As/ys?_/JQ AiJpL

NEDERLANDSCH GENOOTSCHAP .CHRISTELIJKE HEILIGING VA^fcWsfe^^Z^^^AG'

BIELIOTf-i: K -f

No.

quot;VlrfVryTTrf

VEESL^O-

uitgebracht in de

ALGEMEENE VERGADERING

grelioiidcu llt;' 'h Oravonlia^e 2'2 September 1^0S.

Snolporrfdruk Drukkerij Doorgangsh iür Hoenderloo.

\'S

\o .

NedorlamlNrh Onnootnohap

CMslelijte lieiligiiig van den zoMas-

\

Overeenkomstig artikel ó dor bij Koninklijk lieslnit van 23 Juli I89G, No. 33 gewijzigde Statuten, tot welke wijziging de algemeene vergadering van 28 Februari tevoren besloot, wordt aan hen die jaarlijks ƒ 2.50 of meer bijdragen, gratis een exemplaar gezonden van alle geschriften, door of vanwege het Genootschap uitgegeven.

Het is het Bestuur aangenaam aan deze bepaling gevolg te kunnen geven en aan de leden, buiten de gewone reeks van preeken, die wekelijks verschijnt, hierbij te kunnen aanbieden een exemplaar van het zooeven aan onze drukkerij verschenen werkje, waarin de Heilige Doop wordt beschouwd in verband met Zondagsheiliging.

Al werd Zondagsheiliging vroeger reeds meermalen behandeld, toch meende het Bestuur dat het goed was haar ook eens in verband met andere gewichtige stukken onzer Christelijke belijdenis te bespreken.

Aan het einde des jaars hoopt het bestuur weder een afzonderlijk geschrift, waarschijnlijk handelende over „Het Heilig Avondmaalquot; buiten de gewone reeks te kunnen doen verschijnen.

Bovendien werd reeds een extra nummer uitgegeven op 31 Augustus jongstleden, dat behalve aan de leden ook aan de abounes werd gezonden, en op ruimen schaal verspreid. Niet minder dan 12000 exemplaren werden gedrukt waarvan verreweg het grootste aantal voor gratis verspreiding werd gebruikt. Dat nummer was getiteld: „Gedachteniswoord

O Cï

op den IS⁶¹¹ geboortedag van H. M. de Koningin der Nederlandenquot;. Een exemplaar in prachtband werd aangeboden zoowel aan H. M. de Koningin als aan 11. M. de Koningin Moeder.

Het Bestuur meende dat ook ons Genootschap dien dag.

een dag van zoo groote beteekenis voor gansch liet Neder-landsche Volk, niet in stilte mocht laten voorbijgaan, maar moest toonen het groot gewicht der meerderjarigheid van onze geëerbiedigde Koningin te beselfen. God zegene Hare Majesteit in al den arbeid van zoo grooten en gewichtigen omvang. Hij schenke Haar kracht en wijsheid om ons volk overeenkomstig Zijn heiligen wil te besturen. Hij zegene Hare Koninklijke Moeder, nit Wier handen wij het bestuur des lands niet dan met innigen dank aan God, voor alles wat Hij ons in en door Haar gaf', thans zien overgaan.

Van deze gelegenheid maakt het Bestuur tevens gebruik een en ander mede te deelen omtrent den tegenwoordigen toestand en den arbeid van het Genootschap.

In de Statuten, zooals zij na voormelde wijziging luiden, is bepaald dat het Bestuur bestaat uit minstens vijf leden. De afdeelingen werden bij de herziening der statuten opgeheven, terwijl de bestuurders van do eenige bestaande afdeeling (den Haag) overgingen in het Hoofdbestuur. Een rooster van de jaarlijksche aftreding is bij die gelegenheid vastgesteld; het bestuur ten getale van tien leden zal gaandeweg insmelten, totdat het organiek bepaalde minimum is bereikt.

liet aantal correspondenten bedraagt nu 3G.

Ten einde het aantal abonnés en dat der leden van het Genootschap uit te breiden en de belangstelling in onzen arbeid te vermeerderen, heeft het bestuur gedurende 189G en in het begin van 1897 den heer J. W. D1TMA AR Jr., godsdienstonderwijzer te Arm,doorn, als reizend-agent voor ons Genootschap in dienst genomen en het is zeker ook aan zijn ijver en goede zorgen te danken, dat het aantal leden en geabon-neerden gaandeweg is gestegen. Nadat hij eenigen tijd daarna eervol van zijne werkzaamheid was ontheven en voor andere vereenigingen heeft gearbeid, is hij thans weer opnieuw voor onbepaalden tijd als reizend agent aangesteld om propaganda

o o

voor onzen arbeid te maken. Niet alleen dat de beer Ditmaar bet aantal leden en abonnés traclit uit te breiden door jier-soonlijk bezoek, maar in verschillende gemeenten trad hij in 1800 en ig'J? als spreker op in kerk en evangelisatiege-bouwen om het doel en den arbeid van het genootschap, namelijk de bevordering van de Christelijke heiliging van den Zondag, nader bekend te maken. Voor dit jaar beeft hij weer van 15 gemeenten uitnoodiging ontvangen om daar te komen spreken. Moge zijn weg voortdurend een wezenlijk reizen met blijdschap zijn!

De toestand van de kas is gunstig te noemen, en al is bet bedraquot; niet yroot, toeb kan mot dankbaarheid worden

o o ⁷

geconstateerd dat er een batig saldo is.

Wat de preekverspreiding betreft, doet eene vergelijking tusschen de getallen van de in 1896 en 1897 uitgegeven preeken dadelijk zien, dat de arbeid steeds vooruitgaat. In 1890 zijn door de drukkerij geleverd 35(gt;,093 preeken „ Voor den Zondagquot;, terwijl dat cijfer in 1897 steeg tot 409,872 of bijna 8000 exemplaren per week. In 1894, toen we een jaar met dit werk bezig waren, werden 20(M)00 exemplaren gedrukt. Sedert it hel aantal meer dus dan vtrdulheld. Maar dit is nog lang niet genoeg.

Een krachtigen stoot tot stijging van bet preekenaantal «raven de diaconieën en vooral onder deze de diaconie te

o

Rotterdam, die zicb ten behoeve van hare armen en bedeelden abonneerde op duizend exemplaren per wéék. Bij haar vooral viel de aanbieding van bet bestuur van ons Genootschap om de preeken voor een minimum prijs te leveren in goede aarde. Enkele diaconieën uit kleiuere gemeenten volgden, maar die uit groote gemeenten, als Amsterdam, den Haag, Utrecht, Hdarlem. Groningen, om geen andere te noemen, beantwoordden onze aanbieding met stilzwijgen. Hoe jammer. Waarlijk niet ter wille van het materieele voordeel, want verdienste is er op dergelijke leveringen tot zulke fabelachtig

4

lage prijzen noch voor ons Genootschap, noch voor do drukkerij te behalen; dc boekjes kosten bijna zooveel aan papier alleen Maar wat zou er oen zegen op kunnen rusten, indien aan zooveel honderden ouden van dagen, zieken en armen, het brood des levens ook op deze wijze door broeders diakenen kon worden uitgereikt.

In verschillende groote steden hebben zich, nevens de cor-respondenten, afzonderlijke commissies gevormd om de preeken gratis te verspreiden ouder politie-, brandweer- en trampersoneel, in kazernes, ziekenhuizen en gevangenissen, op schepen, in hotels enz. enz. Maar door die commissies, welke de preeken voor zeer lagen prijs ontvangen, moeten er nog veel meer uitgereikt worden, dan tot dusver geschiedt. En waarom, zal men vragen, geschiedt dit dan niet? Wel lezer, deze commissies voor gratis verspreiding hebben geldgebrek. Wie een gift zenden wil aan onzen Secretaris, met aanduiding voor welke commissie de bedrage is bestemd, zal zeker menigeen verblijden. Wie volgt het voorbeeld van dien milden gever in Indië, die honderd gulden per jaar aan ons Genootschap schonk, om aan het personeel van verschillende suikerfabrieken aldaar onze preeken gratis te verschaffen ? Want onze groene boekjes zijn niet alleen hier te lande bekend ; ook naar üost-Indië, Transvaal, Amerika, Duitschland, Frankrijk, België, Italië en Zwitserland worden zij verzonden. Ruim duizend preeken verzonden we in dit jaar gratis naar Buenos-Aires. De predikant bij de Duitsch Evangelische gemeente aldaar schrijft o.a.: „ik heb de eer en het groote genoegen U den besten „dank te zeggen voor de toezending van Nederlandsche preeken. „'/ooals ik mocht ondervinden, zijn zij voor uwe landslieden „van groeten dienst en zegen en met veel dank aangenomen.quot;

Aan de vereeniging tot bevordering van geestelijk leven onder de te Kleef en omstreken wonende Hollanders, worden wekelijks 25 ex. gratis verzonden. De berichten van daar

luiden dat de broeders de boekjes niet gaarne zouden missen ; ze worden Zondags 's morgeus in een in bruikleen afgestaan kerkgebouw voorgelezen en ze worden ook gebruikt bij het huisbezoek. De meerderheid der bevolking is lioomsch en de Duitsch-protestauten zijn allen even lauw. Er is daar een groot arbeidsveld; men geeft de verzekering dat de boekjes niet opgeborgen maar door velen gelezen worden.

Aan de Vereeniging tot Evangelisatie ouder de Militairen in Oost Indie zijn in dit jaar gratis 5000 preeken ter verr spreiding verzonden.

Dezer dagen kregen we hot verzoek van een Duitsch predikant te Bofien in Westfalen om gratis preeken voor de aldaar in grooten getale aanwezige hollandsche spoorwegarbeiders. Ook aan dat verzoek zullen we voldoen.

En hoe komen we toch altijd aan die preeken, zoodat er sedert den aanvang — in 1893 — geen Zondag is voorbijgegaan of we hadden er altijd een?

Dank aan heeren Professoren en Predikanten, die ons met zooveel bereidwilligheid ter zijde stonden en voor het meeren-deel op de eerste aanvragen van onzen Secretaris gereed waren voor liet beoogde doel eeu preek gereed te maken. Zij immers stelden ons in staat dezen arbeid zóó geregeld voort te zetten, al mag het niet worden verzwegen, dat onze Secretaris niet zelden in angst en vreeze was door de somtijds wel wat late ontvangst van het manuscript. Des Heeren Geest worde steeds meer vaardig over de mannen, die ons de Schrift uitleggen, opdat wij er goddelijke wijsheid door bekomen en Hem meer liefkrijgeu. Die ons het eerst en zóó uitnemend heeft liefgehad. De Heer zegene schrijvers en lezers te samen, opdat het doel, ook met dit werk beoogd, worde bereikt: de eer Zijns Naams door de redding van zondaren, en de heiliging van den dag, die aan Zijn dienst is gewijd.

Eu wanneer we met dankbaarheid gedenken de schrijvers, die de preeken opstelden, dan mogen we zeker hen niet

vergeten, die ons zoo trouw in dit werk bijstaan, n.1. de correspondenten door wiens tusschenkouist ze overal worden thuis bezorgd. Dank, hartelijk dank aan die allen, die uit liefde tot de zaak, voortdurend hielpen iu zonneschijn en regen, in winterkoude en zomerhitte oui de preeken overal, soms heel ver, geregeld en op tijd te bezorgen, al bleef ook hier en daar een klacht over late bezorging niet uit. '/ij allen mogen ervaren aan eigen hart, hoe heerlijk het is, bet eenig en eeuwig Evangelie te brengen aan armen en kranken en bij zoovelen die de verkondiging van de boodschap des beils, om welke reden dan ook, niet kunnen hooren, opdat 's Heeren Dag steeds door meerderen moge worden «jeheiliffd.

O O O

Dank ook aan het gansche personeel van de drukkerij van het Doorgangshuis te Uoenderloo, dat onder de verdienstelijke leidiug van den Chef der drukkerij, zoo geregeld voor de goede aflevering der preeken en de bewerking ervan zorgde.

En wat werkt al deze arbeid nu wel uit? Is er inderdaad vrucht op dit werk? Worden deze hoekjes werkelijk gelezen ? Zeker zullen er zijn die ze, evenals andere lectuur ongelezen ter zijde leggen. Maar we weten toch van tien — en van honderdtallen, die begeerig uitzien naar het groene boekje.

Van verschillende zijden hoorden we telkens met groote blijdschap van den zegen die er op rust. Hier is een vrouw die ons verhaalt, hoe zij ongemerkt het boekje na lezing op tafel liet liggen, opdat haar man, een trouw bezoeker, helaas niet v:in de kerk, maar van de kroeg, het zou ter hand nemen en het ook ook deed en eindelijk, eindelijk tot betere gedachten kwam.

Daar wordt ons verteld hoe in een kazerne met God en godsdienst werd gespot en hoe een trouw bezorger van de preeken de blijdschap mocht smaken, dat er bij voortduring naar meer exemplaren wordt gevraagd.

Elders vernamen we hoe de boekjes het middel zijn gewor-

7

den dat in gast- en ziekenhuizen, waar soms zoo bitter veel geleden wordt, het heengaan in vollen vrede kon zijn.

Och zegt ü mij eens, vroeg iemand onlangs aan een onzer ; van wien was toch die preek verleden week, die was nu juiit voor mij geschreven; ik heb er zoo veel aan gehad, er was zooveel in om mij in mijne droefheid te troosten en mij weer moed te geven om mijn weg verder te gaan. De naam van den lt;' schrijver, luidde het antwoord, zou u op inenschen doen zien,

ik zal het hem wel eens zeggen. Dank gij er uwen God voor en geef Hem de eer en Hij heeft zijn doel met u bereikt.

En wat dunkt u lezers van het volgend briefje dat wij onlangs ontvingen en om der cnriositeits wille woordelijk afdrukken: „Daar ik dinsdag u postkwitancie ontving maar .weder aan u terug te zenden en wel om reden daar hier „tegenwoordig niet veel verdiend word, kon ik u onmogelijk „dit bedrag betalen hoewel ik er gaarne in blijven wou zou „ik u alleen maar vriendelijk vragen of ik dan dit in dit jaar „maar van u op kadoo had mits dan wanneer wij beleven in 1899 „u weer betalen, dus wel begrepen niet waar ik verwacht hier „altijd weer een antwoord van u op terug want dit is maar „waar ik heb de Heer al door u gevonden ik ben er ook zoo „met ingenomen en denk nog zoo vaak o had ik maar eerder „de lieer gezocht maar dit is er ver vandaan, do Heer denk „veel meer aan ons dan wij aan Hem nietwaar.quot;

Het spreekt wel van zelt dat we voortgaan met aan dezen vriend een exemplaar te verzenden.

. Maar genoeg. Wij zouden u anders kunnen verhalen, dat

door politie-personeel, spoorkoetsiers en anderen herhaaldelijk wordt aangedrongen om toch meer exemplaren beschikbaar te stellen; dat we verschillende Militaire Tehuizen hier ^k en in Oost Indië van boekjes voorzien en dat het getal

aanvragen zich uitbreidt; dat de evangelisten der Nederlandsch Evangelisch IVotestantsche Vereeniging ijverig met onze preeken werken tot in de meest afgelegen plaatsjes vau ous

8

Vaderland en dat ook van die zijde de vraag om meer exemplaren wordt herhaald.

Is dat niet een zegen, dnt bij steeds meerderen zich de begeerte openbaart, om van het Woord onzes Gods te hooren ? Laat ons dezulken toch niet in den weg staan, maar hun den weg wijzen en door verschaffing van geschikte lectuur ook een middel aangrijpen om niet alleen de Zondagsrust bevorderlijk te zijn, maar dien dag, als een geschenk uit Gods hand, waardiglijk en iu gemeenschap met Hem te besteden.

En zoo blijk dan de pers eene macht om Gods Woord te brengen onder duizenden, tot versterking van zwakken, tot troost van bedroefden, om hongerigen te voeden met het levensbrood, om dorstigen te laven met het water des levens om niet, om zondaren te brengen aan den voet van het kruis.

Wij hebben getracht in korte trekken en door enkele cijfers eenig overzicht van den toestand te geven.

Dat dit werk veel gebrekkigs aankleeft, wie zal het durven ontkennen, maar evenmin ook dat het ten volle den steun van meerderen verdient. De kosten kunnen haast voor niemand een bezwaar zijn; men raadplege daaromtrent slechts de medeelingen op den groenen omslag.

Wie maar wil kan ook op deze wijze in den dienst des Evangelies werkzaam zijn, bij anderen de begeerte wekken tot heiliging van den Dag des Heeren en mede-arbeider Gods wezen totredding van zondaren.

Ieder die dit leest zij in zijn gemoed ten volle overtuigd, dat hij doe, wat hij in dezen kan doen.

Het Bestuur van het Genootxhap „Christelijke Heiliging van den Zondag:

J. E. N. Baron Schimmelpenninck van dek Oye

van Hoevelaken, Voorzitter.

G. B. vak Aaken Bzn., Secretaris.