aanh., Aanhoudend.

aanw., Aanwijzend.

aar dr., in di aardrijkskunde.

art., bij de artillerie.

bep., bepalend.

betr., betrekkelijk.

bez., bezittelijk.

bijw., bijwoord.

bijw. uitdr., bijwoordelijke uitdrukking.

bilj., in het oiliartspel.

bn., bijvopglijle naamwoord.

boekb., bij boekbinders.

boekd., bij boekdrukkers.

bouwk., in de bouwkunst.

buitenl., bultenlandscb.

b. v., bij voorbeeld.

bw., bedrijvend werkwoord.

deelw., deelwoord.

d. i., dat is.

dicht., in de dichtkunde

dijksb., in het dijksLestuur.

dln.. deelen.

drukk., bij drukkers.

eenpw., eenpersooniijk werkwoord

eert., eertijds.

Eng., Engelsch.

enk., enkelvi ud.

enz., en zoo voorts.

fab., in de fabelleer.

fara., familie.

fig., figuurlijk.

Fr., 1'ransch.

genecsk., inde gmocskunde.

geogr., geographisch.

godg., in de godgeleerdheid. Gr., Grieksch.

h., heilig.

heelk., in de heelkunde

Holl., Hollandsch.

hulpw., hulpwerkw oord.

iem., iemand.

inz., inzonderheid.

It., Italiaansch.

K., koninklijk.

kaarts., in het kaartspel.

letterk., in de letterkunde.

lidw., lidwoord.

m., mannelijk.

meetk., meetkunde.

mets., bij metselaars.

Middel., in de middeleeuwen.

mol., bij molenaars.

muz., in de muziek.

mv., meervoud.

naamv., naamval.

nat., in de natuurkunde.

nat. hist, in de natuurlijke historie

o., onzijdig.

onsch., onscheidbaar.

ontl., in de ontleedkunde.

oudt., oudtijds.

overdr., overdrachtelijk.

ow., onzijdig werkwoord.

pass., bij passementwerkers.

pers., persoonlijk.

plant., inde plantenkunde.

-R.-K., in de Roomsche Kerk.

rangsch., rangschikkend.

recht., in het rechtswezen.

recht, arr., rechterlijk arrondissement

red., in de redekunst.

rek., in de rekenkunde.

Rom., Romeinsch.

sch., scheidbaar.

scheik., scheikunde.

schild., in de schilderkunst.

Sp., Spaansch.

spraakk., in de spraakkunst.

stelk., in de stelkunst.

sterr., in de sterrenkunde.

stofn., stofnaam.

taalk., in de taalkunde.

tegenw., tegen.- lt;*. «lio-,

telegr., bij teleur;, uhiaten.

telw., telwoord.

tw., lusschenwerpsel.

v., vrouwelijk.

vd., verleden deelwoord.

verl., verleden.

vest., bij den vestingbouw.

VI., Vlaamsch.

vn w., voornaamwoord.

voorwerpsn., voorwerpsr.aam.

vw.. voegwoord.

vz., voorzetsel.

wapenk., in de wapenkunde.

wijsb., in de wijsbegeerte.

wisk., in de wiskunde.

ww., wederkeerend wei kwoord.

zeew., in het zeewezen.

zelfstw., zelfstandig werkwoord.

z. d. w., zie dit woord.

a, v. (a's) i⁰ letter van het alphabet, a, vz. Twintig a dertig frank.

A, (ook aa), v. Water. Naam van verschillende wateren in België en Nederland.

aaT, ave, v. (aven). Zie Naaf. au bn. en bijw. Afwaarts ge

keerd, afwijkend. Slinksch, listig.—Aaf-schelyk, bijw. —Aafschhands, bijw. Verkeerd. Averechts. Onhandig.

aagrt, v. (-en), aagtappcl, m. (-s, -en). Aangenaam zure appel, welke tot in 't voorjaar bewaard kan worden.

aai, m. (-en). Liefkoozing. Gevoelige slag of kneep. — aaien, bw. ik aaide, heb

Seaaid. Liefkoozen. Streelen. Vleien, lem. oor opzettelijke aanraking zeer doen. — eaaid. Liefkoozen. Streelen. Vleien, lem. oor opzettelijke aanraking zeer doen. — Aattng, v. (-en).

aak, v. (aken). Vaartuig met platten bodem, zeer geschikt voor de riviervaart en veel gebruikt op den Rijn tot vervoer van kalk, steenkolen, enz. : Keulsche aak, kolenaak, enz.

aak, m. (aken). Eene soort van esch-doorn.

aaks, v. (-en). Zware bijl, tot het vellen van boomen gebruikt.

aakster, v. (-s). Zie Ekster.

aal, v. (alen). Priem. Els.

aal, v. Vocht, dat uit het koemest sijpelt.

aal, o. (alen). Eene soort van Engclsch bier (Ale).

aal, m. (alen) voorwerpen.; v. (stofn,). Behoort tot de rueekvinntgen. De gewone aal (paling) : angiiiI la vulgaris.

Aal.

Zoo glad als een aal : doodarm. — Aalfuik, v. (-en). Nauw toeloopend net om aal te vangen. — Aalgeer, m. (..geerenquot;). aal-elger, m. (-s). Vork om aal te steken. — Aal' korf, m. (..ven^ —Aalkubbe, v. (-n), Aal-kub,y. (-ben). Nauwe achtereinde van eene aalfuik of eenen aalkorf. — Aalkwab, v. (-ben) aalkvüabbe, v. (-n). Puitaal. — Aalmoes, o. Spijs, uit aal en verschillende groenten toebereid. — Aalreep, m. (-en). Soort van zetlijn voor deaalvangst.—Aalsgeweer, o. (..eren.) Vischnet voorde aalvangst. — Aalshuid, v. (-en). — Aalskruik,v. (-en). Aalkubbe. — Aalspeer, v. (..eren). Aalgeer.— Aalstal, m. (-len). Afsluiting met opening in een water, waar netten, enz. voor de aalvangst worden geplaatst. — Aalsteek, m. Het recht om aal te steken. Het steken van aal, — v. (..eken). Plaats, waar men aal steekt. — Aalsteker, m. (-s). Aalgeer. — Aalstreep, v. (..epen). Donkere streep op den rug van den aai. Donkere streep op de ruggegraat van sommige paarden. — Aalsyel, o. (-len). — Aalszak, m. (-ken). Vischnet om aal te vangen. —Aalvormig, bn.

aalbes, v. (-sen), aalbezie, v. (..iën). Vrucht van den aalbesscstruik : roode, witte, zwarte aalbessen. — Aalbesseblad, o. (-eren). — Aalbesseboom, m. (-en). — A a lb essenjenever, v. — Aalbessennat, o. — Aalbessenrist, v. (-en). — Aalbessensap, o. — Aalbessensaus, v. (-en). — Aal-bessentros, m. (-sen). — Aalbessenvla, v. (..vlaas). — Aalbessenwyn, m. — A a lb es-se struik, m. (-en). Heester in 't wild op de Alpen groeiende. Wordt menigvuldig in onze tuinen gekweekt : ribes, inz. ribes rubrurn, ribes nigrum.

aalmoes, v. ( .zen). Gift den behoeftige uit vrijen wil geschonken. — Aalmoezenier, m. (-en, -s). Uitdeeler van aalmoezen. Inz. katholiek geestelijke aan een openbaar gesticht, eene inrichting, eene legerafdeeling, verbonden. — Aalmoezeniershuis, o. (..zen).Liefdadigheidsgesticht, waarin behoeftige bejaarde lieden of kinderen gehuisvest zijn en onderhouden worden. Almoezenierskamer, v. (-s). Vereeniging van personen, die het bestuur van een aalmoezeniershuis uitmaken.

AANB —:

«aloud, bn. Zeer ouJ. Aaloudheia, •v. Hoojje oudheid.

aalHt, v. (-en). Aal (i^e art.).

AstlMt. Land van Aalst. Deze landstreek bevat nagenoeg de gemeenten, gelegen tusschen de Schelde, de Dender en de zuidergrens van O.-VI. Geeraardsber-gen was Alodiaal goed der graven van Vlaanderen.

aall, v. Zie Aal (2° art.)

a-stl-iollctje, o. (-s). Draaitolletje, aam, o. (amen). (Eert.) Vat zi 155,2 lit. aanilte^ld. Zie Aan) eeld (2^B art.) aaiiil»«*i. v. (-en). Ziekelijke zwelling van aders aan het uiteinde der darmen aan den aars (ook takken, vygpuisten en speen genoemd, benamingen ontleend aan den vorm, waaronder de aambeien zich uitwendig voordoen). Aam be ten kruid, o. Plant, behoorer.de tot het geslacht scro-j'hulana, ook helmkruid en groot speenkruid geheeten, 4. nodosa. De benaming aatnbetenkruid ziet, evenals die van speenkruid, op het gebruik, dat van dit kruid in de geneeskunde gemaakt wordt of werd.

aamboratiff, bn . Eene enge, benepen, beklemde borst hebbende. — Aamborstigheid, v.

aauit. v. Zuchtige zwelling van den uier bij de koeien kort voor het kalven. — A am tig, bn. Zuchtig. Gezwollen.

aan, vz. bijw. Het vuur is aan : het vuur brandt. Hij heeft zijne jas aan, aangetrokken. Dat gaat in en aan, kan zoo niet geschieden. Daar ligt het aan : dit is het moeilijke der zaak. De schuit is aan, aange-komeu. Zijtgij er reeds aan: zijt gij reeds zoo ver gevorderd? In samenstellingen be-teekent aaw : den oorsprong (aanvang), de vereeniging 'aanhang), nadruk of versterking (aanlokken), de beweging naar eene plaats (aanlooper), de beweging in eene plaats (aantreffen), het langzaam toenemen (aanwinden), zekere hoedanigheid (aanstaan). In de samengestelde werkw. is aan steeds scheidb. Uitgezonderd : aanbidden (scheidb. ea onsch.), aanschouwen (onsch.), aanvaarden (onsch.), aanzichten (onsch ). — aanaarden, üw. Met aarde ophoo-pen,ophoogen. Aanaarding. (-en). Aan-aardploeg, m.(-en). — aanatlemeii, bw. Met den adem over iets beengaan. (Boekb.) Hetgoud aanademen, zacht.ophet bladgoud blazen om het te doen vallen. — aauarbeiden, ow. (hebben) Bijwerken. Doorwerken. — aanballen, bw. Aanblaffen. Vinnic toespreken. — aanbaBBro*^quot;» bw. Uitgebaggerde stof aan den waterkant ophoopen, om nieuwen vasten grond te verkrijgen. üw. Spoed maken met baggeren. Aanbaggenng, v. — aanbakken, ow. (zyn) Vastbakken aan de pan. (hebben) Vlijtig doorbakken. Aanbakking, \. Aanbakset, o. \-s). — aanbaMNen, bw. Aanblaffen — stanbedeelen, bw. Toe-bedeelen.— aanbeeld, o. (-en). Beeltenis. — annbeeld, o. (-en). Smidswerktuig. Zie Üor. A a nbeeldsblok, o. (-ken). — aanbeenen, ow. (hebben) Snel voortstappen. Bvv. Zekeren afstand snel voortstappende afleggen. — aanbesln, c.

— AANB

Beg'n. — aanbeltooren, ow. (hebben) Toebehooren. Tot iets behooren. — aanbel. Zie Aambei. — aanbelanden, ow. (zijn). Ergens aankomen (meest met toeval) om daar te blijven of te vertoeven. — aanbeiaiiKr^ii» bw. Betreften. (De 3* pers. enkv. aant. wijze tegenw. tijd, is slechts gebruikelijk). Aanbelang, o. Groot gewicht. Groot belang. Van aanbelang : gewichtig. Aanbelandend, bn. Gewichtig. — aanbellen, ow. (hebben) Aan eene bel of schel trekken. — aan-berenjOw. (hebben) Alle zeilen bijzetten.

— aan bennen, bw. Den voet van eenen dijk versterken meter eenen berm tegen te leggen. Aanberming, v. (-en). — aan-benleden, bw. lem. op zekere voorwaarden de uitvoering van een werk of de levering van zekere voorwerpen toevertrouwen. Aanbesteder, m. (-s). Aanbesteding, v. (-en).— aanbeftleilen, bw. Laten maken. Opdragen te leveren. — aanbesterven, ow. (zy'n) Bij erfenis toevallen.

— aanbc»loeien, bw. Eenen dijk aan-bestoelen : hem ter onderhouding aan iem. toewijzen. — aanbeteren, ow. (zijn) Beginnen te beteren. — aanbetreflen, bw. Aanbelangen. — aanbetrouwen, bw. Toevertrouwen. — aanbevelen, bw. Verzoeken aan iets bevorderlijk te zijn. Verzoeken iem. bij te staan. Verzoeken zorg voor iem. of iets te dragen. Aanbeveel-baar, bn. Aanbevelenswaardig, bn. Aan-beveler, m. (-s). Aanbeveling, v. (-en). Aanbevelingsbrief, m. (..ven). Aanbevelingswaardig ,hn. — aanbewOzen, bw. Toekennen als rechtmatig eigendom. — aanbidden, bw. bad aan, ook aanbad, heeft aangebeden. De goddelijke eer bewijzen. Hartstochtelijk beminnen, vereeren. Aanbidbaar, hn. Aanbiddelijk, bn. en bijw. Aanbiddelijkheid, v. Aanbiddenswaardig, bn. Aanbidder, m. (-s). Aanbidding, v. Vereering, welke men God alleen mag bewijzen. Aanbidster, v. (-s). Aangebedene, m. en v. (-n). — aanbieden, bw. Ter aanneming voorstellen of vertoonen. Aanbieding v. (-en). — aanbyten, (hebben) ow. bw. Bijten in, op of aan iets. In de oppervlakte van iets bijten. Zich met iets inlaten. — aanbikken, bw. Boomen aanbikken : door het uithakken van een stuk bast, staande boomen merken, om aan te toonen, dat zij verkocht zijn. Ow. (hebben) Spoed maken met bikken. — aanbinden, bw. Vasthechten Samenkoppelen. Vereenigen. Dringend aanbevelen. Doordrijven. Kort aangebonden zijn : driftig van aard zijn. De kat de bel aanbinden : den eersten stap doen ter uitvoering van eene gevaarlijke onderneming. — aanblallen, bw. Blaffende naderen. — aanblaken, bw. Toe- of tegenschitteren en daardoor verlichten. — aanblaten, bw. In de richting naar iem. blaten. — aanblazen, bw. Door blazen doen ontvlammen. Aanhitsen. Aanblazing, v. — aanblijven, ow. (zijn) Voortdurend vastgehecht zijn. Een ambt, eene betrekking blijven waarnemen. — aanblikken, bw. Zien. Beschouwen. H«.t oog op iets of iem. gevestigd houden.

AAND — 3

■Ow. [hebbêii) Vonkelen. Licht afwerpen. Aanbreken (van den dag). Aan6/iA, m. Het aanblikken. De op iem. of iets gevestigde blik. —- «tuiibliiikeu, ow. {hebben) Tegenblinken. Toelachen. — astulxxl, o. Aanbieding.— azinb^ei^ii, ow. {hf b-ben, zyn). In de richiine, naar iets varen.

— sisiiilMMgt;kcu, bw. Te boek stellen. Opschrijven. — usuibovteii, bw. Feller doen branden. — aatubouzeu, ow. {hebben}. Ruwelijk tegen iets stooten. — 2tauboorlt;lc». Ow. \hebben) Aan boord komen. Ijverig voortboorden (schoenen, enz.). Bw. lienaderen. Naasten,

v. Naasting. Aanboorder, m. (-s). Aan-boording, v. (-en). — uitnbotscn, ow. Kzyn). Tegen iets stooten. — aanbou-wen, bw. Jjijbouwen. Aanbouw, m. Aun-bowwing, v. (-en). Aanbouwsel, o. (-s). — aanbrastk, v. (Dicht.). Het aanbreken (van den dag, enz.). — aanbranden. •Ow. (27/«) Door te zware hitte zich met eene korst vasthechten. Met sterke branding bruisen (van de zee), {hebben) Sterker beginnen te branden. Bw. Doen aanbranden. Aanbranding, v. Aanbrnndsel, o. (-s). — aanbrasMcn, bw. (Zeew.). De brassen aan- of doorhalen. — aanbreien, bw. Stukken aan kousen enz. zetten. Ow. (hebben) Vlug breien. Aanbret'sel, o. (-s).

— aanbreken, bw. Aan iets beginnen ; een brood aanbreken. Ow. {zyn) Beginnen. Opkomen. Aanbreek, m. (verdient de voorkeur boven aanbraak). — aanbrengen, bw. Ergens heen voeren, dragen. .Bekendmaken. Veroorzaken. Verklikken. Aanbrenger, m. (-s). Aanbrenging, v. Aanbrengsel, o. (-s). Aanbreniist, v (-en). Aanbrengst- r,v.(-s).— aanbrienehen, ow. \zyn) Brieschend naderen. Bw. De leeuw briescht de leeuwin aan. — aan-brieven, bw. Berichten. Mededeelen. — aanbroniinen, bw. Brommend bedreigen.— aan bruisen, Ow.{zyn). Bruisend naderen. Bw. Onstuimig bt-jegenen. — aanbrullen, bw. Brullend bedreigen.

— aanbuiffen, bw. Naar iets toe- of heenbuigen.— aanbuitelen, ow. (zyn). .Buitele.id naderen. — aanbultieren, ow. (zyn). Bulderend naderen. — aan-daelii, v. Stille overpeinzing. Oplettendheid. Aandachtig, bn. en bijw. Aandachtigheid, v. (heden).— aandak, o (-en). Het bovengedeelte van eenen brand- of topgevel, dat voorbij de dakschilden schiet. De schuins- of boogswijze opgaande randen eener gevelspits, voor zoover die boven de dakschilden uitsteken. — aandainnien, bw. Grond winnen door bedamming. Den grond ophoogen door middel van dammen. Aandammmg, v. (-en). — aandaiiNen, ow. (zyn). Dansende naderen. — aan-dautven, bw. Bedauwen. — aandeel, o. (-in). Cxedteltelijke eigendom. Gedeeltelijke schuld. Deel, dat iemand behoort. DeiIh' bbing. Aandeelbevvijs. Aandeelhebber, in. (-s). — aandekken, bw. (Het outer) bedekken met nieuwe doeken.Voortgang maken met het dekken (der tafel). — aandenken, o. Herinnering. — aan-dielifen, bw. Uitdenken. Te last Itggen. Aandichiing, v. (-en). — aandienen.

— . AAXE

bw. Berichten. Zich laten aandienen, vootste len. — s»andiei»en, ow. [hebbend P« ilende het land nadeien.Bw. ow. (zyn) Dieper maken. Diep r worden. Aandie-ping, v. (-en). — staii«IUk«*n, bw. Door bedijkli.g een stuk land aan i en ander verbinden. Aandyking, v. .-en) — aan-«I ik ken, ow. [zyn). Jjikker worden. Bw. Dikk» r maken. Aandikking, v -en . — aandiMNclien, bvv. Aanrechten. Aan-dispelling, v. (-en). — aandoen, bw. Zich bckleeden(met). In eene haven binnenvallen. Aanranden. Treffen. Gevoelig maken. Verdriet veroorzaken. Overlast teweeg brengen. Iem. een proces aandoen, hem in rechten vervolgen. Aandoening, v. (-en). Aandoenlijk, bn. Aandoenlijkheid, v. — aandoHsen, bw. Het aantrekken (van zich zt Iven of een ander) van plechtgewaden, enz. Aandossing, v. (-en). — aandraaien, bw. Draaiende beter doen sluiten. Twee voorwerpen aan elkander draaien. Duur verkoopen. Iem. een wassen neus aandraaien, om den tuin leiden. (Zeew.) Touwwerk bij elkander houden. Ow. (zyn) Spoed maken met draaien. Talmende aankomen. Weder te laat komen.— nandrsigren, bw. Ergens gaan dragen. Vooistell«*n. Verklikken. A an drager, m. ^-s). Aandraagster, v. (-s).

— aandrang, m. Opemhooping van menschen, enz. Nadruk, bij het doen van een verzoek. — a an «traven, ow. (zyn). Dravend aankomen, (nebben) Zeer spoedig aankomen. — stand ren teleo,ow.(z2fVgt;). Zeer langzaam \ourtloopen. — aandrib-belen, ow. (zyn). Met kleine sprongen naderen. — aandrift, v. Neiging der natuur. Vuur. Geestdrift.— aandrU ven, bw. Voortstuwen. Dieper inslaan \eenen spijker, enz.). Aanzetten. Bezielen. Ow. (zyn) Door het water aangespoeld worden. Aandrijver, m. (-s). Aandry'fster, v. (-s). Aandrijving, v. (-en). — aandringen, bw. Dichter aaneensluiten. Samenpakken. Vooruitdrijven. Aansporen. Ow. (zyn) Met aandrang vooruitkomen, ^hebben) Met aandrang begeeren : hij heeft aangedrongen op zijn ontslag. Aandringer, m. (-s). — aandrinken, bw. Dronken maken : iem. eenen roes aandrinken. Ow. (hebben) Spoed maken met drinken. aandmiMelien, ow. (hebben). Stuiten tegen. In strijd zijn (met). — aandrukken, bw. Dichter of vaster drukken. Ow. (hebben). Vlijtig doordrukken. Aandmk-king, v. (-en). — aanduiden, bw. Uitleggen. Toeschrijven. Wijten. Aanduiding, v. (-en). — aandurven, bw. Durven ondernemen. Tegen it-m. of iets opgewassen zijn. — aanduwen, bw. Duwend voortbewegen.— aandtveklen, bw. Door dweilen schoonmak* n. Gedaan maken met dweilen. — aandwingen, bw. Noodzaken iets aan te mmen. — aaneen, bijw.Achtt-reenvolgci s Dichtbij of naast elkander. Samengeht-cht. Aaneen vormt samengestelde werken, die et-n begrip uitdrukken van werkelijke verbinding of van een plaatsen cizyn in de ruimte. Deze werkwoorden zijn scneidbaar. Aaneen behoor en, ow. (hebben). Aaneenbind- n, bw.

AANG —

Aaneenbinding, v. f-cn). Aaneenblijven, ow. {zijn). Aan- euboeien, b\v. Aaneeti-boeiing, v. (-en). Aaneenb reien, bw. Aan-eenbrengcn. bw. Aaneen/lansen, bw. Aaneengeboren, bn. Aaneengeschakeld, bn. Aaneengesloten, bn. Aaneengroeien, ow. \zyn). Aaneengroeiing, v. Aan-eenhaken, bw. Aaneenhangen, ow. {hebben], Aaneenhechten, bw. Aaneenhech-ting, v. (-en). Aaneenhouden, bw., ow. {hebben). Aaneenketenen, bw. Aaneen-ketening, v. (-en). Aaneenklampen, bw. Aaneenklamping, v. ( en). Aaneenkleven, ow. {hebben). Aaneenklinken, bw. Aaneenkluisteren, bw. Aaneenkluiste-ring, v. (-en). Aaneenknoopen, bw. Aan-eenknooping, v. (-en). A ane en koppelen, bw. Aaneenkoppeling, v. (-en). Aan-eenlasschen, bw. Aaneenleggen, bw. Aaneenliggen, ow. {hebben). Aaneen— lijmen, bw. Aaneennaaien, bw. Aan-eennagelen, bw Aaneenpassen, bw. Aan-eenpiaatsen, bw. Aaneenplaatsing, v. (-en). Aaneenplakken, bw. ow. {hebben). Aaneenplakking, v. (-en). Aaneenrijgen, bw. Aaneenschakelen, bw. Aaneenschakeling, v. (-en). Aaneenschuiven, bw. ow. {hebben, zijn). Aaneensluiten, bw. ow. {hebben). Aaneensluiting, v. (-en). Aan-eensineden, bw. Aaneensnoeren, bw. Aan-eensoldeeren, bw. Aaneensoldeering, v. (-en). Aaneenspijkert n, bw. Aaneenstaan, ow. {hebben). Aaneenstrengelen, bw. Aaneenstrengeling, v. {-cn). Aaneenstr ik-ken, bw. Aaneenvlechten, bw. Aaneen-vlechting, v. (-en). Aaneenvoegen, bw. Aaneenvoeging, v. (-en). Aaneenwellen, bw. Aaneen quot;welling, v. (-en). Aaneen-zetten, bw. Aaneenzitten, ow. {hebben). aaiicrgrcrcii, ow. {zijn). Verergeren. aaucrven, bw. Erfelijk of bij erfenis ontvangen. Met de geboorte mede ter wereld brengen. Ow. {zijn) Dit landgoed is hem aangeërfd. Aanerving. v. (-en). — bw. Uitfluiten. Aanfluiting. v. (-en). — asiufokken, bw. De voortteling van het vee bevorderen. — Aanfok-keling, m. (-en). Aanfokker, ra. (-s). Aan fokking, v. {-en). — siangraan, ow. (zijn). In de richting gaan van een voorwerp. Gaan zien. Üp iets of iem. aangaan ; vertrouwen op hebben. Tegen iem. aangaan, hem aanvallen. Beginnen : wanneer gaat het spel aan? Beginnen te branden : die kolen gaan niet aan. Dit boompje wil niet aangaan, niet groeien. {hebben) Slagen : twee dingen te gelijk doen, gaat niet aan. Dit gaat niet aan, zal niet goed uitvallen. Zijn verlies gaat nog al aan, is niet te groot. Dit kan zoo niet langer aangaan, is niet langer te verduren. Zijne pijnen gaan nog al aan, zijn lijdelijk. Tieren, razen : hij ging vreeselijk op hem aan. Bw. Zich tot iem. wenden, iem. met een verzoek aangaan. Ondernemen : een werk aangaan. Sluiten : een huwelijk aangaan. Betreffen : wat mij aangaat! Behooren : die huizen gaan mij aan. Hij gaat mij niet aan, is niet met mij vermaagschapt. Aangaande, vz. Betreffende- Aan-gang, m. (-en). Begin. Eerste stap. (Zeew.) Aangang maken : sturen, koers houden of

— AANG

leggen. Op den aangang, ten aangang komen : juist van pas aankomen, onverwachts er bii komen. — stanza pen, bw. Vei wonderdot dom met den open mond aanstaren. — aanyreboren, bn. Eigenaardig. Natuurlijk. Ingeschapen. — aan-geriaan, bn. Getroffen. Bewogen. Ver-teederd. — aanKcdaolitcnis, v. De innige gedachtenis. Het levendig aandenken. — aaiE8:cërilt;l, bn. Een erf bezittende, dat aan vreemden grond paalt. — aanfi:eliuiHlt;l, bn. — aang^eiiuwcl, bn. Door huwelijk vermaagschapt. — aan-g:cklaac:lt;lo, m. en v. (-n). Betichte.

— aangelando, m. en v. (-n). Eigenaar of eigenares van grond aan eenen weg, eene watering, enz. gelegen. — aan^eli'^rcn, bn. Dichtbijgelegen. Belendende. Gewichtig. Belangrijk. Aangelegenheid, v. Belang. Waarde, (..heden). Zaak, die belangrijk is. — aangemerkt, vw. Vermits.

— aangenaam, tn. bijw.Zoet. Behaaglijk. Genoeglijk. Gewild. Gezocht. Aangenaamheid, v. (..heden). — aangenomen, vw. Gesteld. — aangesvliapen, bn. Aangeboren. — aangespen, bw. Met eene gesp vastmaken, toehalen. — aangetogen, vd. en bn. Aangetrokken. Aangehaald. Bijgebracht. — aange-trouivd, bn. Aangehuwd. — aangeven, bw. Overgeven. Toereiken. (Muz.) Aanheffen. Verklaren (bij de voldoening van rechten). Iets ter kennis van een ander brengen, waarvan men de hoedanigheid of wijze zelf bepaalt. Aanklagen. Den toon aangeven: de eerste zijn. Aangever, m. (-s). Aangeef ster, \. (-s). Aangeving, v. (-en).

— aangezlelit, o. (-en). Gelaat. Aan-gezichtspijn, v. (-en). — aangezien, vw. Dewijl. — aangieren, ow. {zijnj. Met eenen draai of eene zwenking aankomen. Met hevig geraas aankomen.— aan-gietcn, bw. Gietende aaneenvoegen. Ijverig gieten. — aangifte, aangifi. v. (..ten). Ontwerp. Schets. Mededeelinjj. Verklaring (ter veraccijnzing). Beschuld»^ ging. — aanglüden, ow. {zijn). Glijdende naderen. Vlug glijden. — aan-glimmen, ow. [zyn) bw. Ontvlammen. Tegenglimmen. — aangliuHteren, ow. {hebben). Tegenglinsteren. — aa!^ gloeien, bw. In vuur zetten. Ow. {zijn). In gloed of vuur geraken. — aan gl ni pen, bw. Steelswijs aanzien. — aanglnren, bw. Steelswijs aanzien. — aangolven^ ow. [zyn). Golvend naderen. — aangonzen, ow. {zijn). Gonzend naderen. — aangorden, bw. Doormiddel van eenen gordel vasthechten. Zich aangorden* ww. Zich gereedmaken, toerusten.

v. (-en). — aangralieven, bw. Ruw toespreken. — aangraven, bw. Een stuk land door graven met een ander stuk veihinden. Aangravin?, v. (-en). — aangreep, m. Aanval. — aangrenzend, bn. Bijgelegen. Belendende. — aangrUn-zen, bw. Grijnzend aanzien. — aangrU-pen, bw. Met de hand aanvatten, vasthouden. Aanvallen. Aangrijpr.r, m. (-s). Aangrijping, v. (-en). — aangrïinmeng bw. Toornige blikken werpen (op iem.). — astngrinniken, bw. Iem. tergen met

AANH — I

een half onderdrukt spottend gelach. — usiiiKcoeieu.cnv. [zijn). Goed opgroeien. Aan iets vastgroeien. Aangroei, in. Aangroeiing, v. (-en).— uaiigrrocucu, ow. (zi/n). Groener worden. — stuusrom-nieii, bw. Morrende bejegenen. — ast»-lizamp;kou, bw. Met eenen haak vasthechten. Vastbaken. — aanBiulcii, bw. Naar zich toetrekken. In beslag nemen. Aanbonden.§ Lokken, üntleenea (eene plaats uit een boek). Eene streep of een teeken (bij iets) plaatsen. Aanhalig, bn. Aanlokkend. Innemend. Aanhalig/ieid, v. Aanhaling, v. (-en). A a nh a lingsteeken, o. (-s). Teeken (« ») aanduidende, dat men iemands woorden letterlijk overneemt. —aauliau^eu. bw. Doen hangen. Liefde of hoogachting toedragen. Iemands belangen, beginselen, enz. toegedaan zijn. liijvoegen. Toevoegen. Ow. De klei hangt aan (aan schoeisel, enz). Aanhang, m. Partij. Vereeniging. Aan-hangehng, m. en v. (-en). Aanhanger, m. (-s). Aanhangig, bn. De zaak is aanhangig, nog niet beslist. Aanhangsel, o. (-s, -en). Aanhangster, v. (-s). Aanhankelijk, bn. Verknocht. Aanhankehikhejxi, v. — aau-liardcu, bw. Harder makj^. Ow. (zijn). Harder worden, v. (-en).—

aauliarkeu, bw. Vlug barken. Aanhar-king, v. (-en). — aauliebbeu, bw. Dragen (een kleedingstuk). £ene roes, laars, enz. aanhebben : in meerdere of mindere mate dronken zijn. Eene partij aanhfcbben . verloren hebben (in 'tspel). Aan 't branden hebben of houden: hij had zijne pijp nog niet aan. — aaiilieolilen, bw. Vastmaken. Samenvoegen. Inlijven. Aanhechier, m. (-s). Aanhechting, v. (-en). Aatihech-tingspunt, o. (-en). Aanhechtsel, o. (-s). Aanhechtster, v. (-s). — aaubcelcu, ow. (zyn). Geheel genezen. Voortgaan met genezen. — aaulieer, m. ( en). Eeiste stamvader. — aaubeircu, bw. Beginnen. Instellen. Beginnen te spreken. Beginnen te zingen. Aanhef, m. Aanheffer m. (-s). Aanheffing, v. (-en). Aanhef ster, v. (-s).

— aanbellen, bw. Aanhechten. — aan -btolpeu, bw. Helpen aantrekken (een kleed, enz.). — aasiliü^eii, ow. {zyn) Buiten adem komen aanloopen. Bw. Hijgende toeademen. — aanbUHelieu, b.v. Verder ophijschen. Ijverig hijscben. — aauliiiiken, ow. {zi/'n). ïiinkend naderen. — aaiibiiiuikcia, bw. Hinnikende groeten. — aaubltscu, bw. Door vuur heeter maken. Opruien. Aanhitser, m. (-s). Aanhitsing, v. (-en). — aaubU(eii~ bw. Heeter maken. Aanvuren. Aan hitting, v. (-en). — aauliuepcleu, ow. (zijn). Hoepelend naderen. Lang of sterk hoepelen. — aanboevcu, ow. (hebben). Aangetrokken moeten zijn (van kleederen, enz.). Aangestoken moeten zijn (van vuur en licht).

— aaubollcn, ow. (zijn). Hollend naderen. — aaubumpclen, ow. (zijn). Hompelend naderen. — aauboo^eu, bw. Hooger maken. A an hooging, v. (-en).

— aanlaoopcu, bw. Eenen hoop grootermaken. Ow. (zijn) Aangroeien, Toenemen. v. (-en). — aanboo-xeu, bw. Naar iets luisteren. (Aanhooren 'komt enkele malen onsch. voor). Aanhoor-

— AANK

der, m. (-s, -en). Aanhoorig, bn. Toebe-hoorende. Aanhoorigheid, v. (..heden). Belendende landerijen, enz. Aanhoorster, v. (-s). — aanhorieii, ow. (hebben). Met kracht tegen iels anders stooten of botsen. Tegen iets aandruischen. Aanhor-ting, v. (-en). — aauboiirieu, bw. Naar zich houden. Aan 't lijf houden. In beslag nemen. Ophouden, verbergen. Niet afschaffen. Laten branden. (Muz.) Tonen lang aanhouden. Ow. (hebben) Aanleggen. Pleisteren. In zekere richting gaan. (Zeew.) Koers zetten. Voortduren. Met aandrang vragen of verzoeken. Volharden. Aanhoud, m. (-en).Plaats, waar men stilhoudt. Aanhoudend, bn. bijw. Aanhoudendheid, v. Aanhouder, m. (-s). — Aanhouding, v. (-en). — aaialiuileu, ow. (hebben). Huilende iem. bedreigen. — aanliuppelcn, ow. (zijn). Huppelende naderen. — aau-bum eiykeu, bw. Door zijn huwelijk iem. tot zich in familiebetrekking brengen. Aa7i-h uwe lij king, v. — aaiibuwen, bw. Aanhuwing, v. — aanyien, ow. (zijn). IJlend naderen. — aanjageii, bw. Naar iem. of iets zeer jagen. Er naar toe drijven. Veroorzaken. Sneller voortdrijven. Feller aansteken. Ow. {zijn). Met snelheid naderen. Snel rijden. Voortgaan met sterk aangejaagde vlam te branden. Aanjager, m. (-s). — aanjauken, ow. {zijn). Jankend naderen. Bw. In de richting van iem. janken. — aaujoeleu, ow. (zijn). Joelend naderen. — aan-juicbeii, ow. (zijn). Juichend naderen. Bw. Toejuichen. Aanjuiching, v. (-en). — aankalken, bw. Met krijt aanteekenen. Aankalking,v. (-en). — aankankeren, ow. {zijn). Beginnen te kankeren. Voortgaan met kankeren. Zich uitbreiden als kanker. Aankan kering, v. (-en). — aankanten, (zich) w.w. Zich verzetten. Aan-k an ting, v. — aankaiipcn, bw. Hout kappen, tot vermeerdering van bestaanden voorraad. Aan/cap, m. — aankarren, bw. Met karren aanvoeren. Ow. (hebben) Spoed maken met karren. Aankarring, v. (-en). — aankeffen, bw. Iem. keffend bedreigen. Ow. (zi/n). Keffend naderen. Aankeffing, y. (-en). — aankermcu, ow. (zijti). Kermend naderen. Bw. Iem. kermend aanroepen en om hulp smeeken. Aankerming, v. (-en). — aankerven, bw. Iets op iemands rekening aanteekenen. , Ow. (hebben) Spoed maken met kerven. Aankerving, v. (-en). — aanktfken, bw. Aanzien. Iem. scheel aankijken : hem benijden. Iem. niet aankijken : hem met geenen blik verwaardigen, uit gramschap, enz. — aankitteleu, bw. Door een streelend gevoel tot iets opwekken. — aan-kla Ken, bw. Beschuldigen v. (-s, -en). Aanklacht, v. (-en). Aanklager, m. (s-, -en). Aanklageres, v. (-sen). — aanklampen, 1).v. Met klampen vastmaken. Iem. staande houden om hem aaii te spreken. Medesleepen. (Zeew.) Op zijde schieten. Aan boord komen. Aanklamper, m. (-s). Aanklamping, v. (-en). — aanklauteren , ow. (zijn) Klauterend naderen. — aanklan^ven, bw. Opharken (de tuinpaden). — aaitkleeden, bw.

aa:::: — lt;

Aantrekken (kleederen).aankleeden, w.w. Aan^ekleede aap ; bespottelijk ieelijk mensch. Aangekleede boterham ; avondbezoek, waarop broodjes met andere versnaperingen \vorden opgedischt — sisin-kleven, ow. {hebben). Door kleefstof zich aan iets amkrs vasthechten. Aan iem. of iets ei^e i zijn. lem. getrouw blijv' n. Aankleef, m. Toevoegsel. Aan-hoorigheid. ^let den aankleve van dien : met al wat er toe behoort. Aankleefster, v. (-s, -cn). Aanklever, m. (-s. -en). Aankleving, v. — stsMiklcmmcn, bw. Drukken (tegen). Nader staven (eene bewijsvoering). Aanklemming, v. (-en).— aaiiklimmcii, ow. {zyn). Klimmend naderen. — bw. Diink-

glazt n tegen elkander siuotrn. Met klinknagels aan iets anders t-ievestigen. Aan-klmking, v. (-en\. — siankloppen, bw. Door kloppen dieper iudnjvt-n. Ovv. Hij iem.aankloppen : itm.om iets viagen. Kiop eens aan : onder/otk e-ngt;. Aanklopping, v. (-en). — itimklolwi'ii,

ow. {zijn). Me: zware stappen a inkomen. — scankii«**i, b v. Knedt nde samenvoegen. Vlij ig kne ien. Aankneding, v. (-ergt;).—aankiiicli-ii, ow. {zijn, hebben) Knielen in «le nabijheid van iets, of aan zt^ere plaats. A an km eli'ng, v. (-en). — stsinkitüpvn. bw. Knijpende twee vooi-weipen aan elkander brengen. — aau-kiiippcu, bw. Toeknikken. — astn-kii«gt;opcii, bw. Door middel van eenen knoop aan iets vastmaken. Verbinden. Bi ginnen (onderhandelingen) te voeren. Aanknooping, v. (-en). Aanknoopings-pnnt, o. \ en). — siankomen, ow. \zyn). Eene plaats bereiken. Aan land komen, lem. komen spreken. Het doel bereiken. In zekeren kring, enz. opgenomen worden. Lidmaat worden. Naderen. Aanraken. Verkrijgen : er is gem aankomen aan (die zaak). Overvallen. Iemands eigendom worden door erfenis, enz. Beginnen. Opschieten, groeien. Genezen. Met iets aankomen, voor den dag komen. Tegen iets aankomen,

grenzen aan. Op iem. aankomen, er op erusten. Het komt er op aan : het beslissend oogenblik is daar. Het komt hier op geld aan : geld is hier de hoofdzaak. Het komt er nauw op aan : het is van bet grootste aanbelang.renzen aan. Op iem. aankomen, er op erusten. Het komt er op aan : het beslissend oogenblik is daar. Het komt hier op geld aan : geld is hier de hoofdzaak. Het komt er nauw op aan : het is van bet grootste aanbelang. Aankomeling, m. en v. (-en). Aankomelinge, v. (-n). Aatikome-lingschap, o. Aankomend, bn. Aankomer, m. (-s). Aankomst, v. — aaiikoii«li|;ou, bw. Bekendmaken. Zich aankondigen,^^. Zich vertoonen. Aankondiger, m. (-s). Aankondiging, v. (en). A a n kondig ster, v. (-s).— aaiikooicn, bw. (Boekdr.) De vormen dicht aanslaan. — aankoopen, bw. Door koopt n eigenaar worden (van). Aankoop, m. (-en). Aankooping, v. (-en). — aankoppelen, bw. Bijeenvoegen. Samenb.nd. n.Tot stand brengen (een huwelijk). Aankoppeling, v. (-en). — aankop-peu, bw. (Speldenm.). De schacht zonder speld aan dtn kop verbinden. — aan-korHten, ow/¹' [zijn). Met eene korst bedekt worden. Zich als eene korst aanzetten. Aankorsting, v. (-en). — aankram-men, bw. Door middel van krammen

— AANL

vastmaken. A ank ra mm ing, v. (-en). — aankrUKTen, bw. Aan ^?t lijf krijg. n. Met moeite aantrekken. Met moeite aan 't bran— den krijgen. Op zijne rekening aangeschreven krijlt;en. Ten verkoop ontvangen. — aanki'Utcn, bw. Tegen iem. schreien.

— aankruien, bw. Kruiend aanbrengen. Snel voonkrui n. Ow. (zT/n) Kru end naderkomen. Opeenhoopen (v.in ijs) Aan-kruiing, v. (-en,. — aankruipen, ow. {zijn) Kruipende naderen. Bw. Tenen iem. aankruipen en zich tegen hem drukken : de hond kroop zijnen meester aan. — aan-kuieren, ow {zynS. Kuierend naderen.

— aankunnen, bw. Tegen iem. bestand zijn. Berekend zijn \oor eene taak. In staat zijn om zekere hoeveelheid op te eten of op te drinken. In staat zijn eene hoeveelheid t;eld te verteren. Kunnen aandoen. Met fatsoen kunnen draden. Ow. [hebben) Aangedaan kunnen worden. Aangestoken kunnen worden. —aankwak-ken, bw. Met fenen kwak tegen iets smijten, zoodat het b ijft zitten. Slordig aanorengen. Aankwakking, v. — aan-kweeken, bw. Opvoeden. Grootbrengen. De ontwikkeling bevorderen. Begunstigen. Aankweek, m. Aankwet keling, m. en v. (-en). Aankuoeekelinge, y. (-n). Aan-kweeker, m. (-s). Aankweeking, v. Aan-kweekster, v. (-s). — aankwlklcen, bw. Aan de oppervlakte van het metaal eene verbinding van dit met kwik voortbrengen. Aankwikking, v. (-en). — aankwlupe-len, ow. [zyn) Kwispelstaart ei d naderen. Bw. Met den staart kwispelend liefkoozen. Vleien. — aank*vl»pel-staarten, ow. [zijn) bw.— aanlaelien, bw. Toelachen. — aanlamlen, ow. [zijn). Aan land varen of komen. Aanlan-dig, bn. De wfrtd is aanlandig, waait landwaarts, v. (-en). — aanlangden, bw. Toereiken, Aanlanger, m. (-s). aanlappen, bw. Met lappen aaneenhechten. Zorgen, dat iem. iets koopt, ie duur verkoopen. — aanlasBClien, bw. Met lasschen aaneenhechten. (Touww.) In elkander lasschen. Aanlassching, v. (-en). — aanlaten, bw. Voorwerpen aan elk. vast laten. Laten aanhouden (t-en kleeding-stuk). Doorlaten branden (van vuur). Laten aanstaan (vensters, deuren). — aanla-veeren, ow. [zijn, hebben) Laveerend naderen. — aanleereu, bw. Door loeren zich iets eigen maken. Ow. [zyn) Vorderingen maken. — aanleipamp;reii. ^^)vv f ^g^en iets anders aanbrengen. Vuur aanleggen : vuur maken. Plaatsen : zijn geld aai 1 ggen. Gebruiken : zijne krachten aanh ggen. Beginnen te leggen : wegen aai.l.ggen. Oprichten : eene school aanlegden. Als eischer een rechtsgeding begimu n : een proces aanleggen. Mikken - het ge'vet-r aanleggen. Aanschaffen : een rijtuig aanleggen. Den koers hcuden naar : den boeg i.« ord aanleggen. Ow. [zijn) Onderweg stilhouden. Voorden wal komen. Aanleg, m. Het aanleggen. Ontwerp. Doel. Bedoeling. Natuurlijke geschiktheid. Het aangelegde. Benedendikte van eenen muur. Dijk- en wegenbouw. Het plar tsoen. Aanlegplaats. Rechtbank van eersten, aanleg : rechtban-.

wier bevoegdheid zich uitstrekt over 't arrondissement. Aanlegger, m. (-s.). Aan/e^-gint;,?. {-eti). Aanlegplaats, v. (-en). Aanlegster, v. (-s). — staulcidcn. bw. Leidende nader brengen. Ergens heen brengen. Oorzaak zijn (van).—Aanleidelyk,hx\.Aan-leider, m. ( s). Aanleiding, v. (-en). Aanleidster, v. (-s). — aauleiicii, ow. Zie Aanleunen. — aatilcii^cn, bw. Dunner, slapper, vloeibaarder nidken. Ow. {zijn). Langer worden. — aanlciincii, ow.

Schuins tegen jets rusten of steunen. Zich iels laten aanleunen : zich iets laten toeschrijven. Aanleuning, v. (-en). Aanleumngspunt. o. (-en). — sinulllt;*li-len, ow. izyn). Licht geven. Bw. Door iichten nader hrengen. — aanliKg'vu, ow. [hebben) Aan den disch liggen. Liggen te branden (van brandende storten). In deze of gene richting varen. Aanliggend, bn. — eenpersw. Lijden : het leed een jaar aan. — nauliikcu, bw. Een touwen omboordsel aan 't zeil aannaaien.— aanlUmcii, bw. Alet lijm vasthechten. Aanti/rmng, v. (-en). — aanloei^n, ow. [zijn] Loeiend naderen. Bw. Loeiend bedreigen.— aanloereu, bw Loerend aanzien. — aanlocvcn, uw. (zyn, hebben). Scherp tegen den wind houden. — aanlokken, bw. Doen naderen door gebaren, enz. Overhalen in znn belang. Trachten te verleiden. Aanlokkelijk, bn. bijw. Aanlokkelijkheid.v [..heótn). Aanlokking, v. (•en) Aanlpksel, o. ( s, -en). — aanlon-ken, bw. Vriendelijk toeknikken met de oogen.— aauloiMlen, bw. Peilende eene kust. enz. nabijvaren. — aanloopen, ow (zyw), hw. eenspersw. iN'aar lem. toe-loopen. Snel loopende naderen. Zich onder 't loopen tegen ietsstooten. Duren. lem. in 't voorbijgaan bezoeken. lem. lastig vallen. Er tegen loopen : niet slagen, in strijd zijn met. Langs de kust aanloopen : dicht bij de kust varen. Zwart doen aanloopen : eene rwartetint geven. Aantoop, m. (-en). Aan-loopkleur, v. ( en). Kleur, die bet staal bij verhitting bekomt. — aanlolcn, ow. [zijn). Dienstplichtig worden door de loting.

— nan mak en, bw. Vasthechten. In voorraad vervaardigen. Doen branden. Toebereiden. Voortmaken. Aanmaak, in. — aanaiaiicn, bw. Vermanen. Opwekken. Herinneren (.ian de betaling). Aanmaner, ra. {•$), Aanmaansler, v. ( s). — Aanma-ttingyV. (-en). — aanmarclicorcn, ow. {/tebben, zijn). Tn zekere richting marchee-ren. Begiiinen te marcheeren. Snel mar-cheer^n Aanmarsch,n\.— aauinatitclt;^n (ztrh), ww. Zich onrechtmatig toeëigenen. ^let geweld bemachtigen. Aanmatigend, bn. bijw. Laatdunkend. Troisch. Wawwa/z-ging, v. (-en). — aaiiuicllt;leii, bw. Aandienen. Bekend maken. Z;ch aanmelden : rich in zekere hoedanigheid bijiem. bekendmaken. Zich laten aanmelden : zijne komst laten aankondigen, v. (-en).

— aaiimenden, bw. Mengen. Aan-meuginq, v. (-en). — sianmcnncu, bw. Met oenen toom besturen.— aanmeren, bw. Met touwen vastleggen (een schip).— atanmerken,bw. Opmerken. Gadeslaan. Beschouwen. Aanmerkelijk, bn. bijw.

Aanmerkenswaardig, bw. Aanmerking_t v. (-en).— aanmeten, bv. De maat nemen. Zich aanmeten : zich aanmatigen, zich vermeten. — aanmetselen. bw. Metselende verbinden. Ow. Vlug voort-tnetselen. — nanmln(iie)lt|k, aanminnig:, bn. bijw. Bevallig. Innemend. Aanminhj kheid, aanminnigheid, v. (...heden). — aanmoclt;liicen, bw. Aansporen. Moed inboezemen. Aanmoediging, v. (-en).— aanmoeien, bw. Iem. met een verzoek, enz. lastig vallen. — aan-moeren, bw. Aanschroeven. — aanmoeten, ow. {hebben). Aangetrokken moeten zijn. Aangestoken moeten zijn. Bw. Moeten aanhebben. — aanmoeen, ow. Aangetrokken mogen zijn. Aangestoken mogen zijn. Bw. Mogen aanhebben. — aanmondingr* v. (-en). Wijze, waarop men een blaasinstrument aan den mond zet.

— aanmonsteren, bw. Bij monstering in dienst nemen. Aanmonstering, v. (-en).

— aanmorren, ow. (zi/n). Morrend naderen. Bw. lem. morrend beschuldigen.

— aanmuntcn, bw. Nieuwe munten slaan. Aanmunting, v. (-en). — aannaaien, bw. Naaiende vasthechten. Iem. ooren aannaaien ; iem. iets wijsmaken. Ow. [hebben) Spoed maken met naaien. Aan-naaung, v ( en). — aannaderen, ow. {zijn). Nader komen. Aannadertng, v. — aannagelen, bw.Met nagels vastmaken. Aannagehng, v. (-en). — aannemen, bw. leu uit de handen van een anderover-nemen. In zich opnemen. Aanleeren. Het aangebodene gaarne ontvangen. Bij schriftelijke akte aanvaarden. Op zich nemen iets te doen. Ondernemen. Iem. in gunst, liefde enz. ontvangen : als of tot kind aannemen. Voor goede munt aannemen : geloof aan iels hechten. Ontfermen ; neem u onzer aan. Ow. {hebben) Toenemen : de wind neemt aan. Aanneemster, v. (-s). Aait' nemelijk, bn. Aannemelykheid, v. Aannemer, m. (-s). Aanneming, v. (-en). Aannemingsbiljet, o. {-teu). Aannemingssom, v. (-men). — aannopen. bw. Aansporen.— aanopperen, bw. Aan oppers stellen. Aanbrengen. — aanpakken, bw. Vatten. Aanvallen. Iem. toespreken.

— aanpalend, bn. Aangrenzend. — aanpaaaen, bw. Beproeven of een klee-dmgstuk goed zit. Iem. eenen pak aanpassen, hem eene dracht slagen geven.— aan -peil, m. aanpnhng, v. (-en). Opneming bij handelaars in voorwerpen van verbruik, op hi t tijdstip, waarop eene verhoogde belasting wordt ingevoerd. — aanpeai-nen, ow. [hebben). Spoed maken met schrijven. — aanperwen. bw. ow. {zijn). Persende samendrukken. In menigte of met kracht voorwaarts dringen. Aanptrsing, v.

— aanpiepen, bvv. Met een piepend geluid bedreigen. — aanpUpcn, ow. {htbben). Zijne pijp aansteken. — aanplakken, bw. Door middel van stijfsel, enz. vasthechten, Bekendmaken. Te duur verknopen. Aanplakbiljet, o. (-ten) Aanplakker, m. (-si. Aanplakking, v. ( en).

— aanplanten, bw. Nieuwe gewassen planten. Spoed maken met planten. Aanplant, ra. Het aankweeken. Teelt. Aan-

-plantinc, v. ( en). — aanploi.Htereu, bw. Het beschadigde van pleisterwerk door bepleistering aanvullen. Spoed maken met pleisteren. Aanpleistering, v. (-en). — skuii|»lekli«'ii, bw. lem. iets aaoplekken, hem met iels kwaads besmetten.— aau-plciu|ieii, bw. Eene gracbt, enz. dempen en het drooggemaakte met den vasten grond vereenigen. Aauplemping, v. (-en). — auuploctft'u, bw. £en stuk land verder beploegen. Door beploeging verbinden. Voortgaan met ploegen. Aatiploeging, v. (-en). — aanplompcu, ow. {zijn). Plompend, door het water plassend aankomen. — sianpuuteu, ow. {hebben) Voortgang maken met het werk, waaraan men bezig is — aau|»ori-cn, bw. Aansporen. Aanporder, m. (-s). Aaiiporriniz_% v. (-en). Aautonter, v. (-s). — aau-lgt;oleii, bw. Nieuwe gewassen planten. l£ene ziekte, ongedierte, enz. op een ander overbrengen. Aavpoter, m. ( s). Aanpo-iiug, v. ( en).— aaupraaieu, bw. L.en schip toeroepen, om te weten van waar bet komt, enz. — aau|»raflt;?n, bw. Door praten opdringen, enz. Ow. {hebben). Voortgaan met pralen. — aaiipreolieu, bw. ow. Aanpraten. — aau|»re»*eu, bw. Sterk dringen. — aaiiprü*«Ui. üw. Aanbevelen. Den lof van lem. of iets verheffen. Zich zeiven aanprijzen : zich aanbevelen door zijn gedrag. Aanpryzer, m. (-s). Aan-pryzing, v. ( en). — aauprikkelcu. aanprikkeu, bw. Met een puntigen stok steken, stooten. Aansporen, Aanprik-keiaar_t m. (-s, ..aren). Aanprikkelaar-ster,v. ( s). Aunprikkeling, v. ( en). Aanprikkelster, v. (s). — aan prullen, ow. (zijn). Pruilend naderen.— aaupauleii, bw. Eene punt aan iets maken. Scherper maken. lem. aanpunten : hem aansporen, tot een wclenschappelijken strijd, enz. Aa/i-punter, m. (-s). Aanpunting, v. ( en). Aanpuntring, m. ( en). Aanpuntschijf, v. (-en). Aanpunt ster ,y. (-s).— aanraden, bw. Raad geven om iets te doen. Aanraad-ster, v. ( s). Aanrader, m. i-s, -en). — aanraken, bw. Met de hand aan iets of iem. komen. Aanroeren. Aanraking, v, (-en). Aanrakingspunt, o. (-en). — aan-rakken, bw. Het rak van de ra aan den mastdoen.— aanramiueien, ow. (zijn). 1 Rammelend naderen. — aanrantien, bw. Aanvallen. Aanrander, m. (-s, -en). Aanranding, v. (-en). — aanransen, ; bw. Iem. aanvallen of ruw bejegenen. Aan-ranser, m. (-s. -en). Aanransing, v. (-en).

— aauratelen, ow. (zijn). Ratelend naderen. — aanraieeren, bw. De ruimte op en tusschen gewelven met metselwerk aanvullen. Aanrazeering, v. (-en).

— aanrazen, ow. (zijn). Razend naderen. Bw. lem. met heftige taal bejegenen. Iem. loeiend bedreigen.— aanreeliten, bw. Opdisschen. Een feest geven.

o. (-en). Aanrechtbank, v. (-en). Aanrech-ter, m. (-s, -en). Aanrechting, v. (-en). Aanrechtkeuken, v. ( s). Aanrechtta/el, v. (-s). — aanreiken, bw. Overgeven. Van hand tot hand laten gaan.Aanreiking, v. (-en). — aanrekenen, bw. Op rekening stellen, loeschrijven. Spoed maken met rekenen. — aanrennen, ow. (zy'n, hebben). In galop rijden. Aanrennen (op) : met vijandelijke oogmerk naar iem. of iets toerennen. —aanrieliten, bw. Veroorzaken. Aanrichter, m. (-s, -en). Aanrichting, v. Aanrichtster, v. (-s, -en). — aan-rült;len. ow. (zijn). Rijdende naderen. Snel rijden. Beginnen te rijden. Met zijn rijtuig tegen iets stooten. Bij iem. aanrijden : in 't voorbijgaan iem. een bezoek brengen. Op iem. aanrijden : rijden in de richting naar iem. Bw. Rijdende aanraken en meestal beschadigen. Paarden aanrijden : beginnen ze af te richten. Personen aanrijden t ze naar eene bepaalde plaats voeren. Iem. aanrijden, hem lastig vallen. — aanrUgren, bw. In eene rij. aan eenen draad vastmaken. Twee zeilen door middel van een touw rijgende aan elkander verbinden. Aan den degen rijgen • doorsteken. Aanryging, v. (-en). —aanrUp^n. ow. (zyn). Rijper worden. — aanrtMfen, bw. Aan een touwtje rijgen. Aanristmg. v. (•en). — aanrit, ra. Snelle beweging der ruiterij om met den vijand handgemeen te worden. — aanrlt«elen. bw. Aanprikkelen. Aanritsehng, v. (-en). — aanrit-«en, bw. Aanprikkelen (meestal tot het kwzde). Aanritsgetd. o. ( en) . Handgeld.

— aanroeien, ow. (zyn) Vooruitkomen met riemslagen op het water. Roeiende snel naderen. Aanleggen ^met eene schuit). Bw. in 't voorbijroeien iem. oen bezoek brengen. Iem. ol iets met een roeivaartuig aanvoeren. — aauroegien. bw lem tot zich roepen Roepen lot iem. Um bijstand, enz. smeeken. Cod aanroepen : op God hopen. Mana aanroepen : haar erkennen als koningin van hemel en aarde en levens baren bf)stand al'smeeken. Heiligen aanroepen : hunne voorspraak vragen Aanroeper, ra. (-s). Aanroeping, v. l-en). — aanroeren, bw. Aanraken. Vermelden. Bewegen, treffen. Oppervlakkig behandelen. Vloeibare stoffen door roeren met iets vermengen. Gij hadt die snaar niet moeten aanroeren : gij hadt hiervan moeten zwijgen. Aanroering, v. (-en). — aanroeMlen. ow. (zijn) Zich door roesten vasthechten (aan). Aanroesting, v. I-en). — aanrollen, ow. (zyn). Rollende voortgaan. Bw. Kollende doen voortgaan. — aanrooken, bw. Even uit eene pijp enz. rooken. — aanrnilen, bw. Door ruiling verkrijgen. Aanrutliug, v. (-en). — aanrnii»euen, ow. (zi/'n). Ruischend naderen. Bw. Rui-schend aanblazen. — aanrukken,bw. Rukkende nader brengen. Laat nog een fleschje aanrukken, opkomen. Ow. (zyn). Naderen (van troepen). — aanctarren, bw. Sterk aanhitsen (tegen). Aansar-ring, v. (-en). — aanseliatfen, bw. Doen verkrijgen. Zich aanschaffen, w.w. Aansch t.ffing, v. (-en). — aaiiHeiiake-len, bw. Met schakels verbinden. Aan-schakelmg, y. (-en). — aanseliarre-len, ow. (zijn). Met ongelijke schreden en slepend naderen.—aauMeiiellen, ow. (hebben). Aanbellen. — aaiiKelienie-ren, ow. (zyn). Schemerend aanbreken,

— aanselienden, bw. Met geweld aanvallen. — aan»etierpeu, bw. Weder

AAXS _

scherp maken. Aanscherping, v. (-en). — si:«ii*4'liioten, bw. Aantrekken (een kleed) . Heproeven (een geweer). Licht kwetsen (door een schot'. Üvv. {zyn)'. Plotseling met geblaf aansnellen (van honden). Toesnellen. Vooruitkomen lt;van een werk). Aanhoudend toenemen in hoogte en onstuimigheid (van de zee). — uniislt;*h|jii, o. Uiterlijk voorkomen. Aanblik. Tegen-woordigheid. Gelaat. — aanscliUnoii, bw. Verlichten. Ow. {hebben). Den schijn van iets hebben. — aaiiNcliikkeu, ow. {zyn). Schuivende naderen. Zich aan den disch zetten. — ow.

{zyn). Voortgaan te schimmelen. — aau-Hrliiifere», bw. Tegenschitteren. lem. bekoorlijk toeschijnen. — aanKCliocioii, bw. Schoenen aandoen. Zich aanschoeien, ^ww* — aanscliofTclcn, ow. {zijn). Langzaam gaan. Bw. Opnieuw schoffelen. Spoed maken met schoffelen. Aanschnjfe-v. (-en). — aaiiftvlioiiimelen, aaiiselioiisrelen, ow. {zijn). Schommelend naderen. — aanselioiitven, bw. (Onsch^ Beschouwen. Aanzien. Gadeslaan. Gewaarworden. Ten aanschouwen van iem. : in zijne tege:« woordigheid. ^4««-schotnv, m. Aanschotiwbaar, bn. bijw. Aanschouw(ejlijk, bn. bijw. Aanschou-ivelykheid, y. Aanschotnver, m. (-s, -en). Aanschouwing, v. (-en). Aanschouwingsvermogen, o. Aanschouwster, v. (-s, -en). aauNehrapen, bw. üp inhalige wijze verzamelen. — aauselirappen, bw. ISIet eene schrap aanteekenen. — aan-selireeu^veu, bw. Tot iem. schreeuwen. Iem. iets toeroepen. Ow. (hebben). Voortgaan met schreeuwen. Aanschreeu-•wing, v. — aaii«elir«»ien,bw. Schreiende^ srneeken. — aaiiHolirllden, ow. (2^«). Met groote stappen naderen. — aanseliriiven, bw. Opteekenen. Schriftelijk bevelen. Beleggen (eene vergadering). Voortgang maken met schrijven. Bij iem. goed aangeschreven staan, in gunst zijn. Aanschrijving, v. (-en). — aanseliroe-ven, bw. Schroevende iets aan iets anders bevestigen. De schroef vaster draaien. Aanschroeving, v. (-en). — aanaelmd-«len, bw. Aanstooten en heen en weer bewegen. — aanMelmireien, ow. [zijn). Met een sissend geluid aankomen. — aauseliiiinen,bw. Nog schuiner maken.

— aaiiKelmiven, bw. Schuivende nader brengen. Schuivend aantrekken (een kleed). Ow. {zijn). Schuivende naderen. Aan-schuiving. v. (-en). — aannyrelen, ow. {zyn). Met een sissend geluid aankomen. — stansjokken, ow. {zyn). Met plompen tred naderen. — aaiiNjorren, bw. (Zeew.) Iets stijver vastbinden door het aantrekken der touwen, waarmede het gebonden is. Aansjorring, v. (-en). — aan »j on wen, bw. Iets, dat moeilijk is te ve.'voeren, naar eene zekere plaats brengen. Ow. {zyn) Sjouwend naderen.

— aanslaan, bw. Treffen met de snel bewogen hand, o! met een snel bewogen voorwerp. Het geweer aanslaan, tegen de wang cl aan den schouder leggen. Neder-duwen : eene toets aanslaan. Aangrijpen. Zekeren toon aanslaan : zekere gemoeds-

— AANS

stemming openbaren (meestal in ongun-stigen zin). Iem. aanslaan, ten huwelijk nemen. In zijne woning opnemen : een kind aanslaan. Beslag leggen op iets, in beslag nemen. Aanvaarden : eenen boedel aanslaan. Ondernemen. Groeten. Vasthechten : de vlag aanslaan. Aanhechten: een slot aanslaan. Ten verkoop aanbieden. Iets hoog aanslaan : er hooge waarde aan toekennen. Iem. (laag, hoog) aanslaan (in de belasting) : iem. hoog, laag, schatten. Verbeurd verklaren. Dieper indrijven. Ow. {hebben) Uit zich zelf eenen toon geven. Eventjes zingen (van vogels). Eventjes blaffen (van nonden). Beginnen te slaan (van de klok). Met iets anders in aanraking komen. Sluiten : die klep slaat wel aan. Dat paard slaat aan : slaat in den draf den achterhoef tegen den hoef van de n voorpo ot. {zijn) Beslaan: de ruiten slaan aan. Bedekt worden met nederslag : de stoomketel was aangeslagen. Aanslag, m. (-en). Aanslagbiljet, o. (-ten). Aanslagkom, v. (-men). Aanslagraam, o. en v. (..amen). Aanslag-rooster, m. (-s). Aanslagsteen, m. (-en). Aan slags toe l, m. (-en).— aanslappen, ow. {zyn). Verslappen. — aansleepen, bw. Voorttrekken. Aansleeping, v. (-en).

— aaiiMlenferen, ow. {zijn). Slenterend naderen. — aanslepen, ow. {zijn). Schoorvoetend voortgaan. — aaiiHlen-ren, bw. Aansleepen. Ow. {zijn) Langzaam voortgaan. — aanHliltben, ow. {zijn). Aanslijken. Aanslibbing, v. (-en). Aanslibsel, o. (-s). — aanslUken, ow. {zyn). Door aangezet slijk grooter worden (van land). Aanslijking, v. (-en). — aan-etlUinen, ow. {zyn). Vuil worden door de aanzetting van kruitslijm (van geweren, enz.). Aan slijm ing, v. (-en). — aaiiHiy-pen, bw. Scherper maken. — aauNlin-greren, bw. Slingerend nader brengen. Ow. {zyn) Waggelende aankomen. — aanHloflfen, ow. {zyn). Sleepvoetend aankomen. — aaiiMlniken, bw. Waren, enz. ter sluik aanvoeren, zonder belasting te betalen. — aaiiMlnipen, ow. {zyn). Heimelijk naderen. — aan.Hlniten, bw. Iets zoodanig met iets anders doen sluiten, dat het zonder tusschenruimte daarmede verbonden is. Iets vaster doen sluiten. De gelederen aansluiten.aansluiten, ww. Zich in iemands nabijheid houden. Iemands partij kiezen. Ow. {zijn) Aan een ander voorwerp passen. Zóo met iets verbonden zijn, dat het daarmede een welsluitend geheel uitmaakt. Aansluiting, v. (-en). Aansluitingsplaats,v. {-exi). Aansluitings-punt, o. (-en). — aansmeden, bw. Smedende aaneenvoegen.Snel doorsmeden. Aan smeding, v. — aansnielten, bw. Smeltende samenvoegen. Snel doorsmelten. Aansmelting, v. — aansmeren, bw. Met smeer bestrijken. Grof met kalk aanstrijken. Het ontbrekende smeersel aanvullen. Spoed maken met iets te smeren. Te duur verkoopen. Bedrieglijk iem. iets opdringen. Bedriegen. Aansmering, v. (-en). — aan.mnenlen, ow. {zyn). Sterker smeulen en daardoor vlam vatten.

— aaiiNiny ten, bw. Iets smijten in de richting naar een punt. Iets op iem. smijten.

AANS — I

zoodat het aan hem blijft kleven. Slordig aantrekken. — stuiiMiiMUweu, bw. Op norschen toon en kortaf toespreken. — sa.iiiHiK'tl*', v. i-n), sismsiice, v. (-en). De voorsprong van den bovensten tand der zaag voor den ondeisten. — aziiiHuellcii, o\v. (zy;/) Haastig komen . aanloopen. — siufiNiiydvii, bw. De eerste snede in iets doen. Vlug doorsnijden. Aansnijding, v. — aaiiHiiooron, bw. Door snoeren verbinden. Vaster snoeren. Aan een snoer rijgen. — iistiisnorrcii, ow. {zyn) Snel en snorrend naderen. — astimiiiiiveu, ow. [zif'n) Snuivend naderen. — aunsol-dcercii, bw. Een stuk metaal aan een ander soldeeren. — ststimpaiiiien, bw. Paarden, enz. vastmaken aaneenen wagen, enz. Den wagen enz. vastmaken aan de paarden, enz. Sterker spannen. Zich aan-spantien, ww. Zich aan t werk zeiten. Ow. {zijn) Samenspannen : met iem. aanspannen. Aanspanner, m. (-s). Aanspanning, v. (-en). Aan*pansieri v. (-s). — scamp;n-spallcn, ow. (zyn) Springen (van water ei.z.)teg« n iets aan. — ictiiMpeldon, bw. ^let spelden vasthechten. — ststiiHpelon, ow. (hebben) Het eerst spelen. Sneller spelen. Zinspelen. Bw. Aantrekken (van kleederen). — sistimpcton, bw. Aan het spit doen. — ststiiHpicën, usinH|»UOi bw. Door middel van spieën vaster doen aansluiten. — astiiMpükercn, bw. Met spijkers vastmaken. Aanspijkering, v. (-en).

— auiiHpQleii, bw. vastmaken (vleesch enz.) aan despijlen van den zolder enz. om gerookt te worden of te drogen. — Aanspij-ling, v. — siaii!*|gt;iiiiicii, bw. Aaneenvoegen door spinnen. Vlugger spinnen. — asiiigplilscii, bw. Door splitsen het eene uiteinde van een touw aan een uiteinde van een ander touw vasthechten. Aanspii/sin^, v. (-en). — astuwpoc' «Ion, ow. (zijn) Met spoed naderen. — aaiiNpocllt;'ii. bw. Op het strand werpen. Door het water op het droge geworpen worden. Snel wasschen (goed). Ow. (zi/n, hebben). Aan wal komen drijven. Aanspoe-ling, v. (-en). Aanspoelsel, o. (-s). — aaiiHporcii, bw. De sporen geven. Aanmoedigen. Aansporing, v. (-en). — siaii-sporcn, ow. (z7/n, hebben) Met den spoorwagen aankomen. Snel voortstoomen.

— aaiiMprekon, bw. Toespreken. Iem. om iets aanspreken : eene gunst enz. vragen. Iem. over iets aanspreken : hem daarover onderhouden om verklaring van zijne woorden enz. te vragen of hem daarover te berispen. Bezoeken (in 't voorbijgaan). Begin maken met iels te verbruiken : zijn kapitaal aanspreken. Verkoopen ; hij zal zijn landgoed moeten aanspreken. Drinken : de fiesch aanspreken. Noodigen : ter beurafenis aanspreken. Dagen : iem. in rechten aanspreken. Ow. (hebben) Toon veven : die pijpen spreken goed aan. Aanspraak, y. (..aken). Toespraak. Kedevoe-nng. Êisch, recht. Op iels aanspraak maken : beweren recht op iets te hebben. Wij hebben weinig aanspraak, weinig bezoek. Ook, rhetoriscbe figuur. Aansprake-lijk, aauspranklijk, bn. Verantwoordelijk. Aansprakelijkheid, v. Aanspreeks/er, v.

i — AANS

(-s). Aanspreker, m. {-s). Aanspreking, v^ (-en). — aanspringen, ow. (zijn) Tegen iets opspringen. Springend naderen. Bw. Springend aanraken. — aaiiNpiiffcn, aaiiHpuwcn, bw. Op iets spuwen. Voortgaan met spuwen. Groot bewijs van verachting geven. Aanspuging, v. aan-spinving, v. — aanstaan, ow. (hebben) Behagen. Half geope id zijn (van eene deur). Nabij zijn. Aanslaand, bn. Aanslaande, m. en v. (-n). Verloofde. — stan-Ntastrlcn, bw. Den kop van het eene paard aan den staart van het andere verbinden. — aaiiNtsilto, v. (-n). Toebereidsel. — aaiiMtampcn, bw. Dichter ineenwerk» n. Stampende fijnmaken. Vlug voortstampen. Indrukken : de lading van een geweer aanstampen. Ow. (zijn) Stampend naderen. m. ( s). Aan-stamping, v. (-en). A a nsla mpsler, v. (-s). aanstappon, ow. {zijn) Naderbij komen. (Hebben) Sterk stappen. Bw. Zekeren afstand atle-ggen. — aanstaren, bw. Strak aanzien. Aanslarin^, v. — aan-steigreren, ow. (zy//) Steigerend naderen.

— aansteken, bw. Aan het spit steken. Vasthechten, door middel van eene speld, enz. Opsteken (licht). Aanmaken (vuur). Opsteken (een vat wijn). Besmetten. Ow. (zijn) Beginnen te rotten (van vruchten). Aansleekkasl, v. (-en). Aansleeksler, v. (-s). Aanslekelyk, bn. Besmettelijk. Aan-slekelijkheid, v. Aanstekend, bn. Besmettend. Aansleker, m. (-s). Aansleking, v, (-en). — aanstellen, bw. Tegen iets plaatsen. Benoemen. Zich aanslellen, ww. Zich aanstellen als : zich gedragen als. Aansleller, m. (-s). Aanslelling, v. (-en).

— aansteniinen, bw. Beginnen te stemmen (een speeltuig). Aanheften (een lied),

— aanstenipelen, bw. Van eenen stempel voorzien. Aanslempehng, v. — aanMterken, ow. [zijn) Toenemen in kracht. — aansterven, ow. (zijn) Bij erfei is ten deel vallen.— aanstevenen, ow. (zijn, hebben) Komen aanzeilen. Sterk voorwaarts stevenen. — aanstloliten, bw. Veroorzaken (iets kwaads). Aanslich-ler, m. (-s). Aanslichling, v. Aanslichl-sler, v. (-s). — aanstUsren, ow. (zijn) Stijgend naderen. — aanstyveii, ow. Stijfde aan, is aangestijfd. Stijver worden. Aanslijven, bw. Steef ain, heeft aangeste-ven. Stijver maken (linnen). — asiii*tik-ken, bw. Door stikken aan elkander hechten. Snel doorstikken. Aanslikking_t v. (-en). — aanstippen, bw. Met eene stip aanteekenen. Iets even met den vinger aanroeren. Terloops van iets melding maken. Aanslipping, v. ( en). — aanstot-len, bw. Van stof reinigen. — aanstoken, bw. Vuur aanmaken. Beter doen branden. Aanhitsen. Aansloker, m. (-s). Aansloiing, v. (-en). Aanslooksler, v. ( s).

— aanstommelen, ow. (zijn) Stommelend naderen. — aanstonds, bijw. Terstond. — aanstooin«-n, ow. (zi/n, hebben) Stoomend naderen. Hard s oumen (tegen). — aanstooten, bw. Iets door stouten met iets anders in aanraking brengen. Iets door stoo'en voortbewegen. Voortgaan met stoo:en. Tegen iets stooten.

AANT — I

Ow. 'hebben) Aandruischen. Stameren : metdetonp stooten. Aanstoof, m. Schok. Sttuikelblok. Ergernis. AanstootelyH, bn. Injw. Ergerlijk. Onbetamelijk. Aanstoo-telykheid, v. (..heden). Aanstootend, bn. Aangrenzend. lt;Wapenk.) Aanstoot* nde zwaarden : zwaarden met tegenoverstaande punten. Aanstooting, v. (-en). — naii-bw. Vaster stoppen. Spoed maken met stoppen. Iets door stoppen aan iets anders vastmaken. — sisinsioriiK'ii, ow. {zt/u) Stormend raderen. Bw. Met geweld aanvallen. Eenpw. {hebben) Met toenemende hevigheid stormen (van den wind).— uuiiMtortcn, bw. Turven tegen iets stapelen. Doorstorten (van zand, enz.) dijken in den vereischten toestand brengen. Ow. [zyn] Vallend aankomen. Zich op iem. of iets storten. Aansto* t, o, (-en). Dubbele rij overeind staande turven. Aanstor-tt'ng, v. (-en). — ststiiMtoutvcii, bw. Samerpakken (van goederen).—sistitHlr:!-bw. Stialen op ilt; ts weiper. — unn-Ntrsmimcn, ow. (zyw) Strammerworuer.

— siaiiKf raiKlcn, ow. {zyn) Aan «trand geworpen worden. Aanspoelen. Aanstran^m ding, v. — astiiNtrcolcii, bw. Door streelen aanlokken. Aanstreeling, v. (-en).

— simiNtrcpcn, bw. Met eene streep teekenen. Eene streep ergens bijplaatsen. Aanstreping, v. (-en). — aaiiMlrevon, ow. {zijn) Toesnellen. — aaiiHtrUdon, bw. Aanranden. Aantijgen. — aaiiMtrU-ken, bw. Bepleisteren. Met verf bestrijken. Aanslaan (van paarden).. poed maken met strijken. In brand strijken. Neerlaten (een zwaren last). Qw. Aanvliegen. Met deftigen tred naderen. Aanstrijking, v. (-en). —aaiiMtrikkcn, bw. Met linten enz. vastmaken. Met eenen strik vasthechten. Vlug strikken. Aanstrikking, (-en).

— aanslroiupclcii, ow. {zijn) Strompelend naderen. — aaiistroomon, ow. (zyn) Stroomend naderen. In menigte aankomen. Bw. Stroomend aanvoeren. Aan-strooming, v. — aanstruikclcn, ow. {zyn) Struikelend naderen. — aaiiMlu-«Kcercn, ow. {hebben) Ijverig studeeren.

— aanstuiken, bw. Door stuiken koppen aan nagels, enz. vormen. Aanstuiking, v. (-en). — aansf ui ven, ow. {zijn) Naar eene plaats toestuiven en daar zich ophoo-pen. Zich vormen of uitbreiden (van duinen, enz.) Snel aankomen. Aanstuiving, v. (-en). — aaiiftturen, bw. Naar een bepaald punt richten. Eenen persoon naar iemands woning zenden. — aanwin «ven, bw. Stuwend voortl rengen. Met kracht voortbewegen. — aaiSMiiklivleia, ow. {zyn) Sukkelend nadi r» n. — aaiiMiillvn, ow. {zijn) Glijdend r.ad» ren. — aantal, o. Onbepaalde hoeveelhtid. — aanla*-ten.b.v. Met de volle band aan;alten of omvatten. Aanranden. Aangiijp- n (van ziekten, enz.) Aanspreken : zijne bezittingen aantasten. Zich zeiven aantasten : de hand aan zijn leven slaan. Kwetsen ; iem. in zijne eer aantasten. Aantasting, v. (-en). — aanteekenen, bw. Metten teekenmerken. Opschrijven. Iets, dat tot opheldering enz. van den tekst dient, schriftelijk daarbij vermelden. Spoed maken met iets te teeke-

1 — / AANX

nen. In ondertrouw laten opnemen. Brieven of pakken aanteekenen, laten inschrijven ter verzending. Verzet aanteekenen tegen iets: openlijk verklaren, dat men er zich tegen verzet. Hooger beroep (laten) aanteekenen. Aanteekenaar, m. (-s, ..a.TCu).Aanteeken-boek, o. en m. (-en). Aanteekengeld, o. ( en). Aanteekening, v. (-en). Aanteeke-ningsparty, (en). Partij ter eere van een verloofd paar. Aanteekenkantoor, o. (..oren). Kantoor, ter verzending van goederen. — aantelen, bw. Aanfokken. Aankweeken. Aanteling, v. (-en). — aantellen, bw. Toetellen. Vlug tellen.

— aanleren, bw. Het beschadigde van een geteerd voorwerp met teer be-itrijken. Gedaan maken met teren. — aanteriren, bw. Door fel tergen in woede ontsteken en tot wraak aandrijven. Aantergtng, v. (-en). — aantfehten, bw. Te laste leggen.— aantieren {zich), ww. Zich voor anderen aanstellen (met het bijdenkbeeld van afkeuring). Ow. {hebben) Aanhoudend razen en woeden. — aantü-Ken, bw. 'Ie laste leggen. Aantyger, m. (-s). Aantijging, v. (-en). — aantikken, ow. {hebben) Zachtjes aan iemands deur enz. tikken. Bw. Tiknen op iets : de toetsen aantikken. Een voorwerp tegen een ander tikken : de glazen aantikken. — aantil-len, bw. Tillend nader brengen. — aan-ti in nieren, bw. Aanbouwen. Spoed maken met timmeren. A a nttmmering, v. (-en). — aantoelit, m. Het optrekken van een leger. Nadering. — aantokkelen, aantokken, bw. Aanroeren (snaren, enz.) Aanlokken. Aafitokkeling, v. (-en). — aantoonen, bw. Doen zien. bewijzen. Aantoonend, bn. Aantooner, m. {•%).Aanteoning,v.— aantooveren, bw. Door toovcrij iets aan iem. aanhechten ot' mededeelen. — astntorHen, bw. Met moeite aandragen. — aantrappen, bw. Vastirappen. — aantreden, ow. {zyn) Metgelijkmatigen tred aankomen. (Krijgsd.) Bijeenkomen op de loopplaats en zich in het gelid stellen. Geregeld voortgaan, {hebben) Den eersten pas doen bij het marcheeren. Aantrede, aantree, v. (..treden). De breedte der treden van eene trap. De onderlinge afstand der stootborden. — aantreffen. bw. Toevallig ontmoeten of vinden.

— aantrekken, bw. Tot zich trekken. Door eene inwonende kracht een ander lichaam naar zich toe bewegen : de zeilsteen trekt aan. Vasthouden (van lijm). Aanlokken, bekoren. Door trekken op de vereischte plaats brengen : het zeil aantrekken. Vaster d.-en aansluiten. Troepen met het hoofdkorps verecnigen. Aandoen (vankleederen). Door trekken .aan 't branden brengen. Iem. in zijn huis opnemen. Zich aantrekken, ww. Jets ter harte nemen, er zorg voor dragen, er zich mede bemoeien, er zich gekrenkt of bedroeid over gevoelen. Zich over iem. erbarmen. Ow. {zyn) Aanrukken. Langzaam op den voet volgen (van jagershonden). Door het trekken van den luchtstroom ontvlammen. Aantrek, m. Aantrekking. Hij heeft veel aantrek, wordt veel bezocht. Aantrekkelijk, bn. Bekoorlijk. Gevoelig. Prikkelbaar. Aan-

AANV — I

irekkrlykhetd, v. (..heden). Aantrekker, in (-s). Laarzentrekker. Aantrekking., v. Aantrekkingskracht, v. — siantrii»-l»cleii, o\v. {zy'n) Trippelend naderen. — saaiilrouneii, b\v. Aanhuwen. Aan-trouzvïiKT, v. — bw. Iets aan

iem. op ernstige wijze betuigen. Aantni-ging, v. (-en). — bw. Turend

aanzien. — sisiiiV2tai*lt;leii, bw. Aanvaardde, heeft aanvaard. Ondernemen. Op zich nemen. Beginnen te bekleeden. Aannemen. Eene erfenis aanvaarden : als rechthebbende optreden, om er over te beschikken. Aanvaarder, ni. (-s). Aatt-vaardtng, v. (-en) Aanvaardster, v. (-s).

— ïismvitllcii, bw. Gewelddadig aangrijpen. Met graagte, aantasten (eetwaren, enz.). Hekelen. Bestrijden. Tegenspreken. Ow. (zyn) Zij vielen allen hem aan. Aanval, m. (-len). Aanvattend, bn. bijw. Aanvattenderwyze, ..wyV, bijw. Aanvaller, ra. (-s, -en). Aanvallig, bn. Bevallig. Aanvalligheid, v. (..heden). Aanvalsfront, o. (-en). Aanvalskolonne, (-n, -s). A an va Isk reet, m. (..eten). Aanvalsmijn, v. (-en). Aanvalsplan, o. (-nen) Aanvalspunt, o. ( en). Aanvalssein, o. (-en). Aan-valitcekcn, o. (-s). Aan va Isveldtoch t, m. (-en). Aanvatsvertooning, v. (-en). Aan» v-ilwapen, o. (-en, -s). Aanvalswrrk, o. (-en). Aauvalswyze, „wijs, v. (..wijzen).

— stsisirstiii£Cii, bw. Beginnen. Onder-nomes. Doen beginnen. Ow. {zy'n) Een begin nemen. Aanvang, m. Aanvanger, ra. {•$). Aanvangspuf.'t, o. ( cn). Aanvang-ster, v, (-s). Aanvankrliik, bn. Eerste. Beginnende. Bijw. In het oegin. — Tureu, ow. {zijn) Varend naderen. Aankomen. Onder het varen stooten (tegen). Bw. Varende aanbrengen. Aanvaart, v. Alleen in : af- en aanvaart, vertrek en aankemsr der schepen.v. (-en).

— aanvallen, bw. Aantasten. Aanvangen. Aanvatter, m. (-s). Aanvatting, v. (-en). — aanvecliten, bw. Aantasten. Bestrijden. Door den slaap aangevochten zijn. Aanvechter, m. (-s). Aanvechting, v. (■en). — aanvegen, bw. Door vegen schoonmaken of in den vereischten toestand brengen. — aaiivordiencu, bw. Door werken eene schuld delgen. — aanver-Hier ven, ow. {zijn) Aanbesterven. Aan-versterving, v. — sianvertrouwen, bw. Aanbetrouwen, — aanverwant, m. (•en). Aangehuwtiie. Aanverwante, (-n). Aanver7vantschap, v. — aanvetten, bw. Vetter maken. Alet vet bestrijken. Geschrevene letters dikker maken. Ow. (zy'n) Vetter worden. — aanvüllt;'n, bw. Door vijlen nader bewerken. Spoed maken niet vijlen. — aanvlakken, bw. Aanra-zeeren. Aanvlakking, v. (-en). — aan-vlaiunien, ow. {zr/n) Ontvlammen. Bw. Doen ontvlammen. — aanvleeliten, bw. Iets door vlechten aan iets anders verbinden. Voortgaan met vlechten. Aan-vtechting, v. (-en). — aanvletten, bw. Al et vletschuiten aarde aanvoeren. — aan* vlieden, ow. {zijn) Vliegend nader komen. Met groote snelheid naderen. In brand vliegen. Bw. Woest te lijf gaan. Beieedigen. Aanvlieging, v. — aanvlie-

— AANW

ten, ow. {zy'n) Zachtjes aanstroomen. — aanvloeien, ow. (zy'n) Langzaam stroo-mend aankomen. — astnvlotten, ow. (zy'n) Aandrijven. Bw. In vlotten aanvoeren. Aanvlotting, v. (-en). — aanvoe-«len, bw. Onderhouden. Versterken. — aanvoegen, bw. Te zamen voegen. Aanvoegend, bn. Aanvoeging, v. (-en). A an voeg set, o. (-s, -en). — aanvoelen, bw. Eventjes met de hand aanraken. — aanvoeren,bw. Aanbrengen dooreenig vervoermiddel. Bijbrengen : bewijzen aanvoeren. Te pas brengen : voorbeelden aanvoeren. Geleiden (krijgsvolk). Bevel voeren. Aanvoer, m. (-en). Het aanvoeren. Het aangevoerde. Invoer. Aanvoerbuis, v. (..zcn).Aan7'oerder, ra. Aanvoer doek, o. Aanvoering, v. Aanvoerpyp, v. (-en). Aanvoer rol, v. (-len). Aanvoerster, v. (-s).

— aanvonken, ow. {zy'n) Ontvonken.

— aanvragen, bw. Verzoeken. Uitvor-schen. Iets op officieele wijze vragen aan eene bevoegde macht. Aanvraag, aanvrage, v. (..agen). — aanvriezen, ow. {zy'n) Vastvriezen, {hebben) Voortgaan met vriezen. Aanvriezing, v. — aanvullen, bw. Het ontbrekende bijvoegen. Aanvnl-ling, v. (-en). Aanvullingsmanschap, v. (-pen). Aanvullingsspant, o. (-en). Aan-vulhngstroepen, ra. rav. Aanvulsel, o. (-s).—aanvuren, bw. Sterker doen branden. Geheel in vuur zetten. Aanprikkelen. Aanvuring, v. (-en). Aanvuurder, ra. (-s). Aanvuur ster, v. (-s).— aanwaaien, ow. {zijn) Door den wind aan 't branden raken. Door den wind nader gevoerd worden. Onverwachts en toevallig op eene plaats aankomen. Met winderigen gang aankomen. Tot iem. of iets waaien en er zich aan vasthechten. Onverwachts en toevallig in iemands bezit raken, {hebben) Sterker waaien. Bw. Op den luchtstroom aanbrengen. — aanwaoltten, ow. {hebben) Wachten op het aankomen. — aan-waggelen, ow. {zy'n) Waggelend naderen. — .aanwakkeren, ow. Aanmoedigen. Ow. {zy'n). Sterker worden (van den wind). Aanwakkering, v. (-en). — aan-wa udele n,o w. (zyW) Wandelend naderen, {hebben) Sneller voortgaan. — aan-wapperen, ow. {zy'n) Wapperend, fladderend aankomen. — aanwaMHen, ow. {zijn) Aangroeien. Zich uitbreiden. Aan iets vastgroeien. Aanwas, ra. Aangroeiing. Vermeerdering, (-sen) Aangespoelde grond. Aanwassing-, v. (-en). — a an wellen, bw. Aansmeden. — aanwenlt;len, bw. Gebruiken. Besteden. Aanwendbaar, bn. Aanwending, v. — aanwenken, bw. lera. door wenken tot zich roepen. Ow. (zeew.) Wenk wat aan vóór ! — aanwen* nen, {zich) ww. Zich tot eene gewoonte maken. Aanwenniug, v. ( en). Aanwensel, o. (-s, -en). Aanwenst, v. (-eo). Gewoonte. Hebbelijkheid. — aanwentelen, bw. Door wentelen nader brengen. Ow. {zy'n) Wentelend aankomen. Aanrollen. Aanwenteling, v. (-en). — sianwerken, bw. Het voorschot verdienen. Het verzuimde inhalen. — astn werpen, bw. Toewerpen. Aanvoeren (van den stroom). Schielijk aantrekken (een kleed). — aanwerven, bw.

AANZ —

Krijgsvolk, enz. in dienst nrmen. Leden winnen. Aa/wverver,m. (-s). Aanwerving-, v. (-en). — bw. Aanslijpen.

— itsaiawcvoii, bw. Door weven samenvoegen. Ijverig doorweven. — sistim'C-asen, o. Jlet tegenwoordig zijn. Bestaan. Aa/nrezenii, bn. Tegenwoordig. Werkelijk bestaande. Annzvezig, bn. Aamveztg/ietd, v. —y bw. Een gat boren in den steel der pijp. — siaii^vüzon, bw. Doen zien. Aantoonen. Aanduiden. Aari-Tvysbaar, bn. Aanwysster, v. (-s). Aan-Tvyzend, bn. Aatnvyzer, m. (-s), Aamvy-zing-, v. (-en). — sisimvillcii, ow. [hebben) Die laars wil nie t aan. De kachel wou niet aan. Bw. Zij wilde volstrekt haar nieuw kleedje aan. — asinnliidcn, bw. Door winden nader brengen. Vlug winden. — sisimvinnen, bw. Voordeel trekken. Verwekken : kinderen aanwinnen. Ow. Toenemen. Aanwinning, v. (-en). Aanwinst, v. (-en). —sistmviiitcrcn, eenpw. {hebben) Voortgaan met winterweer te zijn.

— aaiiMippcit, ow. {zyn) Een klein bezoek brengen, in 't voorbijgaan. —aun-wlttcn, bw. Opnieuw witten. Ijverig door-witten. — astnwockcrcn, bw. Door woeker verkrijgen. Ow. (zy//) Welig voort-groeien. — astnwortclcn, ow. {zijn) Wortel schieten (van boomen, enz. die verplant zijn). — aanivrU ven, bw. Tegen of op iets wrijven. Ijverig doorwrijven. Aantijgen. ./fowzt-ryWwg, v. (-en). — aun-wrovten, ow. \zyn) Wroetend nader komen. Slaafs werken. — aanwiiivvn, ow. [zyn) Wuivend naderen. Bw. Toewuiven. lem. door wuiven tot zich roepen. — aanzaaion, bw. Bezaaien. — aanzagen, bw. Beginnen te zagen. Aanzaging, v. — aaiizalcUen, ow. {zijn) ByVenzak-ken. Langzaam naderen. —aauzaiKlen, bw.JMetzand bestrooien. — aaiazegelen, bw. Door middel van eenen zegel vasthechten. — aanzcerKcii, bw. Mondeling bekendmaken. Aankondigen. Bevelen. Dagvaarden. Iets van iem. zeggen : men zou het hem niet aanzeggen. Aanzeg, m. Aanzegger, ra. (-s). Aanzegging, v. (-en). Aanzeghuis, o. (..zen). Huis, waar de boodschappen moeten bezorgd worden voor iem., die afwezig is. — aanzeilen, ow. (zyn) Zeilen in de richting naar een voorwerp. Zeilend naderen. Onder het zeilen stooten (tegen), {hebben) Sterk doorzeilen. Bw. Onder het zeilen met zijn schip een ander schip aanraken. Aanzeiling, v. (-en).

— aanzenden, bw. Iem. naar iemands woning zenden om hem te spreken, enz. Voorwerpen zenden en op de teruggave wachten : eene inteekenlijst aanzenden. — aanzetten, bw. Iets zoo plaatsen, dat het aan iets anders raakt. Iets zoo plaatsen, dat het vlak bij iets anders komt te staan. Iets aan eenig voorwerp vastmaken. Vastnaaien. Iem. of iets zetten op de bestemde plaats. Aanvangen : eenen toon aanzetten. Maken, dat zich iets in eene bepaalde richting beweegt. Aan 't branden maken. Feller doen branden. Prikkelender van smaak maken. Wetten. De deur aanzetten : eene deur aanstooten en ze een weinig geopend laten. Aan den mond zetten : den

3 — AAP

horen aanzetten. Doen verliezen ; eene partij (in 't spel) aanzetten. Dronken maken : eenen roes aanzetten. Eene ziekte aanzetten : mededeelen. Aanhalen (zeew.) Aansporen. Ow. {zyn) Licht aanbranden. Doorzakken (van eieren). Zich als eene korst vasthechten. Haastig aankomen. Toenemen. Elk. aanzetten : elk. aanmoedigen. Aanzetbnis, v. (..zen). Aanzeihamer, m. (-s). Aanzet hout, o. (-en). Aanzetklos, m. {■sen). Aanzetrasp, v. (-en). Aanzetriem, m. (-en). Aanzetschroef, v. (..ven). Aanzetsel, o. (-s). Aanzetstaal, o. (..alen). Aanzetster, v. (-s). Aanzetstuh, o. (-ken). Aanzetter, m. (-s). Aanzetting, v. (-en). Aanzetvijl, v. (-en). — aanzeulen, bw. Aansjouwen. Ow. {zyn). Zeulend naderen.

— aanzicliten, ow. aanzichtte. Iem. een zeker aanzicht geven : hoe aanzicht me dat hoedje? Passen. Aanzicht, o. (-en). Blik. Uiterlijke vorm. 't Voorste gedeelte van 's menschen hoofd. Aanwezigheid. — aanzien, bw. Met aandacht naar iem. of iets zien. Iem. in 't aangezicht zien. Iets laten geworden. Achtgeven op iem. of iets. Houden (voor) : als eenen vriend aanzien. Zich voordoen : naar het zich laat aanzien. Beschouwen : zoo men de zaak van dien kant aanziet. Iem. iets aanzien : het aan hemzien. Ovy. {hebben) Tegen iets aanzien, (beter) opzien. Aanzien, o. Aanzicht. Invloed. Gewicht. Onderscheiding, eer, achting. Ten aanzien (van) : ten opzichte {vz-n).Aanziend, hn. (VVapenk.) Aanziende leeuwen : leeuwen tegenover elkander. Aanziener, m. (-s). Aanzienlij k, bn. bijw. Voornaam. Aanmerkelijk. Aanzien-lykheid, v. Aanzienster, v. (-s).— aan-zUn, o. Aanwezen. — aanzilten, ow. {hebben) Zitten aan of bij iets. Aanzitting, v. — aanzoeken, bw. Verzoeken. Ten huwelijk vragen. In verzoeking brengen. Raadplegen. Ow. {hebben) Om iets bij iem. aanzoeken : pogingen aanwenden om iets te verkrijgen. Aanzoek, o. (-en).— aan-zoeten, bw. Zoeter maken. Ow. [zyn) Zoeter worden. Aanzoeting, v. (-en). — aanznigren, {zich) ww. Door zuigen zich aan iets vasthechten. Aanzuiging, v. — aanzuiveren, bw. Vereffenen. Aanzuivering,v. (-en).— aanznren, bw.Zuurder maken. Ow. {zijn) Zuurder worden. Aanzuring, v. (-en) — aanz^vaaien, ow. {zijn) Zwaaiend naderen. — aan-zwakken, ow. {zijn) Zwakker worden.

— aanziveepen, bw. Met de zweep voortdrijven. Aansporen. — aanzwellen, ow. {zijn) Meer en meer zwellen. —

— aanzwemmen, ow. {zyn) Zwemmend naderen. Aanspoelen, {hebben) Vlug zwemmen. — aanzweven, ow. {zijn) Zwevend naderen. — aanzwoegen, ow. {zijn) Zwoegend naderen. Met moeite en inspanning aankomen.

aap, m. (apen). Vierhandig zoogdier : Simia. Iem., die dom en belachelijk alles navolgt. Iem. voor den aap, voor den gek houden. Den aap in de mouw hebben, loosheid verbergen. Hij laat den aap' uit de mouw kijken : hü toont wie hij is. —Aapachtig, bn. — Aapjessnuif, v. Soort van snuiftabak. — Apenbakhuis, o. (..zen). —

AARD — I

Apeiibakkes, o. (en). — Apenbek, m. ( Ken). - Apengezicht, o. ( en). — Apen-kool, v. 't Is maar apenkooi, zotternij. — Apenkop m. (-pen). Domoor. — Afien-A-7*ur, v. ( .uren). — Apenliefde, v. (rig.) liiinde liii'de. —Apen rok, m. (-ken). (Fig.) Hanss» p. — Apenspel, o. — Aperij, v. .(-en). Belachelijke nabootsing. Nuttclooze verrichtingen. — Apin, v. (-nen).

siar, v. (aren). Ader.

star, v. (aren). Bovenste gedeelte der halmen van gras- en graangewassen, waarin de bloemen en zaadkorrels zich bevinden.

starlt;l, m. Wezen, natuur, natuurlijke eigeiischappen : de wolf ruit wel van baard, maar niet van aard. Inborst, karakter: hij heefteen aardje naar zijn vaartje.Gezamenlijke hoedanigheden, het wezen eener zaak uitmakende en haar van andere zaken onderscheidende. Uit den aard (uiteraard) : van nature. Naar den aard : zooals 't behoort. Dal het een aard heeft : zeer, sterk, duchtig. Soort. Ploeg- of bouwland : korenaard. Woonplaats Gewest. Grond, (-en) Afgeslotene of niet aigcslotene plaats, waar men kolen, pannen, enz. lost en liggen laat om verkocht te worden. Winkel: aard houden. Plaats tusschen twee netten, -waar de lokvogel zit. Die netten.

aarcisiolitifir, bn. Naar aarde gelijkende. Met aarde gemengd. —Anrdach-tigheid, v.

aai*«lalccr, m. (-s). Eetbare knolwortel eener plant, die als onkruid in de bouwlanden \oorkomt en bij uitzondering aangekweekt wordt. De plant zelve : lathyrus tnberosus.

aai'damaiKlol, v. ( s). Wortelknol van het eerbare c3-pergras (typerus esculent ui).

aarlt;laii{;lt;*lgt; v. Onkruid, vorrko-mende vooral in het akkerland van Zuid-Frankrijk.

astrdappcl, m. (-en, -s). Eetbare knol van Solarium tuberosum, tot de nachtschaden behoorende. — Van onheugelijke tijden werd deze vrucht in Zuid-Amerika aangekweekt. Waarschijnlijk waren het de Spanjaards, die ze in Europa overbrachten (midden der XVI^e eeuw). Parmentier heeft ze eerst in Frankrijk en vandaar in gansch Europa gemeen gemaakt, (einde der XVIII®eeuw).

aardbei, v. ( en), aardbozic, v. (..iën). Plant. Vrucht. Plantengeslacht, tot de natuurlijke familie der rosaeeën behoorende, dat verscheidene in- en uitland-scbe soorten bevat, waarvan sommige om de smakelijke vruchten bij ons worden aangekweekt. —A a rdbez iënbed, o. (-den). — Aardbe?ieplant, v. (-en). — Aardbeziestruik, m. (-en).

aardbvrging, v. (-en). Het toelaten door de aargelanden, dat bij het uitdiepen der vaarten, enz. de baggeraarde op deu kant hunner aangelegen landerijen geworpen wordt.

aardbezieboom, m. (-en). Altijd groene heester, groeiende in 't wild langs de ^liddellandsche Zee, niet zeldzaam als sierplant bij ons aangekweekt : arbutus unedo.

. — AARD

aardbodem, m. Oppervlakte der aarde.

aardbol, m. De planeet, wgt; Ike wij bewonen. ( len). Aardglobe. Bolvormig lichaam, welks doorsnee van pool tot pool een langwerpig rond i¹?. As= 1713.12 geogr. mijl. Evenaar =t 1718,86 geogr. mijl. Omtrek (onder de evvimachtsliju) = 5400

geogr. mijl. Oppervlakte = 9,260,500vierk. geogr. mijl. Bewoners = 1500 millioen menschen. (Zie zee ) De aardbol is een donker lichaam, dat 't licht van de zon ontvangt, van 't Westen, door 't Zuiden, raar 't Oosten om de zon wentelt en onderwijl in dezelfde richting om hare as draait (om de zon op 365 d. 6 u. 9 m. 11 1/1 s.; om hare as, op 23 u. 56 m. 4,1 s.). (Zie Maan.) De rotsmassa's en geiteenten, waaruit de schors des aardbols is samengesteld, zijn in drie klassen verdeeld : i⁰ primitieve of plutonische rotsmassa's, door afkoeling rondom de gloeiende en gesmolten massa des aardbols gevormd; 2° bezonkene of

AARD — i

nepiuntsche r tsmassa's en aard apen, door mfchar.ische en chemische werking des waters teweeg gebracht; vu Ik anise he rotssoorten of s'off» n, w- Ike uit den aardbol geworpen, zic h over zijne oppervlakte verbreid of opgehoopt hebben. Ten aanzien van den betrekkeüjken ouderdom, verdeelt men de schors des aardbols in primitieve, overgangs-, secondaire, tertiaire, diluviale en alluviale formatiën, waarbij de vulkanische ioxmatit gevoegd wordt.

stardboog:, m. (..bogen). Gewelf in cl onder den grond.

startlboor, v. (..boren). Werktuig om boringen in de aaide te doen (inz. bij mijnwerkers in gebruik).

aard bra iid, ra. (-en). Brand in de aardkorst. Branderige uitslag (bij kinderen).

aard brood, o. Knolgewas : cyclamen europceuvi.

aardbuil, v. ( en). Paddenstoel, welken men thans truffel noemt.

aarddulvel, m. (-s). Geschubde miereneter : mams.

aarde, v. De planeet, welke wij bewonen. Aardbol. Aarubodera. De vaste grond, in tegenoveist. van water en dampkring. Woonplaats der mcnschen, in tegenoverst. van den hemel. De begane grond. De vaste stof (klei, zand, enz.). De stof, waarin de planten groeien. De stof, waaruit een aantal voorwerpen gemaakt worden. Aan sot rt : roode aarde. Het ge-heele menschdom. Over of boven aarde staan : gestor\en maar onbegraven zijn. Hemel en aarde bewegen : alles in het werk stellen. — Aardbeschrijver, m. (-s, -en). — Aarabeschryvtng, v. {-cd).—Aardbeving, v. (-en). — Aardbevtngimeter, m. (-s). — Aardbewoner, ra. ( s, -en).— Aardebaan, v. (..anen). — Aardeling, ra. en v. (-en), aardehnge, v. (-n), aardbewoner. — Aarden, bn. Van aarde gemaakt. — Aard-gewas, o. (-sen). — aardglobe, v. (-s). — Aardgordel, m. (-s). Een der vijf deelen der aarde, waarin de oppei vlakte der aarde door keer- en poolkr.ngen vlt; rdreld wordt.

— Aar aha ling, v. (-en). (Dijkb ) Het web alen van aarde uit eens anders grond.

— Aardhocp, m. (-en). — Aardklomp, m. (-en). — Aardklont,y. (-en). — Aardkloot, m. ( en), aardbol (in hoogeren stijl). — Aardkluit, v. (-en). — Aardkcrst, v. — Aardkuil, m. (-en). — Aardlaag, v. (..agen). — Aardlevering, v. (-en). Het afstaan van aarde uit eigen grond door aangelanden. — Aardmand, v. (-en). — Aard-meetkunst, v.— Aardmeter, ra. ( s). — Aardmeting, v. (-en). — Aardschok, ra. (-ken). — Aardschors, v. — Aardschud-ding, v. (-en). — Aardschuit, v. (-en). — Aardstamper, ra. (-s). — Aardtrapper, m. (-s). — Aardvast, bn. Aard- en nagelvast. — Aardverschuiving, v. (-en). — Aardvrucht, v. (-en). — Aardzak, ra. (-ken).

aardeikel, ra. (-s). Aardaker (in Gelderland).

aardon, ow. ik aardde, heb geaard. Den aard hebben van iem. of iets. In aard overeenkomen (met). Groeien, tieren, ge-

5 — AARD

.dijen (van planten). Ergens naar zijnen zin wonen en leven, 't Is een goed kind, dat naar zijnen vader aardt.

aardewerk, o. Huishoudelijk vaatwerk, uit leem gevormd en in het vuur geha d, meestal met eene binnen- en bui-tenlaag van verglaassel bedekt. — Aardewerksschuit, v. ( en). — Aardewerkswinkel, ra. (-s).

aardeeest, ra. (-en) Berggeest, kabouter.

aardgoed, o. De 2 a 4 bladen der tabaksplanten, die op de onderste bladen volgen.

aardliar.*», v. en o. * (-en). Brandbare dells;of, verbinding van kool- met waterstof, soras week cl vast, maar ook vloeibaar.

siardlioniniel, ra. (-s). De meest gewone inlandsche soort van hommels, die hunne woning in hole 1 onder den grond hebben {Bombus terrestris.)

aardig, bn. bijw. (Van personen). Geestig, aanvallig, aangenaam in den omgang. (Ironisch.) Onbevallig, onaangenaam, wonderlijk. (Van zaken.) Lief, bevallig, fraai. Welgevallig, genoeglijk. Welwillend, vriendelijk. — Iets aardig vwiden : er behagen in scheppen (ook, het vieemd vinden). Iets niet aardig vinden : het onheusch achten. Vrij groot : een aardig soraraetje.

Aardigheid, v. (..heden). — Aardig-jes, bijw,

aardknnde, v. Onderdeel der aardrijkskunde, dat de kennis van de bestand-dvclen d« r aardkorst oravat. — Aardkundig, bn. — Aardkundige, ra. en v. (-n).

aardnianuefje, o. (-s). Aardgeest, aard mier, v. (-en). Mier, die in de aaide nesult.

aardiuUt, v. (-en). Gewone soort van raijt, rood of geel van kleur, met langen pneravorraigen snuit en groote getakte tasters, veelal aan vochtige plaatsen, hetzij op den grond of op boomstammen levende.

aardmolni {aardmulm), o. Droge, losse, fijne aarde, in tegenstelling van slijk en zand.

asirdmills, v. (..zen). Muis, die in de aardt-, onder den grond, in velden en akkers leeft. Ook veldmuiH {mus arva-lis) genoemd. Ook = aa-daker.

aardnool, v. (..noten). Scherrabloe-raige plant : carum bulbocastanuni. Ook = aardaker.

aardolie, v (..oliën). Steenolie, petroleum.

aardparkiet, ra. (-en). Zeker papegaai uit Australië : pezoporus.

aardpeer, v. ( .peren). Behoort tot de saraengesteldblot-migen, is nauw verwant aan elezonnebloem (fr. topinambour) \ helianthus tuberosus. Hare knollen zijn zeer geschikt tot veevoeder.

aardpek, o. Zie Asphalt, aardpimpernoot, v. (..noten). Behoort tot de peulvruchten: arachis hy-pogcea.

aardplakker, ra. (-s). Werktuig om versch opgeworpen aardwerken vast en gelijk te sl.ian.

AARD — I

start!ryic, o. De aarde met alles wat zij bevat. Aardbodem, liet menschdom. — A a rdryksbesch rijver ^ m. (-s, -en). — Aardrijksbeschrijving, v. (-en). — Aardrijkskunde, v. Do wetenschap, die ons de planeet, welke wij bewonen, leert kenntn, jn betrekking tot liet heelal {wiskundige-), in hare natuurlijke gesteldheid {natuurkundige-) en zooals de mensch, die in staten verdeeld met gemeenten en vervoerwegen bezet heeft {staatkundige aardrijkskunde). Werk, dat de aardrijkskunde in haren geheelen omvang min of meer uitvoerig behandelt. Inz. een leerboek. — Aardrijkskundig, bn. —Aardrijkskundige, ra. en v. (-n).

sisirdrocrins:, v. (7611). (Eert.) Zinnebeeldige verrichting bij de gerechtelijke aanvaarding van een stuk lands in eigendom ofte pande, waarbij men door het steken en overreiken eener graszode den eigendom afstond en overdroeg.

sistrdrol, v. (-len). IJzeren of steenen rol, om grond vast in een te drukken en vlak te maken.

stsirri rolling-, ^v« (Krijgsw.) Bijzondere wijze van or; der graving.

sust rd rook, m. Duiven kervel. stsirdHcli, bn. Tot de .'arde, tot de wereld betrekking hebbende of behoorende. Vergankelijk. Aardsch paradijs : zie Paradijs. — Aardschgezind, bn. —Aardsch-gezindheid, v. — s[ardschhetd_r v.

— AART

sistnlsrliiiw, m. (Dicht.) De aarde schuwer de.

sisirlt;lamp;Ialc, v. (-ken). Weekdier, van de fam. der longslakken. Leeft in dt n grond en komt na sterken regen en 's avonds te vcorschijn. Roode aardslak : Umax rufus. Zwarte aardslak : Umax agrestis, sistrdMlstiig, v. (-en). Slang, die op den grond leefr.

sisiiMlftjpiu, v. (-nen), Spin, die op den grond leelc.

aardster, v. (-ren). Paddenstoel, tot de buikzwammen behoorende : geaster.

siard.Htrik, m. (-ken). Veelal kortweg strik genoemd : verboden jaebttuig.

aard (or, v. (ren). Loopkever, sistrdvsirken, o. (-s). Zeker tandeloos zoogdier : ory eter opus.

stsirdvcil, o. Zie Hondsdraf, saardverf, v. (..ven). Algemeene benaming van minerale verfstoften.

stsirdvloo, v. (-ien). Een glinsterend, blauwgroen bladkevertje : haltica.

stard vork, v. (-en). IJzeren vork met twee tanden, om taaie kleizoden te bewerken.

sisirdwaH, o. Stof van geringe hardheid, mengsel van koolwaterstoffen.

aardgt;vork, o. (-en). Het verplaatsen van aarde bij den aanleg van dijken, vestingwerken, enz. De opgeworpen aarde zelve. — Aar diverker, m. (-s).

stard^vind, v. (-en). Zie Aardewind. aardwoli', m. (..ven). Roofdier van de fam. der civetkatten : profetes lalandei.

siardworm {aardwurm), m. (-en). [Lumbricus terrestris), ook pier ge-heeten, door de visschers bij voorkeur lot aas gebruikt, behoort tot de gelede dseren, tot de klasse der ringwormen. Houdt liefst zijn verblijf in vette gronden. Machteloos, ellendig schepsel.

Astron. Werd door zijnen broeder Mozeshoogepriester gewijd (1490 vóórChr.) en stierf te Hor (14^1).

sisirs, m. (..zen). Opening in het achterlijf. Het achterste. — Aarsdarm, m. (-en). Endeldarm. — Aarsgat, o. (-ten). Ondereind van een gevelden boom. — Aarsvoet, m. (-en), aarsvoeter, m. (-s). Watervogel, van het geslacht der duikers : Cotymbus cristatus, cOrnutus, enz. — Aarsworm, m. (-en).

siartN, vz. Slechts in samenstellingen bij naamw. en hoedanigheidsvv. gebruikt, beteekenende het voornaamste eener soort, in goeden of kwaden zijn: Aartsbedrieger, m. (-s) — Aartsbedriegster, v. (-s). — Aartsbisdom, o. (-men). — Aartsbisschopy m. (-pen). — Aartsbisschoppelijk, bn. — Aartsdeugniet, m. (-en). — Aartsdiaken, m. (-en-s,).—Aartsdiakenschap, o. (-pen). Aartsdiocese, aartsdiocees v. (..esen).

— Aartsengel, m. (-en). — A a rtshertcg, m. (-en). — Aartshertogdom, o. — Aarts-hertogelijk, bn. — Aartshertogin, v. (-nen). — Aartskanselier, m. (-s, -en). — Aartsketter, m. (-s). — Aartsleugenaar, m. (-s, -aren). — Aartspriester, m. (-s). — Aartspriesterschap, o. (-pen). — Aartsschelm, m. (-en). — Aartsvader, m. (-s, -en). — Aartsvaderlijk, bn. — Aartsvij-

ABR A gt; — i

tifid, m. (-er). — Aarisvyandin, v. (-nen).

Marzelcu, o\v. aarzelde, heeft geaarzeld. Dralen. Weifelen. In twijfel zijn. — Aarzeling, v. (-en).

itas», o. Voedsel van nienschen en dieren, inz. voedsel van roofvogels. Lokaas. Kreng. Gemeen vrouwspersoon.

un.H, o. (azen). = Een ; de eenheid in kaart-, dobbel-, dominospel, enz. (Eert.) gewichtseenheid = 0,0047 gram = 1/32 van een engels = 1/640 van een ons.

nakdoiurcolit, o. (Eert.) Recht, volgens hetwelk de nalatenschap bij versterf overging aan de naaste bloedverwanten, onverschillig van welke ziide. De afdalende linie ging voor de opgaande en deze voor de zijdelingsche.

AH, ABC, o. (-'s). Alphabet, Letterlijst. Hij is nog aan het AB : hij is nog zeer onervaren. — AB-baiik, v. (-en). — AB-boek, o. tnm. (-en). — AB-bord, o. {-en). — AB-kind, o. (-eren). — AB-plank, v. (-en). — AB-school, v. (..olen).

abaiidoniicercii, bw. abandonneerde, heeft geabandonneerd. Afstaan. De partij opgeven (in't schaakspel). — Aban-doiineinent, o. (-en).

stbbcrdaau, v. Zie Kabeljauw. Abd-cl-Kadcr, 1807-1883, Getna, bij Maskara. Beroemd hoofdman der Arabieren. Streed in Algerië tegen de Franschen (1832-1847). Gevangen genomen en daarna weder in vrijheid gesteld, verdedigde hij de christenen van byrië.

Alxlerralnuaii. Stadhouder van den khalif Yezid (Spanje). Beproefde Frankrijk aan de macht der Arabieren te onderwerpen. Werd verslagen door Karei Martel cn sneuvelde tusschen Poitiers en Tours (73²)-

abdU, v. (-en). Klooster, waar mannen of vrouwen, die zich den Heer hebben toegewijd, samenwonen. Het hoofd der mannen wordt abt, dat der vrouwen abdis genoemd.

alidiM, v. (-sen). Zie Abdij.

abeel, m. (-en). Witte populier : popu-lus al ba.

Abeilawd (Abailard), 1079-1142, Palais (nabij Nantes). Geleerd monnik.

abel, bn. Handig. Bekwaam. Aardig. Deftig. Ernstig. Zie Spel. — Abelheid, v. (..heden).

Abel. Tweede zoon van Adam en Eva, door Caïn, zijnen broeder, ter dood gebracht.

abelmoNeli, v. Heester (Oost-Indië, Arabië) : hibiscus abelmoschus.

ablatief, ablaf ivus, m. (ablatieven). Een der naamvallen.

abolilie, v. Afschaffing, aboimeereu, ow. abonneerde, is geabonneeid. Door inteekening ingeschreven zijn. Zich abonneer en, ww. — Abonnement, o. (-en). — Abonnent, m. (-en).

Aboiikir (Egypte, Middellandsche Zee). Triomf der Engelsche vloot op de Fransche (1798) ; Napoleon overwon er da Turken ('799)-

Abrabam (1921 voorChr.). Patriarch. Eerst Abrarn, later Abraham geheettn (d. i. vadirder menigte). Werd door den

' — ACHA

Heer als het hoofd aangesteld van het uitverkoren volk, dat de belofte van den Messias had ontvangen.

abrikoos, m. (boom) ; v. (vrucht) (..ozen). Behoort tot de amandelachtigen : prunus armeniaca. — Abrikozeboom_t m. (..oomen).—Abrikozentaart, v. (-en).

— Abrikozepit, v. (-ten).

abniul, o. Alsem. Likeur op kruiden, inz. op brandewijn gelrokken.

sibKolnut, bn. Op zich zelf. Volstrekt. Onbepaald. Onafhankelijk. — Absnlutis' ine, o. Onbeperkte alleenheerschappij.

absolveeren, bw. absolveerde, heeft geabsolveerd. Vergeven (zonden door de priesterlijke macht in de biecht). Vrijspreken. Ontbinden. Voleinden.—Absolutie,v, abstract, bn. Afgetrokken.

abstraet ie, v.(..icn,-s) .Verstrooidheid, abMtralieeren. bw. abstraheerde, heeft geabstraheerd. Afzonderen. Aftrekken. Afleiden.

abt, m. (-en). Zie Abdij.

abiai», o. (..zen). Vergissing. Misvatting. Per abuis: bij vei gissing. Abuis = mis!

— Abuseeren, bw. abuseerde, heeft pea-buseerd. Misbruik maken. Misleiden. Zich abuseeren, ww. Zich vergissen. —Abusief, bn. Verkeerd. Mis. — Abusievelijk, bijw. Bij vergissing.

acacia, m. (-'s). Buitenlandsch boom, tot de peulvruchten behoorende. Hier aangekweekt onder den naam van : Robin ia pseudo-acacia.

acadeuiie, v. (..iën, -s). Vereeniging van kunstenaars of geleerde mannen : de koninklijke academie te Amsterdam, de academie van beeldende kunsten. Horge-school: de academie \an Leiden. Instelling van hooger onderwiis : de militaire academie te Breda. De K. VI. Academie voor taal- en letterkunde weid in België g« sticht bij koninklijk besluit van 8^,1 Juli 1886. — Academisch, bn.

accent, o. (-en). Klankteeken. Toon-teeken. Klemtoon. Nadruk.

acceleraudo, bijw. (Muz.). Sneller wordende.

accepteeren, bw. accepteerde, heeft geaccepteerd. Aannemen (te betalen eencn wissel). — Acceptant, m. (-en). — Acceptatie, v. (..iën, -s).

accüiiM, m. (..zen). Belasting op levensmiddelen, enz.

accuraat, bn. Nauwkeurig. acciiKatief, accusativus, m. (accusatieven). Een der naamvallen.

acli, tw. Gevoelsklank, droefheid of smart uitdrukkende.

Acbab (918-878 vóór Chr.). Goddelooze voist. Had Jezabel tot echtgenoote. De profeet Elias leefde onder zijne regeering. Hij deed Naboth ombrengen om in het bezit te komen van diens wijnberg. Werd door eenen pijl getroffen cn stierf te Ramoth-Galaad.

Ackaz (742-727 \óor dir.). Booze koning. De voorzegging, dat het huis van David niet zou uitsterven, vooraleer de Maagd eenen zoon (Emmanuël genoemd) zou gebaard hebben, wtrd onder zijn bestuur gedaan.

ACHT — i

Aoboron. Stroom der hel (bij de oude Grieken).

Aolaillos. Deze uit den Griekschen heldentijd en door de zangen (Ilias) van Homerus beroemde Thcssaliër, was de zoon van vorst Peleus en Thetis. Hij doodde Hector, bij het beleg van Troja en werd zelf omgebracht door Paris. _

At'lir mclccli. Hoogepriesterdoor Saül gedood.

nelit, v. Vonnis vanwege den keizer van het voormalige Duitsche Rijk, waarbij de schuldige in den rijksban gedaan werd.

nolit, v. Opmerkzaamheid. Toezicht. Zorg. Acht geven, slaan : letten (op). Zich in achtnemen : op zijne hoede ziin, behoedzaam zijn in woorden endaden, zich hoeden voor mogelijke gevaren, zorg dragen voor zijne gezondheid. Iets in acht nemen : zorg voor iets dragen.

ac'lit, v. (-en). Grondgetal : 8.—Achte-half, telw. zeven en half. — Ach feniwintig, m. (-en). Zilveren florijn, zilveren gulden : zilveren muntstuk — 28 stuivers, in omloop van 1601-1846. — Achtentwintiger, m. (-s). Een man van 28 jaar. Een man in 't jaar '28 geboren. Wijn van 't jaar '28. (Alle soortgelijke nw. op er, van de samengestelde tefw. tot 99 afgeleid, worden aldus gebruikt). — Acntheimig, bn. (Plr.) — Achterbande, achterlei, bn. Van acht soorten. — Achthoek, m. (-en). Figuur met acht hoeken of zijden. —Achthoekig,hn.--Achthonderd, telw. : 800. — Achtjarig, bn. — Achtkant, bn. Achthoekig. — Achtkant, o. (-en). Figuur met acht kanten of ziiden. — Soort van verstekhaak (timm.) — Achtkantig, bn. — A ch tiet terg repig, bn.

— Achtmaal, bijw. — Achtmaandsch, bn.

— Achtmannig,hn. (Plr.) Acht meeldraden hebbende. — Achtponder, m. (-s). Brood van acht pond. Kogel van acht pond. Kanon, waaruit zulke kogels gelost worden.

— Achtpootig, bn. — Achtpnntig, bn.— Achtregelig, bn. — Achtste, rangsch. telw.

— Achtste, o. (-n). Achtste gedeelte van iets. — Achtstijlig, bn. (Plr.) Acht stijlen hebbende. — Achttal, o. (-len). — Achttien, telw. : 18. — Achttiende, rangsch. telw. — Achtvlak, o. (-ken). — Achtvlak-kig, bn. — Achtvoetig, bn. (Van verzen).

— Achtvoud, o. (-en). — Achtvoudig, bn. en bijw. — Achtwer/, bijw. — Acht-wyvig, bn. (Plr.) Achtstijlig. — Achtzij-dig, bn.

. aclifel, o. (-s, -en), aclitcliiif?, m. (-en), aolitcmlcel, o. (-en). Oude maat, de helft van een vierendeel of viertel. Het achtste gedeelte van eene maat, die als eenheid oeschouwd wordt.

aclitlt;gt;ii, bw. achtte, heeft geacht. Beschouwen (als). Oordcelen. In waarde houden. Aan iem. of iets zekere waarde toekennen. Zich achten, ww. Ik acht mij gelukkig. — Achtbaar, bn. Achting wekkende (van personen). Geschikt om achting op te wekken. —Achtbaarheid, v. (..heden). — Achteloos, bn. bijw. Onachtzaam. Onoplettend. — Achteloosheid,v. (..heden).

— Achtenswaard, ..dig, bn. —Achtenswaardigheid, v. — Achtgeving, v. — Achting, v. — Achtingswaard, ..dig, bn.

1 — ACHT

— Achtingswaardigheid, v. — Achtzaam_r bn.bijw.

aeliter, vz. bijw. Het tegenovergestelde van voor. Vz. Daar zit, schuilt enz. iets achter, t. w. een verborgen zin of bedoeling. Achter iets komen : iets te weten komen. Achter iets zijn : het weten, kennen of kunnen. Zich achter de ooren krabben : berouw hebben. Hij heeft het achter de ooren : hij is een veinzaard. Achter het net visschen : te laat komen, vergeefschen arbeid verrichten. Achter zijnen rug : in zijne afwezigheid. Achter elkander : de een na den ander. Bijw. Aan de achterzijde : die tuin is achter breeder dan voor. Hij is achter : hij is in de kamer, keuken, enz. Uw horloge is achter. Ten achter of ten achteren zijn of raken. _— Achterbaks^ bijw. Achter den rug, in iemands afwezigheid. Iets achterbaks, het verborgen houden. Zich achterbaks houden : zich niet vertoo-nen uit vrees ofschaamte. —Ach ter ba ksch, bn. : achterbaksche briefwisseling. — Achterdenken, o. Achterdocht. — Achterden' kend, bn. — Achter denkendheid, v. — Achterdenkig, bn. — Achterdeur, v. (-en). Deur aan de, achterzijde van een huis. Uitvlucht. Eene goede achterdeur, een appeltje tegen den dorst hebben. — Achterdocht, v. Argwaan. Verdenking. — Achterdochtig, bn. — Achterdochtigheid, v. — Achterelkander, bijw. Achtereen. — Achteren, bijw. Naar, ten of van achteren.

— Achterheen, bijw. Ergens achterheen trekken : iets onderzoeken. Ergens achterheen zitten : iets spoedig doen voortgaan. — Achterhoede, v. (-n). — Achterhoofd, o. (-en). — Achterkasteel, o. (-en). Achterste gedeelte van een schip. Halfdek. De billen. — Achterkousig, bn. Achterdochtig,.

— Achterkousigheid, v. — Achterlader. m. (-s). Geweer, dat men van achteren laadt. — Achter last, m. (-en). Last achter in een schip geplaatst. Aandrang tot buikontlasting. — Achter lastig,hr\. (Zeew.) Van achter te veel diepgang hebbende. — Achterlastigheid, v. (Zeew.) — Achterleen, o. (-en). (Eert.) Leen, door eenen leenman gegeven. — Achterleenman, m. (-nen). — Achterlijk, bn. Ten achteren zijnde (in alle zinnen). — Achterlijkheid, v. (..heden). — Achterloopsch, bn. (Van sluismuren). Niet dicht genoeg. — Achter-, loopschheid, v. — Achtermiddag, m. (-en)..

— Achterneef, m. (-s, ..neven),

nicht, v. (-en). Persoon, die eenen of meer graden verder dan een neef of eene nicht tot iem. in bloedverwantschap staat. — Achternoen, m. (-en). Namiddag. — Ach-ternoentje, o. (-s). Het namiddageten.— Achteronder, o. Achterste gedeelte van een schip onder het dek. — Achterst, bn. Overtref, trap van achter Het meest naar achteren geplaatst of gelegen. De achterste zee : de middellandschezee. — Achterstal, m. (-len). Schuld, rente, enz. die reeds betaald had moeten worden, maar tot dusverre onbetaald bleef. — Achterstallig, bn. — Achterste, o. Het achtereinde van eenig voorwerp. — Achterstel, o. (-len). Achterste gedeelte van een rijtuig. — Achterwaarts, bijw. Achteruit. Rugwaarts.

ACHT — I

Achterover. — Achfertraarisch, bn. — Achter-wacht, v. (-en). Achterste gedeelte der achterhoede. — Achterwege, bijw. Achterwege blijven : wegblijven, niet geschieden. Achterwege laten : laten uitblijven, niet lat-sn geschieden, iets ongezegd of ongeschreven laten, het geschrevene niet mededeelen. Achterwege houden : niet vermelden, niet mededeelen.

Samengestelde werkw. met achter. Achterblijven, ow. (scheidb. zyn). Blijven waar men is, terwijl anderen henengaan. Vertoeven, terwijl anderen voortgaan. Uitblijven. Achteraankomen. Blijven leven, terwijl vrienden enz. sterven. Zich aan iets gemeenschapm lijks onttrekken. Verzuimen iets te doen. blinder dan anderen vooruit-gaan. Achtergelaten worden. Overblijven. Niet geschieden. — Achterbhjfster, v. (-s).

— Achterblijver, m. (-s). — Achtergaan, ow. (scheidb. hebben). Verachteren (van uurwerken). Te langzaam gaan of loopen.

— Achterhalen, bw. (onsch.). Inhalen. Ontdekken. Verhalen. Bedriegen. Begrijpen. — Achterhaling, v. (-en). —Achterhouden, bw. (scheidb.). Terughouden. Niet vertoonen. Verzwijgen. Verhelen. Zich achterhouden, ww. Niet opkomen voor den krijgsdienst. — Achterhoudend, bn.

— Achterhoudendheid, v. — Achterhou-ding, v. — Achter jagen, bw. (onsch.). jagend achtervolgen. — Achterklappen, ow. (achterklapte). Achter den rug kwaad spreken. — Achterklap, m. — Achterklapper, m. ( s). — Achterklapster, v. (-s).

— Achterlappen, bw. (onsch.). Van nieuwe achterlappen voorzien. — Achterlap, m. (-pen). Hetgedeelte der zool onder den hiej van schoenen, enz. — Achterlaten, bw. (scheidb ). lem. laten waar hij is, terwijl men zelf vertrekt. Stervende iem. nalaten. Voorwerpen laten staan, terwijl men andere wegvoert. Onbetaald laten. Nalaten. Vergeten. Verzuimen. Striemen, sporen achterlaten. — Achterlating, v. — Achterliggen, ow. (scheidb. hebben). Achter een ander liggen. Minder in tel of in gunst zijn. — Achterloopen, ow. (scheidb.Verachteren. — Achterstaan, ow. (scheidb. hebben). Voor iem. of iets onderdoen. — Achterstaand, bn. Hierachter volgende.

— Achterstellen, bw. (scheidb.). Geringer schatten. Minder begunstigen. — Achterstelling,v. — Achtervoegen, bw. (scheidb.). Plaatsen achter iets. Bijvoegen. — Achtervoeging, v. — Achtervoegsel, o. (-s). — Achtervolgen, (onsch.) Bw. Vervolgen. Nazetten. Voorzetten. — Ow. [zijn). Ach-ternah'open, rijden, enz. — Achtervolgens, bijw. Een \ or éen. Na elkander. — Achtervolging, v. (-en). — Achterwaren, bw. Achterwaarde, heeft achterwaard. Verzorgen (kraamvrouwen, enz.). —Achterzvaar-ster, v. (-s), achferwarcgge,v.[-n), achter-warigge, v. (-n). Baker. — Achterzeilen, (scheiob.). Ow. {zijn). Zeilende achterblijven. Voor iem. onderdoen. Achterblijven, terwijl anderen wegzeilen. Niet meedoen. Bw. l£en zeilend schip voorbijzeilen. Iem. aan wal doen blijven.

stclilersian, bijw. Aan den achterkant. Aan het achtertinde. De samengestelde

— ACHT

werkw. met achteraan zijn scheidb. A ch ter a a nb lij ven, ow. {zijn). — Achter-aankomen, ow. {zijn). — Achteraanloo-pen, ow. {hebben, zijn). —Achtet aanzeilen, ow. {hebben).

SK'lifcraf, bijw. Achterat wonen : in eene afgelegene of weinig bezochte buurt wonen. Achterna, van achteren : dat laat zich achteraf gemakkelijk zeggen. — Achtera/brengen, bw. (scheidb.). Iets naar eene verwijderde plaats brengen. Iem. in verzekerde bewaring brengen.

steliterpen, bijw. Achter elkander. Onophoudelijk. — Achtereenvolgend, bn.

— Achtereenvolgens, bijw. Na elkander. Een voor éen.

aeliteriu, bijw. In het achterste gedeelte van iets.

aeliterna, bijw. Naderhand. Later. Van achteren. — De samengestelde werkw. met achterna zijn scheidb. — Achternagaan, bw. ow. {zijn). — Achternaloopen, bw. ow. {zijn). — Achternarijden,bw. ow. {zijn). — Achter nasturen bw. — Achter-nazenden, bw. —Achter nazetten, bw. — Achternazitten, bw.

sielitcrom, bijw. Om de achterzijde van iets. — De samengestelde werkw. met achterom zijn scheidb, — Achteromhalen, bw. — Ac hier omkomen, ow. {zijn). — Achteromloopen, ow. {zijn).

n filter op, bijw. Aan de achterzijde op iets. — De samengestelde werkw. met achterop zijn scheidb. — Achteropkomen, ow. {zijn).—Achteroploopen, ow. {zijn).

steliterover, bijw. Naar achteren hellende of omvallende. — De samengestelde werkw. met achterover zijn scheidb. — Achterover liggen, ow. {hebben). — Achterovervallen, ow. {zijn).

steliteruit, bijw. In de richting naar achteren. Achterwaarts, rugwaarts. In de lichting, tegenovergesteld aan de vorige.

— Achteruit, o. Afgeslotene plaats of tuintje achter een huis. Uitgang aan het achterhuis. Uitvlucht. — De samengestelde werkw. met achteruit zijn scheidb.

— Achteruitboeren, ow. {zijn, hebben). Achteruitgaan in zijne zaken. — Achter-uitdeinzen, ow. {zijn). Zich plotseling van schrik enz. achteruit bewegen. (Zeew.). Achteruitvaren. — Achteruitgaan, ow. {zijn). Achterwaarts gaan. Verminderen in welvaart, gezondheid, bloei, kracht, enz.

— Achteruitgang, m. — Achter uitgeraken, ow. {zijn). Achteruitraken. — Achter uit krabbelen, ow. {zijti). Zich terugtrekken (in handelen of spreken). Pogingen aanwenden om terug te nemen wat eerst gezegd, geschreven, enz. is. — Achteruit-leeren, ow. {zijn, hebben). Meer vergeten dan aanwinnen met loeren. — Achter-uitloopen, ow. {zijn). Achterwaarts loopen. Teruuloopen. — Eenpw. Verminderen in stoffelijke welvaart, enz. — Achtrruitra-ken, oiv. {zijn). Op eene meer afgelegene plaats raken. Verminderen in stoffelijke welvaart, enz. — Achteruitrijden, ow. {zijn, hebben). — Achter uitschoppen, ow. {hebben). Met den voetachterwaarts schoppen. Iem. door schoppen achterwaarts doen gaan. — Zicü wederstrevig betoonen. —

ACTU — 20

Ackterutischuiven, bw. — Achieruii-slaan, ow. {h' bben). Met eenen of beide acbterpootcn achterwaarts trappen. Zich wedersircvig bftoonen. — Achteruitteren, ow. [zijn). Door het maken van verteringen achteruitgaan, verarmen. — Achteruittreden, ow. [zyn). Een of meer stappen achterwaarts doen. Achteruitkrabbelen. — Achter uitvallen, ow. {zyn). Zich achterwaarts uit de linie verwijderen (van schepen). — Achter uitvaren, ow. {zijn, hebben). Over stuur varen. — Achteruit-•werken, bw. ow. [hebben). (Van werkt.) Zóo werken, dat het in beweging gebrachte voorwerp zich achterwaarts beweegt. (Van weiten, enz.) Terugwerkende kracht hebben. Een zwaar voorwerp zich achterwaarts doen bewegen. — Achteruitwijken, ow. (zijn) Naar achteren wijken. Ontwijken. — Achter uitzeilen, ow. [zijn). (Van een schip). Eene teruggaande beweging aannemen. Achteruitgaan in zijne zaken. — Achter uitzetten, bw. Meer naar achteren zetten, inz. : de wijzers van een uurwerk achteruitzetten. In stoffelijke welvaart, enz. doen achteruitgaan. — Achter-uitzitten, ow. [hebben). In rijtuig, enz. ziiten, met den rug naar de voorzijde.

Aeker {A. van), 1827, Eekloo. Gemeente-Secretaris (Eekloo). Stichtte De Gazette van Eekloo (1867). Schreef Jan en Lotte (novelle, bekroond, 1872); Martje Mariens (novelle, bekroond, 1876); Mono-graphie der s/ad Eekloo.

Ackere [Maria van, geb. Doolaeghe), 1803-1884, Diksmuide. Vlaamsche dichteres. De Avondlamp (1850) ; De Schoone /vunsten in België (bekroond, 1857).

Aclcennstii (^f.), 1330-1387, Gent. Voorstander van Filip van Artevelde.Werd na den slag van Rozebeke tot opperhoofd derGentenaren verkozen. Versloeg de Fran-schen te Aardenburg (1383)Beleg de leper. Nam Oudenaarde in. Veroverde Dam me (1385). Werd verraderlijk vermoord te Gent door Gallodyn.

samp;colytaat, o. Een der vier lagere orden (H. Kerk). Geeft de macht de lichten in de kerkelijke diensten aan te steken, aan het altaar ae kaarsen te dragen, wijn en water voor de H. Mis gereed te stellen en aan te bieden.

2ilt;*oiiitine, v. Alcaloïde, verkregen uit aconitum napellus.

Aoquoy [J. G. Rijk), 1829, Amsterdam. Hoogleeraar (Leiden). Kerkhistoricus. Bui-tenlandsch eerelid der K. VI. Academie. Het klooster te JVindesheim en zijn invloed (1875).

sacteercii, ow. acteerde, heeft geacteerd. Zich in handeling van zijne rol verplaatsen. — Acteur, m. (-s). Tooneel-speler.— Actrice, v. (-s).

adie, v. (..icn -s,). Aanklacht. Rechtsvervolging. Rechtsvordering. Aandeel in eene onderneming of maatschappij. — Ac-tionaris, m. (-sen). Aandeelhebber.

sielief', bn. Werkzaam. Bedrijvig. In dienst. — Activiteit, v.

sieficf, o. Inschulden (tegenoverstelling van passief).

uctustlUcit, v. Tegenwoordige toc-

— ADEL

stand. Werkelijkheid. Gepastheid van het oogenblik.

sicuntiek, v. Gehoor-, geluid-, toon-klankleer.

siduifio, bijw. (Muz.) Langzaam, bedaard.

Adstm. De eerste man. Hij bezat buitengewone kennissen. Gaf aan dieren en vogelen den naam, die hun volgens de natuur toekwam. Verloor, om van de ver-bodene vrucht gegeten te hebben, de onsterfelijkheid, de buiten- en bovenra:uurlijke gaven, voor zich zeiven en yijne nakomelingen. — Adamsappel, m. ( s, -en). Het vooruitstekend gede» Ite van het strottenhoofd. De vrucht eener verschei.'- - ¹ id van

den citroenboom. — Adamskostuum, o. — Adamsvork, v. Met zijn adamsvork, met zijne, hand eten.

adder, v. ( s, -en). Behoort tot de slangen. (Zie Dierenrijk). Irz. vipera berus. Er schuilt eene adder in 't gras : er schuilt gevaar onder. Er ligt, onder het voorkomen der onschuld, een boosaardig opzet verborgen. — Adderachtig. bn. Verraderlijk.

— Adderengebroed, o.—Adderen^ebroeds-sel, o. — Addertong. v. (-en). Lasteraar, lasteraarster. (Plr.) Varen, die in vochtige duinvalleien van Nederland voorkomt: ophioglossum vulgatum.

Addison [J.), 1672-1710, Milston. Erg. dichter en criticus. The Campaign (heldendicht, 1704).

additioneel, bn. Bij-, toegevoegd.

sidel, m. De stand der e delen. De geza-melijke edelen. Edelheid, vooitreffelijkneid. Hooge Raad van adel : lichaam, belast met het waken voor de belangen van den adel.

— Adelborst, m. (-en). Adb-pirant-zeeoffi-cier. — Adeldom, m. — Adelen,hw. adelde, heeft geadeld. In den adelstand verheffen. Zedelijk verheffen boven anderen. — Adellijk, bn. bijw. Edel. Deftig.

ADONquot; — 2

stlt;lclaar_t m. (-s, ..aren). Zie arend. — Adelaarsblik, rn. (-klt;'n). — Adelaarshout, o. Ecne soort van kostbaar Indisch hout. — Adelaarsnest, o. (-en). — Adelaarsneus, m. (..zen). — Adelaarsoog, o. en v. (-en). — Adelaarssteen, m. (-en). Leemstren, bol- of eivormig, meestal van binnen hol, geel en bruin tot zwartbruin van kleur en ijzerhoudend. — Adelaarsvee?', v. (-en). — Adslaarsvleugel, m.(-s, -en). — Adelaarsvlucht, v. (-en).

stclmu, m. De lucht, welke de levende wezens in zich inhalen en dan weder uitblazen, inz. de weder uitgedrevene lucht. De adem Gods : de levenwekkende en bezielende kracht, van God uitgaande. Levenwekkende kracht : de adem der poëzie, enz. — Ademen, ademde, heelt geademd, o\v. Ademhalen. Bw. Inademen. Uitwasemen. — Ademhalen, ow. haalde adem, heeft ademgehaald. — Ademhaling, v. — Ademing, v. — Ademloos, bn. — Ademtocht, m.

smIci* (as»r),v. (aderen) Adereti: vaten, welke het blo d der longen naar den linker-, en dat derdeelen van 't lichaam naar den rechterboczem van 't hart voeren. Kleine smalle stroompjes. Bron (van tranen). Oorsprong, oorzaak. Lang en smal gedeelte aardkorst, dat erts enz. bevat. Kronkelende streep in hout, enz. — Aderig, bn. — Aderlaten, bw. heeft adergelaten. Bloed uit de aderen trekken. — Aderlater, m. (-s). — Aderlating, v. (-en). — Aderlijk, bn.

udieu, tw. Vaarwel! Gode bevolen! Tot weerziens.

strijeoliof, o. (..ven). Bijv. naamw.

si tij ii «la ut, m. (-en). HulpofRcier. sntjuiiet, m. (-en). Ambtenaar, aan een hoogeren toegevoegd, om hem in zijne ambtsbezigheden bij te staan en hem bij afwezigheid te vervangen. — Adjunct-a dm in is tra teur, m. (-en). — Adjunct-commies, m. (..zen). — Adjunct-houtvester, m. (-s).

ad libitum. (Muz.) Naar believen, administrateur, m. (-en, -s). Bewindhebber. Bestuurder. Beheerder. — Administratie, v. (..iën, -s). — Administratief, bn.

admiraal,m. (-s, ..alen). Opperbevelhebber eener oorlogsvloot. Het admiraalsschip met zijne bemanning. Het schip, waar op de admiraal vaart, het scheepsvolk medege-rekend.— Admiraal-generaal, m.( s-gene-raal, ..alen-generaal). — Admiraalschap, o. Ambt van admiraal. — Admiraalschap, v. Maatschap van reeders. — Admiraalsschip, o. (..epen). — Admiraalsvlag, v. (-gen). — Adf/i ir aalzei ten, o. — Admira-litéit, v. (-en). Zeeraad. — Admiraliteitscollege, o. (-s). — Admiraliteitshof, o. — A dm iral ite it ska mer, v. (-s).

admittevren. bw. admitteerde, heeft geadmitteerd. Toelaten. Toegang verlee-nen. — Admissie, v.

Adonaï. Naam, door dejoden aan het Opperwezen gegeven.

Adonis, m. (-sen).(Gr. fab.) Deschoone prins, door Venus hartstochtelijk bemind. Jongeling van zeldzame schoonheid. Pron-

i — AERT

ker. Plantengeslacht, tot de ranunculaceën behoorend.

adrcH, o. (-sen). Aanduiding van eenen persoon met zijne hoedanigheid en woon. Opschrift op eenen bri« f, een pak. enz. Verzoek. Betoog. Verklaring van gevoelens. Staatsstuk, dot r eene der beide Kamers, in antwoord op de troonrede, tot den ktning gericht. — Adresboek, o. cn m. (-tn). — Adreskaart, v. (-en). — Adreskantoor, o. (..oren). — Adresseeren, bw. adresseerde, heeft geadresseerd. lem. iian een ander adresseeren, hem naar een ancer verwijzen. Iets aan iem. adresseeren : het hem toezenden. Zich adresseeren (ww.) bij iem. : Zich in persoon bij iem. vervoegen. Zich aan iem. adresseeren : zich tot iem. wenden (hetzij in persoon, hetzij schriftelijk, hetzij door de tusschenkomst van eenen derde). — Adressant, ra. (-en). Verzoeker, Vertooner. — Adressante, v. (-n).

AdB'iacnHon (y. B. C.), 1847, Brussel. Schoolopziener (Lier). Tooneelspeldichter. Ue Zee (18681; De Zuster van lie/de{iSóg).

adMpiraut, m. (-en). Aanzoeker. Dinger naar eenen post, enz. — Adspirante, v. (-n). — Adspiran t- in gen ieur, m. (-s).

Adunliekcii^ m. rav. Volksstam, die eene halve eeuw voor Chr. Luik en Namen bewoonde.

advcuant (naar-), bijw. uitdr. Naar verhouding. Naar evenredigheid.

Advent, m. De vier weken, voor het Kerstfeest, door de H. Kerk gewijd aan de gedachtenis van de naderende komst des Zaligmakers.

advcrtcercn, bw. adverteerde, heeft geadverteerd. Bekendmaken (door dagbladen). — Advertentie, v. (..iën, -s).

advicM, o. (..zen). Bericht, mededee-ling. Raadgeving. Meening, gevoelen. Kennisgeving. Volgens advies : overeenkomstig de gedane kennisgeving. — Adviesbark,v. (-en).—Adviesboot, v. (-en). — Adviesbrief, m. (..ven). — Adviesjacht, o. (-en). Klein, snelzeilend vaartuig, aan de vloten toegevoegd om snel berichten en bevelen over te brengen — Adviseeren, bw. adviseerde, heeft geadviseerd. Advies geven. Als deskundige iets als zijn gevoelen opgeven.

advocaat, m. (..aten). Rechtsgeleerde, die de belanghebbenden in rechtszaken als raadsman bijstaat, ot voor den rechter verdedigt. Iem., die eenen persoon of eene zaak bij anderen verdedigt. — Advocaat-generaal, m. (advocaten-generaal). Eerste substituut van den procureur-generaal : eerste, tweede advocaat-generaal. — Advo-catenborrel, v. Morgendrank, uit brandewijn, suiker, enz. bereid. — Advocaten-streek, m. (..eken).—Advocaterij, v.

Aclst (ly. van), 1620-1679, Delft. Schilder van stillevens.

AenrïH, v. Heldendicht. Virgilius bezingt de lotgevallen van den Trojaanschen held Aeneas, op zijnen tocht naar Italië, en vóór dat hij daar 't nieuwe rijk, hem door de godspralcen toegezegd, gesticht had. s«ëroliet,m. (-en). Lucht-.meteoorstoen. AcrfHcn iP. = Lange Pier), 1507 157^, Amsterdam. Schilder.

AFBE — 2

AcBfliylus, 525-456 vóór Chr. De grondlegger van '1 Grieksche treurspel. Trilogie : Agamemtioii, de Choep hor en en de E gt;lt; ntentden.

Acsculapius. (Gr. fab.^ Zoon van Appolo en Coronis. Centaur Chiron onderwees hein inz.in de kruidkunde, waarin hij, gelijk ook in de heelkunde, zeer groote vorderingen maakte en daardoor de weldoener der raenschen en 't hoofd der geneesheer en werd.

Acnoi»iifi, 600 (voor Chr.), Coticum (Phrygië). Gr. fabeldichter.

uetlicr, m. Bov« nlucht. (Scheik.) Zeer vluchtige, sterk riekende geestrijke vloeistof, die door inwerking van zuren op alko-hol ontstaat. Meer bepaald : mengsel van alkohol met zwavelzuur, arsenikzuur, phos-phorzuur, bonumfluoride cf ovcrchloorzuur aan een verhoogden warmtegraad blootgesteld. Gewoonlijk gebruikt men zwavelzuur, vanwaar de naam zwavel-aeiher.

Aötiui». Rom. veldheer. Versloeg de Franken onder Clodion aan de Somme, de West-Gothen onder Diedrich bij Arles en vereenigde deze zijn overwonnen vijanden tegen de Hunnen onder Attila, dien hij volkomen versloeg bij Chalons (451).

sgt;f, bijw. Af en aan : heen en weer. Dat kan er niet af: dat is mij te duur, zooveel kan ik niet missen. De aardigheid is er af: het heeft zijne aardigheid verloren. Hi t is verre af: het scheelt veel. Er verre af zijn : er niet aan dlt; nken. Ontslagen zijn : van iem. al zijn. Hij is lang af, afgezet. Af zijn : afgemat, afgewerkt, afgemaakt zijn. Af geweest zijn : zijn gevoeg gedaan hebben. Iets doen op het gevaar af, zonder het gevaar te ontzien. De samengestelde werkw. met af zijn scheidb. — st far beiden, ow. {zijn). Groote moeite doen om zich van iets te verwijderen. Zich afarbeiden, ww. Zich door arbeiden zwaar vermoeien, afmatten. — sii'bsaardcu, bw. Het overtollige metaal van letters enz. wegnemen. Af baar der, m. (-s). — af baarzen, bw. Afpraten. — sif babbelen, bw. Al babbelende afhandelen. — afbakenen, bw. Afpalen. Een richtingslijn trekken. (Zeew.) Betonnen. De grenzen bepalen, binnen welke men zich bewegen moet. Afbakening, v. (-en). — af baltken, bw. Ten einde bakken. Alles bakken wat moet gebakken worden. — afbarMen, ow. \zijn). Zich door barsten van iets afzonderen.

— afba»ien, bw. Ontbolsteren. Ow. {zijn) Den bast loslaten. — afbedelen, bw. Bedelende iets verkrijgen. Bedelende afloopen (het land) —af beelden, bw. In beeld maken, nabootsen.Schetsen. Beschrijven. Zinnebeeldig voorstellen. Afbeelding, v. (-en). Afbeeldsel, o. (-s, -en). — af bee-11 en, bw. Snel voorstappende afleggen (eenen afstand). — stf beitelen, bw. Met eenen beitel afslaan. Een werk met den beitel voltooien. — afbellen, bw. Iem. die boven is doen afkomen door bellen.

— afbersten. Afbarsten. — afbe-atellen, bw. Het bestelde afzeggen.

— afbetalen, bw. Geheel voldoen (eene schuld). Iets op eene schuld afdoen. A/óe-taling, v. (-en). — afbellen, bw. Door

: — AFBO

natmaken wegnemen, enz. Door betten reinigen. — afbenken, bw. Afrossen, afbenion, bw. Eenen mensch of een dier door zwaren arbeid of overgroote inspanning afmatten. Zich afbeulen vivi. Zien uitputten, afmatten door te veel arbeid.

— af ben ren, bw. Tillende wegnemen.

— afbidden, bw. Iets kwaads door bidden trachten ai te wenden. Iets goeds door bidden trachten te bekomen. Ten einde toe bidden. Afbidding, v. — af biggelen, ow. (zijn). Nedervloeien (van tranenU — af by ten, bw. Met de tanden afsnijden en w« gnemen. Zijne woorden afbijten : ze niet geheel uitspreken. Door bijten verdrijven. Door scheikundige middelen oplossen en wegnemen : het hamerslag afbijten. Sch 011 bijten (van metalen. AfbyUng, v.

— af bikken, b .. Van kalk, enz. zuiveren. A fbikking, v.—af biljoenen, bw. Eenen balk, enz. in de lengte van de scherpe kanten ontdoen.— afbinden, bw. Door den band los te maken scheiden, afnemen. De schaatsen afdoen. Afzonderen door eenen band, welken men steik toehaalt. Toebinden. Afbinder, m. (-s). Afbinding, v. (-en). — afbladderen, ow. Zie af blaren. — afbladen, bw. Gedeeltelijk van bladen ontdoen. — afbladeren, bw. Ontbladeren. Ow. {zijii). Bladsgewijze loslaten. — af blakeren, bw. Verbran-₍ den en daardoor wegnemen. — af blaren, ow. [zijn). Blaren vormen en afvallen : de deur blaart al.— afblazen, bw. Door blazen van iets verwijderen, wegnemen, enz. Den ketel afblazen : den stoomketel door het blazen van den stoom reinigen. Een kanon afblazen, met los kruit afschieten om het te reinigt n. Afvuren. De honden afblazen : door het blazen op dtn hoorn de honden van een stuk wild af.ocpen. Ow. {hebben). De nachtwacht blaast af. De generaal gebood af te blazen, deed den aftocht blazen. Af blaaspijp, v. (en). — afblijven, ow. {zijn). Niet aanraken. Verwijderd blijven. Wegblijven. Afblijven (van klepdirgbtukken). — af blikken, ow. {hebben). Naar beneden blikken. — af bliksemen, ow. {hebben). Eenen bliksemstraal naar beneden schieten. Bw. Door eenen bliksemstraal naar beneden werpen. — af blokken {zich) ww. Zich afmatten door vermoeiende inspanning van den geest. — afboeken, bw. Alles boeken wat te boeken is. — af boenen, bw. Door boenen schoonmaken. Boenen wat te boenen is. Wegjagen. Onderkruipen. Af-boening, v. (-en). — af boeten, bw. Door berouw uitwisschen. Volkomen boeten. — si f bonken, bw. De bovenste veenlaag bij bonken afsteken en wegr.eaien. — afbonzen, bw. Naar beneden bonzen. Ow. {zifn). Bonzend naar beneden storten.

— afboomen, ow. {hebben). Een vaartuig door stuwen met den boom van iets verwijderen. (2y'«) Door boomen zich van iets verwijderen. Bw. Door middel van eenen sluitboom afsluiten. — af bord 11-ren, bw. Borduurwerk voltooien. — af-borgen, bw. Ontleenen. — afborstelen, bw. Met eenen borstel wegnemen. Met eenen borstel schoonmaken. Iem.

AFDA — 2

afborstelen, duchtig dcorhalen, afrossen. Afborstelitig, v. (-en). — af'bolMcn^ «w. {zyn). -Met geweld afstuiten. — ïil-Itollolen, bw, Üp bottels of fltsscben aftappen. AfboHelivg, v. — afbouwen, bw. D«^n bouw tf.n einde brengen. — sifbrsistlc, v. Oude steenen, oud hout van een huis dat afgebroken of verbrand is. Pu n. — nf'bralteii, bw. Al het vlas braken, dat voorhanden is. — sif'bran-«Icn, ow. [zijn). Door te verbranden van iets weggenomen worden. Losbranden (van geweren, enz.). Door te branden minder worden. Door brand vernietigd, vernield enz. worden. Bw. Door middel van branden wegnemen. Afschieten (vuurwapenen). Door branden iets afscheiden. Door brand vernietigen, enz. Te vuur en te zwaard verwoesten. Af bran ding, v. (-en) .AJbrand-sel, o. — af*bra»Hcu, ow. {zy'n). De brassen aanhalen, om de zeilen te doen volstaan. Wegzeilen. Zich uit de voeten maken. — afbreien, bw. (Breiwerk) voltooien. — afbreken, bw. Doorbreken scheiden, afzenderen. Afbijten : woorden breken. In twee doelen splitsen (van woorden aan het einde \aneenen regel). Onverwachts doen ophouden. Staken. Verbreken (timmerwerk, enz.). Uit elkander nemen : een huis afbreken. Afnemen : een slot afbreken. Een leerstelsel ai breken ; het ongegronde aantoonen. Ow. [zyn]. Zich door breken scheiden. Verbroken worden. Onverwachts ophouden (van werkingen, enz.). Laat ons daarvan albreken, er niet verder over spreken. Afbreekster, v. (-s). Afbreker, m. (-s). Afbreking, v. (-en).— sifbrenjfen, bw. Van boven brengen. Afvoeren. Verwijderen. Intrekken. Afschaffen. Afraden. Afwaarts brengen. Vlot maken. Gered worden ; er het leven afbrengen. Af brenger, m. (-s). Afbrenging, v. Af-brengster, v. (-s). — afbreuk, v. Schade, nadeel. Vermindering, Krenking. — af-brijnen, bw. Van brijn (pekel, zoutwater) ontdoen. Den ketel afbrijnen : het bovenste water van den stoomketel laten wegvloeien. — af broddelen, bw. Slordig afwerken. — afbrolibeien, bw. In brokken doen afvallen. Ow. [zijn). Kleine brokken loslaten. Afbrokkeling, v. — safbruien, bw. Met geweld naar beneden werpen. Afrossen.Ow. {zyn). Plotseling naar beneden vallen. — stf bruisen, ow. [zijn). Bruisend naar beneden vallen. — af buien, ow. {zy'n). Ophouden met buien. — afbuigen, bw. Door buigen van iets anders verwijderen. Kederbuigen. Ow. (zyn). Zich ter aijde buigen. — af-builelen. ow. {zijn, hebben). Aftuimelen. Buitelend afspringen. — afdaken, bw. Uitdagend naar beneden roepen. — afdak, o. (-en). Uitstek. Luifel. Afdakking, v. (-en). Hellend bovenvlak eener borst-werirg. — afdalen, ow. {zijn). Nederdalen. Afstammen. Afdaling, v. (-en). — afdainnien, bw. Door oenen dam tegenhouden of afleiden. Afdamming, v. (-en). — a fd stuk en, bw. Ontslaan. Buiten gebruik stellen. Afschaffen. Dank betuigen voor tegenwoordigheid. Heuschelijk afwijzen. Onttakelen.^/c/aw^/w^-, v.(-en).— af-

— AFDR

dannen, ow. (hebben). Don dans eindigen. T*n eirde toe dansen, {zyn) Zich al dansende vei wijderen. Bw. Door dansen alscheiden, doen vallen, vfrslijten, doen loslaten. — afdeelcn, bw. Vtrdeelen. Afdeeling, v. ( en). — afdeinzen, ow. {zyn). quot;Wijken. Afdeinziug, v.— sifdefc-ken, bw. Villen. De taf 1 afnemen. De geweven stof van den boom afwinden. (Eenen muur) met eene rollaag bedi-kken. Plet dak afmaken. Afrossen. Afdekker, m. (-s). Af dekker ij, v. (-en). Vild« rij. Werkplaats van oenen vilder. Afdekking, v. (-en). — afdenken, bw. Eene zekere maat van denken volbrengen. Zich afderi-ken, ww. Zich afmatten door denken. — sifdielifen, bw. Als verzenmaker eene zekere taak volbrengen. Zich afdichten, ww. Zich door verzenmaken afmatten. — stfdienen, bw. Afnemen (de tafel). — afdieven, bw. lem. iets afhandig maken.

— afd|jken,bw. Door middel van eenen dijk afsluiten. Af dij king, v. (-en). — sif-dingen, bw. Onderhandelen over den te betalen prijs. Minder bieden dan gevraagd wordt. Daar valt veel op af te dingen : daar valt veel aan te veranderen. Er iets op afdingen : gedeeltelijk ontkennen of verwerpen. Af dinger, m. (-s^. Afdinging, v. Afdingster. v. (-s). — sifdisselen, bw. Met eenen dissel afhakken. Af disseling, v.

— afdobbelen, bw. Door dobbelen iem. iets afwinnen. Zich afdobbelen, ww. Zich met dobbelen vrijmaken. — sifdoen, bw. Afleggen. Afnemen. Weglaten. Wegnemen. Ontdoen. Villen. Reinigen. Afwerken. Volbrengen. Betalen. Uitwerken. Beslissen. Bewijzen. Intrekken. Afschaffen. Deze pen heeft afgedaan, kan niet meer dienen. Gij hebt bij hem afgedaan : gij hebt zijn vertrouwen verloren. Afdoend, bn. Beslissend. Afdoener, m. (-s). Iets, dat afdoet. Afdoening, v. (-en). — sifdok-ken, bw. Betalen. — afdolen, ow. {zijn). Van den rechten weg ongemerkt en onwillekeurig afwijken. Afdaling, v. (-en).

— afdonderen, ow. {zijn). Met een donderend geluid naar beneden storten. Bw. Naar beneden werpen. — afdop-pen, bw. Peulvruchten ontdoen van den dop. Ow. {zy'n) Zich uit de peul laten doen.

— afdorren, ow. {zy'n). Verdorren en afvallen. — safdorseben, bw. Door dor-schen scheiden, afdonderen. Alles dorschen wat te dorschen valt. Ten einde toe dorschen. Zich af dorschen, ww. Zich door dorschen afmatten. — afdraaien, bw. Door draaien afzonderen. Losdraaien : eene schroef afdraaien. Sluiten door bet omdraaien van den sleutel : de deur afdraaien. Eenen sleutel afdraaien : den sleutel van den baard ontdoen. Iets op de draaibank afwerken. Door draaien zuiveren : vlaszaad afdraaien. Draaiend eene zekere hoeveelheid werk volbren.-en. Ow. {zijn) Eene zijwaartsche richting nemen. Af draaiing, v. (-en). Af draaier, m. (-s).

— afdrsigen, bw. Naar bereden dragen. Doordragen afslijten. Zich afdragen, ww. Zich door het draecn van zware voorwerpen uitputten. Uitgeput raken door te groote vruchtbaai beid (van vruchtboomen).

F

I I

I

'

I

.

I

j

.r

1

1

: .^::i, i( ^;

n ^! _; ;

1 'i

t

ij ^ ii

V

v .. -

AFGE — ;

Uitwerpen. Iets behendig van iem. verkrijgen. Zich afgaav, ww. Zich afmatten door lang te gaan. — A fgang, m. (-en).

sifgfriicft, nfg-e-«lolitci-d , arc4*lt;loiidor«l, aOfv-4'i'ss:tilt;l , :t{'^itilt;1 ,

y.ond, scfiri-Klaii»f, safjfi'Hfompt, iif-stl'Kczastud, bijwoorden, als versterkii fcswoorden en uitroepen van verwondering in de gewone taal gebruikt.— atfsrcbrokcn, bn. (Wap.) Afgebroken paal, die den boven- of den benedenrand van Let schild niet raakt. Afgebroken grond : doorsneden van moerassen en plassen. Bijw. Hij sprak afgebroken, in afgebroken woorden. — af^ebrulkt'ii, bw. Iets door veelvuldig gebruik verslijten.—afgoeroii, ow. {hebben). Schuins afloopen. — afte*'-sclen, bw. Doorgeeselen uitputten. — af-S:lt;-2.iiol, bn. — affirelastcn, bw. Afbestellen. — afgeleefd, bn.Door ouderdom verzwakt. Stokoud.^AJeeleefdhet'd, v. — arjfclpffon, bn. bijw. Nietin de nabijheid. Opgrooten afstand. Afgezonderd, eenzaam. Afgelegenheid, v.— artfemat, bn. Uitgeput van vermoeienis. Krachteloos door overmaat van arbeid, lijden, enz. Afgematheid, v. — afgrcmcteii, bn. bijw. In de juiste maat afgepast (van gebaren enz.). Op min of meer stijve wijze. Afgemetenheid, v. — af'ifrpstnt, bn. In de juiste maat berekend, afgemeten. A/gepastheid, v. — afKci iolit, bn. Bedreven. Bekwaam. Slim. Doortrapt. Afgerichtheid, v. — afs:orukl,bn.(Wapenk.)—afgtKOliei-dc-ne, m. env. (-n). Lid van 't kerkgenootschap, (de Cbristelijk-Gereformeerde Kerk). — argosolieiclenlicld, v. Staat der afgescheidenheid: staat waarinde ziel van eenen afgestorvene verkeert. Plaats der afgescheidenheid. — argcftlooftl, bn. Uitgeput door overmaat van arbeid, lijden, enz. Afgesloofdheid, v. — afg-c-sloton, bn. Besloten. Gesloten. Afgezonderd levende. Afgesneden. Afgeslotenheid, v. — afgoftiiedcn, bn. (Wapenk.) — afsrestorveno, ra. en v. (-n). Een doode.

— afgeteerd, bn. Geheel verteerd. Ontvleesd. — aftfclobd, bn. Afgemat. — afgotogen, bn. — afjjotrokkcii, bn. bijw. Door aischeiding verkregen. Afgetrokken begrip : begrip, waarbij men 't voorwerp wegdenkt, om zich alleen de eigenschap te vertegenwoordigen. Afgetrokkenheid, v. — afgevaardigde, m. en v. (-n). Die is afi;ezonden met eene bepaalde opdracht. Volksvertegenwoordiger. — afgevast, bn. Uitgeput door lang te vasten. — afgreven, bw. Van zich geven. Tr« kken : eenen wissel op iem. afgeven. Verspreiden ; een aangenamen geur aigeven. Laten blijken. Beweren. Vertoo-nen. (kaartsp.) Voor het laatst geven. Ow. (hebben) Kleur- of verfstof loslaten, en op 't aanrakende voorwerp overbrengen. Op iem. of iets afgeven, er smadelijk (in de afwezigheid) over spraken. Eene vlek op iets werpen. Zich met iem. afgeven, bemoeien. Af ge ver, m. (-s). Afgeving, v. —

— aflfcwcud, bn. (Wapenk,) — aljje-woudeii, bn. Afgemat. Neerslachtig.

3 — AFGR

Afgewondenheid, v. — af^oz-aagd, bn. Tot verveling toe gebruikt. — alge-v.ant, m. (-en). Vertegenwoordiger van tenen vorst. Afgevaardigde. A/gezante, v. (-n). — af'ar^ien, vz. Afgezien van iets.

— afgezonderd, bn. Gescheiden. Verwijderd. Teruggetrokken. Eenzaam.

a I's leren, ow. (zyn). Schuins afwijken. Door den wind meegevoerd worden. De reede verlaten. Zich als ter sluik verwijderen (van pers.).

afifieten, bw. Eene vloeistof door gieten afzonderen. Naar beneden gieten. Den inhoud van een glas enz. verminderen. Omsteken. Door gieten (in pleister enz.) eene gelijkenis voortbrengen. Zachtjes afklaren.

— Afgiet er, m. (-s).—Afgiet ing, v. (-en).

— Afgietsel, o. (-s). — Afgietster, v. (-s). aJ jjil te, afsift, v. Het ter hand stellen

van iets aan een ander.

afgleden, ow. {zijn). Nederwaarts glijden. Het einde naderen. Slechter worden. Afstralen in eene schuinsche richting.

— Afglyding, v. (-en)_;_

jipen, ow.(cy«).Glippend van iets afraken. Ontsnappen.— Afglipping,v. (-en), affflureii, bw. Heimelijk afzien, afgod, m. (-en). Geschapen wezen, dat men houdt voor God en dat echter de goddelijke natuur niet bezit. — Afgodeeren, afgodeerde, heeft geafgodeerd. Bw. ow. Afgoderij bedrijven. Met iem. of iets afgo-detren, er mede dweepen, eenen persoon of eene zaak afgodisch vereeren. — Afgodendienaar, m. (-s, -aren). — Afgodendienst, m. — Afgodentempel, ra. (-s, -en)» Tempel van twee of meer afgoden. — Afgoderij, v. (-en). — Afgodes, v. (-sen).

— Af godin, v. (-nen). — Afgodisch, bn. bijw. — Afga dist, m. (-en). — Afgodsbeeld, o. (-en). — Afgodsdienaar, m. (-s, ..aren).

— Afgodsdie nar es, v. (-sen). — Af godsdienst, m. — Afgodskruid, o. Dodeca-theon meadia. Behoort tot de sleutelbloemen. Is ons overgebracht uit Noord-Ame-rika. — Afgodslang, v. (-en). Reuzenslang,

— Afgodstempel, m. (-s, -en). Tempel van eenen afgod.

aftfoeden, bw. goedde af, heeft afge-goed. Eenen medeërfgenaam enz. zijn aandeel uitkeeren, zoodat men ten opzichte der erfenis van hem af is. — Afgoeding, v.

alKolven, ow. {zijn, hebben). Golvend nederstroomen. In golvende beweging afdalen (van kleederen, enz.). In golvende beweging nederbuigen (van bloemen, enz.). Zich reizende en dalende naar beneden uitstrekken (van den grond).

affeooelielen, bw. Met een slimmen streek verkrijgen.

afgooi o 11, bw. Met geweld naar beneden werpen. Haastig afdoen. Door gooien iets van it ts anders scheiden.

afsrorden, bw. Ontgorden. — Af gording, v. (-en).

afg ran wen, bw. Toesnauwen en daardoor van zich stooten. — Afgraww, m.

afgraven, bw.Door graven afscheiden. Door graven wegnemen. — Afgraving, v. (-en).

afgrazen, bw. Het gras afeten. — Afgrazing, v.

sifsi'eppcloii, bw. Door greppels af-

cl-eiden.

stfg^rUpeu, bw. Iets uit de hand grij-pen. Mtt ei-n vluggen greep afhandig maken. — sif'^ryxen, o. De horgste graad van liet gevoel van al keer of afschrik. Af' gtysbaar, bn. Afgtysfejlyk, bn. bijw. Afg rijs ( e) lijk he td, v. (..beden). Afgi ijzing, v. — sil'jj i'iMKOii, bw. Behendig ontstelen. — bw. Grom

mend van zich afstooten. — nf'icroiKl. m. (-en). Onpei bare dit ptr. Aanmeikelijke diepte, Dr«iaikolk. De onderwei» ld. Uiterste rampzaligheid. — safgroiMloii, bw. (Iets) in de grondverf zetten, \oltooien. — afifniizclon, bw. (Van glaswerk) het op de kanten afbreken. — :irisiiitNf, v. Nijd. Afgunstig, bn. bijw. Afgunstigheid, v. (..hedenK — sifow. {zijn). Gutsi'nd afvloeien. {Hebben) Het zweet heeft mij den ganschen dag afgegutst. — af listkcn, bw. Loshaken. Haakwerk voltooien. Afhaker, m. ( s). Afhaking, v. (-enl. — stfliaklton, bw. Afhouwen. In stukken snijden. Alles hakken. Afhakktr, ra. (-s). Afhakking, v. (-en).— siflisamp;Ieii, bw. Van boven halen. Van eene plaats halen. Afstroopen. Aftrekken. Vlot maken. Afpersen. Afhaalster, v. (-s). Afhaler, m. (•s). Afhahng, v. — sifItmuoreii, bw. Voltooien met den hamer. In eene vergadering eene zaak spoedig ten einde brengen (van den voorziiter). — striistndclcu, bw. Door wederzijdsch overleg tot stand brengen. Afdoen. Behandelen. Afhande-hng, v. — ufliaBKlijr, bn. lem. iets afhandig maken, listig bemachtigen. — ariisiiieclintr, m. eu v. ( en). lem., die ufhanki lijk is. Af ha ng e lin ge, v. (-n). — bw. Lager hargen. Afnemen. Ow. {hebben) Naar beneden hangen. Van iem. afhangen : tot hem in ondergeschikte quot;betrekking staan. Van zich zei ven afliar gen : .zijn eigen meester zijn. Van iets afhangen : zoodanig er aan onderworpen zijn, dat men niet vrij is in zijne handelingen. Zoo 't van mij a (hing : indien het in mijne macht stond, 't 1 langt er van af, van de omstandigheden. Afhangzaag, v. (..agen). — s«riisiiili(lt;v)-Hik, bn. Van iets of iem. afhangende. O «iergeschikt. Af hank (e) lijk h eid, v. — stI'Ib21 , bw. Iets door happen van

ie s anders scheiden. — sif'liarcn, ow. {hebben). Het haar verliezen. Bw. Het hanr afloen. Af haring, v. — stflisirlicii, bw. Door harken wegnemen. Door harken ontdoen. Geheel en al harken. — stf'lisiKpelen, bw. Garen enz. van de klossen haspelen. Ten einde haspelen. In orde brengen. Onhandig en slordig afmaken. Harrewarrende ten einde brengen (een geschil). Afhaspeling, v. — af lieltbeii, bw. Voltooid hebben. Niet aanhebben (van kleederen). — afliechfeiB, bw. Eenen draad afhechten : vasthechten, zoodat hij niet los kan gaan.— aflieflVii, bw. Door heffen afnemen. Eenige kaarten van 't spel afnemen. — arheicn, bw. Gedaan maken met heien. — af hoincn, bw. Met eene heining afsluiten. Afsluiten (in 't algemeen). Afheining, v. (-en).— afliekHen, bw. Door tooverkunstjes ontnemen. — aflscl-lon, ow. {hebben). Naar beneden neigen. Afhelling, v. (-en). — nflielpen, bw. Helpen afdoen (v;in kleederen enz.). Helpen om van iets af te komen. Iem. van zijn stuk afhelpen, hem verwarren. Bevrijden.

— sil'lieiifirelon, bw. Van het eene einde tot het and'-re hengelen.— sif'liielen, bw. Scheiden, door den steek los te lateu (van kabeltouwen, enx. met eenen hielingsteek aan elkander verbonden).— sif'liÜMclieu, bw. Met een hijschtuig naar beneden brengen. — afliinkelou, aTliinkcn, bw. Van het begin tot het einde hinkende afleg-

ten. — aflioercerciten. — aflioercercit {zich) ww. Zich oor hoererij uitputten. — aflioeven, ow. {hebben). Behoeven af te zijn (van kleederen). Voltooid moeten zijn.

— ariiollen, ow. {hebben, zijn). Met hollende vaart naar beneden snellen. —• zifltoinpolon, ow. {zijn). Hompelend afgaan. — aMioogcoii, bw. Door een hooier bod maken dat iem. van eenen koop af is. Af hooging, v. — afliooron, bw. Afluisteren. Ondervragen (getuigen). Aan-ho ren om te onderzoeken (van rekeningen, enz.). Af hooring, v. — afliouden, bw. Verwijderd houden. Beletten te naderen. Terughouden. Aftrekken (van loon, enz.). Niet aanraken. Verhinderen voort te arbeiden. Af laten blijven (van kleederen, enz.). De oogen afhouden van iets, ze weerhouden die zaak aan te zien. Zich van iets athouden, zich er niet mede inlaten. Ow. {hebben). Eene andere richting nemen. De ruime zee kiezen. Vóór den wind brengen. Afhouding, v. — at'lioiiiveu, bw. Afslaan. Afkappen. Voltooien met den beitel. Afhoinver, m. (-s). Afhouwing, v. (-en). — ariiiiiolielen, bw. Door huichelen verkrijgen. — afliiiilcn, bw. Eene zekere maat van huilen afdoen. Zich af huilen ww. Zich door veel huilen afmatten. — aflmivcn, bw. Van huif of kap ontdoen. — afliiiren, bw. In huur nemen. Door hoogeren huurprijs onttrekken. Afhuring, v. (-en). Af huurder, m. (s). Af huurster, v. (-s). — af't)leii, ow. {zijn). Ijlings afgaan. — Af jacht en, bw. lem. met eene afjacht (met eenen snauw) van zich afstooten. Afjacht, v. — aTJa-^en, bw. Naar beneden ja^en. Wegjagen \Vegzenden. Door sterk rijden afmatten. Door hard rijden doen losgaan. Afhandig maken. Iets in zijne geheele uitgestrektheid jagend doorkruisen. Zich afjagen, ww. Zich door jagen zwaar vermoeien. — afjakkeren, bw. Afbeulen. Stokslagen toedienen. Scherp doorhalen. Afjakke-ring, v. (-en). — afjapen, bw. Met eene forsche snede afsnijden. — af'kaafKen, bw. Terugslaan. quot;W ederkaatsen. Afweren. Ow. {zijn) Terugstuiten. Niet treft» n : alle vermaningen kaatsten op hem af. Afkaai-sing, v. (-en). — af kabbelen, bw. Eab-bt lende wegnemen, uithollen. Ow. {zijn) Door het kabbelen van 't water afnemen. A/kabbeling, v. — af'kaden , bw. Door eene kade afsluiten. Afkading, v. (-• n). — af kakelen, bw. Ten (inde babbelen. Door praten te. keer gaan. Veel kakelen. — afkalken, bw. Van kalk ontdoen. Ow. {zijn) De kalk loslaten. Afkalking , v. —

AI KL —

arkitlven. ow. {hebben) Een kalf werpen. {zijti\ afschuiven en instorten.

•ving, v. ( cn). — ïtrkamnien, bw. Door kammen \\egnemep, reinigen. Ten einde toe kammen. Afkamming, v. (-en). — ntflen, bw. Kantel* nd naar beneden brengen. Ow. (zijn) Omkantelend naar beneden vallen. Af kanteling, v. — af-bw. De kanten of hoeken afnemen. Afiaiiting, v. — af'kai»cii, bw. Met list cf geweld ontnemen. — afkap-pon, bw. Door kappen scheiden. Letterklanken weglaten of verkorten. Af kapper, m. (-s). Afkapping v. (-en). Afkap-ptngsfeeken, o. (s) \'). A/kapsel, o. (-s).

— afkauiveu, bw. Door kauwen van de buit»nstc deelen ontdoen. Een gedeelte wegkauwen. — afkoeren, bw. Afwenden. Afweren. Verhinderen te treffen. Ow. {zyn) Zich verwijderen. Zich afkeeren, ww. Zich van de dtugd afkoeren. Afkeer, m. Tegenzin. Weerzin. Afkeert'^, bn. Eenen afkeer hebbende van iets. Af keer ig-heid, v. (..heden). A/keering, v, ^-en). — af keilen, bw. letsin deiichiingevenwij-dig met den grond werpen. — afkem-men. Aikammen. — af kerken, ow. {hebben). Het kerkgaan voor een bepaalden tijd ten einde brinken.— afkerven, bw. Door kerven afzonderen. Ten einde toe kerven. — atket.Hen, bw. Behendig afwenden. Ow. {zyti) Niet doorgaan. — afkeuren, bw. Niet goedkeuren. Onbewoonbaar \ ei klaren. Onbruikbaar verklaren. Buiten koers stellen. Verwerpen. Afkeur der, m. (-s). Afkeurenswaard,..ig, bn. Afkeuring, v. (-en). Afkeurster, v. (-s).

— afkijken, ow. {hebben). Den blik afwenden. Naar beneden kijken. Bw. Het nieuws enz. af kij-ken, erzóo lang op kijken, dat men er geen gevoel meer voor heeft. Heimelijk iets afzien om het na te doen. Afwachten. Tot het einde toe zien. Zich afkijken ww.Zich afmatten door veel of lang te kijken. Afkijker, m. (-s). Afkijkster, v. (-s). — af kijven, bw. Door kijven verwijderen. Door kijven verwerven. Heel wat afdoen met kijven. — af klalt;]lt;3en. ow.

Kleurstof loslaten en overbrengen. Bw. Slordig afschrijven, enz.— af klagen {zich) ww. Zich door klagen afmatten. — afklappen, bw. Veel klappen. Afbab-belen. Êene zweep enz. afklappen. Ow. {zijn) Knallend ontbranden. Af klapping, v. — af klaren, bw. Door afgieting zuiveren. Geheel afdoen : eene zaak afklaren. Ow. {zijn). Klaar, helder worden. — af-klatileren. ow. {zyn) Naar beneden klauteren. Bw. Door klauteren afscheiden, wegnemen. — af kleeden, bw. Het aan-kleeden voltooien. (Kleermakersterm) lem. aan de schouders schijnbaar versmallen, lem. ten einde toe kleeden. Het omwindsel van een touwwerk wegnemen. — afklemmen, bw. Door klemmen scheiden. Afklemming, v. — af kleppen, bw. Met klokgeklep afkondigen. Bij klokgeklep herroepen. Af klepper, m. (-s). A fKlepping, v. (-en). —af kleinen, bw. Kletsend verwijderen. In koud water dompelen, om daardoor het hamerslag te doen afgaan (smederij). Veel snappen. A/kletsing, v. —

^ — AFKO

af kleuren, bw. Ten einde toe kleuren..

— afklimmen, ow. {zyn). Naar beneden klimmen. Afstijgen. Allengs lager worden. Afklimming, v. — af klinken, ow. {hebben). Naar beneden klinken. Bw. Afdrinken. Met een snijdend werktuig afhouwen. — afklooven, bw. Alles klooven wat te klooven valt. — afkloppen, bw. Door kloppen afzonderen, wegnemen. Van 't spel afmaken. Afrossen. Alhameren. Af klopper, m. (-s). Afklop-ping, v, (-en). A f klop ster, v. (-s). — afkluiven, bw. Kluivende afeten. Afkluiving, v. — afknabbelen, bw. Door knabbelen afzonderen. A/knabbe-ling, v. — afknagen, bw. Doorknagen wegnemen. De zee knaagt allengs hare oevers af. De nijd is een roest, c ie alles afknaagt. Afknaging, v. — afknakken. bw. ow. yzifn). Knakkende afbreken. Afknakking, v. — af knallen, ow. {zijn). Knallend afgaan (van een vuurwapen). — afknappen, bw. ow. {zijn). Knappend af bi eken. A/knapping, v. — af knarpen, bw. Met een krakend geluid beknauwen en ontdoen van vleesch (van beenderen). Kleine voordeden doen.— afknauvren, bw. Door knauwen afzonderen. Afknauwing, y. — 21 f knellen, bw. Door knellen scheiden. Af knelling, v.

— af knevelen, bw. Afpersen door knevelarij. Af kneveling, v. (-en). — af knibbelen. bw. Afdingen. lem. iets afknibbe-len : een klein voordeel door inhaligheid verkrijgen, iets door overdreven winzucht laten betalen of afstaan. Afknibbeling, v. (-en). — afknUpen, bw. Door knijpen afzonderen, uithalen, enz. (Zeew.) Zoo kort mogelijk bij den wind houden. Ow. [zijii) Afgesneden worden. Afknijper, m. (-s). Afknijping, v. (-en). — afknippen, bw. Met de schaar afsnijden. Door eenen knip der vingers verwijderen. Af knipper, m. (-s). Af knipping v. (-en). Af knipsel, o. {-s). Af knip tang, v. (-en). — af knoeien, bw. Slordig afmaken. — afknotten, bw, Afknoppen. Snoeien. Verminderen, (ledematen). Afstompen. Van hoeken of kanten ontdoen. Afknotter, m. (-s). Afknotting, v. ( en). — af knutnelen, bw. Knutselend afmaken. — afkoelen, bw. Koel maken. De warmtegraad van een lichaam verminderen. Verdichten (van stoom). In hevigheid doen afnemen. Zich afkoelen, ww. Ow. (zijn) Koeler worden. Af koeler, m. (-s). Afkoeling, v. {-en). Afkoelinqs-vet, v. (-ten). Wetenschappelijke formule, de verhouding aanwijzende, welke bij een afkoelend lichaam bestaat tusschen de vermindering van den warmtegraad en den tijd der afkoeling. — afkoken, bw. Door koken ontdoen. Verfhout, enz. aikoken, er een afkooksel van maken. Ten einde toe koken. Alles koken wat te koken is. Ow. {zijn) Door 't koken verwijderd, afgedreven, gescheiden worden. Afkoking, v. (-en). Afkooksel, o. (-s). — afkomen, ow. {zijn). Naar beneden komen. Zekere plaats verlaten en op eene andere komen. Weder vlot komen. Laten varen. Recht aangaan, aanrijden, enz. Naderen met vijandige bedoeling. Zich tot iets begeven om net te

AFKR —

quot;bereiken of te verkrijgen. Naar i«»ts streven. Uit beereerte enz. iels nad» ren. Eene rivier enz. aikomi-n : varen in derichtinp van den oo^pron^ naar d. n mond. Voorden wind of sirooni ergens heen varen. Eenen weg alkoraen : langs dien weg aankomen. Een gevraatjden koopprijs verminderen. Afstammen. Afgeleid zijn. Zijnen oorsprong ontkenen (aan). Er goed, slecht (van» afkomen. Ontslagen rakt-n. Bevrijd raken. Ten einde toii komen. Afloopen. Voltooid worden. Alles wat hij zegt komt hem zoo naïef af. Ik hoor u alkomen : ik zie waar gij heen wilt. En is geen afkomen, geen einde aan. Afkomeltug, m. en v. (-en). Afstammeling. Afkotnelinge, v. (-n). Afkomst, v. Afstamming, Oorsprong. Herkomst, Gt-boorte. Kroost, Afkomstig, bn.— sif'koiidlg:cii, bw. Openbaar bekend maken. Aflezen van den kansel. Afkotidiger, m. (-s). Afkondiging, v. (-en). A fkondig ster, v. (-s). — jfcf-Ktoop^'ii, bw. Door koopen verkrijgen. JJoor koopen een ander van iets ontlasten, lem. of iets vrij- of loskoopen. Zich af kooien, ww, Afkorp, m. (-en) Af koopbaar, bn, A fkoopbaar heid, v. Af koopbaar stel-ling, v. (-en). Afkoope.r, m. (-s). Afkoeling, v. (-en). Af koopprijs, m. (..zen). Afkoopster, v. (-si. — afkoppelen, bw. Werktuigen, of deelen er van, van het bewegende deel losmaken. Afkoppeling, v.

— arkoi'Mleu, bw. Van de korst ontdoen. Ow, (27/«) üe korst verliezen, Afkorsting, v. — arkortcu, bw. Korter maken. Besnoeien. Verkorten (van woorden, enz). Aftrekken, Laten vallen. Een gedeelte betalen. Af kot ting, v. (-en). — at' krabbelen, bw. Door krabbelen wegnemen, reinigen. Schrijfwerk enz. slordig afmaken.

— afkrabben, bw. Door krabben wegnemen, reinigen. A/krabber, m. (-s.) AJkrabbing, v. (en). A/krabsel_% o. — 3«l'kra*men, bw. Door krassen wegnemen, reinigen. (Een muziekstuk) met een eentonig geluid ten einde toe op de viool spelen. Ow, {zijn) Zich haastig verwijderen. Af krassing, v. — afki*|je:en, bw. Naar beneden halen. Er in slagen om iets af te doen, van zekere plaats te verwijderen, om iem. van iets te verwijderen, eene koopsom, enz. met een zeker gedeelte te doen verminderen, iets van een ander voorwerp te sobeiden. Voltooien. Iem. van eenen persoon afkrijgen : maken, dat hij zich onthoudt van zijnen omgang. — afkrimpen, ow. (zyn). Door krimpen zich van iets anders scheiden. — aTkro-nen, bw. Het hoofd van eenen paal, die ingeheid moet worden, bewerken. — af-kronkelen. ow. {zijn). Naar beneden kronkelen. Kronkelend afdalen. Zich kronkelende van iets verwijderen, — afkrooi-en, bw. De bovenste veenlaag afsteken ea vervoeren met kruiwagens. Afkrooier, m, (■s). Af- krooiing, v. — af'kruiCMi, bw. Met kruiwagens naar beneden vervoeren. Ow, (zijn) (Van ijsschotsen) stroomafwaarts afdrijven, Afkruitng, v, — arkrnime-len, bw. Doen afvallen in kruimels. Ow. {zyn) A fvallen in kruimels.— a f'krn ipe n, ow. ^zyn) Naar beneden kruipen. Zich kruipend van iets verwijderen. Bw. Door krui-

9 — AFLE

pen afscheiden, enz. — afknieren. ow. {zyn) Naar beneden kuieren. Zich kuierend verwijderen. Bw. Ten einde toe aflegyen (eenen afstand enz,) — aTkul-Melien, bw. Schoon maken, — al'knn-nen, bw. Kunnen afdoen of afmaken. Iets afkunnen, er van af kunnen. Ow. {hebben) Afgedaan, voltooid kunnen worden. — af-kiiKMen, bw. Door kussen wegnemen. Door kussen verzoenen, bijleggen. Zich afkussen, ww, — al'kwakkeu, ow. (zyn). Hard naar beneden vallen. Bw. Hard afwerpen.— afkwanselen, bw. Door kwanselen (ruilen) iets bekomen. — af-kivUnon, bw. Eenen tijd kwijnende ten einde brengen. Zich afkwijnen, ww. Door kwijning uitgeput raken. — afkwispelen, bw. Met eenen kwispel reinigen. Met eenen kwispel afslaan. Door kwispelen verwijderen, Afrossen. — aflaat, m. (..aten). « Kwijtschelding der tijdelijke pijnen, die wij schuldig waren te lijden voor onze zonden. Volle, aflaat : kwijtschelding van alle tijdelijke pijnen. Gedeeltelijke aflaat: kwijt-schelding van een zeker getal lijdelijke pijnen. — atlaelien (zich) ww. Zich door lachen uitputten. — afladen, bw. Wat geladen is uit-, afnemen. Ontladen. Ten einde laden.De volle lading geven. Verzenden. Aflaadster, v. I-s). Aflader, m. (-s). Aflading-, v. (-en). — atlakkeu, bw. Alles lakken wat er te lakken valt, — aflandis:, bn. Van de kust af zeewaarts waaiende, Uitlandig, Zich aflandig maken ; zich buitenslands begeven. — aflau^en, bw. Van boven langen. Toereiken. Afgeven, Afdokken, Van iem. aflangen : kwaad van hem spreken. Af langer, m. (-s). Af-lan ging, v. Aflangster, v. (-s). — aftappen, bw. Alles afdoen wat er te lappen valt. Slordig afwerken. — aflaten, bw. Naar beneden laten. Aflaten gaan. Laten afloopen. Aftappen. Iets laten vallen (van eene koopsom). Eenen oven aflaten, zijn vuur matigen. Aan e n touw enz. laten afzakken. Langzaam nederdalen. Van iets verwijderd laten. Niet aan- of omdoen. Niet langer dragen. Achterwege laten. Zich aflaten, ww. Ow. (hebben). Alet iets ophouden. Laten varen. Allengs ophouden (van de koorts). Ajlaatster, v. (-s). Afla-ter m. (-s). Aflating, v. — a flatten, bw. Van latten voorzien. — aflaveeren, ow. (zijn). Stroomafwaarts laveeren. Bw, Eenen afstand laveerende afleggen. — afleenen, bw. Ontleenen. Onbescheiden ter leen nemen. Afleener, m. (-s). Aflee-fiing, v. — afleeren, bw. Verleeren. Afwennen. Ontwennen. Iets van iem. lee-ren door ongemerkt acht te geven op zijne woorden of daden. Afleering, v. — aflees-klep, v. (-pen). Beweegbaar plaatje aan een sterrenkundig meetwerktuig, dienende tot het aflezen der graden, door den wijzer op ren verdeelden cirkel aangeduid, — afleiden, bw. Van eene hoogere op eene lagere plaats leggen. Op zekeren afstand van iets leggen. Afdoen. Niet meer dragen. Als onbruikbaar wegdoen. Op den grond leggen. De hei ten leggen jaarlijks hunne horens af. Hij heeft het leven afgelegd, is gestorven. Zich bekeeren. Laten

varen. Nederloggpn. Uittrekken. Uitschudden. Een afzetsel in den grond leggen. Aan

fewicht verliezen. Doen. Geven. Bt talen. )oorloopcn : eenen afstand afleggen. Het aanwezen afleggen : stomdronken worden. Eenen doode afleegen : iem. het doodge-waad aandoen. Ow.ewicht verliezen. Doen. Geven. Bt talen. )oorloopcn : eenen afstand afleggen. Het aanwezen afleggen : stomdronken worden. Eenen doode afleegen : iem. het doodge-waad aandoen. Ow. {hebben) Zeewaarts aanleggen. AJle^boel, m. (-en). Woeste dronkenmanspartij. Aflegger, m. (-s). Af' legger if, w. Aflegging, v. (-en). Aflegster, v. (-s).— nficitlCBi, bw. Naar beneden leiden. Naar eene andere plaats geleiden. Naar elders leiden (van water, enz ). Verwijderen. Den bliksem afleiden. Opbeuren, vervroolijken. Doen ophouden. Aftrekken. Het gesprek van iets afleiden, ongemerkt op een ander voorwerp brengen. Den oorsprong aanwijzen (van familie, enz.). Beschouwen als door hts anders vcroorzaal-t (van handelingen, ei z.). Een gevolg uit iets trekken, opmaken. (Bt sta mde) woorden afleiden : beschouwen als alkomsiig van elt; n of meer andere woorden (grondwoorden); ze, ten aanzien van vorm en beteekenis verklaren uit hunne afstamming. (Nieuwe) woorden afleiden : ze van of uit bestaande woorden vormen, hetzij door aanhecht^:ng van voor- of achtervoegsels, of door verandering van dlt; n wortelklinker, hetzij zonder eenige verandering van vorm, door aan het woord eene beteekenis te hechten, waardoor het een ander rededeel wordt. Afleidbaar, bn. Afleider, m. (-s). Afleiding, v. (-en). Afleidkunde, v. Afleidkundig, bn. Afleidktmdige, m. en v. (-n). Afleidsel, o. (-s). — stfloken, ow. \zyn). Langzaam en sijpelend afdruipen. — ztilokken, ow. {zy'ii). Druppelings van iets afvloeien. Door eene reet afdruipen. Aflekkin^, v. — aflenzen, ow. {zi/n). Met weinig of zonder zeil voor windof stroom drijvende, zich van iets verwijderen. —allepgten, bw. Door leppen wegnemen (van vocht'. — nllcttc-ren, bw. Gedaan maken met (naaiwerkte) letteren. Merken met het vereischte getal letters.— afleven, bw. Tot het einde toe doorleven. — afleveren, bw. Afzenden. Ter hand stollen. Afzetten, verkoopen. Overleveren. Afleveraar, m. (s). A/leveraars/er, v. (-s). A/levering, v. (-en), y?/-leveringsrol, v. (-len). — aflezen, bw. Afplukken en bijeenzamelen. Lezende afkondigen. Ten einde toe lezen. Doorlezen verslijten, onbruikbaar maken. Zich aflezen, ww. Zich afmatten door lezen. Aflezer, m. (-s). Aflezing, v. (-en). — aflieliten, bw. Met licht vergezellen en naar beneden geleiden. Afheffen, afnemen. Afdrukken. Ow. [hebben) Naar beneden afstralen. Aflichting, v. (-en). — afli^r-Sren, bw. Door liggen afzonderen. Zich aflifizcn, ww. Zich door liggen afmatten. — afiymen, bw. x\!lcs lijmen wat te iijmen valt. — afltfvisr, bn. Levenloos, overleden, dond. Afli/vigheid, v. —nflik-ken, affeScKcn, bw. Door likken wegnemen, ontdoen. — aflikken, bw. Met likhout glanzig maken. Aflikke*\ m. (-^). Aflikking, v. — afloeren, bw. Bflocren. Bespieden. Iem. iets aVoeren, ;.f.tijken. Afloer der, m. (-s). Afloer ing, v. (-en). Afloerster, v. (-s). — aflokkeu, bwA aa boven lokken. De duiven van iem. aflokken. tot zich lokken en behouden. Iem. van den rechten weg aflokken. A/lokking, v. (-en). — aflonken, bw. Naar beneden lonken. Door lonken verkrijgen. — siflooden, bw. Op al de plaatsen de diepte onderzoeken (\an vaarwater). In stilte oplettend waarnemen. Aflooding, v. — aflooKen, bw. Met loog alwasschen. Door eenig scherp vocht afzonderen. Aflooging, v. — afloopen, ow. [zytz, hrbben). Naar beneden loopen. Zich loopend verwijderen. Ten einde loopen. Een einde hebben. Bw. Door loopen verslijten of onbruikbaar maken. Door veel op of over iets te loopen afzonderen. (Eenen afstand) te voet afleggen. Loopende afdoen. Her- en derwaarts doorkruisen. Van huis tot huis gaan. Iem. afloopen, uitputten door hem te lang te laten loopen. Zijne beenen afloopen : zich erg vermoeien. Zich afloopen, ww. Zich afmatten door loopen. Afloop, m. Het afloopen. Etbe. Einde. Ontknooping. (-en) Buis, enz. waardoor water afloopt. Aihel-ling. Hellend vlak, waarlangs het water afstroomt. (Boekdr.) Schuins afloopend zetwerk. (Bouvvk.) Overga ngshdtusschen twee verschillende leden van een lijstwerk. (Schutg.) Afloopende kant, den overgang vormende van eene grooteie metaaldikte van het geschut tot eene geringere. — sifloMsen, bw. Afhalen en vervangen. Vervangen. Afschieten. Betalen. Afkoo-pen. Intrekken. Lossen. Aflosbaar, bn. Aflosser, m. (-s). Aflossing, v. (-en). — aiSuirien, bw. Een gegeven bevel bij klokgelui herroepen. Door kiiden verslijten of onbruikbaar maken. Eenen trein atlui-den : bevel neven t? vertrekken. Afluidingy v. — atl 11 iKleren, bw. Onbemerkt, maar met opzet luisteren, om iets ter wete te komen. — aflnizen, bw. Listig afhalen : iem. ziju geldafluizen. — afmaaien, bw. Met de zeis enz. langs den grond afsnijden» Geheel en al maaien. Afviaaier, m. (-s). Afmaaiing, v. (-en) — afmaken, bw. Losmaken. Door vrijwillig verdrag ten einde brengen. Door het betalen eener som gelds een eind aan iets maken. Voltooien. Afdoen, afhandelen. Ombrengen, dooden. Afsluiten. afmaken, ww. Zich van iets afmaken : maken, dat men er van afkomt, ontslagen wordt. Afmaker, m. ( S;. Afmaking, v. (-en). — afmalen, bw. maalde af, heeft afgemalen. Geheel malen. Maalde af, heeft afgemaald. Afschilderen. Af maler, m. (-s). Afmaling, v. (-en). — afmanen, bw. Ahaden. Afmaner,m. (s). A/maan-ster, v. (-s). Afmaning, v. (-en). — af-manselen, bw. Alles mangelen wat te mangelen valt. — afniareiieeren, ow. (zyn). Wegtrekken. Oprukken. Sterven. A/marsch, m. — afmartelen, bw. Zoo lang of zoo zwaar martelen, dat de lijder uitgeput is. Afmatten. Uitputten. Zich afmartelen, ww. Afmarteling, v. (-en). — afmatten, bw. Alles matten wat te matten valt. Geheel niatten. Zeer vermoeien. Uilpuit er. Zich afmatten, ww. Afmat-fend, bn. Afmatting, v. (-en). — afma-?ilt;=n, bw. Voltooien (nl. een maaswerk). — a finclden_;bw.Afzeggen. Afmelding, v.

AFOO —

(-er).— afniolkeii, bw. Melken. Geheel melken. Gedaan maken met melken. Alles melken, wat er te melken is. ïe sterk melken, zoodat het melkdier lijdt of vermagert. Gaandeweg aftroggelen. — stfmenuon, bw. Zwaar vermoeien. — sifiiierfirclcu, bw. Geheel krachteloos maken. Af mergeling, v. — stf'iiierkon, bw. Door zichtbare teekenen duidelijk aanwijzen. Gedaan maken met merken. Alles merken water te merken valt. — afiuestcn, bw. Den mest wegruimen.— afmotvu,bw. Alles meten wat te meten valt. De juiste maat nemen. Afnemen, opmaken, nagaan. Meten en afzonderen. Door meting de grootte en gedaante aanteekenen. Het begin en het einde vaststellen. Naar dejuiste maat bepalen. Schatten, beoordeelen. Scandeeren (verzen, enz.). Nauwkeurig bekijken. Door kijken den duur of de lengte bepalen. Af-meetbaar, bn. Af meetbaarheid, v. Afmeet ster, v. (-s). Afmetelyk, bn. Afmete-lykheid, v. Af meter, m. ( s). Afmeting, v. (-en). — armetAcleo, bw. Alles metselen wat er te metselen valt. Gedaan maken met metselen. Voltooien (een metselwerk). — siluiöncii, bw. Door 't roepen van mijn / als 't ware afnemen. Door mijnen kooper of aannemer worden. Af-mijner, m. (-s). Afmijning, v. (-en). — afiiiikklt;'ii, bw. Op 't gezicht af de juiste maat bepalen. — afmovtcii, ow. {hebben). Afgedaan of afgezet, cok voltooid moeten worden. — arsaBOamp;ren, ow. Afgedaan of afgezet, ook voltoold mogen worden. — af'aioSmen, ow. (z7/n). Vermolmen. Afmolming, v. — ai'iiioiiMtcreu, bw. Uit den dienst A fmonstering,

v. (-en). —afmoor«lcii, {zich) ww. Door te langdurige inspanning z:ch uitputten. — arniuiBten, bw. Alles munten wat er te munten valt. — atiutirou, bw. Door eenen m uur afscheiden. v. (-en).

— afustaion, bw. Voltooien (een naaiwerk). — arnaa*»tcn, bw. Benaderen. Toeëigenen. —afnemou, bw. Opnemen en verwijderen. Afscheppen. Overnemen en ontlasten. Van 't lijf, 't hoofd enz. nemen. Afkoopen en ontlasten. Wegnemen. Doen ondergaan, afleggen, enz. Verwijderen. Een gedeelte van een geheel wegnemen. Aftornen. Afsnijden. Afknippen. Afzetten. Afvegen en wegnemen. Afdienen. Losmaken en wegnemen. Afhef-fen (van speelkaarten). Op onbillijke wijze enz. noodzaken te betalen of af te staan. Met geweld beletten weder te spreken. Ontnemen. Afleiden. Opmaken. Ow. {zijn) In hoedanigheden verminderen. Verzwakken. Verflauwen. Korter worden. Afneem-doeh,m. (-en). Afneemster, v. ( s). Afnemer, m. (-s). Afneming, v. (-en). — afiiciiKcii, bw. Afkijken. Afloeren. Afneuzer, m. (-s). Afneuzing, v. (-en). — arnUpon, bw. Door nijpen afscheiden. Af nijping, v. (-en). — afnoiuincrcu, arsiusBinioren, bw. Door nommers van elkander enderscheiden. Van een nommer voorzien. Afnommering, af nummering, v. — a»lt;»o;roaa, bw. Afkijken. Afloeren.

— afoojjfslon, bw. Van 't veld afnemen cn binaeuLalca. Gedaan maken met oog-

31 — AFPL

sten. Den oogst ten einde brengen. — aiooi'losreu, bw. Uitputten door oorlogen. — afpaohtcn, bw. In pacht nemen. Door hoogeren huurprijs onttrekken. — atpadigr, bn.Van 't rechte pad afgeraakt. Afpadigheid, v. (..heden). — afpakken, bw. Pakken. Ontpakken. Uitpakken. Ontladen. Af pakker, m. (-s). Afpakking, v. (-en). Afpakster, v. (-s). — ai'jpalou, bw. Met palen afzetten. Afbakenen. Afpaling, v. (-en). — afpanden, bw. Door een gerechtelijken eisch deze of gene goederen van den schuldenaar voor ecne door den rechter te schatten waarde aan den schuld-eischer in betaling der schuld toewijzen. Af panding, v. (-en). — afpassen, bw. Met eenen passer of met passen afmeten. Naar de juiste maat afmeten. Geld afpassen : verschillende geldstukken zoo bij elkander voegen, dat de gezamenlijke waarde juist het vereischte bedrag uitmaakt. In berekende maat toemeten. In juiste maat toewijzen. At passing, v. (-en). — afpeilen, bw. Met het peillood meten. Geheel en al peilen. Opnemen (van waren) om de hoeveelheid er van te bepalen en daarnaar het bedrag van den accijns te berekenen. Afpeil, m. Afpeiling, v. (-en). — afpeln-zen, bw. Veel peinzen. Zich afpein-zen, ww. Door peinzen zich afmatten. — afpelen,bw.Ontharen. Afpeling,y. (-en), afpellen, bw. Van de pel, schil, enz. ontdoen. Geheel en al pellen. Alles pellen wat er te pellen is. Ow. {zijn) Zich van de pel ontdoen. Zich van de schil, den dop enz. laten ontdoen. Af peller, m. (-s). Afpelling, v. (-en). Afpelsel, o. (-s». Af pelster, v. (-s). — afpennen, bw. Geheel afschrijven. Eene kopie maken. Pen- of kegelvormig uitsmeden (van stukken ijzer). Ook, met den afpenhamer ruw afteekenen. Zich «(?«,ww.Zich afmatten doorveel te schrijven. Afpenhamer, m. (-s). Afpenner, m. (-s). Af penning, v. (-en). — afperken, bw. Afbakenen. Afsluiten. Afpalen. De perken of palen aanwijzen. Afperking, v. (-en). — afpersen, bw. Persen voor zooveel noo-dig is. Alles afdoen wat er te persen is. Noodzaken. Tegen wil en dank doen geven, lem. eenen lach afpersen, onwillekeurig doen lachen. Afperser, m. (-s). Afpersing, v. (-en). — afpenteren, bw. Door peuteren afscheiden. — afponzclen, bw. Door peuzelen ontdoen. — afpUnen, bw. Hevig kwellen. Zich af pij tien, ww. Zich tot afmattens toe kwellen. Afpyning, v. — afpUquot;iKen, bw. Door pijnigen verkrijgen. Afmartelen. Door pijnlijke kwellingen van lichaam of geest geheel uitputten. Zich afpijnigen, ww. Zich naar den geest sterk kwellen. Afpyniginq-, v. — afpikken, bw. Met den bek aangrijpen en wegnemen. Alles pikken wat er te pikken valt (van voorw., die met pik moeten bestreken worden). Met de pik afsnijden. — afpingelen, bw. Kleingeestig afdingen. — afpit-sen, bw. Afknibbelen, Afrossen. Langzaam wegnemen (met de vingers). — afplagrgren, bw. De begroeide bovenkorst wegnemen (van he^:degrond). — afplakken, bw. Alles plakken wat er te plakken is. — afplanten, bw. Door

AFRO — 2

v. (-s^.— sirry«leii,ow (zyw). Zich rijdende verwijderen. Vertrekken op het bepaalde uur en van degewone standplaats. Van eene hoogere naar eene lagere plaats rijden. Bw. Doorrijd» n iels doen loslaten, afvallen, enz. Rijdend afleggen. Her- en derwaarts rijdend doorkruisen. Doorrijden verslijten, onbruikbaar maken, enz. Door rijden afmatten. ZtcA a/ryden, ww. Zich afmatten door rijden. A fry, m. Het afrijden. Afry,v. Helling bij 'tafrijden. — stfrUK^n. bw. Losrijgen en van 't lijf doen. Afnemen. Afryger, m. (-s). A/rygtnsc, v. (-en). Af-rygster, v. (-s). — arrüiiien, bw. Voltooien (van dichtwerk). Afrytning, v. — afrOteu, bw. Door los te rijten scheiden. Afry'ting, v. — st fry zen, ow. (zyn). Afvallen. Nederrallen. Afryztng, v.

Afrikn, o. Werelddeel, door de Mid-dellandsche Zee van Europa, door den Atlantischen Oceaan van Amerika, door de Indische Zee, de golf van Aden, de Roode Zee en het Suez-kanaal van Azië gescheiden. Oppervlakte : 534,000 geogr. vierk. mijl (de eilanden : 10,500). Bevolking : 205,5co,ooo inw. In Midden-Afrika is de Congostaat gelegen. — Afrikaan, m. (..anen). Persoon, die in Afrika woont. — Afrika in, v. (..anen). Sierplant, tot de samengestelden behoorende : tagetes pa-tula.

afriHtcn, bw. Van de rist afstroopen. Afristing, v. — afrit, m. Het afrijden. — afritsen, bw Bepalen, door langs een

Sespannen koord met de spade schuin in en grond te steken. Zooveel ritsen als noodig is.espannen koord met de spade schuin in en grond te steken. Zooveel ritsen als noodig is. Afritsing, v.(-en).—afroeien, ow. {zijn). Zich door roeien verwijderen. Stroomafwaarts roeien. Bw. Door roeien verwijderen. Roeiende afleggen. Tot het einde toe voortroeien. Zich af roeien, ww. Zich afmatten doorroeien. —afroepen, b_w. Tot zich roepen en daardoor iem. nopen zich te vei wijderen van hetgene waarmede hij zich bezighoudt. Naar beneden roepen. Namen éen voor éen luide uitspreken. Afkondigen. Ajroeper, m. (s). Afroeping, v. {-en). Afrorpster, v. (-s).— afroeMten, ow. (zyn). Door roesten van 't geheel

fescheiden worden.escheiden worden. — afroffelen, bw. Iet den roffel afschaven. Ruw bewerken. Het afroffelen ten einde brengen. — afrollen, bw. Door rollen verderaf brengen. Van klos, enz. doen loslaten. Uiteenrollen. Zooveel rollen als noodig is. Naar beneden rollen. Behendig uit den zak ontstelen. Veel doordraaien. Ow. {zyn) Zich rollend voortbewegen. Zich ontrollen. Voortgaan. Zoolang rollen tot dat het afgelolt; pen is. Zich van eene hoogte naar beneden laten rollen. Van eene hoogte naar beneden rollen. Afvallen. Afvloeien. Stroomafwaarts rollen. In golvenden luchtstroom worden voortgedragen. Afro lb aar, bn. Afrolbord, o. (-en). Afrolling, v. (-enk afronden, bw. Geheel of gedeeltelijk rond maken. Eenen volzin afronden : zoo inrichten, dat al de deelen met elkander in behoorlijk verband staan. Afronding, v. ( en). Afrondingsfrees, v. (..zen). Afron-dtngsmachtne, v. (-s). Afrondingsvyl, v. (-en). — afrouMelen, bw. Op listige

5 — AFSC

wijze aan den dienst onttrekken. — afrooien, bw. Afpalen. Wegnemen wat buiten dö rooiing uitsteekt. Afrooiing, v.. ( en). — afrooken, bw. Door rooken wegnemen. Zooveel rooken als noodig is. Alles afdoen wat er te rooken valt. Afroo-ker, m. (-s). Af rooking, v. (-en). — afroo-inen, bw. Den room afscheppen. Afroo-ming, v. — afrooven, bw. Door roof ontnemen. Roovend in alle richtingen doorkruisen. /gt;/£•, v. — afroHHen, bw. Behoorlijk roskammen. Een duchtig pak slagen geven. Doorhalen. Erg havenen. Zwaar vermoeien (van paarden). Af rosser, ' m. (-s)• Afróssing, v. (-en). — afrotten, ow. {zyn). Door te rotten afgaan. In verrotting vergaan. Af rotting, v. — af roven, bw. Van 't roofje ontdoen. Af roving, v. — afrnien, ow. {hebben}. Het ruien eindigen. Bw. Door te ruien zijne vederen verliezen. — afruilen, bw. Door ruiling verkrijgen. — afrniarlien, ow. {hebben, zyn). Ruischend nederstroomen van eene hoogte. Naar beneden ruischen. Ruischend alvallen. — afrukken, bw. Met eenen ruk losmaken en wegnemen. Met geweld uit de hand of van het lijf rukken. Met geweld aftrekken. Zich ontrukken. Ow. {zi/n) Aftrekken. Met gezwinden marsch nederwaarts trekken. Met vijandige bedoeling aanrukken. Af rukker,va. {^.Afrukking, v. (-en). Afrukster, v. (-s). — afsa-tielen, bw. Met den sabel afweren. Afslaan. Afhouwen. Af sabeling, v. — af-Mcliaeheren, bw. Door schacheren ver-knjgen. — afneliatluwen, bw.' Een schaduwbeeld maken. Afschetsen. Zinnelijk afbeelden. Afschaduwing, v. (-en). — af-Hcliaffen, bw. Zich van iets ontdoen. Doen ophouden. Buiten gebruik, dienst,enz. stellen. Afschaffer, m. (-s, -en). Afschaf-fing-- ^v- (-©n). Afschaffingsgenootschap, o. {-pen). A/schaffingsmaatschappy, v. (-en). Afschaf ster, v. (-s, -en). — afschaften, ow. {hebben). Gedaan maken met schaften. T «f*lt;?l*aken, bw. Het schaken ten einde brengen. In 't schaakspel overwinnen. (Zeew.) Doorsteken. — afnelialen, bw. \ an de schaal ontdoen. A/schaling, v. — afseliallen, ow. {hebben). Naar beneden schallen. (Van klanken) Met luid geschal weerklinken, zoodat zij beneden gehoord worden. — afseliampen, ow. (zyn). Afghppen en ter zijde uitschieten. Langs de oppervlakte afglijden (ook van woorden en denkbeelden). Afschajnper, m, (-s). A/schamping, v. (-en). — afselian-*eii, bw. Door schansen omringen. Af-schansing, v. (-en). — afseliaveelen, afitrliavielen, ow. {zyn). Zich uit den weg maken, om zich uit eene ongelegenheid te redden (van vaartuigen enz.). Door wrijving allengs verslijten. Af-schaveeling, af schavieling, v. —- af-Mdiaven, bw. Door schaven afzonderen, dunner maken, de oneffenheden wegner men. Zooveel schaven als noodig is. Alles afdoen wat er te schaven valt. Door sterke wrijving wegnemen. Ow. {zijn) Door te schaven afgaan. Door sterke wrijging weggenomen worden. Als 't ware zich zelf afschaven. Afschaaf sel, o. (-s). Af scha-

AFSC _ ■

ving, v. (-en). — sgt;rMlt;*licilt;llt;gt;n, bw. Door schciden afzonderen. Afzolien. Eene ruimte \an eem* aangrenzende ruimte afzonderen. Verwijderen. Vaa iets afzonderen. (Scheik.) Uit een mengsel of eene verbinding afzonderen. Van het algemeen voe-•dingsvocht onttrekken. Zfkt-re betrekking of gemeenschap doen verlaten. Beschouwen, dat iets met iets anders niet in verband staat. Zich afscheiden, ww Gescheiden geraken. (Scheik.) Zich uit een • verbinding of een mengsel afzonderen. Zich van het algemeen voedinp;svocht afzonderen. Zich verwijderen. Zich aan eene gemeenschap onttrekken. Uittreden. Ow. {zyn) Scheiden. Verscheiden. Van iets afscheiden, er .zich niet langer mee bezigfouden. Verlaten. Afscheid, o. Ontslag. Vertrek. Bedanking. Afdanking. Af scheidbaar, bn. Af scheidbaarheid, v. Afscheide lijk, bn. Afschei-delykheid, v. Afscheider, m. {-^.Afscheiding , v. (-en). Af scheidingslijn, v. (-en). Afscheidingsmuur, m. (.. uren). Afschei-dingssloot, v. (-en). Afscheidin^svat, o. (-en). Afscheidnemen, o. Afscheidne-Tning, v. Afscheidsbezoek, o. (-en). Afscheidsbrief, m. (.. ven). Ajscheidsel, o. o. (-s, -en). Afscheidsgroet, m. (-en). Afscheidskus, m. (-sen). Afscheidsrede, v. (nen). A fscheids ter, v. (-s). — sirfieliel-feren. Zie afschilferen. Af schelfering, v. (en).—afsclicllen.bw. Afbellen. Zie ook afschillen. — afsclioinereii,ow. {hebben), Met een flauw schijnsel van iets afstralen, of naar beneden stralen. Afscherne-ring, v. (-en). — stfMoliciikon, bw. bw. (Schonk af, heeft afgeschonken.) Afgieten. (Scheukte af, heeft afgeschenkt. Van 't overtollige gedeelte van den schenk ontdoen (indepijpenmakerij). Af schenker, m. (-s). Af schenking, v. (-en). — siImcIic-)»én, bw. Met een schip verzenden. lem. afschepen, wegzenden zonder zijn verlangen te voldoen. Zich laten afschepen met iets : zich daarmede laten wegzenden. Afscheep, m. Afscheepster, v. (-s). Afschep er, m. (-s). Afscheping. v. (-en). — stfftelieppon, bw. Door scheppen wegnemen, Afscnepping, v. (-en). — afscheren, bw. Door scheren wegnemen. Afbijten en opvreten. Door scheren geheel van wol enz. ontdoen. Geheel en al scheren. Af scheerder, m. (-s). Afscheer-ster, v, (-s). Afschering, v. (-en}. — af-sclicruien, bw. Met stok, sabel, enz. afweren. Afkeeren. Zich afschermen, ww. Zich afmatten door te schermen. Afscher-Tning, v. — afschcrven, ow. (hebben, zijn.) Gedeelten der oppervlakte loslaten. Afsch erving, v. (-en). — afsclicf Nen, bw. In eene schets nabootsen. Vluchtig beschrijven. Afmalen. Voltooien (eene schets). Zich afschetsen ww. De schrik schetste zich op zijn aangezicht af. Afsch etser, m. (-s). Afschetsing, v. (-en). — af-sclienren, bw. Met eene scheur losrukken. Met geweld afrukken. Zich afscheu-ren van iets : zich met geweld er van afrukken. Ow. {zijn) Losgaan door te scheuren, door verbreking van den samen-hanjj. Afscheuring, v. (-en). — afftc*liic-ten. bw. Door middel van een schiettuig

^ — AFSC

voortd-ijven. Uit het schiettuig uitdrijven. Doen afgaan. Af doen tuimelen door een goed gemikt schot. Door te schieten afscheiden. Met snelle vaart afwaarts doen stroomen. Van zich doen uitgaan (van licht- en bliksemstralen). Richten : op iem. toornige blikken afschieten. Pijlen op iem. afschieten, hem lasteren. Ow. {zyn) Zich plotseling en met snelheid verwijderen. Losgaan en plotseling afglijden. Plotseling en snel naar beneden loopen, springen, enz. Met snelle vaart naar beneden stroomen. Afstralen. Op iem. of iets afschieten : plotseling en snel er op afkomen. Af schifting, v. — afHClitjiieu, ow. {hebben). Van een lichtend voonverp uitgaan. T icht van zich geven. Helder afsteken. Naar beneden schijnen. Afschijn, m. Afschijnsel, o. (-s, -en). — aisoliUvcu, bw. In schijven deelen (van gesmolten metaal). Afschij-ver, m. (-s). Afschyi'ing, v. — afftdiik-ken, ow. {zijn). Opschuivende zich verplaatsen en verwijderen. Bw. Naar elders zenden. — afiscliildoren, bw. Met kleuren afbeelden. Zichtbaar voorstellen. Levendig beschrijven. Zich iem. of iets (in zekere hoedanigheid) afschilderen : zich in den geest zulk een beeld er van vormen. Voltooien (een schilderstuk). Afschilde' rin%_i v. (-en). — :ifscliilforen, ow. (zyn). Zich in schilfers oplossen en loslaten. In schilfers overgaan en die laten afvallen. Bw. In schilfers afscheiden. Van de buitenste deelen ontdoen. Afschilfering, v. (-en). — afacliillou, bw. Door schillen wegnemen. Van de schil ontdoen. Geheel schillen. Alles schillen wat er te schillen valt. Ow. {zyn) De schil loskiten. Zich laten schillen. Af schiller, m. (-s). Afschilling, v. (-en). Afschilsel, o. (-s). Afschilster, v. (-s).— afgcliimpcn, bw. Metschimpende woorden bejegenen. — afMOliittercn, ow. {hebben). Schittering van zich geven. Schitterend afsteken (van kleuren, enz). Naar beneden schitterend afstralen. Af schittering, v. — afsohobbcn, ow. {zijn). Dikke schi fers loslaten (van turf). — af-solioffcleii. Bw. Met de schoffel losmaken. Ow. {zijn). Langzaam afdalen. Af-schoffeling, v. — afscliokkcii, ow. {zijn). Door te schokken afraken. Bw. Met eenen schok afwerpen. Door schokken afmatten.— afMcliommclcii, ow. {zyn). Schommelend naar beneden gaan. — af-sohooien, bw. Schooiend afloopen. — afscliooncn, ow. {zyn). Opklaren. Af-schooning, v. — affeplioppen, bw. Met eenen schop verwijderen, naar beneden doen tuimelen. Wegjagen. —afsoliot, o. Helling (van stroomend water). Helling der schepplanken van een scheprad. — af-schonwcn, bw. Alles schouwen voor zooveel noodig is. Gedaan maken met schouwen. De schouw ten einde brengen. Afgewerkt verklaren. Afschouw, m. Af-schouwer, m. (-s). Atschouwing, v. — afsclirabbeu, bw. Doorschrabben wegnemen, ontdoen. Geheel schrabben. Alles schrabben wat er te schrabben valt. Af-schrobber, m. (-s). Afsch ra b5 ing, v, (-en). Afschrabsel, o. Afschrabster, v. (-s). — afsclirapeii, bw. Door schrapen wegne-

AFSC — 3

men. Geheel schrapen. Alles schrapen wat er te schrapen valt. Afschraapschaar, v. (..aren). Afschraapsel, o. A/sch raap ster, v. (-s). Af schraper, m. (-s). AJ schrap ing, v. (-en). — afMClirsippcu, bw. Door schrappen afscheiden en wegnemen. Met cene schrap aanwijzen, doorschrappen. Door het zetten van schrapjes afschetsen. Af schrapper, ra. (-s). Afschrapping, v. (-en). Aj schrapsel, o. Afsc krapst er, v. (-s). — samp;fHclirecuwcii, bw. lem., die beneden is iets toeschreeuwen. Door schreeuwen bekendmaken. Zoo hard schreeuwen, dat bet geluid op zekeren afstand reikt. Hard schreeuwen. Heel wat afdoen als men eens aan 't schreeuwen is. Zich a f schreeuwen, ww. Zich afmatten doorschreeuwen. afMClirelen, bw. Door schreien afwenden, afbidden, enz. Zich af schreien, ww. Zich afmatten door schreien. — nfHOlir|j-veu, bw. Van de rekening afdoen. Schriftelijk afzeggen, of afbestellen. Mededeelen. Eene zekere mate van werk, dat in schrijven bestaat, volbrengen. Voltooien (een schrijfwerk). Door schrijven verslijten.O verschrijven. Afbakenen. Zich afschrijven^ ww. Door schrijven zich afmatten. Afschrift, o. (-en). Afschrijtenboek, o. en m. (-en). Af sch ryfgeld, o. (-er). Af schrijfloon, o. en ra. (-^en)' Afschrijfpunt, v. (-en) Aj schrijf ster, y. (-s). AJ schrijver, ra. (-s, •en). Afschrijving, v. (-en). Afschrij-vingsbnnk, v. (-en). — rikken,

ow. (zyw). Door schrik bevangen worden en achteruitspringen. Een hevigen afkeer hebben van iera. of iets. Bw. Door verschrikking afweren. Doen afzien. Hij laat zich door niets afschrikken : bij laat nooit den raoed vallen. Afschrik, ra. Afschrtk-king, v. Afschrikwekkend, bn. — af-hcIirobben, bw. Door schrobben, wegnemen, schoonmaken, verslijten, enz. Zooveel schrobben als noodig is. Alles afdoen wat er te schrobben valt. Af schrobbing, v. (-en). — afnelirocien, bw. Door schroeien wegnemen, ontdoen. Ow. {zijn) Door sterke hitte verteerd worden en zich van 't voorwerp afscheiden. Af schroeiing, v.

— sifftcliroeTen, bw. Door het terugdraaien der schroef verder afbrengen. Afnemen. Scheiden, door de schroeven los te draaien. Afschroeving, v. (-en). — af-seliuliben, bw. Van schubben ontdoen. Afschubbing, v. — af'slt;*liiilt;llt;len, bw. Door schudden doen afvallen. Van zich afwerpen. Van zich afzetten. Zich afschudden, ww. Door eene schuddende beweging van 't lichaam de stoffen afwerpen, die zich op of aan het lijf of de kleederen bevinden. Af schudder, ra. ( s). Afschudding, v. Aj-schudster, v. (-s). — afnolmieren, ow. Door schuieren wegnemen, schoonmaken. Duchtig doorhalen. Afschuiering, v. — af-ftelminK»!!, ow. {zijn, hebben). Schuimend nederstroomen. Bw. Met eene schuimspaan, enz. wegnemen. Van onzuivere stoffen zuiveren. Den grond afschuimen : de bovenste, dunne laag met de schuimschop afnemen. Als zeeschuimer in alle richtingen doorkruisen (de zee, enz.). Afschuimer, m. (-s). Afschuiming, v. Afschuimster, v. (-s).

— afsclmineu, bw. Schuins af- of bij-

— AFSL

werken. Afschuining,, v. (-en). — af-ficliuiven, bw. Door schuiven verwijderen. Achterwaarts schuiven. Iets van zich afschuiven, afwerpen. Afdokken. Ow. [zijn) Zich schuivend verwijderen. Afzakken (van grond). Afschuiving, v. (-en). — iif-scliurcn, bw. Door schuring wegnemen, wegspoelen, reinigen, effen maken. Geheel schuren. Alles afdoen wat er te schuren valt. Ow. {zijn) Door schuring weggenomen, losgespoeld worden, afnemen. Af schuring, v. (-en). Afschuurder, m. ( s). Af sch uur-sel, o. Afschuurster, v. (-s). — afMoUuf. ten, bw. Door een schut of beschot afscheiden, afsluiten. Verhinderen te treffen. Afschutsel, o. ( s, -en). Afschutting, v. (•en). — afNrliiMV, m. Hevige afkeer. Afschuwbaar, bn. Afschuwelijk, bn. bijw. Afschuwelijkheid, v. (..heden). Afschuwwekkend, bn. — afMeinen, bw. Door seinen afzeggen, afbestellen. Af-seining, v. (-en). — afHeizen, bijw. (Scheepst.). Losmaken door het wegnemen van de seizing of reep. Af seizing, v. — sif*|jpelen, ow. {hebben, zijn). Zachtjes afdruipen. Af sijpeling, v. — afWjorren, bw. Losmaken en wegnemen door het lostrekken der touwen. — arwjouwen. bw. Naar beneden sjouwen. Heel wat afsjouwen : heel wat zwaren arbeid verrichten; ook, zeer or gebonden leven. Zich afsjouwen, ^kvj. — s«fs3:ian, bw. Door slaan verwijderen, afzonderen, afhouwen. Van de hand wijzen. Stellig weigeren. Met geweld airukken. Wegspoelen. Afweren. Terugslaan. Buiten gevecht stellen. Buitmaken. Afhandig maken. Een pak slagen geven. Naar beneden doen tuimelen. Haastig afdoen. Losmaken en wegnemen. Door slaan ontdoen (van vuil, enz.). Lager stellen (van den pi ijs van koopwaren). Den koopprijs verminderen. Op eene lagere waarde schatten. Bij afslag verkocpen of verpachten. Loozen : zijn water afslaan. Eene partij afslaan : weigeren iem. tot echtgenoot aan te nemen. Ow. {hebben) Zich verdedigen : van zich afslaan, {zijn) In eene andere richting voortgaan. Met geweld afgescheiden, afgerukt worden. Plotseling afvallen. Goedko( per worden. In prijs verminderen. In waarde dalen. Afslag, ra. Het afslaan, enz. (-en) Een exemplaar van geslagen munt. Afslager, ra. (-s). — af-Nlaelilen, bw. lem. een dier afslachten, het hem doen verliezen door het te slachten.

— afslaven {zich), ww. Zich door zwaren arbeid afmatten. — afMleclilen, bw. Gladhameren. Gelijk en effen maken (van de spanten van een schip in aanbouw). Minder onstuimig maken (van de zre). Ow. {zijn) Bedaren (van de zee). Afslechthamer, ra. (-s). Af slechting, v. — af-wleepen, bw. Aftrekken. Over den grond voorttrekken. Naar bereden sleepen. Naar beneden dragen. Tot 't laatste toe afdragen (van kleederen). Af sleeping, v. ( en). — afftlenteren, ow. (sj,'?/). Zich slenterend verwijderen. Slenterend naar bened n gaan.

— sifHlepen, ow. {hfbben) Afhangen.

— sifVtleiiren, bw. Verwijderen do' r ruw voort te sleepen. Naar beneden sleuren. Afrukken. — af slibberen, ow. {zijn).

AFSM — 3

Afglippen. — afslieren, ow. {zyn). Zich slierend van iets verwijderen. Slierend naar beneden komen. — aftljUpen, bw. Door slijpen wegnemen.Doorslijpen ontdoen(van). Zoo dikwijls of zoolang slijpen, dat iets onbruikbaar wordt. Geheel slijpen. Alles afdoen wat er te slijpen valt. Af slijper, m. (-s). Af sly ping, v. (-en). Afsbjpsel, o. Afslijp ster, v. (-s). — afslöten, bw. Door slijting doen afgaan. Gedeeltelijk versliiten. Geheel verslijten. Door slijting onbruikbaar maken. Door zware inspanning in krachten doen afnemen. Verslijten. Doen slii'ten (van aandoeningen, enz.). Zich afslyien, ww. Allengs verslijten. Ow. (zi/n) Door slijting afgaan. Door schuring losgaan en weggespoeld worden. Door 't gebruik, als 't ware, verdwijnen. Gedeeltelijk verslijten. Geheel verslijten. Verminderen in sterkte, enz. Onbruikbaar worden. Afslijting, v. — af-sliuseren, bw. Met een krachtigen zwaai van den arm wegdrijven. Met een slingerenden zwaai afwerpen, afscheiden, van de hoogte werpen. Door middel van den slinger enz. doen afvallen, verwijderen. Ow. (zyn) In draaiende beweging afstorten. Zich in slingerenden loop verwijderen (van beken, enz.).^— afülippen, ow. {zijn). Slippend van iets afraken, afvallen. Afslip-ping, v. — af»lolgt;lgt;ereii, bw. Wegnemen door op te slobberen of in te slorpen. Afslobbering, v. — aftloflcn, bw. Afslijten door te sloffen. Verslijten van (schoenen, enz.) door er mede te sloffen. Ow. {zijn) Slapper voortgaan. Verflauwen. Af-sloffing, v. — afttloiizcn, bw. Achteloos verslijten. Door zorgeloosheid bederven, verloren laten gaan. Afslonsster, v. (-s). Afslonzer, m. (-s). Afs Ion zing, v. — af-•loopen, bw. Geheel sloopen. — af-■looten, bw. Door 't graven van slooten afscheiden. Afslooting, v. (-enj. afsloo-ven, bw. Het bekleedsel van iets afschuiven. Ow. {zijn) De kous slooft af. — afslorpcn, af»lnrpcii, bw. Wegnemen door te slorpen A f slorp ing, afslur-fing, v. — aTsloveii, bw. Door overmaat van arbeid of zorg afmatten. Met moeite voltooien. Zich afsloven,vrw,Afsloving, v. afftluipon, ow. {zijn) Zich sluipend verwijderen. Sluipend naar beneden gaan. — alBluiten, bw. Door sluiting ontoegankelijk maken. Door middel van rasterwerk, eenen dijk enz. sluiten. Door sluiting aan de waarneming van anderen onttrekken. Afscheiden en ontoegankelijk maken. Van iets verwijderd houden. Afsnijden (den stoom). Voorkomen (van voorvallen, enz.|. Geheel sluiten. Voorgoed besluiten. Volkomen sluiten en afrekenen (eene rekening). Zich afsluiten, ww. Zich in zijne kamer afzonderen en aan anderen den toegang ontzeggen. Zich afgezonderd houden. Eenzelvig leven. Afsluitdijk, m. (-en). Afsluiter, m. (-s). Afsluiting, v. (-en). Af-sluitingsdeelen, o. mv. Afsluitingshek, o. (-ken). Afsluitingsmuur, m. (..uren). Afsluitingsstelsel, o. (-s). Afsluitings-toestrl, m. en o. *(-len). —al'glurpen. Zie Afs'orpen. — afftinaalc m. Onaangename of vreemde smaak. Tegenzin.Walg. Afsmakig, bn. — afsmakVcn, Met

— AFSO

geweld naar beneden werpen. — af-smailen, bw. Versmallen. Afsmailingy. v. — afftmedeii, bw. Door smeden afzonderen. Geheel smeden. Afdoen wat er te smeden valt. Door smeden onbruikbaar maken. Zich afsmeden, ww. Zich door zwaar smidswerk afmatten. Afsme-ding, v. — afsmeeken, bw. Door dringend bidden trachten te verwerven. Afsmeeking, v. — afNiuelten, ow. {zijn). Door te smelten afgaan, naar beneden druipen. Bw. Laten afsmelten. Alles smelten wat er te smelten valt. Afsmelting, v.

— afsmeren, bw. Striikend geheel of gedeeltelijk wegnemen. Het smeersel afvegen. Alles smeren wat er te smeren is. Een duchtig pak slagen gevenfsmering,v.

— af snief ten, ow. {hebben). Vuil of vet loslaten en op het aanrakende voorwerp-overbrengen. — afMni||ten, bw. Ruw afgooien. Met geweld verwerpen, naar beneden werpen. In haast afbreken. Afhouwen. — afsmokkelen, bw. Stilletjes ontfutselen. — afsnauwen, bw. Snauwend van zich afstooten. Afsnauw, m. — afsnellen, ow. {zyn, hebben). Zich met snelheid verwijderen. Recht op iem. of iets toesnellen. Met snelle vaart naar beneden spoeden. Bw. IJlende afleggen (eenen afstand enz.). — afsnU«len, bw. Door snijden afscheiden. Doorsnijden. Afkorten. Gelijksnijden. Afzonderen door eene afscheiding of afpaling te maken. Door het aanbrengen van eene versperring afsluiten (van eene waterleiding, enz.). Den loop stuiten (van water). Den toegang verhinderen. Den weg afsluiten. Afbreken. Door afgraving wegruimen. Losmaken door he» doorsnijden van den strop (van opgehangia pers.). Zijn levensdraad werd afgesneden : nij is gestorven. Iem. het woord afsni» icn, hem beletten verder te spreken. Ow. zijn) Rechtuit naar beneden loopen. AJsnede, afsnee, v. (..sneden). Af snijder, m. (-s). Afsnijding, v. (-en). Afsnijdsel, o. (-s). Af snijdster, v. (-s). AJsnifhout, o. (-en) Afsynjschaar, (..aren). — afsnip-pcren, bw. Bij snippers afscheiden en wegnemen. Met overleg uitsparen : hij kan geen oogenblik van zijnen tijd afsnipperen. Af snipper ing, v. — afsnoeien, bw. Met het snoeimes afsnijden. Met een snijdend voorwerp wegnemen. Met de tanden afbijten. Geheel snoeien. Alles afdoen wat er te snoeien valt. Van de randen ontdoen (van muntstukken). Uitsparen. Wegnemen : uwe vei handeling is te lang, gij kunt er vrij wat afsnoeien. Afsnoeier, m. (-s). Afsnoei-ing, v. (-en). Af snoeisel, o. (-s). Afsnoei-ster, v. (-s). — afsnoepen, bw. Stilletjes wegnemen en opeten. Behendig ontstelen.

— afsnorren, ow. {zijn). Met een snorrend geluid wegvliegen (van pijlen, enz.) — afsnuiten, bw. (Snoot af, heeft afge-snoten). Met eenen snuiter afknijpen. (Snuitte af, heeft afgesnuit). Den uitersten scherpen hoek afsnijden (van een stuk hout, dat schuins in een ander moet ingelaten worden). Afsnuiting, y. Afsnuitsel, o. ( s).

— afüollen, bw. Wippende en stoeiende vermoeien. Een vaartuig zoodanig heen en weer slingeren, dat het beschadigd cn voor

AFSP — 3

de vaart ongeschikt wordt. Zich nfsollen, ww. Zich aimat en door met anderen te stoeien. — sifMopiM'ii, bw. Door te soppen wegnemen. Af sopping, v. — sif'Mpatleii, bw. Met de spade gelijk en effen maken, ook door voren scheiden. Af spading, v. — ■afftpaiieu, bw. Met eene spaan afnemen. A/spaning, v. — stfbw. Losmaken (van trekdieren). Doen stilstaan (van eene draaibai k, enz.). In staat van rust brengen : eenen boog afspannen. Ontspannen (van snaren). Door het uitspannen der hand afmeten. Af spanner, m. (-s). Afspanning, v. Het afspannen, (-en) Pleisterplaats voor rijtuigen. — a Th patten, ow, (zyn). Zich in spatten afzonderen en ter zijde wegvliegen. Afspringen (van spran-Jcels van gloeiend ijzer, enz.). Zich in allerlei richtingen met snelheid verwijderen (van krijgslieden). Afspa/ling, v. (-en). — afspelden, bw. Losmaken door de spelden uit te trekken. — afapelen, bw. Afwinnen. Ten einde toe spelen. Gedaan maken met spelen. Door veelvuldig bespelen onbruikbaar maken. Zijne rol afspelen : zijne taak volbrengen. ZieA afspelen, ww. zich •vermoeien door te spelen. — a Tm peten, bw. Van het spit afnemen. — afttpeuren, ow. {hebben). Sterk afsteken. Goed uitkomen. — afHpieden, bw. Heimelijk afzien. Loerend afkijken. Oplettend uitzien naar (van tolt; k« n.siige tijdstippen, enz.). Oplettend afwachten. De natuur afspieden, wanneer zij ontwaakt : haar herleven af-wacnten en bespieden. Af spieder, m. (-s). Af spieding, v. (-en). Afspiedster, v. (-s).

— afspiegelen, bw. Door spiegeling tciugkaatsen. Het beeld van iets weergeven : haar voorkomen spiegelt de reinheid van haar gemoed a.f. Zich ajspiegelen, ww. Het maanlicht spiegelt zich af in 't effen meer. Afspiegeling, v. (-en). — af-■plnnen, bw. Geheel spinntn. Gedaan maken met spinnen. Alles afdoen vat men te spinnen heeft. Door spinnen voltooien. Afmaken. Geheel ten einde brengen. Zijn levemdiaad is afgesponnen.— alsplttcn, bw. Dc or spitten wegnemen. Lena zekere mate van w« rk, dat in spitten bestaat, volbrengen. Gedaan maken met spitten. Afsteken. — afMpSiMen, ow. {zyn) Door splijten zich afzond» ren. Door het bekomen van spleten allengs stukken loslaten en daardoor van de buitenste deelen ontdaan worden. Bw. Door splijten afzonderen. Zoodanig splijten, dat er stukken van afspringen (van een geheel voorwerp). Afsp lij ting, v. (-en). — afsplinleren, ow. {zyn). In splinters loslaten en afvallen. Splinters loslaten. Bw. In splinters afscheiden. Splinters-gewijze afsteken. Af spluttering, v. (-en).

— afftpoelon, bw. Wegspoelen. Luchtig afwasschen. Door spoelen schoonmaken. Geheel spoelen. Alles spoelen wat er te spoelen is. Afwisschen. Uitwisschen. Zich afspoelen, ww. Zich in het water reinigen. Ow. [zijn) Wegvloeien. Wegdrijven. Af-stroomen. Wegspoelen. In 't water afschuren, Afspoeling, v. (-en). — afApoiiNen, bw. Met eer e natte spons wegnemen, afwisschen. Af sponsing, v. — af sporen, bw. Eenen afstand ten einde toe met den

_ AFST

spoorwagen afleggen. — afsponvren, bw. Met een scherp werktuig afsplijten. Af spon Tt'ing, v. — afspreken, bw. Bij mondelinge overeenkomst vaststellen. Elkander afspreken : te zamen eene afspraak maken. Zich afspreken, ww. Zich afmatten door spreken. v. (..aken). Mon

delinge overeenkomst. — afspringen, ow. [zyn). Zich met eenen sprong verwijderen. Toespringen. Opspringen en zich verwijderen. Plotseling van iets wegvliegen. Afschampen. Terugspringen. Afgaan (van vuurwapens). Met eenen sprong naar beneden komen. Afstijgen. Afgesteld worden. Ophouden te bestaan. Afwijken (van een onderwerp waarover men spreekt). Bw. Door aanraking bij 't springen afbreken of afscheuren. Afspringing, v. — afsprnl-ten, ow. {zyn\. Afstammen. Afspruitsel, o. (-s). — afspniten, bw. Door spuiten wegnemen, of schoonmaken. — afstaan, ow. {hebben). La»en varen. Afstand doen. Van 't vuur verwijderd staan. Bw. Laten varen. Het leven afstaan : het leven laten. Tijdelijk ten gebruike geven. Zich 't vrije gebruik (van iets) ontzeggen. Het woord, eene spreekbeurt enz. afstaan, 't Bezit enz. (van iets) laten varen. — af-staarten, bw Paarden afstaarten, van elkander scheiden door den kop van het eene paard los te maken van den staart van 't voorgaande. — afstammen, ovj.{zyn). Zijnen oorsprong ontleenen. Afgeleid worden (van woorden). Afstammeling, m. en v. (-en) Afstammelinge, v. (-n). Afstamming, v. — afstanipen, bw. Door stampen scheiden. Geheel stampen. Door stampen onbruikbaar maken. Zich afstamden, ww. Zich afmatten door te stampen. — afsfand, m. De daad van afstaan. Het afstaan, (-en) De tusschenruimte tusschen de plaatsen, waar twee personen of voorwerpen zich bevinden. THissch en ruimte tusschen twee tijdstippen. Verschil tusschen twee handelingen of toestanden. Onderscheid in den maatschappelijken staat. Zich op eenen afstand houden (van iem.) : zich niet gemeenzaam met hem inlaten. Afstandsmeting, v. (-en). Afstandswyzer, m. (-s). — afstapelen, bw. (Van den stapel) verwijderen en elders plaatsen. — afstappen, ow. (zyn). Zich met vaste schreden verwijderen. N^ar beneden stappen. Van een rijdier of voertuig afstijgen. Stappend aankomen. Bij iem. afstappen : zijnen intrek bij hem nemen, of er eenigen tijd vertoeven. Van iets afstappen, het laten varen. Bw. Eenen afstand stappende ten einde toe doorloopen. Stappende door-loopen en meten. Afmatten door lang te laten stappen. Wat laten stappen -van naarden). — afstaren, ow. {hebben). Naar beneden staren. Bw. Starend afkijken (eenen afstand). — afsteken, bw. Van den wal verwijderen (een licht vaartuig). Aftappen (bier enz.). Doen losbranden (van vuurwapenen). Doen schieten (van vuurwerk). Uitspreken (van toosten, enz ). Met een puntig voorwerp wegnemen, verkorten, versmallen, enz. Door steken afzonderen. Met eene spaan enz. opnemen cn verwijderen. Met eene hooivork naar beneden

AFST — 3}

brengen. Ontnemen, afnemen. (Een touwwerk) afnemer, doorliet losmaken van den steek. Met eenen stoot uit den zadel lichten en ter aarde werpen. Dooden, door het doorsteken van den bals, enz. Kene lijn, een werk, een gebouw afsteken. Ow. {zijn) Vertrekken (van een schip). Van boord gaan. [hébben) Met degen, dolk enz. rondom zich steken. Sterk in 't oog vallen, goed uitkomen. Bij iem. afsteken, op eene m 't oog vallende wijze van hem verschillen. A fsteekbeitel, m. (-s). Afsteeksel, o. (-s). Afsteker, m. (-s). Afsteking, v. (-en). — sKffttlt;gt;len, bw. Een gedeelte wegstelen, ontvreemden. — sifMfoIlcn, bw. Afzetten. Afstel, o. Afstelling, v. (-en). — sifstciii-men, bw. Door meerderheid van stemmen ▼erwejpen. De stemming ten einde brengen. AJstemmer, ra. (-s). Afstemming, v. (-en). A/stemster, v. (-s). — stfHlt'iu-pelcn, bw. Stempelen. Alles stempelen wat er te stempelen valt. Door het opdrukken van eenen stempel voor 't vervolg onbruikbaar maken (postzegels). (Geldwaardige papieren) door het opdrukken van eenen stempel te kenren geven, dat zij hunne waaide verloren hebben, of dat eene handeling, tot de verplichtingen van den uitgever of houder van 't papier behoorende, is volbracht en afgeloopen. Afstempeling, v. — afslerven, ow. {zyn). Sterven. Ophouden te bestaan.Der wereld afsterven: ophouden naar de wereld te leven. Der zonde afsterven : ophouden in zonde te leven. Onze vriendschap sterft af, slijt uit. Afsterving, v. — af stevenen, ow. \zyn). Van een bepaald punt afvaren. Op een bepaald punt afgaan (van schepen). Op iem. afstevenen : rechtaan op iem. alkomen.

— ow. {zyn). Van eene hoogte Daarbeneden komen.In eene diepte afdalen. Van een rijdier of voertuig stijgen. A/sty-ging, v. (-en). — arMfililion, bw. Met spade, enz. afsteken. Voltooien (een stikwerk). Alles stikken wat er te stikken valt. Af stikker, ra. (-s). A fsttkking, v. — af-stlppcn, bw. Met pen, enz. op papier teekenen. door het zetten van stippen, die 't beloop eener lijn of den omtrek ecner figuur aangeven. Af stipping, v. — aifNlof-fen, bw. Het stcf afvegen, af staffing, v. (-en). — afstokm, bw. Verstoken. Iem. door stoken verwijderen. Ten einde toe stoken. Gedaan maken met stoken. Dcor te stoken onbruikbaar maken. Afsteking, v.

— afMtonmicH'n, ow. {zirn). Stommelend naar beneden komen. Bw. Met ge-druisch naar beneden werpen. — afftf om-pen, bw. Met stompen verwijderen. Stomper maken. De punt, dc scherpe kanten, enz. wegnemen. Stomp afhouwen. Van schranderheid berooven (van geest, gevoel enz.). Afstomping, v.

— afat00/11 on, ow. [zijn) Stooraend zich verwijderen. Naar beneden stoomen. Van etn hocger gelopen punt naar een lager stoomen. Bw. Met stcomboot enz. afleggen. Zlt; keren afstand ten eir de toe doorstot men. Veel stcomen.— af'Kfoo-ten, bw. Met eenen stoot verwijderen. Van zich afduwen. Iets met eenen stoot afscheiden van datgene waarmede het

— AFS'i

verbonden is. Door stooten kwijtraken. Eenen toon afstooten : van den voor-gaanden ofden volgenden afzonderen. Mt t het stootraes enz. reinigen. Naur benedc.i stooten. Iem. afstooten, b«m afschepen. Iem. het hart afstooten, hem uooden door het doorstooten van 't hart. Afstcotbauk, v. (-en). Af slootboom, ra. (-en). Afstco-ter, ra. (-s). Afstootijzer, o. (-s). Afstooting, v. {-fin).— afntoppcu, bw. Geheel stoppen. Alles afdoen wat er te «toppen valt. Van binnen afsluiten, (rai. eene riool, enz.). — nrstomieii. bw Door waaien afbreken. Ontdoen (vanl Door bestorming in ontredderden toestand bren gen (van muren, enz ). Ow (ayi) Z'cb in snelle vaart verwijderen. In volle vaart naar beneden spoeden. Op iem. afstormen : met hevigheid recht op iem. toesnellen. — nfalorlcn, bw. Naar heneden werpen. Doen nederstiooraen. Doen nederkomen. Zich Afstorten, ww. Ow. {zijn) Met kracht nedervallen, neder-i stroomen, nederkomen. Afstorting, v.

— afsloven, bw. Geheel stoven. Alles afdoen wat er te stoven valt.— afftf raf-fen, bw. Behoorlijk straffen. Afzetten. Duchtig doorhalen. Af straffing, y. (-en).

— afstralen, ow. {hebben, zijn), btra-[ lend van iets uilgaan. Stralen van zich 1 geven. Helder licht rondom zich verspreiden. Warmte van zich geven. Naar beneden stralen. In stralen afstroonien (van water). Zich afspiegelen. Afstraalsel, o. (-s). Afstraling, v. (-en). — Affttra-len, Lw. Geheel en voldoende bestraten. Afstraling, v. (-en). — afitfrUden, bw. Eenen strijd tot het einde toe strijden. Loochenen. Zich afstrijden, ww. Zich door te strijden afmatten. — afKirti-ken, bw. Nederstrijken. Nederleggen. Opstrijken (geld). Gelijkmaken. Ow. {zijn) In snelle vaart naar beneden komen. Zich wegpakken. Afstrijking, v.

— afflfronipeleii, ow. {zijn, hebben) Strompelend naar beneden komen. — affttroonien, o\\.{zijn_% hebben).*s\.x00-mend afdrijven. Zich stroomend verwijderen, Naar beneden stroomen. Nederwaarts komen. Naar beneden stralen (van licht). Los afhangen (van haar). Van iemands lippen vloeien. Bw. Door de werking dts strooms van den oever afscheiden en wegvoeren. Afstroominf. v. (-en). — afNtroopen, bw. De hma afhalen. Afscheuren. Aftrekken. Uitschudden. Stroopend afloopen. Afstroo-per, ra. (-s) Afstrooping, v. (-en) Af-stroopschaaf, v. (..aven). — afHtsidee-ren, ow. {hebben, zijn). Ten einde toe studeeren. Bw. Ten einde toe bestu-deeien. Zich af studeeren, ww. Zich door de studie afmatten. — aft*!uiten, ow. {zijn). Terugstuiten. Teiuggedreven worden (van water, wind erz.). Niet doordringen ma;ir teruggekaatst worden (van licht, g« luid enz ). Op iem. afstuiten, op hem nedei komen (van zorgen enz.) nadat anderen ze van zich afgeschoven hebben. Afstuiting, v. — afstuiven, ow. (zyw). Wegstuiven. Verstuiven. Af-stuiving, v. (-en). — afsturen, bwi.

AFTI - 3

Door sturen verwijderen. Een vaartuig op iets afsturen, het naar dat punt richten en doen varen. silNtiiucn, b\v. Wegduwen. 0\v. {zyn) At- en aanstroomen.

— sirsutren, (■zich) w\v. Zich suf denken. — afsukkelen, o\v. {zijn) Met moeite afkomen. B\v. Sukkelend afleg-

fen. Vrij wat afsukkelen, veel sukkelen, eel wat ziekelijkheid te verdurt-n hebben.en. Vrij wat afsukkelen, veel sukkelen, eel wat ziekelijkheid te verdurt-n hebben.

— afgullett, ow. {zijn) Uitglijden en nederkomen. Nederwaarts glijden.— aftafelen, ow. [hebben) Den maaltijd ten einde brengen. — aftakelen, bw. Ont-tuigen (van schepen). Ow. {zijn) Iets afnemen (van eischen enz.) en daardoor de kracht er van verminderen. Afnemen (van lichaamskrachten, enz.). Verzwakken (ten gevolge van ziekte, enz ). Achteruitgaan. In verval komen. Aftakeling, v.

— aflaiMlaeli, bn. (Van paarden). Een volwassen gebit bezittende. — aftappen, bw. Door het openen van tap of kraan uit het vat laten afloopen en in flesschen, enz. overbrengen. Afmelken. Door eene heelkundige bewerking laten uitvloeien. Laten afvloeien. Laten ledig loopen. Laten uitvloeien en opvangen (van harsachtige vochten). lem. het bloed aftappen, hem allengs van alle krachten berooven, hem allengs van gtld en goed berooven. AfiaP, m. Af tapkraan, v. (..anen). Aftapper, m. (-s). AJtapping, v. (-en) Af tapping, v. (-gen). A/tapster, v. (-s). — aftarnen, Bw. Losmaken en afscheiden door het losmaken en uithalen van den draad. Ow. {zijn) Afnemen (van lichaamskrachten, enz.) — af-tarren, bw. Een gedeelte van iets afbreken, en daardoor het geheel met zooveel verminderen (van voorwaarden, eischen, enz.) Maken, dat iets verminderd wordt.— afteekeneii,bw.ineen geteekend beeld nabootsen. In teekening afbeelden. Voltooien (eene tet kening). Nauwkeurig bepalen, aanwijzen, vaststellen. Met tee-kens afbakenen. Met zijne naamteeke-ning voor gezien verklaren. Zich aftee-kenen, ww. Zich in duidelijke vormen of omtrekken en kennelijk van het omlig-

fende onderscheiden vertoonen.ende onderscheiden vertoonen. Aftee-enaar, m. ( s). Aftee kening, v. (-en).

— aftellen, bw. ^van weilanden). Ze , met de zeis ontdoen van de verdroogde

grashalmen. — afteiNteren. bw. Tot uitputting toe teisteren. — aftellen, bw. Bij telling van de geheele som afnemen. Ten einde toe tellen. Met zorg en nauwkeurigheid tellen. Geld aftellen ; de benoodigde som afpassen.Ow. {hebben) In mindering geteld worden. Aftelliedje, o. (-s) Aftelling, v. (-en) Aftehijvipfe, o. (-s).— afleren, bw. Alles w «t geteerd moet worden behoorlijk met teer besmeren. Allengs doen uitteren, verslijten, vergaan. xf/cA Afteren, ww. Zich door onthouding, enz. uitputten. Ow. {hebben) Allei gs uitteren, verslijten, vergaan. — stftikken, bw. Door tikken afzonderen. — aftitlen, bw. Optillen en wegnemen. Aftilli- g, v.

— a ft inline re ii, bw. Alles timmeren wat er te timmeren valt. Gedaan maken

— AFTR

mee timmeren. Aftimmering, v. — aftobben, bw. Uitputten door overmaat van arbeid, enz. Zich Aftobben, ww. Zich uitputten door zware uitspanning van lichaam en geest, enz. — aftoelit, m. Het aftrekken. Het afmarcheeren. Het afzeilen. — aftonnen, bw. Met tonnen afbakenen. Alles in tonnen doen wat in tonnen moet gedaan worden. Geheel en al bij tonnen afmeten (van turf). — af to omen, bw. Van den toom ontdoen.— aftoonen, ow. {heb-ben). Helder afsteken (van kleuren). — aft o overen, bw. Door tooverij afzonderen. Behendig ontfutselen. — af-toppen, bw. Van de toppen ontdoen.

— aftornen, Zie aftarnen. — aftor-sen, bw. Met moeite wegdragen. Naar beneden torsen. — aftouwen, bw. Ten einde toe touwen (van huiden). Af-touzving, v. — aftranen, bw. Opnieuw met traan besmeren en daarmede de bereiding (van huiden) voltooien. Af-traning, v. — aftrappen, bw. Met eenen trap verwijderen, scheiden i ;iar beneden doen tuimelen. Geheel trappen (van turf). Ow. (zijn) Zich met trappen of schoppen flink verweren. Naar beneden stappen. — aftreden, ow. {zijn). Zich met bedaarde schreden verwijderen. Van eene hoogere plaats naar eene lagere treden. Met bedaarde schreden naar beneden komen. Afstiigen. Afstappen. Het tooneel verlattn. Een ambt, enz. neder-leggen. Afstand doen. Van iets aftreden, het verlaten. Afwijken. Op, naar iem. aftreden, recht op iem. toetreden. Bij iem. aftreden, er zijnen intrek nemen (althans voor eenigen tijd). Bw. Door betreden afscheiden, doen wegvallen. Ten einde toe betreden. Af tred, m. Aftreding, v.

— aftrekken, bw. Iets verwijderen door het raar zich toe te trekken. Iets naar beneden trekken. Afhouden. Afkorten. Vochten in 't dierlijk lichaam door een prikkelend middel naar een ander lichaamsdeel afleiden. Afschieten (een geweei). Kleedingstukken afdoen door ze weg te trekken. Afrukken. Aftappen. Van 't stopsel ontdoen. Door aderlating wegnemen. Villen. Een aftreksel maken. Op hout of andere stoffen overbrengen, afarukken. Afplukken. Een kleiner getal van een grooter getal afnemen, om het verschil te. bepalen. Afwenden (de oogen). De hand van iem. aftrekken, hem zijne hulp etiz. onttrekken. Zich van iem. aftrekken : zich aan hem onttrekken, zijne partij \erlaten. Zich van de wlt; reld aftrekken, de wereld verlaten. Zich laten aftrekken : zijn portret laten maken. Zich aftrekken, vvw.Zich door te trekken vermoeien. Ow. {zijn) Afrukken, terug trekken,afzeilen.Heengaan.Op iets aftrekken: er heengaan om het te uereiken. Naar beneden trekken. Weggenomen worden door het trekken in t ene vloeistof. Aftrek, m. Het aftrekken. Vertier (van eene koopwaar), (-km) Aft« lt; kenii g op drorschijnend papier ovtrglt; bracht door 't natrekken der lijnen. Bijgebouwtje. Loods. Aftrekhekel, m. (-s). Aftrekker*

afva —.

m. (-s). Aftrekking, v. (-en). Aftrek-riem, m. (-en). Aftrekrol. v. (-len). treksel, o. (-s). Aftrekspier, v. (-en). Aftrektoww, o. ( en). Aftrekvijl, v. (-en). — aftrenrcn, bw. Den tijd treurende ten einde brengen. Door te treuren verteren (van lichaamskrachten, enz.). Zich afiretiren, ww. Door te treuren zich uitputten. — aftrippcleii, ow. (zijn). Zich trippelend verwijderen.

— aftroctclen, bw. Door te licfkoo-zen verkrijgen. — af'lroevcn, bw. Met eene troefkaart afslaan. lem. aftroeven (met woorden), hem de les lezen, lem. aftroeven (met daden), afranselen. Aftroever, m. (-s). Aftroef ster, v. (-s). Aftroeving, v. — aftroflTeleu, bw. Met de troffelschop gelijkmaken (van veengrond), — afVrogrsrclcn, bw. Door gevlei, inz. door bedriegerij verkrijgen. Aftroggelaar, m. (-s). Aftrog-gelaar ster, v. (-s). Ajtroggelary, v. (-en). Aftroggeling, v. (-en). — af-trom melen, aftrommen, bw. Door de trom bekendmaken. (Aftrommelen : zonder zorg op de piano afspelen).

— aftrompetteu, bw. Door trompet-

feschal bekendmaken. —eschal bekendmaken. — af(rooiilt;^gt;n₍ w. Op behendige wijze verkrijgtn. — aftrouwen, bw. Eene vrouw attrou-wen, ze huwen en daardoor .aftrekken van den man met wien zij gehuwd of verloofd was.— aftHigeu, bw. Van het trek-tuig (van trekdieren), het touw- en blokwerk (van schepend ontdoen. Het spil aftuigen : de kabelaring er af- en de wind-boomen er uitnemen. Aftuiging, v. — aftiiimelen, ow. {zijn). Hals over kop nedervallen. Naar beneden tuimelen.

— aftninen, bw. Door eene omtui-ning afzonderen. Aftuining. v. Het af-tuinen. (-en) Heiring. Scnutting. — afKnren, bw. Turend afkijken. Met onafgewenden blik bekijken. — aftiir-veii, ow. {hebben). Gedaan maken met turven. — aftweerneii, aftwOneu, bw. Ten einde toe twijnen. — afVaar-difiren, bw. Toezenden met een bepaalden last, enz. Ajvaardiger, m. (-s). Afvaardiging, v. (-en). Afvaardigst er, v. ( s). — afvagen, bw. In Zuid-Nederl. gebruikt voor afvegen. — afvallen, ow. {zijn). Naar beneden storten. Losgaan en nedervallen. Nederwaarts hangen. Allengs slinken. Lichamelijk vervallen. Van iets afvallen (van een aantal), niet meer medegerekend worden. lem. afvallen : zijne verwachting teleurstellen. lem. of van iem. afvallen : zijne partij verlaten. God afvallen : Hem de verschuldigde gehoorzaamheid verloochenen. Van den godsdienst afvallen : zijnen godsdienst verzaken. Krachteloos nederzakken (van handen en armen). Bw. Door den val afstooten, afscheuren. Afval, m. (het afvallen) ; o. (het afgevallene). Afvallig, bn. Afvallige, m. en v. (-n). Afvalligheid, v. — afvangen, bw. Door vangen wegnemen, aan den eigenaar onttrekken, lem. eene vlieg afvangen, hem eene kans afkijken, hem verschalken. Een hert

o — AFVL

afvangen, dooden nadat het geschoten is. — afvaren, ow. {zijn). Wegvaren. De vaart beginnen oj) het bepaalde uur. Ergens heen varen. Stroomafwaarts varen. Bw. Varend afleggen. Vrij wat afvaren : veel varen. Door te varen onbruikbaar maken. Zich afvaren, ww. Zich uitputten door te varen. Afvaart, v. (-en). Vertrek, plaats van't vertrek (van schepen). — afveclaten, bw. Afmatten door langdurigen strijd. Zich afvech-ten, ww. — atveeen, bw. Vegend wegnemen. Met de hand of met eenen doek wegstrijken, reinigen. Hij kan zijnen mond afvegen : hij kiijgt mets terwijl anderen zitten te smullen. Ajveegsel, o. Afveegster, v. (-s). Afveger, m. (-s) Afveging, v. (-en}. — afvellen. ow. {zijn). Het vel los laten en verliezen. Af velling, v. — afvenen, bw. Afgraven, blootleggen (van veengrond).

ntng, v. ( en). — afvergen, dw. Ei-schen, dat iem. iets doe, geve, enz. Af-verging, v. — afyertellen, bw. Geheel vertellen. Vrij wat afvertellen : veel vertellen. — afverven, bw. Geheel Iverven. Ow. {hebben) Kleur- of verfstof ooslaten en op het aanrakende voorwerp everbrengen. afveteren, bw. Met en bits bescheid van zich afstooten. — afvieren, bw. Geheel, ten einde toe vieren (van een touw). Afviering, v. — afvijlen, bw. Door vijlen afzonderen, wegnemen. Fijn beschaven (van woorden, taal, enz.). Met de vijl afwerken. Afvyler, m. (-s). A fv ij ling, v. (-en). Afvylrasp, v. (-en). Ajvijlsel, o. — afvillen, bw. Van 't vel of de huid ontblooten, Afstroopen. Geheel villen. Af villing, y. (-en). — afviMHelien, bw. Door te visschen ontstelen. Geheel be-visschen. Geheel doorzoeken, zoekende naar een voorwerp, enz. Ow. {hebben) Gedaan maken met visschen. Afvis-sching, v. — afvlakken, bw. Vlak, effen maken. Afvlakking, v. — af-vleeliten, bw. Geheel vlechten. — afvleezen, bw. Van vliezen, vezels enz. ontdoen (van huiden). Afvleezing, v. -— afvleien, bw. Door vleien verkrijgen. — afvlekken, ow. Kleur- of verfstof loslaten en op het aanrakende voorwerp overbrengen. — afvlieden, ow. {zijn). Zich vliedende verwijderen. Nederwaarts vlieden. — afvliegen, ow. {zijn) Zich vliegende verwijderen. Naar beneden vliegen. Wegvliegen. Op iem. afvliegen, met drift op hem toesnellen. Met geweld weggejaagd, enz. worden. Losgaan en wegvliegen. Bw. vliegende afleggen. Zich afvliegen,, ww. Zich afmatten door te vliegen. — afvlie-ten, ow. {zijn). Naar beneden vlieten. Afvloeien. Naar beneden stralen (van licht). In zachten en onafgebroken stroom van iemands lippen vloeien (van gesproken woorden). Wegvloeien. Verloopen. Afvlieting, v. — afvl|{nien, bw. Met eene vlijm afsnijden. Afvlijining, v. — afvloeien, ow. {zijn, hebben). Zich vloeiend verwijderen. Naar beneden vloeien. Nederwaarts vloeien. Allengs

AF WA — .

iheeppaan (van eene volksmenigte). Op f| plechtige wijze van iemandslippfn vloeien (van gesproken woorden). Afvloeibuts, v. (..zen). Afvloeiing, v. t-en). Afvloei-tijpy ^v- (-en; — aitVlockvn, bw. Door te vloeken wegdrijven. Veel of erg vloeken. — afvloolcn, bw. Van al de vlooien ontdoen. Geld ontvlooien, listig aihalen. — strvlotleii, ow. \zyn, hebben). Langzaam afdrijven. Stroomafwaarts vlotten. Bw. Stroomafwaarts voeren (van balken, enz.). — arvliiclitcn, ow. (zyn). Zich vluchtende verwijderen, naar beneden spoeden. — sttVovdercn, bw. Zooveel v«j ederen als noodig is. Af voedering, v. — ufvoesren, bw. Geheel voegen. Voltooien i voeg werk).

— atfvoercii, bw. Kaar elders voeren. Wegvoeren. Naar beneden voeren. Stroomafwaarts voeren. Ergens heen laten afloopen (van water). Geheel met voering bekleeden. Afvoer, ra. A/voer-bank, v. i-en). Afvoerbuis, v. '(..zen). Afvoer der, m. (-su Af voer geul, v. (-en). Afvoering, v. Afvoerkanaal, o. (..alen). Afvoerpijp, v. (-en-. A/voer»ol, v. (-len).

— afvollcn, bw. Geheel vollen. — afvordert'ii, bw. Aleischen. Ajvor-dering, v. (-en). — afvormcu, bw. Geheel vormen Ineenen voim {van leem, was, enz.) nabootsen. Afxgt;orvier, m. (-s). AJ vorming, v. — aTvouwen, bw. Geheel vouwen. — afvragen, bw. Verzoeken te geven of te doen. Zoolang vragen tot men alle vragen gedaan heeft. Zich iets afvragen, het van zich zeiven vragen, iets van zich zeiven vragen. Zich rekenschap afvragen (van lets^: nadenken over zijne eigene handelingen, enz. Tem. iets afvragen, het hem vragen. lem. zijne stem afvragen, hem vragen hoe hij stemt. Zoo vraagt men den boer de kunst af : «oo komt men van onnoozele lieden het geheim te weten. Afvroging, v. — afvreten, bw. Door op te vreten wegnemen, ontdoen (van). Langzaam verteren. Het vreten teu einde brengen. Afvre-ting, v. - afvriexen, eenpw. Het vriest vrij wataf: het vriest lang en sterk. Ow. {zijn) Door de vorst losgaan en zich afscheiden, wegsterven en afge-stooten worden, A'vriezrng, v . — af-vrUen, bw. Ontvrijen. \Vat afvrijen . veel, 'ang vrijen. — afvuren, bw. Afschieten. Uitspreken (van toosten, enz. Ow. (hebben) Het vuren of schieten ten einde brengen. Afdoen wat men te verrichten heeft. Afvuring, v. \-en). — afwaaien, eenpw. Het waait wat af* bet waait lang en hevig. Ow. \zyn) Door den wind weggerukt en afgescheiden worden, door üen wind elders gedreven worden, (hebben) Uit zekere richting waaien_v Afwaaiing_} v. — afwaartt*, bijw. Naar omlaag. A^voaarisch, bn.

— afwarliten, bw. Verwachten. Verbeiden om naar behooren te ontvangen, of om af te weren, of om verraderlijk te overvallen. Het .inkomen (van iets of iem.) vf.b^den. K-ne kans afwachten : wachten *ot dat zij zich voordoet. Zij'ne beurt atwacluen : wachten totdat ^ijne

r — AF WE

beurt komt. Een antwoord afwachten ; wachten totdat iem. geantwoord heelt. Afwachter, m. ( s). Afwachting, r. Af-wachtster, v. (-s), — afwagrsrelen, ow. {zijn). Zich waggelend verwijderen. Waggelend afdalen. — afwaken, {zich^ ww. Zich afmatten door te waken.

— afwalken, bw. Geheel walken. — aftvallen. bw. Met wallen omringen. Af walling, v. (-en). — afivan «leien, ow. {zy'n). Zich wandelend verwijaeren. Naar beneden wandelen (Langs eenen weg, enz.) wandelen. Bw. Langzaam afleggen. Vrij wat afwandelen ; veel wandelen. — afwannen, bw. Geheel waa-nen. Alles wannen wat er te wannen valt.

— afwapperen, ow. {hebben). Naar beneden wapperen. Afhangende op den luchtstroom been en weer fladderen. — alu'asMOlien, bw. Door te wasschen wegnemen, ^ reinigen. Afwisschen. Uit-wisschen. Zich afwasschen, ww. Zijne leden reinigen. Afvuassching, v. (-en).

afwateren, ow. (hebben). Zich van 't overvloedige water ontlasten. Bw. Geheel wateren (van geweven stoffen). Afwatering, (-en). — afweeken, bw. Door week te maken afscheiden. Ow. {zijn) Door de werking van vocht allengs week worden en loslaten. Afweeking, v. (-en). — afwecnen, bw. Eenen tqd weenende ten einde brengen. Zich af-weenen, ww. Door te ween en zich afmatten. — afweer, ra. (-en). Zijpad : DwaaN weg. — afwegen, bw, (Van dingen, die gezamenlijk gewogen worden) afzonderlijk wegen en het gewicht daarvan van 't gezamenlijke gewicht aftrekken. Alles wegen wat er te wegen valt. Met zorg en nauwkeurigheid wegen. Wegen en afzonderen. Vergelijken, schatten, bepalen, het gewicht of belang bepaien. Af weger, m. (-s). Af-zveegster, v. {-s). Afweging, v. '-en). — afweiden, bw. Al weidende afvreten. Kaal vreten. Afweiding, v. (-en). — af-welven, bw. Het verwulf geheel afwerken.

— afwenden, bw. Afkeeren Ter zijde wenden. Afsturen (van schepen). Afweren, voorkomen. Zich afwenden, ww, zich in eene andere richting wenden, zich naar elders wenden. Ow. (zijn) Van den wal afwenden, afsturen. In eene andere richting wenden. Zich verwyderen. Afgekeerd of afgeweerd worden. Afwender, m. (-s). Afwending^. -en. A/7vendster, v, (s),— afwenken, bw. Door eenen wenk te kennen geven, dat men ('t verschuldigde eerbewijs; niet verlangt. — afwennen, bw. Afbrengen. Afleeren. Ontwennen. Zich (iets; afwennen, ww. Het allengs afleggen. Ow, {zijn) Van iets afwennen, de gewoonte er van kwijtraken. Van iem. afwennen : allengs van hem vervreemden. A/wenning, v.^ — afwentelen, bw. Wentelend verwijderen. Naar beneden wentelen. Iets op iem. afwentelen, van zich zeiven afwerpen en op een ander overbrengen. Ow. {zi/n) In wentelende beweging naar beneden vallen. Ten einde toe voortwente-len, voortgolveu, enz. Zich afwentelen^ ww. Zich langs een hellend vlak naar beneden laten rollen. Afwenteling, v. —

AFvvi — 4

afvreren, bw. Beletten te naderen en op afstand houden. Af kenen. Voorkomen. Verhinderen. Niet veroorloven. Afwijzen. Ajweer, m. Afweer baar, Ln. Af we er der, m. (-s). Afweerster, v. ( s). Afwering, v. (-en). — f tvcrlilt;' 11, bw. Met moeite en inspanning verwijderen, afzonderen. Door te werken kwijten (eene schuld). Tot het einde toe bij 't werk gebruiken : afgewerkte stoom. Geheel afdoen. Eene zekere mate van arbeid ten einde brengen. Door zwa-ren arbeid afmatten. Met moeite en inspanning nederwaarts diijven, trekken, enz. Zich afwerken, ww. Door te werken zich afmatten. Ow. {hebben, zijn) Moeite en inspanning aanwenden om zich van zeker punt te verwijderen (van schepen enz.). Het werken aldoen. Afuoerker, m (-s). Afwerking, v. Afwerkschaaf, v. (. aven). Af-w er hst er, v. ( s). — bw.

Haastig afdoen (van kleedinggt;tukken, enz.). Afleggen.Zich ontdoen (vanT.Van zich werpen. Zich bevrijden (van). Zich ontrukken (aan). Wegwerpen. Verwerpen. Door te werpen afzonderen, afrukken, doen neder-vallen. Naar beneden werpen. Uit den zadel werpen. Van het schip werpen. Licht of schaduw van zich verspreiden en op iets doen vallen. Zich afwerpen, ww. Afspringen. Afwerping, v. — a five ven, bw. Geheel w even. Gedaan maken met weven. Alles afdoen wat men te weven heeft. Voltooien, volbrengen : de ouderdom heeft zijne levenstaak afgeweven. — afwezen, o. Het niet tegenwoordig zijn. Afwezend, bn. Afwezendheid, v. Afwezig, bn. Afwezigheid, v. — afniedeu, bw. Geheel wieden. — aftviegeleii, ow. [hfbben, zijn). Met zacht schommelende beweging langzaam afvaren. — afviükeii, ow. (zyn). Allengs eene andere richting nemen. Zijdelings afdrijven (van varende p«rs.). Zich zijdelings verwijderen Den strijd staken. Van het pad afgaan. Eene verkeerde richting volgen. Den gewonen weg afwijken : andeis denken enz. dan de menschen veelal plegen te doen. Ontiouw worden. Afgaan. Afdwalen. Anders worden. Verschillen. Van den rechten koeis afgaan (van vaartuigen). Van koers veranderen. Zich in zijnen loop verwijderen (van hemellichamen). Zich van 't ware Noorden verwijderen (magneetnaald). Zich van het juiste punt van een der hoofwindstreken verwijderen. Zich uit het richtvlak verwijderen (van schiettuigen). Wegvloeien (van water). Zich uitstrekken in eene richting, die van den hoofdweg afleidt (van wegen). Scheel staan : die muur wijkt af. Die planten wijken af, wijken van elkander. Afwijker, m. (-s), Afwi/king, v. (-en). Afnyknier, v. (-s).— atfnlixen, bw. Van zich afsturen. Wegzenden. Weg doen gaan. Niet toelaten. Afslaan Afweren. Beletten te naderen of aan te komen. Niet binnen laten komen. Onverhoord laten. Verwerpen. Niet aannemen. Weigeren. Niet goedkeuren. lem. van den weg afwijzen, hem wijzen in eene richting, die van « en weg afleidt. Afwijzing, v. (-en). — siftvilleii, ow. [hebben). Niet afwillen : zich i iet la'.en aldoen (van kleedingstukken, enz.). Bw. Iets afwillen,

—- AFWR

het voltooid willen hebben. — afwimpe'

1« ii, bw. Door het uitsteken van wimpels afzeggen. Afwimpeling, v. — afivin«Ieu, bw. Draaiend afhalen. Een voorwerp van de plaats, waar het zich bevindt, verwijderen door middel van w inden. In vlot water brengen door middel van winden (van een schip, dat aan dt n grond geraakt is). Geheel winden. Alles afdoen wat er te winden is. Naar beneden winden. Een kluwen afwinden, draaiend afhalen. Iets in orde brengen. De levensdraad is afgewonden : het leven i^ ten einde. Afwinder, m. (-s). Afwindtng, v. (-en). Af windster, v. (-s). — afwin-uen, bw. Veroveren. lem. de loef afwinnen, hem overtreffen. lem. eenige uren afwinnen, dien tijd op hem winnen. Het iem. afwinnen : het in zekere handeling, enz. van hem winnen; ook, hem voor zijn. Het de zon afwinnen : voor zonsopgang opstaan. Met een schip bovenswinds van een ander vaartuig komen, en zoo doende, aan dat vaartuig het voordeel van den wind benemen. — afu inlereu, eenpw. Ophouden koud te zijn. Het wintert wat at : het is lang koud en guur. — afwippen, ow. {zijn). Met eenen wip naar beneden springen, vallen. Bw. Met eenen wip neder doen vallen. — aftvinftelieii, bw. Wis-schend wegnemen. Afvegen. Iemands tranen afwisschen, zijne droefheid lenigen. Zich afwisschen, ww. Zich wasschen (het aangezicht, de handen). A fwisse her, m. (-s). Afwissching, v. ( en). — afwisselen, bw. Beurtelings vervangen. Veranderen: men moet zooveel mogelijk de spijzen afwisselen, In de plaats zetten : gewassen op een land afwisselen, lem. iets afwisselen : het inruilen tegen andere geldstukken ol papier. Zich afwisselen, ww. Zich met iets anders afwisselen : beurtelings met iets anders plaats grijpen, voorvallen, geuit worden, enz. Ow. [hebben] Met iets anders afwisselen : beurtelints met iets anders plaats grijpen, voorvallen, geuit worden, enz. Beurtelings plaats grijpen. Elkander beurtelings vervangen. Veranderen, een andeie gedaante aannemen. Afwisselend, bn. bijw. Afwisseling, v. (-en). — afwillen, bw. Geheel witten. Ow. [hebben) Witsel loslaten en op het aanrakende voorwerp overbrengen. Afwil ling, v. — afwoekeren, bw. Doorwoeker verkrijgen. Ontwoekeren. — afwoeien, bw. Loswoelen en wegspoelen. Door woelen aftrekken : iem. hetdek afwoeien. Afwoeling, v.— afworstelen, bw. Door worstelen krachteloos maken. In eer.e worsteling overwinnen. Zich ajworstelen, ww. Zich afmatten door te worstelen. — afwrijven, bw. Wrijvend wegnOiiien, reinigen. Wrijvend afvegen. Boenen. Geheel gladwrijven (van meubelen). Alles afdoen wat er te wrijven of te boenen valt. Afwrijving, v. (-en). — afwrikken, bw. Eenen tak van eenen boom afwrikken : gedurig heen en weder rukken on zoo doende knakken en afbreken. A/wrikking, v.— :t fwring-en, bw. Omdraaien en losbreken. Geheel uitwringen. Alles afdoen wat er te wringen is (van nat waschgoed). Iem. een geheim afwringen, hem dwingen het te openbarea^