3088 832 9

ve/i

PAARD

mcl betrekking lot zijne haudelswaianle

N K U K R L A ND S Cl I -1 N Dl K.

il/et i'lt;' H 1*1 (Uit*

Prijs f 1.

/

1891

SOERABAI\ ±111 iJMii: sc eo.

X

ga

quot;am? WwÊÊSBSSmaÊÊ i

S -1 ■ ü

Mkamp;v 'ic:

-V-is

I

H

■-'

■KÖ

■®-^u ^ edejlandsch-Indië iu het algemeen en op Java in het bizonder, is de handelswaarde van het paard afhankelijk hoofdzakelijk van de verschillende teekens en haarwervels. Deze, al naar gelang van het aantal en hunne ligging, bepalen den prijs van het dier.

Ook in Europa worden aan enkele teekens, aan de kleuren etc. eenige waarde gehecht, zoo o. a. is daar Een paard met een witten voet niet gowild id met twee witte voeten ook niet id met drie witte voeten zeer gewild id met vier witte voeten een goed oorlogspaard. „Un pour chacun.quot;

„Deux pour les guenx.quot;

„Trois pour les rois quot;

„Quatre pour combattre.quot;

De haarwervel op het voorhoofd moet liggen, juist op de lijn, welke de beide oogen verbindt.

Over de kleur van het paard.

Vroeger hechtte meu, ook in Europa, aau de kkur eene groote waarde, eu alhoewel dat tegenwoordig veel verminderd is zijn er nog velen, die aan enkele kleuren de voorkeur geven, omdat zij aan een paard met zoo'n robe betere hoedanigheden toeschrijven, dan aau andere. Zoo o. a wordt gezegd, dat bruinen en vossen de beste paarden zijn. De Arabieren stellen de vos-kleurige paarden het hoogst, wat uit enkele üunner spreuken blijkt.

„Vertelt iemand L^T, dat hij een jaard door het luchtruim heeft zien vliegen, vraag dan van welke kleur het paard was; en antwoordt hij U, dat het een vos was, geloof hem dan.quot;

„Koop of verkoop nooit een vos.quot;

•5F

ïjé Ttf

Paarden van twee kleuren zijn kleinmoedig overeenkomstig het gezegde: „Chevaux a deux couleurs, out des roeurs de vaches.quot;

Terwijl van paarden, waarvan de kleur onderden buik en aan de beenen veel lichter is dan boven op het lichaam, gezegd worden slap te zijn, volgens het Engelsche spreekwoord.

„Washy in colour, washy in constitution.quot;

*

Schimmels stondf vroeger in hoog aanzien, getuige die van Frederik den Groote en Napoleon I, die

historische vermaardheid hebben verkregen. Tegen» woordig heeft een schimmel in Europa de minste handelswaarde, met het oog op het spoedig wit worden.

Vrijwel gelooft het meerendeel thans, dat elk goed ^ paard een goede kleur heeft. '

De meest© ia ladië voorkomende gunstige telkens, die de handelswaarde van 3aet paard verlioogen. zijn de volgende.-

1 Wi-moemoertl. Een zwart paard, dat de beide hnarwervels, die links en rechts van den maantop, zoowat onder het kopstuk van het hoofdstel komen, mi^, gaat door voor het beste paard, dat het land. waarin het zich bevindt geluk aanbrengt. Ook de eigenaar van zoon dier zal veel geluk hebben en s^feeds gezond zijn.

2 Poeruomosidi. Een witte schimmel met zwarte oogeu en zwarte beenen brengt voortdurend geluk aan. Zoo'n paard in den oorlog jaagt den tegen-stander vrees aan.

3 Retno Koemolo. Een zwart paard met witte oogen en bruine kooten is uitstekend en brengt den eigenaar geluk aan.

-4 Rodjowahono. Een korenaar onder den hals x loopende naar de borst is goed. de eigenaar van zoon paard maakt zich ¹ quot; de grooten bemind. 5 Satrijopinajoeugan. Een Korenaar op de lenden-

4

wervels lieeft als teeken eeu bijua even guustige beteekenis als TFi ttoe moer ti enkelen geven er zelis de voDi k-u.quot; aan

(5 Kolokuwet. Twee haarwervels links en rechts op den dam zijn goed

(ja Soedjen-tjatjap. Haarwervels hoog op de ribben voor of achter de singeU zijn goel.

7 Soerent,. Een paard met een haarwervel op de linker bil is zeer goed voor een legeraanvoerder— bij maakt zich dan bij het Ifger bemind en zijne bevelen worden stipt opgevolgd.

S Matjan kakoeto srenggi Een paard met drie haarwervels op de borstholte maakt dat zijn eigenaar bij zijne gelijken zeer gezien is.

- 0 Een paard met een haarwervel op den strot is goed en maakt den eigenaar rijk.

10 Doekoen mangsi goeno. Een bruina merrie wier manen met witte haren vermengd zijn, is goed.

11 Kokonang hauangkoorat. Een korenaar loopende van d'j borat t')t aan den navel brengt vee' geluk aan.

12 Pcestoko ladang. Een Isabel of valk met eeu wervel links op de lip brengt rijkdom aan.

13 Hardjopralojo. Een bruin paard met een haarwer- -vel hoog op den hals bij den manenkam is goed.

14 roedjonggo boekem. Een zwart paard met een haarwervel op de bovenlip b^rengt geluk in den oorlog nau.

15 Hamangkoerat. Een goed oorlogspaard ia eeu paard

O

met haarwewels of korenaren, loopende van de wangen tot de schaamdeelen.

16 Nilo-Konto. Een roodschimmel met een haamer

vel op de bovenlip is goed.

17 Doekoenmaspikoelo- Een bruiue merrie, die een haarwervel op eene der wangen heeft, brengt geluk aan.

18 Tradjoe pemdem tjatjoer. Een paard met twee naast elkander liggende haarwervels, boven de lijn der oogen eu twee gelijke daaronder is geschikt voor een politie man

19 Soereng Kore. Een donker-bruin paard met een haarwervel boven het rechteroog maakt den eigenaar rijk.

- 20 Satrio mongbolo. Heeft een paard drie naast-elkander liggende haarwervels op het voorhoofd dan is het een oorlogspaard bij uitnemendheid

21 Gedong minep. Haarwervels juist boven de oogen vermeerderen de handelswaarde van een paard omdat de eigenaar rijk zal wordeu

22 Sandi tawang. Een haarwervel onder het rechter oor door de manen büdekt is goed

23 Tradjoemas Een paard met drie in elkander loopende haarwervels op het voorhoofd brengt den eigenaar geluk aan en maakt hem bemind

24 Badento hiog tawang. Haarwervels onder de ooren boven de oorspeekselklieren zijn zeer gezocht Men zegt dat vroeger Batoro 8 alio zoon paard bereed.

0

25 Hatrio soesoempiog Heeft een paard op beide oorei eeu haarwervel dan is het door grootwaardigheid^s bekleeders zeer gezocht 20 Djogo satroo Vier haarwervels in een vierkant op het voorhoofd maken het paard zeer geschikt tot oorlogspaard.

■— 27 Djojo pah roeso Een p^ard met vier haarwervels op den koker is een goed oorlogspaard,

28 Mego ugemoe woelan. Een merrie met een haarwervel op den buik brengt geluk aan-

-—gt;29 Satrijo tjoeudoek iembang. Een paard met twee op eeue horizontale lijn liggende haarwervels op het voorhoofd wordt door inlandsche vorsten zeer gezocht.

^ 30 Dewo nglajnng. Heeft een merrie een haarwervel op de punt van het rechter oor en bovendien een langen witten staart dan is zij een goed oorlogspaard.

^31 Doekoen mesgoelo. Een merrie met witte mathi's (de bij wisnoemoerti genoemde twee haarwervels links en rechts van den maantopquot;» is een goed paard.

^_32 Djajengrouo. Een paard met een haarwervel op

een der ooren is goed, want het brengt den eigenaar in zijne betrekking geluk aan.

33 Satrijo manah. Heelt een paard, behalve de reeds meermalen genoemde mathis nog twee andere, _waarvan de rechtsche achterwaarts en de linksche voorwaarts ligt, dan is het een goed oorlogspaard.

J.M-t sS. te - /^J

34 Sarapsari. Wanneer bij een paard op de plaats van de mathi's, twee korenaren loopen, wordt nan dat paard veel waarde gehecht vooral als het dienst moet doen in den krijg.

3o Bowonjoro. Een zwart paard waarvan de oogbollen donker zijn, brengt geluk in geldzaken en in liefde aan

36 Moertisari. Een bruine hengst met een korenaar bij zijn schaaicdeal is voor iemand van vorstelijk bloed; hij brergt hetland van den eigenaar geluk aan.

37 fc'oekoepanggoeng Heeft een paard op iedere knie een haarwervel, dan brengt het veel geluk aan en is door vorsten zeer gewild.

38 Een paard met een haarwervel op het linker voorbeen is een goed oorlogspaard.

30 Sandoeng bowo. Een paard met vier witte beenen en een haarwervel op het linker voorbeen brengt geluk aan.

—40 Hastino manis. Vier wife beenen tot even onder do knieën en de spronggewrichten zijn goed

41 Hendangnemoe woeroehau. Een witte merrie met een haarwervel op den buik brengt vroolijkheid in huis

42 Kastoiro windoe. Een paard met één of twee haarwervels onder de knieën der voorbeenen is goed.

43 Een witte merrie met een haarwervel rechts en links van de kling is goed.

44 Pandowo koeto besi. Een paard met een haarwervel op de linker dij is goed.

8

45 Pontjokali, Drie witte voeten hij een paard maken het tot rijpaard eens konings.

46 Srimangepel. Een witte sok aan het rechter voorbeen is goed.

47 Een paard met witte haren op de rechterknie is

een goed troepenpaard.

✓ 48 Koedoet. Een paard met vier witte beenen en een

witten buik is goed-

49 Moho dewo is een bruin paard met lastige gangen, dat echter in den oorlog voldoet.

50 Pan kresno malang dewo- Een zwart paard met zwarte oogen en lippen is een geschikt rijpaard voor iemand van vorstelijken bloede-

X9e meeste in Zxxdie voorlcomende teekeas en haarwervels, welke de handelswaarde van het paard doen dalen zijn de volgende;

1 Brem(mo lehoe genie Een bruin paard met roode oogen on neus is alleen goed voor een smid, goudsmid, koperslager en in het algemeen voor hen, die met vuur omgaan.

2 Soenjotoko. Een mathi (zie boven) rechts of links zittende is slecht — de ruiter valt dikwijls van zoo'n paard

3 Koeboeh Karno. Liggen de mathi's te veel achterwaaits — komen zij dus achter het kopstuk van het hoofdstel , dan is het paard niet gewild, omdat de eigenaar gewoonlijk uit zijne betrek king ontslagen wordt of in den oorlog veel moeilijkheden zal ondervinden

4 Mathi soewoeng, Mist een paard (geen zwarte) de beide mathi's , dan heeft het weinig handelswaarde, omdat de wenschen van den eigenaar niet vervuld worden.

5 Katrijoh kapanah Heeft een panrd behalve de twee gewone mathi's nog twee andere, waarvan de rechtsche voorwaarts en de linksche achterwaarts is geiegeu, dan is het een slecht oorlogspaard.

10

(j l'agas. Een haarwervel op de puut van het rechter

oor brergt ongeluk aan.

7 Dardang ariug-aring Heeft een paard eeu haarwervel in het oor. dau is het niet gewild

8 Dandang coesoewooug. haarwervels op de slapen hebban geen gunstige beteekenis.

9 Dandang soesoemping Een haarwervel juist ouder het oor. vermindert eveneens de handelswaarde

van het paard.

10 Eeu haarwervel op de punt van het linkeroor gaat gewoonlijk gepaard mei schrikachtighcid.

11 Dandang sasenkang. Een haarwervel midden op het oor, maakt dat de eigenaar dikwijls slechte tijding krijort.

12 Keloi'ot Een paard met een haarwervel op ie voorhoofd . onder de lijn die de beide oogen \cr-

bindt is niet gewild.

13 Bojo kapranggoel- Heelt een paard een haaiweive boven- en één haarwervel onder de lijn der oogen, dan brergt het den eigenaar dikwijls in moeilijkheden.

14 Toeroen tanggis- Een haarwervel op een der^ ^ traanholten is van slechte beteekenis-

[folVz Tad all loeh- Een haarwervel onderjie^oog jer-mindert de handelswaarde. iXXc '

16 Koeto westhi. Twee haarwervels boven de neusgaten zijn slecht

17 Goedigo ngilo. Een bruin paard meteen haarwervel

bij het linkeroog is ondeugend; de ruiter valt dikwijls van zoo'n paard.

11

IS Kon-is. Een paard met een haarwervel rechts op de bovenlip, maakt van deu eige mar een verkwister.

1lt;) Boekem. Op hiide wangen een haarwervel hdi bende, brengt het paard deu eigenaar op slechte gedachten.

20 Ahil oi' kemil. Een wervel op een der wangen. De eigenaar krijgt dikwijls twi*t

21 Kemil. Paarden met haarwervels op een der wangen maken dat de eigenaar niet kan sparen.

22 Sendang kalingko. Heett een paard twéé haarwervels op een der wangen dan deugt het niet

23 Gorok. Een haarwervel op deu strot is zeer slecht.

24 Toenggeng tojo. Ecu paard met een haarwervel op deu schoft brengt ziekte in hnis,

25 Benggang karso. Een paard met een gedeukteu hals, heeft weinig handelswaarde, omdat de eigenaar van zijn meerderen dikwijls outevredenheids-betni-gingen krijgt.

2(5 Songkolo kaloeng. Een haarwervel op den hals, ecue handbreedte van het oor is een slecht teeken.

27 Sat rij o wirang. Ecu paard met een haarwervel op

■ - ~ - *dlt;Hj^c«^hter halsvlakte is slecht ; het maakt den eigenair dikwijls beschaamd

28- Hoetah hati -) Een haarwer\^l op de borstholte

brengt ongcink aan.

29 Djalak talyoera. Een paard met korte manen is slecht

30 Kolo djongkok. Ecu haarwervel op dat gedeelte van den rug waar de zadel komt te liggen is

12

zeer slecht. — Iemand die een paard met dat

teekeu berijdt, krijgt een ongeluk

Kolo loewang Kea paard met een gedeukteu rug

hem^ieï'^{1 e:gCmiar 1,1 moei!i}j^kh«den en maakt

32 Kolo sapit. Een haarwervel op den buik, waar de singels komen te liggen is slecht

33 Pasoepati Een haarwervel juist midden op de boist brengt ongeluk aan,

-- ³⁴ fP** ^a,,slequot;^s Equot;» korenaar loopmde va,, het kruis naar den aars is slecht

35 Deaieag _Eea haarwe^el bS. '

waar ongefeer de voet van den ruiter komt is \oor een paard het slechtste teeken ³⁰ « Uon haarwervel op een der liezen is

Kelabnn? k-f/upit. Een korenaar dicht achter den el'eboog is zeer sleclit en brengt sterfte in huis

38 Kolo moe,„boel Iemand die een iruin paard met een haarwervel onder de singels in den oorlog rijdt, wordt gedood.

39 Tembaeng _{Fell Ilaarwert(!}, ^ ^

op de liezen is slecht,

⁴⁰ quot;quot;«»quot;»■ Hen brnine merrie met een haar. wervel op een der dijen is slecht.

41 Haneroes Een schimmel met een haarwervel op een der billen is slecht.

42 Kombang an_gl_Mls, _{Eeil paai}.j _mi._t ^

op een der dijen, nabij den aars is sleeht

13

43 Doedak angrem. Een paard met één witte vlek op de roede brengt ziekte in huis.

44 Toewak Een haarwervel onder den buik is goed noch slecht

45 Hartjoetoero. Een schimmel met een haarwervel midden op den buik brengt ongeluk aan

40 S'auglir. Een paard met écu bal, brengt ziekte in huis.

47 Soedoek. Een haarwervel op den buik rechts of links zitteude, maakt van den eigenaar een dief.

48 Bjy'o-pgaiigsttj^ Een ly ren aar loopenJe yati^den ^ _lf_s jjuij^ tot ^de schaamdeehm vai/'êen 'hengst brengt^^ ongeluk aan.

49 Doergodadak, Een paa^d, dat moeilijk watert,

brengt ziekte in huis.

50 Panggoeng reutjoli» Een paard met haarwervels op drie beenen is ecu lastig paard.

51 Doromapak. Een paard met een haarwervel op het rechter voorbeen deugt niet.

52 Doergongerik. Een paard dat watert als het ligt,

en daarbij rochelt, maakt dat de eigenaar en zijne geheele familie uitsterft.

Hetzelfde als boven gebeurt, wanneer het paard watert met twee stralen.

54 Homloiiioestoko. Een paard met een haarwervel op de knie van een der voorbeenen is gevaarlijk om gereden te worden.

oo Hondosojo. Een paard met twee haarwervels op een der kogels is zeer slecht

14

5(5 Dandang iii:ingajah, Eeu zwarte merrie met een haarwervel op het liukervoorbeen is slecht

')7 hamparwangké. Een paard met twee witte achter-beeueu is slecht

5S lieu haarwervel op den koot is slecht.

5!) Pauggoeng reutjok. Eeu bruin paard met een haarwervel op een der linkerbeenen veroorzaakt den dood van den ruiter.

(gt;0 Bendono katoetoetan. Een paard met een haarwervel op de beide kogels boven de \etlokkcn der achterbeeuen is eeu slecht oorlogspnard

01 Goligap astro- Een haarwervel op de bioueuviakte van de dij is slecht

(52 Walang keutjet Eeu paard met drie witte beenen is slecht, werpt den ruiter er dikwijls af, bijt en slaat

03 ^v andoeng wataug Een witte sok aan een voor- en achterbeen, aan den zelfden kant is slecht

04 Hauambaiig liriug. Een paard met drie witte kogels en een haarwervel op de beide voorknieën brengt den eigenaar in discrediet.

05 Hnsthomanik Een paard met vier witte beenen van af de knieën eu spronggewrichten tot aan de hoeven is slecht.

00 Walang katoenen. Witte kogels aan de achter-be jen zijn slecht.

07 Sri katimpal. Twee witfe sokkeu aan de voor-boenen zijn slecht, de eigenaar verarmt.

08 Toempar ingas. Een haarwervel op den staart-wortel brengt ziekte teweeg.

15

69 Boeiitel niajit. Een paard dat witte haren en een zwarten staart heeft is slecht.

70 Tekong. Een paard, dat zijn staart scheef draagt is slecht.

71 Boentel oepas. Een hengst zender baaktanden is evenals eene merrie met baaktanden niet gewild.

72 Soesoeh wlgar. Wanneer bij een paard enkele haren van den straat in den aars komen, wordt bet zeer slecht genoemd, omdat de eigenaar zich bij vrienden en meerderen gebaat maakt.

73 Pantjas ugawé. Een bruin paard wiens haren van den staart aan elkander plakken is niet gewild.

74 Lintang sarat. Een korenaar op den staart is slecht.

75 Sapoe wédar. Een paard zonder haargroei op de pnnt van den staartwortel maakt dat de eigenaar geen geld kan opsparen.

70 Paiitjal liangore. Een paard met een staart, die zich krult, als het dier bereden wordt, brengt ongeluk aan. f

o

jt

®

A

..........\v

*0- gt;gt;

Rijksasiel „Veldzichtquot; te Avereest.