■

PAARDEW KOPPER

: BOCKBINDERJ CN : I BROCHECRINRKHnriQ jfl

UTRECHTW TELEFOON 2716 Y

/ 7

BIBL INST. VOOR SYST. PLANTKUNDE

Transitorium 2, De Uithof Heidelberglaan 2 3584 CS UTRECHT - Netherlands

Fé. 3^

Mededeelingen uit 's Lands Plantentuin N⁰. XII.

PLANTKUNDIG WOORDENBOEK

VOOR DE

BOO MEN VAN JAVA

MET KORTE AANTEEKENINGEN OVER DE BRUIKBAARHEID VAN HET HOUT

DOOR

«

*

S. H. RüO'RDERS,

Houtvester heiast met het onderzoek vau de hoschhoomflora van Java, chef van de 7« afd. van 's Lands Plantentuin,

BATAVIA — 'S GBAVENIIAQE

G. KOLFF amp; Co. 1894

BtBL. iNST. VOOR SYST. PLANTKUNDE

Transitorium 2, De Uithof Holrieiberglaan 2 3584 CS UTRECHT - NettierlandS

INLEIDING.

In de onderstaande opgave zijn door mij alleen die namen vermeld, welke door mij in loco f/enoteerd zijn en waarvan de bij behoor end e latijnsche ijeslaclitsnaarn door mij zelf na voorloopige determinatie, hetzij in loco naar levend, materiaal, hetzij te Buitenzorg naar mijn herbarium bepaald is.

Het hier gepubliceerde is dus niet de vrucht van compilatie, maar uitsluitend van eigen onderzoek.

De hier gegeven inlandsch-latijnsche namen zijn door mij ge-extraheerd uit de aanteekeningen, welke zich in mijn te Buitenzorg bewaard herbarium bevinden. Dat herbarium, voorloopig bijna uitsluitend de woudhoomen van Java betreffende, bestaat uit bijna 16000 specimina, waarvan elk mot een aanteekening betreffende inlandschen naam en groeiplaats, zoomede veelal van andere gegevens als gebruik enz. voorzien is.

Bovendien zijn hier bij nog talrijke losse reis-aanteekeningen, gebruikt, die door mij in loco gemaakt over inlandsch-latijnsche namen zijn gebruikt.

Ik hoop dus er in geslaagd te zijn om de meest belangrijke in-landsche boom-namen van Java hier in botanisch-systematische volgorde te hebben bijeengebracht.

Om de bestaande, algemeen erkende verwarring in de literatuur der inlandsch-latijnsche namen niet nog grooter te maken dan die thans reeds is, heb ik geen inlandsche namen uit Miquel, Filet van Eeden, enz. overgenomen.

Daardoor zullen naar ik mij vlei wel is waar nog vele aanvullingen, maar betrekkelijk weinig verbeteringen noodzakelijk zijn.

Want het zwaartepunt is hier gelegd op de juiste determinatie van bet geslacht, zoomede op do kennis van de botanische waarde (op den systematischen omvang) van eiken vermelden inlandschen naam.

In de hierachter afgedrukte „Nota over de waarde van inlandsche

— II —

namen van javaiuische boonionquot; is dit standpunt betreffende de waarde van inlandsche boomnamen nader omschreven.

Niet alleen de op Java wildgroeiende, maar ook de meer algemeen op Java gecultiveerde boomsoorten zijn hier vermeld. Kruiden, lianen en heesters zijn echter niet door mij behandeld.

Aangezien bij al de vermelde namen herbarium is verzameld geworden, kunnen eventueel noodige verbeteringen gemakkelijk later aangebracht worden.

De soortnamen zijn hier met opzet niet vermeld, 1° omdat daarin in vele gevallen bjj nauwgezet onderzoek vele veranderingen zouden moeten komen en 2'quot; omdat ik niet wilde vooruitloopen op de hieronder geciteerde publicatie van mij met Ür. Th. Valeton. lijj de genus- en familie-namen is verandering zelden noodig

De soortnamen kunnen ten gevolge van de veelal onvolledige beschrijvingen in Miqüel, Hookhr, enz. alleen nauwkeurig bepaald worden waar men, zooals te Buitenzorg, een uitgebreide bibliotheek en een groot herbarium met vergelijkingsmateriaal te zijner beschikking heeft.

De namen der geslachten eu familiën kan men echter bijna altijd mot voldoende zekerheid bepalen zonder van andere hulpmiddelen gebruik te maken dan van Bentham et Hookek Genera plantarum of een dergelijk boek.

De geslachts- en familie-namen der boomsoorten konden daarom meestal in loco, op reis door mij bepaald worden en de juiste soortnamen alleen bjj uitzondering.

Waar eonige soorten van eenzelfde geslacht min of meer constant aan verschillende inlandsche namen beantwoorden, zijn in dit werk de verschillende soorten door de letters A, B, C, enz. aangeduid; bijv. Alhizzia spec. A; Alhizzia spec. B; Albizzia spec. C, enz.

Waar verschillende soorten van een geslacht door de inlanders meestal met elkander verward worden, vindt men achter den genus-naam; spec, div. (species diversae = verschillende soorten); bijv. „Ficus spec, div.quot; Hier wil dit „spec, div.quot; dan niet zeggen lt;die, maar „een zeker aantalquot; soorten. Zie vorder onder Ficus.

In de „Bijdragen tot de kennis der boomsoorten van Javaquot; door mij met Dr. Th. Valeton en andere botanici successievelijk uit te geven, waarvan het eerste doel, een tiental families omvattende in dit

Jaar verschijnt, on waarvan het tweede deel in manuscript thans bijna gereed is, zijn de op een nauwgezet onderzoek berustende species-namen vermeld. Aangezien echter die species-bepaling veel tijd vordert en aangezien er dientengevolge nog een paar jaren zullen moeten verloopen voordat alle 75 families, waartoe de woud-boomen van Java behooren, in de „Bijdragenquot; soort voor soort behandeld zijn» heb ik hot dienstig geoordeeld reeds thans tot de publicatie van deze inlandsch-latijnsche-geslachts-namen to besluiten. En zulks, omdat ik van oordeel ben — en ieder zal dit wel met mij eens zijn — dat men in de meeste gevallen reeds voldoende dienst van een inlandschen boomnaam gehad heeft, wanneer men met behulp daarvan uit den chaos van javaansche woudboomen met oen groote mate van waarsclijjnlijkheid den naam heeft leereu kennen, van do familie of' het geslacht, waartoe de boom in kwestie behoort.

In de voornoemde, „Bijdragenquot; worden de inlandsche namen, die hier* slechts provisorisch behandeld worden, aan een meer gedetailleerde beschouwing onderworpen.

Zoowel voor details betreffende gebruik van hout, schors, enz. als voor de species-namen wordt de lezer dus naar deze „Bijdragenquot; verwezen. Slechts uiterst beknopt is hier de bruikbaarheid van het hout door mij besproken.

De volgorde, waarin de verschillende woudboomgeslachten hier behandeld worden is dezelfde als op blz. 51—100 in mijn „Sleutel tot de familiën en geslachten der woudboomen van Javaquot; (Separaat afdruk uit dl. 52 van het Natuurk. Tijdschrift van Nederlandsch Indië 1893).

Door onderzoek in loco, vooral in streken, welke door mij nog slechts zeer vluchtig onderzocht zijn, kan men door gebruikmaking van dezen Determinatie-sleutelquot; de hier gegeven inlandsche namen zonder veel moeite aanvullen en verbetereu.

De s achter den inlandschen naam beteekent soendaneesch; de j■ javaansch; nul. madoereesch; ml. inaleisch en hg. boegineesch.

Wanneer achter een inlandschen naam geen opgave staat van de residentie of streek, waar die naam in gebruik is, dan mag aangenomen worden, dat die naam niet locaal is, maar voor meer dan eene residentie geldt.

— IV —

Bij namen, waarachter een s staat, beteekent het dan, dat in geheel of' in een groot deel van West-Java die namen in gebruik zijn. Bjj namen, waarachter md. staat, duidt dit aan, dat in bet vooral door madoerezen bewoonde deel van Bësoeki (Oost-Java) die namen geldig zijn, zonder dat daarin opgesloten ligt, dat zjj niet ook in enkele andere streken vau Oost-Java waarde zouden hebben. Indien evenwel een j. achter een inl. naam staat, zonder verdere vermelding van residentie of' afdeeling, dan mag zulks als een bewijs beschouwd worden, dat die naam in het grootste deel van Middenals van Oost-Java iu gebruik is voor één en dezelfde boomspecies.

De bekende indische taalkundige Dr. J. Buandes te Batavia heeft de door mij hooggewaardeerde welwillendheid gehad, de schrijfwijze van al de hiervermelde inland ache namen na te zien en waar dit noodig was te verbeteren.

In zijn schrijven d⁰. 22 Maart 1894 deelt mij Dr. J. L. A. Brandes o. m. het volgende mede betreffende do door hem hier gevolgde spelling en uitspraak der inlandsche namen.

„Met het oog op de uitspraak dient er op te worden gelet, dat ik in mijne transcriptie hier:

de e als in „dequot; weergaf met ë;

de e als in „welquot; mot è; en

de e als in de eerste lettergroep van „dezequot; met e (zonder accent); zoo

de o als in „potquot; niet b en

de o als in „potenquot; met o (zonder accent).

Tusschen i on ! en oe en oè maakte ik geen onderscheid, evenmin tusschen a eu «. Ik achtte dit minder noodzakelijk; trouwens het verschil tusschen oe en oè kunnen do meeste Hollanders zeker niet hooren.

De ew-klank van bot madoereesch, die iets anders is en ook anders klinkt dan de soendaneesche ew-klank, gaf' ik opzettelijk hier niet weer, omdat hij zoo het beste in onze spelling wordt uitgedrukt.

De beide t 's en d. 's van het javaansch en het madoereesch onderscheidde ik door ouder de lingualen, die men maakt door do tong tegen het verhemelte te brengen, een punt (1) te plaatsen.quot;

(1) In do «errata-lijstquot; on in latere «aanvullingenquot; zal met dit lijne onderscheid geen rekening meer gehouden worden. s. n. k.

De h achter /■, tj, t, t en p in madoereesche woorden moet men laten hooren.

kh, tjh, th, th en ph zijn andere klanken dan /c, tj, t, t cn p\ zij beantwoorden aan dj, d, d en h in andere talen; bjjv.: Theumphoeh, md. in het javaansch Djamhoe. Slechts ten opzichte van de uitspraak van een oorspronkelijke a achter oen h en een dj (een oorspronkelijk w en een j.) ben ik onzeker. Ik weet niet ot' zij daar klinkt als javaansche a-klank, dan wel als eu. Tk schreef constant eu.

De h in het soendaasch moet duidelijk worden uitgesproken. Trouwens ik liet haar slechts daar staan (dit geldt ook de andere talen) waar men haar hoort.

Uit do door u uit het Banjoewangische dialect opgegeven woorden meen ik te moeten opmaken, dat men haar ook daar aan het begin van een woord uitspreekt; dat zou ouderwetsch zijn, want in het oud-javaansch vindt men haar ook in vele gevallen, daar waar zij etymologisch behoort en klinken moet; nooit of' zoo goed als nooit fungeert zjj er als stomme /«.quot;

Aldus Dr. Brandes.

Mijne boven geciteerde nota over de waarde van inlandsche namen van javaansche tvoudboomen luidt aldus;

Over de waarde van inlandsche namen van

javaansche woudboomen. (1)

Teder, die zich de moeite getroost eenige dor door Filet, van Eeden, Bischop-Grevelink, e. a. vermelde inlandsche plantennamen in loco aan een onderzoek te onderwerpen, wordt al spoedig getroffen door het groot aantal fouten. Nu eens ia de schrijfwjjze geheel verkeerd, dan weer wordt bijv. de naam als javaansch vermeld, terwijl die blijkbaar soendaneesch is en daardoor bjj navraag in door Javanen bewoonde streken aan geen enkel inlander bekend is. Dan weer zoekt men den iulandschen naam van eene plantensoort geheel te vergeefs.

(1) Teijsmannia dl. 4; 1894 blz. 52—64; korte berichten uit 's Lands Plantentuin, uitgaande van den Directeur der inrichting.

— VI —

terwijl die soort toch op do plaats van onderzoek aan bjjna ieder inlander goed bij name bekend is. Dit geldt vooral javaansehe namen. Dan eens weer vindt men den inl. naam van de plantensoort, die men zoekt, in de literatuur vermeld en correct geschreven, doch komt door eenig onderzoek al spoedig tot de conclusie, dat de eigenschappen achter den naam vermeld onmogelijk betrekking kunnen hebben op de plant iu kwestie. En al is men dan ook veelal niet in staat te vinden, hoe de latijnsche naam wel moet zijn, zoo slaagt men er dan meestal reeds na een eenvoudig botanisch onderzoek in, met zekerheid uittemaken, dat de vermelde latijnsche naam onjnist is.

Dit geval komt bjj een veelvuldig critisch gebruik van Filet en andere boeken herhaaldelijk voor.

De vraag is nu, lioe liet komt, dat het aantal fouten en leemten in die standaardwerken voor inlandschc plantennamen van Ned.-Oost-Indië zoo buitengewoon groot is, waarop bij het aanvullen en verbeteren dier leemten en fouten vooral gelet moet worden, en voorts welke waarde dus in verschillende gevallen aan inlandsche plauten-namen van Ned.-Indië toegekend mag worden.

De beantwoording dier vraag is het doel van deze nota.

Wanneer iemand aan een inlander den naam van eene plant vraagt en daarna door determinatie mot de Flora van Miquel of een ander botanisch werk den latjjnschen naam bepaalt, dan kunnen zich daarbjj o. m. de volgende gevallen voordoen, waardoor fouten ontstaan:

l^e De inlander, die den naam opgeeft, geeft uit gebrek aan plantenkennis of uit onoplettendheid of uit boos opzet een onjuisten naam op;

2quot; Dc inlander geeft den juisten naam op, maar deze wordt door gebrek aan taalkennis door den europeeschen vrager geheel verkeerd verstaan of deze wordt goed genoteerd, maar bjj de determinatie wordt eene fout gemaakt;

3° Do inlander vermeldt een onjuisten naam, deze wordt door gebrek aan taalkennis geheel foutief genoteerd, terwijl tot overmaat van verwarring ook bij de determinatie van den latijnschen naam nog eene fout gemaakt wordt.

Het valt niet moeilijk om in Filet e. a. een groot aantal voorbeelden van deze soort van fouten te vinden,

— VII —

Uit hel; bovonstaanclo blijkt volcloondo, hoc gemakkelijk het dikwijls is om de fouten in de inlandsch-latijnsche namen te vinden, doch hoe uiterst moeilijk het soms is om die fouten te verbeteren.

Immers hij, die hierin direct verbetering wil aanbrengen, moet 1° do inlandsche taal vrij goed verstaan; 2quot; moet good kunnen determineeren en 3^e moet tevens geassisteerd worden door kundige inlanders. Op de laatste voorwaarde wordt hier nog speciaal do aandacht gevestigd, omdat niet zelden ten onrechte gemeend wordt, dat elk inlander tevens een goed plantenkenner is. Van do onjuistheid dezer hij velen gangbare meening heb ik mij herhaaldelijk kunnen overtuigen, zoowel op Java als op Sumatra.

Voor hem, die ook indirect wil bjjdragen om de kennis der inlandsche plantennamen te vermeerderen, zijn de moeilijkheden echter niet zoo groot.

Daartoe is het slechts noodig, dat hij geassisteerd wordt door een paar kundige inlandsche plantenkenners, de inlandsche taal vrjj goed machtig is en herbarium kan aanleggen. Wanneer dat herbarium voorzien van duidelijke etiketten, waarop de inlandsche naam (en zoo mogelijk ook eene beknopte aanteekening omtrent het gebruik) vermeld staat, opgezonden wordt aan een botanicus of aan eene botanische instelling (b. v. aan 's Lands Plantentuin te Buitenzorg), dan zal door dat herbarium de latijnsche naam met juistheid bepaald kunnen worden en dus de mogelijkheid geboren zijn om bestaande fouten in de literatuur te verbeteren.

Niet sterk genoeg kan deze methode aanbevolen worden, vooral aan hen, die zooals beheerders van cultuurondernemingen, ambtenaren bij het Bosch wezen en het Binnenlandsch Bestuur en anderen, die door hun werkkring in de binnenlanden bijzonder goed in de gelegenheid zijn om zulk herbarium te verzamelen.

De moeite en kosten zijn zeer gering en de resultaten in verhouding voor wetenschap en praktijk zeer belangrijk.

Het eenvoudig uoteeren van inlandsche namen zonder bewaren van herbarium heeft slechts weinig waarde, wanneer hot niet geschiedt door iemand, die goed op de hoogte is van determineeren, en die daarbij eene vrij groote bibliotheek te zijner beschikking heeft.

Lange lijsten van inlandsche plantennamen zonder door nieuwe

— VIII —

determinatie gevonden of gecontroleerde latjjnsche namen, hebben dan ook meestal zeer weinig waarde.

Twee of drie gedroogde takken, elk met nauwkeurigen inland-schen naam voorzien en opgezonden aan eene botanische instelling, hebben oneindig meer waarde dan lange lijsten van honderden inlandsche namen, waarbij óf de latjjnsche namen geheel ontbroken óf waar die namen zonder critiek uit Filet e. a. overgenomen zijn.

Hierop kan niet sterk genoeg de aandacht gevestigd worden.

Over do waarde van inlandsche plantennamen, over de punten, waarop men bij noteeren er van moet letten, zoomede over de schrijfwijze is in de literatuur nogal een on ander te vinden. Men zie bijv. vooral Veth (P. J.) in „Sumatra-expcditie van 1877quot; en in zijn „Javaquot;; Scheffer (Dr.) in Natuurk. Tijdschr. v. Ned.-Indië; Berkhout (A. H.) in Tijdschr. v. Njjv. en Landb. van N. I.; Gresiioff (Dr. M.), de Wolff van Westerrode, de Clerq, e. a. in Teysmannia; Kurz (S.) in Preliminary Report of the Forest Flora of British Burma; Brandis (Dr. D.) in Forest Flora of Br. India; Gamble (I. S.) in Manual of Indian timbers; Filet (Gr. I.) in de inleiding van zijn Plantkundig woordenboek van N. I. en in het Natuurk. Tijdschr. van Ned.-Indië; Jungiiuiin in zijn „Javaquot;.

In geen dezer verhandelingen is echter dit onderwerp met die mate van uitvoerigheid behandeld, welke het alleszins verdient. Trouwens alleen in de geciteerde stukken van Veth en Soiiefper is het onderwerp gedetailleerd, in bijna al de andere publicaties werd de waarde der inlandsche namen meer terloops behandeld.

Daarom kan eene meer volledige bespreking der factoren, die de waarde van inlandsche plantennamen bepalen, eenig nut hebben; vooral voor hen, die in de gelegenheid zijn om de kennis er van door locale onderzoekingen te vermeerderen; zoomede voor hen, die door de praktijk gedwongen zijn, zich bij de aanduiding van planten alleen van de inlandsche namen te bedienen.

De inlandsche namen op Java zijn bijna uitsluitend hïHoendaneesch (s.) óf javaansch (ƒ.) óf madoereesch (md). De eerste in West-Java, de beide laatste in Midden- en Oost-Java. In zeer enkele streken, bijna alleen aan strandplaatsen, hebben sommige plaatsen ook nog

— IX —

con maleischen (ml) of hoegineeschen (1) {hg.) naam, die verschillend is van den jav., soend. of mad. naam. Aangezien deze namen echter afkomstig zijn van eeno bevolking, die door haar werkkring meer in visschen dan in boomen belangstelt, hebben deze maleische en boegineesche namen op Java — niet buiten Java —meestal slechts weinig waarde.

De madocreesche namen zijn veelal ook slechts van geringe waarde, doordat de meeste Madoereezen op Java immigranten zijn, die van boomsoorten zeer slecht op de hoogte zijn. Dit gemis aan kennis komt vooral sterk uit in dc bergbosschon van Besocki, aangezien de flora daar voor een groot deel uit plantensoorten bestaat, die op Madocra ontbreken, en die dus uit den aard der zaak aan den Madoerecs onbekend zijn.

De javaanschc namen, inzonderheid die van weinig bewoonde streken van Midden-Java, zijn daarentegen niet zelden van zeer veel waarde, al doet ook volgens mijne ervaring de Javaan ten opzichte van den Soendanees in het algemeen onder in de kennis van plantennamen.

De Soendanees geeft niet zelden do bewijzen, dat hjj uitstekend weet te classificeeren.

In het algemeen kan dus de volgende schaal voor de waarde der inlandsche plantennamen op Java aangenomen worden: allereerst do soendaneesche, dan de javaansche, dan do madoercesclic en eindelijk de maleische en boegineesche namen.

Bij het notoeren der inlandsche namen moet men zeer scherp toeluisteren; anders zijn fouten onvermijdelijk. Dit moge uit de volgende voorbeelden blijken: Sogd, j. beantwoordt in do ros. Sa-marang aan Peltophorum ferrugineum Bth., terwijl in diezelfde residentie met den naam Saka, j. steeds Saraca indica L. aangeduid wordt en terwijl Saga, j. in Pëkalongan de naam is voor Ade-nanthera microsperma T. et B.

Waroe, j. s. ml, is de vaste inlandsche naam voor eenige Hihiscus-, soorten, (familie der Malvaceae^) terwijl do naam IVéroe, j. steeds aan

A Ibizzïa procera Benth. (familie Legunünosaé) beantwoordt.

(1) In enkele stranddorpen van Bësoe.ki bijv. Tratas en Poegër, waar bocgineesche nederzettingen zijn.

Tjcmjpaga, j. hcot in Banjocwangi ecnc daar veelvuldig voor bruggenbouw gebezigde houtsoort, welke van oen Meliacaea afkomstig is (n.1. van een Dysoxylum soort); daarentegen dragen verschille'n-de Magnoliaceae van de geslachten Michclia en Talauma aldaar den naam Tjëmpaka, met of zonder achtervoegsels; bijv. Tjëm-pakd-djaj, j., Tjempdkd-këmbang, j., Tjëmpakd-ydndd, j. of ook Tjëmpdka, j. alleen.

Alvorens men den naam noteert is het voorzichtig zich dezen eenige malen duidelijk te doen zoggen en na het opschrijven is het aan-tebevelen om, indien daartoe gelegenheid bestaat, den geschreven naam aan een „geletterdenquot; inlander ter verbetering te geven.

Voorts moet men er op acht geven of het woord Kajoe, j. of Kadjëny, ; Kadjoe, md. of Ki, s.; dat door de inlanders niet zelden vóór een boomnaam genoemd wordt, er steeds bij genoemd of soms weggelaten wordt. Hierbij is nog met hot volgende rekening te houden.

Het woord Ki dat men vóór sommige soendaneesche boomnamen zal vinden, betcekent soms „Boomquot; of „Houtquot; on beantwoordt dan aan het javaansche woord Kajoe of Kadjëng aan het madoereesche Kadjoe soendaneesche Kuj. Soms heeft hot echter de bcteekenis van „gelijkende opquot;. Als voorbeeld voor de laatste beteekenis diene Ki-tjemara, s.; dat wil zeggen gelijkende op den Tjëmara, s. Met eerstgenoemden naam wordt in sommige'streken van de Preanger de veel op Tjëmara, s. (Casuarina) gelijkende Podocarpm cupressina IjIxn. aangeduid. In samenstellingen als Ki-óraj, s. (slaugen-boom); Ki-mërak, s.; Ki-f.ëmbaga; s. (koper-boom); Ki-endog, s, (eier-hoom), Ki-poèk, s. (duistere boom) Ki-bima, s. enz. heeft echter Ki min of meer de beteekenis „boom.quot;

Bij het al of niet vermelden van de woorden „Kiquot;, „Kadjoequot;, „Kajquot; „Kajoequot; en „Kadjëngquot; (hoog-javaansch van Kajoe) hebben wij ons zonder uitzondering eenvoudigheidshalve aan de spreekwijze van den inlander gehouden.

Het woord Pohon, dat men in Filet en andere boeken soms vóór z. g. javaansche namen vindt, is, zooals bekend is, het maleische woord voor boom, en kan nooit in echt javaansche, soendaneesche of madoereesche namen voorkomen. Namen in de literatuur, waarin het

woord Pohon als voorvoegsel van ocht.-javaansclie plantennamen voorkomt, mogen daarom als minder juist gewantrouwd worden. Zulke foutieve namen vindt men o. a. in Filkt onder 110. 7015,7017 en 70211

Bij liet vragen der inlandscho namen kan het gebeuren, dat enkele der inlandscho gidsen het niet mot elkander eens zijn over don naam. Fn dat geval doet men wel öf door de versehillende opgegeven namen te noteeren en daarbij een vraagteeken to plaatsen of alleen één der inlandsche namen, die den vrager het meest juist voorkomt. In hot laatste geval plaatst men er echter ook een vraagteeken voor.

Blijkt het den vrager, dat dezelfde plantensoort door de/,elfde inlanders nu eens met dezen dan weder met genen naam wordt aun-geduid, dan is het raadzaam om die namen niet te noteeren, maar op de etikettc slechts to schrijven : „zonder vasten inlandschen naamquot;, „inlandsche naam onzekerquot; of iets dergelijks.

Waar men door herhaald vragen zekerheid gekregen hooit, dat dezelfde plantenspecios door bijna alle inlanders dor onderzochte streek constant met dezelfde namen aangeduid wordt, verdient het aanbeveling daarvan op de etikettc speciaal melding te maken; bjjv. „in/. naam zeer constantquot;.

Het is vooral deze categorie van inlandscho namen, die voor praktijk en wetenschap veel waarde heeft.

Sommige boomen zijn aan de inlanders van geheel Java, behoudens kleine dialect-verschillen, onder oen en denzelfdon naam bekend ; bijv. Djati, s. j. en Djatè. md. (Tectona grandis Lixn. r.), F Hang, s. j. en Pèlang, md. {Acacia lencophloea Wii.i.d); Plasa, s, md. en Pldm j. (Butea frondosa llxis.); Waroe, ml. s.j. en Baroe, md. (Hibiscus spec); Sempoe, j., Sëmpoer, s. en Sotnpor, md. {Dillenia pentagyna Rxb). Bij cultnurboomen komt deze gelijkheid in naam veelvuldiger voor dan bij woudboomen. Voor doze laatste is het bijna regel, dat de naam in verschillende streken van Java verschillend is. Een paar voorbeelden mogen hier nog een plaats vinden. Bischofia javanica Bl. heet in West-Java GWo/i;, s. en in Midden-en Üost-Java CréWoeK-gan, j. of Gintoengan, j.

Artocarpüs Blumei Tbéc. heet in West-Java Tenreup, s. in Midden-Ja va Bëndd j, of Benda, j. en in Oost-Java Kokap, md.

— xn —

Rleinhovia hospita Korth. heet in West-Java Tanyleölb, s., in Midden-Java Këtimangd, j. of Këtimaha, j. of Timahdj. of Këtimcihti, j. in Oost-Java Mangar, md., terwijl liet gevlokte hout van dezen boom, omdat het gevlokt i.s, over gelicel Java evenals dat van andere soorten onder den naam Pèlèt, j. s. md. bekend is.

Er zijn echter ook gevallen, waarin hree tot geheel verschillende familiën behoorendc boomsoorten aan de inlanders van verschillende streken onder denzelfden naam hekend zijn. Dit blijkt o.a. uit de twee volgende voorbeelden:

l^u Commersonia echinata Forst, is een kleine boom met zoo eigenaardig slangvormig gekromde takken, dat de inlanders van sommige stroken, o.a. bij Palaboohan in de Zuid-Preanger, dezen daarom don naam Ki-óraj, s. (= slangen-boom) geven. Die naam beantwoordt in de Zuid-Preanger voor zoover ons bekend is aan geen enkele andere boomsoort. Nu is in Z. W. Bantën de naam Ki-öraj, s. wèl aan do inlanders bekend, maar geldt daar voor eeno geheel andere boomsoort n.1. voor Hibiscus grewiaefolius IIassk., terwijl Commersonia aldaar onder een anderen naam bekend is.

2° Myrica javmica Bl is een boom, welke in sommige streken (o.a. op het Idjèn-plateau in Banjoewangi) aan do inlanders geheel bij name onbekend is, niettegenstaande die soort daar op de hooge bergtoppen voorkomt. In enkele streken werden mij echter namen opgegeven; b.v. op don G. Praoe-Dièng Woeroe-kêtèk, j.; op don Gr. Mërbaboe Mangköhan, j. en op den G. Séndara PifjisanJ. Onder den laatsten naam is de boom o.a. aan bijna elk inlander der bergdorpen van den Sendara goed bekend. Op hot Midangan-go-bergte bjj Pringamba in de afd. Bandjarnögara dor ros. Banjoemas groeit evenwel eene boomsoort, n.1. Nauclea lanceolata Blume, welke aldaar aan de inlanders algemeen bekend is onder denzelfden naam Pitjisan, j. terwijl diezelfde Nauclea-soovt in diezelfde afdeeling op den Gr. Kapal, zoomede bij SoerdjS op den Gr. Praoe constant Pitjis, j. geheeten wordt. Deze Nauclea draagt in bijna geheel West-Java den vasten naam Angrit, s., terwijl in eenige streken van Midden-Java door ons o.a. nog de volgende namen genoteerd werden: Poen-doengan ?Bandéngan, j. en Klépoe-pasir, j.

De naam Pitjisan, j. beantwoordt dus in Banjoemas en Bagëlèn-Këdoe aan twee geheel verschillende boomsoorten, waarvan de eene tot de familie der Myricaceae, de andere tot die der Bubiaceae behoort.

Er is nog eene categorie van inlandsche namen, waarbij een groot aantal verschillende boomsoorten, van zeer verschillende familiën en geslachten een en denzelt'den inlandschen naam dragen, hetzij in verschillende, hetzij in dezelfde streken. Zulke namen hebben natuurlijk in do praktijk veelal slechts weinig waarde, omdat men meestal niet weten kan aan welken wetenschappelijken naam zulk een inl. naam beantwoordt. Tot dergelijke onzekere inl. namen behooren o. a. lirasan, j., Ki-mèong, s., Kidang, j., Sa pi. j.; enz.

Namen als deze kunnen echter locaal voor het opsporen van eene plantensoort soms toch nog eenig nut hebben. Het is dan echter vóór alles noodzakelijk, dat men nauwkeurig weet, dat de bewuste naam indertijd in dezelfde streek, waar men zelf onderzoekt, door een goed onderzoeker genoteerd is geworden.

Gevallen, waarin geen enkele, zelfs geen der „botanischquot; moest ontwikkelde inlanders der onderzochte streek een naam voor eene inheemsche plantensoort weet, zijn niet zoo zeldzaam als veelal gemeend wordt. Zelfs met enkele liooge woudboomen is dit op Java het geval. Hiervan heb ik mij op mijne verschillende reizen door dit eiland herhaaldelijk kunnen overtuigen. Als voorbeelden hiervan kunnen o. m. verschillende soorten van Sy tup locos, A (jape les (Vacciniuni), Eurya, Pittosporum, Diospyros en van andere woudboomen-geslachten genoemd worden.

Tot deze rubriek behooren vooral vele boomsoorten der hoog gelogen bosschen en dor bergtopwouden, zoomede eenigo meer zeldzame boomsoorten der lagere streken.

Hierbij moet echter vermeld worden, dat niet zelden dezelfde boomspecies, die in do eene streek van Java aan alle inlanders geheel bij name onbekend is, in eene andere streek onder een meer of minder vasten naam aan do meeste inlanders bekend is. Talrijke voorbeelden zou ik hiervoor kunnen aanvoeren. Slechts een paar mogen hier genoemd worden.

Gordonia excelsa Bl. is een fraaie, hooge boom, die aan de inlan-

— XIV —

ders van de Preanger bij name vrjj algemeen bekend is onder den naam Ki-mandjël, s. Diezelfde boomsoort nu is door mij onlangs op het Raoeng-Idjèn-geborgte in Bésoeki in de wouden aangetroffen, terwijl ddar geen enkel der dour mij ondervraagde inlanders („boom-kundigequot; Madoereezen) een naam voor die boomsoort wist.

Pisonia excel sa Bi,., de z. g. „vogel vangende boomquot;, welke in vele streken van Java voorkomt, is op de meeste plaatsen aan de inlanders goed bij name bekend en draagt dan o. m. de volgende, wel verschillend klinkende, docii in betoekenis gelijkluidende namen; Kqjoe-gëdang, j.; Kadjeng-pisany, j.; Ki-fjaoe, s.; Kadjoe-kedeuny, md.; Arès, j. — En toch vond ik die boomsoort ook op plaatsen, waar zelfs geen enkele inlandsche plantenkenner mij daarvoor een naam kon opgeven. Dit was bjjv. liet geval bij Pantjoer in de bergbosschen van Bësoeki en bjj Karangasëm in de djatibosschen van ürobogan (Samarang).

Horsfieldia aculeata Miq. is een zeer gemakkelijk herkenbare boom, die door mij zoowel in West-als Oost-Java aangetroffen is. In West-Java is die boom aan bijna elk goed bij name bekend, terwijl geen der mjj op liet Idjèn-plateau in Bësoeki vergezellende inlanders den naam er voor kon opgeven; en dit niettegenstaande deze boomsoort aldaar zeer algemeen voorkomt.

Reevesia Wallichi II. Br. is eene door mij in de Preanger gevonden, zeer zeldzame boomsoort, die aldaar aan geen enkel inlander bij name bekend is.

In sommige gevallen beantwoordt een inlandsche naam op Java uitsluitend aan één enkele boomspecies bjjv. Ki-hiang, s.; of Wêroe,j. {Albizzia procera Bth.) Rasamala, s., of Mala, s. {Altingia excelsa Nouoniia), Djati, j. s. (Tectona grandis L. 1^,\) In sommige gevallen geldt echter één enkele inlandsche naam voor 2 of meer soorten van een geslacht; ja er zijn gevallen, waarin zelfs één inlandsche naam aan een groot aantal (maar zelden aan alle) soorten van eene familie beantwoordt. Met andere woorden, soms zijn bet species-, soms geslacht- en soms min of meer familie-namen.

Zoo worden vele, maar niet alle, soorten van het geslacht Quercus door de inlanders aangeduid met deu naam Fasang, s. j. of Kasung,

mcü., waarbij dan nog voor enkele bijzonder kenmerkende soorten soms nog een tweede naam, een soort-naam, geplaatst wordt, bijv. Fasang-kajanj, s., Pasang-bödas, s., Pamng-beuretim, s., enz. Daarbij zijn dan echter, de bijgevoegde „soort-namenquot; meestal zeer onzeker en slechts van locale waarde.

Waar de inlandsche namen aan een nog omvangrijker, een nog abstracter begrip dan een geslacht (genus), namelijk min ot' meer aan eene familie (ordo) beantwoordt, daar hebben in do meeste gevallen do bijgevoegde inlandsche „soortnamenquot; nog minder waarde voor de praktijk, terwijl er dan veelal ook een groot aantal boomsoorten van andere familiën door de inlanders nog onder denzelfden inlandschen „familiequot; naam worden samengevat. Het laatste is niet te verwonderen, wanneer men er slechts op let, dat de botanici voor de classificatie der planten bijna uitsluitend op den bouw van bloem, vrucht en zaad letten, terwijl de inlander in vele gevallen vooral ook op eigenschappen lot, welke voor de wetenschappelijke classificatie van geen belang zijn: o. a. al of' niet voorkomen van luchtwortels, oen blauwgrijsachtig waas op de onderzijde der bladeren, enz.

Tot toelichting noft' de volgende voorbeelden.

1quot; In de Preanger beantwoordt de naam Kiara, s, aan een groot aantal soorten van het geslacht Ficus en wel aan de meeste soorten van het ondergeslacht Urosligma ; bijna alle reusachtige boomen met luchtwortels en vijgvruchten. Do verschillende soorten worden door de inlanders aangeduid door achtervoegsels als Kiara-yëde, s., Kiara-djing-kang, s., enz. Nu heet echter de Ficus (Urostigma) elastica L., niet zooals men zou mogen verwachten Kiara-karèt, s., maar eenvoudig Karèt, lt;♦., terwijl bovendien een zeer groot aantal i'Vcws-soorten (o. a. alle zonder luchtwortels) niet door Kiara, s , maar door geheel andere namen, bjjv. Köndang, s., Bisdrö, s., Hamèrang, s., worden aangeduid.

2quot; Ren veelvuldig op Java gekweekte boomvormige Anonacaea (Anona squamosa L.) wordt dooi' de inlanders van sommige streken als eon Nangka, s. ml. of Nünylca, j., beschouwd en Nangka-hlanda, s., Nangka-landd, genoemd, terwijl eenige soorten van het tot de fnmilie der Urticaceae (onderfamilie Artocarpeae) behoorende geslacht Artocarpus eveneens met den inlandschen „geslachtsnaamquot; Ndngka, ƒ. s. of Nangka, s., ml. aangeduid worden.

— XVI —

3^C Terwijl een groot aantal Eugenia-sooviamp;n (vooral van de sectie Jambosa) door don inlander met den „geslachtsnaamquot; Djamboe, s.j. aangeduid worden, rekenen zij ook een tot een geheel andere planten-familie behoorende boomsoort n.1. niet een Myrtacaea maar een Anacar-diacaea: Anacardium occidentale L. evoncens tot het „geslachtquot; Djam-boe,j. s. en noemen die boomsoort Djamhoe-monjèt, s, of Djamhoe-mete,j.

4° In de Preanger groeien een zeer groot aantal boomsoorten, welke de inlanders met den gemeenschappelijken „familiequot;-naam Hoeroe, s., aanduiden; b. v. Hoeroe-jxijónf/, s., Hoeroe-tèitja, s., Hoeroe-mèntèlc, s., Hoeroe-kbnèng, s., Hoeroe-hiris, s., Hoeroe-djanitri, s.. Hoeroe, s., alleen, enz. Nu behooren wel de meeste Hoeroe, s., genoemde boomen tot eenzelfde familie, n. 1. tot de Lauraceae, maar enkele behooren tot geheel andere familiën. Zoo worden o. a. de volgende tot andere familiën behooren boomen door inlanders veelal onder den familie-naam „Hoeroequot; samengevat: Elaeocarpus ohtusus Bij., Elaeocarpus dentatm Eeinw., Acer iaurinum Hassk. enkele Myristica-aoovtGn, enz. En zulks vooral om de blauwgrijsachtige kleur der bladonderzijde en eenige verdere overeenkomst in habitus met sommige „echtequot; Hooroe-soorten. Omgekeerd zijn er „echtequot; Hoeroe-aoorten, Lauraceae, welke door de inlanders door namen worden aangeduid, waarin men het woord „Hoeroequot; te vergeefs zoekt; zoo o. a. de volgende Lauraceae: Ki-lèmok s., Ki-pèdés, s., Ki-sèréh, s., Ki-amis, s., alle soorten der familie Lauraceae.

Hier zij nog aangestipt, dat het Midden- en Oost-Java gebruikelijke woord Woeroe, j., eene nog ruimer beteekenis heeft dan Hoeroe, s., en wel in dien zin, dat door de Javanan een nog grootor aantal niet tot de Lauraceae behoorende boomsoorten daartoe gerekend worden; o. a. enkele Sapindaceae Mijristicaceae, Fittosporaceae, Elaeocarpaceae, enz.

Alhoewel in den regel voor de praktijk en voor don handel in het bijzonder de kennis der inlandsche namen boven die der la-tijnsche namen sneller en beter tot het doel voort dan gene.

Het volgende voorbeeld moge dit ophelderen.

Lagerstroemia speciosa Pers. {L. Flos-lieginae Koxii.) is een naam, die aan alle technische boschambtenaren zoowel in Britsch-Indië als op Java, bekend is. Mot behulp van dien naam zal het mogelijk zijn

— XVII —

zicli bjj dio ambtenaren inlichtingen omtrent iioutprijzen, groeiplaats, enz. dier boomsoort te verschaffen, terwijl zulks bij gebruik fier inlandsche namen alleen, groote bezwaren zou opleveren; want do inlandsehe namen dezer soort verschillen niet alleen in Britsch-Indië en Java, maar ook zoodanig voor West-en Oost-Java, dat het allicht mogelijk zou zijn, dat ten onrechte op het ontbreken dor gevraagde boomsoort zou geconcludeerd worden. Immers de inlandsche namen voor deze soort zijn n.1. in West-Ja va Boenyoer, s.; in Midden- en een deel van Oost-Java Woengoe,]. en in Bösoeki in Oost-Java: Këtaw/i, md.; terwijl die van Britsch-Indië (volgens Gamble) zijn: Jarul, Ajhar, liolashari, Ghalla, Adamboe, Ta man, Mota-bondara, Kamaung, Pymma, Murute, enz. — alle inlandsche namen voor een en dczeltde boomsoort.

In het algemeen heeft echter eene nauwkeurige kennis dor inlandsche plantennamen niet alleen voor de praktijk, maar ook voor de wetenschap zeer hooge waarde. Want door de kennis daarvan is men in staat gesteld om zich oene bepaalde plantensoort in korten tijd door de tusschenkomst van inlanders te verschaffen; terwijl het opsporen dicrzelfde soort in tropische bosschen, die niet zelden uit 800—400 boomsoorten bestaan, zonder de kennis van den in-landschen naam in vele gevallen uiterst kostbaar en tijdroovend zou zijn; ja soms zelfs praktisch onuitvoerbaar zou blijken.

Uit ervaring, kan ik hiervoor hot volgende voorbeeld aanvoeren. Langen tijd had ik te vergeefs gezocht naar eene zeldzame boomsoort, welke door Blumé in West-Java gevonden was en daar volgens hom Hiroeng, s. zou heeten. Door nu in verschillende streken van de Preanger aan de inlanders te vragen of er daar ook een boom Hiroen/j, s. genaamd, aan hen bekend was, slaagde ik er eindelijk in door de voorlichting van de inlanders om van diezelfde boomsoort Nyssa sessiliflora Hook. k. eenige volwassen exemplaren te vinden. Zonder dien inlandschen naam was mij hoogstwaarschijnlijk die boom nog onbekend gebleven, aangezien hij in blad, stam, kroon, schors en takken opvallend op talrijke andere javaansehe boomen geljjkt en daarbij betrekkelijk zeldzaam is.

Een groot voordcel van de meeste inlandsche namen boven de

— XVIII —

latijnsche ligf; daarin, dat zij niet veranderen, terwijl dit tengevolge van don voortgang der studie van de rangschikking der planten voor de wetenschappelijke namen dikwjjls wel het geval is. Welke houtsoort men bijv. bedoelt met Rasamala, s. kan in West-Java niet twijfelachtig zijn, aangezien daar (1) slechts écne enkele boomsoort is, die aan de inlanders steeds onder dien naam bekend is geweest en wel onder dienzelfden naam bekend zal blijven, terwijl in den loop der tijden de latijnsche naam veranderd is. Vroeger bijv. in de Flora van Miquel heette de boom Liquidambar Altingiana Blume, terwijl thans, o.a. in Hooker Flora of British India die soort Altingia excels» Noroniia heet.

De boomsoort, die aan bijna elk inlander in Midden-Java onder den on veranderlijken naam Pilang, j. bekend is, is door de botanici in den loop der tijden onder oen groot aantal namen beschreven bijv. als Mimosa alba Rottl.; Mimosa leucophloea Roxis.; Acacia arcuata Décaisne; Acacia alba Willd. En thans heet die boom bijv. in Hookeii Fl. Br. Ind.: Acacia leucophloea Willd.

Resumeerende blijkt dus:

1° de inlandsche plantennamen op Java hebben in vele gevallen zeer groote waarde; evenwel moet men om teleurstellingen en vergissingen in het gebruik te vermijden, daarbij de grootste voorzichtigheid (zie boven onder Pifjisan, j.) in acht nemen en er daarbij in de allereerste plaats op letten, voor welke streek van Java, zoomede door ivien de naam geldig verklaard is.

2° de niet-botanicus kan zeer veel bijdragen om orde te scheppen in de bestaande verwarring der inlandsche namen in Indië en wel door aan 's Lands Plantentuin te Buitenzorg of 's Rijks Herbarium te Leiden herbarium (vooral bloem- en vruchtdragende takken) op te zenden, waarbij zich eene etikette bevindt met den nauwkeurig (zoo mogelijk met javaansche letters) geschreven inland-schen naam.

(1) Door A. 6. Vorderman werd onlangs aan 's Lands Plantentuin ta Buitenzorg van Madoera herbarium van een plant toegezonden, die aldaar Rasamala, md. zou heeten en die mij bleek een Ficus soort te zijn.

— XIX —

Aanvulmno en verbetering van het uier gepubliceerde over

inlandsciie namen en over het gebruik van het 1iout.

Ten dienste van de beheerders van landbouwondernemingen en van ambtenaren, die dikwijls in de gelegenheid zijn om door gebruik van locaal voorkomende houtsoorten vele uitgaven te besparen zijn hier gegevens vermeld betreffende do geschiktheid van het hout voor huishouw, meubels, enz.

Ook deze gegevens zijn niet vermengd met do daarover in andere werken gepubliceerde gegevens, zelfs niet met die van het in vele opzichten uitnemende werk over de „Houtsoorten van Nederlandscb Oost-Indiëquot; van den Directeur van het Koloniaal Museum te Haarlem, den lieer F. W. van Eeden.

Dit is doov mij gedaan, niet uit geringschatting van de waarde der daarin bevatte mededeelingen, maar uitsluitend om ook in dit opzicht mij in deze publicatie uitsluitend te houden aan datgene, wat mij persoonlijk in loco door kundige inlanders en ervaren europeanen is medegedeeld geworden of wat mij door eigen ervaring juist is gebleken betreffend do groote duurzaamheid van deze of de geringe duurzaamheid van gene soort.

Dit gedeelte van het werk vercischt de meeste verbeteringen en aanvullingen.

Toch heb ik gemeend do gegevens betreffende het gebruik van het hout, hoe beknopt ook, niet te mogen weglaten.

Uitvoeriger en naar ik hoop beter gegevens zal de lezer later vinden in de bovengeciteerde „Bijdragen tot de konnis der boomsoorten van Java.quot;

Het hier gepubliceerde draagt slechts een voorloopig karakter en moet als een handleiding beschouwd worden om te komen tot de kennis der inlandsche namen en het gebruik van de javaansche hoornen; zoomede als een gids om zich met of zonder de hulp van mijn „sleutel tot de familiën en geslachten der woudboomen van Javaquot; terecht te kunnen vindon in de Bijdragen tot de kennis der boomsoorten van Java van K. en V.; bij welk boek door het gemis van determinatie-sleutels het opzoeken van een boomsoort niet zelden moeilijkheden kan opleveren.

— XX —

Do door voortgezet onderzoek en door kritiek noodig gebleken aanvullingen en verbeteringen zullen zoodanig gedrukt worden, dat men die „aanvullingenquot; telkens op de wit gelaten ruimte onder elk nummer of onder elke familie kan opplakken.

Hot papier dier „aanvullingenquot; zal daarom slechts aan ééne zijde en met zeer kleine letters gedrukt worden. Hierdoor wordt naar ik meen do bruikbaarheid van hot boek verhoogd. Zulks temeer, aangezien de uitgevers, de Heercn Kolff amp; Co., deze „aanvullingenquot; tegen zoor lagen prijs beschikbaar zullen stellen.

Nog zij hot mij vergund hier oen woord van harteljjken dank uittespreken aan allen, die mij bij mijn onderzoek hulp verleend hebben; inzonderheid aan velen mijner collega's, aan vele ambtenaren van Binnenlandsch Bestuur en aan talrijke beheerders van particuliere landbouwondernemingen in Java's binnenlanden.

En ten slotte zij hier de wensch geuit, dat de gebruiken van dit „Plantkundig woordenboekquot; evenveel nut moge hebben als ik er moeite en tijd aan besteed heb.

«

Buitenzorg, 20 April 1894. S. H. Koorduks.

inhoud.

Eladz.

De boomen van Java geiianösciiikt volgens de natuurlijke familiën ... ................1

Index der familièn............139

Index dek latijnsche namen........ . 141

Index der inlandscue en iiollandsche namen . . . . 151

Errata ...............................

Addenda ..............................—

.......Mii ■ • • •

DE BOOMEN VAN JAVA GERANGSCHIKT VOLGENS ÜE NATUURLIJKE FAMILIËN.

(I )iTji/RN.—MAONOI,.)

1* DILIENI ACEAE. (1)

1. WOKUIA Roxb.

Wormia spec. _ Ki-sègèl, s. in geheel West-Java. — Drègèl, a. bij Tjilatjap in Banjoemas.— Beide vaste namen. Alleen in Midden- en West-Java.

Hout bruikbaar voor huisbouw.

2. niLLENlA Linn.

Dillenia spec. A. — Sëmpoe,].; Soinphr, md.; Sómpoer, s.

Dillenia spec. B. — Shnpoer-hatoe, s.; Sémpner-tjai, s. — In Pê-kalongan soms Sëmpoe, Tjandiroeboeh in Samarang Simp/)/, j. — 10e inadoereesche naam Sèmpbl, md. wordt aan een andere boomsoort gegeven.

Dillenia spec. C. — Djoenti, j. s. bij Tóiuo in Soemëdang (Prean-ger) en bij Margasari in Tëgal.

Hout van deze 3 soorten zeer hard; hoogst zelden voor huisbouw gebezigd. Wellicht bruikbaar voor pakkisten.

3* MA GNOL 1 ACEA E.

3. TALAUMA Juss.

Talauma spec. dlv. _ TjëmpSU-giïndF,, j. in Midden-lava.

'Ijempakd-kêmbany, j. in Banjoewangi. -—Nóna-feifweiou/,

(1) De vet gedrukte nummers vóór de namen der geslachten en familien z\jn gewone volgnummers.

(Magnouackae) — 2 — (4 —♦»)

s. in Zuid-JJjampang (i'reanger). — lu sommige streken van Java de inl. naam onbekend.

Hout onbruikbaar.

4. 911(11 EM A LINN.

Michelia spec. div. — Manglit, s.; TJënipaka, s.; Tjémpnl'a-leuiceuny, 8.; Many li, j.; Tjëmpaka-djai, j.; TJmpö-kbh-manylèh, nul.; Kémpheuny, md.; Manylèh, md.; Kèmpheuny-tjheuèh, md.; Kajoe-këmbany, j.; Kadjoe-kempheuny, md.; Resiki, j.; Kaïitil-alas, j. (Kantil-wiïnd, j.) — Soms ook Baros, j.; bij voorbeeld op den Qoenoeng Wilis in Madioon.

Hout van al deze soorten bijzonder duurzaam sterk en iraai; en soms in zeer groote afmetingen te krijgen. Voor huishouw en meubels zeer gezocht.

ft. MANflUKTIA Br..

Manglietia spec. — Baros, s. j. — Dikwijls ook Manglit, s. — In Midden-Java niet zelden zonder inlandschen naam; daar soms tot Woeroe, j. gerekend.

Hout bijzonder duurzaam en li aai en in groote afmetingen te krijgen. In West-Java voor huishouw en meubels gezocht, In Midden-Java de deugdzame eigen-schappen weinig bekend.

«. CULTtlKBOOMEUl!

Michelia spec- A. — Tjénipamp;kd-poetih, ].; Tjëwpaicah-phtèh, md.;

Tjëmpaka-bödas, s. — In Banjoewangi Pëtjaripoetih,]. —

Hout als soort 13,

Michelia spec. B. — Tjëmpaka, s. ml.; Tjempaka-koening, s.; Pë-tjari-koening, j. of Lbtjari, J. in Baujoewangi; Kantil,]. in Samarang. Këmpheung-kheunhing, md. bij Soembêr-waroe in Bësoeki.

Hout voor pakkisten bruikbaar, doch zelden gekapt aangezien de bloemen zeer gezocht zijn.

— 3 — (Anonachae)

7* A N ON A CE A E.

STELECIIOCARPUS J!l.

Stelechocarpus spec. — Boerahdl, s.; Kepél, j. in Midden-Java.

De naam Kcpel, j. beantwoordt in Zuid-Wcst.-Bësooki bij Poeger aan Cynometra ramiflora L. Hout misschien bruikbaar voor pakkisten.

CAMi\fa JJi,.

Cananga spec. — Kananga, s.; Kenangah, md.; KénangH, j. — Wdngna, j. in Banjoewangi. — Sëkra, j. of Khnhang, of bij Paré in Këdiri. — Bij Tjilatjap: Kadjeng-schar, j. Hout voor pakkisten.

IMMiYAI/nilA IU.. (Guattaria).

Polyalthia spec. div. _ Kalak, md. J. - Meestal nog met een „Hoorf-naam er achter; b. v.: Kalak-habal,j. ■ lialak-gëdang, j. in Banjoewangi; Kalak-prit, j. en Kalak-koenjit, J. bij Tjilatjap.

Hout van onkole soorten voor pakkisten inisscliien bruikbaar.

SACCOPETAUJiH Benn.

Saccopetalum spec. _ Djanglht, j. - Determinatie nog onzeker.

Hout voor lansstelen gezocht; niet in groote almetingen te krijgen.

A\0\A(i;\E spec. div. — öf geheel zonder inlandschen naam;

of Kalak, j. md. of door zeer locale en onvaste namen aangeduid ; b. v.; Ki-saoehoen, s. en ? Ki-pëdos, s. bjj Palaboehan in Zuid-Preanger; Noemt', md. bij Pantjoer in de bergstreken van Besoeki. — Die namen gelden nu eens voor één, dan weer voor meer soorten van dezelfde of verschillende geslachten.

C E ET UI I11 It 00M E .\ :

Anona L.

Hout van alle 3 soorten onbruikbaar.

(Anon.—Capp.—Bixac.) — 4 — (13—15)

Anona spec. A. _ A anf/ka-lnnda, j.; Nlinykd-landi, j.; Nangka-blanda, s.; Swirstvnk, ml. (in enkele kustplaatsen); Zuurzak, holl.

Anona spec. B--Sirikaju, j.; Srikaja, j.; Sirikaja, ml. — In

N. O. Bësoeki Sarkadjeuh, nul.

Anona spec. C. — Mloewa j.; Nona, s.; Boewah-nöna, s.; Moelwd, j.

Cananga spec.— Waarschijnlijk slechts een variëteit met sterkriekende bloemen van de bovenvermelde Cananga-movt.

Hout voor pakkisten; maar bloemen zeer gezocht en daarom moeilijk to krijgen.

13* CA V PA Hl DA CEAE.

i:t. ('AIMMUIS liiNN. (Niehuhria).

Hout van beide soorten onbruikbaar.

Capparis spec. div. — Klèdoeng, J.; Klèthoeny md.

Capparis spec. — Kentjoeran, j. in Poegër (Bësoeki).

14. («ATA EVA Linn.

Crataeva spec. Baroendaj, s. in Zuid-Preanger bij Palaboehan. Hout misschien voor pakkisten bruikbaar.

15* BIX A CEAE.

15. SCmOPIA Schreb.

Scolopla spec. — iMeestal zonder inl. zonder naam; soms wel eens

(15—1ft — 5 __ (Bixacbae)

? Roekem, j. s. genoemd. Bjj ïjilatjap: ? Kémandèn, j. Hout onbruikbaar.

1«. FLACOURTIA Comm.

Placouirta spec. 1 v. 2 — Roelcém, j. s. md; Koepa-landnk, s.

of Kbpb-landak, s. in enkele streken van don Preanger.

Hout veel voor rijststampers gebezigd; zeer hard; rnaar in kleine afmetingen.

Flacourtia spec.—■ Sar a dan, j. in Oost-Madioen; Bnghh, j. in Midden-Samartog. Locaal vaste uamen.

Hout onbruikbaar.

Bennetia Miq. ; Xylosma Porst en Bergsmia Bii.: Inlandsche namen onbekend.

17. PW Min Reinw. .

Pangium spec. — Pitjoeng,, s. de boom en Kloewak, s. de vruchten en zaden — Poefjoeng, j. in Midden-Java de boom en Kloewak, j, de zaden en vruchten. — Pak'êm, j. de boom en Klouwëg, j. de zaden en vruchten in Banjoewangi.

Hout voor pakkisten bruikbaar; doch niet uitgeloogd vergiftig.

18. TA RA K TOGEIV OS Hassk.

Taraktogenos spec. — Kandar-loetoeng, s. of Ki-loetoeng, s. in Zuid-Preanger en Zuid-Bantën.

Hout misschien voor pakkisten bruikbaar.

1«. CULTUURBOOMS:

Plaeourtia spec. — Lobi-lobi, ml. in de Kota-Batavia.

Hout onbruikbaar.

Bixa spec. — Kèsoemba-kling, j.; Ke-oentba, j.; Glinggèm, j.; Kesoemba-kling, ml. — In Banjoewangi Gëloegaj, of Gloega,]. Hout onbruikbaar.

2*

(PiTTOSP.—POL.—HYP.)

20* PITTOSPORACEAK.

30. PITTOSPOItin Banks.

Fittosporum spec. — Ki-hondjè, s. — In Midden- en Oost-Java ot' zonder inl. naam óf'met zeer locale namen. Veelal door de inlanders met andere boomsoorten verward. Op den G. Sëndara in Bagëlèn en bij PringSmbS. in Banjoemas 'Jjómbranynn, j., een naam, die dezelfde beteokenis heeft als Ki-höndjè, s. daar Tjómhrang gelijk is aan Höndjè.

Hout misschien voor pakkisten biuikbaar

Fittosporum spec. — ? Kalang-manffkheuh, md. bij Pantjoer in de afd. Panaroekan van Bësoeki.

Hout onbruikbaar.

21* POLYfi ALACEAE.

31. XAXTIIOPHYlilillJI Rxii.

Xanthophyllum spec. 1 v. 2 — Ki-iïndby, s — In Midden- en Oost-Java de inl. namen zeer onzeker of zeer locaal.

Hout misschien voor pakkisten bruikbaar.

22* HYPER IC ACE AE.

33. CRATOXILON Bl. (Tridesmis).

Cratoxylon spec. A. — Marlt;'mg, j. of Marbn, j. in Banjoemas.

— In Samarang inl. naam onbekend. — Rëmoeng-boetoen, s. bjj Palaboelian in Zuid-Preanger. — Bij

(33—24) _ 7 — (HYPERIO.—GrUTTiF.)

Tjilatjap in Zuid-Banjoemas Ampet, j.; deze naam zeer locaal.

Hout bruikbaar voor huishouw.

Cratoxylon spec. — Ki-reméng, s. of' Haremeng, s. In Midden-

Java echter meestal door de inlanders met andere boomsoorten verward; en de namen zeer locaal. — .Hij Pingitmba in Oost-Banjoemas evenals de vorige soort Maróng, j.

Hout rnisschion bruikbaar voor pakkisten.

23 * G U T TIF E R A E.

33. OARCLMA Lixn.

Mout, van de grootste dezer soorten misschien voor pakkisten of huishouw bruikbaar.

Garcinia spec. A. — Tjeuri, s.; soms ook? Ki-tjeuri, s.; constant in geheel quot;West-Java. In vele streken van Midden-Java (Samarang, Banjoemas) Kemëdjing, j. — In Ban-joewangi: Wadoeny, j. — In sommige deelen van Mid-den-Java zonder inl. naam.

Garcinia spec B. — Mavggoc, s.; Manggis, j.; Manggistan, ml.

Garcinia spec. C. — Moendoe, j. Moendoe s., in Midden- en West-Java. — Moender, j. in Banjoewangi. — GUdóg-panto, s. in Preanger en Banten.

Garcinia spec. div. — Manjgoe-leuweung, s.; Gleddg-panfó, s.

•gt;4, OCHROCAKPU8 ï hou ars (Cali/saccion).

Ochrocarpus spec.— Kapoer an tjak of Njamploeng-lalci, bg. (?j.) aan Zuid-kust Banjoewangi.

flout? duurzaam,

(Güttifkrae)

35. CALOFIIYLLUM Linn.

Calophyllum spec. A. — Njamploeny, s. j.; vasto aan de meeste inlanders bekende naam. — Kapoerantjak, j. bij Tjilatjap in Zuid-Banjoemas.

Hout bijzonder duurzaam; zeer fraai; voor huis-en scheeps-bouw en meubels; wel in zware, maar niet in lange afmetingen te krijgen.

Calophyllum spec, B, — Bij Tjilatjap Tjengal, j.; weinig verspreide en slechts aan enkele inlanders bekende soort. — Inl. naam locaal, elders voor andere boomsoorten geldend.

Hout locaal voor huishouw om duurzaamheid geroemd.

Calophyllum spec. C — Bij Tjilatjap Slalri, j. — Locaal vaste naam. Elders door mij niet gevonden.

Hout locaal om de duurzaamheid voor huishouw geroemd.

Calophyllum spec- D. — ? Sótri j. bjj Kedoengdjati in Samarang. Naam zeer locaal.

Hout ? duurzaam

Calophyllum spec. div. — Do berg bewonende soorten meestal zonder inl. naam ot' mot vaak wisseloude zeer locale namen. Een der het strand bewonende soorten bij Palaboehan in Zuid-Preanger: Kapoeranljang, s. Hout ? onbruikbaar,

3«. CULTUURBOOMEIV:

MESUA Linn.

Mesua spec. — Ndgasari, j.; Nagasari, s. ml. — In sommige stroken hebben een paar Eugenia- soorten ook dezen naam.

Hout onbruikbaar; byzonder hard.

(Terxstroemiaceae)

21* T E11N S T R 0 E M IA C E A E.

TERXSTHOEMIA Linn.

Ternstroemia spec 2 v. ? 3. — Inl. namen óf weinig bekend en zeer locaal óf geheel onbekend; ecliter van één soort bij Pantjoer in Bcsoeki de inl. naam zeer vast, namelijk: Ncutgpënangan, nul.

Hout voor pakkisten bruikbaar.

ËURYA Tiiunü.

Hout van al do javaansche soorten onbruikbaar.

Eurya spec. div. — lid. namen óf alleen van zeer locale óf geheel zonder waarde. Deze soorten door de inlanders vaak met andere species verward. — Op G. SéndarPi in Ködoe en bij Pringtunba in Oost-Banjoemas: Sudan, j.

AIMNAMHIA Jack.

Adinandra spec. — lal. namen óf onbekend óf zeer locaal en onbetrouwbaar.

Hout voor pakkisten misschien bruikbaar.

SAURAUJA Willd.

Hout onbruikbaar.

Saurauja spec. div. — In West-Java worden alle soorten constant Ki-lèhó, s. genoemd; daarbij komt dan veelal een soorts-naara achter liet woord; bijv. Ki-lèhö-biulalc, s.; Ki-lèhó-heureum, s.; Ki-lèho-boeloe, s.—In bijna geheel Midden-Java zijn enkele dor meer algemeen voorkomende soorten aan de inlanders onder den naam Oemhël-oeinhëlan, j. bekend; terwijl de zeldzamere soorten daar meestal óf zeer locale of in het geheel geen inl. namen bobben.—-In enkele doelen van Midden-Javazijn voor één of meer SawraM/a-soorten o. m. een der volgende namen in gebruik: Tjoeivoet, j. in de bergstreken van Oost-Madioen. — In Oost-Java bij Pantjoer (in Bësoeki)

(Ternstroemiaceae) — 10 — (.'{O—:{.))

licot eon der soorten Bualoe, md. terwijl daar een paar andere soorten aan de inlanders niet bij name bekend zijn.

tl. PYREMUIA lir,.

Pyrenaria spec. 2. — Zonder inl. naam; zoowel in West- als in Midden-Java.

Mout onbruikbaar.

Vi. SOIIMA Hein w.

Duurzaam bouwtiout.

Schima spec. {Schirna Nor on hue Reixw.) — Poespa, s. — Een paar variëteiten worden in enkele streken van de Preanger nog als volgt aangeduid: Poespa-beureum, s.; Poespa-bódas, s.; Poespa-mèrang, s.

t:i. (gt;()IMI(gt;.\IA Ellis (Polyspora).

Gordonia spec. (G. excelsa, Blüme et G. integerrima T. et li.)

— In Oost-Java bij Pantjoer (Bësoeki) aan de inlanders geheel onbekend. In West-Java soms mot Poespa, s. verward; soms door een afzonderlijken localen naam aangeduid; bijv.: Hoeroe-lcemamljrl, s, of Ki-mavdjel, s. bij Takóka in Djampang- wètan (Preanger).

Duurzaam? bouwhout.

Jl. €AM£MiIA Linn. (Calpandria)

Camellia spec. — Zonder inl. naam op de mij bekende standplaatsen in de Preanger.

Hout onbruikbaar.

»5. CULTUURBOOJIEK:

Camellia (Theo) spec. — Tèh, s j. — Do Assam-thee-boom.

Hout alleen voor wandelstokken bruikbaar.

(:{«—rt(») — 11 — (Dip'l'eroc.—Malvao.)

30* DIFTEROCAR PA CE A E.

Al dnze soorten met hout, dat voor pukkiston en misschien ook voor huishouw bruikbaar is.

30. IHIMEIKM AIMM s ]Jr,.

Dipterocarpus spec. div. — Plctlar, j.; Klalar, j. Palahlar, s.in West- eji Midden-Java. — In Z. W. Banton soms Parahlar, s.; doch meestal Palahlar, s. — Op den G. Moeria in Djapaifi : ? Dennfilo, J.

3?. VATKA Linn.

Vatica spec. — 'Ijëngal, s. in Z. W. Bantën bij Tjëinara; zeer locale naam. Elders andere boomen zóó genoemd.

.•«8. DOOM Thw.

Doona spec. — Lil. naam en boom op Java mij nog niet bekend.

39* MALVACEAE.

»». HIBI8CUN Linn.

L)e Waroe, waarvan de schors bij voorkeur voor touwsla-gerij gebezigd wordt, heeft bijzonder deugdzaam hout dat o. a. voor geweerladen bruikbaar is, doch niet in groote afmetingen te krijgen; de soort A levert verder bruikbaar klein bouwhout; doch het hout van de beide andere soorten is onbruikbaar.

Hibiscus spec. div. (met uitzondering van 2 soorten) Waroe, j. s. o\' Beuroeh, ind., waarbij] dan voor twee der soorten een soortsnaam komt, die locaal nogal varieert. Voor de derde soort: de Waroe, waarvan vooral touw gemaakt wordt, is veelal alleen het woord Waroe in gebruik. Deze laatste soort heet in Midden-Java vaak Waroe-lenyis, j.; in Bösoeki Beuroe-köpé, md.; bij ïjilatjap Waroe-lenga j. en bij Pringamba in Oust-Java Waroe-

(Malvaceae) — 12 — (.•{(gt;—43)

rangkang, j. — De andere soorten worden dikwijls met een der hieronder volgende namen aangeduid:

Hibiscus spec. A.— Warne-goenoeng, j.; Waroe-pajoeng, j. of Waroe-sdngsóng, j. in Samarang, Pëkalongan, enz. — Ti soek, j. of Tisnelc-tëmbaga, a. in do geheele Preanger, — Bij Pringamba in Oost-Java: Waroe-dëjmboet, j. In Bantgn Tèsnek, s.

Hibiscus spec. B. — Waroe-gömbóng, j. cn Waróe-kópèh, j. in Midden-,lava; soms ook wel eens? Waroe-lëngif, In Oost-Java Benroe-kheutjheu, md. — Misschien belioort liiertoe Waroe-rangkang, J. van Tjilatjap.

Hibiscus spec. C. — Ki-óroj, s. in Z. W. Bantën bij Tjëmara.

Met dozen naam in de Preanger een andere boomsoort aangeduid. — In Midden-Java meestal zonder inl. naam ; bij Pringamba in Oost -Banjoemas Waroe-gëii, j.

40. TIIESPESIA Corr.

Thespesia spec. — Waroe-lól, j. in Banjoewangi. — In Bantën nu eens met Hernandia sonora L verward, dan weer bij name geheel onbekend. — Soms bijv. bij Tjilatjap evenals oen der Hibiscus-soorten IP arne-laoet, a. genoemd.

41. ItOMBAX Link.

Bombax spec. 2—Dang deur, s.; Randoe-agoetig, j.; Randoe-leuweung, s.; Dangdeur-leuwemg, s.; l-tandoe-alas, j.; liandoe-wand, j. — Een dozer namen aan de meeste inlanders bekend en alle zeer constant.

Hout voor pakkisten; in reusachtige afmetingen tu krijger.

43. D1JBI0 Linn. ?

Durio spec. — Doerèn, j. s.; Kndoe, s. in de Preanger; Doerian, ml. in Batavia. — In Banjoewangi heet een geheel andere boomsoort constant Kadoe, j. of Kedoe, j. (zie hieronder Sideroxylon).

Hout bruikbaar voor huishouw, mits uitgeloogd.

(43—45) — 13 — (Malvac.—Stercül.)

4;(. \EKS1A Bl.

Neesia spec, — Bënyang, s. — Zeei' constante naam.

Hout voor pakkisten.

U. (II/nil{IUMMIK.\;

Hibiscus spec. — Këmbang-spatoe, s. j. ml. — Meestal sleclits een lieester; zeidon een boomheester.

Hout onbruikbaar.

45* STEK CULT A CE A E.

45. smUTMA Bl.

Hout van al deze soorten voor pakkisten. Vaak in zeer grootc afmetingen te krijgen.

Sterculia spec. A. — Kepoelt, j.; Këpbh, j. s. in geheel Java aan bijna elk inlander bekend. — In Bösoeki: Kloempang, md.

Sterculia spec. B. _ Woenoeny, j.; Moenoeng, j.; Wining, j. Bijna geheel Midden- en Oost-Java; — Binèng, md. in Bësoeki. — bivóng, s. of Beurih, s. bij Palaboohan in Zuid-Preanger; — Töngtölbk, s. bij Soemëdang in Oost-Preanger. — De Namen Woenoeng^y, on Wining, j. zijn het meest algemeen. — De vruchten, soms ook de boom zelf, heeten in Midden-Java o. a. in Banjoemas en Sania-rang: Sriwil, j. of Sriwil-iwil-iwil, j. — Niet zelden met Winöng, j. (Tetmmeles) verward.

Sterculia speo. C. — Antap j.; II an tap, s.; Tjhëphoeh, md. — In Banjoewangi echter Tales, j. of Talesan, j. goheeten, even als elders in vele streken van Java een Colocasiu soort.

Sterculia spec. D— Hantap-heulang, s. in Preanger. — DMc, j.

bij Soebah in Pökalongan. — Kalong, j. of Kalongan,

(Stercüliaceae)

j., evenals dc volfgt;^-oii(lo soort, in bijna geheel Oost- en Midden-Java.

Sterculia spec. E. — lui. namen veelal als de vorige; niet zelden geheel onbekend ot' zeer locaal. In Banton op don 0. Poelasari: ïlantap-dapoeng, s. of alleen Hantap, s. genoemd. In Zuid Bësoeki evenals soort D constant Kalong j. geheeten.

Do meeste verschillende soorten van Sterculia zijn bij de inlanders onder geheel verschillende namen bekend. Een drietal soorten (C, D, E) worden met een gemeen-sohappelijken naam Hantap, s. aangeduid; daarbij komt dan een soortsnaam, die veelal locaal varieert b. v. Huntap-heulamj, s.; Jlantap-dapoeny, s. — Volgens Dr. Boorsma zijn de zaden van een ot'meer dezer Sterculia-soorten in den inlandschen medieijnluindel als zoete Pi ana-djiivd-[ntten bekend, terwijl do bittere (? echte) FrUna-djiivd, j. de vruchten van Euchresta Ilorsfieldii Benn. zijn.

4lt;gt;. TARRIETIA Bl.

Tarrietia spec. 1. v. 2.— Galoempit, s.; Ki-mèöny, s.; ot Ki-mafjan, s. bij Palaboehan aan Zuidkust Preanger. Namen zeer locaal en van weinig waarde. Elders op Java vooral een Terminal)a soort Galoempit, j. of Kloempif, j. geheeten. In Z. W. Bantën bij Tjömara: Ki-mèimg, s. of' Ki-pölèng, s.

Hout voor pakkisten.

47. HERITIEKA Au

Heritiera spec. — Balang-pasir, j. bij Poegër in Zuid-Bësoeki.

— Bij Tjilatjap in Baujoeiuas en in Z. W. Banton soms Doengoen, s. j. geheeten; daar echter evenals elders veelal aan de inlanders weinig bekend en met andere soorten verward. In Zuid-Preanger soms Tjerlang-laoet, s. geheeten.

Hout voor pakkisten.

(Steuculiackae)

48. TiyrKAIHA Brown. — Inl. uaain en boom uan mij nog onbekend. Zeer zeldzame boom.

40. IM'UVKM A BROWN.

Reevesia speo. — Jul. naam op do eeuige mij bekende groeiplaats bjj Tjigènteng in het distr. Tjisondari (Pro-anger) onbekend.

00. Klil'ilMIOViA Linn.

Kleinhovia spec. — TimahH, J.; Ketimdhd, j.; KelitnuiigS, j.;

Timftngd, j.; — Kétimahu, s. j. in Preanger en Westelijk deel van Midden-Java. — Tanylculó, s.; of TangHlc, s. in Z. W. Bantöu en Zuid-Preanger, — Kelim a, j. bij l'oegër in Zuid-Bësoeki. — Manf/ar, md. in West-Besoeki. — I let gevlekte bout van dezen boom heet, evenals dat van enkele andere boomsoorten Peléf, j. s. md.

Hout voor pakkisten en wellicht ook voor snijwerk. Het gevlekte hout buitengewoon gezocht voor kris-scheden en lansstelen.

öl. PTEROSPKinim Schreb.

Pterospermum spec. A. en B. ? _ JJajoer, s. j. constant in geheel West-Java; zoomede in de residentiën Bë-soeki en PrSbalingga.— Badjoer, md. in Bösoeki. — Walavy, j.; of Wadang, j. in Madioeu, Dja-para en Samarang — Wajoe, j. in Zuid-Banjoe-mas en Pëkalongan. — O]) den G. Galoenggoeng in de Preanger Tjajoer, s.

Hout duurzaam en sterk, in lange afmetingen en in nogal groote hoeveelheden te krijgen.

Pterospermum spec. C. — Tjërlang, s. constant in geheel West-Java. — Baking, J. of Wnlang, in Samarang on

De in Natuurk. Tijdschr. v. Ned. Indië 1. c. genoemde Sterculiaceae-ga-slachten Helicteres en Ahroma zijn op .lava alleen door heesters of kleine boomheesters vertegenwoordigd.

Zuid-Bësoeki Ook wel eens Wadang, j. ge-liecten; b. v. in Samarang.

Hout duurxaam; doch zeldfin in voldoende afmetingen.

53. MEL0C11IA Linn. (Visenia).

Melochia spec. — Bintinoe, s. in geiieel West-Java constant.

— Sënoe, j. in geheel Midden-Java en Wisnoe, j. in geheel Besoeki. — Bisnuh, md. in Panaroekan (Besoeki). Hout onbruikbaar.

53. COMMEKSOMA Forst.

Commersonia spec. — Ki-óraj s. bij Takoka en Palaboean in de Preanger. — Ki-tjamüi, s. of Handèóny, s. in Z. W. Bantën bij Tjëmara. — In Banjoemas en Pë-kalongan aan de inlanders niet onder een vasten naam bekend. In de eerste residentie soms Blen-tjón;/, j. geheeten. Deze naam echter zeer locaal (bij Tjilatjap) on van weinig waarde.

Hout or,bruikbaar,

51. (ILTLIIHUKMII:\!

Guazuma spec. — Djati-blanda, ml. s.; Djati-landa, j.; Djatl-landi, j.

Hout voor pakkisten missehion bruikbaar; voor kruit-fabricatie gezocht.

55* TILIACEAE.

(excl. Elaeocarpaceae).

55. PENTACE Hassk.

Pentace spec. — Sigeung, s. in Z. W. Bantën en Zuid-Pre-anger. — Soms in do Preanger b.v. bij Palaboehan: ? Ki-sindoek, s. of Ki-mèöng, s. — Laatstgenoemde namen

(Timaceae)

onzeker (zie boven) en locaal; de eerstgenoemde echter vrij constant.

Hout voor pakkisten,

5«. MilttVIA Linn.

Grewia spoc. div. — De verschillende soorten van dit geslacht worden door de inlanders veelal met elkander verward; slechts met een drietal soorten is dit minder het geval; n.1. Oeris-oerisan, j.; Ta lók. j.; en Dëloewak, j. of Drdwale, s.

Behalve ééne soort, do echte Taldk, j. van Saraarang, welke hout levert, dat vooral voor stelen van bijlen gezocht is, schijnen de javaansche Grewia-soorten slechts weinig bruikbaar hout te leveren. Misschien is het hout van soort B nog bruikbaar voor pakkisten.

Grewia spec. A.— Oeris-oerian, j. in geheel Midden-Java. — Namen in West-Java echter locaal of' onzeker.

Grewia spec. B. — Deloewak, j.; Dloewang, j.; Dloewak, J.; Dröwak, s — (Jeheel .lava. Ecliter heet Qroussonetia in Kediri ook Dloewany, j.

G-rewia spec. 3 iC, D on E ) — 'I'alók, s. j. md.; — Tanglök₎ md. Iliorlijj zijn in Noord-Hanjoewangi nog achtervoegsels in gebruik ter aanduiding van andere soorten; b. v. Talók-kapdr, md.; Talök-bengkóh, nul. De naam Talók,]. in Samarang geldt echter constant voor één enkele soort.

Grewia spoc. F, — Tangkendjoenyan, md. — Ook de voorgaande soorten soms aldus genoemd.

57. COLUMBIA Pers.

Columbia spec. — Sampdra, s. constant in de Zuid-Preanger. — In Z. W. Bantën Sampóra, s. of Djahepang, s. genoemd. Hout voor pakkisten.

Diplofraclum, Desf. (zie Nutuurk. T\jdscb'r. 1. c.) is op Java waarschijnlijk ■slechts door een heester, niet dooi' een boomsoort vertegenwoordigd.

(Tiliaceae—Elakoc.)

58. TUKHOüiPEltHIM El.

Trichospermum spec.— Dölog, s. j. in geheel West-Java en bjj Tjilatjap in Zuid-Banjoemas. — Inl. naam zeer constant.

Hout misschien voor pakkisten bruikbaar; schors zeer gezocht voor touw.

5». SCHOUTEN IA, Korïh.

Schoutenia spec. A. — Harikoekoen, s. en Walikoekoen, j. zeer vaste namen. — In West-Bêsoeki Kókón, md. — Een variëteit dezer soort heet in Samarang bij Kédoeng-djati Landji, j. — In Pökalongan bij Soebah heet do boom, zoowel Walikoekoen, j. als Landji, j.—In Bahjoewangi soms ook Likoelcoen, j.

Hout duurzaam; bijzonder gezocht voor karrenboomen, lansstelen en stelen van bijlen. Niet in groote afmetingen te krijgen.

Schoutenia spec. B. — Meestal Sindoek, j.; soms ook Walikoekoen, j. genaamd bij Tjilatjap in Zuid-Banjoemas.

, Door mij alleen op deze standplaats gevonden.

Hout locaal voor huishouw zeer geroemd.

60* ELAEOCARVACEAE.

««. ECH1INOCAKP1S Blume.

Echinocarpus spec. — Bèlëkëtèbèh, s. of Boeloe-noenyc/oel, s. in de Preanger een vaste naam; eveneens is voor Bósoeki Kësómphenh, md. of ? Kesompheuh-kling, md. een vaste naam. De laatste naam wordt echter elders op Java vooral aan Bixa Orellana L. gegeven.

Hout voor pakkisten.

(Elaeocarpaceae)

ELAEOC'AKPDS Bl. (Acronodia, Monoceras),

Hout van al deze soorten, behalve van soort G, welke te klein is, voor pakkisten bruikbaar.

Elaeocarpus spec. div. — Slechts een viertal javaansche Elaeo-carpus- soorten worden op Java met vaste of nogal vaste inl. namen aangeduid; namelijk, liëdjasa, j.; DjanUri, of' Ganitri, j.; Katoelampak, s.; of Tali-lampak, j.; en Kemesoe, j. of Kêmèsóh, md. van Be-soeki. Van de overige ^.-soorten worden velen niet zelden door de inlanders met andere boomsoorten verward; terwijl sommigen nu eens Ganitri, j; of Djanitri, s. (soms ook P Glitri, md.) of Slètrèh, md. dan weer met de namen Katoelampak, s. of Tali-lampak, j. worden aangeduid. De soorten met aan do onderzijde blauwgrijs-gekleurde bladeren (zooals E. obtusus Bl., K. dentafus Reixwt), zoomede enkele anderen (zooals E. Acronodia Bl.) worden zoowel door de Soendaneezen als Javanen tot de soorten van Woeroe, j. of Hoeroe, s. gerekend. Namen als Hoeroe-djanitri, s; en Hoeroe-ködja, s. belmoren b. v. tot deze categorie. — De naam Hawoean, s. of Ha hawoean, s. wordt in enkele streken van de Preanger aan een paar Elaeocarpus-aoorten gegeven. — Er zijn verscheidene E.-soorten, vooral die der hoogere bergstreken, waarvoor de inlanders of geen naam weten óf alleen zeer locale en onzekere namen hebben.

Elaeocarpus spec. A. — Rëdjdsd, j.

Elaeocarpus spec. B. — Djanitri, s. j.; Ganitri, s. j.

Elaeocarpus spec. C. —Kemesoe, j.; Këmësoh, md. .in Bësoeki constant. — Jn Këdiri Mesoe, j.

Elaeocarpus spec. D. — Katoelampak, s.; Talilampak, j.

Elaeocarpus spec. E.— Anyknep-angkoep, j. bjj Tjilatjap. Deze soort heeft een stam, die op steltwortels staat.

(Elaeocarp.—Gtekaniao.) — 20 — («!-«:{)

Elaeocarpus spec. F. — Ki-iiraj, j. Deze oorspronkelijk soen-daneesche naam wordt bij TJilatjap constant'aan een Elaeocarpus soort en niet zooals in de Preauger aan Commersonia spec, gegeven.

Elaeocarpus spec. G-. (A cronodia) — Meestal zonder inlandschen naam, zoo bijv. op den Gr. Oengaran en op de meeste bergen in West-Java. — Op don G. Gedó bij Tjibödas soms Djanitri, s, genoemd. — Soms tot Woeroe, j. of' Hoeroe, s. gerekend.

Elaeocarpus spec. H. — Handoel,']. in Banjoewangi; locaio

igt;'i * (I E K V .\ I A C !•; A E.

«Ü. AVEIMMIOA L.

Hout van beide soorten onbruikbaar.

Averrhoa spec. A. — Blimbincj, j.; Phlimphing, nu!.; Tjalintjiny, s. In Samarang bij Këdoeng-djati: Blimbing-alas, J.; Blimbing-lingir, j. hij l'oegör in liësoeki.

Averrhoa spec. B •— Blimbing-woeloeh, j. in Midden-Java. — In JV. O. liesoeki Phlimping-boeloe, ind. — In Pékalongan heet bij Pielen do soort A. steeds Blimgbing-alas, j. en deze soort 15: Blimbing-woeloeh, j. — In Djampang-koelon beet deze soort B.: Tjalintjing, s. en de soort A.: Blimbing, s. — Bij Tjemara in /. W. Banton beet soort B: Tjalintjitig-woelêl, s.

CULTUUR ltOlt;Mli:\:

Averrhoa spec. A. (var.) — Blimhing-manis, j. ml.; Phlimphing-manès, md.; Tjalintjing-manis, s.

Hout onbruikbaar.

(Rutaceae)

64* H UT A CE A E.

04. HVOUIA Forst. {Philayonia),

Hout dezer soorten misschien voor pakkisten bruikbaar.

Evodia spec. — Sampang, j. in Banjoewangi. — Ki-sampang, s. in Preanger. — Op (1. Slamat in Tëgal Tèmpajang, j. of Sëmpajang, ].■

Evodia spec. — Hawaï, j. of Aicu/, j. in Banjoewangi; Aheul, md. bij Sömpólan in Eësocki.

Evodia spec. — Soms Sampang, j. md. geheeten; soms zonder of met onzekeren inlandsohen naam; bijv. Loh-kheureuny md. bij Pantjoer in Bësocki; terwijl elders in Bësocki laatstgenoemde naam met een klein dialect-verschil vrij constant aan een -4/s£om'a-soort gegeven wordt.

Evodia. (Philac/onia) spec. — lii-hajawalc, s. in Zuid-Preanger; — Mënjawak, j. bij Pringamba in Banjoeraas;— Tjêm-bawak, j. in Banjoewangi.

(15, ZANTHOXVLUM L.

Zanthoxylum spec. — Kajoe-lêmah, j.; Kadjhuj-siti j.; Lemah, j. — Deze namen in geheel Midden-Java vrij constant. Slechts ook voor een zeldzame Linociera-soort werd mij op één plaats, n.1. bij Kedoeng-djati in Samarang deze naam in loco opgegeven. — In Zuid-Preanger: Ki-tanah, s. of Ki-taneuh, s. — Bij Plèlèn in Pëkalongan Kètjipiran, j.

Hout nogal duurzaam en fijn; echter niet in groote afmetingen.

««. IIIOROMELUIW Brgt;. (Cookia).

Micromelum spet'. — Inl. namen zeer locaal en onzeker. In vele streken van Java aan de inlanders bij name geheel onbekend, — Bij Ködoeng-djati in Samarang

(07—70) — 22 — (rutaceae)

veelal Tlawas, j. of Laivas, j. gcheeten; bij Pving-iirabil in Oost-Banjoemas Sëntanhi, j.

Hout onbruikbaar.

«7. MURRAY A L.

Murraya spec. — Kemoenimj j. s.; Kemónèng, md. — Een variëteit heet in Samarang bij Këdoeng-djati en bij Pare in Këdiri Djenar, j. — In Banjoewangi en bij Soembër-waroe (Bësoeki) heet de- Kemoeninf/, j. veelal Tlt;joe-man, j. of Tadjoewan, j.

Hout duurzaam, zeer fijn en fraai; echter alleen in zeer kleine afmetingen te krijgen. Bijzonder gezocht voor ■wapengevesten.

«8. ACROmillA Forst.

Hout van beide soorten óf geheel onbruikbaar óf misschien voor pakkisten geschikt.

Aronyohia spec. A. — Ki-cljëroel', s. in vele streken van den Preanger. Niet zelden, vooral in Midden Java zonder inlandschen naam. — Soms b. v. bij Tjilatjap in Z.-Banjoemas: Djëvnehtn, j.; — Ki-mllm, s. in Z. \\ . Bantën bij Tjëmara; zeer locale naam

Acronychia spec. B. — Tjerinèh-cilcis, md. in Besoeki bij *Pan-tjoer in de bergstreken.

«1». FEROMA Correa.

Feronia spec. — Kawistii, j.; Katvista-lcrilcil, in Samarang bij Këdoeng-djati.

Hout als Aegle No. 70,

70. A KOLK Correa.

Aegle spec. — Mad ja, s. ml.; Madjd, j.; Bileu, md. in Bësoeki.

Hout fijn, fraai en duurzaam; voor wapengevesten nogal gezocht; niet in groote afmetingen te krijgen.

Noot. — IIe Kuiaceae-geslachten; Glycosmis Goiül. Limonia L, en Clausena Burm. zijn waarschijnlijk op Java niet door wildgroeiende boomvormige species vertegenwoordigd.

(rutac.—slmar. —burser,) — 23 — (71—75)

71. CUI/rUURnOOïlEN:

CITRUS Linn.

Citrus spoc. div. — Djeroek, j. s. ml.; Tj he roek, md. mot achtervoeging' van inlandsclic soortsnamen.

Hout fijn, fraai on duurzaam; voor fijn schrijnwerk gezocht, echter niet in groote afmetingen te krqgen.

72* SIMARURACEAE.

73. IMCRASU V Br .

Piorasma spec. — Inl. namen zeer locaal en onzeker.

Hout voor pakkisten inisscliien bruikbaar.

73. SVMAIHUA Gae rtn. en Brncea Mill. — Inl. namen door mij niet genoteerd.

74* RURSERACEAE.

74. (ÜARUGA Kxn.

Garuga spec.— Wijoe, j.; Bidjoch, md. in geheel Midden- en Oost-Java een vaste naam. — In West-Java aan de inlanders niet bij name bekend. — Soms met Soerèn, j. s. (zie hieronder Meliaceae) verward.

Hout voor pakkisten,

75. PROTIUM Wight.

Protlum spec. — Trenggoeloeii, j.; Treng-khoeloen, md.; Tang-goeloeu, j. s,; Tanghoeloen, md.; Tcnygoeloen, j.; Tcng-khoeloen, md. constante, aan bijna elk inlander bekende namen. — In enkele doelen van Java bjjv. in Brëbës (Tegal) Katos, j. bij Tjilatjap Ketós, j, gelieeton. — Een

(Burseraceae)

variëteit bij Pocgër in Bësoeki liect aldaar Trënggoeloen-bernang, j. of alleen Bërnang, j.

Hout zeer duurzaam fijn en zeer sterk; wel in zware, doch niet in lange afmetingen te krijgen.

CANARIUM L. (Canariopsis.)

Canarium spec. div. — Slechts op enkele plaatsen worden ook do wildgroeiende Canavimn-soovten door de inlanders Kenari of Kanari, j. ml. s.; Kënarèh of Kanaréh, md. of soms Ki-kanari, s. genoemd. — Eene soort, n.1. Canarium {Canariopsis) hispidum Bl. wordt door hen nooit tot de 7fn!»ar(-soorten gerekend, maar door locaal zeer verschillende cn onzekere namen aangeduid.

■ Hout van al doze en de ondorgenoemde soorten, weinig duurzaam; slechts van enkele cn dan alleen uitgeloogd bruikbaar voor huishouw; voor pakkisten aan te bevelen. Soort D. is alleen voor pakkisten geschikt.

Canarium spec. A. — Ki-kanari, s. bij l'alaboehan in Zuid-Preanger. — In Middcn-Java soms bijv. bij Tjilatjap Kanarèn, j., soms Kanari-alas, j. of Kanari-wiina, j. geheeten; niet zelden bij name geheel onbekend of met zeer locale namen. Soms alleon Kanari, j. In PÖkalongan bjj Soebah constant: Raoe-woelan, j.

Canarium spec. B. — Sacljëng, j. bij Tjilatjap in Banjoemas.

Locale naam voor een door mij alleen op deze standplaats gevonden soort.

Canarium spec. C. — Ki-kanari, s. of ? Ki-toewak, s. in Zuid-Preanger en Z. W. Banten.

Canarium spec. D. {Canariopsis). — Namen meestal zeer locaal cn onzeker. Veelal met andere boomsoorten o. a. met Dracontomelum Br,. (Daoe, s. of Raoe, j.) verward. — In vele streken aan do inlanders niet bij name bekend. — Bij Tjilatjap vaak Sa pi, j. genoemd.

(77—80) — 25 — (Burser.—Meliaceae)

77, CULTUURBOOMEN:

CA\AIM UM L.

Canarium spec. — Kanari, s. j. ml.; Kanarèh, md.

Hout als boven onder Canarium spec, div,

78* MELIACEAE.

78. BIELIA L.

Molia spec. 2 — 3. — Mindi, j. ml.; Mènthih, md. in bijna geheel Java. — Eone soort: G ring ging ^ j. in Banjoemas bij Tji-latjap en in Ptëkalongan bij Soebah. — De naam Tjilcra-tjikri, ml. voor een vaak gecultiveerde, doch ook ■wildgroeiende soort is vrjj algemeen bekend.

Mout fijn en sterk; mits onder dak, bruikbaar voor huisbouw.

7lt;gt;. A/iI«ABACHTA A. Juss.

Azidarachta spec.— Mhnpheuh, md.; Mimbiï, j. in Bësoeki. Zeer vaste namen.

Hout voor huisbouw; duurzaam; alleen in korte afmetingen te krijgen.

80. DïSOXYLUJl Be. (Epicharis, Didymochiton, Hartighsia, Go-niochiton.)

Hout van enkele Uysca^tem-soorten duurzaam en voor huisbouw zeer geschikt; bijv.: Lo/o/»aw, j,en Tjëmpaga, j. van Banjoewangi, Pingkoe, s. en Kapinangn, s. van de Preanger; van enkele bruikbaar voor huisbouw byv-Kheuroek, rad, van Pantjoer in Bësoeki en Narap, j. in Banjoewangi; van andere soorten zeer weinig duurzaam en alleen tot pakkisten geschikt; bij Këdoja, j. van Midden- en Oost-Java {Dysoxylum amooroides Miq.) Bijna al de hier niet speciaal genoemde soorten voor pakkisten bruikbaar.

Dysoxylum spec. div. I'jon betrekkelijk groot aantal boomsoorten van Java behoort tot dit geslacht. De

(Meliaceae)

nieosten komen in habitus en vooral in blad vorm nogal veel met elkander overeen, doch vertoonen verder niet zelden zeer nitloopende verschillen in houtqualiteit eu andere eigenschappen. — Hierdoor is liet niet to verwonderen, dat in sommige streken bepaalde soorten constante inl. namen hebben, terwijl die elders door do inlanders veelal met elkander verward en door hen met onzekere namen aangeduid worden. Slechts een paar der meest algemeen verspreide, der nuttigste en der meest karakteristieke soorten hebben inl. namen, die over een groot deel van Java constant zijn. Doch zelfs ook bij die laatste soorten gebeurt het niet zelden, dat zjj in enkele streken wederom met andere Di/noxi/lum-of met geheel andere boomsoorten verward worden.

De meeste hieronder vermelde namen moeten dus min of meer als genus-namen voor Di/soxylum, niet als namen voor één enkele soort beschouwd worden. Verwarring met soorten van andere Meliaceën-geslachten (vooral Chisocheton Ur,.; Amooru Rxb, én Aylaia Lour), zoomede met enkele geslachten van andere families; b.v. Pometia Forst.; Sap Indus L.: Dracontomehun 13l. ; Canarnwi L. eu Meliosma Bl.

De volgende namen zijn nogal constant voor één enkele Dysoxylmn soort: In Banjoewangi: Lolohan, j.; Tjëmpayd, j.; {met-Tjëmptïka, j.); in de Pre-anger: Pingkoe, s. en Kapinaiiyi), s.; alle goede timmerhoutsoorten. Voorts Kcdojd, of Dojd,].^-, Kc-tlója, s. of Kethoedjeuh, md. vooral de naam Këdojd, j. in de lagere stroken van Midden- en Uost-Java. Ook Ki-hawuny, s. is in de Preanger een vrij vaste naam voor één enkele soort.

Tot de namen, die meestal minder scherp aan enkele bepaalde soorten beantwoorden en waarbij de eene met de andere soort vaak verwisseld wordt, mogen o.m. de volgende gerekend worden : Tanglar, s.; Ki-tjarirany, s.; Pisitan-inoHjèt, s.; Ki-hadji s.; Ki-yëyoela, s.; Troes-yoenoen;/, s.; Marang-ngimny, s.; Putrèn, md.; Kheuroeh, md.; Wony-lifioenöny, md.;

80—83 — 27 — (Meuaceae)

Kapoti'èn, nul.; Khoelenh nul.; Ampheuloeh, nul.; Wëlahan, j. in Tëgal; Ldiiysat-loetoeiiy,']. cn Nu rap, j. bjj Pantjoer en Sëmpolan in Bdsooki in Banjoewangi.

81. CIIISOCIIElOiX Bi,.

Chisocheton spec. div. — Tnl, namen als Di/soxt/lnm Br,.

Hout voor pakkisten.

83. SAIVnOUICliM Core.

Sandoricum spec. — Sëntoel, s. j.; Krtjapi, s. — In Bësoeki Sëntól, md.

Hout voor pakkisten.

83. AG LA I A Lour.

Aglaia spec. div. — Sommige soorten niet zelden aangeduid met namen, die ook voor andere boomsoorten van andere families gelden bij v. Walilc-anyin, j.; ])oerènagt;i, j.; [Vanysoel, j.; Beungsol, md. enz.

Aglaia spec. A. — Lotóng, md. bjj Pantjoer in bergstreken van Bdsooki.

Hout buitengewoon duurzaam, byzonder hard en in zeer groote afmetingen te krijgen. Voorhuis-en brng-gen-bouw uitmuntend.

Aglaia spec. B. — Siloewar, s.; Silówar, s. in Zuid-Preanger. Bij Tjilatjap (Zuid-Banjoemas) Sèlang, j.

Hout duurzaam voor huishouw.

Aglaia spec. C. — Doerènan, j.; Pheungsöl, md.

Hout voor pakkisten.

Aglaia spec. E. — Pantjal-kidcMuj, j. bij Poeger in Zuid-Bgsoeki; Pilcopian, md. bij Pantjoer in Bësoeki. — Beide namen locaal en de eerste elders op Java ook aan andere boomsoorten gegeven. — In vele streken van Java aan de inlanders in het geheel niet bjj name bekend.

Hout voor pakkisten.

(Meuaceae)

84. LANSIUM Rum ph.

Lansium spec. (cum. var.) — Doekoe j.; Doekoe mij.; Langsep, j. in Midden-Java; Langsat₎ j. in Banjoewangi.

Hout voor pakkisten.

85. A9IOORA RXB.

Amoora spec. div. — Inl. namen veelal alH Dyftoxylum; dikwijls locaal.

Hout voor pakkisten.

80. WAliSlllA Rxb. en Heynea Hxn. (1) — Inl. namen aan mij onbekend.

87. (JARAPA Amsi,. (Xylocarpus).

Carapa spec. 1 v. 2 iv? 3.) — Njirih, j. (ook Njirih-yoedik, j. en Njirih-ahang, j.) en Njoeroek, j. bjj Tjilatjap in Zuid-Banjoemas. — Nirih, j.; Nèrèh, md. en Manirèh, j. in Banjoewangi. — Djamhn, j. bjj Poegër in Zuid'Bösoeki. — Mirt, a. bij Balekambang aan Zuidkust-Preanger. In Këdiri heet bjj Pare ecbtei' Aleurites moluccana Forst. vaak Mirt, j. — In Z. ü. Preanger Ki-njirih, s.

Hout duurzaam; voor huishouw; alleen in korte afmetingen te krijgen.

88. CEDRELA Lrxx\.

Codrola spec. 1 - 3. - Hoer hi, j. s.; Sörèn, md.; zeoi- vaste op geheel Java uitsluitend aan soorten van dit geslacht gegeven namen. — Op het Pèngalèngan-plateau in de Preanger worden nog de volgende variëteiten (of ? soorten) van Cedrela onderscheiden: Soerèn-kapas, s.; Soerèn-tali, s. en Socrhi-tandoek, s. — Bij Ngeböl op den G. Wilis in Madioen wordt Soerèn, j. soms ook Redani, j. genoemd. - In Z. W. Bantën bjj Tjëraara wordt

(1) Het komt my waarschijnlijk voor, dat de opgave in de literatuur als zoude Heyvea op Java dour oen woudbooomsoort vertegenwoordigd zijn, onjuist is.

(88—»2) — 29 — (Melia.0.—Olao.—JxiCAO.)

Soerèn, s.; niet zelden ook Ki-heureum, s. geheeten.

Hout duurzaam on in groote afmetingen ta krijgen echter niet sterk; niet voor balken, wel voor planken en meubels aan te bevelen.

89* OLACACEAE.

8». STROMBOSIA Bf,.

StromboBia spec. — Ki-katjang, s. in Preanger en Bantën een vrij vaste naam, die zelden ook aan andere boomsoorten gegeven wordt.

Hout duurzaam; voor huisbouw gezocht.

'JO. (iOMPHWDUA Wall. (Stemonurus, Lasianthera).

Gomphandra spec. div. — Inl. namen zeer locaal en meestal zeer onbetrouwbaar.

Hout onbruikbaar.

»1. PLATEA Bl. en Vülarezia iiuiz. et Pav. — Inl. namen aan mij onbekend.

92* ILICACEAE.

02. ILEX L. (Prinos).

Ilex spec. — Ki-sekel, s. bij Takoka in de Djarapangs (Preanger). — Determinatie van den latjjnschen naam nog onzeker.

Hout misschien voor pakkisten bruikbaar; is echter zeldzaam.

(Cel.—Rhamn.—Ampel.)

93* CELASÏRACEAE.

«:]. K1IOMMI S L.; Lophopetalum quot;Wiöht en Siphonodon Gripf zijn de inl. namen zoowel in West- als in Midden-en Oost-Ja va zeer locaal en onbetrouwbaar, bijv. bij Pringambil in Oost-Banjoemas; ? Koekoe ran, j. — Van Gymnosporia W. et A, (Calha) en Microtropis Wall. (Paracelastrus) zjjn mij de inl. namen en hot voorkomen op Java nog niet bekend.

Het hout van geen enkele der javaansche Celastraceae wordt door de inlanders voor huishouw voldoende duurzaam geacht. Enkele soorten misschien voor pakkisten bruikbaar; evenwel zeldzaam.

94* RH A MN ACE A E.

«4. Z1ZVPHLS Juss.

Zizyphus spec. — Dara j.; WidHrd, j.; in bijna geheel Midden-en Oost-Java constant aldus genoemd. — Phoeköl, md. in Bësoeki. — Bidara, ml. in K6ta-Samarang. Deze laatste naam niet te v.erwarren anet Kajoe-bidara-laoet, ml. ot' Bidara-laoet, ral., welke naam volgens Vorderman en Boerlage voor een op Java misschien niet in wilden staat voorkomenden boom van een andere plantenfamilie geldt j n. 1. voor Eurycorm longifolia Jack, welke soort op Bnngka inheemsch is.

Hout onbruikbaar.

95* AMPELIDACEAE.

95. LEEA Linn.

Hout van beide soorten onbruikbaar.

(Ampelid.—Sapinüac.)

Leoa spec. A. — Lenyki, j. vrjj constant in goheel Midden- en Oost-.Tava. — Bij Soembërwaroe in Bësoeki Langkmnpheu-djenh. md.; — Ki-hoaja, s. in Zuid-Preanger; deze naam editor niet constant. — In Tëg'al? Boeaja, j. of'? Kajoe-boeaja, j*

Looa spec. B. — Girany, j.; Khireung, md. —■ In Zuid-Banjoe-mas veelal Tim, j.; in Z. W. Banton, zoomede in enkele streken van de Preanger Soelangkar, s. genoemd. — Hiertoe behoort waarschijnlijk een in Zuid-Banjoemas bij ïji-latjap Kajoe-toeiva, j. genoemde soort.

96* SA P1 ND ACEA E.

»fi. DITTEliASMA Hook f. (Sapindus).

Dittelasma spec. — Lërëk, j.; Lërak, j. ml. — Zeepboom.

Hout voor pakkisten en mits uitgeloogd, misschien ook voor huisbouw bruikbaar.

ft?. KHIO(.LOSSI M Bl.

Erioglossum spec. — Ki-lalajoe, s.; Klajoe, j. Vaste namen.

Soms ook, bijv. in Banjoemas en in Zuid-Bösooki: Katilqjoe, j.

Hout onbruikbaar,

ft8. SCIOIIDKMA L. (Allophyllus).

Schmidelia spec. — Tjoekilan, j. of Tjoekilang, j.

Hout onbruikbaar. Bij uitzondering soms voor wapon-gevesten gebezigd.

ftft. CUPAN1A L.

Hout van al deze soorten voor pakkisten en der berg-bewonende soorten voor huisbouw,

Cupania spec, div, — Inl. namen meestal of onzeker of locaal of geheel onbekend. Het meest bruikbaar zijn nog de volgende namen: Ki-hó-è, s. voor de Preanger Pén-

(Sapindaceae)

djalinan, j. voor Zuid-Tégal cn Zuid-Banjoemas; Wa-likelar, j. voor Z. W. Bösoeki.—De soorten van dit geslacht worden door de inlanders niet zelden met soorten van andere geslachten verward ; b. v. met Crypteronia Bi,.

100. KATOXIA De., Anomasanthes Bl. en Lepisanthes Bl. (1) —

Inl. namen aan mij onbekend.

101. SCHLEICHER A Wilj Ü.

Schleichora spoc. — Késamhi, j. s.; Kêsamphilt, nul.; Kosambi, j. - Zeer vaste, aan bijna elk inlander bekende namen.

Hout duurzaam, maar /oer hard; alleen in korte aime-tingen te krygen; voor huishouw bruikbaar; voor houtskolen bijzonder geschikt (Arëng-kësambi, j.); ook voor meubels.

102. GAXOPHYLIiUM Bl. (2)

Ganophyllum spec. — Mancjir, j.; Mangér, md. — Zeer vaste naam in geheel Midden- en Oost-Java. — Bij uitzondering daarmede wel eens een Pithocolobium-soort door de inlanders verward. — In Z. W. Bantën bij Tjëmara: ?Ki-angir₁ s.

Hout zeer duurzaam, voor huis- on bruggenbouw uitmuntend geschikt on in zeer grooto afmetingen en groote hoeveelheden te krijgen ; vooral in Banjoewangi.

103. SAPINDE'S L.

Sapindus spec, is synoniem met Dittelasma spec.

Hout zie boven onder Dittelasma speo,

(1)—Volgens de literatuur zou van Jagera Bl. (Natuurk. Tijdschr. v. N. i, l. c.) een boomvormige soort op .lava inhoemsch zijn. Mij komt dit echter zeer onwaarschijnlijk voor.

(2) — Dit geslacht is nieuw voor de flora van Java. In een der eerst volgende afleveringen van het Natuurk. Tydschr. v. N. I. zullen hierover van do hand van Dr. Boehlage en mij eenigo modedeolingon verschijnen. Hier zfj slechts aangestipt, dat het zoolang onbekend blijven van dit geslacht voor de boomtlora van Java daarom zoo opmerkelijk is, omdat de eenige soort, die daartoe behoort, in veel streken van Oost-Java zeer algemeen is en daarbij by do inlanders om zijn deugdzaam hout hoog in aunzien staat, — Junghuhn vermeldt ten onrechte den naam Mangir, j. bij Pithecolobium.

(104—ion) — 33 — (Sapindaceae)

104. CAPURA Bl. — Inl. naam aan mij onbekend.

105 \I:KOSIM:Kgt;II }I BL.

Xerospermum spec. — ? Toendoeng, j. hij Tjilatjap in Zuid-Ban-joemas; cn? Toendoeng-sajbng, s. bjj Palaboehaa in Zuid-Preanger. — Deze namen onzeker en zeer locaal.

Hout onbruikbaar.

10». M PHKLII M L.

Nephelüim spec. div. — Ramhoetan^ j. s. ml.; Ramboetan-djawa,].

Hout bruikbaar voor pakkisten; maar zelden gekapt

om de eetbare vruchten,

107 POHKTIA Forst. (Irina).

Pometia spec. 1 (v. 2?i — Leungsir, s. in Preanger en Bantén. in Besoold bjj Pantjoer: Tjheukhir, md.; bij Sëmpè-lan (Djëmbër): Sapèh, md, — Bjj Tjilatjap en Pring-amba in Banjoemas: Sapi, j. of Kajoe-sapi, J. — De eerste naam zeer constant; de laatsten niet zelden minder zeker, — Deze soort wordt door de inlanders dikwijls mot Dysoxylum, Meliosma en Dvacontomelum-soorten verward. — Bjj Ngebel in Madioen heet Pometia constant Këtjapi, j. {niet soendaneesch), — Bjj Pringamp;mbS in Oost-Banjoemas: Léngsar, j.

Hout bruikbaar voor huishouw; zeer geschikt voor

pakkisten,

108, HAlM'IJLIilA Uxu, (Otonychium)

Harpullia spec. A. — Pëloes, ,j.; Pêlós, md. — In Oost-Java vaste namen.

Hout onbruikbaar.

Harpullia sped. B. — Op den Gr. Oengarang en in Banjoemas bjj PringSmba aan de inlanders niet bij name bekend.

Hout voor pakkisten misschien bruikbaar.

i

(Sapindaceae) — 34 — (109—113)

10«. acer l.

Acer spec. — Inl. uanieu locaal zeor verscliilleiul en niet zelden weinig constant. In sommige streken o. a. in dc Preangei' bjj Pangèntjóngan (Limbangan) rekenen de Soen-daaezen dezen l)oom tof, de Hoeroe (s.)-soorten; ook in enkele streken van Midden-Java is zulks liet geval. Als locale namen verdienen alleen vermeld te worden; IVoeroe, j. en Hoeroe, s.; verder ? Tjulik-angin, s. voor Tjibodas ('s Lands Plantentuin) in do Preanger; — P Woeroe-kembang, j. op den G. Slamat in Tëgal, ? Woeroe-sdnd, in Samarang ? Walikèlar, j. op den G. Praoe in Pëkalongan; P Ki-badak, s. bij Takoka in de Djampangs (Preanger).

Hout bruikbaar voor huisbouw.

ito. i)»]gt;o.\ai:a l.

Dodonaea spec. — Inl. naam in Midden-Java constant en algemeen bekend; elders onzeker of weinig bekend. — Tèngsèk, j. in Samarang, Bagëlèn en Pëkalongan. — Krèsèk, j. op den G. Wilis in Madioen. —■ Krisig, j. ol' Krisik, j. bij Gradjagan in Zuid-Hanjoewangi. — P Tjantigi, s. bij Palaboean in Z.-Preanger. — Zonder inl. naam in Z. W. Bantën. — Soms ook wel eens liier en daar P Kajoe-besi, j. (ijzerhout) genoemd.

Hout buitengewoon bard en duurzaam, docb alleen voor wandelstokken bruikbaar; nooit in groote afmetingen te krijgen.

111. TI ufima Vent.

Turpinia spec. — In bijna geiicel West-Ja va constant Ki-bantjèt, s. geheeten. In Midden- en Oost-Java of door locale en zeer onzekere namen aangeduid; of aan dc inlanders geheel bij name onbekend. — Bij Pringiimba in Oost-Java Bantjèt, j.—In Z. W. Bantën bjj TJëmara P Ki-bangkbng, s. Hout voor pakkisten.

113. Cultuurboomen:

1VEPHEL1U91 L.

Nephelium spec. div. —- Rambóetan-atjèh, ml. ; Kapoelasan, s.

Hout voor pakkisten; echter worden alleen zeer oude, niet meer vruchtdragende boomen gekapt.

■

(Sabuceae—Anacard.)

113* • SAEIACEAE.

lit. MELIOSJIA Bl.

Hout van al deze soorten voor pakkisten geschikt^ en soms in zeer grnote afmetingen te krijgen, vooral soort B.

Moliosma spec, A. — Ki-tiwoe, s. vrij constant in bijna geheel West-Java; dam- op enkele plaatsen echter aan de inlanders alleen onder locale en onzekere namen bekend. In Midden- en Oost-Java meestal bij name onbekend.

Moliosma spec. B. — Gómpöny, j. bjj Ngcbél op den ö. Wilis in Madioen; en Kadjoeh-ljheureun, ind. bij Pantjoer in Bësoeki. Deze namen locaal, doch zeer vast. Elders veelal zonder inl. naam. — Kajoe-djaran, j. en Kadjoeh-tjheureun, md. van andere streken is meestal de naam voor andere boomsoorten (zie o. a. onder Amcardiaceae).

MelioBma spec. C. — Zonder inl. naam.

*114 AK AC A Hl) TA CE A E.

114. nU€HAj\AIVIA, Rxn.

Buchanania spec. — Popohan, j. in geheel Jié.soeki; — Gëtasan, j. in geheel Samarang; — lléngas-mnnoeh, s. bij Pala-boehan in Z.-Preanger. — In Z. W. Bantën bjj Tjëmara Pöpóhan, s.

Hout voor pakkisten.

115. MANGIFERA L.

Hout van al deze soorten alleen voor pakkisten bruikbaar; daarbij zelden gekapt ora de eetbare vruchten.

(Anacardiaceae)

Mangifera spec. div. — Voor eenige soorten van het geslacht Mangif era hebben de inlanders van West- Oost- en Midden-Java elk één gemeenschappelijken „geslachtsquot;-naam. Elke dier namen beantwoordt dus bijna geheel aan liet genus Mangifera. Door achtervoegsels worden de soorten of variëteiten door hen onderscheiden. Bij deze laatste nomenclatuur bestaan echter veel locale verschillen en verwarring van namen; niet echter bij de geljjkwaardige geslachtsnamen: Manga, s. ml.; Pëlem, j.; Pao, md. en Póh, j. —Deze namen gelden vooral voor de variëteiten van Mangifera indien L.

De volgende namen dienen ook tot aanduiding van eenige Mangifera-soovten: Mamplëm, s.; Pakèl, j. s.; Kwèni, j. s.; Kemamj, s. j.; Bêmbëm, s.; Limoes, s.; Pari, s. en Pari-manoek, s. De laatste naam Pari niet te verwarren met Paré, s. en Pari, j. (rijst); evenmin met Ki-parè, s.; den naam van een Glochidion-soort in de Preanger. — In Zuid-Banjoemas: Bnwang j. = ? Limoes, s. — Elders worden gewone nien (Allium) meestal Bawany, ml. j. s. geheeten. Als voorbeelden van achtervoegsels mogen de volgende dienen: Pélem-madoe, j,; Felèm-santók, j.; Pelern-Jcöpjdr, j.; Pelèm-Icèjdng, j.; Pëlëm-sengir, j.; Pëlem-daging, j.; Pelëm-lalidjkoa, j.; Mangga-tjenghir, s.; Mangga-hapang, s. ml.; Mangga-lclapa, s.; Mangga-gèpèng, s.; Mangga-daging, ml. s.; Mangga-pari, s.; Mangga-sengir, s.; Paó-gblèlc, rnd.; Paó-kainèh, md.; Paó-Jcötjór, md.; Paó-köléh, md.; Paó-télór, md.; Mangga-oedang, ml.; Mangya-oebi, ml.; Mangga-wang i, ml.; Mangga-sëngir-gadoeng, ml.; M angga-h eng gala, ml.; Mangga-sanlën, ml.; Mangga-dbdól, ml.; Mangga-lcetjipèt, ml.; Mangya-kemhèmbem, ml.; Mangga-kwèni, ml.; Mangga-batjang, ml.

110. GLUTA L.

Gluta spec. — Rengas, s.; Ingas, j. — Ingas-telik,]. Pëkalongan en Ingas-ièmbaga, j. in Brëbes (Tëgal). — Deze namen niet zelden ook aan Semecarpus-soovten gegeven (zie

(Anacardiaceae)

hieronder). — In Kcdiri (bij Pare) hoot Gluta spec.: Ingas-tëlik, j. on Semecarpus spec, steeds: Ligas, j.

Hout duurzaam, sterk en fraai; voor huishouw en meubels zeer geschikt. Het kappen levert eenige moeilyk-heiil op, omdat het sap van dezen boom op do huid meestal ontsteking veroorzaakt.

117. BOUEA Bl.

Bouea spec. — Gandarija, s.; GÜndarija, j.

Hout voor pakkisten; echter zeer zelden gekapt om de eetbare vruchten.

118. SPONDIAS L. (Evia)

Spondias spec. — Këdonydong, j.; Këdongdong, s. ml. — In Banjoewangi een variëteit (of ? soort) onderscheiden met den naam Klontjing, j.

Hout voor pakkisten; dikwijls in grooto afmetingen te krijgen.

11». DRACOiVTOMELUlI Bl. (1)

Dracontomelum spec. — Rcioe, j.; Theuoh, md. — Vasto naam in gelieel Midden- en Oost-Java. Zelden met andere boomen verward.

Hout voor pakkisten; dikwijls in grooto hoeveelheden en in zeer groote afmetingen te krygen.

130. SEMECARPUS L.

Semecarpus spec. 2 — Ingas, j.; Rëngas, s.; constante namen.

Hier en daar echter behalve voor dit geslacht ook voor Gluta (zie boven) gebezigd. Laatstgenoemd geslacht kenmerkt zich evenals Semecarpus door een scherpe, op de huid ontsteking veroorzakende hars. Deze is echter bij Semecarpus meer gevreesd. — In enkele streken wordt de naam Ingas-tëlik, j. voor

(1) — Het komt wij waarschijnlijk voor, dat de geslachten Melanochyla Hook f en Campnosperma Tnw. geen van beide op Java door wildgroeiende boomsoorten vertegenwoordigd zijn. Vergolyk het Natuurk. Tijdschr. v. N. I, 1. c.

(Anacartuacrae)

Semecarpus gebezigd, terwijl dan Gluta alleen Ingas, j. heet. Meestal echter is het omgekeerd. — Een in do bergstreken thuis behoorende Setnecarvus-soovt heet bij Garoet (Preanger) Rëiujas-goenoeng, — Bij Tjilatjap worden 2 Semecarpus-movtan als volgt onderscheiden: Ingas-hapoer, j. en Ingas-këbo, j.

Hout voor pakkisten misschien bruikbaar; liet kappen levert echter moeilijklieden op doordat het scherpe sap van den schors bij aanraking bijna altijd zweren op de huid veroorzaakt. Deze soort is meer gevreesd dan Gluta spec.

131—133. Cultuurboomen:

MAXi IF ERA L.

Mangifera spec, dlv. — Inl. namen als boven. Van de bovengenoemde Manyifera-movtQU komen sommige alleen in gecultiveerden staat op Java voor.

Hout voor pakkisten: echter zelden gekapt om de eetbare vruchten.

ODIM Roxn.

Odina spec. — Koedu-koeda, m}.; Kajoe-djaran, j.; — in Banjoe-wangi Santen, j.; — in West-Bësoeki Kadjoeh-fjheureun, md. — Alleen de nialoische naam is zeer constant. De andere namen gelden veel meestal, maar niet altijd voor deze boomsoort, maar soms ook voor in blad daarop gelijkende boomsoorten zooals Dolichandrone spec, en Meliosma spec.

Hout voor pakkisten; meestal alleen in korte afmetingen te krijgen.

AXAtAltlHUM L.

Anacardium spec. — Djamboe-mónjet, ml.; Djamboe-mete, j.

Hout onbruikbaar,

Spondias spec, — Kedonydong, j. Kêdongdong, ml. s. — Is misschien- een variëteit (met minder zure vruchten) van de bovengenoemde wildgroeiende soort.

Hout voor pakkisten, echter zelden gekapt om de eetbare vruchten.

(133—134) — 39 — (Anacakd.—Legumix.)

SORINDEIA Tiiouabs.

Sorindeia spec —Zoor weinig gecultiveerd; inl. naam aan mij onbekend.

123* LEGUMINOSAE. (l)

133. «ESitlOIHLM Desv. (Dendrolobium).

Dosmodinm spec. — Inl. namen of zeer locaal en onzeker of geheel onbekend. — lïjj Palaboehan in Zuid-Preanger en in Z. W. Banton bij Tjemara: Kanjèrè-laoet, s. Hout onbruikbaar.

134. IvHYTHinVA L.

Hout van al deze soorten /eer weinig duurzaam; alleen voor pakkisten bruikbaar, en dan nog alleen van oude boomen.

Erythrina spec, div, — Met uitzondering van één soort, n. 1. E.

ovalifolia Ux r,., die soms alleen Tjangkriny, j. genoemd wordt, worden alle op Java groeiende Erythrina-soorten door de inlanders tot één „geslachtquot; gebracht; n. 1. tot Dadup, j ; Dadaj), s. ml. of Theutheuk, md. Door achtervoegsels worden dan do verschillende soorten en variëteiten aangeduid. Hierbij wordt echter niet zelden de eene inl. soorts-naam voor den anderen gebezigd; zelfs in onderling nabij gelegen streken. Daarom is voorziclitigheid bij het trokken van conclusies omtrent de gelijkheid van twee dadap-soorten op grond der gelijkheid hunner inl. namen zeer noodzakelijk; en even noodzakelijk in liet omgekeerde geval. —

(■I) —Van de in Natuurk. Tydscbr. v. N. I. 1. c, genoemde woudboomen-geslachten zyn blijkens n si der onderzoek de volgende in de bestaande literatuur ten onrechte als voor Java inheemsch vermeld; Tephrosia Pers ; Kicsera Rwt en hwcarpns L. Üp .lava is het laatste geslacht alleen, door een niet inheeraschen en het eerste en tweede geslacht alleen door een 2 M. hoogen heester vertegenwoordigd.

(Legumixosak)

Wanneer alleen van Dadap, j.; Dadap, ml. s. of Theuthaulc, md. zonder meer gesproken wordt, heeft dit bijna altijd alleen betrekking op Ertithrina lithosperma Blume (Boeklaöe).

Erythrina spoc. A, — Dadap-sërëp j.; Dadap-bbng, j.; Dadap-lënya, j.; I)adap-lisali_: j.;? Dadap-tandoek, j.; Theu-theulc-dlèny, md.; Dadap-bënër, s.; Dadap-fjoefjoelc, s.; Dadup-ri, j.; Dadap-doeri, ml.; Dadap-rangramj, s.; alleen Dadap, j.; Dadap, ral. s. of Theutheuk, md. — Soms: Dadap-këhon-hopi, ml. — Zoowel do gedoomde stamvorm als de ongedoornde variëteit worden meestal met één dezer namen aangeduid. Verwisseling met andere soorten is daarbij echter niet zeldzaam. — Misschien behoort hiertoe ook de zoogenaamd Dadap-iula, ml.

Erythrina spec. B. — Blëndoeng, s.; Dadap-ujam, j.; Dadap-laoef, j. — Soras ook Dadap-ri, j.; ook Theuthenk-ólènc/, md.

Erythrina spoc. C.— Tjanjkring, j. s. ral.; Tjangkrèng, rad.;

Dadap-tjangkring, j.; Dadap-ijankring, s. — Behalve in Bosoeki, waar de gedoomde vorra van soort A soms ook zoo heet, zijn deze namen elders op Java zeer vast.

1^5. BUT KA Roxb.

Butea spoc. — I'Iflsa, j.; Plasa, s. ral.; Plasah, rad. — Zeer vaste naara, die aan bijna elk inlander in Midden- en Oost-Java bekend is.

Hout onbruikbaar.

13«. DALBERGIA L.

Dalbergia spec. — Sana-kling, j. — Soms, bjjv. in Madioen op enkele plaatsen ook Sand-soengoe, j. geheeten, integen-stelling met Pterocarpns indicus Willd., die daar dan

(136—130) — 41 — (Leguminosae)

Samp;na-kapoer, j. heet. — Soms allecu Sdnd,j.; — Zivart-bruin zonnehout.

Hout prachtig, zeer duurzaam; wellicht het mooiste javaansche meubelhout.

\17, PTEROCARPUS L.

Ptorocarpus spec. — Anysana, s.; Sun u-Mm bang, j. — Soms alleen Stlnd, j. geliceten. — Geel zonnehout.

Hout duurzaam; fraai; voor huishouw en meubels uitstekend geschikt.

138. Igt; Milt IS I jOUR (Bruchypterum,)

Dorris spec. — Hekel, j. bij Këdoengdjati in Samarang. Daar vaste naam. Elders b. v. bij Bodja in Kendal en in Soerukërta inl. naam meestal onbekend of zeer onzeker.

Hout onbruikbaar of misschien voor pakkisten bruikbaar.

13«. PONGAMIA Vent.

Pongamia spec. A. — Inl. namen locaal verschillend cn veelal onzeker; niet zelden geheel onbekend. —

s. bij Palaboehan in Znid-Preanger, doch met die naam o. m. ook een Premna-soovt aangeduid. — Bij Tji-latjap ? Bangköng, j.; dadr en ook elders ook oen paar andere boomsoorten, b. v. een Pithecolobium en een Turpinia-soovt soms aldus genoemd. — In Zuid-Banjoewangi veelal ? Krandji, j. — Elders op Java o. a. in de Preanger heeft Dialum indam L. en in Kediri Pithecolobium dulce Bth. denzelfden naam

Hout voor pakkisten; dikwijls alleen in kurle afmetingen te krijgen.

Pongamia spec. B. — Alleen bij Ngëbel in Madioen gevonden; daar inl. naam zeer onbetrouwbaar.

Hout als soort A,

130. SOPH O KA L.

Sophora spec. — Namen zeer locaal, doch vast. In Zuid-Ban-

(Legumixosae)

joewangi bij Gradjagan? P'Snawar, j.; mot dien naam elders op Java evenwol niet zelden oen boomvaren aangeduid. — In Z. W. Banton bij Tjëmara Muta-koetjing, s. genoemd. — Meestal een heester; zelden een boomheester.

Hout onbruikbaar.

131. PEI/rOPlIORUM Vog.

Poltophorum spec. — Sogiï, j. in geheel Midden- en Oost-Java een vaste naam. — Sökheuh, md. in Bësoeki. — Een paar variëteiten heeten op enkele handelsplaatsen: Sogd-djambal, j. ml. en Soga-Gradja-gan, j. —De naam Sogd-tingi, j. ml. van Midden-Java geldt veelal de bast van evenals Poltophorum voor verwen gebezigde boom-bast, welke van Ceriops {Uhizophoraceae) afkomstig is. — Bij Pantjoer op den Gr. Rahoeng-Idjèn in Bësoeki heet een variëteit van Pithecolobium montanum Bth. ook Sók-heuli-tèngèh, md.

Hout voor pakkisten bruikbaar; echter zelden gekapt om de kostbare, voor de inlandsche ververij, gebezigde schors.

133. CASSIA L.

Cassia spec. A. — Trënggoeli, j.; Tranggoeli, j.; Tanggoeli, j. s.; Tënggoeli,]. s.; Klóhoer, md. — In Banjoewangi Klohör, ,)• — Namen zeer constant; aan bijna elk inlander bekend.

Hout voor kleine meubels en landbouwwerktuigen bruikbaar; alleen in korte afmetingen te krijgen.

Cassia spec. B. — Boengboenëlan, s.; vaste naam in geheel West-Java. — In Midden- en Oost-Java de namen óf onzeker of onbekend of locaal. — Bij Këdoengdjati in Samarang Trënggoeli-wawang, j.; bij Pare in Këdiri Trenggoeli-klólèt Hout misschien voor pakkisten.

Cassia spec. C. — Nginging, j. en Hariiigin, s. (niet te verwarren mot Tjaringin, s.) in geheel Bantën en Preanger in geheel

(1.13 —ltt5) — 43 — (Leguminosae)

Samarang nogal constant. Elders minder vast; bijv.; Ehing, j. of' Hing j. bij PringambS in Banjoemas. — In Këdiri Minging, j.

Hout onbruikbaar.

Cassia spec. E. — Inl. namen onbekend of' onbetrouwbaar. — Bijv. bij Klèdoeng op dor G. SöndSra ? Tajoeman, '\. zeer locale naam. — Meestal lieester; zelden boomheester.

Hout onbruikbaar.

( ) {. 1)1 A LUIM L.

Dialium spec. — Krandji, s. of' Parandji, s. bij Buitenzorg zeer vaste naam. — Elders meestal onbekend. — Andere ook KrandJi-g6iiocm.de soorten zijn boven onder Pongamia vermeld. — In Këdiri heet een Pithecolohium-soort Asem-krandji, j.

Hout voor huishouw ? bruikbaar.

m. nVI IIIMA L. (Piliostigma)

Bauhinia spec. — Kendajalcan, j.; vaste naam in geheel Midden- en bijna geheel Oost-Java. In Zuid-Banjoewangi echter Bentjoeloek, j. — Bij Soembënvaroe in N. O. Bësoeki Tjliempheuloek, md.

Hout onbruikbaar.

135. PAUDIA MIQ.

Pahudia spec. — Ki-djoelang, s.; in de geheele Preanger een vaste naam. — Inl. naam bij Soebah in Pëkalongan onbekend; soms daar abusievelijk Sand, j. genoemd.

Hout duurzaam; fijn en fraai; voor wapengevcsten in Wost-Java zeer gezocht; in voel streken uitgeroeid on moeilyk te krijgen.

(Leguminosae) — 44 — (13ft—140)

13«. AFKELIA Sm.

Afzelia spec. — Merhó, ml. s. constante naam in Z. W. Bantën. Elders op Java de namen onbetrouwbaar en locaal; bijv. Taritih, s. of ? Tarisih, s. bij Palaboclian in Zuid-Pre-anger. — Elders beantwoordt aan den laatsten naam moestal een Alhizzia- en aan den voorlaatsten naam een Pari-nariuni- soort.

Hout zeer duurzaam; voor huishouw en raeuhels uitmuntend. In Bantdn hij na uitgeroeid.

137. SAK AC A L.

Saraca spec. 2 — So/ca, j. in geheel Samarang zeer vaste naam. — Kémbang-dèdès, s. ml. bij Buitenzorg. — Elders op Java de namen veelal onzeker. — Do naam So ga j. geldt voor een Peltophorum-soort (zie boven).

Hout onhruikhaar.

138. CRUDIA Sciirèb. (Pryona).

Crudia spec. — Dègèl, s. in Zuid-West Banten een vaste naam.

Hout misschien voor pakkisten bruikbaar; alleen in korte afmetingen,

13«. SINDORA Miq.

Sindora spec. — Inl. namen locaal en slechts aan weinigen bekend; in Z. W. Preanger o. a. bij Sanggrawa in de Djampangs: Samparantoe, s.; — in Z. O. Preanger; Oekoeaka, s. — Bij Tjilatjap: Djoelang, j. in de Preanger heet Pahudin spec, aldus.

Hout voor huishouw?; echter zelden gekapt om de olie, welke deze boom oplevert.

140. CYXOMETRA L.

Cynometra spec. — Inl. namen óf onbekend of locaal. — Bij Poe-gër in Zuid-Besooki constant Kepèl, j. gelieeten; elders op Java een Stelechocaiyus meestal aldus genoemd. — Bjj Tjilatjap in Zuid-Banjoemas Kepel, j. of Knteng, j. — In Zuid-Preanger bjj Balekambang: Kateng, s.

Hout onbruikbaar.

(Legtimikorae)

141. PARKIA Brown.

Parkia spec. Kedatvomy, j.; Pbndenj, s.; Këtheuhoeng, md.

Bij Palaboehan in Zuid-Preanger heet een variëteit

dezer soort of een zeer naverwante species Petir, s._

Bij Pielen in Pëkalongan zoowel GMawoeng, j, als Pefe-alas, j. (Pëte-wSnamp;, j.) geheeten.

Hout voor pakkisten: in reusachtige afmetingen te krijgen.

148. AUEMNTHEKA L.

Beide soorten met duurzaam, voor huishouw geschikt hout; vooral soort A.

Adenanthera spec. A. — Sègawe, j. in Samarang, SoerSkiërta, Bësoeki en de meeste andere streken van Midden-en Oost-Java. — In Bësoeki ook Beuj, md. of ? Sekheuheuj, md. — Bjj Soebah in Pëkalongan constant Soga, j. genoemd, terwijl elders meestal Peltophorum zoo heet (zie boven).

Adenanthera spec. B, — Inl. namen of dezelfde als de voorgaande of geheel onbekend.

14«. DICROSTACHYS DC.

DicroBtachys spec. — Peueung, s. In Samarang en Soerlkörta: Kot, j. — In Banjoewangi Popng, j. — Dikwijls slechts een boomheester; zelden een boom.

Hout buitengewoon hard en zeer duurzaam; voor houten spijkers, kamraderen, enz. zeer gezocht; alleen in zeer kleine afmetingen te krijgen.

144. ACACIA WlLLD.

Acacia spec. A. — Pilang, j. s.; Pèlang, md. of Öpèlang, md. — Vaste naam.

Hout duurzaam; voor huishouw zeer geschikt; ook voor meubels bruikbaar, doch nogal grof.

Acacia spec. B. — Klampis, j. s. — Vaste algemeen bekende naam. — Bij Soembërwaroe in Bësoeki: Langaj, md.

Hout onbruikbaar.

(Lequminosae)

145. ALBI2ZIA üurazzini.

De meeste dIbizsiu-aoovten zijn aan de inlanders goed bekend. Dit is vooral het geval met de volgende. J. procera Bth. (spec. A.) en A. stipulata Bth. (spec. B.); zoomede met A. lebekkoides Bth. (spec. C ) en A. montana Bth. (spec. P.) in sommige -streken; bijv. de laatste op den Gr. SendSrS en Dièng en de eerste bij Kédoengdjati in Samarang. Deze vier soorten worden zelden door de inlanders met andere boomsoorten verward. — J. littoralis T. et B. (spec. GL) is aan hen echter geheel onbekend. — Bij de overige soorten (D. en E.) wordt de inlandsche naam van de eene soort ook voor de andere gebezigd.

Albiaaia spec. A. — Ki-hiang, s. — Weroe, j. in geheel Midden-Java.—In Bësoeki soms Weroe,}.; soms Wangka/,}.

Hout zeer duurzaam en sterk-, voor huishouw en meubels geschikt.

Albizzia t-pec. B, — Sèngón, j. ml.; Djeundjing, s.; Sèngón-djftivS, j.; Sèngón-djawi, j.

Zie verder hieronder cultnurboomen.

Hout voor huishouw lruikbaar.

Albiaaia spec. C. — Këdhiding, j.; Jièvg, md. — Niet zelden ook Tèkik, j. — In Samarang is de naam Këdincling, j. zeer constant.

Hout misschien voor huishouw bruikbaar.

AlbiBzia spec. D. — Tarisi, s. bij Tómó in SoemC'dang (Pre-anger) en Ki-ibkè, s. bij Palaboehan in de Preanger. — In Samarang bij Kédoengdjati: Tëkik, j.

Hout ? onbruikbaar; misschien nog voor pakkisten te gebruiken.

Albiezia spec. E. — Inl. namen weinig bekend en locaal of ge-

(Leguminosae)

heel onbekend. — In de Preanger Ki-tókè, s.; in Midden-Java TVkik, j.

Hout als soort Ü.

Albizzia spoo. F. — Kemlandingan, j. of Kémlandim/aii-goenoeng, j. in vele bergstreken van Midden-Java. — Sèlóng, j. op den G. Slamat in TÖgal. — Op Idjèn-platean in Bésoeki Poeloenyan, j. — la de Preanger bij Tjibódas Haroeman, s. — De twee eerste namen hebben de meeste waarde. De overige zijn meestal locaal en weinig bekend. — In sommige deelen van Java lieet Leucaena glauca L. ook Kemlandingan, j.; terwijl Haroeman, s. soms voor Pithecolobium montanum Bth. geldt.

Hout onbruikbaar.

Albizzia spec. Q-. — Inl. naam op de ecnige mij bekende vindplaats op Noesa-baroong in Zuid-Bésoeki geheel onbekend. Hout onbruikbaar.

146. PITHECOLOBIUM Makt.

Het hout van al de hierondergenoomde wildgroeiende

Pithecolvbium-soorten onbruikbaar.

Pithecolobium spoc. A. — Ki-pöèlc, s. in de Preanger. Elders inl. namen zeer onbetrouwbaar. In de bergstreken van Samaraag enkele malen bij vergissinquot;: (t)Mangir, j. geheeten.

Pithecolobium spec. B. — Ki-póèk, s. bij Taköka in de Preanger. — Deze soort ontbreekt elders op Java

Pithecolobium spec. C. — Lom, j. in Zuid-West Bësoeki bij Poegër en bij Soebah in Pëkalongan; Haram-hararn, j. in Banjoewangi; Lamaran, s. of Lam-baran, s. bij Tómo in Soemödang (Preanger). De eerste naam het meest bekend.

Pithecolobium spec. D. — Inl. namen zeer talrijk, meestal locaal;

soms geheel onbekend. — In Samarang op den

(Lbguminosae)

G. Oengaran: Sèngór, j. of Sèngön-wèwè, J. op den G. Shimat in Tëgal: Wèwè, j. — Op G. Wilis in Madioen inl. naam onbekend. — Op Idjon-plateau in Besoeki Sökheuh-tèngèh nul. of Ampè-nang, md. — Op G. Gëde bij Tjibödas in de Pre-anger ? Djeundjing, s. of Ki-haroeman, s, — Op G. Galoenggoeng in do Preanger Ki-haroeman, s. — Bij Takóka iji de Djampangs eu bij Pala-boehan in de Preanger : ? Ki-tbkè, s.

Pithecolobium spec. E, — Inl. namen meestal weinig bekend. — Bij PringSmba in Oost-Banjoemas ?Bangkongan, j. — In Z. W. Bantën bij Tjëmara Prèngkèt-djèngkdl, s.

147. ACR0CARPU8 Arn.

Acrooarpus spec. — Delimas, j. of Dlimas, j.; in Banjoemas en op den G. Oengaran in Samarang zeer vaste naam. De boom elders onbekend.

Hout duurzaam en sterk; voor huishouwj in zeergroote afmetingen te krijgen.

148. Cultuurboomen:

SESBAMA Pers.

Sesbania spec. — Toeri, j. ml. — De beide variëteiten heeten Toeri-abang, j. of Toeri-aprit, j. en Toeri-poetih, j. of Toeri*pëtak\ j. — In N. O. Bësoeki Tóreh, md.

Hout onbruikbaar.

ERYTHR1NA L.

Erythrina spec. — Do ongedoornde variëteit van E. lithosperma Bl. komt alleen gecnltiaeerd op Java voor. Voor do inlandsche namen zie boven onder Erythrina.

Hout van deze variëteit onbruikbaar; by na altijd te klein en te weinig duurzaam.

INOCARPUS Forst.

Inocarpus spec. — Ga jam, j. —zeer vaste naam.

Hout voor pakkisten.

(148) — 49 — (Leguminosae)

CAESALPINIA L.

Caesalpinia spec. A. — Sëtjang, j. — Boomheester.

Hout voor de inl. ververij gebezigd; alleen in zeer kieine afmetingen.

Caesalpinia spec. B. — Divl-divi der europeanen.

Mout onbruikbaar.

HAEMATOXYLON L.

Haematoxylon spec. — In Hatijoeinas zonder inl. naam.

Hout voor ververij (Campuche-hout).

POINCIANA L.

Poinciana spec. — Flamme-boyant dor europeanen. — Geen inl. naam mij bekend.

Hout misschien voor pakkisten bruikbaar,

SCH1KOLOB1IJM Vogel.

Schizolobium spec. — inl. naam onbekend.

Hout voor pakkisten.

PARHINSONIA L.

Parkinsonla spec, — Maskémantën, md. in Panaroekan (Bêsoeki). Hout onbruikbaar. *

CASSIA L.

Cassia spec. —■ Djoewar, j. s. ml.; Dj hoe war, md.; Djohar, J. a. ml.; Tjhoear, md.— Naam zeer constant; aan elk inlander bekend.

Hout zeoi' sterk en zeer duurzaam; een der zoogenaamde ijzerhout-soorten. Voor huis- en bruggenbouw. Niet in zeer zware afmetingen.

BAUHI1V1A L; Brownea Jacq. en Amherstia WA.hh. — Inl. namen onbekend.

Hout onbruikbaar?

(Leqüminosae) — 50 — (148)

T/UIAKIiVm S L.

Tamarindus spoc. — Asem, j. md. ml; Aseum, s.; Atjèm, mei.

— Zeer vaste naam. — Het kernhout heet Gale-asém, j. — Ook kernhout van andere boomsoorten Galè, j. of Galeuh, s. genaamd.

Kernhout zgt;ier sterk, bijzonder hard en zeer duurzaam ; voor kirrenassen en wandelstokken zeer gezocht. Zelden gekipt, a ng'izion de vruchten te veel waarde hebben.

IIYJIEXAEA L.; Copaifera L. en Trachylobium Hayne. — Inl. namen onbekend.

Hout in de literatuur als fijn en duurzaam geboekstaafd.

IXDICïOFEKA L.

Indigofera spec. — Dj anti, j. in Samarang bij Broemboeng. Hout onbruikbaar.

cwojietra L.

Cynometra spec. — Namnam, j. of Nanam, j.; Poeki-andjing, ml. s.

Hout onbruikbaar.

parkia R. Br.

Parkia spec. — Piteuj, s.; Ptéte, j.; Pétèh, md.

Hout voor pakkisten.

prosop1s L.

Prosopis spec. — Inl. naam onbekend.

leucaem Bth.

Leuoaena spec. — Ktimlandingan, ml. j.; Lamtdrd, j. -- Mélan-ding s, of Pëteuj-tjim, s. in Z. W Bantën.

Hout duurzaam, zeer hard en zeer sterk; voor wagen-boomen bijna even gezocht als Walikotkoen, j.

(148—149) — 51 — (legum,—morinoac.)

ALBIZZ1A Durazzini.

Albizzia spec.— Djeungdjing-laoet₎ s.; Sènybn-laoet, j. ml.;

Sèngön-sabrany, j. ml.; Sènyoti-landd, j.; Sèngön-landi, j.

Hout uitmuntend geschikt vo( r theekisten; vooral wanneer het drogen kunstmatig geschiedt. In Buitenzorg zijn dan reeds 3—5-jarige loomen bruikbaar.

PITHECOLOBIUM Mart.

Pithecolobium spec. A. — I)jènglhl, s. j. ml.; Djingkól, s. j.

ml. — In DjapSrS Tjëléring, j. of Djering, j.

Hout voor pakkisten.

Pithecolobium spec. B. {P. Sam au Bth.) — Zonder inl. naam. Hout voor pakkisten.

Pithecolobium spec. C. (^. duke Bth.) — Aeëm-hrandji, j.

in Këdiri; — Asém-Iamp;ndS, j. oi Asem-landi, j. in Pékalóngan. — Tj an dj oer, ml. in K6ta-Batavia.

Hout misschien voor pakkisten bruikbaar.

149* MORINGAGEAE.

Hiertoe alleen een cultuurboom:

14». MORlMiA spec. — Kèlör, j. mi. heet de boom; de vruchten Klèntang, j. ml. — Bij Soembërwaroe lieet de boom Mrèngkhih, md. en de vruchten Klètang, md.

Hout onbruikbaar.

(Rosaceae)

150* ROSACEAE.

150. PARI BARIUM Juss.

Parinarium spec. A. — Woelóh, j. of Woeloeh, j. in Midden-Samarang zeer vaste naam. — Ghing, j. in Grobo-gan bij Karangasem (Oost-Samarang). — Sólöh, j. of Soeloeh, j. in Banjoewangi; met dezen naam wordt echter elders, en ook in Banjoewangi, soms een Oironiera-soovt aangeduid. — Namen in West-Java zeer onzeker en weinig bekend; ? Taritig, s. in de Djampangs bij Sanggrawa (Preanger). — Soeloeh, s. beteekent in de Preanger brandhout in het algemeen.

Hout duurzaam en sterk; maat' zeer hard; voor huis-bouw.

Parinarium spec. B. — Alleen bij Panoeinbahan in de Zuid-Preanger gevonden; daar inl. naam onbekend.

Hout als? bij soort A; maar uiterst zeldzame boom.

151. PRUNUS L.

Prunus spec. — Alleen bij Tjilatjap in Z. Banjoemas gevonden ; dadr zonder inl. naam.

Hout waarschijnlijk voor schrijnwerk bruikbaar ; echter zeer zeldzame boom.

152. PYGB1JM öaertn.

Pygeum spec. 2. — Kawójang, s.; in bijna de geheele Preanger een vaste algemeen bekende naam. — Bij ïjibodas ('s Lands Plantentuin) soms ook s. of i'-Satow!-

andjing, s. — Inl. namen in Midden- en Oost-Java meestal of geheel onbekend of' onbetrouwbaar; in sommige streken wordt deze soort daar soms tot de Woeroe (j)-soorten gerekend. — In Tëgal op den G. Slamat Mojany, j. — Bij Pantjoer in Bësoeki geheel onbekend.

Hout sterk, nogal duurzaam en nogal lijn ; voor huis-bouw en misschien ook voor meubels.

(15;j—157) — 53 — (Rosac.—Saxikragac.)

153. PII0T1N1A Lindl.

Photinia spec. — Inl. namen onbekend. — Soms wel eens?2}'aM-tigi, s. gcliooten, evenals eenige andere boomen der alpine zone van Java.

Hout onbruikbaar.

154. Cnltuurboomen:

Prunus L. — Pruimen, Perzikken en Abrikozen op den Tëng-gör (Pasoeroean) veel geplant. — Zonder eigen inl. namen.

Pyrus L. — Appelen en Peren hier en daar in de bergen geplant. — Geen eigen inl. namen.

155* SAXTFRAGACEAE.

Het hout van al de hieronder genoemde 6 soorten onbruikbaar.

155. HYDRANGEA L.

Hydrangea spec. — In de Preanger en op den Dièng zonder inl. naam.

15«. ITEA L.

Itea spec. — In Madioen op den Gr. Wilis en in Bësoeki op het Idjèn-plateau zonder inl. naam.

157. POLYOPIA Bl

Polyosma spec. 2, — Inl. namen óf zeer locaal óf geheel onbekend; de locale namen meestal nog onbetrouwbaar; bijv. ? Ki-pbdólandalc, s. bij Takóka; — P Ki-tjahè, s, of ? Ki-palahlar, s. bij Tjibódas (Hort. Bogor). — In Bantën geheel onbekend. — Bij Pantjoer in Bësoeki Kadjoeh-lanany, md.

(Saxif.—Hamam.—Ruiz.)

158. WEINMANMA L.

Weinmannia spec. 2, — Inl. namen óf zeer locaal óf (en dit ia meestal het geval) voor beide soorten onbekend. — Bij TJibódas (Hort. Bogor) in de Preanger: Ki-tjérmè, s. — Bij Pringamba in Oost-Banjoemaa ? Gringging, j. Aldus heet soms ook een Melia-soort.

159* 11 AM A MKL1 DACEAE.

15». ALTlNfilA Nok. (Liquidambar).

Altingia spec. — Mala, s.; Rasarnala, s. ml. — In enkele streken worden de volgende variëteiten naar de kleur en de geaardheid van het hout onderscheiden: Rasamala-hódas, s.; Rasamala-kapas, s.; Rusamala-gadbk, s.; Uammala-taritih, s.; — Bij Taköka: Rasamala-ki-oepi, s.; Rasa-mala-bódas, s. en Rasamala-beureum, s. of Rasamala-bënër, s. — De hars heet in de Preanger Kandaj, s.

[lont zeer duurzaam eu zeer sterk; voor huie- en bruggenbouw uitmuntend geschikt; in. reusachtige afmetingen en in greote hoeveelheden in de Proarger en bij Buitenzorg te krijgen.

100* Kil IZÜPHOK ACEAE.

De soorten van B mg uier a en Rhizophora worden in de meeste streken mot één en denzelfden geslachtsnaam aangeduid: Tan-djang, j. md. of Bako-bako; ml. boeg. — Eene soort: Bruguiera-parviflora Bl. heeft echter in Besoeki een afzonderlijken naam; n.1.: Lindór, j. boeg. — De eenige mij van Java bekende soort van het geslacht Ceriops, Akn. heet constant Tingi, j. in geheel Oost-Java. — De Cara^ia-soorten worden door de inlanders ook niet tot het geslacht „Tandjang''¹ gebracht.

(160—!«:{) — 55 — (Riiizopiiorackae)

160. ItIII/(MM 10KA L.

Rhizophora spec. 1 (v. 2). — Tancljang^ j. ml.; Bako-hako, ml.

boeg. — In Zuid-Bësoeki Tandjang-brangga, j.; in Zuid-Banjoemas Tandjang-rajap, j.

Hout onbruikbaar.

161. KBUCaJIERA Lam. (Kanilia).

Bruguiera spec. A. — Tandjang, j. md.; Bako-hako, ml. boeg;

in bijna geheel Java; echteï in Zuid-Preanger bij Balekambang ? Poetoet, s. genoemd.

Hout sterk en duurzaam; voor liiiisbouw; echter alleen in kleine afmetingen te krijgen.

Bruguiera spec. B. {Kanilia). — Lindor, J. boeg. bij Tratas in Banjoewangi. — Tandjang-ketèk, j. bij Tjilatjap in Zuid-Banjoemas.

Hout onbruikbaar.

163. CKRIOPS Arn.

Ceriops spec. — Tingi, j. in Banjoewangi. Zeer vaste naam. Ook bij Tjilatjap aldus genoemd.

. Hout duurzaam en in strand-dorpen voor staken bij de vischerij zeer gezocht. Alleen in zeer kleine afmetingen te krijgen.

163. CA KAL LI A Rxb. (1).

Carallin spec. 1—2. — Inl. uanien óf locaal en onzeker óf geheel onbekend. Ki-koekoeran, s. in Z. W. Banton; ?Koekoeran, j. in Zuid-Banjoemas; KMalen, j. bij Këdoengdjati in Samarang. — Ki-koekoeran, s. in Z. W. Bantën bij Tjëmara.

Hout ! onbruikbaar.

Noot Het komt mij hoogst waarschijnlijk voor, dat van de geslachten Gynotroches Bl. en Kandelia Wight, op Java geene wildgroeiende soorten voorkomen. Vergelijk Natuurk. Tijdschr. v. N. I. I. c., waarin die genera op grond der bestaande literatuur nog onder de geslachtslijst der javaansche woudboo-men opgenomen waren.

(Combretaceae)

164* COMBRETACEAE.

164. TËKJUlMlilA L.

Terminalia spec. A. — Ketapang, j. nid. ml. ; Kotupany-laoet, ml.

Hout voor pakkisten.

Terminalia spec. B. — Kloempit, of Klömprit, j. in Midden-Java, vooral in Samaraug, zeer vaste naam.

Hout uitgeloogd misschien voor huisbouw bruikbaar.

Terminalia spec. C. — DjaJta, s.; Djahd, j. in Midden-Java zeer vaste naam. — Volgens Vorderman, liceten in do afd. Djombang de oude vruchten: Djdlawe, j. en de jonge Djdkling-soekoen, j.

Hout voor pakkisten; vaak in reusachtige almetingen.

Terminalia spec. D. — Dj aha, s. bij Takóka in de Djampangs (Preanger. — Thjeueuh, nul. bij Pantjoer op den Gr. Raoeng-Idjèn in Uësoeld. JJeide aldaar vaste namen. — Bij Palaboehan in Zuid-Preanger soms? Ki-mèöng, s. gelioeten.

Hout vooi' pakkisten; vaak in reusachtige afmetingen.

165. «YROCARPIJüi Jacq.

Gyrocarpus spec. — Alleen in Banjoewangi gevonden; daar bij Gradjagan Gedrey, j. en bij Badjoelmati Ganggan-yan, j. — Laatstgenoemde naam elders o. a. in Z. W. Besooki niet zelden ook aan Tetrameles nudiftora R. Brown gegeven.

Hout voor pakkisten.

166. LUMiMT/jEUA WILLD.

Lumnitzera spec. 2. — In veel streken door de inlanders met denzelfden naam aangeduid als Rhizophora en Bru-f/Mi'errt-soorten (zie hieronder). — Bij Tjilatjap heeten deze 2 soorten : Doedoek-agoeng, j. en Doedoek-rajap, j.

— 57 — (combretac. —myrïac.)

In Z. W. Bantön Troentoeng, s. — Elders soms Aegiceras spec, zóó genoemd.

Hout onbruikbaar.

167* MYRTACEA E.

167. LEPTOSPERMUM Forst.

Leptospermum spec. — Inl. namen meestal óf' onbekend óf onbetrouwbaar. Bij Tjibódas (Hort. Bogor) op den GL (iöde soms Kajoe-poelih-lëmboet, s. — Zie beneden onder Melaleuca.

Hout onbruikbaar.

108. RHODAMMA Jacq.

Rhodamnia spec. — Inl. namen meestal óf locaal en onzeker óf onbekend; het laatste in Midden-Java. — Bij Palaboehan in Zuid Preanger constant Ki-djambè, s. of Ki-beusi, s.; bij Takóka in de Djampangs (Preanger) ook Ki-bemi, s. Beide namen elders niet zelden ook aan andere boomsoorten gegeven.

Hout zeer hard; maar toch onbruikbaar?

16». DECASPERMUM Forst. {Nelitris)

DecaBpermum spec. — In Zuid-Preanger zonder vaste inl. naam.

Daar soim ?Ki-sireum, s. geheeten; bij Tjilatjap ? Angin-angimn, j.; bij Takóka (Preanger) soms ? Ipis-koelif, s. genoemd.

Hout onbruikbaar?

170. EUOEIVIA L. (Syzygium; Jambosa; Carynphyllus; Macromyr-tus; Jossinia; Eu-eugenia).

Enkele Mugmia-soottm hebben duurzaam en sterk, voor huishouw geschikt hout, bijv. Risip, j. in Banjoew»ngi, Ki-tèmbaga, i, in de Preanger.

(Myrtackae)

Er zijn een groot aantal inl. namen, welke elk meer of minder constant, soms zeer constant, aan een of meer soorten van het geslacht Eugenia L. beantwoorden. Elk dier inl. namen is dus ongeveer gelijkwaardig aan een der achter Eugenia Ij. genoemde synonyme ondergéslachten ; met dien verstande echter, dat de grenzen der inl, en latijnsche ondergeslachten meestal niet overeenkomen. Alleen met oen der subgenera, met Jamhom Bentii. is dit wel het geval. De meeste soorten van dit subgenus heeten Kópb, s. of Djatrthoe, j. mi.; Tjheumphoeh, md.

Als inl. namen, die in den regel voor meerdere Eugenia-soorten gelden, kunnen o. m. de volgende vermeld worden: Ki-sireum, s.; Pèfag, s.; Salam, s. j.; Manfing, j.; Ki-tëmbaga, (1) s. en Gëlnm, s. — Deze beide laatste namen voor Eugenin-soovten, met koper-rooden, papierdun-afschilferenden schors. — Verder: Djëmblnelc, j.; Djamhón Doew'éf, j. in Samarang; en Dlmwih, md.; Djnewët, j. of Djamblnvg, ml. — Klis, j. in Zuid-Bësoeki. — Gdwók, j. in Ban-joemas bij Pringfiniba; — Dómpjöng, j. in Banjoewangi. — Rèsék, md. in Bésoeki. — Bandje, j. in Zuid-Bësoeki. — Kisip, j. in Banjoewangi.— Nagasari, j. bij Pringamba in Banjoemas; elders heet Mesua ferrea L. aldus.

Ter aanduiding der soorten of variëteiten worden achter sommige dezer inl. namen achtervoegsels geplaatst; bijv. Salam-watoe,].; Kè-pö-lalaj, j. s.; Kampótc-wafoe, j.; Dhoewëh-heutóh, md.; Djembloek-hrihil, j.

Door de inlanders worden ook Anacardium en Fsidium tot het „geslachtquot; Djamboe, ml. gerekend. Zie hieronder voor Psidium en boven voor Anacardium.

In enkele streken bijv. in Banjoewangi heeft de schors van enkele Eugenia-soorten, dit; voor de ververij dienen, een naam, die verschilt van dien, welke de boom draagt, namelijk: Manting, j. de boom en Salam, j. de schors.

171. BARR1NGT0MA Forst.

Burringtonia spec. A. — Boetoen, j. s. in DjapRrS, Banjoewangi en Z. W. Bantën.

Hout voor pakkisten.

(1) By Junghutin (Java 1, c.) abusievelijk als Memecylov Hoovtm vermeld.

(m—173) — 59 — (Myhtaceak)

Barringtonia spoc. B. — Poetut j. s. In Sauiarang zooi' vaste naaiu. Elders meestal aan deze soort of ook aan soort E. gegeven.

Hout voor pukkisten; uitgeloogd ook voor huisbouw bruikbaar.

Barringtonia spoo. C. — Leprctk, j. in Banjoewangi en Sainarang een vaste naam. J'llders namen veelal zeer locaal onbetrouwbaar of geheel onbekend. — In Samarang heeten bij Këdoengdjati vrachten Bësole, J.

Hout als soort B.

Barringtonia spec. D. — Sónc/góin, s. j. bij Margaaari in Tegal;

bij Pringamba in Banjoemas en in Z. W. Banten.

Hout onbruikbaar,

Ban-ingtonia spec. E. — Penygoeug, j.; in Samarang (in de djfiti-vvouden) een vaste naam; elders soms tevens voor soort. B cn P. geldende.

Hout ivls soort B.

Barringtonia spec. P. — Penggoeng, j. in Zuid-Besocki bij Poe-ger (in don zoom dor vloedbosschen) een vaste naam; elders deze naam soms ook voor soort E gebezigd.

Hout onbruikbaar.

\7Z. IM.WdlOMA Br,.

Planchonia spec, — Inl. naam en groeiplaats aan mij nog onbekend.

IJ'S. Cultuurboomen:

MEIiALËUCA L. en Eucalyptus LMIór. - De verschillende, vooral van het laatste geslacht, niet zelden gecultiveerde soorten worden soms Kajoc-poetih, ml. j. genoemd.

TRISTAN IA R. Bk. — Zonder inl. namen.

(Myrt.—Melast.)

PS1DIUM L.

Psidium spec.— Djamboe-kloetoek, ml. j.; Djamboe-bidji, s.; Tjheumphoeh-beutóh, rad,; Tjheumphoeh-bikhih, rad.

Hout onbruikbaar.

EUCALYPTUS L'Hér.

Eucalyptus spec. div. — Door de inlanders veelal, evenals eenige andere boomsoorten, Kajoe-poetih, ml. j. genoemd.

Hout van volwassen boomen in Australië geroemd voor huisbouw. Hout van op Java geplante jonge boomen weinig duurzaam gebleken.

EUGENIA L.

Eugenia spec. div. — Door achtervoegsels achter het woord Djamboe, j. ml. s. worden de gecultiveerde (Jambosa) J^M^m'a-soorten onderscheiden bijv. Djamboe-ajër, ml.; Djamboe-ból, ml. — In N. O. Besoeki: Tjheumphoeh-bhl md.; en Tjheumphoeh-kakët, md. — In Banjoewangi: Djamboe-përtókal, j.; Djamboe-wèr, j. en Djamboe-tër-sana, j.

Hout onbruikbaar; zeer zelden gekapt otn de eetbare vruchten.

174* MELASTOMACEAE.

174. ASTRONIA Bl.

Astronia spec. — Ki-hctrèndbng, s. zeer vaste naam in de Prean-ger en in Banton. Op den GK Slamat en Tëgal en op den G. Oengaran in Samarang meestal bij name geheel onbekend of zeer slecht bekend. Op laatst-genoemden berg werden mij voor één en dezelfde soort achtereenvolgens 6 verschillende inl. namen opgegeven, die allo slechts zeer locale waarde hebben.

Hout misschien voor pakkisten bruikbaar.

(175—179) — 61 — (Melast,—Lythrac.)

175. KIBESSIA DC.

Kibessia speo. — In do Preangor bij Takóka ? Ipis-koelif, s. of' ? Ki-djëboek, s. in Z. W. Banton ? Ki-beusi, s. — Eldors inl. namon onbekend.

Hout zeer hard; voor pakkisten.

17«. MEMECYLON L. (Lyndenia).

Momeeylon spec. div. — lid. namon onzeker.

177. MELASTOMA Burm.

Melastoma spec. — Harèndöncj, s. in de Preanger vaste naam voor deze soms boomachtigo soorten ook voor de talrijke hees-terachtige soorten.—Op G. Wilis in Madioon Sènggani, j.—Kleine boomheestor; zeer zelden oen boom.

Hout onbruikbaar.

178* LYTHRACEAE.

178. PEMPHIS Forst.

Pemphis spec. — Séntir/i, j. in Zuid-Banjoewangi on op hot eiland Noesa-baroong in Z. W. Bësoeki.

Hout zeer duurzaam, sterk en zeer zwaar: voor inlandsche ankers gebezigd. Verder onbruikbaar. Alleen in zeer kleine afmetingen te krijgen.

179. liAGERSTROEIUIA L.

Lagerstroemia spec. A. — Boengoer, s.; Woengoe, j. Boengór, md.; in Bësoeki Ketangi, j.

Hout zeer duurzaam en sterk; uitmuntend voor huis-en bruggenbouw; zeer gezocht voor affuiten; ook uitstekend bruikbaar voor meubels. Soms in zeer grooto afmetingen te krijgen.

Lagerstroemia spec. B. — Bèngèr, s. — Zeer vaste naam. — Elders soms mot denzelfden inl. naam als soort A.

Als soort A, maar niet in zoo groote afmetingen te krijgen en veel minder algemeen voorkomend.

(LYÏHRACEAE) — 62 — (180—1S3)

ISO. CRYPTEROiXIA Bl. (Henslovia).

Crypteronia speo. —- Ki-bioiè», s. in Zuid-Ppeanger zeer vaste naam. — Elders inl. namen onbetrouwbaar of zeer locaal.

Hout vuor pakkisten en iiiisbcliien ouk voor liuisbuuw

bruikbsmr.

181. lUIAIMVfii Hamii/j'.

Duabanga spoc. — I'akir, j.; Taker, m'd. in Besoeki vaste naam.

Hout voor pnkkisten.

183. SOWI WAIIA L.

Hout onbruikbaar.

Sonnoratia speo. A., en B. — Beide soorten nu eens met afzonderlijke, dan weer met dezelfde namen aan de inlanders bekend. — Bogëm, s. j. en Prapaf, j. md. ml. in Banjoewangi. Bei'ie namen in Besoeki constant en aan vele inlanders bekend. — In Zuid Prean-ger beet de boom Boyem, s. en de verschillende deelen als wortels, enz. Paso eng, s.; Tarbnlöng, s.; Kajoe-yaboes, s. en Ki-dada, s. - De boom heet in Z. W. Ban-ten bij Tjëmara: Bi du da, s. — Do mvdinKajoe-gaboes, ml. wordt elders, behalve voor de adem-wortels van Sonneratia, soms aan Aegiceras en soms aan een Al-stonia gegeven; terwijl in Bësoeki op het Idjèn-plateau Bogëm-goenoexg, j. de naam van een Wightia-soort is.

183. Cultuurboomen:

I VWSOMA L.

Lawsonia spec. — Pütjai'-koelcoe, ml. j. — Kleine boomiiecster.

Hout onbruikbaar.

IM \ K A TOURNEF.

Punica spec. — Dëlima, ml.; Dama,'].-, Dhêlimah, ind.—Granaa/-appel. — Boombeester.—Do IMima-poetih, ml. is een heester.

Hout onbruikbaar.

(Samtdac.—Passiflorac.)

184* SAMYDACEAE.

184. CASE AK14 J acq.

Hout. van alle soorten zoev weinig duurzaam gouclit. docli viM'seh gekapt van sommige snortin zeer hard. Voor pakkisten waarscliijnlijk bruik'iaar.

Casearia spec. div. — Een paar soorten, vooral die van de laagvlakte van Oost-Ja va zijn aan de inlanders onder den nogal vasten naam Baloevg, j.; Balèny, j. of Pheu-loeny, md. bekend. Eon dier soorten wordt editor in Zuid-Bfesoeki niet zelden inet een Greiria-soovt verward en dan ? DPloewak, j. genoemd. — Een soort op den O. Wilis in Madioen lieet Tjikal-haloeng^ j.; niet te verwarren met Tikël-bnloeng, j. (een Euphnrbia-soovt). — De in de bergen van West-Java groeiende Casearia-soorten zijn aan de inlanders meestal of geheel onbekend of onder onbetrouwbare locale namen; bijv. bjj Tjibodas (Hort. ISogor) op den G. Gedé soms ? Ki-hbntèng, s.; H Ki-tèröng, s. of ? Ki-pinang, s. voor één en dezelfde soort.

185. IKMIALII M Jacq. (Blackwellia)

Homalium spec. — iJelivgsëm, j.; Dlingsein, j.; Dlisem, j.;

Klingsëm, j.; zeer vaste aan bijna elk inlander bekende namen. — In de Preanger Ki-bódas, s.; in Besoeki Kadjoeh-ahneh md. of Aboeh, md.; in Banjoewangi bij Badjoelmati Esti, j.

Hout voor pakkisten zeer geschikt; in grooto afmetingen en groote hoeveelhedei te krijgen. Versch gekapt zeer h.rd; echter weinig duurzaam.

186* PASSIFLORACEAE.

180. Hiertoe alleen een cultuurboom:

(Pass.—Dat.—Ca ct.)

CARICA L.

Carica spec. — Papaja, ml. ;—Katès, j. in Samarang en lldmbang Katès-gampldk,j.; — Katès-gantoeng, j. en Ketela-gantoeng, j. in Noord-Soerakërta. — Gandoel, j. in Bagalèn en Ban-joemas. — Gëdang, s. bij Buitenzorg. In Midden- en Oost-Java is echter Gedang, j. de naam voor {Pisang) jV/wsa-soorten — Katès-kapoer, j. in Banjoewangi. — In Bësoeki Katès, md. — Bjj Tjëmara in Bantën constant Këtela, s.; elders (o. a. in Midden-Java) aldus een Manihot-soort (Cassave) aldus genoemd.

Hout onbruikbaar.

187* DATISCEAE.

187. TETRAMELKS R. Br.

Tetrameles spec.— Winong, j. in Midden-Java zeer vaste naam| in Oost-Java of ook zóó genoemd of Binoeng, md. of Gangangan, j. — Laatstgenoemde naam in Banjoewangi en Z. W. Bësoeki.

Hout voor pakkisten. Vaak in reusachtige afmetingen.

188* CACÏACEAE.

188. Hiertoe alleen een cultuurboom:

OPimTlA Mill.

Opuntia spec. — Bij • Panaroekan in Besoeki Ei-hdjd j.; Rih-pheudjeuh, md. geheeten.

(Arauackak)

18»* ARA LI ACE AE.

Ilout van ul doze soorten onbniikbanr.

lerwijl in lt;)ost-Java, speciaal in Bësoeki, do meeste boomvor-mige Araliaceae aan do inlanders nief bjj namo bekend zijn, en doze iu Midden-.)ava slechts door oiilvolen met vaste namen aangeduid worden, w orden in de Preanger deze boomsoorten goed geclassificeerd. De aldaar in gebruik zjjnde namen als Djangkhrang, s.; Ki-djatigkd-runy, s.; Panggang, s. (met achtervoegsels als P anggang-poejoe, s.); Ramhgiling, s. worden uitsluitend aan de soorten dezer familie toegekend, on de moesten door Soendaneezen van de 1'reanger onder een dezer inl. geslachtsnamen gebracht. Slechts met de veel op een Dysoxylum gelijkende Poltjscias (zie hieronder) is dit niet hot geval.

In Midden-Ja va is een Ficus-sooft, die ook Panggang, y heet; oen soendaneosche naam Panggang, s. voor een Ficus bestaat echter zoover mij bekend niet.

De in Midden-Java voor boomvormige Araliaceae gebruik zijnde inl. namen hebben in den regel elk alleen betrekking op één soort. Algemeone „geslachtsquot;- namen worden zoover mij bekend daar gemist; tenzjj de namen Gbrang, J, en Tanganan, j. die soms aan meerdere Araliaceae gegeven wordt als zoodanig aangemerkt mogen worden.

I*W. PAiVAX Jj. {Nothopanax).

Panax spec. - Panggang-tjennè, s. bij Tjibodas (Hort. liogor)

in de Preanger. Die naam locaal en onzeker. Elders

de naam meestal geheel onbekend. — In Bagëlèn op den (t. Këmbang Tjöngkrang, j.; zeer locale naam.

•00. I10RSF1ELDIV BL.

Horsfleldia spec. — Djangkórang, s. in de Preanger. — Ga boet, bij Ngëbël op den Gr. Wilis in Madioen. Elders heet het stamhout van een Alstonia en het wortelhout (der aerotropische wortels) soms ook Gaboes, j. — Górang, j. bij Soerdja in Pekalongan. — Goeng-grang, j. op den U. Oengaran in Samarang. Tn enkele streken de inl. naam geheel onbekend.

(Araluoeak) — 66 — (1«1—HM»)

MM, POLYSCIAS Forst. (Eupteron).

Polyscias spec. — Inl. namen veelal wel locaal, maar toch constant en aan vele inlanders bekend. — Dëleg, j. in Samarang en Banjoowangi. — Djëliroe,j. bij l'i'ingamba in Banjoemas. — Bij Tjilatjap ? Langif, j. ot' ? Kajoc-langit, j. of ? Poeljavyan, j.; ? Djangkörang, s. in de Preanger. — Bij i'are in Këdiri constant Dj ar an, j. geheeten. — Elders meestal een andere boomsoort hiermede bedoeld.

Htü. HEPTAPLEDKUM GrAKRTN. (Paratropia).

Heptapleiirum spec. div. — Panggang, — s.; Konjingal, md.;

Tanganav, j. s.; Ramö-giling, s. — Achter den naam Panggang wordt dikwijls nog een „soortsquot;-naam geplaatst bijv. Panggang-poejoe, s.; Pang-gang-sèrèm, s.; Panggang-boeloe, s. — In Bantön op den U. Poelasari: Ramó-gentjel, s. — In de Djampangs (Preanger) Tjèrèm, s. — Op (i. Këm-bang in Bagalèn ? Sahang, j. en ? Sarahan, j.; beide zeer locale namen.

198. TUB V ESI A Vis.

Trevesia spec. — Inl. namen als Horsfieldia; echter minder algemeen bekend. Vaak zonder inl. naam. — In Ban-joewangi bij HRgadjampi ? PlenclH, j.; zeer locale naam.

I»4. AUTHKOIMIYLU H Br,.

Arthrophyllum spec. — Del eg₎ j. in Banjoewangi. — Ki-djang-körang, s. of Djangkörang, s. in de Preanger. — In Bagëlèn en Oost-Banjoemas Poeijangan, j. -? Langit, j. in Zuid-Banjoemas. — Fn Z. quot;W. Bantën bij Tjëmara Gdmpöng, s.

105. 19«. BRASSAIOPSIS DC. et Planch, en MA€ROPAi\A\ Miq.

— Inl. namen dezelfde als Heptapleurum.

Mijn determinaties echter nog onzeker.

(COKN. — CaF'RIFOL.)

1^7 * c 0 K iN A 0 E A K.

II»?. ALAN(iiHJ1l Lam.

Alangium spee. — Inl. iiamon aan mjj onbekend.

IOS. MARLEA Uoxu.

Marlea spec. A. — Ki-tjareult, s. iu vele streken van de Pro-anger; o. a. in de Ujampangs, bjj Tjibódas (Hort. Bogor) op den (J. Géde; bij Tjigèntèng in Tjisondari. — In Bésoeki op het Idjèn-platean ? Opas-opasan, j. — Elders dikwijls zonder inl. naam.

Hout voor stelen van bijlen gezoclit; ail.'en in nogal

kleine afmetingen.

Marlea spec. B. — Bij fantjoer op den (i, liahoeug-Idjèn in Bésoeki zonder inl. naam. — Ju Baajocwangi Koeniran, j.

Hout onbruikbaar.

I»». MASTIXIA Bl.

Mastixia spec. — Ki-tèiidjó, s. bjj Talen ka in de Djampangs (Preanger) vaste naam.

Hout voor pakkisten.

300. WSSA L. (Ag athisanthes, Geratostachy*).

Nyssa spec. — Hiroeng, s. in de Preanger; o. a. bjj Takóka in de Djampangs. Zeer vaste naam.

Hout nogal duurzaam, voor huishouw bruikbaar.

5J01* CA 1' R 1 KOU AC KA E.

401. VlUURNUJ» L.

Hout van al deze soorten onbruikbaar.

Viburnum spec. div. — Inl. namen veelal onbekend of weinig betrouwbaar en locaal. — Ki-keujeup, s. en ? Ki-

(CaPRIFOL. liUJliAC.)

pahang-goenoeng, s. in de Djampaugs; ? Ki-bèwdk, j. bij Paugöntjöugau op den O. Qaloeuggoeng in dc I'reanger. — ? Tendilan, j. op den G. Slamat in IVgal. — ? För-kapóran, ind bij Pantjoer op den (j . Raoeng Idjèn in Besoeki —Y Ki-koekoeran, s. bij Tjbodaw (Hort. Bogor) op den G. Gëde.

203* RUBIACEAE.

'i03. SARCOCËPHALUiÜ Afzkl ;

Sarcoeephalus spec. — Gênipól, j. In Midden Java constant. — Elders de naam soms als Nauclea L.

Hout voor pakkisten,

•i08. \AUlt;JUv\ L.; VM IKM Kl'IIALl fS iiicu. (Nauclea L. (pp));

AlUVA Salisb. [Nauclea L. (pp)); STKIMIIXVXK Kouth. (Nauclea T;. (pp)).

Alle boomvormige javaansche soorten dezer geslachten gelijken in habitus, inzonderheid in de bloei wij ze en in de plaatsing der bovenste steunblaadjes zeer op elkaar.

Zij zijn voor het grootste deel samengevat ouder een der namen: Klepoe, j.; Kblpöh, md.; Angrit, s.; Tèngèh-tja-ah, s.; Tjangtja-ratan, s.; Tjarafan, s.; Djahón, j ; Klëpoe-ketèlc, j.; Kdlpdh-kéték, md.; Klampejan, j.; Gëmpö'-kêtèk, s. Vooral worden de namen Klèpoe, j. en Kölpóh, md. voor meerdere soorten gebezigd. Herhaaldelijk worden de namen vooi de eene soort echter met die van een andere door de inlanders verward.

In sommige stroken bobben eenige A'^üc/ea-soorten meer of minder vaste inl. namen, die vooral op ééne soort betrekking hebben.

NAUCLEA L. (en aanverwante geslachten).

Nauclea spec. A. — Aug ril, s. in de i'reanger een vrij vaste, aan bijna elk inlander bekende naam. — In Banjoemas bij Pringamba FClttpoe-pasir, j. en op G. Kapal Pitjisaiu

(«»;{—^«t») — tüi — (Kuiuadkae)

■s. Bij Paatjoer in Bö«oeki Bilis, md. tijj. Jigëbèl op (l(;ii G. Wilis in Madioea Poendoengan, ]. — Op den (i. Poelasari in Buutfiu Tènyèh-tjaah, s. — Som» in de Preauger ook Tjangijnralan, s. geheeten.

Hout duuizaani en sterk; voor huishouw geschikt.

Nauoloa speu. B. — Klampejaii, j.; D/uImjii, s. j.; Klópdjan, tad.;

Kólpójan, md. — ? ïjanytjaratm, s. of ? Tjangtjara-tan-laoet, s. in Zuid-l'reanger in de Djampangs. — Han-Jja, s. in Z. W. Bantën en bij Palaboohan in Zuid-Preangev.

Hout voer pakkisten.

Naucloa spec, div. - lui. namen als boven onder Nauclea i'ii aanverwante geslachten vermeld zijn.

Hout vaor pakkisten.

i04. iiym kjvoihlt; tvoiv Wall.

Hymenodictyon spec. — Klepoe-óUiJt, j. bij Tjandiroeboe in Mid-

den-Samarang. Elders inl. naam onbekend.

H(rut vour pakkisten, /.oer zeldzame boom.

5J05. WKMILAMMA liAUTi.,

Wendlandia spec. — lid. namen meestal of locaal óf geheel onbekend. — ? Lbtrbk, j. op don G. TeleinüjS in -Samarang; Sépat, j. in de bergstreken van Djaparft.

Hout voor pakkisten. Niet in groote afmetingen,

iO«. WEKi:U.4 Sohrkb. {Stylocofyne (pp)).

Webera spec. — Inl, namen meestal geheel onbekend; enkele malen hier en daar bekend.' Y tioengboelang-pe,uljany, s,, in Zuid Preanger, terwijl daar Boengboelmg, s, (zonder achtervoegsel) de naam voor Fremna tomentom Willü is. Hoins lieet Webera aldaar ook, zoomede in Z. AA'. Banton ? Ki-tandoek, s.

IJont voor pakkisten. Niet in groote afmetingen.

(Rubiaceae)

'UK, ItAMMA L. {Stylocoryne Cav. (pp); Gardenia L. (pp); Gyno-pachys Bi,.). — Inl. namen aan rajj onbekend.

Hout oiibruikbaar.

308. (.AKI)i:\IA L.

Gardenia spec. — Bij l'alaboehan in /uid-Proanfjer zonder vasten inl. naam.

Hout ? onbruikbaar.

■iOtt. PETIJNCJA DO.

Petunga spec. — Apit, j. in bijna geheel Midden- en Üost-Java een vaste naam; Ki-hapit, s. in de Preanger en in Z. VV. Bantën. — Ook enkele andere boomsoorten elders met een dezer namen aangeduid. Meestal slechts een boom heester.

Hout onbruikbaar.

310. IHIMiOSFOltA Korth. ; Guettarda L. en Vangtiiem Juss. Inl.

namen en vindplaatsen mij nog onbekend.

311. IVORA ]j. [Pavetia \i. (pp).

Ixora spec, div, — Zonder vaste inl. namen. Boomheosters; meestal slechts heesters. - Sikatan, j. in Samarang locale naam.

Hout onbruikbaar.

313. PAVETTA I..

Pavetta spec. — Brasan, j. op den O. TelemSjS in Samarang. I )eze naam echter elders aan eenige andere boomsoorten gegeven. — Ki-tj any koedoe, s. bij Pangèntjongan op den G. Galoenggoeng in de Preanger. Elders op .lava de namen veelal geheel onbekend of zeer locaal en onzeker.

Hout voor geweerkolven geschikt bevonden door den Directeur van den Artillerie Constuctie-winkel te Soe-rabaja. — Dit bout echter niet in groote afmetingen en ook niet in groote hoeveelheden te krijgen.

(jJl.i tilO) 71 — (li 1' Hl Af'K A K)

ilü. U O KIM) A L.

Morinda spec. A. — Koedoe-kras, J. in Madioen en Sainarang'. Dfirfr vaste naam.

Hout bruikbaar voor .stelen van bijlen. Niet in groote aftnctingen.

Morinda spec. B. — Ménykoedoe, ml.; Tjangkoedoe, s.; Patje, j. ml.; Këmoedoe, j. - Vaste namen.

Hout onbruikbaar.

iH. PNVCJIOTKIl Ij. (Grumitea);

'''•gt;• (quot;HASAIilA Comm. {Psychotria L. (ppj);

•iHi. IJ rONA.\TllKS Hl. eu

117. AMARACAIUMiS Hr.. — Inl. namen on vindplaatsen aan mij nog; onbekend. Wellicht beliooron enkele der in de Preanger Ki-kópi, s. genoemde boomsoorten hiertoe.

•■Jis. (A\THII M Lam.

Canthium spec. 2. — lui. namen wol locaal; maar niet zelden nogal vast. — Kópèn, J. en Këmëdjing, j. in Midden-Samarang. Ki-köpi, s. bij lak oka in de Preanger.

Bij I alaboehan in /uid-Preanger Ki-kaljauy-butoe, s.; tor wijl daar Ki-katjang, s. (zonder achtervoegsel) de naam van een S trombos ia is. Ki-kanqka, s. in Z. W. Bantën bij Tjëmara; locaio naam.

Hout fijn eu nogal dunrzaaiu; alleen in kleine afmetingen.

31», SAPKOSMA Bl. en LASIAM IH N Jacq. De verschillende soorten dezer stinkende Ruhiareae heoten meestal Entoet-ëntoetan, s. of Kasimboehan, s. — De determinatie is nog onzeker.

Hout onbruikbaar.

(R ü B1A (IE A K — Co MPOHIT A n)

•WO, Cultuurboomen:

CINCHONA 1.

Cinchona spec, div. — Kina, ml. j. s. lioll.; Kènah, ind.

Hout nogal duur/aam.

COIIEA L.

Coffea spec. div. — Kèpi, ml. j. s. md.; Kawo, j.; Koffie.

Hout voor wandelstokken gezocht.

PAVEITA L.

Pavetta spec, div —? Sikatan, j. in Miildon-Java.

Hout onbruikbaar.

MOItl.MIA L.

Morinda spoc. Patje, j. ml.; Menyknedoe, ml. s.; Tjang-koedne, s. ml.; Këmoedoe, j.

Kont? onbruikbaar.

221* COMPOSITA E.

•iai. VKKiVOAiA SciüiBii.

Vernonia spec. — Hambiroeug, s.; Semboeng, j.; Sëmphoeng md.

; vaste aan do meeste inlanders bekende namen. — Aangezien ook eenige andere Ftfraowio-soorten, o. a. vele heester- en kruidachtige soorten SSmboeng, j. hoeten, wordt ter onderscheiding der boomvormige soort aan den naam Sëmboeng, j. soms een andere naam toegevoegd; bijv. Sèmhoeng-dëdïk, j. in Oost-Banjoemaa; Semhoeng-gede, j. in Madioon op den Gr. Wilis; Sem-boeny-goenoeng, j. op den G. Oengaran in Samarang. Een der variëteiten van de oenige boomvormige javaau-sche Vernonia-üoon heet in de Preanger: Hambiroeng-beureum, s. — Tn Znid-Banjoemas bij Tjilatjap heet de

(Comp.—Vacc.)

boom soms Sëmhoeng-dëd'êk, j.; soms alleen Dèdëk, j. — De laatste naam wordt elders vooral aan Ficus alba Reinw. en een paar naverwante /'V^ms-aoorten gegeven.

Hout voor pakkisten goschikt en in zeer hooge bergstreken; bijv. op 1500 Meter zeehoogte ook voor huis-bouw bruikbaar. — In groote afmetingen en in sommige streken in groote hoeveelheden te krijgen.

333, AMAI'IIAIJS DC. (Gnaphalium).

Anaphalis spec. 2. — lu Midden-Java veelal Sénddriï, j. of Sindaramp;j j. Vaste namen. — Soma door locale namen aangeduid, bijv. op don G. Slamat in Tëga\?Sarasati, j.; soms bijv. op het Idjèn-plateau zonder inl. naam. — Met andere Anaphalis-soorten wordt deze soort door de europeanen weleens )avaanscli, Edelweisz genoemd, ofschoon de gelijkenis bijna alleen in de dichte witachtige beharing der bladeren, niet in de botanische verwantschap bestaat.

Hout onbruikbaar.

223* VACCINIACEAE.

33!{. AGAPËTES Don. (Vaccinium Miq. (hand L.)

Hout van al deze soorten onbruikbaar.

Agapetes spec. div. — Inl. namen meestal óf geheel onbekend of zeer locaal en onzeker. I n sommige streken van de Preanger o. a. bij Tjibódas (Hort. Bogor.), evenals enkele andere alpino boomsoorten Tjantigi, s. genoemd. Op het Idjèn-plateau in Bësoeki ? P atjar-goenoeng, j. — Op den G. Mërbaboe en G. SëndM in Bagëlèn en Samarang constant Manhredjd j. geheeten.

(Myrstkacear)

224* MYRSTNACEAE.

234. MAESA Forst.

Hout van al deze soorten onbruikbaar.

Maesa spec. div. — In de meeste streken zonder inl. naam. Enkele soorten aan de inlanders bij name bekend: — Ki-piït, a. bij Takóka in do Djampangs (Preanger); Ki-oernny, s. in Banton op den Gr. Poelasari en in do Preanger o]gt; den G. Gëde. — In Bësoeki gelieel zonder inl. naam.

225. MYRSIXE L. — Inl. namen aan mij onbekend.

220. ARDIS1A Swartz. (Climacandra).

Hout der grootste soorten misschien voor pakkisten te j^ebruikeD.

Ardisia. spoc. div. — lui. ncinicn dor m0Gst(3 soorten iTiGGstnl lt;gt;1 zeer locaal en onzeker of geheel onbekend. Slechts do naam Lempeni, j. s. of Pelempëni, j., welke in de laagvlakte van Samarang, in Bantön en in Zuid-West-Preanger aan één en dezelfde species beantwoordt, maakt hierop een uitzondering. Als zeer locale namen mogen genoemd worden: ? bareubeu-kakali, s.; ? Ki-damar, s.; Ki-rësëp, s. en Ki-haroepat, s. alle 4 nainon voor één enkele soort (met cenigo variëteiten) bij Tjibodas (Hort. Bogor.); v Ki-koekoemn, s. bij Pangëntjongan op den G. Galoeng-goeng; ? Djirëk, j. op den G. Oengaran in Samarang; ? Ki-adjay, s. bij Sanggrawa in de Djampangs (Preanger) — Samparantoe, j. op den G. Këmbang in Bagëlèn; zeer locale naam. In de Preanger heet Sindora spec, aldus.

227. AEGICERAS Gaertn.

Aegiceras spec. — Troentoeng, j. bij Tjilatjapin Zuid-Banjoemas en in Zuid-Wost-Bësoeki. — Boomachtige heester; nooit een boom.

Hout onbruikbaar.

(Sapotaceae)

328* SAPOTACEAE.

338. CHRYSOPHYLLUM.

Hout van beide soorten voor pakkisten.

Chrysophyllum spec. A. — Selaket, j. of Tjélakèt, md. in Banjoewangi. Elders nog niet gevonden boomsoort.

Chrysophyllum spec. B. — Ki-lakëtan, s.; in de Preanger vaste naam; in Midden- en Üost-Java of zonder naam óf slechts onder onzekere namen aan de inlanders bekend.

33». SIDEROYXLOjV BL.

Sideroxylon spec. A. — Kadoe, j. of Këdoe, j. in Banjoewangi.

— In West-Besoeki Kedoe, md. of Këthoeh, md. In Këdiri bij Pare Badoet, j. of Kadoet, j. In Pëkalóngan en Banjoemas Kemit, j. — Deze namen zijn alle meer of minder constant. — In Samarang is deze soort aan dc meeste inlanders bij name onbekend; wordt daar o. a. bij Kedoengdjati soms ? Dèlèr, j.; ? Kéfjilc, j. of ? Gémblak, j. genoemd. In de Preanger en Bantën ook veelal onbekend of weinig bekend. Daar o. a.: soms ? Baloen-in-djoek, s. of liènyas-gcdèpèr, s. geheeten. Van deze namen hebben bijna alleen Kedoe, j. en Remit, j. eenige waarde. In de Preanger is er een Dios-pyros-aoort, die soms ook ? Baloenindjoek, s. genoemd wordt; terwijl daar de naam R eng as, s. (zonder of met achtervoegsel) in het algemeen aan Semecarpus- en Cr/wto-soorten beantwoordt.

Hout voor pakkisten. In zeer groote afraetingen en in nogal groote hoeveelheden te krijgen.

Sideroxylon spec. B, —r Inl. namen dezelfde als Payena spec. A (zie hieronder).

Hout onbruikbaar.

(Sapotaceae)

Sideroxylon spec. C. — Inl. namen of geheel onbekend óf zeer locaal. Op het Idjen-plateau in Bdsoeki en aan Zuidkust-Preanger aan de inlanders onbekend. In Zuid-Banjoemas bij Tjilatjap ? Antoe-laoet j.

Hout voor pakkisten.

330. PALAqiJIUffl Bi anco.

Palaquium spec. A. — In Banjoewangi constant Njatoe, j.; Nja-tóh, md. of Kawang, j. geheeten. In Samarang bij Karangasëm (Grobogan) Djcmpinu, j. en Grawang, j. Misschien is de laatste een andere soort. Deze beide namen zijn aldaar ook constant. In Zuid-West Besoeki bij name aan de inlanders onbekend.

Hout duurzaam; voor huishouw. In Banjoewungi voor

gamëlans gezocht.

Palaquium spec. B. — Bij Pringamba in Oost-Banjoemas Woeroe-santëu, j.; in Zuid-Preanger bij Palaboean Ki-Véngang, s. — Beide namen alleen locaal van waarde. Zeer zeldzame boom. In den laatsten naam beteekent Ki „alsquot; ;de boom gelijkt namelijk zeer op Béngang, s. {Neesia altissima Bl.).

Hout voor pakkisten. Zeldzame boom.

331. PAYENA DO. {Bassia)

Hout van deze soorten voor pakkisten.

Payena spec. A. — In Preanger en Bantën meestal Djëngkót, s. of Djënggöt, s.; soms ook 't Njatoe, s. of ? Kakadoean, s. In ïëgal ook Dj eng leut, j. In Besoeki alleen onder zeer onzekere en zeer locale namen bekend ; bij v. md.; Eeushreusan, md. en Njaföh, md. Deze namen gelden echter ook voor eenige andere boomsoorten. — In Samarang op den GK Oengaran ook zeer locale, onzekere namen; bjjv. Saoe-goenoeng j; en Nangkahan, j. — Alleen is de naam Djëngköt, s. nogal constant. Al de andere hebben weinig waarde.

(Sapot.—Ebenaceae)

Payena spec. B. — Bij Tjómara in Zuid-West-Bantën vrjj constant Pasra, s. of Kasra, s. ^ehooten.

333. MIJHuSOlVS L.

Mimusops spec. — Sa wo, j. ml.; Satvoe, j.; Saoe, j.; Sawo-djdwd, j.; Sawo-djlt;iwi, j. — Zeer vaste naraen.

Hout zeer duurzaam en fraai; prachtig meubolhout. Met So ho kling, j (Dalberg ia. lat ifolia Ro\ li.) een der beste en meest gezocht ' meubelhoutsoorten v in Java.

333. Cultuurboomen:

MOIUSOPS L.

Mimusops spec. — Tandjoeng, j. ml.

Hout voor pakkisten, Zelden gekapt om de bloemen.

ACIIRAS L.

Achras spoc. — Saoe-manila, mi. j.

Hout onbruikbaar. Boom zeer zeldzaam.

PALAqLlLM.

Palaquium spec. div. — L)c gecultiveerde sumatraansche Pala-quium- soorten waren aan de door mij ondervraagde inlanders bij name onbekend.

233 * E R li N A C E A E.

334. M A BA Forst. (Rhipidostigma)

Maba spec, div, — Behalve liierondergonoemde ü species zijn de Maamp;a-soorten aan de inlanders bjj name meestal geheel onbekend.

Maba spec. A. — Bij Poegcr in Bésoeki Loetoeng, j. of Boe-dëng, j.

Hout voor pakkisten; zeer hard

(Ebenaceae)

Maba spec, B. — lu Hamaraug bij Kédoengdjati constant Bibis, j. df Bibisaii, j. — Tjantigi, s. bij Panoembahau aan Zuidkust Preanger. — Mërakan, j. bij Tjilatjap in Zuid-Banjoe-mas. Laatstgenoemde naam ook voor Dmpyros spec. B.

Hout vuor pakkisten. Zeldun in grooto afmetingen.

IMOsrYKOS L. (Cargillia; Leucuxylon) — Terwijl enkele Diospyros-fioovttin, iictzij locaal, hetzij over groote uitgestrektheden aan de inlanders onder vaste namen bekend zjjn, ontbreken de inl. namen voor andere soorten of geheel en al óf zijn die namen zeer onzeker; hetzij doordat ook andere boomsoorten met diezelfde namen aangeduid worden, hetzij doordat de boomsoort aan de meeste inlanders geheel onbekend is.

Diospyros spec. A. — Kësemak, j. ot' tiéntuk, j. in Örobogau (Samarang); —Kleyci, j. bjj Tëlawa in Soerakërta; ? Baloeny, j. in Pékalöngan bij Soebah; - Kësemëy, j. of' Sëmëy, md. in geheel Bësoeki. — Hiervan zijn alle namen constant; behalve den naam in Pékalöngan. Deze geldt elders bijv. ook voor een Casearea-soort. — In Bantën is de soort aan de inlanders bij name onbekend.

Hout voor pakkisten; niet in groote afmetingen.

Diospyros spec, B. — Kolany-kaliny-dhnykol, j. bij liagadjampi in Banjoewangi en Tókbröl, s. bjj Palaboehan in Zuid-Preanger. — Beide namen zeer locaal. In Z. W. Bantën aan do inlanders niet bij name bekend.

Hout onbruikbaar.

Diospyros spec. C. — Bibis_} j.; Bibisun, j. of Kèloran, j. in Banjoewangi. In Pékalöngan bij Soebah Mërakan, j. In Z. W. Bantën Ki-mërak, s. — Met laatstgenoemden naam in de Preanger een Porfocar^ws-soort aangeduid.— Deze Diospyros-soort wordt door de meeste inlanders verward met Maba spec. B. — De vermelde namen

(335—33«) — 79 — (rbenackar)

alle locaal. In sommige «treken is de boom aan de inlanders bij namo geheel onbekend.

Hout voor pakkisten. Zelden in groote afmetingen.

Diospyros spec. D. — Géntèlan, s. bij Palaboehan in Z.-Prean-ger Ki-gëntel, s. in Z. quot;W. Bantën bij Tjëmara.

Hout soms voor stelen van bijlen. Niet in groote afmetingen. Zeldzame boom.

Diospyros spec. E. — Ki-tjaloeng, s.

Hout voor pakkisten ; echter zeer hard.

Diospyros spec. F. — Ki-tjëmara, s. bij Palaboehan in Zuid-PreanR-er. Naam alleen van locale waarde. — Elders heet in do Preanger een Podocarp(«s-soort meestal aldus.

Hout onbruikbaar — Zeer zeldzame boom.

Diospyros spec. Gr. Perèlèk, s. bij Sanggrawa in do Djampangs (Preanger).

Ho\it onbruikbaar. Zeldzaam.

Diospyros spec. H. Ki-tjaloeng-mas, s. bjj Palaboehan in Znid-Preanger.

Hout onbruikbaar. Zeldzaam.

Diospyros spec. I. — ? Brdma, j. bij Tjilatjap in Z.-Banjoemas.

Hout onbruikbaar.

Disopyros spec. J. — Kajoe-ar'ém/, s. bij Pasirpandjang in Djam-pang-koelón (Preanger). — Javaansch- of Onecht-indisch-ehhen-hout.

Kernhout zeer gezocht voor wandelstokkon en handvatten van wapens. Echter bijna uitgeroeid.

330. Cultuurboomen.

Diospyros spec. — Door de europeanon soms Kaki Diospyros Knki genoemd.

Hout onbruikbaar.

237*

— 80 — (337 - VÏ40)

S T YRACACEA E.

i»7. SYMPL0C0S L.

Hout van de grootste soorten voor piikkisten; der kleinere onbruikbaar.

Symplocos spec. div. — Djirak, s.; Djirag, s.; Djirak-sasak, s.;

Sasak, a.; Sariawan, s.; Sasak-badak, s.; Dj ara k-hideung, s.; Djhëk-woeloeh, s.; Sasay-goenoeng, s.; Ki-djirak, s.; Ki-glëddg, s. in de Preanger of in Banton. — In Midden-Java; Djirek, j. zonder aohter-voegsels. — In Oost-Ja va zonder vaste inl. namen. — Hij Tjibódas ('s Lands Plantentuin) in de Preanger Ki-gledök, s.

238. BRUINSMEA Boerlage et Kookders.

Brviinsmea spec. — Ki-lwemng, s. op don (ï. Karang in liet district Tjimanoek van de afdeeling Pandeglang in Bantën. Deze naam geldt daar (locaal) uitsluitend voor deze zeldzame boomsoort. Elders worden op Java ook eenige andere boomsoorten met dezen naam aangeduid.

Hout niet ? duurzaam ; voor pakkisten. Znlflzame boom.

339. STVRAX L.

Sty rax spec. — Menjan, s. ml.; Minjan, s. — Bemoëboom.

Hout voor pakkisten. Zeldzame boom; en zelden gekapt om de benzoë, die de schors oplevert.

340 * 0 L E A C E A E.

240. LINOCIEUA Sw. (Chionanthus), OLEA Linn. ; {Sterenderma), en LIGUSTRUM, L. (Visiania). — De meeste soorten dezer geslachten zijn door hun zeldzaamheid aan de inlanders bij name onbekend, of

(Olkac.—Apocynac.)

zij dragen alleen /eer locale en veelal onbetrouwbare namen. Voor één soort worden door mij op verschillende plaatsen in de Preanger alleen oen 10 tal dergerljjke namen genoteerd. Vele' dier namen golden in diezelfde streek vpor andere boomsoorten. — Een paar namen van soorten, die tot do bovenvermelde 3 geslachten behooren, mogen hier vermeld worden : ? Ki-haroepat, s. bij Pangentjóngan op den Q. Galoenggoeng; ? Lë-nmh, j. bij Tjandiroeboeh in Samarang; Ki-hölèt, s. in Djampang-koelón (Preanger); Hoeroe, s. in de Preanger en Woeroe, j. in enkele streken van Midden- en Oost-Java.

241. 1'KAM KIS L.

Fraxinus spec. — Inl. naam bij Pantjoer op het Raoeng-Idjèn-

gebergte in Hësoeki: Kèthenng, md. of Kadjoeh-kè-theung, md. — Ki-dang, j. en Kajoe-kidang, j. zijn onbestemde, aan verschillende boomsoorten gegeven namen. De naam Kèthenng, md. is op de bedoelde standplaats evenwel zocr constant op het .Tang-gebergte in Besoeki (distr. Banjoc-angët) ? Poetèn geheeten. — Jamansche esch.

Hout wellicht voor liuisbonw bruikbaar; in olk geval voor pakkisten.

243 * APOCYNACEAE.

Eenige Apocijnaceae, van verschillende geslachten, die in blad veel overeenkomst hebben met Ramcolfia-mortan of met Alstonia scholaris R. Br. worden door de inlanders niet zelden door een der volgende namen aangeduid: Poele, j.; Pólaj, rad. of Lamè, s. Daarbij wordt dan veelal een achtervoegsel achter den naam geplaatst. De Apocijnaceae met andere bladeren hebben echter alle geheel andere namen bijv. Binfaró, s. en Djêmbirit, s.

(apocynaoeae) - «2 - iU2-U7)

■Ui. IIUNTBRIA Roxn.

Hunteria spec. — Groeiplaats on inl. naam aan mij onbekend.

gt;4;{. CERBKltA !-.

Cerbera spec. — Binfarö, j. ml.; Bintard, s. - Zeer vaste naam.-lu enkele streken worden nog twee variëteiten ouderscheiden onder de namen Bintaró-gede, s. Bin faró-leutik, s.

Hout onbruikbaar.

•gt; i, OCIIKOSIA Juss {Lactarid).

Oclirosia spec. 2, — Beide aan de inlanders bij name onbekend;

met uitzondering van Tjilatjap, waar mij voor een dei-soorten Sdnggci-langif, j. als naam opgegeven werd. — Zeer zeldzame boomen.

Hout onbruikbaar.

345. KOl'SlA Bl.

Kopsia spec, 2. — inl. namen óf geheel onbekend óf alleen zeer locaal en dan noo- onzeker; bijv. bij Takóka in Proanger Ki-kbpi, s.; op den Gr. Slamat in Tëgal ? Djambdn, j. Met beide namen worden ook andere boomsoorten aangeduid bjj v. een paar Rubiaceae en een paar Myrtaceae. — In i'oegor bij Bësoeki is de naam geheel onbekend.

Hout vau boide soorten onbruikbaar.

gt;4»;, itAI WOLFIA \j. (Cyrtosiphonia, Ophioxylon).

Rauwolfla spec. div. — Tot de inl. „geslachtsnamen / oele, j.;

Lamè, s. of Pólaj, md. gerekend of geheel bij name aan de inlanders onbekend. Het laatste is echter minder het geval dan hot eerste. — Hiertoe behoort Pnele-pandak, j.; Pdloj-parithlc, md. van Sëmpólan in DjëmbPr (Bfsoeki).

Hout van alle soorten onbruikbaar.

247. ALSTON IA Brown.

Alstonia spec. A en B. — Poele, j.; Lamè, s.; Pölaj, md. Indien deze namen zonder achtervoegsels gebezigd worden

(•gt;4,_-gt;41») — s;3 — (Ai'OOYXACIUk)

gelden zij bijaa uitsluitencl en in alle streken van Java voor een dezer twee ^1/s/owia-suorten. Deze drie namen zijn zeer constant en een er van is aan bijna elk inlander bekend. — Het hout heet in enkele streken Kajoe-yahoes, j. terwijl het weeke hout der aerotropische wortels van 2 Son ?j era lt; ia-s oor te u eveneens soms Kajoe-yaboes, j. genoemd wordt.

Hout voor pakkisten. Bijzonder liclit on zeer week; maar

niet duurzaam In zeer grouto afmetingen te krijgen.

Alstonia spoc. C. — Legavuny, j. ot Loyarunyi j. in geheel Midden- en Üost-Java aan de meeste inlanders bekend, hi West-Java weinig bekend en dadr de namen veelal locaal en onzeker. In Zuid-Preanger bij Palabochan Lamè, s. gelieeteu. — in Pékalöngan t)ij Soebah lieet't deze soort een paar zeer locale namen: Ilat-ilatan, j. ot' Bctloeny, j. — Laatstgenoemde naam wordt elders o. m. aan een paar Ctoseanct-soorten, eerstgenoemde moer algemeen aan een Ficus-soort gegeven.

Hout nogal duurzaam; voor huishouw bruikbaar.

Alstonia spoc. D. — Aan het Danoe- „meer in de atdeeling Pandeglang (Banten) constant Gaboesan, s. gciieeten. Klders beantwoordt deze naam aan andere plantensoorten.

Hout onbruikbaar. Zeer zeldzame boom

348. Oltdlll'mv Hl..

Orehipeda spec, A. Atuproe, s. ot A mproe-ba da k, s. in Djain-pangkoelön (Preanger).

Hout onbruikbaar.