V P

S 231

- . V , ^; O ! * f.

CR1MINATI0NUM AB ILLUSTRISSIMO

C. J. M. BOTTEMANNE,

EPISCOPO HARLEMENSI

('• Ü.'TIiA

F. KOEKHOVEN,

S AC ER DOTE M,.

Romam delatarum certa enumeratio, brevisque refutatio.

LITTER

a :)

Eminenliani suani, Sacra Coiigregalionis Propagandae Fidei

Cardinalem, Praefectum Eminentissimum Dominum

LEDOGHOWSKI.

m

Algemene Provincie Kalalooq

Minderb'-oedersklooster

Alverna C^ld

Moxastkuü ad Mosam, Unc 19 Januarii IS'Ji.

Eininen tissime Dom ine.

Infrascriptns ego, dioceseos Haflemcnsis — in llol-landia — sacerdos, propositi tenax, iterum ad Enii-nentiam X'estraiu recurrere audeo, ut, qnod mei juris sit, assequar.

Si Sanctissiinus Papa uoster, Leo Xlil opportune, importune de injuriis Sibi illatis (jueratur, despolia-tionem ostendat et ad commiscrendnm et collaboran-dum, ut restituatur, omnes invitet: ego, (jui nou a saccular! potestate — ^s' milii licitum esset ad earn confugere, ine erigeret atqne protegeret — sed ah Illus-trissiino meo Episeopo, ('. J. M 1!lt;gt;tti;manxic sum de-fraudatus ec ab omnibus sine causa spoliatus, lil^ere ad l'.um propero, Quem Papa Noster posuit ut congu-bemet ecclesiam, conservetque incriminose Ilierarcbiam etiain Neerlandicam.

Sic agens sancti prosecjuor vestigia Andrea- Avellini, „lt;|ni disciplinaj negligentiam advertens, plenus zelo, „non solum confratres sed etiam superiores suos ad-„monebat.

„Si attinet ad luculentos abusus et disciplime lan-„guorem neque superbia ne(|ne temeritas est sed vir-„tns et /.eins pro gloria Dei se opponere et inconcin-„nitatem impedire, etiamsi cum superioribus exinde „discord!a exoriretur.quot;

(Ita St. Alplioi.sus \n opusculo: Vrrn Chiisti Sponsa.)

llis princi^piis iunixus, sciens pru'terea ex scriptura sacra (juomodo oporteat esse Episcopum et expertus, quomodo mecum egerit Episcopus mens atque agere per-scvcret, omni (pio potui studio sum conatus ut ablata restituantur, atijuo scandaluin, mea' persona-, familia-diocesiqne mete mea damnatione illatum reparetur.

Ilierarcliiam, ijiuu dicitur anno 1S53 restituta, in veram tvrannidem video conversam!

^ VlHJWlStttOUHl-

■1

Nam, mane est tymnnis perfecta, si accusator et judex una euileaique sit persona, ita ut necnsatus tacere lt;lebeat ac omnia silii adsuribi tolerare, (jiiihus criminibus accusator et jmlex enm obruere voluerit?

Nonue tvrannis est com[)!eta si uccusator sinml judex publice puniat, publice calumnietur publiee(jue soeviat duin accusatus non iuterrogetur neque audiatur et ])Ostea cum per S menses in (piarta pceiae statione se babeat et restitutionem ([uan'ens se defendere conetur atque ad Romam appellanti respondeatur: „tu Epis-co]io iuvereenndus es.quot;

He vera tribunal Judaicum — Sanhedrin — perfectum est :estinruiduni tribunaü 1 farlemeusi camparatum. Ibi cnim erant .Indices, bic unicus tantum est judex de cujus morositate omnia dependent.

Ibi formalitates qinedam observabantuv; bic tantum dicitur: „Tu es fur, Judas, bvpocrita et ab infantia „ne(piam ; sulj mortidi veto te dicere Missam in dio-„cesi mea.quot; (27 Aprilis 18SG).

Ne temerc sic judicare videar juvat liic verba re-ferre, qua' Sanctus I'apa Symmacims, iisik'm telis — mendaciis ac calumniis — «piibus ego sum oppressus, sauciatus, Anastasio Imperatori respondit.

„Injurias tuas dissimulare — — sic ait, Sanctus „Papa — neqneo neque mea neque tua causa; mibi „sunt honorabiliores, te autem facinnt niiuis culpabi-„lem coram Deo. ])e Domino i[)so dictum est, quod „obsessus fuerit a diemone, rpiod fuerit potator etc. ,.Num tu icstiniares me de iis debere tristari? Nonne leges ét diviiuu ét bumaiue jnbent quamque rem dn-„obus vel trii)us testibus esse probandam? Jam ju-„dinum hom ilium pablicani ostendit accnsatlones inns „esse fa kas!

„Quomodo coram Dei tribunali tu stabis ? Num „cogitas judicium illud, quia sis Imperator, non ven-„timim ? De cetero, nam decet Imperatorem accusa-„torem esse? I'Mue possiltile jnxta ler/cs divlnas cf hu-„ iiiantis, I I nod eadem persmn sit accusator cf judexquot;?

— Wcnsin^-Chantn'l torn. V, pag. 22, 23. —

In liac opinione contirmor tertii uocturni leetionibus, relectn dignissimis, in festo St. Isidori — 4 Aprilis — in quibus virtutes atque ollicia Episcopi euumerantur.

Tlgt;i oiiini loginins: „Cnjns — Epiecopi — pr;c oav

„teris ppecinle ofticinin est........euni fratribus

„piutin liabcve, dcc (iiicnKjuani dc numbvii* mus discer-„pere, uiiHum dumuarc vim- ccmprohaUm. nullum excom-„muuirarc nint discuwum.quot; — Lectio \ 111. —

ltalt;|iie en in vcxnt'o Ilhislrissimi l'ra sulis in me et scriptura' sa era' ét kgilms tcclcsia', occksia «ine menti, (pi'i! nobis hreviaiinm recituntibus tam fa'pc inculca-tvu-, ét — ut ait Kcilli'iisUicll — bene cviltaruin gentium legibus omninic.clc sit ccuitraria, tam nmltoties examine instituendo frustra deprccato, Komam veni, spi'rans fore ut, Andicntia acipusita, u media statne-lentur, (init us condiüoni, in (pia injr.ste, ab lllustris-simo Ejuscopo sum pi situs, tinis imponeretur.

Jtovm adi-piun sum, c.iu d lam avdaild' (jimsivi! Nam, licet Kmiuentia Wstra tune temporis, (|ur.mi-nus me rcciperet, laiioril us esset impedita, tarnen in benignitate tna, Tu, Kmiutntissime Dennine, ut lllu-strissimus sacra' Oongregationis Sccietarius — Sciala — et pi. liev. Sulisxeretarius litteras mei l'-jiiscojii contra me Komam delatas scrutarent curare es dignatus.

Fausti Audientia' dies sunt indicti 10 et 11 Maji, in (juibus, oeto fere annis jira terlapsis, prinmm coram juelicibus stare nnhi erat iudultum.

Perspectis 1'ra'sulis eriniiuationibns, mibi iutlictis, pi. Rev, Subsecretarius vebementer in me invelutur ; at, viso documento, cui^dc industria i'alsum diei «latum est inscriptum, ut repousum dare evitaret Episco-pus, ac visis litteris sua' Eminentia'. Simeoni f. m. 1-1 Maji 1888 ad n;e missis, tounm mutat, dicitque; ad Arcbiepis-copum rem e.¹-se deferemlam ! 1'cce, Eminentissime Do-mine, consilium lt;piod semper solumlt;iue des'.dcraveram !

Altera die lllustrissimus Sccretarius easdem crimi-nationes F-piscopi reiterat, pi'ascribitiiue, ut dum lllustrissimus Ai'cincpisc(i|ius Fllrajectensis Uoma' adhuc, moraliatur, ad Archiepiscopum a])pellarem, qui — sic ajebat — „appellationem recipere debet.quot; Quodsi — sic pergehat — „ Arcbiepiscojn decisio tibi non placeat, tune ad sanctam iSedem tibi est appcllandum. ' „Ad qua? ego: „Nequaquam, lllustrissime I)omine; si sapientissimus „at(jue prudentissimus Arclnepiscopus rem meam trac-„tare velit, N'obis molestus amjilius nou ero, seel „lllius solutionibus aelt;piicsccie potero, '

6

Romte iilt;l Archiepiscopuin appellavi die 12 Maji.

Doumin revorsas accusant ioni's Pr.u.sulis lllustiis-simo Archiepiscopo notilicuvi de (juibus examen erat instituenduni, jiidieimiKpie ferendum.

Sed elieu ! quod iiicredibile mihi vidobatur, apertis verbis deelarabatur: „Consultis viris idoneis, — sic rescripsit Airbipnesul — negotium tuum lalu videtur. cui ine immiscere probibeor idque eo detinitius, quia causa tua jamdudum a Roma est recognita !quot;

Quam dura aUpie improvisa luec verba sint, me oportet credere Arcbicpiscopum; mihi forte fas non est hnjus resolutionis rationes inlt;piirere; staliilirc tamen liic volo : nobilior atqne bonoratior est Arcbiepiscopus quam ut dimicet, aUpie luctetur cum in scde Ilarle-mensi suo Succcssore !

Verumtamen tali modo causa mea non ad tinem exoptatnm progreditnr.

Propterea Cum in patria bac jus adipisci non possim, Emincntia; \'estr:e causain dicere moveor, ex inde et Illnstrissimo 1'ra-suli meo etmibi ipsi non nisi eventum bonum providens.

Quia in ore duorum vel trium testium stat omne verbum, cum certitudinc H ab Illnstrissimo Secrctario ét a pi. Rev. Subsecretario percepi (pi'cnain sint criminationes ab Illnstrissimo Episcopo meo contra me Roman I delatie.

lllae line redeunt:

1. Arripui cbirographa ccclesi-r et pauperum, ergo, quia fur, e parocbia cram destitnendus.

II. Arripui ilia clavi adulterina adjntns. III. Factum boc- in lota diocesi innotuit, pnrsertiin Amstclodami.

IV^r. Multa millia florenouim Episcopus adducere lt;le-buit, tit debita, speculatione orta, delerentur.

V. Contentns esse debeo, quia statione bonorabili me donavit Episcopus.

Ecce, Eminentissime Domine, criminationes abpie puncta, quf in litteris ab Episcopo Romam missis contra me contenta esse com peri.

Scripta manent. Apud ecclesiain Matriccm Romanam sicut fur ant latro liabcri nolens, nunc, cum examen institni denegctnr, meum est objurgationibus objeclisque illis respondere, hoc solum ductus seojio, nt jus et

jnstitia ecclesic RonianiG vigere incipiant etiam in dioc-csi I larloinonsi. lil cniiu omiics, tam clerus, lt;jnam laici cxoptare delxjiit.

l'rovidentia Divina :ilt;l hoe tuntaiKliini me destinasse videtur. (inaproptcr nttestatione hac sancti Pauli pne-inissa : „cccc conun Duo, (piia non ineutiorquot; incipio ad.

I.

\rri|Mii 4'liiro^rlt;i|gt;liii iiaiipcruiii. «'( «niia

fin*. «limiüciHlus «'ram.

Vera loquatur historia.

Aedituus (jiiidain, Sely nomine, vir optime meritus de ecclesia in loco de Krommenie, mihi parocho plu-iics jn'oposuit facei'e, s;ci;l fccisse dicebat i|ucnulam parodunn ; scilicct, cl li rog ra pi i a ccclesitc in prolongo-tionem dare co fine, ut debita ecclcsi'i- fi. 4000 ci-tius solvi possint, ipio casn pauperes, cx (jiiibns major constat parochia; pars, tributo hebdomedario solvendo exonerentur.

t'um Sclv istc ante -10 annos a'ditnus crearetur, ve-tus ecclesia in loco de Krommeniedijk fl 11000 erat onerata, Ope et industria sua nova ecclesia in loco de Krommenie erat axlificata, (|iUL' anno 18lt;8 li. 4000 tantum erat gravata. (doria sua esset moriens jtosse dicere: ecclesiam ab omni onere esse liberatam. lali viro resistere non potui, et ideo convenimus, tjuodsi operatio haec bene acciderit, ecclesi-c prodesset, si autem male, noliis solum nou ecclesia- essct impn-tanda. l'icuiimus virum probum, bonne famne catholi-cum et in re pccuuiaria versatum! factorem Meyer ( ie. Huic seopum palefecimus, et se provisurum ut in bo-nam partem res se verteret ]lollicitus est.

Cum post duos annos clnrograpba illa ecclesia- non suf-ficereut ad prolongationem, in suum locum destinatum sunt reposita et loco illornm clnrograpba pauperum, quiw erant majora, sunt tradita in prolongationem.

Quomodo autem itl sit factum, sul) N. II est expli-candum.

Postremis diebus Xovembris anni 1885 spargebatur, ([nod ille factor Meyer solvendi esset incapax omnia-(|ue perdididisset. Quod mnn vcrum esset ut agnos-cerem. alt;lii ad ('anonicuin quemdam, cui negotium

s

niGuin partim paiofofi qnitine milii dixit: sc nimorem ilium crederc. Deinde me nteti ante factoroni Me ver, (|iii eliirolt;^raigt;lui ilia in tnto esse eolloeata atKnnavit. Postea veui ad Curatorem, qui ''SuIh consul uit tulire ad Episcopuin, „qui — sie ajebat — non ])uniet eed in omnibus providelntquot; „Nonquot; replicabum: „Si Episeo-pus mens essot ll.ujus Antecessor, libentissimo id fa-cerem; nunc auteni, ex]gt;ertus quod non sim persona grata, id facere no,) audeo. 'rune miiii jtroposuit se id faeturum, easumque meum l-^piseopo dieturum, cum nil esset timendnm.

Casu narrato, Prirsnl occasionem snmpsit me apud se invitandi. \'eni, et tune sine ulla interrogatione vel explieatione rei deelaratum est : me esse furem bonorum ecclesiae et piiupernm : inbabilem me esse ad munere pastorali diutius fungemlum; intra 14 dies litteras demissorias (jiiierendas. Quodsi id faeerem. lio-uorem meum servarem; si enim in elaustro Aebellensi ine absconderem vel Missionarius iierem, omnes eogi-tarent me id facere ex /elo pro gloria Dei. Si vero litteras jilas non qmererem, omnibus jmblicaret Ordinarius me esse furem bonornm ecclesia' et pauperum.!!!

Eminentissime Dominine, adlmcne necessarinm est plura lt;le eapite boe scribere? Casus bic non aliter definiri potest nisi: est nobis solum (Sely etmihi) im-jtutabilis et secreta transpositio rei aliena?, ut fructifi-cet ecclesia?, duin furtum unanimiter nominatur: „in-justa ablatio rei alien,-i', invito domino.quot;

Sed quan-i ])0test : cjuodnam vel fjuale peccatum ])er-perpetravimus ? De illiceitate speculationis ne verbiun (juidem in Seminario audivimus, ut optime Episcopo, olim in re niorali professori meo notum est. Eipiidem expecto landem prteminmque a Deo! Quanam fabriea ecclesia¹, (piinam parocbiani non gauderent si parocbus et aditui suis sumptibus coneutur ccclesiam ab omni onere liberare '!

Sic etiam intellexit Ordinarius; quare, causani vo-lens habere ut a parocbia me dimitteret, Roma', totique mundo declarnvit: F. Kokkiiovkx, cliirograpba arri-piens bonorum ecclesiae et pauperum est fur 1 ! !

Pari inodo omnis superior tvrannns personam sibi ingratam sulphurcum cpiid accendere videns concludere

9

potest: ad patibuluni te condemno, quia non polinn doimim mt'iuii sed toluin iniinduin coiiiljusHisti vel sal-tem, ut coiuburaUir imindns, tentasti!

r i.

Ai'ri|iiii va lt;'liii'(iKi'a|tlia olavi iululU'riiiii adjiitns.

Quia contra facta non est. i'atiocinaiidmn rursum liistoria pra'inittatur.

Me, sine iilla interrogatione vel ex])]icatione vei die 22 Dtcnrl rs 1 Sfö damnatuin ad claustinin Atliel-lense, posüjuam nullis quasi verbis — quia lcqui erat iutcrdictuni — indicavcrani mt inmiiscui.-r-c operation! in favorem ccclcsi:r, interrogavit Piicsul : quivnam media ut chirograplia illa ac(|uireres, adhibuisti? La tus, quia complieem notare potui, respond!: Sdy, adituus davem tribuit. Tune statini conclusit Kpiscopus: „ergo, clavi adnlterina es usus; uti dixi: quare litte-„ras dimissorias; nisi autem id facias, jiublice dicam: „te esse usuni clavi adnlterina.quot;

Nitni autem recta sit conclusio illa, cx se([uentibus judicari potest.

(^itoniam (piis(|ue bonus est wstiinandus, donee con-trariuin probetur, Sclv nou rogavi, ((uoiuodo in jios-sessioneiu illius clavis venisset. iste, quot;qui ante iustitu-taiu llierarcbiain per multos amies ]irovisor paupernni fnerat, verosimiliter clavcin retinuit. Nomine nmlto-rnm, lt;[iii Sclv Cognoverunt niibi injuria est vindicanda, qua' forte Sclv nomini couclusione illa in j.citur ! Nou erat talis, qui id perpctrare posset!

Sed suspicio forlasse cadit in ine. „Qualiscunque enim lt;|Uis((ue intus est, taliter judicat exterius.quot;

Sciat autem, qui me suspiceret, in me no tentatio-nem cpiidem oriri potuisse, quia recta clavis perquincjue certo anuos, justissimis do causis, omnibus protiandis, sub inc erat.

Propter elavcm illam dictam adulteriuam damuatus sum die i'i' Decembris 1885, et reetam clavcin tradidi die ■gt; 1 Bccemhris J885 secretario pauperum Adminis-tratiouis, qui dc tali facto atque consilio maxime doluit et ut earn rctint\erciu jgt;recatus est.

Sic, Eininentissime Doniine, scripsit ille Komam anno 188S, idque verum esse juraincnto conlirmare semper paratus est.

10

Quiiproptor Canonicus illc, cni c-lavcm illam die tam adultcriiiam, l^piseopo tradoiKlani, transtuli, do moilo quo id factum est, valde est miratus, ita ut, cum 5 Augusti 1889 me qnererer, quod multi forte erode-rent me esse usnm clavi adnlterina, ille respouderit: „qui dicit te fuisse usum clavi adnlterina, ad me mitte, et ego melius ilium instruam.quot;

l^!ti ]gt;atet, me de clavi ilia mentioncm facere Kpiscopo nnu erat opus; feci tamen ut, si culpa esset in trans-ponendo ilia ehirographa in prolongationeni, quam gra-vissimam tinxit Episcopus, culpam minuerem.

Quidquid sit luie de re, St. Alphonsus, ut videtur, onme solvit dubium, si adhuc dul)ium exsture potest.

Qua-rit St. Doctor: in quibns casibus illicitum sit conjugi (liv(gt;rtium facere ab altero in adultcrium lapso? Respoudit inter alia : „Si con jux sine culpa formali aduUeretur, puta ob errorem inculpabilem.quot;

(Neuraguot, tractntns de Mntrimonio Quaestio 10. png 705.gt;

Illicitum ergo est quod pnniatur conjux material iter adulter. At, nonne illicitum esset adulterii notam in-jicere atque punire propter clavem rectain, vel propter clavem, qua; ad snrinnum dubie materialiter tantum est adnlterina ?!

III.

Facliini inciini in lota «liocoHi iniiohiit, pra^orHni Ainstclodaiiii.

Ecce, Eminentissime Domino, causam ad me punion-dnm impellentem. Non ergo est furtum neque modus, fjuo furtum hoc sit patratum, sod notitia bujus facti, qua Episcopus ad puniendum obligatum so sentit.

Vorumtamen, si re vera sim fur, jus ecdesiasticum requirit ut amovear atque puniar, uec quid aliud volo, nisi ut leges ecclesiac in me impleantur.

Denuo ptenas sustinere libenter volo, qnas leges ecclesia; in furem ots. Statuerunt!

Non qnrcro gratiam, sed jus et justiam !

Ilic autem inquirendum: ') notitia ilia undo vonorit. ²) ((ualis fuerit.

^J)- Certum est quod plurimi testes, tam sacerdotes, quam laici ])Ossunt conlirmare, Illustrissinmm Epis-copum ipsum ét per so divulgasso ét alios divulgaturos

11

jussisse me esse furem, usum fnis.se cluvi adulterina, et ceteras jam nominatas supra crimiiiationes.

-). Nnsquani vero in tenlainine ullo E])iscopum tain esse frustrutnm credo. Nam die quot;i'J DecemUris INS5 damnatus sum ad elaustnun; die 5 Januarii 1880 pu-blieatam est, iiuis mens esset sueeessor in loco de Krommenie, et, licet fama ereseat eundo, prineipaliter in prioribus diebus, novis forlioribuslt;iue volans alis: die lö Jannarii bSMi tam in ephemeride Catboliea llar-b me; .si — i.acrltviïclte courant — ([nam in ephemeride Catboliea I'ltrajectensi — Cevirum — inter nova Curiosum hoc est annuntiatuin: „lllustrissimus C. .). M. I'ottemannk Episcopns i I a rlcn km isis parocbum crca-vit in N'ogt^lensaug F. Koickiiovicx , loco pi. Red. Tii. Horret,quot; etc.

Antea, sed etiam 30 Julii IS'J'i Prasul mibi mirra-vit factum meum — sicut narratmu iri vellet — Am-stelodami esse divulgatum a domino Cuiatore in ne-gotio Meyer.

Rogavi (.'nratorem nvun vcrum esset, (piod de co dieeretur; et ille, in cujus ore mendacium non est rescripsit: se intellexisse sibi, etiamsi crimen illud mibi imputatiun, vennn esset, esse taccndum. lt;^uas litte-ras statiin ad Prasulem transmisi.

X'ernmtamen casn quo re vera factum meum omnibus coloribus esset divulgatum, certissinie Kpiscopi erat et nunc etiam est omnibus viribus runiori illi se obji-cere necnon con trad icere.

Qui enim voluntarie donunn incendit, non solum debet incemlium illud extinguere sed etiam totum damnum illatum reparare.

Ita juxta omnes, ait St. Alpbonsus.

I V.

liuha millia llorcnonini ailtlucere (Icbuil.

ill dchila. s|M'(-iila(ioii(' orla. «Iclereiilt;iir.

Stiicte loquendo ad quidquid sit solvendum non cram obligatus, ut mibi dixit Advocatus qui adbue asseitio-nem banc reiterare jiotest.

Qnidqnid antein sit do nulla obligatioue juridica, libenter ad // (idOO solvendum teneri volo. Demonstrare enim possum me non plura perdere i otuisse.

12

Tlli vern factorcs — Mover C'ic — ncccssitniline iilni-tentcs, Hcripscruut nic d^lcrc f 1'!.quot;)(10! Xcino lt;k' hoe mirari potest, lt;[\ii elmlem at(|ue seanclaluin Causx- (ial-lieorum — Panama' — atque llomunorum — della Banca Romana — anno pra;terlapso facta, novit.

O, lt;[Uot mala, «pne ie([uo ae niihi multis familiis tune accidenint, praeaveve potuissem si non exularc debuisseni ! (^uod enini dii-ti illi factores })essinie at-([ne injusti.sinie egeiint, omnilms in eoiifessmn venit.

Frater nieus dileetissinins, paroelms Alpliensis, liben-tissime, ne seandalose in elanstriuii Aeliellcn.sc mitterer, se obtulit ad omnia milii impntata deliita selvenda.

ICgo autem restiti, quia solvere, idque multo ])lus justo ae simul puniri eontradietionem involvere vide-tnr. Solvit tarnen, nt sic demuleeret Kpiseopum, cpii tore nt judicium suum ne in elaustrum mitterer, red-hiberet exinde speravit.

L t addueeretur enravit frater Jl. HOOO qua¹ summa cum activis, quie mihi stqierfuerunt totalem summam tl. 1 KXMI circiter effecit.

Si forte ut plura solvcMtur esset neeesse, frater ad id paratum se deelaravit.

llic landanda est Prasulis justitia : qni L'ncsul spe-eulationem suam vel operationem non ut se ditaret incd'perat sed ut me dimitteret.

llic qii'i'ri potest: vnde cetera millia venerunt, quia a /2.11000, qua' solvimus, usque ad jl. KiöOO, qiue de-bita imputabantur, magna est distantia, grandisc[ue hiatus ?

Seiat, qui qiuerat, divitem quemdam — cujusnomeu me non fallet — sponte Episcopo se obtulisse ut relitpia millia solveret. Sic Episeopus ijise particulari cuidam narravit, quamquam publice me multa millia dioccsi eonstitisse s|)argol)at.

Attamen supervacaucum erat illa millia solvere quia jamjam //. quot;gt;000 justo ])lura tribueraraus.

I la c vera esse sequi videtur ex litteris, jam 3 Ja-uuarii PS.SH ah Episeopo mihi scriptis, in quihus le-gitur: „Non (ijtiif; est ut niipellcx tun levdctiuv, quia frater timx Alphensis in Us providet.quot;

Attentioncm N'estrain, Eminentissime Domine, figerc liceat bisce litteris.

Die :» Jaimarii issi; sc-ripsit, ut Kvii)r!i memoratuni est; et non nisi cum jam per S menses in qunrla pu'iia' statione me liabuissem, meiise Angusti 1 S.ST sinml emu jam pertraetatis criminationibns Komani scripsit lt; Inli-nnrius; se multa millia Horenornm addncere del misse, nt debita mea, speeulatione orta, delerentur ! ! !

V.

('oiifenliim esse me o|M»rlt;e(. lt;|iiia statione lionoraUili me lt;loiia\i( Kpisf-opns.

Snliiciant, Kminentissimc Domine, pauea lure. l)ie 14 Maji ISSS ab Eminentissimo Domino Si-meoni f. m. reprebensione accejita, nee non jussns me in integrum restitucre, Kpiseopns, nunc angustatus, se incolumem reddere tentat ; qnapropter, mutata termi-nologia, quod prius pcenam vocavit, et ab omnibus san;c mentis tanqnam nou parvi ponderis pcena asti-matur, nunc non amplius pcena est, sed honor et statio honorabilis !

lquot;t multa, qmu de boe sopliismate aflerre possim omittam: modus hie se detendendi non alius videtur nisi ille Italianorum sive (iarrihiddiuorum. Hi enim cum St. Petri patrimonium arripuissent, Deatissimum-(pie Papain Vaticano inclusissent etiam eonelamarnnt: „C'ontentus esse debet Papa : nunc enim a regno liber est: quietc ultinmm viUe diem expectare potest: nos lllius loco optime administrabimus!quot;

Mirnr vero de mei Pra sculis assertionis indulgcntia ; neque earn explicare possum nisi ex eo, quod Cura-tores sive I'rovisores 11 icrarchi:e Neerlandici¹ talia sophismata audire sint consueti.

Pwnam talionis constituit — Snnctus sns — iis, qui alterum J'alsi crirninis accuf-s'tsscnt-

(Lt'clio VI in festo St. Damasi, 11 Dorcmbris.) i:x hisce verbis mentcm discimns sententiamque sanctsu Matris ecclesia', per St. Damasnm loquentis.

1-1

Conclusio ex expositis et refatatis facienda, diHicilis esse non videtur.

lt;ino magis negotimn nieuni inspicitur, co magis clucescit verum esse, quod ab initio dicebatnr:

Non est nisi coined ia Illiistrissimi Kpiscopi.

Kcpüdein ab exordio iestimabam lOpiseopuin divina Proyidontia, Cu jus anctoritatcm gerit, ad sie faciendum duci, ut me probaret.

Deinde Kjus srvitiam att[ue duritiem experienti inihi in nientem venit Eum insanire.

Postremo, cum die -t Julii 1S8() litteris ejus ad me missis de indusiTin falsum diei datum impressum vi-dissem, lueulentissime mala ejus fides apparuit.

Xuuc autem, Eminentissime Domine, num le^es ec-clesiic etiam in diocesi hae vigeant nescio ; non onines imprimis, qme ad clericorum jura speetant esse in vigore, diutius quam per 8 annos sum expertus.

(^uodsi tamen lex ilia Saneti Damasi usque nunc applicatur: iMiiinentissime Domine, id enixe rogo bu-militerque supplieo: ne illam adplicare diqnevis Ilhi-sirissimo meo Kpiscopo! Ego seio (piid sit esse infninis atque ab omnibus privatus.!

i^gt;lt;enis atque in clerum vexationibus superabundat superlluitque diocesis tota ! (juid erit, si Episeopus in [quot;fnis Sibi inlligendis omnes punitos anteeellat !

Quod autem certe seio boe est; Decalogi prtccepta omnibus et in toto orbe esse implenda.

lt;^u;e mibi jocose, cornice contra Septimum et Octa-vum Decalogi praceptum sunt ademta, brcc sola re-quiro. llis enim restitutis, felix divesque satis ero ! Non tamen parvi momenti ut mibi satisliat, esse videtur. Tune enim, neque prius, juxta tbeologiam rec-tam, lllustrissimus iOpiscopussancta sancte atque licite tractare potest. Tunc solum, licet hac in terra abjec-tissimus fuissem Kjus servus, sperare possum fore, ut saltem in C(elo ad me loquatur: jam non dieo te ser-vum, sed amicum ! Propria loquendo, bisee litteris non tam meam salutem sed et tempo-ralem et aeternam l'raesulis mei procurare intendo. „Non enim dimit-titur peecatum nisi restituatur ablatum.quot;

Nullus est (|ui majorem me laetitiam majusque gau-dium llli praebuerit neque ullus (pii, ut in aeteruum salvetur plus me laboraverit!

Vestrum est, Emineutissime Domino, qunni lllustris-simus Arcliiepiscopus sit prohibitus, vit magnanimitas iitlt;ino gcnerositas a l'racsulo exerceatnr curare, cau-salt;[uc nostra finiatur.

Optimis manibus causa mea est tradita, quia nemo sciat sicut Tu, quid sit injnste puniri. Iterum liceat raihi, in honorem illius cxsilii, quod Tu in Christ! gloriam es perpcssus, repetere f|no(l Jooeph, career! immissus, pincernaeregis Aegyptidixit: \r,, 1-1. la.)

„Tantum memento mei, cum bene Tibi fnerit, et „facias mecum misericordiam ut suggeras Pliaraoni „(Papae) ut cducat me de isto carcere, (pxia furto su-„blatus sum et liic innocens in lacum missus sum.quot;

Meae saluti salus mei Praesulis concordabit!

Alterum quod occasione bujus apologiae quaerere mihi liccrc videtur boe est: ut Eminentia \^Testra tribunal ecclesiasticum erigere dignetur, lt;[UO constituto solummodo vera llierarcbia existerc lt; 1 ici potest. Recta ratio statui, qui in diocesi bac viget, contradicere debet. Etenim, nuin (piis sit doctissimus vet stupidissi-mus, optimus vel pessimus gratus vel abjectus ab Unius nutu nugisque non a qunlitatepersonarutn peiulct.

(^uamvis errare sit bumanuin, Si Un(C'-s llle regens sit ncnrasthenicus, retractare ncscit.

Si extitisset tribunal boe, calamitas mea bac — ut de tot casibus taceam — mihi nou subvenisset, reget-(iue in posterum consilia atque decisiones major pru-dentia.

Quodsi bistoria bujus mei casus boe efficerc posset, satis ossein reinuneratus; tunc enim diocesis rospirabit nee dubito, quin, licet usque nunc infelicissima, quam primum inter primas totius orbis dioceses foret numo-randa!

Summa devotione atc[ue pro bis lectis gratitudine sum et manebo

Em inkxtissim k i gt;()m i n' k

Ecclesia' Romana! iilius obedientissimus, Dioccseos Ifar-lemcnsis inibecillimus defensor, atque Eminentia; \'es-tra; famulus bumillimus:

F. KOEK HOVEN.

(