consanguinitatis gradus liuefc trans versa;, primus affinitatis gradus linesc rectae ex co])ula matrimoniali , claudestinitas in matrimonio contraheudo , crimen publicum ex machinatione, cultus disparitas in regionibns lideliuin , Ordo sacer et professio solemnis.

Nota ]. In impedimentis erroiis, conditionis , nietus et raptns non opus est dispensari, quia potest removeri causa.

2. Rarissima inveninntur cxcmpla dispensationis in Ordine saero et veto solenini. Legitur luijnsmodi dispensatio ob pnbli-eam neccssitatein data fuisse a Jnlio lil et Pio VII tempore sehismatis An^lieani et revolntionis Gallioanao eierieis (non tarnen Episeopis) qni mat rimoniuin eontraliere tentaverant (M o-ser p. 201 nq., Van de Burgt n. 1). â PrSeterea ex de-creto S. Officii 20 Fehr. 1888 Ordinarii locornm dispensare valent srgrotos, f|iii,jnxta leges civilcs jnncti vel alias in con-cubinalu viventes, in gravissimo mortis pericnlo sunt consti-tiiti , qnando non snppetit tempus recurrendi ad S. Sedem, super impedimentis etiam publicis juris ceelesiastici, excepto S. Presbyteratus Ordine et aflinitale linern rectse ex copula lieita. Vide n. 100.

Ã¼. ]. Quftnam est mens KcclosiiP circa concessionem (Us/jemalionis. 2. Quid inde parocho et coiifessario obser-vandnm. ?

R. Ad l^um Ecclesia, quainvis ex gravi aut justa saltern causa (lispenset, desiderat ut quam rarissitne fiat. Quare Conc. Trid. .?m. Wil de ref. matr. ca/). / : âTu contrahendis matrimoniis vel nulla oinnino detur dispensatio, vel ram, id-que ex causa et gratis concedatur.quot; Etsi propter mutata tempora improbosque lioininum mores quam in fidelium salutem instituerat disci))liiiam mitigavit, segre admodum fecit, dis-pensationesque dicit vuinera, quoe ecclesiasticae disciplinop iu-liigmitur. Cfr. Pii VII Rescriplum ad Episcopos Gallise 17 Fe/jy. 1809 apud M osei' p. 201.

Ad 2quot;'quot; Paroclii itaque et confessarii amiitantur, ut fide-les, inter quos impedimentum existit, a procatione et matri-monio avertant. Quod si tempestive prudentiquc zelo perficere stnduerint, felices sÂ£epe sui conatus experientur efl'ectus, quum sero obsistatur, si amor per longas jam invaluerit moras. Quapropter monet Syn. Dicec. p. 58: âGum matri-monio obstare novit impedimentum ecclesiasticum, meminerit paroclius, nuptias Imjusinodi in bonum tuin publicum tuin privatum a sacris Canonibus improbari. Quantum fieri potest

et prudent,ia sinit, dissuadere tempestive et impedire debet ftedera, qufo legihus ecclesiasticis adversantur; atque potissi-raum cum proximo aliquo consanguinitatis vel affinitatis gradu partes inter se colligantur, prae oculis habeat Tridentini Con-cilii legem esse, ut in contraheudis nuptiis vel nulla omnino detur dispensatio vel raro.quot; Insuper ait Co no. l¹ r o v. p. 179: âCaveat in prirnis (paroehus) ne ad matrimonia inter impeditos ipse ansam prrfbeat, dispeusationem petendi consilium ae spem illam obtinendi nimis facile suggerens.quot; Si au-tem monitis ac ])ersuasionibns nou auscultant et matrimonii intuitu se frequentant, absolutio sacramontalis ipsis non est universe neganda vel dilTerenda co solo motivo quod impedi-inento ligantur, saltem si impedirnentum est de se perpetuum iustaf(ue iis dispensationis cansa suppeditat. Imo si per ma-trimonium damnum aliquod resarciendum est, quandoqne ad dispeusationem ])etendam incitari debent. Cfr. Hesp. ad Q. B. p. 100, 101, Annot. in Tr. de matr. p. 165, 100, F eye n. 050.

lt;gt;, Qnmuam *uid oriÃ¯:iii;i, per qnm 11. Pon life* dhpen-mlione* malrimmiale* concederc doU-I ?

15. I'rfecipua organa sunt duo Trihun (dia liomniia, scilicet : Daini'iii AposiolicÃ¼ pro (lis|)cnsalionil)us fori ox torn i, et S. PtiMlilftiiiiariii pro dispensatinnibus fori iiitcnii; at-tamen lucc etiam frequenter dispensat pro foro externo cnni piinperUius, dummodo eorum paupertas autbentico Ordinarii testimouio eomprobetur (Keye n. 010, Leb ink. v. 790 (:2), 80'Â»). Preeterea dispensationes in religione mixta expediuutur per iS. C. S. Of/icii, et dispensationes pro supremis priucipi-bus per Secre/ariam Bretiinm. fu loris autem , ([HU¹ S. ('oii-gregiilioiii do Prop. Fide subjacent, uti Proviueia Neerlandica, dispensationes petnutur et eonceduntur a II. Pontifice mediaute S. ('. do Prop. Fido; pro foro tarnen conscicntiaj etiam recurri potest ad S. PwnUen.t.inrinm. Cfr. Tr. il e matr. n. 9S, Zitelli p. 07 ftq., Peye w. 003 , Rosset v. 20^0 sq.

1. Orator, oratrix, orator CS, oxpoiions dicuntur, qui petunt ut secuni dispensetur.

3. Stillis Oiiriae. ('liri:i liu; intelligitur Congregatio, a (|ua sou per ((uam flispensatio oi)tiiieii(Ia est. Stilus Curiae designat ea qurB in supplica scribenda scu expouenda sunt ex voluutate et praxi Congregati(gt;iiis, a (|ua sen per quain dis-peusatio a S. Pontifice petitur.

4. Subreptio, obreptio. Siibreptio (!st retieentia reri seu eoruni quse ex legum pnescripto, stiin Curias aut cou-sueludine declarari debent. Oliroptio ent expressio falsi, hi-tarnen Ikcc verba a piuribus tauquam synouyma indiscrimina-tim adhibentur. Hiec vitia possunt dispensationem invalidam reddcre. Vide n. 105 srj.

5. 1{ftscri|itiim dispensationis sunt litterse, quibus dispen-satio petita covcedifur.

G. (,'laiiSiiliP pleruiii(|ue intelligunlur conditiones, obliga-tioues vel onera in rescripto apposita, qure impleri debent ab exseeutore dispensationis aut ab iis, cuin quibus dispensatur. Vide n. 7 7 .tq.

8. Fiilniinnlio dispeiiKationis dicitur actus, quo impe-diinentum tollitur; vocatur etiam dispeusationis appiical.io , ew-secul'w. Vide 11. 97 .sy.

S. Qnomodo dispnnsal'w ilividltiir pro divernis formls sen mod is, r/uifms concedilur ?

11. I. Ju dispunsationem hl l'orniii uraliosa et in forma coinmissovia. Est dispensatio in forma gratiosa, qnando is, qui di^peasalionem conccdit, eani per se ipse directe oratoribus applicat. Q,no casu tarnen parocho srepe mit-titur coiniiiunicatio. in i'orma coiiniiissoria est, quandosuperior alteri committit facultateui dispensandi euin oratoriI)Us, v. g. S. Pontifex Episcopo, â JÃ¼piscopus parocho, coufessario.

2. In dispensationeiu in forma ordinaria sen divilnm , quando taxa solveuda est, et ill I'orma {laiiporum , si taxa non exigitnr.

9. Quid observandnm circa dispen nation em pro foro ex-ierno et interna; ac quid idraque ejjicit quoad matrimonium?

It. Dispensatio irnpedimenti jiultllei petitur pro foro externo sen pro foro fori veris oratorum nominibus. Efficit, ut inatrimoniuin valide contraliatur, atque iliud valide con-tractum esse probari possit pro foro externo seu coram jndice ecclesiastico.

Dispensatio impedimenii OCCillti petitur pro foro interno seu pro faro consciÃ«ntie seu pro foro poli nominibus fictis vel tacitis. Efficit, ut impediinentum sit sublatum et matrimonium valide contrahi possit; non sufficit antem ad proban-dum pro foro externo, impediinentum solufum esse. Quare si postea impedimentum fiat publicum, alia dispensatio pro foro externo petenda est.

Prsen. Impedimcutum potest esse materialiter puhli-Clllll, i. e. quando factum, ex quo impedimentum oritur, publico notuin est ut criminosuin, sod siiiuii forinaliter oc-Clilluili, i.e. quando iguoratur ex tali facto oriri impedimentum. Ut censeatur publicum, sufficit ex praxi S. Pmnitentia-riiu, id esse materialiter publicum. Quod testatur Beu. XIV scribens Tnstil. eccl. S7 n. 48 : â Nos ipsi jurejurando affir-mare possumus per tot anuos , quibus 8. PcenitentiariÂ® ad-dicti fnimus . . . semper iu more positum fuisse , ut impedimentum publicum materia/iter spectaretur, et uunquam eo Nos devenisse, ut examen fieret, an impedimentum formaliter oc-cultum censeudnm esset.quot; Atque âanno 1875 S. Pceniten-tiaria , in facultate a se Episcopis in foro conscientiae con-cessa super impedimentis matrimonii occult is , non compre-hendi respondit facultatem dispeusandi super impedimentum materialiter publicum, sed formaliter occultum.quot; (Acta S. Sedis t. XIV p. 157). Cfr. Van de Burgt w. 11 C) , F eye v. 94, Rosset n. 2738 vy.

IJ. Impedimcntum cognitioiie pnhliciini est,(¹), quod ut factum criminosnm seu materialiter :

1. Notum est in pago pluribus quam tribus, in oppido sive parva urbc pluribus quam sex, in ampla civitate pluribus quam octo hominibus.

Impedimentum certo est, publicum, si referri potest ail unam ex trihus speciebus, (|iias publicum compreliendit, scilicet quando est: a) Pu-momi, sen de quo fama est, in majori parte civitatis, orta non ex seien-tia, sod cx gravibus iudiciis ct, piTosuiuptionibus, licet nemiui certo cou-stet. Vide casum iu N. Kcv. th. t. XVUI _v. 215 tq. b) ManifeHnm, i.e. quod ab aliquibus certo et evidenter cognoseitur et ab illis per sim-plieem divulgatioucm ])ervenit ad notitiam coniinunifatis. c) Notonum turn jure, i. c. quod cvidonter constat majori parti commuuitatis per senten-tiam juridicam aut confessionom jndicialem, turn facto, i. c. quod se o-mnium oculis olfert. â Attamen sxpe impediiuentuni censetur publicum , quamvis ad has species reicrri ucqueat ; unde v. 11 quatuor publicitatis modi designantur. Cfr. Ilt;'cye Â«.80, 87, CarriÃ¨re n. 1127, Pauwels Tr. tie cas. reserv. t. I n. 214 stj., Van de Burgt n. 11 A).

2. Quod ne pluribus manifestetur, consideratis adjunctis ut persoiiis, timeudum est. Bon. XIV 1. c. n. 4.) (*).

3. Quod anterior! tempore luit publicum, uuiie uutom ob-literatum, sed nondiim per decern auuo.s oblivioui datum. Beu. X I V I. c. n. 47.

4. Quod in loco, ubi deguut nuptuvientes, est occultum, sed alibi publicum cum periculo divulgationis. Si hoe perieu-lum abest, admittitur ut occultum, sed tunc circuinstantia publicitatis in supplica pro foro iuterno exponeuda est, ae, si omissa fuerit , postea suppleri debet. Ben. XIV 1. c. n. 46. Cfr. lies p. ad Q. 15. p. 367.

12. Quid faciendum si irnpcdimenlum est (Initio |iubii-C li in cl dispensalii) nihilominus pe/.i/ur pro foro inter no

11. Ad omnes auxietates removendas in libello supplici indicentur numerus incolarum looi et alise eircumstaidifc ad rem perlinentes, ac numerus et qualitas corn in , (piibus im-pedimenium iuuotuerit. l⁽¹eye n. 90, Gasparri n. 252.

II. Sunt ea (jute oriuntur ex facto de se publico, seu quie sine inlamia, scandalo vel alio gravi incommodo niani-festari possunt. Cujusmodi sunt consanguinitas, affinitas ex copula licita, cognatio spiritualis, ])ublica liouestas ('â *), cul-

{'-H:\ (;t vecte judicctur, num adsit divulgationis periculuin, atteiuli debet, non tantum (pmt, sed utiam /jualibux pcrsonis impodimcn.,uin sit cognituni. Etenim divulgatio non facile timenda est al) amiois, consan-â 'umeis, diseretis, nequc a criminis partioipibus; (|uidcm vcro ab iniimcis, quot;arndis, iiiiprudt:ntibus, pracipno si aliti; cireuinstanti;c pcriculum adan-Sont, v. g. graviditas puella;. Imo ipsie circumstantial penculiini publicitatis inl'crre possunt; v. g. si sovor sponsa: est gravida, idque brevi manifestabitur, al(|uc publico scilur sponsum cum sorore ilia unpudicc vixisse. Cfr. Heiff. u. 46, Roncaglia trad. 21 quasi. 5 cap. I Q. UI, l'¹ c y c n. Ã0, 'J6. , .

(**) Publica lionostas socundiim omnes eonstituu, inipodiincnlum pnDli-cum, si ortum est, ex inatiimonio in iacie Kcclesiiu inito ant ex sponsa-iibus publicis. Si vcro sponsalia in foro externo probari non possunt, a pluribus liabetuiquot; pro impediinento occulto; attamen putat Bangon // ]gt;. 171, impediment,um ex sponsalibus occuttis vcrsari in loropnhhco. ( Ii. Feye n. 605, Gasparri n. 252 p. 110.

tus disparitas, Ordo saccr, votum solemne. Ista igitur impe-flimenta, quamvis per accidens ignota sint, regulariter haberi debent publica. F eye n. 97, Gasparri Â«. 252, Ban gen Up. 107, Kesp. ad Q. B. p. 307.

14. Quanam igitur impedimenta dienntur occulta re-spectn malrimonii COlltl'illieildi /

Qua; neque natura sua neque (â¢ognitione sunt publica. Hrcc quagloque dienntur mnpliciter occulta, quia re-sci-iptum disjjcnsationis in impedinionto eriininis ex eonju^irici-dio coutinere solet elausulain : dnmmodo impedimentuw oiiiuiiio OCCllltlllll uit. I^nsinodi autem est quod in l'oro externo probari non potest per duos testes. Lig. u. 1111. Mauet ergo onnnino occultum , si unus pr;cter partes et eonfessa-rium rei notitiam liabct; suadeudum tamen ut boe in supplica exprimatur. F eye n. SS, Gasparri n. 252. Cfr. L e b m k. ii. 820 ad 4, Rosset n. 2731.

Dicitur n. 14: respectu matrimonii contrahendi-, nam matri-raonio contracto, ut illud revalidetur aut ut licite petatur de-bitum conjugale , potest in multis iinpedimentis aut in vitio r dispeusationis, quse natura sua sunt publica sed per accidens

incognita, dispensatio obtineri a S. Poenitentiaria pro foro in-terno (*). Ratio videlur, qnod tune impedi men tuin difficilius in-notescit aut saepe sine infamia vel scaudalo manifestari ue(|uit. Ctr. Ben. X I V Gonst. Pastor bonus 13 April. ] 744. ^ 40 sq. (Buil. t. 11 p. 224), Lig. n. 1144, Van de Burgt '2, F eye n. 006 sq., T r. de inatr. 36S sq., Scaviui v. 5S8 , Kesp. ad Q. B. p. 307.

In capite 1 agemns de dispeusatione obtiuenda pro foro ex-terno , in (;aj)ite II de dispensatione pro foro interno.

15. 1. Tor que ill dispensalin pro foro exlcrno peti solet. 2. Quod nam hide ofliciuin paroclii et confessiirii ?

II. Ad 1'quot;quot; Quamvis ipsi orat.ores immediate S. Sedem aut Ordiiiariiim adire possint, solent omnia, qua¹ ad pctitio nem dispi'nsat.ionis pro foro externo ])er(inent, peragi a parocho domicilii vc.l (pjasi-domicilii.

Ad 2quot;'ⁿ Paroclii igitur c-st ante nnptias caute indagare impedimenta cognitione aut natura, ])iil)li(;a , (|u;c inter spon-sos existi-re jiosse prudenter pnesumit. (!oilfessavius autem , si a ]i(rnitente impeflimentum novit puhlioum , cum monere debet , nt iliud ad parociunn deferat.

11. 1. Si impedimentum unr nupturientium est proprium , scu unum afficit sine relatione ad altcrum , â v. g. votum publicum castitatis , dissensns parentum ,â dispensatio petenda est parocho iliius partis, qmc impedimento ligatur; per utriusque autem parochum peti debet, si utraque pars impedimento sibi proprio detinetur.

2. Si impedimentum nlrique parti est commune sen correla-tivum , v. g. consanguinitas , affinitas , cognatio spiritualis , moris est ut dispcnsatio pctatur per ])arocbum sponm, âqui tamen , inquit Syn. Diccc. p. 59, non omittet parocbum sponsi invitare , ut si quid in Domino advertendum censeat, id terapestive uuutiare velit. Si vero nupturieutes fueriut di-

versa dmcesis, cx praxi luc recepta ;ib utroque Ordinario flis-pensatio vel saltern ejus approbatio postnlanda est.quot; Quo casu uterque paroclms jjro sno parochiano ad Kpiscopmu recurrat. F eye u. 687, liosset //.. 2464.

Jure coimuuni autem suflicit dispeusatio ab uno Episcopo; cujus rei ratiouem vide //,. 172. â Ut matrituuniuui iueatur tempore alamo, sufficit quoque licentia Kpiscojii, in cujus dioe-cesi fnipiiro celebrantur. F eye //. 553. Suadeudum autem est, ut dispeusatio in proclamat.ioniljus ab utriusque dioecesis Episcopo obtineatuv. Gioviue /. 1 Â§355, N. He v. th. I. I p. 452 s'i., J¹'eye n.. 266, 629, Rosset n. 1172 sq.

17. I. Cujus nomine dupeumtlo pctcndii a!,. 2. Va-letne dispellsatiu pel'da at ohtenta insciis partilius/'

If. Ad lquot;^m 1. Petitur uomiae utriusque partis simul, si utraque est catholica et iinpediineiilutn utrique rommmie seu correlativum, v. g. consauguinitas, affinitas. Dispeusatio vero super impediineuto religionis mixta! petitur uomine solius partis catlioiicac.

2. Petitur autem nomine unius, si impedinientuin uni est proprium, v. votum castitatis ab una parte emissum. Si impediiuentum ulri/jue est. proprium , v. g. votnni ai) utraque parte emissum, petitur singulariter nomine sponsi el nomine sponsa'.

Ad 2^Uquot;¹ Dispeusatio peti et obtineri potest sine ullo raau-dato, insciis, imo iuvitis partibus; sed generatim requi-ritur ul disj)ensatio obtenta ab una saltern parte acceptetur {u. 96). Attamen dispensatie parlibus insciis petenda non est, nisi expediat impediineutum ipsis tum demum revelare cum dispensatio jam est impetrata. Lig. u. 1145, Peye u. 688, 760, Van de Burgt u. 16.

lh. Quid ohservandam, ni dispensatio immediate a S. Sede vel a TrihnnalÃ¯bus liomanis petenda est ?

11. Couveuit, ut supplica idiomate Latino, aut saltern Italico vel Gallieo exaretnr. Apud nos dispensatioues a S. Sede

olitinoii solent mefliante S. C. do Prop. Fide; serrao t;imen in li-bello snpplici dii'igatur acl S. I'onlilicein turn pro ibro exlcrno Una âº pro t'oro conscientiaj; [)ro hoc foro [lolest. ctiuin directe scribi ad

S. Pa-uitentiariam et sermo (Iirigi ad I'osnitentiariuin Majorcm. Supplica pro dis[)ensatioiie foro cMcrui ne directe ilomam di-rigatur; pi'Eestat certe, imo generalim uccessariuni est earn miltere ad Ordinariuin. J'ltenini a Curia lloiuana e.xigi solet Ordinarii testimoniuin , allegata in libello supplici esse veri-tati cunsona; atque dispensationis exsecutio, (]ua3 plerumque eideiu coniinittitur, inde lil expeditior. Quare dicit Syn. Dio'c. p. 59: â Exoptiun us ut ornnis libellus supplex Sninino Poutifici exbibendus j'i'u obtineuda dispeusatioue pro foro ex-terno, prfevie ad Nos transinittatur.quot; I ndc supplica ita cou-scribenda est, ut inunita Episcopi Visa et tigillo Jvoinam transmitti queat. Vide/Â«, 58 form. J! . CIV. Ti', du m a t r. p. 375 , 376 , F ey e Â«. Ã87 , OS9 , Zi t e 11 i 70, L e b in k. u. 796 (1), n. 799 ; â Ciotemiuquot; , u. SOÃ¶ , (i a s p ar r i //. 35 :i (''â¢).

Nula. Supplicatio licri debet per littcras, el nun viva voce aut per telegraphum. In litteris 10 Dec. 18!) 1 Secretarius Stains dicit: â Aitenlis iuconiinodis qua; jam acciderunt el denuo facile evenire possunt in cxcipiendis graliarum pelilio-nibiis transmissis per tekgraplium, S. S. piEescripsit, ne dein-ceps, ex rcgnia ordinaria, ulla S. Congregalio .... ejustiiodi preccs medio memorato exhibitas adinitlat. Qnum ea;dein rationes quoad Curias episcopales eliinn valcant, S. S. vidt ut Pastores dioecesaui quoque se ad lianc piaiscripliouem coiifor-inent.quot; Collect, h. 2180, N. Itev. lb. I. XXIJ p. Ã³3 st/. idem 5 Jan. 1893 significatiini I'uit Ordinariis Gerinan'a\ CIV. Anal. eeel. I. IV jk 494.

â Quando agilur dc Ordinarii dispensalionc pro foro exlerno ex potestate ordinaria in impcdiuientis hnpedienlihus _% stride loquendo potest dispensalio viva voce vel telegrapiiice coneedi ideoqiie peti; sed extra urgentem ncccssilatem faciendum nou ' est.quot; F eye n. 755 (3).

1Â». Iu su[)j)lica lingua Latina, simplici ac iiiliclo con-scripta stilo (*), expouenda sunt qua: leges, consuetuilo et, stilus Curiiu exiguut; quoruni si quid omiltalur, flispeusatio plermnque est n val id a, aliquando illicita tautum.

Ex lustnicliouc S. C. de 1'rop. Fide 9 Maii 1^77 (Collect. //. 1 l'82) alt;l valorem expriinenda suut, â ita ut, inquit, si etiam iguorauter taceatur verilas aut uarrctur falsitas, dis-pensatio uulla efficiaturquot;:

I. Noincn t'1 cognoinen (âºmiorum, nceuon lt;liajcosis origiiils vcl iiHualis (loiiiicilii-

'I. 'isijKMliiiiciilii publicii, uempe eonuu species injima, gradns et numerus et varia vircumslanlÃK.

4. Status jortuiiii' oratoruiu. (Attauien observa , statuin fortunse exprimeuduni nou esse in locis inissiouuin , ubi dis-pensationes a 11. Fontifice per S. Cougr. de Pr. F. impetran-

TvOta. 1. S. G. de Froj). Fide lustructioui titieni impo-nens ait : ,, llicc prse oculis habere debeut non inodo qui ad S. Sedem pro obtiuenda aliqua inatrimoniali dispeusatioue re-curruut , sed etiam qui ex poutificia delegatione dispensare per se ijjsi valeut, ut lacultatibus , quibus polleiit, rite, ut par est . utantur.quot;

:J. Magni mouieuti est, ut paroeiius pro foro externo, item confessaritis pro foro intenio, diligeuter inquirat iu veritatem causaruni aliorumque qua; expriiui debent, et ut in supplica

(*quot;) Secrotarius S. C. do J'r. F. iu litteris 18 Mali 189(5 ad Ordiua-rios Missioniiin ilireciia rogat ut (|uilius oportct coiiiuicudarc voliul : âut iit.toraÃ¯ ct doouuicut-a, qua; ad liane S. Congr. mittuutur: l. Latino idio-niatc, vcl sallcui llalico aut Uallico, exarata sint,; 2. ut intciligibili cha-ractcro conscrihautur, pnesurtim (|uoad noiuiua pcrsonaruiii ct locorum, oouvÃ¼niÃ¼uteiiKiuc cxloriorcui praiSGloraut forinani (|Uoad cliarta: diincnsio-uos, qua; charta sit albi colons ct atranieutuui nigrum; 3. ut ordo scriptio-nis paginaruiu is sit, qui servatuv in libris qui typis cduntur; I. utpnu-scripta a lege in singulis regionibus i)ro cxpcdicudis litteris taxa cxactc a niittcntibus solvatur.quot; Cfr. Anal. ceel. t. !^ 273.

3. Dispeusationis olim obteulfe mcntio facienda non ust , nisi (jiiuin agatur du eodem castitatis volo aut du eodem cri-miue. Cfr. u. 25 Explic. 2 c).

Nuque ruquiritur, ut in su|)[)lica mcntio fiat dispunsalionis olim negatse, si ista ah eodem superiore vul fequalum polu-statem habente fuit negata; ruquiritur tamcn . si rucurritur ad aliam Congr. Romauam postquani ah alia repulsa facta usl. Nequu nccesse est apud Sedein Ap. mumoraru repnlsam latam ab indultario. Sed dispuusatio, negata a 8. Sedu, videtur ut/ eamdem dupemaliouis caasam pcli nou |)o.ssu ab indultario, etiamsi repulsae fiat mentio. l'¹ u y c n. 7 Ui, Rosset u. 2543 ^.

5?0. Qiuenam Ine ohneroanda sunt de (M)plll:i lliccsllio-sa inter o raio ros hab'da ?

15. Ex citata Intiirucl.ioue anni lcS77 ad valorem dispuu-sationis exprimi debubat copula incestuosa inter sj)onsos aute dispeusationis exsecutiouem patrata, necnon prava corumdutn inteutio per eain facilius dispensatiouem obtiuuudi; verum ])ost LiUeras Ap. 25 Junii 1885 borum expositio nou ampl us ad valorem exigitur.

Explica lur. 1. Olivi dispeusatio er:it invaliila, si copillil iucestnosa , habita inter oratores (consanguinilale, a fli-nilale, coynalione spiriluali vel legali, aul honeslate puhlica litjalos) , nccnon si praTSl illteiltio , rpiacuin talis t-opnla l'uenit patrata, facilius ohlinendi dispensuliunem, in supplica (etiam ex ignorantia) non erat exposita ; â aut si inter eos-dem patrata erat post expeditionem supplicic sed ante dispeusationis fulminntionem vel acceptationem ; â aut si juitc expeditionem patrata et in supplica exposita, a tempore separa-tionis iu reseripto injiinetas iis(|ue ad dispeusiitionis fulmina-tionem erat reiterata. ld constat ex Deer. S, Ãffiei, 1 -'hnj. 18(H5 , ex Res]gt;. S. l'oonit. 2Ã JulÃ¼ 1809, et ex luslruol. S. C. de Pr. F. t) Maii 1877. Motivum , ob quod Ecclesia hanc legem tulit, erat, ut ostenderet se infandum incestus lla-gitinm peculiari odio prosequi, atque ut christifideles ab hoe gravissimo crimine arcereutur. Cfr. F eye Â«. 709, 7 10.

2. llodie vero ex Decrelo S. C. 1 n q u i s. 2 5 Junii 1885, a SS. 1gt;. N. Leone XIII ajiprobato , non amplius ad valorem

dispeusaliunis necesse est exprimere copulam incestnosam vel inlcntioneiii per e;im f.Tcilius (lispcnsationfin impelrandi. Ecclesia anleriorem (lisciplinain sustulit, non ut tie hoiroro, (|iieiii ineestiis crimen ingerere debet, tjiiidqiiam ex (idelium menti-bu? detralieretnr ; sed quia maxime ex ea lege, qua incestus rrimiiii occurrere voluit , oriebantur iiicounnoda qiiando ad dis-peusalionuin exscculionem procedebatur , ac quia iu (idelium pcniicicm nou raro vergebat (|iiod in eorum saluletn sapienter induetum I'uerat. Quibus lt;le eausis in decreto mcmoralo sla-luilur ; â dispensationes malriirioniales postbac eoncedendas , eliamsi copula incesluosa, vel consilium ct intentio per earn f'aci-lius dispensationcm impctrandi, retieita 1'uerint, validas futuras.quot; â lino generatim tola ubligaiio dedarandi copulam incestuo-sam ablata videtur. âNam, ait Rosset n. 358!), per cita-tum decretum Leu X/1I abrogavit (|uiclquid per SS. Congre-galiones stal u I urn , vcl slilo (nriaj induclum luei'at ipioad ob-ligationem apcriendi copulaii! incestuosam sub peena nullitatis. 1'orio non liabentur decreta qua; imluxerint talcm obligatio-nem nisi irritantia , neque aliter se liabet stilus Cuiiaj.quot; Ita quoque tenet Lebmk. n. 811 ad 'I.

3. Quum in decreto dicatur : tlispensaliones post hue conce-dcndeis , anti(pia lex irritans dispensationes ob reticentiam co-|)ula' inccstuosa; vel pravro iiitentionis etc. perseverat in dis-pensationibus datis aut saltern fulininatis ante diem 25 Junii 1885, vcl bae ipsa die; ideotjue matrimonium vi hiijusniodi dispcusationis invalidee contractum maiisit irritum. Cfr. Keye n. 711.

â¢I. Licet liodiedum neque incestus inter oratores, neqne prava ejusniodi intentio amplius ad valorem dispensationis ex-primemla sit: ol) nlium lilUMII (XUilU(lo(IUC opus erit inceslimi inter oratores (tatratum in supplica ex-pOUere , scilicet :

a) Alt;1 legitilililiulain proleill. Etcnim proles, nalaa ex parcnlibus ligatis impedimento dirimenli ante dispensationis rnliiiinationcm, sunt spuriic, et non legitimaiitur nisi per ex-pressam deelarationem S. Ponlilicis. CIV. An not. in Tr. d e matr. p. 235.

b) Incestus all'erri eliain potest lit causa (lispensationis obtinendju, ant saltem inter causas, ad earn faeilius impe-trandam. (,'fr. h. -10â43, N. Ji, e v. tli. I. XFll p. 511) sq.

c) Si ex ineestu inter oratores ortnin est ini|ie(liiuentlllll, v. g. qnando viduus viva sua uxore sub promissione matrimonii adulteravit cum sua consanguinca vcl alline.

]jilt;|uet incestum ab una parte, eornmissum quandoque im-pedimentum produecre. Casus est: si quis copulam habuit cum

sua consobrina ct postea matriaionium contrahere pupil cum hujus cousobiinse sorore. imligct dispensatione in sccuiulo gradu consanguinitalis ut in primo gradu attiuitatis linea; col-lateralis. Cfr. T r. do m a t r. 283 âNota.quot; Item si quis marilus iuccstuosc cognovit sororem vol consobmmm sua? nxo-ris et post linjns mortem in matrimonimn ducere vult aliam suic uxoris sororem vel consobrinam , ipsi opus est dispensatione super dupltei allinitate tum e.\ copula lieita turn ex copula incestuosa.

Nota. Qn;e tradita sunt ud -1 plernnupie ad solum contes-sariiim pertinent. Caveat ila(|uc parochus , ne un(|uain ob trcs rationes memoratas oratores do ineestu intcrrogct , nisi hujus criminis patrati existat fama vel nunor; neve incestuin in sup-plica pro f'oro externo exprimat, nisi sit cognitione publicus, aut oratores consentiant ut incestus occultus pro foro externo exponatur. Quo casu addendum est, id fieri ex oratorum consensu. Cfr. u. (54.

Quatuor requisita, do quibus u. ID, necessurio oxpritnen-da esponuulur in sequeutibus articulis.

Mi. 1. ({uoiimmIo iioiik'II or.itormii exirrimriiduni est. â¢I. Quid dicendum dr CIquot;iore noininis/'

I'. Ad 1'quot;quot; âNomen et coguoiueu (naaui en van) oratorum , iitruinrjne distincte ac uitidc slue ulla litterarum nli-breviatioue scribeudum est.quot; Ita Imir. S. (J. de l'r. K. Si in loco plu res sunt ejusdem uomiuis et cognomiuis, rceurate persona, ijuaj dispeusationein petit, designari debet.

Ad 2quot;'quot; iM-ror nominis vitiat disj)ensationem saltern practico. Finis hujus legis est, ut postea probari valeat cum quibus persouis in individuo et super ([uibus impedimuntis ac qui bus do causis dispensatum sit, et ita coustet do matrimouio valido. Sunt quideui (|ui dicant, ernmun nominis non vitiarc, modo de porsonis habealur certitudo; ])leriquo tamen docenl , errorom uomiuis ot cogaomiuis rescriptuin dispensationis vi-

tiare , f|uamvis constet de persom's ; idque esse ex stilo et praxi ('utisc. lluic sciilcnl i:e favel Iiigt;lr. cil. , et lacultas , (|iia) aliquamlo Ordinarii.-^ concedil ur : â ('onviilidaiidl lil teras dispeiisationis , .|UcG iiullie i'ueiviiil oli ciioiciu nonnnis vÂ».'! cog-notiiinis coiitralifiitiiuii.quot; In praxi iÃ¼Kjue convalidalio est pe-tenda, (puim l.ilis error in rescripl.o delegitui'. Dispensatio-uem anteui non vitiat error litterse vel syllaluc uullain sequi-vocaliouem iudueens , neque uouiiiiuiii trauspositio , ueqne omissio uuius noininis, si orator plura liabet, modo scripfuin sit nomen, qnod ei vnlgo datnr. Vide u. 107. CTr. 1'. Cor-r adns Uh. /7/ cap. A^-', u.. o , Keilt. Â«. :il() , G i o v i-n e /. // p. (!, Van de linrgl u. 1)0, F eye v.. 699, / i t-telli 71, Gasparri u. 354 (1), l'laiieliard n. I5f), TÃ©phany a .'580, J o d e r/;. 105, T r. de uiatr. p. â 'gt;11 , N. Itev. tli. L X p. 37, D'Ann i bale Â§ 499 (4), Rosset n. 2522 Ã³'y.

15. IHu'fesis nriginis vel actnalis (loinieiiii, Instr. S C. de I'r. I''.; jura antein nostro pnrticuiarl loens origi-iris et (lomieilii, Syn, Dieee. P- 58-

Si Epi-wopas in hnpedimeido dispeusure patent , paroehns sponsÃ¶c dispeusationein petut a sno Ordinario, exponat ntrins-qne oraforis locum originis et domicilii sen enjus loei sint parochiani; ac qnando diversie simt dicecesis, ab alterius dioe-cesis E])iscopo postuletnr saltern approbatio {//,. I (i).

Dispensatio , qua; obtinenda ent a S. Se/te, peti solet ])er Ordinarium spousa â¢, si or a tores sunt di verste dicecesis , nomen utriiisqne dia;ecsis expriinatnr. Olim accurate bac in re agendum erat, qumn execntio dis])eusationis committi consnessel Ordinario originis oratricis, nisi aliud petitum fnisset. 1 Iodic autem post decrctum S. Officii 20 l'ehr. 18SS exsecutio semper coinmittitur Ordinario, qui litteras testimonial's dederit vel preces ad S. Sedem transniiserit, sive, est Ordinarius originis sive domicilii sive utriusque sponsi sive alterutrius,

Proinde ha die ad valorem sufficit clare scribere dioecesim, cnjus Ordinarius dat litl.eras testimoniales vel preces transmit-tit (¹). (Si in uoinine dirocesis erratum est, vitiatur dispensa-tio; non autem si tantum in nomine parool rise, nisi dispen-satio data sit ob loei anguÃ¼iam. Gas])arri n. ^55 (l), Nâ¢ liev. th. t. XX p. 124, 128 fsq., Fuye n. 700 , 701 , Zi-t e 11 i p. 71, K os s e t m. 2526 , P1 a n c h a r d m. 179 183, qui in N. Itev. th. L XFIp. 55 1 asserit, hodie non anipiius I{oiii;e exigi nt indicetur nomen loei, cujus angustia ut cansa allegata est. Vide insuper Sanchez lib. VUI (lisp. XXI n. 39, Cor rad us lib. VII cap. I n. 28 sq., De Justis lib. I cap. Iy n. (5fi , Rei IT. n. 213, 214.

Notil. Oratorum qualitates, v. g. religio, fctas lamilia, quainvis s;cpe optime expriniantur, ad valorem dis])e;isa1ioiiis de se exponendcD non sunt. A (I amen (juuni uterque orator sujiponatur catholieus, religio exprimi debet, si alterntor est acatholicus; secus dispensatio est saltern graviter illicita, at-que Ordinarius delegatus earn exsequi non potest. IS en. X 1 V Magna Nobis (Bull. I. VI p. 74, 75). Clr. (J i ovine L I Â§ 174, D'Annihale n. 490 (19). Expressio a lath exigilur a Dataria in gradibus propinquioribus, prsccipue in gradu se-cundo tangente primum adinitatis legitiinsc vel eonsanguinita tis et in cognatione spirituali inter levantem et levatam ae vice versa. Tcphany u. 194, Plan chard n. 141. Ct'r. Joder p. I 06 ad 3quot;. Si dispensatio petitur in gradibus propinquioribus, semper expedit exprimere familiÂ® qmlilalem, v. g. oratores esse ex honesta lamilia, maxime vero si aiKjn-s'/ia loci allegatur causa linalis (Â«. 34). Viduitatis mentio ne-oessaria est, quando causa allegatur: orulri.v Jiliis (jruoata, {u. 38). Clr. Peye n. 702, Tr. de matr. p. 377.

S. 1'u;ii. (i Mr. 1895 spociatim declaravit, crrorcin circa diccoesim origin is vul dÃ¼iuicilii oratricis in sii|)|gt;lica comrnissum disponsalioncin uun reddoro invalidani, modo cxsccutor sit. Ordiuarius oratoris, al.f(uc dispcu-salloucm lieile cxsecutioni itiaudari posso; attainuu orroroin, si auimad-vcrsus 1'uerit, corrigcuduni esse. Cfr. N. I! i; v- tii. t. WI J! p. 2GC s/j.

23. (jnomodo impedinieut.uiii in mpplica exprimen-dnm est., sen quttnam de impedimenlo cxprimenda snul?

coiisangniuitas, vel affinitas, orta ex copula licita vel illicita; publica honestas origincm ducens ex sponsalibus vel raatri-mouio rato; in iinpediiuento criiniuis, utrura provenerit ex conjugicidio cum promissione matrimonii, aut ex coujugicidio cum adulterio, vel ex solo adulterio cum promissione matrimonii; in cognatione spiritual!, utrum sit inter levantem et levatum, vel inter levantem et levati parentem.quot; Ita Inslr. cil.

Kuplicalnr. I. Species iilipedinienli, i. e. impedimen-tum proprium et verum, non unum pro alio, neque majus pro minorc, v. g. consanguinitas pro aflinitate. Corradus lib. VH vop. 1' n. 71, De Justin li/j. / cap. //' u. 140 cum Sanchez (ih. V III dis p. XXH n. 19.

2. Species inlima. Exprimenduin est, ufrnm affinilas pri-mi vid secundi gradus sit ex copula licita an illicita; si nihil additur, intelligitur ex copula licita (Feye ?/. 7(15); item unde pubiica toneslas et crimen originem ducant; in cogna-Hone spinluali, cum quibns personis dispensandum sit, a. v. unde cognatio oriatur, atque utrum sit ex Baptismo an ex Coufinnatione (Corradus lib. VI fl cap. I III n. 'j, De Justis lib. ] cap. II n. 109, F eye n. 707 , Gasparri n. 356 (2), Van de Burgt n. 25, Planch ard n. 30); in nolo, utrum sit castitalis, eaqne perfecta ant perpetua, an religionis, an noti nubendi. Do Justis I. c. n. 1S3, S c a v i n i u. 598.

3. Error in specie impedimenti, de qua sub I et 2, etiam bona fide commissus, irritat dispensationem. Si vero error, non in supplica Romam trans id issa, sed in sol is litteris Apo-

stolicis occurrit, quamvis merns cunaliuni error esse credatur, disnensatio vi\ uuquam exsecutioni dari potest. lino si solus delegatus in fulmiiiatioue aliud impediuientmu expresserit, inatrimouiura saltern lieite coutralÃ¼ uequit. I)e .lustis Uh. / cnp. TV n. 44 sq., O i o v i n c l. 7/ Â§ 5 n. .'5, CarriÃ¨re Comp. n. 259, F eye n. 703 et p. 71!) (1). Vide infra n. 107 Pra:n. ct n. 109.

â t. Si in supplica dictum est impediinentum esse dubiuin , lieet sit certuin , put at (contra S a n e li c /. HJj. I III (lisp. A A / â¢;/. 40 aliosqne) Gasparri u. (2) cum D'Annibale

part. I Â§ 238 (IC), validam esse! dispensationem , saltem si adest causa linalis sen motiva, quia dispensatio taeitam seeuni fert conditionem : si impedimcnlum adcsl. Vide etiam v. 1!)' Nola 2.

addi debet linea, recta an transversa, et g rad US, (|uotus, cequalis an insequalis; atque si est inffiqualis, uterque: pro-pinquior et remotior. Dicit JnUr. ciL: â Gradus consanguini-tatis vel aflinitatis aut honestatis ex matrimonio rato, et an sit simplex vel mixtus, non tantum remotior, sed etiarn pro pinquior, uti et linea, an sit recta vol transversa; ileni an oratores sint conjuncti ex dnplici vinculo consanguinitatis, tain ex jiarte ])atris quam ex parte matris.quot;

Explwcdvr. 1. Linea. Si in consanguinitate additum non est, utrum sit linea recta an Iransvcrsa, intelligitur transversa; item in primo gradu aflinitatis ex copula licita, iutel11â gitur linea obliqua. Feye Â«. 704, Gasparri n. 357 (1).

2. Gradus. a) Si loco propinquioris scriptus est remotior, v. g. quartus pro tertio, dispensatio certo nulla est. Si vero propinquior expressus est pro remotiore, v. g. tertius pro quarto, multi auctores censent, dispensationem hoc casu valere, quia minus coutinetur in raajori (vide Rosset w. 2530); alii tamen, ut Cor rad us Uh. Ill cap. I n. Oli sq. etiii-Â£gt;'a u 11. earn invalidam Uabeut ob stilum Curite; cui senten-

tifn favet rescr. S. 0. de Prop. Fide 7 Junii 1S53 {*]. Vide Fey c Â«.631 h), 704, lleiner Grundriss des kaih. eherechts

178, De Becker^. 320, 1'lane liar d n. I'JS, Aert-nijs lib. I n. 189, Lehmk n. 809 et t. I n. 1()9, Tr. de matr. 379. Ihmc sententia vera est, inquit G asp arri i. c., addeus : â Plane regulam vidi ego recognitain in tribu-uali S. Pfeniteuliarirc , ait Stnit.i IV A pp. n. 2, canonist,a et tandem Regens ipsins S. Pccnitentiariie. Proinde qurestio finita esse debet.quot;

b) Si gradus est inasqualis, v. g. secundus et tertius, uter-(|iie gradus exprimi debet, tarn jiropiuquior quam reinotior; nam si omissus est gradus propinquior, dispensationis exse-eutio semper est iiiicita; imo dispensatio ipsa invalida, si pfo-piuqnior omissus est gradus primus: itaque iu impedimento gradus primi cum seenndo , tertio vel (|naito. Ita, si dispensatio impetrata est a Dataria. I:I;ec constant ex Const. Pii V Sanclissimm 20 Aug. 1500 et Beu. XIV Elsi malrimo-ninlu 30 Hapt.. 1755 Â§ 6 (Bull /. ..\ / n. 257). Si autem S. PiÃ©nitentiaria dispensat, (|uolibet gradu propinquiori non expresso, dispensatio semper est invalida. Vide Gasparri â Â«. 324, 357 (1), Feye n. 704. Quare si dispensatio est irrita, nova petenda est; sin est illiei(a tantum, obtineri de-bent littene declaratoria; Pcr 'nnlc valere {**), tuni matrimonio noiulum inito, qnod secus erit illicitum, turn matrimonio contraeto, ut usns conjugalis (lat licitus. S. Off. 12 /Jec. 1748 (Collect, n. 1454). Cfr. T r. de matr. p. 379, Van d e 15 ii r gt n. 21 , 91, L e b in k. n. 809 ad 4 (1), S c a v i n i n. 598 ad (i, K. Rev. tb. L X p. 38 (3), Rosset n. 2532 xq.

(Â®) In hoc rosponso dicitnr; â I'cr facultatem (lispciisaiuli super impedimento sceiiurli mixti cum primo liaiul tributum inihiltuin dispensaiidi quoquo quando primus cum tertio mixtus dcprehendatiir.quot; (Collect. v. ]2:iS).

^Â«â ) |J_cl. liiforas Fer'mdc va/nre declaratur, omissioncm gradus propin-(pdnris in supplica uon obstare cxsecutioui dispensationis, aut eoujuges iu uiatiimonio sic coutraclo libere el licitc rcmaucre posse.

c) Si gradus sunt iusequales, prsestat primo loco ponere gradum propinquiorem; nam idem observatur in litteris Apo-stolicis, v. g. in secundo et tertio gradu consanguinitatis. Si in gradu consanguinitatis inajquali intervenit primus, expii-ini oportet, nter sexus sit propinquior, v. g. oratorem esse avuncnlum vel patrnum oratricis, aut oratrieem esse mater-teram vel amitam oraloris. Ratio est, quod, si innlier est in gradu propinquiori, muito diflicilius dispensatur. Quod idem indicetur in affinitatis illicitx gradu primo vel attingeute pn-mum; irao suadendum, ut affinitatis j)rfeserl im illicitte prove-nientia semper exponatur. Cfr. Co r rad us lih. I 11 cap. Ill n. 23 -Kj- .1 usl is lih. 1 cap. II n. 121 .svy. , Kei II.

n. 270, Feye n. 7 Ã¼ t, 705, Gasparri v. 350 (2), P1 a n-chard n. 169, 194, T r. de matr. p. 379.

25. 111. Numerus impertiinentornm, si nempe im-pediinentnm publicum duplex vel rnnlliplex adest , nut. plnra impedimenta publica sive dirimenlia sive impedientia siinul adsunt. Dicit Indr. cÃ¼. Numerus iinpediinentorum , e. g. si adsit duplex aut multiplex consanguinitas vcd alfinitas, vel si prater cognationem adsit etiam aflmitas , aut alind (|Uod-cumque impedimentum sive diriraens sive impediens.quot;

Kxplicatnr. I. Si idem iiupediuientiini nrtest duplex vel multiplex. Quod accidit:

a) In eonsanguindate ex triplici causa, nempe; ^a) quod quis prolem habuit ex persona sihi cousanguinea; f') quod personre inter se consangnineiB prolem crearnnt ex personis inter se consanguineis; Ã¯) quod prolem quis suscepit ex pluribus personis inter se consauguineis. Viile Tr. de matr. n. li) p. 205, Feye Â». 356 .iq., item responsum S. Inqn. 12 Marlii 1896 in Anal. occl. t. II p. 207, liev. theol. l'ranr;. I. 1 p. 3-10 sq. Exempla exhibentur in scbematibus n. 29. Cfr. Van de Burgt. n. 19.

b) In affinilale: quot;) Quando alterutra partium copulam ba-buit cum pluribus personis seinel aut pluries consauguineis

comparti. Quamlo alterutra semel vol pluries ((|uo(l line in re nihil efficif) copulain habuit cum persona comparti multi-piiciter consanguinea. r) Quando utraque pars copulain liabuit cum una aut plurihus person is comparti consanguiiieis, ^rj) Q'iando ha!)ita fuit copula turn illicita turn licii-a cum ea-dem persona comparti consanguinea. Quo ultimo casu non est nccesse afllnitatem ex copula illicita antematrimoniali in sup-plica exprimere. Vide T r. de matr. n. V.) p. 282, et p. 3S1 ft//., Foye n. .quot;57 1 , 705 e). Exempla n. 29. Cfr. Van de Burgt n. 2o.

Nola. rnsuper in multipliei cousanguinilate aut allinitate exprimendum est, utrum ox codem an ex diversis stipitibus proveniat.

c) In cognatione spirUnali proven it ex eo quod alter alte-rius prolem invicem suscipit vel tenet, aut quod una pars prolem vul proles alterins suscipit, in Baptisrao et tenet in Conliun.itione. ^on vero adest , si qms erga plures ejusdem personae proles innnus patrini exercuit in eodem Sacramento. It a respondit S. Inqu. 2!) April. 1894. Cfr. Anal. eccl. t. II p. 250 , 251 , N. Rev. th. /. XXJ'7 p. 490 ,tq.

d) In impedimenlo criminis. Hie quoque impedimentum pluries adesse potest ; necesse tameu non est numero indicare quoties adsit, nam neque auctores semper determinare pos-sunt, utrum ex aliquo actu oriatur novum impedimentum an circumstantia exprimenda. Quapropter omues circumstantirc distinete exponantur. Cfr. Tr. de matr. n. 84 p. 296, Van de Burgt n. 20.

a) Omnia impedimenta publica, quae simul existuut turn dirimentia turn impedientia, in eadem mppliea exprimenda sunt v. g. consanguinitas et cognatio spiritualis , affinitas ct publica bonestas. Unde si adsunt duo impedimenta et Episcopus

c) Si gradus sunt inaequales, pnestat primo loco ponere graduin propinquiorera; nam idem observatur in litteris Apo-stolicis, v. g. in sccundo et tertio gradu consanguimtatis. Si in gradu consanguiuitatis inrequali intervenit primus, expri-ini o])orte.t, uter sexus sit propinquior, v. g. oratorem esse avunculum vel i)atnium oratricis, aut oratricein esse mater-teram vel amitam oral oris. Ratio est, quod, si inulier est in gradu propinquiori, multo diflioilius dispensatur. Quod idem indicetur in affinitatis illicit^ gradu primo vel attingente pri-mum; imo suadendum, nt aflinitalis prÂ£eser(im illicitte prove-nientia semper c.xponatur. Ofr. Cor rad us lil. I 11 cap. Ill n. 23 sq. , He Jus lis lib. 1 cap. II n. 121 sq. , Rei IT. n. 270, Feye n. 704, 705 , Gasparri v. 350 (2), Planch ard n. 169, 194 , Tr. de matr. p. 379.

25. IH. Numerus inipediinentoruni, si nempe im-pedimentum publicum duplex vel wulUplcx adest , aut plura impedimenta publica sive diriinenlia sive impedientia simul adsuut. Dicit Indr. ciL Numerus impedimentonun , e. g. si adsit duplex aut multiplex consanguinitas v.d afRnitas, vel si prater coguationem adsit etiain aflmitas , aut aliud f|Uod-cuinque impedimentum sive dirimens sive impediens.

a) lu consaiiffuinilale ex triplici causa, nempe: ^a) quod (piis prolem habuit ex persona sihi consanguinea; i') quod personse inter se consanguiiuvde prolem crearuut, ex personis inter se consanguineis; y) quod prolem qnis suscepit ex plurihus pei-sonis inter se consanguineis. Vide Tr. do matr. n. 75 p. 205, F eye n. 350 sq., item responsum S. 1 nqu. 12 Mtrlh 1890 in Anal. eccl. !. II p. 207, llev. tlieol. l' r a n c;. t. 1 p. 340 sq. Exempla exliibentur in schematibus n. 2.). Cfr. Van de Burgt. n. 19.

b) In ajjinilale-. quot;) Quando alterutra partium copulam habuit cum plurihus personis semel aut pluries consanguineis

comparti. ?) Quamlo alterutra .seniel vel pluries ((pind hac in re nihil efficit) copnlam habuit cum persona comparti multi-pliciter consanguinca. r) Quando utraque pars copnlam lial)uit cum una ant pluribus personis comparti consanguineis. ⁵) Qnamlo liabita fuit copula tuin illisifa tam licita cum ea-dem persona comparti consanguinea. Quo ultimo casn non est necesse affinitatem ex copula illicita antematriinoniali in sup-plica exprimere. Vide Tr. do matr. n. 79 p. 28:2, et p. 381 , Feye n. 371 , 7().j c). Exempla u. 21). (Tr. Van de Burgt u. 23.

Nota. Insupcr in multiplici cousanguinilate, anl alllnitate exprimendum est, utrum ex eodem an ex diversis stipitibus proveniat.

c) In cofjnatione spirilmli provcnit ex eo quod alter alte-rius prolem invicem suscipit vel tenet, ant quod una pars prolem vel proles alterius suscipit in Baptismo et tenet in Contirmatione. Non vero adest , si qnis erga plures ejusdem personas proles munus patrini exercuit in eodem Sacramento. Ita respondit S. Inqu. 29 April. 1894. Cfr. Anal. eccl. t. II p. 250 , 251 , N. Rev. th. L XXI I p. 490

d) In in npedvmenlo criminis. Hie quoque impedimentum pluries adesse potest ; necesse tameu non est numero indicare quoties adsit, nam neque anctores semper determiuare pos-snnt, utrum ex aliquo acta oriatur novum impedimentum an circumstantia exprimenda. Quapropter omnes circuinstantife distincte exponantur. Cfr. Tr. de matr. n. 84 /). 296, Van de 13 u rgt n. 20.

a) Omnia impedimenta publica , quae simul existnnt turn dirimentia tum impedientia, in eadem supplied, exprimenda sunt, v. g. consanguinitas et cognatio spiritual is , affinitas et publica honestas. Unde si adsunt duo impedimenta et Episcopus

in uno tantum dispensare potest, utrmsque unpedimenti so-lutio in eadem supplica a S. Sede pot! debet. Roiff. n. 152, Feye n. 031 , 708 , Planchard n. 50, TÃ©phany n. 195. Excipiuntur solfn proclamationes, quarum dispensatio in Epi-scopi manet potestate , ut dicit Feye. Vide n. 1(59 ad 2.

b) Si post fulminatam dispensationem detegilur ahud impe-dimentun. (aut circumstantia nccessario exprimenda) ante ful-minationem e.vislen* . et propter quod irrita fuit dispensatio , ideoque irritum matrimonium, petenda est dispensatio omnium impedimeatorum ; non autein sufficit dispensatio in solo un-

c) Si autem or Uur aliud irapediraentum sublato jam prior e sen post fulminationem dispensationis, sufficit sola dispensatio novi impedimenti, et non requiritur ut de priore mentio fiat. Casus est: si quis im pet rata et fulminata dispensatione in con-sanguinilate coutraxit cum sua sponsa publicam affinir.atem , quia cognovit ejus sororem vel eonsobrinam. t eye n. 70S, Van de Bur^t n. 28, T r. de matr. _V. 398. Requiritur tamen ut de dispensatione obtenta pro uno matrimomo mentio fiat in supplica pro alio inatrimonio, si agitur de eodem castitatis volo , quia posterior dispensatio est quasi extensio prioris ; ilem si quoad secundum matrimonium novum impe-dimentum ortum est ex rod em ermine repchlo, ([ina relapsus retrahit superiorem a dispensando. Sanchez hi. TTJ1 lt;hsp. XXII v. II , 20, De Justis iih. I cap. II n. 1S9, Lig. 1.1137, A er tn i j s Â«. 031 ad 5quot;, Van de Burgt n. 90 Qunstio 3^a, Sea vini Â«. 598 ad 8. Cfr. Feye n. 707 (3), 710, Lehink. n. 813, Matliaran n. 414, Rosset n.

Observa , in eadem sup])lica pro foro externo exprimenda esse omnia impedimenta puhlica , non autem occulinm , quod sine infamia manifestari nequit. De quo vide n. 64.

26. IV. âVarhe circumstantise, scilicet an matrimonium sit contraheudum vel contractum ; si jam contractum ,

aperiri debet, an bona fide, saltern ex parte uuius, vel cum scientia impedimenti; item an prsemissis denuntiationibus, et juxta formam Tridentini; (vol an spe facilius dispensationem obtinendi) (¹); demum an sit consummatum, si mala fide, saltern unius partis, seu cum scientia impedimenti.quot; Ita Tnslr. cit.

Semper exprimi debet, sitne matrimonium contrahendum an contractum. De matrimonio conlraelo dicetur n. 147.

In matrimonio conlrahendo necessario exprimendum est, si raphn locum babuerit. Feye n. 71C ad 12Â°. Similiter exprimendum est, quamvis non ad valorem, ut dicit Gasparri n. 359 (1) , in affinitate ex copula licita , si nubere velit fratri defuncti viri vidua, qure a viro defuncto prolem babuit; item in affinitate ex copula illicitÂ» exprimi debet persona cum qua copula liabita est ct utrnin complex in peccato superstes sit an defunctus. Cfr. Feye n. 705 h).

27. Indica mmmarie practicas regulas quoad ea qua in supplied pro variis impcdiinoiitis exponenda sunt.

a) Sitne simplex an mvltiplex ; si multiplex , utrum prove-niat ex eodem an ex diverso slipife.

b) Gradns : quotus ; tequalis an inaequalis ; si insequalis , uterque exponatur, priori loco propioquior [n. 24 ad 2 b) et c).

c) Line a , nempe collateralis , quamvis in linea recta nun-quam dispensctur. Deinde arbor gevealogiea. Vide n. 28.

a) Sitne simplex an multiplex-, si est multiplex, utrum pro-veniat ex eodem an ex diverso slipile.

b) Gradns : quotus ; aequalis an inffiqualis ; si insequalis , uterque exponatur, priori loco propinquior ; et si intervenit gradns primus , uter sexus sit propinquior , item setas orato-rum (Â«. 24 ad 2 b) , e), n. 26 , n. 22 Nota) (²).

Spos sen prava intentio ita facilius dispensationem obtinendi hodie non amplius est exprimenda. Cfr. n. 40 Preen, et n. 147.

3. In afliiiiiate ox copula illicita. Expriinendum est, de affinita((i illicita,; ilcindo gradus ct liuc.i, ac undo pro-

c) Si ex spnnsalibiu, indicari debet linea; item exprima-tur, soluta esse sponsalia, alcpie utrum per mortem an mu-tno sponsonun consensu. Sponsalia vcre soluta esse, requiri-tur ad valorem , saltem si dispensatio concessa est a S. Dataria; error autcin in tnodo quo soluta sunt valori nou oiÃ¯ieit. Fcye n. 706. Cfr. D'Anuibale Â§ 492 (3:5), Zitelli p. 73, Ma tli ara n n. 415.

5. In cognatione spirituali. Exprimendum , utruin pro-vcuiat ex Haptismo an ex Coufirmatione; utrum agatur de patri no vel matrina et de baptizato vel confirmato, au de pa-trino vel inatrina et de patre vel matre baptizali vel condr-

Ã¼u/ier impedimeulo ajjtnilulls in grmlu primo lnien^j Inntwersrr. ex co prove-iiicnte quod orulor priutt uxorem huhuil ihj'ttucluin oralric.ls wrovGnt. Vol : nmtl orabit prim r.irum Muil ilefumlmÂ» oratorix fralrem (et ex xiio ma-rito defundo prul/'m hnbel, n. '2()).

Ant-: Si/prr impeJimenlo ajjinitalix in f/radibus primo et secundo tineie noUateralis e.r eo provenienlVmn quod omhr prim uxorem hahuil def'unclam oratriciH UftiiUtni (inalerlerum). Vol: fjun'l orutrix prins virum luÃ¼iuddefun-cl/uin oratoria palruum (avuneutum).

{*) Fonmilsc in affinitatis illegilima gradu iirimo vol tangonte primum, ant in grailn secundo: Super impedimento affinUatiÂ» Ulieita in grndu primo linea; rect/e ex eo provenieute quod orator matrem (Jiham) orutricis ud-hue superslitem ('vol /ara defunct am, n. 2C)) earnaliter cognovit. Vol: c/uod orutrix ut) orator is patre (fdio) adhuc superstite fvcl jum defundo) earnaliter eognosc.i passu est.

Aut.: Super impedimento affinitatis illicita' in gradn primo inca- trans-versa' ex eo proveniente quod orator orutricis sororem adhuc, superslitem (vei jum defunctam) cumuli ter cogvonit. Vol: qmd oratrix uh oratorisfralre cto.

Aut .... in gradibns primo et secundo linea; trunsverste ex eo prove-nienli/ms quod orutor orutricis am Hum (materteram , neptem in linea trans-versa) .... Vel .... quod oratrix ah oratoria patrno (anuncuto, mpote in tinea transversu) ....

Aut .... in qrudu secundo linen; trunsversre .... quod orator orutricis consobrinum etc. Ã¯'eye n. 705, lleiff. n. 270 â 2(2.

TDiiti (n. 23 ad 'Z); item fetas, .si est inler levantem etleva-tam [u. 22 Nolo), llarus eril casus inter baplizantcm et ha-ptizatum. Adclendum etiam est, si cognalio sit mulliplex (*).

(i. lu ci'iiniue. Exprimendum est, ex quouam Irium de-lictorum proveuiat; uum adsit inultipiicitas, seu polius omues cireumstautise setlulo indicandie sunt; item uum alteruter ora-torum autea in eodem erimiae dispeusationein obliiiuerit (w. 25 ad 1 d) et ad 2 c) (**).

Nola. Impcilimenta alfinitiitis illicitÂ», criininis et voti privatim cinissi f'ere enmt occulta, i(loo(|ue ordiiiaric non pa-roclio seil coufessario dispensatio in lis petenda eril.

28. Quid ohwrvandum. Â«Ic arbore gonoalogicii? ]{. Ne decipiamur in eom])utandis gradilms eonsangui-nilaiis et affiiiitalis, semper plu rim am. cxpcd'd, quando in istis impedimentis dispensatio petitur, supplieÃ¯c adjungere arborem genealogirc. In iinpedimento aflinitatis illicitiu potest tamen plerumque omitli, si in supplica clare indieetur, unde aftini-tas oriatnr. Si vero ah Ejmcupo dispensatio pctilur, arbor consangninitatis aut affiuitatis, eaque in speeiali forma, prce-scripUi est. a nostra Sy n. Dicec. p. 59: â Addi debet, quo-ties a Nobis dispensatio petitur super consanguinitale aut at'-linitate, accuratum atque bene distiuctum schema genealogiae, quod a coiriinuni stipite [)er ordinatam seriem generationum ad spousos descendat, exhibeatque impedimcnti liueam et gra-dus. Stipes ejmquc compars, cl in singulis generaliouibus lutn mariius lam n.vur, oinuesque persona arbori inscrijitee nurnine el coguominibus describenda sunt.quot;

(quot;'^i;) Formula iu supplicM (idliit)cii(la: Super impcdinumlo cotputtionis sjii-riluolh rx co provcuicnle t/uod on/lor (oruirix) pro/em orutricix (oratoria) e socro foute levuoit, vel iu Coufinnatione tcuuil. lu co^naliono duplici: Super iiiipediuicnto duplici coynal'wuU xplrilaali* co *juod orufor orofricis, atfjuc oratrix vicissim oratoris prolem e tacro foute levavitKei i l'. n. 274.

29. Exempla arhorum consanguinitatis et affinitatis se-cundutn prsescriptuin Synodi Dioecesame.

Arbor cousanguiuitatis simplicis iu gradit tertio et quarto inaequali linelt;e collateralis.

Arbor coosanguinitatis simplicis iu secundo et tertio gradu inaequali linefe collateralis ex solo patrc commiuii.

Prima causa daplicis aut multiplicis cousauguinitatis est, quod quis ex ascendentibus matrimonio luit juuetus cum persona sibi cousanguinea (/Â«. 25 a), sive (|uod alterutra vel utraque persona nupturiens duplici vel iiiulti])lici via ad stipitem communem ascendit (Van de J3urgt n. 19).

Arbor consanguiuitatis in duplici gradu quarto pequali li-nefe collateralis ex eodem slipile.

1. Thomas Stop-Anna Pluim. 1. Petrus Stop-Clara Pen. 1. Sophia Stop Paulus Kras.

Tliotnns, Petrus et Sophia Stop simt (ratres el soror. Marcus Stop duxit Ceciliam Slop, sibi consanguinefltn in secuudo gradu; quorum nepos 1'clrus Slam duplici via per avum et aviam ad slipitein communem ascendit in gradu qiiiirlo. Maria Tak vero una via ad cnmdem stipitem in gradu quarto ascendit.

Arbor consanguimfatis in gradu tertio inixto cum duplicl giadu quarto liiiuro collalcralis ex stipUe covtmuni.

1. Thomas Wijs-Maria l'lank. 1. Petrus Wijs CIara Sluis. 1. Dina Wijs-Tins Loop.

Marcus Wijs una via per patrem in jÂ»radn ItTtio distat a stipUc cominuni. Agnes Loop antem dupliei via, per patrem et matrem in gradu quarto asccndit ad stipitem communem.

Arbor duplicits consiiuguinitatis ox dupliei stipila, iicnqi j in gradu tertio sequali ex uno utipile et in gradu quarto ;o-quali ex allero a Li pil c, utroque liueic collateral is.

1. Pan I us Kruin-Agatha JJerg. l.jos. Kruin-Maria Voet. 2. Joa. Brand-Thom. Boom.

Anglist Stoom per inatreni , item llosa Boom per matrem deseendit ah uno alipitc communi (l'ctro Kruin) in tertio gra-du cE(|nali. l'ra)terca August Stoom |)cr matrem et Kosa Boom per patrem desccndit al) altero stipite (Joanne Kruin) in quarto gradu a'Qiiali. Quami|uam iialielur terlia consanguinitas in (|uarto gradu, quia Eosa Boom etiam per matrem deseendit a Joanne Kruin , Iiecc addenda non est , quia ante ipgiim habetur alter stipes comniu.iis , Petrus Kruin, seenndum regnlam: in compulandis i/nidibm aUendilnr laulutu slijies projiinquior. 1' 1 a u-eliard n. 23 p. 111. Quam regnlam vide expositam apud Feye u. 35⁽.l sy. et Jiev. thÃ©ol. Franc. I. c. et 2gt;- 548.

Seciindii Ciiusa mnltiplicis consimguiuitatis est, ([iiocl ux ascendendhus persona' luier se eonsaaguiiiece matrimonium inierunt cum personis inter se consanguineis et ex iis prolem procrearuut.

Arbor coiisangiiinilatis in duplici quarto gradu tequali lineÂ» collateralis ex duplici stipilc.

Joseph Hoofd et Joannes Hoofd, fratres, matrimonium eon-traxerunt cuui Bertlia et Clara Appel, dnabus sororibus; ilis-pensatione autem opus non fuit. Eoruin proles , 1'aulus et Anna Hoofd, sunt cousanguiueaj in duplici gradu seeumlo a;-qnali ; utraque enim deseendit de Petro Hoofd et de (Jarolo Appel. Itaque Bcrnardus Druif, pronepos Josephi Hoofd, et Catliarina Wolf, proneptis Joannis Hoofd, sunt dupliciter con-sanguinei in quarto gradu a?quali linese collateralis, quia per proavos et proavias descenduat de duplici stipite, Petro Hoofd et Carolo Appel.

Arbor dupiicis consanguinitatis in tertio gradu et in quarto grailu ex duplici slipite.

1. Jospplius Goed 1. Julius Goud I. Pliil. Vroom-Maria Wel. 1. Kosa Vruum-Leo Brand.

])uo fratres , Josephus ot Julius Gucd , matrimonium ii:ic-runt c.iim Bertha Vroom et Clara Brand iutur sc consobiinis, et dispensatioue non indiguerunt. Eornm liheri, Cecilia Cioetl et Joes Goed, consanguiuei sunt in secando gradu per eorum patres et in tertio gradu per eorum inatres ex duplici stipite , 1'elro Goed et Carolo Vroom. Quamvis Cecilia Goed et Joes Goed matritnoniiun contraxerint cum personis non consangui-ueis, eorum liber! sunt dupliciter consanguiuei in tertio et quarto gradu lineÂ«e collateralis ex duobus stipitibus, (piia per avos et avias diverso gradu descendunt de 1'etro Goed et Carolo Vroom.

Tertia causa multiplicis consangninitatis est , quod ex asceii(lei)(:ii)us quis mafrimonio jnnctus luit cum pluribus inter se cousanguiuei.s , ex cjuibus proles proereavit.

Arbor diiplicis consanguitiitatis in gradu tertio a-ipiali ex uno stipite et in quarto seqnali ex altero stipite, utroque li-iieec collateralis, eo (piod quis ex asceuclentibus ex duabus sororibus liberos gen uit.

Antonius Reclit est pnler Mariae et Aniife lleelit. L'etriis Lang ex primo niatiiinonio enm Maria penult Panlum, ex se-einidu cum Anna procreavit Lneiam. Itaque Joseplms I-ang et Colela Dorp sunt dnpliciter consanguinei in linea collaterali , nempe in gradu tertio secpiaii ex stipite Petro Lang, (pii est eorum proavus , at(pie in quarto ajquali ex sti])ite Antonio Hecht, qui est eorum abavus, ad queui Josephus ascendit per Mariam Recht et Coleta per Annam Recht.

Arbores affiuitatis eodein morlo quo arbores eonsanguiaita-tis perficiuutur. l'ersouas auteui, qufc copulam habuit, appo-nitur uoraeu persona;, quacum copulam exercuit; atque per-spicuitatis gratia adscribitur verbum dipes ajjinÃ¼atis.

Arbor affinitalis simplicis iu gradu seounclo et, tertio inre-quali linerB collateralis.

Augustinus Boom et C-atbarina Zon si))i aÃ¼ines sunt in gradu sccundo mixto cum tertio linejc collateralis, tjuia Augustinus Boom cognovit uxorem amp;uam , Mariam (ilas , t(US0 erat con-sanguinea Catharinre /jou in sccundo ct tertio gradu irnvquali linete collateralis. Rcgula enim est: quoto gradu et in (jua li-nea persona aliqua (v. g. Catharina Zou) est consanguinea al-teri (v. g. MaritC Glas), eodem gradu et eadem linea est allinis illi (v. g. Augustino Boom) , cjuacum ilia altera (v. g. Maria Glas) copulam habuit. CIV. T r. de matr. p. 280.

Arbor affinitatis in gradu secundo ei duplici tertio cum quarto liuese collateralis ex eodem stipiie.

Alberhis Stout ct Agnt-s Strnal , mortuo Imjus marito, ma-triraoniiim inire volunt. Smit autem inter se aflincs in eodem pjradn et linoa, (|iiil)ua Al!)(!rtus Stout ct Tliomas Stout, ma-ritus Ajrnetis Straal , sihi sunt consauguinci. Thomas Stout in secundo gradu simplici ascendit ad Antoninm Stout; Albcrtus Stout dnplici via in gradu tertio ct quarto ad enmdem stipitem ascendit.

Arborcs affinilatii in primo et secuiulo gradu insequali 11-iie;c collateralis, et consangu'm'Ã¼aÃ¼s iu tertio et quarto gradu inajquali liuese collateralis.

Maria Sopliia Loot , mortuo suo marito Carolo Zou , ma-trimoninm inire vult cum Bernardo l'etro Zon , qui Carolo Zon consangninens fnit in primo et secundo gradu inixto li-ncofi collateralis.

Arbor duplicis coDsanguinitatis in tertio gradu et in quarto gradu ex duplici stip'de.

1. Joseplius Good 1. Julius Goed I. Phil. Vroom-Maria Wel. 1. llosa Vroom-Leo Brand.

Duo fratres , Joseplius et Julius Goed , matrimonium ii ie-ruut cum Bertha Vroon' ut Clara Brand inter se consobiinis, et dispensatione nou indigucruiit. Eorum liberi, Cecilia (ioed et Joes Cloed, consanguinei sunt in secuudo gradu per eorum patres et in tertio gradu per eorum matres ex dupliei stipite , l'etro Goed et Carolo Vroom. Quamvis Cecilia Goed et Joes Goed matrimonium contraxerint eum personis non consaugui-neis, eorum liberi sunt dupliciter consanguinei in tertio et quarto gradu linc;e collateralis ex dnobns stipitibus, (piia per avos et avias diverso gradu descendunt de 1'etro Goet) et Carolo Vroom.

Tertia causa multiplicis consangniiiitatis est, (|Uod ex ascendeDtibus (|uis inafiimouio junctus tuit cum pluribus inter se cousauguioeis , ex ([iiiluis proles jirocreavit.

Arbor chtplicis consanguinitatis in grarlu tertio a-tjuali ex uuo sli[iite et in quarto tcquali cx allero stipile, utroque li-neec coilateralis , eo quod quis ex asceudentibus ex iliia!)iis sororibns liberos geuuit.

Aiitonius Hecht est pater Maiiaj et Annie Jlecht. l'etrns Lang ex primo niatriinoiiio cmn Maria geuuit Pallium , ex se-cinidu cum Anna procreavit Luci.iÃ¼i. Itacpie Joseplms Lang et Coleta Dorp sunt dupliciter consanguinei in linea collaterali , nempc in gradu tertio a'(|iiali ex stipite Petro Lang, qui est eorum proavus , atque in quarto icquali ex stipite Antonio Keclit, qui est eorum abavus, ad queui Josephus asceudit per Mariam Recht et Coleta per Aunam Hecht.

Arbores aflSuitatis eodera modo quo arbores cousanguiuita-tis perficiuutur. Fersouas autem, (|u0d copulam babuit, appo-nitur uoineu personae, quacum copulam exercuit; atque per-spicuitatis gratia adscribitur verbum stipes affmitaiis.

Arbor affiuitatis simplicis in gradu secundo et, tertio inre-(juali linefe collateralis.

Augustinus Boom et Catbarina Vmw sibi alfines sunt in gradn secundo inixto cum tertio linefe collateralis, (|uia Augustinus Boom cosnovit uxorem tnani , Mariain (ilas , qua! erat con-

sangninea Catbariun; /joii iu secmulo cl tertio gradu ili;i'(j11ali lineie collateralis. Rcgula cnim csl: quolo grailu et in qua li-nea persona aliqua (v. g. Catbarina Zon) est consanguinca al-teri (v. g. Miiriic Glas), codem gradu et eadem linea est allinis illi (v. g. Augustino Boom) , (|uaciim ilia altera (v. g. Maria Glas) copnlam babuil. CIV. T r. de matr. p. 2SU.

Arbor affinitatis in gradu secundo e( duplici tertio cum quarto linese collateralis ex eodem slipite.

2. Marcus Stout-Julia Groot. 2. Clotildis Stout. 2. Thomas Stout-Agnes Straal, j j I (oralrix)

Albertns Stout ct Agues Straal, mortuo hnjus marito, ma-trimoniiim iuirc voluut. Smit autem inter se aftines iu eodera gradn ct liuca, quiliua Albcrtus Stout ct Thomas Stout, ma-ritus Aguetis Straal , sibi sunt consanguinei. Thomas Stout iu secuudo gradu simplici asnendit ad Antouium Stout; Albertns Stout duplici via in gradu tertio et qnarto ad eumdeui stipitem ascend it.

Arborcs affiitÃ¼alis in primo et secuiulo gradu insequali 11-ne;e collateralis, et consangnmituli* iu tertio et quarto gradu iuicquali liueae collateralis.

Maria Sophia Loot , mortuo sno marito Carolo Zon , ma-trimonium inire vult cum Bernardo l'etro Zon , qui Carolo Zon consanguinens luit in primo et secundo gradu mixto li-ncoft collateralis.

;{0. QiuerUur nuill el qualis requiralnr causa ad (lis-pennationem hi impedimenlis malnmonli.

ii. All 1quot;quot;quot; Ut flisjjonsafio sit licita, semper requiritur causa justa. Sed ut valide dispeusetur, nulla opus est causa, si superior ilispensat in lege sua; quam(|uain sine juxta causa id facere nuiKjuaui prsesumilur. Quare S. Pontifex semper valide dispensat in impedimuntis, qu:c sunl juris ecclesiastici tantum. Inferior autem sine justa causa dispensaus in lege su-perioris invalide agit, cjiiia tunc ipsi dispensandi potestas de-est. Fe} e n. 650, Van de Burgtw. 31, Palmieri vol. I p. 377 n. 285, Rosset n. 2519 ttq. (¹)

Ad 2quot;'quot; Rationabilis et gravis requiritur causa, nt dicit Cone. Trid. sen*. XXTJ' cap. 1 de rcf. mnlr. Quamquam propter inultum diversas inde a Trid. Concilio temporum cir-cumstantias, et infelicia temporum nostrorum adjuncta S. Se-des majorein facilitatem adhibet, debitas tamen cansas exigit. Gravis causa universe requiritur, ut dispeusetur in impedimento dirimenli; justa vero sen rationabilis causa suflicit in impedimento impedienti, exceptis tarnen mixta religione, voto sim-plici, sponsalibus el reiaxatione omnium proclamationum , quae postulant causam gravem. F eye l. c., Kesp. ad Q. Vgt;. p. 357.

11. Plurimse a parte oralricis, et nituntur difficuitate, quaiu experitur niatrimonii saltern pro sua couditioue ineun-di, v. g. angustia loci, setas superadulta, paupertas viduse.

In rluhio, num oausa cxistcns sit, sufficiens, Episcopus linle uti potest sua facilitate sou indulto Apostolico dispensandi; nam lioc late interpretandnm est (Â». 100). Ijig- lib- ! 1^^ et 102, li/j. 11' v. '251 , Aertnijs lih. / n. 180 Qiuer. 0, Lehmk. t. / v. 102 ad 4, Palmieri /. r. n. 278, F eye â Â». 0:J7 013. â Si vero posteaeonstet, causam lion fuisse sufficienlein, disputatur, num dispensalio sit vatUJa. Negat Lig. lib. 1 n. 180, HO. IV n. 251 contra muitos. Vide Rosset n. 2550 s(j.

AllÂ® desumuntur a lono publico, v. g. honum pacis. Qusedam sunt, in favorem orator in, v. g. excellentia meritorum.

!{2. Qnomodo causa, canoniccc (lividi possunl? R. 1. In Ã¼nales et impnlsivas. Finales seu moti-VflR sunt (|Uoe supcriorem movent ad dispensandum, et sine quibus dispcnsatio ant nuliatcnns coneeditur, ant nonuisi in alia forma sen nonnisi sub cert,is conditionibus et limitationi-bus. Tnipulsivae sunt, qune superiorem quidem inducunt ad facilius dispensaniium . sed sine qnibus dispensationem conce-deret, etiam in eadem forma. Attamen si plures eausfe impul-sivse simnl adsunt, causam proprie dict.am couslituere pos-sunt (Â«. 51). F eye n. 651, 6()fl, 081.

2. In lioncstas et in fain antes. Honestre sunt quae nec delicti nec infamia: notam babent; infailiantes autem, quae delicto vel infamia oratorum innituntur; qua? posteriores si allegantur, sfcjje im])onitur poenitentia.

R= I. Ex ipso iinpediinenlo; nam quo majus illud est, quo propinquior gradus, ipio ])Iura simnl matrimonio ob-stant., eo major exigitnr causa. Quamobrem quEedam causrc sunt sufficienies seu finales ad rclaxandum impediinentum minus vel in gradn remotiori, qnnm tantum sint impulsivse ut dispcnsatio impetretur in impedimento majori vel gradu pro-pinqniori.

'1. Ex person is pro quibus dispcnsatio petitur; plures enim causae sunt quandoque suflicientes pro pucllis, non autem si in juvenibus tantum existunt. Similiter nobiliores et ditiores dispensationem facilius impetrant qnam alii, idque propter brnum commune; Ecclesiie cnim interest nobiles et opulentas familias sibi habere benevolas.

O. Ex Iinincro caiisariiiii. Id constat ex anni 1S77 ; â Operas pretium est animadvertere , unam quandoque causam seorsim acceptam quandoque insufficientem esse, sed alteri ad-junctam snfficientem cxistcre.quot; Expedit itaque omues exponere

causas et motiva, qutc ailjinneiilo os-^e possint. Feye n. OSl , 682, Planchard n. (gt;7, Hesp. ad Q. 15. p. 3G6.

34. Qurtnam sunt caiisir canonical, sen causa qua c.k praxi el stilo S. Sedlt sunt, finales?

R. (Jausic pr?ecipufi:, qua: ad inatrhnoiilales dispensa-tiones obtincndas secundum canonicas sanetiones, et prudeus ecclesiasticre provisionis .arbitrium pro sufficientibus liaberi cou-sueveruut, sunt quse sequuntur [Tm/r. cil.):

1quot; Ali^ustia loci. Msec causa exisl.lt, quando femiua lio-nestrc familia; propter loci originis vel domicilii angustiain non potest ibi virum ])aris conditionis cni nubat invenire, et id-circo desiderat consanguineo vel affini nubere, ne cogatur aut innupta manere aut extra propriuin locum nubere aut virum disparis conditionis ex proprio loco habere. Cfr. Re iff. n. 7(i, Peye n. 652 (¹).

Explicalnr. I. Feillina. Causa ista verificatur solummodo (juando locus oralricis est augustus. Mcelesia enim banc ad-mittens causam considerat feminrc pudorem et bones).item, qure non patiuntur, earn ipsam sibi virum quserere. Co rra-dus lib. Ill cap. / n. 58, l)e .1 n s t i s lib. Jll cap. Jl v. 24, Van de Burgt n. 32.

Honestie familiai, i. c. cui nulla turpitudinis nota ad-bseret, licet puella sit pauper et inforioris conditionis. N. Rev. th. t. TX p. 16 sq. S. Dataria in dispeusatione gradus secundi anrjustiam loci non admittit, nisi femina sit bonestro familia;. Plane hard n. 54, N. Rev. th. t. \ IT p. 555. Cfr. Go r-radus lib. 111 can. IT n. !â¢'} , 14.

2. Lochs luc non intelligitur parochia aut comnmnitas ci-vilis, sed ([urclibet aggloraeratio babitantium. Qua; agglome-

S. C. de Pr. F. istam causam it.a cxprimit: â Anpjustia loci sivo absnlnta sivo relativa (rationc tantum oratricis), rum scilicet in loco originis, vol otiam domicilii cognalio femiua! ii.a sit propagata, nt, aiium paris conditionis, cui nubat, invenire nequcat, nisi consanguineum vol afdnem, patriam vero descrere sit ci durum.quot; Cfr. N. Kev. th. /. /A p. 25.

ratio si nomine et facto a vicinis est distincta, v. g. urbs, pagus, non officii quod ab aliis paruin tantum diktat. Ita G a s-parri n. 333 et Jo der p. 'JS (¹). Si autem agitur de vico vel suburbio , recjuiritnr , ut milliare seu viginti momenta a pago vcl urbe seinota sint. S. C. f. 10 Dvc. I87(j, Corra-dus lib. III cap. V a. 41, De J us t is I. c. u. 4, 5. In distantia compntanda ratio etiam liabeatur difficultatis viarum. Feye/j. 647. Inde efficitur , nt in uno loco plures possint esse paroebife, et in una parocbia vel ooinmunitate civili plura loea.

Augustus censetnr locus, ai non conlinet ultra 300 focu-laria seu 1500 incolas. Dat aria A post. 30 Any. 1847 , 8 Mar Hi 1884.

Numerus iste computatur attentls imprimis omnibus catbo-licis eujusvis ;ctatis ant sexus, etiam impiis et incredulis; non autem proi)abiiius inlldelibus , lia;reticis et schismaticis; prffi-st.at tamen etiam horiim in supplica mentionem facere. I^|1eye n. 653. Cfr. N. M e v. tb, L IX p. 21, 22, Planebard n. 53, Rosset n. 2.j6S.

Noln. Si mnlicr in lore ampliori hanc patitur angustiam oh suas altiores fpialitates , v. p;. ol) nobilitatem , ct in loco pauci tantum simf, cjusdom conditionis viri, necpiit simpliciter allegari angustia loci ; scd cxprimatnr oportct oratricis quali-tas ct approximative inimcriis vironim ejnsdem (pialitatis. Feye I. c., Gasparri ?/. 333 (1).

3. Locus origin!Â» vcl tlouiicilii. Suffijcit igitur angustia solius loci domicilii; validior causa est si ulerque locus est augustus , (|uo casn dicitur angustia locorum.

Qui anctores id dcdnciiut, ex voiliis S. Dataria; in Rcsp. ad S. O. C. S Martii 1SS4: âAngustia loci tunc vcriflciitur, cum ejus focula-ria numcruin torccnl.uni mm cxccdiiut; iico officit f|iiod locus augustus paruin ab alio dissitus cxistat, dmnmodo ista duo loca .sint, inter le distincta ao diversa, propriainr|uo clcnoniinationem liabcant. Aliqua autem distantia roquiritur in subnrbiis, qiisÂ®, quamvis civital.is partem cousti-tuant, niliilomiuns angustia in ipsis admittitur cum per milliare ant paulo minus a civitale distent. Jta sentiunt Pi/rrhus Corradus et 1)/' Jusfis. lln-jusmodi autem doctrinu' examussim cousonal. liujus Datarise Apostolicaj praxis.quot; (Collect. Â«. 1481 (I). CIV. Feye p. G17.

Nota 1. Non sufficit si locus quasi-domiciln est, augustus et oratrix siinul alibi domicilium lial)et; quando vero alibi doini-ciliura non habet, aut alibi domicilium habens in eo non habitat, potest sufTicere, si habitatio in loco quasi-doinicilii est no-tabilis et satis firma; exprimatur igitur in supplica baec angu-stia loei qnasi-domicilii, facta mentione domicilii. Feye n. ^52.

Nota 2. Si in supplica sim pl ie iter dicitur anguslia loei , intelligitnr locus origiuis et in quo ipsa cum juvene habitat. Cor rad us lib. VII cap. V. n. 30. Unde si augustus est solus locus habitationis puellfc et non locus nativitatis, aut solus locus nativitatis et non locus habitationis, item si juve-nis est ex diverso loco oriundus , aut in alio loco habitat, hfee omnia clare in supplica exponantur , ne in rescripto tales occurrant termini qui verificari nequeant. F eye I. e. , Tr. de matr. 360 , Van de Burgt n. 32 B).

4. Yir paris eonditionis non est, qui genere , divitiis oratrici est inferior, ([ui meute religiosa, actate, genio, nori-bus ab ea discrepat, qui ex prajcedenti matrimonio lilios habet; uno verbo intelligitnr ([Utcvis disparitas , ex qua pax i iter conjuges deficeret et matrimoniurn felicem non haberet exitjm. Sanchez hh. till (lisp. A / A n. 15, De Just is I. c. n. 14 (S'y. , 28 sq. Si dubitatur de snfficienti disparitate, expo-natur in supplica. Feye n. 654, N. Rev. th. t. IX p. 15, Van de Burgt n. 32 E).

Tnveuive iie(Hiit virum paris eonditionis , si mnlier jam ])er ali(|U(id tempns attigit ietatem nubilem, et nondnm acce-ptabilem habuit occasionem inenndi nuptias cum viro paris eonditionis ex eodein loco. De Justis I. c. v. 24 .S7. â Porro valet causa angustise loci : a) Quando a nullo sui loci incola paris eonditionis hie et nunc rogalnr in matrimoniurn , licct anlea rogata fnerit. PI an chard n. 1 (16. Si tarnen ma-trimonium a viro j)aris eonditionis in loco habitationis ante oblatnm recusavit, praecipue si id ex sola animai levitate et stepius fecit, expedit hoc in supplica exprimere. Feye n. 654.

ll) Quaudo rogalur jam ab incola disparis conditionis. c) Quan-do rogatur al) aiiquo paris conditionis , qui inliabitat aliinn locum et ibi manere vult. Cfr. Sanchez I. c. n. 13, Cor-radus I. c. n. 34 , Dc Just is I. c. n. 09 sq., Re iff. n. 77.

Nota 1. Hire causa simpliciter ailegari nequit , si paris conditionis vir ox proprio ioco feminte nuptias oll'crt. Attainen quando iste puellÃ¯e aut parcntibus non est acceptus, ant unus tantum alterve paris conditionis se olTurt, S. Sedes facile dis-pensabit, ne nuptiarum eleetio nimis coarctetur. lime aiitem circumstantia in supplica exprimatur. Sanchez c. n. 14, De Just is I. c. ii. 14, Giribaldi Opera w or (did t. II tracL X cap. Agt;7// n. 31, F eye n. 654.

Ã. llfec causa simpliciter ailegari non potest , si sponsus, cum sponsa impedimento ligatus, in alio loco habitat, et ibidem manere vult. Ratio enim, ob quam ex loci angustia dis-pensatur, oritur ex eo quod sfepe grave est feminis extra proprium oppidum nubere , et sic patris et matris , cousangui-neorum et amicorum oonsortio destitute vitam transigere. Cf'r. TÃ©phany n. 398.

3. Olim propter solam angustiam loci non dispensabatur nisi in gradibus tertio et quarto: hodie vero etiam ia gradu secundo. Peye Â». 055, N. Rev. tb. L IX p. 19, Rosset u. 2572.

35. U^a âiEtas fcmiiiie superadnlta, si scilicet 24^umSetatis annum jam egressa hactenus virum paris conditionis , cui nubere possit, non invenit. IIa;c vero causa baud suflra-gatur vidnm, (|tKB ad alias nuptias couvolare cupiat.quot; [iixtr. cit.

Itaque rcquiritur 1. Ut oratrix, non vidua, attigerit annum setatis 25^,quot;quot;, seu compleverit annum 24^um de momento ad momentum tempore quo dispensatie conceditur. De Just is lib. Ill cap. VIII n. 22, Reiff. n. 93, TÃ©phauy Â«.90, N. Rev. th. t. X p. 2(j. Cfr. infra v. 111.

cit ut hucusquc vixerit iuuupla; si autera constat, earn jam uui vel pluribus viris rccusasse , expedit hoc in supplica acl-dere (TÃ©phany n. 87), praÃ¯sertim si co line viro paris con-ditionis uubere noiuit, ut postea ob tctatem adultam irapeti-a-ret dispeusatiouem nubendi consauguineo, etc. (Feye n. 605). Quod dictum est n. 31 ad 4 inulto magis bic verum est (Corradua lib. J II cap. IJ n. 93). Valet quoijue ista causa, quamvis nunc ex alio loco virum paris conditionis habere possit (Zitelli p. 63); item valet in loco nou angusto.

Nota 1. Quantumcuinque muiier annum 24^um excessit, suf-ficit iu su|)pliea simpliciter expriinere , earn setatem Iiauc ex-cessisse. Si magnus est excessus, expedit setatem accurate ex-poaere , quia tunc causa est validior , eye Â«. 665. yEtas autem supra annum 'I0^um uon habetur causa per se sufticiens, ut dicunt Flanchard n. 55 et Rosset n. 2573.

2. Causa ha;c bodie adinittitur pro gradibus etiam |)rojiiu-quioribus (Tr. de matr. p. 361, Tcpiiany n. S'J); dicit tarnen Plancbard in N. Rev. tb. I. XI T p. 555 , earn bodio non sufficere pro gradu secundo tequali , nisi oratores sint bonestic familiae. â Tmo in remotioribus, nempe in tertio et quarto gradu , dispeusatio conceditur , etiamsi mulier annum 24quot;^m solum attigerit. Ita cum De .lust is tih. Ill cap. VIII n. 11 , Gioviue t. I. p. 376, Plancbard n. 55, (Jasparri n. 334, 1)'A n n i b a I e Â§ 488 (3). âAt, observat Feye n. 006, quum istud nou comprehendatur sub causa c.mouica, sed peculiaris sit benignitatis pontiflciic ePectus , inter ordinarias dispensandi causas referri ncquit.quot; Gfr. Rosset n. 2574.

:l(). Iir¹ Deficientia ant iucoinpeteiitia dotis. Hue causa existit, si femina actu non babet dotem aut non snlli-cientem, ut virum pan's conditionis inveniat, et vir, quocum est impedimento ligata , cam nxorem ducere vult (*).

(*) Hauc causam it,a exprimit Insfr. cil.: ,, Dvjicio.nlia (tut incornpetentia dotisj si nempe femina noa habeat aclu tantam dotem, ut oxtraneo se-

Explicalur. 1. Dicitur : Si femina actu uon habet dof era. Unde persistit lia;c causa , ([uamvis firmam habeat spein tlo-tein postea j)ossi(leii(li, v. g. ex promissioue , iustitutioue lesta-mentaria, successioue lircreditan'a ; tutu quia intle non habet jus quicsiUun irrevocabile, turn quia rcquiritur dos iu re prae-seus. Similiter subsistit, si parentes habet divites , qui earn dotando sibi aliisque liberis houestani susteutationem subtra-hereut, aut qui earn dotare quidem teucutur, sed nolunt, atque ex lege civil! nou possunt co.mpelli. Venim quia de hoe ultimo casu discrepant auctores, id exponatur iu supplica. Cfr. De J list is lib. Ill cap. Ill n. 35â12 , lie iff. n. 85 â S8, Feye n,. 658, N. Rev. th. I. X p. 27 (2), Vau de 1? u rgt n. 33, Rosset n. 2577 xq.

2. Si non liabet dotem siifflcientem ut viruin purls coiulitioilis inveniat. Fieri potest, ut dos spectata familia oratricis sit sufficiens, sed insuffieiens consideratis ejus quali-tatibus, v. g. quod est defonnis, rixosa, dillamata (Feye

057); item ut sit sufficiens ad nubendum viro paris cou-ditionis iu loco extruaeo, noa autem viro iu loco suo. 1) e Just is L. c. u. 32, 33, Keif f. u. 83, Planciiard u. 56 (I). â Causa vero non existit, si femina, cui dos est sufficiens ad nubeudum viro paris conditionis, mavult nubere consanguineo aut affini ditiori vel potentiori. 1) e J u s t i s/. c. u. 48 sq., Reiff. u. 89, Feye n. 656.

Nota. Casus ordinarius incompelenluc dolis est, quod vir feminam , quacum impediraento est ligatus, non obstante ejus dotis insufficientia, uxorem ducere paratus est. Quo casu dis-pensari solet in gradu quarto sive Ecquali sive mixto cum tertio. Feye n. 659, 661.

:}7. IV^a Lites super succcssione bouorum jam exortai aut earuin grave vel immiueus poriculuui. Si

(|iialis conditionis, riui noquo consanguinous ncqiic affinis sit, nubcro pos-sit in propria loco, in quo coimnoratur. Quse cmisa magis urgut, si nni-lier pouitiis indotata oxislat, ct consanguincus vol afliuis cam in uxorem (lucoro, aut ctiaui couvcniouter cx inlcgro dotarc paratus sit.quot;

muiier g ra vein litem super successione bonorum magni mo-menti snstinet, neqiie adest alius, qui litem liujusraorli in so suscipiat, propriisrjue expensis proseqnal ur, prteter ilium cpii ipsam uxorcm duccre cupit, dispensatio coocedi solet: interest enim reipublicte, ut litcs extinguantur. Huic proxirue accedit alia causa, scilicet dus l'dibus inoohila, cum nimirum mulier alio est deslitnta viro, cujus ope bona sua rccuperare valeat. â Venun hujusinodi causa nounisi pro remotioribus gradibus sullicit, lunlr. c'U. CIV. Tephany u. 86.

38. Vquot; â I'jiiiperlas vidua;, qurc uumerosa prole sit onerata, et vir earn alere polliceatur. Sed quaudoquc reiuedio dispensationis succurritur viduce ea lautu tu de causa quod junior sit, at que in periculo iucontiuenlice ocrseiur.quot; Inslr, cit.

Usee causa desuniitur ex diflicultate vidu.e, proles, quibus onerata est, educaudi et alendi. Quo plures et juniores suut liberi, eo est major ratio dispeusandi; undo eorum numerus et fctas in supplica addautur. Ex aliis etiam circuinstautiis dispensaudi ratio augetur, v. g. quod est vidua iudigens, in-firma, junior, pareutibus orbata; quod orator prac cseteris potest rebus temporalibus oratricis providere; quod jus liabet permaneudi sub eodeui tecto cum oratrice, aut, si discedere voluerit, exigeudi aliquam bonorum partem, ex quorum so-lutione oratrix uimiuui gravaretur. Si luijusmodi circumstan-tirc allegantur, potest esse causa sufliciens dispensandi super primo gradu affinitatis. Baugen 11 p. 187, Feye Â«. 064, P I a u c h a r d u. G1.

])e causa, quod vidua, uumerosa prole nou onerata, est junior atque in periculo iucontinentise versatur, vide N. lie v. tb. I. X. p. 29 (4) et Jlosset n. 2575.

39. VIÂ» lionuin i)acis. Iltcc causa existit si graves iniinicitiiP inter oratorum consanguineos vel atfines vigeut, qua; matrimonii celebratione omnino componentur; aut si ce-lebratio matrimonii ad pacis jam initoc confirmationem maxime conducit. His accedit causa propter lites inter oratores aut

eoruiTi cousanguineos vel affines exortas. Supponuutur graves inimicitife vel lites orlÂ® aliunde quaai ex causa inatrimonii inteuti, atque jam existeutes autequain dc inatriinouio tracta-retur. Feyc n. 6(52, l'lauchard n. 50, 60, N. llev. th. t. X p. 30 (*).

No til. â I'ropiiKjuioritus gradibus dispeusandis multo ruagis hrec causa sullicit, cjuaudo agitur du f'ainiliis quarum pax publico etiam bono prospicit.quot; Eeye u. 6G3. -

10. Prjen. Causae, de quibus n. 40âIS, inuituutur non tantum scandalo per matrimonium removendo, sed etiam difl'amationc mulieris, ne innnpta manere aut viro disparis conditionis nubere cogatur. Ante Deer. 'ZÃ³ Junii 1SS5 (vide u. 20), si causa infamans allegabatur, expoiiendum erat, nuin incestus vel cjusmodi delicta patrata 1'uisseut cum i/de/dione facilius cllipeusalionem oblinendi. Post memoratum vero Decre-(um nunquam amplius prava ilia intentio videtur esse expri-menda, sive agitur de dispensatione ad matrimonium contra-heudum sive ad revalidandum rnatrimouium contractum. Edi-xit enim S. Officium 18 Marlii 1891; â Dispensationes matrimoniales super quovis impedimento, sive agatur de ma-trimoniis invalide contractis, sive de contrahendis, esse vali-das etiamsi copula, vel consilium et iutentio per eam facilius gratiam impetraudi reticita 1'uerint.quot; (Collect, n. 1500 , ActaS. Sedis I. XXVI p. 510). Cfr. 1'eye n. 712, 713, Lelimk. n. S10, 811 (4), De Becker Dc spons, el malr. p. 322. Vide infra n. 43 et 147.

(^ie) â Bonum pacis, (|ii() notnine vcuiunt urdum fn;dcra inter rcgmi et Principcs, bÃ¼d etiam cxtinctio graviinn iniiiiicitiariiiii, rixaruin ot odiorum civilimn. iia;c causa adducitur vol ail extiuguendas graves inimicitias, ([iiii! iutcr contralicntiurn eonsanguincos vel aflincs orta! sunt, qiisequo matrimonii ceiclirationc omnino coniponercntur, vcl (juandu inter contra-hentium consanguineos vol aflincs inimicituc graves vigucrint, et licct pax inter ipsos inita jam sit, cclebratio taincn inatrimoiiii ad ipsius pacis eon-linnationem maxime couduceret.quot; Lnslr. cil.

nou cohabitatio sitb eodem tccto, qiue facile impediri non possit.quot; IÂ»,sir. cil.

Meinoraiuluiu ust, ait l'¹ u}' c n. (i?!, utruni oratores iui-pediiuentum uovorinl au iguoraveriut.

Ilajc causa, sola al legal a, oiillicil, ut dispcnsetur in gra-(lilius reiuolioribus. TÃ©phany u. JOS.

41. Vlll;¹ â (Jopulii cnm cousanguiuea vel alliui vel alia persona impedimciilu la/juranlc \)vx\y.\\)'\{,i\, et pril'gllillltiil, ideoque Icgitiniaiio prolis, ut neiii[)e cousulatur Ijouo prolis ipsius, et houori mulieris, quEe secus iauupta uianeret. lJ;ec prol'ecto uua est ex urgeulioribus causis, ob quam etiani plebeis dari solet dispcusatio, (duminodo copula |)atrata non fuerit sub spe facilioris dispensatiouis; (jure circuiustautia iu supplicatioue foret expriinenda).quot; Inulr. cil. (¹)

Copula requiritur publica aut qua; brevi divulgabitur; alias eniui deest iuf'ainia et scandalum, quibus causa; sub n. 40 â 43 innituntul^,: quamobrem ut publica debet in supplica c:;-primi. â Jl:cc causa per se sola propinquioribus etiam gra-dibus, e. g. secuudo , dispensaudis sufBcit. Feye n. 077, 13 an ge u 11 /gt;. I⁽gt;)5. Si vero oratrix est iinprEeguata et pjte-sertim si proles jam nala, gravior adest causa; quod uotetur in supplica. luterdum dispeusatio obtiueri potest (juando copula non est publice uola, ob ulteriora iucoutineuticc pericula, vel quia mulieris interest uubere viro, quocum copulam ha-buit. Feye l. c., Tr. de matr. p. 3(12 Ã³vy.

42. 1X^M â Infamia inulieris ex suspicione orta quud ilia, suo consanguineo aut atlini nimis l'amiliaris, cognita tit ab eodem, licet suspicio sit falsa, cum uempe uisi niatrin:.o-nium contraliatiir, inulier graviter diffamata vel iunupta rema-neret, vel disparis conditionis viro uubere deberet. aut gravia damua orireutur.quot; Instr. cil.

Ultima verba: âduminodoquot; etc. uon iimplius vera sunt post Deer. 25 Junii 1SS5. Vide n. 40 l'ratt.

Non requirilur copula, scil snfficit c()])uice suspicio et inde gravis diffainatio orulricis. Quaiuvis lequirutur (liHarnatio talis, ut :n casu individuo existat probabilitas vel pcriculum, ne inmipla inaueat aut viro dispuris couditionis uubere debeat, ejusmodi jxiriculinn gencratiiu iidesse per se intelligitur. ,, Por-ro ad probandam infaiuiara uuilieris ortain non ex co])ul;i, scd ex sus])icionc copuhr, sullicit probace, ab aliquibus visum esse, inter oratores intervenisse oscula, amplexus, vel taclns inipudicos, et suspeotas eonFiibulationes. Ilalio est, quia ex talibus pleniin(|ue oritur suspicio copulfc.quot; li ei If. 351. Unde lacla, (juibus suspieio nititur et in tjiiibus niniia fanii-liaritas consistit, debent esse publica et in supplica dici pu-bliea. Addendum etiain est, utruin oralores impedimenti gnari an ignan fuerint. â lla;e sola causa sullicit tantum pro gra-dibus remotioribus; si gÃ©culiaris circumstanliarum gravitas aut alia motiva concurrant, admit!ifur eliaiu in gradibus pro-pinqnioribus. Hangen Hp. 193, 194, Ecye n. G74âC7(i.

â Revalidiitio nuitrimoiui, quod bona tide et j)ubliee, servata IVidentini forma contractum est: quia ejus dissolutio vix fieri potest sine publico scandalo, et gravi damno pncserlim iemimc. At si mala fide sponsi nnptias inierunt, gratiain dispensalionis minime rnerentur, sic disponeute Cone. Trid. scss. XXJl' cup. A da ref. malr.quot; Inatr. cil.

Dlcllur: Matrimonium, (|Uotl contractum est ItOllii lUlo (salfein ex alterutra parte); si vero mala utrinsque partis lide initurn est, difHcilius quidem obiinetur dispensalio, non tamen excluditur, ut patet ex Trid. I. c. et ex ipsa Instr. parte se-cnnda ad 6. Vide u. 20. llodie tamen facilius quam olim etiam in casu in a Ire fidei nfriusque partis (utique exprimendcc) dispensatur, pricserlim si proles jam nata aut matrimonium civililer est contractum. Feye //-. (179, 0S0 , Gasparri n. 34'2 (2), K osset n. 2592.

14. .\l^a â PericHluni niiitriinoiiii inixti vel corain nciitholico ministro celebraudi. Quaudo periculnm adest,

quod volentes matrimociuin in aliquo etimn ex majoribus gra-dibus co at nil I ere, ex denegatione dispeusationis ad miuistrum acathoiicutn accedaut pro uupliis celebraudis, spreta Ecclesife auctoritate, justa iuveuitur dispeusaudi causa; quia adestuou tuodo gravissiiuum lidelium scaudalum, sed otiain t.iuior per-versionis el defectionis a fide taliter ageutium et matrimouii impedimeuta couteiuueulium, maxime iu regionibus, ubi iuc-reses impuim grassantur.quot; Pari ter dispensaÃ¼o dari potest â iis catiiolicis, qui nullum aliud prastexuut motivum quam ve-saumu amoreiu, et simul prrevidetur, dispeusatioue deuegata, eos coram judice iufidcli conjugiuin fore inituros. Tautumdem dicendum de periculo, ([uod pars catlioiica cum acatholico uiatrimonium celebrare audeat.quot; Tnslr. vil.

Agitur in bac causa de periculo matrimouii mixti iu casu individuo, nou de periculo contuiuni, quod exsurgit ex eo quod alicubi iucola; maxima parte sunt acatholici. Ejusmodi periculum conimuue potest tamen esse causa impulsiva; dicitur enim : âmaxime iu regiouibus, ubi litereses impune grassantur.quot; F eye n. 6(57. Cf'r. n. 46.

45. Xll^il âPericulum incestnosi coucubinatus, ne quis iu conciibiaatu insordescat cum publico scandalo atqiie evidenti a;terurc salutis discrimiue.quot; Imir. c'U.

40. .XIIIÂ» â rericiiluni uiatrimouii civilis, (nempe) probabile periculum, quod ilii, qui dispensationem petunt, ea nou obteuta, uiatrimonium dumtaxat civile, ut aiunt, ce-lebraturi sint.quot; Jnslr. cil. Urgentissima vero causa est matri-moniurn civile jam coulractum.

Si verus existit timor, ne oratores id coutrahant, exprima-tur, utruni illam intentionera manifestaverint an vero paro-clius soluumiodo ex circumstantiis conjiciat, ne oriatur dilli-cultas ex poenitentia qu;c in rescripto imponetur; addatur etiam, timor sitne fundatus an gravitcr fundatus. Dis])ensatio regia petita vel jam obtenta ])otest esse causa impulsiva, imo dualis si iude concipitur timor fundatus vel moralis certitudo

contractus civilis. Feye n. 6S1 , 715, Planchard n. 29, 65, 60 , T Ã© p h a u y Â«. I 1 fi â IIS, 122 , J o d e r /). 103, Tr. de mat. r. p. 364, N. lie v. t. li. /. A p. 35.

Nula 1. Maliiuioniuni civilitcr conliiiclum est causa cano-nica, non aiitfUi tale isl imprdinitntiini. I uilo , qiiamvis in snpplica exprimi solcal, id necessariniti non est, si alia suf-liciens allcgalur dispLiisationis causa, no in casn (|uidcm (jno civilitcr inilnm I'nit co malo (ine nt sic facilins dispensatio ob-tinerelnr. Id conslal ex responso S. 1'ujh. 18 April. 1831 et 3 April. 1831), (|nic rcreriiiitnr a TÃ©pliany u. 114, 115, Keyc Â«. (iSO, 082, 715. Niliilouiinus Gasparri n. '6^1 (2) snadct , ut rccurralur ad S. Scdcin , si cjnsinodi perversa in-lenlio in snpplica lion i'neiit cxprcssa , idque ob iiidiiltum qnod S. Pcbii. Kpiscopis concedit : â Sanandi Apostolicas dis-pensalioncs, (|n!e nulllt;e reddilÃ³e fiicrint ol) . . . contraclnm civilem initum , ct oratores oiniserant declarare talia fecissc snh spe facilins obtinendi dispcosationein.quot; Exisliuiat vero Matha-ran n. -120, pravam cjnsinodi intentionein exprimendam esse, si luatiimonir.m civile allcgatnr nt nnica dispensationis causa, eo qnod frans iicmini patrocinari debet. Observandum tamen , semper debere exprimi, inatrimonium jam contractum esse, clc. Vide n. 20 et 147.

Nola 2 quoad causam Xl¹quot;quot; , Xliquot;'quot; ct Xlll^iim , âdispen-sationcm minime esse concedendatn, si partes, ut eam cxtor-queaut, minitentur secus se uuptias contracturas coram ministro acalliolico, vcl cum parte acatliolica, aut victuras in con-cnbinatu , aut civile inatrimoiiiuin inituras esse.quot; (Ã¯asparri u. 345 (1). Jta qnoqne Joder p. 102 , Mat liar an n. 401. â Alitcr vero diccndnin est, qnando ex earum debiliori tide ct panim pia dispositione pericultim incrito est timeudum.quot; 1'' e y e n. 067.

Nola. (Jansa VIIquot; ct. soqueutcs nitnntnr scaudalo ainovendo; de (|UO scandalo nt causa dispensationis (licit De ,1 ust,is lib. IIIcap. Xl^II n. 'J s/j.: â Hegulariter tunc dicit.nr scandaluin scqui, qnando datur occa-sio dctralicndi sen tcincre judicaudi, vcl proxiinmn infamandi; .... at yravc scandaluin, (iiioticscnnique ex diclo vcl facto alterius alii tralinnt.ur in conscosniii pcccati mortalis. Quoad matcriani dispensationuin matrimo-nialiuni, si inipcdinienta slut occulta, ct proindc jiro foro eonscicntiic petit a sit dispensatio, gravia scandala ernut, si oratores, inter quos adsit

48. XV¹¹ âCessatio publici conciibinatus.quot; Instr. cit. Vido n. 46 et 47 ISola.

41). XYT' â Excellcntia iiicritorum, cmu iiliquis aufc contra iiilei ciilholicie hostes (liinicatiouu, aut libcralitate erga Ecclesiam , aut doctrina, virtutc aliove modo de religione sit optime ineritus.quot; fnslr. c'U.

Magna tamen nicrita esse dehent, eormnque species est iu-dicanda; quo tnajora sunt mcrita, eo favorabilior est cnusa et eo facilius in propiDquioribus dispeusatur. Fcye n. 073, N. Rev. tli. I. X p. 30.

50. Quauam de idÃ¼ aansis nolanda sunt? li. 1. Causa VIP' usque ad XY^ain sunt infamantes, reliquDE sunt honestre.

2. ista; causrc 10 sunt cominuniores potioresque, ut dicit Tnslr. c'U. Quare non excluduntur alia;, miiuis frequentes, quas auctores tradunt. Ejusmodi simt: (lignitas regia; prlt;e-rogativa yriuciyalis; conservatio iaiuilia) illustris in codcni sanguine; conservatio bonornin in eartem f'aini-lia illlistl'i. Eteuim boni publici interest, ne familia illustris

inipcdiincntuiii dirinions, nou possint abscjuc scandalo soparari oo quod vel prolcm liabcant, (|ua! parcutibus destitula nou possit coimnodo cdu-cari, vol si alter cx conjiigibus solus impodiuioutum uovit, ct cum oocid-tuiu sit, probari nou jmtcst, vul illml abs((iio i'uiniE jaotura dctegcrc, vel si utor(|uo coujux iinpodiuicnti conscius sit cum t.ainou probari non possit, neciucuut absque scandalo separari, nee pcrmiUitur aliud inatriiiionium inirc, unde niaximo ineonliuouliiu periculo expositi erunt. His add! potest probabile periouluin, ut iinpediti in concubinatu reinancant, dum desti-luti romedio dispensatiouis obtinendaÃ¯ se eoguoscaut; vel timeant, ut si impedinieutuin detegatur, fama cum honoris dedecorejaetetur, vel femiua a consanguincis suis vel a viro .... aflligatur .... Al. si supor pi'h/lc.is inipedinieutis jietalur dispeusatio ad coutraliendum, seandala gravia sunt, si niatriinoniuin non contrahatur inter oratores, qui copulaiu carualern inter se liabuerunt, vel euiu suspicione ejusdem eonversati sunt; vel si matriiuouium ex aliqua eausa nulliter eoutractuni sit, et, uisi dispousolur super iiupedinieuto, divortium liet.... Item gravia scaudala eniut quando adest ])robabilis timor iniuiieitiarum ct jurgioruin; vel (|uoties tiuietur fornicalionis periculum rationc juventutis contrabcutium .... Soandaia gravia insuper intclliguutur pericula peccatorum incontinentia;, fornicsi-tionis et similia .... Hicc auteiu scaudala uou requiritur do necessitate ut certa sint, vel certo iimuiueant, sed sujficit si prohahilUer limeanlur, nisi dispeusatio sequerctur.quot;

interest vel a statu suo decidat. Cfr. Ã¯¹ eye n. 670â672 , 668, T Ã¼ p h a iiy n. 80, 81.

3. Dispensatio quanclcxjue pclitur ex certis rationabili-Itusquc causis, quaiulo nempe aliquis nobilis vol ux valdo iionesta fainilia allegans suam qualitatcni, uullam autem deter-ininatam exprimens causam cauouicain dispeDsatiouem petit; (juare hiijusinodi dispensatio vocatur sine causa. 81 dispensatio conceditur, major clocinosyua in pios usus expeudenda oratoiibus linponitur. Non potest tamen dispensatio ita peti a S. Ponniteuliaria, nequc ab Episcopo, quaravis delegatis faeultatibus sit munitus. I'eye n. 668, Van do Bnrgtw. 4 9 , S c a v i n i n. 5 05 â 5 9 7.

It. Causae impulsive, f|unr; vim causarum canonicaruni augent aut, si plures sunt, siinul suniptw veram causam finale m efficere possunt [n. 32), habentur ;i;-o nrat.rice: perienlnin seductionis vel incontinontioc, iiifirmitas pliysiea, defonnitas, ex qua difficultei¹ virum inveniat, orbitas parentum vel jia-(ris, difl'amatio, v. g. ex eo quod est illegititna, vel ex sen-(entia judicis, item vidua; junioris ietas snperadulta [n. -JS); â pro oral-ore-, angustia loci, patrimonii insufiii;ienlia, proles ex alio matrinionio. 1'nelerea procanlium inordinatns amor, si separatio obtineri nequit et dispensatio unicutn videtur medium (pio a peccatis proeserventur; dispensatio in civili im-jiediinento jam obtenta (;/. 46); pcriculascandaloiuiii (Â«. 47 No/u).

H. I. Quoad fieri potest, allegetur causa linalis vcre canonica; addantur causoe impulsivie et. circumslnntine qita^ ei vim addant.

2. Non sufficit, oratores verc causatn habere, sed requiri-tur, nt in sup])lica una saltern finalis sit sincere exposita, vel eerie (|ii:c bona tide finalis existimatnr. Vide n. 110.

3. Cnusaj ita exponi debent, ut superior videat, veram dis-pensationis rationem nou solum in casu adesse posse, sed

4. Causa? infamautes nou licet- affcrn in supplica pro foro externo, uisi sint j)iil)lice nota;, aut oratores licentiain dcderint.

53. Qurrnam. catistv singulis impedimenlis sunt mflicienles ? Prseil- Cieteris paribus, affinitas est levior consanguini-tate; affinitas illegitima levior legititnaj et publica houestaa levior affinitatc.

11. Tn itnpedimento consangninitalrs aut leg'Uimm affini-talis Une/e transversa', dispensatio conceditur in gradu tertio aut quarto sequali vel mix to, item in secundo inixto cuiu tertio vel quarto oh quaincumque verain causam canonicam; imo S. Dataria vix causae insistere solet, ut dispensetur in gradu quarto. Verum in gradu secundo a'quali et prasertim inixto cum primo, item in affinitatis gradu primo causa requiritur gravissima aut plu res causa: graves concurrentes. Oio vine t. T p. 303 sij., 380 sq., 561 sq., Peje u. G84,Gasparri n. 681 , 703, Rosset n. 2010 sq., 2613. (¹)

In ajjhiilale e.r copula illicila suffieit (iu;elil)et causa cano-nica ut dispensetur etiam in gradu secundo, imo et in primo gradu si copula est occulta. Ut autem obtineatur dispensatio in impedimento publico affinitatis iliicitnc in primo gradu li-nece recta:, requiritur causa gravissima et urgentissima. Cfr. Feye n. 684, Gasparri n. 703, Rosset n. 2614 sq.

In cognatione spiritnali, existente inter patrinum vel matriuam et parentem prolis, sufficiunt causae leviores. liossetw. 2620.

Cardinalis Prscfcctns S. Datarioe in lilloris 10 Jnnii 1895 ad Kpi-scopos direoUs ait: âPetitionnm copia pro obtinondis dispensationibus super iinpedinienlo primi tangenlis .secundum ronsanguinitalis gradum S. 1). N. Lconis XIII inontem, ingluvic nialorum pcrcrebescente, pcrcidit.. . No vcro Sanctital.is Sua; indulgentia pra;beatnr occasio salntarem disci-plinam labefact.mdi, qua; a sanct.itatc Sacrament,! jubetur, et. lantnm prod-est morum integritati, soeiclatis bono, et vegetiornrn eorporum inere-niento, oneral lOpiscoponim eonscientiam, ut. sedulo invigilent nc Sanctse Sedi precantes aecedant, nisi verse causa: caiionicse jure coinmendent, et litteris inanu propria exaratis rationes in quolibet casu explicent, uecnon cireumstantias, quihus pulent gratiam esse concedendam.quot; Ct'r. N. llev. tb. t. XXVll jj. 571.

In impedimento crimhm, utroque vel alterutro inacluDante, nunquara datur dispcnsatio, si maclnuatio est publica; si est occulta, raro et ex causa gravissiraa pro foro conscieutioe. Neutro autem machinante, dispensatio etiam pro foro externo ex gravi causa conceditur, prsesertim contracto jam matriruonio. I'¹ eye n, GSt, 6S5 , Rosset n. 2022 xq. Cfr. Gasparri per singula impedimenta.

54. 1. Quid ent taxa vel couipoiieiida sen enmposilio. 2. (jiiaiulonnni sol vond a. 3. Cur cnlpari nequit

11. Ad lÂ»^ra Est summa pecunice, quie quandoque occa-sionc dispensaliouis solvi debet. Taxa (lifferl a compoiiemla: ilia enim exigitnr pro odicialihus S. Datariie aliisqnc expen-sis; lure est muleta seu eleemosyna in pios usus oroganda.

Ad 2^um Componenda gcueratim solvcnda tantum est in dispensalionibus, r|n!e conceduntur a S. Dtilaria in forma or-dinaria super impedimeutis con.ianffuhtUati-i el affinilalis ex copula Ucila, ab iis nupturicntibns, ()ui ambo, detractis debi-tis^ possidont bona supra summam 525 scutatorum Romano-ruin in capitali (=3 circiter 3000 francs). Qui minus liabent vocantur canonicc pauperes et miserabiles, atque dispeusatio-nem gratis obtinent in forma pauperum; solvere tainen debent taxain et expensa dispensationis causa facta. Quaudo S. Dataria dispeusat in aliis impedimenlis, tantum solvcnda sunt expensa; aliquando tamen injnngitur eleemosyna pauperibus eroganda.

Hispensationes a S. Panilenliaria turn pro foro inferno turn pro foro externo conceduntur gratuito sine ulla componenda vel taxa; solvcnda sunt sola expensa necessaria v. g. postalia. At si pauperibus dispensationes conceduntur pro foro externo, imponitur pro juribus S. Datarite aliqua taxa, ad banc trans-miltenda.

In dispensationibus, quae a S. PonLifice per S. C. de Prop. Fide pro locis inissionum impetrantur, nulla taxa exigitur; quandocjue tamen imponitur clccmosyna. Ctr. Kesp. ad Q. B. p. 38G.

Ad 3quot;quot;quot; (Julpari ncquit. I. /Equum euim est, ut qui gra-tias a S. Sede petit, et obtinet, justam retributionem oflicia-libus solvat et alia expousa sustineat.

2. Justum quoque est, ut (|ui in suuin commodum inqie-frat disjiensationem , componendain in pios usus erogandam solvat, sive in pcxniain delicti p:itrati si lirec est ratio dispen-salionis, sive ut aliiinatenus resarciatnr vulnus Ecclesiae legi-bus inflictuni, utque ejusmodi raatrimonia fiaut rariora. Ita Pius V 11 in liescr. 17 Fetjr. 1809. Cfr. M oscr p. Â£0],

Neque luec adversantur Coneilio Trid., quod sess. \\ / / cap. V de ref. malr. vult, ut gratis dispensetur. Eteniin ex declaratione S. O. C., relata a Corrado lih. ! Ill cap. / n. 34, Cone. Trid. spectat tantum ad componeudam, uon ad alia jura et expensa; deinde probibet solmnmodo quoniinus dispensationes cedant in lucrum eoncedentium: tandem lex Trideutina est disciplinaris, (piec a S. I'outilice revocari potest.

55. (Juu regul.a utonduni est in delcrminando, num quis canonice pauper â i!./, hahendns ?

R. Quamvis Ben. XIV in Responso amii 1754 et Pius VI iii Tnstructione anni 17S8 de solo capital! loquanlur, ae-quitas post.ulat, ut ratio habeatur bonorum mobilium et im-mobilium , luerf ex iudustria et olliciis, item eorum quae uÃ¯ra-que pars sperat a parenlibus, etc. lu dispensatione vero super irnpedimeuto mix tic religionis nulla ratio babetur fortunse partis acathoiictc. Non scrupulosc tamen, sed morali et gene-rali computatione utriusque oral,oris facultates cestimandsc sunt; porro ne in bac ajslimatione fallamur, ssepe expedit rein dis-pensantis judicio rellaquere, exposito utriusque statu torLumc.

5(gt;. Quid censendnm de valure dispensationis, si p:ni-pertas falso est allegata ?

R. Oral,ores, qui paupcrtatcm falso allegant, certo pcc-cant, atque si quid uotabilc dcfraudaruiit suj)plere debent. Dispensatio autcm, a S. Dalaria obtcnta, non est irrita; paupertas enim non est causa dispensationis, sed tantum ratio, ob quam componenda remittitur. ])elegatus, si facta veriiica-tione faisitatein detexerit, dispensationem licitc exsetjui ne-qu.it; sod debet quando tempus suppetit ad superiorem reeur-rere, aut saltern debitam solntionein exigere. Dispensationes vero, qute a S PKnilentiana pro foro exteino ob falso alle-gatam paujiertatem data} sunt iis, qnibuscum alias non dis-])ensat, ex multoniin sententia sunt invalids; ratio est quod tunc nonnisi cum paupc-ribus dispensare poterat. Quia tamen de invaliditate non constat, videtur dispc.nsatio post factum val ill a haberi ])osse. Cfr. Lebmk. n. 819 (10), Rosset n. 26S8 xq., Matbaran n. 425, 429, 1)e Becker p. 317.

'gt;7. Quid observandum de Ut.ra vel cnmponnuln ill (lis-pensutionibus episcopal ilms

15. Episcopi videntur de se nullam proprie dictam taxam vol componendam exigere posse. Dicit Feyc n. 697; âSunt niliilomiuus auetores, qui docent posse Ordiuarium (axain ali-quani imponerc piis operibus impendendam .... At nullam saltern posse recipi componendam seu taxam, ctiamsi piis operibus impcudendam, pluries Sedes Ap. declaravit; oiujs igitur foret Ap. indulto.quot; Attamen Kpiscopi nostrx Provinciie ecclesiasticsc occasione dispensationum, non tantum super impedimentis consaugninitatis et affinitalis, sed etiam super aliis impedimentis iin])oncre soleut opulentioribus eleemosv-nam; idque special! indulto coneessum videtur. Quare dicit Synodus Dicec. p. 59. iu suppliea disjiensafionis. pro foro exkrno statuin fort una- utriusque oratoris addi oportere.

Vide de statu fortumr lieiff. lt;/. 366,?^., Van de Hnrgt n. 51 â 55, Tr. de matr. p. 371 ttq., Feyc n. 691â697 , Gasparri n. 315 â 329, 4.12, 1'lanchard n. 76 â 85,

Ti'phany n. 127 â 133, Lehmk. n. 804, 805, Sen villi n. 700, Rosset n. 2477 sq., 2G30 ftq.

Formula; scribantur in eh art a epistolari in quarto; addatur sej)aratiiii arbor gcnealogioe.

â pelcnda (lispenwlionis in impedimento consanguiiiitatis ant af-linitatis elinm. dvplicht, qua primnm rjrndnw non aHlngnnt.

Joannes Antonius Ars, natus Bredaj, ;eta(amp; 30 annorum '), et llenrica Julia Jong, nata in ilaarcn, aetatis 2.) annoruin, paroeliiani mei ¹), matriinoniuin inire eupiuut. Obstat vero iinpcdiincntiiin consanguinitatis in gradu tertio et (| nar to iii-ie((uali li ilea; eollateralis ex comtnuni [tmt di verso) stipite provo-nientis, ut li(|uet ex arbore genealogia: liisce littoris adjecta ⁿ).

Quare lliustrissimfc Reverentue Vestrtc liniiiiliter supplieant, ut super iioe impedimento secuin vi indulti Apostoiiei dis-pensare dignetur.

'*) Si sponsiis est alicnsc dioscesis, serihi potest: Joannes Antonius Ars, natus tired cc, a;t-atis annoruin, paroehiic 15. M. V. Broda\ et lien-riea Julia Jong, rotatis 25 annoruin, nata in Ifaaron ct. parocliiana nica (n. 10 arl 2 ct. n. 22).

â ') Si aitas oratrieis annum 24quot;^m multnin cxecdit, prajstat, cam accurate assignarc; nam inde causa habctur aliquando favorabilior. Quando dis-

Imcusque paris eonditionis virmn, cui nubcrc posset, iion in-vcnit; 2. nimia fainiliaritas, cui oratorcs impcdimenti non ignari iudulseruut, ct periculum didainationis ').

Orator possidet in re circiter fl. 10000 , in spe fl. 8000; oratrix 11. 15000, iu sjju ll. 4000 quot;). [An/.: Oratores tam panperes et miserabiies existunt, ut solo manuuin labore vi-ctum ct amictuin sibi quterero coganiur).

Tnstituta diligenti de pneinissis iuformatione, cornpertum inihi est, proces veritatc nili

Maxima qua par est reverentia et veneratione permaneo illustrissimnc Revereutiite Vestraj bumillimus ac devotissiinus Famulus, N. N., Parochus de Maaien.

petcadm dinpensalionu in impedmenlo cognationis spiritualis avl publicEB boncstatis.

Augustinus Felix Sterkx, retatis 32 annorum, et Agues Maria Boom , setatis 30 annorum, nati in Esch et parochiani mei, mafrimouiiun inire desiderant. Obsfat vero impedimen-turn cognationis spiritualis, proveniens ex eo quod oratrix prolem oratoris suscepit in Baptismo [nut: tenuit in Confir-

pensatio pof-iiiir in graeiu seciinflo trrpiali, addatnr, oratores esse ex ho-ncsta fatnilia (Â». Ii5 Notn).

') Vide n. 40 ot 4^l2. Causre allegata; lier moduin exempli sunt positie; videat, parncluis, qnasnam iu siio easu allegare pnssit. ot. deheat,. Preeter causas linales expedit alias addere impidsivas {n. ral 3). Si proles lt;lo-bet, legitiinari, Ine adjiingenda est. eirciinisi.anl.ia incestiis, seribendo: in-cestui cl proles nnta (v('l: mox nnsrUurn) leyil'mninla in. 2U ad 4j.

²) Prudent.ius qnandoqne nst orat.orum stat.nm et. eirenmstautias expo-nere, et judicium de fort,una Ordinario relinquere (Â«. 55).

matione) '). [Obstat vero iinpeclimentum publicsc lionestaf.is, ortum cx sponsalibus oratoris cum sorore or.alricis, qu:e ex mutuo consensu sunt soluta ¹).]

Quare humilliino Illustrissimse Revereutife Vcstrtc supplicant, ut super co impeJiraeuto sceum vi facultatis Apostoli-licte diapensare dignetur.

Causoe sunt: 1. angustia loei originis et domicilii oratri-cis, ((unR paris conditionis virum non invenit ²); 2. infamia ex j)ul)lica nimis familiari conversatione (luicuscjue sine co-))ula), cui oratores impedimenti ignari indulsernnt ³).

pelcndft; dit pent (Uioim in impcdimenlo publico criminis neutio macbinante â¢').

Petrus Steen, ajtatis ;3() annorum, natus Buscoduci, et Ca-tharina Hardt, setatis 24 annorum, nata in Oisterwijk, pa-rochiani mei, tnatrimonium inire cupiunt. Obstat autem im-pedimentum criminis publicum, ortum ex copula carnali, quam dictus Petrus viva sua uxorc habuit cum oratrice sub promissione matrimonii data et acceptata, neutro tarnen macbinante ^f').

'â ') AUeudatiir, iitrnm sit vcrum domiciliiim au qnafi-doiniciliuin tantum; itctn addatur, si vir in alio loco habitet (Â«. 34 nd 3).

') Si cnpida non est liabita, lioc addatur, nc dubiuin oriatnr ilc pce-nitcnlia imponenda (Â». 42).

Quare Illuslrissiintc Reverentirc Vestrse humillime supplicant, nt vi f'acultatis Apostolicae super isto impedimento se-cuui rlispensare diguotur.

Quandonam dispeusatio a 11. Poutiliee peteuda sit, vide n. 25 lÃ¯.vplicaiur 3 Â«) et u. l(i!J ad 2 Ij) et c).

Qufenain hic in conlicieuda sup])lica observanda sint, vide //. 1S. Visa Episvopi, suppliesc in eadem pagina apponeuda, est lircc: IS'o* Episcopws A. iV. leslamtir, paroclum esae noslrce diaicamp;seos et toslimonium ejus omnimuda Jide digtium esse. Quae verba deinde chirogrupko et svjillo muniuntur.

Bernardus Petrus Zon, aitatis 32 auuoruin , parochise de Vuclit, et Maria Sophia Loot, retafis o() annoruiu, paroeliise de Helvoirt dioecesis Buscoducensis in Hollandia, Jidei catlio-licie cultores, ad pedes Sanctitatis Vcstnc provoluti huiniliter exjrouunt, se cujjere inatrimoniuin inire. Obstat vero iinpe-diinentum: 1. aflfiuitatis priini et secundi gradus iusequalis liiieÃ³c collateralis, ex eo quod oratrix prius viruin habuit ora-toris patruum ²); 2. consanguinitatis in tertio et ((iiarto gradu inasquali linese collateralis, ex eodem [aul diverse) stijjite pro-veuientis, ut liquet ex additis schematibus ³).

-) Si iutervcuit gradus primus, indicctur utcr sexus sit propinquior. Vido h. 24 Explicalnr 2 c) p. 32; cfr. n. 26 ct n. 27 ad 2 b) /i. 35. ^:l) Vide arbores gcncalogicas //. 38.

Causae bunt; 1. paupertas oratricis, qua?, onerata quatuor liberis, (|noniin nalu major est scx amiornm, viri adjutorio indiget; et orator par est liberis istis alendis et educaudis '); 2. raatrimouimi! civile jam coutractum

Maxima qua par est revereutia et veueratione Sanctitatis Vestrtu Immillimus et devotissimus Eilius, ^k N. N., rarochus de llelvoirt,

Nota. Adjnngi insuper debet epistola, directa ad Ordi-nariuin, in qua redditur testimonium, exposita in supplica-tioue post diligentem iuquisitionem vera esse coiupeita, atque petitur, ut Ordinarius, si ex])edire judicet, supplicam llomani transmittere dignetur.

11. Quando imperliiiicutum sivo dirimeus sive impedieus natiira ol cognitioue occultum est.

Ejusinodi impedimeuta dirimenlia in matriinoaio cunlrahendo esse possuut crimen cl afliiiitas cx cojiulii illicita; impedientia vcro; votum simplex castitatis, votum ingmlieudi religionem , suscipiendi SS. Oi'dinos et nou nubeudi. Prncterea quando agi-tur de matrimouio jam vonlraclo aut de amisso jure debili conjugalis, srppe a S. IVnitentiaria dispensatie) obtineri potest pro foro interno super impedimentis natura publicis. Vide u. 14.

S. Pouidtentiaria conlraclu matrimouio dispensarc potest su-jicr cognalionc spiritual! occulta; item in tertio et quarto gra-ililms occultis consangninitatis et alliiiitatis, at(|iie in iisdem tertio et quarto gradibus publicis revalidare nintrimoniuin cx causa subreptionis et obreptiouis occulta; Litterarum Aposto-licarum milliter coutractuui; item in sccmulo gradu simplici, si impedimentum saltern per decennium duvaverit occultum et oratores publice coiitraxerint et nti eonjugcs legitimi rejiu-tati fuerint. Id constat ex Ben. XIV Const. I'dslur bunns 13 Jpril. 1744 Â§ 40 (Bull. I. II p. 324). Consule Instil, eccl. 87 u. 8â11.

Quaravis pnblica iioncstas orta ex sponsalibus occultis ex quorumdam sententia (Â«. 13) videatur in impedimenta publica referenda esse, S. Pocnitentiaria super ca dispensarc potest in J'oro interno pro matrimouio contrahendo et eonlracto. Hen. XIV Instit. eeel. 87 Â«. 7. Cfr. F eye n. 61)5, 606.

Episcopns autem vi facultatis accc|)ta; pro foro cxterno super liiscc impedimentis dispensarc ncquit pro foro interno, licet per accidcns aliis sint occulta, non excepta publica ho-ncstate ex sponsalibus occultis, ui putant F eye Â«. 025 et Bangeu 11 p. 167, 170, 171. Cfr. n. 13, 169 a).

Causae Kunt: l. paupertas oratricis, (|Uoe, onerata quatuor liberis, rpiorum natu major est sex aniioruin, viri afljutorio indiget ; et orator par est ]il)eris istis alemlis et educaudis '); 2. raatrimouiuin eivile jam con tract inu -).

Maxima qua [)ar est reverentia et veueratioue Sanctitatis Vestraj Immillitnus et devotissimus Filius, N. N., Paroehus de llelvoirt,

Nota. Adjungi insuper debet e])islola, directa ad Ordi-narium, in qua redditur testimonium, exposita in suppliea-tioue post diligeutem inquisitionem vera esse comperta, atque petitur, ul Ordinarius, si expedire judicet, supplicam llouiam transmit tere dignetur.

11. Quaiulo impedimontiun sive dirimeus sive impediens natui'ii ct cognitione occultum est.

Ejusmodi impedimeuta duimentia in luutrimouio conlrahendo esse possuut crimen el ailinitas ex copula illicila; impudhmtia vero: votum simplex castitatis, votum ingrediendi religionem , suscipiendi SS. Ordines et non nubendi. Prsetorea quando agi-tur de matrimonio jam conlraclo aut de amisso jure dein'li conjugalis, sfope a S. Prrnitentiaria dispensatio obtineri potest pro foro interno super impedimentis natura publicis. Vide //. 14.

S. Puiiiitentiaria coidraclu niulrimouio dispcnsarc potest super cognationc spiritual! occulta; item in tertio ct quarto gra-(lilius occultis consanguinitatis et aH'mitatis, atque in iisdem tertio et quarto gradibus |gt;ublicis rcvalidare niatrimoniuin cx causa subreptioiiis et obreptionis occulta; Littcrarum Apostu-licarum milliter coiitractum; item iu sccumlo grailu simplici, si impcdirncntum saltern per (Icceiiiiium duravcrit occultum et oratores publice contraxerint et uti conjuges legitimi repu-tati fucrint. Id constat ex Ben. XIV Const. Puslur bunas 13 ylpril. 174't Â§ 40 (Bull. I. II p. 224). Consulc Inslit. eccl. 87 n. 8 â11.

Quamvis publica lioncstas orta ex sponsalibus occultis ex quorumdam sentcntia (Â«. 13) videatur in impedimenta publica referenda esse, S, Pocniteutiaria super ea dispensare potest in foro interno pro matrimonio contrahendo el contractu. Hen. XIV Instit. eccl. 87 u. 7. Cfr. Feye n.. 15U5, 606.

Episcopus autem vi facultatis acceptse pro foro externo super liisce impedimentis dispensare nequit pro foro interno, licet per aeeidens aliis slut occulta, non excepla publica lio-ncstate ex sponsalibus occultis, ui putant Keye n. C35 et Hangen Up. 1(')7, 170, 171. Cfr. n. 13, 169 a).

quo potest inodo ;iu|uirci-c. iSi poinitons iinpediincnttiiu nou spon te coulitctm¹, no uii(|uaui cum jjcr su iutcrroget do im-pefliineiilo criniinia aul uffiuUalh ex copula illic'Ua. J'otust la-uien fieri, ut coufessarius de islis interrogare tcneatur oh uo-titiatn quaiu habet ex pieniteulis eoufessioue prÃ¼cseiiti vel prfc-cedenli, aut ex ejus vilte ratioue et couversatioue cuui fami-i lia alterius pari is. Longe tarnen eo casu et caute quajstiones

ponat liujusmudi: Nuin honesta senijiei' luit eonversatio cum ^ metnbris lamilite coiii|)artis? Nuni forte nimis liuniiiariter cum

ali(|Uo eorum egisti? Speeiatim suspieionein de impedimento criininis ingerere pussunt illi, cpii vivente conjuge adulteria coimnisere; qui ])aulo })Ost mortein conjugis ad alteras uuptias convoiaut, inaxime si eonjux ante mortein diu SBgrotavit; item famulns, cpii matrimonium initurus est cum domina sua re-ccns vidua, aut recenter viduus qui fainnlam nxorem ductu-rus est. J)e modo inquirendi vide Aertnijs n. 604, Qtuer. (5, Tr. de matr. p. 2i)7. Liberius cont'essarius iuterrogare potest de publica liouestate ex spousalibus, de voto castitatis etc., si de bis iinpediiiientis aliqua movetur suspicio. Cfr. Van de liurgt u. 07, 58.

1. Pcenitenlem remiltat ad ])aroeluim , si impedimentum est natura publienm atque obstat inatrimonio contrahendo; hem si impedimentum est coguitione publicum.

2. Ipse vero prospiciat necessariarn dispensationem pro foro inlerno, si impedimentum est natura et cognitiono occultnin j item sacpe si est uatura publicum, casu quo matrimonium jam contractum occulte est invalidum [u. 59). Coiil'essarius tarnen bene perpendat, an non impedimentum, consideratis numero, qualitate et conditione personarum qiuc illud norunt,

Nota. I'mi'ocIius pro (bro exluvno ilii-pcnsiilioiioin a 8. Sede pclcro sold inlcniicdio Ordiiiario {/t. IS); ilum ciinfcssai'iiis pro Ibro conscicnl i:i', nisi liiiKiatur uo oi atoj'iiS apud Ordina-riurn iiil'aiueiilnr. (gt;.S7.

(gt;',K Qmemm obscrvanda innl iu coufeclioiic sii|Â»-plicjo pro loro intoriio/

Â«. 1. Di spcusaiio pi.'ii putcsl. insciis Ã¼s, [gt;io (jiiilins impdranda est (//. 17). Si iiuptiirii ntes snul divursa; diujeesis cl iinpcdiinonhnn utiicjuc est coiinriiuie, al) ulrotiue Ordinario disjietisatio ant salteui ab alterutro ap])robatio pefenda est (w. 22). I'anun rafert, uliimi confessarins sponsi an sponsa) libel-hnn supplieem conliciat, si impediinentnin est utrique com-niuiie; ordinarie (amen prccstare videtur, ut conliciatiir a con-fessario sponsoc, si luec ini])ediineiiti notiliam habeat. Feye //â . 087 , OSS.

2. Indicetur nupturientiuni religio, saltern si alterutra pars est aeatholica [u. 22 Nota). Si dispensatio petitur ab J0j)isco-po, juvat addere, oratores esse ipsins subditos.

â quot;j. Suppriimnitur vera oratoruin nomina et co^noinina, ipio-rum loeo adliibcri solent nomina ficta, v. g. Titius et Bertba. Ketieetnr loens origin is, doiniciiii et liabitatiouis, ut eorum i'anm; cousulatur. Neque mentio facienda est dicecesis orato-rum , si dispensatio directe a S. Sede vel S. l'ienilentiaria po-stnlalur; eo tainen casu accurate indicetur jersona, loens, etc. (etiam vernaculo idiomate), ad (juem petitur ut rescri-ptum inittatnr. Neque addendus est status fortunre, neqne arbor genealogiaÃ¯. Testimouiuin de expesitorum veritate, si ad-ditnr, intelligiuir iuquisitio per confessariuni in eonfessionali a solo ])a3nitente peraota; Pe^ye u. (588 antem dicit, illud non addi in dispensationibus pro ibro eonscienlisc.

(*) Nota. âCoiifessarius inoiiclnt oratores, auto obtciitam dispcusii-tioncni proclaniari niatrinioniuni non posso; pro circumstantiis etium cos

U. l'rimu loco expi'iiueudii sunt oiuuia iin|)uilimunla uc-eulla, (|u;u siiuul existuut, quoad spucium iuliinaui, liueani, gradmn cl uuineniiu; imo si gradus iii;e(|ualis est, soitipur ad valorem cxprinii debet gradus propiiKjiiior, etiamsi nou sit primus. Vide u. 2t Explicalur 2 /j) p. 31.

Cnjus rei ratio est, nou (|uod impedimuuta publica iollau-lur dispensaÃ¼one i'uri iiiterni, sed quia tlispensalio co lit dif-llcilior ((uo plura impcilimenta mat.rimouio obslaut. Ut itaque jndicari possit, uuni ratiouc habita omuinm impcdimeutoruin adsiut suliicicntcs dispeusatiouis causa;, ciincta siund in idi-tpia supplica cxpriiid dcbcnl. In sola aiitcm supplica fori in-terni omnia exponi possuut; nam ctiam occulta panilcrc in supplica fori extend est contra benam oratorum l'auuiui ct si-gilluui sacramentale. â Quod vero super impcdimcuto publico scparatim dispensatio peti debet pro foro externo, ratio est, quia alias dissolutio iinpcdiincuti iu co loro probari ucquit. Sanchez lib. VIII dis/). XXI// u. 7, Corrailus lib. III cup. VI n. 78, 79 , l)c .Instis lib. I cap. IV h. 103 sq. , Keiff. h. 153, Van tic Burgt n. Cl, Kcye u. 70-^:, Ã'JÃ , K o s s c t h, 3030.

(Â»â¢1. Quomodo dispensalio pelenda est, si malrimonio ohslal iiiipvdiinciitiiin publicum et impudiiiicutiiiii occuKuni /

R. Dnpliei opus est dispensatione: Altera pro foro externo, parocho ])etenda, in (jua exprimitur solum impedimen-tum publicum (aut sola impedimenta publica, si plura sunt) ac nulla rei occultrc tit tueutio. Altera, per confessarium ac-quireuda , in qua ad valorem dispensationis exliibenda sunl omnia impedimenta turn occulta tum publica; atque additur, dispensationem super publico vcl publicis iu supplica expres-sis, pcfitam esse aut petitum iri pro foro cxteruo. Si orato-

moncbit dc nonduin pouendo actii civili, vitandis illicitis, opportune insti-tucuda conlcssiono; iieni dc tempore obtiuemliu dispensatioui ncccssario.quot; t'eye n. OSS. Si rccurritur in nostris regiouibus ad S. G. de 1'r. F., rcsponsum dari solet intra tros hebdomadas.

res conscntiant, ut imperlimenta quoque occulta cxponaulur in supplica pro foro cxtcnio, Iitec sola sulllcit, sod ordiuarie uon viik:(nr expedire; casu quo ila expriuuuil-ur, addi saltbin o[)oitet, id fieri ad putiliouciu aut consensu oraloruui. Feye n. 090.

Nota. Goiniminilcr traditur, uilii! lelcrrc, ulra dispensalio-num, pro foro extcnio an pro foro intorno, jji ior petatnr. Ita Sanclicz i. c., Cor rail us L. c. u. T.t, Do Justis I. c. ii. lOU.Ueiff. Â«. 1 53 , (J a r r i Ã¯'r o w. 1 lol, Van duHnrgt it. 31, Kuye n. (UK), TÃ©plianv quot;â 190, I! o s s i't u 2()3(') contra Ciovinc /. II Â§ 5 u. 11 p. 17 Â«y., qui ilicil , dispiMi-sationem Datariiu a S. I'ojnitentiaria rcvalidandam esse. Suadet Gasparri n. 337 cum D'A n n i 1) a 1 e u. 490 (33), at prius petatur dispeusalio ])ro foro extenio.

(Â»5. Quid ohseroamlum est, at in casu , ijao iuipediuieii-iam publicum ft occaltum simul edistunt, COUSUljlllll' omto-nim rauiii! ot sigillu siicr:imoiilali^y

l'ril'ii. Sujiplica lum pro lore cxtcnio tuni pro foro inlcnio mitfi potest ail Ã¼rdiliai'iuiu, ut ant ipse in utroquc inipedi-uicnlo dispeiisct, si potest (vide n. 10'.)) , aut eo mediaule ]{oniaui transmittatur. Non raro anlem suberit periciiluin dif-f'ainalionis, iuio I'ran^endi sigilli sacranienlalis; nam Ã¼rdiiiarius facile advertet , sup[)licaui fori externi , in qua oraloniin no-niina expriuiuntur, et supplicam fori interni , in qua idem inipediiuentnm puhlicnm exponitur, easdem respicere personas. lit dilficultati obvietur, varia alleruntur :

11. I. 1'ossunt oralorcs consentire, ut im|)cdimenl urn occnltum exponatnr in supplica pro foro cxtcnio; quo casu addalur id fieri ex ipsorum consensu (Â«. 04).

2. Confessarius oratoribus exponat periculum , ab iisque petat liccntiam reenrrendi ad cumdem Ordinarium , a (juo vel per quem parochus dispensationem petct snjjcr impedimento publico expressis nominibus; proponat pfcnitentibus, Onlina-rium, licet suspieari jiossit de i[)sis in utraipie snpplica agi, cos tamen nun cognoscere (nti solct), et secrctum servaturum

esse. Impetrata licentia, eonfessariiis snpplicam scribit tictis uominibus; seel nu Imjn.s liccntire ullaui inuntioncm faciat, nam hoc ipso perieuluui ruvulatiouis augclur. lusuper quo uui-gis pcriculuiu rcmoveatur, dispcnsalionis causa adducatur alia ])io loro cxlcnu), alia pro Ibro in torn o.

3. Si per tempus liceat, confessarius directe recurrat ad Cardiualeni Majorciu Pocuiteutiariuin, aut, ut luc cousuevit, ad Cardinaleui l'rsefectum S. C. de Pr. Fide.

4. Dispensatie pro Ibro iuteruo obtineatur per sacerdotein, aliuiii loetiin inliabitaiitem. Verum neque ita incoiuiuoda sein-per auteruntur. CIV. Hesp. ad Q. IS. p. -'580, Van de Hurgt u. 0.'}, Feye n. 719, Tr. do uiatr. p. .'584 slt;[.

Si ex itu'inoralis inediis nullum oninino , aut saltern tem-pestive adhiberi potest, habetur casus perplexuy, de quo n. ISO.

()(Â». (jllil'llillll cailSJC alle (jar i pomml in supplica din-pemalionis pro loro interiiu ?

II. Eicdem regulnc hie servanda: sunt ae jjio Ibro extei-no; prajterquam quod ])ro ibro interno allegari etiam licet causas infamautes occultas. 15en. XIV Intslit. cccl. 87 a. 28 eas reducit ad duas: metus dillamationis oratorum, si eoruin deliclum pateiiat, at(|Ue metus magni detrimenti , scaudalo-nan et discordiarutn, nisi dispensatio tribuatur.

Nula. Ut impL'tretur dispensatio aul eommutatlo culi, ad-diu'i potest salus auimso, sivc fragililas ut timor ne votum violetur; ut autem dispensatio oblineatiir super sponsali/jm, aliqua ex causis allerri debet ob quas sponsalia dissolvuntur. (Vide tamen y/. 18 **). CIV. T r. de uiatr. n. 13 6y., lien. XIV L c. n. 3 sy., 27, Giovine t. / Â§ 1IS9, sy.,

Feye n. (550, Van de 15iirgtÂ«. (54, I'lanchard n. -I bO, J o d e r p. 271 ay.

SnppUca dlipensationis, rjnfe. alÂ» Kpiscopo pelilnr, mpcr impedimen/o allinitatis ox copula illicita.

litius ct Hertlia , dioccesis Vestrse subditi . inatriinouiuin inirc desidcrant. Obstat vcro impcdimciil mn occnlf.um afflnita-tis in primo gradu linoft; col latera] is, orliini cx copula forni-caria, (|iiaui Titius liabuit cum sorore Bcrtluc su])crsti(e (vet defuncta). Vide n. 26 et p. 36 (*).

Quuin autem oratrix, qua; ex delicto oratoris est gravida, nisi inter cos inatriinouiuin contrahatur, difi'amata et proles illcgilima reinaueatj atque; gravia oriri possint scandala, huniil linie depreeantur Illustrissimam Revercntiam Vestram, ut dis-pcusatio super impediincnto allinitatis vi facultatis Apostolicie concedatnr, necnoii proles mox nascitura legitima declaretnr.

Illustrissimoc Revcrentia; Vestne humiiliinus ac devotissimus Famnlus, N. N., ]⁾aroelius (Sacellanus) de A^:.

Supplied (Vixpensationu, qun- iib Kpiscopd petUur , super impedimenlo criminis occulto, neutro inacliinante.

Titius et Hert ba, dioecesis Vestne subditi, matrimonium inire cupiunt. Verum obstat impedimentum criminis, ortum ex copula carnali inter ipsos viva Titii uxore babita cum ])ro-mitisioue matrimonii data et acceptata, neutro tameu machi-

Defnnct.i jam Tit.ii uxore, huinilliine Illustrissimae licve-vcntioB Vestrae supplicant, ut vi facnltatis Apostolicfc super en iinpedimento seeuin dispensaro dignetur.

Causfc sunt: I. instans oratricis partus; 2. periculum con-cubinatus et gravia inde scandala.

Snpplica (liapcnmlionu, qnte a S. Sodo petitur, super im-pcdimcu/o criminis occulto cum macliinatione. Beatissime Pater,

Titins et Berllia, lldei catholicfc cultores, ad pedes San-ctitatis Vestrfc provoluti, humiiiter exponunt, se cupere ma-trimoniuin inire. Obstat vero impediinentuin criininis cum ina-cbinatione, ortum ex copula carnali viva Titii uxore inter eos babita cum promissione matrimonii data et acceptata et macliinatione utriusque {fmt. Titii vel lierthre) in vitam uxoris Titii Uud sine), eU'ectu inde secuto. Iinpedimentum est occultum, nee timor est nc manifestetur.

Quare Sanctitati Vestrse bnmilliinc supplicant, ut secum super memorato impedimento dispensare dignetur.

C!ausnc sunt : 1. periculum concubinatus continui et inde scandalorum; 2. proles post Titii uxoris obitum susce])ta.

Ilumillirac rogatur Sanctitas Vestra, ut. exsecutiouein dispensation is committere velit confessario ex approbatis ab ora-toribus eligendo (vide n. 70), atque rescriptum dirigeve ad infra scriptum

No/a. Scrmo f|ni(lcivi dirigitnr ad S, Pontificcm, littera^ antcin dirccto nut mediante Ordinario rait tend sunt ad Car-dinalcra Pranfcctum S. Congr. de 1'r. F. Insoii])tio externa sou dircctio (adres) est: Uminentissimo ac, Reverendunmo Domino N, -\ ,, ,S'. Hom. Reel. Cardinali 1'rmfeclo S. Cougrejalionis de Propaganda Fide., Romam {Italia)-, forte pimslat, cam Gallire scribcre: A nou Eminence le Cardinal N. N. PrÃ© fel de la S. CongrÃ©galion de la Propagande, Rome [ItaliÃ«). Potest, etiam supplica directe mitti ad ( ai'dinalein Majorem Pcrnitentiarium; quo casn ad ipsuni f|u0f|uc scrmo dirigitnr: Eminenlissiine ac Reverendissime Domine, etc. [n. 18).

Supplica diipcnsnliovi* pro for n inter no, si cum impedimento publico sitnul existit hnpedimcntum occultum ').

litius et Boi'tfia etc. Obstat voro I. iinpediinentum consau-guinitatis in gradu tertio line;Â»' collatcralis, super tpjo dispen-satio potita est {ant petetur) in alia supplica pro foro cxtcr-no; 3. iinpediinentum occultum affinitatis in primo gradu 11-ncre collatcralis, ortum ex copula fornieam sponsi cum sorore spons,t superstitc [vel defuncta) ²); idque banc penitus latet [fint. \ impedimentum occultum criminis, ortum etc).

Defuncta jant Titii uxore, liuinillime Illustrissinioe lievere; n tire Vest ra snpi)licant, ut vi faeultatis Apostolicfe super en impediinciito seenm disijensare (li^netur.

Causfr. sunt: I. instans oratrieis partus; 2. perienium con-cubinatus et gravia inde seandala.

Snpplica dlxpct/Mlimti*, qnte Â» S. Sort ft pelUnr, super im-peiliiiicn/.o criminis oeeulto cum macliinatione. Beatissime Pater,

Titius et Bertha, fidei catliolicoc cultores, ad pedes San-ctitatis Vestrfc provolufi, huiniliter exponunt, se cupere ma-trimonium iniro. Obstat vero impedimentum criminis cum ma-chinatioue, ortiim ex copula carnali viva Titii uxore inter eos habita cum jiromissione matrimonii data et acceptata et macliinatione ulriusque {aid Titii vel Berthce) in vitam uxoris Titii [ant. sine), cffectu inde secuto. Iinpedimentuin est occul-tum, nec timor est ne manifestetur.

Quarc Sanctitafi Vesfne Immillime sujjplicant, ut secum sujier inemorato inijiedimento dispensare dignetur.

('â ans.ic snnl : 1. periculum concubinatus continui et inde scandalorum; 2. proles ])ost Titii uxoris obitum suscepta.

ITumillime rogatur Sanetitas Vestra, ut exsecutionem dis-pensationis committere veiit confessario ex approbatis ab ora-toribus eligendo (vide n. 7 0), atque rescriptum dirigere ad infra scriptum

Nota. Scrmo qnidcm dirigitur ad S. Pontificcm, litter.ti a\itcm directe aut mediante Ordinario mittcndac sunt ad Car-dinalcm Pranfcelum is. f'nngr. do I r. F. Inseiiptio externa sen diroctio (adres) est: Jiniineulissimo ac Reverendissimo Domhto A. A., S. Hom. F.ccl. Cardinali Prmfeclo S. Congreyalionis de Propaganda Fide., Romam [Italia); forte prmstat, earn Gallice scriliere; A -so;/ Eminence le Cardinal N. A⁷quot;. PrÃ©fet de la S. Congregation de la Propagande, Rome {Italic). Potest etiara suppliea directe milli ad Cardinalem Majorem Pcenitentiaiium ; (jno easn ad ipsmn fjuorjiie sermo dirigitnr: Eminentiaaime ac Reverendissime Doiuine, ete. (Â«. 18).

Suppliea dupematiom* pro foro inicrno, si cum impediiiiento publico simul existit impedi men turn occultum

litius oi Bertfia ctc. Obstat vcro I. impedimentum consau-guinitatis in gradu tertio lineu; collateral is, super (|uo dispen-satio petita est (ant petetur) in alia suppliea pro foro cxter-uo; 2. impedimentum occultum allinitatis in primo gradu li-neiT- collateralis, orturn cx copula Cornicaria spon si cum sorore sponscc superstite [iwl defnncta) ²); idque banc penitus latct {nut-, impediment,um occultum criminia, ortum etc).

U. 1. Disponsationcs Iloiiiiiilio non solent conccdi in fonna gratiosa (s(mi oraloribus directe applicari), seil hl loniui commissoriii, qua facultas dispcnsainli alicui coniinittitii.-, qui auctoritate Apostolica dispcnsatiouem lulminet seu orato-ribuH applicet; liac fuhninationc dispensatio reapse conceditur et impediineutiun tollitur.

nispensatioiuis pro foro extorno coramitti eonsuovorunt or at or um Ordmarrn vel Ordinario loci; pro loro iilloriio ante m confessano e.r approhatix ah oralorihux eleclo vel cligcudo.

2. Dispensationes episcopales in nostra dioecesi pro loro externo concedi solent ill forma gratiosa; rescriptum tarnen dispensationis dirigitur ad paroehum sponssc, cni man-datnr, ut preces ven'licet et oratores dispensationis concessa; certiores reddat. Dispensatio autcin pro foro interno couce-ditur in forilia coilinilssoria, fulminanda â lier,erende Domino .... pro â tenuejiii ensu in confemninm. eleclo, vel cvÃ¯cum-(jh( saeerdoli in dicecesi Huscoducetixi npprohalo a picuiieule in confessarium eligendo.quot; Yide 11. 102.

R. Appcllatioiic Ordinarii vcniunt Episcopi, Admini-stratores scu Vicarii Apostolici, Praelati scu Prsefccti hahcutcs jurisdictionem cum territorio separato, eoniiTK|iic Officiales sen Vicarii in spiritualibus Generales {*), ct, sede vacante, Vica-rius Capitularis, vel legilimus Administrator. â Vicarins Oa-pitularis scu Administrator cas fjiioque dispensationes cxse{|iii potest, qujc remissre fnerint Episcopo aut Vicario ejus Gene-rali vel Ofiiciali, nondnm exsecutioni mandatas, sive hi illas exscqni cceperint, sive non; ct vicissim. Ita ex decrcto S. I n q '!â¢ 2Ã Fehr. 1888. (Collect, n. 1471). â Si autern exsccutor post inceptam scd ante completam cxsccutioncm quacumqne ex causa deficiat, novus exsccutor debet exsecn-tionern ah initio suscipere. Ita eensent Plane hard (N. Uev. t h.XIX p. 48, 147, t. XX p. 129) et F eye Â«. 730 , 731, ex responso S. Por uit. 3 April. 1886; negat tarnen Rosset n. 2646.

Ordinarius oralorillll vol loci is intelligitnr, qui lit-teras testimoniales dedit vel preces transmisit ad S. Scdem, sive est Ordinarius originis, sive domicilii, sive utriusque sponsi, sive alterutrius eornm, etiamsi sponsi, quo tempore exsecutioni (Linda crit dispensatio, rclicto iilins diceeesis do-micilio, in aliam dicecesim disccsserint non amplius revcrsnri; moneat tarnen, si id expedire jndieaverit, Ordiuarinm loei, in quo matrimonium contrahitur.

Ordinario prnedieto fas est, si ita qnoqne expedire judica-verit, ad dispensationis exseentionem delegare alium Ordiua-rium, cum prnesertim in enjus dioccesi sponsi actn de^unt. Ita S. C. Inqu. 20 Fehr. 1888. Cfr. N. Rev. th. L XX p. 122 sq., Fcye n. 728.

R. Quaudo non petitum fuif ut dispensatio transmitte-retur ad determinatum con fessari u m , coramittitur : Discrelo viro confessori ex approbalis ab Ordinario loei-, quo casu qui-

{*) Officialis ct Vicarins Generalis sunt termini synonym!; sed S. Dataria solet nti terniino Oflleialis ad iiidicanduni Viearium Genaralem ultra montcs. Kei ff. n. 2%, N. Rev. th. t. X/ /' p. 624, Plane hard n. 135 sq., l'cye n. 72⁽J.

libet ooafessarius .1 pajnitente elcctus ex actu approbatis ab Ordinario loci, iu ((uo fit exsecutio dispensationis, earn ex-sequi potest. Sa'pe additur: per lalorem prasentium digendo; qua3 tarnen verba rem non iinmutant. Si vero in supplioatioDC indicatus fuerit determinatus confessarius, isto delegari solet per verba: Discreto viro N. confessario; quo casu iste solus dispenaationem exsequi potest. Quarc suadendum est, ut semper petatur delegatio seu exsecutio pro confessario ab orato-ribus eligendo. F eye n. 748, Gasparri n. 379 , TÃ©-phany n. 306 w.

71. Potestne facultas exsequendae dispensationis nlleri conmitli seu subdelegari.^

R. Facultas seu raandatum dispensandi nominatas per-sonas sive dispensationem impetratam exsequeudi {¹) subdele-gari nequit, nisi superior id expresse concesserit; est emm nudum ministerium soli delegato commissum. Verificatio au-tem precum , etiam non accepta speciali facilitate, semper potest subdelegari (²).

Nota. Episcopi in singulis dispensationibus Romnnis a S. Scdc expressani subdelegandi facultatem accipcrc soieiit; si vero cxsecutio commissa est Ordinario oratornm vel loc!, )iot-cst iste ex deereto 20 Fchr. 1888 alium Ordinariura delegare (Â«. 09).

Confessario autem ejusmodi subdelegandi facnltas fieri non eonsuevit. Attamen, nisi exsecutio determinalo confessario fuc-i it commissa, docent auctorcs, dispensationis litteras a pcsni-tente repeti posse et alteri exsequendas tradi, si confessarius elcctus morte vel alia causa est impeditus, aut eas exsec|ui non vult, aut ante cxsecutioncm nirais rigidus repe-itur.

âRatio est rpiod dispensare est nudum ministerium. Pro (|iio no-taudum, quod Papa in dispensatione matrimoniali duo committat cxseeu-tori, videlicet jurisdictionem examinandi, et inforniationes capiendi, au iireces veritate nitautur; ct nudum ministerium, scilicet ptenitent.am im-poneudi, absolvendi, dispensandi ct legitimandi proicm. Primum nempe juristdirMonem .... bene potest subdclcgare exsecutor, non tameu poslo-rius.quot; Reiff. 11. ;553. Cfr. Feye n. 730, 750, Zitelli p. 70 //. Tc-phany v. 243, De Au gel is Pr ml. jur. can. lib. [ tit. XXIX I. I I'll p. 120, Rosset n. 2042, 2053.

72. Quinam actus requirunlur, lit (lispensatio impe-trcUa rile exsecutioui (letur/

R. Geueratini quatuor recjuiruntur actus , pro varia dis-pensatione variisque circmnstautiis per diversas personas ac diverso uiodo perfieiendi. Qui actus sunt: 1. verificatio precum seu expositorura in supplica; 2. adiuipletio clausularuin ; 3. dispensationis acceptatio ab oratoribus ; 4. fulminatio dis-pensationis.

R. 1. Est iuquisitio, imm preces seu exposita in sup-plica vel in rescripto veritate uitantur. Aliud enini est, ]gt;reces reapse veras esse, aliud carum veritatein compertam liaberi.

2. Hodie ex dccreto S. Officii 28 Aug. 1885 prÂ£escri-bitur in rescriptis S. Dalariec ])cr verba; Discrelioiii luce. . . . commiilimus el mandamus, qualenm de prmnissis Te diligenler informes, el si vera sin I exposita , super quo conseien-liam luam. oneramns. In rescrij)tis vero S. I'cenilenliarin: stepe legitur: Si it a est,\e\:Si preces verilale nilanlur.

Ante mcmoratuin decrcluiu lure vel sinidta poncbantur; Si per wformationem, eamdem preces verilale nili rep ere ris.

3. Finis verificatiotiis est, ul vitia, si existant, detegan-tur et tempestive corrigantur, atque ita praecaveatur matrimonii iuvaliditas.

74-. Qufvrilnr num. precum. verificatio requiralur ad valorem , ant saltern sub gravi insliluenda sit.

mutata clausula (Â». 73); sufficit,, preces sen exposita esse vera. Gfr. N. 11 ev. th. t. XIX p. 150, t. XX p. 35, Tr. de matr. ji. 388, Gasparri n. 367 , Zitelli p. 101 ad b, .ToderjÃ¶. 117, Aertnijs n. 043, Lehmk. 7i. 819 ad 6, n. 820 ad 1, Rosset n. 2059 sq., Peyc n. 738.

Attainen seria et accurata iuquisitio suh gravi peccato insfi-tuenda est ante dispensaÃ¼onis cxsecuiioncm, turn quia secus dis-peusatio, ideoque ipsum matrimonium periculo nullitatis ex-pouitur, tuin quia severe in rcscriptis Datariae imponitur liis vel similibus verbis; Mandamus, qualenus de pramissis Te di-ligenter in for men, et si vera sint exposita, super quo conscien-t.iam. tnam oneramus. Cfr. Tr. de matr. p. 387 sq., Gasparri n. 307 , 380 , TÃ©phany n. 240, 373, Hangen 11 p. 224. lino si inquisitie jam ante expeditionem supplicse facta est, uti solet, nova iuquisitio post acceptum rescript urn ante dispensationis fulmiuationem gencratim instituenda v,de-t.ur, turn quia in rescripto S. Datarise injungitur, tuin quia forte in supplica vel rescripto error irrepsit, causa cessavit aut novum impedimentura contractum est. Nee qnidquam ne-gotii est earn tunc suuimatim renovare. N. Rev. th, t. XIX p. 149 sq., Feye n. 73S.

Dieitur; vel rescripto, (|uia iuquisitio, qua; fit post accc-ptum rescriptum , peragenda est de expositis in ipso rescripto-, nam ab horum veritate valor dispensationis dependet.

Nota. Si notorium est, exposita veriiale niti, potest Ordinarius inquisitionem omitterc, inquit Planchard n. 310. Fusius Rosset n. 2GC3 sq. In casu vero necessitatis suflicit moralis ccrtituilo, exposita esse vera et post supplicationem nihil novi accidisse ; inquiratur tamen quantum expedite potest.

75. In quibus dispensatiomlms et circa Â«lua- ob-jecta verificatio instituenda est/

11. 1. Fieri debet in omnibus dispensationibus, turn Romanis turn episcopalibus.

dinario dispensat, solet veriticatio special! clausula injungi; imo in S y n. Uiooc. p. 60 universe priccipi videtur per verba: âÃ¯um parocbi turn confcssarii dispensationis rescriptura diligenter perlegant: et prccmÃ¼sa prccum vcrificatione . . . . dispensationis gratiam coujugandis communicent, vel ipsi-met .... in eos fulminent.quot; Cfr. Resp. ad Q. B. 427, Van de Burgt n. 70, 71.

2. Objecta vorificationis sunt omuia exposita, scilicet nam slut vera et uum cuncta, quas exprimi debebant, exposita sint. Ucirco inquirendum est: a) de oratorum voro no-njiue et coguomine, dioecesi, domicilio , loco originis, quan-doque de religione; b) de impediinenlo: num accurate fuerit exposituin, num impedimcntum antea occultum nunc sit publicum, num alia impedimenta lateant aut superveneriat; c) de circumstantiis; num vere existant, aliqua sit omissa vel etiamnunc declaranda; d) uum causa sit vera atque persistat (¹); e) num status fortune debite fuerit expositus; f) interdum de oratorum qualitate. 1'eye w. 739, Plane hard m. 284, 480, Tephany w. 312, 380 Van de Burgt â /lt;. 74.

Nota. Ut per se liquet, quaodam non pertinent ad dis-pensationem quse est fori conscientiaj, aut qua; a S. Sedeim-petratur.

7G. A quo et (iiiomodo veriticatio iustitueuda est/ 11. 1. Ab eo, cui dispensationis i'ulminatio est com-missa, aut cui inquisitie in dispensatione forma; gratiosse est demandata. Episcopi enim, dispensantes in forma gratiosa aut reseriptum Apostolicum exsequentes pro fore extemo, verili-cationem cbmmittere sclent paroehis.

2. Nulla verificationis forma est prsescripta. Nisi aliud spe-ciali clausula sit iujunctum, sufBcit et fieri solet inquisitie extrajudicial is, qua observantur qua? jure natura; exiguntur ad veritatem detegeudam , ita ut âjudex delegatus quoad ve-ritatem expositorum conscientia; suie satisfactum esse sentiatquot;

(S. Pee nil. 1 JnlÃ¼ 1S59). Idcirco ia dispensatione pro foro exleruo iiii|iiiral. paroclms per se aut per aliuin; neque semper solis oratoribus eoruinve propiuquis fidem habeat, sed cousulat etiaiu alios; si agitur de petate superadulta aut cou-sanguiuitate , cxploret librmu baptismaletu aut matrimonialem , ete. lu dispensatione vero pro foro cunsclcnluc coufessarius ve-riiicatioiicni iustiluat in confessiouali iuterrogando prcuiten-tem , eui credere debet, uisi de contrario ipsi constet scieutia extrasacrainenlali ; euui taiueu admoueat de gravissima obli-gatione sincere respoudeudi. Vau de Burgt n. 11, 73, Feye ?i. 7:iS, 749, Plancliard Â«. 2S2 si/. , 479 sq. , N. IIev. tb. I. XIX p. 154, Ã¯Ã©phauy n. 244, '312, Rosset n. 2CG0 sq. , 2709 sq.

K. Clausuke suut couditiones, obiigationes vel onera in rescripto apposita, (juse a dispeusationis exsecutore aut ab oratoribus observari debent.

Ãnmes clausula! sedulo sunt observaudse. Alice , qua3 cou-tiuent veras condiliones, observari debeut (plerumque realiter, quandoque in proposito saltein) sub peccato et dispeusationis invaliditate; alife, continentes moniiionem cum j)r;ecepto, iui-pleri debent sub peccato tautum. Vera est conditio, si quid exprimitur per verba si, modo, dummodo, postquavi, non ali-ter, sic cl non alio modo, vel per ablalimm aOsoluluvi, aut si clausula quid continet, quod jure communi uecessarium est ad actus substantiam. Clausula vero , qunc aliquid prÃ©ecipit, quod jure communi ad actus liceitatem tantum requiritur, inera est monitio, licet ablativo absolute sit expressa , v. g. clausula: I'ramiisis puhlicalioidbns. Usee tamen regula discrete est applicanda, neuipe sub restrictioue: nisi ex seusu et praxi S.

Seclis deducatur contrarium. Cfr. Rei ff. n, 457 , lib. I tit. Ill n. 157 sq. , lÃ¯ u n, XIV Imtit. eed, 87 n. (gt;8 , F eye n. 731, Z i t e 1 i i p. 75, Ã¼ a s p a r r i n. 36 1lt;, V a n d e Burgt n. 75, TÃ©phany n. 218, D'Auuibale n. 500, Plane hard n. 181, 218, N. liev. th. t. XIX p. 159 sq.

Nota 1. Clausula! in resciipto dispensationis expressie sunt strictce interpretatiouis, siciit ipsa facultas seu mandatum dispeusandi cum persona determinata est strieti juris. Ratio est, quod dispensatie est vulnus legibus inflietum, ideocpie quid odiosum; odia autem sunt restringenda (Â». IG'J).

2. In dispensationibus fori externi plerumque paroehi est iuvigilare, ut oratores obligationes in elausulis expressas adim-pleant; iu dispensationibus autem fori eonscientia; confessarii est eas poenitenti injungere. Si oratores eas exsequi reeusent aut aliud obstaculum oriatur, debent ad superiorem reearrere, ut forte eommutntioncm obtineant. Si vero ejusmodi diflieul-tates prsevideant, quam maxime eommendandum, ut eas jam exponant in suppliea dispensationis, earumque addant causas; liae ratione multis sfepe incommodis provide obviare possunt.

Explicantur prajeipuse clausulrc, ijuoc pouuntur in rescriptis S. Datariae si dispensatur ad matrimonium contrabendum oh causam honestam aut oh causam iufanianleiu (Â«. â¢!32), et in rescriptis S. Pocuitentiarifc pro foro externo aut pro 1'oro con-seieuticC.

1. JSos vjitur eosdem .... cl co rum qucmlibct a qui!jus vis ecclesiasticis sententiis, censuris el pceuis, si quihus quumodoli-bel innodali exislunl, ad effectum praseniium tantum eonscqucu-dum, ha rum serie ttbsoioentes et ahsolutos fore censentes.

liane vel simileni clausulam omnihus dispensationum rescriptis apponit tuin S. Dataria turn S. Pocnitentiaria. Ista ah-solutio est ad cautelam, qua oratores ahsolvuntur ah omnibus censuris et poenis, ex quihus forte inhahiles sunt ad dispen-

sationem obtinendaiii. Attamen datur tantum ad affectum pra-seutinm cousequeudnm , i. c. ad liane dispeusatiouem rite ac-(inirundaiii; ijuoad rcliquos effuctus ceusura pleno vigore per-sislit. C1V. Feyu n. 7-35, Veccliiotti HL I Â§ 51 , Rosset n. 2052.

71). 2. Veilto omniuu, nu aliquid muueris aid pramii c.rig ere vel ublahtm recipere pncnuwpscrls. S. Pceniteutiaria po-uil, : (Jralis dispeunandi.

i'rohibctur, quomiuus exseculor accipiat aliquid muueris aut prauuii, etiamsi spoutc sit oblatuin, uon tamen sub poena uuilitatis. N. u v. tb. L XIX p. 159 , Rosset 2696 siy. Moderataiu autem taxaui licet accipere ad compensauda expen-sa Cancellariaj cpisco])aIis. Cl'r. Planchard n. 184, Feye u. 697 , 737 , Rosset u. 2699, N. Rev. th. 1. XVIHp. 4II sq.

I. Eoadem . . .. ab inceslus realn et excessibus hujusmodi, hnposlla els prins propter ineentum lujasntodi, arbilrio tuo, pce-nileniia saltdari, in utroque faro aposlollca aueloritale Nostra lac vice la uturn sioc per Te si De per alium absuloas.

I:la3c absolveudi potestas datur, si iucestus in supplica est allegatus aut inatrimonium invalide est coutractum in gradu ])roliibito; atque longe diflert ab absolutioae generali, de qua u. 78. Quainvis jure coinmuui pcenaj sententiae latfe in iuce-stuni nou sint ainplius statutae, forle in aliqua dicccesi jure partieulari vigent. Quum autem a S. Sede dispensatio nou concedatur, nisi prius absolutie a pocuis sit imperfita, ideo datur i'aeultas absolveudi (¹). Requiritur una tantum absolu-tio extra saerameiitalem confessionem in i'oro exteruo imper-tieuda, qiUB valet pro utroque foro, exteruo et iuterno, sed

I lire absolutio juridlca, licct ox so non sil resorvata, 3oncedi dc-bÃ¼t a S. Sede; nam causa ad Sodeui Apostolicam delata per appositioneni nianus Pontificis lota ad cam trahitnr alciiic suballcrno suporiori nulla potestas in ea remanet. Corradus lib. Pill cap. LI n. 12, Lch nik.Â». 819 ad 4, F eye n. 744.

ipsatn peccati labem non afficit (*). Ista absolutio habetnr pro vera conditione a F eye n. 74'i , P1 a n c h a rr! n. 216, 256, Tephany n. 268; pro mere autem prsecepto a Gas-par ri u. 369, 374. Dari potest in absentee, atque spccia-lis forma post deer. 28 Avg. 1885 mm est amplius prsescri-pta; qualis olim statuebatur per clansulam: iu forma Ecclcsice consuela, i.e. secundum formam Ritualis Komaui (Â». SS). Cfr. Rosset u. 268'i jy.

lm podia eis prius jmnilcidia tsalnlan. Impouenda est pceui-tentia saltdaris prudeuti exsecutoris arbitrio determiuanda pro diversitate delicti, persouarum, circumstantiarum et temporum (Â«. 84). Pcenitentia, si est in rescriplo determinata, non potest a delegato mutari; si vero prudenti delegati arbitrio fue-rit relicta, ab eo, non autem ab alio, postea matari potest.

Nuia. Pceniteuiia certo sub gravi impouenda est, atqne ilispensatio videtur esse invalida, si oratores poenitciitiam iio-lunt acceptarc, aut cam acceptant cum animo non adimplendi (Scavini n. 605, Lelimk. n. 81'J 5 , 11 o s s e t 2707); dispensatio autem est valida, si pceiiitentiam vcre acceptalam postea non adimplent. Estne vcro pcenitentia ad valorem dis-pensationis impouenda? Multi id geiicratiin ncgant, saltern si uon est determinata. Sanchez lib. VUL disp. XXXIF it. 2'J,

(*) Fonini externum est illud iu (juo tractantur causae iu ordine ad exteruam gubcrnatioucin Eeclesilt;e. i'oriitu internum seu cunseienliai est, iu quo jurisdietio excreetur ad privatam uniuseujusquc utililatem, sivc ad ejus eouseicntinj securitatem; duplex est; forum pirnitenlue seu potinssa-erumentule, si intcrveuit absolutio saeramcutalis, et exlrasaeramentale, in (|uc) ali(|uid gcritur siuc Sacramento Pienitentia¹, uti si quis extra Saera-uieuluiu absolvitur a eeusuris. L. Ferraris F. Porum n. 02. âAliquis, ait Craissou Man. jur. n. 27S, absolvitur vel dispcusatur tantum iu foro iuteruo, quando ipsius absolutio vol dispensatio vim uou babet uisi pro eouscientia: time si casus deferatur ad foium externum, superior mi-uimc tenctur acceptare liane absolutionom vel dispeusationem; seeus (|uan-do pro utroque pro gratia impertitur.quot; Cfr. Palmieri t. p. 152srj.

S. t' te n i t. respoudit 4 Jan. 1839, â clausulam . .. nou esse iutolligcii-daui de saeraraentali coufessione et absolutione a peeeatis, scd tantum de absolutione, qua ptena seu eensura; ilia: relaxantur et dispensatiouis ob-staeula rcmoventur, ideoque esse exsequendatn extra Pojnitentiaj tribunal.quot; Vide Caillaud u. 115. Eadcm S. Congrcgatio 27 ^gt;n/. 1880respoudit, verba in utroque foro ubsohas ita intclligenda esse, ut re([uiratur uua tantum absolutio iu foro cxtcrno impertienda, qua- valet etiam pro foro iti* teruo. Vide N. Kev. th. t. XIX p. 142 IP, Kosset n. 2683.

De Justis lib. I cap. Vil n. 208, Reiff. n. 343, Plan-chard Â«. 218, N. K c v. th. t. XIX p. (gt;25 et auctores citati. AfÃ¯irniat autem cum Zitclli p. 81 Fcye n. 743, si dispcn-satio data est in forma pauperum, ()uia in liac non imponitnr coniponenda, c|U!c viccs poenilentia) supplut. Cfr. Palmieri p. 745 ad 14^rt.

llfcc clausula additur iu casu copulfe habite vul ejus an-spicionis et inairiinonii invalide contract!, llalio est, quod proles mla ex pareutibus, iuter quos existebat impediiuentum diriinens, uou legitimatur solo subsequenti parentum matri-uiouio, ueque ipsa dispeusatioue , sed tantum distincto acta superioris ; quare delegatus debet expresse legitimare prolem jam susceptam. Legitimatie eflectum quoque habet, si post illius exsecutionem uterque aut alteruter oratorum ante ma-trimouium moritur, nou autem si oratorcs a matrimonio de-sistunt. Frolets aduUcrina semper a legitimatione excipitur.

No la, Quod additur: el suscipiendam, est abundans; nam proles suscipienda vel nascitura post sublatum impedirnentum est naturalis et per ipsum subsequens inatrimoniuin legitima-tur; proles vero nascitura ex matrimonio valido, in casu cx matrimonio contracto post sublatum impcdimcntum , est legi-lima. Nihilomiuus delegatus elausulara obscrvarc debet etiam in litteris dispensationis ob causam honestara, in quibus po-nitur; Prolem suscipiendavi exinde legilimam denunliando. CIV. Co rr ad us lib. VIL cap. VII n. 73, lib. VIII cap. II n. 27 sy., lleiff. n. 355 sq., Giovine 1. J p. 539, l¹' eye u. 741, G a s p a r r i n. 3 71, Ã¯ Ã© p h a n y Â«. 376 , 2 7 7 , 1' 1 a n-chard n. 199, 220 srj., De Angelis Frail, jur, can. lib. IV lil. XVII, Rosset Â«. 2674 sq., Appendix ad Tr. d e m a t r.

83. 3. liemolu, ynaleuus adsil, scandalo, prmserlim per separalionem lemporc libi beneviso, si fieri polcsl.

Frajscribitur sub poena nuliitatis dispensationis, ufc videtur, aule fulininationem reinotio scandali, si adsit; sed nou requi-ritur, quando peccata non sunt publica aut scandalum jam

est reparatum. Modus scandali reparanrli prsecipnus et prsefe-renclus est separatio a cohahHatione; non prohibetur tamen quominus alii mofli adhibeantur, qui prudenti Ordinarii ju-dicio sufliciaut ad scaudalutn aufereudum. Separatio, si injuu-gitur, intelligenda est quoad tliorum eL cohabitationem; ista euitn sola est publica et scandalum reparare potest (Â«. 85). S. Poeuit. 27 April. 18S6, 12 April. 1889. Cf'r. Collect. a. 14t)t) sq., N. K e v. tli. I. XF11 p. 5i. J- sq., I. XIX p. ]'I2, 624, I. XXT p. 505 sj., Joder p. 113, 114, Teye Â«. 742, liosset m. 2678 iy.

Nolo. Parochiis in supplica dispensationis ol) causam in-fciinantem Ordinario iudicet, si adsit scandalmu, atque si dif-fidat separationem absque majori rnalo perfici posse. Obiiga-tiones difficiles averti ctiam aliquando possunt; si tienipe pa-roolius curet, tit jam ante siipplicationem publico constet, oratores dclicli sui poeuitere ac sincere ad Ueum conversos esse, potest tula conscientia testari, seandalum non umplius existere. Ita N. Kev. th. t. XX/ jgt;. 505 , BOG.

1. Erogala ab eis allqua cleemosyna in pauperes arbilrio ejus-dem Ordinarii juxla eorum vires laxauda.

iliec clausula pouitur quando causa est iufamaus. Pnescri-bitur per se eleeroosynn Ordinario determinauda, et cujus erogatio ab oratoribus promitti debet; uou exigitur tameu, ut eleemosyna sit erogata aute dispensationis exsecutiouem. S. Poeiiit. 11 Junii 1859. lino si Ordinarius ob oratorum paupertatein eorumve malam voluntatem banc clausulam prajter-ire satius duxerit, id remittitur ])rudentia3 ejus arbitrio et conscientife. S. P 03 nit. 11 iVow. 1890. Cfr. N. Rev. th. I. XX1I1 p. 81 et 85, Peye n, 716, TÃ©phany n. 292, Planchard n. 249, Gasparri Â«. 375, Rosset n. 2702. Eadem S. Congr. 10 Junii 1876 declaravit, non observantiam

hujus clausulse nullitatem dispensationis non secnm ferre. Cfr. Acta S. Se dis I XXVI p. 514, Collect, a. 1493.

84. 2. 1'rrcvia absoluiione . ... a coisuriis et pcenin ecclesiastic is . . . ., et ab iuceslus rcatibus cum gravi, vel cowjrua, vel (jraoi et diuturaa, vul yravi et Ion//a pandteulia salutari.

Num ad valorem requiratur, ut ista absolutio dispensationi prsemittatur, item ut pcenitentia imponatur, etc., vide n. SO. F eye n. 746 allirmat etiam quoad liane pceniteatiam, quod alii negant.

â lu prtcfiuieuda pounitentife qualitate, gravitate, duratioue, elc., qua; dispensautis aut delegati arbitrio juri confornii re-uiittuutur, ueque severitatis, ueque humanitatis fines esse excedendos, rationemque habendam conditiouis, setatis, infir-mitatis, odioii, sexus, etc. eorum quibus poena irrogari in-jungiturquot;, respondit S. Poen it. S April. 1890 (Collect, w. 1499, N. Kev. til. t. XXII p. 505). Creterum geueratim pu;uitentia gravis solet ab auctoribus haberi: per aliquot (v. g. sex) menses recitatio Uosarii semel, bis vel ter in liebdo-mada; jejunium seniel in hebdomada; confessio menstrua; quotidie Sacro interesse. Pceniteutia lomja habetur unius ami; diuturiM trium annorum; perpetaa totius vitÂ®. Non scrupulose tarnen agendum est quod attinct ad spatium unius aut trium annorum; ratio simul liabeatur respousi 6'. Pv.nit. mox relati. Cl'r. Lig. n. 1143, F eye Â«. 752, Van de Burgt n. 7!), l'lanchard n. 492, TÃ©phauy u. 2(52, 302, 317, ^:Sca-vini n. 605 , Lehmk. /Â«. S20 ad 5, Kosset n. 2721.

Uti ipsa absolutio non est sacramentalis, ita etiam pceniteutia intelligitur distincta a poenitentia sacramentali.

Clausula; sulficienter satisfactum est, ita ut dispensatio ex-secutioni mandari possit, si oratoren per tempus ab Ordinario prffiscriptum quoad thorum et habitationom separati reiuanse-riut, quamvis inter se inviseriut, imo inbouesta, nou tarnen

inccstim commiserint. â Id constat cx rcsponso S. Por nit. 4 Febr. 1884; in quo (itiain dicitur, Ordinarium ab iujun-genda separatione abstinere non posse, etiamsi oratores jam vivant separati. Cfr. reyo n. 742, N. He v. th. t. XVI p. 228. Loco memoratte clausultc S. P oe n i t. quandoque ponit: Pmvia, si fieri posxit, separatione per tempus till henevisum, repnrato tarnen scandnlo. Cnjus clausulrc sensum vide v. 82.

Nota. Si antcm in rcscriplis ponitnr antirpia clausula: Inter dicto qvovis Iractu (familiar i) per tempus ai hi benevistm, injiingittir non tantum separatie a Ihnro ct nohal)itatione, sed otiain omnia intenlicnnt.nr quae opposita sunt fini, qui in inter-dicciulo quocnmqne tractu quaBritur, nempe oratonim rcsi-piscentia? ant scandali reparationi (S. P cc n i t. 1 Julii 1859). Hinc merito solet oolligi per clansulam illam proliiberi etiam omnem familiarem conversationcm , v. g. visitationes, arnica colloquia. Vide Feye n. 746, N. He v. th. t. XVI p. 209 sq.. Plane hard n. 260, TÃ©pliany n. 290.

1. Audita prius ejus (vel eorum) covfessione . , in foro conscientite ct in actu confessiouis sacramentalis laninm et non aliter (aut in sacrament.all confessione tantum).

Sub poena nullitatis dispensatio fulininari debet in tribunali poenitentia?, audita oratoris confessione, etiamsi ])aulo ante sit confessus aut venialis tantum culpre sibi conscius sit. Valet aut(!m dispensatio si prcecesserit confessio peecatorum sacramentalis, quamvis S. absolutio ex quacumque causa sit inva-lida aut non impertiatur. S. Pcenit. 19 Maii 1834, 4 Jaw. 1839. Attamen si pccnitens dispositus non sit et in prsesenti disponi nequeat ad absolutionem accipiendam, confessarius debet una cum absolutione a peccatis differre dispensationis ful-minationem , nisi forte aliqua necessitas suadeat dispensat.io-nem accelerare. Ita S. Pcenit. apud CarriÃ¨re n. 1108. Cfr. Cor rad us lib. Fill cap. X n. 31 sq. , De Jnstia lib. I cap. VIII n. 105 sq. , Reiff. n. 457 sq. , Feye n. 750, Van de Burgt n. 77, Gasparri n. 381, Plan-

chard w. 483 Â«^., Zitelli 87 , 88, Tcphany n. 313, Tr. de matr. p. 395 , Lehmk. n. 820 (2), Rosset n. 2712 sq.

Ha^c clausula, (jute est vera conditio, ponitur in dispensa-tioue super affinitate ex copula illicit,a , v. g. inter oratorem et oratricis sororem vel matrem. Occasic voluntaria physice deseri debet, necessaria autem verti in remotam. Si poenitens occasiouem relinquere nolit, confessarius dispensationem exse-qui non potest. In casu urgent! quaudo tempus experiment! faciendi deest, potest confessarius dispensationem fulminare, si poenitens ita sincere promittit occasiouem se deserturum esse, ut ad S. absolutionem accipieudam dispositus judicetur. Si absolutio est valida, etiam valet dispensatie. Cfr. Re iff. n. 462 , 4G3 , Planchard n. 514â516, TÃ©phany n. 314, Eeye n. 751, Tr. dc matr. p. 395 sq. , Rosset n. 2715 sq.

88. 3. //// incestu et. excessihus Jmjusmodi absolvas hoc vice in forma Ecclesine. consucla ; vel : A quihusvis sententiis , censuris el pocnis ecclesia.iticis oh prtrmissa quomodolihet ivenrsis.

lltec clausula tribuit confessario faeultatem, bac vice absol-vendi a pra;dictis , licet aliunde cam potestatem nou habeat. Suflicit forma Ecclesife consueta, i. e. qua? adhiberi solet ante absolutionem a peccatis ; in qua tamen , dicit Rosset v. 2720, inserenda sunt verba: A censuris el pcenis, etc. Si poenitens a peccatis absolvi nequeat et urgeat dispensationis exsecutio , omissa absolutioue a peccatis , praemittitur fulini-natioui sola absolutio a censuris et pocnis (Â«. 103). Ista absolutio semper danda est in tribunali pcenitentiac, atque con-ferri etiam potest, quamvis post supplicationem co])ula itera-ta fuerit. Feye n. 751, Zitelli p. 88, 89, Gasparri n. 383 , TÃ©phany n. 316, Planchard n. 486.

poiest pcenitentiam a se definitam et impositam comicutare in alia confessione, si legitime causa; id suadcant; alius au-teni confessarius hoc facerc nequit (Â«. 80). Aliquando addi-tui': ac confessione xaeramcnlali .... singulis mcnsihns, nt minimum semel, aid quolies libi videbilur; quo casu confessio menstrua, pcenitentise addenda, injungi debet per tempus pru-denti confessarii arbitrio determinandum , habita ratione coudi-tionis, mtatis , sexus, etc. S. Pccnit. 4lt; Jan. 1839. Aucto-res monent, fcquuin esse ut ordinarie confessio menstrua im-ponatur per sex menses (PI an chard n. 493, Rosset n. 2722); dicit autem Gasparri n. 3S5 cum Scavini n. 605 ad 5, rigorose loquendo sulficere, si jjer duos tantum menses praescribatur (N. llev. th. /. XXI/ p. 541). Pieni-tentia injungcnda est utrique aut alterutri parti, prout utra-quc aut alterutra ))ars culpabilis est (Â«. 104).

Pcenitentia sub pa;na nuliitatis ante fulminatiouem dispen-sationis imponi debet. Plane hard Â«. 490, Fey e w. 752 , Zit ell i p. 89, Joder p. 270, TÃ©phany n. 317. Cfr. Ben. XIV lust. ccd. 87 n. 30 , 37, Rosset v. 2727.

90. 5. Quodqne in paupercs facianl aliqnam eleemosynam. Est admonitio , ut exsecutor pccnileutem ad eleemosynam

elargiendam adhortetur, sed non est conditio. Zitelli p. 89, 90, Gasparri n. 380, Joder;;. 270.

91. 0. FJ, aliis , qua in jure furr'int injungenda. Cujusinodi sunt reparatio scandal! et darani, remotio occa-

93. 8. Dummodo alind non obdel canonicum impedimenlum. Impedimenta (|u0(|ue prohibentia ad valorem exprimenda

94-. 9. ! In quod hujusmodi absohdio et dispens alio latori in faro judiciario 'nulla!.enus suffragelnr.

atque si impedimentum postea fiat publicum, quamvis matri-raonium in coascieutia maneat vaiidum, nova dispensatio pro foro externo impetraiula est. Peyn n. 754 , T r. de matr.

.'397 , Zi1611 i p. 92, Lchrak. n. S21 ad G, Plan-chard n. 400 , Gasparri n. 390, Rosset n. 2747.

95. 10. Pramp;sentihus po.H earum exseculimcm suh e.rcom-muuicalione lala; senlenl 'im a le comlmslis vel lanialis , ita ui 'milium earum exemplum exlcl, neque eau laluri reslihias; quod si reslUueris , nihil ip.ti prasenles lill.erm suffragenlur.

Injuugitur sub poena excouiiuunicationis cornbustio vel lace-ratio litterarum statira facienda , i. e. intra triduum post ex-secutionem (Lig. n. 1143) vel saltern post matrimonii cele-brationem; ratio est, ne peccatum oecultum unquam fiat publicum. Non prohibetur tarnen , quominus coufessarius jiro sua vel aliorum instructione litterarum textum transcribaL et conservet; expedit tarnen ut diem et annum omiltat. Litteroe contra vetitum dispensato restitutae non nocent dispensation' , sed ipsi nihil suffragantur ab probandam pro foro externo im-pedimenti dispensationem. Rei ff. n. 482 ftq., F eye v. 754, Gasparri n. 391 , Plane hard u. 537 , 538, Van de Burgt n. 82, 83 , TÃ©phany n. 321, Zitelli 92, 93, Rosset n. 2749 sf/.

Nota. Clausula; rescript! S. Pcp.nitentian'se pro foro interne ponnntur etiain in rescripto Episcopi pro foro interne. Qnas clansulas explanatas vide v. 102 et in Kesp. ad Q. 15. p. â i37â442.

R. 1. Dispensatio, quamvis peti possit inscio eo, in cujus gratiam jiostulatur, geueratirn effectum non producit nisi acceptetur ab eo cui concessa est. Excipiuutur tarnen

2. Si irapcdhnentum ulrique parti cotninune est, v. g. cou-sanguinitas, affinitas, cognatio spin'lualis, crimen , et utrique notum, accipienda est al) utraque; si aUerufri tantum cogni-tum est, v. g. affinitas ex copula iliicita, sufficit, si al) illa sola acceptetur, nisi dispcnsans jubeat etiam alteram partem certiorari. Van de Burgt n. 87, Plancliard n. 309, TÃ© p li a n y n. 4 i2 srj., 494.

3. Acceptari potest explicitc aut implicite. Acceptatio im-plicita est, si utraque vel alterutra parte conscia dispensatie luit petita. Vide alios casus in Van de Burgt u. 88. Cfr. Peye n. 700, Gasparri n. 3!)S.

Nota. Dispcnsfitio obtenta perit por rcnimtinlioncm. Requi-ritur antcin renuntiatio perfecta sen completa, quails tanlum est, si renuntiatio dispensati aeeeptata fucrit a superiore qui dispensavit; non sudicit autem aeccptatio dclegati. Si Episco-pus dispensationem eonredit vi indnlti Apostolici, dispensat ut superior, atque dispensatio est vere episcopalis ; non autem si rescriptum dispensationis Apostolieic cxseqnitur. Undo si quis insoio superiore aut aceeplanlfi sobnnmodo delegato rc-nunliavcrit dispeusationi, potest ca poslca uti. Similiter qui dispensatione obtenta non utitur, potest ca postea uti; nam solo non usu non plcnc renuntiat. Itaque si quis obtenta et fnlminata dispensatione ut dueat snani consanguineam , mutato consilio dispensatione non utitur, scd tuatrimonium contrahit cum alia sine dispensatione, potest mortua sua uxore illam consanguineam dueere; atque dispensatio, si nomlum i'uerit fnlminata, potest a delegate, eiieumstantiis non substantialiter mutatis, fulminari. Sin mutato eonsilio novam iinpetrat dispensationem ut ducat v. g. aliam consanguineam, laeite priori dis-pensationi rennntiat, et superior novam eoneedendo rennntia-tioncm prioris aeeeptare censetur; unde mortua conjuge indiget nova dispensatione ut ducat priorem consanguineam, sive prior dispensatio faerit fnlminata sive non fnlminata. Lig. lih. In. ]98, Zitelli p. 108.?y., Feye n. 7.'52 , Kosset u. 246Ã, 2788 ^1/., Plancliard n. 310, 311, 324, 325, N. K e v. th. t. XIX /). 84 srj., Resp ad Q. 13, p. 218 sq.

li. ÃU])](5X ; ordinaria, quii! alicui compet.it ratioue nm-neris, officii vet dignitatis sure, et delegala, quam quis acce-pit ah eo qui habet potestatem ordinariam.

Poteslas delegata itemm est duplex: delegala a jure, quan-do ex juris communis delegatione aut ex consuetudine in perpetuum est eoncessa, non immediate personae, sed muneri vel dignitati; litec vocatur ordinaria vel quasi-ordinaria [n. 157); et delegata ah homine, si collata est a superiore, facultatem delegandi habente.

Delegata ah homine est aut per modum gratire, quando data est potestas generalis dispensandi in aliquil)us impedimentis, aut per modum commusionis, si collata est in gratiam alicujus personae determinate, quacum dispensandum est, v. g. si E-piscopus a R. Pontifiee, aut confessarius ab Episcopo vel S. Pontifice accepit facultatem vel mandatum dispensandi super certo impediiuento personae particularis, cujus relaxationem petiit. Vide n. 99,

2. A pluribus etiam affirmatur, si facultas delegata est. ab homine per modum grati;e, uti sunt Episcoporum facultates quinquennales. Cfr. Palmieri 708 ad l()ⁿ. Alii tranen id negant, nisi (quo:l fieri solet) subdelegandi potestas expresse fuerit concessa. Ita sentiunt CarriÃ¨re n. 1102, Cotr.p. n. 231 ad 2, F eye n. 633 c), N. Rev. th. I. XIX p. 86 â sr/., Zitelli p. 51 XI, Tephanyw. 140 , 147 , L eh m k. Â«. 793, Rosset n. 2468.

3. Negative, si est ab homine per modum commissionis, seu quando mera dispensationis exsecutio delegata est, nisi specialis subdelegandi facultas alicui facta fucrit {n. 71).

Tlxp liea Lu r. Reg u lac generales cjnoad poteslatem delcgaurli vel subdelcgantli sunt: l^a Delegare potest, fjni habet pote-statem ordinariam, item (|iii habet qnasi-ordinariam sen dele-gatam a jure, quia ejusmodi potestas annexa est dignilati vel oftieio. Lig. lib. I n. 11)0 , 193, lih. VI u. 1125. â2^:' I'o-tost.as vero delegatf; ab homilie tantum snbdelcgari potest: a) quando hoc ex])rcssc eoncessurn est; b) quando est ad uui-versalitatem causarnm aut a principe sen a Papa, ac simul delegatio facta est tanquam per oflicium; non vero si clecta est persona jirojjtcr snam periliam vel indnstriam, ant si ei committitnr alienjus causa? cxsccutio. Lig. lih. VI n. 50(1, Elenchus (juccsl. rtf. IV. Auclores, qui adinnant, facilitates quinqncnnales, eliani sine expressa eonccssione, snbdclegari posse, id dednennt ex regnla gencrali, qunm hie agatur do delcgato ad universalitatcin eansarum vcl saltern de delcgato prineipis. Dieit, autem Feye n. 633 c): â Ncgandutn existi-mamus, quia ex mentc potins Scdis Ap,, qnam ex gencrali aliquo principio liac in re proccdcndum est; qnoties antcm S. Sedes snbdelcgandi faenltatcni vult, conccderc, cam sollieite exprimit in indultis.quot; Quod attinct. ad tcxl.um Ben. XIV Const. Aposlnlicnm minisierinm Â§ 11 (Bull. t. X p. 208), qui objicitur contra scntcntiam ncgativam, dicitnr a Plan-ehard (N. Tin. Ih. /. X/A p. 9fi ,sy.) et 11 ossc t I. c., liuic sententinc non obessc.

99. Potestnc Ordinarius cxscuni rescriptniu dis-pensationis Ilomanm, si intorini S. Pontifex iiiortiius est; Hem confessiirins intercedente inorte S. Pontificis aut Ordinarii ?

R. Affirmativej etiam ro integra, i. a. quamvis delegatus nullum exsccutionis actum posuerit. Ratio est, quod rescriptum seu facultas exscqueiuli dispensationcm matviinonia-lem censetur gratia facia in favorem ejus quocum (lispensan-dum est; atque Ordinarius aut confessarius constitnitur dis-pensationis exsecutor necctsariu.i, seu accipit mandatum olili-gatorimn dispensationcm exscquendi, si preces vcritate nitan-tur. Feye n. 731, Gasparri n. 392, IManchard //. 177 , 178 , N. Rev. Mi. L II p. 338 sq., Bucceroni In.iL Ihcol. mor. L 77 n. 1045, Mat liar an n. 433, I)' A n-uibalc part. 1 n. 222.

Explicalur. EcgnleÃ¨ generales de cessatione dispensatio-nis per mortem coiicedenÃ¼s :

l^a Dispensationes a S. Pcenitentiaria impetratso pro foro consciÃ«ntie, sivo in forma gratiosa sive in forma commissoria, non expirant per mortem S. Pontificis, quia lircc S. Congre-gatio morte Pontifieis non ecssaf quoad facilitates fori con-scientia;. Vide Ben. XIV Const. Pastor bonus Â§ 49 sq. (Bull. I. II p. 227).

2^:' Quia vero Dalaria Apostolica (item S. Pocnitcntiaria pro foro externo) morte S. Pontificis cessat, quaeritur, num dispensationes per eam impetratae obitu S. Pontificis expirent.

Si dispensatio est gratia facta, etiam re Integra, non cessat; si vero est gratia facienda, re integra, expirat.

Gratia facia est dispensatio alicui concessa in proprium, com-modura, v. g. dispensatio nupturientibus impertita in forma gratiosa ; item censetur concessa in proprium commodum fa-cultas clispensandi in alioium gratiam indeterminate, v. g. in-dulta et facultatcs quinquennales Episcopi dispensandi super certis iinpedimentis matrimonialibns. â Quando vero aliquis delegatur ad favorem seu gratiam praestandam personÂ» deler-minateB: est gratia facienda, si delegatus constituitur exscen-tor vohmtarius, i. e. si ab ejus arbitrio dependet, nura gratiam conferre velit; est autem gratiasi delegatus cou-stituitur exsecutor necessarius, i. e. si mandatum accipit gratiam prmstandi. In priori casu est gratia facienda tantum, (piia inde nullum jus est acquisitum neque delegato ncque ei (pii gratiam petiit; in posteriori vero casu censetur gratia facta, quia orator jam acquisivit jus exigendi ut delegatus mandatum exsequatur. â Alii tarnen generatim dicunt, dispensationes iu forma commissoria concessas, sive exsecutor sit voluntarins sive necessarius, re integra , morte S. Pontificis ccssare. Ita Zitelli p. 107, Rosset n. 2780 aliique al) ipso citali.

Quia rescripta dispensationum matrimonialium in forma commissoria continent prseter mandatum etiam junsdictioncm rem cognoscendi seu mandatum dispensationem exsequendi sul) oon-ditionc ut pieces veritate nitantur et clausula; sint adimplebe (/;. 82 **), idco dicuntur qnandoqnc dispensationes in forma mixta et delegatus vocatur exsecutor mixlus. Fusius Sanchez lib. VIII ditp. XX Fill n. 79 sq., 87, Dc Just is lib. I cap. VI n. 503 sq., Hei ff. lib. I tit. III n. 250 sq., Giri-baldi De rnatr. cap. XVIII n. 149 sq.. Kesp. ad Q. B. p. 232, 233, Rosset n. 2657.

100. A (juo el quomodo fulminatlo (lispensatiouls pro foro extcrno perflci solet ?

B. Ordinarius noster dispensatiouem fori exterui, turn quas ipscmet couoedit, turn quas a 8. Sede impetravit, per se ipse fulminaro consuevit; verificatiouem autem precum coui-mittit parocho spousm. Quare comperta precum veritate (*) et adimpletis oliligatiouihus aute fulmiuationem i'orto adimpleu-disj Ordinarius ipse dispensatiouem scripto in absentes fulini-nai; decretum fulmiuationis mittit ad parocimm , ([ui verifica-lis precibus oratores instruit de coiicess;i dispeusatione ct de obligationibus irapositis. Parochus decretum Episcopi conservat iti arcbivo paroeiiiali; rescriptum vero Romanum asservatur in arcbivo episcopali. F eye n 759. Quihus adimpletis parochus procedit ad proclamationes et celebrationem matrimonii, illudque cum dispeusatione coutractum esse iuscribit in liljro malrimoniorum secundum formulam Kitualis Komani Til.: Forma dcscribundi cunjugaio*. Cf'r. Van de 15 u r g t n. 85, It osset u. 2764.

Nota. Ut rescriptum vel mandatum dispciisatioiiis valide ex-secutioiii detur, non sullicit exsecutori constare (v. tclegra-))hice) dispensatiouem esse concessam rcscriptumque lloma esse expeditum; scd requiritur ut ipsum documentum autlieaticum gratiÂ® concessu! receptum sit, nisi notitia telcgrnpliica trans-missa fuerit cx ofKcio, auctoritate S. Sedis. S. Offic. 14 Aug. 1893 (Collect, u. 2192), S. Poenit. 15 Jan, 1894

{*) âIpso indultario dispcnsanto, vcrilieatio consistorc solct iu tcsli-nionio una cuin supplicntione transmisso et accuratius supplcto si tompus suppetat, vol solo uua cum inorali ccrtitudiue do pcrmanonto procuut veritate, si novo examiui faciendo tempus dcsit.quot; l¹' (;y c Â«. 750. Cfr. n. 74.

Ad quaisitum : âUtrum sufficiat ponere iluos actus seu decreta, scili-cct primum actum scu dccrctum, (|uo parochus seu alius dclogotiir ad verificationcm causarum ; secundum actum scu dccrotum, quo sponsis sivc per oxsecutorom sivo per aliuin impcrtiatur absolutio, et impouatur pojni-teutia, scandalum rcparandum injungatur, dispensatio conccdatur, et prolis legitimatie: et quidem ita, ut dispensatie et logitiinatio couccssa ia-telligatur sub condiliono quod spousi prius absolutioncm obtinuorint et reparavcriut scandalumquot;? Kcspoudit S. Pa-.nit. 27 April. 1886; âSuf-licerc, ita tamcu ut dispensatie, ct legitimatie prolis ab ipso tantum ex-sceutore cffici possit.quot; Cfr. Fcye h. 755.

It. l'uliiiiiialio fieri debet scripto (¹). Delegatus expres-sam inenlioneui l'aeit delegationis Apostolicse, cujus tenor opportune inseritur; verificatioue institula, piTcinittit absolutio-neui geiicniloui ad cautelutu (de e]ua //.. 78) et absolutionem ab iucestu emu pii'iiiteutia, iiiipoueiida si causa esjffliufamaus (Â«. S(l)j deinde declarat, se tanquaiu Sedis p. delegatum dispensare; exprossis verbis dispensat cnui detenuiuatis jierso-nis super determinato iinpedimeutÃ¼ ; atque insertis clausulis et observatis iis, quie ex induito, rescripto aut stilo S. Sedis reqtiiruutur, prolem legitimain declarat secundum dicta u. 81. ])ecretiiiii est in numero plurali sen 1'ulminatio lit in utram-que partem si impedimentum utrique est commune; est vero in numero singulan si impedimentum alterutram tantum af-ficit. Cfr. Feye n. 755 , Gasparri n. 307 et IT p. '164, Plaucliard u. 305 Â«y., 310, TÃ©phany n. 488 aq., 578 sq., Gioviue t. l p. 647 sy., Rosset 2765 sq.

Formula dispensatlonis vi indulti pro foro externo ab Ordinario in forma gratiosa conoeastc,

Dilectis Nobis in Christo .... (scriÃ¶untur nomina vera orato ruin cl locus parochie:, uhÃ¯ hahiianl) salutem in Domino.

Juxta facultates die 11 Maii 1897 a SSquot;¹quot; l)^no Nostro Leone PP. XI li. ad quinquennium Nobis concessas , tenoris sequeutis :

âAttcntis iis, qunc pro valorc sunt exprimenda, vix concipitur ful-ininatiÃ¼iioin lilteraruin A))., vol ilisjicnsiitiouciii ox iiulultn viva vocc vol tolcgraphico licri posso.quot; lla Foyo /. c. At(|iic iu Instr.S.C. do Prop. Fide 8 Sept. 18G1), ,,niandarunt Emi I'I'. ut dispensatioues in impedi-mentis inatrimonialibus seuipor in soriptis conccdantur.quot; C o 11 c c t. n. I J-S'J.

Vos, iu quauluui opus est, a quibusvis cxcommuuicationis ct interdicti, aliisque ecclesiaslicis sententiis, ccusuris et ;)0e-uis, a jure vel ab lioniiue quavis occasione vel causa latis, si quibus quomodolibet iuuodati existitis, ad effectmn duin-taxat pcaoseatiutn consequeudum -) [necnon ab iucestus reatu, si causa est inf avians; quo casn eliam pamÃ¼eulia imponilur] ^,!) haruiu serie absolveutes et absolutos fore eensentes, vobiscum, tauquam Sedis Apostolicse Delegatus '), ob causam vel causas a vobis expositas, videlicet .... (inseruntur causa, oh quas clispensalio concedilur) dispeusamus super .... [alleyalur impe-dimenlum puUicum) pennittiinusque, duramodo mulier rapta non fuorit, et si rapta fuerit, in potestate raptoris non exi-stat '), ut, eo impediinento nou obstante, matrimonium iuter vos, servata forma Coucilii Tridentini, rite et legitime con-trahere, in eoque postmodum libere et licite permanere pos-sitis, prolein(|ue suscipiendam legitimam fore uuntiautes. [6Ã causa est infamaus: prolemque susceptam sive suscipiendam legitimam uuntiantes] (¹).

102. Qjifcmm. observauda suut in fulliiiuntioue (lis-penssitionis pro foro couscientiii' ?

1{. Episcopus fulminationem delegare solet confessa-rio (²), qui earn viva voce perficit. Ceteroquiu observauda;

(sÃ¼s.) Attamcn Episcopus, dispensans vi iudulti super inipodiniculo oc-cullo, potest sua I'aciiltato uti extra confcssionoiu sacraineutalcni otiain ia abseutcs. Plan chard u. 404, Rosset n. 2713.

Formula dispensationis vi indulti pro foro interno ab Ordmario confessario delegatas.

pro sequcuti casu in Confessarium olccto, vei cuicumque Sa-cerdoti in Diuecesi Ikiscoduccnsi approbate a ptenitcnte iu Confessarium eligendo saluteni in Uoinino.

Tauquam Delegatus Sedis Apostoliccc , 'J'ibi jier praeseutes j)otestiiteiu facimus et tribnimus '), quatenus , si ila cut ²), uti in Kpisloia fna dd. hisce annex a

exponitur, dict(os oratores ant dictum oratorcm aid dictam oratricem), audita prius (eornin anl ejus) sacramentali Confes-sione â ') , ac sublata occasione ])roxiina, si qua adhuc exi-stat cum diet peccandi ⁴), a quibusvis sententiis,

censuris et ])ccnis Ecclesiasticis , (|uas projtter prfemissa quo-modolibet incur , incestn et cxcessibus hujusmodi

absolvas hac vice in forma Ecclesia; consueta ^s), injuncta inde ei pro tam enormis libidinis excessu gravi pcenitentia saluta-ri ''), ac Confessione sacramentali peccatorum suorum singulis scilicet mensibus, vel quovis bimestri, ut minimum semel, pro tempore ad arbitrium tuum peraganda ⁷). â Demum , dummodo impediment prtefat occult

aliudque canonicum non obstet impedimentum , et dummodo muiier rapta non fuerit, et si rapta fucrit , in potestate ra-ptoris non existat, cum super impediment

inter se prrcmissis non obstantibus, rite et legitime contra-bere et in eo postmodum libere et licite manere valcant, ob causam vel causas expositas , scilicet

prolem susceptam, si qua sit, dutnmodo concepta non fuerit ex adulterio, et suscipieuflam exinde, legitimam declarandi ⁹).

Ilccc omnia in foro coiiscientioe, et in ipso actu sacramenta-lis Coufessionis tantum et non aliter neque ullo alio jiioiIo peragautur '⁰), |)rfeseiitibus quoque post executiouem lacera-t.is aut aliter destructis quot;).

Explicailtur clillltsulil' ; ') Dispensatio i'ori interni , in forma commissoria data, imuicdialc dirigilur ad con fessari inn , tjui eain noiinnu oratorum petiit. Ut autcm Ã¼l)viutur dillicul-latilms qua3 oriri |Kgt;ssiiiit si altcruler aut iiteri|Hc orator alium clegcrit conlessariiun , facnltas dispcnsationetn cxsequundi in-super datur uniciiiqiie sacerdoti in dioccesi ai)probato, a pa;iii-tenle ])i'o liac vicc in coiifcssarium cligendo (Â«. 68, 70).

1'lt verba âQnatcnus, si ilu es*quot; siguiticatnr requiri, ut exposita sint vera , neque post snpplicationem mutatio sub-stantialis acciderit. Quandonam ol) viliuin coitiinissuin aut mu-tationem siipcrvenieiitein dispensatio exsecutioni dari non pos-bit , vide Â«. 106 Â«y. Insiiper nova iiii|nisitio de veritate ex-positorum fiat post aceeptum rescriptum (Â«, 74).

³) Nisi i'ulminatio fiat in sede confessionali ae post audi-tam confcssionem (non vuru post absolutionem) dispensatio est invalida (Â«. 86).

⁴) Occasio deseri debet physiee aut uioraliter ; secus dispensatio fulininari ne(|uit (;/. 87).

⁵) Gonfessarius poenitentem absolvere potest ab omnibus pasnis, qua; obstare possunt quominus dispensatio ipsi rite ap-plicetur (Â«. 88 , 80).

⁰) Injungeuda est pcenitentia pro crimine, ex quo impediment um ortum est, gravis. Qna-naai bic intelligatur gravis, vide n. 84. I'uMiitentia ista , distineta a pocnitentia sacramen-tali, imponenda et accpptanda est ante fulminationem (Â«. 80, 84, 8',)).

') IItec pocnitentia a priori diversa etiam ut vera conditio ante fulminationem injiingenda et acceptanda est. In quantum tempus coufessio bujusuiodi peragenda sit, dependet a pru-denti confessarii arbitrio (Â«. SD).

'quot;j Confessarius , si requisita adsunt, dispensationcm neces-sario exsequi debet (Feye u, 736). Dispensatione vero iu

alterutram vel utrauique |)iirtcm pro impedimcuti diversitate fuliiiinata (u. lOi), partus, ])ra;raissis non ubstantibus, dnui-moilo res sit occulta aliudquc impcdimentiim non olislct, pos-sunt niatrirnoniuin more solito eontrabere et posttnodum con-jngum instar publice cohabitare , donee res manserit occulta (Â«. 92â94).

'â ') Vide u. 81. Etiam in casii, quo per sc neeessarinin non est, debet confessarins legitimationem prolis declarare , ut se conformet ad rescriptuin dispeusationis. Legitiinatio oinissa , si per se neeessuria non erat, postea non est supplenda {F ey e n. 741, 771); si aiitein erat necessaria, debet suppleri in confessione jier cumdem confessarium (Feyu Â«â¢ 757), quod tieri potest , quainvis niatrimouium a longo tempore sit con-iractum. Kossct n. 2070.

^I0J Vera conditio est , ut omnia prfemissa in confessione sacramcntali peragantur. Absoiutio et dispeiisatio tantnin in furo interno suli'ragantur (w. 94).

1U3â (jlioiiiodo confessarins, acceplu hujusmodi dcle-galione pro foro interno, (lispcusatioiicin fulminare debet.'' Pl'iBll. Si exsecutio dispeusationis delegata est confessario a panileHle eligeado (Â«. 68, 70), confessarins, cui rescriptum inissiun fuerit, i|)se (lispensationem fulmiuat, aut, si i)u;ni-tens quacuinque cx causa optat ut ab alio coufcssario exsccu-tioni detur, litteras clausas pcunitenti porrigit, ut eas huic confessario exsequemlas tradat [n. 71). Si vero facultas dispen-saudi facta est dclenninalo confessario, isle solus dispensaiio-uem fulminare potest.

11. Omnia peragenda sunt in confessione sacrameuiali; idque recpjiritur ut vera conditio.

Confessarins verilicat preces , sou ex pcenitente c|ua3rit de singulis qn?e exposita fuere, num vera sint; qiuc si ita sunt, ipsi indicat obligationes suscipiendas, quibus susceptis fidmi-uat dispensationem (¹). Si comperit vitiuiu aliquod substan-

Si simul obstat impcdiincntum |)ublicuni, cominnnius difitur, dis-])cnsationcni fori conscientia; fulminari posse, dispensationc fori extern! nondum impetrata vel fulminata; alii tamcn tradunt coufcssariuni dispeu-

fiale, aut, si pccniteus obligationes doii vult suscipere, absti-nel a fnlininatione donec vitium fuerit sauatum aut pu'uiteus obligationos susceperit. Quia censurarum el iucestus absolutio dicitur facieuda in forma EcclesiÂ® eousueta , eaque ante ab-solutionem sacratt^eulalein in isla l'ornia ilalur, non opus est eaui poslea repel ere. Confessarius itaque verificatis precibus , audita peccatoruni confessione , imposilis et a pocuiteute sus-ceptis specialibus obligationibus jirajter consuetain satisl'actio-uem sacrainenlalem , utitur bis fonnulis :

iJuminns uosler Jems Clrislus Ie absolvat cl ego auolorilale Ipsius ie absuloo ah omul vinculo excommvuicalioiÃ¼a el tuier-dicli (a sentenlÃ¼ts, pieiiU el ceutsuria evclesiaxlieÃ¼, vide u. 88^ in quaulum possim el lu indvjes.

Deinde : Ego te ahsoloo a peacalis luis, in nomine l'alris el Filii el Spirilus Saucli. Amen.

Insuper, auclorilale Aposlolica (aut Ueoerendissimi Episcopi N.) mihi specialller delegala , dispenso locum super impedimeu-to (vel: impedimenlis, q u re in specie allegantur) ut eo non Ã¼/jslanle (vel; iis nun ohÃ¼anlibus) cum viro (vel: mulierÃ©), cui nvbere inlendis, malrimoninm publiee , servala forma Con-cilii Tridenlini , conlrahiere, eonsuvmare ac in eo retnanere li-cite Daleas. Eadem auclorilale prolevi suscipiendam (vel : sus-ceplam el suscipiendam) exinde leyilimam fore nunlio el deel ara. In nomine tal ris el Filii el Spirilm Saucli. Amen. Cfr. Gas-parri I. II p. 469 (*),

Si ob pocnitentis indispositiouem absolutio a peccatis dari nequit, ac nihilouiiuus dispensationis concessio necessaria vi-detur (Â«. 88), eadem adhibeatur Ibnnula , omissis : Deinde: Ego le absolco etc. , ac 1'assio Domini noslri etc.

sationcin cxscqui nou |iosslt;! nisi fulininala dis])onsationc fori extorni. Vide F c- v (! n. 752, Gasparri n. 402. Cfr. supra n. 04 Nnla.

(*) Si est disponsatio super voto castitatis, dicat: liixu/ier .... volttm castilatis, quod emisisli, dispensando commulo, ut matrimonium contrahere et eo uti valeas.

Nota. Usee fulraiuatio viva voce perficitur ; et quamquam nihil obsUt quomiuus coufessarius formulaui ex scriptura legal, poeuitenti foraiulam scriptam dare uuti licet. J*¹ eye n.

101. Qnomodofidmhialioperjicionda cut, si illipodilUBll-turn Htrjuiique parteiÂ» afficit ?

R. 1. Si impedimentum utrique corutnuue ortura est ex unius tantum culpa, â v. g. affinitas ex copula illioita, si spousus fornicatus est cum sorore spotissc , â f'ulminatio fit in solam partem culpabilem. Proiude sullicit ut una ilia con-fessarium adeat, atque alteri, si impedimentum ipsi innotue-rit , dispensationein iinpetratam ct fulmiuatam esse manilestet.

2. Si impedimentum utrique commune ortum est ex culpa utriusque, v. g. crimen, dispensatio in utramque partem fulminari debet; non quidem ad auferendum impedimentum (id enim, eo ipso quod sublatum est in una parte, sublatum etiam est in altera; cfr. n. 172), sed ad clausul.as de preni-tentia etc. utrique applicandas, quas uon conveuit ab una tantum parte exigi, ubi communis est culpa. Necessarium tamen non est ut idem coufessarius ab utraque parte eligatur. Si diversum elegerint confessarium , prior coufessarius post fulmiuatam dispensationem in suum pccnitentem litteras dis-pensationis clausas tradat pcenitenti, ut comparti porrigat . quÂ£e curet ut easdem litteras similiter in se exsecutioni ilen-tur |)cr suum confessarium ; cujus tunc erit , confecto nego-tio, litteras laccrare. S. Pocnit. 15 Noo. 1748. Cfr. Tr. de m a t r. p. 397 sq. , Vecchiotti I. Ill p. 280 , l¹ eye n.

758 , Planch a rd Â«. 475 , 537 , Z ite 1 li /). 106, Gas-pa rri Â«. 402, Posset Â«. 2743.

R. Tribus mod is : subreption e, si reticetur Veritas, ohreplione, si narratur faisitas, et muialione suhs/anliali, quse dispensatiouis supplicationi supervenit.

R. 1. Subreptio, obreptio aut mutatio substantialis causarum aut eorum, (juae ex jure, consuetudiue vel stilo Curiae ad valorem exprimeuda sunt, seu (|uibus uotis dispeu-satio aut omnino non faisset data aut non in tali forma (i. e. cum aliis clausuiis vel limitationibus), dispensationein reddit invalid,-uil, sive bona sive mala fide conlit/U. Ratio est, quod omni dispensationi subintelligitur clausula: Si vera sint ca-po-situ. F eye n. 720.

2. Subreptio, obreptio aut mutatio eorum, quae ad valorem uon sunt exprimenda, seu (|uibus nol is dispensatio fuisset eon-cessa eaque in eadem forma, ex quorumdam sententia dispen-satiouem quoque invalidam reddit, si conliyit malafide, nem-pe eonsilio dispensationem ita facilius obtinendi. Haee sententia nititur deelaratione Tuuocentii III ex cap. A'A' Tie reseri-pfis. Cfr. Van de Burgt Â». 89 , V e c c h i o 11 i lib. 52, Tephanv w. 458, Zitelli p. 23, 27, 50 IF.

Praen. 1. Vitium dispensatiouis proveuire potest non tantum ab oratoribus, aed etiam ex eo quod error commisaua

est in supplica a pavocho vel confessario , aut, in rescripto a cui'ialibus, aut. in fulminatione. Quaraqnam uvulta disputari possunt, num posteriores errores dispensationein invalidain reddant, et error in fulminatione earn non facile vitiat; in praxi vix unquani dispensatio cum hujusmodi errore exsecu-tioni inandari potest. Feye Â«. 725. Vide su[)ra n. 23 ad 3 et n. 109.

2. Si dubitatur, num dispensatio impetrata sit valida, re-curratur ad Episcopum; quando id fieri nequit, valida iiaberi potest (Â«. 1 Not,a).

3. Si dispensatione nondum fulminata oratores ex errore contraxerunt in forma Tridcntina, potest Ordinarius, re com-perta, cam fulrainare, ut partes iterum coram parocbo et testibus se sistant et consensum reuovent. S. Pro nit. 27 Jnnn 1885 (N. Rev. th. L XIX p. 57). Imo si nnpturien-tes, sprctis Ecclesix legibns, matrimonium civile jam contraxerunt et cohabitarunt, delegatio data non extingnitur. Rosset n. 2772. Cfr. n. 46 Nola 1.

1. Ratioiie personaruill: Error in oratorum nomine aut cognomint!, quamvis de persona constet; non autcm solus error littera; vel syllabic, neque nominum trausnositio, aut unius nominis omissio si orator plura nomina habet, rnodo nullum dubium sit de persona in. 21). Si error in sola Ordinarii fulminatione reperitur, et de pcrsonis constat, valet dispensatio; scribatur tamen, ut corrigatur. Feye w. (599 p. 713 (¹).

Nola. Error in reliquis oratorum (|iinlitnti1gt;iis vol cireum-st.antiis dispensationein por se non facit irritam. 1'er acciduis

Notat, Rosset n. 2523: âSi vnro expeditir fucrint litterx cum espressione nominis oratoris, v. g. Francisni Aviovii, in corporc antcm litleraruiu dicaf.ur Vrrinc.hcus vel qnovis allo modo, sicut s;cpc, cout.iiigerc videmns, tunc littera; iilicui vilio subjaccro luinimc vidontiir. Quod tarnen non |^)ccdit, fin engnomine, v. sr. si aliqnis eognoniinetur Marlivus de Bdronei.i, non suffieit. scribere liaionicus. Talis error utique nou vitiat instrumeulam notarii, sed vitiat litteras gratia;.quot;

tarnen potnat exinde invalida fieri, prrccipuc ai ejnsraoili eir-cumstantia pcrtinet ad cansam dispensationis. Ita si oratrieis sctas snperadiilta ut causa allegata est , eaque 24^llm annum non eoni])lcvit; aut si expressum non fuit, oratricem esse viduam (Â«. 35); item quandoque si causa fuit angnstia loei, et femina non est lionestne fa mi li re [n. 84) ; item si religio non est expressa , qnnm alterutra partinm sit acatholica.

108. 2. Rati one loci: Error in diacesi, cujus Ordinarius littcras testimoniales dedit vel preces Romam transmisit; ratio est, quod eo casu dispensatio committerctur Ordinario, cui Sedes Ap. cam minime dclegavit. Error in loco originis vel domicilii generatim dispensationein nou vitiat. Vide m. 22.

109. 3. Ratione iinpediinentoruiii: De errorc in impediment, i specie inflma, linea, gradu, multiplicitatc et numero eousule n. 2.'5â27. Prsctcrea observandum, ol) ejusmodi errorem, licet in solis litteris Rotnanis occurrat, practice dispensationein irritam habendain esse; item inatrimouium saltern licite coutralii nou posse, si solummodo delegatus in ful-miuatione aliud impedimeutum exprimat (¹).

Nota. a) Nou nocot valori dispensationis, si omissa est arbor genealogie; necjue si plura expressa sunt impedimenta quam revera existnut, saltern si nou sunt inter se connexa. Corradus li/j. III cap. VI u. SO .svy., Feye u. 721.

h) De mul Up lie i njjlnilate: Si post petitam in affinitate ilk:-gitima dispensationein copula habetur cum alia persona, com-partis consanguinea in primo vel secuudo gradu, novum oritur impedimeutum, atque dispensatio redditur nulla aut sal-¹tem nova opus est dispensatioue prout copula patratur ante

Hue pertiunt rcsponsum S. Po:nitcntiaria:. Obtenta per S. Datariam Apostolica disponsatione super impedimento secundi gradus oonsanguini-tatis, quidam Viearius Generalis in folio ad exsccutionem dispensationis pro eonsanguinitate rx errorc. scripserat aflinitateni. Parocluis matrimonio bencdixit; niliil dixit, errorem quidum aniniadvcrtens, sod persuasum lia-licns euni parvi rcferre, cum ipse et, Viearius seirent agi de couaangui-nitalc. S. 1'rcnit., re ad ipsam relata, 12 Julii IS95 respond itI'jpta debita corrcctione in actis exseeulionis dispensationis. Orator (Vicanus) acquiescat.quot; Cfr. N. lie v. tb. t. XX F 11 p. GOG.

aut post fulniinatiouem. Vide n. 25 Explicalur 2Â° ct n. 117. Supponitur utique cojjula coramitti ante tnatrimonium. â Si affinitas orta est ex copula lieita, iu praeeedenti matrimonio liabita cum conjuge defuncto, non est necesse exprimere co-puiam fornicariam cum eodem conjuge ante illud inatrimonium patratam. â Neque requiritur, ut exprimatur, copulam fornicariam cum caclvm compartis consanguinea pluries lial)itain fuisse ante pelilioneni dispensationis. â Ne(|ue si post peti-tionein sed ante fitIminalionern cum eailem consanguinea repe-lila fuerit, quia idem censetur impedimentum. â Si vero cuin eadem consanguinea reiterata fuerit pont, f ulminalimten, plures, ut Sanchez lib. VIII disp. XXII' n. 8, Corradus lib. VIII cap. V ii. liS , De Just is lib. I cap. IV n. 163, Gi ovine /. II Â§ 8 n. S, dicunt, uovam o])us esse dispen-sationem, quia nova orta est affinitas. Ex sententia autern S. Alpiiousi n. 114-0 ])rol)al)ilius non requiritur nova dispell satio, âquia, ut dicit, affinitas jam suhlala est per dis-pensationein quoad hunc cfTectum contrahendi inatrimoniumquot;; afque in confirmationem susc aententiic adducit responsuin S. Pa^nit. 21 Sept. 17.^r)2. Vide hac de re Van de Burgt it. 91 ad 5, Tr. dc matr. p. 399, (Jury II n. 80, F eye n. 714, Scavini v. 000, Lehmk. n. 813 ail 3, M a th a-ran n. 411, Bucceroni ImL I//col. mor. 1. JI n. 1040, Gasparri n. 704. Qui auctor concludit: â Stante iiac con-troversia, videtur impedimentum ex principio reflexo haberi posse uti nullum; vel in casu practico rursus recurratur pro dispensatione ad cautelam, si agifur de matrimonio ineundo; si vero de inito, standum est pro ejus valore, donee S. Sedes aliud non declaraverit.quot;

K. 1. Si una tantum causa finalis fuerit allegata, etiamsi alia vero sufficiens, secl non exposita, existat.

2. Si duse vel plures causic finales ex press Â£e fuerint,, certo invalida est quando causa vore existeus non est sufficiens sen tiualis; quando ex iis una finalis vere existit,, aÃLc autem falso allegatse sunt, disputatur.

3. Si dubium est, utrum causa i'also allegata sit finalis an impulsiva, similiter in duhio sitne causa finalis vera an falsa, standum est pro valore dispensation is. Lig. n. 1133, lih. I it. 185, lleiff. n. 209. Cfr. Rosset n. 2(i05. Praestat in dubio, de quo ad 2 et 3, Ordiuarium consulere.

4. Si causa impulsiva est falsa , non officii valori dispensa-tionis, quando bona fide addita fuerit; si vero mala fide, ex quorumdam sententia dispensatio est irrita in pcenam doli (Â«. IOC ad 2). Cfr. Van de Burgt n. 94 ad 2quot;, Tr. de matr. p. 360, Peye Â«. 722, G as p a r r i u. 853 (3), Plan chard n. 293, N. Rev. th. L XIX p. 154.

5. Si vero causa finalis, bona utriusque j)artis fide allegata, deprehenditur falsa contracto malrimonio, nupti:n communius habentur validÂ®. CarriÃ¨re n. 1110, Comp. n. 244 cum Corrado lih. VII cap. II n. 27, Be Justis lih. Ill cap. Ill n. 68. Idem tameu non videtur admittendum, si causrc falsitas detegitur post dispensationis fnlminationem ante matrimonii celebrationem, quamquam in eo casu partes non raro in bona fide relinquendse erunt. Fey e n. 7 23, 720. Cfr. Van de Burgt n. 94 B), 126, PI an chard n. 346.

111. (Juo tempore cansse allegata} debent existere/ R. I. Certo existere debent eo momento quo dispensatio fulminatur, ant quo in forma gratiosa conceditnr; unde eo tempore puella debet esse superadulta, vel proles auper-stes, si causa allegata fuerit aetas superadulta vel legitimatio prolis.

pensatio eouceditur in forma commisson'a, seu quo delegato datur facultas fulrniuandi. Negativam sententiam Rosset n. 2550 cum multis gravibus auctoribus vocat probabiliorem. F eye v. 7 2-1- ad 2Â°, quamquara scntentia affirmativa ipsi prieplacet, nou audet uegaro senteutiam negativam ])raxi in-servire posse.

3. Probabilius non requiritur, ut causa? existant eo mo-mento quo dispensatio petitur , raodo adsint quando eouceditur. Ilinc causa retatis superadultae allegata valet, si paella 24^um annum cxpleverit eo momeuto quo dispensatio datur, quamvis earn aetatem non attigisset quando suppliea missa fuit. Sanchez l. c. n. 2, lie iff. n. 218 (¹).

4. Neque videtur requiri, ut causa persistat post fulmina-tam dispensationem , quia tune impedimentum jam sublatum est. Ita De Just is lib. Til cap. I n. 82 , Rei ft. n. 227 , Lig. h. 1132, Layman n l)c legibus tract. IF cap. 22 v. 15. Ilinc eelebrari solet matrimonium casn (|uo causa allegata fuit mulier vidua prolibus onerata aut legitimatio prol is , si ])rolcs jiost dispensationis fulminationein sint mortusc. Cfr. Van de Burgt n. 94, Tr. de matr. p. .'J07 , F eye n. 724 ad 5, CarriÃ¨re n. 1122, ('omp. u. 240â243, Ãc-pliany n. I2G .s^. , Bucceroni I. c. n. 1039, Rosset n. 2554.

âAttamen, ait IIosset Â«,2547, mcrito oxcipi videtur, si nratores causain nonduin voram tempore supplicationis poiicrent poslea per Crimea; v. 5. si allegaretur habitum earnalc eommereium vel graviditas oratrieis, atque tantum post proces haberetur illud canialc eommereium, ut preees veritato nitereatur tempore concessiouis rescripti.quot;

nova dispensatie). Super causa fmali faiso allegata generatim non dantur litterse Perinde valere, sed nova dispensatio pe-teuda est. F eye n. 726 cum Corrado lib. Ill cap. II n. 52 sq.

R. Sunt litrerte Sedis A]). aut Episcopi, ()uil)us sanatur vitium prioris dispensationis, atcjiic declaratur litteras nulliter obtentas valere perinde acsi ab initio rite ac valide fuissent im pet rate. Quaudo post acceptas litteras Perincle valere dete-gitur aliud vitium, nova sanatio petenda est; littene, (juibus haec conceditur, vocantur Perinde valere super alio Perinde valere. Re iff. n. 361 , 362.

114. Allega Â«liversos casus, hi qnibus viiiuin dis-pensationis sanari Â«lebet per litteras Periude valere , aid per novam dispensationem.

a) Vitio occnlio , geueratim petuntur pro solo foro interna litterae Perinde valere. Casus sunt : Impetrata dispensatione super impedimento occulto affinitatis ex copula illicita , cou-fessarius comperit cum eo simul extitisse iiupediinentuin oc-cultum criminis; aut impetrata dispensatione su))er impedimento occulto criminis, detegit illud non fuisse bene expositum, vel causam allegatam nou rite expressam fuisse.

b) Vitiata dispensatione fori interni, quia cum impedimento occulto simul existebat impedimentum pullicum, quod confes-sarius ignorabat: petenda est dispensaliu fori e.rlerni su])er impedimento publico, si nondum petita sit, atque pro foro intern o littera' Perinde valere, in quarum suppliea exponi debet impedimentum occultum et publicum [n. 64).

a) Vitio puhlico aut saltern in foro externo sanando (Â«. 5Ã¼), convalidatio petitur pro solo foro externo.

b) Si cum impedimento publico existebat impedimentum occultum , super quo dispensatio uondum est petita , pro solo

for 0 inter no postulatur clispensatio super impedimento occulto, ac simul exponitur iinpedimentum publicum ot additur super hoc dispeusationem pro foro exteruo jam petitam esse [n. G-l).

a) Si reperitur omissutn esse aliud impedimeutuin publicum, petuutur pro foro externa litterrc Ferinde valere , iu quarum su])plica utrumque impedimentum publicum expouitur; atque etiam pro foro inter no expostulautur litterte Ferinde valere, in quarum libello supplici exprimuntur omnia impedimenta publica et occulta [n. 04).

b) Si detegitur aliud impedimentum vel vitium oecuUum , petuntur pro solo foro interna litteva- Ferinde valere. Van de Burgt n. 96, Feye n. 72(gt;.

R. Affirmative, si ipsa dispensatio ab Episcopo est con-cessa, et res, ob quam vitiosa est, ejus potestatem uou exce-dit. Non potest autem sine speciali facultate convalidare dispeusationem a S. Sede impetratam , licet Episcopus istam dispeusationem concedere potuisset aut res detecta ejus potestatem non excedat. Vide/j. S8*), FeyeÂ». 726, Plan chard n. 351 sq. Hisce tamen non excluditur quasi-ordinaria Epi-scopi potestas dispensandi in urgentissima necessitate. Vide n. 159 Nota 2.

15. Memoratur dispensatio jam impetrata, repetitur substantia prion's supplicse , exponitur causa nullitatis et petitur convalidatio. Van de Burgt n. 96, Plane hard n. 297, Feye n. 726.

Causae fuerunt : 1. a;tas oratricis eto. [Inscrilur prior nup-plica v. g. secundum, formulam I n. 58).

At bona fide in instautia omissuni f'uit, consanguinitatis gradum esse duplicem, ut patet ex arbore aunexa. Vel: Ex-pedita instautia supervenit .... [hulicalur quid superveneril). Vel: At una ex causis, bona fide allegata, non existit. [Quo cam allegetur alia causa, aut pelalur dispensatio vel con nali-datio oh unam lanturn causam. Vide n. 110).

Quare humiliter supplicant lllustrissiiuaB lieverentife Vcstrfe, ut obtentre dispensationis revalidationem eoncedere dignetur , periude acsi Veritas in instautia fuisset expressa. {Qnandoque opus eril nooam dispensationem petere; vide n. 114).

Nota. Coufessarius, acceptis litteris Perinde valere, negotium reassumit, et servata litteraruin f'onua procedit acsi in illis contineatur delegatio dispensandi in casu ut nunc est expo-situs, et oratores cum ab initio ita expressissent. F eye u. 726.

117. Quid agendum, si, fuliuiuata et acceptata (lis-pcuslt;atioue, exoritur noTum impedimeutuin ?

R. Antequam inatrimouium contrahi j)otest, dispensatio petcuda est super novo hoc impedimento. Necesse autem non est in supplica raentionem lacere impedimenti jam sublati; tunc euiiu non duo sed unum tantum impedimeutuin matri-monio obstat. Uude si quis, f'ulminata dispensatione iu forma gratiosa cum tacita acceptatione sujier impedimento consangui-

nifatis , contrahit ante niiptias affiuitatein cognoscendo sponste sua; sororem, satis est, hujtis solius affinitatis mentione facta, dispensatiouem impetrare. Sanchez lib. VIJl dis p. XXII1 n. 4, Tr. d c matr. p. 398 .sy. , Van de Burgt n. 88. Quid censendum sit, si post fulminalam dispensatio-nem super aflPinitate copula iteratur cum alia aut eadem coin-partis cousanguinea, vide n. 10!J Nola b). Cfr. n. 25 K.cpli-catur 2 c), p. li-k

No I a. Quando delegatus post ilispeiisationis oxsecutionem depreliendit , fuhninntionem lnissc invalidam ob non observa-Ibdi mandati Ibrmatn , v. g. quia cmisit absohitionem orato-rutn , cansatn reassiimere potest et dcnuo exsequi. Fusius l¹' eye Â«. 733 , i' 1 a n char d u. iH? sy., Z it e 1 li /gt;, lÃ¼'J , 110.

Prsen. De parochi et coni'essarii obligatione prsepediendi matriinonia, quibus obstat i!n[)ediujeutuiu diriinens aut impe-diens, vide n. 5, Tr. de matr. n. 32, 62, Sanchez lib. Ill dlsp. XV n. 11, Lug o De sac ram. dis p. VIII seel. XIII h. 208 sq., Lig. n. 10(12, Ben. XIV De Syn. Dmc. lib. VI cap. VII u. 6, 7, Zitelli p. 110, 111.

118. Ex quibus cans is conlingere potest, at impedi-ineiitiiiii ante niiptias solvi ueyneat ?

2. Quia obstat impedimentuin, in se quidem solubile, sed quod tempcstlve ante matriinonium dissolvi nequit.

119. (luid agendum ministro sacra, si unptiis obstat impediment am absolute indissolulnle ?

R. 1. Si utraque aut alterutra pars est in mala Jide ^ seu sibi conscia impedimenti, ministri sacri est, quantum per

quanclo, sive impetrata sive non impetrata est dispensatio, de-tegitur impedimentum ligaminis, consanguiuitatis in liuea recta vel in primo gradu a;quiili liuea? collateralis, aut afiinilas in primo gradu ajquali linea; rectte ex copula licita (?/. 4).

2. Si utraque pars est in bona fide et concurrunt (|uatuor couditiones, possunt multorurn judicio in bona tide relinqui, consulto tameu Episcopo, si per tempus Heet (¹).

120. Quovwdo agendum, est, si matrimonii) ohslal Iwpedi-menlum aul vilitm dispeu-salionis, quod teilipestive (lissolvi aut corrigi nequit ?

Contlugere potest, ut omnibus ad nuptias pneparatis paro-chus aut. confessarius pridie vel ipso mane nuptiarum detegat impedimentum dirimens aut vitium substantiale dispensationis, ita ut tempus recurrendi ad Episcopum desit. Quid in tali casu agendum ?

1{. 1. Quando impedimentum aut vitium est ])ul)licum vel sine gravi incommodo manifestari potest, publicato impe-dimento aut vitio, matrimoniuin omnino dilferendum est, donee disj)ensatio aut vitii sanatio fuerit obtenta. Lig. a. 1001.

2. Quando autem impedimentum natura et cognitione est occultum atque sine gravi incommodo manifestari nequit, vi-dendum et annitendum est, si nuptirc sub infinnitatis prse-textu vel alio quresito titulo possint diflerri sine obloquio, scandalo et infamia, donee recursum fuerit ad Episcopum. Hie euim in hujusmodi rerum angustiis non solum litteras Apostolicas sanare, sed etiam dispensare potest super quovis impedimeuto occulto, quod S. Sedes relaxare solet (Â«. 15 9).

Ejusinodi casus, ((uamvis rarissimus, accidcrc potest, in consangui-uitiitc oi affiuilate, si a) ulraquc pars versalur in bona iulc, b) impedi-montum est omnino occultum, c) nullum adest inauifcslatiouis periculum, et d) monitio noxia judicatur. Cjisus cogitari potest, ubi frater el soror naturales, progeniti cx fornicationc, quani pator patravit cum diversis fe-minis, matrimonium inire voluut; item si viduus vult contrahere cum matre aut fdia naturali sua; prioris uxoris. Cfr. Van de Burgt u. 9S et h. 1.

3. Si vero matriinonium absque scandalo et diffamatione difl'erri ueqnit, su))[)oui possunt nuptarientes versari in bona aut in mala fide, sou impediiucuti vel vitii couscii aut inscii.

a) Si sunt in houa fide, ex multoruni scntentia ])ossunt iu liac bona fide relinqui, iisque luatrimouium mere {)eritiitti; deinde quainprimum impetrata dispensatione vel vitii sanatioue renoveut consensuni aut, si necesse sit, obtiaeatur sauatio in radice (Â«. 139).

'J-) Alii dicunt, parochuin aut confessarium siniili modo quo Episcopum dispensare posse ex prineipio : uÃ¶i eadem esl legis ratio, eadan cist juris d'isposilio. Sed luce opinio fere commu-niter rejicitur.

P) Alii censent, impedimentum vel vitium iu ejusmodi casu necessitatis cessare, ideoque inatrimomum valide et licite con-tralii; idque posse declarari a parocho vel confessario. Korutn ratio est, quod tunc lex impedimeuti fit nociva, sen quod finis legis cessat iu contrarium. Monent tameu iidem auctores, ut, ad inajorem securitatem et ad salvandain reverentiaai Ec-clesiaj legibus debitain, dispensatio aut sauatio iu radice obti-neatur, idque si lieri possit ante matrimonii consummatiouem. Ita Pignatelli et Eoncaglia apud Jjig. n. 613, qui di-versis locis hanc seutentiam referens nullibi cam iraprobat {¹).

Y) Alii dicunt, impedimentum matrimonii dirimens nun-quam in casu particulari cessare quateuus est lex irritans, qui-

In Ham. ap. tract. A7^/7 n. 114 ait: âlino dicunt, ot qnidem nou sine fuiidaincnto, Rone, ol /uxtructor pni'fatus cmn auctoritatc Piyuat. quod, cum iu lioc casu lex iiupcdiiuonti reddatur nociva, posset paroclius aut alter confessarius |irudons dcclarare talem legem nou oliligare.quot; CIV. tract. XVIII u. 81, tract. XX n. 57. Iu 1'raxi conf. n. S; âEt si adi-tus ad Episcopum osset dilliedis, it nuliu modo posset evitari gravissi-muiii periculum iufamia; aut seaudali, retulimus {lib. VI u. 013) senten-tiam Auctoris...., qui ait non improbabile esse, imo tutum in praxi posse paroclium vcl alium confessarium declararo, quod lex impedimenti tunc nou obligot, atque cosset, utpoto |)otius nociva quam utilis.quot; Cfr. etiam v.. 84. In libro Conf. des yens do Camp. cap. XVII n. 32; Dicunt probabilitor I'iijn. ot Rone, legem ecclesiasticam hoc iu casu nou obligate.

dein vero quatenus est lex prohibens. Irleo censent in casu necessitatis permitti posse exteruara matrimonii simulationem, ita tameu, ut spousi promittant, se abstenturos esse ab omnibus qua; solutis sunt illicita ; ac dispensatione iilico oblen-ta consensus renovetur. In iiac iratriinonii simulatione isti auctores veram Sacramenti simulalionem non aguoscunt, qunm, deficieute materia et forma contractus, desit ipse contractus, ideoque etiam Sacramentuin. Tr. d c m at r. p. 347. sq. Et tlocet S. Alphonsus, ex communi sentuntia posse, si interest ali-quod impeditnentuui dirimens , ad evitandum grave damuum aut soandalum saltern sine gravi culpa celebratiouem matrimonii simulari. Cf'r. Lig. lih. VI n. f52. Hom. up. tract. XVLil n. 29, Exam. Ordin. u. 17. Aiiqui iusuper volunt, ut uiatriuionium tune externe contrahatur cum interna couditione petendie dispensationis, quo melius simulatio Sacramenti evitetur.

Quia dispensatio lgt;revi tempore, ssepius ipso die nuptiarum obtineri poterit, praestat, nt videtur, agi secundum senten-tiam ultimo loco ad 'i) memoratam. Moneatur itaque utraque pars , si est impedimeuti conscia (secus ilia tantum pars cui impedimentum est cognituui, v. g. in aflinitate ex copula illicita), ut abstineant ab omnibus qua: non coujngatis illicita sunt, atque oI)tenta dispensatione rcnovent consensum. Quando auteiu dispensatio illico obtineri nequit , et timor est ne ab illicitis nou abstineant, aut alia gravia obstant incommoda , prudentius forte erit sequi sententiam ad ,3) relatam.

Kola. Uic casus, qui perplexm vocari solet, rarissime eve-niet confessario, qui curam habet, ut nupturientes in confes-sion(!, regulariter octo diebus ante matrimonium instituenda (Syn. Diocc. /). 5(gt;), totius vita: jieccata exponaut. Cfr. Van de Hurgt n. 1J9 , Feye u. 611 â 649, Tr. de matr. p. 414â 416 , P1 a ii c h a r d n. 548â552 , Vecchiotti I. Ill p. 259, Joder p. 28.'}, 286, Kosset u. 2398 sq. et alios ad verbum Casus perplexus.

Praen. â Non modica difficultas est in revalidando matri-inonio, (juod nulliter coutractum fuit. Maxime prudentes sint parochi et confessarii in explorando iinj)iidimeuto, quocum cou-uubiuin celebralum i'uisse opinautur, ne forte conjugibus pro-daut nullitatis arcanuuj , quod iusciis celari debet ad ill id saltciu tempus, quo dispensatio impetrata vel vitiuin sauatum fuerit. Itaque oceurreutem ejusmodi casum nou oniittent Ordinarii judicio accurate propouere, et quid agendum sit ab ejus consilio expetere.quot; Syn. Dioec. /). 6(1.

R. 1. M atrimonium potest esse dubie aut certo inva-lidum. Invaliditas est occulta aut publice nota, vel limor est ne brevi mauifestetur. 3. Impediinentum, quod matrimonio obstat, est solubile aut iudissolubile. 1. Conjux uterque vel alteruter est in bona aut in mala (ide, etc. F eye n. 595. Aliquis bic dicitur in mala tide, si novit nullitatem matrimonii aut dc ea fundate dubitat; in bona tide autom , qui putat matrimonium suum validum esse.

R. 1. Conjuges noniiunquaiQ in bona tide relioqui possunt. ii. Separentur tantum a tlioro, seu perniittatur ut tancjnain frater ot soror cohabitent. lil tarnen f'ere nuuqiiaui expedit ob j)ericnluin incontinenlise. 3. Separentur a vinculo, seu obtineatur dcelaratio nullitatis matrimonii; eui tarnen raro locus erit. -i. llevalidetur inatrimonium.

Quodnam ex bis raediis magis couducat, dependet a cir-cumstantiis tuin impedimenti tuin conjugum; secl medium ordinarium, si impediinentum est cerium et solubile, erit matrimonii revalidatio. In casu diilicili consulatur Ordinarius.

R. 1. In dubio positivo de valore matrimonii con-tracti, si inquisitioue facta dubiuui perseverat , generatim ju-dicandum est in favorem matrimonii, turn pro foro externo turn pro foro interno. Lig. u. 907, Horn. up. tract. XV111 n. 36, 37, F eye n. 637 p. 614. Vide casum in dubio de valore Baptismi in Tr. d e matr. n. U2 p. 339 sq., Van de Hurgt n. 130. Quandonam in dubio matriinonio actus conjugalis sit illicit us, vide Tr. de matr. n, 47 et Lehmk. u. 842â844, Aertuijs lib. VI n. 505, 506.

2. 8i poeniteus de valore sui matrimonii movet dubinm fundatum, confessarius ei generatim veritatem aperire debet. Si vero motivum allegat infnndatum, confessarius, quamvis judicet matrimonium esse invalidum, respondeat uon esse hac de causa dubitanduin, eumque ordiuarie in bona fide relin-quat; nam ex monitione gravissima sequi solent incommoda. Cfr. Lig. Â«â¢ 616 et Annot. in Tr. de matr. p. 184, 185.

Â«. St atini partes separandae sunt a llioro et cohabita-tione, ut scaudala et peccata eviteutur. Separatio a cohabitatio-

ne hoc casu provisorio propria auctoritate fieri potest; illico autem recnrratur ad Ordiuarium. Tr. de matr. n. 56p. 179.

Deinde si impediraentum est solubila et uiliil aliud obest, petatur dispeusatio ad revalidandum uiatriinouiuiu. Separatse inaneaut usque ad tempus revaÃ¼datiouis; si vero separari no-luut, tameu peti debet dispeusatio, idque in sup])lica indi-cetur (Â«. 82, 85). â Si autem impediraentum est indissolu-hilc, procurauda est declaratio nullitatisj item quaudoque si impedimeutum est quidem soluljile, sed gravia incominoda es revalidatione prsevidentur, v. g. ob animorum diseordiam , ob divortium civile verisimiliter futurum. Generatim tarnen, si impedimenturn est dispensabile, partes teuentur matrimouium revalidare, prsecipue quaudo jam jiroles existuut. F eye n. 596, Joder/;. 247 sq.

K. ]. Si ulraque pars est in mala fide, separari debent saltem a thoro, atque illico petatur dispensatie. Separatio a cohabitatione plerumque nou est facienda; scandala enim et infamia inde orirentur, quum ])ro veris conjugibus habeautur. Periculuui tameu incontinentie, quod ex cohabitatione exi-stere noscitur, quantum potest alio modo removeatur. â Si matrimonium rcvalidari neqtdt, raro permitti poterit ut tan-quam frater et soror cohabitent; sed cousulatur Episcopus.

2. Si nna tantum pars est in mala fide, base ('ere semper alteram partem de nullitate matrimonii celare debet ob gravia incommoda, quae ex inanifestatione plerumque sequuntur. Debet tamen qnomodocumque actum conjugalcrn ab altera parte petitum declinare, v. g. prsetextu sanitatis, itinere instituendo; et si nullo modo copulam etc. eflugere potest, ipsam de nullitate monere. Statim autem petenda est dispeusatio, nempe dispeusatio simplex, si parti insciie, im})elrata dispensatione, nullitas aperiri potest; secus sanatio in radice (Â«. 131). â I; Si impedimeutum est iudispensabile, invaliditas matrimonii al-

teri parti significari debet; raro tantum casu pennitti potest Ã¼t convivant. tauquam frater et soror, atque ordiuarie aulli-tas debet declarari.

3. Si ulraqun pars est in bona fide , et iinpediuientmn so-lulile, quamprimuiu petatur dispeusatio; partes autein plc-rumque reliuquantur in bona fide , donee dispensatio fuerit obtenta. Ex monitions enim magna saepe mala suuttimenda, v. g. ne peecata hucusfjue materialia iiant fonnalia , ne vir , iutelligens se liberum, uxorem relinquat, ne alias iiuj)tias in-eant in damnum prolium. Petatur autein diwpensatio simplex, si ea obtenta utraque pars de matrimonii invaliditate moneri ))otest; sanatio in radice, si alterutra tantum pars moneri potest; sin neutra pars 7ieque postea (|uit moneri, relinquan-tur in bona fide. â Si impedimentum est indissoluhile, gene-ratim in bona fide relinquendffi sunt. Cfr. F eye n. 597 â 5'.)!), Van de Burgt n. 102, 103, Tr. d e m a t r. Â«. 93, Aertnijs n. C57 , 658, Gasparri n. 1121 , RossetÂ». 2740 , 2974.

R. Quamvis omnia impedimenta diriraentia sfepe re-dacantur ad uuuiii, scilieet, inhahililalem persouarum; ubi agitur de matrimonio revalidando, attenditur ad quatuor conditioues, qufe in matritnouiali contractu requiruntur. Unde pro diverso conditionis defectu distinguitur invaliditatis causa triplex : 1. defectus consensus ; 2. iniiabilitas personarum ob impedi-inentum diriuiens, etiam ob impotentiam; 3. defectus formae Tridentinse. Cfr. An not. in Tr. de matr. p. 170, 171.

R. Est matrimonium ox integro denuo contrahere. Quia autcm matrimonium est Sacramentum , sequitur, curan-dum esse, quoad potest, ut eo momento (pio inatrimonium validatnr, partes, aut saltem pars revalidationis couscia, sint in statu gratise.

Modus (ist triplex: 1. Consensus renovatio privata seu clan-destina ab utraque vel ab alteruta tantum parte. 2. Consensus renovatio in forma Tridentina, seu coram parocho et te-stibus. 3. Sanatio in rad ice, qua alterutra vel quandoque utraque pars solvitur a consensus renovatione, ac matrimonium alterutra vel utraque parte inscia redintegratur acsi ab initio fuiaset validum (Â«. 136 sg.). â Qui couvalidandi modus adhiberl debeat in triplici invaliditatis causa, exponitur in tribus articulis.

Praen. Ad legitiiuura conseusum requiritur , ut (|uia li-bere, interne et externe consentiat in suhstantiain matrimonii. Variis itaque modis iste consensus exeludi potest , v. g. per fictiouera , errorem , metnm , amentiam ; item si a))ponitur conditio substantia; matrimonii repugnans. Cfr. A n n o t. etc. p. 100 , 101.

128. Qmmodo revalidari debet malrimonium, quod invalide contractum c.H ob solum defectum consensus

11. 1. Si consensus defuit in idraque parte, debet utra-que consensura renovare; nam sine mutuo consensu nullus contractus potest existere. Requiritur, ut consensus sit a priori independens sen novus , ideoque ut praestetur post cogni-tum errorem, imo, ut communius auctores exigunt, post cognitam matrimonii nuliitatem. Vide n. 133.

Si defuit in una tantum parte, ex communi et veriori sen-tent ia (Lig. n. 1114., Hum. ap. trad. XF1IT n. SO) satis est, ut ista sola conseusum renovet, dummodo altera pars conseusum non revocaverit. Ratio est , quod ad valorem contractus non requiritur conseusuum simuitas pbysica, sed suf-ficit moralis; quse adest, si cousensui unius non revocato (i. e. antea prfestito et aunc quidem prseterito sed virtualiter per-severanti) accedit consensus altering (T r. de in a t r. v. 34-;j. 107). Consensus autem unius virtualiter perseverat quamdiu compartem ut legitimum conjngem tractat, sen quamdiu conseusum j)ositive non revocaverit, quamvis babeat interpretati-vam dispositionem non consentiendi, si matrimonii nuliitatem cognosceret. Nihilominus (|num agatur de Sacramento, curan-dum est, ut etiam altera pars conseusum renovet, ideoque, si absque gravi incommodo fieri possit , postquam de matrimonii nullitate eertior fuerit 1'acta. Magna tamen ssepe obstant

incommoda, v. g. timor ne turbetur pax domestica, ne tliffa-inetur pars qutc tempore nuptiariuu conseusum non dedit, ue pars inscia nou possit adduci ad eousensuin deuuo prsestanduin.

2. Si invaliditas est occulta, suflicit ut utracjue aut alter-utra pars consensum externe renovet privatim sen clandestine. Signum tamcn externum numjuam deerit; nam consensus ex-primi potest non tantum verbo, sed et facto, v. g. voluntaria cohabitatione , vel copula habita animo conseutiendi in matri-monium. Expedit tamcn, si commode fieri potest, ut consensus renovetur coram paroclio vel confessario.

Si invaliditas est puhlica et partes adstriuguntnr decreto Tridentino, consensus prtestari debet coram paroclio et testi-bus (Â». 145). Cfr. Lig. t- c., lien. XIV Instil, eccl. S7 n. G'2 sq., li esp. ad Q. 13. p. 4G5, Van de Burgt n. 105 â 109, T r. de matr. p. 34-6 fsq. , Feye n. 702, 7C3, Aertnijs m. 601, Lehmk. n. 825, .Toder p. 202 sq., Gasp a r r i n. 11 41 sq. , IV A n n i b a 1 e n. 484 , P a 1 m i e r i n. 1315 sq., Rosset n. 2980 sq.

129. Quid semper requirilur, nl malrimonium ox inhabilitate personam in invalidnm revalidelur ?

R. Requiritur: 1. Ut partes couseusum naturalem in debita forma dederint, eumque non revocaveriut. 2. Ut in-babilitas sit ablata aut remotione causic , v. g. ligameu per mortem conjugis, aut dispeusatione. Etenim si impedimeu-tum uullo modo auferri potest, matrimonium revalidari ne-quit. De defectu autem consensus uaturalis vel ejus revoca-tione actum est in articulo 1Â°; de defectu debitse formse

11. Ex natura rei uon exigitur saltern a parte impe-diraenti ignara; per se iameii ex poxhioa licclesm volunlale rcquiritur in disper,sationc simplici (Â». 132). Non requiritur ex natura rei, ut pars impedimenti ignara consensum renovet, (|uia consensus ab initio prffistitus fuit verus et naturalis, at-que, ut supponitur, virtualiter perclurat; erat quidctn ineffi-cax ad producendum contractura inatriinonialem, (|uia obstabat inipediinentum ; at, quum non fuerit revocatus, persistit, ideo-que amoto impedimontn ovadit efllcax, atque produeit niatri-monium quando pars impedimenti conscia suum consensum pncstat. Hoc confirmatur ex co quod Ecclesia di.spensat a re-novatione consensus in sanatioue in radice, etiam quandoque in simplici dispcnsatione. Ben. XIV Const. F.Ui malrimo-nialis Â§ 7 (Bull. L XI p. 258), In.i/.iL ecel. 87 n. 80, i, i g. n. 1115, Horn. up. tract. XI'III v. 81, Van do BurgtÂ«. 116, Fcye n. 7 (id, 7GS, Gasparri n. 1130, Leliink. n. 825, D'An nib ale n. 183 , Ã¯ r. de inatr. p. 348 sq., Rosset Â». 2994. sq.

No la. Isti auctores reqinrunt t.ainen consensus ronovntio-nem utiiusquc partis, si agitur do impedimcnto juris naturalis veldivini, v. g. ligaminis. Put,at, autcm Gasparri n. 1137, consensum , qui non obstante impcdimento ligaminis perdu-rat, amoto impedimcnto malrimonium constituere, si Ecclesia velit a cousensiis renovatione dispensare.

val id and II in matriiiioiliilili, irrilum. ex hnpedimeiito juris ecclesiastici ?

R. Qu um impedimenta ecclesiastica potestati volnnta-tique Ecclesise subsint, ac consensus naturalis perseverare sup-ponatur, etiam a superioris dispensantis voluutate dependet,

utrum matrimonium vevalidetur sola remotioue iinpcdiuienti au insuper rcquiratur consensus renovatio alterutrius aut utriusque partis.

Uiule duplex est dispeusatiouuin genus: 1. simplex dispen-salio, qua per se exigitur consensus renovatio ah utraque parte; 2. dispensatio sen urn alio in radice, qua consensus renovatio alterutrius aut utriusque per se remittitur, ac tolluu-tur omnes effectus qui ex luatrimonio invalido secuti sunt, acsi ab initio (uisset validum,

132, Qnmrilur unm fulminala dispensalione (leltt'ilt utvaqne pars consensum renovare.

R. Affirmative ex volunlate Ecclesia:, etiam in casu quo alterutra pars est nullitatis iuscia. Ecclesia enim , nisi aliud in dispensatiouc particulari sit statutum , cx jure com-muni vult, ut, remoto etiam inipedimcnto, consensus non fiat eflicax, nisi novus consensus exprimatnr (Ben. X [ A⁷ Tvslil. eccl. 87 n. 08); prseterca in rescripto dispensation is simplicis additur clausula: Matrimonium cum eadem mulicre el ulerque inter se de novo secrete contraJ.ere vale.at. Cfr. Lig- w. 1115.

13!}. Quarilur num pars ignara debeat certior reddi de nullitate iii.atrinionii, antequam novum, eonsemum prtrsiel.

11. Sententia coinmunior et probabilior affirmat, matrimonii invaliditatem debere cognosci ab utraque parte, non aut em causam invaliditalis. Ilatio est, quod qui putat matrimonium suum validum esse, non potest novo acta voluntatis in novum contractum consentire seu habere intentioaem effi-cicndi inatrimoninm. Proetcrea ccrtioratio expresse requiritur per clausulam : Dicta mnliere (vcl viro) de nullitate prions consensus certiorata. Haec autem est vera conditio. Ben. X I \

I. c. n. G7 ftq., 70 sq., Lig. I. c. Attaineu S. Pccnitentiaria nostris temporibus hanc clausulain mitigavit addendo: A7 lenm hf.c certioratio ahsqne graoi periculo fieri nequeat., reno-vato consensu juxla regulas a prohaÃ¼s auctor thus iraclitas.

Dicitur: non tarnen causnrn invalidi/atis; nam causaiu ma-nifestare nullius necessitatis est, iino periculis plenum, si causa est poccatum; quare ponitur clausula: Dicta m.uliere de nuUUate priori* consensus certiorata, sed ita cantc nt latoris delictum n unqumn detegntur.

134. (juoinodo pars inscia lt;le matrinioiiii millita-te del tol certior fiori et consensnm vonovaro?

R. 1. Modus quo reapsÃ¨ pnnstatur novus consensus, independens a priori, crimen ahsconditur et jiars inscia certior redditur, est liic: Pars couscia dicat alteri: Quundo matrimo-nium celebravi, non dedi verum. c onsen sum ; peto roiovemu-t con-sensum. Vol: Dint mild confessarius, matrimonium nostrum non esse validum; renovewns consensum. Si altera pars se pa-ratam exhibet, dicat maritus: Accipio te in uxor em. Uxor vero: Accipio te in marilum. Usee omnia sine mendacio rlici possunt; nam verus consensus appeliari nequit, qui rite prfesti-tus non est. Hen. XIV Instit. eccl. 87 n. 7o, 78. llic modus de se semper adhibendus est; verum , quia srepe sine periculo fieri nequit, alii modi ab auctoribus indicantnr, scilicet:

2. Dicat: Angor scrupulis de en lore nostri matrimonii, idro-qne pro mea consolntioue ad paean dam come.icntiam denuo con-sentio in matrimonium et accipio te in coujugem. J'elis idem in me facere? Si altera ])ars annuit, utrimque babetur novus consensus a priori iudepc.ndcns.

3. Dicat: Si nullum cs.sct nostrum matrimonium, tamen te accipcrem in conjugem et reuera accipio; nonne etiam tu similiter facis? Si altera pars inde dubium suscipit de valore matrimonii et assentitnr, novus habetur consensus in utraqne parte, conditiouatus quidem sed aequivalens absoluto.

certa recldatur de nullitate matrimonii, duo posteriores modi nou videntur posse adhiberi; nam quamvis consensus dici pos-sit sufficiens et a priori indepeudens, in secundo modo eoque magis in tertio pars inseia dici nequil nullitatis matrimonii ccrlior fieri-, summum redditur dubia.

135. Quomodo agendum, si primo modo memorato paris inscia cerlior fieri nequÃ¼, quiu grave ilialum tillioilduni sit / Grave malum hie timendum est, si prsevidetur, compartcm dissensum potius quam consensum daturam esse, aut eam ad-ductum iri in pessimam suspicionem erga eonjugem vel in scandalum.

11. 1. Si res inoram patitur, petat confessarius a 8. Sede aut ah Episcopo (¹), ut remittat conditionem certiora-tiouis aut dispenset in rad ice; pars autem couscia copulam sub aliquo prÃ¯etextu evitet. Ejusmodi dispensatione impetrata et fulminata, satis est ut sola pars conscia consensum reno-vet v. g. coram confessario, aut per copulam habeadam animo consensum renovandi, imo per factum cohabitationis.

2. Si copula cum comparte tamdiu evitari nequit âcensetur S. Sedes relaxare prscfatam conditionem .... cum tunc sit moraliter impossibilis.quot; {'''g- quot;â¢ 1117). Consensus igitur re-novetur, quantum fieri potest, utendo uno ex modis n. 134 indicatis, aut sola co])ula animo conjugali perficieuda.

Nota. Confessarius, ut ejusmodi difficultates prsecaveat, ante petitionem dispensationis diligenter inquirat de disposi-tioue compartis. Si infamiam vel scaudalum timet, id indicet in supplicatione atque petat dispensationem in radice. Cfr. Van de Burgt n. 118, Tr. do matr. p. 350.?^., F eye n. 704â706, Gasparri n. 1132, Rosset Â«. 2740 , 3005, Lehmk. n. 820.

Episcopus nostor habet facultatem sanandi in radice, si a rennva-t.iono consensus timct.ur scandalum, casu (|uo inatrimonium est iuvalidum ob impedimcutum occultum afflnitatis illicitie. C!'r. n. 168.

K. Ad lquot;^m Est. dispensatie iiupedimeuti dirimentis, qune sanat radicem inatrimonii (i. e. couseusnm ab initio vi-tiose seu iueflicaciter pnestitum) non (antuin in futurum , sed quoad effectus productos etiam in prseteritum.

Ad 2^um I. Toilit irapedimenturu. 2. Sanat consensum ab initio inefficaciter pnestitum sed perseverantern. 3. Jnsuper retroagendo operatur in prseteritum et fietione juris {¹) delet effectus (i. e. illegitimitatem prolium), quos matriinonium in-validum produxerat.

Unde dicitur operari in futurum cx nunc, i. e. efficit, ut matriinonium a inomento sanatiouis sit validum vi consensus antea dati et perseverantis; et operari ex tunc,\. e. non quod efficiat ut matriinonium invalide contractum valide initum sit (quod enim factum est infectum haberi nequit), sed quia fietione juris quoad effectus censetur initum sine impediniento diriinenti, ita ut proles plenissimo jure fiat legitima, acsi nata esset ex matrimonio jam ab initio valido. Id docet Ben. XIV Const. Etui matrimonial^ Â§ 7 (Bull. t. XIp. 259): âPer earn (dispensationem in radice) non fit, ut matriinonium nul-liter contractum , non ita fuerit contractum , sed effectus de medio tolluntur, qui ob hujusmodi matrimonii nullitatem ante indultam dispensationem atque etiam in ipso matrimonii contrahendi actu producti fuerunt.quot;

âT'idio juris est legis advorsus verilatcm in re possibili ac exjusta causa disposiiio. Undo uatura lictiouis juris in co consistil ut. esse linga-tur quod revora nou est, licet esse jiossit, in ordiuo ad aliquem juris cITcctuiu ox justa causa inducendum.quot; Jleit'1'. lih. [ tit. U n. 17G. Quare dicit Craisson Manuale jur. can. n. 573S; âFictio juris est. indubitata; falsitatis assumptio ad inducendum cx justa causa alupiom efTectum a!(|ui-tati naturali non repugnantem.quot;

It. li Sanatio in radice a ueutra parte requirit reno-vatioiiciju consensus, nisi aliud statuatur; sed simples dispen-satio renovationeni ab utraque j)arle exigit, uisi coutrui'ium iiululgetui'.

Sauatiu in radice iiabet vim relroactivam, i. e. effectus nnifriniouii invaiidi ut non secnli cousiderautur, uude perse prolein antea susceptaiu legilimat; in dispeusatione vero sira-plici proles non leyitimatur nisi per specialem declarationem aut jier subsequens inatrimoniuui. Tide A u u o t. etc./v. 235.

138. Qnratam nulanda sant de COUSOUSÃS renovatione , si malrlmuniuni saualnr ia radice ?

11. 1. Consensus renovatio srcpe a neutra parte exigi-tur, interduin autem ab alterutra, prBesertim si liajc inahe /idei 1'uerit tempore celebrationis matrimonii, et si parata sit ad eou-scnsnni renovandum. Quando renovatio prccscribitnr, ad valorem perlici debet; secus certe utilis est.

2. iSi consensus a neutra parte exigitur, inatrimonium sa-natur in radice per ipsam sauationis 1'ulminationein; sin alter-utrius partis novus consensus prrcscriptus est , sanatur eo inomenf.o quo post fnlminationem consensus reuovatur.

3. Si plura matrimonia in globo sanantur, a neutra parte renovatio consensus exigitur. Cfr. Â«. 13!J ad 4'.

K. 1. Ut consensus vere matrimonialis fuerit teirpore celebrationis matrimonii ab utraque parte datus , uec postea revocatus. lliec conditio ex rei natura postulatur : consensu enim deticiente, deticit radix, qusc saneturj â consensu dato, sed postea revocato, deficit nunc consensus; inatrimonium autem sanatur ex nunc (¹).

Si una ])iirs tempore celebrationis matrimonii consciisuni non dodit, ct allcrius partis consensus pncvidetiir non possc obtiucri, conceditur quandoiiue sanatio in radice sul) conditionc, ut pars prior conscnsuiu prrostet.

2. Ut partium conjunctio non fuerit mauifestus concubina-tus, sed ab initio liabuerit formam (speciem sou figurauj) ina-trimonii , qna ])ro veris conjugibus habitoe fuerunt. Species extrinseca inatrimouii geueratim cousistit in eo qnoil partes cousensuin exprimunt in forma mbslautiali. Umlc in locis , ubi non viget lex c^indcstinitatis , nuptire habebunt speciem matrimonii, si mutuus consensus tie se valid us clandestine expressus fuerit, licet ob impedimentum dirimens usset invalidus. In locis vero decreto Tametsi subjectis aderit species matriitio-nii, si hnjusmodi consensus datus fuerit ia forma Trideutina.

Nota. Isia conditio non est cssentialis. Hinc Qonuunquam sanantur matrlmouia mere civilia , dummodo consensus vere niatriraonialis sit pnestitus, et scandalum auferatnr vel non oriatur, v. g. quando utraque pars legi TridentinÃ¯c subjecta est, et alterutra ant moneri nequit, aut non potest addtici ut consensum in forma Tridentina renovet, in matrimonio tarnen vnlt permancre, atque scandalum aut non orietur (quia in loco, ubi nunc sunt, publico liabentur pro conjugibus ct occuUum est claudestinitatis vitium) aut avertitur per convalidationis faclte divulgationera. Feye p. 770, 823, Zitelli/;. 117 sul) IV, Rosset u. 3358, Lebmk. Â«. 831 ad 1.

3. Ut matrimonium tempore contractus primitivi fuerit in-validum ex solo impedimento eeclesiaÃ¼ico. Nam matrimonium ab initio nullum ob impedimentum juris naturalis vel divini, v. g. ligaminis, quod deinde mortuo conjuge cessavit, in ra-dice sanari nequit, quia Ecclesia super bujusmodi impedimento dispensare nou potest, ideoque neque dispensationem per li-ctionem juris retrotrahere ad initium matrimonii. Cfr. Beu. XIV c. (¹)

Gasparri n. 1137 rcl'ort rcscriptum S. Pcenitentiaria; 25 April. 18'JO, (|iio eonccssa fuit faeultas sanandi in riidice inatriinoniuin cum im-pcdiniuiito ligamiuis altontatuin et eivilitcr coutractum. Veriim fuit sanatio inipioprio sonsu ct incompleta; nam non piirtingebat iis(|iic ad initium attentati matrimonii, sod tantum usque ad mortem prioris conjugis, ut patct ex co quod lilii adultcrini Icgitimali non t'uere. - Ex lioc rescripto solurnmodo inferri potest, Ecclesiam in liac sanationo disponsasse ab obli-gationo renovandi conscnsum, atque ratuni habuisse consensum initio cum impedimento divino ligamiuis pnestituni (vide u. 130 Nota)-, aut saltem ,

4. Ut adsit gravis et urgcus causa; qualis erit: a) Si nul-litas niatriinonii, inii parti nota, tiou potest sine periculo gravis iucoimnodi alteri iiiauifestari , v. g. si oritur ex iuipetli-ineiito occulto allinitatis illegitimre {¹). b) 8i uullitas u tri que parti uota est, et alterutra adduci uequit ut aliquo inodo coiiHensiiin renovet in 1'orma Trideutiua (vide ad 1 Nolo), at-tainen cousensaiu nun revocavit et in inatrimonio permanere vult. c) Si uti'a(|ue pars est impediineuti inseia atque uioneri nequit, aut quia periculum est, ne uullitate cognita a se in-vicem diseeilant, aut quia uullitas orta est ex culpa Ordinarii , paroclii vel coufessarii. In hoe autem casu , si uullitas provenit ex culpa alio rum , S. Sedes aliquaudo conjuges in bona lide reliuqui jubet , aliquando sanat in radice iu forma gratiosa, aliquando dat Ordinario iudultuui sauandi matrimo-nia in singulis casibus, pro quibus ad ipsum recursum ('ut;rit. Cfr. de sanatione in radice Sanchez lib. Vil I disp. FI1 u. 4, 15e n. XIV Instil, eccl. 87 u. 80, Si/ii. iJkcc. lib. XIII cap. XXI ti. 7, 11 esj). ad Q. !!.Æ;. 506, Van de Burgt n. 119, T r. de inatr. p. 416 s/j., Ban gen III p. 157 sq., l¹'eye n. 707 sq. , Gasparri n. 1148 sq. , Aertuijs n. 062, 064, 637, Oury I. II n. 901 sq., Vecchiotti L III p. 277 sq., L eh tuk. n. 828 sq., Bucceroni l. c. n. 1050 , llosset n. 2355 sq.

Nota 1. Animadvertit Giovine I. I \ 333 n. 3 p. 617: â Quodsi impeditnuntum de facili publicum reddi, aut sakem eoiijugi ignaro lapsu temporis enuntiaii possit, non satis oon-sulitur ejusmodi conjngum ct prolis ncoessitati petendo dis-pensationem in radice in loro tantum conscientia; , que in foro fori suffragari nequit. Quare in tali eventu necessum est.

Hoc casu dabitur aut sanatio in radice ct parti impedimonti con-scia; saipc iniponctur consensus renovatio, aut dispensatie simplex cl re-mittetur conditio certiorandi allcrain partem.

ut impetretur sanatio in radice valitum quoqne pro foro ex-terno ; ct tunc opus est, ut confessarius smttn pccnitentem impeditnenti conscium moneat, ut rem secreto patel'aciat pro-prio Antistiti , qui ita se gerere, potest, ut res adbuc ignota inaueat.quot; Cfr. Feye n. 774 828.

2. Sanatio in radice aliquando couceditur alterutro vel uiro-que conjngum defuncto ad legitimandam prolem. Verum eo casu non est propric matrimonii sanatio, sed solum prolis le-gitimatio per dispcnsationem legis irritantis uti ex Innc. Gas-pa r r i n. 1151, l¹' c y e n. 76'J , 11 o s s e t 3357 , L e h tn k. n. 831 (1).

140. Quomodo revalidari debet inalrimoaium sola causa claudestinitatis luvalidum ?

II. Si partes subjectte sunt leg! claudestinitatis, de se utraque cousousutn reuovare debet coram parocho vel alio sacer-dote legitime deputato et duobus testibus secundum ritum Hi-tualis Roiuani , quantum potest; idque publice aut occulte , prout uullitas matrimonii est publico, aut occulta. Ratio est quia in priori casu scandalum est auferendum , in posteriori vero casu scaudalum pnecaveudum et fama parlium servanda, Cfr. Res p. ad Q. 13. 480, Feye n. 763, Rosset w. 2126 sq., 2987.

III. Quid ayeudum, si Ullllitas est publica, et utraque oel alterutra pars cousentit ad renooaudum cvmensmn coram parocho, sod ronuit pergere ad ecclosiain ?

11. Coujuugeudi suut iu alio loco, v. g. domi suse, iu domo parochi; attameu si nullitas matrimonii est notoria, revalidatio fiat publice, v. g. adsint graves testes , per quos revalidatio divulgelur quantum ad scandalum amovendum ne-cesse est. Ex liceutia autem Ordinarii convalidatio secreto iieri ])otest, modo scandalum alia ratioue removeri possit, et quam-primum removeatur. Id constat ex declaratione Card. Cap rara

Nota. Quamvis catholieorum ruatrimouia ex prsescripto S\-n. Dicec. p. 60 iu ecclesia celebrari debeant, aliud pennittitur ob causam urgeuteiu. Vide Au not. etc. p. 83 Ad 4^uin.

Quid agendum , si alterutrii aut utraquo pars nullo modo conseusuin renovare vult coram paroclio/ K. 1. Si altenitra tautum renuit, amiiteudiuu , ut coiiseiisain det per procuratorem aut salteui per litteras. Si ne-c|Uc eo adduci potest, experimeutuiu faciendum, mnn dispensatie iti radice iinpetrari possit. Card. Gaprara c. u. 10, 11.

2. Si utraque pars abnuit, niatriinoniuin revaiidari nou potest, (|iiuui ab Ecclesia in tali casu dispensatio non coucedatur.

li'-i. Quid agendum JÂ»arOcllO aul coilfcssai'io, qui de-te'jit malrimuaium ocvnlle invalidum esse ulj impedimenlam

1{. 1. Par och hgt;s , impetrata dispeusatione super tribus proclamationibus et licentia Ordinarii secreto assistendi, ir,-ducat partes ut consensum renoveut coram ipso et duobus fidis tcstibus, quibus rigorosum imponat silcutiuui. Posten debet peractfe revalidationis scriptam documentum ad Ordina-rium mittere. Vide n. 146 ad 2.

2. Si vero invaliditas detegitur a confessario, et partes no-lunt contrabere coram parocho cui nullitas ignota est, volunt autem coram confessario, iste pefat ab Ordinario l'acultatern assistendi illis nuptiis cutu duobus fldis tcstibus, etc. ut supra. Cfr. li esp. ad Q. B. p. 481.

144. ({uoinodo revaiidari potest matrimonium ex clau-deslinilale invalidum, si partes non adstl'inguntur lege Trideutina F

Casus est: Pars catholica et altera hfcretica clandestine matrimonium iuieruut in loco, ubi matrimonia mixta clandestine contracta sunt invalida, v. g. iu Belgio; postea domicilium vel quasi-domicilium acquirunt iu loco , ubi decrcto Tametsi nou ligantur, uti in plerisque locis patriae nostrrc.

B. Impetrata dispensatione super roligione raixta, con-sensura renoveut coram parocho. Quamvis de seillicite, pos-sunt valide consensum renovare inter seipsos turn verbis tuin factis, etiaui sola cohabitatione vei copula inaritali, luodo ejus-niodi actus liant animo matrimonii celebrandi vel consensus renovandi.

Revalidari quandoque potest per sanationem in rudice. Cfr. Van de Burgt n. 110 â115, Gury t. 11 u. 892 sq., Gasparri u. 11-16, Lelimk. n. 821, Tr. do matr. p. 345 Q. 1quot;, Aertuijs n. (505, (i(5(i, Rosset n. 29SS ¹q.

145. Quctnlur gcneraiun, num forma Tr 'uhidina obscr-vari dchcat in rcoaiulatioue malrimunii.

11. 1. Si uiraquÃ¼ parn teui[)ore ruvalidationis {*) subji-citur Icr/i Trideidiiuc et matrimonii nullitas est publica, de se consensus prrestari debet ab utraque parte publice coram pa-roclio et testibus. Ordinarius potest tarnen permittere, ut oiuissis publieationibus consensus rcnovetur secreto coram j)a-roclio et fidis testibus, inodo deinde per prudeutem divulga-liouem scandalum auferatur. Cfr. u. 111. Quid, si non subjacent legi Trid.? Vide n. 144.

2. Si matrimoniuin jam celebratum est in forma Tridentina et ejus nullitas est occulta, consensus inter solas partes secreto renovandus est (Ben. XIV Instil, cccl. 87 n. 62 .vy.). Quem nt rile prrestent, opportune instruuntur; imo, si facile tieri possit, interdum utiliter suadetur, ut eum renovent saltern coram coufessario. Gfr. n. 128, F eye n. 778 , Lig. n. 1110, 1112, Gary I. II n. 898, 899, Palmieri u. 1306, 1311.

N'ila. Utrum nullitas sit publica an occulta, dependet ab impedimento lt;iuod matrimoiiio obstat. Observandum tamcii , super inipeditncntis uatura sua publicis, contracto matrimoiiio

Agitur turn de matrimoiiio, quod rcvalidatur siuc dispensatione, v. ij. quod fnit iuvalidum ob defectum consensus, vel ob non obsorva-tam forniam Trid., turn do matrimouio, quod revalidatur post fulmina-tionem disjiousatiouis, necessaria; ad auforenduin impcdiiuentum.

sfepe dispensari pro foro iuterno. Cfr. n. 14 et 59. In dubio , iitrum impediraentuin sit publicum an occuUum , item si ti-inetnr no oucultum postea innotescat, tutius saltern est, ut revalidatio fiat in foro externo. Cfr. n. 13!) IXula 1 p. 136 et 137.

HG. Quid ohsermndum lie inscriptione matrimonii revalidati in iihro malrimoniorum ?

R. 1. Si matriuionium anlca celebratnm fail in forma Trid. et nullitas fuit puhlica, iuscribitur cum clisj)eDsa-tionis inenlione, die et auuo ac parochi et testium nomini-bus in consueto libro et additur simul relatio ad priorem inscriptioneiu, cui priori inscriptioni adjicitur iu margine revalidatie ])eracta (¹). Quando inatrimonium in alia parocbia invalide coutractum fuit, luijus loei parocho convalidatio si-gnificanda est, ut earn in suo libro aduotet. Si nuptiarum invaliditas fuit occulta, nihil est uotauduiu. eye n. 777 , 780, Gasparri n. 1050 , Joder p. 109, 200.

3. Quando matrimouium , tiotidum couir actum in fonna Trid., in ea forma puhlice celebratur, consueto modo inscribitur; (juaudo au tem secreto revalidatum est (Â«. 143), parochus vel alius sacerdos delegatus ad Ordiuarium mittere debet coujugii scriptum documentuiu cum aunotatione loei, temporis, uomi-uum conjugum, suiipsius et testium, ut inscribatur in libro matrimouiorum secretorum. Cfr. Auuot. etc. p. 230, F eye n. 776, 7S0.

Nota in margiuc adjecta coucipi potest his verbis: Die ... publice convalidatuin est lioc iDatriiiioniuni, tjuod fuit uullum ob impedituentum .... Vide in lioe registro p. ...

147. Qt(miam observanda sunt in supplied, qua pelifnr convalidatio niatriinonii per simplicom dispensationem P

R. 1. Petenda est dispensatio pro foro externo aut interno, quandoque pro utroque foro, prout matrimonii in-validitas est publica vel occulta, aut publica et occulta simul (si nempe validitati obstat impediiuentum publicum et imj)e-dimentum occultum). Eadem pro diverso foro exprirai debent quse Pari. 1 Sect. l^a sunt enuraerata.

2. Varife circumslanlim sunt addenda;. Matrimonium ; a) sit-ne contractum bona fide saltern ex parte unius, an cum scien-tia impedimenti; b) num pnemissis denuntiationibus aut saltern iis dispensatis et observatis solemnitatibus (¹); c) num sit consummatum; idque mala fide saltern unius partis (tu 20); d) num proles sit suscepta; e) num partes etiamnune sint in bona fide.

Hola. Vi dccreti 25 Junii 1885 et 18 Martii 1891 ad valorem dispensationis amplius exponendum non est, oratores matrimonium contraxisse et consummasse spe sen prava inten-itone facilius disp'-nsationem ohlinendi. Vide n. 40 Prrr-n.

â¢3. Quantum ad impedimenlnm quod validitati matrimonii obstat: quodnam et quale sit; num in eo jam dispensatum (*), et quare dispensatio fuerit invalida; attendatur simul, uum forte matrimonio invalide contracto supervenerit alind impe-dimentum.

4. Quod attinet ad causas seu motiva, quse pro matrimonio revalidando allegari possunt, vera causa est ipsa revalidatie

Juvat addere pro foro externo, quo die matrimoinum sit eelobra-turn aut dispensatio anterior coucessa.

matrimonii bona fide et publice servata Tridcntini forma con-tracti, quia ejus dissolutio vix fieri potest sine publico scan-dalo et gravi rlamno praesertim I'c.miutE [n. 43); item nativitas et legitimatio prolis, matrimonium civile jam initum [v. Ifl Nota 1), periculum incontiiientix aut concubinatus.

5. Insuper paroclius aut confessarius advcrtat, nnm utra-que pars sine scaudalo vol alio gravi incommodo consensum ffiuovurc quctil. Quodsi non possit, petat simul, ut consensus renovatio alterutri remittatur, aut sanatio in radice oon-cedatur. Van de I! u r g t d. 130, 121, F eye it. 079, 680, Jo der;). 195 U'.

R. Pni'ter enumerata n. 147 exponendum est: a) nuin verus consensus tempore celebrationis matrimonii datus sit et etiamnunc perseveret; b) num conjunctio ab initio habuerit speciem externam matrimonii; c) num partes sint in bona fide; atque d) utrum ab utraque parte an ab alterutra tantum renovatio consensus peti nequeat. Dc bisce autem, quae, ut sequitur ex conditionibus n. 139, sunt sanationi in radice specialia, sfope satis constat ex casus expositione; quare tunc necesse non est, ea expresse repeterc. Van de Burgt n. 12'2 c), Gasparri n. 11G1.

petenda dispensationis simplicis pro i'oro externo, matrmonio bona fide contracto et consunmato.

Petrus Beuk, natus in Berkel, aetatis 27 annorum, et Maria Catharina Den, nata in Enschot, aetatis 20 annorum, parochiani mei, praemissis proclaraationibus et nullo detecto impedimeuto [ant dispensatis proclamatiouibus) die 20 Maii

anni 1892 in facie Ecclesice malrimoniuin bona fide celebra-runt, illudque eadem bona fide consuminarunt, ac prolem inde susceperunt.

Obstat vero impedirnentuin consanguinitatis iu gradu quarto lineae collateralis, uti ex schemata adjecto patet; (juod quum partibus hodie inuotuerit, matrimonium ejusmodi convalidare cupiunt. [Aid: Obstat vero impedimeutum affiuitatis illicilie in secundo gradu, ante eorum matriinoniuin piurimis ex meis parocliiauis notum, ortum cx copula foruicaria oratrieis cum con-sobrino oratoris habita; super quo dispensatio petita non fuii).

Quare hmnillime Illustrissimse Rcverentice Vcstrue supplicant, ut vi induiti Apostolici dispensationem super hoc im-pediraento una cum legitimatione prolis sibi concedere dignetur, ita ut valeant matrimouiuni denuo in facie EcclesiÃ¶e contrahere.

Causae sunt: 1. matrimonium civile initmn; 2. proles uata; 3. scandala et damna gravia evitanda. Cfr. n. 43.

pelendre dispensationis simplicis pro foro externo, malnmonio mala fide conk ado et consummate.

conscii, quod inter ipsos erat, impedimenti consanguinitatis etc., iilud mala fide consuminarunt, indeque prolem susceperunt, atque in putato matrimonio hucusque perseverarunt.

pelendfc dispensationis siraplicis pro loro intcrno , mntrimonio bona fide conlracto.

Titius et Bertha, dioceesis Vestrce subditi, matrimouium invalide contraxerunt; nam obstat impcdimentum cvirainis ortum ex copula inter oratores viva Titii uxorc liabita cum promis-sioue matrimonii data et acceptata et machinatione solius Ã¯itii in vitam uxoris , cujus mors iude secuta est. Matrimonium priemissis deuuntiationibus in facie Ecclesia; bona fide ob i-gnorantiam juris contraxerunt et consummarunt, indeque pro-lem susceperunt. Impedimentum est occultum, nec adcst ma-nifestationis periculum.

Quurn vero sine gravi scandalo et infamia separari non possint , neque dispensatio ob periculum incontinentife differn , donee S. Sedes dispensaverit (¹), lilustrissimre Reverentiaj Ve-straÂ» humillime supplicant, ut sublato per dispensationem im-pedimento, et legitimata prole, renovatioue consensus matrimonium convalidare valeant.

Titius et Bertha, dioecesis Vestrae subditi, cum vero et sm-eero utriusque consensu, (jui etiamnunc pcrseverare asseritur, praemissis proclamationibus matrimonium in facie Ecclesue contraxerunt et consummarunt. Matrimonium autem est invalidum ob affiuitatem illicitain primi gradus lineae collateralis , ortam cx copula fornicaria Titii cum sorore Berthae ; cujus iinpedi-

menti Bertha prorsus est iiiscia. Iinpediraeutum est omnino oecultum , neque adest manifestatiouis perieulum.

Orator, matrimoniuin couvaliilare cupieus , fundate timet, ne putata uxor, si ab ipsa utcuiiKjiie consensus renovatio peta-tur, earn praestare renuat ; aut saltern ne i)ax domestica oh violeutas suspiciones {ml: acerbos compartis mores) gravissime perturbetur.

Qnare orator, exoptans iu gratiam Dei redire, compartem gratiarum matrimonii participem reddere et numerosam soho-lem iegitiinare , Revereutiae Vestrm humillime supplicat, ut sanationem in radice memorati matrimonii concedere dignetur.

petender. dispensalionis simplicis end in radice pro foro interuo, tnairimonio invalido ob invalidam dispensatiouem.

Titius et Bertha, calholica; fidei cuitores , obtenta ab Or-dinario pro foro externo dispensaiione super impedimento af-fiuitatis liciÃ¼e in tertio gradu liuece coliateralis, maf riinonium in facie Ecclesia prtemissis publicationibus bona fide contraxe-runt et cousummarunt indeque proles susceperuut. Matrimo-nium autem fuit nullum, quia siinul obstabat impedimentutn occultuni affinitatis illicita; iu secuntlo gradu line;r collatera-lis orta- ex copula fornicaria, quam Titius habuerat cum cou-sobrina Berthae. Titius, demum peccatum suum confessus, ob ignoranfiam juris est etiamnunc in bona fide circa iuvalidita-tem sui matrimonii; Bertha vero peccatum, quod omnino oc-ciiltum est, prorsus ignorat. Quia vcrum dedernnt couseusuni, quem non revocarunt, et pro veris conjugibus habentur, at-que si a Bertha consensus renovatio exigatur diffamatio Titii et perturbatio pacis domesticie tiir.endae sunt, humilliine San-

ctitati Vestrae supplico, ut suhlato impcdimeuto et legitimatia Jirolibus inatrimommn revalidarl (juuat, rcmissa BertluB con-sens us reuovatione {nul â . supplico , ut sanationem in rad iet meniorati matriinonii concedere digiietur ca ratioue ut neutri imponatur obligatio consoDsUm renovandi).

Praen. Ut dispensatio nd matriiiionium oontrahciulum cx-secutioni dctur, quatuor requirnntur actus, scilicet: verificatio prccum , adimpictio clausularuin , dispeusationis acccplatio cjus-(|uc fulminatio (Â«. IZ). tu revalidatione autem matrimonii pncter quatuor istos actus , consensus renovatio exigitur ab utraque parte aut ab alterutra (w. ISO, 151); in sanatione in radice quandoquc ab alterutra {//. 152).

R. Hsec dispensatio solct in forma gratiosa dari ab Ordinario , qui dccrctum fulminationis parocho inittit. Paro-clius post precurn verificationern et clausularum adimpletio-iiem, nuntiat partibus dispensationcm concessam, easquo mo-nct, ut antequarn consensum rcnovent, confessionem institu-ant; deinde (prsemissis ptiblicationil)us, nisi super iis sit dis-pensatum) consensum pnrstant publice aut quandoquc secreto coram parocho et testibus. Cfr. n. 145. Tandem matrimonium inscribitur in libro publico. Cfr. n. 146.

Nola. Snnliie nuplia?, si jam bencdiclfc sunt qimm invalide contrahcbantur, iternm benedicendic? Allinnal A e r I n i j s n. 00G cum Catalan i, quia tales nuptial nimquam rcvera benedietn; fucrunt; ncgat vcro Sannhoz lih. Vll disp. T,XXXII n. 2fl , quia benedictio propric tioii respicit nnptias sed fertur in personas in (jiiilms manct, ut patet ex secundis niiptiis, quas muller contrahit. Ita quoque 1) e Mcrdt L HI n. 275 cum Cavalieri. Si consensus secreto in forma Trid. renovatnr , bencdietio nnptialis certo impertiri ncquit. (Ifr. Kcye n. 778, Gasparri n. 1130 in ealce, T r. de matr. 2lt;. 353, llosset n. 2SC1.

11. Confessarius, acccpta dclegatioue fulminaudi dis-peusatiouom , preces vcrilicat ; ad i in plot clausulas rescripti, vel curat ut adiiii])leantui' ah utrafpie parte ((|uaudolt;iLie ah una parte tantum, si ah altera parte nullitatis inscia consensus non renovetur); alisolvit a censuris et peccatis ; fulmiuat dispensa-tionem (¹). Instruit pccnitentein , quomodo consensus renovetur inter utranujue partem (Â«. 1-J-Ã¶) , aut quomodo a parte nullitatis inscia impetranda sit consensus reuovatio, aut ((uo-modo sola cohabitatione vel copula animo in matrimonium consentiendi nuptisc inscia comparto convalidentur (Â«. 134-, i;35). Convalidationis nulla lit mentio in lihro matnmonio-ruin , nisi quando nuptioe fucrint invalids oh clandcstinita-tem. Quid hoc casu agendum sit, vide n. l-l-i , 14'1., ÃC. tlfr. Van de Burgt n. 124'.

152. Quienani praestauda suut paroclio aut confes-sario (inoad saiiationeiu in radice '!

It. 1. Pro foro exlerno. Accepto rcscripto, parochvs, verilicatis precihns et adimpletis clausulis, sa;pe dehehil altii-utrain (quandoque ulrainque) partem de sanationis conces-sione certiorem reddere. Si alterutra insuper consensum reno-vare debet, ipsam moneat, quoad potest, ut prius confessio-ncm instituat quam consensum iteret, ac quomodo cum prui-stct. Quihus adimpletis convalidationcm inscrihit in Hiiro ina-trimonioruin consueto [n. 146).

inÂ». Insuper, auctoritate Apostolica faut: Reverendimmi bputeopt A.) mihi specialiter Jeleijata, dispenso tecum super impedimenta fvc,!: impeih-mentis riua! allegant-urj quo (quihus) lii/alus (ligata) matrimonium null tun confraridi ut memnrato impedimnto non ohstante (memoratis impedimentis non oMantibus), denuo matrimonium ntm tun putatu conjio/n (tun putnto ron'mqe), renooato consensu, contra here, consummarc ac rn eo remanere hcitc. possi's. liadem auctoritate prolem susceptam et xuscipiendam exinde tcrjitmam fore nuntio et dtclaro. In nomine Putris etc.

fessarius, post vcrificatas preces et arlimpletas clausnlas, si alternlru partiurn consensum debet renovare, ipsam liortetur ut juius coufiteatur , et fiiliuiuatii dispensatioue (¹) uaimlcrn instruatj (luoinodo consensum reuovet illico in sede conf'essio-nali aut salteiti quamprimum poterit, coinparte etiam rite disposita. Quodsi alteri parti , quamvis matrimonii nullitatera noverit, consensus renovatio t'uerit retnissa {/i. 139 ad 4 /j) , exigi solet, ut ipsi couvalidatio prudenter nuntietur, ut sciat se in legitimo matriinonio versari. F eye u. 771. Quando a neutra parte consensus renovatio exigitur, sauatio utraque in-scia perficitur (²); fiat tarnen, quoad potest, quando utraque pars in statu gratiss supponitur. Van de Burgt u. 1^5, Hesp. ad Q. J5. /gt;. 509 xq.

153. V ormula dispensationis ah Ãrdinario coi/fessario delegatie ])ro f'oro interno ail revalidandum matriuionium. Ad-jicitur explicatio clausularum , qure conveniunt cum dausulis, quibus utitur S. Pnonitentiaria.

pro sequenti casu in Confessarium electo, vel cuicumque Sa-cerdoli in .Dicccesi Uuscoducensi approbato a pccnitente in Confessarium eligendo salutem in Dotnino.

Tanquam Delegatus Sedis Apostolicnc , Tibi per prasentes potestatem t'acimus et tribuimus quatenus . tsi ila asL -),

Formula ail sananduni in ladico post absolulioncm a ceiisuris ef ])cccat,is (vide n. 103); [usuiier uuclorilole ytpu-slolica f'aul: Iteoerendissimi lipiscopi N.) mi hi speciuliler concexsa, malrhnonium a le conlractum cum S. in r a dice â sanu , p role m que susceplam et suscipiendam Icgilimum dccluro. hi uuminc Pain*, civ.

Adliiboii potest luce formula: Kijo uuclorilule .... iV. et N. uh-solvo ab omnibus p/enU et cemuris in ordine ad prcesenlem yrulium impe-Irundam. Conjttyium ah iis null Her eonlraclmu in radice sano, prolemque elc.

Nolu. Si delegatus prolis legitiinationeiiL oiniscrit., uiliilomiuus proles tain suscepla (|uaiii suseipicuda est legitinia; nou culm agitur do dispcu-satione simpiici. Vide n. 102 claus. 'J.

Confessiouo , ac sublata occasioue proxima, si qua aclhuc exstat cuin ilict peccaudi ^), a qui-

busvis sententiis, lt;%tisui'is et po^uis Ecclesiasticis, ([uas propter prrciuissa (juomodolibet incur , iucestu ot exces-sibus hujusinodi absolvas liac vice in forma Ecclesiae consue-ta ⁵), injuucta inde ei pro tam enormis libidinis excessu gravi pccuitentia salutari ^Ã¼), ac Coufessioue sacramentali peccatorum suorum singulis scilicet meusibus , vel quovis bimestri, ut minimum seine! , pro tenij)ore ad arbitrium tuutu perageu-da ^T). â Domiiui, dmnmodo impediment precfat occult , et matrimouium pnemissis denuaciatioui-bus in facie Ecclesite sit coutractum (a), et separatio sine scandalo fieri non possit (li) aliudve canonicum nou obstet impedimeutum , cum , et comparte de nul-litate matrimonii seu prioris consensus ccrtiorata, sed ita cau-te, ut delictum a comparte nusquam detegatur (c), super impediment , ut matrimouium cum et uterque inter se, absque testibus et novis proclamatiouibus, ad vitanda scandala, pnemissis non obstan-tibus, rite et legitime contrahere {d) et iu co postmodum libero et licite mauere valeant, ob causam vel causas expositas, scilicet misericord iter dispenses ^H). Prreterea Tibi facultatem facimus sanandi matrimouium in radice, si a consensus renovatione timeatur scandalum (e); nec-non prolem suseeptam , si qua sit, dummodo concepta non fuerit ex adulterio, et suscipiendam exinde, legitimam declaraudi ⁹).

Hfcc omnia in foro conscientnc, et in ipso actu sacramen-talis Confessionis tantum et non alitor neque ullo alio modo peragantur ^l0), prresentibus quoque post exsecutionem lacera-tis aut alitor destructis ¹').

(ff) Ad revalidandmn matrimonium sine testibus et proela-mationibns, tanquara vera conditio reciuirilur, ut putati eon-jnges, deereto Tametsi subjecti , ante in forma Tridentina matrimonium eelebrarint. Qnodsi non feeerint, dispensalio ejusmodi est insufficiens; ideoque illud in supplica exprimen-dum est {ti. 140 sq). Cfr. Feye n. 636 p. 379.

(Jj) Intelligitur separatie a cobabitatione aut saltem a tlioro in perpetuum. Ista separatio a confessario injungi debet , si fieri possit sine scandalo. Quuin autem ex separationo eolia-bitationis scandalum oriretur, et cohabitatio ut frater el soror addueere soieat pcrioulnm incontinentia! , coufessarins in ra-rissimo tantum casu obligatns erit separationem experiri ante-(|iiam dispensationcm exseqiiitiir. Sanchez lib. Vlll disp. XXXIV n. 60, De .Tustis lib. 1 cap. VUL n. 178, Re iff. n. 470, Ben. XIV Imlil. eccl. 87 n. 60, Feye n. 753, Gasparri n. 1131, Lehmk. n. 822, Rosset u. 2744.

(c) in hae dispensatione simplici vera conditio est, ut com-pars de nnllitate matrimonii moneatur, non tamen de crimine seu causa nullitatis (Â«. 133). Quando vero sine gravi incom-modo certiorari nequit, petatur sanatio in radiee; aut urgente necessitate consensus renovetur quantum cireumstantire sinunt saltem a parte nullitatis conscia (Â«. 134, 135). In iioe ipso autem rescripto Ordinarius noster ejusmodi casu contingente sponte dat lacultatein sanandi in radiee. Ofr. ad litt. (e).

(Â«/) Sequitur, ut, si matrimonium ex sola personarum in-habilitate est occulte invalidum , ntraque pars de se cousensum denuo debeat prsestare , sed tantum clandestine (w. 145, 151).

(e) Ut evilctur diffieultas , de qua n. 135 ad 2, exsecutori simul datur facullas matrimonium in radiee sanandi, si consensus renovaÃ¯io sine gravi incommodo obtineri nequit et ca;-teraj adsunt conditiones , de quibus n. 139.

11. 1. Ex vitio, coimnisso iu supplica. Vide n. 105 â 111, 147, IIS. Causa falsa bona fide exposita, sicut ex coin inuniori doctrina non iiocct cflicaciaj uiatrimouii bona tide con-tracti (Â«. 110 ]i. 5), ita ucqtie obstare videtur efficaciec con-

It. 1. Si matmnonium iuvalif!mu est ex prima causa, secundum tradita n. 112 sq., de se obtiuendsc sunt litteife Perinde valere, aut uova dispeusatio, aut utraque simul; qui-bus iinpetratis matrimouium revalidatur.

2. Si ex secuuda causa , uova et recta dispeusatiouis ful-luinatione atque iterata matrimonii revalidatioue. Cfr. n. 117 Nota.

Attameu ob incommoda, qufc ex iterata matrimonii revalidatioue oriri solent, plerumque flagitatur sanatio iu radice. In supplica repetitur jirior instantia, aperitur convalidatiouis vi-tium, et exposito motivo postulatur sanatio, atque matrimo-nium partibus iusciis revalidatur. Vau de Burgt Â«. 126, 127.

ll. Episcopi jure projirio c(- onlinario dispensare nc-(|iiei!iit iu inip'cdiiiieiiiis luatrirnonii. Jialio (jiiod impedi-inunhi canonica sunt leges Kcclcsirc generales, in quas per se niliii valent Mpiscopi, (|uippe ([iii S. I'ontilici el concilio ge-uerali sint inferiorcs (m. 3). Atlainen lacultas dispensandi iis in innltis casibus conceditur , idque dnjilici modo : scilicet aut a jure sen ab ipsa lege ex S. Poutificis expressa vel la-cila voluntale , cjuaj facultas dicifur quasi-vrdiuana (quando-que ordiuaria) , â aut per expressam delegatiouem {u. 97).

157. In qui/jus itnpedmcnlis (llriiiicntibus J'Jpiscopi dispensare postsunL jure qiiasi-ordiiiiilio Z¹

11. 1. Iu impedirnentis ecclesiasticis dabiis (sive ob ilu-biuui juris sive ob dubiutn f'acti) tuin pro malrimonio cuu-trahendo tum pro matrimonio coutracto; (iino in dubio juris multi disj)eDsationein nou rec|uirunt, eo quod inipediuienlum tunc uou adest; vilt;le T r. de in a t r. Â«. GO p. 232). lia com-muniter statuitnr ex regula generali: Episcopuui, quando du bimn est, nmn casus indigeat dispensatione, in (iiialibet Ecclesia; lege declarare posse dispeusationeni uou opus esse vel ad cautelam posse dispensare. Eig. iih. I n. 102, lih. VI ii. 902 ; â Ca'lerumquot; , iJc PrioUegiis u. 55 , Hum. ap. tract. II u. 51, 57, tract. XX n. 55. Cfr. Gioviiie t. I Â§ 336

p. 023 sq., F eye n. 637, qui dicit prEeferendam esse decla-rationeiu, aUjUB dispcnsatioiiem daiidam uuu esse nisi urgente necessitate.

Nola 1. In dubio facti , si magna est prfusumptio pro im-pedimento, Episcopus nc dispeiisct. Etunim S. C. G. dc liac facilitate iuterrogata 18 Sapl 1852 rcspondit : â Consulat pro-liatos auctorcs, ct in casibus gravioris ilubii recurrat ad S. Se-dem saltern ad cautelam.quot; Lehrak. n. 795.

2. Si iuipedimentnm Imjnsmocli , super quo Episcopus dis-pensuvil , postea certnm apparet , ex coinmuuioii sententia uou oportet novara dispensatiouein itnpetrarc , quia dispeusatio data iaipccliinentnm abstulit. Ita De Jnstis li/j. II cap. lla.TX , (iasparri ?/. 407, D'Aunibale Â§ 4!)8 (2ti), Matliarau n. 372, Kossct u. 2429 , 2442 sq. I'ntat vero Sanchez Lih. /'/// disp. VI n. 18, novam opus esse dispensatiouein, quia Episcopus in casu meram dedit dcclarationeta. Gfr. C o r r a-d u s lib. VH cap. V Â«. 65 , G i o v i u e Â§ 337 , Z i t e 11 i 4'S.

158. IT. Si jam puhlice et bona Jide contvacto nuitfi-inoniu detegitur iuipedimeutiim occult.urn, super qwi It. I'lul-lifex (lispeusare sold , ac simul ur/jet nccessilas. Pot.cstas Kpi-scopi hoc in casu dispensandi desumitur ex tacita S. Ponli-licis voluutatc ob urgentcin necessitatem.

Ut JOpiscopus jure quasi-ordinario dispensare valeat, luu re-quiruutur conditioues: 1. Matrimonium sit publice conlruclum, i. e. iu facie Ecclesia!, prauuissis deuuntialionibus aut saltern iis dispensatis. â 2. Sit buna fide saltcin alterntrius partinm con tract u ui, orta ex ignorautia juris aut facti circa existeuliaiu irnpedimenti. â 3. Ut iinpedimcntuiu sit occullum sensu n. 10 slt;i. exposito. Disputatur vero, nuin Episcopus dispensare pos-sit, si inipedimentuin natnra sua publicum per accideus sit occiiltuin ; practice abstineat., dicit Gasparri Â«. 408. Fusius Eeye /i. (09 , (ilO , (pli Episcopi potestatem hoc in casu nou prorsus exchulit. â 4. Matrimonium sit consummatum ; rpiod de se prfosumitur, â 5. Urgent ueccssitas statim dispensandi to quod ucque jiutati eonjuges sine scandalo vel infamia se-parari possuut, neque dispensatio oh pcrieulum iiicoiifinentipc dilfeni (¹) ; dispensatie auteni S. I'onlificis illico obtineri ne-

Auctorcs cum S. Alphonso requiruut, ut pscudo-coujugibus iiTipr.-dimentum sit notum. Quare dicit I'¹ eye: âNc(|U0 habct Episcopus potc-

quit. Cfr. Ben. XJ V Be Si/it. Bicec. lilt. IX cap. II n. 1 , Re iff. h. 15, 43 sy. , L i n. 1123, ]J34, Gi(. vine Â§ 384, F eye u. 035 , Scavini it. 584 m! 2, I'l an chard â Â«. 559, Aertnijs n. 022, Tr. de niatr. p. 4U0 sy. , IIosset n. 2108 sq.

159. 111. S niiitrinionio contriihemlo obstat, im-( pediiueuluin occultum (Â«. 158 ad 3), iu quo S. Setles dlxpeuHan

conmeoit, ct simul urgel uecessÃ¼a-i, ita nt inatrimoiiiiim sine magno incoiinnodo aut scandalo vel iiif'ainia dillerri nequeat donee Romam recursum fn.erit Potestas Ej)isco])i iu hoc ca-su nititur pi'Ã¯Bsuinpta S. Poufificis voluntate ob spiritualem fideliiuu necessitatem.

Duos casus hujusmodi uecessitatis 1)1). alleruut: 1. Si (|uis morti proxiinus matrimonium vult iuirc ad legitiiuaudain ])ro-lem , aut ad aufertudum periculuui peccaudi cum concubiua vel ad liujus liouorcm reparanduin. (De (jno casu vide n. 160). 2. Si detegitur iuipedimentuin , ([uaudo onniia ad inatriino-* nium parata sunt, ita ut sino scandalo ct partium iufatnia

nullatuuus possit dillerri (Â«. 120). Cfr. 15ou. X IV I. c. u. 2, Lig. Â«. Oio, 1122, Ileiff. u. 02 sq. , 509, Uioviuc (. I Â§ ;535, Fcyo n. 036, Van d c Murgt n. 131 ad 3quot;, Zitelli p. 47, (iasparri n. 40!), T r. de m a t r. p. 40S sq., Scavini n. 584, Planchard v. 445, Itosset n. 2388 sq. , 2382 sq.

Notil I. Dispensatio , quam Episcopi iu duobus ultimis casibus jure quasi-ordiuario coucedunt, valei taiitnm pro foro inlerno; quare si impedimentuni jiostea fial publicum, nova jiro 1'oro externo a II. Fontilicc obtimnula est. lieu. \ I V L c. v. I. Cfr. llosset u. 2396 ct 2414. Karo lamen locus erit potestati Episcoporuin quan-ordinariaÂ» in hisce casibus; soleut cnim in nrgeuti necessitate ampliorein habere fa-

statern, quaailo iil,orr|iic adlnic est, in bona lido; tunc cnim in liac simt. relinquoiidi, donee Sedis Ap. dispensatio fucrit. piocurata.quot; lluic; (lot'lrinic adversantur N. llcv. th. I. XXIF p. 330 .sy/.,cI llosset Â».2412, qidiv Hen. XIV inter conditioncs non enumerat poriculum incontinentia;.

2. Qnnudo Episcopus ejusttiodi speciali facilitate munitiis non est (Â«. 169 li. 2 h) , potest uihiloiniuus in urgenti n.e-cessilale uii potestate cjuasi-onlinaria, etiamsi adsunt multi-plicia vel diversu impodiinenta, aut a S. Sede petita es^. dis-pensatio qua; teinpestive non advenit vel invalida reperitur. Feye //.. li â '59 ad l, 7 2H , 681 e) ad 8, Gasparri n 410, lios.set //,. 2506 ad 4Â°.

100. Qnanam generalis (lisponsaudi facuUas conces-SJi est Episcopis pro â m qni sunt in periculo mortis ?

K. Ex Littcrls S. O. I n q ui s. 20 Fchr. 1SS8 S. S. Leo X11 [ concessit loconnn (Jrdinariis facultatein dispcnmndi segrotos in gravissimo mortis periculo constitntos, qui ciniii/er tantum sunt conjuncti aut alias in cm/cnhinatu vivunt, quaudv nou snppetit tempus recurrendi ad S. Scdvm, super h/t-pedimcutis r/uantnmvis puhlicis matrimonium jure ecclesiastico di-rimenti/jus , exccpto S. Presbi/teratus Or dine et ajjinitate tincfe rect'c ex copula licita prooeniente {A^T. Rev. tli. t. XX p. ] 22). Ordinarii istam facultatetn delegare possuut ecelesiasticEC per-sonae silji beuevisre, ac hahitualiter parochis (i.e. iis qui aclu curam anitnaruin exerceut) pro casibus, in quibus desit tempus ad Ãrdinarios recurrendi et periculum sit in mora. Ita S. CH'l'ic. 9 Jan. (] Martii) 18S9 et 23 April, et 22 Sept. 1890. Vi luijus decreti Ordinarius ejusque delegatus dispen-sare possuut in memoratis impedimentis turn ])ul)licis turn oc-cnltis cum iis qui in articulo mortis constituti sunt et civi-liter tautum sunt conjuncti aut in coucubinatu vivunt; non autem cum aliis. Cfr. N. Rev th. t. XXI p. 370, t. XXII p. 490, t. XXli p. 47 srp , Feye Â«. 624, Collect, n. 1471 Ã³vy. Isla facuitas comprehendit etiani casuin quo impe-dimentum non directe aflicit moribundum , aut (|Uo utraque pars impediinento ligata est; ila(|ue v. g. si ajgrotat irulier libera aut monialis in coucubinatu vivens cum diacono bene valeute. S. Ofl'ic. 1 Julii 1891. Item comprehendit dispari-

tatem cultus, non aut-em mixtam religionem, quippf qua? sit iinpcilimcnfuui lantuiu imjiedious. Ka ex Rcsponso S. C. I ncluis. 18 Marlij. 1891. Collect, n. 2185, Anal. cccl. t. TI p. 110, N. llev. th. I. XXVI p. 284.

Kil. ht f/m/jns impedimenUfs proliiboiitilxis Epi/tcopi dispensarc pmsunt jure iiiiasi-ordiiiario ? o R. Episcopi potestate quasi-ordinavia, ex consuetiuliue

a RH. Tl', approbata , in suis dioecesihus relaxare possunt iinpedinieuta impediontia, (juibusdam exccplis. Dispensarc neiu-pe non valcnt, : 1. in sponsalibus , quamvis de lis ali(|uando declarationem dare possint (Tr. de matr. n. 20); 2. in voto iugredicudae rcligionis stricte dictae, necpie in voto castitatis perfectie, jierpetuaj et absolutcc (Rosset n. 2-534); .quot;5. in re-ligione mixta (*) ; 4. in solcinnitatibus nuptialibus tempore feriato prohibitis. 13 en. XIV lie S/jn. DÃ¼cc. lih. IX cap. II n. 1 , F c y e n. 0 1, V a n de B u r g t //. 1 M , T r. d e in a t r. ,_f p. 100 .vy., Plane hard n. 443 .sy/. , Joder p. 56, Ros

1(52. Votcstne Episcopus jure ijnasi-onliiini'io dispen-â sarc in impedimcuiia iiiatrinioulo supervoniciit IImis /

!{â . Episcopus dispeusare potest, sed soluramodo ad peten duw, dehilum conjugale, super impcdiineutis a Ui ui talis ct co-gnationis spiritualis stante matriuionio contractis; item super volo castitatis, ctiam perpetuae, emisso pod matrimonium (quidam tamen excipiunt, si votum nuncupatum sit ex mutuo consensu et nccessitas non urgeat); imo coutracto malriinouio ft super voto castitatis perpetute emisso aide matrimonium, sed

iteruin solummodo ad matrimonio licite utendum. Quum pro lu'sce casibus Episcopi sEepius habcant facultatcm expresse de-legatam , raro potcstati quasi-ordinarire locus erit.

âNu in urgontissiina i|uiduin necessitate Kpiscopmn ox prajsiirnpfa It. Pontillpis volimiale posse in mixta religionc dispensarc existiinaimisquot;, ait F eye n, OIS cnin Giovine p. 291 .sv/. contra Plancharrl in N. 11 e v. ill. /. .1 /' p. 51lt;) et 399, /. AA / Æ /;. 2S5. Cfr. Du 1! e c k e r /y. 2(53 sq.

Nolo. Si Episcopns quoad impediraentnm aliquod expresse dclenalam facultatcm habet , potestas quasi ordinaria , qunti ex prEESumpto vel tacilo S. Fontificis consensu repeti solct, ees-sarc videtur in co i'oro t't nasu pro quo delegata est eoneessa. Unde conditiones facultati delegalfe apposilaj, item stilus Cu-rim (Â». 169) servanda sunt. Feyc Â«. 013 p. 551, liosset n. 2407, De Boeker p. 297.

103. In quibm impediment,is Episcoyus lioster lt;lis-pensare potest vi facnltatis expresse delegatie

PraÃ¼l. Prccter potestaten! quasi-ordiuariam , fie qua n. 157 â l(i2, ])ici'icjuu Episcopi a S. Sede special! donati sunt potestate delegata, seu habent s|)cciaies facilitates dispeusandi in aliis quoque irapedinientis , qu:c facilitates dicuntur qMn-qnennales , quia singulis quinquenniis renovari solent.

In sequentibus enuraerantur speciales facultates, (juas Epi-scojius noster die 11 Maii 1897 ad (|uinquennium accepit.

1{. I. â Dispeusandi in tertio el quarto simplici ft mixlo, in coutrahendis el in conlractis; cum /ucreticis vero on-versis etiam in. seeundo simplici el mixlo , dummodo nulla mo-do atlinrjal primum gradarn , el in his casihus prolem snsceptam declarandi Irgitirnaw.quot; (Quinquen. Form, lit n. 3).

Nala. 1. Intelligitur tertius et quartus atque secundus gra-dus ronsnuffinnilatis el ajjinilalis. I¹' eye n. 611 ad 1, T r. de m a t r. p. 403 , N. Rev. tli. t. XV p. 58 sq.

2. Vi prioris partis liujus facultatis Episcopns dispensarc potest in gradu tertio irqunli , in quarto requaÃ¼ et in quarto tangente tertium (non autem in tertio vel quarto tangente secundum aut primum), eliain quando eonsanguinitas ant alli-nitas est multiplex , sivc lioe provenit all una sivc a irulli-plici stipitc (S. C. S. Officii 19 Junii 1801, 19 Jnnii 1875, S. Pcenit. 18 Jan. et 20 April. 1883) ; attamen non potest, si nupturicntes ligantur eonsangninitate simul et afli-nitate (8. 1'oe n i t. 18 Jan. 1883, S. C. S. Officii 2 Julii 1884). Cfr. Collect. Â«. 1243 sy., Gasparri n. 427, 428, F eye n. 614 ad 2, n. 631 ad c) , d) et c), I'lancliard n. 106, T Ã©pli any n. 159 sr/. , T r. de matr. p. 403, N. ]{e v. tli. i. XV p. 52 sq. , p. 663 sy. , I. XVII p. 155 , K osset n. 2473 sq.

3. Posterior luijus facnltatis pars conccrnit matrimohia ab lisereticis ronvcrsis contracla qmim erant. in liroresi. Pro liis potest Episcopus , modo uterque nunc sit catliolicus, insupcr dispcnsarc in grailu sccnndo acqnali , atipie in tertio aul quarto tangente secundum ; minquam autem si attingitnr primus (vide n. ] 04). â l^,quot;ac\illas legitiraandi prolctn , quae per se in (Iultin dispensandi continetur, non compreiiendit prolera adul-terinam {n. 169). Feye n. B14 ad 3.

164. II. â Dispensandi pariter in impediments dirimen/i-hm eonmnguinilalis el afflnilalis usque ad secundnm. gradnm. in-elusive sive duplicihus stive simplieihus el mislis, dummodo nullo modo allingal primum , lam in rnalrimoniis con tradis qnain in contrahendi^, non solum cum eat/wlicis natis, sed eliarn cum il-hs qui ah lueresi vel infidelitate eouverlnntur, dummodo I am en ntraqne pars catholieam religionem projitealur quot; (Quiiiquen. lAtt. Q. n. 3).

Nota. Non continetur in hue facilitate polcstas dispensandi super impedimento Iripliei, ant super impedimento dnplici juueto cum alio impedimento ctiam simplici. Cfr. N. Rev. tii. t. XV p. fi58 nq. , Feye n. 631 d) in fine , Gasparri n. 427 in fine. He scusu verboruni : etiam emu illis , qui ah hrc-resi vel infidelitaie convertunlur vide Feye n. 014 ad 3, n. 026, N. llcv. tli. t. A'.Y ]k 38, 39 , 45 sy. , Gasparri w. 418 , Z i t c 11 i p. 181 X.

Ki'). HF. âDispensandi super impedimento pnUiecr. hone-sialis, juslis ex sponsahbus provenienle.quot; (Quintjuen. Form. Ill n. 4).

No I a. Videtur juslis poni pro jnÃ¼ilice. Isfn I'acultas coin-prehendit niatrimonia lam contracla quam contralicnda. S. I nq. 2 Julii 1884. (Tr. Collect, n. 2187, Feye n. 615.

IV. â Dispensandi super impedimento eriminis, nen-tro lumen eonjugum ma chin ante, ne resliluendi jus pelendi dehi-turn aniissnm.quot; (Quin(|uen. Form. Ill n. 5).

adnltcrio cum proiiiissionc vel atlentatione matrimonii, ita ut neufiii |)nis mnchinata sit mortem conjugis alterutrins ; com-preliemlit aiitem matriinonia tam contracta quam contrahenda. l'quot;c ye n. ()15. Cfr. T r. (ie niatr. n. 82, â Amissio juris petemli debitnm iiie intctligitur contracta ob adullerinm.

1(gt;7. V. â Dhpemandi in impcdimcnlo cognationis spiri-tualix, prtiterqnaw infer icmnfcm el leva him.quot; (Quinquen. Form. Ill n. (i).

No i ft. ri.nec. facnltas , (jure respicit matrimonia tam ron-tr.icla (|uam coDtrahcnda , comprehendit cognationem ortam sivc ox I'laplisnio sivc ex Confirmationc (S. U. 1 n q. 2 Jnlii 1SS4 in N. Rev. tli. I. XX p. 39, 40). Quamvis expresse sola excipiatur cngnatio spirilnalis inter patrinum vol matrinam ct prolem bapti'/.atam, mnlto tnagis cxcipienda est cognatio inter haptizantem el prolem baptizatam. S. Pee nit. 1Ã Maii 1 870 declaravit : â In prajfatis litteris sub nomine levanlis venire patrinum et matrinam. Kpiscopus vcro vi illarnm in im-pediinento eognationis spirilnalis potest tantum dispensare inter patrinum et matrinam euni patre et matre baptizati.quot; C!fr. PI an chard u. 114 ad 3, N. Rev. tli. I. XIV p. 53Ã , Fcye n. (gt;15, Trpbany Â«. 158, De Angclis I. /// purl. ] p. 215 sq.

lfÂ»S, VI. â Dispensandi in matrimonii^ lam conlractu (juam con'.rahcndii super impedimenlo oc.cullo primi, necnon primi cum seenndo el secundi gradus offinitalis provenien-lis ex copula illicit'a, non solum in linea cull at er all sed etiam in linea recta , dummodo eerie const et alter nm c.r con-tra/entihus esse non posse alter ins ft hum , et qnando agatnr de rnatrlmonio cum dido impedimenlo jam eontraclo, cum facilitate etiam sauandi in ra dice, si a consensus renovationc timea-t.ur scandalnm , el cum potestatc delegandi eamdem facultatem in casi.tjus particnlaritjus preshyterin in pradicta dieccesi sacra miniiterio fnngentihus.quot; (QuiiH|uen. lAil. Q. n. 2).

determinata est strictÂ» interpretationis. C or ra dus lÃ¯h. VIT cap. J'I n. 7C, 77, De Just is lib. I cap. If n. 2, Lig. lib. Th. 187.

2. ImluU.a autem S. Sedis, sen facullat.es dispemandi gctie-rales, qualcs sunt qninquennale.i, lato interpretandoe sunt, ut coramuniter dicitur. Ex (|Uo principio deducitur : a) Ejus modi induita per se cont,inert; facuitatem auferendi omnia, quOR dispensationi ohstare possunt. Quare Hpiscopus vi indulti dis-peusans potest absoivere a pÃ³enis et censuria , qure valori dis-pensationis ohsistunt, legitiinare proiem susceptam , excepta tarnen aduiterina, convalidare dispensationem a se invalide concessam. S. Poe uit. 1 JnÃ¼i 1859, 14 Julii 1881, l'lan-chard n. Â§1 ar/., 150, Peye n. 717, Gasparri Â«.429, TÃ©phauy n. 104, liosset n. 2470. b) Indullum dispeu-sandi super affinitate, concessutn sine restrietione, comprehen-dere affinitatem ortam tuin ex co])itla lieita turn ex copula il-licita. Giovine l. lp. 109, Zitelli ;j. 52.

Attamen induita non sunt extensivoe interpretationis, atque interpretanda sunt ex praxi et meute S. Congregationis , a qua emanarunt. llinc :

a) Indultum datum pro matrimoniis contractis uon valet pro contraheudis. Peye n. 031 a) , Rosset n. 2471.

b) Indultum generale pro foro interno non extenditur ad forum externum, nee vice versa, etiamsi impedimeutum per ac-cidens aliis sit occultum (Feye n. 025); imo si post concessam dispensationem impedimeutum evadit pui)licum , matrimonium quidem valet, sed dispensatio pro foro externo est obtiueuda. Indultum autem nhsnlulc datum comprehendit utrumque forum , ut dicit Gasparri u. 430.

c) Sine speciali indulto Episcopus dispensare neqnit in im-pedimentis diversse speeiei sive dirimentibus sive impedieuti-bus in eadem persona curuulatis , quamvis super uuo([uoque seorsum sumpto dispensare valeat. Id constat ex multis S.

Congr. decisionihus. Cfr. Fe-yc n. 0S1 c), n. 70S, Zitelli p. 105, Gasparri n. 428, TÃ©phany n. 10G, Plan-chard n. 461, 462, li osset. n. 2466, 2505 Â«y. Tmo llpi-scopus dispensandi facultate caret etiain in casu quo unura irapedimentuin est publicum , alterum vero occultum ; item , ut censet F eye I.e., si cum impediraento in quo ex indulto dispensare potest concurrit iinpedimentum impediens potestate ordiuaria compreliensum. H?ec regula non est tarnen exten-denda ad dispensationem in proclamationibus nuptialibus. Vide etiam Plauchard n. 128, 129, N. 11 e v. tb. t. XII p. 623 , t. XV p. 38 -vy. et p. 653 sq. (¹)

Noster autem Episcopus die 11 H/aii 18!)7 specialem ac-cepit potestatem , âut facultatibus ah Apostolica Sede ei tri-butis dispensandi super (|uibusdam impedimentis matrimoniuin dirimentibus singulatim sumptis, uli etiam possit in casibua in (piibus dito vi plura xhuul concurranl, . . . accedentibus tarnen justis iisque gravibus eau sis et in urgentioribus casibus, |)ro quibus tempns non suppetat recurrendi ad S. Sedem. Atlamen indulto cumnlandi facultates Episcopus uli non potest, quan-do matriiuonium sanat in radice. Rosset n. 2466. De facultate cumnlandi fusins Und. n. 2497, Feye l. c.

d) Si cum impedimento, sive diriinente sive irnpediente, in quo dispensare potest Episcopus , concurrit aliud , pro quo requiritur dispensatio S. Sedis, eo ipso Episcopus privatur

Planchavd in N. Rcv. th. t. XP p. (155 (licit: Quo,undo agcnrlum est, si inter imptiiricntcs existit impcdimRiitum puhliRuni ct oceiilliini, quamlo Ordinarius vi imluiti super iis seorsmn su nipt is (|iii-dem dispensare potest, non autem habet facultatem dispensnndi super impedimentis in eadein persona cumulatis? Ordinarius iitiquc dispensare potest super impedimento publico; qua¹ tarnen dispensatio nrit nulla propter imjiodimontum occultum, scd liujns nullitas erit occulta quia ipsuin impcdimentiim occultum est. Si non adest urgens necessitas (quo casu Ordinarius dispensare potest ex pr/esumpta S. Vonli/icix noluntute Â». 158, 15'.) Nota 2), confcssarins recurrat Hornam (ad S. de Tr. K. aut ad S. Pd'iiilentiariani, 0); exponat, Ordinarium vi indulti dispensasse sujicr impedimento publico, liane autem dispensationem vi destitui propter hoc vel illud impedimentum occultum, et obtincliit convalidationeni.

sua potestate dispeusandi su])er priori illo impedimento, et omnium impedimentorum relaxatio a Seile Apostolica impu-trauda est. ld sequitur ex regula, qua omnia impedimeuta in eadem su|)[)li(;a exponi debeut. Idem quoque valet, si Epi-scopus super utroque dispeusare potest, et super altemtro dispensatio a S. Sede petita est. Cfr. F eye n. 632, 708, 717, Gasparri n. 428 (*), Zitelli p. 51 X, N. Rev. tli. I. XV p. 656 nq., Tr. de matr. p. 405, li osset //. 3465. Excipiuutur iterum denuntiationes. Feyc ti. 631 c), 708.

It. 1. Quando Episcopus dispeusat vi facultatis dele-gahc, tenetur sequi stilum et regulas Curia; liomanse. Unde iu supplica omnia exprimenda sunt ((unc exponi debent quando dispensatio petitur a Sede Ap. [Inslr. S. C. de P r. I'¹., de qua n. lit Nola , et S. P o e n i t. 1 Juuii 1858); item servanda sunt qiiic jure particulari in Syu. Dinec. p. 58 et 5'.) prrc-scribuutur. Cfr. Feye n. 631 /), 698, Van de iiurgt n. 135, Tr. de matr. p. 410, Gasparri u. 422 ,vj. , PI an chard u. 315 sq., TÃ©phany n. 153, 361. Insuper Episcopus servare debet speciales clausulas, quas in indulto adjiciuntur, idque sul) poena nullitatis, si additur clausula ir-ritans; unde in seriptis dispensationem concedere. Vide u. 101 et 18 JSota. Ita v. g. in indulto Episcopi nosti i legitur: â Hoc vero dispensationes (de quibus u. 163, 165, 166 et 167) non coiicedantur, nisi cum clausula, dummodo mulier rapta

{quot;^:s) Qui aiiclor uit: âSuppone uratorcin Ã¼gari duplici iinpcdimcnto, ct. ab altcro Episcopum dispeusare posso, altcrum vero esse K. 1'. resor-vatum ; suppone Sedcm Aposlolicam in iinpcdimcnto rcservato dispcusasse, ct, dein notum licri iinpcdirneutuin non rcservat.uui. Episcopus vi indult,i nequit ab lioc dispeusare, sed rursus pcteuda est dispensatio iu iuipcdi-niouto rcservato sou revalidatio couccssiu dispensationis, expriiucndo iu iustantia circumstantiain dc utriusque impedimenti concursn.quot;

non fuerit, et, si rapta fuerit, in potestate raptoris non exist al, et in luijnsmocli dispcnsationibus deciaretur expresse illas concedi tanquani a Sedis Apostolica; delegato , ad quem cf-fectum etiain tenor liujusinodi f'acultatuni iuseratur, cuin ex-pressioue temporis, ad quod l'ueriiit concessie; alias uallif. shU.quot; Vide h. 101. Cfr. Feye u. 016, 6:3.3 a), 755, 757, Gas par ri w. 423, Piaucliard Â«. Ill, 112,TÃ©pIiany u. 149, 150, Lehiuk. u. 794 ad 2), 1{ osset n. 2463, 2471, 2485 sq.

2. !Si vero Episeopus dispensat potestate quasi-or dinar ia , certo expedit stilnin et praxini S. Sedis sequi; commuuiter autein traditur sufficere ut obscrventur (|uae jure coiniuuni prsBseribuntur, uenipe ut exprimantur impediuienti substantia et circumstantiiB, qme dis])ensationem reddunt difficiÃ¼orem vel earn potestati Episcopi subtraliunt. Quod attinet ad causas dispeusationis Episcopus certo praxim S. Sedis servare debet. Eeye u. 086, 098, Gasparri n. 411 , Plauehard ii. 546, TÃ©])hany u. 362, Ã¯r. de uiatr. p. 411.

R. 1. Ej)iscopus potest tantum dispensare cum suis dioecesanis, i. e. cum iis qui domicilium vel quasi-domiciliutn liabent iu dicccesi, et cum vagis , qui in dioccesi actu mo-rantur. Feye n. 62Ã¼ , Gasj)arri n. 416.

2. Si iuduilum nou expriinit contrarium, dispensare potest cum dicEcesauo extra dicccesim degente. Quando autem iu in-dulto additur : Ulendi eisdem facullaLihus m locis lanlum .mdi diacesk, aut similia (¹), requiritur, ut is, quocum directe dispensatur , teni|)ore quo dispensatio conceditur , in dioecesi commoretur, Itaque plane sullicit, si subditus in direcesi ver-satur quando dispensatio fulmfnatur, licet deinde matrimonium

lu facultaiibus Ordiaarii nostri Icgitur; Ulendi iisdem fticidtalibua in Civitale et Direcesi Buscoducensi,

contracturus sit extra dicecesim. S. Off'ic. 22 Nov. 1865, 2 Mali 1S77 , ]Ã¼ Jau 1881. Cf'r. Zit el li p. 51 IX, F eye h. 6.'}0 , Gasparri u. 430, Leiunk. n. T'JÃ©Ã¶rfl, Plau-c h ar (1 n. 1, 110, R osset u. 2470.

17?. Ãsiue utriiisquo Kiiiscojii dispensatio necessa-rid, si paries ad tliversas (lio'COSOS per line nl ?

tl. Si i ui pediment urn est relativum sen iitri(|UB parti commuue, certe suffieit dis])ensatio alterutrius Kpiscopi, quan-do dispensatio datur vi intiuUi Aposlolivi, non coutioeatis cou-ditioneiu coutrariam , â quia ea facultas procedit a l'apa , et sublato impedimento ex una parte cum qua dispeusare valet, etiam pars altera libera evadit, cpuim ligameu uon ampiius inter utramque partem jam existat.quot; S. Pieu. 4 Sepl. 183!) (Collect, n. 1466). De dispensatione qnau or din aria poleslale concessa adhuc coutrovertitur ; sod ex ratione in responso 8. Poeuiteutiaria; allegata colligitur, sulliceie unius Episc()j)i dis-peusationem. Ita Feye u. 6-'i9. Cfr. Jjig. n. 11 J'2, Van il e Burgt u. 136, Gasparri n. 416 , T r. d e m a t r.4 IS , Lehmk. n. 79J, Veccliiotti I. Ill p. 256, li osset Â«. 2164.

Nota. Si una pars est vjiga et altera alibi cloniicilium habet, potest Episfopus, cui vaga subjicitnr , (iispensationem conccderc , ut dicil Giovine t. I p. f541 ; âSi agatnr de vagis, Episcopus, cui illi subjiciuutur, cum iisdein dispensare potest vigore Indulti. Qiio(I(|UC procedit, qiiiimvis laiiUitu ipso-rum uniis vagus forct. Islo enim soluto ab impedimeuto, con comitautcr liabilitatur fjuoque alter.quot;

11. Facilitates, quas habet jure quasi ordinario, delegare ])otest, uou solum pro casu particulari, sed etiam generaliter pro omnibus casibus, qui occurrunt; requiritur tarnen speciale Episcopi mandatum. Lig. ?i. 1125, Giovine I. I p. 625 sq., Feye n. 639 ad 3, 640, Gasparri n.

407, iOS , Sea vini u. 58 !â (2), liosset n. 24'56. Facnl-states auteui expresse dcleyulas nuu potest subdelegare , nisi ejusaiorli potestas ipsi sit, concessa (//. 9S), uti facta est no-tro Episcopo (|Uoaci f'acultates quinquennales, rie (piibus n. 163, 105 â168 (¹).

R. 1. Per lapsum lewporis. Jipiscopus facultatem dis-pensandi subdelegare uequit ultra tempus sibi positum; netjue facultate sibi subdelegata uti (piis potest ultra tempus E[)isco-po statutuui (Keye u. til7). Ex multoruin tameu senteutia ])otest causam tempore noudum elapse iuceptain , seu re uou amplius integra, detenninare (vide Gasparri n. 421), 1) ' A n li i b al e pari. / Â§ 7 7 (62); sed Feye n. 033 d) opi-natur potius abstiiiemlum esse. Prrcterea S. C. de 1'r. F. 10 Jan. 1797 pro regionibus Missiouura declaravit, facultates couccssas valere etiam jiost elapsuiu temjjus couoessionis, si earum renovatio absque indultarioruin culpa 1'uerit retardata. Item 22 Marlii 1810 (Collect, n. 148, 150).

2. Nuu cuss a I mark S. Ponlijicis, nisi datum sit cum clausula: Ad beneplacilum nostrum-, quod nou solet. I)e Justis lib. 1 cup. A/ n. 504, Re iff. lib. I til. Ill n. 250 sq. , Veccbiotti I. 1 Â§ 54 ad 3, Gasparri n. 431 , F eye I. c. Cfr. sujira Â«. Ã'J.

3. Morlc indidlarii. Mine facultates quinquennales cessant inorte Episcopi , cui concessce sunt; facultates eniin directÂ® v. g. N. Episcopo Bascoducensi sunt huic personates, proinde non transeunt sede vacante ad Capitulum vel Vicarium Ca-pitularem. Inconvenientia tamen, quse ex quinquennaliuni ces-satiune oritur, pnncaveri jiotest; nam Episcopo datur in Form.

Subilclcgatio ctiam Vicario (icucrali facicnda est pur spccialc man-datuin scripto, in (|iii) nicnlio fiat auctoritatis Ap. cl alia obscrvcntnr (piiu imlultuiii pncscribit. l^oyc gt;i. (133 c) in lino. Nurii Jipiscopus in casu facultatos eonnminicaru val(jat Vicario Gcncrali cum potestato cas gubdelcgaudi, vide i'cye u. 017 a v; âQuutn Ordinarius.quot;

ÃTT n. 20 facÃ¼ltas: â Communicancli has facultates in totum , Vel in partem , prout o])us esse secundum ejus conseienliam jiidieaverit, sacerdotibus idoneis in eouversione animarum la-borantibus, et prSesertim tempore sui obitus; ut sede vacante sint , qui possint supplere , donec Sedes Apostolica cerh'or facta, quod quamprimum fieri debebit per J)elegat,os, aut per Unum ex iis, alio modo jirovideat.quot; Cfr. Feye n. G17. â Facultates vero data; Ordinario dioecesis Buscoducemis, mortno indultario , transeunt ad Vicarium Capitularem et deinde ad Episcopum successorem ejusqne Vicarium Generalem , v. g. facÃ¼ltas de qua Â». IfiÃ¼. Similiter Vicario Capitulan cadein ac Episcopo est dispensandi facÃ¼ltas ordinaria vel quasi-ordinaria, de qua n. 157 .vlt;y. Vide v. 09. Cfr. Feye n. 640, 731 , Gasp a r r i Â«. 431 , P I a n c li a r d n. 92 , Rosset n. 2507 sq.

Orbitas parentiira n. 51 ennmeratur inter causns impnlsivns ; earn V(^ro a S. Pocnitentiaria liaberi pro causa nioliva, enii ))osse vidclnr cx lioc response ejusdem Tribunalis. Cfr. Kev. thÃ©ol. franc. t. II p. 404.

nata, dia'eesis N . . . ., pedibus S. V, provolnti, legitimnm ma-trimoninm contrabere eupientes, liumilitcr disponsationem iinplora-bant super impedimento consangninitatis in seeiindo lineaÂ» eollate-ralis gradn. Causas afferebam : alnlem nralricis fere proveclant (scilicet 23 annos cl (5 mennes) , et condilionem ejusdem parente nlro-que orhalcc.

.Tamvero Saera Poenitentiaria snb die 19 Apillis enrrentis Ordi-nario N . . . . faeultatcm dispensandi concessit ob seqLientes rationes: alalem oratricis annorum 24, cofnditionem ejusdem orphana.

Hinc Immiliter qusnro an possim nihilominus cnm oratoribus disppnsare, qiinm oratrix vigesimmn qnartnra annum non cxpleverit.

Sacra Poenitentiaria, ad litteras Ordinarii N.... datas die 33 Apiilis Imjns ami!, supov dnliio ntnim rescriptnm dispensationis matrimoniaiis oratornm Caroli D . . . . ct Julim Ludovicie M ... . possit idem Ordinarius exseqni, cum inter cansas legatur wtas oratricis annorum viginli quatnor, qnamvis oratrix, ut exposilutn fneial, annum vigesimuin quartum nondnm cxpleverit ; respondet: Cum (dia mhit cnuan dispemnndi, nihil nhÃ¼are quominns â prtefa-turn dispemalionis reseriplum exsecnlioni mandelur.

Refponsum S. PoBnitentiaria; infra scriptum pertinet ad n. 2-1. svh 2 i), eoll. cum n. 23 It. 3 et Â«. 109. Qnamvis error com-missus a Dataria non sit substantialis, mniti, ut observat He v. thÃ©oi. franc. I. Jl p. 407, olim judicassent, in casu posito re-cursum ad S. Sedcm ncccssarium fiiisse; declaralur autcm, snfticere solam corrcctioncm factam ab Ordinario.

N.... dioeccais, a Dataria Apostoliea rescriptum dispensationis rcportaverunt supra xeenndo In liuea eequali ex nnn, ac duplici quarto ex alle.rn stipitibus provenicn consanguinitatis gradibus.

Ita ferebat rescriptum , duni rcvcra dispensatio postulata fuerat super secuudo ex win, quarto ex altera, ac demitm item quarto ex tertio stipitibus provenicn consanguinitatis gradibus.

Jamvero cum tempus urgerct et error rescript! circa quid acei-dentalc versarctur, Ordinarius N.... rescriptum exsecutus est, sponsique in facie Ecclesiae rite copulali sunt. Hinc quaerit: Utruin rescriptum valide et lieite exsecutus fuerit.