A

fïONGREGATIE-'loEK,

11I5G15LEN EN OEFENINGEN,

vijoh dj;

CONGREGATIËN DER H. MAAGD,

IN

NEDERLAND

mkt

GEBEDEN en GEZANGEN

dook

VOO H W O O K 1)

Eenige opmerlcingen mogen het Congregatie-Boek, dat thans ten derde malt de pers verlaat, vergezellen, /.ij betreffen ]wofdml:eMjk de vroeger door ons gevolgde en thans onveranderd gebleven methode, krachtens welke wij de Begelen en Oefeningen naar eene tivee-voadige lesing ghven.

De Begelen en Oefeningen, die tot het verschijnen der eerste uitgave van het Congregatie-Boek door de Congregatiën der H. Maagd ten onzent uitsluitend gevolgd werden /varen ontleend aan het welbekende fransche Mandel. In 286',? had P- J- Schneider s. j. echter een latijnsch Manüale het licht doen sien, dat de Begelen en Oefeningen gaf, gelijk sij op dat tijdstip te Bome bij de Hoofd-Cóngregatie in zwang waren. Het verschil, dat er bestond tusschen de regelen van het Mandel en die van het Manuale spoorde mij aan, toen ik tot de eerste uitgave van het Congregatie-Boek besloot, de JEerw. Bestuurders der Congregatiën tot eene nauwkeurige vergelijking van beide lesingen in staat te stellen. Ik behield de Begelen van het Mandel in den tekst en plaatste de Begelen van het Mandale telkens als zij gene icijsigden of aanvulden aan den voet der bladzijden. Het ware ongetwijfeld eenvoudiger geiceest de Romeinsche Begelen in den tekst te plaatsen en die van het Mandel iveg te laten;

dit werd echter niet raadzaam geoordeeld, dewijl de Begelen van het Manuel door het langdurig en algemeen gebruik zeker gezag hadden verkregen; de afwijkingen waren bovendien niet talrijk noch belangrijk genoeg om eenc lezing, waaraan men door geivoonte gehecht ivas geworden te verwijderen. Ik meende dooide gekozen methode te handelen in het belang der bestaande Congregatiën en tevens te beantwoorden aan de bedoeling van 'Paus Benedictus XJV, die in Zijne Gouden Bulle der Congregatiën overeenstemming onderling en met de Hoofd-Congre,gatie dringend aanbeveelt.

Vóór deze, derde uitgave ter perse ging, heb ik wederom op nieuw de Regelen van het Manuel met de Homeinsche liegelev nauwkeurig vergeleken. Dit maal maakte ik gebruik van de Leges et statuta

sodalitatum B. m. vleginis, quae Primae Pkimariae

Romanae Coniunctae sunt. Deze verzameling van Begelen en Statuten werd bewerkt door den vermaarden Tater Josephus Marianus I'arthenius s. j. en te Home in 1855 herdrukt met de vólgende aanbevelende goedkeuring van den Hoog Eerwaarden Pater Petrm Beckx:

„Aangezien Paus Gregorius XIII in Zijne Constitutie Omnipotentis Dei, gegeven den 5 December 1584 en later bekrachtigd door Sixties V, Benedictus XIV en Leo XII, goedgunstig aan alle tijdelijke Alge-meene Oversten of Vicarissen der Societeit vanJesus de macht heeft verleend om, tot beho'orlijke instandhouding. bestuur en regeling zoo van de Eerste Hoofd-Congregatie in het Itomeinsch Collegie der Societeit van Jesus opgericht, als van alle met haar te vereenigen Congregatiën in het algemeen en in het bijzonder, met

volkomen vrijheid statuten, kegelen ex besluiten te mogen geven, en om deze, nadat zi.t gegeven zouden zijn, zoo dikwerf hun zulks wegens den toestand dier congregatiën, den eisch der tijden, of om andere redenen nuttig zal toeschijnen te mogen veranderen, verbeteren, wijzigen en hervormen of zelfs geheel andere te kunnen voorschrijven; alzoo, opdat overal, in zoo verre dat

vie

geschieden kan, de gelijkvormigheid icorde bewaard, geven wij verlof tot de uitgave van dit geschrift, waarin de Regelen en Statuten van de Congregatiën der Gelukzalige Maagd Maria zijn vervat, zoo als deze eertijds door P. Josephus Marianus Parthenius, Priester van onze Sociëteit ordelijk zijn gerangschikt en volgens de herkomstige gewoonten zijn opgetcekend, en keuren wij goed enbekrachtigen wij dit alleskrachtens het om, gelijk hoven werd gezegd, verleend gezag.quot;

Uit deze vergelijking nu bleek het dat de Bomeinsche Eegelen door mij aan het Man uale van P. Schneider ontleend, in volkomen overeenstemming waren met de door P. Parthenius verzamelde en opgeteekende. {')

Had ik mij echter ivellicht eenige te groote vrijheid veroorloofd door deze Eegelen in eene andere volgorde te plaatsen? De inzage van de Italiaansche uitgave der Regelen die thans bij de Pkima I'uimakia zelve te Rome in gebruik is. stelde mij ook ten deze volkomen gerust. Deze Italiaansche bewerking voert tot titel: .„Notizie isToiiioHE e Eegole uella Congee-gazione Prima Pkimakia nel Collegio Romano della Compagsia 0i Gesü.quot; Rojia 1865. De Regelen van P. Parthenius worden er niet slechts in andere orde, maar ook in meer uitgébreiden vorm gegeven en zelfs eenigeymate gewijzigd naar de plaatselijke behoeften der Pkima Pkimakia. Eene aanteekening vestigt daarop in dezer voege de aandacht: „De Regelen van P. Parthenius loerden door den Hoog Pier w. P. Beckx aan alle Congregatiën deswegens aanbevolen, opdat elk harer bij het vaststellen van eigene bijzondere bepalingen zich in het wezenlijke zou richten naar hetgene door P. Parthenius in zijn gulden Compendium tverd gegeven. Deze bedoeling hebben wij gestadig in het oog gehouden, middelerwijl wij aan de Regelen onzer Congregatie een ruimeren en meer bepaalden vorm schonken¹' {t. a. p. blz. 20). Dezelfde opmerking wordt door den eene. beiverker der Italiaansche Regelen

¹

) Kortheidshalve worden ook in deze nitgace dt Regels volgens de Romeinsche lezing telkens met: K. U. aangeduid.

VIII

herhaald in zijne uiUjave der Oefeningen van de Prima Primaria, vgl. Preci solite recitarsi nella Con-(iregazioxe Prima Primaria in Collegio Romano. Roma 1867, biz. 4.

Ten einde nu vooreerst bij hen, die terecht de meest mogelijke overeenstemming met de Eegelen van Pater Parthenius loenschelijh achten, allen twijfel weg te nemen, die er rijzen kon, aangaande de door mij gebesigde methode en vervolgens om hen gerust te stellen, die ivegens plaatselijke of andere redenen verkiezen mochten de 'Regelen naar het fransche Manuel te volgen, heb ik mij met het nederig verzoek tot den HoogEerw. Pater Generaal der Societeit van Jesus gewend, dat het Hem behagen mocht eene beslissing te-geven op de volgende vragen: of de liomeinsche Regelen en Statuten, gelijk deze door mij werden gegeven, in overeenstemming zijn met die van P. Parthenius; en of de Regelen en Statuten, gelijk deze in het Congregatie-Hoek naar het franselt Manuel in den tekst zijn geplaatst, op zich zelf geacht kunnen worden in overeenstemming te zijn met de Regelen en Statuten van P. Parthenius voor zoo verre althans dezer geest en •trekking betreft en of zij dus toereikend aan Zijne michten voldoen?

Hierop geiverd mij het gunstig antwoord: dat ZHHw. ■tier aarzelde de Regelen en Statuten, gelijk zij inliet Congregatie-Boek gevonden ivorden, bepaaldelijk en öijzonderlijk voor Nederland goed te keuren, en teoem het uitsluitend gebruik der Regelen in den tekst van het Congregatie-Boek geplaatst toe te staan, indien de eerw. Bestuurders der Congregatiën dat nuttig . ouden oordeelen.

Hiermede is nu tevens de verklaring gegeven van de wijziging die de titel onderging. Beide lezingen toch der Regelen en Statuten toerden, gelijk deze uitgave van het Congregatie-Boek ze geeft, door het bevoegd gezag bepaaldelijk voor de Congregatiën der FI. Maagd in Nederland goedgekeurd en beider gebruik, werd haar, al verdiene de Romeinsche lezing immer de voorkeur, goedgunstig toegestaan.

— IX

Mochten wij het, in liet Voorwoord der tweede uitgave, als een uitstekend voorrecht vermelden, dat het aan zijne Donrl. Hoogw. Mgr. Gerardus Petrus Wilmer behaagd had aan de akte van toewijding {zooals zij thans op hlz. 105 voorlwmt) een aflaat van 40 dagen te verhinden, zoo mogen wij mimet nog meer vreugde en dankbaarheid, wijzen op de groote gunsten ons bij deze derde uitgave te beurt gevallen.

Den 11 Nov. 1S79 toch' wendden wij ons tot zijne Doorluchtige Hoogwaardigheid Mgr. Petrus Matthias Snickeks met de nederige bede den aflaat door zijn Doorl. Voorganger op den zetel van Haarlem aan de Akte van Toeiuijding verbonden, wederom te willen verleenen, en reeds den 13 Nov- ontvingen wij daarop eene gunstige beschikking in dezelfde bewoordingen, als bij de Uveede uitgave gebezigd, als hier volgt te vermelden ;

..Terbevokdebino der godsvrucht tot deH. Maaou

„en ten bewijze onzek belangstelling in de con-..gregatiën ter harer eere opgericht, en om deze ..verdienstelijke oefening nog meer aan te beve-..len, verleenen Wij aan derzelveb leden eenen ..Aflaat van XL dagen, in den gebruikelwken ..vorm der H. Kerk, zoo dikwijls zij het boven-

staande gebed met godsvrucht zullen bidden.quot;

Voor dit blijk van minzame goedheid getroffen €ii aangemoedigd, richtten tvij ons met hetzelfde verzoek tot UIL Doorl. Hoogic- den Aartsbisschop en Bisschoppen van Nederland en — wij zeggen het met een gemoed vol dankbaarheid — niet te vergeefs- Zijne Doorl- Hoogiv. de Aartsbisschop van Utrecht verleende onder dagteekening van 26 Nov. 1879 aan de géloovigen van het Aartsbisdom denzelfden aflaat cüx boven:

Zijne Doorl. Hoogw. de Bisschop van Eoermonl-

schonk op 2 December 1S79 diezelfde gunst voor het Bisdom van Roermond, en

op den 5 December 1879 deed Zijne Doorl. Hooyiv. de Bisschop van Bkeda hetzelfde voor zijn diocees.

Ik sluit met de nederige bede dat allen, die Maria lief hebben en dit boek ter hand zullen nemen, mijner gedenken mogen, gelijk ik hunner aan het altaar des Heeren en voor den troon onzer Lieve Moeder gedenken zal.

F. HEYNEN, s. j

I N n O ü D.

OORKONDEN DEK CONGKEGATIÉN VAN DE H. MAAGD.

Bladz.

I. Oorsprong en voordeelen der Congregatiën. . 1

II. Apostolische Breve van Benedictns XIV: G !o-riosaeDominae......... . 6

III. Diploma, waardoor de Hoog Eerw. Pater Generaal der Sociëteit van Jesns eene Congregatie opricht en met de Hoofd-Congregatie van Rome verbindt............16

IJ.

AFLATEN.

I. Volle aflaten welke door alle geloovigen kunnen verdiend worden...........30

XII

Eladz'

Volle aHaten alleen voor de leden en bedienaren

der Congregatie...........21

Aflaten van zeven jaren........23

Verklaring.............23

Andere aflaten...........23

Aflaten voor de Overledenen......24

Andere voorrechten en gunsten.....25

II. Aflaten, vergund aan gewijde kruisen, medailles

enz, . , ............26

III. Aanmerkingen over de aflaten......29

III.

REGELS EN STATUTEN DER HOOFP-CONGKEGATIF. 'AX ROME EX DER OVERIGE MET HAAR VEREENIGDE CONGREGATIËN.

— XIII

Bladz.

3. Regels van de Ziekenbezoekers .... 47

4. // » de overige lagere Bedienaren . 4S X. Regels betrefiende de beraadslagingen . . 47

Formulier van aanneming, of Diploom . . 48 XI. Regels betretïende de Verkiezing. ... 50 XII. Regels betrettende de Aanneming in de

Congregatie ..........33

Gewoon Formulier van Opdracht. ... 55

IV.

GODVRUCHTIGE OEFENINGEN DER CONGREGATIËN VAN DE H. MAAGD.

I. Dagelijksehe oefeningen volgens den Video

der Algemeene Regelen...........al

II. Gebeden die in de gewone vergaderingen geschieden .............61

III. Gebeden die bij de beraadslagingen geschieden. SO

IV. Gebeden bij de verkiezingen......82

V. Gebeden bij de uitdeeling der maand-patronen. 36

VI. Plechtige Opdracht en aanneming .... 90

Akte van toewijding met aflaat.....105

VII. Beknoptere wijze van aanneming . . .111 VIII. Akten van toewijding aan den tweeden Patroon

der Congregatie en aan den H. Aloysius. . 113

IX. Getijden der H. Maagd........114

X, Getyden der Overledenen.......189

XI. Overzicht bij wijze van onderzoek . . . .241 XII. Korte schets der deugden van de H. Maagd. 243

XIV

V.

GODVRUCHTIGE GEBEDEN, DIENSTIG \00R ALLEN.

Bladz.

1. Morgengebed...........244

II. Avondgebed...........246

III. De drie wijzen van bidden volgens den

H. Ignatius...........251

IV. Gebeden onder de H. Mis, volgens het Romeinscbe Missaal, met verklaring der Ceremoniën en antwoorden voor de misdienaren ............' 254

V. Gebeden onder de H. Mis ter eere der

H. Maagd. . ..........283

VI. Gebeden onder de H. Mis v. de Overledenen. 289 Vil. Vesper-Psalmen voor de Zon-en Feestdagen. 301

VIII. Biecbtgebeden..........312

IX. De zeven Boet-psalraen.......319

X. Commtmie-gebeden........328

XI. Litanicn voor alle dagen der week . . . 340 XII. Gebeden ter eere van het Allerh. Sacrament

des Altaars...........362

XIII. Kruisweg-oefening, met gebeden ontleend

aan de Meditatiën van den H. Augustinus. 36G

XIV. Gebeden ter eere der H. Maagd .... 385

XV. Gebeden ter eere van den H. Joseph . 409

XVI. Gebeden ter eere van den H. Ignatius^. . 413 XVII. Gebeden ter eere van den H. Aloysius. . 416 X VIII. Gebeden ter eere van drie roemrijke Dienaren

der H. Maagd..........427

Litanie van den H. Stanislaus Kostka . . 427

BI adz.

Litanie van den Gelukzaligen Fetrus Canisins 430 Litanie van den Gelukzaligen Joannes

Berchmans...........433

XJX. Gebeden voor de Overledenen , . . . . 435 XX. De Completen..........43G

VI.

GEZANGEN.

Kerkgezangen.............44,4

BIJVOEGSEL.

Senige godvruchtige Liederen........ 52G

ALPHABETISCHE BLADWIJZER.

GOEDKEURING

Tan den HoogEerw aarden Pater Generaal der Socieleit van Jesus.

Volgaarne verloenen wij onze goedkeuring aan de 1 derde uitgave van het boek dat tot titel heeft Congregatie-Boel; — Regelen en Oefeningen voor de | Congregatiën der H. Maagd in Nederland, met Gebeden en Gezangen door F. lleynen, s.j.: en dringend bevelen wij liet gebruik daarvan aan.

Het bevat toch, ofschoon in eenc andere volgorde; Uc Begelen en Statuten van de Congregatiën der Gelukzalige Maagd Maria, die met de Eerste Hoofd-Congregatie van Home vereenigd zijn, gelijk ze door ons gezag goedgekeurd en bekrachtigd ten jare 1855 in het licht, werden gegeven; het biedt buitendien tal van godvruchtige oefeningen en gebeden, volkomen overeenstemmend mot den geest der bovenvermelde Regelen en Statuten. Dit boek zal derhalve gt; - _o alleszins, in zoo verre zulks geschieden kan, bijdragen tot de bevordering der onderlinge, ook voor de Nederlandsche Congregation gewenschte, overeen- ^ .. stemming in de Kegelen. , _vromë

Daar vele Congregatiën echter Regelen volgen, die ; eenigszins van de boven bedoelde afwijken, alzoo.; g staan wij, ter gemoetkoming aan allen twijfel die er ^ _n soms rijzen mocht, goedgunstig toe en veroorlooven •| ■wij krachtens de ons door den H. Stoel verleende , ^' macht aan de Congregatiën der H. Maagd in Neder- j-

land het gebruik dier Regelen volgens deze nieuwe

uitgave.

PETRUS BECKX, 1879.PRAKP. GEbERALIS S. J

Vigilie der Onbevi. Ontvangenis der H. Maagd.

IMPRIMATUR-

M. BERNSEK,

AMSTELODAMI,

die 20 Januarii 1880.

LIBR. CENSOR.

1

OORKONDEN

DEK CONGREGATIES VAN DE H. MAAGD.

I. OORSPRONG EN VOORDEELEN DER CONGREGATIËN.

In het jaar 1563 ontstonden de Congregatiën door den ijver en de zorg van een jeugdigen Jesuïet. Deze vrome Religieus Joannes Leonias (van der Leeuw) genaamd, (*) en alstoen leeraar in het Collegie der Sociëteit van Jesus te Rome, algemeen bekend onder den naam van Romeinsch Collegie, wist zijne leerlingen zulk een smaak voor de godsvrucht in te boezemen, dat zij dagelijks buiten den studietijd in eene der zalen van het Collegie bijeenkwamen, om gezamenlijk voor

{*) Pat- r Leonins werd te Luik geboren. In lbB3 begon hij do Congregatie te Rome en voerde haar eenigen tijd daarna te Parijs in met den/elfden ijver en denzelfdcn gunstigen uitslag. Omstreeks 15G9 bevond liij zich te f.yon, alwaar hij met de zorg belast werd voor de Italiaanéche soldaten, die voor den koning van Frankrijk gestreden hebbende veel te lijden hadden van koude en gebrek; tot groote stichting dier sti'd bedelde Pater Leonius voor hen van deur tot deur, en voorzag met de verzamelde aalmoezen in d® behoeften dier zieke en afgematte strijders. Hij stierf ongeveer in 1570 te Turyn op niet vergevorderden leeftijd, den troost medenemende van een werk gesticht te hebben waarvan later met recht mocht worden gezegd: Fons parvus crevit in fluvium magnumI •Een kleine bron is tot een machtigen stroom geworden!**

een versierd altaar ie bidden, en diiarna cene geestelijke lezing te doen. Des Zondags vergaderden zij om ecne vermaning aan te hoorcn, en den lof van God en van zijne Heilige Moeder te zingen. Zij stelden zich op eene bijzondere wijze onder de bescherming van Maria, en men mag verzekeren, dat die gezegende Maagd, er van hare zijde behagen in' nam homeUche zegeningen over hen uit te storten.

Weldra wenschten niet slechts jongelieden maar ook volwassenen aan de Congregatie deel te nemen. Eene splitsing der leden naar gelang van hun leeftijd en de daaraan beantwoordende behoeften was dus noodig. De Hoofd-Congregatie of Primaria werd aUoo gescheiden in drie af'deelingen, die men de Prima-Primaria, de Secunda-Primaria en de Tertia-Primaria heette, om aan te duiden dat zij allen slechts onderdeden waren van een geheel. De rrima-Primaria of eerste afdeeling der Hoofd-Congregatie was bestemd voor de volwassen leden; ■— lot hare oeteningen werden sedert 1593 zy slechts toegelaten, die den leeftijd van 21 jaren hadden bereikt.

De tweede afdeeling was voor jongelieden boven de 14 jaren en de derde voor kinderen beneden dien leeftijd, lïrj de Prima-Primaria berustte het Hoofdbestuur en de algemeene leiding der overige afdeelingen; aan haar werden door de Pausen de gunsten en voorrechten verleend, waaraan elders opgerichte Congregatiën, door wettige vereenigingen met haar, deelachtig kunnen worden.

Aldus was de oorsprong der Congregatiën van de Allerheiligste Maagd Maria die zich in korten tijd, van het Uomeinseh Collegie, naar al de collegiën en huizen der Sociëteit van Jesus verspreidden, en nu nog, na eene ondervinding van bijna drie eeuwen, aangezien worden als een der geschiktste middelen om onder de geloovigen eene ware godsvrucht tot de Moeder-Gods te onderhouden en een deugdzamen levenswandel te bevorderen.

Het ligt niet in onze bedoeling hier bijzondere melding te maken van de voorrechten en aanmoedigingen, welke de Pausen aan de Congregatiën hebben vergund, vuu Gregorius XIII af, die haar een wettig bestaan

I

3

este- schonk, tot aan Leo XIT, die al de vroeger verleende j om gunsten op nieuw bekrachtigde. Wij bepalen ons bjj de d en heenwijzing naar de hierachter volgende stukken en h op vooral naar de vermaarde Gouden Bulle van Benearia, dictus XIV.

i er Wij zullen dien grooten Paus zelf eenige der redenen

no-en hooren vermelden welke.de opvolgers van den H. Petrus bewogen hebben, om zoo mildelijk de schatten der H.

ook Kerk voor de Congregatiën te ontsluiten en daaraan zoo

Eenc groote en menigvuldige aflaten te verleenen. n de Voor het oogenblik zij het genoeg hier kortelijk aan

De te stippen:

eiden 1. I^e zoo geheel bijzondere bescherming door de Al-

a de lerheiligste Maagd verleend aan hen die zich aan hare

a aan dienst toewijden. Immers de II. Kerk moedigt ons aan

i van tot vertrouwen op die bijzondere bescherming, wanneer

t der zij, de uitdrukkingen der H.. Schriftuur bezigende, Maria

assen de volgende woordep tot ons laat richten : Ik heb Ivf

gt;3 zij die mij lief hebben; en: Die mij vindt; vindt het leven; en

idden hij zal heil putten uit den Heer/ (Spr. VIII: 17 en 35.)

2, De geheel bijzondere kracht van het gemeenschap-

de 14 pelijk aan God opgedragen gebed, volgens de woorden

eftijd. des Verlossers: Wederom zeg ik u: Indien er twee van

;n de u op de airde samenstemmen, over welki zaak zij ook

haar mogen bidden, het zal hun geschieden van mjnen Vader,

i ver- die in de hemelen is. Want waar er twee of drie in

door mijnen naam vergaderd zijn daar ben Ik in hun midden!

jrden. (Matth. XVIII: 19 en 20).

e Al- 3. De verplichting die men bij de opneming in de

[, van Congregatie aanvaardt van de regelen stiptelijk te on-

luizen derhouden. Want al verplichten deze niet op zonde, zij

a eene stellen ons nochtans in zekere noodzakelijkheid om god-

^orden vruchtig te zijn. Hoe velen toch zijn er niet, die, om

jvigen hun plicht te volbrengen als leden der Congregatie,

)nder- dikwijls tot de H. Sacramenten naderen en op deze wijze

deren. groote misslagen vermijden en zalig worden; terwijl zij

5 mei- daarentegen buiten de Congregatie zijnde, misschien

;ingen, slechts zeldzaam tot deze zouden naderen, en verlo-

rgund, ren g^'an !

icstaan 4. Het woord Gods, hetwelk de leden der Congre-

galie in hnnne vergaderingen zoo menigmaal hooren, en op hurne jaren, hunnen staat, hunne levensomstandigheden en behoeften bijzonderlijk wordt loegepast. Van hen geldt voornamelijk het woord des Zuligmakers: Mijne schaliën hooren mijne stem. (Joan X: 27).

5. De (mophoudelijke zorgen die de Bestuurders der Congregatiën voor de hun toevertrouwden verplicht zijn te dragen. Hoe vele jeugdige leden eener Congregatie, zijn hunne volharding in de deugd aan de otiderrichtin-gèn, aan den raad en aan de gebeden van den Bestuurder hunner Congregatie verschuldigd! Hor vele anderen zijn door eene liefderijke vermaning van den weg der ondeugd dien zij insloegen terug gekeerd! De Bestuurder eener Congregatie is de getrouwe vriend van wien de H. Schrift zegt; £en getrouwe vriend is eene sterke verdediging; it'ie hem vindt, die heeft een schat gevonden. Daar is niets te vergelijken bij een getrouwen vriend: goud noch zilver kunnen opwegen teyen de waarde zijner trouw. Hen getrouwe vriend is eetie artsenij des levens en der onsterflijkheid.: zij die den Heer vreezen zullen hem oinaen. (Eccli. VI: 14-16.)

6. De goede wei ken, wier oefening ten allen tijde aan de leden der Congregatiën zoo aangenaam was. En wut is er treffender dan gevangenen te bezoeken, armen en zieken te helpen, voor lichamelijke en geestelijke opioedirg van vcnviiarloosde kinderen te zorgen en hen te orderrichten! O, hoezeer strekt dit alles niet tot Gods eer en lot stichting van den evenmensch'

7. De goede voorbeelden welke de leden der Congregatiën verplicht zijn elkander te geven, niet alleen in hunne vergaderingen, maar ook in alle betrekkingen, welke zij met elkander kunnen hebben. Ook vindt men in de Congregatiën een zeker aantal van personen, die men veilig tot voorbeeld mag nemen; en zoo men daarin niet altijd personen aantreft gelijk een Franciscus de Sales, een 1'etrus Fourrier en een Franciscns Kegis, niet zelden vindt men er jongelieden die de voetstappen drukken van een Ubaldinus of van een Bercius.

8. De gegronde hoop, die elk lid der Congregatie heeft, als hij de regelen getrouw onderhoudt, van de

genade der volharding ten einde toe te zullen bekomen en den dood der gelukzaligen te sterven. Wij zouden hier een tal van feiten kunnen aanhalen, die zeer geschikt zijn om aan de leden der Congregatiën een levendig vertrouwen in t3 boezemen, en hen al meer en meer vast ie hechten aan eene instelling waardoor de liefde jegens God en de H. Maagd gestadig wordt onderhouden en vermeerderd: wij bepalen ons echter tot eene enkele gebeurtenis uit het leven van een der ver-maardste en geleerdste mannen van België.

Men verhaalt dat de onsterflijke Justus Lipsias, hoogleeraar aan de universiteit van Leuven, het zich tol plicht maakte nooit eene bijeenkomst der Congregatie te verzuimen ; men zag hem zelfs meer dan eens van tafel opstaan, lang voor het einde van den maaltijd, om niet aan de allerheiligste Maagd, wie hij, sedert zijne bekeering, eene zoo teedere en toegenegen godsvrucht had beloofd, ongetrouw te zijn. Het gebeurde nochtans dat eene zware ziekte hem in de onmogelijkheid stelde om naar de bijeenkomsten der Congregatie te gaan. en hem zelfs weldra de hoop ontnam van die ooit rneer te zullen bijwonen. In deze beslissende oogenblikken ontwaarde men meer dan ooit, hoezeer hij zijn lidmaatschap der Congregatie vjin de H. Maagd waardeerde. Immers Leonardus Lessius, Pater der Sociëteit van Jesus, vroeg hem, toen hij op zijn uiterste lag, welke daad van zijn leven hem nu het meeste genoegen verschafte, en zieltogende antwoordde hij: dat ik mij in de Congregatie, van Maria heb doen aannemen. Daarna sloeg hij zijn half gebrokene oogen hemelwaarts en de laatste woorden der akte van toewijding, welke hij zoo menigwerf met liefde herhaald had, uitbreidende, sprak hij met een levendig geloof en eene treffende godsvrucht deze woorden: O Moeder van mijn God, help uwen dienair, die worstelt met geheelde eeuwigheid; verlaat mij riet in dit uur, waarvan de eeuwige zaligheid mijner ziel afhmgt.

uO Mater Dei adsis famulo tuo cum tota aeternitate decertanti, nee me deseras in ista hora, a qua pendet aeterna animae meae salus.quot; (In vita.)

Neen, Maria verlaat nimmer in het nur des doods hen, die gedurende hun leven belijdenis gedaan hebben van haar toe te behooren. Z,ij die v beitiinnen, o mijne, Koningin, zoo roept de H. Bonaventura uit, zullen een diepen vrede, gemeten: nooit zal hunne ziel den doodsmaken ! — Hij\ die u waardig heeft gediend, zal uit uwe hand de eeuwige zaligheid ontvangen!

II. gouden bulle: gloriosae dominae.

Apostolische Brief van Benedictus XIV onder hei gouden zegel uitgetuardigd, waai hij Z. li, uit eigen beweging bekrachtigt en vermeerdert de Aflaten, Gunsten en \ oorrechten, zoo door hem zeiven als door zijne voorzaten verleend aan de Congregatie van O. L. V. Boodschap, o] gericht in het Co lieg ie der Sociëteit van Jesus te Home, en aan de andere Congregatiën die daarmede vereemgd zijn of vereenigd zullen worden.

Benedictus XIV, Paus, ter eeuwige Gedachtenis.

Dat de roemrijke Koningin en Moeder-Gods Maria eene vertering en hulde verdient, waartoe de uitdrukkelijke wil Gods, en de aliijd onfeilbare Geest der Kerk ons even dringend aansporen, is zulk eene helder schitterende waarheid, dat het bijna overbodig moet schijnen onze apostolische vermaningen tot de geloovigen te richten, ten einde hen tot vurigen ijver in de devotie jegens die Gelukzalige Maagd op te wekken.

Waarlijk, de almachtige God heeft Maria, toen Hij die Gelukzalige Maagd boven duizenden uitverkoren en bij de Boodschap van den Engel Gabriël verheven had tot de onuitsprekelijke waardigheid van het Goddelijke Moederschap, overstelpt met zijne genade, overvloediger dan eenig ander schepsel, en haar met de schitterendste glorie gekroond boven alle de werken zijner handen

En ook do Katholieke Kerk heeft immer, voorgelicht

door God den H. Geest, dezer Maagd als de Moeder van onzen Heer en Verlosser, en als de Koningin des Hemels en dor aarde, diepe hulde en uitstekende eere bewezen; zij heeft haar tevens altoos de meest hartelijke toegenegenheid en kinderlijke liefde betoond, als der teederlievende Moeder, welke zij van Jesus haren stervenden Bruidegom, krachtens zijne laatste woorden, ten erfdeel mocht ontvangen.

Tot haar is de Kerk gewoon in algemeene rampen en stormen, door de woede der helsche vijanden verwekt, als tot de veiligste haven van zaligheid hare toevlucht te nemen ; en zij erkent, aan hare machtige voorbede vooral, de uitroeiing, en de vernietiging van alle ketterijen in de gebeele wereld te moeten toeschrijven.

Maria is de allerschoonste Esiher, die door den oppersten Koning der koningen zoozeer is bemind geworden, dat Hij haar n5et alleen de helft van zijn Rijk. maar om zoo te spreken, geheel zijne macht en heerschappij schijnt te hebben medegedeeld. Zij is de sterke Judith, aan wie de God van Israël de macht heeft gegeven om te zegevieren over al de vijanden van zijn Rijk,

De Kerk noodigt, door de eenparige stem der heilige Vaders, hare kinderen uit, om in al hunne bijzondere noodwendigheden en gevaren met vertrouwen tot Maria te naderen, als tot eene machtige voorspreekster, die immer bereid is voor ons ten beste te spreken bij haren Zoon, den eenigen Zoon Gods. Zij noemt haar de geheimzinnige arke des Verbonds. waarin de geheimen onzer verzoening zijn volbracht, en waarop God zijne oogen slaande zleh zijn verbond zal herinneren en zyner barmhartigheid zal gedenken. Maria is als een hemelscbe stroom, langs welken de wateren aller genaden en gaven in den schoot der ellendige stervelingen vloeien; zij is de gouden poort des hemels, waardoor wij hopen eenmaal de rust der eeuwigdurende zaligheid binnen te treden.

Deze en dergelijke gedachten bezielden den gelukzaligen Belijder Ignatius, toen hij, — uit ijver voor Gods meerdere glorie, het leger der strijdende Kerk, met nieuwe scharen van krijgers, aangeworven onder

den standaard van Jesus allerheiligsten Naam, vermeerderende, en zich den grooten strijd voor oogen stellende, dien hij en zijne medegezellen niet minder \oor hunne eigene zaligheid dan voor die van anderen gingen ondernemen, — zeer wijslijk oordeelde bijzondere hulp te moeten zoeken in de bescherming der H. Maagd Maria.

Van daar ook dat hij, vertrekkende uit het huis zijns vaders, vervuld van grootsche ontwerpen, en vast besloten den geestelijken strijd te aanvaarden, zich aanstonds ging neder werpen voor de voeten der H. Maagd en onder hare bescherming den moeitevollen weg der volmaaktheid intrad. Toen hij later zijne eerste krijgsmakkers ten strijde wilde geleiden, verkoos hij de kerk van den Martelaarsberg te Parijs, een heiligdom toegewijd aan Maria, boven elk ander heiligdom, om zich aldaar door plechtigen eed aan zijne geestelijke strijdijenooten te verbinden, en vestigde hij alzoo op Maria als op een onwankelbare rots de grondslagen zijner Orde.

Gelijk hij gewoon was niets van belang te besluiten of te ondernemen zonder eerst den naam van Maria aan te roepen; alzoo heeft hij ook al zijne kinderen willen leeren, voornamelijk van hare voorspraak den zegen des Heeren te verwachten in het volbrengen der plichten en bedieningen van hunnen staat, en te vertrouwen dat die toren van sterkte, waaraan duizend schilden hangen, hun te midden der gevaren, die zij voor de zaak der Kerk gingen trotseeren, steeds eene veilige schuilplaats en een onverwinbaar bolwerk zou wezen.

Deze hebben dan ook, over de geheele uitgestrektheid der aarde en der zee, voor koningen en volken, den aanbiddelijken Naam van Jesus dragende, niet opgehouden ter zeiver tijd den allerzoetsten naam van Maria overal te verkondigen •, en aldus werd door hen in al de landen der oude en nieuwe wereld, tegelijk met het licht des geloofs en de reinheid der zeden, de dienst en de eere van de Moeder des Heeren, op verwonderlijke wijze verspreid,

Onder de middelen hiertoe door hen gebezigd, behoort vooral eene nuttige en wijze instelling, die men

reeds in vele plaatsen ziet opgericht. Want, middelerwijl zij aanhoudend in de bedieningen aan hunne Orde eigen, de belangrijkste diensten bewijzen aan de Kerk en er zich overal op toeleggen, aan de Christelijke jeugd eene waarlijk godsdienstige opvoeding te verschaffen en onderwijs te verleenen in Ie fraaie letieren: dragen zij tevens zorg haar deel te doen nemen aan godvruchtige Sodaliteiten of Congregatiën van de Allerheiligste Maagd en Moeder-Gods; en alzoo de jeugd aan de dienst en de vereering van de Moeder der schoone Hulde, der vrceze en kennis bijzonderlijk toewijdende, leeren zij Laar naar de hoogste volmaaktheid en naar het eeuwige geluk te streven.

Het is ongeloofelijk, welk een groot nut, personen van alle standen der maatschappij getrokken hebben, uit deze zoo loffelijke en godsdienstige instelling, die overvloedig voorzien is van heilige en z ilige regelen, welke oj' de verscliillende staten der leden van de Congregatiën wijslijk zijn toegepast, en door den voorzichtigen ijver van bijzondere bestuurders zorgvuldig onderhouden worden. Ejnigen toch, getrouw in het bewandelen van den weg der onschuld en der godsvrucht, dien zij onder de bescherming dor Allerheiligste Maagd van hunne tee-derste jeugd waren ingetreden, hebben verdiend, de zuiverheid van zeden, die den Christen en den dienaar der H. Maagd betaamt, tot het schoonste voorbeeld van anderen, gadiiren le hunnen geheelen levensloop te bewaren, en eindelijk de kroon der volharding te erlangen. Anderen, die verleid door d; aanlokselen der ondeugd den weg der boosheid bewandelden, zijn tot den Heer teruggekeerd, door de hulp der allerbannhanigste Moeder-Gods, aan wier dienst zij zich in dergelijke Congregatiën hadden toegewijd, en hebben naderhand eene regelmatige rechtvaardige en godvreezende levenswijze aangenomen en daarin, door de heilige oefeningen dezer Congregatiën gedurig bijgestaan, zeer gelukkig volhard. Anderen eindelijk, van jongs af met een teedere godsvrucht jegens de Moeder-Gods bezield, en allengs tot een hoogen trap der goddelijke liefde verheven, hebben de ijdele en verganklijke goederen en vermakèn dezer we-

1*

10

reld met een grooten en edelen moed verlaten, en een ®^oc heiliger en zekerder staat in eene geestelijke Orde om-helsd; en alzoo aan het kruis van Jesus Chiistus door de ⁽^^ezlt;

kloosterlijke geloften gehecht, hebben zij de overige dagen ^en

huns levens in het bevorderen hunner eigene volmaakt- ^v00

heid en der zaligheid van den evenmensch doorgebracht. ^oms

Uit dit alles blijkt duidelijk, welke gegronde en wijze ^^gt;al1

redenen de Roomsche Pausen, onze voorzaten, bewogen ^^ec

hebben, om aan deze Congregatiën, van het begin ^vieI harer instelling af, hunne Apostolische goedgunstigheid te betoonen, en menigvuldige en bijzondere gunsten en ^ aflaten, zoowel voor hare Bestuurders als voor hare

leden, mildelijk te verleenen, ten einde deze Congre- ^)uer gratiën aan te moedigen en te verspreiden.

Inderdaad, nauwlijk.-» had de Kerk der Boodschap van ^

de allerheiligste Maagd Maria, behoorende tot de ge- ^oe^

bouwen van het Komeinsch Collegie, om zoo te spre- ^a^^s

ken, den grondsteen dezer instelling zien leggen onder ^^rc

de studeerende jeugd, die naar dit Collegie «oevioeide, en ^vee

nauwlijks was dit aan Paus Gregorius XIII zaliger ge- ^t,ot

dachtenis kenbaar gemaakt, of hij verleende onder- ^^at

scheidene aflaten, zoowel aan de studenten zelve als aan ^e(^ de overige geloovigen, die dergelijke loffelijke werken €n oefeningen zouden verrichten.

Bij deze eerste gunsten voegde hij later nog veel ^In^

grootere; hij begeerde dat deze instelling tot glorie ^^a!

Gods. tot eer der allerheiligste Maagd en tot zaligheid ^var

van het Christen volk, door dezelfde leden der JSociëteit ^^er

van Jesus al meer en meer zou worden verspreid, ge- ^^ra

lijk hij wist dat reeds geschied was. Daarom vond hij ^⁶¹ goed, uit kracht zijner Apostolische macht, in de Kerk der Boodschap van de allerheiligste Maagd Maria, be- ^J grepen onder de gebouwen van het Romeinsch Collegie

eene tlcofd Congregatie of Hoofd-Sodaliteit op te richten, ⁽J^re die hij voor altijd onder het bestuur van den Generaal - ^/r0'

der Sociëteit van Jesus, en in geval zijner afwezigheid ^m0i

of zijns overlijdens, onder het bestuur van den Vicaris- ^m0'

Generaal derzellde Sociëteit stelde. Hij wilde dat al de ^afi^y

Congregatiën^ reeds opgericht of nog op te richten, in ^var{ de verschillende werelddeelen onder den titel van de

11

Boodschap der allerheiligste Maagd, van deze Hoofd-Congregatie of Sodaliteit zouden afhangen; dat zij zich deze ten voorbeeld zouden nemen, hare regelen volgen en van haar de mededeeling der verleende aflaten en voorrechten bekomen. Deze besluiten zijn breedvoeriger omschreven in den met lood bezegelden brief van Paus Gregorius, onzer voorzaat, gegeven den vijfden December van het jaar onzes Heeren vijftien honderd vier-en-tachtig.

Behalve de hulle van Gregorius XIII, haalt Bent-dicins XIV hier nog aan de bullen van Sixfus F, Clemens VIII en Gregorius XV; en vervolgt aldus:

Wij, die ons met vreugde de heilige en godvruchtige oefeningen van deze Congregatie herinneren, welke wij als lid der Congregatie van Maria Hemelvaart in het Professenhuis der Societeit van Jesus te Rome, met veel geestelijken troost hebben bijgewoond, voor dat wij tot hoogere waardigheden verheven werden, oordeelen dat het onze herderlijke plicht is, deze instelling van echte en welgegronde godsvrucht, waardoor de christelijke deugd behartigd en de zaligheid der zielen groote-lijks bevorderd worden, met onze apostolische macht en milddadigheid te moeten begunstigen en aanmoedigen. Daarom hebben wij al de vermelde gunsten en aflaten van onze voorzaten, door onzen pauselijken brief van den 24 der voorledene maand April goedgekeurd, bekrachtigd. uitgebreid en vermeerderd, gelijk blijkt uit den inhoud van denzelfden brief.

In deze Breve, hier in haar geheel opgenomen, verklaart de Paus dat al de Congregatiën, die met de Hoofd-Con-gregatie vereenigd zijn, de H. Maagd tot bijzondere Patrones onder den titel van een harer feesten of geheimen moeten nemen en een tweeden Patroon naar welgevallen mogen kiezen, aan wiens feestdag Z. Id. ook een vollen aflaat verleent; dat het feest van den hoofdtitel en dat van den tweeden titel of patroon eener Congregatie, indien de Bestuurder zulks nuttig oordeelt in tent andere kerh

12

dan de gewone kan worden gevierd en het bezoek dezer delijl

kerk alsdan voor het verdienen van den A flaat toereikend is. van

Na de mededeeling der Breve zet Bentdictus XIVde D£

Gouden Bulle voort; geeft nadere verklaringen omtrent guns

het verdienen van den ivekelijkschen vollen aflaat, maakt maal

de bedienaren der Congregatie, die geen leden zijn, aan gevo

alle aflaten deelachtig en beveelt eindelijk dringend de Lich

zuiverheid des gewetens en het oefenen van liefdewerken volle

aan en schenkt der Congregatie nieuwe gunsten. wij !

sen

Daar het genoegzaam blijkt, aldus vervolgt Z. H., diem

zoo uit het bovengemelde, als uit andere verordeningen, ande

door onze voorzaten en door ons gegeven, hoezeer het vruc

ons ter harte gaat, dat de H. Sacramenten des Altaars ontv

en der Biecht, volgens den geest van onze Moeder de den

H. Kerk, door alle gcloovigen in het algemeen en door \V

de leden van genoemde Congregatiën in het bijzonder, greg

met zekere en volle vrucht dikwijls ontvangen worden, jegei

begeeren wij vurig, dat men de leden der Congregatiën te (

ernstig aanbevele het allerheilzaamst en lofwaardig ge- door

bruik, om niet alleen door eens algemeene biecht over barn

geheel hun voorgaande leven, zich tot bet intreden in Wet

bedoelde Congregatiën voor te bereiden, hetgeen men ophc

iedereen wijslijk aanraadt; maar ook om eens of twee- D

maal alle jaren de overtredingen en zonden, die zij be- vooi

dreven hebben, hetzij sedert de laatste-algemeene biecht, ziek

hetzij sedert het eerste gebruik der rede, volgens het liefü

goeddunken van een voorzichtigen zielbesiuurder, in de vers

droefheid des harten wederom te gedenken, en meteen Con

waar berouw en een vast voornemen te verfoeien, ze zich aan het oordeel van een wettigen biechtvader te onder- , kelr

werpen, en aldus te trachten hunne verzoening met God aan

steeds meer te verzekeren, en de verbetering huns levens dooi

en de aanwinning van alle deugden dagelijks te bevor- den

•deren; opdat zij alzoo van tijd tot tijd in den geest of

hunner harten vernieuwd en gedurig met nieuwe hulp- eeu

middelen der genade toegerust en versterkt, een leven l

leiden, den Christen en den bijzonderen beschermeling voli

der H. Maagd waardig; en opdat u') door het dikwijls alle herhaald gebruik der goddelijke Geheimen gevoed, ein- t stui

13

delijk door dezer kracht de hemelsche belooning, waarvan zij het onderpmd zijn, mogen bereiken.

Daarom verleenen wij, als eene nieuwe en bijzondere gunst, aan de leden der Congregatiën, die eens of tweemaal in het jaar de gemelde algemeene biecht met ware gevoelens van boetvaardigheid doen en daarna het EL Lichaam des Heeren nuttigen, dat zij alsdan aan den vollen aflaat deelachtig kunnen worden, dien zij, gelijk wij hierboven hebben toegestaan, in de gewone bidplaatsen hunner eigene Congregatie iedere week kunnen verdienen, alhoewel zij niet in hunne eigene, maar in eene andere kerk, bidplaats of kapel, volgens hunne godsvrucht en goedvinden, het H Sacrament des Altaars ontvangen en de voorgeschrevene gebeden aan God zouden opdragen.

Wij bevelen eindelijk allen leden der voornoemde Congregatiën grootelijks aan, de broederlijke liefde, zoowel jegens elkander, als jegens alle gelo .vigen, zorgvuldig te onderhouden en met ijver te behartigen, opdat zij, door het gestadig oefenen der werken van godsvrucht en barmhartigheid de twee geboden, waarin de geheele Wet en de Profeten besloten zijn, volbrengende, niet ophouden de Kerk Gods te verblijden en te vertroosten.

Daarom hebben wij in onzen bovenvermelden brief, ons voor oogen stellende hoezeer de geloovigen in hunne ziekten de geestelijke en tijdelijke hulp der broederlijke liefde behoeven, buiten andsre aflaten, door ons voor verscheidene werken van godsvrucht aan de leden der Congregatiën vergund, en die tot de personen welke zich aan de dienst der Congregatiën toewijden, uitdrukkelijk zijn uitgebreid, nog bijzondere artaten verleend aan degenen, die, door het luiden der klok van den doodstiijd of het afsterven van een geloovige verwittigd, den almachtigen en barmhartigen G.)d voor het herstel of voor het zalig afsterven van den kranke, of voor de eeuwige rust van den doode, zullen bidden.

Uit eigene beweging, zekere kennis en apostolische volmacht, schenken en vergunnen wij daarenboven, aan alle Priesters der Sociëteit van Jesus, die met het bestuur der Hoofd-Congregatie of van andere Congrega-

14

tiën of Sodaliteiten met deze vereenigd, belast zijn, of belast zullen worden, de macht om een vollen aflaat, ook toevoegbaar aan de overledene geloovigen, te mogen en te kunnen verleenen. krachtens het apostolisch gezag, hun bij deze bulle vergund, aan de zieke leden of bedienaren der Congregatiën, die zij met het verlof hunner oversten, gaan bezoeken en door geesteliike opwekkingen helpen, hetzij om de ongemakken der ziekte geduldig te verdragen, hetzij om den dood van de hand des Heeren gewillig te ontvangen, als zij hen voor een beeld van den gekruisten Zaligmaker driemaal het gebed des Heeren en de groetenis des Engels zullen doen bidden, op den dag waarop deze zieken het allerheiligste Sacrament des altaars ontvangen.

Zen laatste, na al de voorrechten der Hoofd-Congregatie ook vergund te hebben aan het altaar van O. L. V. van Smarten en aan dat van den H. Franciscus Xaverius in het Romeinsch Collegie, sluit Z. H. de bulle met de volgende woorden:

Eindelijk verklaren wij, dat deze pauselijke brief nooit kan of mag voor twijfelachtig gehouden, herroepen of vernietigd worden, onder voorwending van subreptie, obreptie of nietigheid, noch uithoofde van gebrek aan meening onzerzijds, noch van eenig aitder gebrek; maar dat hij steeds en voor altijd moet gelden, en ziine volle en geheele uitwerking hebben en bekomen ; dat hij in geene herroeping, opheffing, beperkir g, afschaffing hoe ook genaamd van dergelijke of andere aflaten, noch ook in eenige andere daarmeê strijdende beschikking, die door ons, ot door de Pausen, onze opvolgers, of door den Apostolischen Stoel uit dezelfde beweging, kennis en volmacht ooit zou worden gedaan, is besloten, maar altijd van de/.e wordt uitgezonderd; en dat hij altijd, wanneer zulke herroepingen of schikkingen zullen geschieden, in zijn vorigen staat, ten eenen male, geheel en ten volle zal blijven, voor zulks gehouden worden en ten voordeele van al de personen die hij betreft, volkomen zal moeten gelden. £n indien iemand, uit

15

welke macht ook, met kennis of uit onwetendheid, ietamp; hie^ tegen deed, verklaren wij, dat dit krachteloos en van geene waarde wezen zal.

Niettegenstaande den brief die zich verklaart tegen de uitdeeli' g der aflaten ad instnr, en een anderen, waarin wij bevolen hebben in de aflaatbrieven, tot slot bij te voegen: dat, indien de kerken of de personen, aan welke de aflaten worden vergund, reeds een anderen aflaat bekomen hadden, waarvan daarin geene bijzondere melding wordt gemaakt, zulke aflaatbrieven van geene waarde zonden zijn, en niettegenstaande alle andere, door ons of door de apostolische kanselarij ingestelde regelen, als ook den brief van or zen voorzaat Clemens, over de wijze van broederschappen op te richten en te vereenigen, die wij, ten einde de uitwerking van al heigene hierboven gemeM is, te bekomen, alleen ditmanl in het bijzonder, uitdrukkelijk op de uitgebreidste en volledigste wijze, uit de bovengemelde beweging, kennis en volheid van macht afschaffen. Eveneens heffen wij op alle andere apostolische verordeningen, en bijzonderlijk die reeds door onze bovengenoemde voorzaten zijn opgeheven, krachters hur.ne bovenvermelde brieven, en eindelijk alle strijdige akten, welke die ook wezen mogen ten effecte van dezen brief (¹)

Gegeven te Rome, bij de H. Maria de Meerdere, het jaar der menFchwording van onzen Heer Jesus Christus 1748. den zeven en-twintigsten dag van September, het negende jaar van ons Pausdom.

J. Datarius. D. Gardin, passioneüs.

Plaats des gouden f zegels.

¹

Hieruit en ook uit dcu brief van Gregorius XV, Alias* pro parte onder den visschersring, gegeven den 15 April 1621, blijkt dat de brief Quaecumqne, van Clemens \II1 geene be-trquot;kking heeft op de Congregatiën, die niet de Prima-Primaria vereenigd worden.

16

_TTT gedacht

111. DIPLOMA, WAARDOOR DE HOOGEERW. PATER ,

zielae

GENERAAL DER SOCIETEIT VAN JESUS EENE ,

deze za

CONGREGATIE OPRICHT, EN MET DE HOOFD- ,

' leenen CONGREGATIE VAN ROME VERBINDT.

en dit

N. N. Generaal der Sociëteit van Jesus. geven

1584

Allen en een iegelijk, die dezen onzen brief zullen Rome

lezen, heil en zegen in Hem, die is het ware en het

. . voor a

eeuwige heil. — Niet slechts de rede, maar ook de be- onder

proefde en bestendige ondervinding leeren, dat vereeni- ..

gingen van godvruchtige personen, vooral wanneer zij ^

onder de hoede der allerzaligste Maagd Maria zijn in- ii_eeft,

gesteld, groote kracht bezitten ter vermeerdering der _i.,

godsvrucht; zoowel wegens de bijzoadere en onbetwij- leliën

felba e bescherming van haar, die dc Moeder is van _von

God, als wegens de oefeningen van deugd en godsdien- ^ _3Stej]

stigheid aan dusdanige vcreenigingen eigen, en eindelijk quot;_n

wegens het wederzijdsche voorbeeld, dat gemeenlijk met _een^:g r

zacht en lieflijk geweld de gemoederen der menschen behoon

ten goede pleegt te steramen. Hierom dan ook heeft Hoold-

onze Isociëteit, die reeds alle met hare inrichting stroo- _ni,ren

kende middelen bezigde, ten einde met Gods hulp het ° ^

heil en den geestelijken voortgang van den evenmensch verleer

te bevorderen, gemeend ook dit middel, welks deugde- wre^ati

lijkheid door de ondervinding beproeld is, niet onge- overige

brui kt te raceten laten. Weshalve, toen onze voorzaat dezelfd

P. Claudius Aquaviva zaliger gedvchtenis aan Paus toeven

Gregorius XIU bekend had gemaakt; dat er reeds sedert bevoequot;

lang in het collegie onzer Sociëteit te Home, eene ledenquot;

sodalheit van Leerlingen, onder den titel van Maria- _{te ont}

Bondschap was ontstaan, en dat daarna de jeugd, die harer

aieh in onderscheidene andere collegien van onze Sociëteit hovend

'op de studiën toelegde, dit voorbeeld volgende, dezelfde standi '

instelling en dezelfde oefeningen van godsvrucht tot nullen⁵

haar groot nut had aangenomen, dat het bij gevolg dien- _en |_ler

stig moest worden geacht, indien tor. meerdere ontwik- p_au

keling van zuli een vroom werk, genoemde instelling, _om ^

niet alleen door het Pauselijk gezag werd bekrachtigd, Heerei

maar bovendien met geestelijke gunsten werd begiftigd,— _t(.

toen heeft het denzelfden Paus Gregorius XIU zaliger

■

17

gedachtenis volgens den rusteloozen ijver, die hem bezielde ter uitbreiding van Gods eer, behaagd, ook in deze zaak tot Gods glorie, een gunstig antwoord te ver-leenen op de aanvraag van onzen genoemden voorzaat, en dit te bekrachtigen door een Apostolischen brief, gegeven den 2 November van hot jaar onzes Heeren 1584). — Hij heeft dan vooreerst in ons collegie te Rome de Hoofd-Congregatie voor onze leerlingen en voor andere geloovigen. door zijne apostolische macht onder den titel van Maria-Boodschap opgericht en ingesteld, en haar verscheidene aflaten en voorrechten uit de schatten der H. Kerk milddadig vergund. Daarna heeft hij den Generaal of den Vicaris-Generaal voor altijd gemachtigd, om dusdanige Congregatiën in de col-legiën der Sociëteit, zoo voor onze leerlingen alleen, als voor de andeie geloovigen met hen, die tot hunnen geestelijken vooruitgang zouden wenschen er leden van te zijn, onder den titel van Maria-Boodschap, zonder eenig nadeel der collegiën of der kerken, aan deze toe-behoorende, op te richten en met deze Romeinsche Hoofd-Congregatie als leden met haar hoofd te vereenigen, zoodat zij al de gunsten, aflaten, kwijtscheldingen en andere voorrechten, aan de Hoofd-Congregatie verleend, zullen genieten. De zorg voor gemelde Congregatiën, zoo voor de Hoofd-Congregatie als voor de overige, met deze vereenigd en haar ondergeschikt, heeft dezelfde Paus Gregorius in die mate aan onze Sociëteit toevertrouwd, dat de Generaal of de Vicaris-Generaal bevoegd is, door zich zeiven of door ieder ander van de leden der Sociëteit hiertoe gekozen, die Congregatiën te onderzoeken, allerhande voorschriften te geven ter harer regeling, en de reeds gegevene te verklaren; bovendien kunnen zij naar den eisch van zaken en omstandigheden, zoo als zij zulks in den Heer het best zullen oordeelen, deze Congregatiën wijzigen, verbeteren en hervormen.

Paus Sixtus V, insgelijks van grooten ijver ontvlamd, om de eer Gods en de zaligheid van de kudde des Heeren, die aan zijne herderlijke zorg was toevertrouwd, te bevorderen, heeft, de bede van onzen zelfden voor-

18

zaat goedgunstig inwilligende, naderhand de gemelde machiiging en de bulle van 1'au■ Gregorius XIII, ziinen voorzaat, zoo uitgebreid, dat het aan den Generaal of aan den Vicaris-Generaal onzer Sociëteit voor altijd toegestaan en vergund is, niet slechts eene maar ook meerdere Congregatiën voor de leerlingen, of voor andere geloovigen, of voer beiden te zamen, zoo onder den titel van Maria-Boodschap als onder eene andere benaming, in alle kerken, huizen, collegiën en seminariën onzer Sociëteit en in andere plaatsen, welke onder haar bestuur en opzicht staan, en aan hare zorg toevertrouwd zijn, met apostolische macht op te richten en in te stellen, ook met de voornoemde Hoofd-Congregatie te vereenigen en aan deze al de volle of andere aflaten, kwijtscheldirgen, ontslagingen, uitzonderingen, vrijheden en overige gunsten, toelatingen, geestelijke en lijdelijke voorrechten, die aan de Hoofd-Congrfgatie of aan andere Congn gatiën, w elke niet deze vereenigd zijn, of zullen worden, of aan hare leden, zoo leerlingen als anderen, vergund zijn of vergund zullen worden, voor altijd mede te deelen.

Benedictus XIV, zaliger gedachtenis, gelijk wijder uiteengezet is in zijn apoMolische met goud gezegelde bulle van den 27 September 1748, en in een anderen brief van den 8 September 1751, heeft al deze vergunningen en voorrechten bevestigd en vermeerderd.

Paus Leo XII, zaliger gedachtenis, heeft veiklaard. door een apostolischen, bij wijze van breve den 17 Mei 1824 uiigevaardigden brief, dat die aan ons ten volle vergund blijven. Daarenboven heeft hij, in zijnen brief van 7 Maart 1£25, die goedgur stig uitgebreid tot alle andere Congregatiën, waar deze ook bestaan mogen, hoewel zij noch in de kerken of huizen der Sociëteit opgericht, noch aan de zorg der Sociëteit toevertrouwd waren.

Derhalve, aangezien de door ons in Christns zeer geliefde Heeren Prefect en Assistenten van de Congregatie , volgens hunne uitstekende liefde v.ot God en devotie jegens de allerheiligste Maagd, ons in hunnen naam en in dien der overige leden van de Congregatie,

19

zoo door hen zeiven, als door de van ons in Christus eveneens zeer geliefde Heerer. Prefect en Assistenten der Hoofd-Congregatie van Rome, verzocht hebben dat het ons behage, door de macht welke de Apostolische Stoel, gelijk boven vermeld, ons heeft vergund, eene Congregatie .....onder aanroeping en titel.....op te

richten en haar met genoemde Hoofd Congregatie te vereenigen, zoo keuren wij zulk eene godsvrucht niet alleen goed, maar richten door de macht ons, gelijk boven gezegd is, toegestaan, eene Cor gregatie op zoo als boven, en wij verbinden en vereenigen haar met de Hoofd-Congregatie van Kome; wij deelen haar ook mede al de voorrechten, zoo volle als andere aflaten, en alle overige gunsten, die aan de Hoofd-Corgregatie of aan andere met deze, gelijk alles boven vernield is, vereenigde Congregatiën vergund zijn of vergund zullen worden, in den naam der Allerheiligste Drievuldigheid, des Vaders, en des Zoons en des H. Geestcs, Wier goddelijke Majesteit wij ootmoedig bidden, dat zij zich ge-waardige deze vergunning in den hemel goed te keuren en te bekrachtigen ; de leden der Congregatie met de gaven der hemelsche genade te begunstigen, hen aan Hare oogen van dag tot dag aangenamer te maken en eindelijk hun te verleenen dat zij Haar aanschijn en het aangezicht der allerheiligste Maagd, na haar getrouwelijk en godvruchtig gediend te hebben, in de eeuwigeglorie onophoudelijk mogen aanschouwen.

In oorkonde hiervan, hebben wij bevolen dezen eigenhandig onderteekenden brief met het zegel onzer Sociëteit te bekrachtigen.

Gegeven te Rome, den ....

20

A F L A T E N.

I. AFLATEN.

Vergund door de Pausen aan de Hoofd- Congregatie, opgericht onder den titel van Maria Boodschap, in het Romeinse h Collegie der Socicfeit \ van Je sus, en aan al de Congregatiën die op dezelfde wijze zijn of zullen worden opgericht, mits zij met voornoemde Hoofd-Congregatie wettig vereenigd zijn.

VOLLE AFLATEN welke door alle geloovigen kunnen verdiend worden.

1. Alle leden eener Congregatie en alle geloovigen van beiderlei kunne die geene leden eener Congregatie zijn vedienen eenen vollen aflaat, indien zij met een waar berouw hunne zonden gebiecht, en het 11. Lichaam des Heeren genuttigd hebbende, op den dag van het feest of den titel der Congregatie, te beginnen met de eerste vespers op den voor avond tot zon-ondergang van den feestdag, de kerk, kapel of bidplaats der Congregatie godvruchtig bezoeken, en aldaar bidden voor het heil en de uitbreiding des Christendoms, voor de uitroeiing der ketterijen, voor den algemeenen en voor den quot; ouderlingen vrede der christen-vorsten, en voor het wel-zgn van den Paus, of andere gebeden volgens hunne godsvrucht storten.

2, Indien eene Congregatie een anderen titel of een anderen patroon heeft behalve de H. Maagd, dan is er op den dag_; waarop het feest van dezen titel of patroon gevierd wordt, gelijkerwijze een vollen aflaat verleend. Heeft eene Congregatie dergel ijken titel niet, dan kan

21

de Bestuurder dier Congregatie met toestemming van den Bisschop alle jaren een dag naar goedvinden kiezen.

3. Deze beide feestdagen mogen ook met toelating van den Bisschop, lt; p een anderen dag, zelfs op een Zondag, verzet worden, en dan kan men den bovenge-melden aflaat verdienen op dien dag, waarop de plechtigheid gevierd wordt. In dit geval mag er eéne plechtige votiefmisse van dit uitgestald feest worden gehouden, al werd er ook op den vastgestelden dag, in de kerk een dubbel feest {festvm duplex) gevierd.

atie,

^! VOLLE AFLATEN

1/ de

rden icelke alleen door de leden en bedienaren der Conyregdtiën jatte door hen die deze behutpzaain zijn, kunnen verdiend

worden.

4. Al wie op den dag, waarop hij in de Congregatie wordt aangenomen, na met een waar leedwezen ge-

quot;■ biecht te hebben, het Allerheiligste Sacrament des

altaars in de kerk der Congregatie of in eene andere ig^en kerk zal ontvangen, verdient een vollen aflaat en de ;atie kwijtschelding van al zijne zonden.

een 5. Dezelfde aflaat kan in de ure des doods verdiend aam worden.

'iet 6. De leden eener Congregatie, die met een waar be-t de rouw gebiecht hebbende, in dezer kerk het heilig Lichaam : van des Heeren nuttigen, kunnen ook eenen vollen aflaai gre- verdienen op de dagen der Geboorte en der Hemel-het vaart van onzen Heer Jesus Christus, en op de feest-uit- dagen der Onbevlekte Ontvangenis, Geboorte, 13ood-i'en - schap en Hemelvaart van Maria.

wel- 7. Ook een vollen aflaat eens in de week, op een inne van de dagen wanneer, volgens de regelen en gebruiken der gemelde Hoofd-Congregatie of der andere Con-een gregatiën, de bijeenkomsten gewoonlijk gehouden wor-s er den,- mits zij met een waar berouw gebiecht hebbende roon en tot de H. Tafel genaderd zijnde, de kerk of kapel, end. bidplaats of vergaderplaats hunner eigene Congregatie kan bezoeken, en aldaar godvruchtige gebeden aan God op-

22

dragen voor de eendracht der christen-vorsten, de uit- zonden roeiing der ketterijen, en de verheffing onzer Moeder pnderw de 11. Kerk. Wanneer nochtans gedurende dezelfde week de leden der Congregatie twee of driemaal vergaderen, zal ieder slechts een van deze dtgen naar goedvinden mogen kiezen om den aflaat te verdienen. ^toe^^{es l} Imusschen moeten zij zich herinneren, dat zij hierin,

gelijk in al het overige, de leiding hunner Bestuurders moeten volgen.

8. In de Congregatiën, welker leden gewoon zijn des avonds of op een ander uur na den middag te vergaderen, kan naar verkiezing op denzelflen of op den volgenden dag, de volle aflaat verdiend worden.

9. De Priesters met het bestuur der Congregatie belast, kunnen, mits zij daartoe van den Bisschop eens voor altijd het verlof hebben verkregen, zoo dikwijls zij de zieke leden of bedienaren der Congregatie bezoeken, hen door geestelijke vermaningen opwekken,

hetzij o;ri de ongemakken der ziekte geduldig te verdragen, of om den dood gewillig van de hand des Hee-ren aan te nemen; en hen voor een beeld van den ge-kruisten Zaligmaker driemaal het Onze Vader en het Wees gegroet volgens de meening van den Paus en van onze Moeder de li. Kerk doen bidden; zóó dikwijls ook deze zieken op den dag, waarop zij het Allerheiligste Sacrament ontvangen hebben, een vollen aflaat doen verdienen.

10. De volle aflaat, eens in de week vergund, kan tweemaal 'sjaars door de leden der Congregatiën verdiend worden, alhoewel zij de bidplaats hunner Congregatie niet bezoeken, mits zij eene andere kerk bezoeken,

waarin zij het allerheiligste Sacrament des altaars ontvangen, na eene algemeene biecht van geheel hun voorgaande leven of sedert hunne laatste algemeene biecht, gesproken te hebben.

11. Te dezer gelegenheid wordt door de Pausen het gebruik der algemeene biecht dringend aangeprezen en de godsvrucht tot de allerheiligste Maagd Maria aanbevolen. Daarenboven worden de leden der Congregatiën vermaand, zich aan de bevelen en den raad hunner bij-

23

zondere Bestuurders met ondergeschikten wil en ijver te onderwerpen.

AFLATEN VAN ZEVEN JAREN,

toegestaan aan de voornoemde personen, zoo dikwijls zij een der volgende goede werken verrichten,

12. Het lijk van een lid der Congregatie of van een anderen geloovige naar de begraafplaats vergezellen.

13. Bij het luiden der klok bidden voor dv; genezing of zaligen dood van den zieke, of voor de rust der ziel van den overledene.

14. Eene openbare of bijzondere godvruchtige bijeenkomst, de goddelijke diensten, geestelijke samenspraken of vermaningen bijwonen.

15. Tegenwoordig zijn bij de lijkdienst van een overleden lid der Congregatie, of van een anderen geloovige.

10. Misse hooren op een werkdag.

17. Des avonds, alvorens te gaan slapen, zijn geweten onderhoeken.

18. Arme zieken in gasthuizen of elders bezoeken.

19. De gevangenen bezoeken.

20. Degenen, die in tweedracht leven, met elkander verzoenen.

VERKLARING.

kan 21. De leden der Congregatiën zullen al deze aflaten

ver- kunnen verdienen overal waar zij zich bevinden, indien

igre- zij in de kerk der plaats waar zij zijn, of elders, zoo

iken, als zij kunnen, verrichten hetgeen voorgeschreven is om

ont- genoemde atlaten te verdienen.

oor-

echt, ANDERE AFLATEN.

het 22. De leden der Congregatiën verdienen alle aflaten

n en verleend aan de bezoeken (*) of statiën der kerken van

nbe- --.. ,

ifipTi (*) ¹⁾⁰ aflaten, vergund aan de kerkbezoeken te Rome, zijn de volgende:

OUquot; 1. Op den feestdag der Besnijdenis, op Drie-Koningen, op de

24

Rome 200 binnen als buiten de stad, mits zij in de veenigdaagsche vaste en op andere tijden en dagen dier statiën de kerk, kapel of bidplaats der Congregatie; of ingeval van afwezigheid, eene andere kerk of kapel der plaats waar zij zich bebinden, godvruchtig bezoeken, en aldaar zevenmaal het Onze Vader en het Wees gegroet bidden.

AFLATEN VOOR DE OVERLEDENEN.

23. Al de bovengemelde aflaten kunnen tot lafenis der zielen aan de overledene geloovigen toegevoegd worden.

24. Het altaar van al de Congregatiën is geprivilegieerd voor alle priesters die er Misse lezen tot lafenis der zielen van overledene leden der Congregatie en onder deze voorwaarde alleen.

25. Maar elk priester der Congregatie, die de Misse leest tot lafenis der ziel van een ander lid der Congregatie, kan hetzelfde voorrecht genieten, onverschillig aan welk altaar het ook zij.

Zondagen van Sfptiiagesima, Sexagesima en Quinquagesima 30 jaren en 30 quadiageuen.

2. Gedurende de veertigdaagsche Vaste: op Asche-Woensdag en op den YienUn Zondag vau de Vaste, 15 jaren en 15 quadragenen; op ralmzondag, 25 jaren en 25 quadragenen; op Witttn-Donderdag, volle aflaat; op Got den Vrijdag en op den Zaterdag voor Puschtn, 30 jaren en 3u quadragenen; op al de andere dagen van de Vaste, 10 jaren en 10 quadragenen.

3. Op den Zondag van Paschtn, volle aflaat, op al de andere dagen van liet Octaaf, op den feestdag van den M. Marcus en op de drie Kruisdagen, 30 jaren en 30 quadragenen.

4. Up 'sHiertn Hemelvaart, volle aflaat.

5. Up Pinkstt ra vond, lo jaren en 10 quadi agenen ; op dea Zondag tan Pinkster, en op al de dagen van het Octaaf, 30 jaren eu 30 quadragenen.

_6. Gedurende den Advent: op den derden Zondag, 15 jaren en 15 quadragenen: op den eersten, tweeden en vierden Zondag, en op de drie Quatertemperdagen van September en December, 10 jaren en 10 quadragenen.

7- Gp Kerstavond, in de Nacht-misse en in de Aurora-misse, 15 jaren en 15 quadragenen, en gedurende den dag, volle aflaat: op de dritt volgende degen, 30 jaren en 30 quadragenen.

Vour de volle aflaten der statiën wurdt biecht en Coaurunie vereiticht. VgJ. A. Maurel S. J. ló« ed. 1872, p. 387.

25

ANDERE VOORRECHTEN EN GUNSTEN.

26. Alle koningen, prinsen, hertogen en graven, die met oppermacht bekleed zijn, als ook hunne eigene en aangehuwde verwanten in den eersten en tweeden graad kunnen, indien zij in de Hoofd-Congregatie of elders in andere Congregatiën, welke opgericht zijn of opgericht zouden worden, ingeschreven zijn, hoewel afwezig, door de bovenvermelde werken van godsvrucht te verrichten, en eene kerk naar gelegenheid en verkiezing te bezoeken, de voornoemde aflaten, kwijtscheldingen en ontslagingen insgelijks verdienen

27. Aan alle geloovigen, die voor het Allerheiligste Sacrament df'S Ahairs, wanneer' het in de bidplaatsen der bovengemelde Hoofd-Congregatie of der andere Congregatiën, die dauruiede vereeni^d zijn of zullen worden, met de toelating van den Bisschop, gedurende drie achtereenvolgende dagen uitgesteld is, eenigen tijd bidden, en de andere voonreschrevene werken verrichten, worden de aflaten, kwijtscheldingen en ontslagingen vergund, welke zij zouden kunnen verdienen, indien zij de kerken bezochten waarin het Allerheiligste Sacrament gedurende veertig uren is uitgesteld.

28. Eindelijk, aangezien het somtijds geschiedt dat de geestelijke oefeningen van acht dagen, om wettige redenen volgens omstandigheden van personen, plaatsen ■en tijden, geen volle acht, maar slechts vijf, zes of zeven dagen kunnen duren, worden de aflaten, welke verleend zijn aan degenen, die acht dagen lang de oefeningen bijwonen, mede vergund aan hen, die ze gedurende zeven, zes of ten minste vijf achtereenvolgende dagen zullen gehouden hebben.

Den 6 Maart 1776, heeft de heilige Congregatie der aflaten en der heilige reliquiën geoordeeld, dat de bovenstaande opgave door de drukpers der apostolische kamer mocht in het licht gegeven worden (¹).

¹

Deze inhoud van al de aflaten, welke aan de Congregatie' der IL Maagd Maria, sedert Gregorins XIII tot aan Pius VI, verleend zijn, is nit hef latijnsche origineele stuk nauwkeurig overgebracht.

26

Gedaan te Rome, ter Secretarie van de H. Congregatie der aflaten.

Jülids Caesar de Somalia, Secretaris van de H. Congregatie der aflatengt; Plaats des zegels.

II. aflaten,

Verleend aan de kruisen, medailles en rozenlcransen^ gewijd door den Pans of door degenen, die van hem de macht daartoe ontvangen hebben.^*)

1. Een rolle aflaat op Kerstdag, op Driekoningendag-^ op Paschen, op 's Heeren Hemelvaart, op Pinksteren, op H. Drievuldigheid en H. Sacramentsdag; op de feestdagen der Onbevlekte Ontvangenis, Geboorte, Zuivering, Boodschap en Hemelvaart van de allerheiligste Maagd Maria; op de feestdagen der Apostelen; op de geboorte van den H. Joannes den Dooper; op den feestdag van den 11. Joseph en op Allerheiligen.

Om deze aflaten te verdienen moet men ten minste eenmaal in de weelc, een der volgende gebeden verrichten, te weten: den rozenkrans of het rozenhoedje bidden, of wel de kerkelijke getijden, of de kleine getij* den van Maria, of de getijden der overledenen, of de zevenboetpsalmen, of de trappsalmen. of moet men gewoon zijn één der volgende goede werken te doen, namelijk: de eerste beginselen der christelijke leering te onderwijzen, gevangenen of zieken in de hospitalen te bezoeken enz.

Men moet daarenboven op de bovenvermelde dagen, na gebiecht te hebben, de H. Communie ontvingen, en alsdan godvruchtige gebeden storten voor de uitroeiing

{*) Veelal ploegt men bij do opdracht aan do leditn gewijde medailles te geven, daarum werd die opgave hier geplaatst. Vgl. -hb cc uit a di orazioni enz. 1855, blz. 392.

27

«Jer ketterijen en scheuriogea, voor de verspreiding des katholieken geloofs, voor den vrede en de eensgezindheid der christen vorsten en voor de overige noodwendigheden der H. Kerk. De biecht mag gedaan worden op den dag voor het feest, met de eerste Vespers te beginnen. Igt;e personen die de gewoonte hebben van alle acht dagen te biechten, zijn niet verplicht in den loop der week nog eens te biechten om den aflaat te verdienen, als zij maar de andere goede werken die -voorgeschreven zijn, verrichten.

2. Op al de andere feestdagen van onzen Heer en van de allerheiligste Maagd Maria, een aflaat van zevert jaren en zevenmaal veertig dagen, op voorwaarde dat men dezelfde werken verricht hebbe.

3. Op al de andere feestdagen en op al de Zondagen van het jaar, een aflaat van vijf jaren en vijfmaal veertig dagen, behoudens dezelfde voorwaarden.

4. Honderd dagen aflaat, op iederen dag des jaars. dat men bovengemelde werken zal verrichten.

5. Voor zekere godvruchtige oefeningen en goede werken kan men nog de volgende aflaten verdienen. Twee honderd dagen, eiken keer dat men gevangenen of zieken in de hospitalen bezoekt.

6. Honderd dagen, eiken keer dat men zijn geweten onderzoekt, met het voornemen van zich te beleren, en dat men driemaal het Onze Vader en Wees gegroet bidt, ter eerc van de allerheiligste Drievuldigheid; of wel vijfmaal het Onze Vader en Wees gegroet₇ ter eere van de vijf wonden van onzen Heer.

7. Twee honderd dagen, eiken keer dat men in de kerk catechismus houdt, of zijne kinderen, zijne nabestaanden. of zijne dienstboden in de christelijke leering onderwijst.

8. Honderd dagen, eiken keer dat men op het kleppen der klok 's morgens, of 's middags of 's avonds den Angelus zal bidden. Die den Angelus niet kennen, voldoen met eenmaal het Onze Vader en Wees gegroet te bidden. Waar de klok niet geluid wordt volstaat men met deze gebeden op de gebruikelijke uren te storten.

9. Vijftig dagen, eiken keer dat men het Onze Vader

28

en Wees gegroet zal bidden voor degenen die op ster-Ten liggen.

10. Een vollen aflaat kan men verdienen in het nnr des doods, indien men zijne ziel Gode aanbeveelt en den dood met onderwerping aan zijn heiligen wil aanneemt. Kan men de H. Communie niet ontvangen dan is het voldoende berouwvol den Zoeten Naam »7 es us met den mond of althans met het hart aan te roepen. Er zijn nog andere gedeeltelijke aflaten verleend aan de kruisen, medailles en rozenhoedjes, gewijd door den Paus of door degenen die van hem de macht daartoe ontvangen hebben, als ook aan zekere oefeningen en gebedt-n bij de geloovigen in gebruik, doch het zou te lang zijn ze hier te vermelden. De leden der Congregatie zullen dus wel doen indien zij 's morgens een algemeen voornemen maken om ze allen te verdienen.

Wanneer het rozenhoedje daarenboven gewijd is ter eere der H. Rirgitta, wint men aan elke koraal honderd dagen aflaat; en de personen met wie men bidt, winnen van hunnen kant dezelfde aflaten. Bovendien verdient degene die eene maand lang alle dagen dit rozenhoedje bidt, een vollen aflaat, op een dag der maand, volgens zijne verkiezing, mits hij biechte en tot de H. Tafel nadere, eene kerk bezoeke, en vijfmaal het Onze Vader en H'ecs gegroet bidde, volgens de meening van Z. H. den Paus.

Men lette er op dat de aflaat uitsluitend aan de kruisen, medailles, enz. verbonden is, ten voordeele van de personen, aan welke zij voor de eerste maal gegeven zijn, of die er het eerst gebruik van maken. JVlen kan ze dus r.iet weggeven, of aan anderen leen en, om hen de aflaten te doen verdienen.

Al de aflaten, waarvan wij hier gesproken hebben, kunnen aan de zielen des vagevuurs worden toegevoegde

29

er- III. AANMERKINGEN OVER DE AFLATEN.

lur ' • De aflaat neemt uit zijnen aard geene zonder.» en weg; hij ontslaat slechts van de tijdelijke stnif, die men in- gewoonlijk na de vergiffenis der zoiide nog te boeten lan heeft, en die soms oneigenlijk zonde genoemd wordt. 3us , 2. Men moet in staat van genade aijn om een vollen en. of gedeeltelijken aflaat te kunnen verdienen. Zelfs om de de kwijtschelding der straffen te bekomen, die men voor !cn eene dagelijksche zonde schuldig is, moet men berouw toe hebben over die zonde en geene genegenheid tot haaien blijven behouden. Hieruit blijkt dat men niet altijd een te aflaat geheel en al verdient, maar daaraan slechts deel re- verkrijgt naar evenredigheid der gesteltenis, waarmede al- nien de vereischte voorwaarden volbrengt.

3. Om een vollen aflaat te verdienen, moet men ge-ter meenlijk: 1°. te biechten gaan; 2°. de II. Communie m- ontvangen op den dag dat men voornemens is den af-idt, laat te verdienen; 3°. op denzelfden dag, met ijver ien eenige gebeden storten voor den vrede tusscben de dit Christenvorsten, tot uitroeiing der sclieuringen en kelder terijen, en tot verheffing der heilige Kerk Het is ge-tot noeg dat men zich in het algemeen voorstelle, te bidden het volgens de nieening van onzen H. Vader den Paus, ing NB. Wil men een aflaat verdienen voor de geloovige zielen in het vagevuur, dan is het raadzaam zich de be-ni- vrijding van eene ziel in het bijzonder voor te stellen de en deze bepaaldelijk Gode aan te bevelen. Dit belet ren echter niet dat men bovendien nog eenige andere onder-ian geschikte intentie's kan vormen,

ien

en,

gd-

2*

80

REGELEN EN STATUTEN

HOOFD-CONGREGATIE VAN ROME EN DER OVERIGE MET HAAR VEREEN1GDE CONGREGATIES.

I. ALGEMEENE REGELEN.

I.

Aangezien de allerheiligste Maagd en Moeder-God Maria, de bijzondere patrones van deze Gongregatie is, moet men verzekerd zijn, dat zij haar op eene bijzondere wijze beschermen en begunstigen wil; want dese Moeder der Genade betoont wederliefde aan hen die haar beminnen. Zij bewaart en beschermt allen, die met eerbied, vertrouwen en liefde tot haar hunne toevlucht 'nemen. Daarom is het vooral betamelijk, dat de leden eener Congregatie van Maria, zich niet alleen door hunne godsvrucht tot de 11. Maagd onderscheiden, maar bovendien ook trachten, door een onschuldig en onberispelijk gedrag, de voorbeelden van hare -Jitmuntende deugden na te volgen en elkander onderling tot hare vereering en liefde opwekken. Om de vervulling dezer plichten voor de leden der Congregatie gemakkelijker te maken, werden de volgende regelen opirL'sleld en in druk uitgegeven, opdat zij zooveel mogelijk gemeen zouden zijn aan al de Congregatiën die me„ de Hoofd-Congregatie te Rome zijn vereenigd. Intnsschen staat het iedere Congregatie vrij buiten deze regelen eenige bijzondere vast te stellen, zoo als zij zulks naar gelang van plaatsen en personen dienstig zal oordeelen.

SI

n.

De Congregatie xal bestuurd worden door een Bestuurder (Dirceteur of Moderator) die priester is, een prefect en twee assistenten, waarbij men een raad zal voegen. Deze raad zal bestaan uit zes of twaalf leden •volgens het getal der leden van de Congregatie. Een der raadsleden zal de bediening waarnemen van raad-schrijver of secretaris (l). Buiten dezen zullen er nog andere bedienaren mogen aangesteld worden, naar gelang iedere Congregatie het noodig zal oordeelen. Allen zullen de verschuldigde eer bewijzen, niet alleen aan den Bestuurder der Congregatie, maar ook aan den prefect en de overige bedienaren, zoo als hun ambt ver-eischt. Zij z-illen ook gehoorzamen, in alles wat de Congregatie betreft, als de prefect of een ander in zijnen naana hun iets beveelt; en indien er eenig beletsel bestaat, zullen zij bij :ijds den Bestuurder of den prefect hiervan verwittigen.

III.

Vermits de Congregatie zich ten doel stelt, de christelijke deugd en godsvrucht te bevorderen, en hiertoe het dikwijls naderen tot de H. Sacramenten hoogst nuttig is, zoo zullen allen die begeeren aan de Congregatie deel te nemen, voor dat zij aangenomen worden eene algemeene biecht van geheel hun leven spreken, of indien zij reeds een generale biecht gedaan hebben, dan toch de zonden belijden, die zij sedert de laatste algemeene biecht hebben bedreven (2): ten ware de

(1) Het getal der raadsleden mag niet minder dan zes bedragen, al is het getal der leden van de Congregatie nog zoo gering. E. U.

(2) De R. U. verlangt bij de intrede in de Congregatie slechts •Je gewone biecht en laat de algemeene vrij. Zij vermaant tot do Biecht en de II. Communie eens in de maand, en op sommige feestdagen des Heeren en der Allerheiligste Maagd, zonder die nochtans te bepalen. Zij spoort de bijzondere betiienaren, namelijk: prefect, assistenten, secretaris en raadsleden tot menigvuldiger Oommunie aan, doch z»'gt niet, dat zulks moet geschieden om da 14 dagen. Eindelijk geeft zy een regel van dezen inhoud: »ïeder

32

biechtvader, om b^zondere redenen, goedvond deze achter te laten of uit le stellen. Daarenboven znllen alle leden eener Congregatie tot de H Sacramenten naderen op den eersten Zondag van eiken maand (¹), als ook op de voornaamste feestdagen van onzen Heer en van zijne allerheiligste Moeder, te weten: op den dag der Geboorte, der Besnijdenis, der Venijzenis en der Hemelvaart van Christus; op Pinksteren en op H. iSacraments-dag; op den dag der Onbevlekte Ontvangenis, der Geboorte, der Boodschap, der Zuiverii.g (of Lichtmisse) en der Hemelvaart van Maria: ook op Allerheiligen en op den feestdag van den H. Joannes den Dooper of van de H. Apostelen Petrus en Paulus. Ieder van deze feestdagen mag ook dienen voor den eersten Zondag van de maand, wanneer die feestdag op dezen Zondag valt of er nabij is. Doch de bijzondere bedienaren der Congregatie, te welen: dc prefect, de assistenten, de secretaris en de leden van den raad, zullen ten minste alle veertien dagen te biechten gaan en ook meer dan de anderen tot de H. lafel naderen, indien hun zielbestuuider zulks goedvindt.

IV.

De leden der Congregatie zullen alle Zondagen en gebodene feestdagen (1) vergaderen in hunne bidplaat-

¹

Men wc-te dat iedereen omtrent het naderen tot de H. Sacramenten den raad zijns biechtvaders moet volgen.

hebbe zijn gewonen biechtvader, voor zoo verre zulks kan geschieden; en men verandere niet lichtzinnig na dien eenmaal gekozen te In bben. Men openbare hem zijn geweten geheel en al en late zich in alles wat het bestuur des gewetens aangaat,door hem leiden en vormen/' It. U.

(1) J»Men zorge vooral dat de bijeenkomsten niet om onbeduidende redenen worden achtergelaten. Ontstaat er echter eene reden, waarom de bijeenkomst zou moeten achtergelaten worden, dan komt liet den Bestuurder toe over hel gewicht dier reden te oordeelen, die, de zaak ri pelijk in den Heer overdacht hebbende, verklaren zal wat hem het oorhaarnt toeschijnt. I'e dagen nochtans waarop de bijeinkomsten gewooi.lijk plaa ts hebben, zijn nagenoeg alle Zondagen, de hooge feesten van 's Heeren Geboorte jBesnijdenis, Jlcm el vaart, Pinksteren, van het H. Sacrament, mits

3S

sen, waar zij zich een uur zullen bezig houden met geestelijke oefeningen, hun door den Bestuurder en den prefect voorbeschreven. Zonder uitdrukkelijk verlof van den Bestuurder of van den prefect, mag niemand in de vergadering gebracht wore en, die geen lid der Congregatie is; en dit verlof zal niet licht worden toegestaan, om moeilijkheden te vermijden, die daaruit kunnen voortkomen.

V.

De vergaderingen (2) beginnen met den lofzang, de

gaders alle gebodene feestdagen der Allerheiligste Maagd en der Apostelen; alsmede de feestdag van den H. Joseph, van dt geboorte des H. .Joannes Baptista. van den II. Laurentins enden H. Aloysius. Op deze dagen wordt nooit de bijeei kon.st achtergelaten, teiizij wellicht op Kerstmis en H. Sacramentsdag quot; R. U.— Aldus te Rome. Elders zal het soms moeilijk zijn op al de genoemde dagen bijeen te komen; tot wegruiming van dit bezwaar is het toereikend in de aanvraag om kanonieke oprichting te vermelden, hoe dikwerf men voornemens is te vergaderen.

(2) Aangaande de gewone oefeningen bevat de romeinsche uitgave deze bepalingen

»/Op de Zon- en geboden Feestdagen komen allen 's morgens in de bidplaats bijeen, alwaar zij ongeveer een en een half uur met godvruchtige en geestelijke oefeningen bezig zijn, volgens de orde door den Bestuurder en den prefect bepaald. In dezer voege kan zulks geschieden: Men beginne met de lezing van een godvruchtig boek₇ welke lezing zoo lang worde voortgezet tot dat allen, of nagenoeg allen tegenwoordig zijn; dan zinge men een gedeelte van de getijden der II. Maagd; daarop volge een korte onderrichting door den Bestuurder over al wat tot geestelijken voortgang der leden dienstig is; vervolgens worde het H. Misoffer opgedragen, en eindelijk bidde men de litanie of andere gebeden volgens het gebruik van iedere Congregatie. Zij, die ter H. Tafel genaderd zijn, moeten ten minste een kwartier uurs na de H Mis aan de dankzegging besteden. De Congregatiën die vervolgens gewoon zijn na den middag samen te komen, kunnen zich nagenoeg met dezelfde oefeningen van 's morgens bezighouden, gedurende een half uur of iets langer.quot;

Hierop volgen onmiddellijk t. a. p. eenige regels die boven ontbreken, in dezer voege:

I. //Vermits de leden zich door uitstekende godsvrucht jegens de H. Maagd volgens God moeten onderscheiden, dewii'I zij aan Haar geheel bijzonderlijk zijn toegewijd, alzoo zullen do Bestuurder en de prefect der Congregatie deze met alle pogingen trachten te vermeerderen. Zij moeten dus zorgen dat de hoogere feesten zoo van den Zaligmaker a's der H. Maagd door do leden met

34

antiphoon, het vers en het gebed van den H. Geest, waarbij men de anthiphoon, het vers en het gebed van Maria uit het kerkelijk officie, volgens het jaargetijde

jueerdere devotie worden gevierd. Die meerdere devotie zal hierin vooral kunueu bestaan, dat de leden zich negen dagen lang voor den feestdag door bijzondere oefeningen en heilige verrichtingen trachten voor te bereiden. Opdat zulks gemakkelijker door de leden zou kunnen geschieden, worden hun bepaalde punten ter overweging en andere oefeningen voor iederen dier neg» n dagen in geschrifte voorgesteld; en zoo zulks niet te veel kosten zoude veroorzaken, worden ze in gedrukte blaadjes rondgedeeld, of op een geschikt tijdstip in de kapel voorgelezen.

II. «Waar dit gebruikelijk is hrenge ieder lid een briefje mede ter Congregatie, dat de verschillende oefeningen bevat door hein in die dagen verricht, doch hij onderteekene het niet met zijn naam, en werpe het in een bus daartoe bestHind. Al deze oefeningen worden vervolgens, behoorlijk gerangschikt, in een boek opgeteekend en openlijk in stede der onderrichting voorgelezen. De voorlezing geschiede zoo veel mogelijk op den dag die onmiddellijk aan het feest voorafgaat en wel met het doel, dat allen door de herinnering van hetgene zij gehoord hebben tot des te grooter ijver en des te vuriger godsvrucht worden opgewekt. Wijders mogen de leden bedenken, dat zij zich zeer verdienstelijk zullen maken jegens de H. Maagd, indien zij niet slechts op genoemde dagen dergelijke oefeningen verrichten, maar ook iederen dag ten minste door eeuige godvruchtige oefening hulde trachten te brengen aan de Allerheiligste Maagd en Moedor-Gods.

III. „Daar het lezen van godvruchtige boeken door de HU. Vaders y,oo zeer wordt aanbevolen en zoo veel bijdraagt tot geestelijken voortgang, alzoo moeten de leden zich daarop ijverig toeleggen. Weshalve de Congregatie, indien het kun zijn, eene bibliotheek bezitte, die voorzien is van dusdanige boeken en toereikend voor het getal der leden. De leden mogen volgens de regeling des Bestuurders daarvan boeken medenemen, om ze te huis te lezen. De boeken worden uitgedeeld door hen, die de Bestuurder daartoe heeft aangesteld.

IV. ,/Den leden worde jaarlijks door den Bestuurder ook een tijdstip aangewezen, waarop zij zich wijden aan de geestelijke •oefeningen van den H. Ignatius. Men geve hun eene lijst, die nauwkeurig de aanwijzing bevat der godvruchtige verrichtingen, die ieder uur moeten geschieden, en ieder volge naarstiglijk deze aanwijzing. Hij, die belast is met het geven der geestelijke oefeningen, geve ze aan allen gezamenlijk en vermane hen vooral tot het spreken van eene goede biecht. Tot dit ei.ide kunnen hun korte punten ter overweging worden voorgesteld betreffende het heilig en veelvuldig gebruik der H Sacramenten, de verplichtingen van ieders staat, de keuze van dezen of genen levensstaat, en andere dusdanige zaken, die vooral op dat tijdstip hun het meest uuttig en dienstig kunnen zijn. De oefeningen in de kapel of bidplaats te verrichten zijn ten naastenbij de volgende: Men kan ^s morgens beginnen met de lezing van een boek dat handelt over

35

Toegt. Daarna volgt eenc cnderrichting of eene getstelijke lezing; en men eindigt c!e vergadering met de Litanie van Maria, ft-aarbij men nog vijfmaal het Onz« Vaderen IFees Gegroet voegt, volgens de raeening der H. Kerk, om den vollen aflaat te verdienen, en eenige andere gebeden naar omstandigheden. Voor en na deze oefeningen mogen ook geestelijke liederen, die gesehikt zijn om den ijver in de dienst van God en van de allerheiligste Maagd te onderhouden en te vermeerderen, gezongen worden.

VI.

De leden der Congregatie zullen, zoo veel mogelijk dagelijks het H. Sacrificie der Mis bijwonen (1). Des morgens bij het opstaan, na God bedankt te hebben

♦le etoffen, die later overwogen zullen worden. Na de lezing zal liij, die de oefening geeft, een onderzoek instellen nopens bovenvermelde punten. Op dit onderzoek volgt alsdan de voorstelling en uiteenzetting der meditatie, waarna allen de H. Mis bijwonen. Ten slotte wordt na de H. Mis de psalm Miserere gezongen, doch niet overluid en op een toon die tot berouw en boetvaardigheid stemt. En allen kunnen zich alsdan verwijderen. Dezelfde orde zal na den middag nagenoeg worden gevolgd. De tijd der Veer-tigdaagsche Vaste schijnt het meest geschikt voor deze oefeningen, tenzij den Bestuurder der Congregatie anders mocht blijken. Na zich alzoo drie of vier of ook meer dagen volgens voorschrift des Bestuurders der Congregatie te hebben geoefend zullen allen den volgenden morgen in de kapel bijeenkomen en gezamenlijk het Allerheiligste Lichaam des Heeren nuttigen. De let en moeten zorg dragen dat niet het kleinste oogenblikje van dien kostbaren tijd door hunne achteloosheid verloren ga; wat zij in de kapel hebben gehoord moeten zij te nuis herdenken en meer tijds aan de godvruchtige lezing en de meditatie besteden dan zij buiten de retraite gewoon zijn te doen/' B. U.

(1) De R. TI. geeft aldus de dagelijksche oefeningen op: 's morgens bidde men de akten van geloof, hoop en liifde, driemaal het OnzeVader en Wees gegroet, ter eere der H. Drievuldigheid en eenmaal liet: Ik geloof in God den V,ader en dn Salve Begina. Men boude zich hiermeê niettevre-den maar bestede buitendien ten minste een kwartier uurs aan «le meditatie en wone dagelijks de H. Mis bij, als het kan. 's Avonds onder zoeke men gedurende een k w artier uur» z ij n geweten, verwekke een berouw over de ontdekte misslagen en bidde één Onze quot;Vader en een Wees gegroet en deu psalm De Profnndis voor de overledenen.

36

voor alle, zoo algemeene als bijzondere weldaden, die zij van zijne oneindige goedheid mocliten ontvangen, zullen zij driemaal het Onze Vader en Wees gegroet, ter eere der allerheiligste Drievuldigheid, en eens het Ik geloof in God den Vader, en de Salve Reqina bidden, behalve de andere gebeden en geestelijke oefeningen, die iedereen zal kunnen verrichten volgens den raad van zijn biechtvader. Des avonds, voor dat zij zich ter ruste begeven, zullen zij hun geweten onderzoeken, daarna driemaal het Onze Vader en Wees gegroet en eens den Psalm De profundis, tot lafenis der geloovige zielen bidden.

VII.

De openbare belijdenis, die de leden der Congregatiën doen, van op eene bijzondere wijze aan Maria te zijn toegewijd, moet hen allen aansporen om ook mee een bijzanderen ijver de werken van godsvrucht te behartigen. Men beveelt hun vooral aan dikwijls tot de H. Sacramenten te naderen, het kleine officie van Maria of den rozenkrans te bidden, eenigen tijd te besteden aan het inwendig gebed, de zieken te bezoeken, de stervenden bij te staan, de onwetende te onderwijzen in de christelijke leering, enz. Zij zullen echter niets ondernemen zonder de toestemming van hunnen biechtvader of van den Bestuurder hunner Congregatie en zich in alles gedragen met die voorzichtigheid, welke de omstandigheden eischen.

vin.

Zij die bij eene vergadering afwezig (i) wAreti, zullen

(l) «Opdat ieders afwezigheid des te zekerder en gemakkelijker olijke, zal men een boek aanleggen, waarin de dagen waarop dat jaar de bijeenkomsten zullen plaats vinden, en tevens de namen der loden zoo worden geschrevea. dat er ge nakke. ijk een teeken bij te voegen is hetwelk de afwezigheid te kennen geeft. Evenwel bèhooren allen met dien ijver jegens de TI. maagd bezield en zoo bezorgd te z«ja voor hun eigen vooruitgang, dat zij deze eu dergelijke opwekkende middelen niet grootelykg moeten noodig hebben.quot; 11. ü.

37

zoo spoedig mogelijk hiervan de reden aan den Bestuurder of aan den prefect te kennen gegeven. Indien men bemerkt dat het uit onachtzaamheid of zonder genoegzame oorzaak geschied is, zullen zij hierover vermaand worden; en zelfs om dusdanige herhaalde afwezigheden of andere overtredingen mag men iemand de bijeenkomst der Congregatie voor eenigen tijd of voor altijd ontzeggen, in zooverre dit het welzijn der Congregatie en de eer Gods zouden vereischen.

IX.

Aangaande de plechtigheden, die de Congregatiën gewoon zijn jaarljiks met meer pracht te vieren, en waarbij zekere toestel noodig is, zal men volgens den bijzonderen toestand dor Congregatie en in het belang der algemeene stichting handelen. Hierop zal men eveneens letten in alle omstandigheden die eenige meerdere uitgaven vereischen. Daarom zal iedere Congregatie met de goedkeuring van haren Bestuurder vaststellen wat dienaangaande mag en moet gedaan worden.

X.

Wanneer iemand van de leden eener Congregatie gevaarlijk ziek wordt, zullen al de leden voor hem bidden, en de prefect zal zorg dragen dat hij bezocht worde en de H. Sacramenten bij tijds ontvange (*). Als hij overleden is, zullen zy allen zoo veel mogelijk zijne lijkdienst bijwonen ; en waar het de gewoonte is dat de leden der Congregatie den overledene ter begraafplaats dragen, zullen zij dit voorbeeld van christelijke liefde niet nalaten. Daarenboven zuilen zij, zoodra mogelijk, te zamen in de kapel der Congregatie, of ieder in het bijzonder, het officie der overledenen voor hem bidden; bovendien zullen allen voor hem, acht dagen lang, den psalm Ue Profundia of eenmaal het Onze Vader en IVees

(') Voornamelijk als zij, wier plicht het is hiervoor te zorgen dit zouden verzuimen.

3

88

gegroet, bidden. Do Congregatie zal zorgen dat er ten minste eene H. Mis voor zijne ziel aan een geprivilegieerd altaar worde gelezen.

XL

Wanneer een der leden van de Congregatie voor eeni-gen tijd afwezig moet zijn en zich aldus in de onmogelijkheid bevindt om de bijeenkomsten der Congregatie bij te wonen, zal hij den Bestuurder en den prefect daarvan verwittigen, en indien dit gemakkelijk kan geschieden, opene brieven (*) van de Congregatie vragen, om in de bijeenkomsten van eene andere Congregatie toegelaten te worden, zoo hij er eene in zijne verblijfplaats zal aantreffen. Daarenboven, opdat hij, als lid van de Cougfcgatie, hoewel afwezig, deelachtig blijve aan dezer verdiensten, moet hij van tijd tot tijd aan den prefect schrijven (1), ten einde aan zijne medeleden lijding te «jeven, en zich in hunne gebeden te bevelen. Mij zal, overal en altijd, trachten zich te gedragen gelijk het een waar kind van Maria betaamt, om door zijn goed voorbeeld iedereen te stichten en tot deugd en godsvrucht op te wekken.

XIL

Zij zullen allen voor elkander eene ware en oprechte liefde hebben, alle oorzaken van oneenigheid en twist

(⁵quot;^:) In deze brieven betuigt men, waar en wanneer iemand in de Congregatie aangenomen is, en dat hij verdient door zijn christelijk gedrag bij andere Congregatiën aanbevolen tt worden. Hij, die op de getuigenis dezer brieven in de bijeenkoms: eener andere Congregatie toegelaten wordt, overhandigt ze aan dea Bestuurder, die hem deze bij zijn vertrek weder geeft, ten ware hij zich ergerlijk had gedragen. Zoo haast hij bij zijne Congregatie terugkomt, moet hij het getuigschrift aan zijnen Bestuurder afgeven

(1) Het is niet noodzakelijk dat men schrijve om t celachtig te blijven aan de verdiensten der Congregatie, maar 'iet betaamt, het is billijk dat men zulks doe Daequum estquot;. Alzoo de Ji. ü.

39

zorgvuldig vermijden, en zich bevlijtigen den geest van vrede en eendracht onderling geduiig te vermeerderen. Eindelijk zal ieder trachten op den weg der deugd en der christelijke volmaaktheid dagelijks voortgang te maken. Hiertoe wordt hun grootolijks aanbevolen de bijeenkomsten der Congregatie ijverig bij te wonen, geene barer oefeningen na te laten, zich dikwijls te onderhouden met godvreezende personen, den omgang met slechte personen en alle gevaarlijke gelegenhedin te vluchten, en dikwijls te bedenken, hoezeer het een lid eener Congregatie betaamt, zich in geheel zijnen wandel zoo te gedragen, dat ieder hem waardig achte een kind van Maria en lid harer Congregatie te zijn.

XIII.

Ten einde het onderhouden dezer regelen te verzekeren, zal men die bij iedere nieuwe verkiezing in de kapel dei¹ Congregatie voorlezen. Iedereen trachte ze met den grootsten ijver te onderhouden. i)e bedienaren zullen daarenboven hunne bijzondere regelen meermalen herlezen, om ze des te nauwkeuriger op te volgen.

II. BIJZONDERE REGELEN.

I. Regels van den Prefect (*).

1. Aangezien de prefect der Congregatie tot dit ambt verkozen is om het goed gevoelen dat men van zijne deugd en bekwaamheid heeft, moet zijn eerste plicht en voornaamste zorg zijn al de regels stip tel ijk te onderhouden, de geestelijke belangen der Congregatie in het •algemeen, en van elk lid in het bijzonder, vuriglijk te

¹

Voor de Congregatiën van jonge dochters en vrouwen kan men lezen: Prefecte, of prefectes, raadschrijfster of geheimschrijf-stei, schatbewaarster, kosteres, denrbewaarster, voorlezeres enz.

40

beliartigen, en door zijn godvruchtig en zedig gedrag, en

vooral door het dikwijls naderen tot de H. Sacramen- hi]

ten, alle zijne medebroeders in den Heer te stichten. aar

2. Hij zal zich op de gestelde dagen der vergadering de vroegtijdig in de kapel bevinden, en zorgen dat de wai geestelijke oefeningen volgens de aanwijzing van den ( Bestunrder geschieden. Indien hij, om wettige redenen, der belet wordt, in de vergadering tegenwoordig te zijn, zal Pse bij den Bestiuirdnr bij tijds waarschuwen. Ue eerste JVi assistent treedt dan in zijne plaats. «nt

3. Ofschoon de prefect aan het hoofd der Congregatie is, staat, zoo blijft hij nochtans ondergeschikt aan den Be- H. stunrder, dien hij altijd moet raadplegen en zonder wiens gre toestemming hij niets mag veranderen, afschaften noch 1 invoeren opdat alles met des te grootere voorzichtigheid ner en zekerheid tot meerdere eer van God en geestelijk sch; welzijn der Congregatie geschiede. ver

4. Hij zal over het gedrag der leden van de Con- onk gregatie wiiken, en indien hij bevindt dat iemand zich ti ergerlijk of slecht gedraagt, zal hij het den Bestuurder gre] kenbaar maken. Hij zal hem ook de mindere misslagen den mededcelen, die hij mocht opgemerkt hebben, ten einde ond in tijds de noodige maatregelen te kunnen nemen om hed de verslapping der Congregatie voornamelijk in het on- en derhouden der regels te voorkomen (1). dez

5. Als iemand van de Congregatie ziek is, zal de en prefect hem doen bezoeken uit raam van geheel de len. Congregatie, en daartoe zal hij verkiezen degenen die der hem de bekwaamsten schijnen om de zieken te tioosten en

___ | £

ond

(]) ) 11 ij düige zorg dat de overige oiidergescbilite bedienaren ' ris, de lien betrefl'ende regelen behoor;ijk onderbonden, vooral de j_10f. assistenten, de secretaris en de G of lii raadsleden. Hij make dat er aai.we'/.ig zijn : t. eene lijst, waarop de name i der leden ge- gaa scbreven stiiiin; S. een boek, waarop de aanwezigen en de afwe- levi zigen bij elke vergadering worden aangeteekenc', zoo als in de noot op den Vlijsten dei- Algemeene Kegelen nader is omschreven; 3. een boek, waarin de verkiezingen der bedienaren, met vermelding van dag en jaar yijn opgeteekendl 4. een boek, bevattende de namen der leden, met vermelding van dag en jaar j hunner opneming in de Congregatie en van linn overlijden, indien . zulks kan geweten worden.quot; K. U. ¹

41

ag, cn te stichten. Indien de ziekte gevaarlijk wordt, zal 2n- hi] hem in de gebeden van al de leden der Congregatie aanbevelen, en indien het noodig is, zal hij zorgen dat ing de zieke bijtijds de H. Sacramenten ontvange en ge-dc waarschuwd worde in welk gevaar hij zich bevindt, len 6. Indien de zieke sterft, zal de prefect al de leden

en, der Congregatie verwittigen, om acht dagen lang den zal Psalm De profundi's of eenmaal het Onze Vader en ste Wees gegroet voor de rust zijner ziel te bidden. Daarenboven zal hij hun aanbevelen, indien zulks mogelijk itie is, om de lijkdienst bij te wonen, als ook de bijzondere Be- H. Missen, die, zoo veel doenlijk, in de kapel der Con-ens gregatie tot lafenis zijner ziel zullen gelezen worden, ach 7. Alle drie maanden zal hij, in tegenwoordigheid zij-

eid ner assistenten en van den secretaris de rekening des lijk schatbewaarders nazien, en daarvan aan den Bestuurder verslag geven; hij zal ook niet toelaten dat men eenige on- onkosten zonder diens toestemming make. :ich 8. De prefect mag niemand op eigen gezag in de Con-

der gregatie aannemen en nog veel minder uit haar wegzen-gen den als hij reeds aangenomen is. Hij zul nauwkeurig nde onderzoeken naar het gedrag en al de andere hoedanig-om heden dergenen, die zich aanbieden om leden te worden on- en zijne bevinding den Bestuurder mededeelen. Indien deze het toelaat, zal hij hen opschrijven als postulanten de en hen in de eerstvolgende raadsvergaderingen voorstelde len. Oordeelt de raad het nuttig en keurt de Bestuur-die der zulks goed dan zal hij hen als aspiranten aannemen fcten en tot de oefeningen der Congregatie toelaten.

9. Bij het aanvaarden en nederleggen zijner bediening onderteekent de prefect met den secretaris den inventa-inren ' ris, behelzende al hetgeen aan de Congregatie toebe-] dat hoort en de algemeene rekening van ontvangst en uit-i ge- gaaf, om alles regelmatig aan zijnen opvolger over te ifwe- leveren.

i) de

niet II. Regels van de Assistenten.

, be-

iiUen ^^e(^'^eniⁿo ^^er assistenten bestaat hierin dat zij

den prefect in het bestuur der Congregatie met raad en

42

daad bijstaan. Zij behooren dus met den prefect van één gevoelen te zijn en dikwerf met hem en den Bestuurder over de belangen der Congregatie te handelen. Even als de prefect zijn zij verplicht in alles aan de leden der Congregatie een goed voorbeeld te geven vooral door het dikwijls naderen tot de 11. Sacramenten.

2. De assistenten kunnen belast worden met de zorg om de aspiranten te onderrichten in de regels, oefeningen en plichten der Congregatie, zij zullen over hen waken, alsmede O' er al de leden die hun aanbevolen zijn, en aan den Bestuurder kennis geven van hetgeen zij tot geestelijken voongang der Congregatie op hun gedrag hebben aan te nierken.

3. Na den prefect, als ook in zijne afwezigheid, hebben de assistenten met recht den voorrang boven al de andere leden van den raad. De plaats van den prefect wordt vervangen door den eersten assistent, en ware ook deze afwezig door den tweeden. Zij moeten tegenwoordig zijn bij de driemaandelijksche verantwoording van den trezorier, en na elke nieuwe keuze als de aftredende prefect en de secretaris den inventaris der Congregatie en de rekening van ontvangsten en uitgaven onderteekenen.

III. Kegels van den Secretaris of Haadschrijver.

1. De secretaris wordt uit het getal der raadsleden gekozen en is in al hunne zittingen tegenwoordig (1). Alles wat er in de Congregatie te schrijven is, moet door hem verricht worden.

2. Hij heeft drie boeken. Het eerste bevat de naamlijst der leden van de Congregatie. Hierin wordt hun naam, voornaam, ouderdom^ beroep, woonplaats en de

(1) ■Hij schrijft de opene brieven en wat er overigens geschreven moet worden, hij onderteekent en bezegelt met liet gewone zegel der Congregatie als zulks noodig is. Hetgene in «le beraadslagingen verhandeld is mag hij aan niemand mededeelen. Hij wete het geheim te hewaren zoo als zijn naam eiacht. (Secretaris d. i. geheimschrijver).quot; K. U.

43

ï^an dag hunner aanneming en opdracht opp:eteekend. In het

Be- tweede teekent hij de voornaamste beslissingen van den

len. raad op, nadat hij de opstelling daarvan eerst aan den

de Bestuurder getoond en aan de goedkeuring van den raad

ven onderworpen heeft. Het derde behelst de verkiezingen,

;en. de overledene leden der Congregatie, de namen der

org weldoeners en dergenen die van levensstaat veranderd

lin- zijn. Zij die de Congregatie vrijwillig verlaten hebben

va- of daaruit zijn weggezonden, moeten ook in dit boek

ijn, worden aangeteekend, evenwel zonder de reden er van

tot bij te voegen. Deze boeken moet hij wegsluiten en mag

rag die niemand dan den raad laten inzien (1).

3. Hij moet eene lijst vervaardigen, waarop, volgens het

eb- alphabet, de namen en de voornamen van al de leden

de der Congregatie voorkomen. Deze lijst moet hij bij iedere

■eet bijeenkomst in de kapel op eene geschikte plaats ophangen. ₎₀k 4. Hij moet bij de driemaandelijksche rekening en ver-

or- antwoording van den schatbewaarder tegenwoordig zijn

^an en ondertcekent met den prefect den inventaris en de

]de algemeene rekening van ontvangst en uitgaaf.

itie

_ee_ IV. Regels van de zes of twaalf Raadsleden.

1. De leden van den raad (2) moeten alle beraadslagingen die het algemeen welzijn der Congregatie betreffen, bijwonen. Zij worden uit de bekwaamste en j_eil deugdzaamste leden der Congregatie gekozen, om den

1). overigen leden ten voorbeeld te verstrekken.

_oet 2. Ieder lid van den raad moet eene bijzondere zorg

dragen voor degenen die de Bestuurder of prefect hem _m« heeft aanbevolen. Daarom zal hij dikwerf bij hen ko-

iun — -

de ' (i)

Vergelijk aaugaande fle boeken der Congregatie, noot 1, bij n^u. 4, der regels van den prefect.

= (2) »llun getal is naar gelang der meerdere of mindere talrijk

heid van de Congregatie G of 12. Hunne bediening is den prefect _ir in de beraadslagingen en in het bestuur der Congregatie te

_line helpen. Het betaamt dus, dat zij uit de oudste en deugdzaamste

^_)e_ leden gekozen worden. In het uitbrengen van hun gevoelen moeten

[_eil zij altijd Gods meerdere glorie en Maria's eere en het geestelijke

_;re^ welzijn der Congregatie voor oogen houden en zich nimmer door

partijdigheid laten leiden.quot; li. ü.

44

men en met hen op eene eenvoudige en ongekunstelde ■wijze spreken over datgene wat in staat is om hunne godsvrucht te onderhouden. Als iemand, aan zijne bijzondere zorg toevertrouwd, in het vervullen zijner plichten mocht verflauwen, zal hij hem vriendelijk vermanen en daarna den Bestuurder of prefect er van verwittigen, voornamelijk zoo de misslagen van dien aard mochten zijn, dat zij den goeden naam der Congregatie zouden kunnen krenken.

V. Regels van den Trezorier, Schatbewaarder of Penningmeester,

1 De trezorier zal de ontvangsten en uitgaven nauwkeurig opteekenen. Ten alle tijde zal hij den Bestuurder, als deze zulks verlangt, inzage zijner boeken geven en alle drie maanden aan den prelect in tegenwoordigheid van assistenten en secretaris rekening en verantwoording doen, (1)

2. Hij moet alles wat voor de dienst der Congregatie noodig is, bezorgen. Hij zal van den prefect vernemen, wat hem daaromtrent wordt toegelaten.

Voor elke nieuwe verkiezing zal hij zijne rekening sluiten, om behoorlijk goedgekeurd en onderteekend te kunnen worden.

VI. Regels van den Koster.

1. De koster (2) moet zorgdragen voor de kapel en alles wat daarin wordt gebruikt. Hij zal zich bij tijds

(1) »Hij mag geene uitgaven doen zonder voorkennis van den Directeur. — Hij hebbe eene bus of een kistje tor bewaring van het geld der Congregatie. De bus worde met twee verschillende sleutels gesloten, waarvan de eene berust bij den Directeur en de andere bij den trezorier, tenzij men anders mocht goedvinden. In Congregatiën echter die uit minderjarigen bestaan boude men zich streng aan deze verordening. Hij wachte zich van iemand iets ten behoeve der Congregatie te vragen, hetzij ter bes rijding van gewone, hetzij van buitengewone uitgaven; maar hij boude Zich tevreden met die penningen, welke ieder lid naar gehang zijner mildheid gewoon is te geven, telkens als de Congregatie vergadert.quot; R. U.

(2) »Het getal der kosters kan twee, drie of meer bedragen, naar de talrijkheid der Congregatie.quot; R. U.

45

in de vergadering bevinden ora er alles volgens de bevelen van den Bestuurder en den prefect in gereedheid te brengen.

2. Hij moet den prefect of den trezorier verwittigen van alles wat in de sacristy mocht ontbreken, opdat daarvoor in tijds kunne gezorgd worden.

3. Hij zal een inventaris houden van al de sieraden in de sacristy voorhanden, en dien bij eene nieuwe verkiezing overleggen, om nagezien en onderteekend te worden.

VII. Regels van den Portier of Deurbewaarder.

1. De portier zal trachten zoo veel mogelijk het eerst in de kapel te komen.

2. Hy zal de namen van de leden der Congregatie, die de vergadering bijwonen, aanteekenen (1).

Na iedere bijeenkomst zal hij de aanwe/.igen aan den Bestuurder en den prefect opgeven en daarvan zelf ook aanteekcning houden.

4. Hij moet zijne bediening ter eere van Maria met groote zedigheid en ingetogenheid waarnemen.

VIII. Regels van de Voorlezers.

1. De voorlezers moeten zich vroegtijdig in de kapel bevinden, cn zoodra er zeven of acht leden tegenwoordig zijn, beginnen te lezen. De lezing duurt zoo lang, tot dat het bidden van den Rozenkrans een aanvang neemt, dat is: een kwartier uurs voor dat de oefeningen der Congregatie beginnen. Zoo de tusschentijd aanmerkelijk lang duurt, zullen de lezers elkander verwisselen.

2. Zij zullen van den Bestuurder vernemen uit welk

(I) »Hij houdt de alphabotische lijst of het boek, waarvan sprake is in de noot van den VlIIsten der algemeene regelen. Hij teekent de afwezigen en aanwezigen daarop aan, als ook wie ter II. Tafel zijn genaderd, wie niet. Dit boek wordt niet groote zorg bewaard en dus niet lichtvaardig aan iedereen toevertrouwd, maar aan hem van wiens trouw en voorzichtigheid de Bestuurder overtuigd is. Zoodra dit boek of deze lijst volgeschreven is, worde het ne-* dergelegd en bewaard in het archief der Congregatie.quot; R. U.

3*

46

boek zij moeten voorlezen en zullen dit met luider stemme en verstaanbaar doen, opdat zij van alle leden der Congregatie goed gehoord en verstaan kunnen worden.

3) Zij moeten hunne bediening met behoorlijke zedigheid en stichting waarnemen (1).

IX. Regels van de Zanyers. (2),

1. Daar de zangers gekozen zijn om in de Congregatie den lof van Maria ie zingen, hetwelk in den Hemel mede door de Engelen en uitverkorenen gedaan wordt, zoo

(1) De IJ. L'. maakt geen melding van bet bidden van don Rozenkrans, maar y.ept alleen liet volgende: »De congregatie begint, met eene godvruchtige lezing. Na de verkiezing van een nieuw bestuur, moeten zij aanstonds dp algemeene regels voorlezen. Het lezen gescbiede zonder overhaasting, met luide, duidelijke en heldere stem, nu en dan ruste men, opdat des te gemakkelijker verstaan worde en des te dieper in de gemoederen der toehoorders dringe wat voorgelezen wordt. Zij moeten beseffen van hoe groet belang de geestelijke lezing is, en hoeveel zij bijdraagt tot verbetering en volmaking des levens en tot opwekking dtr godsvrucht.quot; li. U.

(2) Hier volgen eenige regels die buiten de reeds gemelde nog bovendien door de 1». U. worden opgegeven:

1. tJifgels roti den Onderrichter der aspiranten of candidoten.

»De bediening van dezen, dien mf-n ook het Hoofd der aspiranten noemen kan, beslaat hierin, dat hij volgens aanwijzing van den Bestuurder en den prefect hen. die leden wenschen te worden der Congregatie, onderrichte zoo wat de rege's als de gebruiken betreft aan iedere Congregatie eigen. Hij kome de aan zijne zorg toevertrouwden met de grootste liefde en welwillendheid te ge-moet. Dikwerf raadplege hij den Bestuurder m den prefect, ten einde de hem toevertrouwden des te zekerder te kunnen leiden en besturen in de dierst Gods. Hij hebbe eene tabel., waarop het formulier der opdracht (Sanctissima quot;Virgo etc.) gedrukt of sierlijk geschreven staaf. Het komt hem toe de Candidaten, wanneer zij onder de leden der Congregatie opgenomen worden, tot het altaar te geleiden, hun het formulier voor te !ezen en hen tot den Bestuurder en den prefect te brengen.

2. ygt;Hekels run den Bibliothecaris.

«Hij is belast, met de zorg voor de Maria-bibliotheek en al de boeken die zij bevat. Hij beseffe van hoe groot belang zijne bediening is, en hoezeer hij de overige leden door zijne oplettendheid van dienst en door zijne nalatigheid tot nadfel kan zijn. Bij liet einde der bijeenkomst deele hij den leden de boeken uit. Hij boude nauwkeurig eene lijst der voorhanden zijnde boekeii

47

moet in hun gezang en op hun gelaat eene ware godsvrucht en zedigheid blijkbaar zijn.

2. Tot meerdere eer van Maria moeten zij ook zoo veel mogelijk in de maat en zuiver zingen. Daarom moeten zij ook van tijd tot tijd ter oefening bij elkander komen en wel onder het toez cht van een daartoe aan-gestelden voorzanger.

3. Als er een nieuw gezang moet geleerd worden, en lederen keer, dat er eene algemeene oefening aangekondigd wordt, moeten alle zangers tegenwoordig zijn. Zonder verlof van den voorzanger mag geen zanger afwezig blijven, terwijl de voorzanger verplicht is hiervan en van alles wat zijne bediening betreft, aan den Bestuurder en den prefect rekenschap te geven.

X. liegels voor de Beraadslagingen.

1. De raad vergadert eens in iedere maand of ten

en plaatse die openlijk ter inzage of tooue haar zoo dikwerf dit vtrlangd wordt, opdat ieder naar zijne keuze een boek kunne medenemen uit de bibliotheek. Hij geve echter aan niemand eenig boek, dan na alvorens van dengene die een boek verlangt, zijn naam en voornaam en don titel des boeks, en dag, maand en jaar, wanneer hij het boek genomen heeft, nauwkeurig op een riefje geteekend, te hebben ontvangen. Dit briefje zal hij bewaren tot dat het boek teruggebracht wordt. Hij zal niet toestaan dat iemand twee boeken medeneme. of het medegenomene behoude gedurende de herfstvacantie; zoodra deze is aangekondigd, moeten de boeken door allen worden teruggegeven.

3. »Befiels van dr Ziekenbezoekers.

«Dewijl de prefect niet alle zieke leden, vooral wanneer er meer te gelijk ziek mochten worden, meermalen in persoon kan bezoeken, is het noodig, dat hij eenige medehelpers hebbe in zulk een godvruchtig en heilig werk De Bestuurder zal hun getal bepalen, en het liefst tot deze bediening kiezen de dusdanigen, van wier verder gevorderden leeftijd en uitstekende deugd hij overtuigd is. Hunne bediening is: de zieke leden dikwerf te bezoeken, berichten in te winnen over hun toestand, en daaromtrent den Bestuurder en den prefect te vergewissen, den zieke ijverig door het gebed Gode aan te bevelen en zorg te dragen, dat hij door de gemeenschappelijke geiteden der Congregatie worde bijgestaan. Bij het toenemen der ziekte moeten zij den Bestuurder en den prefect waarschuwen, opdat zij volgens hun ambt den zieke kunnen bijstaan en zij met alle zorg verhoeden, dat een in zware ongesteldheid verkeerend lid niet uit het leven scheide, dan na

48

minste eens in de drie maanden ten einde over de be-iUiigen der Congregatie te handelen, in tegemvoordig-iieid van den Bestuurder, die stemrecht bij de beraadslagingen heeft. Wat in den raad behandeld wordt, moet geheim blijven.

alvorens met de II. II. Sacramenten der Kerk to zijn voorzien Het is ook voordeelig do lodon niet slechts te bezoeken, wanneer zij ziek zijn, maar ook nu en dan als zij beginnen te herstellen; men truchte hen alsdan in don Heer op te beuren en te verkwikken door geestelijke gesprekken.

4. ygt; lieg els der overige lagere Bedienaren.

«Indien de Congregatiën dusdanige bedienaren in meerder of minder getal noodig hebben, naar gelang der verschillende verrichtingen die er moetdn geschieden dan wordt toegestaan, dat bun regelen worden voorgeschreven, die zij moeten volgen Daar worde nochtans niets vastgesteld, dan na alvorens den raad en de meening van don Bestuurder dor Congregatie te hebben ingewonnen. Ook wachte men zich iets vast te stellen, wat in strijd zoude zijn met deze Uogelen. En vooral verjnijde men, dat er iets geschiede, wat niet zou overeen te brengen zijn met de godsvrucht en het nut der leden; al hotgone hiermede in strijd is moet geheel en al worden afgeschaft en geweerd, en .als zonder kracht worden beschouwd.quot;

Ten slotte volgt het bewijs van lidmaatschap of het diploma in dezer voege:

»Hoc nostrarum litterarum Door dit ons getuigschrift testimonio constare volumus, verklaren wij, dat onze geliefde

• dilectum in Christo Fratrem . . . Broeder in Christus........

..........die........ don .... ten jare . . . .tot lid

• . . . . anno .... in sodalem is aangenomen dor Congregatie Congrogationis sub titulo N. N. onder den titel van N. N. opge-in N. N. fuisso coöptatum; ut richt te N. N, zoodat hij alle propterea omnes indulgentias, aflaten, gunsten, voorrechten en favor es, gratias ac privilegia privilegiën, waaraan andore roods quibus sodales alii jam confir- aangenomene leden deelachtig mati fruuntur, obtinere possit zijn, kan en mag genieten, en et valeat, et cum ex hac vita in geval van overlijden, bij deze migraverit omnibus, quae de- onze Congregatie recht heeft op functis adhiberi solent suffra- de gebeden, die voor de afge-.giis ab hac Nostra juvari do- storvone leden plegen te ge-beat. schiedon.

Datum ex eadem Deiparae Gegeven tor genoemde Con-Virginis C'ongregatione die et an- grogatie der allerheiligste Maagd 110 quibus supra. en Moedor Gods, ton dage en

jare als boven.

Moderator N. Do Bestuurder N.

Praefect. N. A Secretis N.quot; Prefect N. Secretaris N.quot;

R. U.

49

2. Hec verslag der voorgaande zitting door den secretaris opgesteld, wordt er voorgelezen en aan de goedkeuring van den raad onderworpen.

3. De voorstellen geschieden gewoonlijk door den Bestuurder De raadsleden behooren in alles het gezag van den Bestuurder zeer op prij 5 te stellen en zich door zijne beslissing te laten leiden. Ieder lid van den raad mag evenwel met christelijke vrijmoedigheid, voorzichtigheid en zedigheid zijn gevoelen te kennen geven.

4. Men bedenke steeds, dat alles wat men in den raad voorstelt, moet strekken tot meerdere eer van God en van Maria, en tevens tot welzijn der Congregatie, daarom zal de Prefect of een ander raadslid den Bestuurder raadplegen omtrent de voorstellen, die in den raad zullen gedaan worden. Indien er in den raad iets voorgesteld mocht worden dai niet voorzien was, zal de raad, op verzoek van den Bestuurder, hieromtrent in die zitting niets beslissen, om alzoo aan den Bestuurder en de leden van den raad tijd ter overweging van het voorstel te geven. Doch zoo do Bestuurder uitstel daaromtrent onnoodig mocht oordeelen, of verklaren dat de zaak eeue spoedige beslissing vereischt, zal de Bestuurder den raad machtigen nog in die zitting over het voorstel te stemmen, na dit alvorens met aandacht overwogen te hebben.

5. Een voorstel wordt aan openlijke of geheime stemming onderworpen indien verschil van meening, he: belang der zaak of andere redenen dit volgens bet oordeel van den Bestuurder vereischen (I). Eene beslissing van den raad is overigens eerst van kracht als de Bestuurder haar heeft goedgekeurd.

6. De raad mag niets besluiien, indien het drie vierde deel zijner leden niet tegenwoordig is. Ware het dat men gedurende een aan merkel .j ken tijd (*') den raad

(*) Hiertoe is eene afwezigheid van drie achtereen volgerjdt maanden genoegzaam.

(1) idiij alle stemmingen van den raad kan de Bestuurder, indieu de stemmen aan beide zijden gelijk zijn, over ééne stem en indien zij ongelijk zijn over twee stemmen beschikken.quot; Aldus bij de Prima Primaria volgens de Notizie istoricbo e Eegole 1865, bl, 4:5

6

50

in deze meerderheid niet zou kunnen vergaderen, dan ia\ de Bestuurder naar eigen goedvinden of in overleg met den prefect en de twee assistenten, overgaan tot de vervanging der plaatsen van de afwezige leden, die door zulk eene afwezigheid zelve, geacht worden als van hun recht afstand gedaan te hebben.

7. Bij telkens herhaalde afwezigheid van den prefect, van de twee assistenten of van eenig ander raadslid kan de Bestuurder anderen in hunne plaatsen aanstellen tot de volgende verkiezing.

8. Hetgeen eens in den raad besloten en door den Bestuurder goedgekeurd is, worde later niet lichtvaardig Yeranderd.

9. Bij het einde van de beraadslagingen, zal men landden over den algemeenen toestand der Congregatie, om te zien welke de punten zijn, die in bijzondere overweging moeten genomen worden. Men kan dit onderzoek inleiden met de lezing van eenige algemeene of bijzondere regelen, om zich te verzekeren of deze nauwkeurig onderhouden worden. Om dezelfde reden zal men van tijd tot tijd de voorgaande raadsbesluiten voorlezen, ten ware dit reeds na het verslag van de vorige zitting mocht geschied zijn. * Zonder deze voorzorg, of andere diergelijke maatregelen, is het te vreezen. dat eenige raadsbesluiten in bet vervolg zouden vergeten worden.

XI. Regels voor de Verkiezing.

1. De verkiezing zal jaarlijks eens doch nooit meer dan tweemalen plaats hebben. De prefect mag twee opvolgende jaren niet herkozen worden, ten zij om wettige redenen (i); doch hij kan altijd tot een ander ambt quot;worden benoemd. Indien men met recht gelooft dat er

(1) Dt lï. ü. verbiedt volstrekt niet dat dezelfde Profeet meermalen achtereen herkozen wordt, en eischt ook niet dat er bij-rondere redenen bestaan, opdat dit zou kunnen geschieden, noch •ook dat deze door den Raad onderzocht zullen worden. Men is-dus even vrij in de keuzo van den reeds bestaanden 1^:refect al» quot;fau ieder ander.

51

lt;3eriige bijzondere redenon «iin om den prefect twee óf meer achtereenvolgende jaren zijn ambt te laten be-kleeden, zal de raad er over heslissen. Otn dienaangaande tot beslissing te geraken, is het noodig, dat drio vierden der stemmen zich met het voorstel vereenigen. De prefect over wien men handelt, onthoudt zich van. deze stemming. Indien dit voorstel goedgekeurd wordt, zal de prefect, te zamen met twee andere candidaten (vergelijk n⁰. 3), door den raf-d aan de keus van geheel de Congregatie worden voorgesteld. Deze bepaalt alzoo» de keuze van den prefect

2. De verkiezing geschiedt op de volgende wijze: de prefect en de assistenten, de raadschrij ver en de overige leden van den raad komen bijeen; na alvorens oezamenlijk den li. Geest te hebben aangeroepen, schrijft een ieder hunner op een briefje de namen van drie leden der Congregatie, welke hij voor God de waar-digsten en de bekwaamsten oordeelt, om het ambt van prefect te bekleeden. De Bestiurder opent de briefjes in tegenwoordigheid van geheel den raad; en de. secretaris teekent de benoemden aan. als ook de wijze waarop de stemmen verdeeld zijn.

3. De drie namen, die in den raad de volstrekte meerderheid van stemmen bekomen hebben, worden, daarna aan geheel de Congregatie voorgesteld. Men plaatst die voor het beeld van Maria boven drie doosjes, en elk lid ontvangt een kies-balletje of boontje en gaat dit, volgens oproeping van den secretaris, neder-leggen in een van de drie doosjes. Als alles geëindigd is, telt de Bestuurder met den raad de stemmen op en hij die de meerderheid bekomen heeft wordt to prefect benoemd.

4. De verkiezing der assistenten geschiedt nu aldus: bij de twee namen die overgebleven zijn voegt men nog twee andere namen, nadat deze door den raad op de wijze boven (zie n⁰. 2) omschreven, gekozen zijn (1).

(1) De R. ü. zegt: )'De Raad kiest 3 personen uit geheel de Congregatie bij meerderheid van stemmen; deze drie worden ter keuze aan geheel de Congregatie voorgesteld; die de meeste «temmen verkrijgt is Prefect, die na dezen de meeste heeft is

52

Al de leden der Congregatie ontvangen dan zoo vele balletjes als er assistenten te kiezen zijn, en geven hunne stem op dezelfde wijze als hierboven voor den prefect geschied is. De twee leden, die geene stemmen genoeg gehad hebben om tot assistenten benoemd te worden, zijn rechtens leden van den raad. Nadat de verkiezing van deze bijzondere bedienaren aldus geschied is, bidt men het Te Deum, en de vergadering wordt gesloten volgens gewoonte.

5. De overige leden van den raad (1) kunnen op twee verschillende wijzen gekozen worden, te weten, door den Bestuurder, met den nieuw gekozen prefect en de twee nieuwe assistenten (welke in dit geval op een anderen tijd te zamen komen, om deze keus te doen); of wel onmiddellijk docr geheel de Congregatie, en alsdan schrijft ieder lid op een briefje zoo vele namen als er leden van den raad te kiezen zijn; wanneer hi|. nu de keuze der twee assistenten gaat doen, legt hij dit briefje voor het beeld van Maria neder. Deze briefjes worden dan door den Bestuurder geopend, in tegenwoordigheid der vijf eerstgekozene bedienaren, en de meerderheid van stemmen beslist welke de leden van den raad zijn die nog ontbreken. Men bedient zich van de eerste wijze in de plaatsen waar de leden der Congregatie elkander niet genoegzaam kennen.

6. De Bestuurder met den prefect en de twee assistenten kiezen de andere bedienaren (2), te weten: den secretaris, den trezorier, den koster, enz. Deze allen, behalve de secretaris, die altijd raadslid moet zijn, mogen onverschillig uit of buiten den raad gekozen worden.

•eerste Assistent, en die do minsten heeft is tweede Assistent. De [Raadsleden en de Secretaris moeten nagenoeg op dezelfde wijze (d. i. zoo als do Prefect en AssMenten, zien®. 2) gekozen worden, maar moeten geenszins worden onderworpen aan de keuze van geheel de Congregatie.quot; 11. ü.

(1) Zie over de verku-zing van do verdere raadsleden en den Secretaris de voorgaande noot.

(2J «Bij het begin eener nieuwe Prefectuur zullen ook de lagere bedienaren worden veranderd, tenzij do bestuurder en de prefect iiet om billijke redenen anders mochten oordeelen.'^, R.U

53

7- De geheele verkiezing (1) wordt in de volgende vergadering afgekondigd, en de nieuw gekozene overheid neemt zitting en treedt in bediening.

XII. Kegels voor de Aanveming in de Congregatie,

1. Al wie in de Congregatie wenscht aangenomen te worden (2) moet zich bij den prefect aanbieden. Deze .stelt hem, na een nauwkeurig onderzoek over het gedrag en de andere hoedanigheden van den verzoeker, aan den raad voor; en zendt hem dan tot den Bestuurder, om door dlt;zen, als hij de meerderheid van stemmen der raadsleden bekomen 1; eft, onder het getal dei-aspiranten aangenomen te worcun. Zij mogen in de vergaderingen tegenwoordig zijn, maar hebben geene stem bij de verkiezingen, en zijn nog niet deelachtig aan

(1) »De uitslag der verkiezing zoo der hoogere als der lagere bedieuaren, zal bij voorkeur op een feestdag der E. Maagd in de Congregatie worden bekend gemaakt. Tot meerdere godsvrucht en plechtigheid kan do Bestuurder aan iederen der bedienaren de teekenen zijner bediening uitreiken. Door den secretaris worden alsdan met luider stem de namen der bedienaren afgeroepen, volgens de orde hunner verkiezing en een ieders rang en waardigheid. Hij wiens naam geLoemd is, trede dan tot den Bestuurder en ontvange knielend van dezen de teekenen zijner waardigheid, en de Bestuurder wekke hen» inmiddels met eenige woorden op tot ijver en vlijt in het waarnemen zijner bediening, en herinnere hem de plichten daaraan verbonden. Nadat alzoo alle bedienaren zijn afgekondigd, zal de Bestuurder of iemand andera het woord voeren tot alle leden der Congregatie, en hen aansporen tot het getrouw bijwonen der vergaderingen, het onderhouden der regels, de devotie en liffde jegens de H. Maagd en vooral tot de bestendige navolging barer deugden.

»lMocht de prefect voordat de helft van den tijd zijner bediening verstreken is komen te overlijden, of door andere redenen belet worden in de uitoefening van zijn ambt, dan zal de Bestuurder een anderen in zijn plaats aanstellen. Hetzelfde zal ook geschieden ter aanvulling van andere openval'ende bedieningen.quot; R. ü.

(■^) gt;'Die in de Congregatie wemcht aangenomen te worden, be-geve zich tot den Bestuurder en tot den prefect. Wanneer beiden genoegzame berichten van hem zeiven en van anderen hebben ingewonnen omtrent zijn leeftijd, beroep, deugden en andere hoedanigheden, dan stelt de prefect hem voor aan den Raad, opdat hem het bijwonen der Congregatie tot proefneming worde toegestaan.quot; B. U.

4*

64

de aflaten der Congregatie, tot dat zij werkelijk deel van haar uitmaken.

2: Een der bedienaren zal door den prefect belast worden, om den aspirant te onderrichten in de regels, oefeningen en plichten enz. der Congregatie, en over zijn gedrag te waken gedurende geheel zijnen proeftijd, die ten minste drie 'maanden zal duren (l). De raad met den Bestuurder aan het hoofd zal beslissen wanneer hij onder het getal der leden van de Congregatie zal mogen aangenomen worden. Doch men zal dit besluit eerst in de vergadering afkondigen, om zich te verzekeren of geene gegronde redenen daartegen bestaan, welke aan den raad onbekend mochten zijn.

3. Op den dag der aanneming (2) na den lofzang Veni Creator, knielt de aspirant voor het beeld van

(1] »De proeftijd dure ongeveer twee of drie maanden naar gelang der personenquot;.... Loopt deze proeftijd ten einde, dan zal lt;le Raad vergaderen om zijn gedrag te onderzoeken gedurende dien tijd. Blijkt het, dat hij niet geheel aan de verwachting heeft voldaan, dan zal de Tlaad bij meerderheid van stemmen beslissen, of hij voor goed moet afgewezen dan wel of zijn proeftijd moet worden verlengd. Heeft hij aan de verwachting beantwoord, dan worde de dag zijner aanneming vastgesteld, en men vermane den Aspirant, dat hij zich voorbereide om op dien dag tot de II. (Jom-numie te naderen. — In dezer voege de 11. Uitgave der regelen, die tevens opmerkt, dat de aanneming van nieuwe leden geheel afhankelijk is van de goedkeuring des Bestuurders, vzonder wiens voorkennis en raadpleging niets geldigs kan gescbieden.quot;

(2) «De feestdagen der II. Maagd en inzonderheid deze drie: Maria-Boodschap, de Hemelvaart en de Onbevlekte Ontvangenis der allerheiligste Maagd, schijnen het meest geschikt voor de plechtigheid der aanneming. Zij geschiede dus bij voorkeur op deze dagen. De Aspiranten begeven zich eerst tot liet altaar der H. Maagd, en bidden daar eenige oogenblikken geknield tot de goedertierene Moeder, dat zij zich gewaardige hen op l:e nemen onder het getal harer kinderen. Daarna leze de Onderrichter der Candidaten met luider stem en met tusschenpozen het formulier der opdracht of de akte van toewijding voor, zoodat de Aspiranten hem behoorlijk kunnen volgenen het gezamenlijk met hem kunnen uitspreken.quot; Het hier bedoelde formulier is hetzelfde als de Akt e van toewijding. Vgl. plechtige opdracht en aanneming.

»Vervolgens staan de Aspiranten op en worden door hunnen Onderrichter geleid tot den Bestuurder der Congregatie. Deze zegt hun dat zij thans in de Congregatie zijn opgenomen, tot blijk daarvan omarmt hij hen en neemt hen in naam der Congregatie ■aan. Gelyk een vader zijne kinderen, alzoo ontvangt hij hen, en

55

Maria, eene waskaars in de hand houdende, en spreekt met luider stem zijne opdracht uit in dezer voege:

4. De Eerw. Bestuurder wendt zich hierop tot de aspiranten en zegt:

Ad majorem Dei gloriam. Tot Gods meerdere glorie,

in laudem Beatissimae Vir- tot eere der Allerheiligste

ginis, in spirituale hujus Maagd Maria, tot geestelijk

Congregationis bonum, et welzijn dezer Congregatie,

55

5. Daarna hegeven de nieuwe leden zich tot den Bestuurder, bieden hem de waskaars aan en ontvangen» waar dit gebruikelijk is, het gewijde kruisje of de gewijde medalje der Congregatie. De Bestuurder zegt daarbij tot elk hunner; Accipe signum Congregationis ad corporis et animae defensionem, ut divinae bonitatis gratia, et ope Mariae, Matris tuae, aeternam beaiitudi-nem consequi mercaiis. In nomine Patris, et Filii et Spiritus Sancti. Amen; d. i. Ontvang het onderschei-

(1) Do verandering tloor ons in liet formulier en in de wij'/e van aanncniing gebracht, vereischt eeniere toelichting. De aanneming in de Congregatie is eene te belangrijke handeliog dan dat daarbij afwijking van den geest der goedgekeurde lïomeinsche Kegelen te dulden zij. Daar deze Kegelen nu voorschrijven dat liet formulier van aanneming niet door den Prefect maar door den Bestuurder worde uitgesproken zoo behooren de Congregatiën zich naar dit voorschrift te gedragen. Hiermede vervalt tevens van zelf het zonderlinge, in eenige Congregatiën van vrouwen en jonge dochters allengs ingeslopen misbruik om de Pre-fecte een gewijzigd formulier van aanneming te laten lezon eiï haar aldus de nieuwe ledeu te laten aannemen.

dingsteekev der Congregatie, ter verdediging van ziel en lichaam, opdat gij door de genade Gods en door den hij stand van Maria, uwe Moeder, de eeuwige zaligheid eenmaal moogt verkrijgen. In den naam des Vaders, enz, 6. Den leden der Congregatie wordt aanbevolen elk jaar op den litel-feestdag burner Congregatie bunne toewijding aan de IJ. Maagd door bet gezamenlijk uitspreken van bet formulier: Sancta Maria plechtig te vernieuwen.

GODVRUCHTIGE OEFENINGEN

DER CONGKEGATIEN VAN DE H. MAAGD.

I. DAGELIJKSCHE OEFENINGEN VOLGENS DEN VI¹¹⁰¹¹ DER ALGESIEENE REGELEN.

1. Des morgens.

f In den naam des Vaders, en des Zoons en des Heiligen Geestes, Amen (¹).

Akte van geloof. Mijn Heer en mijn God, ik geloof vaamp;telijk alles wat Gij geopenbaard hebt en mij door de H. Kerk wordt voorgesteld te gelooven; omdat Gij bet geopenbaard hebt, die de eeuwige waarheid en wijsheid zijt, die niet kunt bedriegen of bedrogen worden, In en voor dit geloof wil ik leven en sterven. Heer vermeerder mijn geloof.

¹

Zoo dikwerf men het kruisteeken nuiakt en de H. Drievuldigheid aanroept kan men een aflaat van 50 dagen verdienen, welke ook aan de geloovige zielen kan worden toegevoegd.

Pins IX 28 Juli 1863.

58

Akte van hoop. Mijn Heer en mijn God, ik hoop met een vast vertrouwen, floor de verdiensten van Jesus Christus, van U te zullen verkrijgen de eeuwige zaligheid en alles wat mij daartoe noodig is, omdat Gij dit beloofd hebt, die oneindig machtig, goed en getrouw in uwe beloften zijt. In deze hoop wil ik leven en sterven. Heer vermeerder mijne hoop.

Akte van liefde. Mijn Heer en mijn God, ik bemin U boven alles, en uit geheel mijn hart, omdat Gij boven alles goed en oneindig volmiakt zijt: ik bemin mijn evennaaste gelijk mij zeiven uit liefde tot U. In deze liefde wil ik leven en sterven. Heer vermeerder mijne liefde.

Vervolgeus zpgt men driemaal het Onze Vader en Wees gegroet ter eere der Allerheiligste Drievuldigheid, het; Ik geloof ut God den Vader eu de Salve Jteginu, zoo als volgt :

2. Des avonds.

Onderzoek van geweten. Op de volgende wijze : 1. Zich stellen in de goddelijke tegenwoordigheid en God bedanken voor al zijne weldaden.

59

2. De verlichting van den H. Geest vragen.

3. Onderzoeken wat men dien dag misdaan heeft,, door gedachten, woorden en werken, tegen God. tegen zich zeiven en tegen den evenmensih, overdenkende de plaatsen waar men geweest is, de personen met wie men gehandeld, de zaken die men verricht heeft, enz.— Onderzoek u ook over nw heerschenden drift, of over eene deugd die u vooral noodig is, en wier oefening gij u bijzonderlijk hebt voorgenomen.

4. Een oprtcht beronw verwekken.

5. Zijne goede voornemens vernieuwen en de genade vragen, door de voorspraak van Maria, om zo getrouw te volbrengen.

Akte van berouw. IVIijn Heer en mijn God_? het is mij leed uit den grond van mijn hart, dat ik tegen U gezondigd heb, omdat Gij het hoogsie goed en bovenal beminnelijk zijt, en Gij, o God, de zonde oneindig verfoeit. Ik bid U ootmoedig om vergiffenis door de lerdiensten van Jesus Christus, uwen Zoon, onzen Heer, en neem mij vastelijk voor, met de hulp uwer gerade, boetvaardigheid te doen en U_, o God nooit meer te vergrammen. Amen.

Daarna bidt men ten minste eenmaal liet Onze Vadrr en Wees gtyrttt en eens den psalm JJc pro/'l oidis zoo als hier volgt;

V

3. Gebeden voor de Overledenen.

Voor vader en moeder. O God, die ons geboden hebt vader en moeder te eeren, ontferm U genadig over de zielen van mijnen vader en mijne moeder, vergeef hun hunne zonden, en maak dat ik hen in de vreugde van het eeuwige leven aanschouwen mag. Door Christus onzen Heer. Amen.

Voor vriendenen weldoeners. O God, schenker der vergeving en minnaar van 's menschen heil, wij bidden uwe goedheid, dat Gij de broeders, aanverwanten en weldoeners van deze vereeniging, die uit de/c wereld zijn gescheiden, door de voorbede der allerheiligste Maria, altijd Maagd, en van alle Heiligen, aan de gemeenschap der eeuwige zaligheid deelachtig wilt maken. Door Christus onzen Heer. Amen.

Voor alle geloovige zielen. O God, Schepper en Verlosser aller geloovigen, schenk aan de zielen uwer dienaren en dienaressen vergiffenis van alle hunne zon-

61

den, opdat zij de genadige kwijtschelding, waarnaar zij altijd verlangd hebben, door onze godvruchtige gebeden mogen verwerven. Gij die leeft en regeert. God van eeuwigheid tot eeuwigheid. Amen.

4. Gebeden voor Zieken.

Voor één of meer zieken. Almachtige, eeuwige God, altijddurende zaligheid der geloovigen, wij smee-ken U om den bijstand uwer barmhartigheid voor uwen dienaar (dienares, dienaren, dienaressen) die ziek is (zijn), verhoor onze gebeden; opdat hij (zij) in gezondheid hersteld, U in de H. Kerk zijne (liare, hunne) dankbaarheid bewijze (bewijzen). Door Christus onzen Heer. Amen.

Voor oene zieke die op het uiterste ligt. Almachtige en barmhartige God, die aan het menschelijke geslacht de middelen van zaligheid en de gaven van het eeuwige leven geschonken hebt, wend uwe genadige oogen naar uwen dienaar (dienares), die met ziekte overvallen ligt, en verkwik wederom eene ziel, die Gij geschapen hebt, opdat zij, in de ure des doods verdiene zonder smet van zonden, aan U, haren Schepper, door de handen der Engelen te worden voorgesteld. Door Christus onzen Heer. Amen.

II. GEBEDEN, DIE IN DE GEWONE VERGADERINGEN GESCHIEDEN.

1. Vóór de onderrichting.

Na voorafgaande lo/.ing zegt de Prefect aldus :

In den naam des Vaders, en des Zoons, en des H. Geestes. Amen.

Hij begint vervolgens den lofzang: Vtni Sa tic te spiritus of den Veni Creator zoo als volgt.

62

VENI SANCTE SPIRITUS.

63

A. Da virtutis meritum A. schenk aan ons der Da salmis exitum. deugden schatSchenk een

Da perenne gaudium. zalig stervensuur, - Schenk

Amen. ons eeuw'ge hemelvreugd.

Amen.

VENI CHEATOK.

64

mum

A. Maak Gij den Vader ons bekend. - Door U ook kennen wij den Zoon -En dat wij U als beider Geest - Belijden mogen zonder eind.

P. Aan God den Vader zij steeds eer. - En aan den Zoon, die uit den dood - Is opgestaan, den Trooster ook - In aller eeuwen eeuwigheid. A. Amen.

P. Kom o Heilige Geest, vervul de harten uwer ge-loovigen en ontsteek in hen het vuur uwer liefde.

Zend uwen Geest uit, en zij zullen herschapen worden. (Alleluia).

A. En gij zult het aanschijn der aarde vernieuwen. (Alleluia).

P. Laat ons bidden. O God, die de harten der geloovigen, door de verlichting des H. Geestes onderwezen hebt, geef ons, dat wij in dien zelfden Geest de ware wijsheid erlangen en ons gedurig door zijne vertroosting verblijden: die

Wil men hier eindigen dan besluite men dit gebed zoo als Tolgt. — De verdere hierbij gevoegde gebeden geschieden te Rome in de Hoofd-Congregatie immer onmiddellijk na het voorgaande. ^Tot gerief van hen, die dit boek willen gebruiken in Congregatiën, alwaar men het gewone handboekje volgt, zal alles wal daar ontbreekt, hier tusschen twee haakjes [quot;j geplaatst worden, indien daarvan niet op andere wijze uitdrukkelijk melding wordt gemaakt).

65

Men bidt een gedeelte van de Getijden der II. Maagd en daarna eene har er antiphonen volgens den tijd dos jaars]

Antiphonen der H. Maagd.

IN DEN ADVENT.

P. Alma Redemptoris, P. Genadevolle Moeder Mater, quae pervia coeli des Verlossers, die ons eene

66

VAN KERSTAVOND TOT MAKIA LICHTMIS.

De Antiphoon als boven met liet volgende vers:

67

6S

VAN PASCHEN TOT AAN H. DKIEVOLDIGHEIDS-ZONDAG.

VAN H. DRIEVULDIGIIEIDS-ZONDAG TOT DEN ADVENT.

69

A. Tot U zuchten wij, treurende en weenende in dir. tranendal.

P. Sla gii dan, onze Voorspreekster, Uwe zoo tneedoo-gende oogen op ons neder.

A. En toon ons, na deze ballingschap, Jesus, de gezegende vrucht van uwen schoot.

P. O barmhartige, o liefdevolle,

A. O minnelijke Maagd Maria.

P. Bid voor ons. Heilige Moeder Gods;

A. Opdat wij waardig worden 3e beloften van Chrisius.

F. Laat ons bidden. Almachtige eeuwige God, die het lichaam en de ziel der glorierijke Moedermaagd Maria, door de medewerking des H.Geestes, tot eene waardige woning uws Zoons hebt voorbereid; geef dat wij, die ons in hare gedachtenis verblijden, door hare liefderijke voorbede van alle toekomstig kwaad en van den eeuwigen dood mogen bevrijd worden. Door den-zelfden Christus onzen Heer. A. Amen.

Nü VOLGT DE ONDERRICHTING.

3. Na de Onderrichting.

[P. Confirma hoe, Deus, |P. Sterk, o God! wat Gij quod operatus es in nobis; gewrocht hebt in ons;

A. A templo sancto tuo A. Van uit uwen H. tem-quod est in Jerusalem. pel ie Jerusalem.

70

In eenige Congregatiën richt men hierna het volgende gebed tot het JI. liar au Jesus.

¹⁵. Hart van Jesus brandende van liefdn voor ons.

.. Ontsteek in ons eene brandende liefde voor 17.

a'. Laat ons bidden.

Almachtige God, wij bidden U, verleen ons, dat wij, die in het allerheiiigste Ilart uws geliefden Zoons al onzen roem stellen, en daaraan de voornaamste weldaden van zijne liefde danken ook in de werking en vruchten daarvan ons mogen verblijden Door denzelfden Christus onzen lieer .

A. Amen.

LITANIE VAN ONZE LIEVE VROUWE ¹).

¹

300 dagen aflaat telkens (Pius VIT. 30 Sept. 1817); en verscheidene volle aflaten voor die do Litanie allo dagen bidden.

71

72

73

74

75

76

dere onheilen; en verschaf den geloovigen hier op aarde een gelukkig leven, en den overledenen de zalige rust. Behoed onzen Heiligen Vader den Paus N., onzen Bisschop N., den Koning, alle onze Overheden en geheel het Christenvolk tegen alle onheil. En uwe zegen zij altijd met ons. Door Christus onzen Heer. A. Amen.]

NB. Het volgende gebed wordt weggelaten als het voorgaande gebeden is.

P. Laat ons bidden. Wij bidden U, o Heer, door de voorspraak der Gelukzalige Maria altijd Maagd,bescherm deze vergadering van allen tegenspoed; en wil haar, die zich met het volste vertrouwen voor U ne-derwerpt, goedertierenlij k tegen alle lagen des vijands beveiligen. Door onzen Heer Jesus Christus uwen Zoon, die met U leeft en heerscht in de eenheid des H. Gees-tes, God iu alle eeuwen der eeuwen.

A. Amen.

[NB. De ziel van een overleden Lid der Congregatie woidtmet de volgende gebeden Gode aanbevolen.

P. Laat ons bidden voor

P. Oremus pro N. fratre nostro defuncto:

onzen broeder N. die overleden is:

P. Heer geef hem de eeuwige rust,

77

Indien iemand gevaarlijk ziek is wordt hij op de volgeudc wijze in de gebeden der Congregatie aanbevolen.

[Als de tijd het toelaat zingt men een Lofzang der TT. Maagd.] Daarna lian men gevoegelijk vijfmaal het Onze Vader en het Wees gegroet bidden, volgens de meening der H. Kerk, om den vollen aflaat te verdienen.

¹

Aan het rs. Laudetur enz. is 50 dagen aflaat verleend. (Clemens XIII en Pius IX.)

80

UL GEBEDEN^ DIE BIJ DE ÜEKAADSï.AGINGEN GESCllIEDEtf. A. GEWONE GEBEDEN.

1. Vóór de Beraadslagingen.

P. Kom o Heilige Geest-vervul de harten uwer ge-loovigen, en ontsteek in ben het vuur uwer liefde.

A.Zend uwen Geest uit, en zij zullen herschapen woiden P. En gij zult het aanschijn der aarde vernieuwen.

Eaat ons bidden. O God die de liarttn der ge-loovigen, door de verlichting des H. Geestes onderwezen hebt, geef ons dat wij in dienzelfdcn Geest de ware wijsheid erlangen, en ons gedurig door zijne vertroosting verblijden, door Christus onzen Heer. A. Amen.

P. Onzu Vader, enz. P. Wees gegroet, enz.

2. Na dc Beraadslagingen.

81

B. ANDEKE GE HEDEN.

1. Vóór de Beraadslagingen.

])c Anthiph. Vent, Sancte Spiritus, met vs. en gebed als boven (blz, 80).

F. Fater noster, etc. F. Onze quot;Vader, enz.

F. Ave Maria, etc. F. Wees gegroet, enz.

F. Sancta Maria, sine labe F. H.Maria, zonder zonde

eoneepta. ontvangen.

A. Ora pro nobis. A. Bid voor ons.

2. Na de Beraadslagingen.

82

IV. GEBEUEN BIJ DE VERKIEZINGEN.

1. Vóór de Verkiezing.

Ue Hymne, de Antiphoon, het vers en gebed van den H. Geusl (zie boven bludz. 63).

2. Na de Verkiezing.

[Na de bekendmaking van het nieuwe bestuur door den Eerw. Dircoteur, wordt het H. Sacrament uitgesteld

en gezongen :j

UE LOFZANG TE DEUM.

83

Men kuie't bij het volgende vers.

84

85

Indien hot Allerheiligste niet is uitgesteld dan besluit men. dit gebed in dezer voege:

Per Dominum nostrum Door onzen lieer Jesus Jesum Christum filium Christus uwen Zoon die tuum, qui etc. enz.

Zoo wel, dan wordt dit weggelaten en de Priester vervolgt:

[Deus, qui nobis sub Sa- [0 God die ons in het cramento mirabili passionis wondervolle Altaar-Sacra-tuae memoriam reliquisti: ment de gedachtenis van tribue quaesumus, ita nos uw lijden hebt nagelaten, Corporis et Sanguinis tui geef ons, smeeken wij U, sacra mysteria venerari, ut de Heilige geheimen van redemptionis tuae fructum uw Lichaam en Bloed zOo in nobis jugittr sentiamus. te vereeren, dat wij de Qui vivis et regnus in sae- vrucht uwer verlossing in cula saeculorum.] ons gedurig ontwaren. Die

leek en heerscht, God, in alle eeuwen der eeuwen.] A. Amen.

P. Divinum auxilium ma- P. De Goddelijke hulp neat semper nobiscum. verblijve altijd met ons.

A. Amen.,

86

V. GEBEDEN BIJ DE U1TDEELIN3 DER HH. MAAND-PATRONEN.

Het godvruchtig gebruik van voor elke maand des jaars een bijzonderen patroon aan te nemen, is afkomstig van den H. Franciscus de Borgia. Nog te midden der wereld levende als Grande van Spanje en Hertog van Gandia had hij reeds de heerlijkste uitwerkselen dezer heilzame oefening bij zijne huisgenooten ontwaard ; toen hij nu Generaal der Sociëteit van Jesus was geworden liet hij niet na haar ook in de Huizen zijner Orde in te voeren. Van daar is deze oefening overgegaan in de Congregatiën der Allerheiligste Maagd.

De uit leeling der maandbriefjes geschiedt op de volgende wijze, in de laatste bijeenkomst van elke maand.

De Bestuurder neemt vooraf een briefje en leest het de geheele Congregatie voor, opdat zij wete onder wiens bescierming zij voor de volgende maand inzon-derheid gesteld is; daarna komt elic lid der Congregatie op zijne beurt aan den voet des Altaars nederknie-len, en ontvangt van den Bestuurder een briefje, dit hem aanwijst welken bijzonderen Patroan hij in al zijne noodwendigheden voDrnamelijk moet aanroepen; dit briefje bevat te gelijkertijd eene kernspreuk tot overdenking, eene deugl ter beoefening, en eindelijk eene o( meer personen, die hij bij voorkeur in zijne gebeden Gade zal aanbevelen. Op het einde dezer plechtigheid leest mei de litanie van alle lliiligin welke voor dezen dag de plaats vervangt van die der H. Maagd.

1. Met het begin der rnaand. zvl nun zich op eene •bijzondere wijze stellen onder de. bescherming van den Heilige, dien men tot Patroon ontvangen heeft. 2. Men zal hem 's morgens en 's avonds godvruehtiglijk .aanroepen. 3. Op zijnen feestdag, of op den volgenden Zondag, zal men tot de H Sacramenten naderen, indien men kin 4, Het is raadzaam zijn leven te lezen, opdat iedereen hem navolge volgens zijnen staat. 5. Op het einde der maand zal men hem bedanken

87

quot;

voor al de gunsten die raen door zijne voorspraak van God beeft bekomen, en men zal zich nog eens voor het overige zijns levens, in zijne bescherming aanbevelen

GEBED TOT DEN HEILIGE, DIEN MEN TOT PATROON HEEFT VERKREGEN.

Laat ons bidden. O God die mij elke maand een der Hemelingen tot Beschermer aanwijst, geef mij genadig door de voorbede van den Heiligen N.. dien ik als beschermer van uwe goedheid ontvangen heb, dat ik en mijne ouders, vrienden en vijanden, de uitwerkselen uwer genade ontwaren, en dat ik doDr de hulp dierzilfde genade gesterkt de deugd beoefenen moge, welke hij ons met zijn voorjeeld geleerd heeft. Door Christus onzen Heer. Amen.

WIJZE VAN ÜITDEELING DER MAANDPATRONEX.

Na de gewone onderrichting zegt d ; Prefect:

P. Conlirma hoe, Deus, F. Sterk, o God wat gij quod operatus es in nobis, gewrocht hebt in ons,

A. A templo sancto tuo, A. Van uit uwen H. tem-quod est in Jerusalem. pel te Jerusale n.

P. Oremus. Praesta no- P. L iat ons bidden. Verbis, qiiaesumus Domine, leen ons o Heer den bijstand auxilium gratiae tuae, ut uwer genade op lat wij met quae te auctore facienda uwe hulp mogen volbrengen, cognovimus, te adjuvante wat wij door uwe verlichting impleamus. Per Christum als onzen plicht leerden ken-Dominum nostrum. A. nen. Door Cnristus onzen Amen. Heer. A. Amen.

Thans worden de mumlbriefjes uitgedeeM; en als allen up hunne p aafcen zijn teruggekeerd, zegt de Prefect:

P. Ora pro nobis Sancte P. Bid voot ons Hei-N. lige N.

Hij noemt hier den maandpatroou der g.uische Congregatie.

A. Ut digni efficiamur A. Opdat wij waardig promissionibus Chrisii. worden de beloften van Christus.

P. Laat ons bidden.

Hij bidt eerstquot; van het briefje Let gebed tot den gemeenschap-IK'lijkcn Patroon der Congregatie en vervolgt quot;■

O God, die ons elke maand een der Hemelin-

gen tot Beschermer aan-wijst, geef ons genadiglijk door de voorbede van den Heiligen N. dien wij als beschermer van uwe goedheid ontvangen hebben, dat wij allen en onze ouders, vrienden en vijanden den gereeden bijstand uwer genade steeds ondervinden, en door dezelfde genade ondersteund, die deugd beoefenen mogen, welke hij ons door zijn voorbeeld heeft geleerd. Door Christus onzen Heer. A. Amen.

Soms geeft het maandbriefje de feestviering van een Geheim te lezen in plaats van een Heilige; men kan alsdan het volgend gebed bezigen :

Oninipoiens sempiterne Deus, da nobis per Wyste-

rium.......fidei spei et

charitatis augmentum: et ut mereamur asscqui quod promittis, fac nos amare quod praecipis. Per Domi-num nostrum Jesum Christum etc.

LITANIE VAN ALLE HEILIGEN.

89

90

91

92

Door uwe geboorte, Door uw doopsel en H. vasten,

^ Door uw kruis en lijden, «T

» Door nw dood en be-g grafenis,

Door uwe H. verrij-3 zenis.

g Door uwe wondervolle 5quot; hemelvaart,

? Door de komst van den H. Geest, den Vertrooster,

In den dag des oordeels, Wij zondaren, wij bidden

verhoor ons.

Dat gij ons wilt sparen. Dat gij onze misdaden

wilt kwijtschelden, Dat gij U gewaardigt, ons tot eene ware boetvaardigheid te geleiden.

Dat gij U gewaardigt, uwe H. Kerk te besturen en te bewaren, Dat gij U gewaardigt, het Kerkelijk Opper-hoold en alle geestelijke overheden in de heilige godsdienst ie doen volharden. Dat gij U gewaardigt, de vijanden der H. Kerk te vernederen. Dat gij U gewaardigt, den Chiisten Koningen en Vorsten vrede en ware eendracht te schenken.

93

94

Psalm 69.

95

96

97

6

Amen.

99

VI. plechtige opdracht en aanneming.

1. De Eerw. Bestuurder of wie de plechtigheid verricht, begint voor het altaar de volgende Hymne, die door het koor wordt voortgezet:

3. wijding der medailles.

Inmiddels kan cr ecne Hymne gezongen worden ter eerc der Allerlieiligsle Maagd.

100

V. De Heer zij met u. R. En met uwen geest.

Laat ons bidden. Almachtige, eeuwige God_? die het vervaardigen of schilderen van afbeeldingen uwer Heiligen niet veroordeelt, opdat, zoo dikwerf wij deze met de oogen dos lichaams beschouwen, wij hunne daden en heiligen wandel ter navolging met de oogen des geestes zouden overwegen, wij bidden U ge-waardig deze afbeeldingen ter eere en ter gedachtenis van de allerheiligste Maagd Maria, de Moeder onzes Heeren Jesus Christus en van den H . .. vervaardigd, te ze f genen en te hiili f gen, en verleen dat allen, die voor deze de allerheiligste Maagd en den H . .. ootmoediglijk zullen trachten eer en hulde te bewijzen door hunne verdiensten en voorspraak, van U genade voor het tegenwoordige en de eeuwige glorie voor het toekomstige leven mogen erlangen. Door denzellden Christus onzen Heer. K. Amen.

Vervolgens worden de medailles met wijwater besproeid. 4. De Secretaris zegt tot de Aspiranten gekeerd: Tot lof en glorie der Allerheiligste Drievuldigheid, ter eere der allerzaligste Onbevlekt Ontvangene Maagd Maria, onze Moeder en Patrones, tot uitbreiding en bloei van onze Congregatie, mogen zij toetreden die wenschen

101

u. aangenomen te worden tot leden onzer Congregatie, met

est. name: N. N.

Zoodra deze zich ter bepaalde plaatse hebben gesteld, zegt

Jod, De Prefect zich tot den Eenv. Bestuurder keerende :

of Eerwaarde Vader! de hier tegenwoordigen wenschen

gen vuriglijk in hen zeiven en in anderen de godsvrucht tot tor- ► de gelukzalige Maagd Maria te vermeerderen, en verzoe-

^erf ken dringend in onze Congregatie te worden aangenomen,

dos De Eerw. Bestuurder. Met de grootste blijdschap

wij verneem ik uw verlangen. Opdat ons dit echter des te

gen duidelijker en volkomener blijke, zoo antwoordt met

net duidelijke en verstaanbare stem op de vragen die de

len Prefect dezer Congregatie u zal voorstellen,

ge- De Prefect. Begeert gij waarlijk opgenomen te wor-

ren den in deze Congregatie der allerzaligste Maagd Maria,

nis om u onder de bescherming der roemrijke Maagd en

Lgd Moeder geheel en al aan Jesus Christus onzen Zalig-

ses maker toe te wijden?

en De As p iran ten. quot;Wij begeeren zulks van ganscher

r(j_f harte.

}_ngt; De Prefect. Wilt gij dan oprechtelijk trachten in

gt;or deze Congregatie door uwe godsvrucht den godsdien-

gd stigen zin, door uwe reinheid van zeden, zachtmoedrg-

jk heid en voorkomendheid de broederlijke liefde ; en door

de we goede voorbeelden de stichting uwer naasten te

ir- bevorderen?

m De Aspiranten. Wij willen het!

De Prefect. Belooft gij getrouwe naleving der

₀_ Kegelen, volgzaamheid en liefde jegens den Bestuurder,

₃_ en in alles wat de Congregatie betreft bereidvaardige

n* gehoorzaamheid?

n De Aspiranten. Wij beloven zulks!

De Prefect. En wat gij beloofd hebt, hoe lang zult gij dit onderhouden?

De Aspiranten. Wij zullen het altijd onderhouden ? : De Eerw. Bestuurder. Beminde vrienden! gij

, begeert voorzeker, eene der allerheiligste Maagd hoogst

I aangename en voor u zeiven hoogst nuttige en zeer

i belangrijk^ zaak. U der dienst en der bescherming

i van de allerheiligste Moeder Gods toewijdende, moogt

6*

102-

gij hopen door de voorspraak van haar. die allen bemint welke haar beminnen, met de meeste zekerheid de uitstekendste gunsten des hemels te zullen verwerven. Maria de allergoedertierendste Moeder toeh, verhoort allen die haar aanroepen, zij vergezelt met hare bescherming altijd, en verlaat nimmer, noch in de gevaren, kwellingen en ellenden dezes levens, noch in de ure des doods, hen die haar waarlijk genegen zijn. Opdat gij dit ondervinden moogt, zoo verliest nimmer uit het geheugen, wat gij thans zult uitspreken. Tracht ijverig en bestendig door onberispelijke zeden en geheel uw gedrag, het bewijs te leveren dat gij onder het getal harer dienaren zijt opgenomen. Vernieuwt dan, dewijl het ware geloof de wortel is en de grondslag van alle rechtvuardiging en heiligheid, de geloofsbelijdenis, welke onze H. Moeder de Katholieke Kerk gebruikt.

In den naam van alle Aspiranten leest een van hen met duidelijke stem de geloofsbelijdenis van het Concilie van Trente voor, en allen houden brandende waskaarsen in de handen.

GELOOFSBELIJDENIS VOORGESCHREVEN DOOR PADS PIUS IV EN PAUS PIUS IX.

Ik N. geloof vastelijk en belijd al hetgeen de Geloofsbelijdenis van de Heilige Eoomsche Kerk behelst, te weten :

Ik geloof in éénen God, den almachtigen Vader, SSchep-per van hemel en aarde, van alle zichtbare en onzichtbare dingen. En in éénen Heer, Jesus Christus, Gods eenigen Zoon, en uit den Vader geboren vdór alle eeuwen ; God van God, licht van licht, waren God van den waren God, geboren niet gemaakt, van een wezen met den Vader, door wien alles gemaakt is: die om ons men-schen en om onze zaligheid is nedergedaald uit den Hemel, en het vleesch heeft aangenomen door den heilrpen Geest uit de Maagd Maria en is Mensch geworden ; die ook voor ons gekruist is order Tontius Pi lat us, geleden heeft cn begraven is, en verrezen is ten derden dage volgens de Schriften; en is opgeklommen ten Hemel., zit aan de rechterhand des Vaders, en weder zal komen met heerlijkheid, om te oordeelen levenden en dooden; wiens rijk geen einde aal hebben.

103

En in den Heiligen Geest, den Heer en levendmakende, die van den Vader en den Zoon voortkomt, die met den Vader en den Zoon te znmen aangebeden en verheerlijkt wordt, die gesproker, heeft door de Profeten. En in ééne heilige, kaïholieke en apostolisehe Kerk. Ik belijd één doopsel tot vergeving der zondeii. En ik verwacht de verrijzenis der dooden en het eeuwige leven. Amen.

Ik neem vastelijk aan en omhels de apostolische en kerkelijke Overleveringen, en alle andere gebruiken en instellingen van dezelfde Kerk. Ook neem ik aan de heilige Schrift volgens dien zin, welken gehouden heeft en nog houdt de heilige moeder de Kerk, aan wie het toekomt te oordeelen over den waren zin en de uitlegging der heilige Schriften; en ik zal die nooit anders aannemen en uitleggen, dan volgens het overeenstemmend gevoelen der Vaderen.

Ik belijd ook, dat er zeven ware en eigenlijke Sacramenten der nieuwe Wet zijn, door Jesus Christus onzen Heer ingesteld, en tot zaligheid van het menschelijk geslacht noodzakelijk, schoon niet allen voor een ieder; namelijk: het Doopsel, het Vormsel, het heilig Sacrament des Altaars, de Biecht, het laatste Oliesel, het Priesterschap en het Huwelijk; en dat zij genade geven; en dat van deze Sacramenten het Doopsel, het Vormsel en het Priesterschap zonder heiligschending niet meer can eens kunnen ontvangen worden. Ook neem ik aan de aangenomene en goedgekeurde gebruiken der katholieke Kerk bij de plechtige bediening van al de voornoemde Sacramenten.

Alles wat over de erfzonde en de reehtvaardigmaking in de heilige Kerkvergadering van Trente is gesproken en verklaard, omhels ik en neem ik aan.

Ik belijd insgelijks, dat in de Mis quot;aan God wordt opgedragen eeno ware, eigenlijke en verzoenende offerande voor levenden en dcoden, en dat in het allerheiligste Sacrament des Altaars waarlijk, wezenlijk en zelfstandig tegenwoordig is het lichaam en bloed te gelijk met de ziel en dé Godheid van onzen Heer Jesus Christus en dat er eene verandering plaats heeft van de geheele

104

zelfstandigheid van het brood in het Lichaam en van de geheele zelfstandigheid van den wijn in het Bloed, welke verandering de Katholieke Kerk Transsubstantiatie noemt. Ook belijd ik, dat onder iedere gedaante Christus geheel en volkomen, en het waarachtige Sacrament ontvangen wordt.

Onwankelbaar houd ik vast, dat er ee i vagevuur is, en dat de zielen aldaar opgehouden, door de gebeden der geloovigen geholpen worden: insgelijks ook, dat de Heiligen, die ie zamen met Christus heerschen, behooren geëerd en aangeroepen te worden; dat zij gebeden aan God voor ons opdragen, en dat hunne overblijfselen behooren vereerd te worden.

Zonder eenigen twijfel betuig ik, dat men de beelden van Christus en van de Moeder Gods, altijd Maagd, alsmede van de andere Heiligen behoort te hebben en te behouden, en daaraan de verschuldigde eer en vereering te bewijzen.

Ik belijd, dat ook de macht, om Aflaten te verleenen door Christus in zijne Kerk is achtergelaten, en dat der-zelver gebruik voor het Christenvolk hoogst heilzaam is.

De heilige katholieke apostolische Roomsche Kerk erken ik voor de moeder en meesteres van alle kerken, en aan den Roomschen Paus, die de opvolger van den gelukzaligen Petrus, het hoofd der Apostelen, en de plaats-bekleeder van Jesus Christus is, beloof en zweer ik ware gehoorzaamheid.

Zoo ook neem ik aan zonder eenigen twijfel en belijd ik al het overige, door de heilige Kanons en door de alge-inecne Kerkvergaderingen, en bijzonder door de II. Kerkvergadering van Trente en door het Algemeen Concilie van het Vaticaan geleerd, uitgesproken en verklaard, voornamelijk omtrent het primaat van den lioomschen Paus en zijn onfeilbaar leeraarsambt; en té gelijker tijd veroordeel, verwerp en doem ik al wat daarmede in strijd is, en de ketterijen, welke ook, op dezelfde wijze als ze door de Kerk veroordeeld, verworpen en gedoemd zijn.

Dit waar katholiek geloof, buiten hetwelk niemand zalig kan worden, hetwelk ik op dit oogenblik vrijwillig

105

belijd en in waarheid houd, dat beloof en zweer ik N., met Gods hulp, tot den laatsten adem mijns levens geheel en ongeschonden standvastig te behouden en te belijden, als ook naar vermogen te zullen zorgen, dat het door mijne onderhoorigen, of door lier,, voor wie ik in mijne betrekking zal te zorgen hebben, gehouden, geleerd en verkondigd worde.

Zoo helpe mij God en deze heilige Evangeliën Gods.

5. DeEerw. Bestuurder. Opdat gij des te getrouwer moogt volbrengen wat gij zoo even beloofd hebt, alzoo legt nu voor het aanschijn der gansche Congregatie plechtiglijk uwe beloften neder aan de voeten uwer minzame Moeder.

Alle Aspiranten knielen, brandende waskaarsen in do handen houdende en volgen met godsdienst dengene aan wiens zorg zij gedurende den proeftijd werden toevertrouwd. Terwijl deze niet luider stem de Akte van toewijding of het Formulier van op dracht uitspreekt, zeggen zij allen gezamenlijk:

AKTE VAN TOEWIJDING (*).

(^:,t) Z. D, 11. de Bisschop van Haarlem heeft een aflaat van 40 dagen verleend aan de leden der Congregation, zoo dikwerf zij de/e Akte godvruchtig zullen bidden. (Zie het Voorwoord.)

106

6. De Eerw. Bestuurder geeft aan ioder hunner de gewijde medaille der H. Maagd en zegt:

(*J Pator Grasset, de verdienstelijke Bestuurder der Congregatie in liet Piofessenhuis der Sociëteit van Jasus te Parijs, teekent betrekkelijk deze Akte van toewijding aan, dat zij Mldaar eveneens als tlt;' Kome van oudsher in gebruik was, en eerst in zijnen tijd door liet gewone formulier, blijkbaar niets anders dan «-éne verkorting der oude Aktlt;', vervangen werd. Hij voegt er bij, dat afschriften derzelfde Akte van de hand der vermaarde niannen, die de eerste leden dier Congregatie waren, met al de zorg zulke kostbare stukken waardig, aldaar in bet Archief werden bewaard. Vóór al de overigen noemt hij den vromen Kardinaal De la 11 o c h e t o u c a u 11, die dagelijks deze Opdracht bad en overwoog, en haar onmiddellijk voor zijn overlijden tot stichting der aanwezigen uitsprak.

107

Accipe signum Congregationis B. M. V. ad Corporis et animae defensionem, ut divinae bonitatis gratia et ope Mariae Matris tuae aeternam beatitudinem conse-qui merearis: in Nomine Patrisf et Filii et Spiritus Sancti. Amen. — D. i.: Ontvang het teeken der Congregatie van de H. Maa^d Maria, tot verdediging van lichaam en ziel; opdat gij door de genade van Gods goedheid en de hulp van Maria, uwe Moeder, de eeuwige zaligheid moogt verwerven: in den Naam des Vaders f en des Zoons en des H. Geestes. Amen.

Terwijl de medailles worden uitgereikt, ziugt het koor een lofzang der H. Maagd eu daarna:

Psalm 132.

Dominus benedictionem, et aldaar den zegen, en het vitam usque in «aeculam.

Gloria Patri etc.

leven tot in eeuwigheid. Eere zij den Vader enz.

7. De Eerw. Bestuurder keert zich tot de nieuwe Leden en zegt het:

Formulier van Aanneming.

Tot Gods meerdere glorie,tot eere der allerzaligste Maagd Maria, tot

geestelijk welzijn dezer congregatie, en krach-

tensdemachtdoorZ.H.den

108

109

V. Sterk o God, wat Gij gewrocht hebt in ons.

R. Van uit uwen heiligen tempel te Jerusalem.

V. Maak zalig uwe dienaren,

R. Mijn God, die op U hopen.

V. Zend hun hulp o Heer, uit uw Heiligdom,

R. En uit Sion bescherm hen.

V. Heer verhoor mijn gebed.

R. En mijn geroep kome tot U.

V. De Heer zij met u, R. En met uwen geest.

Laat ons bidden. Verhoor, o Heer. onze smeokingen, en gewaard! g U, deze uwe dienaren, die wij hebben aangenomen in de Congregatie der Gelukzalige Maagd Maria, te ze f genen ; en verleen dat zij onze Kegelen, met behulp uwer genade heilig, godvruchtig en godsdienstig levende, mogen onderhouden; en 20 onderhoudende het eeuwig leven verwerven. Door Christus onzen Heer. Amen.

9. Het Allerheiligste wordt nu uitgesteld, de Lofzang: Magnificat gezongen en het altaar bewierookt; mocht de tijd ontbreken, dan intoneert aanstonds na de uitstelling en bewierooking van het Allerheiligste Sae ramen de Eerw. Bestuurder het Te Detiin.

110

10. tb deum i.audaml's

Ill

11. rLECHTIGE ZEGEN MET HET ALLERHEILIGSTE.

Genitori, Genitoque -Lans et jubilatio, -Sains honor virtis quoque -Sit et benedietio: -Procedenti ab utroque-Compar sit laudatio. -Amen.

V. Panem de Coelo praestitisti eis (Alleluia).

E. Omme delectamentum in se habentem (Alleluia).

OREMDS.

Deus qui nobis sub Sacramento mirabili passionis tuae memoriam reliquisti; tribue quaesumus ita nos Corporis et Sanguinis tni sacra mysteria venerari, ut redemptionis tuae fructum in nobis jugiter sentiamus. Qui vivis et regnas in saecula saeculorum. Amen. (Zie vert. blz. 85).

Psalm: laüdate dominom osines genïes. Laudate Dominum om- Looft den Heer alle na-nes gentes; laudate enm titn, prijst Hem alle volken.

VII BEKNOPTERE WIJZE VAN AANNEMING (¹).

1. De Eerw. Bestuurder begeeft zich in surplis en stool naar het altaar. Hij bidt aan den voet des al-

¹

Wij ontleenen «leze wijze van aauiieming aan de Notizio istoriche e Re go le della Congregazione Prima Prima r ia nel Collegio Romano della Compagnia di Gesu, Roma 1865, bl. 80. In liet formulier: Ego ex auctoritate dat in den oorspronkelflken vorm slechts bruikbaar is voor de Hoofd-Congregatie, hebben wij eenige woorden veranderd. Ook lieten wij de accolade of den amplexn s weg. Vgl. bl. 5i aantoek.2.

112

taars den Hymnus Veni sancte spiritus enz. (blz. 62) met vss. en gebed (bl. 99). Daarna begeeft hij zich aan de Evangelie-zijde; de profeet en de assistenten vervoegen zich bij hem.

2. De Secretaris kondigt de namen af der aspiranten, die het lidmaatschap zullen verkrijgen.

3. De onderrichter der Aspiranten geleidt de opgeroepenen naar het altaar; deze scharen zich aan den voet des altaars en houden ecne brandende waskaars in de hand.

4. De Eerw. Bestuurder vermaant hen in eene korte toespraak tot devotie jegens de H. Maagd en tot getrouwe onderhouding dor regelen. Hierop knielt ook do Bestuurder neder.

5. De Profeet of de Onderrichter der Aspiranten leest thans de Akte van Toewijding: Sanc-tissima Virgo (bl. 105) voor; de aspiranten volgen woord voor woord.

6. De Eerw. Bestuurder richt zich op en spreekt tot de aspiranten:

Ego ex auctoritato Summi Krachtens het gezag van Pontificis vos in Boatissimao Z. H. den Paus, neem ik u Virginis Mariao Gongroga- aan tot leden der Congre-tione, sub titulo N. erccta, gatio van de Allerzaligste recipio; atque participos ef- Maagd Maria, opgericht on-licio omnium indulgentia- dor den titel van N.; on rum, quas Sacra Sedes Pri- maak u deelachtig aan alle mae Primariae Congregationi aflaten, welke de Heilige Romanae, cui haec nostra Stool aan do Hoofd-Congro-canonice aggrogata est. con- gatie te Rome, waarmede cessit: et nunc quidem no- deze onze Congregatie op mina vestra referantur in kanonieko wijze is vereonigd, album Gongregationis, in hooft ••erleend. Dat dan nu aeternum voro scripla sint uwe namen worden opge-in Goelis. tookend in het beek dor

Congregatie; mogen zij echter voor eeuwig geschreven staan in den Hemel.

7. Hierna knielen de Aspiranten een voor een voor den Bestuurder en bieden hem de waskaars aan. Hij

113

geoft aan elk hunner het bewijs van lidmaatschap of het diploma der Congregatie met deze woorden;

Ontvang dit diploma ten oewijze dat gij een kind ::ijt der Gelukzalige Maagd en Moeder Gods Maria: doch beter dan dit getuig-sahrift mogen levenswandel en godsvracht it als zoodanig doen kennen. Intusschen zegene n f met haar Goddelijk Kind de Maagd Maria. De laatste woorden uitsprekende geeft hij den zegen. S. De Secretaris stelt eindelijk aan elk der nieuwe leden het regel- en gebeden-boek ter hand en de plechtigheid wordt besloten met he: zingen van den lofzang Te Deum (bl. 82).

VIII. AKTEN VAN TOEWIJDING AAN DEN TWEEDEN PATROON DER CONGREGATIE ES AAN DEN II. ALOTSIUS.

1. Opdracht aan den tweodon patroon, welke menjaarlijks op zijn feestdag plechtig zal vernieuwen.

Heilige N. machtige voorspreker bij God, ik N. kies U heden voor geheel mijn leven, tot bijzonderen Beschermer, leidsman en bestuurder van mijne ziel en van mijn lichaam, van mijne gedachten, woorden en werken, van mijne begeerten en genegenheden, van mijne eer en goederen, van mijn loven en van mijnen dood. Ik neem mij vastelijk voor, uwen naam te verheffen en naar mijn vermogen uwe eer te bevorderen. Ik bid u dan vuriglijk, ontvang mij tot uwen eeuwigen dienaar (dienares), help mij in al mijne werken, en verlaat mij niet in de ure van mijnen dood. Amen.

114

IX. GETIJDEN DER ALLERHEILIGSTE MAAGD MARIA (*).

Te ekens die in de Getijden voorkomen.

P. Duidt aan wat de Pre- 1 L. Wat de Eerste Lec-fect, tor_?

(f') Dezo Getijden oudergiiao eenige wijziging naar de verschillende tijden van het Kerkelijk jaar: 1° In den Advent, d. i. van de eerste Vespers van den eersten Zondag van den Advent tot de eerste Vespers van Kerstmis (24 Dec.); 2ⁿ. In den Kersttijd, d. i. van de eerste Vespers van Kerstmis tot en met het feest van O. L. V. Lichtmis, (2 Febr.); 3°. In den Paaschtijd. d. i. van Paasch-Zaterdag des middags, tot Zaterdag middag na Pinksteren ; 4quot;. op den feestdag van O. L. V. B oods e hap, (25Maart). ~ Telkens zullen deze veranderingen aan den voet der bladzijden worden aangeteekend en zal men daarheen verwezen worden door

U5

1 A. Wat de Eerste Assis- 2 L. Wat de Tweede Lec-

_tent tor moet lezen; en

2 A. quot;Wat de Tweede Assis- LL. Wat beide Lectoren

_tent te zamen lezen.

Wat van geen teeken is voorafgegaan, moet door allen gezamenlijk worden gelezen; voor deVsi.lmen echtc-r verdeelt men zich in twee koren.

VOORBEREIDEND GEDED.

TER METTEN.

Ufi

117

118

LOFZANG.

1« NOCTÜKN.

Zij, die de Getijden dagelijks bidden, lezen den eersten Noc-tuni op Zondiij;, Maandag en Donderdag. In do Congregatie ktui men dien ter afwisseling biddeu in de maand Januari. April, Juli en October.

119

Psalm 3.

120

Psalm 18.

121

122

Psalm 23.

123

ii^e noctfun

Voor Dinsdag en Vrijdag. — Tn de Congregatie voor Februari, Mei, Augustus en November.

Ant. 1 L. Specie tua. Ant. 1 L. Streef voort.

Psalm

121.

125

126

Psalm 45.

127

Psalm 86.

128

rus et populus Aethiojmm :

* hi fuerunt illic.

Numquid Sion dieet: Homo et homo natus est in ea: *quot; et ipse fimdavit earn Altissimus ?

Dominus narrabit in scripturis populorum, et principum: quot; horum, qui fuerunt in ea.

Sient laetantium omnium habitatio est in te.

Gloria Patri ete.

Ant. Sicut laetantium omnium nostrum habitatio est in te, saneta Dei Geni-trix.

LL. Diffusa est gratia in labiis tuis.

A Propterea benedixit te Deus in aeternum.

P. Pater noster. het ver-vohj in stilte.

Zie verder den IIIquot;. Nocturn vóór de lessen.

Ulo. NOCTURN.

Voor Woensdag on Zaterdag. — In dc Congregatie voor Maart, Juni, September en December.

Ant. ] L. Gaude Maria Ant. 1 L. Verblijd u, virgo. o Maagd Maria.

Psalm 93.

1 A. Cantate Domino can- 1 A. Zingt den Heer ticum novum: * cantate een nieuw lied: zingt den Domino omnis terra. Heer gij gansoha aarde.

129

130

Psalm 96.

131

132

133

ABSOLUTIE

P. Precibus et mentis P. Door de gebeden en beatae Marine semper Vir- de verdiensten van de ge-ginis et omnium Sanctorum, lukzalige Maria altijd perducat nos Dominus ad Maagd en van alle Heiligen regna coelorum. A. Amen. geleide ons de Heer tot het rijk der hemelen. A. Amen.

1 L. Jube Domne (^:i:) be- 1 L. Gebied, o Heer, uwen nedicere. zegen.

P. Nos cum prole pia be- . P. Ons zegene met haar nedicat Virgo Maria. A. goddelijk Kind de reine Amen. Maagd Maria. A. Amen.

1°. les. Eccli. 24.

1 L. In omnibus requiem 1. L. Overal heb ik eene

134

135

136

mijne rust gevonden in de heilige stad, en mijne macht was binnen Jerusalem. En ik heb mijne wortelen geschoten onder een verheerlijkt volk, het deel en de erfenis mijns Gods: en mijn verblijf is in de volle vergadering der Heiligen. - Doch Gij, o Heer, ontferm U onzer. A. Gode zij dank.

Resp. A. Zalig zijtgij,o Maagd Maria, die den Heer hebt gedragen, den Schepper der wereld : Gij hebt gebaard Hem die u schiep, en in eeuwigheid blijft gij Maagd! Vs. 2 L. Weesgegroet Maria, vol van genade; de Heer is met u. A. Gij hebt gebaard enz. tot aan het Vs. Wanneer men den Nocturn sluit met den lofzang: Te Deum, dan voegt men hij dit licsponsorium:

2 L. Gloria Patri, et 2 L. Eere zij den Vader, Filio, et Spiritui Sancto. en den Zoon, en den H.Geest.

komen, en de kracht des Aller-hoogsteu zal u overschaduwen; waut het Heilige uit u zal geboren worden zal de Zoon Gods genoemd worden. Vs. 2 L. Hoo zal dat geschieden, dewijl ik geenen man beken.' Ihi de Engel antwoordde en sprak tot haar; * De Heilige Geest enz. tot ücui het Vs.

NB. Op de Feestdagen der 11. Maagd wordt het volgende aan dit Rtsponsort am to(ge voegd:

2 L. Eere zij den Vader en den Zoon en den 11. Geest. A. De Heilige Geest enz. tol aan het Vs.

Alsdan laat men het Responsorium achter de 111e Les weg en tidt den le/zang: Te Deum. blz. 82,

137

(1) In de li A d v e n t.

138

het Vs. P. Gloria Patri etc. A. * besmette Moeder zijn. A.* Opdat Ut etc. gij heeten moogt enz. tot aav,

het Ts. P. Eere zij ecz. A. ' Opdat enz.

NB. Op de feestdagen der H. Maagd wordt dit Responsorium weggelaten en bidt men den Lofzang; Te Deum. blz. 82,

* A. Christus Deus etc. A. Christus enz. tot aan tot aan het Vs. het Fs.

Van Kerstmis tot Septuagesima en van Paschen tot den Advent kan men in plaats van dit Responsorium den Lofzang: Tc Deum bidden, blz. 82.

TER LAUDEN.

Leest men de Lauden onmiddellijk na, de Metten dan begint men aanstonds met: Deus in adjutorium; zoo niet. dan bidt men eerst een Wees Gegroet.

P. O God, kom mij te hulp.

A. Heer, haast U, om mij

te helpen.

P. Eere zij den Vader enz. A. Gelijk het was enz.

Alleluia, of Lof zij U, o Heer, Koning der ecu-wige glorie.

Ant. 1 L. (¹) Maria is opgenomen.

Psalm 92.

¹

In den Adcent. Missus est.

Jn den Kersttijd, (d.i. Kerstmis tot Lichtmis): O Admirabile.

14U

¹

Advent. Ave Maria. Kersttijd. Quando natua es.

141

Komt voor zija aanschijn met vrolijk gezang.

Weet dat de Heer alleen God is ; Hij heeft ons gemaakt en niet wij

Gij, die zijn volk zijt en de schapen zijner weide, gaat in tot zijne poorten met lot', in zijne voorhoven met lofgezang: looft Hem.

Trijst zijnen naam. want de Heer is goedertieren ; zijne barmhartigheid is in eeuwigheid, en zijne getrouwheid van geslacht tot geslicht.

Eere zij den Vader e;az Ant. De Maagd Maria is opgenomen ter bruidzale des hemels, alwaar de Koning der koningen zetelt op den sterren-troon.

Ant. 1 L. (-) Wij snellen u na.

Psalm G2,

1 A. Deus. Deus meus, 1 A. 0 God, mijn God

ad te de luce vigilo.

142

143

Men Iaat hier Gloria Patri. etc. weg. Psalm 66.

14

LOFZANG DER DRIK JONGELINGEN.

145

146

Psalm 148.

¹

Laudate eum sol et luna; *

²

A. Laudate Dominum de coelis: * laudate eum in excclsis.

Laudate eum omnes An-geli ejus: ^ laudate eum omnes virtutes ejus.

147

148

149

Ut faciant in eis judici- Om het beschreven recht

um conscriptum; * gloria over hen te doen: dit is

haec est omnibus sanctis de heerlijkheid van alle zijne

ejus. heiligen.

Zonder■. Gloria Patri etc. Zonder. Eere zij den enz.

Psalm 150.

150

{') Admit: Capita lum. (!) Advent: Capitulum*

Jsuias, 11. Egredietur Virga de Isaias, 11. Er zal eene rija voort-

radice Jesse, et rtoa de radice spruiten uit deu wortel Fan Jesse

ejus ascendet. Et requieacet en eene bloem opschieten uit

super eum Spiritus Domini. A. zijnen wortel. En op Hem zal

Deo gratias. de Geest des Heeren rusten. A.

Gode zij dank.

151

LOFZANG VAN ZACHARIAS. Lucas I.

152

153