fiA //7

Vr2.'

CATECHISMUS

der

FEESTDAGEN

door

|]. M. Everts,

Pastoor.

MET BISSCHOPPELIJKE GOEDKEURING EN AANBEVELING-

Vierde venncerderde uitcaal'.

G. MOSMANS ZOON,

Markt A. 14,

's-Hertoijenbosch. Llturolschö Ve r: • n' rlng

A«? : - ■

V.-M ' , r,.

No. 405. De derde druk vau dit werkje wordt door Ous toegestaan en opnieuw aanbevolen,

's-Bosch, den 13 Februari 1889.

De Bisschop van 's-Bosch, t A. GODSCHALK.

CATECHISMUS

DEK

F eestdagen.

1. LES.

Over de Feestdagen in 't algemeen.

§ 1-

1 V. Wat ziju kerkelijke Feestdagen ?

A. Dagen, door de H. Kerk gesteld, om met meerdere of mindere pleclitiglieid gevierd te worden.

2 V. Wat is het algemeene en hoogste doel dei-

kerkelijke Feestdagen?

A. God te eereu in zijne natuur of in zijne werken; zelfs op de Feestdagen der Heiligen eereu wij God in zijne Heiligen.

3 V. Hoe worden de kerketij ke Feestdagen verdeeld? A. In Feestdagen des Heeren en Feestdagen

der Heiligen.

§ 2.

4 V. Welke Feestdagen noemen wij Feestdagen

des Heeren ?

_ 4 —

A. De Feestdagen, welke rechtstreeks zijn toegewijd aau de H. Drievuldigheid of aan den H. Geest of aan den mensch geworden Zoon Gods in een van zijne vele mysteriën.

5 V. Wat is voornamelijk de bedoeling der H. Kerk met die Feestdagen, waarop een of ander mysterie herdacht wordt ?

A. 1. Dat wij ons geheugen en ons geloof wegens dat mysterie verlevendigen. 2. Dat wij den goeden God bedanken voor de weldaad, in dat mysterie begrepen. 3. Dat wij ous best doen om ons deelachtig te maken aau de vrucht van dat mysterie, voornamelijk door eeue gepaste voorbereiding.

(5 V. Hoe is de H. Kerk gewoon bij hare feestvieringen de mysteriën te beschouwen, welke aau eene gebeurtenis heriuneren'?

A. Alsof die mysteriën eerst nu plaats hebben; bijv. op het Kerstfeest stelt ze ons het Kind Jesus voor als pas geboren en liggende in de kribbe.

7 V. Waarom kan de H. Kerk ons die mysteriën voorstellen als pas gebeurende ?

A. Omdat de vrucht van die mysteriën nog voortduurt, en wij in die vrucht kunnen deelen, alsof die mysteriën pas voltrokken werden.

§ 3.

8 V. Welke Feestdagen behoomi tot de Feest

dagen der Heiligen ?

A. De Feestdagen, waarop de H. Kerk de gedachtenis viert van de H. Hoeder Gods of van een of meer andere Heiligen.

1. Op welken dag viert men gewoonlijk de gedachtenis der Heiligen ? Op linn sterfdag. — 2. Waarom noemt dan de Kerk dien dag hun (jeboortedcuj ? Omdat zij op dien dag geboren werden voor het leven der eeuwige heerlijkheid. — 3. Van welke Heiligen slechts wordt de wezenlijke geboorte feestelijk gevierd ?

9 V. Wat is voornamelijk de bedoeling der H. Kerk

met de Feesten der Heiligen?

A. 1. Dat wij God eeren in zijne Heiligen, Hem dankende, dat Hij lum de overwinning geschonken heeft. 2. Dat wij de Heiligen gelukwenschen met hunne heerlijkheid en hunne voorspraak inroepen. Dat wij ons hunne deugden herinneren en ons tot navolging opwekken.

§ 4.

10 V. Welk loffelijk gebruik bestaat in vele huis

gezinnen, wanneer een groot Feest aanstaande is ?

A. Men houdt eene Novene of negendaagsche oefening als voorbereiding tot het Feest.

— 6 —

11 V. Hoe houdt men iu de huisgezinuen het

gemakkelijkst eene Novene ?

A. Door negen dagen voor het Feest, 's avonds na het Rozenhoedje, aandachtig te volgen de lezing welke uit een Noveëuboekje gedaan wordt.

12 V. Zal men het bij de godvruchtige lezing der

Novene laten ?

A. Neen ; deze Novene moet vooral strekken als eene schoone voorbereiding tot het waardig ontvangen der HH. Sacramenten, waardoor wij ons des te zekerder en overvloediger deelachtig zullen maken aan de vruchten van het mysterie van den Feestdag, en den vollen aflaat der Novene zulleu verdienen voor ons zeiven of dien toevoegen aan de geloovige zielen in het Vagevuur.

II. I.ES.

Over den Advent.

§ 1-

1 V. Wanneer begint het kerkelijk jaar?

A. Met den Advent.

2 V. Wat verstaat gij door den Advent?

A. Den tijd van voorbereiding tot het Kerstfeest, beginnende met den vierden Zondag voor den 25 December.

3 V. Wat beteekent het woord Advent?

— 7 -

A. Advent beteekont Komst.

4 V. Wiens komst wordt dan hier bedoeld ?

A. De Komst van den Zoon Gods in deze wereld door zijne menscliwording en geboorte.

5 V. Wat is de zin der kerkelijke plechtigheden

gedurende den Advent?

A. De H. Kerk gedenkt met groote dankbaarheid het mysterie der menschwording, en met klimmend verlangen verzucht zij naar de komst des Zaligmakers, in de blijde verwachting, dat Hij op het Kerstfeest opnieuw zal geboren worden.

ti V. Welke gevoelens voornamelijk passen ons gedurende den heiligen tijd van den Advent ?

A. 1. De geest van dankbaarheid voor de weldaad der menschwording. 2. Een heilig verlangen naar de komst des Zaligmakers in ons quot; hart door de mededeeling zijner genade. 3. De geest van boetvaardigheid, om ons van onze zonden te zuiveren als zoovele beletselen voor de komst van Jesus Christus in ons hart.

§ 2.

7 V. Welke boete eischt van ons de H. Kerk gedurende den Advent ?

A. Dat wij Woensdag en Vrijdag van elke week de vaste onderhouden.

Sedert 1881 worden lt;lc liisselioppen van Nederland voor vijf jaar gemachtigd telkens te dispeuseeron in liet rasten, als de 5 of ti Ui-c. (St. Xicolaasfeest) valt op Woensdag of Vrijdag, en zelfs in het derven ran rleesch, als de 5 of 6 Dec. valt op Woensdag.

8 \. Moeten wij nog op audere dagen van den

Advent de vasten onderhouden? A. Ja, nog op een Zaterdag^- om de Quatertemperdagen en nog op den Vigilie van Kerstmis.

9 V. \\ at verstaat gij door de Quatertemperdagen? A. Drie vastendagen in eenc week, Woensdag,

Vrijdag en Zaterdag, bij elk der vierjaargetijden.

10 \ . Wanneer vallen de Quatertemperdagen? A. 1. Na den derden Zondag van den Advent.

2. Na den eersten Zondag van de Vasten.

3. Na 't Pinksterfeest,

4. Na H. Kruisverheffing. (14 Sept.)

11 V AN aar toe zijn de Quatertemperdagen ingesteld^ A. 1. Om door boete de vier jaargetijden te

heiligen. 2. Om Gods zegen af te smeeken over de vruchten der aarde of om God voor de verkregene te bedanken en de genade te verzoeken van ze wel te mogen gebruiken. 3. Om van God goede Priesters te verkrijgen, geschiedende de H. Priesterwijding gewoonlijk op Quatertemper-Zaterdag.

— O —

12 V. Wat is een Vigiliedag?

A. Een dag van voorbereiding voor sommige Feesten.

13 V. Op welke Vigilies moet men de vasten

onderhouden ?

A. Op vijf: daags voor Kerstmis, voor Pinksteren. voor Petrus en Paulus, voor O. L. V. Hemelvaart en voor Allerheiligen. Als het Feest valt op Maandag, dan is de vastendag Zaterdag te voren.

§ ^:5-

14 V. Welk is het gebed, dat de H. Kerk vooral

aanbeveelt tot dankzegging voor de groote weldaad der inenschwording van Jesus Christus ?

A. De Enyel des Heeren, 's morgens, 's middags eu 's avonds te bidden, wanneer de klok daartoe het teeken geeft, of omtrent dien tijd, als men de klok niet hooren kan.

15 V. Kan men door dit gebed een vollen aflaat

verdienen ?

A. Ja, alle. geloovigeu, die 's morgens of 's middags of 's avonds, bij het luiden dei-klok, De Engel des Heeren godvruchtig en geknield zullen gebeden hebben, kunnen onder de overige gewone voorwaarden, elke

— 10 —

maaud ééns, op eeu dag naar verkiezing, een vollen aflaat verdienen.

16 V. Kan men door dit gebed ook nog eeu ge

deeltelijken aflaat verdienen ?

A. Ja, op de overige dagen des jaars kunnen alle geloovigen, die De Enyel des Heeren op gezegde wijze waarlijk rouwmoedig bidden, zoo dikwijls zij dit doen, een aflaat verdienen van honderd dagen.

17 V. Moet men dit gebed, om de vermelde aflaten

te verdienen, altijd geknield bidden ? A. Ja, uitgezonderd Zaterdag-avond en Zondag, wanneer men het staande bidt.

18 V. Welke verzachtingen in de voorwaarden,

om den aflaat te verdienen, heeft Paus Leo XIII (den 3 April 1884) verleend? A 1. Die het gebed niet uit het geheugen kunnen bidden, mogen daarvoor vijf Weesgegroeten bidden.

2. In plaatsen, waar De Engel des Heeren uiet geluid wordt, moet men het gebed doen omtrent denzelfden tijd. Hetzelfde geldt voor degenen, die de klok niet gehoord hebben, of op dat oogenblik helet zijn ; welke dan het gebed kunnen doen, zoodra het beletsel heeft opgehouden.

3. Ziekte, plichten van staat, de openbare weg, op reis, enz. zijn beletselen, waarom

men in eene andere houding dan de voor-geschrevene bidden kan.

Doze verzachtingen gelden ook voor de Antiphoon : Koningin des hemels, welke in denPaaschtfld in plaats van ƒ'lt;• Engel des Heeren gebeden wordt. Zie XI Les 21V.

9 V. Wanneer wordt in den Advent op sommige

plaatsen de Gulden Mis of Engelen-Mis gezongen ?

A. Op Quatertemper-Woensdag in den vroegen morgen.

10 V. Tot wat einde wordt de (ruiden Jlis gezongen? A. Deze plechtige Mis wordt gezongen ter

vereering van hetgroote mysterie dermensch-wording van Jesus Christus.

in. I.E:s.

Over het Kerstfeest.

1 V. Wanneer ' viert de H. Kerk het Hoogtijd

van Kerstmis ?

A. Den 25 December.

Kerst is een oud woord, afgeleid van Christus Kerstfeest is dus zooveel als Christus/eest. Zoo zeide men ook Kersten voor Christen, en Kerstenen voor Christen maken of doopen.

2 V. Welk groot mysterie gedeukt de H. Kerk

met Kerstmis ?

A. De Geboorte des Zaligmakers.

Waar is de Zaligmaker geboren ? — Waar was het gewone verblijf van Maria en Jozef? — Waarom waren

— 12 —

zij naar Bctlilohem gekomen ? — Bij welke gelegenheid erkenden de Joodsehe Priesters, dat de langver-verwaehte Messias te Bethlehem moest geboren worden? — Welke profetie haalde zy aan? — Wie hebben na Maria en Joseph het eerst den Zaligmaker in de kribbe mogen aanbidden ? — Hoe zijn dezen te weten gekomen, dat de Zaligmaker te Bethlehem geboren was?

3 V. Welke voon-echten heeft de H. Kerk aau

het Kerstfeest geschonkeu ?

A. 1. Dat liet den eersten Kerstdag geoorloofd is vleesch te eten, als die dag op een Vrijdag of Zaterdag valt. 2. Dat de Priesters dien dag driemaal het H. Sacrificie der Mis mogen opdragen.

4 V. Zijn de geloovigen ook verplicht met Kersmis

drie HH. Missen bij te wonen ?

A. Neen, maar het is een loffelijk gebruik drie HH. Missen bij te wonen, als men gevoegelijk kan.

5 V. Welke beteekenis wordt aan deze drie HH.

Missen gegeven ?

A. Door de eerste H. Mis gedenken en vereeren wij de geboorte des Zaligmakers te Bethlehem: - door de ticeede zijne geestelijke geboorte in onze harten door de heiligmakende gratie; - - en door de derde de eeuwige geboorte van Jesus Christus uit zijn hemelschen Vader.

•i V. In welken geest behooreu wij het Kerstfeest te vieren?

A. Wij behooren ons met Maria en Joseph en de herders vau Bethlehem te verhengen iu de geboorte des Zaligmakers, alsof Hij pas voor ons geboren was.

7 V. Wie zullen het meest in deze geestelijke

vreugde deelen ?

A. Die hun best hebben gedaan, om met het Kerstfeest dienzelfden God en Zaligmaker, die voor hen geboren is, door eene heilige Communie in hun hart te ontvangen.

8 V. Welke groote deugden leert ons het Kind

Jesus in de kribbe?

A. Den geest van versterving, vau armoede en van nederigheid.

iv.

Over de Besnijdenis des Heeren en Nieuwjaarsdag.

1. V. Welk mysterie viert de H. Kerk den achtsten dag na Kerstmis? A. De Besnijdenis des Heeren.

2 V. Welke bijzondere omstandigheid is aan dezen

Feestdag verbonden?

A. Dat met dezen dag te gelijk een nieuw jaar begint.

3 V. Tot wat einde voornamelijk zult gij dien

dag de H. Mis bijwonen ?

A. 1. Om God te bedanken voor de weldaden

— 14 —

van het verloopen jaar. 2. Om God vergiffenis te vragen voor het misbruik dier weldaden. 3. Om God met een oprecht hart te betuigen, dat wij het nieuwe jaar, misschien ons laatste, tot zijne eer en glorie en tot zaligheid van onze ziel zullen trachten door te brengen. 4. Om Gods zegen over ons, over onze familie en vrienden af te smeeken.

4 V. Hoe behooren wij ons dien dag tegenover

onze familie, vrienden en bekenden te gedragen ?

A. Wij moeten, alle ongelijk vergevende, hun van harte een zalig nieuwjaar toewenschen.

5 V. Welke ergenis moet dien dag vermeden en

verfoeid worden?

A. De schandelijke ergenis van God door dronkenschap en andere zonden te belee-digen op den eersten dag van het jaar, dat zijne goedheid ons schenkt.

V. liKS.

Over het Driekoningen-feest.

1 Y. Wanneer vieren wij Driekoningen?

A. Den 6 Januari.

2 V. Hoe wordt dit Feest nog genoemd?

A. Openbaring des Heeren.

3 V. Waarom wordt het zoo genoemd?

— 15 —

A. Omdat de H. Kerk op dien feestdag drie groote mysteriën viert, waardoor de heerlijkheid van Jesus Christus is geopenbaard geworden; te weten: de Aanbidding der Wijzen, den Doop des Zaligmakers door Joannes den Dooper en Jesus' eerste mirakel op de Bruiloft vanCana.

Hoe worden de drie Wijzen, die uit het Oosten waren gekomen om den Zaligmaker bij zyne geboorte te aanbidden, door een godvruchtige overlevering genoemd? — Hoe heeft God hun de geboorte des Zaligmakers bekendgemaakt ? — Welken tegenspoed hebben zij op hunne reis ondervonden? — Wat hebben zij toen gedaan? — Hoe zijn zij te Bethlehem gekomen? — Hoe hebben z'\\ de plaats gevonden, waar het goddelijk Kind in de kribbe ruste? — Welke geschenken hebben zij den Zaligmaker aangeboden? — Welke beteekenis wordt aan die giften gegeven? — Waarom zijn de Wijzen langs een anderen weg naar hun vaderland teruggekeerd? — Onder de deugden der drie Koningen worden vooral geprezen de bereidvaardigheid van hun geloof, hun geloof, hun vast vertrouwen op Gods voorzienigheid en hunne verachting van het menschel ijk opzicht: wanneer en hoe hebben zij die drie schoone deugden geoefend?

Wat boos plan heeft Herodes opgevat, toen hij de Wijzen niet zag wederkeeren? — Hoe heeft hij getracht dat goddeloos plan uit te voeren? — Hoe is de Zaligmaker aan het gevaar ontsnapt? — Waarom worden die kinderen, welke op last van Herodes vermoord zijn, Martelaren genoemd? — Wanneerenonder welken naam wordt van die Zalige Kinderen gedachtenis gehouden?

4 V. Waarom viert de H. Kerk het Driekoningenfeest met zoo groote plechtigheid ?

A. Om den goeden God vurig te bedanken voor de roeping der Heidenen tot de kennis van Jesus Christus.

— 16 —

5 V. Waarvoor moeten wij, elk voor zich zeiveu,

dien dag bijzonder onzen vurigsten diink aan den goeden God betuigen ?

A. Dat Hij ons de onschatbare gave A'au het ware geloof geschonken heeft.

6 V. God riep de Wijzen uit het Oosten tot de

kribbe van Jesus door eene wonderbare ster : door welk middel heeft Gods voorzienigheid ons tot het H. Doopsel en liet ware geloof gebracht ?

A. Door ons nit katholieke ouders te laten geboren worden.

7 V. Welke katholieke kinderen hebben nog eene

reden te meer, om den goeden God dankbaar te zijn ?

A. Die kinderen, welke van God brave en godsdienstige ouders hebben ontvangen; omdat zij alzoo niet alleen het geluk hebben van katholiek yedoopt te zijn, maar ook van katholiek, dat is, voor God en den hemel. te worden ojjgevoed.

8 \ . Hoe zullen wij op de waardigste wijze ouze

dankbaarheid aan God betuigen ?

A. Door ons leven in te richten naai' de voorschriften van ons heilig geloof, en door een goed gebruik te maken van de genademiddelen van onzen heiligen godsdienst.

— 17 —

VI. I.ES.

Over 't Feest van den H. Naam Jesus.

1 V. Wanneer vieren wij het Feest van den

H. Naam Jesus ?

A. Op deu 2den Zondag na Driekoningen.

Wie heeft bepaald, dat God dc Zoon, menseh geworden dien Naam zou ontvangen V — Wie heeft op aarde het eerst dien H. Naam mogen kennen? — Wie het tweede ? — Wanneer en door wie is aan het goddelijk Kind de Naam van Jesus gegeven ?

2 V. Wat beteekent de Naam Jesus ?

A. Zaligmaker of verlosser. De Engel zeide tot Joseph: Gij zult zijn naam Jesus noemen; want Hij zal zijn volk verlossen van zijne zonden.

3 V. Wanneer is God de Zoon, mensch geworden,

eigenlijk onze Jesus, onze Verlosser geworden? A. Toen Hij in de uiterste schande en pijnen, al zijn Bloed stortende, aan het Kruis voor ons stierf.

4 V. Waarom moeten wij den H. Naam Jesus

den hoogsten eerbied en de vurigste dankbaarheid betoonen?

A. 1. Wij moeten dien aaubiddelijken Naam hoog verheffen, ook volgens den wil van den hemelschen Vader, omdat die Naam ons de diepste vernederingen herinnert, waaraan God de Zoon zich om onzentwil

2

— 18 -

heeft onderworpen. 2. Wij moeten dien allerzoetsten Naam met de vurigste dankbaarheid vereeren, omdat die Naam ons aan de oneindige liefde doet denken, waardoor God de Zoon voor ons al zijn Bloed heeft willen storten.

5 V. Hoe zullen wij den Allerheiligsten Naam Jesus de verschuldigde eer en dankbaarheid bewijzen?

A. 1. Door dien H. Naam nooit in onze gesprekken te misbruiken, het misbruik van dien H. Naam bij andere tegen te gaan, en, wanneer die H. Naam soms oneerbiedig wordt uitgesproken, bij ons zeiven te zeggen: Geloofd zij Jesus Christus! 2. Dooide gewoonte te onderhouden van eerbiedig het hoofd te buigen, als wij den H. Naam Jesus uitspreken of hoeren uitspreken. 3. Door dikwijls met een groot vertrouwen den H. Naam Jesus aan te roepen in onze gebeden, in bekoringen en in lijden, vooral in het uur van onzen dood.

VII. I.ES.

Over de voorbereiding tot den heiligen Vastentijd.

1. V. Wanneer begint de H. Kerk de geloovigen voor te bereiden tot den heiligen Vastentijd?

— 19 —

A. Drie Zondagen te voren, Septuagesima-, Sexagesima- en Quinquagesiina-Zondag genoemd.

2 V. Hoe tracht de H. Kerk reeds voor de Vasten ons tot boete en droefheid te stemmen?

A. 1. Door op de drie Zondagen te voren de paarse of boete-kleur voor het Misgewaad des Priesters te gebruiken, en in de H. Mis het blijde Gloria in excels is en Alleluia achter te laten. 2. Door reeds een begin te maken met de Lijdensfeesten: Dinsdag na den lⁿ Zondag gedenkt zij 't Gehed Onzes Heeren in den Hof van Olijven, en Dinsdag na den 2ⁿ Zondag houdt zij de gedachtenis van het Lijden O. H.

' 3 V. Waarom wordt in vele kerken de drie laatste dagen 'voor de Vasten het plechtig Veertig-uren-Gebed gehouden ?

A. 1 Om de geloovigen van de zondige vermaken der Vastenavonddagen af te trekken.

2. Om eenigerwijze den goeden God herstel aan te bieden voor den smaad, welke Hem die dagen door zooveleu wordt aangedaan.

3. Om de geloovigen voor den heiligen Vastentijd nader voor te bereiden.

4 V. Waarin bestaat het Veertigurengebed ?

A. In eene plechtige uitstelling en aanbidding van het Allerheiligste Sacrament gedurende

— 20 —

drie dagen, ter gedachtenis, gelijk sommigen beweren, der veertig uren, welke het Lichaam des Heeren in het graf heeft gerust.

VIII. LES.

Over Aschdag.

1 V. Hoe wordt de eerste dag der groote Vasten

genoemd ?

A. Aschdag of Assche-Woensdag.

2 V. Waarom wordt die zoo genoemd ?

A. Omdat de H. Kerk dien dag de hoofden der geloovigen met gewijde assche teekent.

Waarvan wordt die asscho- gemaakt?

3 V. Wat zegt de Priester, als hij de gewijde

assche uitdeelt ?

A. Gedenk, o mensch, dat gij stof zijt en tot stof zult toederkeeren.

Wie heeft die laatste woorden het eerst gesproken? Tot wien? Wanneer?

4. V. Wat bedoelt de H. Kerk met deze plechtigheid ?

A. De geloovigen door de herinnering aan den dood tot eene oprechte boetvaardigheid op te wekken.

5 V. Wat zullen wij dan denken bij de uitdeeling der gewijde assche?

A. Dat wij zeker eeus zullen sterven, misschien dit jaar nog zullen sterven, dat wij zelfs

— 21

in deze Vasten kunnen sterven, om zoo het stellige voornemen te maken, dezen heiligen Vastentijd door te brengen als ware hij de laatste van ons leven.

IX. LES.

Over de Veertigdaagsche Vasten.

§ 1-

1 V. Wat bedoelt de H. Kerk voornamelijk met

de groote of Veertigdaagsche Vasten ? A. De geloovigen voor te bereiden tot het Hoogfeest van Pasclien.

2 V. Waarom heeft de H. Kerk het getal dagen

der groote Vasten bepaald op veertig ? A. Ter vereering van het voorbeeld van Jesus Christus, die veertig dagen en veertig nachten in de woestijn heeft gevast, voordat Hij zijne prediking begon.

Wie bobben in het Oude Verbond ook 40 dagen gevast? Bij welke gelegenheid?

3 V. In welken geest behooren wij den heiligen

Vastentijd door te brengen ?

A. In den geest van boetvaardigheid.

4 V. Waarin bestaat de geest van boetvaardigheid? A. In den oprechten en voortdurenden wil, om

God voldoening te geven voor onze zonden.

5 V. Wat veronderstelt of eischt de geest van

boetvaardigheid voor alles van ons ?

--22 -

A. Dat wij met alle zorg ons wachten voor de zonde en hare gelegenheden, en met ernstigen ijver onze booze neigingen en slechte gewoonten bestrijden.

6 V. Waarom volgt dat zoo duidelijk ?

A. Omdat het niet kan samengaan ; Gods barmhartigheid in te roepen voor de be-drevene zonden en God tegelijkertijd door nieuwe zonden te beleedigen.

§ 2.

7 V. In welke gesteltenis behooren wij de Vastenwet

te onderhouden?

A. 1. In den geest van gehoorzaamheid aan de H. Kerk, en alzoo zullen wij stiptelijk met kinderlijke eenvoudigheid hare voorschriften trachten na te leven. 2. In den geest van boetvaardigheid, en alzoo zullen wij geene ijdele voorwendsels zoeken, om ons aan de. Vastenwet te onttrekken. 3. In vereeniging met het vasten en lijden van Jesus Christus, en alzoo zullen wij dikwijls onze geringe versterving vergelijken met hetgeen onze goddelijke Verlosser gedaan en geleden heeft, om voor onze zonden te boeten.

8 V. Wat verlangt de H. Kerk nog van ons

behalve het nauwkeurig onderhouden van de voorgeschreven vasten?

A. 1. Dat wij meer en vurig bidden. 2. Dat wij eene aalmoes geven naar ons vermogen. 3. Dat wij het lijden van Jesus Christus dikwijls gedenken. 4. Dat wij ons met de grootste zorg voorbereiden tot eene heilige Paasehbiecht.

V. AVelke godvruchtige oefeningen zijn gedurende de H. Vasten bijzonder aan te bevelen?

A. 1 Dagelijks te bidden vijf Onze-Vaders en Wees-gegroeten ter eere van de Vijf Wonden O. H. 2. De Kruisweg-oefening meermaals te* doen. 3. Met ijver de Meditatiën over het lijden O. H. bij te wonen. 4. De Vrijdagen op eene bijzondere wijs te heiligen, bijv. door een of meer van deze oefeningen naar de omstandigheden : het bijwonen der Mis, de Kruisweg-oefening, het Rozenhoedje der droevige mysteriën, de Litanie van het Lijden, van den Zoeten Naam, of teil minste een kort gebed ter vereering van den lijdenden Zaligmaker.

§ 3.

V. Welke zijn de Lijdensfeesten, die in de Vasten gevierd worden ?

A. l^e Vrijdag: Gedachtenis van de Doornen-kroon

O. H.

2^e ,, ,. „ de Lans en Na

gelen O. H.

24 —

3° Vrijdag: Gredachtenis van liet Grafgewaad of Lijkkleed O. H. 4^e „ „ „ de Vijf Wonden

O. H.

„ „ „ het Kostbaar

Bloed O. H. ^(ie „ ,, „ de 7 Weeën van

Maria.

'^e Goeden Vrijdag. Lijden en dood O.H.

Welke is onder alle reliquieën de kostbaarste, de eerbiedwaardigste ? — Waarom ?

11 V. In vele kerken wordt gedurende de Vasten, vooral op de Vrijdagen, eene reliquie van 't H. Kruis vereerd : welke gevoelens zult gij bij die plechtige vereering in u zeiven trachten op te wekken ?

A. Gevoelens van geloof, hoop, liefde en berouw, verzuchtende tot mijnen goddelijken Verlosser: O goede Jesus, ik geloof, dat Gij voor mij aan 't Kruis gestorven zijt; — ik hoop, omdat Gij voor mij aan 't Kruis gestorven zijt; — ik bemin U uit geheel mijn hart, omdat Gij voor mij aan 't Kruis gestorven zijt; — en eerbiedig de reliquie van 't H. Kruis kussende : Mijn Jesus, harmhar-tigheid!

25 —

X. JLKS.

Over de drie laatste Zondagen van de Vasten.

V. Hoe worden de drie laatste Zondagen vaa de Vasten genoemd ?

A. Zondag Laetare of Halfvasten, Passie-Zondag en Palm-Zondag.

Laetare beteekend Verblyd n: met dit woord begint de H. Mis.

V. Waardoor onderscheidt zich Zondag Laetare of Halfvasten ?

A. Door zekere blijheid, welke in de gebeden der Kerk heerscht, terwijl het Altaar met bloemen is versierd.

V. Wat zou de H. Kerk daarmee bedoelen ?

A. De H. Kerk wil hare kinderen gelukwen-schen met de half volbrachte boete, en hen aanmoedigen om met vernieuwden ijver de nog overblijvende boete te volbrengen.

V. Waardoor onderscheidt zich Passie-Zondag ?

A. Hierdoor, dat de beelden in de kerk met paars worden bedekt.

V. Wat bedoelt de H. Kerk daarmee ?

A. Ten teeken dat de gedachtenisviering van Jesus lijden en sterven nadert, vermeerdert de H. Kerk de teekenen van rouw, om hare

- 26 —

kinderen tot deelneming in hare droefheid te stemmen.

6 V. Waardoor onderscheidt zich Palm-Zondag? A. 1. Door de plechtige wijding der palmen,

Ier gedachtenis van Jesus' zegepraleuden, maar voor Hem zoo treurigen intocht binnen Jerusalem, korte dagen voor zijn schandelijken en smartelijken dood. 2. Door het lange Evangelie der H. Mis.

7 V. Wat hehelst dat lange Evangelie op Palm-

Zondag.

A. Het is de gansche lijdensgeschiedenis van het laatste avondmaal tot Jesus' dood en begrafenis.

8 V. Wat beteekent het, d?.t de Priester bij het

einde van dit lang Evangelie op beide knieën knielt, en zoo eenige oogenblikken geknield blijft ?

A. De Priester heeft dan gelezen, dat Jésus aan liet Kruis den geest heeft gegeven, en blijft alzoo eenige oogenblikken in de eerbiedigste vereering van den dood des Verlossers geknield.

9 V. Welke dagen heeft men nog een lang

Evangelie in de H. Mis ?

A. Nog Dinsdag, Woensdag en Vrijdag in de Goede Week.

- 27 —

10 V. Is dat oiik eiken keer de lijdensgeschiedenis van Jesus Christus ?

A. Ja, maar telkens volgens een anderen Evangelist: Zondag volgens den H.Mattheüs, Dinsdag volgens den H. Marcus, Woensdag volgens den H. Lucas en Vrijdag volgens den H. Joannes.

XI. liES.

Over de Goede Week.

§ 1-

1 V. Hoe wordt de laatste week der Vasten

genoemd ?

A. In de taal der Kerk wordt zij genoemd de Groote Week, in onze taal de Goede Week, in andere talen ook wel de Heilige Week.

2 V. Waarom wordt zij zoo te recht genoemd? A. Om de groote, de heilige en heilaanbrengende

mysteriën, welker gedachtenis in deze week gevierd wordt.

3 V. Welke zijn die mysteriën?

A. Voornamelijk twee; de instelling van Aller-heiligste Sacrament des Altaars en het lijden en sterven van onzen goddelijken Verlosser.

— 28 —

§ 2.

Over Witten Donderdag.

4 V. Welk groot mysterie gedenkt de H. Kerk

op Donderdag- iu de Goede Week? A. De instelling- van het Allerheiligste Sacrament.

Waar heeft Jesus Christus het H. Sacrament ingesteld?. — Wanneer? — Welke twee plechtigheden gingen vooraf? — Waarom stelde Jesus het H. Sacrament in na het eten van het Paaschlam ? — Waarom den avond voor z\jn lijden?

5 V. Waarom wordt die dag- bij ons genoemd

Witte Donderdag?

A. Om de witte kleur van het misgewaad en van de Altaarversieringen: terwijl op de voorgaande dagen paars en op Goeden Vrijdag zwart gebruikt wordt.

6 V. Waarom is de H. Kei^-k bij hare plechtig

heden op Witte Donderdag, om zoo te spreken, half blijde half droevig? A. De gedachtenis van de instelling van het groot Altaargeheim stemt haar tot vreugde; maar zij wordt in hare vreugde verhinderd door de gedachtenis van Jesus' smartelijk lijden.

Welke teekenen van vreugde ? — Welke van droefheid?

7 V. Waardoor onderscheidt zich bovendien de

Witte Donderdag?

A. 1. Door de plechtige wijding der HH. Oliën.

— 29 —

Wie wijdt de HH. Oliën? — Waar? — Hoevcle HH. Oliën? — Wanneer worden die gebruikt.

2. Doordat slechts ééne H. Mis wordt opgedragen, om volmaakter het laatste avondmaal van den Zaligmaker met Apostelen voor te stellen. 3. Door eene plechtige Processie met eene tweede H. Hostie, in de H. Mis geconsecreerd, naar een ander versierd Altaar.

4. Door de plechtige uitstelling en aanbidding van het Allerheiligste gedurende den ganschen dag.

8 V. Wat verlangt de liefderijke Jesus dien dag

van ons?

A. Dat wij in den loop van den dag Hem in zijn H. Sacrament bezoeken, en ook, zoo 't kan, 's morgens bij de plechtige Mis en 's avonds bij 't Sermoon tegenwoordig zijn, om Hem, onzen God en Zaligmaker, met den grootsten eerbied te aanbidden en vurig te danken voor de instelling van het Allerheiligste Sacrament.

9 V. Wat is, vooral op kleine plaatsen, wen-

schelijk en zeer verdienstelijk omtrent de keuze van het uur van kerkbezoek op Witten Donderdag en ook op andere aan-biddingsdagen'?

- 30 —

A. Dat degeneu, die min of meer vrij zijn in de keuze, niet het uur kiezen, dat hen het gemakkelijkste is, maar een van die uren, waarop zij kunnen vermoeden, dat Jesus Christus in zijn H. Sacrament het minst zal worden bezocht.

§ 2.

Over Goeden Vrijdag.

10 V. Waarom wordt de Vrijdag in de Goede Week Goede Vrijdag genoemd ?

A. Omdat hij is de herinnering van dien dag, welke door den dood des Zaligmakers ons het grootste goed, de zaligheid, heeft aangebracht.

Wanneer en waar heeft Jesus zijn lyden begonnen? — Waar, wanneer en hoe heeft Jesus duidelijk getoond, dat Hij niet uit onmacht maar uit vrijen wil zouden lijden? — Wat hoeft Jesus geleden van Judas? van Petrus? van de andere Apostelen? — Hoe had Jesus dat voorspeld van Judas? van Petrus? van de andere Apostelen ? — Wat heeft Jesus geleden in den hof van Olijven ? bij Oaïphas ? bil Herotles? bij Piiatus — Wie hebben openlijk getuigenis afgelegd van Jesus' onschuld? — Welke afschuwelijke middelen gebruikte Piiatus om Jesus van den dood te redden? — Wie hebben op den bloedigen Kruisweg medelijden getoond met den Ijjden-den Jesus? — Hoeveel woorden heeft Jesus aan het Kruis gesproken? — Welke? — Welke wonderen gebeurden bij den dood des Zaligmakers? — Wat is er met het aanbiddelijk Lichaam van Jesus na zijn dood geschied? — Welke drie treffende bekeeringen hebben er, volgens het H. Evangelie, bij het Ujden en sterven des Zaligmakers plaats gehad, als de eerste vruchten van zijn kostbaar Bloed?

— 1) 1 —

11 V. Welke zijn de voornaamste plechtighedeu

van Goeden Vrijdag?

A. 1. Het zingen of lezen der lijdensgeschiedenis volgens den H. Joannes.

2. Het plechtig gebed voor de gansche wereld, voor allen die in de H. Kerk en en buiten de H. Kerk zijn, zelfs voor de Joden en Heidenen; wijl Jesus Christus voor alle menschen gestorven is.

3. De plechtige ontblooting en vereering van het Kruisbeeld.

De Priester, driemaal liet Kruisbeeld gedeellelyk ontblootende, zingt driemaal met verheffing van stem terwijl hij het Kruis aan het volk vertoont: Aanziet het Hout des Kruises, waaraan de Zaligheid der werelil gehangen heeft. En als het koor eiken keer antwoordt: Komt, laat ons aanbidden (Jesus Christus, die aan het Kruis gehangen heeft); dan behoort men, telkens bij het zingen des Priesters opgestaan zijnde, tot driemaal toe eerbiedig te knielen, om den liefderlijken Verlosser, die voor ons aan 't Kruis gestorven is, te aanbidden en allervurigst te danken, verzuchtende eiken keer; Wy aanbidden en loven i', Christus: omdat Gy door uw Kruis de wereld verlost hebt.

4. De plechtige overbrenging van 't Allerheiligste, dat 's morgeus vroeg weer ter aanbidding was uitgesteld, naar 't Altaar, waar na eenige ceremoniën de Priester de H. Hostie nuttigt en de plechtigheden sluit.

12 V. Wordt dan op Goeden Vrijdag geene H. Mis

opgedragen ?

A. Neeu, er heeft geeue Consecratie vau brood en wijn plaats, waarin eigenlijk het H. citer bestaat.

13 V. Waarom laat de H. Kerk op Goeden Vrijdag

liet Misoffer achter?

A. Ten teeken harer allergrootste droefheid over den dood van haren goddelijken Verlosser.

14 V. Hoe behooren wij den Goeden Vrijdag door

te brengen ?

A. In stille droefheid behooren wij dikwijls, vooral namiddag omtrent drie uren, met de grootste dankbaarheid de oneindige liefde van Jesus Christus te gedenken, die voor onze zaligheid den schandelijksteu en smar-telijksten dood gestorven is. Verzuchten wij dikwijls: Wij aanbidden en loven U,Christus; omdat Gij door uw Kruis de wereld verlost helt.

15 V. Welke oefening wordt ons op Goeden Vrijdag

aanbevolen'?

A. De oefening van den H. Kruisweg, om zoo op de gemakkelijkste wijze met een medelijdend en dankbaar hart het lijden en sterven van onzen goddelijken Zaligmaker te overwegen.

S 4.

16 V. Op Goeden Vrijdag wordt in de kerken

van sommige Bisdommen geofferd voor het H. Land: wat verstaat gij door het H. Land? A. Palestina: die streek der aarde, waar Jesus Christus geleefd heeft en gestorven is: dat Land derhalve, 't welk door Jesns' tegenwoordigheid, prediking, mirakelen, ja door zijn Bloed geheiligd is.

17 V. Tot welk einde moet het otter voor het

H. Land strekken?

A. Tot instandhouding van kerken en andere stichtingen, opgericht op die plaatsen, welke het meest door een of ander mysterie zijn geheiligd.

Noem eensccnigcplaatsen, «lic dooreen groot mysterie zijn geheiligd.

18 V. Met welke meening hehooren wij voor het

H. Land te offeren?

A. Uit dankbaarheid en wederliefde tot Jesus Christus, die voor onze zaligheid op die plaatsen zooveel gedaan en geleden heeft.

§ 5-

Over Paaschavond of Zaterdag voor Pasehen.

19 V. Welke zijn de voornaamste plechtigheden

van Zaterdag voor Paschen ? A. 1. De wijding van 't vuur. van de Paasch-kaars en van de vont.

— 34 —

2. In elke kerk wordt slechts ééue H. Mis opgedragen, waarbij reeds met vele vreng-deteekeneu de verrijzenis des Heeren wordt herdacht.

Noem cenigc vreugdeteekencn.

20 V. War beteekeut de versierde Paaschkaars,

die op Zaterdag voor Paschen gewijd wordt?

A. De Paaschkaars verheelt den verrezen Zaligmaker, die de duisternissen des doods heeft overwonnen, en schitterende van heerlijkheid uit het graf is opgestaan.

Zü wordt gedurende den Paasehtijd aan de Evange-liez^jde van 't Groot Altaar geplaatst, en op de Zonen Feestdagen tot O. H. Hemelvaart bij de plechtige Mis en Vesper ontstoken.

21 V. Wat is er wegens het gebed De Engel des

Heeren op te merken in den Paasehtijd?

A. 1. In plaats van De Engel des Heeren wordt gebeden de Antiphoon; Koningin des hemels, verblijd u, Alleluia: alzoo 2. Van zaterdag-middag voor Paschen tot Zaterdagmiddag na Pinkster; en dat wel i5. Altijd staande.

Voor de Antiphoon: Koningin des hemels, in den Paascht\jd, gelden ook de drie verzachtingen in de voorwaarden, om den aflaat te verdienen, gelijk voor De Engel des Heeren. Zie Les II. V. 18.

— 35 —

XII. UES.

Over het Paaschfeest.

1 V. Welke is de grootste en pleclitigste Feestdag

van liet jaar, het Feest der Feesten?

A. Paschen.

Pasdien beteekend voorhygang, doortocht. De Engel des Heeren ging des nachts de huizen voorbij, doodde al de eerstgeborenen der Egyptenaren en spaarde die der Israëlieten uit de slavernij van Egypte. Daarom doet Paschen ons denken aan redding van den dood, verlossing, verheffing. Voor Jesus Christus is Paschen de bevrijding uit den kerker des doods, de verheffing na de vernedering, de overwinnig over zyne vijanden door zijne heerlijke verrijzenis. Voor ons is Paschen do overgang uit den dood tot het leven, de verlossing uit de slavernij des duivels door het Bloed van het goddelijk Paaschlam Jesus Christus.

2 V. Welk groot mysterie vieren wij met

Paschen ?

A. De verrijzenis van Jesus Christus.

3 V. Waarom is Paschen het grootste fe^st?

A. 1. Omdat Jesus Christus na zoo groote schande en smarten, als overwinnaar van dood en hel, verheerlijkt uit het graf is opgestaan. 2. Omdat de verrijzenis van Jesus Christus is het voornaamste bewijs zijner godheid en de grondslag van ons heilig geloof.

4 V. Waarom is de verrijzenis van Jesus het

voornaamste bewijs zijner godheid?

— 36 —

A. Niet alleen, omdat zijne verrijzenis is het grootste wonderwerk, dat Jesus Christus gedaan heeft, maar ook, en wel voornamelijk, omdat Jesus zelf vooruit zijne verrijzenis gekozen en gesteld had als het bewijs zijner godheid.

5 V. Met welke woorden heeft Jesus zijne ver

rijzenis voorgesteld en bepaald als het bewijs zijner godheid!

A. Wanneer zijne vijanden een teekeu vroegen, ten bewijze van het goddelijk gezag, waarmede Hij sprak, zeide Hij eens op zijn Lichaam wijzende: Breek dezen tempel af, en in drie dagen zal Ik hem ophouwen. Een andermaal zijde Hij: Hun zal geen teeken gegeven worden dan het teeken van den profeet Jonas. Want gelijk Jonas drie darjen en drie nachten in den huik van den visch geweest is, alzoo zal de Zoon des menschen drie dagen en drie nachten in het hart der aarde zijn.

Verhaal de geschiedenis van Jonas.

6 V. Hoe is de verrijzenis van Jesus ook de

grondslag van ons heilig geloof?

A. Als Jesus Christus door zijne eigene macht verrezen is, dan is Hij waarachtig God, en is Hij Uod, dan is ook waar en van

—- .-S7 —

goddelijke kracht al wat Jesus Christus heeft geleerd en voorgeschreven en ingesteld, in één woord: ons geloof is waar en goddelijk.

Verhaal de verrijzenis van Jesus. — Verhaal de twee eerste verschijningen aan de Apostelen. — Kent gij nog andere verschijningen? — Hoe heeft God in zijne voorzienigheid den haat van Jesus' vijanden en de onge-looviglieid zijner Apostelen gebruikt, om de waarheid zijner verrijzenis te bevestigen?

7 V. De Joden vieren ook Paschen: wat is dat voor een Paschen?

A. De Joden vieren nog het Paaschfeest, dat God door Moses aan hunne voorouders had voorgeschreven.

8. Y. Welke overeenkomst bestaat er tusschen ons Paaschfeest en het Paaschfeest der Joden ?

A. Het Paschen van het Oude Verbond was eene voorafbeelding van liet Paschen van het Nieuwe Verbond. 1. De Israëlieten herdachten, en de Joden herdenken nog, op hun Paaschfeest de verlossing uit de slavernij van Egypte, en wij gedenken op ons Paaschfeest onze verlossing uit de slavernij des duivels. 2. Gelijk de eerstgeborenen der Israëlieten van den dood gespaard bleven door het bloed van het paaschlam, waarmede zij de deurstijlen hadden bestreken, zoo zijn wij van

— 38 —

(leu eeuwigen dood gered door het Bloed van ons goddelijk Paaschlam Jesus Christus.

9 V. In welken geest behooren wij het Paaschfeest

te vieren?

A. 1. Wij moeten ons verheugen in de verrijzenis van Jesus, en Hem gelnkwenschen met zijne luisterrijke zegepraal. 2. Wij moeten ons verhengen om de onuitsprekelijke weldaad der verlossing, en Jesus daarvoor vurig danken. 3. Wij moeten ons verheugen om onze geestelijke verrijzenis uit de zonde door eene goede Biecht en waardige Paasch-communie, en Jesus in zijne verrijzenis trachten na te volgen. 4. Wij moeten ons verheugen in de zalige hoop eener heerlijke verrijzenis ten jongsten dage, waarvoor Jesus' verrijzenis ons tot verzekering en voorbeeld strekt.

10 V.Hoe moeten Vrij Jesus in zijne verrijzenis

navolgen ?

A. 1. Gelijk Jesus met de daad getoond heeft waarlijk verrezen te zijn, zoo moeten wij ook met de daad toonen werkelijk uit het graf der zonden te zijn opgestaan, 2. Gelijk Jesus Christus, eens verrezen, niet meer sterft, maar leeft voor zijn hemelschen Vader; zoo moeten wij, eens verrezen, niet

— 39 -

meer in de zonde den dood zoeken, maar voor God blijven leven.

] 1 V. Waarom heet de Zondag na Paschen Beloken Paschen ?

A. Beloken beteekent gesloten. Alhoewel de Paaschweek is gesloten en de tijd voor d« Paaschcommunie geëindigd is, blijft de verplichting voortduren voor degenen die nog niet aan hunPaaschplicht hebben voldaan.

12 V. Wat beteekent het woord Alleluia, dat de H. Kerk op hare Feesten en vooral met Paschen zoo dikwijls gebruikt?

A. Alleluia beteekent Looft den Heer.

XIII. L.ES.

Over de Kruisdagen en St-Marcusdag.

1 V. Wat zijn de Kruisdagen?

A. De Kruisdagen zijn de drie dagen voor O. H. Hemelvaart, bede- en boetedagen, waarop men verplicht is te vasten tot den middag en den geheelen dag vleesch te derven.

Sodcrt het jaar 1881, worden de Bisschoppen van Nederland door den Paus voor vijf jaren gemachtigd, telkens voor één jaar, te dispenseeren. zoowel in het vasten als in het derven van vleesch.

2 V. Wat verstaat gij door St-Marcusdag?

A. Een bede- en boetedag op den 25 April, met gelijk verplichting als op de Kruisdagen.

— 40 —

Voor St-Marcusdag gclyke dispensatie als voor de Kruisdagen.

3 V. Tot wat einde zijn de Kruisdagen en St-Marcusdag ingesteld ?

A. Oorspronkelijk zijn zij ingesteld bij gelegenheid van groote rampen, om door bidden en vasten bij God redding te zoeken. Het doel is nog Gods barmhartigheid in te roepen, opdat Hij ons voor rampspoeden beware, en de vruchten der aarde zegene.

4. ^ at betaamt ons deze dagen volgens den geest der Kerk te doen ?

A. Dat we godvruchtig tegenwoordig zijn bij de H. Mis eu bij de Litanie van Allerheiligen, welke alsdan gezongen of gelezen wordt, om Gods zegen over de vruchten der aarde af te smeeken.

xiv. i.i;s.

Over O. H. Hemelvaart.

1. V. Wanneer vieren wij het Feest van O. H. Hemelvaart?

A. Veertig dagen na Paschen.

Wanneer is Jesus ten hemel geklommen ? — Waar? — Is Jesus bij zijne hemelvaart alleen den hemel ingegaan V — Wie met Hem? Welke macht gaf Jesus kort te voren aan de Apostelen? — welke belofte deed Hij hun? Wat gelastte Hij hun? Wat gebeurde, toen Jesus ten hemel was geklommen? Wat deden de Apostelen toen?

— 41 -

2 V. In welken geest behooren wij O. H. Hemel

vaart te vieren ?

A. 1. Wij moeten ons verheugen, dat Jesns den hemel is ingegaan, en onze goddelijken Verlosser gelukwenschen met zijne heerlijkheid. 2 Wij moeten ons verheugen, dat Jesus den hemel voor ons geopend heeft, en in ons een heilig verlangen naur den hemel opwekken.

3 V. Welke bijzonderheid is er dien Feestdag

op te merken omtrent de Paaschkaars ?

A. De Paaschkaars, vóór de Hoogmis ontstoken, wordt na het zingen vau het Evangelie uitgedoofd.

4 V. Wat moet dat beduiden ?

A. De brandende Paaschkaars stelt ons den verrezen Zaligmaker voor, maar, als dan door den Priester gezongen is, dat Jesus Christus is ten hemel geklommen, wordt ook de Paaschkaars uitgedoofd en onder de Mis niet meer ontstoken, om te beduiden, dat Jesus met zijne zichtbare tegenwoordigheid van de aarde verdwenen is.

Is Jesus dan nog onzichtbaar op aarde? — Waar? — Zult gij ooit op aarde Jesus Christus zien ? —Wanneer?

XV. I.ES.

Over het Pinksterfeest,

1 V. Welke groote mysteriën vitreu wij met Pinksteren ?

— 42 —

A. De uederdaling van den H. Geest over de Apostelen en de eerste prediking van Petrus of de verkondiging van de Nieuwe Wet.

Hoe hebben zich de Apostelen tot de komst van den H. Geest voorbereid ? — Door wien en wanneer was hun dat zoo gelast? — Met welke wonderbare teekenen kwam de II. Geest over de Apostelen? Welke uitwerkselen had voornamelijk de komst van den H. Geest in het verstand en in 'i gemoed der Apostelen? —Wat verstaat gij door de gave der talen, welke de Apostelen ontvingen?— Hoe toonden de Apostelen aanstonds, dat zij vervuld waren van den H. Geest? — Hoe vel en werden bij de eerste prediking van Petrus bekeerd?

2 V. Wat beliooren wij te doen, om op het

Pinksterfeest de komst van den H. Geest over ons te mogen verwachten?

A. Wij beliooren door een vurig gebed, eenige dagen te voren, den H. Geest over ons af te smeeken, en door eene oprechte boete en eene heilige Biecht onze ziel te zuiveren.

3 V. Wat vooral mogen wij met Pinkster van

den H. Geest verwachten ?

A. Licht en sterkte: licht om ons heilig geloof beter te kennen en meer lief te hebben; sterkte om ons geloof kloekmoedig te belijden en naar zijne voorschiften te leven.

4 V. De Joden vieren ook een Pinksterfeest: wat

is dat voor een Pinksterfeest ?

A. Het Pinksterfeest der Joden is het feest, dat voor hunne voorouders verplichtend was ter

- 43 —

gedacliteuis, dat God hun op den berg Sinaï zijne Wet gegeven had.

Waar heeft God zijne Wet gegeven? — Wanneer? — Door wien? — Met welke teekenen?

5 V. Welke overeenkomst bestaat er tusschen het

Pinksterfeest der Joden en ons Pinksterfeest? A. Het Joodsche Pinksterfeest is de gedachtenisviering van de verkondiging der Oude Wet, en wij vieren de verkondiging der Nieuwe Wet.

6 V. Vanwaar voor beide Feesten de naam van

Pinkster ?

A. Pinkster beteekent zooveel als het Feest van den Vijfstigsten dag. Den 50^sten dag na den uittocht uit Egypte gaf God zijne Wet op Sinaï; en ook den 50^sten dag na Paschen kwam de H. Geest over de Apostelen, en werd de Nieuwe W^Tet van Jesus Christus door Petrus afgekondigd.

7 V. Waarvoor moeten wij den barmhartigen

God vurig danken op het Pinksterfeest? A. Dat wij onder de Nieuwe Wet van Jesus Christus geboren zijn, en nog meer dat wij het geluk hebben die Wet van liefde te kennen en hare weldaden te genieten.

— 44 —

XVI. I.ES.

Over Drievuldigheids-Zondag.

1 V. Welke dagen zijn aan de vereering van de

H. Drievuldigheid toegewijd?

A. Wij kunnen zeggen: 1. Alle dagen des jaars; want eiken dag hebben wij zoovele weldaden aan den Vader en den Zoon en den H. Geest volgens de orde der natuur en der genade te danken. 2. Meer bijzonder alle Zondagen; want wij zijn verplicht den zevenden dag te heiligen ter eere van God, drievuldig in Personen. 3. Ook alle Feestdagen van het jaar, want elk mysterie dat we vieren, is 't werk der aanbiddelijke Drievuldigheid; maar nogtans heeft 4. de H. Kerk een bijzonderen Feestdag ingesteld ter eere der H. Drievuldigheid, en wel Zondag na Pinkster.

2 V. Wat behooren wij op het Feest der H.

Drievuldigheid te doen?

A. Ons zeiven te herinneren wat wij van dit eerste en allergrootste mysterie moeten weten; met den diepsteu eerbied God in drie Personen te aanbidden, en met de grootste vurigheid te danken den Vader, die ons geschapen heeft, den Zoon, die ons

— 45

verlost heeft, den H. Geest die ons geheiligd heeft.

3 V. Waartoe knnnen wij ons dit Feest nog ten nutte maken?

A. 1. Om ons te onderzoeken of wij wel eiken dag God in drie Personen behoorlijk vereeren: hoe wij ons morgen- en avondgebed verrichten ? hoe wij het H. Kruisteeken maken ? hoe wij het Glorie zij den, Vader uitspreken ? om ons te verbeteren en onzen ijver te vernieuwen.

2. Om ons te onderzoeken of wij de Zonen Feestdagen aan den drievuldigeu God toegewijd, behoorlijk doorbrengen: hoe wij de H. Mis bijwonen? hoe wij verder den dag des Heeren heiligen? of wij niet veel verzuimen van 't geen we vroeger zoo ijverig op Zon- eu Feestdagen deden?

XVII. L.ES.

Over H.-Sacramentsdag.

1 V. Wanneer vieren wij H.-Sacramentsdag?

A. Donderdag na de Pinksterweek.

2 V. Wat is het doel van dit plechtig Feest?

A. De H. Kerk wil hare volle vreugde eu

dankbaarheid betuigen voor de instelling van het Allerheiligste Sacrament, wat zij

--46 —

niet volmaaktelijk kon op Witten Donderdag, om de gedachtenis van het lijden des Heereu.

3 V. Hoe zullen wij aan Jesus Christus voor

het aanbiddelijk geheim des Altaars het best onze dankbaarheid betuigen ?

A. Door, niet alleen op H.-Sacranientsdag, maar geheel ons leven, aan Jesus Christus in het Allerheiligste Sacrament de goddelijke eer te geven, die Hem toekomt.

4 ^. Noem eens eenige oefeningen van dankbare

vereering, die aan Jesus Christus in zijn Allerheiligste Sacrament alleraangenaamst zullen zijn.

A. 1. Als wij eene kerk voorbijgaan, het H. Sacrament te groeten, zeggende: Geloofd zij Jesus Christus! — terwijl de mannen daarbij eerbiedig het hoofd ontdekken.

2. Als wij eene kerk of kapel binnentreden waar we aan de brandende Godslamp kunnen zien, dat het H. Sacrament in het Tabei'-nakel rust, na het Kruisteeken met wijwater, Jesus te groeten, zeggende: Geloofd zij Jesus Christus!

3. Zoolang we in de kerk zijn, die tegenwoordigheid van Jesus in het Tabernakel te gedenken; steeds den verschuldigden eerbied te bewaren, en nog grooteren eerbied te toonen, als Jesus Christus onder de H.

— 47 —

Mis tegenwoordig komt, of als liet Allerheiligste is uitgesteld, ia de H. Mis, in liet Lof of op de dagen van aanbidding.

4. Getrouw zijn aanbiddingsuur te onderhouden, en Witten Donderdag en H.-Sacra-mentsdag met devotie te vieren.

5. Dikwijls Jesus Christus in de H. Communie waardig te ontvangen, met eene gepaste voorbereiding en dankzegging.

XVIII. LES.

Over het Feest van het H. Hart van Jesus.

1 V. Wanneer vieren wij het Feest van het H.

Hart van Jesus'?

A. Vrijdag na het Octaaf van H.-Sacramentsdag.

2 V. Wat is het doel van dezen Feestdag?

A. Het goddelijk Hart van Jesus te vereeren als de volmaakste voorstelling zijner oneindige liefde voor de meuschen.

3 V. Wat verlangt het goddelijk Hart van Jesus

van ons ?

A. Dat wij Hem liefde voor liefde bewijzen en ons beijveren om Hem eenige vergoeding te geven voor den smaad, dien Hij van zoovele ondankbare menschen moet ondervinden, vooral in het aanbiddelijk geheim zijner liefde.

— 48

4 V. Wauueer is de gansche wereld aan het H.

Hart van Jesns plechtig toegewijd geworden ? A. Deu 16 Juni 1875 op last van Z. H. Pius IX.

5 V. Wat herinnerde die dag?

A. Dien dag was het 200 jaren geleden, dat Jesns Christus, zijn van liefde vlammend Hart aan de Gelukzalige Magaretha Maria (Alacoque) toonende, haar den last opdroeg van uit al haar vermogen te ijveren voor de devotie tot zijn goddelijk Hart.

6 V. Hoe vertoonde de Zaligmaker zijn goddelijk

Hart aan die Zalige Maagd ?

A. Met de diepe wonde, een doornenkroon rondom, een kruis bovenop, en naar alle kanten vlammen uitschietende.

7 V. Wat heeft de goede Jesus aan de vereerders

van zijn goddelijk Hart beloofd?

A. Dat Hij hen op een bijzondere wijs zal zegenen, en ook de plaatsen, waar eene afbeelding van zijn goddelijk Hart zal zijn tentoongesteld.

8 V. Waardoor kunnen wij in 't bijzonder onze

dankbaarheid en wederliefde aan het H. Hart van Jesus betoouen?

A. Door ons te laten inschrijven in het Broederschap van het H. Hart van Jesus, en de voorschriften daarvan getrouw te volbrengen. 9. V. Welke zijn deze voorschriften ?

— 49 —

A. Dat men dagelijks bidt één Ouze-Vader en Weesgegroet met de 12 Artikelen des Ge-loofs en het schietgebed: Zoet Hart van mijn Jesus, maak dat ik U meer en meer heminne.

10. V. Noem nog eene andere vereenigiug, waardoor men aan de vurige verlangens van Jesus' Hart op eene bijzondere wijze te gemoet komt.

A. Het Apostolaat des Gebeds of Verbond van Jesus' H. Hart.

11 V. Wat is het doel van het Apostolaat des

Gebeds of Verbond van Jesus' H. Hart ? A. Onder de Christenen te verspreiden de ware toewijding aan dit goddelijk Hart, vooral aan het heil der zielen, aan de zegepraal der Kerk en van den H. Stoel enz.

12 V. Waarom wordt deze Vereeniging zoo gepast

het Apostolaat des yebeds genoemd? A. Omdat zij tracht de zaligheid der zielen te bevorderen door het yehed en andere goede werken, gelijk de dienaars der Kerk het doen door het to oord of de prediking.

13 V. Wat vraagt van ons het Apostolaat des

Gebeds, als wij daarin zijn ingeschreven? A. Dat wij iederen dag onze gebeden, werken en moeielijkheden, door 't onbevlekt Hart van Maria, aan Jesus opdragen tot intentie

— 50 —

van zijn H. Hart; dat wil zeggen: tot diezelfde intentie, waartoe Hij zelf zonder ophouden bidt, en zicli op het altaar opoffert aan zijnen heinelschen Vader.

14 V. Hoe zullen wij daaraan gemakkelijk voldoen ?

A. Door dagelijks bij ous gewoon morgengebed te voegen : O Jesits, ik offer U op, door 't onbevlekt Hart van Maria, de gebeden, de werken en het lijden van dezen dag, in vereeniging met de intentiën van uw H. Hart.

XIX. liES.

Over de Feesten van de H. Moeder Gods.

§ 1-

8 December: O. L. V. Onbevlekte Ontvangenis.

Wat verstaat gij door de Onbevlekte Ontvangenis van Maria? Dat de H. Maagd Maria door bijzondere gratie en voorrecht om de verdiensten van Jesus Christus van de vlek der erfzonde, is bewaard gebleven.

2 Februari: O. L. V. Lichtmis. Maria-Zuivering. § 2.

25 Maart: O. L. V. Boodschap.

Welke boodschap wordt hier bedoeld? De boodschap des Engels aan Maria, die haar van Godswege aankondigde, dat zjj was gekozen om de Moeder van God tc worden. — Welke Engel bracht die blijde boodschap? — Waar ?

Vrijdag na Passie-Zondag : O.L. VderZeven Weeën.

Welke zijn die Zeven Weeën of Smarten of Droefheden van Maria? 1. Maria hoort de voorzegging van Simeon. — 2. Maria vlucht naar Egypte. — 3. Maria verliest het Kind Jesus. — 4. Maria ontmoet Jesusmet

— 51

zijn Kruis. — 5. Maria onder het Kruis. — 6. Maria ontvangt ^Jt Lichaam van Jesus in hare armen. — 7. Maria by de begrafenis van Jesus. — Op welke Staties van den Kruisweg worden de vier laatste Smarten voorgesteld?

2 Juli; O. L. V. Visitatie of Bezoeking.

Welk bezoek wordt hier bedoeld? Het bezoek van Maria aan hare nicht Elisabeth, die, door den H. Geest verlicht, Maria noemde de Moeder des Heeren, terwijl Maria God loofde en dankte met den verheven Lofzang Magnificat.

15 Augustus: O. L. V. Hemelvaart. § 3.

8 September: O. L. V. Geboorte»

Zondag onder 't Octaaf: Naamfeest van Maria.

Wat beteekent Maria? Vorstin, Ster.

3e Zondag in September: O. L.V. der Zeven Weeën. Ie Zondag in October: O. L. V. vau den H.

Rozenkrans. § 4.

2e Zondag in November: O. L. V. Bescherming. § 6. 21 November: O. L. V. Presentatie of Opdracht. § 5.

Vragen tot oefening:

1. Welke van deze Feesten der H. Moeder Gods

worden in ons Bisdom als Zondag gevierd ?

2. Welk mysterie wordt op elk dier verplichte

Feestdagen herdacht?

3. Zeg dit ook van de andere Feesten.

4. Welk Feest wordt bedoeld door de Hooge

L. V.? en welk door de Lage L. V.?

5. Welk Feest wordt gevierd 2 Febr.?... 15

Aug. ? ..

Ö. Wanneer wordt het Feest gevierd van 0. L Y. Boodschap ? . . . Geboorte?...

7. Noem de 15 mysteriën van den Kozenkrans. A. I. De vijf blijde mysteriën. — 1. De boodschap des Engels aan Maria. — 2. Het bezoek der H. Maagd aan hare nicht Elisabeth. — 3. De geboorte van Jesns in den stal van Bethlehem. - - 4. De opdracht van Jesns in den Tempel. — 5. De vinding van Jesu^, in den Tempel.

II. De vijf droevixje mysteriën. — 1. De benauwdheid van Jesus in den hot' van Olijven. — 2. De geeseling van Jesus. —

3. De kroning van Jesns met dorens. —

4. De kruisdraging van Jesus. — - 5. De kruisiging en dood van Jesus.

III. De vijf glorieuze mysteriën. — 1. De verrijzenis van Jesus. — 2. De hemelvaart van Jesus. — 3. De nederdaling van den H. Geest over de Apostelen. — 4. De opneming van Maria ten hemel. — 5. De kroning van Maria in den hemel.

8. Zeg van elk dezer 15 mysteriën op welken

dag het gevierd wordt.

De vinding van Jesus in den Tempel op Zondag na Drie-Koningen.

— 53 —

O. L. V. Lichtmis.

9 V. Welke mysteriën gedenken wij op 0. L. V. Lichtmis?

A. Maria heeft zich, veertig dagen na de geboorte van Jesus, ouderworpen aan de Zuiveringswet der gewone vrouwen, ofschoon zij was de allerzuiverste Maagd en Moeder Gods; — en zij heeft haar goddelijk Kind den hemelschen Vader opgedragen, en volgens de Wet als een gewonen eerstgeborenen zoon vrijgekocht, ofschoon Jesus de Zoon Gods was.

10 V. Van welke deugden geeft ons Maria in dit

mysterie een treffend voorbeeld?

A. Van gehoorzaamheid en nederigheid.

Welke personen waren volgens het H. Evangelie bij dit mysterie tegenwoordig? — Welke belofte had de grijze Simeon van God ontvangen V — Hoe wist Simeon, dat dit Kind de Zaligmaker der wereld was l — Welke voorzegging deed Simeon van Jesus ? — van Maria ? — Wat wenschte Simeon?

11 V. Waarom wordt deze Feestdag O. L. V.

Lichtmis genoemd ?

A. Om het plechtig wijden, ontsteken en uit-deelen der kaarsen.

12 V. Waarom juist op dezen Feestdag die plechtig

heid met de kaarsen?

— 54 —

A. Ter vereeriug van Jesus, dien de grijze Simeon in zijn lofzang genoemd heeft: het licht tot verlichting der heidenen en tot heerlijkheid van het volk van Israël.

13 V. Waarom wordt Jesus te recht genoemd

het licht der wereld'}

A. Omdat Hij door zijne goddelijke leer de duisternissen van onwetendheid en ongeloof verlicht heeft en nog verlicht.

§ 3.

O. L. V. Hemelvaart.

14 V. Welk is het grootste en plechtigste Feest

van de H. Moeder Gods?

A. Het Feest van hare Hemelvaart met Vigilie en Octaaf; omdat dit mysterie alle overige mysteriën van de H. Moeder Gods komt sluiten en bekronen.

15 V. Welke mysteriën worden in Maria's Hemel

vaart begrepen?

A. 1. Haar heilige dood. 2. Hare verrijzenis. 3. Hare opneming ten hemel. 4 Hare kroning in den hemel.

16 V. Waarom heeft God Maria aan den dood

onderworpen ?

A. 1. Tot hare meerdere verdiensten. 2. Om haar meer gelijk te maken aan haren god-delijken Zoon. 3. Om ons Maria te geven

— 55 —

als voorbeeld en Patrones van een zaligen dood.

17 V. Waarom deed God Maria spoedig uit het

graf opstaan?

A. Omdat Jesus Christus niet dulden kon, dat het heilige Lichaam zijner Mooder aan het bederf werd overgegeven.

18 V. Moeten wij denken, dat Maria in den hemel

zoo hoog verheven is boven alle Engelen en Heiligen, alleen omdat zij is de Moeder van God?

A. Neen, maar ook omdat zij de hoogste heerlijkheid verdiend heeft.

10 V. Waardoor heeft Maria de hoogste heerlijkheid verdiend ?

A. Door de hoogste heiligheid, door het zwaarste lijden, door de volmaakste gelijkvormigheid aan het beeld van Jesus Christus. 20 V. Met welke gevoelens behooren wij het Feest van Maria-Hemelvaart te vieren ?

A. Als kinderen van Maria, ons verheugende in de heerlijkheid onzer Moeder, behooren wij God te danken voor de glorie, aan Maria geschonken, haar geluk te wenschen met hare verheffing en ons op te wekken tot een groot vertrouwen in hare machtige en liefderijke bescherming.

— 56 —

Zondag onder liet Octaaf van O. L. V. Hemelvaart wordt gevierd het Feest van den H, Joachim, Vader der H. Maagd en Patroon van onzen H. Vader Leo XIII.

§ 4.

O. L, V. van den H. Rozenkrans.

21 V. Wat bedoelt de H. Kerk met liet Feest

vau 0. L. V. vau den H. Rozenkraus, den l^en Zondag in October?

A. Dit Feest is oorspronkelijk ingesteld, om God te bedanken voor twee wonderbare overwinningen, door de Christenen in 1571 en 1716 op de Turken behaald, welke overwinningen door de Pausen aan de devotie van den H. Rozenkrans werden toegeschreven.

Hoe oud is het Rozenkransgebed? — Aan wien wordt de instelling daarvan toegeschreven ? — Hoe wordt het Rozenkransgebed verdeeld V — Wat behooren degenen te doen, die in het Broederschap van den H. Rozenkrans zijn ingeschreven?

22 V. Wat behooren wij op het Feest van den

H. Rozenkrans in 't bijzonder te doen ?

A. De H. Maagd vurig te danken voor zoovele gunsten, welke wij gedurende het jaar door het bidden van den Rozenkrans hebben verkregen, en onzen ijver op te wekken, om steeds getrouw en godvruchtig ons Rozenhoedje te bidden.

23 V. Wat heeft onze H. Vader Leo XIII om

trent de Octobermaand voorgeschreven?

— 57 —

A. Dat de gelieele maand October aan de he-melsche Koningin van den Rozenkrans zon zijn toegewijd; — dat haar Feest op den l^en Zondag niet bijzondere plechtigheid en buitengcvvonen luister zon gevierd, — en in alle Parochiekerken over de gansche wereld dagelijks van den 1 Oct. tot den 2 Xov. ten minste vijf tientjes van den Rozenkrans met de Litanie van Lorette zonden gebeden worden.

Dit voorschrift werd door Leo XIII het eerst in 1833 gegeven, in de volgende jaren vernieuwd, en in 1886 vastgesteld voor zoolang de treurige toestand van Kerk en Paus zou voortduren.

24 V. Tot welk einde heeft Z. H. dat voorge

schreven ?

A. Om in deze droevige tijden door het Rozenkransgebed gelijke hulp als in vroegere eeuwen bij God te verkrijgen.

In 1888 heeft Z. H. bepaald, dat het voorgeschrevene Rozenkransgebed tevens zou strekken, om God voor de reeds verkregene weldaden te bedanken.

25 V. Welke voordeelen zijn verbonden aan het

loffelijk gebruik van het I-ïozenhoedje 's avonds in het huisgezin gezamenlijk te bidden ?

A. 1. De Moeder Gods zal dit huis in hare bijzondere bescherming nemen. 2. Jesus Christus heeft zijn bijzonderen zegen beloofd

-SS -

aan liet gezamenlijk bidden. 3. In het gebruik van eiken avond op een bepaald uur het Eozenhoedje te bidden vindt ieder een middel tegen zijne traagheid en neiging tot verzuim. 4. Ouders en oversten geven een goed voorbeeld aan hunne kinderen en dienstboden, en aan hun goeden voorgang zal het te danken zijn, dat na hun dood met de devotie tot de H. Moeder Gods ook hare bijzondere bescherming over de familie zal blijven.

26 V. Wat behoort men in acht te nemen, om

het Eozenhoedje te zamen ordelijk en met vrucht te bidden?

A. 1. Het uur wordt gekozen, dat voor allen het geschikste is. 2. Allen zijn eerbiedig geknield. 3. Een bidt voor, bij elk tientje het mysterie noemende. 4. Allen antwoorden met luider stem. 5. De ouders nemen plaats achter de kinderen, om op hen te letten.

27 V. Wat wordt nog aanbevolen, om het Eozen

hoedje met meer devotie en meer vrucht te bidden ?

A. Dat men te voren eene bijzondere intentie maakt eu nog beter, wanneer, ten minste nu en dan, Vader of Moeder bepaalt en te voren zegt waarvoor dien avond het Eozenhoedje zal gebeden worden, bijv. voor de

- 59 —

zegepraal der H. Kerk, voor den H. Vader, voor onzen Bisschop, voor onze Priesters ,... voor een belang, dat hen zei ven of iemand van de familie of vrienden bijzonder aangaat, voor een zieke, voor een overledene in de familie of onder de kennissen , . ... tot voorbereiding voor een feest, enz.

§ S-

O. L. V. Presentatie.

28 V. Wat vieren wij met O. L. V. Presentatie

of Opdracht van Maria?

A. Wij gedenken, dat Maria, nog zeer jong zijnde, door hare Ouders naar den Tempel werd gebracht en den Heer toegewijd om daar te verblijven.

Wie waren hare Ouders?—Wanneer wordt hun Feest gevierd ?

29 V. Door welke deugden vond Maria bij God

behagen, terwijl zij in den Tempel onder de leiding van godvruchtige vrouwen met andere kinderen hare jeugdige jaren doorbracht ?

A. 1. Door haren eerbied iu't gebed, door hare getrouwheid bij hare godvruchtige oefeningen, door haar zuiver inzicht bij al hare werken. 2. Door hare volmaakte gehoorzaamheid aan hare Oversten, alles doende zonder tegenspraak, aanstonds, naar haar best ver-

- 60 —

mogen, op de wijze als van haar verlangd werd.

3. Door hareu vriendelijken omgang met de andere kinderen, zonder liaat of nijd, zonder twist of tweedracht, zonder zich zelve te verheffen of anderen te minachten, willende steeds de minste van allen zijn.

4. Omtrent zich zelve door nederigheid, zedigheid, zindelijkheid, matigheid werkzaamheid.

§ 6.

O. L. V. Bescherming. 1)

30 V. Wat behooren wij te doen op het Feest

van O. L. V. Bescherming?

A. De H. Moeder Gods vnrig te danken voor de liefderijke bescherming, welke wij al wederom een jaar bij haar hebben mogen vinden, en ons met een groot vertrouwen opnieuw in hare moederlijke bezorgdheid aan te bevelen.

31 V. Waarom moeten wij een groot vertrouwen

stellen in Maria's bescherming?

A. 1. Zij kan ous helpen, omdat zij', aU Moeder van Jesus, zooveel op zijn zoet Hart vermag. 2. Zij ivü ons helpen, omdat zij, als onze Moeder, zoozeer bezorgd is voor ons geluk. 1) Dit feest wordt niet in alle Bisdommen op denzelfdcndaggcvierd.

Hl --

32 V. Is her vreemd, dat God in alle tijden zoo

vele wonderbare gunsten heeft geschonken aun de vurige vereerders van Maria? A. Neen: als wij door Maria Jesus Christus en met Hem de zaligheid ontvangen hebben, dan is het niet vreemd, dat het God behaagt ons door Maria vele mindere gunsten te schenken.

33 V. Welke vereerders van Maria mogen het

meest op hare bescherming rekenen?

A. Die hun best doen om haar na te volgen.

34 Y. Hoe kunnen wij gemakkelijk weten, wat

wij in onze omstandigheden moeten doen om Maria na te volgen?

A. Door ons eenvoudig af te vragen icat Maria hier in onze plaats zou gedaan hebben en hoe zij het zou gedaan hebben: doen wij dat en doen wij het zoo, volgen wij steeds dien regel, dan zullen wij heilig worden.

XX.

Over de Patroonfeesten.

§ 1-

1 V. Welke Heilige is de Patroon der Katholieke

Kerk ?

A. De H. Joseph.

2 V. Door welken Paus en wanneer is de H.

Joseph tot Patroon der H. Kerk gesteld?

— 62 —

A. Door Paus Pius IX den 8 December 1870.

3 V. Wanneer wordt liet Feest van den H. Joseph

gevierd ?

A. Den 19 Maart, en nog den 3^en Zondag na

Paschen vieren wij de Bescherming van

den H. Joseph.

By welke gelegenheid heeft de H. Joseph liet voorbeeld van de volmaakste gehoorzaamheid gegeven ? — Waarin bestond die volmaakte gehoorzaamheid ?

4 V. Waarom moeten wij den H. Joseph hoog

vereeren en met een groot vertrouwen aanroepen ?

A. Omdat God zelf hem gekozen heeft en in den hemel nog vereert als den Bruidegom van Maria en den Voedstervader van Jesus.

§ 2.

5 V. Welke Heilige is de Patroon van ons Bis

dom en wanneer wordt zijn Feest gevierd?

6 V. Wanneer heeft hij geleefd ? in welke waar

digheid of stand? verhaal eenige bijzonderheden uit zijn leven.

7 V. Welke Heilige is de Patroon van onze

Parochie? en wanneer wordt zijn Feest gevierd ?

8 V. Wanneer heeft hij geleefd? enz. als Vr. 6.

9 V. Welke Heilige is uw Dooppatroon ? en

wanneer wordt zijn Feest gevierd? 10 V. Wanneer heeft hij geleefd? enz. als Vr. 6.

11 V. Welke Heilige is u tot Patroon gegeven

bij uw H. Vormsel? en wanheer wordt zijn Feest gevierd?

12 V. Wanneer heeft hij geleefd? enz. als Vr. 6.

§ 3.

13 V. Welke dagen in 'tjaar behoort elk braaf

Katholiek nog op eene bijzondere wijs voor zich zelven te vieren, belialve zijne Patroondagen ?

A. Den verjaardag van zijne eerste H. Communie, van zijn H. Vormsel, maar vooral van zijn H. Doopsel.

14 V. Hoe zijn brave Katholieken gewoon den

verjaardag van hun H. Doopsel te vieren? A. 1. Zij zullen dien dag of Zondag te voren met bijzondere zorg tot de HH. Sacramenten naderen. 2. Zij zullen, zoo mogelijk, op den verjaardag zelven de H. Mis bijwonen, en den goeden God voor de genade van hun H. Doopsel vurig danken. 3. Zij zullen hunne Doopbeloften vernieuwen door wederom te verzaken aan den duivel, aan zijne werken of alle zonden, en aan zijne ijdel-heden of alle middelen van verleiding.

§ 4.

15 V. Wanneer vieren wij het Feest der HH. Engelen-bewaarders ?

— 64 -

A. Den eersten Zondag in September niet Octaaf. 1)

16 V. Wat zijn wij aan onzen H. Engelbewaarder

verschuldigd ?

A. 1. Eerbied altijd en overal voor zijne tegenwoordigheid. 2. Dankbaarheid voor zijne liefderijke bescherming. 3. Vertrouwen in zijne voortdurende bezorgdheid.

17 Waarover behooren wij ons op het Feest der HH. Eugelenbewaarders vooral te onderzoeken ?

A. Of wij in ous morgen- en avondgebed onzen H. Engel niet vergeten aan te roepen; of wij soms niet te weinig aan dien goeden Engel denken.

18V. Welk gebed wordt ons ter vereering van onzen H. Engelbewaarder bijzonder aanbevolen ?

A. O Engel Gods, die mijn heivaarder zijt, aan wien ik door Gods goedheid hen toevertrouwd, qelief mij te verlichten, te heivaren, te geleiden en te bestieren. Amen.

XXI. 1.1 ESe Over het Kerkwijdingsfeest.

1 V. Waartoe is het Feest der Kerkwijding ingesteld ?

1) Dit fecstwordt niet in alle Bisdommen op denzclfilen dag gevierd.

— 65 —

A. Tot dankbare gedacliteni.s, dat de kerk, waar liet Feest gevierd wordt, door de heilige Wijding aan God is toegeheiligd.

2 V. Is liet ook een groot geluk voor eene ge

meente eene kerk te bezitten ? A. Ja, immers Jesus Christus verblijft er altijd, dag en nacht, in zijn aanbiddelijk Sacrament, en opent er de bronnen zijner goddelijke genade.

3 V. Wat zullen wij op den Feestdag der Kerk

wijding voornamelijk doen ?

A. Onzen eerbied voor de heilige plaats verlevendigen, en den goeden God vurig danken voor zoovele genaden, welke wij al wederom gedurende een jaar in onze kerk van zijne barmhartigheid hebben mogen ontvangen, denkende aan zoovele zalige onderrichtingen, zoovele HH. Missen, zoovele HH. Biechten, zoovele HH. Communiën. XXII. L.ES.

Over het Feest der HH. Apostelen Petrus en Paulus, en over eenrge voorname Heiligen van Nederland of in Nederland met bijzondere devotie vereerd.

§ 1-

1 V. Wanneer vieren wij het Feest van de HH. Petrus en Paulus ?

5

— 66 —

A. Deu 29 Juni met een Vigiliedag en Octaaf.

2 V. 'Waarom wordt dit Feest zoo plechtig ge

vierd ?

A. Omdat de H. Petrus als de Stedehouder van Jesus Christus en als het Hoofd der Apostelen de eerste Paus der Katholieke Kerk is geweest; en omdat de H. Paulus door Jesus Christus zelven is gekozen en gezonden, om voornamelijk aan de Heidenen het Evangelie te verkondigen, waarom hij de Apostel der Heidenen genoemd wordt.

3 V. Waar en wanneer en hoe zijn zij gestorven ? A. Beiden hebben te Rome onder de vervolging

van Keizer Nero den 29 Juni van 't jaar 67 den marteldood ondergaan, de H. Petrus aan het kruis, de H. Paulus door het zwaard.

Is de H. Petrus gekruist juist gelijk de Zaligmaker?

— Waarom niet? — Is er nog niet eeu Apostel gekruist ?

— Wie? — Op welke wijze?

4 V. Waarom is het laatste honderdjarig Jubilee

van den H. Petrus (29 Juni 1867) voor ons Nederland zoo merkwaardig geweest? A. Omdat bij die gelegenheid de 19 Martelaren

van Gorkum zijn Heilig verklaard. 5. V. Waar en wanneer en waarvoor hebben deze Geloofshelden den dood ondergaan? A. Te Brielle deu 9 Juli 1572 om hunne standvastige getrouwheid aan den Paus als het Hoofd der Kerk en om hun onwankel-

■i.

— 67 —

baar geloof aan Jesus' waarachtige tegenwoordigheid ia het Allerheiligste Sacrament. {Feestdag 9 Juli.)

§ 2.

6 V. Aan welke Heiligen is ons Vaderland den

grootsteu dank verschuldigd ?

A. Aan de kloeke Bisschoppen en Priesters, die van verre kwamen om aan onze hei-densche voorouders den schat des geloofs te brengen.

7 V. Wanneer is voor 't eerst in ons Vaderland

het Evangelie verkondigd'?

A. Yan de vroegste tijden af, ofschoon de namen der allereerste geloofsverkondigers ons niet bekend zijn.

8 V. Wie zijn van onze eerste geloofsverkondigers

het meest bekend en geroemd?

A. Van de vierde eeuw af in 't zuiden de Heiligen Servatius, Amandus, Lambertus en Hubertus, allen Bisschoppen van Maastricht; — van de zevende eeuw af in 't noorden de Heiligen Werenfridus, Adelbertus, Wul-franus, Willibrordus en Bonifacius.

9 V. Wie wordt met recht de Apostel van

Nederland genoemd ?

A. De H. Willibrordus, eerste Bisschop van Utrecht, door Paus Sergius 1 in 696 te

— 68 -

Rome tot Bisschop gewijd. (7 739: Feestdag 7 November.)

10 V. Wie heeft den H. Wilübrordus in het be-

keeringswerk het ijverigst bijgestaan? A. De H. Bonifacius, ook als de Apostel van Duitschland geroemd.

11 V. Waarom wordt de H. Bonifacius als Mar

telaar vereerd?

A. Omdat hij te Dokkum bij Leeuwarden door de Friezen werd vermoord, toen hij zich daarheen had begeven om het H. Vormsel toe te dienen, den 5 Juni 754. (Feestdag 5 Juni.)

§ 3.

12 V. Noem eens eenige Heiligen, welke in deze

of gene streken van Nederland op eene bijzondere wijze worden vereerd als Patronen tegen zekere rampspoeden of ziekten. A. De Heiligen Antonius van Padua, Apollonia, Barbara, Benedictus, Bernardus, Blasius, Cornelius, Cunera, Donatus, Gerlacus, Ger-trudis, Hubertus, Ignatius van Loyola, Job_r Lucia, Marcoen, Odilia, Quirinus, Eochus, Switbertus.

1. Welke dezer Heiligen worden in onze streken bijzonder vereerd? — 2. Tegen welke rampspoeden of ziekten wordt hunne voorspraak ingeroepen ? — 3. Wordt er ook van uitwendige zaken bij elke dezer devoties gebruik gemaakt, bijv. van eene gewijde medalje_r van gewijd brood of water, enz. ?

— 69 —

13Y. Is het geene bijgeloovigheid vertrouwen te stellen in dergelijke devoties, bijv. in 't godvruchtig gebruik van brood, dat ter eere van den H. Hubertus gewijd is, tegen hondsdolheid ?

A. Neen, als deze devoties geoefend worden gelijk ze door het kerkelijk gezag zijn goedgekeurd of toegelaten, en de ondervinding leert, dat een geloovig vertrouwen bij God veel vermag.

14 V. Mogen wij met zekerheid genezing of redding

van het oefenen dezer devoties verwachten ?

A. Neen, omdat wij niet weten of genezing bij ziekten of redding bij rampspoeden wel overeenkomt met de inzichten van Gods voorzienigheid.

15 V. Moeten wij dan de vrucht dezer oefeningen

verloren achten, als wij niet juist verkrijgen wat wij verlangen?

A. Neen, de goede God kan op zoovele andere wijzen ons daarvoor zegenen, bijv. door ons de genade te schenken, die wij noodig hebben om de beproeving geduldig te verdragen, en daardoor onze ziel te zuiveren en te heiligen.

- 70 —•

XXIII. I,ES.

Over Allerheiligen en Allerzielen.

1 V. Van welk geloofsartikel geeft de H. Kerk

eene treffende voorstelling door het Aller-heiligenfeest en den Allerzielendag ?

A. Van de Geraeenscliap der Heiligen ; immers de H. Kerk toont door deze twee dagen duidelijk, dat zij gelooft aan een band van liefde en wederzijdsche hulp tusschen ons levenden en de zielen van onze overledene broeders eu zusters, die in den hemel en in het vagevuur zijn.

2 V. Welke blijde gedachte moet vooral het Feest

van Allerheiligen bij ons opwekken ?

A. Dat wij eenmaal in 't gezelschap van al die Heiligen zullen worden opgenomen, om voor de eeuwigheid hun geluk te deelen, als wij, gedurende den korten tijd, dat we nog hier op aarde zijn, hun voorbeeld volgen door de zonde te vluchten en de deugd te beoefenen.

3 V. Omtrent welk punt behooren wij ons vooral

op Allerzielendag te onderzoeken ?

A. Of wij niet verflauwen in onzen ijver, om voor de geloovige zielen in 't vagevuur te bidden, voornamelijk voor degenen, aan welke wij de meeste verplichting hebben.

— 71 —

de zielen onzer bloedverwanten, weldoeners, vrienden.

4 V. Waarom is het eeue heilzame gedachte voor

de overledene te bidden ?

A. Xiet alleen omdat het reeds op zich zelf een zeer verdienstelijk liefdewerk is; maar ook en wel voornamelijk, omdat wij ons door vele zielen te redden ook vele dankbare en machtige vrienden bij God zullen maken, en door onze barmhartigheid ons Gods barmhartigheid volgens zijne beloften zullen verzekeren.

5 V. Welke is de gemakkelijkste oefening om de

zielen in 't vagevuur veel te helpen ? A. De oefening van den Kruisweg met de toevoeging der aflaten.

XXIV. liES.

V. Aan welke groote Feesten of gebeurtenissen herinneren ons de volgende jaartallen en datums uit het roemrijk Pausschap van Pius IX en van diens opvolger Leo XIII ? A. 4 Maart 1853 ; aan 't Herstel der Hiërarchie in Nederland.

1. Wat verstaat gij hier door Hicrarchie? Het regelmatig kerkelijk bestuur lt;loor eigene bisschoppen. — 2. Wat beteekent dus 't herstel der HiëRARCHiE in Nederland? Dat in ons Vaderland het regelmatig bestuur door eigene Bisschoppen, voor ongeveer drie

— 72 —

honderd jaar onderbroken, opnieuw is ingesteld, en alzoo Nederland weer eigene Bisschoppen bekomen heeft. — 3. In hoevele en welke Bisdommen is de kerkelyke Provincie van Nederland verdeeld? In vyf, zynde het Aartsbisdom van Utrecht en de Bisdommen van Haarlem, 's-Hertogenbosch, Breda en Roermond.

4. Wie was na 't herstel der Hiërarchie onze eerste Bisschop ? — 5. Wie is thans onze Bisschop ?

8 December 1854 : aan de dogmaverklaring van Maria's Onbevlekte Ontvangenis.

1. Wat verstaat gü door de Oxüevlkkïe ontvax-gexis van Maria? Zie xix Les. — 2. W^Tat beteekent de dogmaveuklauing- van Maria's Onbevlekte Ontvangenis ? Dat Pans Pins ix door een plechtig Besluit dat groote voorrecht van de H. Moeder Gods als c/e-loofsjmnt heeft vastgesteld. — 3. Wat bedoelt gij hier door een geloofspunt'* Eene waarheid, welke alle Katholieken verplicht zijn te gelooven als door God geopenbaard. — 4. Weet g\j nu ook te zeggen, waarom Pius ix de Paus der Onbevlekte Ontvangenis wordt genoemd?

8 December 1869: aan de plechtige opening van het Yaticaansch Concilie.

t. Wat is een Algemeen Concilie of Kekkver-gadering? Eene vergadering, waartoe alle Bisschoppen der wereld door den Paus opgeroepen worden, waarbij de Paus of zijn gemachtigde voorzit, en welker besluiten, omtrent het geloof, de zeden of de kerkelijke tucht, door den Paus zijn goedgekeurd. — 2. Hoevele honderden van jaren waren er verloopen sedert het voorgaande Algemeen Concilie? 300 jaren. — 3. Hoe heet dat Concilie ? Het Concilie of de Kerkvergadering van Trente. — 4. Waar is het laatste Algemeen Concilie gehouden? Te Rome. — 5. Waarom wordt het laatste Concilie genoemd het Yaticaansch Concilie? Omdat het gehouden is in de Vaticaanse]ie Basiliek, dat wil zeggen, in de St.-Pieterkerk hy het Vaticaan, een der Pauselijke Paleizen. — 6. Welk voornaam geloofspunt

73 —

is door het .Vaticaansch Concilie vastgesteld? — 7. Wanneer?

18 Juli 1870 ; aan de dogmaverklaring van de onfeilbaarheid van den Paus.

1. Wat verstaat gij door de onfeilbaarheid van den Paus? Dat de Penis, als Herder en Leeraar aller Christenen, in eeno leer over geloof of zeden, door de geheele Kerk te bonden, uitspraak doende, — door den goddelijken bystand, hem in den H. Petrus beloofd,—.niet kan falen. — 2. Wat beteekent dan de dogmaverklaring van de onfeilbaarheid van den Paus? Dat door eene plechtige uitspraak van het Vaticaansch Concilie de onfeilbaarheid van den Paus als geloofsjnmt is vastgesteld. — 3. Met welke woorden heeft Jesus Christus het voorrecht der onfeilbaarheid aan Petrus en zyne Opvolgers geschonken? Op den avond voor zijn lijden sprak Jesus plechtig deze woorden tot Petrus : ik heh voor u gebeden, opdatuto geloof niet bezuyke. En gij, eens u bekeerd hebbende, versterk uwe broederen.

8 December 1870; aan het Besluit vanPius IX, waarbij de H. Joseph als Patroon der Katholieke Kerk is gesteld. XX. Les. § 1.

16 Juni 1875: aan de plechtige toewijding van de gansche wereld aan het H. Hart van Jesus, XVIII Les.

16 Juni 1846 : aan de keuze van Pius IX tot Paus.

7 Februari 1878: aan den dood van Pius IX.

1. Hoelang heeft deze groote Paus do H. Kerk bestiert? Volgens zijn grafschrift: 31 jaren, 7 maanden en 23 dagen. — 2. Heeft Pius IX de jaren van Petrus bereikt ? Pius IX is de eenige Paus, die de 25 jaren van Petrus' Stoei, te Rome heeft bereikt, maar de

- 74 -

jaren van Petrus Pausschap heeft hij niet mogen bereiken. — 8. quot;Waar had de H. Petrus eerst zyn Pauselijken Zetel gevestigd ? Te AxnoCHië ; wat ons herinnert wordt door het Feest van St.-Pieterstoel te Antiochië den 22 Februari.

20 Februari 1878: aan de keuze van Leo XIII tot Paus.

1. Wie en wanneer is na Pius IX tot Paus gekozen? Kardinaal Joachim Peccf, geboren den 2 Maart 1810, Priester gewijd den 31 December 1837, is tot Paus gekozen den 20 Februari 1878, heeft den naam aangenomen van Leo XIII, en is den 3 Maart daaraanvolgende plechtig gekroond geworden. — 2. Wanneer vieren wij derhalve het Geboortefeest, het Patroonfeest, het Ver-kiezingsfeest, het Kroningsfeest van onzen H. Vader? — 8. Wat zijn wij aan den Paus van Rome als Opperherder en onfeilbaren Leeraar der Kerk verschuldigd? Gehoorzaamheid en leerzaamheid omtrent zijne wetten, bevelen en uitspraken. — 4. Wat mag de Paus van Rome bovendien van ons verwachten, wijl wij hem onzen H. Vader noemen? Kinderlijke liefde, waardoor wij deelen in zijne vreugde en zijn lijden, dikwijls en vurig Gods bescherming over hem afsmeekende.

1888: aan liet glorierijke Jubeljaar van onzen H. Vader Leo XIII, wegens zijn vijftig-jarig Priesterschap.

XXV. LES.

Over eenige Broederschappen

buiten de reeds genoemde.

1 V. Welk is het doel van het Broederschap van den St.-Pieterspenning ?

A. Den H. Stoel of den Stedehouder van Jesus

— 75 — -

Christus door gebeden eu geldelijke ondersteuning (vau maandelijks minstens ééncent) te hulp te komen.

2 V. Op welke Feestdagen is er voor de leden van

dit Broederschap een volle aflaat verleend '? A. Op de drie volgende feestdagen of op de Zondagen daaropvolgende : van de HH. Petrus en Paulus den 29 Juni, St.-Pieters-stoel te Eome den 18 Januari en Petrus-banden den 1 Augustus, mits men waardig biechte, commuuiceere, eene openbare kerk bezoeke en bidde tot intentie van Z. H.

3 V. Welke gedeeltelijke aflaten zijn aan de

leden van dit Broederschap daarenboven verleend, en op welke voorwaarde ?

A. Een aflaat van zeven jaren en zeven quadragenen aan hen, die dagelijks met een rouwmoedig hart godvruchtig bidden één Ome Vader, Wees gegroet, Glorie zij den Vader en de 12 Artikelen des Geloofs, — en een aflaat van 300 dagen voor elk goed werk, gericht tot het doel van dit Broederschap.

4 V. Welk is het doel van het Genootschap van

den H. Franciscus Xaverius of van het Genootschap tot Voortplanting des Geloofs, ook Genootschap van den H. Geest genoemd ?

— 76 —

A. De Missionarissen tot bekeering- der onge-loovigen bij te staan door een offer (van ^s2^lj_i cent elke week) en door ons gebed (dagelijks biddende èèn Onze Vader eu Wees gegroet, H. Franciscus Xaverius, Md voor ons.)

5 . Met welke meening behoore» wij ons offer

te storten en ous gebed te doen ?

A. 1. Uit christelijke liefde, om zoovele onge-lukkigen, die niet weten, dat God voor hen is mensch geworden en gestorven, tot het ware geloof en tot hunne eeuwige zaligheid te helpen brengen. 2. Uit dankbaarheid, om God te bedanken voor de onschatbare gave des geloofs, waarvoor wij den barmhartigen God nimmer genoeg zullen kunnen danken.

6 V. Welke zijn de Feestdagen van het Ge

nootschap ?

A. Den 3 Mei de Verjaardag van de oprichting des Genootschaps, en den 3 December het Feest van den H. Franciscus Xaverius, Patroon der Vereeniging.

7. V. Wat is het doel van het Genootschap der H. Kindsheid ?

A. Aan de kinderen het Kind Jesus ten voorbeeld te stellen, en de Missionarissen in 't doopen, vrijkoopen en opvoeden van

-- 77 —

ongeloovige kinderen bij te staan door een offer (van a¹/^, cent elke maand) en door een gebed (dagelijks één Wees gegroet en H. Maagd Maria, bid voor ons en voor de arme ongeloovige kinderen.)

8 V. Met welke meening behooren de ouders

gaarne tot de H. Kindsheid bij te dragen ? A. Vooral om God te bedanken voor het H. Doopsel hunner kinderen, en ook om het H. Doopsel van God te verzoeken voor de kinderen, welke zij nog van God mochten verwachten.

9 V. Wat is het doel van het Geestelijk Ver

bond tot uitroeiing van godslasteringen, verwenschingen en ontuchtige gesprekken ? A. Met den meesten ijver in ons zeiven en in anderen die God zoo tergende zonden te bestrijden, en de bekeering der plichtigen van God af te sraeeken (biddende dagelijks één Onze Vader en Wees Gegroet.)

10 V. Welk Feest is tevens de Feestdag van het

Geestelijk Verbond?

A. Het Feest van den H. Naam Jesus, den 2en Zondag na Driekoningen.

11 V. Wat is het doel van het bruine Schapulier

(van Carmelus) ?

A. Door het getrouw en godvruchtig dragen van 't Schapulier ter eere der H. Moeder

— 78 —

(rods cms haren machtigen bijstand te verzekeren in alle gevaren naar ziel en lichaam, vooral in ons laatste uur, om een zaligen dood te mogen sterven.

12-Y. Wat moet men in acht nemen omtrent het dragen van dat Schapulier.

A. 1. Het Schapulier moet van bruine tvollen stof zijn. 2. Een daartoe gemachtigd Priester moet het voor ons eens gewijd hebben: is het eerste versleten of verloren, kan men een ander nemen zonder nieuwe wijding. 3. Men moet het dragen aan linten over de schouders, voortdurend, bij dag en bij nacht.

13 V. Waartoe strekt het Feest van't Schapulier, den 16 Juli?

A. Om de H. Moeder Gods te bedanken voor de bijzondere bescherming, welke zij verleent aan degenen, die haar ter eere het Schapulier godvruchtig dragen.

REIMPRIMATUR.

J. J. VEESTERREN, Rector, ad hoc delegatus.

BUSCODUCI, 6 Juin 189S.