VAK ïi Kg. i/j

EEN ZEVENTAL

KRUISWEG-OEFENINGEN.

VERMEERDERD

MET

VIJF NIEUWE OEFENINGEN,

DOOR

J. G. H, C. ESSINK,

Ka«. Deken en plebaan der Metropolitaankerk te Utrecht.

*SBSS

I m p r i rn a t u r ;

Rksenburg, 1 Januarii 1898

Dr. I. A. VAN OS,

Libr. Censor.

Stoomdruk van W. ANTON ABELS Utrecht,

VOORBERICHT.

Het zal roei niet noodig zijn mij te rechtvaardigen, wanneer ik eenigeniemve Kruisweg-Oefeningen in het licht geef.

Het Kruis van Jesusis altijd oud en altijd nieuw. Nieuwe Kruisweg-Oefeningen zullen dus even goed hunneplaatsvinden alsdeoude.

Het Kruis van Jesus is de Goudmijn der Christelijke deugd; het is eeneonuitputtelijke bron van de heiligste gevoelens en krachtigste opwekkingen ten goede; nimmer kunnen wij zeggen : Het is genoeg door ons beschouwd, genoeg van alle zijden ovencogen.

Be oefening van den Kruisweg is eene, onder de vrome Christenen, zeer geliefkoosde oefening. Ik mag dus veronderstellen, dat duizenden in ons Vaderland verscheidene keeren al de gebruikelijke oefeningen hebben gelezen en overwogen ; hoe schoon deze dan ook mogen zijn, zij hebben door veelvuldig gebruik veel van hare aantrekkelijkheid verloren. Ik lever daarom iets nieuws.

Voorbericht bij den Derden Druk.

De toelwillendheid, waarmeê de beide eerste oplagen Kruisweg-Oefeningen

ontvangen vierden, heeft mij aangespoord bij den Berden Druk nog eens het getal Oefeningen te vermeerderen.

De godvruchtige lezer vindt hier drie nieuwe oefeningen tot opwekking van geloof, hoop en liefde. Dit is de oorzaak; dat de derde druk een titel ontvangt verschillend van dien der vorige uitgaven.

de schrijver.

Voorbericht bij den Vijfden Druk.

Werd bij de vier de uitgave der Kruisweg-Oefeningen eene nieuwe Oefening voor de Overledenen er aan toegevoegd, ook de vijfde uitgave icerd vermeerderd met eene oefening die men vermeld vindt onder den titel: Maria Troosteres der Bedrukten.

de schrijver.

Ofschoon de Zesde uitgave van dit boekske in niets van de vijfde verschilt, met groot genoegen bied ik haar een lezer aan, omdat de godsvrucht jegens het Kruis des Heeren haar noodig maakte.

de schrijver.

EERSTE OEFENING.

Maria Magdalena geleidt en onderricht ons op den kruisweg.

VOORBERICHT.

Indien wij het geluk hadden den grond te betreden, door Jesus' lijden en sterven geheiligd, wij zonden spoedig omzien naar een' getrouwen leidsman, die ons elke plek van 'sHeeren lijdensweg konde aanwijzen.

Hoe gelukkig waren de Christenen der allereerste tijden, hoe gelukkig, als zij, te Jeruzalem komende, den Kruisweg konden bewandelen in gezelschap van een ooggetuige van 's Heeren lijden! Hoe gelukkig als zulk een ooggetuige hun niet slechts de merkwaardige plaatsen van den lijdensweg aanwees, maar uit diep bewogen hart al de indrukken wedergaf, die hij zelf ontvangen had bij het aanschouwen van zooveel smart en liefde.

Stellen wij ons voor dat wij thans dit groote geluk hebben, dat Maria Magdalena ons dezen onschatbaren dienst bewijst.

Gij kent voorzeker de groote boetvaardige, de heilige Magdalena. Geruimen tijd had zij in zonden doorgebracht, toen zij getroffen werd door de genade. Zij spoedde zich alstoeu tot Jesus en wierp zich aan 's Heeren voeten,

1

2

die zij besproeide met hare tranen en afdroogde met hare haren. Veel heeft zij bemind, sprak Jesus, daarom wordt haar veel vergeven. Van dien tijd behoorde Magdalena aan Jesus; zij beweende steeds hare zonden en dat zij Jesus zoo laat had bemind. Het Evangelie verhaalt ons dat zij dicht bij Jesus' Kruis gestaan heeft, en dat zij op den morgen der verrijzenis nog weende aan 's Heeren ledig graf, toen Jesus zelf haar kwam verblijden. Wij mogen dus als zeker aannemen, dat Magdalena haren Goddelijken Meester op den lijdensweg volgde en Hem daar nimmer uit het oog verloor. Veronderstellen wij dan dat zij ons de indrukken mededeelt die zij daar ontvangen heeft.

ALGEMEEN GEBED VAN VOORBEREIDING.

O God, ik aanbid uwe liefde, dewijl Gij uw' eenigen Zoon voor mij gegeven hebt, en U, lieve Jesus, dank ik duizendmaal voor de onbegrijpelijke goedheid, die Gij mij betoond hebt, door voor mij aan een schandelijk Kruis te sterven. Uit kinderlijke dankbaarheid en wederliefde kom ik hier om uwen bloedigen Kruisweg te overwegen.

O God, ontvang volgens uwe barmhartigheid de oefening, die ik ga beginnen als eene erkenning uwer opperheerschappij, als eene dankzegging voor het groote werk der verlossing, tot verheffing van onze Moeder, de H. Kerk, tot uitroeiing der ketterijen, tot eendracht onder de Christen-vorsten, tot be-

3

keering der zondaren en volharding der rechtvaardigen.

Ik offer U deze oefening op in verceniging der verdiensten van Jesus Christus, van de H. Maagd Maria en alle Heiligen. Ik bid U, barmhartige God, om de aflaten, gunsten en genaden, aan de beoefening van den Kruisweg verbonden, te willen toevoegen, zoo aan mij als aan de zielen in. het vagevuur, bijzonder-derlijk aan K. N.

O goede Jesus, op het punt van uwen smar-telijken Kruisweg te overwegen, buig ik mij diep voor U in he t stof ter neder. Helaas ! waaide Engelen verstomden over zooveel smart en liefde van hunnen Heer, waar uwe Heiligen in tranen smolten en van wederliefde gloeiden, daar bleef ik steeds onbewogen en koud. Ach Heer, ik zal dan uwen lijdensweg overwegen, opdat Gij de armoede en versteendheid van mijn hart met medelijden moocht aanschouwen, en mij eenige van die gevoelens moocht mede-deelen, die Maria Magdalena bezielden, toen zij U met het Kruis beladen zag.

O Maria, zoete Moeder des Heeren, zie barmhartig neder op het arme hart van uw kind: maak, dat ik godvruchtig met u weene en beminne.

H. Magdalena, ik weet wel, het is vermetel dat ik de heilige gevoelens van uw verheven hart wil raden, maar gij zult het mij niet ten kwade duiden, wanneer ik u hier laat spreken. Gij zult medelijden hebben met mijne

4

verlegenheid. Zie, ik moet het lijden dos Heeren overwegen en mijn arm hart weet niet, waar de gevoelens te vinden, die mij passen bij het aanschouwen van zooveel liefde en smart. Bid dan voor mij, opdat ik godvruchtig en ingetogen moge denken aan Jesus' lijden.

I Statie

Jesus wordt ter dood veroordeeld.

Wij aanbidden U, Christus, en loven U.

Omdat Gij door uw Heilig Kruis de wereld verlost hebt.

Magdalena. Hier stond Jesus, toen Hij tot het Kruis werd veroordeeld: ik bevond mij op een afstand, buiten mij zelve van smart Het scheen mij, dat ik in eene andere wereld was overgeplaatst: ik kon mijne oogen niet gelooven; eindelijk, als ontwakende uit een akeligen droom, begon ik bitter te weenen: ach, zoo zuchtte ik, is deze dan mijn Jesus, is zijn hoofd dan zoo wreed gekroond, zijn minnelijk aangezicht in bloed geverwd ? De grond zonk onder mijne voeten weg: ja, düai-is Hij veroordeeld: maar ik verstond geen enkel woord van het vonnis: ik was als verstandeloos.

O H. Magdalena, ik zie de tranen nog uit uwe oogen vloeien en begrijp de oorzaak van zooveel smart; bid voor mij, dat ik met u moge weenen.

H. Maria, Moeder des Heeren, heb medelijden met mijn ongevoelig hart.

Onze Vader. Wees gegroet.

O

Ontferm U onzer, Heer, ontferm ü onzer.

O God, wees ons zondaars, genadig.

II statie.

Jesus neemt het Kruis op Zijne schouders.

Wij aanbidden U, Christus, en loven U.

Omdat Gij door uw Heilig^- Kruis dc wereld verlost hebt.

Magdalena. Het Kruis werd onder woest geschreeuw aangebracht. Nimmer zal ik den blik vergeten, den eersten blik, dien Jesus wierp op het Kruis. O, toen herkende ik den aliijd teederen Verlosser. Dezelfde goedheid, dezelfde liefde en barmhartigheid straalden uit zijn lijdend gelaat als weleer, toen Hij tot mij zeide: Maria, ga in vrede, uwe zonden worden u vergeven. O, hadde ik toen geweten, dat Hij zooveel om mijne zonden moest lijden, dan had ik Hem nog meer bemind.

H Magdalena, ook om mijne zonden heeft Jesus geleden: ik wist het, toen ik Hem om vergeving vroeg, en !toch bleef mijn hart nog zoo koud; o, bid voor mij, dat ik met u beminne.

H. Maria, Moeder des Heeren, heb medelijden met mijn opgevoelig hart.

Onze Vader. Wees gegroet.

Ontferm U onzer, Heer, ontferm U onzer.

O God, wees ons, zondaars, genadig.

III Statie.

Jesus valt den eersten keer oude)-Zijn Kruis.

Wij aanbidden U Christus, en loven U.

6

Omdat Gij door uw Heilig Kruis de wereld verlost hebt.

Magdalena. Ik zag' wel. dat Jesus meer wilde doen dan zijne krachten toelieten. Neen, Hij kon het Kruis niet dragen, het zware Kruis, 't welk Hij met zooveel liefde op zijne schouders nam. Mijn hart beefde. Daar is Hij gevallen. Helaas, ik heb toen veel geweend en bemind: maar wat is dit bij zooveel goedheid en smart ? O, Heere Jesus, wat verlangt Gij van mij ? tot alles ben ik bereid.

H. Magdalena, als ik uwe tranen zie vloeien en uwe liefdeverzuchtingen hoor, dan sla ik beschaamd mijne oogen neder. Ach, wat zal ik zeggen? Groote Heilige, bid voor mij.

H. Maria, Moeder des Heeren, heb medelijden met mijn ongevoelig hart.

Onze Vader. Wees gegroet.

Ontferm U onzer, Heer, ontferm U onzer.

O God, wees ons, zondaars, genadig.

IV Statie.

Jesus ontmoet zijne bedroefde Moeder.

Wij aanbidden U, Christus, en loven U.

Omdat Gij door uw Heilig Kruis de wereld verlost hebt.

Magdalena Hier ontmoette Maria haren lijdenden Zoon. O, hoe zachtmoedig' en smartelijk waren hunne wederkeerige blikken ! Een oogenblik staarden zij elkander aan, alsof zij iets wilden zeggen. Het scheen mij, dat zij beiden slechts een en hetzelfde woord spraken, dat zij zeiden : om Magdalena. Ja, om mij heeft

Maria tranen gestort, om mijneniwil is haar hart doorboord, want om mijne zonden heeft Jesus geleden. 0 Jesus, o Maria! nooit zal ik ophouden U te beminnen.

H. Magdalena, bid voor mij, dat ik met u Jesus en Maria moge liefhebben.

H. Maria, Moeder des Heeren, de tranen, die uit uwe oogen vloeien, hebt gij ook om mijnentwil gestort; heb medelijden met mijn ongevoelig hart.

Onze Vader. Wees gegroet.

Ontferm U onzer, Heer, ontferm U onzer.

O God, wees ons, zondaars, genadig.

V Statie.

Simon wordt gedwongen het Kruis van Jesus te dragen.

Wij aanbidden U, Christus, en loven U.

Omdat Gij door uw Heilig Kruis de wereld verlost hebt.

Magdalegt;ia. Hier heeft Simon geweigerd het Kruis van Jesus te dragen; hier werd hij met geweld daartoe gedwongen. O Simon, gij hebt mij dan geleerd, dat Jesus met liefde voor mij deed, wat niemand wilde; gij hebt mij herinnerd aan het huis van den Pharizeër, waar ik over mijne zonden weende en toch door een ieder verstooten werd, behalve door Jesus. Goede Jesus, toen naamt Gij mij op en vergaart mij de zonden, maar ik wist niet, dat Gij om die zonden nog het Kruis moest dragen. O, dat mijn hart nu van liefde gloeie.

8

H. Magdalena, bid voor mij, dat ik Jesus beminne.

H. Maria, Moeder des Heer en, heb medelijden met mijn ongevoelig' hart.

Onze Vader. Wees gegroet.

Ontferm U onzer, Heer, ontferm U onzer.

O God, wees ons, zondaars, genadig.

VI Statie.

Veronica droogt het aangezicht van Jesus af.

Wij aanbidden U, Christus, en loven U.

Omdat Gij door uw Heilig Kruis de wereld verlost hebt.

Magdalena. O, gelukkige Veronica! Ware het mij vergund geweest hier Jesus' aangezicht af te drogen, hier een' enkelen oogslag van Hem te ontvangen, welke woorden van liefde zoude ik Hem hebben toegefluisterd : dan hadde ik gezegd: Lieve Jesus, ziehier de zondares uit de stad, de arme Magdalena, die door een ieder werd veracht, maar door U is opgenomen ; zij wist niet, dat zij zoo veel lijden aan U zoude kosten; vergeef haar, dat zij U zoo weinig heeft lief gehad.

H. Magdalena, wat zal ik zeggenquot;? Ach, bid voor mij, dat ik Hem beminne, die mij vergaf zooals Hij u vergeven heeft.

H. Maria, Moeder des Heeren, heb medelijden met mijn ongevoelig hart.

Onze Vader. Wees gegroet.

Ontferm U onzer. Heer, ontferm ü onzer.

O God, wees ons, zondaars, genadig.

9

VII Statie.

Jesus valt voor doi tweeden keer onder het Kruis.

Wij aanbidden U, Christus, en loven U.

Omdat Gij door uw Heilig Kruis de wereld verlost hebt.

Magdalena. Ik hoorde vloeken, schelden en van alle zijden schreeuwen. Verschrikt zag ik op; maar aanstonds wendde ik mijn gelaat weder af, want Jesus lag hier voor den tweeden keer op den grond en werd door wreede beulen gestooten en geslagen. Die blinden wisten niet wat zij deden, maar dit alles geschiedde om mij de grenzelooze liefde van Jesus te loeren. Ach mij, ongelukkige hoevele slagen heeft Jesus ontvangen, voor dat er vlammen van liefde opschoten uit mijn hart!

H. Magdalena, gij zijt ontevreden over uwe liefde, ofschoon Jesus reeds voor 'lang van u zeide dat gij veel hebt bemind. Wat zal ik dan van mij en mijn koud hart zeggen ? Ach, bid voor mij, dat ik moge beminnen.

H. Maria, Moeder des Heeren, heb medelijden met mijn ongevoelig hart.

Onze Wider. IVees gegroet.

Ontferm U onzer, Heer, ontferm U onzer.

O God, wees ons, zondaars, genadig.

VIII Statie.

Jesus spreekt tot de loeenende vroimen.

Wij aanbidden U, Christus, en loven U.

10

Omdat Gij door uw Heilig' Kruis de wereld verlost hebt.

Magdalena. De vrouwen weenden en ik weende met haar. Jesus hoorde onze jammerklachten en stond eensklaps stil; toen zag ik eerst duidelijk aan zijn pijnlijk gelaat hoeveel hij leed. Hij zeide: Weent niet over Mij, maar over u zeiven en over uwe kinderen.

Ach, hoe schuldig is dan mijn hart, daar ik al mijne tranen moet vergieten over mijne zonden. Ja, Heerc Jesus, ik zal weenen, ik zal niet ophouden met weenen over mijne zonden, die de oorzaak van uw lijden zijn.

H. Magdalena, gij wilt altijd weenen over uwe zonden en ik heb nog nimmer een' traan over de mijne vergoten; ach, bid toch voor mij, dat mijn hart door eene levendige boetvaardigheid getroffen worde.

H. Maria, Moeder des Heeren, heb medelijden met mijn arm hart.

Onze Vader. Wees gegroet.

Ontferm U onzer. Heer, ontferm ü onzer.

O God, wees ons, zondaars, genadig.

IX Statie.

Jesus valt voor den derden keer onder het Kruis.

Wij aanbidden ü, Christus, en loven U.

Omdat Gij door uw Heilig' Kruis de wereld verlost hebt,

Magdalena. Nog eens zag ik Jesus neder-vallen, nog eens hoorde ik de vreeselijkste godslasteringen en bedreigingen tegen Hem uitbraken, Mijn hart was verzadigd en vloeide

11

over van droefheid. Ach, waarom was het niet zuiver genoeg', om waardig over 's Heeren smarten te treuren: waarom wilde Jesus mijne tranen niet: waarom gebood Hij mij over mijn eigene zonden te weenen'?

H, Magdalena, wat Jcsus tot de vrouwen van Jeruzalem zeide, was niet voor u gesproken. Gij liadt al lang over uwe zonden geweend : Jesus was over uwe boetvaardigheid voldaan; hier moogt gij vrij tranen van liefde en medelijden vergieten; maar wee mij, ongelukkige, die nog nimmer weende. O, H. Magdalena, bid voor mij.

H. Maria, Moeder des Heeren, heb medelijden met mijn arm hart.

0?tze Vader. Wees yegroet.

Ontferm U onzer, Heer, ontferm U onzer.

O God, wees ons, zondaars, genadig.

X Statie.

Jesus wordt van zijne kleederen beroofd en met gal gelaafd.

Wij aanbidden U, Christus, en loven U.

Omdat Gij door uw Heilig Kruis de wereld verlost hebt,

Magdalena. Ziehier de plaats der kruisiging. Noch het aanminlijk en zachtmoedig gelaat van Jesus, noch zijne onnoembare smarten hadden iets op het hart der wreedaards uitgewerkt. Met woeste blikken naderden zij het Goddelijk Lam: wreede handen rukten onder dreigende gebaren de kleederen van de bloedende wonden. Ik wendde mijne oogen af.

12

O goede Jesus, hoeveel moesr Gij lijden, om tot mij te kunnen zeggen: uwe zonden zijn n vergeven. Ik kan U niet zeggen, o, mijn goede Verlosser, hoezeer ik thans de zonden haat, de zonden, waarvoor Gij zooveel geleden hebt.

H, Magdalena, ook om mijne zonden stond Jesus hier van het hoofd tot de voeten gewond ; ook tot mij heeft Hij gezegd: uwe zonden worden u vergeven. Bid voor mij, dat ik Jesus beminnen moge en de zonden haten met een' eeuwigen haat.

O, Maria, Moeder des Hoeren, heb medelijden met mijn arm en schuldig hart.

Onze Vader. Wees gegroet.

Ontferm U onzer, Heer, ontferm U onzer.

O, God, wees ons, zondaars, genadig.

XI Statie.

Jesus wordt aan het Kruis genageld.

Wij aanbidden U, Christus, en loven U.

Omdat Gij door uw Heilig Kruis de wereld verlost hebt.

Magdalena. Ik stond hier in tranen badend, toon een hamerslag mij het hart verpletterde ; dan volgde de eene slag op den anderen, want do handen en voeten van mijn Jesus werden geklonken aan het Kruis. Ik stond daar overstelpt en stom van droefheid, toen ik eensklaps vreeselijke jammerkreten hoorde, kreten die de versteende harten deden sidderen. Het waren de moordenaren, die, overweldigd dooide smarten der kruisiging, om genade riepen. Jesus zweeg; maar de moordenaren verkon-

13

„ om digden mij wat Jesus leed! Kooit in mijn leven

jn ti ' zal ik die kreten der smarte vergeten. Ja, de

'oede moordenaars hebben hier geroepen om mij te

i, de verwijten, dat ik zooveel aan Jesus gekost

.. heb en hem nog zoo weinig bemin.

tond H. Magdalena, wat zal ik zeggenquot;? ach, bid

ge- voor mij, dat ik dag noch nacht rust vinde,

uwe f zoo lang ik Jesus niet vurig bemin.

. dat H. Maria, Moeder des Heeren, bid voor

:aten mijn arm hart eene vurige lietde af.

Onze Vader. Wees gegroet.

-ede- Ontferm U onzer, Heer. ontferm U onzer.

O God, wees ons, zondaars, genadig.

XII Statie.

Jesus sterft aan het Kruis.

Wij aanbidden U, Christus, en loven U. Omdat Gij door uw Heilig Kruis de wereld verlost hebt.

Magdalena. Ik naderde, toen het Kruis was

ireld in den grond geplant. Ik kon wel is waar niets voor Jesus doen, doch waar zoude do

snd, arme zondares beter staan dan onder het

quot;de ; Kruis? De wereld kon dan zien, dat Jesus ook

vant voor Magdalena stierf. Iedere bloeddroppel,

'den ' die aan mijne voeten viel, deed mijn hart van

iver- droefheid en liefde smelten. Men zegt, dat

Eens- Jesus' vijanden hier veel vloekten en spotten:

sten maar ik hel) niets gezien dan Jesus' bloed,

-Het niets gehoord dan Jesus' stem. Ik zag Hem

Boor sterven, sterven voor mij! O, groote God en

^en. | Zaligmaker, versmaad de tranen niet van de

-Ori- ₍ arme Magdalena!

14

H. Magdalena, ach, versmaad ook gij mijne bede niet; maak dat ik Jesus hartelijk beminne.

H. Maria, Moeder des Heeren, de tranen van Magdalena hebben n bij het sterven van Jesus getroost, bid voor mij, dat mijn arm hart ook bedroefd zij over Jesus' lijden en mijne zonden

Ome Vader. Ti^rees gegroet.

Ontferm U onzer, Heer, ontferm U onzer.

O God, wees ons, zondaars, genadig.

. XIII Statie.

Ret Lichaam van Jesus wordt van het Kruis afgenomen.

Wij aanbidden U, Christus, en loven U.

Omdat Gij door itw Heilig Kruis de wereld verlost hebt.

Magdalena. Ik weende nog bij het Kruis, toen eenige getrouwe leerlingen kwamen, om met eerbied het lichaam van Jesus af te nemen. O, ik stond daar met een diep bedroefd en kloppend hart; maar toen ik het ontzielde lichaam in den schoot der moeder zag, toen viel ik snikkend neder; geen wreede hand stiet mij terug. Ik drukte mijne lippen op dezelfde voeten, die ik eertijds met mijne tranen had besproeid; ik drukte ze op de heilige wonden, en iedere wonde riep mij toe; Magdalena, uwe zonden zijn u vergeven, ga in vrede en zondig nu niet meer. O, goede Jesus, hoe zoude ik nog weer kunnen zondigen, daar ik geen vrede vind, als ik niet over uwe smarten ween ?

15

lijno H. Magdalena ook ik heb Jesus' lijden dik-

nne. wij Is beschouwd, en nogtans heb ik zoo weinig

nen i bemind en zoo dikwijls weder gezondigd;

van schaamrood sla ik mijne oogen ter neder,

iarm ach, bid voor mij.

en O Maria, Moeder des Ileeren, heb medelijden

met mijn koud en schuldig hart.

, Onze Vader. Wees gegroet.

Ontferm U onzer, Heer, ontferm U onzer.

O God, wees ons, zondaars, genader.

XIV Statie

wt Jesus wordt in een nieuw graf hegraven.

Wij aanbidden U, Christus, en loven U.

Omdat Gij door uw Heilig Kruis de wereld reld verlost hebt.

Magdalena. Hier hoeft het lichaam van mijn mis, Jesus gerust. Hier weende ik nog op den

om morgen der verrijzenis, toen Jesus het graf

te reeds verlaten had. O, goede Jesus hier hebt

be- Gij de arme Magdalena verblijd, want hier zijt

;het Gij haar verschenen, om hare tranen af te

der ¹ droogen. Uwe heerlijkheid is thans groot,

Ede maar het beeld van uwe vernedering en lijden

pen staat nog steeds voor mijnen geest. Ja, zoo

jjne lt; lang ik leef, zal ik treuren over uwe smarten

de en over mijne zonden, die de oorzaak van

mij zooveel lijden waren.

ien, H. Magdalena, dag en nacht moest ik treuren

3de over mijne zonden en over Jesus' lijden, maar

3n- helaas, mijn hart is zoo koud; bid toch voor

iet i mij, dat ik deel moge hebben aan de gevoe

lens, die u steeds bezielden.

i

16

H. Maria, Moeder dos Heeren, heb medelijden met uw arm kind.

Onze Vader. Wees gegroet.

Ontferm U onzer, Hoer, ontferm U onzer.

O God, wees ons, zondaars, genadig^-.

SLOTGEBED.

Heere Jesus, Goddelijke Heiland, ik dank U, dat Gij mij in uwe tegenwoordigheid verdragen hebt: hartelijk dank ook voor de heilige ingevingen, die mijn hart getroffen hebben. Ach, zie toch met medelijden op mijne ellende neder; leer mij weenen en beminnen, weenen over mijne zonden en uwe smarten, en U beminnen, die mij zoo zeer hebt lief gehad. Ach Heer, uwe heiligen smelten in tranen van droefheid en liefde, en ik blijf ongevoelig: het kost mij zelfs moeite om de zonden, die de oorzaak van uw lijden zijn, verre van mij te werpen; wanneer zal er een einde komen aan een' toestand, die voor mij zelfs ondragelijk is.

O Maria, Moeder van mijnen Jesus, bid voor mij, dat ik de zonden vurig mogen haten en Jesus hartelijk beminnen.

H. Maria Magdalena, bid voor mij, dat ik mij steeds herinnere wat Jesus voor mij geleden heeft.

Voeg hierbij Vijf onze Vader, Wees gegroet en Vijf Glorie zij den Vader, ter eere van do Vijf Wonden: en één Onze Vader, Wees gegroet en Glorie zij den Vader, ter intentie van Z. H. den Paus.

TWEEDE OEFENING.

De H. Joannes, de geliefde Leerling van Jesus. geleidt en onderricht ons op den Kruisweg.

VOOKBERICHT.

Het Kruis is het niiddenpixnt der liefde, het is der zou gelijk en kan de koudste harten in liefde doen gloeien. Indien wij met Paulus konden zeggen, dat wij niets kenden dan den gekruisigden Jesns, wij zouden alles in en om Jesus beminnen. Jesus zelf heeft gezegd: Als ik opgeheven zal zijn, dan zal ik alles tot Mij trekken. Ja, het Kruis trekt ons tot Jesiis door de zoete banden der liefde: het verzamelt ons bij Jesus, opdat wij door Jesus ver-eenigd worden met alles wat Jesus bemint en zegent.

Joannes heeft deze kracht van Jesus' Kruis ondervonden. Hij heeft Jesus op den Kruisweg gevolgd; hij stond met Maria, Jesus' Moeder, onder het Kruis. Van het Kruis wederkeerend gloeide zijn boezem van een onmetelijk liefdevuur; hij is gedoopt in Jesus' bloed, en alles wat er vloeit van zijne lippen, is liefde voor Jesus. Het Kruis van Jesus had zijn hart ontstoken, daarom mocht hij uit Jesus' mond hooren: Zoon, ziedaar uwe moeder. Van het

18

Kruis weclerkeerend, beminde hij Maria, zooals een kind zijne moeder lief heeft. Zoo dikwijls hij, volgens het bevel van Jesus, Maria „Moederquot; noemde, zoo dikwijls sprong- zijn hart van blijdschap op. Van het Kruis wederkeerend, beminde hij al de leerlingen van Jesus met een warm en gloeiend hart, want hij heeft gezien wat Jesus voor allen leed, dat Jesus hen ten einde toe beminde. Van het Kruis wederkeerend, beminde hij alle menscheu recht hartelijk, want hij heeft gezien, hoe Jesus allen zegende, voor allen bad, allen de verzoening' aanbood.

Welaan, dat Joannes ons geleide en ons de gevoelens kenbaar make, die zijn hart vervulden bij hot zien van Jesus' lijden.

ALGEMEEN GEBED VAN VOORBEREIDING.

O God, ik aanbid uwe liefde, dewijl Gij uw eenigen Zoon voor mij gegeven hebt, en U, lieve Jesus, dank ik duizendmaal voor de onbegrijpelijke goedheid, die Gij mij betoond hebt, door voor mij aan een schandelijk Kruis te sterven. Uit kinderlijke dankbaarheid en wederliefde kom ik hier om uwen bloedigen Kruisweg te overwegen.

O God, ontvang volgens uwe barmhartigheid de oefening, die ik ga beginnen, als eene erkentenis uwer opperheerschappij, als eene dankzegging voor het groote werk der verlossing, tot verheffing van onze Moeder, de H. Kerk, tot uitroeiing der ketterijen, tot eendracht onder de christen-vorsten, tot be-

19

keering der zondaren en volharding' der rechtvaardigen.

Ik offer U deze oefening op in vereeniging der verdiensten van Jesus Christus, van de H. Maagd Maria en alle heiligen Ik bid U, barmhartige God, om de aflaten, gunsten en genaden, aan de beoefening van den Kruisweg verbonden, te willen toevoegen, zoo aan mij, als aan de zielen in het vagevuur, bijzonderlijk aan N. N.

O goede Jesus, op het punt van uwen smar-telijken Kruisweg te overwegen, buig ik mij diep voor U in liet stof ter neder, helaas! waar de engelen verstomden over zooveel smart en liefde van hunnen Heer, waar de Heiligen in tranen smolten en van wederliefde gloeiden, daar bleef ik steeds onbewogen en koud. Ach, Heer, als ik dan uw lijdensweg overweeg, zie barmhartig neder op de armoede en versteendheid van mijn hart en deel mij de gevoelens van liefde mede, die Joannes bezielden, toen hij wederkeerde van uw smartelijk Kruis.

O Maria, moeder der reine liefde, hoe brandde en gloeide het hart van Joannes toen hij u op Jesus' bevel voor het eerst „Moederquot; noemde; bid toch voor mij dat het Kruis van Jesus mij leere wie Jesus, wie Maria is.

H. Joannes, geleid mij op Jesus' lijdensweg, maak mij bekend met de H. gevoelens, die u bezielden bij het zien van zooveel smart; dat hot Kruis mij leere Jesus te beminnen en alles, wat door Jesus bemind en gezegend wordt.

20

I Statie.

Jesus wordt ter dood veroordeeld.

Wij aanbidden U, Christus, en loven U.

Omdat Gij door uw Heilig¹ Kruis de wereld verlost hebt.

Joannes. Toen ik mijn Goddelijken meester in zulk een' beweenlijken toestand voor Pi-latus zag; toen de Joden in de handen klapten bij het voorlezen van het vonnis, o, toen had ik zoo gaarne geroepen: Zietdaar het Lam Gods, 't welk de zonden der wereld wegneemt. Hij is overgeleverd, omdat Hij het zelf gewild heeft; o, wilt niet spotten met zijne wonden, lacht niet over die smartelijke en smadelijke kroon; Hij zelf heeft ze gezocht, Hij gaat ook vrijwillig^- sterven. Doch niemand wilde begrijpen, en ik weende over zooveel blindheid. Gij ten minste, mijn kind, luister naar mijn woord. O, bemin Hem, die u het eerst heeft lief gehad.

H. Maria, moeder der reine liefde, zie barmhartig neder op mijn koud en ongevoelig hart.

H. Joannes, bid voor mij, dat mijn hart van liefde brande.

Onze Vader. Wees gegroet.

Ontferm U onzer, Heer, ontferm U onzer.

O God, wees ons, zondaars, genadig.

II Statie.

Jesus neemt het zware Kruis op Zijne schouders.

Wij aanbidden U, Christus, en loven U.

Omdat Gij door uw Heilig Kruis de wereld verlost hebt.

Joannes. De Joden juichten toen het Kruis werd aangebracht. Met onverzadelijke blikken staarden zij op het lijdend gelaat van Jesus. Zij hoopten dat Jesus zoude sidderen bij het zien van zijn Kruis. Die blinden! zij wisten niet met welk een brandend verlangen het Goddelijk Lam zijn Kruis had te gemoet gezien. Zoo gaarne had ik toen geroepen: Ziet daar het Lam, 't welk geen rust vindt, zoo lang het niet gedoopt is in zijn bloed. Maar niemand wilde begrijpen, en ik weende over zooveel blindheid. Gij, ten minste, mijn kind, luister naar mijne stem. O bemin Hem, die n het eerst heeft lief gehad.

H. Maria, Moeder der reine liefde, zie barmhartig neder op mijn koud en ongevoelig hart.

H. Joannes, bid voor mij, dat mijn hart brande van liefde.

Onze Vader. Wees gegroet.

Ontferm ü onzer, Heer, ontferm U onzer.

O God, wees ons. zondaars, genadig.

III Statie.

Jesus valt voor den eersten keer onder het Kruis.

Wij aanbidden U, Christus, en loven U.

Omdat Gij door uw Heilig Kruis de wereld verlost hebt.

Joannes. De Joden zagen wel, dat Jesus den zwaren Kruisbalk niet kon dragen; doch onmoedoogend lieten zij Hem voortkruipen, om Hem te bespotten en om Hem te zien bezwijken onder den zwaren last. Hier viel Jesus en zweeg; terwijl zijne vijanden juichten.

22

O, die blinden! zoo gaarne had ik hun toegeroepen : Zietdaar het Lam Gods, 't welk wegneemt de zonden der wereld; het laat zich zwijgend ter slachtbank leiden en heeft geen tegenspraak in zijn mond. Maar niemand wilde begrijpen, en ik weende over zooveel blindheid. Gij, ten minste, mijn kind, luister naar mijne stem. O, wil Hem beminnen, die u zoo heeft lief gehad.

H. Maria, Moeder der reine liefde, zie barmhartig neder op mijn koud en ongevoelig hart.

H. Joannes, bid voor mij, dat mijn hart van liefde brande.

Onze Vader. ]Vees gegroet.

Ontferm U onzer. Heer, ontferm ü onzer.

O God, wees ons, zondaars, genadig.

IV Statie.

Jesus ontmoet zijne bedroefde Moeder.

Wij aanbidden U, Christus, en loven U.

Omdat Gij door uw Heilig Kruis de wereld verlost hebt.

Joannes. Nooit, mijn kind, zult gij de teedere liefde begrijpen, die Jesus voor zijne moeder heeft; nimmer zult gij bevatten, hoezeer Maria haren Zoon bemint. O, gij had dien blik eens moeten zien, dien Jesus hier op zijne Moeder wierp; gij hadt dat bleeke en betraande gelaat van Maria eens moeten aanschouwen; neen, Jesus en Maria zijn niet te scheiden. Zelfs de Joden begrepen dit, want, om Jesus te grieven, stootten zij Maria terug Ja, zij stootten Maria terug, om Jesus te grieven. Wat zoude

ik beginnen ? Ik zweeg en weende : maar gij mijn kind, luister naar mijne stem. O, wil toch, om Jesus' wille, zijne lieve Moeder beminnen

H. Maria, Moeder der reine liefde, uw lijden en uwe tranen zeggen, dat gij mijne moeder zijt; zie. toch barmhartig neder op mijn koud en ongevoelig hart.

H. Joannes, bid voor mij, dat mijn hart brande voor Jesus en Maria.

Onze Vader. Wees gegroet.

Ontferm U onzer, Heer, ontferm U onzer.

O God, wees ons, zondaars, genadig.

V Statie.

Simon wordt gedwongen het Kruis van Jesus te dragen.

Wij aanbidden U, Christus, en loven U.

Omdat Gij door uw Heilig Kruis de wereld verlost hebt.

Joannes. Daar stond Jesus machteloos tus-schen zijne vijanden. Zijn minnelijk gelaat, zijne bloedende wonden, zijn kloppend hart vroegen liefde en Hij vond ze niet. De woestelingen zagen wel, dat Jesus volstrekt onmachtig was om het Kruis te dragen, maar zij dreven den spot met de tranen der moeder en de smarten des Zoons. Zeiven wilden zij het niet dragen en zij wilden ook niet, dat Jesus door een zijner leerlingen geholpen werd. Een ieder, die door tranen toonde, dat hij Jesus liet' had, werd teruggestooten. Simon, een vreemdeling, werd gedwongen, het Kruis te dragen. O mijn kind, ik zag dit

24

alles en weende bitter; o, wil toch Jesus beminnen, die u liet eerst heeft lief gehad.

H. Maria, Moeder der reine liefde, zie barmhartig' neder op mijn koud en ongevoelig hart.

H. Joannes, bid voor mij, dat mijn hart van liefde voor Jesus brands.

Onze Vader. Wees gegroet.

Ontferm U onzer. Heer, ontferm U onzer.

O God, wees ons, zondaars, genadig.

VI Statie.

Veronica droogt het aangezicht van-Jesus af.

Wij aanbidden U, Christus, en loven U.

Omdat gij door uw Heilig Kruis de wereld verlost hebt.

Joannes. Ik was overstelpt van droefheid, daar ik Jesus zoo verlaten tusschen zijne vijanden zag. Ik weende bitter en zag treurig rond, of er dan niemand was, die met mij weende. Toen zag ik Veronica van liefde brandend tot Jesus doordringen. De beulen vloekten en scholden, maar Veronica ging voort en droogde haastig Jesus' aangezicht af. Veronica, gij hebt Jesus verkwikt! O, zoude ik u niet liefhebben, u, die Jesus bemint en over zijne smarten weent. Mijn kind, luister naar mijne stem: als gij Jesus liet hebt, dan moet gij ook zijne leerlingen beminnen. Dit is het bevel des Heeren, dat wij elkander liefhebben. Daaraan moet de wereld zien, dat wij leerlingen van Jesus zijn, dat wij elkander liefhebben. Bemin dan alle leerlingen, alle kinderen van Jesus; bemin een ieder, die den

naam des Heeren aanroept; bemin hen allen, die in de H. Communie op 's Heeren borst hebben gerust. Zij zijn uwe broeders in Jesus Christus.

H. Maria, Moeder der reine liefde, zie barmhartig' neder op mijn koud en ongevoelig' hart.

H. Joannes, bid voor mij, dat mijn hart brande voor Jesus en zijne leerlingen.

Onze Vader. Wees gegroet.

Ontferm U onzer, Heer, ontferm U onzer.

O God, wees ons, zondaars, genadig.

VII Statie.

Jesus valt voor den tweeden keer onder zijn Kruis.

Wij aanbidden U, Christus, en loven U.

Omdat Gij door uw Heilig Kruis de wereld verlost hebt.

Joannes. Zie eens, mijn kind, hoe de booswichten elkander helpen om Jesus te honen. Onwaardige soldaten slaan en stoeten Jesus, die hier nedervalt: de Joden lachen en spotten; anderen roepen: daar ligt Hij nu aan onze voeten. Hij waande zich sterk om ons te wederstaal! ; wat is er nu van zijne wonderen geworden ? waar zijn zijne vrienden '? Hij kan zich zeiven niet redden, en Hij wilde Israël verlossen! Ik zweeg en weende bitter, omdat allen Jesus vervolgden, Waarom, mijn kind, zullen de leerlingen van Jesus de handen niet ineenslaan, om Jesus te dienen'? Luister naar mijne stem: als gij iemand vindt, die Jesus looft en prijst, die Jesus liefheeft en dient, verheug u daarover, bemin hem hartelijk en

26

help hem Jesus beminnen. O, ware het mij gegeven, alle menschen te verzamelen in den dienst en de liefde van Jesus, dan zouden wij eene heilige gemeenschap met elkander hebben en onze gemeenschap zoude zijn met den Vader en zijn Zoon Jesus Christus.

H. Maria, Moeder der reine liefde, zie barmhartig neder op mijn koud en ongevoelig hart.

H. Joannes, bid voor mij, dat mijn hart van liefde brande voor Jesus en de zijnen.

Onze Vader. Wees gegroet.

Ontferm U onzer. Heer, ontferm U onzer.

O God, wees ons, zondaars, genadig.

VIII Statie.

Jesus spreekt tot de weenende vrouwen.

Wij aanbidden U, Christus, en loven U.

Omdat Gij door uw Heilig Kruis de wereld verlost hebt.

Joannes. Hier stond Jesus stil en sprak tot de vrouwen: Dochters van Jerusalem, weent niet over Mij, maar weent over u en uwe kinderen. Neen, Jesus vloekte zijne boosaardige vijanden niet; zijn heilig hart was vervuld van smarte, maar niet van toorn ; het Goddelijk Lam was gedompeld in eene zee van lijden, maar vergat zijne eigene wonden, om te treuren over de toekomstige rampen van zijne vijanden. Eens, mijn kind, heb ik, door valschen ijver vervoerd, het vuur des hemels afgebeden A-oor Jesus' vijanden; toen heeft Jesus mij bestraft, en ik had het verdiend. Neen. wij mogen niet haten hen die Jesus

3t mij bemint; wij mogen niet verwerpen die nog door

_n den Jesus gezegend worden. Mijn kind. bemint gij Je-

-üi wij sus quot;? Bemin dan ook Jesusquot; vijanden en bid voor

- heb- hunne bekeering. Bemin uwe eigene vijanden, die

^jt den u vloeken en u honen. Zegen hen, omdat Jesus

hen zegent.

Ibarm- H. Maria, Moeder der reine liefde, zie barm-

hart. * hartig neder op mijn koud en ongevoelig hart.

■i hart ' H. Joannes, bid voor mij, dat ik in Jesus

n. zelfs mijne vijanden beminne.

Onze Vader. Wees gegroet. ■er. Ontferm U onzer, Heer, ontferm U onzer.

O God, wees ons, zondaars, genadig.

Stctti©.

Jesus valt voor den derden keer onder Mwn. zijn Kruis.

Wij aanbidden 1', Christus, en loven U. ■vereld Omdat Gij door uw Heilig Kruis de wereld

verlost hebt.

sprak Joannes. Uitgeput van krachten, viel Jesus

salem, hier voor den derden keer. Hij viel plat ter

' u en aarde en ontving in al zijne ledematen den

boos- schok: maar 't was nog slechts eene kleinig-

was held. Ach, mijn hart bloedde bij al de gods-

Boorn ; lasteringen en verwenschingen, bij al den spot,

ne zee i bij al de mishandelingen, die Jesus ondervond,

rmden, Mijn kind, indien ik Jesus' goedheid en liefde

ntnpeu niet had gezien, ik zoude hemel en aarde

eb ik, hebben ingeroepen om de booswichten te

sr des straffen; maar thans heb ik gezwegen en ge-

; toen weend. Jesus beminde hen nog: ik was liet

st ver- _aan Jesus schuldig, dat ik hun vergaf: noen,

Jesus , ik mocht niet vloeken, die nog door Jesus

28

gezegend [werden. O mijn kind, wilt gij Jesus liefhebben; bemin en zegen uwe vijanden.

H. Maria, Moeder der reine liefde, zie barm-hartig neder op mijn kond en ongevoelig hart.

H. Joannes, bid voor mij, dat mijn hart van liefde brande.

Onze Vader. Wees gegroet.

Ontferm U onzer. Heer, ontferm U onzer.

O God, wees ons, zondaars, genadig.

X Statie.

Jesus wordt van zijne kleecleren beroofd en met gal gelaafd.

Wij aanbidden U Christus, en loven U.

Omdat Gij door uw Heilig Kruis de wereld verlost hebt.

Joannes. Ik zag de wreede soldaten naderen ; zij wierpen met eenen bitteren glimlach liet Kruis voor de voeten van het Goddelijk Lam ; dan strekten zij hunne vreeselijken armen uit en rukten de kleederen van al die smartelijke wonden. Ik snikte, ik weende overluid, ik sloeg de handen voor mijn aangezicht; maar ik kon mijne oogen van Jesus niet atwenden. O mijn kind, gij had dien geduldiger., vreed-zamen, zachtmoedigen en liefelijken blik van Jesus moeten aanschouwen; dan zouden alle toorn en haat voor altijd gebannen zijn uit uw hart. O, wie kan nog haten, waar Jesus zoo bemint'?

H. Maria, Moeder der reine liefde, zie barmhartig neder op mijn koud en ongevoelig hart.

H. Joannes, bid voor mij, dat mijn hart van liefde brande.

Onze Vader. Wees gegroet.

Ontferm U onzer, Heer, ontferm U onzer.

O God, wees ons, zondaars, genadig.

XI Statie.

Jesus wordt aan het Kruis genageld.

Wij aanbidden U, Christus, en loven U.

Omdat Gij door uw Heilig Kruis de wereld verlost hebt.

Joannes. Ik had den moed niet om op te zien, maar de akelige hamerslagen riepen mij toe wat er plaats iiad. Driemaal ging-ik henen; driemaal keerde k weder, want 't was mij niet mogelijk Jesus te verlaten. O mijn kind, die hamerslagen deden al mijne ledematen beven. Welk eene smart hebben zij aan Jesus veroorzaakt! Nog' klinken zij mij in de ooren, en alleen de herinnering daaraan is genoeg om mij te bewegen, alles voor Jesus te doen. Die hamerslagen doorboorden om wyneniwille Jesus' handen en voeten; en zal ik nog iets aan Jesus weigeren, die hamerslagen doorboorden het hart van Maria; zal ik haar niet liefhebben ? die hamerslagen riepen mij toe, hoe hartelijk Jesus zijne leerlingen lief had; en zal ik hen niet beminnen ? die hamerslagen verkondigden genade en verzoening' aan alle menschen; mag ik dan nog haten hen voor wie Jesus stierf? Mijn kind, luister naar mijne stem: Bemin, doe niets dan beminnen om Jesus, en gij hebt genoeg gedaan.

30

H. Maria. Moeder der reine liefde, zie barm-hartig' neder op mijn kond en ongevoelig hart.

H. Joannes, bid voor mij, dat mijn hart van liefde brande.

Onze Vader. Tfees gegroet.

Ontferm U onzer, Heer, ontferm U onzer.

O God, wees ons, zondaars genadig.

XII Statie.

Jesus sterft aan het Kruis

Wij aanbidden U, Christus, en loven U.

Omdat Gij door uw Heilig Kruis de wereld verlost hebt.

Joannes. Ik stond op een afstand, toen Jesns werd opgeheven: ik had mijn gelaat afgewend ; maar toen zag ik Maria, de moeder van Jesus. Over hare wangen biggelden de tranen, die aanhoudend uit hare rood be-schreide oogen vloeiden; haar aangezicht was doodsbleek, hare smart mateloos. Zij wenkte mij, en met een bevend hart ging ik met haar naar Jesus' Kruis. Daar heb ik veel gezien en gehoord; doch één woord is diep, zeer diep doorgedrongen in mijn hart. Mijn kind, dat woord sprak Jesus tot mij; van af zijn Kruis, in zijn laatste uur, heeft Jesus tot mij gesproken. Hij zeide mij dat Maria mijne moeder, en ik haar zoon zoude zijn, O mijn Jesus, Gij w^Tist het wel, ik zoude nooit uwe moeder vergeten hebben; maar ik dank U, dat Gij haar aan mij gegeven hebt. O, nu ben ik zoo gelukkig ; ik zal Maria eeren, ik zal

Maria liefhebben, en ik weet, dat dit zoo aangenaam aan mijn Jesns is.

O Maria, Moeder der reine liefde, zie barmhartig neder op mijn koud en ongevoelig hart.

H. Joannes bid voor mij, dat ik Jcsus en Maria vurig moge. beminnen.

Onze Vader. Wees gegroet.

Ontferm U onzer. Heer, ontferm U onzer.

O God, wees ons, zondaars, genadig.

XIII Statie.

Het gestorven lichaam van Jesus wordt van het Kruis afgenomen.

Wij aanbidden L', Christus, en loven U.

Omdat Gij door uw Heilig Kruis de wereld verlost hebt.

Joannes. Toen Jesus gestorven was, bleef ik met Maria bij het Kruis. Ik naderde tot haar, maar durfde haar niet zeggen: Moeder, zie hier uw kind. Maria, die nog bitter weende, sprak tot mij : Mijn zoon, blijf hier en help mij Jesus begraven. Ik had niet opgehouden met weenen, maar toen ik dat zoete woord van Maria hoorde, toen ontschoot eene glinsterende traan aan mijn oog. O, ik mocht dan de eenigste behoefte van mijn hart bevredigen. Ik mocht de laatste zorgen wijden aan Jesus' heilig lichaam en tevens zijne H. Moeder dienen. Mijn kind, luister naar mijne stem: als gij Jesus waarlijk lief hebt, dan zal het eene groote vreugde voor u zijn, Jesus' heilig lichaam met eerbied in de H. Communie te ontvangen en Maria, zijne lieve moeder ie eeren.

32

O Maria, Moeder der reine liefde, zie barmhartig neder op mijn koiid en ongevoelig hart,

H. Joannes, bid voor mij, dat mijn hart van liefde brande.

Onze Vader, ll'ees gegroet.

Ontferm U onzer, Heer, ontferm U onzer.

O God, wees ons, zondaars, genadig.

XIV Statie.

Het lichaam van Jesus wordt in een nieuw graf gelegd.

Wij aanbidden U, Christus, en loven U.

Omdat Gij door uw Heilig Kruis de wereld verlost hebt.

Joannes. Al de vijanden van Jesus waren vertrokken. O, hoe gelukkig waren wij thans! Ongestoord konden wij mi over Jesus' wouden weenen, niemand hinderde ons, als wij den vrijen loop aan onze droefheid gaven. Wij mochten nu Jesus' lichaam zuiveren; wij mochten nu zijne gewonde ledematen kussen en balsemen; wij mochten zijn H. Lichaam op onze eigene schouders eerbiedig ten grave brengen. O, mijn kind, hoe zoet is het, in gezelschap van Jesus' moeder en vrienden te zijn; hoe zoet, elkander te helpen en op te wekken in den dienst van Jesus! Luister dan naar mijne stem: bemin alle menschen, maar vlucht de vergadering der boosdoeners ; zoek de vrienden van Jesus op; verheug u met hen Jesus te kunnen loven, Jesus te eeren, aan Jesus' borst uit te rusten in de H. Com-munie, want dit is reine liefde.

H. Maria, Moeder der reine liefde, zie barmhartig neder op mijn koud en ongevoelig hart.

H. Joannes, bid voor mij, dat mijn hart van liefde brande.

Onze Vader. Wees gegroet.

Ontferm U onzer, Heer, ontferm U onzer.

O God, wees ons, zondaars, genadig.

SLUITOEEED.

Hartelijk dank, lieve Jesus, voor de H. verlichtingen en inspraken, die Gij mij gedurende deze oefening geschonken hebt. Ja, ik zal U beminnen, innig liefhebbeu U, die voor mij aan het Kruis gestorven zijt. Het zal mij steeds eeue vreugde zijn, als ik naderen mag tot uw tabernakel, om U met een van liefde kloppend hart te aanbidden; eene groote vreugde, als ik aan uw borst mag' rusten in de H. Communie. Ik bemin U, Heere Jesiis, en daarom zal ik zoo gaarne uwe lieve Moeder eeren, ik bemin U en ai uwe leerlingen, al degenen, die luisteren naar uwe stem, die gelooven aan uw woord en uitrusten aan uwe borst; ik bemin U en ook al de zondaren, al de ongeloovigen en al uwe vijanden, want Gij zijt voor allen gestorven en biedt aan allen uwe genade aan; ja, ik zal voor hen bidden, omdat het U zoo aangenaam is. Ik bemin U, Heere Jesus, en, uit liefde tot U, omhels ik al mijne vijanden. O zoete en minnelijke Jesus, uw hart was nooit verbitterd; zie. ik verban, uit liefde tot U, alle haat en afkeer uit mijn

3

34

hart. Zegen, goede Jesus, deze gevoelens, die Gij door uw H. Kruis in mijn hart hebt opgewekt, en geef mij de genade, dat ik de vergaderingen der zondaren vluchte, om slechts mijn genoegen te vinden in het gezelschap uwer kinderen, in het gezelschap van hen, die U loven. Amen.

H. Maria, Moeder der reine liefde, zie barmhartig neder op het koud en ongevoelig hart van uw kind. Help mij het vuur van Jesus' liefde in mijn hart bewaren, Amen.

H, Joannes, bid voor mij, dat ik steeds beminnen moge, zooals gij mij, volgens het bevel van Jesus, geleerd hebt te beminnen. Amen.

Zes Onze Vader. Zes Wees gegroet. Zes Glorie zij den Vader.

DERDE OEFENING.

Jozef van Arimathea geleidt en onderricht ons op den Kruisweg.

VOOBBERICHT.

Jozef van Arimathea, een rijk en aanzienlijk man, had eene hooge betrekking' onder de Joden. Wellicht behoorde hij tot den groeten raad, die Josns in het huis van Caiphas veroordeeld had: maar zeker is het, — want dit bevestigt ons de Evangelist Lukas — dat Jozef geen deel heeft genomen in de booze aanslagen van dien Raad. Hij heeft deze aanslagen van priesters en schriftgeleerden afgekeurd : maar wij zien toch niet, dat hij van zijn aanzien en invloed gebruik heeft gemaakt, om Jesus openlijk te verdedigen. Integendeel, de H. Joannes verhaalt ons, dat Jozef gebukt ging onder menschelijk opzicht en geen moed genoeg had om Jesus openlijk aan te hangen. Deze menschenvrees heeft hem beheerscht tot aan den dood des Heeren: want toen hij zag, dat Jesus gestorven was, toen ging hij stoutmoedig naar Pilatus, en verzocht het lichaam des Heeren te mogen begraven. Toen heeft hij zijn uiterste best gedaan om, door uitwendig eerbetoon jegens het lichaam van Jesus, te vergoeden waarin hij vroeger ontbroken had.

36

Welaan, dat Jozef ons geleide en verhale, hoe het Kruis van Jesus hem geleerd heeft, alle menschelijk opzicht met voeten te treden.

ALGEMEEN GEBED VAN VOORBEREIDING.

O God, ik aanbid uwe liefde, dewijl Gij uw' eenig'en Zoon voor mij gegeven hebt, en ü, lieve Jesus, dank ik duizendmaal voor de onbegrijpelijke goedheid, die Gij mij betoond hebt, door voor mij aan een schandelijk Kruis te sterven. Uit kinderlijke dankbaarheid en wederliefde kom ik hier om uwen Moedigen Kruisweg te overwegen.

O God, ontvang volgens uwe barmhartigheid de oefening, die ik ga beginnen, als eene erkentenis uwer opperheerschappij, als eene dankzegging voor het groote werk der verlossing, ter verheffing van onze Moeder de H. Kerk, tot uitroeiing der ketterijen, tot eendracht onder de christen-vorsten, tot bekeering der zondaren en volharding dei-rechtvaardigen.

Ik offer U deze oefening op, in vereeniging der verdiensten van Jesus Christus, van de H. Maagd Maria en alle Heiligen. Ik bid U, barmhartige God, om de aflaten, gunsten en genaden, aan de beoefening van den Kruisweg-verbonden, te willen toevoegen, zoo aan mij, als aan de zielen in het vagevuur, bijzonder aan N. N.

O Jesus, op het punt van U op uwen hei-

37

ligen Kruisweg te volgen, kniel ik in ootmoed voor U neder. Ach, waar uwe heiligen en dienaren van liefde gloeiden, daar blijf ik koud en ongevoelig; waar zoo velen, bij het overwegen uwer smarten, door een heilig vuur werden aangegrepen, om kloekmoedig voor U de grootste offers te brengen, daar blijf ik kleinmoedig en werkeloos. Ik zie uw Kruis en hoor uw' apostel roepen; 0, laat ons uitgaan, de schande en smaadheid van Jesus dragende; maar ik beef terug voor alle vernedering en hoon ; de gedachten : Wat zullen de menschen wel zeggen, is alleen genoeg om mij van deugd en plicht af te schrikken. Goede Jesus, door tiw Kruis hebt Gij de wereld overwonnen en zie, de wereld heerscht nog over mij door het zware juk van het menschelijk opzicht. Genees mijn hart en verlos mij van de slavernij der wereld, zooals gij eens Jozef van Arimathea daarvan verlost hebt ; dat uw Kruis dan voor mij een geneesmiddel zij, zooals het voor Jozef van Arimathea was.

H. Maria, schrik der hel, zie neder op uw arm kind, 't welk als een rietstok beeft onder het juk der wereld; verwerf mij de genade om moedig de schande van Jesus te dragen.

I Statie.

Jesus wordt ter dood veroordeeld.

AVij aanbidden U, Christus, en loven U.

Omdat Gij door uw Heilig Kruis de wereld verlost hebt.

Jozef. Ik stond van verre, toen Jesus ver-

38

oordeeld werd. Twee aandoeningen overmeesterden mijn hart: diepe droefheid over het lijden des Heeren, en groote vrees dat men uit mijne tranen zonde zien, dat ik een leerling van Jesus was. O, hadde ik gedurfd, hoeveel had ik kunnen zeggen om dc vijanden te beschamen en Jesus te verdedigen, want ik had dien gloeienden haat, die listen en booze aanslagen van Jesus' vijanden van nabij gezien; ik wist wat die booswichten al beraamd hadden, om het volk te misleiden en Pilatus tot een onrechtvaardig vonnis te dwingen ; maar ik was een lafhartige, ik vreesde hun toorn.

O goede Jesus, hoe menigmaal hoorde Ik uw heilig woord, deugd en godsdienst bespotten ; hoe menigmaal werd mijn hart bedroefd door zondige gesprekken: maar ik verborg mijne droefheid, en durfde U niet verdedigen, uit menschenvrees.

O Maria, vraag voor uw kind eene sterke deugd.

Onze Vader. Wees gegroet.

Ontferm U onzer. Heer, ontferm U onzer.

O God, wees ons zondaars, genadig.

II Statie.

Jesus neemt het Kruis op Zijne schouders.

Wij aanbidden U, Christus, en loven U.

Omdat Gij door uw Heilig Kruis de wereld verlost hebt.

Jozef. Jesus werd het Kruis op de schouders gelegd. Ik beefde van verontwaardiging.

39

toen ik zag' dat priesters en schriftgeleerden met een helsch genoegen Jesus' veruedering en smarten aanschouwden. O, dacht ik bij mij zeiven, hoe lang zullen die booswichten meester zijn ? hoe lang zullen zij met de vernedering van mijn Jesus spotten ? Ach, Pilatus, waarom hebt gij hen niet van uwen rechterstoel weggejaagd'? Zóó zuchtte ik, maar ik zelf had niets gedaan om Jesus te verdedigen.

O goede Jesus, hoe dikwijls liet ik mij vrees aanjagen door een of twee zondaren. Ik vreesde hun spot en hunne bedreiging, en zweeg waai ik spreken moest. Wee mij, lafhartige, ik heb gelachen om hunne ongebonden taal, ja, ik lachte uit louter men-schenvrees.

O Maria, vraag voor uw kind eene sterke deugd.

Onze Vader. Wees yegroet.

Ontferm U onzer, Heer, ontferm U onzer.

O God, wees ons, zondaars, genadig.

III Statie.

Jesus valt den eersten keer onder Zijn Kruis.

Wij aanbidden tl Christus, en loven U.

Omdat Gij door uw Heilig Kruis de wereld verlost hebt.

Jozef. Daar viel Jesus voor den eersten keer! Mijn hartquot; bloedde; tranen sprongen uit mijne oogeu: maar helaas! O, goede Jesus, vergeef het mij: ja, ik wendde mijn aangezicht af, ik vreesde, dat uwe vijanden mijne

40

smart en tranen zonden zien ; ik schaamde mij, te toonen, dat ik U lief had.

O goede Jesus, ook ik heb mij over U geschaamd. Ik liet mijne gebeden en vrome gewoonten achter; ik verwaarloosde de H. Sacramenten; ik durfde U niet op uwen Kruisweg volgen, uit vrees voor de menschen.

O Maria, vraag voor uw kind eene sterke deugd.

Onze Vader. JVees gegroet.

Ontferm U onzer, Heer, ontferm U onzer.

O God, wees ons, zondaars, genadig.

IV Statie.

Jesus ontmoet zijne bedroefde Moeder.

Wij aanbidden U, Christus, en loven ü.

Omdat Gij door uw Heilig Kruis de wereld verlost hebt.

Jozef. O, Hoe groot was hier Maria! De leerlingen waren verstrooid en stonden van verre; ik en vele van Jesus' vrienden, wij verborgen onze tranen, uit vrees voor de Joden. 'sHeeren vijanden, deden dan ook wat zij wilden, zelfs Pilatus durfde hen niet wederstaan, Maria alleen treedt hen onder de oogen; zij bedekt hare smarte niet; een ieder mag zien, dat zij de moeder is van den verguisden Jesus. Kan zij niets voor Jesus doen; zij wil ten minste in zijne vernedering deelen. Maria heeft mij hier geleerd^ de edele en heilige vrijmoedigheid hoog te schatten. Toen ik Maria zag, toen rees bij mij het verlangen op, om openlijk te toonen wie ik was.

41

O goede Jesus, geef mij eene heilige vrijmoedigheid.

O Maria, vraag voor uw kind eene sterke deugd.

Onze Vader. Wees gegroet.

Ontferm U onzer. Heer, ontferm U onzer.

O God, wees ons, zondaars, genadig.

V Statie.

Simon wordt gedwongen het Kruis van Jesus te dragen.

Wij aanbidden U, Christus, en loven LT.

Omdat Gij door uw Heilig Kruis de wereld verlost hebt.

Jozef. O! Simon, ik zal mij wel wachten, uwen onwil te veroordeelen. Ik, een leerling, een vriend des Heeren, ik stond van verre; ik onderdrukte mijne liefde en smart, uit vrees voor smaad en hoon; hoe zoude ik van u, een vreemdeling, kunnen vorderen, wat ik zelf niet deed? Gij hebt geweigerd, o, Simon en ik draag de schuld uwer weigering, want gij hebt zeker gedacht: allen haten Jesus, en niemand verdedigt Hem; waarom zal ik mij zijner aantrekken'? Helaas ! hadde ik gedurfd en gesproken ; anderen zouden zich aan mijne zijde hebben geschaard, want ik bezat invloed en aanzien. Wee mij, ellendige! mijne lafhartigheid draagt schuld aan Jesus' lijden.

O goede Jesus, hoeveel kwaads had ik kunnen beletten, hoeveel goeds bevorderen, wanneer de menschenvrees mij de mond niet gesloten en de handen gebonden had. Geef

42

mij nu, door de kracht van uw Heilig Kruis, eene edele vrijmoedigheid.

Heilige Maria, vraag voor uw kind eene sterke deugd.

Onze Vader. it^rees gegroet.

Ontferm U onzer. Heer, ontferm U onzer.

O God, wees ons, zondaars, genadig.

VI Statie.

Veronica droogt het aangezicht van Jesus af.

Wij aanbidden U, Christus, en loven U.

Omdat Gij door uw Heilig Kruis de wereld verlost hebt.

Jozef. Het deed mij goed te zien, dat Veronica door de woeste menigte drong, de spot- en scheldwoorden trotseerde en openlijk het aangezicht van Jesus afdroogde. Maar aan den anderen kant schaamde ik mij ook over mijne lafhartigheid. O Veronica, gij zijt de, priesters onder de oogen getreden en hebt hun getoond, dat gij Jesus lief hadt; ik daarentegen stond van verre en durfde nog tot niets besluiten.

Ach, Heere Jesus, ook ik ontvang eene harde les van deze heilige vrouw. Zij durft in tegenwoordigheid uwer bittere; vijanden, wat ik in wereldsche gezelschappen niet durfde; ja, zij durft hier openlijk toonen, dat zij ü lief heeft. Door de kracht van uw H. Kruis, genees mijne lafhartigheid, opdat ik U overal én openlijk eere én nooit mijne liefde jegens U, uit vrees voor de menschen, verberge.

43

H. Maria, vraag voor uw kind eene sterke deugd.

Onze Vader. Wees gegroet.

Ontferm U onzer, Heer, ontferm U onzer.

O God, wees ons, zondaars, genadig.

VII Statie.

Jesus valt voor den ticeeden keer onder het Kruis.

Wij aanbidden U, Christus, en loven U.

Omdat Gij door uw Heilig Kruis de wereld verlost hebt.

Jozef. Mijn hart sidderde van verontwaardiging, toen ik het hoongelach, de bittere spotternijen, de minachtende gebaren der priesters en schriftgeleerden opmerkte, bij den tweeden val van Jesus. Die booswichten, zoo dacht ik, gebruiken al hun invloed om het volk teg'en Jesus op te hitsen: moet ik Jesus dan niet beschermen en verdedigen? Nu ontstond er in mijne ziel een hevige worsteling; ik werd als gedreven om voor Jesus op te treden: het kostte mij moeite te zwijgen, en toch overwon de menschenvrees ; zij sloot mij wederom deil mond, dien ik reeds tot spreken geopend had.

Ach, Heere Jesus, hoe dikwijls voelde ik mij verplicht om de zonde af te keuren en het goede te verdedigen; ik opende reeds den mond tot spreken, maar lafhartige vrees deed mij weder zwijgen. Door de kracht van uw heilig kruis, genees mijne lafhartigheid.

44

H. Maria, vraag voor uw kind eene sterke deugd,

Onze Vader. Wees gegroet.

Ontferm U onzer, Heer, ontferm U onzer.

O God, wees ons, zondaars, genadig.

VIII Statie.

Jesus spreekt tot de weenencle vrouwen.

Wij aanbidden U, Christus, en loven U.

Omdat Gij door uw Heilig Kruis de wereld verlost hebt.

Jozef. Heere Jesus, hoe groot waart Gij hier in al uwe zwakheid en vernedering. Gij staat stil en spreekt tot de weenende vrouwen, en terwijl Gij spreekt, durft niemand U storen. Uwe wreedste vijanden staan met U stil en zijn genoodzaakt te wachten, tot dat Gij gesproken hebt. Zij, die meenden, dat zij U overwonnen hadden, hoorden hier uit uwen mond, dat geen lijden uwe grootheid kon breken, geen vernedering U kon ter neder slaan. Neen, zegt Gij, weent niet over Mij, maar weent over u zeiven. Toen uwe vijanden dit hoorden, sidderden zij; zij knarsten op hunne tanden, want hun eigen hart zeide, dat Gij te groot waart om door hen overwonnen te worden. O, hoe dwaas was ik, dat ik vreesde voor menschen, die reeds sidderden op de stein van den lijdenden Jesus.

Heer Jesus, door den adem van uw mond zult Gij uwe vijanden dooden, en nochtans heb ik hen meer gevreesd dan U Door de kracht van uw heilig Kruis, genees nijne laf-

45

hartigheid en geef mij de edele vrijmoedigheid, die groot maakt in de diepste vernedering.

H. Maria, vraag voor uw kind eene sterke deugd.

Onze Vader. JVees gegroet.

Ontferm U onzer, Heer, ontferm U onzer.

O God, wees ons, zondaars, genadig.

IX Statie.

Jesus valt voor den derden keer onder het Kruis.

Wij aanbidden U, Christus, en loven U.

Omdat Gij door uw Heilig' Kruis de wereld verlost hebt.

Jozef. Toen ik Jesus voor den derden keer zag vallen, lied won g ik mijne tranen niet meer. Ofschoon ik nog altijd van verre stond, ik had toch geen zorg meer om mijne tranen te verbergen. Menig vijand van Jesus kon reeds zien, dat ik Jesus lief had. O goede Jesus, 't was meer dan tijd; wij waren reeds op Golgotha aangekomen, de smarten en vernederingen waren mateloos; hoe konde ik nog aan mij zeiven denkon uit lafhartige menschen-vrees ?

O goede Jesus, ik was getuige van de gruwelijkste zonden; ik zag U beleedigd door goddelooze gesprekken, en ik was lafhartig genoeg om aan mij zeiven en mijne eer te denken, terwijl uw heilige naam en uwe glorie werden aangerand. Door de kracht van uw H. Kruis, genees mijne lafhartigheid.

H. Maria, vraag voor uw kind eene sterke deugd.

46

Onze Vader. Wees gegroet.

Ontferm U onzer, Heer, ontferm U onzer.

O God, wees ons, zondaars, genadig.

X Statie.

Jesus wordt van zijne ideederen beroofd en met gal gelaafd.

Wij aanbidden U, Christus, en loven U.

Omdat Gij door uw Heilig Kruis de wereld verlost hebt.

Jozef. Toen ik zag, dat men het Kruis voor Jesus voeten wierp, en Hem de kleederen uitrukte, toen twijfelde ik niet meer, of de priesters zouden hun doel bereiken. Ik zag nu met zekerheid, wat ik voor eenige dagen nog niet wilde gelooven ; ik zag, dat Jesus zoude sterven. Maar nu was ook mijn besluit onherroepelijk gemaakt: voor altijd zoude ik met de vijanden van Jesus breken, nooit zoude men mij weer in den raad der boosdoeners zien: nooit zoude ik hunne achting en vriendschap zoeken, en moest ik ook door hen gesmaad en vervolgd worden, niets zoude mij beletten, openlijk een leerling van Jesus te zijn.

O goede Jesus, ik bedelde de vriendschap en de achting van hen, die U dagelijks met de gal hunner zonden laven; ik was lafhartig genoeg, om uit menschenvrees mijr,. plicht te kort te doen en mijn geweten tot zwijgen te brengen. Door de kracht van uw heilig Kruis, geef mij eene edele vrijmoedigheid, opdat ik openlijk en ondubbelzinnig U toebehcore.

47

H. Maria, vraag- voor uw kind eene sterke deugd.

Onze Vader. Wees gegroet.

Ontferm U onzer, Heer, ontferm U onzer.

O God, wees ons, zondaars, genadig^-

XZ Statie.

Jesus wordt aan het Kruis genageld.

Wij aanbidden U, Christus, en loven U.

Omdat Gij door mv Heilig Kruis de wereld verlost hebt.

Jozef. Toen de wreede hamerslagen akelig klonken over Golgotha's kruin: toen de lucht ■weergalmde van de bloedkreten der Joden, toen vloeiden mijne tranen in overvloed, ik snikte overluid. Ik verborg mijne droefheid niet; ik hoopte zelfs, dat Jesus' vijanden mijne tranen zonden opmerken. Zij hebben ze opgemerkt en dreven er den spot mede, maar ik verheugde mij, dat ik daardoor eenigszins de oneer herstelde, die ik Jesus door mijne lafhartigheid had aangedaan. Helaas! eerst op Golgotha kon men zien, dat ik een leerling van Jesus was.

O, goede Jesus, door de kracht van uw H. Kruis, genees mijne lafhartigheid en als de boosheid toeneemt, vermeerder dan ook mijne vrijmoedigheid, opdat ik strijde voor uwe eer.

H. Maria, vraag voor uw kind eene sterke deugd.

Onze Vader. Wees gegroet.

48

Ontferm U onzer, Heer, ontferm U onzer.

O God, wees ons, zondaars, genadig.

XII Statie.

Jesus sterft aan het Kruis.

Wij aanbidden U, Christus, en loven U.

Omdat Gij door mv Heilig' Kruis de wereld verlost hebt.

Jozef. Ik zag priesters en schriftgeleerden in dolle woede het Kruis omgeven; ik zag hoe zij hunne handen ophieven tegen Jesus, die in namelooze smart tusschen twee moordenaren hing. Mijn hart was gebroken van droefheid, ik stond daar in stomme smart. Ach, goede Jesus, zoo dacht ik bij mij zeiven, waarom was ik zoo lafhartig'? waarom heb ik ü niet verdedigd, toen het nog tijd was? maar wat zal ik thans voor U doen, thans, nu uwe vijanden meester zijnquot;? Toen gevoelde ik weder eene groote begeerte om de boosdoeners te beschamen en de ergernis te herstellen, die ik door mijne lafhartigheid gegeven had; ik maakte het vaste besluit om daartoe de eerste gelegenheid aan te grijpen.

O goede Jesus, Gij hebt voor mij smaad en vernedering gedragen tot in den dood; door de kracht van uw H. Kruis; genees mijne lafhartigheid, opdat ik met vreugde oneer en schande, spot en hcon voor U verdrage.

H. Maria, vraag voor uw kind eene sterke deugd.

Onze Vader. Wees gegroet.

49

Ontferm U onzer, Hoer. ontferm L' onzer.

O God, wees ons, zondaars, genadig^-.

XIII Statie.

Het Lichaam van Jems wordt van het Kruis afgenomen.

Wij aanbidden U, Christus, en loven U.

Omdat Gij door uw Heilig Kruis de wereld verlost hebt.

Jozef. Ik wist, dat de Joden het lichaam van Je,sus ook na den dood wilden mishandelen. maar ik had reeds besloten voor Jesus' eer te strijden, en zag¹ thans gelegenheid mijn besluit te volvoeren. Ik ging naar Pilatus. De Joden zagen mij gaan en knarsten op hunne tanden, maar ik verheugde mij daarover en besloot alles te doen. wat in mijn vermogen was, om Jesus met de grootste eer te begraven. Zij hebben Jesus gehaat, bespot en vervolgd, welaan, zoo dacht ik, dat zij mij ook bespotten, haten en vervolgen, dan zal ik gelukkig genoeg zijn om mijne lafhartigheid eenigszins te herstellen. Met deze gedachte ging ik stoutmoedig naar Pilatus, ik vroeg om het lichaam des Heeren te mogen begraven, en de landvoogd stond het mij toe.

O goede Jesus, door de kracht van uw heilig Kruis, genees mijne lafhartigheid eu geet mij de genade, voor de eer van uwen heiligen naam met moed, hoon en smaad te dragen.

H. Maria, vraag voor uw kind eene sterke deugd.

4

50

Onze Vader. Wees gegroet.

Ontferm U onzer, Heer, ontferm U onzer.

O God, wees ons, zondaars, genadig.

XIV Statie.

Jesus wordt in een nieuw graf begraven.

Wij aanbidden ü Christus, en loven U.

Omdat Gij door mv Heilig Kruis de wereld verlost hebt.

Jozef. Ik kan niet zeggen hoe gelukkig ik was, toen ik Jesus' lichaam door de Joden zoo mishandeld, met kostbaren balsem mocht zalven: hoe gelukkig, toen ik openlijk dat H. lichaam ten grave mocht dragen : hoe gelukkig, als ik dacht, nu zal ieder inwoner hooren, dat Jesus begraven is in het nieuwe graf van Jozef van Arimathea. Toen wij van het graf wederkeerden, toen drukte ik Nikodemus de hand, wij weenden beide, omdat wij vroeger zoo lafhartig geweest waren, de vijanden van Jesus te vreezen ; wij beloofden elkander, voortaan ons openlijk als leerlingen van Jesus te toonen en gaarne om Jesus alles, zelfs den dood te lijden.

O Jesus, door de kracht van uw heilig Kruis, genees mijne lafhartigheid en geef mij de genade, dat ik met blijdschap om Uwentwil spot en hoon, vervolging en lijden onderga.

H. Maria, vraag voor uw kind eene sterke deugd.

Onze Vader. Wees gegroet.

Ontferm U onzer. Heer, ontferm U onzer.

O God, wees ons, zondaars, genadig.

51

SLUIT GEBED.

Ik dank U, lieve Jesus, voor de verlichtingen opwekking', die Gij mij in dit uur geschonken hebt. Thans zie ik duidelijk, hoezeer ik U door mijne lafhartigheid beleedigd heb. Ach Heer, uit menschenvrees heb ik goedgekeurd wat mijn geweten veroordeelde, uit menschelijk opzicht heb ik somtijds deugd en godsdienst bespot; ik sprak waar ik moest zwijgen, ik zweeg waar ik spreken moest, en ik lachte waar ik treuren moest over ongebonden en zondige gesprekken. Dagelijks bid ik: Geheiligd zij Uw naam, maar de glorie van uw naam ging mij niet ter harte. U liet ik honen en bespotten, uit vrees, dat ik uwen smaad en vernedering zoude deelen. O, goede Jesus, ik veroordeel mijne lafhartigheid, openlijk zal ik aan de wereld toonen, dat ik U bemin en uw glorie zoek. O, hoe gelukkig zal ik zijn, wanneer de wereld mij bespotten zal, omdat ik uw leerling ben. Heere Jesus, dooide kracht van uw heilig Kruis, geef mij de genade en den moed om uwen smaad te dragen. Amen.

O Maria, gij hebt het meest in dien smaad gedeeld, neem uw kind bij de hand, geleid mij onder het Kruis van Jesus, opdat ik daar sterkte en moed vinde om het menschelijk opzicht te trotseeren. Amen.

Zes onze Vader. Zes Wees gegroet. Zes glorie zij den Vader.

VIERDE OEFENING. Voorbereiding toi eene goede biecht.

VOORBERICHT.

Gccnc betere voorbereiding' tot de biecht, dan eene godvruchtige oefening van den Kruisweg. De moordenaar, die aan Jesus rechterzijde hing, was wel gelukkig, met Jesus dien smartelijken weg te mogen afleggen; geen wonder, dat hij ten laatste openlijk zijne schuld beleed en om vergeving vroeg.

Menigeen, die thans onachtzaam, nalatig', met weinig vrucht, ja wellicht tot groot nadeel biecht, zon een beter gebruik maken van dit H. Sacrament, als hij vooraf den Kruisweg' bewandelde. Men zal zich misschien hiervan verschoonen, omdat, bij gelegenheid der biecht, de tijd tot de Kruiswegoefening' ontbreekt. Wanneer dit het geval is, zal men reeds eenige dagen te voren den Kruisweg' kunnen houden, als voorbereiding tot eene goede biecht.

Vooral tot den zondaar, die zich met God verzoenen wil, mag men zeggen: O mensch, sta een oogenblik stil, en zie, of er eene smart zij, gelijk aan de smart, die Jesus om uwe zonden onderging. Gelukkig' de zondaar, die in de wonden van Jesus de afschuwelijkheid zijner zonden en de barmhartigheid des Heeren leest!

53

ALGEMEEN GEBED VAN VOORBEREIDING.

O God, ik aanbid uwe liefde, dewijl Gij uw' eenigen Zoon voor mij gegeven hebt, en U, lieve Jesus, dank ik duizendmaal voor de onbegrijpelijke goedheid, die Gij mij betoond hebt, door voor mij aan een schandelijk Kruis te sterven. Uit kinderlijke dankbaarheid en wederliefde kom ik hier, om uwen bloedigen Kruisweg te overwegen.

O God, ontvang volgens uwe barmhartigheid de oefening die ik ga beginnen, als eene erkentenis uwer opperheerschappij als eene dankzegging voor het groote werk der verlossing, tot verheffing van onze Moeder de H. Kerk, tot uitroeiing der ketterijen, tot eendracht onder de christen-vorsten, tot de bekeering der zondaren en volharding der rechtvaardigen.

Ik offer U deze oefening op, in vereeniging der verdiensten van Jesus Christus, van de H. Maagd Maria en alle Heiligen. Ik bid U, barmhartige God, om de aflaten, gunsten en genaden, aan de beoefening van den Kruisweg verbonden, te willen toevoegen, zoo aan mij als aan de zielen in het vagevuur, bijzonder aan N. N.

O goede Jesus, zie hier mij, armen zondaar, aan uwe voeten neergeknield: ach, mijn hart is zoo koud en ongevoelig, zoo onboetvaardig en versteend: bij uw heilig Kruis kom ik een geneesmiddel voor al mijne kwalen zoeken.

54

Mijne hartstochten verblinden mij zoo zeer,

dat ik de boosheid der zonde niet meer inzie, de wereld sleepte mij door woord en voorbeeld zoo ver mede, dat ik het kwade goed,

en het goede kwaad noemde, en de duivel gaf mij allerlei voorwendsels aan de hand om mijne boosheid te verschoonen. i

Barmhartige Samaritaan, mijne ziel ontving zoo vele en zoo diepe wonden: zie neder op een ongelukkige, die de grootste behoefte heeft aan genade en waarheid.

Ja, lieve Jesus, aan genade en waarheid! Dat uw heilig Kruis mij leere wat waarheid is; want uitvluchten en verschooningen, voorwendsels en valsche spreekwoorden der wereld, zelfbedrog en verblinding kunnen mij van de toekomstige wraak niet redden. Door uw heilig Kruis, ruk den blinddoek weg, die mij de boosheid der zonde verbergt, opdat ik siddere voor uwe rechtvaardigheid en genade vrage. Genade, Heere Jesus, genade; verteeder mijn hart door den balsem uwer genade, opdat ik aan uwe voeten weene en in de bitterheid des harten mijne zonden belijde.

O Maria, toevlucht der zondaren, geleid mij naar het Kruis van uwen Zoon en leer mij de boetvaardigheid.

I Statie.

Jesus tcordt ter dood veroordeeld.

Wij aanbidden U, Christus, en loven U.

Omdat Gij door uw Heilig Kruis de wereld verlost bobt.

Sla uwe oog'en op en zie de wreede kroon en de bloeddroppelen, die zij perst uit 's Heeren gezegend hoofd, die verscheurde schouders: dat bleeke gelaat en die uitgedoofde oog-en, hoor de moordkreten der Joden en het vonnis van Pilatus. Hebt gij ooit zooveel ellende bij zooveel verlatenheid gezien'? Niemand spreekt voor Jesus; daar staat Hij letterlijk alléén met zijne wonden en zijne kroon. Zóó zal de onboetvaardige zondaar eens voor Gods rechterstoel staan: alléén met zijne zonden.

O goede Josus, de dwaze gesprekken en zondige voorbeelden der wereld hebben mij verblind ; neen, ik zal niet langer met Gods rechtvaardigheid spotten ; in de bitterheid mijns harten zal ik mijne zonden belijden.

H. Maria, geleid mij naar het Kruis van Jesus en leer mij de boetvaardigheid.

Onze Vader. JVees gegroet.

Ontferm U onzer, Heer, ontferm U onzer.

O God. wees ons, zondaars, genadig.

II Statie.

Jesus neemt hef zware Kruis op Zijne schouders.

Wij aanbidden U, Christus, en loven L'.

Omdat Gij door uw Heilig' Kruis de wereld verlost hebt.

Wie is Hij, die daar tusschen twee moordenaren staat te wachten op zijn Kruisquot;? Hij is Jesus, de Zoon van den levenden God. De Engelen weenen over zooveel smaad en vernedering van hun Heer. Maar Jesus beklaagt zich niet: neen, met liefde neemt Hij

VIERDE OEFENING. Voorbereiding tot eene goede biecht.

VOORBERICHT.

Gccnc betere voorbereiding tot de biecht, dan eene godvruchtige oefening van den Kruisweg. De moordenaar, die aan Jesus rechterzijde hing, was wel gelukkig, met Jesus dien smartelijken weg te mogen afleggen; geen wonder, dat hij ten laatste openlijk zijne schuld beleed en om vergeving vroeg.

Menigeen, die thans onachtzaam, nalatig, met weinig vrucht, ja wellicht tot groot nadeel biecht, zou een beter gebruik maken van dit H. Sacrament, als hij vooraf den Kruisweg-bewandelde. Men zal zich misschien hiervan verschoonen, omdat, bij gelegenheid der biecht, de tijd tot de Kruiswegoefening ontbreekt. Wanneer dit het geval is, zal men reeds eenige dagen te voren den Kruisweg kunnen houden, als voorbereiding tot eene goede biecht.

Vooral tot den zondaar, die zich met God verzoenen wil, mag men zeggen; O mensch, sta een oogenblik stil, en zie, of er eene smart zij, gelijk aan de smart, die Jesus om uwe zonden onderging. Gelukkig de zondaar, die in de wonden van Jesus de afschuwelijkheid zijner zonden en de barmhartigheid des Heeren leest!

53

ALGEMEEN GEBED VAN VOORBEREIDING.

O God. ik aanbid uwe liefde, dewijl Gij uw' eenigen Zoon voor mij gegeven hebt, en U, lieve Jesns, dank ik duizendmaal voor de onbegrijpelijke goedheid, die Gij mij betoond hebt, door voor mij aan een schandelijk Kruis te sterven. Uit kinderlijke dankbaarheid en wederliefde kom ik hier, om uwen bloedigen Kruisweg te overwegen.

O God, ontvang volgens uwe barmhartigheid de oefening die ik ga beginnen, als eene erkentenis uwer opperheerschappij als eene dankzegging voor het groote werk der verlossing, tot verheffing van onze Moeder de H. Kerk, tot uitroeiing der ketterijen, tot eendracht onder de christen-vorsten, tot de bekeering der zondaren en volharding der rechtvaardigen.

Ik offer U deze oefening op, in vereeniging der verdiensten van Jesus Christus, van de H. Maagd Maria en alle Heiligen. Ik bid U, barmhartige God, om de aflaten, gunsten en genaden, aan de beoefening van den Kruisweg verbonden, te willen toevoegen, zoo aan mij als aan de zielen in liet vagevuur, bijzonder aan N. X.

O goede Jesus, zie hier mij, armen zondaar, aan uwe voeten neergeknield: ach, mijn hart is zoo koud en ongevoelig, zoo onboetvaardig en versteend: bij uw heilig Kruis kom ik een geneesmiddel voor al mijne kwalen zoeken.

54

Mijne hartstochten verblinden mij zoo zeer, dat ik de boosheid der zonde niet meer inzie, de wereld sleepte mij door woord en voorbeeld zoo ver mede, dat ik het kwade goed, en het goede kwaad noemde, en de duivel gaf mij allerlei voorwendsels aan de hand om mijne boosheid te verschoonen.

Barmhartige Samaritaan, mijne ziel ontvingquot; zoo vele en zoo diepe wonden; zie neder op een ongelukkige, die de grootste behoefte heeft aan genade en waarheid.

Ja, lieve Jesus, aan genade en waarheid! Dat tiw heilig' Kruis mij leere wat waarheid is; want uitvluchten en verschooningen, voorwendsels en valsche spreekwoorden der wereld, zelfbedrog en verblinding kunnen mij van de toekomstige wraak niet redden. Door uw heilig Kruis, ruk den blinddoek weg, die mij de boosheid der zonde verbergt, opdat ik siddere voor uwe rechtvaardigheid en genade vrage. Genade, Heere Jesus, genade; verteeder mijn hart door den balsem uwer genade, opdat ik aan uwe voeten weene en in de bitterheid des harten mijne zonden belijde.

O Maria, toevlucht der zondaren, geleid mij naar het Kruis van uwen Zoon en leer mij de boetvaardigheid.

I Statie.

Jesus wordt ter dood veroordeeld.

Wij aanbidden U, Christus, en loven U.

Omdat Gij door uw Heilig' Kruis de wereld verlost hebt.

65

Sla uwe oogcn op en zie de wreede kroon en de bloeddroppelen. die zij perst uit 's Heeren gezegend hoofd, die verscheurde schouders; dat bleeke gelaat en die uitgedoofde oog-en, hoor do moordkreten der Joden en het vonnis van Pilatus. Hebt gij ooit zooveel ellende bij zooveel verlatenheid gezien'? Niemand spreekt voor Jesus; daar staat Hij letterlijk alléén met zijne wonden en zijne kroon. Zóó zal de onboetvaardige zondaar eens voor Gods rechterstoel staan: alléén met zijne zonden.

O goede Jesus, de dwaze gesprekken en zondige voorbeelden der wereld hebben mij verblind ; neen, ik zal niet langer met Gods rechtvaardigheid spotten; in de bitterheid mijns harten zal ik mijne zonden belijden.

H. Maria, geleid mij naar het Kruis van Jesus en leer mij de boetvaardigheid.

Onze Vader. Wees gegroet.

Ontferm U onzer, Heer, ontferm U onzer.

O God, wees ons, zondaars, genadig.

II Statie.

Jesus neemt het zware Kruis op Zijne schouders.

Wij aanbidden U. Christus, en loven Lquot;.

Omdat Gij door uw Heilig Kruis de wereld verlost hebt.

Wie is Hij, die daar tusschen twee moordenaren staat te wachten op zijn Kruis ? Hij is Jesus, de Zoon van den levenden God. De Engelen weenen over zooveel smaad en vernedering van hun Heer. Maar Jesus beklaagt zich niet; neen, met liefde neemt Hij

56

het Kruis op zijne schouders, want 'i is verdiend door uwe zonden. En gij, gij _wilt de schande dier zonden niet dragen : gij bewimpelt en verschoont, gij ontkent en verdedigt, gij spiegelt u zei ven voor. dat gij zoo schuldig niet zijt. Omhels toch met liefde de boetvaardigheid. Verneder u voor God en den biechtvader, belijd uwe schuld en verschoon u niet.

O goede Jesus, de booze g'esprekken en zondige voorbeelden der wereld hebben mij verblind, maar thans werp ik alle verschooningen weg: ik zal tegen mij, mijne zonden belijden.

H. Maria, geleid mij naar het Kruis van Jesus en leer mij de boetvaardigheid.

Ome Vader. Wees gegroet.

Ontferm U onzer, Heer, ontferm U onzer.

O God, wees ons, zondaars, genadig.

III Statie.

Jesm valt voor den eersten keer onder het Kruis.

Wij aanbidden U, Christus, en loven U.

Omdat Gij door uw Heilig Kruis de wereld verlost hebt.

Zie. Jesus daar bezwijken onder den Jast van her Kruis. Hij licht daar als een schuldige, die in ootmoed en boetvaardigheid zijne redding zoekt. Het wordt tijd, dat gij uw hoovaar'-digen eigenwaan aflegt. Waarom stelt gij uwe biecht en boetvaardigheid uitquot;? O, draal niet langer, werp u neder, klop op uw borst, beschuldig^- u voor God en den biechtvader en verschoon u niet.

57

O goede Jesus, de quot;booze gesprekken en zondige voorbeelden der wereld hebben mij verblind: maar thans werp ik mij aan uwe zijde neder, om in ootmoed mijne schuld te erkennen.

H. Maria, geleid mij naar het Kruis van Jezus en leer mij de boetvaardigheid.

O'ize Vader. iVees gegroet.

Ontferm U onzer. Heer, ontferm U onzer.

O God, wees ons, zondaars, genadig.

IV Statie.

Jesus ontmoet zijne bedroefde Moeder.

Wij aanbidden U. Christus, en loven U.

Omdat Gij door uw Heilig Kruis de wereld verlost hebt.

Welk een schouwspel I een groote menigte booswichten en zondaren schertst en lacht, vloekt, spot en zondigt: Jesus en Maria staan in hun midden, overstelpt van smart! Ach, Heere Jesus, ik heb al te lang de dwaze wereldlingen gevolgd. Ik zag uwe ledematen door geeselslagen verscheurd en uw hoofd met doornen gekroond: ik zag U beladen met uw Kruis en bedroefd tot den dood, uwe lieve moeder stond aan uwe zijde, een zwaard doorboorde hare reine ziel; dit zag ik. en ik bleef schertsen met de zondaren, ik bleef spelen in ijdele en zondige lichtzinnigheid en dreef den spot met de boetvaardigheid. Wee mij, ongelukkige, ik meende dan, dat voor Jesus het lijden, voor Maria de tranen en voor mij de genoegens en uitspanningen der

58

zonde waren. O Jesus, gcet' mij een heiligeu ernst: laat mij met U weenen.

H. Maria, geleid mij naar het Kruis van Jesus en leer mij de boetvaardigheid.

Onze Vader. Wees gegroet.

Ontferm U onzer. Heer, ontferm U onzer.

O God, wees ons, zondaars, genadig.

V Statie.

Simon loordt gedwongen het Kruis van Jesus te dragen.

Wij aanbidden U, Christus, en loven U.

Omdat Gij door uw Heilig Kruis de wereld verlost hebt.

Wat de soldaten hier van Simon vorderen, dat eischt Jesus van iederen zondaar. Met Jesus moeten wij het Kruis der boetvaardigheid dragen, willen wij deel hebben aan zijne verlossing. O mensch, volg Simon niet na: vorder niet, dat Jesus alleen om uwe zonden vernederd worde. Het is u goed, dat gij in zijne vernedering deelt; het is u goed, bedroefd te zijn over uwe zonden, de schuld te erkennen van uwe misstappen, openhartig uwe overtredingen te belijden. Zie, als gij ootmoedig op uwe borst klopt, als gij u vernedert voor God en den biechtvader, dan draagt gij het Kruis met Jesus.

O goede Jesus, nu zal ik met zorg mijne zonden belijden en mij niet verschoonen, want het is billijk en goed, dat ik beschaamd en vernederd worde.

H. Maria, geleid mij naar het Kruis van Jcsus en leer mij de boetvaardigheid.

Onze Vader. Wees gegroet.

Ontferm U onzer, Heer, ontferm U onzer.

O God, wees ons, zondaars, genadig.

VI Statie.

Veronica clroogthetacmgezicJitvcat Jesus af.

Wij aanbidden U, Christus, en lo\'en U.

Omdat gij door uw Heilig Kruis de wereld verlost hebt.

Menigmaal, lieve Jesus. hoorde ik David over zijne zonden zuchten, en ik werd ontroerd. Dan stelde ik mij dien grooten boeteling-voor, als hij vermoeid A an zuchten des nachts opstond om te bidden en te weenen: ik zag zijne oogen verduisterd en zijne haren vergrijsd van smart, en ik werd geneigd met hem te weenen. Maar wat is de boetpleging van David vergeleken bij de uwe ?

Veronica zag uw minnelijk en zachtmoedig gelaat met bloed, stof en tranen bedekt: zij zag uwe gezwollen oogen verduisterd door de smarten en den naderenden dood: zij zag U waggelen op uwe voeten; zij zag de bloedige sporen, die Gij bij iedere schrede achterliet, en haar hart was gebroken bij het aanschouwen van zooveel smart.

O goede Jesus. als ik den biechtstoel binnentreed, om mijne zonden te belijden, toon mij dan uw lijdend gelaat, opdat ik mij rouwmoedig nederwerpe.

Onze Vader. Wees gegroet.

60

Ontferm U onzer, Heer, ontferm U onzer.

O God, wees ons, zondaars, genadig.

VII Statie.

Jes'.'.s valt voor den tweeden keer onder zijn Kruis.

Wij aanbidden U, Christus, en loven U.

Omdat Gij door uw Heilig Kruis de wereld verlost hebt.

Zie Jesus voor den tweeden keer vallen. O, wie kan de smart beschrijven? Met de doornenkroon en met zooveel wonden te vallen ! ja, te vallen onder den zwaren Kruisbalk! Ach, zie eens dien zachtmoedigen en lijdenden blik. Jesus zwijgt bij al zijn lijden; neen. Hij spreekt tot den Vader en zucht: O, Vader, wegens uw' toorn is er geen gezondheid in mijn vleesch, de zonden drukken mij ter neder, Ik ga ten einde toe gebukt, Ik ben bedroefd en vernederd, mijne zuchten zijn U niet verborgen, Gij kent de begeerte van mijn hart; ach, Vader, vrees den zondaar genadig.

O goede Jesus, thans zie ik, hoe ik boetvaardigheid moet doen; neen, ik zal niet langer spotten met uwe goedheid en uw geduld ; ik zal met U weenen en zuchten; ik zal tegen mij mijne zonden belijden.

H. Maria, geleid mij naar het Kruis van Jesus en leer mij de boetvaardigheid.

Ome Vader. Trees gegroet.

Ontferm U onzer. Heer, ontferm U onzer.

O God, wees ons, zondaars, genadig.

61

VIII Statie.

Jesus spreekt tot de tueenende vrouwen.

Wij aanbidden U, Christus, en loven U.

Omdat Gij dooi- uw Heilig' Kruis de wereld verlost hebt.

O mensch, sta stil en luister. Hier spreekt Jesus voor het eerst op zijn smartelijken weg. Waarom breekt Hij het stilzwijgen atquot;? Vraagt Hij, dat men toch die smartelijke kroon zal wegnemen ? Ot' zegt Hij, dat Hij het Kruis niet meer kan dragen. Beklaagt Hij zich over de stooten en slagen der soldaten, of over den bitteren spot zijner vijanden'? Koept Hij het medelijden der voorbijgangers in, of vraagt Hij de tranen van gevoelige harten ? — Jesus beklaagt zich, omdat er niemand is die boetvaardigheid doet: niemand die met Hem over de zonden treurt. O, Dochters van Jerusalem, zoo spreekt Hij, weent toch over u en uwe kinderen.

O goede Jesus, ik zal uwe vermaning involgen : geef don tranen aan mijne oogen en droefheid aan mijn hart, opdat ik aan uwe voeten over mijne zonde weene.

H. Maria, geleid mij naar het Kruis van Jesus en leer mij de boetvaardigheid.

Onze Vader. Wees gegroet.

Ontferm U onzer. Heer. ontferm U onzer.

O God, wees ons, zondaars, genadig.

ZX Statie.

Jesus valt voor den derden keer onder zijn Kruis.

Wij aanbidden L', Chrisms, en loven U.

Omdat Gij door uw Heilig' Kruis de wereld verlost hebt.

Jesus valt voor den derden keer. De soldaten vloeken, schelden, slaan en stooten den lijdenden Verlosser: maar Jesus zwijgt. Nog' eens heft Hij zijn door bloed en smarten verduisterd oog' ten hemel en zucht: Spaar, Vader, spaar de zondaren! Welk een ernst en volharding' in de boetvaardigheid. O mensch, zie Jesus, en oordeel over u zeiven. Jesus valt en hervalt onder het Kruis en gij valt en hervalt in de zonde ; Jesus verzadigt zich met smarten, en gij voedt u met de voldoening der booze lusten: Jesus lijdt, zucht en vernedert zich, en gij klopt eenmaal op ttwe borst, beurt daarna uw hoofd op en zegt: anderen zijn nog slechter dan ik.

Ach. goede Jesus; ik schaam mij over mij zeiven, ja, ik ben schuldig, schuldig wegens mijne zonden, wellicht nog schuldiger wegens mijne trotschheid en onboetvaardigheid. O goede Jesus, ik werp mij naast U in het stof en roep : Genade, Heer, genade !

H. Maria, geleid mij naar het Kruis van Jesus en leer mij de boetvaardigheid.

Onze Vader. Wees gegroet.

Ontferm U onzer, Heer, ontferm U onzer.

O God, wees ons, zondaars genadig.

X Statie.

Jesus wordt van zijne kleederen beroofd en met gal gelaafd.

Wij aanbidden U, Christus, en loven U.

Omdat Gij door uw Heilig' Kruis de wereld verlost hebt.

Welaan, open thans uwe oogen; Jesus zal u leeren wat boetvaardigheid is. Daar staat Hij te midden dor woestelingen. Zij naderen met wreeden glimlach en rukken de kleederen van Jesus' lichaam; elke wonde opent zich, het bloed vloeit opnieuw van alle zijden. Durft gij u thans nog' beklagen, als men u zegt: Gij moet dien persoon, die plaats, dat gezelschap of vermaak vluchten; gij moet meer op ti zeiven letten, meer bidden en tot de H. Sacramenten naderen ?

O goede Jesus, Gij laat uwe wonden openrukken, uw bloed stroomt opnieuw en uwe schuldelooze ledematen sidderen van smart; ja, nu zie ik, dat schoone woorden alleen mij niet kunnen redden. Ik verzaak de zonde en alle gelegenheid tot zonde; ik doe afstand van personen, plaatsen en vermaken, die gevaarlijk zijn; het moge kosten wat liet wille ; waar mijn Jesus in al zijne ledematen bloedt, daar mag ook mijn hart wel bloeden.

O Maria, geleid mij naar het Kruis van Jesus en leer mij de boetvaardigheid.

Onze Vader. Wees gegroet.

Ontferm U onzer, Heer, ontferm U onzer.

O God, wees ons. zondaars, genadig'.

64

XI Statie.

Jesus wordt aan het Kruis genageld.

Wij aanbidden U, Christus, en loven U.

Omdat Gij door mv Heilig Kruis de wereld verlost hebt.

Zie Jesus hier op den kruisbalk uitgestrekt. Terwijl de wreedaards niet zware hamers de grove nagelen door Jesus' handen en voeten drijven; terwijl de ledematen des Heeren sidderen en beven van namelooze smart, slaat het goddelijk Lam de oogen ten hemel en zucht: Vader, mijne begeerte is U bekend en mijne zuchten zijn ü niet verborgen: spaar dan, o Vader, spaar den zondaar ! O mensch ; de Engelen weenen bij zooveel goedheid eu smart; hoe lang zal uw hart verstokt en gevoelloos blijven ?

O lieve Jesus, innig geroerd val ik hier aan uwe zijde neder. Ach, gij hebt zooveel gedaan en geleden voor mijne zonden; hoe zoude ik kunnen weigeren rouwmoedig mijne zonden te belijden en voortaan alle gelegenheid tot zonde te vluchten ? O goede Jesus, door de kracht van uw heilig Kruis, geel' tranen aau mijne oogen en droefheid aan mijn schuldig hart.

O Maria, geleid mij naar het Kruis van Jesus en leer mij de boetvaardigheid.

Onze Vader. Wees gegroet.

Ontferm U onzer, Heer, ontferm U onzer.

O God, wees ons, zondaars, genadig.

65

XII Statie.

Jesus sterft aan het Kruis.

Wij aanbidden U, Christus, en loven ü.

Omdat Gij door uw Heilig' Kruis de wereld verlost hebt.

O mensch, zie opwaarts naar Jesus, die daar in smarte wegkwijnt aan het Kruis. Zijne-vijanden drijven den spot met zijn lijden, zij lachen en heffen smadelijk hunne handen tegen hem op, maar Jesus' hart blijft zoo zoet. Gedompeld in eene zee van ellende, roept Hij nog: Vader, vergeef het hun, want zij weten niet wat zij doen! O, wie zal geen moed vatten bij zooveel goedheid en liefde : wie zal Jesus niet beminnen en de zonde haten ? Neen, hier mag de grootste booswicht niet wanhopen ; hier kan de verstokste zondaar niet onboetvaardig blijven. De moordenaar, die aan Jesus' rechterzijde hing, is dan ook geroerd. Hij belijdt zijne schuld, vraagt vergeving en Jesus neemt hem in liefde aan.

O goede Jesus, hoe zoet is het, bij uw heilig Kruis te weenen; ja, ik zal niet rusten, voor dat ik in ootmoed mijne schuld beleden en, uit liefde tot U, alle zonden en alle gelegenheid tot de zonden verzaakt heb.

H. Maria, geleid mij naar het Kruis van Jesus en leer mij de boetvaardigheid.

Onze Vader. Wees gegroet.

Ontferm U onzer, Heer, ontferm U onzer.

O God, wees ons, zondaars, genadig.

5

66

XIII Statie.

Eet Lichaam van Jesus wordt van het

Kruis afgenomen. ]

Wij aanbidden U, Christus, en loven U.

Omdat Gij door tiw Heilig' Kruis de wereld verlost hebt.

O mensch, nader met diepen eerbied het v gestorven lichaam van Jesus, 't welk hier in

den schoot zijner moeder nederligt. Maria n

besproeit het met hare tranen, kniel daar V

neder, en zij zal u de wonden toonen. O 01

mijn kind, zoo spreekt zij, al die wonden ei

ontving Jesus om uwe zonden; zie zijne ge- m

sloten oogen, zijn half geopenden mond, zijne w

doorboorde zijde, zijne verstijfde ledematen. bi

Voor u is Hij gestorven. Hij stierf, opdat gij re

zoudet leven! b(

Goede Jesus, ik kus met eerbied do wonden

uwer gezegende voeten, en smeek U om ééne gs

genade: Geef, Heere Jesus, dat ik op mij te

uwen dood moge wreken. Ja, lieve Jesus, oe

om myneuiwille zijt Gij gestorven; ik ben de Ie-

oorzaak van uw dood; ik zal tegen mij mijne ge

zonden belijden en mij niet langer sparen; ik so

verdien beschaamd te worden, en zal mij pli

zeiven beschamen; ik ben bereid tot al de vu

offers, die de biechtvader noodig oordeelt; ha

niets, neen, niets, zal ik U weigeren. in

H. Maria, geleid mij naar het Kruis van i

Jesus en leer mij de boetvaardigheid. Je;

Onze Vader. Wees gegroet.

67

Ontferm U onzer, Heer, ontferm U onzer.

O God, wees ons, zondaars, genadig.

XIV Statie.

Het lichaam van Jesus wordt in een nieuw graf hegraven.

I Wij aanbidden U Christus, en loven U.

Omdat Gij door uw Heilig Kruis de wereld t verlost hebt.

i Zie, o mensch, hoe Jesns hier in het graf

i nederdaalt en geheel van de wereld verdwijnt,

r Van uit het graf zal Hij weder opstaan, niet

) om het oude leven voort tc zetten, maar om

a een nieuw en heerlijk leven te beginnen. Zoo

i- moet gij door de boetvaardigheid geheel vreemd

e worden aan de zondige wereld, en uit den

i. biechtstoel wederkeerend moet gij met een

ij rein hart en eene zuivere ziel, een nieuw leven

beginnen.

n O goede Jesus, Gij hebt den dood onder-

e gaan en zijt in het graf nedergedaald om mij

ij te leeren, hoe ik de boetvaardigheid moet

s, oefenen. Ik zal, o lieve Jesus, een nieuw

.e leven beginnen. Ik zeg aan de zondige en

ie gevaarlijke vermaken vaarwel, ik zal de per-

Ie sonen, die mij tot de zonde voerden, de

ij plaatsen, waar ik den ondergang vond, zorg-

le vuldig vermijden. Ik zal waken over mijn

t; hart, ik zal bidden, en mijne sterkte zoeken

in uwe H. Sacramenten.

m O Maria wijs mij steeds op het Kruis van

Jesus en leer mij de boetvaardigheid.

Onze Vader. Wees gegroet.

Ontferm U onzer, Heer, ontferm U onzer.

O God, wees ons, zondaars, genadig.

SLUITGEBED.

Hartelijk dank, lieve Jesus, voor de verlichting, die Gij mij geschonken hebt. Uw heilig lijden heeft den blinddoek van mijne oogen weggerukt; thans zie ik, dat ik in ware en oprechte boetvaardigheid alleen mijn heil kan vinden. Ja, lieve Jesns, ik erken dc boosheid mijner zonden en zal ze niet langer bewimpelen; tegen mij zeiven zal ik opstaan en mijne schuld belijden. O, ware het mij gegeven, naast uw heilig Kruis over mijne zonden te weenen. Toon mij uwe wonden; herinner mij uwe smarten, doe mij uwe zuchten hooren; dat ik steeds uw lijdend aangezicht aanschouwe, om met U over mijne zonden te treuren.

Leer mij ook den weg kennen, dien ik voortaan moet bewandelen, zie lieve Jesus, ik vlucht tot U; red mij int de handen dei-vijanden, die mijne ziel belagen, en als het mij moeite kost om de gelegenheid tot de zonden steeds te vluchten, o, dat dan uwe bloedige wonden mij leeren te lijden en te strijden. Geef mij door de verdiensten van uw heilig Kruis een zuiver hart en vernieuw den rechten geest in mijn binnenste; dat uw goede Geest mij op den rechten weg geleide ; om de eer van uwen heiligen Naam, laat mij in uwe genade leven,

O Maria, geleid mij naar Josus; wijs mij

69

steeds op zijn H. Kruis en lee:' mij de boetvaardigheid.

Voeg hierbij vijf Onze Vader, vijf Wees gegroet en vijf Glorie zij den Vader, ter eere van de vijf wonden. En één Onze Vader, Wees gegroet en Glorie zij den vader, ter intentie van Z. H. den Paus.

VIJFDE OEFENING. Het godvruchtig Mishooren.

VOORBERICHT.

Wanneer gij de H. Mis godvruchtig wilt bijwonen, werp dan uwe blikken op het Kruis van Jesus.

De H. Kerk noodigt u daartoe uit: daarom plaatste zij een Kruisbeeld op ieder altaar. Jesus zelf verlangt, dat wij het H. Misoffer zullen opdragen in herinnering aan zijn bitter lijden. En geen wonder, want het H. Misoffer heeft zijne kracht en beteekenis van het Kruisoffer.

Aan het Kruisoffer ontleent het H. Misoffer zijne kracht, want Jesias daalt neder op het altaar, om ons de verdiensten van zijn lijden en sterven mede te declen.

Aan het Kruisoffer ontleent de H. Mis hare beteekenis, want zij is eene afbeelding daarvan. Jesus daalt neder op het altaar met de teekenen der wonden, die Hij aan het Kruis ontving; met de teekenen des doods, want hij schijnt er op nieuw zijn bloed ie vergieten.

Jesus stelde het H. Misoffer in, opdat wij rondom het altaar geschaard, zijne wonden en zijne liefde met de oogen des geloofs zouden

71

aanschouwen, opdat wij er doen zouden, wat zijne getrouwe leerling^- deed bij het Kruis: met Jesus bidden, ons onderwerpen, boetvaardigheid plegen, loven, prijzen, danken en beminnen.

Welaan, laat ons den lijdensweg van Jesus beschouwen, laat ons het H. Kruisoffer van Jesus overwegen, opdat wij met waardiger gevoelens het H. Misoffer bijwonen.

ALGEMEEN GEBED VAN VOORBEREIDING.

O God, ik aanbid uwe liefde, dewijl Gij uw' eenigen Zoon voor mij gegeven hebt, en U, lieve Jesus, dank ik duizendmaal voor de onbegrijpelijke goedheid, die Gij mij betoond hebt, door voor mij aan een schandelijk Kruis te sterven. Uit kinderlijke dankbaarheid en wederliefde kom ik hier om uwen bloedigen

Kruisweg te overwegen.

et O God, ontvang volgens uwe barmhartigheid

ju de oefening, die ik ga beginnen, als eene

erkentenis uwer opperheerschappij, als eene [is dankzegging voor liet groote werk der ver-

ig lossing, tot verheffing van onze Moeder, de

et H. Kerk, tot uitroeiing dor ketterijen, tot

et eendracht onder de christen-vorsten, tot be-

[_g) keering der zondaren en volharding der recht

te vaardigen.

Ik offer U deze oefening op in vereeniging ,-ij der verdiensten van Jesus Christus, van de

;n Ik Maagd Maria en alle Heiligen. Ik bid U,

■a barmhartige God, om de artaten, gunsten en

72

genaden, aan de beoefening van den Kruisweg verbonden, te willen toevoegen, zoo aan mij, als aan de zielen in het vagevuur bijzonderlijk aan N. N.

O Jesus, op het punt van U op uwen bloe-digen Kruisweg te volgen, werp ik mij in ootmoed voor uwe voeten neder. Leer mij, goede Jesus, wat er omging in uw heilig hart, toen Gij voor mij leedt en stierft; deel ook mij de heilige gevoelens mede, die uwe leerlingen bezielden, toen zij U zoo smartelijk zagen lijden.

O lieve Jesus, Gij roept ons bij uw altaar, opdat wij getuigen zouden zijn van de liefde, waarmede Gij U opdraagt voor onze zonden, en opdat wij ons steeds levendig aan uwe smarten zouden herinneren. Ik gehoorzaamde aan uwe stem en woonde dikwijls het heilig Misoffer bij, maar mijn hart bleet' zoo koud en ik heb nauwelijks aan uw lijden gedacht. Dat uw heilige Kruisweg mij thans leere, wat het H. Misoffer is, en welke gevoelens mij tijdens dit groote offer moeten bezielen,

O Maria moeder van Jesus, geleid mij langs den Kruisweg en leer mij wat ik denken, gevoelen en doen moet onder de H. Mis.

I Statie.

Jesus wordt ter dood veroordeeld.

Wij aanbidden U, Christus, en loven U.

Omdat Gij door uw Heilig Kruis de wereld verlost hebt.

Aanschouw Jesus, die daar geboeid voor

73

clcn landvoogd staat. Zie hier, hoe zijn heilig bloed in dikke droppels over zijne bleeke wangen rolt; Hij slaat de oogen ten hemel en zegt: Vader ik zal den kelk drinken, dien Gij te drinken geeft, ik ben tot alles bereid, maar aanschouw mijn lijden en spaar de zondaars.

O lieve Jesus, zoo bidt Gij nog dagelijks op het altaar, als Gij uwe smeekende handen ten hemel heft en de teekenen uwer wonden toont. Vader, zoo bidt Gij dan, uit de diepte der vernedering roep ik tot U, spaar den zondaar; ware het noodig, gaarne zoude ik nog eens den lijdenskelk drink ?n, maar herinner U mijne gehoorzaamheid en mijne smarten, om mijnentwille, wees den zondaar genadig.

O lieve Jesus, nu zal ik voortaan tijdens de H. Mis met U om vergeving vragen; ik zal op mijn schuldig hart kloppen en roepen: Spaar, Vader, spaar.

O Maria, moeder van Jesus, bid voor mij dat ik de H. Mis met vrome gevoelens moge bijwonen.

Onze Vrider. Wees gegroet.

Ontferm U onzer, Heer, ontferm U onzer.

O God, wees ons, zondaars, genadig.

II Statie.

Jesus neemt het zware Kruis op Zijne schouders.

Wij aanbidden U, Christus, en loven U.

Omdat Gij door uw Heilig Kruis de wereld verlost hebt.

De Engelen zien, hoe Jesus het Kruis gretig

74

aanneemt en aan zijn hart drukt. Die hemelsche geesten zijn verteederd: ziet eens, zoo roepen zij tot elkander, ziet eens, hoe Jesus de men-schen bemint!

O lieve Jesns, uwe engelen zijn ook geschaard rondom uw altaar, als Gij daar nederdaalt om voor ons te bidden. O, mocht ik eens zien, hoe zij verteederd en ontroerd zijn over uwe liefde en goedheid, dan zoude ik in hunne gevoelens deelen en uitroepen: Ziet eens, hoe Jesus ons, zondige menschen, bemint.

O Maria, bid voor mij, dat ik de H. Mis met vrome gevoelens moge bijwonen.

Onze Vader. IVees gegroet.

Ontferm U onzer. Heer, ontferm U onzer.

O God, wees ons, zondaars, genadig.

III Statie.

Jesus valt voor den eersten keer onder zijn Kruis.

Wij aanbidden U Christus, en loven U.

Omdat Gij door uw Heilig Kruis de wereld verlost hebt.

Zie Jesus daar kruipen onder zijn kruis. Zie Hem op zijne voelen waggelen en ten laatste nederzijgen op den grond. Mij dunkt, terwijl Hij zijn bloedend aangezicht drukt in her stof, hoor ik Hem zuchten: Uit de diepte dei vernedering roep ik tot U, o Vader, verhoor mijn gebed !

Lieve Jesus, dagelijks aanschouw ik op het altaar de diepte uwer vernedering. Gij hebt U daar voor ons oog van alle teekenen dei-glorie ontdaan. Gij zijt er als een levenloos

ID

lam, 't welk geslacht is voor onze zonden; Gij zijt er niet de teekenen der boetvaardigheid. O g'cef, dat ik steeds aan uwe zijde moge nederknielen, mij diep voor de Majesteit des Vaders buigen, op mijne borst kloppen en roepen : O God, verhoor mijn gebed!

O Maria, bid voor mij, dat ik de H. Mis met vrome gevoelens moge bijwonen.

Ome Vader. Jl'ees r/egroet.

Ontferm U onzer, Heer, ontferm U onzer.

O God, wees ons, zondaars, genadig.

IV Statie.

Jesus ontmoet zijne bedroefde Moeder.

Wij aanbidden U, Christus, en loven U.

Omdat Gij door uw Heilig Kruis de wereld verlost hebt.

Zie daar Jesusquot; lieve moeder staan met rood-beschreide oogen. Hoe diep is haar hart gewond. Helaas, zij staat daar tusschen eene menigte, die ongevoelig is voor hare tranen en hare liefde: o wilde men maar luisteren, hoeveel zoude Maria van Jesus' liefde verhalen.

Goede Jesus, Gij hebt mij geroepen bij uw altaar, opdat ik als getuige uwer goedheid van liefde zoude branden; geef dan, dat ik met Maria weene en beminne, ach, neem de ongevoeligheid van mij weg.

O Maria, bid voor mij, dat ik de H. Mis steeds met vrome gevoelens moge bijwonen.

Onze Vader. Wees gegroet.

Ontferm U onzer. Heer, ontferm U onzer.

O God, wees ons, zondaars, genadig.

76

V Statie.

Simon wordt gedwongen het Kruis van Jesus te dragen.

Wij aanbidden U, Christus, en loven CL

Omdat Gij door uw Heilig Kruis de wereld verlost hebt,

O Simon, was ik in uwe plaats geweest, hoe blijde had ik dan het kruis opgenomen en aan mijn boezem gedrukt. Neergebogen, zoo als Jesus, was ik dan den Calvarieberg opgegaan, en met hoe groot een vertrouwen had ik aan Jesus' zijde gebeden en gezegd: Spaar, Vader, spaar mij, armen zondaar! Lieve Jesus, ik dank U, dat Gij mij bij uw altaar roept, met blijdschap zal ik er verschijnen, om aan Uwe zijde in de diepste verootmoediging neer te knielen en met tl te roepen : Spaar, Vader, spaar !

O Maria, bid voor mij, dat ik de H Mis steeds met vrome gevoelens moge bijwonen.

Onze Vader. Wees gegroet.

Ontferm U onzer. Heer, ontferm ü onzer.

O God, wees ons, zondaars, genadig.

VI Statie.

Veronica droogt het aangezich t van Jesus af.

Wij aanbidden U, Christus, en loven U.

Omdat Gij door uw Heilig Kruis de wereld verlost hebt.

O Veronica, hoe gelukkig waart g'ij, toen Jesus het beeld van Zijn lijdend gelaat afdrukte in uwen doek ! Hoe zorgvuldig hebt gij deze

77

becldtenis bewaard, met hoeveel aandoening' en liefde haar dikwijls uren achtereen beschouwd. Lieve Jesus, op iiet altaar vindt ik een veel schooner beeld van uw lijden en ik heb het niet geteld. Gij zelf daalt daar neder met de lidteekenen uwer wonden. Uw bloed schijnt op nieuw te vloeien, terwijl uw Goddelijk hart er van liefde klopt en uw mond om genade en barmhartigheid roept. Geef dan. Heer Jesus, dat ik mijn geluk en mijn rijkdom kenne, als ik bij de heilige Mis tegenwoordig' ben.

H. Maria, bid voor mij, dat ik de H. Mis steeds met vrome gevoelens moge bijwonen.

Onze Vader. M'ees gegroet.

Ontferm U onzer, Heer, ontferm U onzer.

O God, wees ons, zondaars, genadig.

VII Statie.

Jesus valt voor den tiveeclen keer onder zijn Kruis.

Wij aanbidden U, Christus, en loven U.

Omdat Gij door uw Heilig' Kruis de wereld verlost hebt.

O mensch, vergeet het niet, Jesus vernedert zich om den Vader de eer en de onderwerping' te betuigen, die gij geweigerd hebt. Zie hem daar machteloos liggen, met het aangezicht in het stof, dat hij verft met zijn bloed. Als een worm, die vertrapt wordt, ligt hij voor den hemelschen Vader. Deze vernedering herhaalt Hij in de H. Mis, opdat gij aan zijne zijde zoudt nedervallen en in de diepte der vernedering uwen eerbied, uwe

onderwerping' en uw berouw aan den Vader zoudt betuigen.

Lieve Jesus, als ik weder de H. Mis bijwoon, dan zal ik mij zoo diep mogelijk vernederen ; ik zal mijne oogen neerslaan, mijn hoofd buigen, op mijne borst kloppen en zeggen: Spaar, Vader, spaar!

H. Maria, bid voor mij, dat ik de H. Mis met vrome gevoelens moge bij ivonen.

Onze Vader. Wees gegroet.

Ontferm U onzer, Heer, ontferm U onzer.

O God, wees ons, zondaars, genadig.

VIII Statie.

Jesus spreekt tot de weenencle vrouwen.

Wij aanbidden ü, Christus, en loven U.

Omdat Gij door uw Heilig Kruis de wereld verlost hebt.

O Mensch, gij zaagt Jesus in onbeschrijfelijke ellende zijn kruis voortslepen; gij zaagt Hem. als een sprakeloos lam, ter slachtbank gevoerd; thans staat Hij stil en spreekt zijn eerste woord. Wat zegt Hij ? Hij vermaant de weenende vrouwen, om niet over zijn lijden te weenen, maar om zich met Hem voor den Vader te vernederen en vergeving te vragen.

Lieve Jesus, zoo dikwijls zag ik U sprakeloos op het altaar Helaas, 't was wel noodig, dat Gij ook daar tot ons riept: Weent over ti en uwe zonden Thans weet ik wat Gij van mij begeert, als ik het H. MisotFer bijwoon ; ik zal aan uw verlangen voldoen en vergeving vragen.

79

H. Maria, bid voor mij, dat ik de H. Mis steeds mee vrome gevoelens moge bijwonen.

Onze Vader. Wees gegroet.

Ontferm U onzer, Heer, ontferm U onzer.

O God, v,-ees ons, zondaars, genadig.

IX Statie.

Jesus valt voor den derden keer onder Zijn Kruis.

Wij aanbidden U, Christus, en loven U.

Omdat Gij door tnv Heilig Kruis de wereld verlost hebt.

O mensch, zie Jesus daar omgeven van vijanden ; voor den derden keer valt Hij neder. Men vloekt en scheldt, men slaat en stoot Hem. Zijne vrienden staan van verre en weenen. Zoo gaarne zouden zij tot Jesus naderen, om Hem hunne droefheid en liefde te betuigen, maar zij worden teruggestooten.

U, o mensch, is het thans vergund, met Jesus boetvaardigheid te plegen en aan zijne zijde te weenen. Zie, Jesus zelf roept u bij zijn altaar; nader dan, betuig uwe liefde; uw berouw, uwe onderwerping, ween daar over Jesus' lijden.

Ja, lieve Jesus, ik dank U, dat ik in de H. Mis zoo dicht tot U mag naderen, met blijdschap en ijver zal ik voortaan gebruik maken van dit geluk.

H. Maria, bid voor mij, dat ik de H. Mis steeds met vrome gevoelens moge bijwonen.

Onze Vader. IVees gegroet.

Ontferm U onzer. Heer, ontferm U onzer.

O God, wees ons zondaars, genadig.

80

X Statie.

Jesus loordt van zijne kleederen beroofd en met gal gelaafd.

Wij aanbidden U, Christus, en loven U.

Omdat Gij door uw Heilig Kruis de wereld verlost hebt.

Zie Jesus daar staan; het kruis ligt voor zijne voeten. De woestelingen strekken onder wreedeu glimlach de hand tot Hem uit, rukken de kleederen van zijn heilig lichaam en scheuren al zijne wonden open. O, zie Hom, gewond van het hoofd tot de voeten, geheel geverfd in zijn bloed. Geen verwijt komt er uit zijn mond, geen klacht vloeit er van zijne lippen, geen ontevredenheid staat er op zijn gelaat.

O Jesus, als ik in de H. Mis voor uw altaar lig neergeknield, toon mij dan dat zoete gelaat, opdat ik hopen en beminnen moge.

H. Maria, bid voor mij. dat ik de H. Mis steeds met vrome gevoelens moge bijwonen.

Onze Vader. TFecs gegroet.

Ontferm U onzer. Heer, ontferm U onzer,

O God, wees ons, zondaars, genadig.

XI Statie.

Jesus loordt aan het Kruis genageld.

Wij aanbidden U, Christus, en loven ü.

Omdat Gij door uw Heilig Kruis de wereld verlost hebt.

Ziet gij Jesus daar op den kruisbalk uitgestrekt? Bij iederen hamerslag siddert het

81

scljuldeloozc lichaam van naamlooze smart; pijnlijke trekken vertoonen zich op zijn gelaat, maar het goddelijk lam slaat de oogen ten hemel en draagt zijn lijden op en zijn dood. O! welk een eerbied voor den yader; welk eene heilige onderwerping'; welke boetvaardigheid'.

Goede Jesus, Gij daalt op het altaar neder, opdat ik mij herinneren zonden aan nw smartvol lijden. Ik zal dan voortaan in de H. Mis naast U nederkniclen, om mijn eerbied en mijne onderwerping den Vader te betuigen, en om boetvaardigheid te plegen over mijne zonden. Geef mij dan ook deel aan de verdiensten van uw heilig lijden.

H. Maria, bid voor mij, dat ik steeds met vrome gevoelens de H. Mis moge bijwonen.

Onze Vader. Wees gegroet.

Ontferm U onzer, Heer, ontferm U onzer.

O God, wees ons, zondaars, genadig.

XII Statie.

Jesus sterft aan het Kruis.

Wij aanbidden U, Christus, en loven U.

Omdat Gij door uw Heilig Kruis de wereld verlost hebt.

Ziet gij Jesus daar wel hangen tusschen hemel en aarde aan een smartelijk kruis? Hij wil door een ieder gezien worden, daarom is Hij den berg opgeklommen en sterft Hij aan een kruis, omringd van duizenden. Welk een schouwspel voor hemel en aarde! Zie eens, hoe Hij zijne armen uitstrekt, opdat

6

82

allen mogen komen en uitrusten aan zijn minnend hart. Zeg niet; Ach, hadde ik bij zijne leerlingen gestaan op don Calvarieberg: ik had er gehoopt en bemind, geweend en gebeden; ik had mij in rouw en droefheid neergeworpen bij Jesus' kruis. O mensch, Jesus daalt neder op het altaar, opdat gij in de H. Mis zoudt doen, wat de leerlingen deden bij het kruis.

Lieve Jesus, dank, duizendmaal dank, dat Gij op het altaar wilt nederdalen, om mij te herinneren aan uwe goedheid en liefde. Voortaan zal ik bij de H. Mis beminnen en vertrouwen, bidden, weenen, vergeving vragen en danken.

H. Maria, bid voor mij, dat ik steeds met vrome gevoelens het H. Misoffer moge bijwonen.

Onze Vader. Wees gegroet.

Ontferm U onzer, Heer, ontferm U onzer.

O God, wees ons, zondaars, genadig.

XIII Statie.

Het Lichaam van Jesus wordt van het Kruis afgenomen.

Wij aanbidden ü, Christus, en loven U.

Omdat Gij door uw Heilig Kruis de wereld verlost hebt.

Als het lichaam is afgenomen van het Kruis, wordt het neergelegd op den schoot van Maria en al de vrienden van Jesus naderen en knielen rondom het gestorven lichaam. Maria wijst op de wonden en allen weenen. Wat is de oorzaak hunner tranen; het lijden is immers geëindigd ? O, wil zoo niet .spreken;

83

iedere wonde doorboort het hart der moeder; iedere wonde doet de leerlingen van liefde en droeve herinnering weenen.

O Lieve Jesus, ik mag dan in do H. Mis ook niet ongevoelig zijn. Gij lijdt er niet meer, maar Gij toont er toch aan mijn geloovig oog uw bloed en uwe wonden. Geef dan, dat ik met uwe leerlingen moge neerknielen in droefheid en liefde.

H. Maria, bid voor mij, dat ik steeds met vrome gevoelens de H. Mis moge bijwonen.

Onze Vader. Wees gegroet.

Ontferm U onzer. Heer, ontferm U onzer.

O God, wees ons, zondaars, genadig.

XIV Statie.

Jesus wordt in een nieuw graf begraven.

Wij aanbidden U, Christus, en loven U.

Omdat Gij door uw Heilig Kruis de wereld verlost hebt

Hoe gelukkig en blijde waren de leerlingen en vrome vrouwen, dat zij Jesus de laatste eer mochten bewijzen. Zie eens, welke spoed, zorg en ijver om Jesus' lichaam te zuiveren, to balsemen, in kostbaar lijnwaad te wikkelen! Met welk eene godsvrucht en ingetogenheid dragen zij het ten grave! Ach, denkt ge, ware ik daarbij tegenwoordig geweest! Welaan, uw wensch wordt bevredigd. Jesus daalt op het altaar neder, zoodat gij de laatste eer aan zijn heilig lichaam kunt bewijzen. Reinig uwe ziel; oefen u in deugd en godsvrucht; dat de zoete geur der liefde uw hart vervulle, en ontvang

84

dan uwen lieven Jesus in de H. Communie.

Goede Jesus, geef, dat ik nooit de H. Mis bijwone, zonder een verlangen op te wekken van spoedig tot uwe tafel te naderen, zonder het vaste voornemen te maken, om mij daartoe waardig voor te bereiden. (

H, Maria, bid voor mij, dat ik steeds met vrome gevoelens het Misoffer bijwone.

Onze Vader. IFess gegroet.

Ontferm U onzer, Heer, ontferm U onzer.

O God, wees ons, zondaars, genadig.

SLUITGBISBD.

lt; C

Ik dank U. lieve Jesus, voor de H. verlichting,

die Gij mij geschonken hebt. Geef, dat ik steeds '

een diepen eerbied voor het H. Misoffer moge 1

hebben, en hot tot een groot geluk moge rekenen, ⁽

daarbij te kunnen tegenwoordig zijn. Geef, dat ^É ik nooit de H, Mis bijwone, zonder mij geheel

en onverdeeld met U den Vader op te dragen. lt;

Dat ik, geknield voor uw altaar, mij onderwerpe 1

aan Gods heilige beschikkingen, God love en lt;

danke, in ootmoed dos harten hulp en bijstand i

vrage, en rouwmoedig op mijne best kloppe. Geef, 1 goede Jesus, dat ik mij dan ook levendig herin-

nere aan Uw heilig lijden, over Uwe smarten I treure, op U vertrouwe en U beminne. Amen.

li. Maria bid voor mij, dat ik steeds met lt;

zulke vrome gevoelens het H. Misoffer bij- lt;

wone. Amen. ^:

Zes onze Vader. Zes Wees gegroet. Zes glorie zij den Vader.

ZESDE OEFENING.

Om de gevoelens van een oprecht kind der Katholieke Kerk.

VOORBERICHT.

Door zijn Kruis heeft Jesus do H. Kerk gekocht; door zijn H. blood heeft hij haar afgewasschen; zij is de vlekkeloozc bruid van Christus. Om ons de verdiensten van zijn lijden en sterven mede te deelen, heeft Jesus de H. Kerk ingesteld en gegrondvest op eene steenrots.

Die het lijden van Jesus overweegt, moet eerbied, liefde, gehoorzaamheid jegens dc H. Kerk in zijn hart voelen opgewekt, want de Kerk met alles wat zij bezit: H. Sacramenten, Misoffer, genade, waarheid, is de prijs van Jesus lijden.

De Kerk is het lichaam, waarvan Jesus het hoofd is. Jesus heeft eens zelf den kruisweg bewandeld, maar Hij bewandelt hem nog dagelijks in en door de Kerk, want alles wat de Kerk wordt aangedaan, rekent Hij als zich zeiven geschied.

Zijne waarheid ziet Hij in de Kerk gehoond, bespot, gelasterd; Zijne H. Sacramenten verworpen. Zijn gezag miskend; Zijn

86

plaatsbeldeeder vervolgd: Zijne leerlingen en schapen geërgerd.

Kortom, als gij den Kruisweg overweegt, dan moet gij niet denken: Was ik er bij tegenwoordig geweest, ik zoude Jesus vuriger bemind, meer geëerd en gehoorzaamd hebben. Neen, Jesus lijdt thans nog onder uwe oogen; zijne H. Kerk bewandelt thans den Kruisweg, en hare smarten zijn de smarten van Jesus. Waart gij bij Jesus' lijden geweest, wat zoudt gij gedaan hebben ? Welaan, doe dat thans jegens de Kerk. Dat het Kruis van Jesus u dan leere, welke gevoelens gij jegens de Kerk moet koesteren.

ALGEMEEN GEBED VAN VOOEIiBRElDING.

O God, ik aanbid uwe liefde, dewijl Gij uw' eenigen Zoon voor mij gegeven hebt, en U, lieve Jesus, dank ik duizendmaal voor de onbegrijpelijke goedheid, die Gij mij betoond hebt, door voor mij aan een schandelijk Kruis te sterven. Uit kinderlijke dankbaarheid en wederliefde kom ik hier om uwen bloedigen Kruisweg te overwegen.

O God, ontvang volgens uwe barmhartigheid de oefening, die ik ga beginnen, als cene erkentenis uwer opperheerschappij, als eene dankzegging voor het groote werk der verlossing, tot verheffing van onze Moeder de H. Kerk, tot uitroeiing der ketterijen, tot eendracht onder de christen-vorsten, tot bekeering der zondaren en volharding der rechtvaardigen.

87

Ik offer U deze oefening op in vereeniging der verdiensten van Jesus Christus, van de H. Maagd Maria en alle Heiligen. Ik bid U, barmhartige God, om de aflaten, gunsten en genaden, aan de beoefening van den Kruisweg verbonden, te willen toevoegen, zoo aan mij, als aan de zielen in het vagevuur, bijzonder aan N. N.

Lieve Jesus, op het punt van U op uwen heiligen Kruisweg te volgen, werp ik mij, in diepen eerbied voor U neder. Ik smeek U, goede Jesus, deel mij die gevoelens mede, welke gij met zooveel recht van al uwe kinderen vragen kunt. Dat uw heilig Kruis mij leere, uwe Kerk te beminnen, die Gij door uw bloed gekocht en gereinigd hebt; uwe Kerk, die op uw bevel ons leeren, hoeden en versterken moet met uwe genade en waarheid.

Zij is, lieve Jesus, uwe vlekkelooze bruid; daarom deelt zij in uw lijden en vernedering; daarom bewandelt zij den Kruisweg, dien Gij het eerst bewandeld hebt; geef dan, dat ik jegens haar dezeltde gevoelens moge koesteren, die uwe leerlingen jegens U koesterden, toen zij U zagen lijden: of liever, geef, Heer Jesus, dat ik het lijden der Kerk moge beschouwen als uw lijden.

H. Maria, bid voor mij, opdat ik de Kerk meer moge beminnen, eeren en gehoorzamen, naarmate zij meer wordt vervolgd.

I Statie.

Jesus icordt ter dood veroordeeld. Wij aanbidden U, Christus, en loven U.

Omdat Gij door uw Heilig Kruis de wereld verlost hebt.

Zie Jesus daar staan tusschen een ontzettende menigte volks. Allen roepen: Kruisig Hem, kruisig Hem ; zijn bloed komo over ons en onze kinderen. Pilatus durft niet langer weigeren, en spreekt het doodvonnis uit, terwijl de leerlingen van verre staan en weenen.

Goede Jesus, ook thans nog zie ik eene ontelbare menigte, vol haat en woede jegens uwe heilige Kerk; ik hoor hunne beschuldigingen en lasteringen; ik aanschouw de booze begeerten, die zij in woord en daad toonen; geef, dat ik over zooveel blindheid en boosheid mag treuren en de Kerk, uwe Bruid, nog meer mag eeren en beminnen.

H. Maria, bid voor mij, dat ik een goed schaap moge zijn van Jesus' schaapstal.

Onze Vader. Wees gegroet.

Ontferm U onzer. Heer, ontferm U onzer.

O God, wees ons, zondaars, genadig.

II Statie.

Jesus neemt het zware Kruis op Zijne schouders.

Wij aanbidden U, Christus, en loven U.

Omdat Gij door uw Heilig Kruis de wereld verlost hebt.

Ziet gij wel, hoe die dwaze menigte lacht, als Jesus het wreede Kruis op de schouders

89

wordt gelegd? Wat misdeed de Verlosser? Indien de menigte, moest antwoorden, zij zoude niet weten, wat te zeggen. Wat is dan de oorzaak van hun haat? Ach, zij lieten zich misleiden, bedriegen, ophitsen door priesters en schriftgeleerden.

O, goede Jesus. ook thans nog wordt uwe waarheid belasterd, verminkt en bespottelijk voorgesteld. Uwe vijanden verzamelen alle lasteringen om ze tegen uwe bruid, de H. Kerk, te bezigen, van daar, dat tallooze dwazen zich verheugen over het onrecht, 't welk uwer H. Kerk wordt aangedaan. Geef, dat ik over zooveel blindheid treure, voor de bekeering der blinden bidde en uwe H. Kerk nog meer cere en beminne.

H. Maria, bid voor mij, dat ik een goed schaap moge zijn van Jesus' schaapstal.

Onze Vader. Wees gegroet.

Ontferm U onzer. Heer, ontferm U onzer.

O God, wees ons, zondaars, genadig.

III Statie.

Jesus valt voor den eersten keer onder zijn Kruis.

Wij aanbidden ü Christus, en loven U.

Omdat Gij door uw Heilig Kruis de wereld verlost hebt.

Jesus valt, en de soldaten en dienaren vloeken, schelden en slaan den lijdenden Verlosser. Helaas, wat heeft Jesus dan misdaan, om zoo mishandeld en geslagen te worden ? Niets, volstrekt niets; de soldaten, die Hem hier mishandelen, haten Hem ook niet. Zij

90

slaan en stootcn, vloeken en schelden slechts, omdat zij weten, dat dit aangenaam aan de Joden is.

O goede Jesus, hoe velen drijven den spot met uwe waarheid, uwe H. Sacramenten, uwe H. Kerk en haar gezag, alleen om geprezen en toegejuicht te worden. Die dwazen! begrijpen zij dan niet, hoe schuldig zij zijn? Geef, lieve Jesus, dat ik hunne verblinding betreure, mij nimmer door hun voorbeeld late medeslepen, maar steeds toeneme in eerbied en liefde jegens waarheid en deugd, jegens uwe Bruid, de H. Kerk.

H. Maria, bid voor mij, dat ik steeds een goed schaap moge zijn van Jesus' schaapstal.

Onze Vader. Wees gegroet.

Ontferm U onzer, Heer, ontferm U onzer.

O God, wees ons, zondaars, genadig.

IV Statie.

Jesus ontmoet zijne bedroefde Moeder.

Wij aanbidden U, Christus, en loven ü.

Omdat Gij door uw Heilig Kruis do wereld verlost hebt.

Zie Jesus en Maria omringd van eene menigte, die den spot drijft met hunne tranen en smart. Ach, is dan de barmhartigheid en het medelijden geheel geweken van de aarde? Ja, voor Jesus en Maria is geen medelijden.

Goede Jesus, hoe kan ik mij dan nog verwonderen, als ik uwe waarheid en uwe leerlingen bespot en vervolgd zie ? Neen, het

91

moet zoo zijn. Uwe Kerk moet lijden en veracht worden, gelijk Gij en uwe H. Moeder: maar geef mij de genade, dat ik ten minste haar nimmer verachte: geef mij de genade, dat ik steeds moge toenemen In eerbied en liefde jegens uwe H. Kerk.

H. Maria, bid voor mij, dat ik steeds een getrouw schaap moge zijn van Jesus' schaapstal.

Onze Vader. Wees gegroet.

Ontferm U onzer, Hoer, ontferm U onzer.

O God, wees ons, zondaars, genadig.

V Statie.

Simon loordt gedwongen het Kruis van Jesus te dragen.

Wij aanbidden U, Christus, en loven ü.

Omdat Gij door uw Heilig Kruis de wereld verlost hebt,

Simon haatte Jesus niet en evenwel wilde hij het Kruis niet helpen dragen. Zoo zeer is Jesus bespot, mishandeld en vertrapt, dat Simon het voor groote schande rekent. Hem te helpen.

O, wat vermogen de ergernissen, de lasteringen, de bittere spot niet op het hart dei-zwakken !

Menigeen schaamt zich, een goed kind der Kerk te zijn, hare geboden stipt te onderhouden, hare Sacramenten stipt te ontvangen, hare waarheid openlijk te belijden, omdat de H. Kerk door de wereldlingen bespot wordt.

O goede Jesus, ik treur over al den smaad,

92

die uwe bruid wordt aangedaan; ik veroordeel het gedrag van lafhartigen, die zich niet als kinderen uwer Kerk durven toonen; maar geef mij de genade, dat ik in deze gevoelens volharde, en zelfs toeneme in liefde, eerbied en gehoorzaamheid jegens uwe Bruid, de H. Kerk,

H. Maria, bid voor mij, dat ik steeds een getrouw schaap moge zijn van Jesus' schaapstal.

Onze Vader. Wees gegroet.

Ontferm U onzer, Heer, ontferm U onzer.

O God, wees ons, zondaars, genadig.

VI Statie.

Veronica droogt het aangezicht van Jesus af.

Wij aanbidden U, Christus, en loven U.

Omdat Gij door uw Heilig Kruis de wereld verlost hebt.

Ziedaar dc eenigste verkwikking, die Jesus op zijn lijdensweg ontvangt, en hoe gering nog is die verkwikking ? Evenwel heeft het aan Veronica veel moeite gekost, dien geringen dienst aan Jesus te bewijzen ; zij werd teruggestooten, bespot en bedreigd. Die godvruchtig in Christus Jesus wil leven, zal vervolging lijden, zegt de apostel.

O goede Jesus. het verwondert mij niet, dat de H. Kerk, uwe Bruid, blootstaat aan vervolging, hoon en laster. Hoe meer zij vervolgd wordt, des te duidelijker blijkt het, dat zij U toebehoort. Zij moet uwe doornenkroon, uw kruis en uwe smaadheid dragen; maar geef mij de genade, dat ik haar meer beminne en eere, naarmate zij meer in uw

93

lijden deelt; geeft mij de genade, dat ik in hare vernedering gaarne deele.

H. Maria, bid voor mij, dat ik steeds een getrouw schaap moge zijn van Jesvis' schaapstal.

Onze Vader. Wees gegroet.

Ontferm U onzer, Heer, ontferm U onzer,

O God, wees ons, zondaars, genadig.

VII Statie.

Jesus valt voor den tweeden keer onder zijn Kruis.

Wij aanbidden U, Christus, cn loven ü.

Omdat Gij door uw Heilig Kruis de wereld verlost hebt.

Met welk eene boosaardigheid zien de Joden Jesus vallen; hoe verheugt het hun, Jesus met bloed en vuilnis bedekt te zien.

Met innige voldoening wijzen zij al het volk op den vertrapten en verguisden Jesus, opdat allen Hem mogen verachten en bespotten, zoo als zij.

Goede Jesus, nu begrijp ik, waarom de wereld met zulke nijdige blikken uwe H. Kerk beschouwt; waarom zij geene gelegenheid laat voorbijgaan om de leer, de wetten, de gebruiken en dienaren uwer Kerk te honen. Geef mij de genade, dat ik haar meer eere, naarmate zij meer wordt veracht.

H. Maria, bid voor mij, dat ik steeds een getrouw schaap moge zijn van Jesus' schaapstal.

Onze Vader. Wees gegroet.

Ontferm U onzer. Heer, ontferm U onzer.

O God, wees ons zondaars, genadig.

94

VIII Statie.

Jesus spreekt tot de weenencle vrouwen.

Wij aanbidden ü Christus, en loven U.

Omdat Gij door uw Heilig' Kruis de wereld verlost hebt.

Voor eenige dagen trok Jesus Jeruzalem binnen, onder het gejuich van eene overgroote menig'te volks; deze blijken van eerbied en liefde waren spoedig' vervlogen. Zie eens, hoe beklagenswaardig' en ellendig' Jesus thans Jeruzalem verlaat, geen gejuich wordt er meer gehoord; men vloekt, hoont en scheldt; de ellende is zóó groot, dat sommige vrouwen overluid weenen. Voor immer heeft men Jesus verworpen; voor immer Hem haat en vijandschap gezworen.

O, goede Jesus, zoo handelt men thans nog met uwe Kerk. Zelden wordt zij geacht en geëerd, meestal wordt zij vervolgd. Geef mij de genade, dat ik een getrouw kind der Kerk moge zijn tot aan mijn dood.

H. Maria, bid voor mij, dat ik een getrouw schaap moge zijn van Jesus' schaapstal.

Onze Vader. Wees gegroet.

Ontferm ü onzer, Heer, ontferm U onzer.

O God, wees ons, zondaars, genadig.

IX Statie.

Jesus valt voor den derden keer onder Zijn Kruis.

Wij aanbidden U, Christus, en loven U.

Omdat Gij door uw Heilig Kruis de wereld verlost hebt.

95

Vreeselijke strijd! Terwijl Jcsus bidt, lijdt valt en hervalt om zielen te winnen, gaan zijne vijanden aan zijne zijde en verlaten Hem geen oogenblik; zij vioeken en lasteren, honen en spotten, slaan en dreigen, om Jesus verachtelijk te maken en Hem zielen te ontrooven.

O goede Jesus, ik zie den strijd der wereld nog voortduren : uwe H. Kerk bidt en zegent, predikt en vermaant, geeft hare voorschriften en biedt hare H. Sacramenten aan, om zielen te redden, doch hare vijanden lasteren en spotten, bedreigen en vervolgen, om zielen te verderven. Thans begrijp ik uw woord: Wee der wereld wegens de ergernis! Geef, lieve Jesus, dat ik niet geërgerd worde, maar steeds de Kerk liefhebbe en gehoorzame en hare lessen opvolge.

H. Maria, bid voor mij, dat ik steeds een getrouw schaap moge zijn van Jesus' schaapstal.

Onze Vader. Wees gegroet.

Ontferm U onzer, Heer, ontferm U onzer.

O God, wees ons, zondaars, genadig.

X Statie.

Jesus wordt van zijne kleederen beroofd en met gal gelaafd.

Wij aanbidden U, Christus, en loven U.

Omdat Gij door uw Heilig Kruis de wereld verlost hebt.

Ziet gij die opengescheurde wonden; ziet gij hoe Jesus heilig bloed van alle zijden vloeit ? Die wreedaards! en nu spotten zij met Jesus smarten en geven Hem de bittere

96

gal. Er is echter nog ééne zonde, die Jesus veel grooter smarten veroorzaakt; zij is de zonde van ergernis, waardoor men zielen aan Jesus ontrooft. Gaarne wil Jesns alle smarten lijden en al Zijn bloed vergieten; maar dat men Hem zóó duur gekochte zielen ontrooft, dat is ondragelijk.

O goede Jesus, als ik zie, dat de wereld uwe waarheid, uwe H. Sacramenten, uwe dienaren en mve H. Kerk vervolgt om zielen te verderven, zou ik dan niet treuren ? Ja, ik zal daarover treuren; ik zal, zooveel in mijn vermogen is, de ergernis wegnemen: ik zal voor de bedrogen en blinde menigte bidden.

H. Maria, bid voor mij, dat ik steeds een getrouw schaap moge zijn van Jesus'schaapstal.

Onze Vader. Wees gegroet.

Ontferm U onzer. Heer, ontferm U onzer.

O God, wees ons, zondaars, genadig.

XI Statie.

Jesus wordt aan het Kruis genageld.

Wij aanbidden ü, Christus, en loven U.

Omdat Gij door uw Heilig Kruis de wereld verlost hebt.

Ziet gij Jesus daar wel op den Kruisbalk uitgestrekt ? O, wie kan de smarten raden, door Hem reeds geleden bij de geeseling, bij de doornenkrooning en langs den smartelijken Kruisweg ? Doch luister, do zware hamerslagen zullen u verkondigen, hoe duur Jesus de zielen koopt.

97

Welk eene boosheid is het dan niet, de zielen, door Jesus zoo duur gekocht, te willen verderven! Wee der wereld wegens de ergenis ?

Goede Jesus, hebt Gij zooveel gedaan om zielen te redden, o bewaar mij dan voor de zonde van ergenis; geef mij dan de genade dat ik door woord en voorbeeld anderen stichte, en uwe H. Kerk liefhcbbe, die voorde zaligheid der zielen werkt.

H. Maria, bid voor mij, dat ik steeds een getrouw schaap moge zijn van Jesus' schaapstal.

Onze Vader. Wees gegroet.

Ontferm U onzer, Heer, ontferm U onzer.

O God, wees ons, zondaars, genadig.

XII Statie.

Jesus sterft aan het Kruis.

Wij aanbidden U, Christus, en loven ü.

Omdat Gij door uw Heilig Kruis do wereld verlost hebt.

Ziet Gij Jesus daar hangen aan het Kruis? geen bitterheid is er in zijn hart. Vader, zoo bidt Hij, vergeef het hun, want zij weten niet wat zij doen. Tot aan den dood houdt Hij zijne armen uitgestrekt, om allen, zelfs zijne bitterste vijanden, uit te noodigen rust te zoeken aan zijn hart. Maar velen wilden niet en bespotten Hem tot zijn jongsten snik. Doch Jesus' liefde is niet uitgeput; Hij zendt thans de H. Kerk in zijne plaats, Hij beveelt haar, dat zij doen zal, zoo als Hij gedaan

7

98

heeft, dat zij een ieder zal uitnoodigen, tot een ieder hare armen zal uitstrekken.

Welk eene liefde! En evenwel zijn er zoo velen, die alle goedheid versmaden. O goede Jesus, geef mij de genade, dat ik nooit onder hun getal mij voege; geef, dat ik het woord, de wetten, de vermaningen der Kerk steeds beschouwen moge als uw woord, uwe vermaningen en uwe wetten.

H. Maria, bid voor mij dat ik steeds een getrouw schaap moge zijn van Jesus' schaapstal.

Onze Vader. Wees gegroet.

Ontferm U onzer, Heer, ontferm U onzer.

O God, wees ons, zondaars, genadig.

XIII Statie.

Het gestorven lichaam van Jesus wordt van het Kruis afgenomen.

Wij aanbidden U, Christus, en loven U.

Omdat Gij door uw Heilig Kruis de wereld verlost hebt.

Ziet het gestorven lichaam van Jesus daar hangen aan het Kruis. Jesus' vijanden zijn heengegaan; zij hebben, zoo zij meenen, hun doel bereikt. Vele leerlingen van Jesus gingen ook, het hoofd schuddende, henen; zij werden misleid door zooveel laster, geërgerd door alle vernedering van Jesus, doch nu naderen de getrouwe leerlingen, zij nemen met eerbied het lichaam van het kruis, zij besproeien het met hunne tranen en overladen het met eerbewij zingen.

O, goede Jesus, geef, dat ik ook behooren

99

;n moge onder de leerlingen, die door hoon noch spot, door list noch bedrog, door smaad noch )o vernedering, van ü en uwe heilige Kerk gele scheiden worden.

3r H. Maria bid voor mij dat ik steeds een

tl, getrouw schaap moge zijn van Jesus' schaapstal.

Is Onze Vader. Wees gegroet,

r- Ontferm U onzer. Heer, ontferm U onzer.

O God, wees ons, zondaars, genadig.

1 XIV Statie.

Het lichaam van Jesus wordt in een nieuw graf hegraven.

Wij aanbidden U, Christus, en loven U.

Omdat Gij door uw Heilig Kruis de wereld verlost hebt

Jesus is dan begraven en van de aarde verdwenen. Nu rusten zijne vijanden een oogen-blik uit; zij meenen overwonnen te hebben, en j de dwaze menigte meent het met hen.

Hetzelfde zien wij ook thans. Do onge-loovigen en wereldlingen lasteren en spotten, zij misleiden en verschrikken de dwazen, en gelooven dan geheel overwonnen te hebben. Gelukkig de mensch, die zich niet aan hunne dwaze redenecringen stoort, maar Jesus en zijne Kerk getrouw aanhangt, tot dat Jesus zich verheft om zijne vijanden te beschamen.

O goede Jesus, geef, dat ik steeds volharden moge in kinderlijke gevoelens jegens de H. Kerk, uwe bruid.

H. Maria, bid voor mij, dat ik steeds een

, getrouw schaap moge zijn van Jesus' schaapstal.

■

........

100

Onze Vader. Wees gegroet.

Ontferm U onzer, Heer, ontferm U onzer.

O God, wees ons, zondaars, genadig'.

SLUITGEliED.

Ik dank ü, lieve Jesus, voor de verlichting', die Gij mij geschonken hebt. Thans begrijp ik, waarom de booze wereld uwe H. Kerk vervolgt, maar ik zie ook, hoe schuldig zij daardoor wordt. Neen, lieve Jesus, ik zal nooit vertrouwen stellen in hot woord van uwe vijanden en die der Kerk. Ik zal hunne lasteringen niet gelooven en ik verfoei hunne spotternijen : geef mij de genade, dat ik nimmer misleid worde door hunne listen.

Ik betreur het, goede Jesus, dat er zoo velen geërgerd worden door het woord en voorbeeld, de beloften en bedreigingen der wereld; ik maak het vaste besluit om, zooveel in mij is, uwe waarheid en uwe 11. Kerk te verdedigen, de ergenissen weg te nemen, en te bidden voor aller bekeering'.

Geef verder, lieve Jesus, dat ik steeds moge toenemen in eerbied, liefde en gehoorzaamheid jegens uwe H. Kerk en dat de aanslagen uwer vijanden voor mij nieuwe beweegredenen worden om Haar als een Moeder te eeren.

H. Maria, bid voor mij, dat ik steeds een getrouw schaap moge zijn van Jesus' schaapstal. Amen.

Zes onzer Vader. Zes Wees gegroet. Zes glorie zij den Vader.

ZEVENDE OEFENING.

Om ware kinderen van Maria te zijn.

VOORBERICHT.

Eerst onder het kruis ontving' Joannes Maria tot moeder; geen wonder, want eerst onder het Kruis leert men Maria en haar moeder,^,:jk hart volkomen kennen; onder het Kruis leert men, hoe Maria ons in smarten baarde en hoe g'roote rechten Zij op ons heeft.

Daar leert men ook, wat men aan Maria verschuldigd is, hoe groot een eerbied en vertrouwen, welk eene liefde men aan haar moet schenken.

Een goed kind lijdt met zijne moeder, haat wat de moeder haat, bemint wat de moeder bemint, en heeft al de genegenheden zijner moeder. Hoe zouden wij nu kinderen van Maria kunnen zijn, als wij niet met haar hebben geleden en bemind, niet hebben omhelsd wat zij zocht, niet verfoeid wat zij verwierp ?

Wilt gij dan een goed kind zijn van Maria; ga naar het kruis van Jesus; daar zult gij leeren verstaan: Zoon, ziedaar uwe moeder.

102

ALGEMEEN GEBED VAN VOORBEREIDING.

O God, ik aanbid uwe liefde, dewijl Gij uw' eenigen Zoon voor mij gegeven hebt, en U, lieve Jesus, dank ik duizendmaal voor de onbegrijpelijke goedheid, die Gij mij betoond hebt, door voor mij aan een schandelijk Kruis te sterven, üit kinderlijke dankbaarheid en wederliefde kom ik hier, om uwen bloedigen Kruisweg te overwegen.

O God, ontvang volgens uwe barmhartigheid de oefening, die ik ga beginnen, als eene erkentenis uwer opperheerschappij, als eene dankzegging voor het groote werk der verlossing, tot verheffing van onze Moeder, de H. Kerk, tot uitroeiing der ketterijen, tot eendracht onder de christen-vorsten, tot bekeering der zondaren en volharding der rechtvaardigen.

Ik offer U deze oefening op in vereeniging der verdiensten van Jesus Christus, van de H. Maagd Maria en alle Heiligen. Ik bid U, barmhartige God, de aflaten, gunsten en genaden, aan de beoefening van den Kruisweg verbonden, te willen toevoegen, zoo aan mij, als aan de zielen in het vagevuur, bijzonderlijk aan N. N.

Lieve Jesus, op het punt van uwen H. Kruisweg te overwegen, werp ik mij in ootmoed voor u neder. Ik bid IJ wek die heilige gevoelens in mij op, welke mij betamen bij het aanschouwen uwer smarten.

lts

Gij , hebt mij gekocht, Heere Jcsus, door uw bloed, ik ben derhalve uw eigendom; o, geef, dat ik in dit uur beseffe, hoe innig ik met U verbonden ben; ja, met ü, doch daarom ook met uwe heilige Moeder, want wat Gij vereenigd hebt, hoe zal de mensch dat scheiden ?

O lieve Jesus, ik zoude U niet toebehooren, indien ik uwe Moeder niet liefhad. Geef dan, dat deze oefening eene hartelijke liefde bij mij opwekke jegens haar, die zoo zeer met U geleden heeft.

H. Maria, gij ziet met moederlijke liefde op mij neer: bid voor mij, dat ik ook met kinderlijke gevoelens tot U moge opzien. Amen.

I Statie.

Jesus wordt ter dood veroordeeld.

Wij aanbidden U, Christus, en loven U.

Omdat Gij door uw Heilig Kruis de wereld verlost hebt.

Toen Pilatus Jesus veroordeelde, heeft hij ook het hart der Moeder doorboord. Toen de Joden riepen: Weg met Hem, weg met Hem, toen hebben zij ook Maria verworpen, want de moeder is niet van den Zoon te scheiden.

Lieve Jesus, ik zie uwe Moeder in matelooze smart, omdat Gij veroordeeld wordt. Gij kondet mij dan niet verlossen door uw heilig bloed, zonder dat Maria bitter leed; geef dan, dat ik nimmer de smarten van Maria vergete en dat ik haar met kinderlijke liefde beminne.

104

Onze Vader. Wees gegroet.

Ontferm U onzer, Heer, ontferm U onzer.

O God, wees ons, zondaars, genadig'.

II Statie.

Jesus neemt het zware Kruis op Zijne schouders.

Wij aanbidden U, Christus, en loven U.

Omdat Gij door uw Heilig Kruis de wereld verlost hebt.

Jesus neemt het zware Kruis op zijne schouders, en het zwaard van droefheid dringt dieper door in Maria's hart. O zie, hoe die bedroefde moeder de oogen ten hemel slaat, tranen vloeien overvloedig langs hare wangen; zij zegt: Uit gehoorzaamheid jegens den hemel-schen Vader en tot heil der mensehen, draag ik Jesus op.

O lieve Jesus, geef, dat ik nooit vergete, hoe zeer de smarten van Maria verbonden zijn aan mijne verlossing.

O Maria, gij zijt mijne moeder, maak, dat ik u met kinderlijke gevoelens beminne.

Onze Vader. Wees gegroet.

Ontferm U onzer. Heer, ontferm U onzer.

O God, wees ons, zondaars, genadig.

III Statie.

Jesus valt voor den eersten keer onder zijn Kruis.

Wij aanbidden U Christus, en loven U.

Omdat Gij door uw Heilig Kruis de wereld verlost hebt.

Wie durft Maria van Jesus scheiden ? Zie eens, geen oogenblik verliest zij haren Zoon

.105

uit het oog. Jesus was steeds haar geluk,, hare vreugde, hare liefde, niets kon Jestis deeren, wat Maria niet kwelde. Ach; hoe werd haar moederlijk hart van droefheid gebroken, toen zij Jesus met moeite zag voortkruipen, waggelen en vallen onder het kruis.

O goede Jesus, Gij hebt mij vrijgekocht; om mijnentwille zijt Gij vertrapt en geslagen; om mijnentwille zijt Gij gevallen onder het kruis, maar dit alles kostte overvloedige tranen aan Maria; geef dan, dat ik haar berninne, die zooveel om mij heeft geweend.

O Maria, gij zijt mijne moeder, maak, dat ik u niet kinderlijke gevoelens beminne.

Onze Vader. Wees gegroet.

Ontferm U onzer, Heer, ontferm U onzer.

O God, wees ons, zondaars, genadig.

IV Statie.

Jesus ontmoet zijne bedroefde Moeder.

Wij aanbidden U, Christus, en loven U.

Omdat Gij door uw Heilig Kruis de wereld verlost hebt.

Hier ontmoette Maria haren lijdenden Zoon, niemand vroeg: Wie is die vrouw, die daarin tranen baadt, en waarom heeft eene stomme smart haar overweldigd ? Allen, die Maria zagen, zeiden aanstonds: ,Ziet, deze is de moeder, want nimmer was eene vrouw zoo bedroefd.'' .,

O lieve Jesus, met hoeveel medelijden hebt Gij uwe lieve moeder aangezien! in uw lijdend oog kon men uwe overgroote liefde jegens

106

haar lezen. Zoude ik haar niet beminnen, die zoo zeer door U wordt bemind ? O geef, goede Jesus, dat ik uwe moeder hartelijk liefhebbe.

O Maria, gij zijt mijne moeder, maak, dat ik u met kinderlijke gevoelens beminne.

Onze Vader. Wees gegroet.

Ontferm U onzer, Heer, ontferm U onzer.

O God, wees ons, zondaars, genadig.

V Statie.

Simon tcordt gedioongen het Kruis van Jesus te dragen.

Wij aanbidden U, Christus, en loven [J.

Omdat Gij door uw Heilig Kruis de wereld verlost hebt,

Met stomme smart ziet Maria, dat er niemand is, die Jesus zijn kruis wil helpen dragen. O mijn volk, zoo zucht zij, waardoor heeft Jesus uwen haat en uwe onverschilligheid verdiend ? Hij heeft uwe bedroefden getroost, [uwe zieken genezen, uwe ongeluk-kigen bijgestaan. Ach, wie heeft u misleid? Wie heeft de herinneringen aan Jesus' liefde aan uw geheugen ontnomen ? O, wildet gij maar luisteren naar mijne stem; ik zoude u zooveel van Jesus' goedheid en liefde verhalen, dat gij Hem met mij zoudt beminnen.

O lieve Jesus, ik zie uwe moeder in diepe smart over de zonde van haar volk, maar zij vloekt of beschuldigt de ondankbaren niet; zij blijft een teedere moeder, die verschoont in hare smarten en met geduld op de bekee-

107

ring wacht. Geef goede Jesus, dat ik steeds mijn toevlucht neme tot haar, die geen bitterheid kent, en die Gij ons gegeven hebt als toevlucht der zondaren.

O Maria, gij zijt mijne moeder, maak, dat ik u met kinderlijke gevoelens beminne.

Onze Vader. Wees gegroet.

Ontferm U onzer, Heer. ontferm U onzer.

O God, wees ons, zondaars, genadig.

VI Statie.

Veronica droogt het aangezicht van Jesus af.

Wij aanbidden U, Christus, en loven U.

Omdat Gij door uw Heilig Kruis de wereld verlost hebt.

O, hoe verheugd was Maria, toen zij bemerkte, dat het hart van Veronica voor Jesus klopte. Het was wel een geringe dienst, dien Veronica bewees, maar het kostte toch veel moeite, dat weinige aan Jesus te schenken. Veronica werd bespot, uitgelachen, gescholden door de booze Joden; in de liefde van Jesus en Maria vond zij echter eene honderdvoudige belooning.

O lieve Jesus, ik zie het duidelijk, ik kan U niet liefhebben, zonder het hart van Maria te verkwikken, maar evenmin kan ik Maria liefhebben, zonder U genoegen te geven ; geef dan, dat ik Maria beminne.

O Maria, gij zijt mijne moeder, maak, dat ik u met kinderlijke gevoelens beminne.

Onze Vader. Wees gegroet.

108

Ontferm U onzer, Heer, ontferm U onzer.

O God, wees ons, zondaars, genadig.

VII Statie.

Jesus valt voor den tweeden keer onder zijn Kruis.

Wij aanbidden U, Christus, en loven ü.

Omdat Gij door uw Heilig Kruis de wereld verlost hebt.

Met welk een boosaardigheid wordt Jesus door de Joden bespot, als Hij weder machteloos ter aarde valt! Ach, het hart van Maria is van droefheid overstelpt. Mijn volk, zoo zucht zij, wat heeft mijn Zoon u misdaan, dat gij Hem zoo mishandelt? Maar Maria vloekt de booswichten niet. Men kan haar hart bedroeven, doch niet verbitteren, want haar hart is het hart eener moeder. Zij lijdt in stille smart met haren Jesus en zij bidt, dat allen zich tot Jesus mogen bekeeren.

O goede Jesus, waarom is het hart uwer moeder zoo goed ? waarom hebt Gij haar gemaakt tot eene teedere moeder, die zoo gaarne verschoont en beschermtquot;? Opdat wij haar zouden beminnen, die zoozeer, door U wordt bemind. Geef dan, lieve Jesus, dat ik haar lief-hebbe.

O Maria, gij zijt mijne moeder, maak dat ik u met kinderlijke gevoelens beminne.

Onze Vader. Wees gegroet.

Ontferm U onzer, Heer, ontferm ü onzer.

O God, wees ons zondaars, genadig.

1

109

VIII Statie.

Jesas spreekt tot de weenencle vrouwen.

Wij aanbidden U Christus, en loven U.

Omdat Gij door uw Heilig Kruis de wereld verlost hebt.

Gedompeld in cone zee van smarten, met oen van droefheid gebroken hart, volgt Maria haren Zoon op den bloedigen Kruisweg. Zij zwijgt, maar hoor de weeklachten en het gesnik der vrouwen, en gij kimt begrijpen hoe mateloos de smart van Maria was. De angsten des doods hebben haar omgeven; zij doet niets dan wcenen. Neen, zoo lang zij leeft, zal Maria aan Jesus' lijden denken; nooit zal zij dit vreeselijk nur vergeten.

O goede Jesus, altijd zal Maria denken aan de smarten, die ik haar heb 'gekost. Zij is dan mijne moeder, geef, dat ik mij dit steeds herinnere.

O Maria, gij zijt mijne moeder, maak, dat ik u met kinderlijke gevoelens beminne.

Onze Vader. Wees gegroet.

Ontferm U onzer. Heer, ontferm U onzer.

O God, wees ons, zondaars, genadig.

ISZ Statie.

Jesus valt voor den derden keer onder Zijn Kruis.

Wij aanbidden U, Christus, en loven U.

Omdat Gij door uw Heilig Kruis de wereld verlost hebt.

Jesus valt en hervalt; zijn lijden stijgt tot aan den dood. Wilt gij weten, wat Jesus

110

leed bij zijn derden val; vestig slechts uwe blikken op Maria. Geen slag'heeft Jesus ontvangen, waarvan Maria den weerslag niet gevoelde; geen nieuwe smart werd Jesus aangedaan, die niet doordrong in het hart der moeder. Aan het smartelijk gelaat van Maria kan men zien, hoe zeer het lijden van Jesus met nieuwe smarten •wordt vermeerderd.

O goede Jesus, hoe innig is Maria met U verbonden. Uwe smart is hare smart, waarom zouden uwe leerlingen ook niet hare kinderen zijn? Zie, Heere Jesus, Gij wilt, dat ik U beminne, geef dan, dat ik ook haar beminne, want zoo lang ik Maria niet liefheb, behoor ik niet geheel aan U.

O Maria, gij zijt mijne moeder, maak, dat ik u met kinderlijke gevoelens beminne.

Onze Vader. Wees gegroet.

Ontferm U onzer, Heer, ontferm U onzer.

O God, wees ons, zondaars, genadig.

X Statie.

Jesus wordt van zijne kleecleren beroofd en met ged gelaafd.

Wij aanbidden U, Christus, en loven U.

Omdat Gij door uw Heilig Kruis de wereld verlost hebt.

Zie Jesus daar staan, badende in zijn bloed: al zijne wonden zijn opengescheurd ; er is geen gezondheid meer in zijn vleesch. O, wie siddert niet bij zooveel ellende en smart ? Maar welk een schouwspel voor Maria!

O goede Jesus, waarom wildet Gij, dat

Ill

Maria U in dezen ellendigen toestand zoude aanschouwen ? Het was immers niet noodig, dat zij U zoo zag^- lijden ? Hadt Gij het maar gewild, zij zoude in dit uur der smarte niet op Golgotha zijn geweest. — Mijn zoon, zoo hoor ik U antwoorden. Ik wilde u Maria tot moeder geven. Zij moest u dus in smarten baren. Geef dan, goede Jesus, dat ik Maria als mijne moeder beminnc.

O Maria, gij zijt mijne moeder, maak, dat ik n niet kinderlijke gevoelens beminne.

Onze Vader. Wees gegroet.

Ontferm U onzer. Heer, ontferm U onzer.

O God, wees ons, zondaars, genadig.

XI Statie.

Jesus wordt aan het Kruis genageld.

Wij aanbidden U, Christus, en loven U.

Omdat Gij door uw Heilig Kruis de wereld verlost hebt.

Hoort gij die wreede hamerslagen? Ook Maria hoort ze, zij siddert en beeft; bij lederen slag steekt en dringt het zwaard der droefheid in haar hart. AA at denkt, wat doet Maria? Zij heft hare roodbeschreide oogen ten hemel en bidt, zoo als Jesus bidt.

Den Vader biedt zij haren Zoon en zegt: O God, uit gehoorzaamheid aan U en uit liefde tot de mensehen breng ik U een offer, grooter dan ooit eene moeder bracht.

O goede Jesus, zoo zeer heeft Maria de wereld bemind, dat zij gaarne het smartelijkste offer voor ons bracht; zij zal ons dan

112

nooit vergeten, geef, dat wij ook Maria niet vergeten.

O Maria, gij zijt mijne moeder, maak, dat ik u met kinderlijke gevoelens beminne.

Onze Vader. Wees gegroet.

Ontferm U onzer, Heer, ontferm U onzer.

O God, wees ons, zondaars, genadig,

XII Statie.

Jësus sterft aan het Kruis.

Wij aanbidden U, Christus, en loven U.

Omdat Gij door uw Heilig Kruis de wereld verlost hebt.

Daar staat Maria onder het Kruis. Het is do wil van Jesus, dat zij er staat, en er zooveel smarten lijdt. Jesus wil, dat de moeder zien zal, hoe zeer Hij bemint en zegent, dat Maria zien zal, hoe Jesus zijne armen uitstrekt tot die hem vloeken. Zij ziet het en gevoelt tot in het diepst harer ziel, hoe duur wij zijn vrijgekocht. Zij bemint nu de wereld met grenzenlooze liefde ; Zij heeft een mateloos verlangen naar de zaligheid van hen, voor wie Jesus stierf, zij wordt geheel en al eene teeder bezorgde moeder. Jesus zegt dan ook tot haar: Vrouw, ziedaar uw Zoon.

O goede Jesus, Gij hebt mij Maria tot moeder gesteld; geef, dat ik haar als kind beminne.

O Maria, gij zijt mijne moeder, maak; dat .ik

met kinderlijke gevoelens beminne.

Onze Vader, Wees gegroet.

113

Ontferm U onzer, Heer, ontferm U onzer.

O God, wees ons, zondaars, genadig.

XIII Statie.

Het Lichaam van Jesus wordt van het Kruis afgenomen.

Wij aanbidden U, Christus, en loven U.

Omdat Gij door uw Heilig Kruis de wereld verlost hebt.

Aanschouw het gestorven lichaam Van Jesus op den schoot van Maria; kniel daar neder; Maria zal u Jesus' wonden toonen; zij zal u van Jesus' liefde verhalen. Ziet gij wel, welk eene teedere liefde daar straalt uit haar droevig oog ? Do wonden van Jesus spreken tot haar hart; iedere wonde zegt tot Maria: Lieve Moeder. uw Jesus heeft de menschen ten einde toe bemind: wees gij de toevlucht der zondaren, de troosteres der bedrukten, de bijstand dei-Christenen.

O goede Jesus, ik dank U, dat Gij mij Maria geschonken hebt, geef, dat ik haar steeds als eene moeder beminne.

O Maria, gij zijt mijne moeder, maak, dat ik u met kinderlijke gevoelens beminne.

Onze Vader. Wees gegroet.

Ontferm U onzer, Heer, ontferm U onzer.

O God, wees ons, zondaars, genadig.

XIV Statie.

Jestis v'orclt in een nieuw graf hegraven.

Wij aanbidden ü, Christus, en loven U.

114

Omdat Gij door uw Heilig Kruis de wereld verlost hebt.

Jesus wordt in het graf gelegd en het graf zorgvuldig gesloten. Daar staat nu de arme moeder, even eenzaam en verlaten, als weleer de weduwe van Nairn, die ook haar eenigen zoon verloor. Doch neen, die dit denkt vergist zich, de aarde die Maria bewandelt, is haar zoo dierbaar, zij is besproeid met het bloed van haren Zoon; de leerlingen van Jesus zijn haar zoo dierbaar, want zij behooren aan Jesus en daarom ook aan haar, voor alle menschen koestert zij de teederste zorgen, want zij zijn vrijgekocht door het bloed van Jesus.

Van Golgotha keert zij terug, niet eenzaam en verlaten, maar als een moeder van duizenden, die allen de grootste behoefte hebben aan hare liefde en zorgen.

O goede Jesus, ik dank U dat Gij ons Maria geschonken hebt; maak, dat ik haar als eene moeder beminne.

O Maria, gij zijt mijne moeder, maak dat ik u met kinderlijke gevoelens beminne.

Onze Vader. Wees gegroet.

Ontferm U onzer. Heer, ontferm U onzer,

O God, wees ons, zondaars, genadig.

SLÜITGEBED.

Hartelijk dank, lieve Jesus, voor de verlichting, die Gij mij op dezen Kruisweg geschonken hebt. Thans zie ik duidelijk, dat ik U niet kan liefhebben, als ik onverschillig

115

jegens uwe moeder ben. Gij hebt mij vrijgekocht door uw H. bloed, maar Gij hebt gewild dat dit niet zoude geschieden, zonder dat een zwaard van droefheid liet hart uwer lieve Moeder doorboorde ; Gij hebt gewild, dat zij mij onder het Kruis in smarten zoude baren; geef dan, dat ik haar steeds als moeder eere.

Hartelijk dank, lieve Jesus, dat Gij mij zulk eene teedere, zorgvuldige en verschoonende moeder geschonken hebt, geef, dat ik haar aan-roepe in allen nood, dat ik haar eere en be-minne, als toevlucht der zondaren, troosteres der bedrukten, bijstand der Christenen; geef, dat ik tot U nadere aan de moederlijke hand van Maria,

O Maria, gij zijt mijne moeder, maak, dat ik u met kinderlijke gevoelens beminne. Amen.

Zes onze Vader. Zes wees gegroet. Zes glorie zij den Vader.

ACHTSTE OEFENING.

Maria, Troosteres der Bedrukten.

VOORBERICHT.

Eene oude eu eerbiedwaardige overlevering' verhaalt, dat Maria na de Hemelvaart van Jesus niet ophield den lijdensweg te bezoeken, die door haren Zoon werd afgelegd, toen Hij, beladen met zijn kruis, voor ons op Golgotha ging sterven.

Ook na de verrijzenis en hemelvaart des Heeren had Maria er behoefte aan steeds de smarten van haren Zoon te overwegen en,, door levendige voorstelling van Jesus' allerdiepste vernedering en allervreeselijkst lijden, die gevoelens in haar allerheiligst hart op te wekken, welke haar bezielden, toen zij Jesus vergezelde naar Golgotha en zich plaatste onder het kruis.

Maria wist hoezeer deze vrome oefening haren Zoon aangenaam was. Had Hij haar niet geroepen onder het kruis opdat zij met Hem uit den kelk des Vaders zou drinken ?

Toen Hij uitging om door zijne wijsheid en wonderen het volk te trekken, liet Hij Maria te Nazareth achter. Hij verlangde niet, dat zijne Moeder getuige was van de toejuichingen der menigte, maar als Zijn uur

117

gekomen is, het uur waarin de leerlingen vluchtten, het volk Hem smadelijk verwierp en Hij geheel verlaten aan het kruis zou sterven, noodigt Hij Zijne Moeder, opdat zij deel hebbe aan Zijne vernedering en smart.

Het is een vroom gevoelen, dat Joannes, die met de leerlingen in den hof gevlucht was, door Maria bemoedigd, aan de hand der Moeder naar Golgotha ging om naast haar te staan onder het kruis.

Zijt gij kind van Maria, wilt gij aan de hand der Moeder wandelen'? Wees verzekerd, dat zij u voeren zal over den smartelijken kruisweg naar Golgotha, waar Jesus voor u stierf, opdat gij daar ziet, gevoelt en proeft de onuitsprekelijke liefde des Hoeren en vervuld wordt van de vrome gevoelens, die de heiligen Gods bezielden.

Wij noemen Maria troosteres dor bedrukten, omdat opbeuren en troosten bij uitnemendheid het werk eener moeder is

Zijt gij in droefheid en kwelling, dan kunt gij er vooral op rekenen, dat Maria u geleiden zal naar het kruis van haren Zoon, opdat gij daar uwe tranen heiligt en rust vindt voor uwe ziel.

GEIiED VAN VOORBEREIDING.

O God, ik aanbid uwe liefde, omdat Gij mij uwen eenigen Zoon geschonken hebt, en U, lieve Jesus, dank ik duizendmaal voor de onbegrijpelijke goedheid, die Gij mij betoond

118

hebt door voor mij aan het schandelijk kruis te sterven.

Uit kinderlijke dankbaarheid kom ik hier uwen heiligen Kruisweg bewandelen. Ik offer U deze oefening op, in vereeniging met Uwe oneindige verdiensten en met de verdiensten Uwer heilige Moeder en van alle heiligen om U te bedanken voor het groote werk der verlossing, om U te smeeken voor onze Moeder de H. Kerk en onzen heiligen Vader den Paus, voor de bekeering der zondaren en ongeloovi-gen, voor de uitroeiing der ketterijen, de eendracht onder de christen-vorsten en de lafenis der geloovige zielen.

Maak mij deelachtig aan de aflaten en gunsten verbonden aan de oefening van den kruisweg, en wil die aflaten toevoegen aan mij en aan de zielen in het vagevuur, bijzonder aan...

Wees gegroet, o Koningin, Moeder van barmhartigheid, tot U roepen wij, ballingen, kinderen van Eva; tot U smeeken wij, zuchtend en wee-nend in dit dal van tranen. Welaan dan, onze Voorspreekster, ach, sla op ons Uwe barmhartige oogen en toon ons zóó het kruis van Jesus, dat gij na deze ballingschap ons toonen kunt, Jesus de gezegende vrucht uws lichaams. Amen.

I Statie.

Jesus wordt ter dood veroordeeld.

Wij aanbidden U, Christus, en loven U.

Omdat Gij door Uw H. Kruis de wereld verlost hebt.

119

Mijn Zoon stond hier geheel alleen. Niemand verdedigt Hem; niemand spreekt over Zijne goedheid en barmhartigheid. Allen werpen onverschillige blikken op Zijne doornenkroon en Zijne wonden. Pilatus spreekt het doodvonnis uit en allen juichen toe. Hebt gij ooit zulk eenc verlatenheid aanschouwd ? En gij, mijn kind, gij drinkt slechts een droppel uit den lijdenskelk en klaagt over verlatenheid.

O, mijn Jesus, leer mij godvruchtig lijden.

O, Maria, lieve Moeder, verwef mij de genade mijn lijden te heiligen door vrome onderwerping.

Onze Vader. Wees gegroet. Glorie zij den Vader.

Ontferm U onzer, Heer, ontferm U onzer.

O God, wees ons. zondaars, genadig.

II Statie.

Jesus neemt het kruis op zijne schouders.

Wij aanbidden U enz.

Do verbitterde vijanden van mijn Zoon hebben het kruis afgedwongen; Pilatus deed het vervaardigen, wreede beulen brachten het aan en Jesus omhelst het met innige liefde, omdat Hij in het kruis den H. Wil des Vaders zag.

En gij mijn kind, gij klaagt als de menschen n lasteren, onrechtvaardig bejegenen of u eenig leed berokkenen. Gij zegt: indien God mij beproefde, ik zou het verdragen. Dwaze verschooning, mijn kind, want in alle lijden is de hand der Goddelijke Voorzienigheid.

O, mijn Jesus, geef dat ik in alle lijden den

120

vinger Gods aanschomve en mij met liefde onderwerpe aan Uwen H. \\ il.

O, Maria, lieve Moeder, verwerf mij de genade elk lijden te beschouwen als een H. kruis.

Onze Vader, enz.

III Statie.

Jesus valt voor de eerste keer onder zijn kruis.

Wij aanbidden U, enz.

Waarom viel Jesus neder onder het kruis ? Gij zegt: het kruis was te zwaar. Neen mijn kind, het kruis was niet te zwaar, want do hemelsche Vader had het uitgekozen voor Zijnen Zoon. Het was zwaar genoeg om Jesus te doen vallen, opdat Hij vallende kon toonen hoe onderworpen Hij was aan den W il des Vaders en hoezeer Hij u beminde.

Zwijgend viel Hij, zwijgend verzamelde Hij al Zijne krachten om op te staan en den smartelijken weg te vervolgen. Hebt gij dit gezien en begrepen'?..... Gij zult voortaan nimmer klagen dat uw lijden te zwaar is.

O, lieve Jesus, leer mij altijd onderworpen te zijn aan Gods H. Wil.

O Maria, lieve Moeder, verwerf mij de genade in heilige onderwerping uit den kelk van Jesus te drinken.

Onze Vader, enz.

IV Statie.

Jesus ontmoet zijne bedroefde Moeder.

Wij aanbidden U, enz.

121

Mijn lijden was mateloos groot, maar haalde het niet bij het lijden van mijn Jesus. Zwijgend zag Hij mij aan, maar ik las in zijn lijdend oog wat Hij mij zeggen wilde : Moeder, nu is mijn uur gekomen, waarover ik zoo dikwijls met u gesproken heb, waarop gij met Mij uit den kelk des Vaders zoudt drinken. Weenend en zwijgend zag ik mijn Jesus aan en Hij wist dat ik Hem begrepen had.

Nooit, mijn kind, is God dichter bij u, dan wanneer Hij u met lijden en kwelling bezoekt. Indien gij dit begrijpt zult gij getroost en gelukkig zijn in al uwe smarten.

O, lieve Jesus, leer mij met liefde drinken uit Uwen lijdenskelk.

O Maria, lieve Moeder, verwerf mij do genade steeds met kinderlijke liefde onderworpen te zijn in iedere beproeving.

Onze Vader, enz.

V Statie.

Simon van Cyrenen wordt gedwongen het kruis van Jesus te dragen.

Wij aanbidden U, enz.

Simon nam met grooten weerzin het kruis op zijne schouders, want hij zag daarin niet den vinger Gods, maar slechts vernedering en smart. Ik had medelijden met hem en bad voor hem opdat hij zien mocht welke eene eer en hoe groot een geluk het was met Jesus het kruis te dragen. Zijne oogen werden geopend, hij heeft gezien en begrepen, het kruis werd hem ten zegen.

122

Mijn kind, gij noemt mij troosteres der bedrukten en komt weenend troost zoeken aan mijn moederlijk hart. Ook voor u zal ik vragen dat gij zien moogt welk een heil er in het kruis gelegen is.

Lieve Jesus, geef dat ik in vrome onderwerping mijn kruis moge dragen.

O Maria, lieve Moeder, verwerf mij de genade om met Jesus mijn kruis te dragen.

Onze Vader, enz.

VI Statie.

Veronica droogt het aangezicht van Jesus cc f.

Wij aanbidden U, enz.

Daar hoorde moed toe, mijn kind, groote moed, om door het volk en de woeste soldaten heen te dringen, ten einde openlijk Jesus te vereeren en zijn heilig aangezicht af te drogen. Vrijwillig bood Veronica zich aan om smaad en vernedering met Jesus te deelen. Zij mocht dan ook ondervinden hoe zoet het is, met Jesus te lijden; want tot belooning ontving zij onmiddellijk het afbeeldsel van Jesus' lijdend gelaat.

Als gij den moed hebt, mijn kind, met Jesus te lijden en u in alles te onderwerpen aan Gods heilige beschikking, Jesus zal u troosten, gelijk Hij Veronica getroost heeft.

Lieve Jesus, geef dat ik Uw lijden steeds voor oogen hebbe om Uw geduld en onderwerping na te volgen.

O Maria, lieve Moeder, toon mij steeds het beeld van uwe lijdenden Jesus.

Onze Vader, enz.

123

VII Statie.

Jesus valt voor de ticeede keer onder het kruis.

Wij aanbidden ü, enz.

Toen Jesus viel, ging er een hoongelach op onder Zijne vijanden. Nu kan men zien, zoo riepen zij, wat zijne wonderen te beteekenen hadden. Ziet, daar ligt Hij machteloos op den grond! En de lichtzinnige menigte was geërgerd. Bitter weende ik over de smarten van mijn Jesus en de blindheid van mijn volk. Zoo gaarne had ik hen onderricht, maar zij verstonden mij niet. Gij, mijn kind, gij zult mij begrijpen. Luister dan : als het uur van droefenis en verlatenheid, van smart en vernedering voor u geslagen heeft, dan ziet de hemelsche Vader met teedere liefde op u neer: drink dan met heilige onderwerping uit den lijdenskelk, opdat God u nog meer beminnen moge.

Lieve Jesus, geef mij in alle lijden tevredenheid met uw heiligen Wil.

O Maria, lieve Moeder, bid voor mij, opdat ik vooral in lijden Gods hand moge zien.

Ome Vader, enz.

VIII Statie.

Jesus spreekt tot de ■weenende vrouwen.

Wij aanbidden U, enz.

Weent niet over Mij, maar weent over u en uwe kinderen, zoo sprak Jesus tot de vrouwen. Dat is; weent niet over Mij, maar weent tnet Mij, pleegtmet Mij boete over de zonden uwer kinderen.

124

Mijn kind, vergeet niet, dat de kelk van mijn Jesns zoo bitter was, omdat Hij boete pleegde voor iiavc zonden. Als gij dan met Jesus uit den kelk des lijdcns drinkt, herinner n dan uwe menigvuldige zonden, buig uw hoofd onder Gods straffende hand, die u zoo weldadig gelegenheid tot boete geeft, en gij zult rust voor uwe ziel vinden.

Lieve Jesus, leer mij lijden tot boete mijner zonde.

O Maria, lieve Moedor, ik verdiende zooveel straffen en klaagde reeds over het minste lijden, bid voor mij, opdat ik in boetvaardigheid lijde.

Onze Vader, enz.

IX Statie.

Jesus valt voor de derde keer onder zijn kruis.

Wij aanbidden U, enz.

Daar waren onder de menigte nog zwakke vrienden van Jesus, die hoopten, dat Hij plotseling zijn macht en heerlijkheid zou too-nen. Iedere val was hun een ergernis en verzwakte hun geloof. In hunne kortzichtigheid konden zij zich niet voorstellen hoe Jesus zich zoo vernederde en vrijwillig zulke smarten verdroeg.

En gij, mijn kind? — Wordt uw geloof niet verzwakt en uw vertrouwen met geschokt, wanneer uw lijden langer duurt dan gij hadt verwacht? In den beginne waart gij tevreden, maar na een tijdlang gebeden te hebben klaag-det gij dat er geen verlichting kwam.

125

Wilt gij troost en rust vinden voor uwe ziel, drink uit den lijdenskelk, drink zoolang als de Vader hem aan irve lippen zet.'

Lieve Jesus, geef dat ik volharde in geduld en onderwerping.

O Maria, lieve Moeder, bid voor mij, dat ik volharde in onderwerping aan Gods H. Wil.

Onze Vader, enz.

X Statie.

Jesus wordt van zijne kleederen beroofd en met gal gelaafd.

Wij aanbidden U, enz.

Wreede beulen rukten Jesus de kleederen uit. Daar stond mijn Zoon, uit ontelbare wonden bloedend, terwijl men spottend Hem de bittere gal aanbood. Mijn hart brak, het zwaard van droefheid doorboorde mijne ziel en toch had ik een onbeschrijfelijken troost. Met mijn Jesus dronk ik uit den kelk des Vaders.

Mijn kind, wilt gij henen gaan en u verwijderen, gelijk zoovele zwakke leerlingen deden? Kom, zet met moed uwe lippen aan den lijdenskelk, ik, uwe Moeder, verzeker u, gij zult verkwikking vinden in uwe smart.

Lieve Jesus, geef mij de genade U na te volgen in het lijden.

O Maria, lieve Moeder, leer mij drinken uit den kelk der smart.

Ome Vader, enz.

126

XI Statie.

Jesus icorcU aan het kruis genageld.

Wij aanbidden U, enz.

Terwijl Jesus zijne handen en voeten aan de beulen overgaf, sloeg Hij zijne oogen ten hemel en droeg zich aan den Vader op. Iedere hamerslag, die de nagels door de gezegende handen en voeten dreef, dreef ook het zwaard van droefheid in mijn hart. Sidderend en weenend sloeg ik mijne oogen ten hemel, ik voltooide het offer 't welk ik eertijds in don tempel begonnen had. Zoo onmetelijk als mijn lijden, zoo onuitsprekelijk was ook de hemelsche troost, daar het mij vergund werd den Vader zoo groot een offerte brengen.

O hoe kostbaar, mijn kind, zijn de tranen in heilige onderwerping geschreid ! Hoe kostbaar het offer in liefde gebracht!

Lieve Jesus, geef dat ik mijn kruis opneme en U navolge.

O Maria, lieve Moeder, bid voor mij, opdat ik den schat leere kennen die in het lijden verborgen is.

Onze Vader, enz.

XII Statie.

Jesus sterft aan het kruis.

Wij aanbidden U, enz.

Sidderend naderde ik het kruis, Joannes, de geliefde leerling van mijn Jesus, ging met mij mede en dit strekte mij tot troost.

Waarheen toch zal ik mijne kinderen beter

brengen, dan naar het kruis van mijn Jesus, die gestorven is, opdai zij zouden leven.

Mijn kind, wilt gij de volheid van mijn moederlijken zegen, ga met mij naar den berg der bittere myrrhe, naar den heuvel van den geu-rigen wierook. Daar leert gij lijden en godvruchtig weenen, daar leert gij offeren en bidden, daar zult gij uit den mond van Jesus ook hooren, dat ik uwe Moeder ben.

Lieve Jesus, maak dat ik de groove waarde van het lijden kenne.

O Maria, lieve Moeder, verwerf mij de genade godvruchtig te lijden.

Onze Vader, enz.

XIII Statie.

Het gestorven lichaam van Jesus icordt van het kruis afgenomen.

Wij aanbidden U, enz.

Het lichaam van Jesus rustte nu op mijn schoot; weenend beschouwde ik Zijne wonden. Zijn half gesloten oog scheen mij met liefde aan te zien, het scheen als of zijn mond het laatste woord herhaalde: Moeder, het is volbracht, houdt nu op met weenen, uw Jesus rust uit van arbeid en smart.

Ook gij, mijn kind, zult komen aan het einde van al uw lijden, dan zult gij de eeuwige rust en de eindelooze vreugde ingaan. Wees nu welgemoed in uwe kwelling, dank God dat gij door het voorbeeld en de kracht van Jesus' kruis uw lijden heiligen kunt.

Lieve Jesus, geef mij de genade in geduld

en onderwerping te volharden tot aan mijn dood.

0 Maria, lieve Moeder, bid voor mij, opdat ik in heilige onderwerping leve en starve.

Onze Vader, enz.

XIV Statie.

Het gestorven lichaam van Jesus wordt in een nieuw graf begraven.

Wij aanbidden U, enz.

Eens, mijn kind, moest ik met Jesus vluchten naar Egypte om Hem te redden uit de handen van Herodes. Toen wist ik reeds waarvoor ik Jesus redden moest. Ik moest Hem redden en bewaren voor het kruis. Drie en dertig jaren stond het smartelijke kruis voor mijnen geest en dagelijks onderwierp ik mij aan hetgeen de hemelsche Vader besloten had. Nu was het offer volbracht. Ik mocht Jesus brengen naar het graf, waaruit Hij heerlijk zou opstaan.

Ook gij, mijn kind, zult eens naar het graf gedragen worden. Geef u dagelijks over aan Gods heilige beschikking. Offer u met al uw lijden dagelijks op aan God, daarin zult gij troost vinden tijdens uw leven, opbeuring in al uwe smarten en na deze ballingschap zal ik u Jesus toonen, de gezegende vrucht mijns lichaams.

Lieve Jesus, leer mij godvruchtig lijden en zalig sterven.

O Maria, lieve Moeder, sta mij bij in al mijne kwellingen en in het uur van mijnen dood.

Onze Vader, enz.

129

amp;LÜITGEBED.

Hartelijk dank, lieve Jesus, voor de onderrichting mij geschonken en de vrome gevoelens, die Gij in mij a hart hebt opgewekt.

Geef, dat ik meer en meer de geheimen van uw heilig kruis begrijpe en steeds bij alle lijden mijn troost zoeke in de schaduw van het kruis.

O Maria, lieve Moeder, gij weet bij ondervinding, meer dan iemand anders, dat deze aarde een tranendal is, wees onze troosteres in alle kwellingen en zorgen, bij alle smarten der ziel en [alle pijnen des lichaams, voer ons dikwijls naar het kruis van uwen Jesus, opdat wij leeren steeds onderworpen te zijn aan Gods heiligen wil, ons lijden te verdragen tot boete voor onze zonden en uit liefde tot Hem. die ons zoo duur heeft vrijgekocht. Verwerf ons de genade zóó het kruis met Jesus te dragen, dat hier reeds de zoete hoop op eeuwige rust on vreugde ons hart verblijde. Amen.

Zea onze Vader, IVees gegroet, en Glorie zij den Vader.

9

Oefening van de goddelijke deugd des geioofs.

VOORBERICHT.

In de dagen zijner omwandeling heeft de goddelijke Verlosser met onuitputtelijk geduld, met brandenden ijver, met onweerstaanbare kracht de waarheden des heils verkondigd. Op den Kruisweg herhaalt Jesus deze waarheden in even krachtige als korte trekken en bevestigt ze door zijn bloed. Beladen met zijn Kruis stelt de Koning der martelaren ons de waarheden des Evangelies voor oogen, terwijl elke droppel van zijn allerkostbaarst bloed ons uitnoodigt, om met levendig geloof die waarheden te omhelzen, openlijk te belijden, ijverig te overwegen en er ons leven naar in te richten.

Zien we, dat de wereld Jesus en zijne waarheid verwerpt en vervolgt tot op den Kalva-riënberg, wij behooren over zoo groot eene boosheid te treuren en de waarheid hartelijker te omhelzen, naarmate de wereld haar in heviger woede vervolgt.

Laat ons heden in dezen geest den H. Kruisweg overwegen.

131

ALGEMEEN GEBED VAN VOORBEREIDING.

O God, ik aanbid uwe liefde, dewijl Gij uw' eenigen Zoon voor mij gegeven hebt, en U, lieve Jesus, dank ik duizendmaal voor de onbegrijpelijke goedheid, die Gij mij betoond hebt, door voor mij aan een schandelijk Kruis te sterven. Uit kinderlijke dankbaarheid en wederliefde kom ik hier om uwen bloedigen Kruisweg te overwegen.

O God, ontvang volgons uwe barmhartigheid de oefening, die ik ga beginnen, als eene erkentenis uwer opperheerschappij, als eene dankzegging voor liet groote werk der verlossing, tot verheffing van onze Moeder, de H. Kerk, tot uitroeiing der ketterijen, tot eendracht onder de christen-vorsten, tot bekeering der zondaren en volharding der rechtvaardigen.

Ik offer U deze oefening op in vereeniging der verdiensten van Jesus Christus, van de H. Maagd Maria en alle Heiligen. Ik bid U, barmhartige God, om de aflaten, gunsten en genaden, aan de beoefening van den Kruisweg verbonden, te willen toevoegen, zoo aan mij, als aan de zielen in het vagevuur, bijzonder aan N.N.

Kom, lieve Jesus, kom onze zwakheid te hulp bij de oefening, die wij thans gaan houden. Verlicht ons verstand, opdat wij zien mogen, met hoe groot eene liefde Gij ons de waarheden des heils op uwen smartelijken

132

Kruisweg verkondigt; beweeg onzen wil, opdat wij met een levendig geloof de goddelijke waarheden omhelzen, haar steeds met zorg overwegen, om er geheel ons leven naar in te richten en haar blijmoedig te belijden in het aangezicht eener wereld, die niet ophoudt tegen het H. Evangelie te strijden. Amen.

H. Maria, verwerf ons de genade, om niet vrome aandacht het lijden van uwen godde-lijken Zoon te overwegen en aan den voet van Jesus' Kruis ons geloof tc versterken en te verlevendigen. Amen.

I Statie.

Jesïis wordt ter dood veroordeeld.

Wij aanbidden U, Christus, en loven U.

Omdat Gij door uw Heilig Kruis do wereld verlost hebt.

Wie sleurden Jesus voor den rechterstoel van Pilatus ; wie dwongen den landvoogd tot de wreede geeseling; wie drukten de wreede kroon op 's Heeren gezegend hoofd; wie ballen hier de vuisten en schreeuwen; Kruisig Hem, kruisig Hem ? Het waren do Joden, die de waarheden des Evangelies niet wilden. Doch Jesus ging voort met ze te verkondigen. Hij sprak tot Pilatus; Daartoe ben ik geboren en in de wereld gekomen, om getuigenis ran de waarheid af tn leggen. Hij herhaalde het voor den landvoogd, dat Hij de Koning, de beloofde Verlosser was. Hij wordt dan ook tot het Kruis veroordeeld, omdat hij zich den Zoon Gods noemde.

133

Eeuwige dank, lieve Jesus, voor de goddelijke waarheid, die Gij tot in den dood verkondigd hebt; met al de krachten onzer ziel omhelzen wij alle waarheden des geloofs; geef, dat wij ze steeds met een blijmoedig hart. voor de wereld belijden.

H. Maria, verwerf ons de genade, dat wij liet heilig geloof steeds als onzen grootsten schat beschouwen, bewaren en belijden. Amen.

Onze Vader. Wees gegroet.

Glorie zij den Vader, enz.

Ontferm U onzer. Heer, ontferm U onzer.

O God, wees ons, zondaars, genadig.

II Statie.

Jesus neemt het zware Kruis op Zijne schouders.

Wij aanbidden U, Christus, en loven U.

Omdat Gij door uw Heilig Kruis de wereld verlost hebt.

Zie eens, hoe hartelijk Jesus hot Kruis omhelst, met hoe groot een liefde Hij het op zijne schouders neemt. Geen wonder; want het Kruis is het werktuig der verlossing en de korte inhoud van het gansche Evangelie. Het predikt de rechtvaardigheid zoowel als de barmhartigheid Gods. Het wekt den rechtvaardigen tot volkomen gehoorzaamheid en den zondaar tot oprechte boetvaardigheid op.

Het is het teeken van ons heilig geloof en wordt door Jesus omhelsd, opdat wij zouden opzien tot het kruis en door zijn licht zouden beschenen worden.

Met hart en ziel, lieve Jesus, omhelzen wij

134

uw Heilig' Kruis, geef, dat wij cr steeds door onderricht worden in de waarheden des heils.

H. Maria, verwerf ons de genade van in alle omstandigheden des levens licht en troost te zoeken bij liet kruis van Jesus.

Onze Vader. Wees yeyi-oet.

Glorie zij den Vader, enz.

Ontferm U onzer, Heer, ontferm U onzer.

O God, wees ons, zondaars, genadig'.

III Statie.

Jesus vult voor den eersten keer onder het Kruis.

Wij aanbidden U Christus, en loven U.

Omdat Gij door uw Heilig' Kruis de wereld verlost hebt.

Zie eens, met welk eene razernij de Joden uwen Verlosser en zijn kruis omgeven; hoor, hoe zij Jesus honen en bespotten bij zijn eersten val. Doch Jesus staat zwijgend op, om, met het kruis beladen, zijn weg te vervolgen en om de nederigheid en onderwerping', do zachtmoedigheid en het geduld, de boetvaardigheid en volharding', waarheid en deugd te verkondigen.

Geel, o goede Jesus, dat ik te midden der verdwaasde wereld de waarheid des kruises zonder schroom ombelze, aanhange en belijde.

H. Maria, verwerf ons de genade van een krachtig en levendig' geloof.

Onze Vader. Wees gegroet.

Glorie zij den Vader, enz.

Ontferm U onzer. Heer, ontferm U onzer.

O God, wees ons zondaars, genadig.

135

IV Statie.

Jesus ontmoet zijne bedroefde Moeder.

Wij aanbidden U, Christus, en loven ü.

Omdat Gij door uw Heilig Kruis de wereld verlost hebt.

Diepe smart leest gij op het gelaat en in de houding van Maria. De tranen, die over hare wangen vloeien, zeggen u hoeveel de Moeder lijdt. Doch verbazing vindt go bij haar niet, veel minder nog verslagenheid. Hare moederlijke ziel is tot in het diepst geschokt en ontroerd, maar gij hoort haar geen jammerklacht uiten, want zij heeft Jesus begrepen en weet, welke verhevene deugd en waarheid het kruis verkondigt. De onmetelijke droefheid verhindert Maria niet, om do waarheden des kruises met liefde te omhelzen.

Geef, o goede Jesus, dat het licht van uw H. Kruis ons steeds boschijne en onderwijze in alle waarheid en deugd.

Maak, o goede Moeder, dat het kruis van Jesus ons altijd strekke tot licht en troost.

Onze Vader. Wees gegroet.

Glorie zij den Vader, enz.

Ontferm U onzer, lieer, ontferm U onzer.

O God, wees ons, zondaars, genadig.

V Statie.

Simon ivordt gedwongen het Kruis van Jesus te dragen.

Wij aanbidden U, Christus, en loven C.

136

Omdat Gij door uw Heilig Kruis de wereld verlost hebt.

Simon kon niet besluiten om vrijwillig met Jesus het kruis te dragen. Hij verzette zich tegen den dwang, die men hem aandeed; want hij vreesde, dat hij later zou bespot worden, omdat hij het kruis van Jesus gedragen had. Laat ons Simon daarom niet veroordeelen, want wij zijn misschien veel schuldiger dan hij. Hebben wij ons nooit geschaamd voor het teeken der Verlossing, voor het kruis, door Jesus gedragen? Schaamden wij ons niet de christelijke eenvoud en nederigheid, en zachtmoedigheid en het geduld, de gehoorzaamheid en nauwgezette plichtsbetrachting, de boetvaardigheid en godsvrucht te beoefenen ? En al deze deugden worden ons toch door het kruis gepredikt.

Hoelang, lieve Jesus, hoelang zullen wij ons schamen, om openlijk te belijden, dat wij leerlingen zijn van uw H. Kruis! Hoelang zullen wij ons schamen, om voor het oog dei-wereld de deugden te beoefenen, die uw H. Kruis ons leert!

O, Maria, verwerf ons de genade, dat het menschelijk opzicht ons niet langer terughoude om Jesus na te volgen.

Onze Vader. Wees gegroet.

Glorie zij den Vader, enz.

Ontferm U onzer. Heer, ontferm U onzer.

O God, wees ons, zondaars, genadig.

137

VI Statie.

Veronica droogt li°A aangezicht van Jcsus af.

Wij aanbidden U, Christus, en loven U.

Omdat Gij door uw Heilig' Kruis de wereld verlost hebt.

Veronica ziet voor een oogenblik al de smarten des Heeren voorbij, om geheel haar medelijden op het misvormd gelaat van Jesus te vestigen. Met gebroken hart, gloeiend van verontwaardiging, dringt zij door het volk, om het H. aangezicht te reinigen. Hoe misvormd en ontdaan, hoe besmeurd en onkenbaar, hoe bespot en veracht moet het aangezicht des Heeren dan niet geweest zijn!

Zóó worden de waarheden des Evangelies, zóó wordt het kruis des Hoeren door de dwaze wereld gelasterd, misvormd en bespot; mochten wij met Veronica van verontwaardiging gloeien, , steeds bereid het heilig geloof te verdedigen en te belijden door een heiligen levenswandel.

Geef ons, lieve Jesus, wat Gij in Veronica geprezen en beloond hebt.

H. Maria, verwerf ons een vurigen ijver voor do eer van ons heilig geloof.

Onze Vader. Wees gegroet.

Glorie zij don Vader, enz.

Ontferm U onzer, Heer, ontferm U onzer.

O God, wees ons, zondaars, genadig.

138

VII Statie.

Jesus valt voor den tweeden keer onder zijn Kruis.

Wij aanbidden U, Christus, cn loven U.

Omdat Gij door uw Heilig Kruis de wereld verlost hebt.

Jesus valt voor den tweeden keer, om aan de wereld te betuigen, dat Hij zijn kruis niet zal loslaten, dat Hij niet zal ophouden het woord des kruises te verkondigen en door zijn kruis aan allen te prediken: de ijdelheid der wereld, de noodzakelijkheid om te lijden en te strijden voor een eeuwig geluk, de strenge oordeelen Gods, den plicht der boetvaardigheid, de ware wijsheid, die in onderwerping aan God en in de vreeze des Heeren te vinden is. Kortom, alle waarheid en alle deugd.

Lieve Jesus, terwijl ik hier stil sta bij uwen tweeden val, geef mij de genade om met onver-moeiden ijver uw kruis te beschouwen en daaruit heilzame lessen te trekken.

H. Maria, verwerf mij de genade nooit het kruis van Jesus uit het oog te verliezen.

Onze Vader. Wees gegroet.

Glorie zij den Vader, enz.

Ontferm U onzer. Heer, ontferm U onzer.

O God, wees ons, zondaars, genadig.

VIII Statie.

Jesus spreekt tot de weenende vrouwen.

Wij aanbidden U Christus, en loven U.

139

Omdat Gij door uw Heilig Kruis de wereld verlost hebt

T De vrouwen zien, zijn ontroerd en weenen,

maar begrijpen niet. Jesus komt hare onwetendheid te hulp en maakt haar opmerkzaam, welke heilzame lessen bij het Kruis te vinden ^ zijn. De goede Verlosser zegt tot de vrouwen:

Weent niet over Mij, maar weent over u en uwe kinderen, want ah er op deze wijze mei helgroene linut gehandeld wr.rctt, wat zal er met het dorre ' geschieden ?

Verlicht lieve Jesus, verlicht mijn verstand, ¹ opdat ik niet vruchteloos uw kruis aanschouwe,

maar met levendig geloof' de heilzame lessen opmerke, die ons door het kruis gegeven worden.

H. Maria, maak dat het kruis van Jesus altijd spreke tot ons verstand en ons hart.

Onze Vader. Wees gegroet.

Glorie zij den Vader, enz.

Ontferm U onzer, Heer, ontferm U onzer.

O God, wees ons, zondaars, genadig.

IX Statie.

Jesus valt voor den derden keer onder het Kruis.

Wij aanbidden U, Christus, en loven U.

Omdat Gij door uw Heilig Kruis de wereld verlost hebt.

Kog eens valt Jesus onder het kruis cm ons te toonen, dat Hij het kruis lief heeft en vasthoudt tot den dood. Mag ik dan wel ophouden het kruis te beschouwen en met vrome aandacht te overwegen ? Mag ik mijn

140

oog en mijn hart van het kruis afwenden om uit te zien naar de aardsche ijdelheden en te luisteren naar de dwaasheden der wereld?

Geef, lieve Jesus, dat uw ïï. Kruis mij verlichte in voor- en tegenspoed, in gezondheid en ziekte, hij leven en sterven; dat het mij nooit vervele uw kruis voor oogen te hebben en te overwegen.

H. Maria, verwerf mij de genade eiken dag op te zien naar het kruis van Jesus en dat mijn laatste blik gevestigd zij op het teeken van ons H. geloof.

Ome Vader. Wees gegroet.

Glorie zij den Vader, enz.

Ontferm U onzer, Heer, ontferm U onzer.

O God, wees ons, zondaars, genadig.

X Statie.

Jesus wordt van zijne kleecleren beroofd en met gal gelaafd.

Wij aanbidden U, Christus, en loven U.

Omdat Gij door uw Heilig Kruis de wereld verlost hebt.

Jesus had reeds alles verlaten: zijne eer en zijn goeden naam bij het volk, zijne leerlingen en zijne vrienden, zijne gezondheid en zijne krachten. Hier geeft de Verlosser het laatste wat Hem overbleef: zijne kleederen. Maar zijn kruis verlaat Hij niet: aan het kruis wil Hij sterven om ons te verlossen en om ons van de hoogte des kruises de heilzaamste onderrichtingen te geven.

Maak, o goede Jesus, dat uw heilig Kruis

141

ons boven alles dierbaar zij, dat wij ons oog en ons hart daarvan nimmer afwenden en met vrome aandacht de heilige lessen aannemen die Gij in zooveel schande en smart ons geeft door uw heilig Kruis.

H. Maria, gij hebt het kruis van Jesus nooit verlaten, schenk ons de genade steeds met u, naast het Kruis van Jesus te staan.

Onze Vader. Wees gegroet.

Glorie zij den Vader, enz.

Ontferm U onzer. Heer, ontferm U onzer,

O God, wees ons, zondaars, genadig.

XI Statie.

Jesus wordt aan het Kruis genageld.

Wij aanbidden U, Christus, en loven U.

Omdat Gij door uw Heilig Kruis do wereld verlost hebt.

Jesus legt zich op den Kruisbalk neêr, slaat zijne oogen ten hemel en biedt zich den Vader aan als zoenoffer voor de zonden dei-wereld. Welk een ootmoed, hoe groot eene onderwerping in iederen oogslag, in eiken zucht van Jesus; welk een hemelsch geduld ligt er op zijn gelaat; welk eene boetvaardigheid over de zonden der wereld in Jesus' goddelijk Hart; welk eene hemelsche kalmte te midden van de allerwreedste smarten; welk eene zoete liefde in de bitterste smaad en smart! Maar de Joden, die de wreede hamerslagen hoorden, die getuigen waren van de onmetelijke smarten, verstonden niets van hetgeen Jesus deed en sprak tot den Vader

142

O goede Jesus, geef, dat wij nooit anders dan met een levendig geloof opzien tot uw kruis en dat wij in uwe heilige wonden al de deugden lezen, die Gij voor ons aan het kruis beoefend hebt.

H. Maria, maak, dat wij steeds met een levendig geloof het kruis beschouwen.

Onze Vader. Wees gegroet.

Glorie zij den Vader, enz.

Ontferm U onzer, Heer, ontferm U onzer.

O God* wees ons, zondaars, genadig.

XII Statie.

Jesm sterft aan het Kruis.

Wij aanbidden U, Christus, en loven U.

Omdat Gij door uw Heilig Kruis de wereld verlost hebt.

Gelijk Mozes de slang heeft opgeheven in de woestijn, zoo moet de Zoon des menschen worden opgeheven, opdat een ieder, die in Hem gelooft niet verloren ga, maar het eeuwig leren hebbe, zoo sprak Jesus lang voor zijn dood tot Nikodemus. Thans ziet gij dit woord vervuld.

Heere Jesus, ik geloof en belijd, dat ik aan uwen kruisdood mijne verlossing te danken heb. Geef, dat uw H. Kruis mij troosie, sterke en verlichte in alle voorvallen des levens en dat ik nooit vergete, hoe duur G.^;j mij hebt vrijgekocht.

O Maria, verwerf mij de genade, dat het Kruis van uwen Zoon mij steeds voor oogen

143

sta en dat ik nooit vergete, hoe duur ik ben vrijgekocht.

Onze Vader. Wees gegroet.

Glorie zij den Vader, enz.

Ontferm U onzer, Heer, ontferm U onzer.

O God, wees ons, zondaars, genadig.

XIII Statie.

Het lichaam van Jesus wordt van het Kruis afgenomen.

Wij aanbidden U, Christus, en loven U.

Omdat Gij door uw Heilig Kruis de wereld verlost hebt.

Welk een vrome eerbied bij de mannen, die Jesus' lichaam van hec Kruis afnemen ; met hoe groot eene zorg worden de wonden gereinigd, wordt het lichaam gebalsemd en in fijn lijnwaad gewikkeld! Hun vloeiden de tranen uit de oogen, toen zij de lidteekenen van zoovele smarten aanraakten!

Goede Jesus, geef mij zulk een levendig geloof, dat ik uw lijden steeds voor oogen hebbe om nimmer te vergeten hoe duur Gij mij hebt vrijgekocht en hoe groot eene dankbaarheid ik U schuldig ben.

H. Maria, verwerf mij de genade dat de wonden, de dood en het kruis van Jesus gedurig het voorwerp zijn van mijne overweging.

Onze Vader. Wees gegroet.

Glorie zij den Vader, enz.

Ontferm U onzer. Heer, ontferm U onzer.

O God, wees ons, zondaars, genadig.

144

XIV Statie. ^K'

g'

Jesus wordt in een nieuw graf 'begraven. ^Vi

si

Wij aanbidden ü, Christus, en loven U. 11

Omdat Gij door Uw heilig kruis de wereld o

verlost hebt. v

Stomme smart heeft allea aangegrepen, die v

Jesus ten grave brengen. Men ziet slechts tra- d

non, men hoort slechts snikken. De Joden t

echter juichten, zij waanden zich overwinnaars c

en waren reeds van Golgotha huiswaarts ge- 1

keerd, in de overtuiging dat nu alles met Jesus i

geëindigd was. lt;

Ook gij, mijne ziel, zult zuchten en weenen als lt;

gij de zonden der wereld aanschouwt en getuige i

zijt van de schijnbare overwinning der boosheid, maar nwe droefheid zal in vreugde veranderen, indien gij met oen vast geloof op de zegepraal van waarheid en deugd blijft wachten.

Geef, Heere Jesus, geef mij zulk een levendig geloof.

H. Maria, verwerf mij de genade, dat ik in alle voorvallen des levens bezield zij met een levendig geloof. Amen,

Onze Vader. Wees gegroet.

Glorie zij den Vader, enz.

Ontferm U onzer. Heer, ontferm U onzer.

O God, wees ons, zondaars, genadig.

SLUITGEBED.

Dank, lieve Jesus, eindelooze dank, dat Gij de waarheden des heils aan ons hebt be-

145

kencl gemaakt. Gij liebt ze verkondigd, o mijn goede Verlosser, niet slechts door de woorden van uwen goddelijken mond, maar ook door de smarten en de schande van uw kruis. Bevestig mijn geloof, terwijl ik uw H. Kruis dankbaar omhels: verlevendig mijn geloof, terwijl ik in vrome aandacht mijn oog' op uw kruisbeeld vestig ; ontsteek in mij een heilig verlangen om de waarheden des geloofs openlijk voor de wereld te belijden, zoo als Gij ze beleden hebt tot in den smartelijksten dood. Dat uw kruis mij verlichte op al mijne wegen, dat uw kruis mij op-wekke tot heiligen levenswandel, mij trooste in elke kwelling, mij sterke in de benauwdheden cn angsten des doods; dat ik ten allen tijde in niets anders roeme dan in mijn Jesus en in zijn heilig kruis. Amen.

O Maria, lieve Moeder, boven alle heiligen en engelen weet gij, wat men in het kruis aanschouwen en vinden kan. Verwerf mij de genade, dat ik gedurig opzie tot het kruis om mijn gelooi te versterken, te verlevendigen en met alle kracht te omhelzen te midden der wereldsche duisternis. Amen.

Zeven Onze Vader. Zeven wees gegroet. Zeven Glorie zij den Vader.

10

Oefening van de goddelijken deugd der hoop.

VOORBERICHT.

Gelukkig de mensch, wiens begeerten en verwachtingen, wiens oog en hart niet op aardsche goederen, maar op den hemel en wat tot den hemel noodig is, gevestigd zijn.

Gelukkig de mensch, die, opgewekt door een levendig verlangen naar de eeuwige goederen, bezield met een vast vertrouwen op Gods beloften, voor den hemel werkt en lijdt.

Hij is verre verheven boven alle teleurstellingen, boven alle zorgen en boven alle angsten der wereldlingen; hij vervult met blijmoedig hart zijne plichten, brengt met vreugde zijne offers, en lijdt zonder neerslachtigheid, want niets kan hem zijne hoop ontnemen.

Ik geloof, dat gij genoeg christen zijt om met vast vertrouwen van God den hemel te hopen en alles wat u tot den hemel noodig is. Maar is uwe hoop levendig, krachtig en heilig genoeg ? Krachtig ? Zoodat zij nooit wankelt. Levendig ? Zoodat zij u opwekt tot veel arbeid en groote offers, u troost in allen tegenspoed, u sterkt bij alle smart; zoodat ge met den apostel zeggen kunt; wij juichen in onze kwellingen, want onze hoop wordt

147

niet beschaamd. Heilig ? Zoodat ge de aard-sehe goederen geringschat, om al uwe begeerten op de hemelsche te vestigen; zoodat ge met Barnardus zegt, hoe vuil wordt mij de aarde, als ik den hemel aanschouw ?

God heeft u duidelijk, ontelbare malen en met de krachtigste woorden den hemel beloofd en alles wat tot den hemel noodig is. Wat wilt ge meerquot;? Wilt ge ook een teeken, 't welk u Gods woord beter doet verstaan en u nog' inniger overtuigt, dat de Heer uwe zaligheid wilquot;? Welaan, begeef u in den geest naar Kalvariën, vergezel Jesus op den kruisweg, gij zult daar meer dan hooren, gij zult zien en gevoelen, dat God uwe zaligheid wil.

ALGEMEEN GEBED VAN VOORBEREIDING.

O God, ik aanbid uwe liefde, dewijl Gij uw' eenigen Zoon voor mij gegeven hebt, en U, lieve Jesus, dank ik duizendmaal voor de onbegrijpelijke goedheid, die gij mij betoond hebt, door voor mij aan een schandelijk Kruis te sterven. Uit kinderlijke dankbaarheid en wederliefde kom ik hier, om uwen Moedigen Kruisweg te overwegen.

O God, ontvang volgens uwe barmhartigheid de oefening, die ik ga beginnen, als eene erkentenis uwer opperheerschappij, als eene dankzegging voor het groote werk der verlossing, tot verheffing van onze Moeder, de H. Kerk, tot uitroeiing der ketterijen, tot eendracht onder de christen-vorsten, tot be-

148

keering der zondaren en volharding' der rechtvaardigen.

Ik offer ü deze oefening op, in vereenigmg der verdiensten van Jesus Christus, van de H. Maagd Maria en alle Heiligen. Ik bid U, barmhartige God, om de aflaten, gunsten en genaden, aan de beoefening van den Kruisweg verbonden, te willen toevoegen, zoo aan mij, als aan de zielen in het vagevuur, bijzonder aan N X.

Geef, lieve Jesus, dat ik moge zien en gevoelen, hoe duur Gij mij hebt vrijgekocht en hoe ernstig Gij mijne zaligheid wilt. Geef, dat mijn hart zich verheuge in de schoone hoop op een eindeloos geluk,- dat alle krachten van mijne ziel en mijn lichaam opleven bij de heerlijke belofte, die uw H. Kruis mij zoo krachtig herhaalt. Geef, dat mijn geest op de vleugelen eener zalige hoop zich ver-heffe boven de ijdelheden der wereld en de stormen des levens, opdat mijn oog en mijn hart steeds gericht zijn ten hemel.

Maria, moeder der zalige hoop, wijs mij op Jesus' Kruis, wonden en liefde, opdat mijn hart zich verblijde over deze teekenen van Gods oneindige goedheid.

I Stj.

Jesus wordt ter dood veroordeeld.

Wij aanbidden U, Christus, en loven U.

Omdat Gij door Uw H. Kruis de wereld verlost hebt.

149

r

it- In welk een toestand staat Jesus hier voor

Pilatus! Zijn hoofd is met doornen gekroond, ig opdat ik de kroon der onsterfelijkheid ontvangen

Se zou. Hij is van het hoofd tot de voeten gewond,

[J, opdat ik zou ingaan in de vreugde mijns Hee-

;n ren. Hij is van bloeddorstige vijanden omringd,

s- opdat ik niet in de handen des duivels zou

m blijven. Hij wordt ter dood veroordeeld, opdat

ij. ik eeuwig zou leven.

Dank, lieve Jesus, eeuwige dank voor uwe overvloedige verlossing.

e- O, Maria, maak dat een blik op uwen gewon

en den en veroordeelden Zoon mijn hart met zoete

if, hoop vervulle.

G Onze Vader. Wees gegroet.

i- Glorie zij den Vader, enz.

n Ontferm U onzer, Heer, ontferm U onzer,

ij O God, wees ons, zondaars, genadig.

II Statie.

Jesus neemt het kruis op zijne schouders.

Wij aanbidden U. Christus, en loven U.

Omdat Gij door itw Heilig Kruis de wereld verlost hebt.

In het Kruis ligt mijn heil. Jesus begroet en omhelst hier mijne zaligheid, omdat Hij het kruis omhelst en met liefde aanneemt. Zou de Goede Herder mij niet met liefde opnemen en op zijne schouders naar den schaapsstal brengen, daar Hij om mijnentwille het kruis omhelsd en gedragen heeft.

Lieve Jesus, goede Herder, met het volste vertrouwen stel ik mij in uwe handen.

150

H. Maria, maak, dat ik dikwijls mijn oog vestige op Jesus, die in het kruis mijne zaligheid omhelst.

Onze Vader. Wees gegroet.

Glorie zij den Vader, enz.

Ontferm U onzer, Heer, ontferm U onzer,

O God, wees ons, zondaars, genadig.

III Statie.

Jesus valt den eerste keer onder zijn kruis.

Wij aanbidden U, Christus, en loven U.

Omdat Gij door uw Heilig Kruis de wereld verlost hebt.

Zoo zwaar was de kruisbalk, zoo uitgeput van krachten was Jesus, dat de goede Verlosser zeer spoedig bezweek. Zijn verlangen om mij te redden was dus zoo groot, dat Hij meer deed dan zijne krachten toelieten.

Ik stel mij voor, dat Jesus, onder zijn kruis op den grond liggend, mij aanziet en zegt: Ziet ge nu, hoezeer Ik uwe zaligheid wil ?

Ja, lieve Jesus, ik heb het gezien en begrepen. Op U stel ik al mijne hoop : in Uwe handen ben ik veilig.

H. Maria, wanneer onmatige vrees mijn vertrouwen zou doen wankelen, toon mij Jesus, die voor mij onder zijn kruis bezwijkt.

Onze Vader. ]Vees gegroet.

Glorie zij den Vader, enz.

Ontferm U onzer. Heer, ontferm U onzer.

O God, wees ons, zondaars, genadig.

151

IV Statie.

Jesus ontmoet zijne bedroefde Moeder.

Wij aanbidden U, Christus, en loven U.

Omdat Gij door uw Heilig Kruis de wereld verlost hebt.

Hoe eenzaam en verlaten stond hier Maria. Zij is overstelpt van droefheid en er is niemand, die eenig woord van troost tot haar richt. Voor het oog der wereld schijnt zij zelf van God verlaten te zijn. Doch Maria weet, dat Jesus' lijden en hare moederlijke smart niet altijd zullen duren; zij weet, dat de hand des Vaders met haar is, zoowel als met haren goddelijken Zoon. Zij vindt troost in den liefdevollen blik van Jesus.

Werp, lieve Jesus, een blik van liefde op mij, wanneer rampen mij treffen en de men-schen mij verlaten, opdat mijn vertrouwen niet wankele, maar zoete hoop mijn hart verblijde.

H. Maria, maak dat ik mij in lijden en tegenspoed nooit van God verlaten wane.

Onze Vader. Wees gegroet.

Glorie zij den Vader, enz.

Ontferm U onzer. Heer, ontferm U onzer.

O God, wees ons, zondaars, genadig.

V Statie.

Simon wordt gedwongen het kruis van Jesus te dragen.

Wij aanbidden U, Christus, en loven U.

152

Omdat Gij door uw Heilig Kruis de wereld verlost hebt.

Simon hield het lijden en de schande dezer aarde voor de grootste rampen, die do mensch met alle geweld moet afwenden. Hadde hij geweten, dat in de oneer en de smarten van het kruis de zaligheid te vinden was, hij zou met vreugde het kruis hebben aangenomen.

Hoe dikwijls, lieve Jesus, liet ik den moed zinken bij tijdelijke rampspoeden. Ik dacht er niet aan, dat Gij dichter bij mij waart, naarmate mijn kruis zwaarder was. Leer mij in het kruis een onderpand zien van uwe vaderlijke zorg en van mijne toekomstige zaligheid.

H. Maria, moeder van smarten, maak dat ik in liet lijden geen andere troost zoeke, dan dien, welke het vertrouwen op God ons schenkt.

Onze Vader. Wees gegroet.

Glorie zij den Vader, enz.

Ontferm U onzer. Heer, ontferm U onzer.

O God, wees ons, zondaars, genadig.

VI Statie.

Veronica droogt het aangezicht van Jesus af.

Wij aanbidden U, Christus, en loven U.

Omdat Gij door uw Heilig Kruis de wereld verlost hebt.

Het was eene geringe verkwikking, die Veronica aan Jesus schonk. De goede Verlosser neemt deze verkwikking aan, om ons te leeren, dat ons nooit eenige verademing

in het lijden ontbreken zal. Was Veronica door medelijden jegens Jesus bewogen, hoe veel te meer zal de goede Meester medelijden met ons hebben, wanneer rampen ons treffen. Nooit zal Hij toelaten, dat wij boven onze krachten beproefd worden.

Lieve Jesus, goede Herder, ik stel mij geheel in nwe handen. Gij zult mij troosten, bijstaan en versterken in het lijden, wanneer mij zulks noodig en nuttig is.

H. Maria, maak dat ik nimmer vreeze, dat het lijden mij ondragelijk worden zal.

Onze Vader. ItVes gegroet.

Glorie zij den Vader, enz.

Ontferm ü onzer, Heer, ontferm U onzer.

O God, wees ons. Zondaars, genadig'.

VII Statie.

Jesus valt voor den tweeden keer onder het kruis.

Wij aanbidden U, Christus, en loven U.

Omdat Gij door uw Heilig Kruis de wereld verlost hebt.

Met welk oen ernst, met hoe groot eene volharding zoekt Jesus mij op! Hij valt voor den tweeden keer, doch laat het kruis, het werktuig mijner zaligheid, niet los. Zou Jesus mij ooit kunnen verlaten? Onmogelijk. Hij begeert mijne zaligheid oneindig meer dan ik. Wie zal tegen mij zijn, indien Jesus voor mij is? Wie zal mij schaden, als Jesus mij verdedigt ?

154

Lieve Jesus, op uwe barmhartigheid en goedheid stel ik mijn vertrouwen.

H. Maria, gij weet hoezeer Jesus mijne zaligheid wil, maak, dat ik geheel op Hem mijn vertrouwen stelle.

Onze Vader. Weet gegroet.

Glorie zij den Vader, enz.

Ontferm U onzer, Heer, ontferm U onzer.

O God, wees ons, zondaars, genadig.

VIII Statie.

Jesus spreekt tot de weenencle vrouwen.

Wij aanbidden U, Christus, en loven U.

Omdat Gij door uw Heilig kruis de wereld verlost hebt.

In het allervreeselijkst lijden houdt Jesus zich bezig met het droevig lot van zijne verbitterde vijanden. Weent niet, zoo spreekt hij, weent niet over Mij, maar weent over u en uwe kinderen.

Lieve Jesus, wanneer Gij aldus bezorgd zijt voor hen, die U haten en vervolgen, zult Gij mij van ü stooten, die U zoek en U beminnen wil ? Laat de wereld hopen op hare ijdelheden, ik zal mij verheugen in uwe barmhartigheid, o mijn God.

H. Maria, maak, dat ik steeds roemc en juiehe in de barmhartigheid van mijn Jesus.

Onze Vader. Wees gegroet.

Glorie zij den Vader, enz.

Ontferm U onzer, Heer, ontferm U onzer.

O God, wees ons, zondaars, genadig.

IX Statie,

Jesus valt voor den derden keev onder zijn kruis.

Wij aanbidden U, Christus, en loven U.

Omdat Gij door uw Heilig Kruis de wereld verlost hebt.

Vrees niet. Keen, Jesus zal zijn kruis niet verlaten, hoe zwaar het hem ook valt. De goede Herder zoekt zijn schaap en laat niet af, alvorens Hij het gevonden heeft. Hij valt hier voor den derden keer, staat op en vervolgt zijn weg aan u denkend, en u zoekend. O mijn ziel, denk toch nimmer, dat gij te ver zijt afgedwaald, om door Jesus gevonden en teruggebracht te worden. De goede Herder vreest moeite noch inspanning. Hoe groot en menigvuldig uwe zonden ook zijn, het geduld van Jesus is nog niet uitgeput.

Met vertrouwen, lieve Jesus, stel ik mij in uwe handen : Gij zult mij ontslaan uit de boeien der zonden.

H. Maria, maak, dat de menigte mijner zonden mij doe vluchten in de armen van Jesus.

Onze Vader. JFees geyoet.

Glorie zij den Vader, enz.

Ontferm U onzer. Heer, ontferm U onzer.

O God, wees ons, zondaars, genadig,

X Statie,

Jesus wordt van zijne kleederen beroofd en met gal gelaafd.

Wij aanbidden U. Christus, en loven U.

156

Omdat Gij door uw Heilig' Kruis de wereld verlost hebt.

Waarom, lieve Jesus, laat Gij tl uwe kleede-ren uitrukken ? Opdat ik al uwe wonden zou aanschouwen; opdat elke wonde mij zou toeroepen : zoo zeer he.eft Jesus u bemind; zoo duur koopt Hij u vrij.

Terwijl ik dan uw goddelijk bloed zie vloeien on mot weemoed uw opengereten wonden aanschouw, werp ik mij aan uwe voeten neder en zeg: Genoeg, Heere Jesus, genoeg; op ü stel ik al mijn vertrouwen. Gij zult mijne zwakheden genezen, mijne zonden uitwisschen en mij brengen in het hemelsch Vaderland.

O Maria, wanneer mijne zonden mij bovenmate verschrikken, wanneer mijne zwakheid mijn vertrouwen mocht doen wankelen, toon mij dan hot bloed en de wonden van Jesus.

Onze Vader. Wees gegroet.

Glorie zij den Vader, enz.

Ontferm U onzer. Heer, ontferm U onzer.

O God, wees ons, zondaars, genadig.

XI Statie.

Jesus icordt aan het kruis genageld.

Wij aanbidden U, Christus, en loven U.

Omdat Gij door Uw heilig kruis de wereld verlost hebt.

Het is geen droom, het is geen ijdele voorstelling van eene bedriegelijke inbeelding. In werkelijkheid liet Jesus zich nagelen aan het Kruis! Ik hoor de wreede hamerslagen, ik zie de grove nagelen, maar boven alles zie

157

ik het zoete gelaat van het goddelijk Lam, 't welk zich den Vader aanbiedt voor mij. Meermalen had Jesus zijn bitter lijden voorspeld, doch de apostelen kouden niet begrijpen dat het zoo ver komen zou. Het is echter geschied en ik aanschouw het als met mijne oogen. Lieve Jesus, ik werp mij naast uw kruis op mijne knieën en terwijl de hamerslagen mij verkondigen, dat Jesus werkelijk voor mij gaat sterven aan het kruis, betuig ik U dat ik geheel mijne hoop op U stel.

H. Maria, breng mij gedurig naar Jesus' kruis, opdat mijn vertrouwen daar geheiligd, versterkt en verlevendigd worde.

Onze Vader. Wexs gegroet.

Glorie zij den Vader, enz.

Ontferm U onzer. Heer, ontferm U onzer.

O God, wees ons, zondaars, genadig.

XII Statie.

Jesus sterft aan het kruis.

Wij aanbidden U, Christus, en loven U.

Omdat Gij door uw Heilig Kruis de wereld verlost hebt.

Jesus sterft, opdat ik zou leven. Hij sterft aan het kruis voor het oog der gansche wereld, opdat allen zien zouden hoezeer Hij hunne zaligheid wil.

Zco waar ik leef, zegt God, ik wil den dood des zondaars niet, maar dat hij zich bekeere en leve. Opdat ik den diepen ernst, de ruime beteekenis van dit woord zou begrijpen, sterft Jesus als onder mijne oogen.

158

Jesus sterft aan het Kruis, opdat ik het kruis met vertrouwen zou omhelzen en aan den voet van het kruis mijn angst, mijne vrees en alle mistrouwen zou afieg'gen.

O goede Jesus, ik druk het kruis aan mijn hart, terwijl een traan van dankbaar vertrouwen aan mijn oog ontwelt; geef, dat ik eens met het kruis in mijne hand, met het kruis aan mijne lippen vol vertrouwen' de eeuwigheid intrede.

H. Maria, wijs mij dikwijls, doch vooral in het uur van mijn dood naar het kruis van Jesus.

Onze Vader. Wees gegroet.

Glorie zij den Vader, enz.

Ontferm U onzer, Heer, ontferm U onzer.

O God, wees ons, zondaars, genadig.

XIII Statie.

Het lichaam van Jesus wordt van het Kruis afgenomen.

Wij aanbidden U, Christus, en loven U.

Omdat Gij door uw Heilig Kruis de wereld verlost hebt.

Zie, mijne ziel, zie het doorwonde, gestorven en verstijfde lichaam van Jesus, zoo als het van het kruis werd afgenomen. Het predikt u de ijdelheid van alles wat de wereld najaagt. Zonder de geringste moeite had Jesus u de goederen der aarde kunnen aanbieden. Hij zelf zou dan in zooveel smaad en smart niet gestorven zijn. Om u de eeuwige goederen te verwerven heeft Hij den bitteren dood geleden. Opwaarts dan met uw hart

159

en al uwe begeerten ; wat staart gij op goederen, die Josus voor zich en voor u verworpen heeft!

H. Maria, verwerf mij eene heilige hoop, maak, dat ik geen schatten zoeke van eene aarde, die slecht» getuige was van Jesus' armoede, smarten en dood.

Ome Vader. H^rees gegroet.

Glorie zij den Vader, enz.

'Ontferm U onzer. Heer, ontferm U onzer.

O God, wees ons, zondaars, genadig.

XIV Statie.

Jesus wordt in een nieuw graf hegraven.

Wij aanbidden U, Christus, en loven U.

Omdat Gij door uw Heilig Kruis de wereld verlost hebt.

Jesus wordt begraven; het graf met een zwaren steen gesloten. Nu is alles ten einde. De koning' van hemel en aarde heeft zijn weg van de kribbe tot het graf afgelegd zonder iets te genieten van alles wat de wereld hoogschat en najaagt. Eerst in het graf zal zijn heerlijk leven beginnen. Zoo, mijne ziel, zijn al uwe verwachtingen eerst na den dood te vervullen. In het graf wordt de Christen gezaaid om in heerlijkheid op te staan. Verwacht, begeer, hoop niets anders.

Geef, lieve Jesus, dat ik mijne hoop niet op aardsehe goederen vestige, opdat ik bij mijn dood niet behoef te klagen, dat mijne wenschen verijdeld zijn

H. Maria, maak, dat ik sterve, niet be-

160

droefd over het bedrog der wereld, maar verheugd over de beloften van Jesus. Amen.

sluitCtBbed.

Gij hebt mij dan uw goddelijk aangezicht getoond, uw aangezicht, lieve Jesus, vol zoetheid en barmhartigheid. Ik heb uwe wonden, uwe smarten en uw kruis gezien, opdat ik mij vol vertrouwen aan U zou overgeven.

Ik hoop, lieve Jesus; maar dat de herinnering aan uw kruis steeds mijne hoop ver-sterke. Ik hoop op U; maar dat de overweging van uw lijden steeds mijne hoop ver-levendige. Zuiver en heilig ook mijne hoop, door de herinnering aan uwen smartelijken en smadelijken dood, opdat ik mij verheffe boven aardsche zorgen en boven de vrees voor tijdelijke rampspoeden, oin mijne verwachtingen en begeerten geheel naar het hemelsche te richten.

H. Maria, maak, dat ik in het kruis van Jesus het eenigst voedsel vinde voor al mijne hoop. Amen.

Zes onze Vader. Zes Wees gegroet. Zes glorie zij den Vader.

Oefening van de goddelijke deugd der liefde.

VOORBERICHT.

Aldus heeft God de wereld bemind, dat Hij zijn eenigen Zoon geschonken heeft. Om dit hoogste bewijs van Gods liefde in zijne grootste kracht te zien, moeten we ons oog vestigen op het kruis. Hij, die in mateloos lijden zijn kruis voortsleept; die, aan het kruis genageld, in de vreeselijkBte folteringen sterft, is de Zoon Gods. Zoo is Hij ons door den Vader geschonken; zóó heeft Hij zich zeiven voor ons gegeven!

Er staat geschreven : Gij zult den Heer, uwen God beminnen tut geheel uw hart, uit geheel uwe ziel, uit al uw verstand en uit al uwe krachten; maar luider en dringender spreekt God tot ons door het kruis van Jesus om al onze liefde te eischen.

Het kruis roept ons niet slechts tot liefde op, het leert ons ook hoe wij de liefde in geduld en onderwerping, in het vervullen van Gods heiligen wil en in het onderhouden van zijne geboden moeten beoefenen.

Welaan laat ons den Kruisweg volgen om onze liefde te doen ontvlammen en om uit het voorbeeld van Jesus te leeren hoe wij de liefde beoefenen moeten.

11

162

ALGEMEEN GEBED VAN VOORBEREIDING.

O God, ik aanbid uwe liefde, dewijl Gij uw' eenigen Zoon voor mij gegeven hebt, en U, lieve Jesus, dank ik duizendmaal voor de onbegrijpelijke goedheid, die Gij mij betoond hebt door voor mij aan een schandelijk Kruis te sterven. Uit kinderlijke dankbaarheid en wederliefde kom ik hier, om uwen bloedigen Kruisweg te overwegen.

O God, ontvang volgens uwe barmhartigheid de oefening die ik ga beginnen, als eene erkentenis uwer opperheerschappij als eene dankzegging voor het groote werk der verlossing, tot verheffing van onze Moeder de H. Kerk, tot uitroeiing der ketterijen, tot eendracht onder de christen-vorsten, tot de bekeering der zondaren en volharding der rechtvaardigen.

Ik offer U deze oefening op, in vereeniging der verdiensten van Jesus Christus, van de H. Maagd Maria en alle Heiligen. Ik bid U, barmhartige God, om de aflaten, gunsten en genaden, aan de beoefening van den Kruisweg verbonden, te willen toevoegen, zoo aan mij als aan de zielen in het vagevuur, bijzonder aan N. N.

Goede Jesus, terwijl wij thans uwen smar-telijken Kruisweg bewandelen, doe ons hart van liefde gloeien en leer ons tevens hoe wij de deugd der deugden, de goddelijke liefde, te

163

beoefenen hebben. Verlicht ons verstand, opdat wij zien mogen hoe wij niet met woorden, maar met do daad en in waarheid, door gehoorzaamheid, dcor ijverige plichtsvervulling en door geduld beminnen moeten ; beweeg ons hart, opdat het van liefde brande en met vreugde omhelze alles wat ü welgevallig is.

H. Maria, uw heilig hart heeft onder liet Kruis door een onmetelijk liefdevuur gebrand; maak. Moeder der schoone liefde, dat ons hart ook door dat hemelsch vuur ontstoken worde. Amen.

I Statie.

Jesus wordt ter dood veroordeeld.

Wij aanbidden U, Christus, en loven U.

Omdat Gij door uw Heilig Kruis de wereld verlost hebt.

Het is de hemelsche Vader, die den smar-telijken lijdenskelk aan Jesus overreikt, want Pilatus, die het vonnis uitspreekt, zou geen macht over Jesus hebben, indien zij hem niet van boven gegeven was.

Wie staat daar dan voor den hemelschen Vader om het kruis uit zijne handen aan te nemen; wie staat daar gekroond met doornen, gewond van het hoofd tot de voeten ? De eenige Zoon Gods, in wien de Vader zijn eeuwig welbehagen gesteld heeft. Zoo zeer heeft God de wereld bemind, dat Hij zijn eenigen Zoon gegeven heeft.

O Goede Jesus, mocht ik toch de matelooze

164

liefde beseffen, waarmee de Vader mij, zijn nietswaardig schepsel, bemind heeft.

O Maria, moeder der reine liefde, maak, dat ik Hem beminne, die mij het eerst heeft liefgehad.

Onze Vader. Wees gegroet.

Ontferm U onzer, Heer, ontferm U onzer.

O God, wees ons, zondaars, genadig.

II Statie.

Jesus neemt het zware Kruis op Zijne schouders.

Wij aanbidden U, Christus, en loven U.

Omdat Gij door uw Heilig Kruis de wereld verlost hebt.

Zal ik den kelk niet drinken, dien de Vader Mij te drinken geeft, zoo sprak Jesus in den hof. Zie nu hier met welk een teedere liefde Jesus den kelk aanneemt en zijn kruis omhelst. Niet de smarten van het kruis, niet de vernedering, die in het kruis gelegen is, maaide liefdevolle gehoorzaamheid, waarmee Gods eenige Zoon het kruis uit 's Vaders handen aanneemt, maakt de oneindige verdiensten van 'sHeeren lijden uit,

O goede Jesus, geef, dat ik mijne liefde door oprechte gehoorzaamheid toone.

H. Maria, moeder der reine liefde, maak, dat ik mij uit liefde aan God onderwerpe.

Onze Vader. Wees gegroet.

Ontferm U onzer, Heer, ontferm U onzer.

O God, wees ons zondaars, genadig.

165

III Statie.

Jesus valt voor den eersten keer onder het Kruis.

Wij aanbidden U Christus, en loven U.

Omdat Gij door uw Heilig Kruis de wereld verlost hebt.

Jesus kende zijne krachten. Alvorens Hij het kruis aannam, wist Hij, dat Hij er onder bezwijken zou. Maar Hij heeft het met grooter liefde omhelsd, naarmate het zwaarder drukte op zijn gewonde schouders. Jesus viel en wilde gaarne vallen om den Vader te betuigen, dat Hij uit liefde tot alles bereid was.

Lieve Jesus, hoe dikwijls heb ik gemord, hoe dikwijls werd ik zelfs toornig, omdat naar mijne inzichten het lijden te zwaar was. Geef, dat ik mij voortaan met liefde onder-werpe aan alles wat God mij overzendt.

O Maria, moeder der schoone liefde, maak, dat ik mij met liefde aan Gods heilige beschikking onderwerpe.

Onze Vader. Wees gegroet.

Ontferm U onzer. Heer, ontferm ü onzer.

O God, wees ons, zondaars, genadig.

IV Statie.

Jesus ontmoet zijne bedroefde Moeder.

Wij aanbidden U Christus, en loven U.

Omdat Gij door uw Heilig Kruis de wereld verlost hebt.

Het hart van Maria is verscheurd van droefheid, het zwaard der smarte dringt al dieper en dieper door. Zij ziet haren Jesus,

166

doch haar oog is verduisterd van tranen. Snikkend staat zij daar in de onmiddelijke nabijheid van haar lijdenden Zoon. Zij mort evenwel niet; in de lietde tot God vindt zij alle kracht tot volkomen onderwerping. Er is niemand die haar troost, maar zij zoekt ook geen menschelijken troost; zij wil van haar lijden niet ontslagen worden, omdat zij den wil Gods erkent in hare moederlijke smart. Hare tranen leggen getuigenis af van hare droefheid, doch veel meer van hare liefde.

H. Maria, nit uw voorbeeld zie ik hoe de tranen der smart door de liefde kunnen geheiligd worden, maak dat ik nooit anders als in liefde weene.

Onze Vader. Wees gegroet.

Ontferm U onzer. Heer. ontferm U onzer.

O God, wees ons, zondaars, genadig.

V Statie.

Simon loordt gedwongen het Kruis van Jesus te dragen.

Wij aanbidden U, Christus, en loven U.

Omdat Gij door uw Heilig Kruis de wereld verlost hebt.

De soldaten leggen met geweld het kruis op Simons schouders. De arme man begreep niet, dat het kruis uit de handen van den hemelschen Vader voortkwam, daarom werd hij toornig en verzette zich uit alle kracht. Indien Simon de waarde van het kruis gekend had, hij zon het niet van zich gestooten hebben. Maar ik, ik weet, dat er niets zonder

167

loelating van God geschiedt en dat de ver-ongelijkingen mij door de menschen aangedaan, oen kruis zijn, mij door de hemelschen Vader opgelegd, opdat ik door geduld en zachtmoedigheid mijne liefde toone. Helaas, ik beantwoord niet aan de heilige inzichten van God, maar geef mij over aan toorn en ongeduld.

Lieve Jesus, toen Simon het kruis van zich stiet, zaagt Gij hem met medelijden aan, alsof Gij zeggen wildet: Kom Simon, wees welgemoed, in het kruis ligt voor u een groote zegen. Toon, goede Verlosser, ook aan mij uw medelijden, geef, dat ik met dankbare liefde c.k kruis, elke vernedering' aanneme.

H. Maria, Moeder der schoone liefde, maak, dat ik begrijpe hoe ik in geduld, zachtmoedigheid en onderwerping mijne liefde te toonen heb.

Onze Vader. Wees rjegroet.

Ontferm U onzer. Heer, ontferm U onzer.

O God, wees ons, zondaars, genadig.

VI Statie.

Veronica droogt het aangezicht van Jesus af.

Wij aanbidden U, Christus, en loven U.

Omdat Gij door uw Heilig' Kruis de wereld verlost hebt.

Tot loon voor haren liefdedienst ontving Veronica een afdruksel van Jesus' lijdend gelaat in haren doek. Met hoeveel aandacht, met hoe groot eene ontroering heeft zij later

168

die beeldtenis van haar lijdenden Verlosser beschouwd. Dikwijls, uren achtereen, staarde zij ongetwijfeld op dat treffende beeld. En hoe gloeide dan haar hart van liefde en medelijden, hoezeer wenschte zij door liefdevol geduld en door onderwerping in lijden Jesus na te volgen.

Toon mij, lieve Jesus, toon mij dikwijls uw lijdend gelaat, opdat ik uwe liefde ziende, mij schame zoo weinig uit liefde voor U gedaan en geleden te hebben.

H. Maria, moeder der schoone liefde, toon mij het lijdend gelaat van uwen Zoon, zoo dikwijls ik bekoord worde om te morren over de zwaarte van den arbeid of de lasten der tegenspoeden.

Onze Vader. TPees gegroet.

Ontferm U onzer, Heer, ontferm U onzer.

O God, wees ons, zondaars, genadig.

VII Statie.

Jesus valt voor den ticeeden keer onder zijn Kruis.

Wij aanbidden U, Christus, en loven ü.

Omdat Gij door uw Heilig Kruis de wereld verlost hebt.

Een hongerige verheugt zich niet zoo zeer in eene welvoorziene tafel, als Jesus zich verheugt in zijn kruis. Het is zwaar; Jesus bezwijkt er onder voor den tweeden keer; doch 't is voor Jesus eene spijs den wil te doen van den hemelschen Vader.

Indien de liefde slechts met woorden beoefend werd, ik zou mij niet behoeven te

169

schamen, maar wat zal ik zeggen nu er voor de ware liefde offervaardige daden, gehoorzaamheid en tevredenheid met Gods heiligen wil gevorderd wordenquot;?

Geef, Heere Jesus, geef mij oprechte liefde.

H. Maria, moeder der schoone liefde, verwerf mij de liefde der opofferingen.

Ome Vader. JFees gegroet.

Ontferm U onzer, Heer, ontferm U onzer.

O God, wees ons, zondaars, genadig.

VIII Statie.

Jesus spreekt tot de weenende vrouwen.

Wij aanbidden U. Christus, en loven U.

Omdat Gij door uw Heilig Kruis de wereld verlost hebt.

Het was in de vrouwen te prijzen, dat zij medelijden met Jesus hadden. Doch de goede Verlosser leert haar, dat het kruis niet ongelukkig maakt, indien het met liefde gedragen wordt. Beklagenswaardig was Jeruzalem, beklagenswaardig is elk mensch, die buiten Gods liefde leeft; beklagenswaardiger nog zijn wij, indien wij buiten Gods liefde lijden. Daarom zegt Jesus, weent niet over Mij, maar weent over u en uwe kinderen.

Goede Jesus, geelt mij de heilige liefde, met haar zal ik rijk zijn in armoede, gelukkig in rampspoed, blijmoedig in lijden en dood.

H. Maria, moeder der schoone liefde, maak, dat ik altijd en in alle omstandigheden God boven alles beminne.

170

Onze Vader. Vees gegroet.

Ontferm U onzer, Heer, ontferm U onzer.

O God, wees ons, zondaars, genadig.

IX Statie.

Jesus valt voor den derden keer onder het Kruis.

Wij aanbidden U, Christus, en loven U.

Omdat Gij door uw Heilig Kruis de wereld verlost hebt.

De krachten kunnen uitgeput worden, maaide liefde niet. De soldaten mogen vloeken, slaan en Jesus mishandelen, maar de zwijgende Verlosser toont, dat de liefde sterker is dan alle smart en smaad.

Welk eene hemelsche kalmte ligt er op het gelaat des Heeren; welk oen heilige vrede straalt er uit zijn lijdend oog.

O, lieve Jesus, geef, dat mijne liefde allerinnigst zij, opdat geen lijden haar uitdoove, maar Ik bij alle smart rust vinde in de liefde tot U

Maria, moeder der schoone liefde, maak, dat ik God recht vurig beminne.

Onze Vader. Wees gegroet.

Ontferm U onzer, Heer, ontferm U onzer.

O God, wees ons, zondaars, genadig.

X Statie.

Jesus wordt van zijne kleederen beroofd en met gal gelaafd.

Wij aanbidden U, Christus, en loven U.

Omdat Gij door uw Heilig Kruis de wereld verlost hebt.

Zonder eenige klacht te uiten tegen de wreede beulen, laat Jesus zich de kleederen uitrukken en do wouden openrijten; zwijgend proeft Hij de bittere gal: met kalmen blik ziet Hij naar het kruis, 't welk aan zijne voeten ligt en op het smartelijk zoenoffer wacht. O met -«elke heilige verzuchtingen sprak Jesus toen tot den Vader; met welk een innige liefde droeg Hij zich toen als offer op!

Helaas, lieve Jesus, ik klaag, ik mor en geef op alle wijzen mijne ontevredenheid te kennen, als ik iets verdragen, iets dulden of lijden moet; geef mij uwe heilige liefde, opdat ik uw voorbeeld volge.

H. Maria, moeder der scliooue liefde, uw hart kromp iueen, toen gij Jesus daar voor zijn kruis zaagt staan: gij hebt zeker gebeefd van ontsteltenis, toen gij zaagt, dat nu het allervreeselijkst lijden tot zijne hoogste hoogte klom, maar gij hebt bemind en met liefde uw zwaarste offer gebracht, maak, dat ik toch in waarheid beminne.

Onze Vader. Wees gegroet.

Ontferm U onzer, Heer, ontferm U onzer.

O God, wees ons, zondaars, genadig.

XI Statie.

Jesus wordt aan het Kruis genageld.

Wij aanbidden U, Christus, en loven 'U.

Omdat Gij door uw Heilig Kruis de wereld verlost hebt.

Hoort ge de vreeselijke hamerslagen; ziet

ge hoe het Goddelijk Lam, uitgestrekt op den kruisbalk, met pijnlijk gelaat het minnend oog ten hemel slaat en zich den Vader aanbiedt!

Mijn God, hemelsche Vader, hoe is het mogelijk, dat Gij hier een offer laat voltrekken, 't welk zoo pijnlijk is voor uw eenigen Zoon!

Zóó, mijn ziel, zóó heeft God de wereld bemind; maar verwonder u, sta stom van verbazing, dat dit offer onder uwe oogen voltrokken wordt, zonder dat gij van liefde gloeit.

Lieve Jesus, ik smeek U bij uwe matelooze smarten, geef, dat ik beminne met al de innigheid mijner ziel en met al mijne krachten.

H. Maria, moeder der schoone liefde, maak, dat ik God allerhartelijkst beminne.

Onze Vader. Wees gegroet.

Ontferm U onzer. Heer, ontferm U onzer.

O God, wees ons, zondaars, genadig.

XII Statie.

Jesus sterft aan het Kruis.

Wij aanbidden U, Christus, en loven U.

Omdat Gij door uw Heilig Kruis de wereld verlost hebt.

Zie Jesus bloeden en sterven aan het kruis. Hoog is uw Verlosser opgeheven, opdat gij al zijne wonden zien zoudt. De Vader wil, dat Hij zijne gewonde handen uitstrekke, opdat uw hart door zijne liefde gswond worde. De Zoon roept u tot zijn kruis, om u tot

173

zich te trekken door de zoete banden zijner liefde.

O, mijn God, ik heb te veel gezien om niet te begrijpen, dat ik U beminnen moet. Lieve Jesus; ik bezweer U bij al uwe wonden, bij eiken bloeddroppel, dien Gij vergiet, bij uwen smartelijken dood, geef mij de heilige liefde.

H. Maria, maak dat ik God beminne uit geheel mijn hart, uit geheel mijne ziel, uit al mijn verstand, met al mijne krachten.

Onze Vader. Wees gegroet.

Ontferm ü onzer. Heer, ontferm U onzer.

O God, wees ons, zondaars, genadig.

XIII Statie.

Het gestorven lichaam van Jesus wordt van het kruis afgenomen.

Wij aanbidden U, Christus, en loven U.

Omdat Gij door uw Heilig Kruis de wereld verlost hebt.

Nu zagen de vrome leerlingen het gewonde lichaam van nabij. Elke wonde, die zij aanraakten en reinigden, verkondigde hun hoeveel Jesus geleden en bemind had, hoe groot zijn geduld, zijne gehoorzaamheid en zijne liefde waren. Men hoorde niets dan het snikken en weenen der leerlingen. Groot was hunne droefheid, maar grooter hunne liefde.

Geef, lieve Jesus, dat ik dikwijls met vrome aandacht uw kruisbeeld in handen neme en met hartelijke liefde uwe wonden beschouwe.

174

H. Maria, mocdci' der schoone liefde, toon mij dikwijl het kruisbeeld.

Onze Vader. Wees gegroet.

Ontferm U onzer, Heer, ontferm U onzer.

O God, wees ons, zondaars, genadig.

XIV Statie.

Het lichaam van Jesus wordt in een nieuw graf begraven.

Wij aanbidden U, Christus, en loven U.

Omdat Gij door uw Heilig Kruis de wereld verlost hebt.

Jesus sprak, toen Hij de wereld intrad: Vader, Gij hebt geen offergaven gewild, maar Mij hebt Gij een lichaam gegeven, toen heb Ik gezegd; Zie Vader, Ik kom om Uwen wil te doen. Hier kunt gij nu zien, hoe Jesus zijn woord vervuld heeft. Zijn H. lichaam stierf in onderwerping en uit liefde tot den hemelschen Vader; geheel afgestreden is het bezweken onder smart en wonden. Het wordt niet ten grave gebracht alvorens alles volbracht is.

Lieve Jesus, geef dat ik mijn lichaam met alle zijne krachten aan den dienst van God toewijde.

H. Maria, moeder der schoone liefde, maak, dat ik in de liefde Gods leve en sterve. Amen.

Onze Vader. Wees gegroet.

Ontferm U onzer. Heer, ontferm U onzer.

O God, wees ons, zondaars, genadig.

175

SLUITGEBED.

Op uwen bloedigen kruisweg hebt Gij mij getoond, lieve Jesus, hoezeer Gij mij hebt lief gehad, terwijl Gij mij tevens onderwezen hebt wat ik doen en laten moet om U eene dankbare en hartelijke wederliefde te betoonen. Ja, ik heb begrepen, minnelijke Verlosser, dat ik niet met woorden alleen, maar met daden mijne liefde aan U te betuigen heb. In geduld en zachtmoedigheid, in onderwerping aan uwe heilige beschikkingen en in ijverige plichtsvervulling, zal ik voortaan mijne liefde oefenen, sta mij hiertoe bij met uwe heilige genade. Te vergeefs, geheel vruchteloos zoudt Gij mij door uw voorbeeld onderrichten, indien uwe genade mij niet hielp, om uit te voeren wat ik uit uwe heilige lessen leerde. Geef mij dan de heilige liefde; vermeerder en versterk mijne liefde, opdat ik alles uit liefde lijde en werke. Amen.

H. Maria, moeder der schoone liefde, maak dat ik uit liefde tot God werke, lijde en sterve. Amen.

Zeven Onze Vader. Zeven Wees gegroet. Zeven glorie zij den Vader.

Oefening voor de Overledenen.

VOORBERICHT.

Er is een vagevuur, eeu zuiveringsplaats, waarin vele zielen, nadat zij in staat van. genade uit het lichaam gescheiden zijn, nog moeten boeten voor dagelijksche zonden en voor reeds vergeven doodzonden.

Er is een vagevuur; de H. Schrift leert het en zegt ons, dat het heilzaam is voor de overledenen te bidden.

Er is een vagevuur ; zoo roept de overlevering door alle eeuwen en zij riep nooit vergeefs, want ten alle tijde zien wij de geloovigen voor de overledenen bidden.

Er is een vagevuur; zoo leert de Kerk uitdrukkelijk, terwijl zij ons ernstig vermaant de geloovige zielen toch niet te vergeten.

Wilt gij weten, hoe zeer de zielen in het vagevuur te lijden hebben, bewandel dan den kruisweg en bij elke statie zal u worden toegeroepen, dat het vreeselijk is te vallen in de handen van den rechtvaardigen God.

De geloovige zielen zijn in vriendschap met God; maar als de Vader zijn eigen Zoon niet gespaard heeft, omdat Hij vrijwillig onze zonden op zich nam, zullen de zielen gespaard

177

worden, die nalatig' waren in het plegen der boetvaardigheid ?

Zegt Jesus niet, dat wij allen ons kruis moeten opnemen en Hem navolgen ? Zie nu eens, hoe Jesus zijn kruis draagt en met welk een onuitputtelijk geduld Hij tot den laatsten droppel van zijn lijdenskelk drinkt; zullen de zielen gespaard worden, die, tijdens hun aardsch leven, met ongeduld en weerzin, met nalatigheid en klachten het kruis der boete droegen ?

Denk niet: waarom zouden de zielen nog lijden, Jesus heef'c immers voor haar voldaan ? Op den kruisweg hoort gij Jesus tot allen roepen : Wanneer er aldus met het groene hout (met Mij) gehandeld wordt, wat zal er dan met het dorre (met u) geschieden ?

De zielen in het vagevuur zullen gered worden, maar als door het vuur, want zij hebben verzuimd door genoegzame boetvaardigheid zich volkomen te reinigen in het bloed van het goddelijk Lam.

Wij zien de lijdende zielen niet en hunne jammerklachten dringen niet tot ons oor; maar Jesus, de minnaar der zielen, zal ons leeren hoe zwaar een kruis zij dragen.

ALGEMEEN GEBED VAN VOORBEREIDING.

O God, ik aanbid uwe liefde, dewijl Gij uw' eenigen Zoon voor mij gegeven hebt, €n U, lieve Jesus, dank ik duizendmaal voor de onbegrijpelijke goedheid, die Gij mij be-

12

178

toond hebt, door voor mij aan een schandelijk Kruis te sterven. Uit kinderlijke dankbaarheid en wederliefde kom ik hier, om uwen bloedigen Kruisweg' te overwegen.

O God, ontvang volgens uwe barmhartigheid de oefening, die ik ga beginnen, als eene erkentenis uwer opperheerschappij, als eene dankzegging voor het groote werk der verlossing', ter verheffing van onze Moeder de H. Kerk, tot uitroeiing der ketterijen, tot eendracht onder de christen-vorsten, tot bekeering der zondaren en volharding der rechtvaardigen.

Ik offer U deze oefening op, in vereeniging der verdiensten van Jesus Christus, van de H. Maagd Maria en alle Heiligen. Ik bid U, barmhartige God, om de aflaten, gunsten en genaden, aan de beoefening van den Kruisweg-verbonden, te willen toevoegen, zoo aan mij, als aan de zielen in het vagevuur, bijzonder aan N. N.

BIJZONDER GEBED VAN VOORBBRÜIDING.

Lieve Jesus, ik heb het lijden der geloovige zielen niet aanschouwd, ik heb hun hulpgeschrei niet gehoord, maar de H. Kerk, uwe Bruid, leert mij, dat zij lijden in de plaats der zuivering'; ik zal thans den Kruisweg-bewandelen om mij levendig voor te stellen, wat de Kerk zoo uitdrukkelijk leert, ik zal mij een denkbeeld vormen van de vreeselijke straffen, die de zielen treffen, welke op aarde

179

verwaarloosd hebben door behoorlijke boete alle smetteu af te wasschen.

O lieve Jesus, uw kruis aanschouwende, moet ik erkennen; het is billijk dat wij lijden, het is billijk ds.t wij de bitterheid der zonde proeven, het is billijk dat de geloovigen zielen in tranen hunnen laatste schulden boeten. Maar ach, het lijden valt zoo zwaar, onze zwakke natuur huivert voor elke smart, diep medelijden grijpt mij aan, wanneer ik het lijden der zielen mij voorstel, gaarne wil ik haar hulpe bieden. Vermeerder dit medelijden in mijn hart en verhoor dan de gebeden die ik voor de zielen stort. Ja, dit zult gij doen, lieve Jesus; mij dunkt, als ik uw kruis en uwe wonden aanschouw, dan hoor ik u roepen: bemint elkander zoo als Ik u heb lief gehad; hebt medelijden met elkander, zoo als Ik medelijden met u heb gehad. O, hoe aangenaam is het U dan, dat ik voor de geloovige zielen bid en hoe gaarne zult gij dat gebed verhooren.

O Maria, Moeder der geloovige zielen en ook onze Moeder, ondersteun mijne zwakke gebeden door uwe krachtige tusschenkomst. Amen.

I Statie.

Jesus wordt ter dood veroordeeld.

Wij aanbidden U, Christus, en loven ü.

Omdat Gij door Uw H. Kruis de wereld verlost hebt.

180

Zie Jesus (Laar voor Pilatus staan: hoe wreed is zijn hoofd met doornen gekroond; dikke bloeddroppels rollen over zijne bleeke wangen; zijn H. lichaam is letterlijk verscheurd, doch geen enkele klacht komt er over zijne lippen, met hemelsch geduld aanhoort Hij zijn doodvonnis.

Eens stonden de zielen voor den alwetenden Rechter. Hoe menigvuldig waren hunne zonden, hoe gering was de gepleegde boetvaardigheid. Ja, zij moesten het erkennen, zij hadden Jesus al te weinig nagevolgd ; in tegenspoed waren zij ongeduldig; zij morden wellicht nog in de laatste ziekte; om door vasten, bidden en het uitdeelen van aalmoezen een weinig aan Gods rechtvaardigheid te voldoen, daaraan werd bijkans nooit gedacht. Toen trof haar de hand des Heeren; zij daalden neder in den kerker des vagevuurs en thans roepen zij weenend: O God, Gij zijt rechtvaardig en uwe oordeelen zijn gerecht.

O Jesus, om onze zonden veroordeeld, spaar de zielen des vagevuurs.

O Maria, Moeder der barmhartigheid, kom de geloovige zielen te hulp.

Onze Vader. Wees gegroet.

Dat de geloovige zielen door Gods barmhartigheid rusten in vrede. Amen.

II Statie.

Jesus neemt het zware Kruis op Zijne schouders.

Wij aanbidden U, Christus, en loven U.

181

Omdat Gij door Uw heilig^- kruis de wereld verlost hebt.

Welk een aandoenlijk schouwspel! De onschuldige Jesus, de driewerf heilige Godmensch omhelst met liefde het Kruis door onze zonden verdiend. De zielen di in het vagevuur lijden, hadden het gezien, het werd haar verhaald; het werd haar voorgesteld toen zij nog op aarde leefden, maar zij hebben !dit voorbeeld niet behoorlijk gevolgd. Ach, .hadden zij alle kruisen, die God haar overzond, met liefde aangenomen, hadden zij, met het oog op Jesus, in bidden, vasten en tranen bare zonden geboet ! Thans zijn hare oogen geopend, zij hebben voor Gods rechterstoel de grootte harer schulden gezien zij zijn beschaamd geworden en omhelzen thans in ootmoed het lijden, waartoe zij zoo rechtvaardig veroordeeld zijn.

Lieve Jesus, zie de tranen, hoor de zuchten der zielen, die Gij door uw bloed heeft vrijgekocht ; helaas, zij waren niet ijverig genoeg in de boetvaardigheid, maar thans belijden zij hare nalatigheid ; toon haar uw mimiend aangezicht en droog hare tranen af.

O Maria, Moeder der barmhartigheid kom de geloovige zielen te hulp.

Onze Vader. Wees gegroet.

Dat de geloovige zielen door Gods barmhartigheid rusten in vrede. Amen.

III Statie.

Jesus valt den eerste keer onder zijn kruis.

Wij aanbidden U, Christus, en loven U.

182

Omdat Gij door uw Heilig Kruis de wereld verlost hebt.

Jesus valt, de engelen weenen, maar komen niet te hulp, want de berg is nog niet beklommen, de lijdenskelk niet geledigd, alles is nog niet volbracht.

Wanneer de eeniggeboren Zoon aldus behandeld wordt, zal het ons dan verwonderen dat de geloovige zielen tot den laatsten penning moeten betalen ?

Laat ons veeleer de goddelijke goedheid prijzen, daar Hij, die zijne engelen niet afzond om zijnen eenigen Zoon te helpen, ons toestaat, ons beveelt, om de geloovige zielen bij te staan. De H. Kerk roept ons in naam Gods toe: Kinderen, helpt uwe ouders: ouders, staat uwe kinderen bij ; broeders, vergeet uwe bloedverwanten niet; geloovigen, komt do geloovige zielen te hulp.

Lieve Jesus, met vertrouwen nader ik uwen troon, ik spreek een gebed 't welk Gij zelf mij bevolen hebt: Spaar de zielen des vagevuurs.

O Maria, Moeder der barmhartigheid, kom de geloovige zielen te hulp.

Onze Vader. Wees gegroet.

Dat de geloovige zielen door Gods barmhartigheid rusten in vrede. Amen.

IV Statie.

Jesus ontmoet zijne bedroefde Moeder.

Wij aanbidden U, Christus, en loven U.

Omdat Gij door uw Heilig Kruis de wereld verlost hebt.

183

Waarom wilde Maria haren lieven Zoon ontmoeten, zij konde toch niets voor Jesus doen ?

Haar droeve blik, de tranen, die over hare wangen biggelden, zouden Jesus toonen, dat zijne Moeder met Hem leed; zij zouden eenige verkwikking brengen in die groote verlatenheid. En inderdaad, is er wel iets dat meer verkwikt in het lijden dan een medelijdend woord, eene medelijdende traan ?

Hoe zwaar moet het eene ziel in het vagevuur niet vallen, wanneer zij zich geheel verlaten ziet! Helaas, zoo hoor ik haar schreiende zuchten, ik heb ouders, kinderen, broeders, naastbe-staanden en vrienden, en er is niemand die aan mij denkt. Tijdens mijne laatste ziekte, om mijn sterfbed smolten zij in tranen, maar hoe spoedig was ik vergeten !

Lieve Jesus, minnaar der zielen, ontferm u over mijne naastbestaanden, ontferm u over de zielen die het meest verlaten zijn.

O Maria, Moeder der barmhartigheid, kom de geloovige zielen te hulp.

Onze Vader. Wees gegroet.

Dat de geloovige zielen door Gods barmhartigheid rusten in vrede. Amen.

V Statie.

Simon toordt gedwongen het kruis van Jesus te dragen.

Wij aanbidden U, Christus, en loven U.

Omdat Gij door uw Heilig Kruis de wereld verlost hebt.

Overdenk eens iu welke verlatenheid Jesus

184

hier staat! Niemand heeft medelijden, men spot en lacht met zijne smarten. Waar zijn de vrienden, waar zijne leerlingen ? Geen enkele biedt zich aan. Simon, een vreemdeling moet gedwongen worden Jesus te helpen.

Welk een bitter verwijt zoude het voor mij zijn, als ik te eeniger tijd moest hooren: uw vader, uwe moeder, uwe naaste betrekkingen en dierbaarste vrienden leden in het vagevuur en gij hebt hen vergeten. Zij ontvingen nog eenige hulp en troost van sommige godvruchtige zielen, maar gij hebt niet aan hen gedacht. Waar waart gij, wat deedt gij, toen zij klagend riepen: ontfermt u mijner, ontfermt u mijner, gij ten minste, mijne vrienden ? Gij hebt ge-scherst en gelachen, gij zocht uwe uitspanningen, geene aalmoes werd 'er door u gegeven, geen gebed gestort, nooit een aflaat voor hen verdiend.

Lieve Jesus, ik heb de zielen der afgestorvenen al te zeer vergeten, ik maak het voornemen mijn verzuim te herstellen, ik zal eiken dag-voor haar bidden en smeek U ook thans: wees haar genadig.

O Maria, Moeder der barmhartigheid, kom de geloovige zielen te hulp.

Onze Vader. Wees gegroet.

Dat de geloovige zielen door Gods barmhartigheid rusten in vrede. Amen.

VI Statie.

Veronica droogt het aangezicht vanJesusaf.

Wij aanbidden U, Christus, en loven U.

185

Omdat Gij door uw Heilig Kruis de wereld verlost hebt.

Het was weinig, hetgeen Veronica voor Jesus doen konde en dat ^weinige heeft haar veel moeite, inspanning en versmaadheid gekost, maar hoe zal zij zich later over dezen kleinen dienst hebben verheugd, later toeii zij Jesus verrezen zag!

Wij kunnen met weinig inspanning zeer veel voor de geloovige zielen doen, waarom zouden wij het verwaarloozen ? Dagelijks kunnen wij voor haar bidden, ons lijden, onze kleine tegenspoeden voor haar opdragen, de H. Mis bijwonen, een aalmoes voor haar uitreiken. Welk eene bron van heilig zielsgenoegen, van zegen en genade voor ons! De ziel door ons geholpen, zal op hare beurt ons te hulp komen, wanneer wij eens in het vagevuur zijn neergedaald. Zij zal ons blijde begroeten als wij den hemel binnengaan en ons nog hartelijk danken.

Lieve Jesus, gij hebt ons door de zoete banden der liefde aan elkander verbonden. Gij wilt dat wij de een den anderen helpen, verhoor dan mijn gebed: spaar de zielen des vagevuurs, spaar ze allen, maar inzonderheid bid ik U voor de ziel, die het meest verlaten is.

O Maria, Moeder der barmhartigheid, kom de geloovige zielen te hulp.

Onze Vader. Wees gegroet.

Dat de geloovige zielen door Gods barmhartigheid rusten in vrede. Amen.

186

VII Statie.

Jesus valt voor den tweeden keer onder het kruis.

Wij aanbidden U, Christus, en loven U.

Omdat Gij door uw Heilig kruis de wereld verlost hebt.

O goedheid, o onbegrijpelijke liefde van mijn Jesus' Om mijne zonden valt en hervalt Hij onder het Kruis; Hij staat toe, dat men Hem in zijne namelooze smart mishandele, bespotte, verguize. Hij wil geheel verlaten zijn, maar voor ons is Hij vol teederheid. Hij kan niet dulden dat wij in het lijden vergeten worden. Hij riep ons allen te samen in ééne Heilige gemeenschap. Het is niet goed zoo sprak Hij, dat ze alleen zijn. Hij gaf ons millioenen broeders en zusters en bond ons aan elkander met banden zoo sterk, dat zij zelfs door den dood niet gebroken worden. Dit is mijn bevel, zoo sprak Hij tot ons allen, dat gij elkander lief hebt; wat gij den minsten der mijnen gedaan hebt, dat hebt gij aan Mij gedaan.

Lieve Jesus, hoe zoude ik thans nog de zielen des vagevuurs vergeten ? Neen, ik zal de banden niet breken, waarmede Gij ons zoo liefdevol verbonden hebt, ik zal de ge-loovige zielen helpen, omdat het U zoo aangenaam is. Wil dan het gebeó verhooren, 't welk ik voor de geloovige zielen stort, het gebed dat Gij zelf bevolen hebt.

187

O Maria, Moeder der barmhartigheid, kom de geloovige zielen te hulp.

Onze Vader. Wees gegroet.

Dat de geloovige zielen door Gods barmhartigheid rusten in vrede. Amen.

VIII Statie.

Jesus spreekt tot de iceenencle vrouwen.

Wij aanbidden U, Christus, en loven U.

Omdat Gij door uw Heilig Kruis de wereld verlost hebt.

Ziet de vrouwen van Jeruzalem weenen. Zoo is de mensch; slechts wat hij met eigen oogen aanschouwt, wat hij met de handen aanraakt, dat treft hem. Hij smelt in tranen, als hij aan het sterfbed staat, maar is ongevoelig voor het lijden der zielen, die eens van de aarde vertrokken zijn.

Jesus vermaant de vrouwen om niet uit het zinnelijk gevoel, maar uit het geloof te leven. Weent niet, zoo spreekt Hij, over Mij, (die onder uwe oogen lijd) maar weent over u zeiven en over uwe kinderen, (over de wraak, die nog onzichtbaar over uwe hoofden hangt). Zoude het overbodig zijn dat wij dezelfde vermaning ontvingen? ook wij zijn dikwijls teergevoelig bij het lijden, dat ons omringt en worden niet getroffen door het lijden, waarvan het geloof alleen ons spreekt. De rechtvaardige leeft uit het geloof. Het is derhalve een groot bewijs van waarachtige Christelijke deugd, wanneer wij veel bidden voor de zielen des vagevuurs.

188

Lieve Jesus verlevendig mijn geloof, maak, dat ik als kind Gods uit het geloof leve en wil het gebed des geloofs niet versmaden, dat ik voor de geloovige zielen tot U opzend.

O Maria, Moeder der barmhartigheid, kom de geloovige zielen te hulp.

Onze Vader. Wees gegroet.

Dat de geloovige zielen door Gods barmhartigheid rusten in vrede. Amen.

IX Statie.

Jesus valt voor dm derden keer onder zijn kruis.

Wij aanbidden U, Christus, en loven U.

Omdat Gij door uw Heilig Kruis de wereld verlost hebt.

Nauwelijks heeft Jesus gezegd: „Weent niet over mij,quot; of Hij valt voor den derden keer onder zijn Kruis, badende in zijn bloed. Kan ons de gestrenge rechtvaardigheid Gods levendiger worden afgeschilderd? Aanschouw den lijdenden Jesus, gij siddert bij zooveel smart en Jesus zegt u : Ween over u zeiven, niet over Mij.

Mijn God, wat wacht mij dan, wat hangt er boven mijn hoofd? Helaas, tot nu toe heb ik nooit over mij en mijne overledenen betrekkingen geweend. Ik was zoo spoedig gerust gesteld over het lot mijner dierbaren, zij hebben nog al Christelijk geleefd, zoo dacht ik en zij ontvingen de laatste H. Sacramenten met overgeving aan Gods wil; mocht ik sterven zoo als zij gestorven zijn !

Lieve Jesus, uwe oordeelen zijn anders dan

189

de oordeelen der menschen; waar wij geen smetten zien vindt Gij nog vele schulden ; ontferm U over de zielen des vagevuurs en geef mij de genade, dat ik niet langer in verblinde nalatigheid voortleve.

O Maria, Moeder der barmhartigheid, kom de geloovige zielen te hulp.

Onze Vader. Wees gegroet.

Dat de geloovige zielen door Gods barmhartigheid rusten in vrede Amen.

X Statie.

Jesus loordt van zijne kleederen beroofd en met gal gelaafd.

Wij aanbidden U, Christus, en loven U.

Omdat Gij door uw Heilig Kruis de wereld verlost hebt.

Zie, hoe Jesus hier van zijne kleederen beroofd wordt. Zóó werd eens aan de zielen des vagevuurs alles ontnomen. Geen rust, geen verkwikking, geen troostwoord meer. Zij zijn dien bangen en akeligen nacht binnengegaan, waarin de slaap haar niet kan naderen, geen vriend haar kan verzorgen. Van alles ontbloot, proeven zij niets dan de bitterheid der zonde. Hadt gij geen medelijden met uwe naaste betrekkingen, toen zij, op het ziekbed nederlagen ? Maar thans hebben zij niets van alles, wat hun in het laatste uur nog verkwikte.

Lieve Jesus, ik zal uw Heiligen wil volbrengen, ik zal weenen over het lijden der zielen in het vagevuur, ik zal weenen over

190

mijne ouders, bloedverwanten en vrienden, verhoor mijn gebed en versmaad mijne zuchten niet. Ontferm ü, Heer, ontferm U over de arme zielen.

O Maria, Moeder der barmhartigheid, kom de geloovige zielen te hulp.

Onze Vader. IVees gegroet.

Dat do geloovige zielen door Gods barmhartigheid rusten in vrede. Amen.

XI Statie.

Jesus wordt aan het kruis genageld.

Wij aanbidden U, Christus, en loven U.

Omdat Gij door uw Heilig Kruis de wereld verlost hebt.

Hoor mijne ziel, hoor de wreede hamerslagen, die de dikke nagelen drijven door de handen en voeten van het goddelijk Lam. Dat zij dreunen in uwe ooren, opdat gij beseffen moogt wat Gods rechtvaardigheid eischen kan. Jesus zwijgt, maar luister: hoor het hartverscheurend klagen der moordenaren, die met Jesus gekruisigd worden; dat de moordenaren u leeren voor u zelvcn te vreezen en medelijden te hebben met de zielen in het vagevuur.

Lieve Jesus, wanneer ik U als een sprakeloos lam op den kruisbalk zie uitgestrekt, dan moest ik aan niets anders denken dan aan uwe liefde en smarten, maar Gij zelf hebt mij bevolen over mij en de mijnen te weenen Ontferm U dan over mij en leer mij de boetvaardigheid, ontferm U over al mijne betrek-

191

kingen, die in liet vagevuur lijden, en geef hun de eeuwige rust.

O Maria, Moeder der barmhartigheid, kom de geloovige zielen te hulp.

Ome Vader. IVefS gegroet.

Dat de geloovige zielen door Gods barmhartigheid rusten in vrede. Amen.

XII Statie.

Jesus sterft aan het kruis.

Wij aanbidden U, Christus, en loven U.

Omdat Gij door uw Heilig Kruis de wereld verlost hebt.

Ziedaar het Lam Gods, 't welk wegneemt de zonden der wereld. Zie zijn bloed tot den laatsten droppel vloeien, zie zijne armen tot eiken zondaar uitgestrekt. Is het zijne schuld dat er een moordenaar onboetvaardig aan zijne zijde sterft ? Is het zijne schuld, dat er zoo vele zielen uit het lichaam scheiden, voor dat zij al hare smetten hebben afgewasschen in zijn bloed ? Dat de zielen des Vagevuurs zelve antwoorden. O, hoe treuren zij, dat zij verzuimd hebben zich volkomen af te wasschen in het bloed van Jesus, hoezeer beschuldigen zij zich dat zij de kleine zonden niet meer hebben gevlucht, niet meer de rechtvaardigheid Gods gevreesd.

Lieve Jesus, terwijl ik uw Kruis met liefde omhels en U dank voor uwe overvloedige verlossing, erken ik met schaamte, dat ik verzuimd heb door ijverige boete mij volkomen te zuiveren in uw bloed; al te zeer heb ik

192

de straffen des Vagevuurs verdiend ik zal voortaan ijveriger zijn in vasten, bidden en versterving, ik zal in den geest van boetvaardigheid mijn lijden dragen; maar de zielen des vagevuurs kunnen met meer hei stellen wat zij verwaarloosd hebben, ik bid U, wees

'T Maria, moeder der barmhartigheid, kom de geloovige zielen te hulp.

⁰ Onze Vader. Wees gegroet.

Dat de geloovige zielen door Gods barmhartigheid rusten in vrede. Amen.

XIII Statie.

Het lichaam van Jesus wordt van het Kruis afgenomen.

Wij aanbidden U, Christus, en loven U. Omdat Gij door uw Heilig Kruis de wereld

verlost hebt. ...

Het is volbracht, sprak Jesus, boog zijn hoofd en stierf; thans wordt zijn H. lichaam van het

Kruis afgenomen.

Velen onzer betrekkingen zijn gestorven. Het is volbracht, zoo spraken wij bij hun ionssten snik. Maar was wel alles volbracht. Waren de laatste smetten uitgewischt; waren de dagelijksche zonden oprecht verfoeid; was de laatste ziekte in heilige onderwerping gedragen; was de stof der zonden ea aardschge-

zindheid afgeschud? , _r1 .

Wanneer de liefde ons ook het beste doet hopen, dat zij ons ten minste met verblind^ Heer, treed niet in het gerecht met uw

193

dienaar, zoo sprak de psalmist, zoo bidden dui-zende vrome zielen hem na. In dat gerecht hebben onze betrekkingen gestaan, en wie kan zeggen wat de uicslag was ?

Lieve Jesus, bij uw dood hield uw lijden op, bij onzen dood kan het dubbel worden verzwaard, neen wij mogen onze nabestaanden niet vergeten, wij mogen hun onze hulp niet onttrekken. Aanhoor dan mijn gebed en spaar de zielen mijner nabestaanden, spaar alle ge-loovige zielen.

O Maria, moeder der barmhartigheid, kom de geloovige zielen te hulp.

Onze Vader. Wees gegroet.

Dat de geloovige zielen door Gods barmhartigheid rusten in vrede. Amen.

XIV Statie.

Jesus wordt in een nieuw graf begraven.

Wij aanbidden U, Christus, en loven U.

Omdat Gij door uw Heilig Kruis de wereld verlost hebt.

Toen Jozef van Arimathea en Nicodemus het gebalsemde lichaam van Jesus in het graf hadden neergelegd, sloten zij den ingang met een grooten steen gingen huiswaarts en konden met recht zeggen: nu is alles volbracht.

Wanneer wij onze nabestaanden in deftige lijkstatie hebben grafwaarts gedragen, wij mogen niet zeggen: alles is nu volbracht.

O, hoe velen putten zich uit, sparen moeite noch kosten om hunne dierbare overledenen

13

194

SgiiXtoLÏ kS?quot; j». ^d™

ï™' Vele ™«M 1» gt;■»««»■ »»quot; 'quot;quot; quot;quot;

dPTi eisch der Christelijke liefde. .

Maas indien de zielen des Vagevuurs zich konden 'doen hoeren, welke bittere klachten

^Z0Se^lr~eek U, ontferm U over de zielen des Vagevuurs en geef mij de S^ena ®'

i^eT_t«... AM««^quot;ssrss

en vrienden vergete en dat ik dikwxjls mo_De bidden voor de zielen m het Vagevuur.

O Maria, moeder der barmhartigheid, kom de geloovige zielen te hulp.

tigheid rusten in vrede. Amen.

SLUITGEBED.

Ik dank u. lieve Jesus, dat Gij mij geleerd hebt uwe oordeelen te vreezen. Ach, hoe traag en nalatig was ik m de boetvaai-

di„'heid. Ik dacht er niet aan, dat er van vergeven zonden nog dikwijls straffen op blijven die wij hier of hierna moeten Roeten, ik dacht er niet aan, dat ook de dage lijksche zonden gestraft worden. Gij beveelt ons dat wij ons kruis opnemen en L ook in de boetvaardigheid volgen, maar ik mcenc e a«e versterving te mogen onvluchteB ik morde en was ongeduldig in lijden en tege

195

spoed. Als ik konde bidden, ik dacht er niet aan om vergiffenis mijner zonden te vragen, als ik aalmoezen konde uitreiken, ik begreep niet dat ik barmhartigheid moest betoonen om barmhartigheid te verkrijgen; wanneer ik aflaat konde verdienen, ik gevoelde niet dat ik daaraan behoefte had Geheel onbezorgd leefde ik voort; ik vreesde het Vagevuur niet. Ik vergat mij zeiven, ik vergat ook de lijdende zielen ; thans heeft uw heilig lijden mij de oog-en geopend ; ja, lieve Jesus, ik zie dat ik ernstig bedreigd word met de straffen des Vagevuurs, ik zie nu duidelijk dat ik mijne bloedverwanten en vrienden, die reeds uit de wereld vertrokken zijn, niet mag vergeten.

Voor uw H. Kruis neergeknield, maak ik het besluit de zielen des Vagevuurs nimmer meer te vergeten ; ik zal gaarne voor haar bidden, te meer omdat ik weet, hoezeer Gij beveelt dat wij elkander liefhebben.

Spaar, liefdevolle Verlosser, spaar alle geloo-vige zielen en verhoor het gebed, 't welk Gij zelf bevolen hebt.

O Maria, moeder der geloovige zielen en ook onze moeder, kom haar te hulp en verwerf mij de genade haar nimmer te vergeten. Amen.

Zesmaal het Onze Vader, Wees gegroet en Glorie zij den Vader enz.

STABAT MATER.

1. Stabat Mater dolorosa Juxta Crucem lacrymosa

Dum pendebat Filius ;

2. Cujus animam gementen, Contristatam et dolentem

Pertransivit gladius.

3. O quam tristis et afflicta Fuit ill a benedicta

Mater Unigenili!

4 Quae moerebat et dolebat, Et tremebat, cum videbat Kaü poenas inclyti.

5. Quis est homo, qui non fleret Christi Matrem si videret

In tanto supplieio ?

6. Quis posset non contristari, Piam Matrem contemplari

Dolentem cum Filio ?

STAB AT MATER ¹).

1. Naast het kruis, met schreiende oogen, Stond de Moeder, diep bewogen,

Daar de Zoon te sterven hing^-,

2. En haar door het zuchtend harte. Overstelpt van wee en smarte,

't Zevenvoudig slagzwaard ging,

3. O hoe droef, hoe vol van rouwe Was die zegenrijkste vrouwe

Om Gods Eengeboren Zoon.

4. Ach, hoe streed zij, ach, hoe kreet zij, En wat folteringen leed zij

Bij 't aanschouwen van dien hoon.

5. Wie die hier niet schreien zoude, Die het grievend leed aanschouwde,

Dat Maria's ziel verscheurt ?

6. Wie kan zonder diep meêdoogen, Zonder tranen iu de oogen,

Zien hoe zij haar zoon betreurt ?

¹

Deze vertaling, met vergunning, van den Hoogleeraar P. van der Ploeg hier overgenomen, kan op dezelfde wyze worden gezongen, als de oorspronkelijke latynsche tekst.

198

7. Pro peccatis suae gentis, Vidit Jesum in tormeutis

Et flagellis subditum.

8. Vidit suum dulcem Natum Morientem desolatum,

Dum emisit spiritum.

9. Eja Mater fons amoris, Me sen tire vim doloris

Fac ut tecum lugeam.

10. Fac ut ardeat cor meum, In amando Christum Deum

Ut sibi complaceam.

11. Sancta Mater istud agas, Cruxifixi fige plagas

Cordi meo valide;

12. Tui Nati vulnerati, Tam dignati pro me pati

Poenas mecum divide.

13. Fac me vere tecum flere, Crucifixo condolere,

Donee ego vixero ;

14. Juxta Crucem tecum stare Te libenter sociare

In Planctu desidero.

15. Virgo Virginum praeclara, Mihi jam non sis amara,

Fac me tecum plangere.

199

7. Voor de zonden van de zijnen, Zag zij Jesus in de pijnen

En in wreede geeselstraf.

8. Zag- ze haar lieven Zoon zoo lijden, Heel alleen den doodkamp strijden,

Tot dat Hij zijn leven gaf.

9. Geef, o Moeder! bron van liefde, Dat ik voele wat u griefde.

Dat ik niet u mede klaag;

10. Dat mij 't hart ontgloei' van binnen In mijn Heer en God te minnen.

Dat ik Hem alleen behaag.

11. Heü'ge moeder i wil mij hooren. Met de wonden mij doorboren,

Die Hij aan het kruishout leed;

12. Ach, dat ik de pijn gevoelde.

Die uw lieven Zoon doorwoelde,

Toen Hij stervend voor mij streed.

13. Mocht ik klagen al mijn dagen. En zijn plagen altijd diagen

Tot mijn jongste stervenssniart.

14. Met u onder 't Kruis te weenen. Met uw rouwe mij vereenen.

Dat verlangt mijn weenend hart.

15. Maagd der Maagden! nooit volprezen, Wil mij nu niet tegen wezen,

Laat mij treuren aan uw zij ;

200

16. Fac lit portem Christi mortem, Passionis fac consortem,

Et plagas recolere.

17. Fac me plagis vulnerari,

Cruce hac inebriari

Ob amorem Filii.

18. Inftammatus et accensus, Per te, Virgo, sim defenstis-

In die Judicii.

19. Fac me Cruce custodiri,

Morte Christi praemuniri

Confoveri gratia.

20. Quande Corpus morietur, Fac ut animae donetur

Paradisi gloria. Amen.

201

16. Laat mij al de wreede plagen En de dood van Christus dragen

Laat mij sterven zoo als Hij.

17. Laat mij, in zijn kruis verslonden Laat zijn wonden mij doorwonden.

Om de liefde van Uw Zoon.

18. Dan, in wederliefde ontstoken, Worde ik door u voorgesproken,

Moedor voor zijn reehtertroon,

19. Maak, dat mij het kruis beware, Dat dan Christus' dood mij spare.

Dat Hij mij gena bewijz';

20. En als 't lichaam eens zal sterven,. Doe mij dan de glorie erven

Van het hemelsch Paradijs.

LITANIE

OP HET LIJDEN

VAN ONZEN HEER JESUS CHRISTUS.

Heer, ontferm U onzer.

Christus, ontferm U onzer.

Heer, ontferm U onzer.

Christus, hoor ons.

Christus, verhoor ons.

God hemelsche Vader, ontferm U onzer, God zoon. Verlosser der wereld,

God H. Geest,

H. Drievuldigheid, één God, ,

Jesus, om onze zonden inden hof van Ouveten

benauwd en bedroefd tot den dood toe,

Jesus, door eenen Engel versterkt, opdat wij onze hulp in allen nood van den Hemel zouden leeren verwachten,

Jesus, die uwen verrader met minzaamheid hebt ontvangen, om ons de zachtmoedigheid te leeren, . d Jesus, van uwe Discipelen verlaten, opdat wij _o op God alleen zouden leeren betrouwen, 1 g Jesus, van de Joden gebonden, om ons van » -

de zonden te ontbinden,

Jesus, voor Annas en Caïphas valschelijk beschuldigd, opdat wij alle ongelijk zouden leeren verdragen,

Jesus, door Petrus verloochend, opdat wij onze krankheid zouden leeren kennen en ons zeiven mistrouwen,

203

Jesus, door Herodes met een wit kleed bespot, omdat wij het kleed der onschuld verloren hadden. Ontferm U onzer.

Jesus, achter Barabas gesteld, opdat wij ons

nooit boven anderen zouden verheffen,

Jesus, wreedelijk gegeeseld en met doornen gekroond, opdat wij do gemakken en alle eerzucht zouden verfoeien,

Jesus, gelasterd, bespogen en geslagen, opdat wij onze zinnen zouden versterven, Jesus, aan het volk ten toon gesteld, opdat wij uw voorbeeld zouden voor oogen hebben en naar hetzelve leven,

Jesus, vanPilatus aan uwe vijanden geleverd, om ons van onze vijanden te verlossen, Jesus, met het kruis beladen, om ons te

leeren ons kruis met vlijt te dragen, ^

Jesus, aan het kruis genageld, opdat wij I ff het vleesch met zijne driften en begeer- | lijkheden zouden kruisigen,

Jesus, tusschen twee moordenaren gekruist, ^c om ons de vernederingen te leeren be- § minnen.

Jesus, die den goeden moordenaar in genade hebt ontvangen, opdat wij nooit zouden mistrouwen.

Jesus, die aan het kruis hangende voor uwe vijanden hebt gebeden, om ons te leeren onze vijanden te beminnen,

Jesus, met gal en mirre gelaafd, opdat wij onze tong van alle zonden zouden bewaren,

Jesus, die stervende uwen geest iu de handen uws Vaders bevolen hebt, opdat wij stervende ook onzen geest in uwe en zijne handen zouden bevelen, |

204

Jesus, die voor ons den bitteren dood gestorven zijt, om ons de boosheid onzer zonden te doen kennen, ontferm U onzer. gt;

Jesus, die door uwen dood ons het leven 1 gegeven hebt, opdat wij niet voor ons, 1 ^ maar voor U zouden leven, j ƒ

Jesus, wiens zijde na uwen dood geopend [ g is om in dezelve onze zonden en krankheden te verbergen, l ^ Jesus, begraven en ten derde dagen ver- l o rezen, opdat wij gestorven en begraven I g aan de zonden, tot een deugdzaam leven | zouden verrijzen,

Wees genadig, spaar ons. Heer.

Wees genadig, verhoor ons, Heer.

Van alle kwaad, verlos ons. Heer. \

Van alle zonden.

Door uw bloedig zweet,

Door uwe geeseling.

Door uwe doornenkroon.

Door uw kruis en lijden, , _ö

Door uwe allerheiligste vijf wonden, 1 »

Door uwen dood en uwe begrafenis, l p*

Door uwe H. verrijzenis, I g

Door uwe wonderbare hemelvaart, I f

In den dag des oordeels, j

Wij zondaren, wij bidden U, verhoor ons. Dat uw H lijden ons leere, hoe zwaar en schrikkelijk de zonde is, om welke Gij zoo veel geleden hebt, wij bidden U, verhoor ons. Dat wij door het overdenken van uwe pijnen en smarten, alle ziekten pijnen en tegenspoed geduldig mogen verdragen, wij bidden U, verhoor ons.

Dat wij in alle angst, droefheid en nood ons tot ü keeren en uwe hulp afsmeeken, wi) bidden U, verhoor ons.

205

Dat wij alle schade, verachting' en tegenspoed met overgeving- aan Gods wil, mogen ontvangen, wij bidden U, verhoor ons.

Dat wij de valsche beschuldigingen en on- I rechtvaardige oordeelen, naar uw voorbeeld mogen verdragen,

Dat Gij de vruchten van uw kruis ons \

wilt mededeelen.

Dat wij door de kracht van uw kruis, den duivel, de wereld en het vleesch mogen overwinnen.

Dat wij in uw bloed van alle zonden mogen

gereinigd worden.

Dat Gij ons wilt verleenen, ons kruis dagelijks op te nemen, en U gaarne na te volgen,

Dat wij cene genegenheid mogen verkrij- _lt; gen om uw H lijden met liefde en dankbaarheid dikwijls te overdenken.

Dat wij. dagelijks bemerkende, dat Gij uit liefde voor ons gestorven zij t, door wederliefde ontstoken worden, om niet voor ons zeiven, maar ten uwen dienste te icven, Dat wij onze troost in uwe H. wonden mogen vinden.

Dat Gij ons door uw kruis en bitteren dood, in het uur onzes doods wilt versterken. Dat Gij ons door uw kruis in uwe glorie wilt brengen, I

Lam Gods, dat wegneemt de zonden der wereld,

spaar ons. Heer.

Lam Gods, dat wegneemt de zonden der wereld,

verhoor ons. Heer.

Lam Gods, dat wegneemt de zonden der wereld

ontferm U onzer.

Christus, hoor ons.

Christus, verhoor ons.

Ome Vader, enz.

206

LAAT ONS BIDDEN.

Almachtige, eeuwige God! die onzen Zaligmaker het vleesch hebt doen aannemen, en den dood des kruises doen lijden, opdat de mensch het voorbeeld van zijne ootmoedigheid zoude navolgen, geef genadiglijk, dat wij leven naar de lessen zijner lijdzaamheid, en deel verkrijgen in zijne verrijzenis, door denzelfden Jesus Christus onzen Heer. Amen.