DE REGELEN

VAN HET

RE-, QUADRILLE

BSMÏSfi-SFEl,

akkelijk gemaakt en verklaard.

ZEVENDE DRUK.

Prijs 15 Cent.

LEYDEN, I). NOOTHOVEN VAN GOOR.

0

HET OMBRE SPEL,

Het Ombre-sjiel wordt gespeeld door drie personen. Men gebruikt daartoe gewoonlijk twee spellen ieder van veertig kaarten, welke op de achterzijde verschillend van kleur zijn, en die men uit volle spellen uitzoekt, door er de achten, negens en tienen van elke kleur uit te schieten. Men gebruikt de twee spellen beurtelings, het een om mede te geven , en liet andere om mede te wasschen (meieren) en klenr te maken.

Om de plaatsen aan de Ombre-tafel te bepalen, neemt men zes kaarten van drie onderscheidene kleuren , waarbij altijd de eene kleur ruiten moet zijn , (b. v. twee schoppen, twee harten en twee ruiten); drie van deze kaarten legt men voor de plaatsen der drie spelers , en uit de drie overigen laat men iederen speler e'éu trekken , en op die wijze om de plaatsen loten.

De speler, die ruiten getrokken heeft, begint de kaart te geven, naar de regterhand om , drie aan drie,

4

tot dat ieder negen kaarten heeft. Daarna legt hij de overig blijvende dertien kaarten, den stok, aan zijne regterhand neder. Die aan zijne linkerhand gezeten is, waseht ofrne-leert, en legt dat spel vervolgens aan zijne linkerhand, met de kleur der kaarten naar boven , of omgekeerd: het eerste wanneer men met de faivorite speelt, het laatste wanneer dit niet het geval is. Door iederen speler wordt beurtelings, ter regterhand om, gegeven en gemeleerd.

Indien er bij het geven van de kaart vergissingen plaats hebben, of kaarten omgekeerd liggen, dan moet de kaart op nieuw gegeven worden , doch met het andere spel; terwijl de speler aan de linkerhand het eerste spel meleert, en nederlegt als vroeger.

De orde, waarin de kaarten op elkander volgen, is ver sehillend in het zwart en in het rood; en ook nog, naarmate z\j al of niet troef zijn. —Geen troef zijnde, is de orde

In het zwart-.

Schoppen en Haver en.

Heer, vrouw, boer, zeven, zes, vijf, vier, drie, twee, — te zamen 9.

In het rood:

Harten en ruiten

Heer, vrouw, boer, aas, twee, drie, vier, vijf, zes, zeven , — te zamen 10.

Dat er in het zwart eene kaart minder gerekend wordt dan in liet rood, komt daarvan , dat de twee zwarte azen altijd troef zijn.

Troef zijnde, is de orde der kaarten:

In het zioart:

Spadille, Sc hoppe o aas \

Manille, schoppen twee of klaveren twee/

Basta, klaveren aas / mnladors.

Ponto, heer ]

V rouw,

Boer,

Zeven ,

Zes,

Vijf,

Vier,

Drie.

te zamen i 1.

In het rood -.

Spadille , schoppen aas x

Manille, harten zeven of ruiten zeven /

' Ma (adotm.

Basta, klaveren aas i

Ponto , harten aas of ruiten aas J

Heer,

V rouw.

Boer,

Twee,

Orie,

Vier ,

Vijf,

Zes,

te zamen 12.

Ofschoon er dus eigcntlijk maar vier nintncIorH zijn , worden niet te min al dc kaarten in troef, welke onmid-detijk op de matadors volgen , zoo men namelijk de vier matadors in de hand heeft, ook als matadors gerekend en hetaaid. — Vatix-matodors noemt men , als men-b. v. manillc met hasta, manille met hasta en ponto, enz. heeft, doch zonder dat spadiHc daarlij is. In dat geval worden ze niet gerekend noch betaald.

Nadat de kaart gegeven is, moet de siieler aan de reg-terhand van den gever het eerst spreken , en zeggen of hij speelt dan of hij past; in het laatste geval dan spreekt dc tweede en zoo ook deze past, dan is dc beurt om te spreken aan den gever. Indien een der spelers vraagt, en de beide andere passen, dan moet hij opgeven wat hij wil spelen , een eenvoudig vraasspcl of wel gasco , sans-prendre, volc enz., en welke kleur hij troef maakt. In een gewoon vraagspel, moet hij tevens zeggen , hoeveel kaarten hij noodig heeft. Deze kaarten neemt hij dan zelf van den stok af; en wel van boven af, nadat hij alvorens de kaarten , welke hij niet wil houden en voor welke hij andere in de plaats neemt, uit zijn spel heeft uitgenomen en op zijde gelegd (gee'carteerd). Daarna geeft de speler — de omber— aan dengene die aan zijne regterhand zit, zooveel kaarten van den stok , als deze vraagt, nadat die ook alvorens even zooveel kaarten uit zijn eigen spel heeft ge-écarteerd; en daarna aan den derden op dezelfde wijze. Bij het ecarteren moet men altijd , zooveel mogelijk , trachten om eeu renonce te maken. De tegenspeler die het eerst

7

moet ecarteren ruilt, als hij geen goed tegenspel heeft, zoo weinig kaarten mogelijk , ten einde zijnen inede-tegen-speler een goed spel te doen krijgen ; men noemt dit niet doorkoopen. Gewoonlijk schikt men het dan zoo, dat er vijf kaarten voor den laatsten tegenspeler o»erblijven.

Oe algemeene regel in het Ombre is, dat men, nog niet zeer ervaren in het spelen zijnde , op drie vaste trekken vraagt; meer geoefende spelers kunnen echter ook vragen op twee en een halven trek Wy geven hier eenige voorbeelden van goede vraogspellen, als volgt: Spadille met harten manllle, banta en een of twee lage troeven; heeft men er geen lage troeven bij , maar in plaats daarvan een heer van eene andere klenr , dan is dat ook nog een goed vraagspel. De overige kaarten ecarteert men gelijk boven gezegd is. Verder zijn goede vraagstellen :

In het zwart.

Spadille , manllle , de heer (of ponto) en eene lage kasrt van dezelfde kleur.

Spadille, manllle en twee of drie lage kaarten van dezelfde kleur.

Spadille, heer , vrouw, boer, en zeven,

Manllle. baMta, ponto (dat zijn drie faux-mntadora) en nog een of twee troeven.

Manllle« lgt;a«(a, vrouw en nog twee troeven.

Manllle, ponto, vronw, boer en de zeven.

Basta, ponto, vrouw, boer en de zeven.

Ponto, vrouw, boer, zeven, zes en de vijf.

Goede vraagstellen in het rood zijn ;

8

Spadille, manlllc, ponto en nog een of twee anderen.

Spadille j inanllle, ponto en vrouw bezet ofgardée.

(NB. Men noemt de vrouw bezet, als men er nogeene lage kaart van dezelfde kleur bij heeft, en vrouw gardée, als men er den boer van dezelfde kleur bij heeft; zoo dat men , als de heer door partij wordt uitgespeeld, de lage kaart of den boer er op kan leggen , en dan nog kans heeft, om later met de vrouw een trek te maken).

Spadille, nianille, heer en vrouw,

Maniile, basta, heer, vrouw en een heer van eene andere kleur.

Maniile, hasta, vrouw, boer en twee anderen;

llauille, ba«ftt , ponto, (drie faux-matadorM) en een of twee anderen-

Basta, ponto, heer en drie anderen.

Tamelijk goede, maar toch zwakke vraagstellen zijn : In het zwart.

Spadille, basta, ponto.

Spadille , maniile en een of twee lage troeven.

ülanllle, bastai zeven , zes en vijf.

Basta, ponto, vrouw, boer en eene kleine troef.

Spadille, ponto, vijf, vier en drie.

Heer, vrouw^ boer, zeven en zes.

In het rood:

Spadille , basta , ponto.

Spadille, basta , heer en boer.

Spadille, basta, boer en vrouw.

9

lla^ta, ponto , heer, vrouw en boer.

Manillc» pon to , heer, vrouw en boer.

iHanilIc , basta , boer , twee.

Ieder spel kan op tweederlei wijze worden gewonnen. Vooreerst, wanneer de omber vijf trekken maakt; eü in de tweede plaats, als hij vier trekken maakt, en een der tegenspelers twee en de andere drie trekken.

Ais dit geen van beide liet geval is, dan verliest de omber het spel. Hierbij kan nu een der tegenspelers vijf trekken of meer maken ; en dan noemt men dit codille. Heeft de omber slechts vier trekken en een der tegenspelers ook vier, dan is het rciiiise. Ook is het remise, als de omber slechts een trek maakt, en ieder der tegenspelers vier. Eindelijk is het remise-royale als de omber en de tegenspelers ieder drie trekken maken.

Wanneer een der spelers gevraagd heeft, kan het gebeuren dat een ander, die op hem volgt, ook een goed spel heeft Deze behoeft dan niet te passen , maar moet in dat geval iets meer zeggen, namelijk eene vraag doen in de favorite (als men daarmede speelt) of wel p;asco» Nao«-prendre of vole annonceren Heeft men eenmaal gepast, dan mag men later niet, als een ander gevraagd heeft, hooger bieden.

Een regel is het nog in het Ombre-spel, dat men, wanneer eene kleur wordt gespeeld, niet mag verzaken. Heeft men echter geen kaart van die kleur in handen (men noemt dit renonce hebben), dan mag men , indien het belang van het spel dit medebrengt, er eene kaart van eene au-

10

*

dere kleur of wel een troef inleggen. Het lantste noemt men couperen.

Indien er troef wordt opgespeeld , mag men natuurlijk geen troef verzaken, als men ze ten minste heeft. Evenwel mag men dit wel doen als men , terwijl er eene .lage troef wordt opgespeeld , niets anders heeft dan matadorM. Daarentegen moet men de matadors bekennen als er een hoogere matador wordt opgespeeld, zoodat b. v. ponto moet vallen vuor basta en basta niet gerenonceerd mag worden als inanillc wordt opgespeeld. Indien spadille wordt opgespeeld moeten dus natuurlijk alle troeven, hetzij matadors of niet, worden bekend. Men zegt daarom dat met spadille de matadors worden geforceerd.

Door favorite of kleur, verstaat men de kleur van de kaart, die boven ligt, als het waseh-spel omgekeerd wordt. Is men overeengekomen om dit niet te doen , zoo als vaak gebeurt, dan bestaat er geen favorite.

C-asco is, wanneer men de beide zwarte azen heeft, die men dan op de tafel vertoont; als dan de overige spelers passen , keert men de bovenste kaart van den stok om. Deze kaart is troef. Men ziet dan de kaarten van zijn spel na, écarteert de kaarten welke men niet kan gebruiken , en neemt dan by de omgekeerde troefkaart nog zooveel anderen van den stok , als men noodig heeft. Overigens wordt het gespeeld als een vraagspel.

£»ans-preiidre spelen, beteekend zonder ecarteren te spelen, en gaat boven een vraag-of gasco-spel. Men moet daartoe zeer goede kaarten hebben , om vijf vaste

11

trekken te kunnen maken, ofschoon het ook met vier trekken kan worden gewonnen. — De beide overige spelers kunnen dan den stok onder zich verdeelen , natuurlijk na alvorens te hebben geécarteerd. Blijven er kaarten van den stok over, dan heeft de speler, die het laatst kaarten ontvangt , de keus om de overig blijvende al of niet bloot te leggen. Dit zelfde regt heeft hij ook , wanneer er bij een vraag- of gasco-spel kaarten van den stok overblijven.

Wij laten hier eenige voorbeelden van goede sans-preotlre-spellen volgen.

In het zwart:

Vier inataflorM , een troef en een heer.

Hetzelfde spel, zonder heer, maar met eene renonce.

Drie matadors , drie troeven cn een heer.

Hetzelfde spel, zonder heer, maar met eene renonce.

Spadille i nianillc. heer en vrouw (of vrouw en boer), twee heeren en eene renonce.

Drie faiix-mataflors, drie troeven en een heer of eene renonce.

Manillc gt; ba.sta, vrouw, boer, twee troeven en een heer.

In het rood:

De spellen als in het zwart met vier en drie matadors.

SpaililltN manillc , ponto , drie troeven en een heer.

Spadille , manillc , ponto , twee troeven , een heer en eene vrouw, bezet of gardée.

Drie faux-matadorM , drie troeven , een heer en eene vrouw bezet of eene renonce.

12

ilaHtu , ponto, heer, drie troeven en twee heeren.

Natuurlijk is tiet , dat in beide kleuren vijf niolnilors opgelegd Huns-prcnilrc ziju.

Van de vole onderscheidt men de gewone vole en de volc-declarcc.

Oe gewone vole kan gewonnen worden na een vraag., gaNco- of sans-prenUre spel, wanneer de omber alle trekken maakt. Wanueer hij deze wint, ontvangt hij groo-ter betaliug; en verliest hij dezelve, dan wordt de vole afgetrokken van hetgeen hij vooraf reeds gewonnen had-Gaat de omber, na het opnemen van den vijfden trek, voort met spelen . dan wordt hij gerekend op de vole door te gaan.

Vole-déclarée is, wanneer een der sjwlers aanneemt dat hij, zonder ecarteren , allo trekken zal maken.

De betaling geschiedt gewoonlijk met liehes.

Voor een gewoon vraagspel, van ieder speler een fiche.

Gaaco betaalt drie fiches.

Sans-prendre betaalt vier liehes.

Vole, na een vraag- of ga.seo-spel, vier fiches-

Doorgaans betaalt men niet voor de vele na gaseo, doch in dat- geval wordt ook voor de vodllie bij gaweo niet. betaald. Vole na MaaiN-prcndre betaalt even als vole na een gewone vraag.

Vole-déclarée betaalt als volgt: Men telt bij elkander de vraag en de matadors , vervolgens telt men daarbij de vole op een gewone vraag , en berekent dit alles acht-dubbel.

13

Als men drie inataflor» heeft, krijgt men bovendien nog een fiche boven het spel. Voor elke daarop volgende kaart nog een fiche.

Als de omber de vijf eerste trekken achter elkander maakt, heet dit première.^ , en daarvoor ontvangt hij nog een fiche boven het spel

Voor ieder spel in de favorite, zoowel vrang- als gasco , sans-prcndrc, volc en volc-ilédaréc wordt het dubbele van het gewone tarief betaald

Tndien de omber zijn spel verliest, hetzij met remise of met rcmlsc-royalc , dan bntaalt hij volgens het zelfde tarief aan ieder van zijne togcnspelers. Als hij met cotlille verliest, dan betaalt hij een fiche meer aan den tegenspeler die de codille gemaakt lieefl. Als hij, na een vraag-, gaMco of Nan« prendre-spel, op de vole doorgegaan zijnde, deze verliest , dan worden er vier fiches afgetrokken van die , welke hij met het spel eerst gewonnen had.

Behalve de hier beschreven wijzen, kan men hetOmbre nog op andere wijzen spelen, namelijk:

lo. oinhre-a-deiix. Hierbij speelt men met zijn tweeë. Men écarteert dan al de ruiten uitgezonderd de inanille ? maakt dan ruiten tot favorite , en speelt op de gewone wijze.

2^U. Omlire a ifiiatre. Hierbij blijft de gever stil zitten. Teder speler geeft overigens naar de regterhand om, o]) zijne beurt, en zit dus ook op zijne beurt stil.

3°, Oiiilire-iigt;elnc| of clnquille. Hierbij is niets anders op te merken , dan dnt men aan ieder acht kaarten

iL

14

geeft, en dus geen stok uverblijft. De daarbij voorvallende willekeurige veranderingen zal elk, die in het Ombre-spel genoeg gevorderd is, gemakkelijk zonder onderrigt begrijpen.

De betaling geschiedt altijd volgens bovenslaande tarief.

HET QUADRILLE SPEL.

Dit spel wordt gespeeld door vier personen, met twee Ombre-spellen , van welke benrtelings het eene sj)el wordt gebruikt om mede te geven, en het andere om te meiereu. De plaatsen worden bepaald op de zelfde wijze als bij het ümbre-spel; de speler, die ruiten getrokken heeft, geeft het eerst, en wel naar de regterhand om, aan iederen speler , en ook aan zich zeiven , tien kaarten , zoodat er dus geen stok overblijft. Bij dit kaart geven ontvangt men tweemaal drie en dan vier kaarten, leder geelt, naar de regterhand om, op zijne beurt de kaart; en de speler, die tegenover den gever zit, meleert en legt de kaarten aan zijne linkerhand neer, even als bij het Ombre.

16

De volgorde der kaarten , zoowel wanneer zij troef zijn, als wanneer zij niet troef zijn , is even als bij het Ombre. Nadat de kaarten zijn rondgegeven, heeft de speler, die aan de regterhand van den gever zit, of, zoo als men dit noemt, de voorhand heeft, het regt van eerst te zeggen, of hij spoelt {permissie vraagt) dan of hij past. In Fiet laatste geval komt de speler aan zijne regterhand aan de beurt om te spreken , en zoo vervolgens.

Om een spel te winnen , moeten er altijd zes trekken worden gemaakt.

Men kan in het quadrille het navolgende spelen :

lo Een eenvoudige vraag, waarbij men een en heer beroept,

2quot;. Hl cd ia tem*.

So. C-a*co.

4o* Nolo.

ü o. misère.

O⁰. Trois-qiiarlK.

9». Qiiatrc* quarts.

Nlt;gt;, Volt'-déclaróe.

Al deze spellen gaan in de orde, waarin zij hier zijn opgenoemd , boven elkander.

1°. Onder eenvoudige vraag met eenen heer verstaat men, dat een der spelers aanneemt om zes trekken te maken, na alvorens eenen heer te hebben beroepen. Wanneer de volgende spelers nu geen vraag doen in de favorite , of een hooger spel annonceren, maar integendeel passen, dan moet de speler eenen troef bepalen naar zijne verkiezing, (ten minste

17

nis hij niet in Je fnvorlte gevraagd heeft), en daarna eenen heer noemen. Degeen die dien heer in handen heeft, is dan de maat (of aide) van den speler , en moet hem helpen om de zes trekken te maken. De speler, !e voor de hand zit, begint het eerst te spelen; en vervolgens ieder op zijne beurt. De speler, die maat is, mag niet voor dat hij genoodzaakt wordt om zijnen heer op te spelen , op de eene of andere wijze aan den vrager kennis neven dat hij de aide is. De twee andere spelers spelen nu ook te zamen , om de partij het spel te doen verliezen , en om dus te zamen vijf of meer trekken te maken. Indien de beide tegenspelers te zamen vijf trekken maken, dan is het spel met remise verloren, maken zij er te zamen zes of rueer, dan is het met de codille verloren. In het eerste geval betalen de vrager en zijn medespeler te zamen het spel, in het laatste dan betaalt de speler, die gevraagd heeft, cedille aan beide tegenspelers.

Als aluemeenen regel stelt men , dat een vraagspel goed is , wanneer de speler die vraagt, drie vaste trekken heeft. Hij roept voorts gaarne den heer, waarvan hij weinig heeft, doeh nooit den heer van die kleur, waarin hij renonce heeft.

Goede spellen, waarop men permissie kan vragen, zijn.

In het zwart:

Spadille , manille en twee lage klaveren (of schoppen) vrouw en twee lage harten, en drie lage ruiten Als mende voorhand heeft , of spoedig aan den slag kan komen , begint men met eeu lage troef uit te spelen.

Spadille _# pon to, vrouw en twee lage klaveren (of

2

18

schoppen), met de vrouw en een lage harten , en drie lage ruiten. Men begint , natuurlijk als men de voorhand heeft, met troef heer uit te spelen.

illnnilic, ponto, vrouw en twee lage klaveren (of schoppen), heer en een lage harten , vrouw, boer én een lage ruiten. Men begint met manillc.

Manillc, ponto, boer en twee lage klaveren (of schoppen^ heer en een lage harten , vrouw en twee ruiten. Speel manillc uit.

BaMta, ponto, vrouw en twee lage kinveren (of schoppen), vrouw en twee lage ruiten. Men begint met biiMla uit te spelen.

BaNta , ponto, boeren twee lage klaveren (of schoppen) boer en een harten, heer en twee lage ruiten. Speel baatta uit Ba^ta, ponto, en drie lage klaveren (of schoppen), harten heer en vrouw, ruiten vrouw met twee lage ruilen. Men beginne met een lage troef uit te spelen.

Ponto, vrouw, boer en twee lage klaveren (of schoppen) hr.rten heer en vrouw, ruiten boer met twee lage ruiten. Speel ponto uit.

Goede vraagspellen in het rood zijn:

Spadille, manille, twee lage harten (of ruiten), klaveren vrouw met eene andere, en vier lage kaarten van de andere kleuren. Als men voor dj hand zit, speelt men een lage troefkaart.

llanillo, baMta, heer en twee lage harten (of ruiten), klaveren vrouw en een lage klaveren , en drie lage schoppen-Speel manlUe uit.

19

Manille, buNtn, vrouw en twee lage harten (of ruiten), de vrouw en twee lage klaveren, de boer en nog een schoppen. Speel innnillo uit,

Iflanillc, ponto, heer en twee lage harten (of ruiten), vrouw, boer en twee lage klaveren , heer en een lage schoppen.

llu.sta, pon to , heer en twee lage harten (of ruiten), heer en vrouw van klaveren, vrouw en twee lage schoppen. Speel basta uit.

Basta , pon(o , vrouw en twee lage harten (of ruiten), vrouw, boer lt;?n een lage klaveren , schoppen heer en vrouw. Men begint, zoo mogelijk, niet basta uit te spelen.

IKasta. pon to, en drie van de laagste harten (of ruiten), klaveren heer en vrouw, boer en een lage schoppen. Men begint een lage troef uit te spelen.

Ponto, heer, vrouw en twee lage harten (of ruiten), klaveren heer en vrouw, vrouw, boer en een lage schoppen. Men speelt ponto uit.

2°. Medlateur, noemt men , wanneer een der spelers, om alleen zes trekken te kunnen maken, nog eenen heer noodig heeft. Wanneer nu geen der overige spelers iets meer zegt, dan krijgt hij daardoor het regt, om den heer dien hij verlangt in te ruilen voor eene kaart , mits tegen betaling van een fiche aan dengene , van wien hij dien heer

20

inruilt. De speler geeft den kaart, welke hij in ruil geeft , gedekt over , noemt dan de kleur welke hij troef maakt, en speelt dan om zes trekken te maken tegen de drie overigen- Indien de speler troef maakt in de favorite, dan betaalt hij voor den ingeruilden twee fiehes.

Natuurlijk moet men , om meiliateiir te kunnen spelen, een vrij sterk spel hebben. Bijzondere voorbeelden daarvan aan te geven zal voor een ieder, die eenigzins in het Quadrille-spel ervaren is, niet noodig wezen.

80. Cia.sc» kan worden gespeeld , wanneer men de twee zwarte azen heeft. Indien dan niemand een honger s^el heeft , vertoont men de beide zwarte azen , en beroept eeuen heer, die dan de troef maakt, en mede zanien speelt tegen de beide overigen.

Men l verkiest vooral te spelen , in het geval |dat

men bij de twee zwarte azen eene renonce heeft , en be roept dan den heer van die renonce.

4⁰- Solo kan men annonceren , indien men kans ziet om , tegen de drie overigen , alleen zes trekken te maken. Het wordt gespeeld als de inecliateur*

21

Als vnorboplJon vnn gorde spellen, waarop men «oio kan annonceren, mogen de navolgende dienen.

In het zwart:

Drie inatjulor* in klaveren , ruiten heer en de zes . harten heer en de /es, schoppen heer en de zes. Speel troef uit.

De kans om te winnen is hierlnj als 27 : 4.

Drie matuilorM met de drie, vier en vijf van klaveren, (of schoppen), twee ruiten en twee harten.

De kans staat als 10:1.

Npnclill«gt;gt; mnnillc, drie, vier en vijf van klaveren (of schoppen), ruiten heer en een lage ruiten met drie lage harten.

De kans is als 11 : 2.

Drie faux-ninta«lor.«(, drie, vier en vijf van klaveren (of schoppen), ruiten heer en de zes , en Iwee lage harten.

De kans is hierbij als 10: 1.

Niiaililln , drie, vier, vijf, zes en zeven van klaveren , ruiten heer en een lage ruiten , schoppen heer en harten heer.

De kans om te winnen staat als 27 : 2.

Goede «oio-spellen in het rood:

Drie niafndorN in harten, ruiten heer met nog een ruiten, schoppen heer en een schoppen , klaveren heer en twee klaveren.

De kans om te winnen staat als 2 : 1.

Drie mataclor*, drie, vier en vijf van harten , twee lage ruiten en twee klaveren.

22

De kans is als 10: 3.

•pipndille ₉ nianille, twee, drie, vier, vijf en zes van harten , twee lage ruiten en een lage klaveren.

De kans is als 10 : 1.

Drie faux-innfaclors met de vrouw, drie, vier en vijf van rniten , een lage harten , en twee klaveren.

De kans is hierbij als 10: 2.

N»|iaclillo, twee, drie, vier, vijf en zes van harten _t ruiten lieer en een ruiten , schoppen heer en klaveren heer»

De kans is als 4 : 1 .

5o. Mi®èrc annonceert men , als de kaarten die men in de hand heeft allen zeer bag zijn , zoodat men , ofschoon ook de tegenspelers dit met hun drieën trachten te bewerken, geen enkelen trek kan maken. Ook kan men het annonceren, als men veel kaarten van eene kleur heeft, zoodat men , als die kleur wordt opgespeeld , altijd eene lagere kaart kan opleggen. Men maakt in ieder geval die kleur troef, waarin men het minst heeft. en nog liever, als men daarin rt'iionce heeft.

Hoe gemakkelijk dit spel ook oppervlakkig schijnen moge is het echter in sommige gevallen een zeer moeijelijk spel, zoowel voor den speler als voor de tegenspelers.

Eene wijziging van misère, en die daarboven gaat is de inlsèrc-oiivcrfe. Deze wordt in de zelfde gevallen als boven is aangegeven , en ook op de zelfde wijze ge-

28

speeld , doch met dit onderscheidt, dat degeen die misère speelt , verpligt is , om , nadat de eerste slag is opgenomen, en er voor den hveeden keer wordt uitgespeeld (dus hij de vijfde kaart), zijn spel open te leggen.

60. Trol» i|iinrt» wordt gespeeld in verschillende gevallen , namelijk indien een der spelers twee zwarte azen en een rood in handen heeft. In het eerste geval beroept hij eenen heer; die dan troef maakt , en medespeelt op de wijze als bij een gewoon vraagspel.

In het tweede geval, namelijk van trolM-qnarts met drie heeren , dan maakt Npadllle troef en speelt mede. Heeft degeen, die trois-quartM anonceert, de spadille in handen , dan moet basln troef maken en medespelen. Indien bij ook de basta in handen heeft, dan zou de vierde heer moeten troef maken en medespelen , maar, dan is het voordecliger, om niet li'ols quarts te spelen , maar liever gasco.

7°. Quatre-quarts is als men in zijne knart vier heeren of vier azen heeft, In het eerste geval moet spadille troef maken en medespelen (of basta indien spadille bij

24

de vier heeren in handen is); en in het Iweede geval kan uien unnr willekeur eenen heer kiezen. Men laut bij het beroepen vau eeneu heer, zoowel in troia-quarta als in «luatre-quarlH, zoo mogelijk, deu heer vau de favorite vrij.

80. Vole is, even als bij het Ombre, wanneer meu al de slagen maakt. na het een of ander spel. Wanneer men na deu zesden trek voortgaat met spelen, dan wordt men gerekend op de vole aan te gaan,

¥olc-déclaréo noemt men , wanneer, een der spelers anoneeert, dat hij alleen al de trekken zal maken.

Première» rekent men , wanneer bij een eenvoudig vraagspel, guaco » trols-quarla en quatre-qnart», de beide maats, die spelen, te zamen de zes eerste trekken maken. Bij mcdlatenr en aolo moet natuurlijk de speler, om premlèrea te winnen , de zes eerste trekken alleen maken.

De matadora worden gerekend als bij het Ombre, doch met dit onderscheid dat in die spellen , in welke men met een maat (of aide) speelt, de matadora ook gerekend worden, indien zij ze te zamen in behoorlijke volgorde (apadllle, manille, enz.) hebben.

Omtrent het couperen en het forceren van de matadora gelden de zelfde regelen, die bij het Ombre zijn aangegeven.

25

Wanneer er in een spel wordt rondgepast, dnn is degeen die npndille in handen heeft, verpligt om eenen lieer te beroepen en troef te laten maken , en om hierop een gewoon vraagspel te spelen. Men noemt dit siiaflillc.forcée.

Wanneer de aide bij Mpadillo . »padillc-forcéc griMco , (rols-qunrtM en quaf re-quarto een troef moet bepalen , dan mag hij de kleur van den beroepen heer niet troef maken.

i)e betaling geschiedt met fiches

Voor een gewoon vraagspel ontvangt men een fiche.

Spadllle-rorcóe twee fiches.

IMediatcur drie fiches.

fiasco vier fiches.

(Solo vijf fiches.

misère drie fiches, en tnlMèro-omorle ncht fiches. Troifl-C|iiar(s vier fiches.

^iiatro-ffiiiart» zes fiches.

na een gewoon vraagspel, na modiateiii' en na gaseo betaalt vier fiches; na »olo, na troiM-quarta, en na quatre-qnarln zes fiches.

%^role-dcclaréc betaalt als volgt: Men telt bij elkander de vraag, en de matador.**, vervolgens telt men daarbij de vale op eene gewone vraag, en berekent dit alles acht-dubbel.

Premières betaalt een fiche boven het spel.

Drie matadorw betaalt een fiche boven het spel , en voor elke volgende kaart een fiche meer

Wanneer een spel remise verloren wordt, dan betalen de

26

spelers of speler nan hunne partij volgens het zelfde tarief.

Wordt een vraagspel codille verloren , dan betaalt de geen, die gevraagd heeft, daarna aan de tegenspelers een fiche meer. Zijn aide is van de betaling verschoond.

Wanneer men, na het winnen van de zes eerste trekken op de vole doorgegaan zijnde, deze verliest, dan wordt de betaling van de vole afgetrokken van hetgeen men reeds gewonnen heeft.

In de favorite wordt even als bij het Ombre, elke betaling verdubbeld.

HET DOMINOSPEL.

Het doinino-Npel is een spel van berekening , waarbij van het toeval ook wel iets afliangt, maar waarin van de bekwaamheid van den speler toch het allermeest af hangt.

Dit spel ontleent zijnen naam aan de voorwerpen van welke men zich bedient om het te spelen. Deze voorwerpen zijn domlno-stcenon , dat wil zeggen langwerpig vierkante met een zwart domino bedekte platte steenen van wit been of ivoor, op ieder van welke een verschillend getal zwarte oogen staan. Die steenen zijn acht en twintig in getal.

Het doiiiino-Mpcl wordt gemeenlijk gespeeld door twee personen, zijnde dit de gewone partij; doch men kan, bij onderlinge voorafspraak, ook overeenkomen het te spelen

20

met drie, vier, vijf en zelfs zes personen; dit zijn ecMer uitzonderingen, welke in het wezen der zaak niets aan het spel veranderen , en altoos onderworpen blijven aan de al-gemeene repelen , die wij hier laten volgen , zoo , als dit spel tegenwoordig meestal gespeeld wordt.

1. De gewone partij wordt gespeeld hetzij om te zien wie het eerst domino zijn zal, of wie oog en winnen zal, of wie het eerst honderd of honderd v ij f t i g oogen zal halen , of zooveel oogen als men zal overeenkomen.

Iloiuino zijn beteekent: het eerst al zijne steenen aangezet te hebben. Oogen winnen wil zeggen , bij het einde van ieder spelde minste oogen te hebben op de steenen, die van weerszijden worden overgehouden.

2. Deze partij wordt gespeeld met zes steenen , op zijn minst , in handen van elk der spelers.

3. Men kan ook overeenkomen , dat elk der spelers zeven , acht, negen, tien, twaalf of zelfs veertien steenen zal hebben.

4. IVlen trekt eerst , om te zien wie de eerste zet zal hebben. Dit geschiedt door het spel dooreen te roeren en er twee steenen uit te halen. Van die twee neemt degene die niet geroerd heeft, er een en legt dien bloot; de roerder neemt den anderen steen en legt dien insgelijks bloot. Diegene van beiden , die den hoogsten steen heeft getrokken heeft den eersten zet.

5. De speler, die den eersten zet heeft, roert de steenen op nieuw.

29

6. Ieder neemt nu een zoodanig getal steenen als men eer men begon , afgesproken is. Degene die niet den eersten zet heeft, heeft het regt om zijne steenen het eerst te nemen.

7. De steenen die blijven liggen , moet degene, die den eersten zet heeft, nederleggen aan zijne regterhand , hetgeen ook vooral noodzakelijk is om «Itoos het bewijs te hebben wie den eersten zet heeft gehad.

8. De steenen moeten genomen worden voor den voet weg , en dus zonder uitzoeken.

Na de steenen door elkander geroerd te hebben , legt men ze in de breedte op eene rij; degene, die tweede speler is , breekt die rij waar hij wil , met andere woorden , hij neemt van het einde van die rij aan zijne regterhand zooveel steenen weg als hij goedvindt, en legt die in de zelfde volgorde onder aan de rij.

Vervolgens neemt degene die het laatst moet spelen den eersten steen van bet boveneinde van de rij ; hij die den eersten zet heeft , neemt den tweeden steen; en zoo vervolgt men , totdat ieder der spelers het overeengekomen getal steenen heeft.

9. Wanneer, terwijl men daarmede bezig is, een der spelers het ongeluk heeft een steen bloot te werpen , die aan een der overige spelers zou moeten komen , dan heeft die speler het regt om óf de geziene steen aan te nemen óf weer over te laten roeren.

10. Degene die den eersten zet heeft, kan zetten welken gtcen hij verkiest. Zijn doel moet altoos wezen om zooveel

30

oogen te winnen als mogelyk is , hetzij door het spel te sluiten , hetzij door domino te maken.

11. Het gebruik dat echter geen wet is, wil dat m-n altoos begint met den hoogsten dubbele die men onder zijne steenen heeft.

Gesteld hij heeft dubbele zes; zijne tegenpartij zet vervolgens de zes-vijf aan, waarop hij zijn vijf-vier aanbrengt de tegenpartij zet nu dubbele vier; heeft nu den eersten zetpersoon de zes-vier, zoo kan hij naar verkiezing zes overal , of vier overal maken , door dien steen aan den eenen of aan den anderen kant aan te zetten.

12. Degene die speelt, moet dus wel nagaan aan welken kant liet spel gesloten zal zijn , en er toe overgaan , het te sluiten bijaldien het hem waarschijnlijk voorkomt , dat hij met minder oogen za! blijven zitten dan zijn tegenpartij

13. Bijgevolg, om het spel te sluiten , moet hij overal zes maken , wanneer hij geen zessen meer heeft , en overal vier, wanneer hij geen vieren meer, maar nog wel eene zes heeft.

Gesteld in het eerste geval, dat zijne tegenpartij geen zessen meer heeft, dan zal het spel gesloten zijn met de zes overal, en in het tweede geval, dat zijne tegenpartij geen vieren meer heeft dan zal het spel gesloten ziju met vier overal.

14. Maar het kan gebeuren, dat, met zes overal ofmc:t vier overal, het spel nog niet is gesloten gelijk de speler gewild had, en dat de speler nog een steen heeft om aan te zetten. In dat geval zal het een vergeefsche poging ge-

31

weest zijn die echter geen nadeel aan den speler toebrengt, daar hij nog altoos dc kans blijft behouden , om domino te maken en zoo de partij te winnen.

15. Het spel kan nog op eene andere wijze worden gesloten , namelijk wanneer geen van beide spelers kan aanzetten noeh aan den eenen, noch aan den anderen kant, bijv. blank-aas wanneer zij noch blanken noch azen hebben. Degene die weinig in zijn spel heeft, moet al het mogelijke doen , om het spel te sluiten.

16. Somwijlen maar toch zeer zelden , is het spel gesloten met den eersten zet.

Een speler die weinig punten in zijn spel heeft, moet dus dadelijk een dubbele uitzetten , van welke soort hij geen au'ere steenen meer heeft; dubbele vier, bijvoorbeeld, wanneer hij geen andere vieren meer heeft; want wil het toeval zijne tegenpartij ook geen vieren heeft, dan is het spel gesloten , en in dat geval heeft hij kans om een slag te maken

17. In de beide vorengenoemde gevallen , worden de oogen geleld, en diegene van beiden, die de minste oogen heeft, wint de partij , wanneer er gespeeld wordt om de meeste Punten, of hij wint het spel, wanneer er gespeeld wordt in honderd vijftig of meer uit.

18. Wordt er gespeeld om de meeste punten , dan betaalt de verliezer volgens overeenkomst de bepaalde som of wel zoo- of zooveel voor ieder oog , dat hij meer overhoudt dan de winner.

19. Is het honderd uit of honderd vijftig, of racer, dau

32

schrijft de winner al de oogen welke de tegenpartij over-houdt_? zunder er iets af te trekken ; en er wordt verder gespeeld,

20. Men wint ook het spel, gelijk straks gezegd is, wanneer men domino maakt, dat wil zeggen, wanneer men al zijne steenen aangezet heeft eer zulks aan de tegenpartij is mogen gelukken.

21. Men kan daarnaar beoordeelen van hoeveel gewigt het is , den eersten zet te hebben. En inderdaad wanneer geen van beide in de loop van het spel hunne beurt voorbij behoeven te laten gaan omdat zij niet kunnen , alsdnn moet hij, die den eersten zet gehad heeft, noodwendig ook het eerst zijn laatsteu steen hebben aangezet , en blijft de andere, hetgeen van zelf spreekt, nog met een steen zitten.

22. Degene die domino maakt, ontvangt van den anderen eene overeengekomene som , wanneer er enkel partij wordt gespeeld , of anders bijaldien om de oogen gespeeld is, zoo of zooveel voor ieder oog, dat de anderen meer overhoudt dan hij zelf. Wordt er gespeeld in honderd , of zoo-of zooveel uit dan schrijft de winner al de oogen van de tegen partij.

23. In het laatste geval worden de steenen op nieuw geroerd en de partij wordt vervolgd.

Cr

o

n-

OQ

CC

O

ngt;

PT