U.8. UTPECHT ASU

PLAN en (IRON I )WET

VAN HET

BATAAFSCH GENOOTSCHAP

DER

Proefondervindelijke Wijsbegeerte

te Rotterdam,

GrESTICHT IN DEN .TARE 17(U)

DOOR

STEVEN HOOGENDIJK.

BIBLIOTHEEK DER

rijksuniversiteit UTRECHT

BIJ W. J. VAN HENGEL,

Genootschap der Proe, Ie Rotterdam, 1890.

0582 3632

DOEL VAN HET GENOOTSCHAP.

§ I.

Het doel van het genootschap is: bevordering van de wetenschap der proefondervindelijke wijsbegeerte.

§ II.

Ter bereiking van dit doel zal het genootschap aanmoedigen de beoefening van alle wetenschappen, die tot de proefondervindelijke wijsbegeerte gerekend kunnen worden, alsmede het in toepassing brengen der natuurkennis ten nutte der maatschappij.

MIDDELEN.

§ HL

Het genootschap zal in den regel om de twee jaren op de algemeene vergadering prijsvragen, behoorende tot het gebied der proefondervindelijke wijsbegeerte, vaststellen en beslissing nemen omtrent de toekenning van een gouden gedenkpenning, ter zwaarte van dertig dukaten of de waarde daarvan, ter keuze van den schrijver, aan elk der daartoe in aanmerking gekomen prijsantwoorden.

§ IV.

Ook zal het genootschap alle verhandelingen en mededeelingen, betreffende de proefondervindelijke wijsbegeerte, welke daartoe aan het genootschap worden toegezonden, beoordeelen, en in den regel om de twee jaren een gouden eereprijs, of ook de waarde daarvan, ter keuze van den inzender, aan het belangrijkst gekeurde dezer stukken kunnen toekennen.

- 4 -

§ V.

Wanneer op eene prijsvraag meer dan één antwoord wordt ingezonden, zal het genootschap ook nog één of meerdere zilveren gedenkpenningen kunnen toekennen.

§ VI.

Verder zal het genootschap doen drukken en uitgeven alle ingekomen antwoorden, verhandelingen of berichten, welke het den eereprijs heeft waardig gekeurd.

§ VII.

Het genootschap zal geldelijke ondersteuning kunnen toewijzen voor het doen van onderzoekingen van bijzonder belang.

§ VIII.

G-edurende de winteravonden zal, zoo mogelijk, een cursus van voordrachten over de natuurkennis gehouden worden.

§ IX.

Eindelijk zal het genootschap betrekkingen trachten aan te knoopen met binnen- en buitenlandsche wetenschappelijke akademiën en genootschappen.

§ X.

De gouden en zilveren gedenkpenning zal op een opzettelijk daartoe vervaardigden stempel worden geslagen. Op dezen stempel staat aan de eene zijde een vrouwenbeeld, verbeeldende de ondervinding, houdende in hare rechterhand een zeilsteen, waaraan een anker hangt; in de linkerhand een staf, omslingerd met een lint, waarop; rerum magistra. Aan de rechterzijde van het beeld bevindt zich op een voetstuk, waarop het wapen van Holland gesneden is, een smeltkroes in een brandende urn; ter linkerzijde een voetstuk, met het wapen van Rotterdam op de voorzijde en daarop een weegschaal; boven het beeld in den omtrek dit opschrift: certos feret EXPERiENïiA FRüCïus en daaronder: sig. socieï. phil. exper. bat. roter. Op de andere zijde van den gedenkpenning staat een lauwerkrans, in welken de naam van den bekroonde benevens het jaartal der bekroning gegraveerd zullen worden, met het omschrift:

artibus acquisita gloria.

- 5 -

VOORSTANDERS, BESTUURDERS EN LEDEN.

§ XI.

De Stichter heeft voor het genootschap verlangd de volgende Voorstanders, Bestuurders en Leden:

PROTECTOR.

Maecenaten.

Leden honorair.

Praeses Magnificus.

Leden A d m i n i s t r a t e ij r e n .

Leden DIEEC Ï EU REN .

Eersten Secretaris.

Tweeden Secrutaris.

Leden Consultanten.

Leden Correspondenten.

Leden.

§ XII.

Tot Protector zal worden uitgenoodigd de regeerende Koning der Nederlanden.

§ XIII.

Als Maecenaten- zullen worden uitgenoodigd Prinsen van den Koninklijken bloede.

- 6 -

§ XIV.

De Leden honorair zullen zijn eenige der eerste en aanzienlijkste personen in dit rijk.

§ XV.

Een der aanzienlijkste inwoners dezer stad, daartoe door de Administrateuren en Directeuren verzocht zijnde, zal den titel voeren van Praeses Magnificus van het genootschap.

§ XVI.

De Leden Administrateuren zullen moeten wezen personen van aanzien en vermogen in deze stad. Hun getal zal zijn vijf.

§ XVII.

De Leden Directeuren en Secretarissen zullen moeten zijn inwoners dezer stad en kundige lieden, zoo veel mogelijk in een of meer vakken der proefondervindelijke wijsbegeerte ervaren. Het getal der Directeuren zal dat van vijf nimmer te boven gaan.

§ XVHI.

Een der Leden Directeuren zal eerste Secretaris zijn. Een hunner zal ook tegelijk tweede Secretaris kunnen zijn. De tweede Secretaris, niet tevens Directeur zijnde, zal echter in de vergaderingen adviseerende stem hebben.

§ XIX.

De Leden Consultanten zullen moeten wezen inwoners van dit land, door kundigheden in een of meer van de gemelde vakken der proefondervindelijke wijsbegeerte uitmuntende.

§ XX.

De Leden Correspondenten zullen moeten zijn buitenlandsche geleerden, mede in een of meer van de gemelde vakken der proefondervindelijke wijsbegeerte bedreven.

§ XXL

Tot Leden zullen verkozen worden zoodanige personen binnen 's lands die door hunne kennis het doel van het genootschap kunnen bevorderen.

- 7 —

§ XXII.

De Administrateuren alleen zullen het beheer over de geldmiddelen hebben.

§ XXIII.

Bij elke openvallende plaats van Administrateur zal de ontstane vacature worden aangevuld door de overgebleven Administrateuren.

§ XXIV.

Desgelijks zal in elke vacature van een Directeur of Secretaris worden voorzien door de overgebleven Directeuren.

§ XXV.

De benoeming van Leden Honorair geschiedt door de gecombineerde vergadering, die van Leden Consultanten, Leden Correspondenten en gewone Leden door Directeuren.

§ XXVI.

De Directeuren alleen zullen de wetenschappelijke aangelegenheden besturen.

Aan hen is opgedragen het voorstellen der prijsvragen.

Zij beoordeelen het eerst de ingekomen antwoorden, verhandelingen en mededeelingen. Zij laten deze afschrijven en zenden de afschriften ter beoordeeling aan de daartoe door hen bestemde Leden Consultanten. Zij winnen bovendien het oordeel over de prijsvragen in van Praeses Magnificus en Administrateuren.

Zij nemen op zich:

Het doen drukken van goedgekeurde stukken, het voeren van Correspondenties, de zorg voor voldoende stof op de gewone vergaderingen en alles wat tot bloei van het genootschap kan strekken.

Zij benoemen jaarlijks den Lector voor de voordrachten.

§ XXVII.

Al de Leden zullen een exemplaar van het plan en de grondwet ontvangen en ten bewijze van hun lidmaatschap een gedrukt diploma, dooiden President Directeur en den Secretaris onderteekend en van den volgenden inhoud:

- 8 -

Het Bataafsch Genootschap der Proefondervindelijke Wijsbegeerte, opgericht te Rotterdam, wenscht aan alle, die dezen zien, leezen, of hooren leezen, Heil!

Nadien om voorname doelwit is, door aankweekmg en bevordering van de Proefondervindelijke Konsten en Wetenschappen nuttig te zijn aan het Mensch-dorn in het gemeen en aan ons dierbaar Vaderland in het bijzonder, en ter bereikinge van het zelve volstrekt noodzakelijk is, dat ervaren en kundige Mannen, door hunnen raad en arbeid, ons ondersteunen, en daartoe als Leden in dit Genootschap ingelijfd 'worden, zoo hebben wij op den van des Jaars den

tot Lid verzogt, als zijnde van zijne be

proefde ervarenheid en kundigheid, zoo wel als van zijnen goeden wil en ijver, volkomen verzekerd. En gemerkt genoemde Heer onze uitnoodiging, om Lid van dit Genootschap te zijn, heeft aangenomen, zoo hebben wij hem dezen openen Brief gegeeven tot een openbaar teeken van zijne Aanneeming tot Lid van dit Genootschap, in die billijke verwagtinge, dat hij zig altoos gereed zal toonen, om ter bereiking e van het groote Oogmerk van dit Genootschap, met ons medetewerken, onder vuurige bede, dat God zijnen Persoon en arbeid ten dien einde zegene.

Gegeeven te Botterdam den

uit naame van het gantsche Genootschap onderteekend, en met ons gewoon Zegel betragti/jd, door ons

President Directeur,

Secretaris,

§ XXVIII.

De Leden Consultanten en Leden zullen over de ingekomen stukken en over voorkomende aangelegenheden, die tot het genootschap betrekking hebben, geraadpleegd worden in die gevallen, waarin Directeuren dit dienstig oordeelen.

§ XXIX.

Al de leden zullen aan het genootschap ontwerp-prijsvragen, betrekkelijk de proefondervindelijke wijsbegeerte mogen opgeven, en daartoe ter gelegener tijd worden uitgenoodigd. Aan den voorsteller van een bekroonde prijsvraag zal de zilveren gedenkpenning worden uitgereikt.

% XXX.

Een der Directeuren zal als President de werkzaamheden van Directeuren leiden en in voorkomende omstandigheden, die een spoedige afdoening

- 9 -

eischen, naar bevind van zaken handelen. Het voorzitterschap zal naar orde van ouderdom, door de Directeuren beurtelings worden waargenomen. In de eerste bijzondere vergadering na de algemeene wordt het voorzitterschap overgedragen.

§ XXXI.

De eerste Secretaris zal al de handelingen en brieven van het genootschap met zijn handteekening bekrachtigen; van alle ingekomen prijsantwoorden , verhandelingen, berichten, brieven, enz. aanteekening houden en verslag geven; deze aan Directeuren rondzenden; de briefwisseling houden; de laatste proefbladen van de handelingen des genootschaps nazien en verbeteren.

§ XXXII.

De tweede Secretaris zal in al de vergaderingen van het genootschap aanteekening houden van alle voorstellen, besluiten en handelingen en deze in de acta-boeken overschrijven; zorg dragen voor het aanschrijven der vergaderingen; toezien op het in orde houden der boeken, zeldzaamheden, werktuigen en modellen van het genootschap.

§ XXXIII.

De eerste en tweede Secretaris zullen bij wettige verhindering van een hunner, elkanders post waarnemen.

VEROADEKINGEN.

§ XXXIV.

De vergaderingen van het genootschap zullen onderscheiden worden in algemeene, gecombineerde, bijzondere en gewone vergaderingen.

§ XXXV.

Het genootschap zal, buiten wettige verhindering, om de twee jaren op den tweeden Zaterdag in September zijn algemeene vergadering houden.

- 10 -

§ XXXVI.

Tot deze vergadering zullen al de Voorstanders, Bestuurders en binnen-landsche Leden drie weken, doch die binnen de stad wonen, acht dagen te voren genoodigd worden.

§ XXXVII.

In de algemeene vergadering zal de President Directeur verslag doen van de ingekomen antwoorden, medegedeelde ontdekkingen, uitvindingen, verhandelingen, berichten, proef- en waarnemingen en verder van alles, wat het genootschap betreft.

§ XXXVIII.

Daarna zal mededeeling worden gedaan der adviezen over de ingekomen prijsverhandelingen en andere ingekomen stukken, zonder vermelding van namen der adviseuren, alsmede van het preeadvies der gecombineerde vergadering. Het praeadvies zal doorgaan als het besluit der algemeene vergadering, tenzij twee derden der tegenwoordig zijnde Leden zich daartegen verklaren.

§ XXXIX.

Vervolgens zal de President Directeur mededeeling doen van de ingekomen ontwerp-prijsvragen en van het daarover uitgebrachte praeadvies der gecombineerde vergadering, waarna door de algemeene vergadering hieruit eene keuze zal worden gedaan.

§ XL.

Voorts zal aan de vergadering mededeeling worden gedaan der bij het genootschap ingekomen verhandelingen, berichten en andere stukken, tot welker uitgave Directeuren besloten hebben.

§ XLI.

Voorts zullen de belangen van het genootschap in die vergadering ter sprake kunnen gebracht worden.

§ XLII.

Gecombineerde vergaderingen zijn, die gehouden worden door den Praeses Magnificus, Administrateuren en Directeuren.

- 11 -

§ XLTII.

Jaarlijks zal, vóór den aanvang van het nieuwe dienstjaar, eene gecombineerde vergadering worden gehouden, waarin door Administrateuren opening van rekening zal worden gedaan.

Tevens zal in die vergadering de begrooting van uitgaven voor het volgend jaar worden vastgesteld en daarop uitgetrokken, ter beschikking van Directeuren, eene som van vijfhonderd gulden, waarvan de rekeningen verantwoording jaarlijks door hen moet worden overgelegd.

De afzonderlijke posten der begrooting mogen zonder voorafgaande goedkeuring der vergadering niet worden overschreden.

§ XLIV.

Ten minste een maand voor de algemeene zal een gecombineerde vergadering gehouden worden, in welke de adviezen en het prseadvies van Directeuren omtrent de ingekomen prijsantwoorden en andere naar den prijs dingende mededeelingen, als ook het praeadvies van Directeuren omtrent de ontwerp-prijsvragen zullen worden in overweging genomen, en daarna een preadvies der gecombineerde vergadering zal worden opgemaakt.

§ XLV.

De bijzondere vergaderingen van Directeuren zullen maandelijks op den derden Maandag of zoo dikwijls als de belangen van het genootschap dit vorderen, gehouden worden.

§ XLVI.

De gewone vergaderingen van het genootschap, tot welke al de Leden den toegang hebben, zullen gedurende de wintermaanden op den eersten Maandag in de maand gehouden worden.

§ XL VIL

In deze vergaderingen zullen Directeuren bericht geven van al hetgeen zij oordeelen voor de Leden belangrijk te zijn; voorts zullen de Leden daar gelegenheid vinden tot het doen van wetenschappelijke mededeelingen.

§ XLVIII.

Directeuren, het noodig oordeelende, zullen de Leden tot eene buitengewone vergadering kunnen bijeenroepen.

- 12 -

§ XLIX.

In de gewone vergaderingen kunnen de Protector, de Maecenaten, de Leden Honorair, de Praeses Magnificus en de Leden Administrateuren zitting nemen en deelnemen aan de beraadslagingen, alsmede voorstellen doen in het belang van het genootschap.

§ L.

In bijzondere gevallen zal het aan Directeuren vrijstaan, den toegang tot bovengenoemde vergaderingen ook te vergunnen aan beoefenaren der wetenschappen, geen Leden des genootschaps zijnde.

§ LI.

Men zal in al de vergaderingen over voorkomende zaken met meerderheid van stemmen beslissen; doch, wanneer er geen meerderheid mocht verkregen worden, zal de President der vergadering een beslissende stem hebben; bekroningen alleen zullen volgens het vroeger daaromtrent bepaalde in § XXXVIII worden toegewezen.

§ LIL

In de bijzondere en gecombineerde vergaderingen zal over nieuw ter tafel gebrachte voorstellen alleen dan een wettig besluit genomen kunnen worden, als de meerderheid der tot die vergaderingen gerechtigde Leden zich daarvoor verklaard heeft.

§ LUI.

In de algemeene en in de gecombineerde vergaderingen zal de Praeses Magnificus, of, bij afwezigheid van dezen, de oudste der tegenwoordig zijnde Administrateuren; in de bijzondere en gewone vergaderingen de President Directeur of, bij afwezigheid van dezen, de oudste der tegenwoordig zijnde Directeuren voorzitten.

§ LIV.

De cursus der voordrachten zal worden bestuurd door den presideerenden Directeur. Hiertoe zullen al de Leden van het genootschap den vrijen toegang hebben, en voorts zullen belangstellenden worden toegelaten op door de Directeuren te stellen voorwaarden.

§ LV.

De Voorstanders, Bestuurders en Leden zullen in den regel op den dag der algemeene vergadering, wanneer zij deze bijwonen, ter maaltijd ontvangen worden.

- 13 -

VERHANDELINGEN.

§ LVI.

Het genootschap zal gewoonlijk om de twee jaren, maar ook tusschen-tijds, nieuwe vragen kunnen voorstellen.

§ LVII.

Ook zal het genootschap aannemen en uitschrijven alle prijsvragen, die betrekking hebben tot de proefondervindelijke wijsbegeerte, welke bijzondere personen of genootschappen, onder aanbieding van een behoorlijken prijs, het zouden willen laten voorstellen, mits zij de beoordeeling dei-prijsantwoorden aan het genootschap overlaten.

§ LVI11.

Het zal een, twee of meer jaren, naar goedvinden, stellen ter beantwoording der opgegeven vragen.

§ LIX.

Indien een voorgestelde vraag op den bepaalden tijd niet voldoende beantwoord is, zal de gecombineerde vergadering den termijn van beantwoording kunnen verlengen, en, indien Directeuren dit nuttig oordeelen, bij de herhaalde uitschrijving inlichting geven van de bijzondere vereisch-ten, die het in de beantwoording vordert.

§ LX.

De Leden zullen ook naar den prijs der voorgestelde vragen mogen dingen, mits zij de antwoorden daarop niet beoordeeld hebben.

§ LX1.

De schrijvers van prijsantwoorden of van medegedeelde stukken, die naar den prijs dingen, zullen van den prijs verstoken zijn, indien zij voor de uitwijzing van dezen op eenige wijze bij Directeuren of Leden, door wie de beoordeeling geschiedt, zich hebben doen bekend worden: tenzij Directeuren nadere inlichting van de schrijvers onvermijdelijk noodig geoordeeld hadden. Het genootschap verwacht van de Leden, die geraadpleegd worden, dat zij de beoordeeling niet op zich zullen nemen, indien de schrijver hun bekend is.

- 14 -

§ LXII.

De prijsverhandelingen zullen voor den bij het programma bepaalden tijd, met een leesbare hand en Italiaansche letter geschreven in het nederlandsch, fransch, engelsch, hoogduitsch of latijn, bij den eersten Secretaris vrachtvrij ingekomen moeten zijn. Later ingekomen., zullen zij van de mededinging uitgesloten zijn.

§ LXIII.

De schrijvers, die naar de prijzen dingen, zullen hunne schriften met een zinspreuk en niet met hun naam moeten onderteekenen, maar dezen met hun adres melden in een bijgevoegd verzegeld briefje, dat dezelfde zinspreuk tot opschrift heeft. Alle andere verhandelingen of medegedeelde stukken zullen met of zonder naam der schrijvers worden ingezonden, of, des verkiezende, voorzien van een verzegeld naambriefje.

§ LXIV.

Al de geschriften, die naar een prijs dingen, zullen ter beoordeeling aan Directeuren, Praeses Magnificus en Administrateuren rondgezonden worden, alsmede, indien Directeuren dit nuttig oordeelen, aan Leden Consultanten en Leden,

§ LXV.

Al de Leden zullen de aan het genootschap gezonden stukken, nadat zij door de hierboven vermelde personen gelezen zijn, ter lezing mogen vorderen, onder voorwaarde, dat zij een bewijs van ontvangst afgeven, en bij teruggave , hun schriftelijk advies er bijvoegen.

§ LXVI.

Memand der Leden van het genootschap zal de vrijheid hebben, om eenige stukken uit zijne handen te geven of op eenigerhande wijze den inhoud aan iemand mede te deelen of ook de namen van adviseuren bekend te maken.

§ LXVII.

De naambriefjes der antwoorden of van andere stukken, aan welke men den prijs heeft toegewezen of tot welker uitgave men besloten heeft, zullen terstond in de algemeéne vergadering geopend worden.

- 15 -

§ LXVIII.

De naambriefjes der antwoorden of van andere stukken, aan welke een zilveren eereprijs is toegewezen, zullen niet geopend worden, dan nadat de schrijver zich binnen den door het genootschap bepaalden tijd zal bekend gemaakt hebben. Is dit binnen dien tijd niet geschied, dan zullen deze briefjes in de volgende algemeene vergadering ongeopend verbrand worden.

§ LXIX.

Al de overige naambriefjes van stukken, die mede naar den prijs gedongen hebben, alsmede van die welke men voor de uitgave niet geschikt geoordeeld heeft, zullen terstond in de algemeene vergadering ongeopend verbrand worden.

§ LXX.

De Directeuren van het genootschap zullen zorg dragen, dat aan de schrijvers, aan wie prijzen zijn toegewezen, daarvan ten spoedigste kennis gegeven wordt.

§ LXXI.

Verder zal het genootschap ten spoedigste door een programma doen bekend maken, welke vragen voldoende beantwoord zijn, welke prijzen het heeft toegekend, welke vragen het herhaalt en welke het op nieuw voorstelt.

§ LXX II.

Het programma wordt gezonden aan den Protector, de Maecenaten, Leden Honorair, Praeses Magnificus, Administrateuren, Leden Consultanten en Leden.

§ LXXIH

Ook zal het genootschap zorgen, dat zij, die prijzen behaald hebben, deze, zoo spoedig doenlijk, bij den eersten Secretaris zullen kunnen ontvangen, tegen afgifte van een bewijs van ontvangst.

§ LXX1V.

Wanneer een verhandeling, aan welke de prijs is toegewezen, door twee schrijvers is ingeleverd, zullen de schrijvers de vrijheid hebben, om twee gedenkpenningen, ieder de helft der waarde bedragende, te vragen.

- 16 -

§ LXXV.

Indien twee verhandelingen, op een en dezelfde vraag ingezonden, beide de bekroning waardig worden geoordeeld, zal aan beide de prijs worden toegekend.

§ LXXVI.

Het genootschap zal niet gehouden zijn tot de teruggave van ontvangen geschriften; het zal de ingekomen antwoorden of andere stukken, die naar den prijs gedongen hebben, in 't geheel'niet of ten deele of wel geheel onder zijn Verhandelingen kunnen doen drukken, met bijvoeging van de spreuken, onder welke zij aan het genootschap gezonden zijn.

§ LXXVII.

De prijsantwoorden of andere verhandelingen en mededeelingen zullen alleen dan door het genootschap ter beoordeeling worden aangenomen, indien zij niet vooraf door den druk openbaar gemaakt zijn.

§ LXXV11I.

Tot het nemen der proeven, die aan het genootschap opgegeven zijn en daartoe in aanmerking mochten komen, zal eene geschikte plaats worden bepaald en zal zoo wel van den tijd wanneer, als van de plaats, waar zij zullen genomen worden, in tijds aan al de Voorstanders en Bestuurders, alsmede aan de Leden kennis gegeven worden.

§ LXX1X.

Alle werken van het genootschap worden uitgeven onder den titel van Verhandelingen van het Bataafsch Genootschap der Proefonder-vindelijkb Wijsbegeerte te Rotterdam.

§ LXXX.

In het drukken der verhandelingen zal zoo veel mogelijk de orde des tijds gevolgd worden.

§ LXXXI.

Het genootschap zal de namen en titels der nieuwe Voorstanders, Bestuurders en Leden, benevens den tijd hunner aanstelling, melden in het eerst daarna uitkomende deel der Verhandelingen; voorts zal voor ieder boekdeel een lijst geplaatst worden van de tegenwoordige Voorstanders, Bestuurders en Leden, geschikt naar den tijd, op welken besloten is, hun het lidmaatschap aan te bieden.

— 17 -

§ LXXXII.

Degene, die eenig stuk aan het genootschap zendt, zal van den eersten Secretaris een bewijs van ontvangst kunnen vorderen.

§ LXXX1II.

De prijsverhandelingen en andere geschriften, tot welker uitgave besloten is, zullen zoo spoedig mogelijk gedrukt worden.

§ LXXXIV.

Het genootschap stelt zich niet aansprakelijk voor de stellingen en meeningen van de schrijvers der in de verhandelingen opgenomen stukken.

§ LXXXV.

Het zal den schrijvers, wier geschriften in de Verhandelingen worden opgenomen, vrijstaan, deze zelf van taal- en drukfouten te zuiveren, en het eerste proefblad hun daartoe worden toegezonden.

§ LXXXV1.

Wanneer eenig schrijver mocht begeeren in zijn geschrift, voor dat het gedrukt wordt, eenige verbetering te maken of er iets bij te voegen, zal hem dit toegestaan worden, mits veranderingen van eenig gewicht door het woord bijvoegsel telkens worden aangeduid.

§ LXXXVIL

Bijaldien eenig schrijver mocht begeeren in zijn werk, in een voorgaand deel uitgegeven, eenige verbetering te maken of er iets bij te voegen, zal dit, indien Directeuren dit noodig oordeelen, in een volgend deel geschieden.

§ LXXXVIII.

Het genootschap zal van zijne Verhandelingen bij de uitgave een exemplaar aanbieden aan de Voorstanders, Bestuurders en Leden.

§ LXXXIX.

Het genootschap zal aan elk der schrijvers twaalf exemplaren hunner verhandelingen geven.

- 18 -

BOEKEN, WE11KTUIGEN EN MODELLEN.

§ XC.

De Directeuren dragen zorg voor het aankoopen en verzamelen van werktuigen, tijdschriften en boekwerken, die op de proefondervindelijke wijsbegeerte betrekking hebben en voor het genootschap van belang geacht worden.

§ XCL

Het genootschap zal de boeken, die het heeft aangekocht of die door zijn Voorstanders, Bestuurders, Leden en anderen geschonken worden, in zijn bibliotheek ten gebruike voor de Voorstanders, Bestuurders en Leden lie waren. Daartoe zal aan hen op bepaalde uren de toegang tot de bibliotheek opengesteld en de vrijheid gegeven worden, om, tegen afgifte van een bewijs van ontvangst, boekwerken voor een bepaalden tijd ten hunnent te gebruiken, onder voorwaarde, dat elk vermist of beschadigd werk wordt vergoed. Aan hem, die de natuurkundige lezingen bij het genootschap houdt, zal ten allen tijde op geschikte uren de toegang tot de bibliotheek worden verleend en, op dezelfde voorwaarden als aan de Leden, het gebruik der boeken ten zijnent worden vergund.

§ XCII.

De Directeuren zullen, met goedvinden van Praeses Magnificus en Administrateuren, van alle werktuigen, die aan het genootschap aangeboden worden, modellen mogen laten maken en deze op de kamers van het genootschap bewaren.

§ XCIII.

De boeken, modellen en werktuigen zullen met de goederen van het genootschap op de daartoe bestemde kamers, onder opzicht van den tweeden Secretaris, bewaard en op kosten van het genootschap onderhouden worden.

19 -

ALGEMEEiNE BEPALINGEN.

s XCIV.

Indien iemand door belangrijke giften of op andere wijze den bloei van het genootschap bevordert, zal daarvan in het eerstvolgende boekdeel van het genootschap melding gemaakt worden en bovendien zal hem op eene door Praeses Magnificus, Administrateuren en Directeuren te bepalen wijze, een blijk van erkentenis gegeven worden.

§ XCV.

De Praeses Magnificus, Administrateuren en Directeuren zullen te zamen de macht hebben, om, met meerderheid van stemmen, in het Plan en de Grondwet van het genootschap zoodanige veranderingen te maken, als zij zullen oordeelen goed en noodzakelijk en met de oogmerken van het genootschap overeenstemmende te zijn.

Aldus gearresteerd, ter vervanging der tot hiertoe bestaande Plan en Grondwetten van' het genootschap, in de gecombineerde vergadering van 4- September 1890.

G. J. W. BREMER,

Eerste Secretaris.

.

s