DA COSTA'S

KOMPLEETE DICHT WEEKEN.

DA COSTA'S ^V;f

KOMPLEETE DICHTWERKEN

UITGEGEVEN

J. P. HASEBROEK.

Achtste Druk.

I^STBUÜT A % fi COHV. W»lf-^ f ft f ** *

LEIDEN. — A. W. SIJTHOFF.

IN ES DE CASTRO.

Contra buma Dama, 5 peitos carniceiros Ferozes vos mostrais, e cavalleiros?

Cauoens.

DON PEDRO. REI VAN HOPJONKVROCTWEN.

Men verbeelde zich het tooneel in een zaal van des Prinsen Paleis te Coïmbra.

DON PEDRO.

O dierbaar oogenblik, met zoo veel vuur verbeid,

dat my de smart vergoedt der lange afwezigheid!

Ik keere dan in 't end in de armen der geliefde

te rug! De teêrate min, die ooit een boezem griefde,

blaakt heden in dit hart met nooit gekenden gloed;

en 'k ijle.. Maar hoe dus? 6y, eedle jufïrenstoet!

hoe staat gy dus bedrukt, en treurende, en verlegen?

Met wankelende sohreên treedt gy mijn aankomst tegen!

Ontfangt my dus mijn huis, daar 'k vol verlangen keer?

Gy zwijgt — en schreit — en slaat het oog weemoedig neêr! —

Zou Ines?... zou mijn kroost?... Ik sidder 't uit te spreken...

meldt, meldt, om Gods wil, my de waarheid...

DE REI.

Ons ontbreken de moed, de kracht, de stem! O! dat ik 't geen ik zag vergeten kon, mijn Prins! — Een doodelijke slag bedreigt u! En gy eischt dat ik hem toe zal brengen?

DON PEDRO.

't Is vruchtloos, verder nog mijn twijfel te verlengen! II. i

INES DE CASTRO

'k Doorzie den donkren zin van 't uitgesproken woord S Mijne Ines is niet meer! Mijne Ines—

UE REI

Werd vermoord!

DON PEDKO.

Vermoord? — En ik, ik leef? Ik overleve een mare,

die voor een koeler hart, dan 't mijne, moordend ware! —

Ja! 'k leef! voor eeuwgen rouw! voor eeuwig pijngevoel!

en 't aanzijn heeft voortaan voor Pedro slechts één doel!

Maar wenschlijk is 't mij nog! — Zult gy dien wensch misduiden?

Beseft gy niet mijn hoop, gy, dochters van het Zuiden?

De wraak, de troost der wraak! — Neen! vreest mijn wanhoop niet!

Vreest niet dat ik hezwijke in 't folterend verdriet!

Hy, die my Ines schonk, en afnam, zal my sparen,

tot de aard verzadigd zy van 't bloed der moordenaren!

Maar gy, getrouwe rei, zoo teêr aan haar verknocht!

maar gy, getuigen van haar jongsten ademtocht!

onthoudt my 't schrikverhaal der gruwlen hier bedreven

uit ijdle deernis niet! Doet gy 't gevoel herleven,

dat door zoo fel een slag verdoofd werd in mijn hart!

Wekt mijn versteende ziel tot levendige smart

weer op! Doet 't bloedig vocht ontschieten aan mijn oogen,

waarvan, in de overmaat van ramp, de bi'onnen droogen!

Meldt my wat duivlenhand zich verwde met haar bloed!

Zegt my haar laatsten wensch, zegt my haar laatsten groot!

Zegt my de teedre zucht, die ze aan de bleeke lippen

voor echtgenoot en kroost zieltogend liet ontglippen!

Wroet moedig in de wond van dees verscheurde borst!

Ik smeek 't, als haar gemaal: 'k gebied het als uw quot;Vorst!

DE BET.

'k Gehoorzaam: maar zoo 't bloed, by 't gruwzaam wee-verhalen, te rug springt naar mijn hart, en my de krachten falen,

om 't geen ik tuigde op nieuw voor mijn geschokte ziel te voeren, o! verschoon! De bloem der vrouwen viel!

De roem van haar geslacht, des hemels uitverkoren als de uwe, zag ik hier verraderlijk doorboren!

INES DE CASIEO

Ik overleefde naauw zoo pletterend een schrik;

en dien (gy eischt het, Prins!) vernieuwt dit oogenblik!

Gy hadt nog pas één dag dit stil verblijf verlaten,

wanneer op eens de maar zich doot Coïmbraas straten verspreidt, dat zich de Vorst uw Vader herwaarts geeft. Die tijding treft ook ons. üw minlijke Ines beeft!

Zy weet het, wat die komst voor onheil aan moet voeren 1 Maar o! niet voor haar-zelf voelt zy haar hart beroeren, van rustlooze angst en zorg! Zy siddert voor haar ga: zj siddert voor haar kroost: helaas! het is te spa!

Eén hoop welt by haar op „Ik moet een poging wagen, (Dus spreekt zy) „van behoud; en dan . ! Uw welbehagen „geschiede, Almachtige!quot; Die korte taal ontlast haar boezem, schenkt haar moed, en 't stout besluit staat vast! Met haar onnoozel kroost den vader van haar gade te smeeken voor haar recht, ol (moet het) om genade, is 't eenig wat haar rest en redding brengt misschien!

Zy ijlt naar 't vorstlijk hof, stort zich aan 's konings kniên, en spreekt hem, die nog naauw hare aankomst heeft vernomen, met deze woorden aan, terwijl haar tranen stroomen;

„Mijn koning! zie my hier gebogen aan uw voet, „my, 't voorwerp van uw toorn, dien ik onschuldig boet! .Of dwaalde ik, laat dit kroost gena voor ray verwerven, „dat in hun aderen uw bloed voert! Moet ik sterven,

„om dat Don Pedro my, om dat ik hem aanbid?

„Eischt dit de glans der kroon? Beveelt 'slands welzijn dit? „Of moet mijn onschuld dan den nijd ten offer sneven „van hovelingen, aan mijn afkomst, aan mijn leven „vijandig, en wier haat mijn gade zelf niet spaart?

„Doch voor hun woeste drift was Ines nooit vervaard!

„Maar gy, wien 'k eer als vorst, en lief heb als een vader, „(en echter met een hart, van angst gepijnigd, nader!)

„deelt gy mede in dien haat, zoo onverdiend, zoo wreed? „en maakt zich ook uw hand tot mijn verderf gereed?

„Zijt ge op my, zwakke vrouw, zoo gruwzaam dan verbitterd, „om dat geen diadeem haar om de slapen schittert,

„die aan den Prins, uw zoon, haar trouw verbinden dorst? „Vergeef het aan de drift, die in ons beider borst „onwederstaanbaar sloeg! Niet tembaar was de liefde!

INES DE CASÏBO.

„die Pedroos edel hart voor droevige Ines griefde!

,'k Zag, wien mijn ziel aanbad, wanhopig aan raijn voet — „om weêrmin smachtend — 'k zag hem twijflen aan mijn gloed! „was langer wederstand hier mooglijk'? — 'k Werd 2ijn gade! ,'k Werd moeder .. o mijn vorst! schenk op dien naam genade! „Maar is mijn afkomst dan onwaard een vorstlijke echt? ,'t Is waar, geen koningskroon is aan mijn stam gehecht;

„maar Spanjes edelst bloed vereent zich in mijn aadren! „Castielje en Arragon getuigen van mijn vaadren!

„Wie kent niet Castroos naam, door deugd en adel groot.. „Ach! licht welhaast befaamd door Ines vroege dood'?

„Die dood, die vreeze ik niet! — voor 't minst niet voor mij-zelv „zoo slechts mijn sterven niet 't graf van mijn gade delve! „Verhoed dit, groote Vorst! spaar my niet, spaar uw zoon, „den dierbren erfgenaam van uw roemruchten troon!

„Of is mijn straf bepaald? — 'k zal langer om het leven „niet smeeken! zij my slechts één bede toegegeven!

„Dat u mijn dood verzoene, on dat mijn schuldloos bloed „de bittre veete blusch', die tegen Pedro woedt! —

„En voor dees lieve twee. . Zoo zy hun moeder derven,

„laat niet uw ongenade op dit ons kroost versterven!

„Ach! zy misdreven niets! Zy hebben, schoon onze echt „u haatlijk moge zijn, op uw bescherming recht!

„Hun vader is uw zoon; wees hem, wees hun een vader, en breng' mijn ondergang u aan uw kindren nader!

„O! dien vergeve ik u, zoo 'k u misdadig schijn:

„want aan dees laatste beê zult gy gevoelig zijn!quot;

Dus spreekt zy, met een stem, die rotsen had bewogen! Nog galmt ze my door 't hart; nog perst ze my uit de oogcn een vollen tranenstroom. — Den vorst zelf zag 'k ontroerd, en mooglijk op dien stond schier tot gena vervoerd!

Hy richt de smeekende op. In zijn ontstelde trekken is 't zichtbaar, welk gevoel haar rede mocht verwekken!

Zijn hart voelt deernis, — Ach! hij doet zijn hart geweld, bedwingt zich, en de plooi der strengheid is hersteld! en, machtloos evenzeer tot straffen en verschoonen,

te fier, om zich voor ons besluiteloos te toonen,

verdwijnt hy haastig uit onze oogen. Ines keert,

Van zorg om uwentwil thands meer dan ooit verteerd!

Maar wisslende angst en hoop verdoelen onze harten!

1NES DE CASTRO.

'i Waat mooglijk, dal dees dag het eind zag onzer smarten; quot;t waar mooglijk, dat de Vorst, geroerd door zoo veel deugd, ontwapend door haar beê, gevoelig voor haar deugd,

(want wie kon Ines zien, en onvermurwbaar wezen?) verraderen ten spijt, de seliand der Portugeezen,

vergeving sprak! — Doch zelfs die pijnelijke staat van twijfel was te kort; en de eerste dageraad moest onzen schrikbren rouw doen tot het uiterst klimmen!

De schaduwen der nacht verbleekten aan de kimmen: een woeste mengeling van stemmen treft ons oor!

Men dringt in dit paleis, in naam des konings, door! De wachten staan ontzet; wat zou hier weêrstand baten? En wy, bedrukte stoet, van alle hulp verlaten, van doodelijken schrik bewusteloos, verward,

wy naderen, en. God! wat schouwspel voor ons hart! o gruwelijke stond, dien 'k nimmer zal vergeten! dat hatelijke paar, dat, felst op u gebeten,

hun razernij in 't hart des Konings overbracht,

die bittre vijanden van Ines braaf geslacht,

Pacheco, Alvares, staan voor ons! 't Is verloren! Een eindelooze rouw is aan dit huis beschoren!

Zy eischen Ines op: het vonnis van de dood is uitgesproken, en hun zwaarden zijn ontbloot om 't uit te voeren! Neen! 'k beschrijve u niet hun woede! niet, hoe de felle haat, dien steeds hun boezem broedde,

zich lucht gaf op dit uur! De koninklijke macht steunt hun vermetelheid, die met ons lijden lacht!

Maar Ines ziet haar uur met englenkalmte naken!

Is 't lot geworpen, dat haar reine ziel moet slaken; zy onderwerpt zich, ja! biedt zich haar moordren aan!

maar vraagt een kort verwijl, — het wordt haar toegestaan! Nu knielt ze, en heft het oog gelaten naar den hemel _rOntfang mijn ziel, o God! van uit dit stofgewemel ,genadig! schenk den ga, voor wien 'k alleen bestond, „versterking in zijn leed! Druip balsem op zijn wond!

„Breng zijn gefolterd hart aan dat zijns vaders nader! _rVergeef mijn vijanden, en wees mijn kroost een vader!quot;

INES DË CASTRO

Zy zegt, en buigt het hoofd. Der beulen euvelmoed ontzet. Zy aarzelen en. waar 't geen tijgrenbloed,

wat door hun aders vloeit, uwe Ines bleef in 't leven!

Maar neen! zy schamen zich hun opzet op te geven, en vatten nieuwen moed, en keeren 't aanzicht af!

Pacheco grijpt het hoofd, dat zy hem overgaf,

en 't zwaard van Alvares... Des hemels goedheid spaarde my 't verdere gezicht des gruwels. 'k Zonk ter aarde, of 't ware dat my zelve een doodelijke slag verpletterd had! — Maar toen 'k herrees en om my zag, was alles stil en doodsch! 'k Zag slechts de breede stroomen van 't bloed! — Uwe èga was ten hemel opgenomen!

DON PEDBO.

Zoo is dan 't bloedontwerp van 't zwartst verraad gelukt! Zoo werd dan door het zwaard mijn echtknoop losgerukt! Mijn vader! dat ge u dus door monsters liet omringen! Dat dus hun helsche raad in uw gemoed kon dringen!

Geen deernis trof u met een weerelooze vrouw,

noch 't denkbeeld van uw zoon, en van den bittren rouw, waarin 't ontmenscht besluit der staatszucht hem moet storten, en die (o hemel! stem 't!) mijn dagen zal verkorten.

Maar laat my (kan het zijn) vergeten, dat ook gy,

mijn vader, schuldig zijt aan 't schriklot, dat ik lij! Op a, gevloekte twee, laf harte moordenaren!

(o! moog 't rechtvaardig lot u tot dat tijdstip sparen!) op u slechts vlamt die wraak, waar voor ik eenig leef!

Beef, schendige Alvares! en gy, Pacheco, beef!

Viert, viert den zege, dien de hel u deed verwerven! Verduizendvoudigd wacht de straf u! Gy zult sterven, of voegen by het bloed van Ines ook het mijnl Mijne éga, ja, ik sneve, of 'k zal uw wreker zijn!

Verfoei' my 't nageslacht, gelijk het zal verfoeien den naam van 't monstrenpaar, wiens staal uw bloed deed vloeien, verfoeie my ons kroost, verfoei' my 't gantsch Heelal, zoo heel het aardrijk van die wraak niet ijzen zal!

En verder — kwijn, kwijn weg in tranen, o mijn leven! Wat uitzicht bleef my meer? Wat hoop, om naar te streven? De wereld, die me omringt, is my een wildernis:

mijn rang zal me eindeloos aan 't bloedige gemis

INES DE CASTBO.

herinn'ren! Neen! de kroon, die eens mijn hoofd moet drukken, zal nimmermeer mijn hart aan 't knagend wee ontrukken! Geen zorg van staat zal ooit uw beeld verflaauwen doen, O Ines, in dees borst! de daavrende klaroen,

die in de prille jeugd het ridderbloed doet koken,

en die zoo menigmaal mijn boezem heeft ontstoken in heldenroemzucht, die de ziel ten hemel heft,

vindt Pedro doof voortaan! Mijn stervend hart beseft een enkle nooddruft nog: die, van uw dood te wreken, te treuren zonder end, en smert met smert te kweeken!

Maar gy, zoo 't geestendom mag neerzien op deze aard,

blijve u de teerste ga nog zorg en deernis waard van uit het englenrijk, waar toe gy werdt verheven!

O! dat me uw dierbre schim nog somtijds moge omzweven! Verschijn my, als de nacht mijn mat getreurde leên 't üedriegelijk genot des slaaps brengt! Hoor mijn beên!

Daal slechts één oogenblik voor de oogen van uw gade ter neder, treffendst pand der hemelsche genade,

by al wat 'k lijden mag; maar welkom bovenal,

wanneer me uw komst het uur der dood verkonden zal!

Maar 'k ga! 'k wil op het lijk den traan der wanhoop plengen! 'k Wil aan de wreed vermoorde een laatste groete brengen! Dan voer' men 't lijk naar 't graf! De ziel vloog hemelwaart; keer 't zielloos stofkleed weêr in 't rustig stof der aard! Eens echter, als de loop der wentelende jaren mijn schedel met den last der rijkskroon zal bezwaren,

wordt mooglijk nog dit stof aan de aard te rug gevraagd! Dan zal dat dierbaar hoofd, zoo gruwzaam eens belaagd, nog met den diadeem, dien 'k haar bestemde, pralen, en, zielloos, nog triumf op 't beulenrot behalen,

dat de eer der heerschappij aan Pedroos gemalin benijdde! Heel mijn volk zal haar als koningin een sombre hulde biên! Verraders! moogt gy leven,

en zien, voor eerste straf, haar op den troon verheven, wie uw gevloekte hand de reine borst doorstiet,

en 't koude lijk, vorstin van 't Portugeesch gebied!

Dien naam, dien kenne haar, by al baar hemelglorie,

deze aarde toe! Dien naam bevest' haar 's lands historie! En roem' haar 't nageslacht, in dood en leven groot, in 't leven wreed vervolgd, gekroonde na den dood!

1NES DE CASÏHO.

DE BEI Welk een akelige kreet vult Coïmbraas sombre wallen?

Welk een noodlot, gruwzaam wreed, heeft haar vesten overvallen?

Waarom rolt Mondegoos vloed met een dof gemurmel bloed door haar jammerende boorden? Waarom roept liet al tot God wraak op 't helsche beulenrot, dat een zwakke vrouw kon moorden?

Ines, Ines is niet meer!

Zy is 't voorwerp van die klachten!

Heel een volk vraagt Ines weêr aan de monsters die haar slachtten! Haar, die meer dan vrouwendeugd by het tederst schoon der jeugd in het vlekloos harte paarde!

De eêlste bloem van Spanje viel! — Ach! de aan God gewijde ziel was te zuiver voor deze aarde!

De eerste dood, die 't aardrijk zag, was de dood des schuldeloozen!

Wat deze aard te tuigen plag,

is de zegepraal der boozen!

Hier regeert noch recht, noch God, hier, geen ander plichtgebod,

dan de vaste wil des sterken!

Wie zal 't dwingend algeweld,

daar 't zich-zelf geen palen stelt, in zijn dollen loop beperken?

Hoe ik keere mijn gezicht,

'k zie de misdaad triomfeeren!

Troonen, door geweld gesticht,

laffe vleiers, die regeeren!

Muichelmoord en snood verraad, aan het eervol roer van Staat,

IN ES DE CASTRO

in den purperglans gehuldigd!

En der ondeugd schaam tloos hoofd met het lauwerblad omloofd, aan rechtaarde deugd verschuldigd!

Wat dan heeft dit aardsch tooneel, daar 't die gruwelen onteeren,

dat een edel harte streel',

dat hem 't leven doe waardeeren? Wat genoegen heeft het in,

macht en gouddorst, wrevelzin,

driften, toomloos losgebroken,

worstlend met elkaar te zien —

maar vereend op 't hart gebiên,

dat zy rusteloos bestoken?

Onschuld! wat zult gy hier doen? Nederige, wapenlooze!

wat vermoogt gy tegen 't wo6n van den onbedwongen booze?

Weerstand bieden vreest gy niet,

noch, wanneer de plicht gebiedt, 't heerschend onrecht te vervolgen?.... 't Alomvattende geweld,

dat zich hier ten meester stelt,

heeft uwe onmacht reeds verzwolgen!

Lijden, lijden is uw lot!

't Lastig leven door te zwoegen

met de hoop gevest op God,

dit is. Onschuld, uw genoegen!

Maar ook dit wordt u misgund!

Zoo gy 't hoofd niet buigen kunt voor d' Afgodendienst der snoodheid — haat, vervolging staan gereed,

laster, moord en al het leed,

waar uw zwakheid steeds voor bloot leit!

Waarom dan de dood betreurd,

die geen leed brengt, maar bevrijden!

de onschuld uit de klaauwen scheurt van haar haatren, van haar lijden!

1NES DB CASTRO.

Ach! de wil der Almacht spreekt, en de band des lichaams breekt,

en de ziel stijgt op ten hoogen!

Daar herstelt een eeuwge rust,

daar verkwikt een eeuwge lust 'n den schoot van 't Alvermogen !

Dierbre, koninklijke vrouw,

om wie onze tranen stroomen!

Eeuwig voorwerp van den rouw die ons hart heeft ingenomen!

Dit, dit noodlot is het uw!

Monsters van wier naam ik gruw, snoeiden uw onschuldig leven!

Maar de woede van den haat,

die zijn prooi ter nederslaat,

heeft tot de Englen u verheven!

Bloei dan welig in Gods hof,

bloem, zoo jeugdig afgesneden!

Bloem, zoo vroeg, zoo wreed in 't stof door een vloekbren voet vertreden!

Daar herademt ge, en vergeet al het doorgeworsteld leed,

al de broze vreugd der aarde,

die één dag ontluiken ziet,

één dag omwerkt in verdriet;

vreugde, niet voor u van waarde!

Maar het naar u smachtend kroost zult ge omzweven en bewaken!

Maar den éga, wien geen troost in 't verscheurde hart durft naken,

zult ge onzichtbaar gadeslaan,

en de wanhoop doen weêrstaan, die ons 't uiterste doet vreezen!

Ja, gy zult, ofschoon dees grond,

door geen weldaan u verbond, Portugals beschermgeest wezen!

Immer blijft de vlek van 't bloed op Coïmbraas bodem kleven!

INES DB CASTRO.

Immer zal Mondegoos vloed klachten murmlen om uw sneven! Van uw schoonheid, van uw deugd, van uw droef verwelkte jeugd, zal geheel de wereld wagen! en 't ontmenschte beulenrot,

by de strenge wraak van God, ook den vloek der menschneid dragen!

HELDENPLE1T.

't Sigeisch strand zag nu den vorstelijken kring des Griekschen Raads vergaard tot slechting van 't geding. Van uit hun midden treedt met grimmig vlammende oogen krijgshaftige Ajax op, en heft ze norsch ten hoogen,

terwijl hy uitbarst in dees woorden: „Groote Goön!

Hier, in 't gezicht der zee, hier durft Laëites zoon met Ajax naar één prijs, Achilles wapens, dingen!

Hier, hier, op de eigen plek, waar onze schepelingen hem vlieden zagen voor de toorts, waarmee de hand van Hector heel dees vloot ging steken in den brand;

daar ik alleen dorst staan, en d' aanval deed mislukken! Of moet wellicht de kunst zich listig uit te drukken in fijn gesponnen taal, op heldendapperheid de zege winnen? zoo is mij de zege ontzeid!

Ik heb de gaaf mijn recht met klanken op te sieren zoo min, als hy die van den degen te bestieren gelijk het krijgsliên past! Doch 't komt op daden aan! De mijne kent gy! Wat deze arm hier heeft bestaan, getuigde 't licht des dags! Hy moog zijn krijgsbedrijven wijdloopig voor het oor van 't Grieksche heir beschrijven, om, 't geen hy mooglijk eens in sombre schaauw der nacht en eenzaam ondernam, met valsche woordenpracht te voeren in het licht! Maar zouden laffe listen den schitterenden prijs, dien by my durft betwisten, verdienen? Roem genoeg verstrekt het hem, met my te kampen om één prijs. Hoe dierbaar die me ook zij, hy waar my dierbrer nog, betwist door andre helden!

Doch 'k doe, by meerder deugd, nog hooger rechter gelden: die van mijne afkomst! 'k Ben de zoon van Telamon,

HELDEN PLEIT.

die onder Hercules de Trooische muren won,

en met Thessaaljes jeugd den stouten tocht dorst wagen

om 't gulden wondervlies aan Colchos weêr te vragen.

Zijn vader was de Vorst, die in het helgebied

de Sisyphussen voor zijn aanblik siddren ziet,

en wien der goden Vorst niet schroomt zijn zoon te noemen.

Zoo na mag Ajax zich op hemelsche afkomst roemen!

een afkomst, hem gemeen met Peleus grooten zoon.

'k Heb tot geen kampstrijd van verdiensten me aangeboön!

maar 'k eisch hier de erfenis eens broeders! Waar't rechtvaardig,

zoo 't kroost van Sisyphus, dien stamheer overwaardig,

het erfrecht meester werd van Eacus geslacht?

En wordt het heiige recht eens stamgenoots misacht?

Of heb ik dit verbeurd, om dat ik vrij en moedig

my aanbood tot den tocht, die Griekens schande bloedig

ging wreken? Zoo geeft hem, die in het harnas beeft.

en 't zwaard al siddrend voert, Achilles wapens! Geeft

de wapens van een held, als Peleus zoon, aan dezen,

wien Palamedes van een dolheid moest genezen,

geveinsd uit laffen vrees voor 't roemrijk krijgsgevaar!

En o! dat hem die list gelukt mocht zijn! Hy waar

dit leger niet gevolgd, om 't in zijn gruweldaden

meê in te wikklen, en zijn helden te verraden!

Gy zoudt nog met ons zijn, rampzaalge Peas zoon!

die aan 't verschriklijkst leed (ons allen tot een hoon)

ten prooi gelaten werd in Lemnos woeste bosschen,

en van het roofgediert, en van de doode rotsen

een medelijden vergt, door Grieken u ontzeid!

Helaas! thans kwijnt gy weg in de aakligste eenzaamheid.

en richt, half stervende, die wijd geduchte pijlen,

waarmeê we u tot verderf der Trojers zagen ijlen,

op wild gevogelt af, tot voedsel van uw wee;

en heiligt aan de wraak (o goón! verhoort zijn beê!)

Laértes valschen zoon! En echter blijft gy leven,

door 't leed zelf, waar ge in zwoegt, aan zijnen haat ontheven.

Maar Palamedes! Ach! wie geeft dien held ons weêr,

die door des monsters list zijn leven met zijn eer

verbeurde, toen de wraak om 't schrander listontdekken

(het geen den lafaart dwong met ons te veld te trekken)

op dat onschuldig hoofd zoo gruwzaam werd verzaad!

HELDEN PLEIT.

ülysses dorst den held van 't schandelijkst verraad

betichten, en hy-zelf (ja! 'k durf de waarheid spreken!)

had in des Vorsten tent den goudschat doen versteken,

bedriegelijk bewijs van een verdichte schuld.

Van zulk een dapperheid is zijn gemoed vervuld!

Met ballingschap en moord woedt hy op Gneksche helden,

gevaarlijk in den raad en niet op de oorlogsvelden.

Dit tuige Nestor, die, door 't storten van zijn paard,

onweerbaar in 't gevecht neêrtuimelend ter aard,

Ulysses, dien hy bad hem in dien nood te hoeden,

tot eigen lijfsbehoud zich ijlings weg zag spoeden,

doof voor des grijzaarts stem. Dit tuige Diomeed,

die hem op d'eigen stond zoo laf een vlucht verweet!

Doch 't Godendom doet recht! Ook hy zag zich in 't strijden

ontbloot aan alle kant; en had mijn medelijden

hem niet gered, hy waar bezweken in den nood!

Doch 'k zag den killen schrik der naderende dood

zijn kaken bleeken, en ontfermde my des snooden!

Ik zwaaide 't zwaard in 't rond: de Trooische drommen vloden,

en deze beukelaar bedekte heel den held.

Betwist' hy my den zege op 't eigen oorlogsveld,

indien hy 't wagen durft! En als des vijands klingen

hem wederom zoo na ten lijve zullen dringen,

zoo oordeel' heel het heir, wie zegepralen moet,

hy, die geen andre kracht dan in den vluggen voet

op 't slagveld overhoudt, of die, toen Hectors naderen

niet slechts ölysses 't bloed verstijven deed in de aderen,

maar onzen dappren meê, te midden van zijn vaart

den grooten oorlogsman neêrbonsde tegen de aard,

en 't vijandlijk geweld te rug stiet! Wapenbroederen!

getuigt het! Welk een wensch vermeesterde uw gemoederen,

toen 't lot beslissen moest, wien onzer 't tweegevecht,

door Hector aangeboón, zou worden toegezegd,

by zulk een overvloed van helden? Hooptet ge allen

niet dat die hachlijke eer aan my te beurt mocht vallen?

Die hoop vervulde zich, ik streed, en keerde weêr

onoverwonnen in uw midden, en met de eer

der legers ongekrenkt. Doch 'k durf op meerder bogen!

Dien schrikbren onheilsdag voer' zich uw geest voor oogen,

toen Troje, en Juniter, met Troje bondgenoot,

HELDENPLEIT.

in plettrende overmacht losbarstten op de vloot

met vuur en staal! Eén uur ging onze duizend kielen,

de hoop des wederkeers naar 't vaderland, vernielen,

had ik niet in 't gevaar dees borst vooruit gezet,

en tegen menschen beide en goden u gered!

'k Heb op erkentnis recht voor zulk een dienstbetooning!

Achilles waapnen zijn me een billijke beloning:

ik ben die waard; zj my! Hetgeen ik heb verricht

is meer dan Pallas beeld in 't duister weggelicht,

of wichlaar Helenus verwonnen, een bespieder

betrapt en omgebracht, en Rhesus moord, daar ieder

zelfs hiervan 't allermeest aan Diomedes wijt.

Sta af dan, weekeling! van d'ongelijken strijd,

dien ge ondernemen dorst! Tot loos bedrog geschapen,

voegt u 't sieraad geenszins van 't al te schittrend wapen!

U zou de gouden helm verraden by de nacht,

terwijl gy lagen spreidt: terwijl gy zelfs de kracht

om hem te dragen mist. Bespotlijk zou het wezen

de zware lans, gedrild door Peleus zoon voordezen,

in uwe hand te zien, en aan uw arm het schild,

waarop die godenzoon de wereld droeg! Te mild

waar 't Grieksche leger wis voor Priams onderzalen,

indien 't in uw bezit dien wapendosch kon laten,

op dat ze dadelijk des vijands prooi zou zijn.

Neen, Grieken! Neen! Aan my dat heldenschild! Het mijn

werd tot uw dienst doorboord door menigte van schichten!

Aan my... Doch tusschen ons kunt gy gemaklijk richten!

Werpt deze waapnen in 't vijandelijke heir!

en die ze wederbrengt keere als hun eignaar weer!quot;

Dus eindigt Ajax, en een gunstig volksgevoelen volgt murmlend op zijn reên. Te midden van dit woelen treedt thans Ulysses op. Het neêrgeslagen oog verheft hy nederig en statig naar om hoog,

weet kaim met schrandre kunst hun aandacht eerst te spannen, voldoet die eindelijk, en spreekt: „Heldhafte mannen!

zoo onzer aller beê verhoord waar by Jupijn,

dit hachelijk verschil zou niet gerezen zijn!

Ach! deze wapendosch zou nog Achilles leden ('t Geheugen van den held kost my dees traan!) bekleeden!

HELDENPLEIT.

Doch heeft de onwrikbre wil des Noodlots ons beroofd

van dien doorluchten vorst, van dat onschatbaar hoofd;

dan mogelijk doet hy het zekerst erfrecht gelden,

door wien die groote man zich op deze oorlogsvelden

bevonden heeft! en aan wiens kloekheid en beleid

gy menig zege dankt, aan grove kracht ontzeid!

Want, Grieken! 't strakke toch den woestaart niet tot voordeel,

dat hy zich weet ontbloot van schranderheid en oordeel,

en op zijn dwaasheid roemt! Wie nuttigst was in 't heir,

dien kroone uw dankbaarheid met de overwinningseer!

Niet wat ons voorgeslacht, maar wat wy-zelven deden,

beslisse! Schoon 'k ook dan niet achteruit zou treden!

want ik ben evenzeer van godlijke geboort',

geboorte, niet bevlekt door gruwbren broedermoord;

maar door mijn moeders bloed, uit Majaas zoon geboren,

nog heeilijker misschien! Of wilt gij de eischen hooren

der bloedverwantschap, dan heeft Ajax meê geen recht!

dan word' dees wapendosch aan Pyrrhus toegezegd,

des afgestorvnen zoon, of aan zijn grijzen vader!

dan is hem Ajax ook niet meer dan Teucer nader,

meê zoon van Telamon! Maar neen! verdienste alleen

beslechte ons wichtig pleit! Wel aan dan, wat ik meen

sints meer dan negen jaar in 't aanschijn onzer helden

te hebben uitgericht, zij 't my vergund te melden!

6y weet hoe in het eerst een schrandre moederzorg Achilles fieren moed in vrouwendracht verborg,

en aan den tocht onttrok, door uwe deugd begonnen.

Wie heeft dien forschen arm voor 't Grieksche heir herwonnen ? Was 't Ajax? Of was ik 't? die, midden in een stoet van vrouwen, onder wie hy kwijnde, 't heldenbloed zich zelf verraden, en van oorlogzucht deed zieden,

door d' aanblik van het zwaard, dat ik wist aan te bieden; en die op d'eigen stond hom toeriep: „Godenzoon!

„Op u wacht Trojes vest, om Menelaüs hoon „te boeten: Op! ten strijd! Gy brengt den Griek viktorie.quot; Ik sprak: hy volgde. Hoort een deel sints van zijn glorie niet my? Zij strekken my tot onvergeetbren roem,

zoo velen door zijn hand van Trojes heldenbloem en Phrygiaansche steen vernield zijn. Lesbos wallen.

HELDEN PLEIT

Chryse, Tenedos, en Cylla zijn gevallen

door my! Dien Hector meê, der oorlogsvelden schrik,

Achilles schittrendste triumf, vermeesterde ik!

Mijn wapens dan, die 't eerst Achilles lijf omgordden,

die kunnen niet betaald, dan met de zijne, worden!

Zie daar mijn eerste dienst, bewezen aan dit heir.

Nog voor onze aankomst op dees stranden, deed ik meer.

Der duizend schepen vloot, gereed m zee te steken,

om de eer van Atreus kroost op Priams huis te wreken,

verbeidde aan Aulis strand der winden gunst alleen.

Doch vruchtloos waren hier geloften en gebeên

Diana, fel vergramd op d' Oppervorst dor Grieken.

verbiedt den vluggen wind in onzer kielen wieken

te zwellen, zoo men niet haar ongenade boet',

en op haar outer plenge Iphigeniaas bloed!

Nu moet door kracht van taal eens vaders hart bewogen,

het slachten van zijn kroost op 't outer te gedogen!

Ik waag dit voor 't belang der Grieken, 'k overreed

(tuig, Agamemnon! tuig 't, wat strijd ik toenmaals streed!)

den vader zich de plicht des konings toe te wijden,

en wist den weerstand zelfs der moeder te vermijden,

die, onbewust, van 't al, my 't offer overgeeft.

Diana wordt voldaan. Iphigenia sneeft.

De winden zijn ontboeid. De Phrygiaansche stranden

betreedt der Grieken heir door mijn beleid. Wy landen.

Ik waag voor aller zaak my aan een nieuw gevaar,

begeef me in Trojes wal, en, moedig redenaar,

ontwikkel in den Raad van Priam Gnekens klachten,

bedreig hem met den krijg, dien onze schepen brachten,

en eisch Heieen te rug, met boete voor den hoon,

die haren Ega trof. Mijn taal, en stem, en toon

doordringt der grijzen hart, en lenigt hun gemoederen,

terwijl een woeste jeugd, en Paris, en zijn broederen,

zich nauw ontzien hun staal te doopen in mijn bloed.

Nu was de hoop op vreê verloren! de oorlog woedt,

doch niet op 't open veld. De Grieksche en Trooische lansen

beproeven zich nog niet. De vijanden verschansen

zich binnen hunne veste; en 't duurt ruim negen jaar.

eer we onze zucht voldoen naar ernstig krijgsgevaar.

Wat deedt gij, woestaart! toen, die niets verstaat dan vechten?

HELDENPLEIT.

Terwijl ik zorgde, en waakte, en onze legerkneohten

by 't lastige beleg volharding aanbeval,

den vijand lagen spreidde en 't leger met een wal

en vestingmuur omgaf, en voor verrassing hoedde.

'k Was nuttig: gy verteerde in vruchtelooze woede.

Het leger middlerwijl, door Agamemnons droom

bedrogen, dreigt een schand, die ik alleen voorkoom.

Men wil aan 't grootsch ontwerp, aan wraak en eer verzaken,

om weer de rust der vrede en 't huislijk heil te smaken!

Heeft Ajax, die zoo grootsch op vaste deugd braveert,

heeft Ajax toen die vlucht volijverig gekeerd?

Heeft hy door raad of daad, voor 't minste door zijn voorbeeld

de krijgren aangevuurd, en hun gedrag veroordeeld?

O neen! daar 't al den rug aan Trojes muren bood,

getroostte hy zich meê die lafheid, en hy vlood!

Niet ik! Die 't vluchtend volk in 't harte weet te treffen,

en met een scherp verwijt de schande doe beseffen

van na een lang beleg te keeren onvoldaan,

en op den Griekschen naam der eeuwen smaad te laan.

Mijn ijver overwint: men wendt beschaamd zijn schreden

naar 't leger: Ajax meê keert weder op mijn reden!

Nu wordt door d'Oppervorst het gantsche heir vergaard!

Ik voer op nieuw het woord: de onstuimigheid bedaart.

Ik straf een muiteling, zoo nietig als vermeten,

en spoor de krijgren aan dien dag te doen vergeten

door nieuwe wonderen op 't bloedig veld van eer!

Zoo strekt dan al 't geen sints en Ajax en dit heir

verrichtten, my tot lof! Doch 't is genoeg gebleken

wat denkwijze over my alle onze helden kweken!

Ik ben 't, als Diomeed een stouten aanslag waagt,

wien deze dappere tot medehelper vraagt!

't Is vleiender voorwaar aldus te zijn verkoren,

dan door een blinde kans ten strijd te zijn beschoren.

Voor 't minst, ik wachtte niet dat my het lot gebood,

om me in de holle nacht te wagen aan den dood;

toen ik den Trooischen spie, daar hy ons kwam verrassen,

de zijnen deed verraan, en in zijn bloed deed plassen:

en, daarmeê niet vernoegd, in Rhesus tenten drong,

hem met geheel zijn stoet 't zwaard door den gorgel wrong,

en, tot een schittrend blijk mijns krijgsbedrijfs, zijn paamen,

HELDENPLEIT.

die zy als 't waardig loon van Dolons tocht bewaarden, in 't Grieksche leger bracht. Maar ook by zonnelicht in openbaren strijd heb ik niet min verricht.

Dit heeft Sarpedons drom te droevig ondervonden, op 't flikkren van mijn staal door 't slagveld half verslonden. Dit tuigden Prytanis, Alastor, Chromius,

Noëmon, Halius, Alcander, Ceramus,

en zoo veel minderen, naar 't schimmenrijk gezonden ten koste van mijn bloed! Gy ziet het aan dees wonden, versiersels van mijn borst, gelijk die groote man,

hoe trotsch zijn rede klinkt, n niet vertoonen kan.

'k Beken het, hy deed veel in 't hachlijk vlootverweeren.

Maar was hy de eenige, die 't Trooiache vuur dorst keeren? En heeft Patroclus niet, in wapens nitgedoscht van zijn doorluchten vriend, den schepeling verlost?

Of was hy de een'ge, die met Hector zich dorst meten, en heeft hy 't aanbod van acht anderen vergeten,

waaronder ge Atreus zoon, en ook Ulysses zaagt?

Het lot bestemde hem. Hy streed: wel onvertsaagd, ,wel onverneêrd! doch is de zege hem gebleven?

Hoe smert het me in uw hart de smert te doen herleven der dood van Peleus zoon. Doch 'k moet u aan den dag herinnren, toen uw oog dien krijgsmuur storten zag. 'k Ontvoerde, niet ontroerd door klachten, kreten, tranen, te midden van den drang der juichende Trojanen het dierbaar overschot aan 't vijandlijk geweld,

en deze schouder droeg het lichaam van den held met de eigen wapenen, waarnaar wy heden trachten!

Neen, by verlichter geest ontbreken me ook geen krachten! Mijn leden zijn 't gewicht der oorlogsdracht gewend,

niet minder dan mijn ziel de hooge waarde kent van d' opgehangen prijs. Hoe! zouden kunstgewrochten, die godenhanden slechts te voorschijn brengen mochten, ten sieraad strekken eens onwetenden soldaats?

Ach! of dit kostlijk schild naar eisch van orde en plaats de beeldtnis voert ten troon van hemel beide en aarde,

noch kunst, noch kennis heeft voor zulk een woestling waarde Doch dat ik in het eerst de kans des- krijgs vermeed, beschimpt hy, als of dit Achilles meê niet deed?

HELDENPLEIT.

Hem wilde voor 't gevaar eens moeders angst beschermen,

my een aanbidbre ga! Doch 'k rukte me uit haar armen;

en zegg' hy of ik ooit, aints meer dan negen jaar,

me om harentwil onttrok aan cenig krijgsgevaar!

Dan. waar spreekt Ajax van? Kon hy my herwaarts brengen,

gelijk ik Peleus zoon? — Vermoogt gy 't te geheugen,

o Vorsten! welk een taal hy zich veroorelooft?

Hy wijt u openlijk dat ge een onschuldig hoofd

ter dood veroordeeld hebt; omdat ge een daad moest wreken

van schandelijk verraad, op 't duidelijkst gebleken.

Ja! Palamedes moest de doodstraf ondergaan!

Ik bracht zijn vuig ontwerp den Griekschen krijgsraad aan,

gy doemdet hem, te recht! Van Philoctetes smarte

beschuldigt hy slechts my. Zy gaat my diep ter harte!

Doch heb 'k daar meerder deel dan de andre helden aan

Gy, Grieken! gy volbracht, wat ik had aangeraan,

op dat een stille rust, onmooglijk in dit leger,

hem redding schenken mocht! Licht waar zijn toestand veeger,

ja, mooglijk waar hy reeds bezweken, in 't gewoel

dat de oorlog met zich brengt! zoo was zijn heil mijn doel!

Wel aan! daar thands de goön verklaarden, dat de wallen

van Troje zonder hem onmooglijk konden vallen,

spoede Ajax naar hem toe! Laat Ajax taal zijn woên,

ten oirbaar van dit heir, met kunst bedaren doen!

Vloei rugwaarts, Simoïs! naar d' oorsprong uwer stroomen,

schud, Ida, van uw top de kroon af' uwer boomen,

wanneer ooit zijn vernuft zoo grootsch een taak verricht',

wanneer ooit zijn beleid hier 't minste voordeel sticht'!

Neen! ik zal Philocteet (hy moog' my thands vervloeken!)

in Lemnos eenzaamheid kloekmoedig gaan bezoeken,

zijn drift, zijn haat, zijn wrok doen zwichten voor mijn réén;

en 'k voer hem uit zijn rots ten val van Troje heen!

Dit zal ik! zoo gewis, als 'k Helenus deed spreken,

en 't middel van hem leerde ons op zijn stad te wreken,

en uit de Trooische burcht in der beleegraars macht

't noodlottig Pallasbeeld, haar sterkste weering, bracht!

En waant hy nog, dat ik in dezen kamp zou wijken, .

wien gy 't verschuldigd zijt, dat ïroje kan bezwijken?

Waar was hy? waar zijn moed en grootspraak op dat uur,

toen ik het stoutst ontwerp met meer dan heldenvuur

HELDEN PLEIT.

tan uitvoer brengen dorat, de stad wist in te dringen, de wachters van 't kasteel tot da overgaaf te dwingen, en duizendmaal den dood te tarten, om dees schat,

(die eenig u 't bezit verzekert van de stad,

en zonder wien hy zelf zijn kracht slechts zou vermoeien, in eindloos langs dees grond een nutloos bloed te sproeien), te voeren in uw macht. Voldappre Diomeed verzelde me op dien tocht; 'k erken het, ja! ik weet dien Vorst een deel des iofs van d' uitslag toe te wijzen. Is onzer beider moed te minder des te prijzen?

Of, Ajax! waart ge alleen by 't redden van de vloot? ü strekte een gantsche stoet tot bijstand in den nood,

maar my een enkel held! Noch deze, noch zoo velen,

die met u in den roem des hoogsten krijgsmoeds deelen, beweren eenig recht op d' eerprijs, waar 'k naar ding. Zy weten dat beleid meer uitricht dan de kling;

zy weten dat de kracht nog nooit deed zegevieren,

waar 't aan verstand ontbrak, haar werking te bestieren. Wie zijt gy, die alleen een woest gevecht verstaat,

by my, die nuttig ben met wapens en met raad?

Zoo veel de vlugge ziel is boven 't lichaam te achten, gehoorzaam aan haar wil in 't oefnen van zijn krachten: zoo veel de stuurman meer. dan die den riem voert, geldt de veldheer meer dan 't heir, dat op zijn wenken snelt: zoo veel beroem ik my dien woestaart te overtreffen, die, buiten 't strijdperk, geen verdienste kan beseffen! Wel aan dan! eedle Raad! Gy kent het geen ik deed; gy acht my in 't vervolg steeds evenzeer gereed,

om, moet er iets verricht met stout- en wijsheid worden, en wapenen en list om lijf en ziel te gorden,

en 't al te wagen voor uw dienst en voor onze eer!

Bedenk het, wie van ons onmisbaar is voor 't heir! Wie onzer met meer trouw voor zijn belangen waakte!

Wien Troje meerder ducht, wie Troje winbaar maakte! Of, kunt gy aars'len in 't beslissen van ons pleit,

en heb ik voor mijn recht nog niet genoeg gezeid;

zoo schenk ze der Godes Iquot;

Hy stelt hun 't beeld voor oogen van Pallas, door zijn hand aan Trojes vest onttogen.

CAIN.

CAIN.

Heil! geest der poëzy! wien 'k aan 't welluidend ruischen der vleugelen erken, en aan het felle bruischen mijns boezems, wien uw komst ontzet, en wellust baart;

Heil! voor mgn oog, vermoeid van dees verouderde aard,

voert ge uit de diepe nacht van 't dichterlijk voorleden tooneelen, waar de praal van al haar ijdelheden bij wegzinkt, weder op! tooneelen, vol van gloed,

(schoon meê bevlekt met zonde, en overspat met bloed) uitvoerig, weeldvig en getrouw! Want wat Geschichtkunst met flauwe trekken schetst, voltooit uw hand, o Dichtkunst, met verwen, gloeiende van waarheid! Ja! mijn oog aanbidt die in 't tafreel, dat ge uitrolt van om hoog!

Wel aan dan! dat mijn mond dit stoute beeld verkonde! Den eerstgeborene der menschheid en der zonde bezinge ik! 't gruwelstuk van Adams oudsten zoon en Abels vroegen dood, der Onschuld heerlijk loon!

Maar gy! verlaat my niet, en schenk me een tweede leven, dat ik geheel mijn ziel zoo zuiver weêr mag geven in klanken, als die ziel, gelouterd van deze aard,

het ideaal weerkaatst, dat gy haar openbaart!

Het eerste menschenpaar, verbannen van Gods Eden, en zuchtende in de straf van 't roekloos overtreden,

sleepte in zijn nieuw verblijf, langs d' onbebouwden grond,

zijn bitter naberouw en dorre wanhoop rond,

en droeven ouderdom by onvergrijsde haren.

Want ach! gelijk in ons, by 't voortspoên van de jaren, der spieren kracht verslapt, de gloed van 't oog verschiet, de moed des harten krimpt, de vlugge geest vervliet,

ja! alles, wat ons eens den boezem hoog doet dragen,

de harten winnen doet, en aan het oog behagen,

uit één valt, dat de mensch zich-zelv' onkenbaar wordt: zoo diep (neen! eindloos meer!) was Adam neergestort uit dien verheven staat van ongelijkbre schoonheid,

die 't voorhoofd, dat haar-glans voor 't schepslendom ten toon spreidt, den luister doven doet des konings van den dag,

en eens, uit Adama oog, den Cherub-zelv' ontzag gebood, en uit het oog van Eva, hemelliefde. —

CAIN.

Met die herinnering, die steeds hun boezem griefde,

betrad het treurig paar zijn nieuwe levensbaan,

nu, macht- en krachteloos het onheil te weêrstaan;

dan weer, een oogeublik, vol moeds, het te bestrijden;

maar 't leven was hun steeds, het geen het ons is — lijden!

Eén zegen wachtten zy, te midden van die zee van ramp, één flikkering van heil in 't sombre wee! Het aardrijk, waar en West en Oost, en Noord, en Zuiden twee menschenstemmen slechts zich by de wangeluiden der dieren, hemelwaart verheffen hoorden, moest zich éénmaal zien versierd met een gezegende oegst van wezens, naar den aart, in man en vrouw gescheiden als Adam en zijn ga, en voortgebracht door beiden;

bezield door zijnen geest, gevormd in haren schoot: van menschen, wel in 't eind (verkochten aan den dood!)

't van de aarde ontfangen stof aan de aarde wedergevend,

maar in hun kroost op nieuw vermenigvuldigd levend!

Dien zegen wachtten zy, die was hnn toegezegd!

Maar ach! een nieuwe vloek ook daarby opgelegd! Des menschen kroost moet zich den weg des levens banen, ach! door de foltring van een moeder! kreten, tranen,

zijn welkomstgroete zijn by d' intreê van deze aard;

en hy, tot wee en smart, met wee en smart gebaard!

Dit tijdstip was nu daar voor Eva! üit den hoogen zag 't Englendom, dat steeds met medelijdende oogen ons lot volgt, voor het eerst het rijp gedragen wicht zich storten in den stroom van 't scheemrend levenslicht! „God heeft aan de aard door my een tweeden man geschonken!quot; riep Eva tot haar kind, van moedervreugde dronken,

en Caïn werd zijn naam. Maar Adam heft zijn zoon om hoog, als stelde hy 't heelal zijn heil ten toon!

Maar — siddert op 't gezicht der kinderlijke trekken; en, hemel, waar hy blind voor 't geen zy hem ontdekken,

blind voor de toekomst van dat kind, op wiens gelaat, hoe onontwikkeld nog, eene inborst zich verraadt van woest- en dierlijkheid, op ruwe lichaamskrachten gevestigd! „O mijn God! ik dorst te veel verwachten!quot;

CAIN.

riep Adam op zijn beurt, ,'k Dorst hopen dat dit Kroost „zijn' Oudren in hun straf mocht strekken tot een troost! „Dat mooglijk nog ons bloed, in onschuld weêr geboren, „uw zegen erven mocht, door onze schuld verloren!

„Iets anders spellen my dees trekken, en 't heelal „ziet Adam in hun weêr, maar Adam na zijn val!

,Vergeef me, o God! mijn hoop en al te stout betrouwen! „Maar ook dees traan van smart, die ik niet kan weêrhouên!quot; Hy zegt, en keert zich af, en baadt zijn aangezicht in tranen! Maar zijn blik was niet ontsnapt aan 't wicht! De waarheid van gevoel kan 't kinderhart bevroeden, en eindloos dieper dringt hun oog, dan wy vermoeden;

en in dat kinderhart, zoo vatbaar voor den haat,

sloop mooglijk op dien stond des wrevels eerste zaad!

Maar Caïn groeit vast op. De vruchtbre moederborsten ontwikklen met de melk, waar naar zijn lippen dorsten, de kracht des eerstelings van 't eerste huisgezin.

Maar niet de moederborst alléén: Een tijgerin,

wie vaak het wonderkind met forsche vingers streelde,

bood hem uit dankbaarheid haar woeste speen, en deelde het voedsel en den aart van haar vervloekt gebroed aan 't kroost van Eva meê. Doch Caïns hard gemoed verheugde zich by haar, en speelde met haar jongen,

of, als zy soms te vast hem in hun klaauwen wrongen, 't ontzag vergetende, verschuldigd aan hun heer,

die nog zijn voorrecht voelde, ofschoon geen engel meer,

wist hy d' oproereling den gorgel dicht te smooren! Zoo schildert de Oudheid ons Alcides, pas geboren!

Zoo groeide Caïn op, en oefende zijn moed in d' omgang van 't gedierte, en 't storten van zijn bloed! Helaas! hy was bestemd een eedier bloed te plengen!

Rampspoedige Adam! ja! een leed moet zich volbrengen, onoverzienbaar voor uw smeltend vaderhart,

dat van dien dierbren naam nog niets kent dan de smart! Doch! vóór zich 't wreed geheim des noodlots zal onthullen, moet ook een tijd van heil zich voor uw ziel vervullen;

een tijd van hemelsch heil, lang afgebeên van God, verkwikkend balsemend; maar vluchtig, als 't genot

CAIN.

des slaaps, die 't matte lijf, van felle pijn gebeten,

het leed vergeten doet, te spoedig zelf vergeten;

of als een zomerzon en helderblaauwe lucht

by d' afloop van den herfst, die voor den winter vlucht.

Uw echtkoets bloeit op nieuw, en rijpt in 's hemels zegen!

Gy juicht! 6y hebt in 't eind een erfgenaam verkregen,

een bode van herstel in 't Paradijsgenot,

in Abel, 't evenbeeld des evenbeelds van God!

Der Englen glimlach zweelt op 't teder aangezichtjen;

de hemel spiegelt zich in 't blaauwend oog van 't wichtjen,

dat, vreemdeling op aard, en nieuwling in zijn stand,

te rug ziet naar om hoog, als naar zijn Vaderland.

Maar de aarde schijnt, verjongd, op zijn bezit te roemen,

en stort haar rijkdom uit in weelderige bloemen,

die, waar het ademhaalt, getuigen van haar lust:

of. als 't op moeders schoot het hoofdjen neigt ter rust,

omwelft ze 't met een wieg van lachend groen en rozen,

die, als zijn lief gelaat, van schuldeloosheid blozen,

en uit wier frissche kelk het bietjen schatten gaart,

die 't aan zich-zelf onthoudt, en voor de lippen spaart

van 't slapend Engeltjen. Het tijdstip schijnt herboren,

toen Adam in een dosch (helaas! sints lang verloren)

van aardsche majesteit, de hemelsche verwant,

ten blijk van 't vorstlijk recht, ontfangen uit Gods hand,

het sidderend gediert voor by zich heen deed trekken,

om met een enklen blik eens ieders aart te ontdekken!

Het bracht ook thands zijn hulde aan 't menschdom. Voor den voet

van Abel neêrgekromd, scheen 't, vreedzaam van gemoed,

te smeeken om de gunst, zijn heerschappij te dragen!

Dit was de tooverkracht der Onschuld, in de dagen

van 's menschdoms kindschheid. Zelfs de ziel van Caïn boog!

Ook hy trad naderbij, en liet het sombere oog

met welgevallen gaan op zijn onnoozlen broeder,

wiens lachjen tot hem spreekt uit de armen van zijn moeder!

En Caïn antwoordt hem! Een traan van weemeed welt

naar boven uit zijn borst, die van aandoening zwelt!

hy strekt zijn armen uit, en voelt zich telkens nader

tot Abels wieg gevoerd. Maar de onbedachte vader

mistrouwt zijn tederheid, treedt tusschen beiden in,

en, voor het wicht beducht, dat heel zijn vadermin

CAIN.

beait, weert Cain, 't Kind, een oogenblik vertederd,

maar op dat oogenblik miskend, versmaad, vernederd,

schaamt zich zijn weemoed: maar hy voelt dieu reeds niet meer, en keert, verstoten, tot zijn tijgerwelpen weêr!

Zoo is het wuft geslacht der zwakke stervelingen,

wier hoogmoed zich verbeeldt den loop van 't lot te dwingen! Blind voor de weldaad Gods, die onder 't onheil broeit;

of, bot die weldaad uit, en is ze rgp gegroeid,

dan, als in zegepraal, bedwelmd en weeldedronken,

het hart in één gevoel verloren, weggezonken en afgetrokken van 't geen verder hen omgeeft!

Zoo was ook Adam, die geene oogen langer heeft,

geen hart, geen leven, dan voor Abel; en zijn broeder vergeet! De tederheid der meer bedaarde moeder,

noch Abels kusjens, wiens van liefde gloeiend hart een voorrecht schier versmaadt, geboet met Caïns smart, vermogen de ongena eens vaders te vergoeden:

Maar wee dien vader! o, de jammertijden spoeden!

Hy snelt ze tegen; en verhaast het oogenblik,

dat de Englen naadren zien met nooit gekenden schrik!

In beiden middlerwijl ontwikkelden de jaren den vollen levensbloei, waar voor zy vatbaar waren,

wie de allereerste gloed der Oosterzon bescheen en onverbasterd bloed doorstraalde. Maar in d' een verbreidde, met de kracht der grove lichaamspieren (den geestelijken mensch min eigen dan den dieren!)

zich ook die woeste zucht, die wrevel van 't gemoed,

dien Adam reeds zoo lang gekend had en — gevoed; in d' ander, met de vlucht der Goddeüjke rede,

een nooit voldane trek naar hooger welzijn mede. Een onbestemd gevoel van de ijdelheid der aard,

en 't heil des levens, na dit leven ons gespaard.

Doch forsche Gain, die zijn droefheid wil verdringen door 't onverpoosd geweld van lichaamsoefeningen,

verovert, naar den vloek des hemels, met zijn zweet des levens onderhoud, het voedsel van zijn leed!

En Abel hoedt het vee; en, in zijn zachter leven,

dringt telkens dieper in een toekomst, meer verheven,

CAIN.

voelt telkens minder zwaar de keten van het stof,

en heiligt God geheel zijn aanlijn, stort den lof

des Allerhoogsten uit in stroomende gezangen,

die al wat ademhaalt doen aan zijn adem hangen;

dat meer dan eens de Rei der heilige Englenwacht,

die om het aardrijk zweeft, in stilte van de nacht,

de melodyen van hun gouden harpakkoorden

(wier ruischen voor dien tijd alléén de heemlen hoorden!)

in één smolt met den toon van Abels poëzy!

En 't diep geroerd Heelal deelde in de harmony

van mensch- en Englendom, door Adams schuld verloren,

maar thands, een oogenblik, herlevende in hun koren. —

Aldus werd Abel rijp voor 't hemelsche gebied!

Maar de Aartsverleider van het menschdom rustte niet! De ontaarde Lucifer, wien, van Gods gunst verstoten, en neêrgebliksemd uit dien eenmaal mild genoten en glorievollen staat van heil, geen andre wensch,

geen andre troost bleef dan de zonde van den mensch! Hy, werktuig in Gods hand, die, door de kronkelingen van wegen, nooit doorzien, (zelfs in de hoogste kringen van 't vlekloos Geestendom, dat aan Gods voeten leit,

door de eindloosheid verblind van Zijn voorzienigheid,) de duisternis van 't kwaad te rug brengt tot een luister,

waar in ze wegsmelt; die den Satan met een kluister regeert, wiens uiterste eind zijn razernij beperkt,

en dienstbaar maakt aan 't Goede, ook als hy gruwlen werkt. Die vijand, zoo geducht, wiens Godgehate listen de vrucht des kennisbooms aan Evaas lippen wisten te brengen, en haar ga te slepen in haar schuld;

die vijand waakte ook nu met knagend ongeduld.

Reeds had zijn valsche ziel, zoo afgericht in loosheid, het werktuig van zijn haat bestemd in Caïns boosheid.

Zijn scherpziend oog doorzag wat onuitroeibaar zaad van jammer voor 't Heelal, en afschrikbarend kwaad, in 't treffende verschil der broeders lag besloten:

zijn hand houdt zich gereed, hen in 't verderf te stoten.

't Noodlottig uur breekt aan. Een plechtige offerand,

o hemel! geeft het sein, en 't helsche vuur ontbrandt!

Want Adam, door een zucht, die hy niet kan verklaren.

CAIN.

gedreven, dat God-zelf zijn gunst mocht openbaren

aan Abel, en de keus, lang door hem-zelv' gedaan,

van onrecht zuiveren, spoort bei zijn zonen aan,

hun offer op één tijd te brengen aan den Heere!

Twee outers, op zijn stem, verrijzen. God ter eere.

Het eene ontfangt van 't vee, door Abels hand geslacht,

en ingewand en vet. Het andre wordt bevracht

met de eerstlingen der aard, van boom- en grondgewassen,

wier overvloed en geur des kwekers ziel verrassen,

en Caïn heiligt ze in dees woorden: _pMachtig God!

„Bron onzes levensaams, en Meester van ons lot!

„Gy, op wiens hoog bevel de wisslende saizoenen

„hun orde houden! die den boom op nieuw doet groenen

„en rijpen, en den grond met zwellende aren dekt,

„wier rijkdom tot het loon mijns zuren arbeids strekt!

„ontfang de hulde, die mijn hand U wijdt, genadig!

„Sterk de aarde, en die haar bouwt, in krachten; en verzadig

„mijns lichaams nooddruft steeds met 't my geëigend brood,

„dat 'k afdwing van den grond, wier eerstlingen ik bood!quot;

Maar anders steeg de beê van Abel naar den hoogen:

„Ontzachlijke, wiens glans het licht is onzer oogen!

„Die d' adem van Uw geest doet wandlen in ons bloed,

„en 't bloed met brood, de ziel met hemelkennis voedt!

„Die ons in 't leven riept, en in de vreugd van 't leven,

„en niet te rug neemt, dan om dubbel weêr te geven!

„Genadige! verwerp mijne offerhulde niet,

„hoe diep de stam verviel des stervlings, die ze ü biedt!

„Mijn handen durven U, 't geen de Uwen schiepen, wijden!

„En o! dat ik mijn bloed van 't schuldmerk kon bevrijden,

„geweven in mijn ziel; 'k had mooglijk met dat bloed,

„gestort voor Uw altaar, der Oudren schuld geboet;

„en Gy wellicht schonk nu, rechtvaardig beide en teder,

„mijn' Vader en zijn huis het Paradijsheil weder!quot;

Hy spreekt: de donder gromt, de bliksemvuurpijl daalt. Het offer is verteerd! 't altaar cm ver gehaald!

Een blanke Seraph drijft in 't blaauw der hemelbogen, en leidt den loop der vlam, die opgolft, naar den hoogen en voert den offergeur en 't offerbedewoord van Abels hart tot God, aan wien het toebehoort!

CAIN.

Maar de Engel en de vlam zijn uit het oog verloren, 't gekraak des bliksemslags doet zich niet weder hooren, en Caïns offer bleek onaangeroerd. Zijn oog ontbrandt van spijt en woede, en blijft van wanhoop droog. Zijn aangezicht vervalt. Hy keert met looden stappen naar 'teenzaam woud te rug; maar laat geen klacht ontsnappen geen zucht, die hem verrade, en zijn rampzalig lot voor de aarde, die hy haat, ten voorwerp maak' van spot! Beweeg- en sprakeloos slaat hy zijn blikken neder,

verzonken in zich-zelv'. — Maar naauwlijks heft hy weder het neevlig hoofd om hoog, of voor hem staat een man, in vleugelen gekleed, ontzagverwekkend van gedaante, en van een meer dan sterfelijke schoonheid.

Alléén de diepe wrok, die zijn gelaat ten toon spreidt, verkondigt Satan! ,'t Is een vriend die U genaakt, (dus spreekt hy Caïn aan, die uit zijn droom ontwaakt)

„waan niet, dat alles deelt in 't onrecht van uw Vader, „dat God-zelt ondersteunt. Neen! Gain, ken my nader!

_riiijn ziel voelt levendig den onverdraagbren hoon, ,u aangedaan voor 't oog van Adams jonger zoon!

,Gy, by een nietig kind, in ouderdom, in krachten, „in onbetemden moed zoo eindloos hooger te achten;

„gy! als uw fiere ziel zich voor een outer buigt,

„ontmoet niet dan een smaad, door Adam toegejuicht?

„Neen, neen! een ander lot moet Caïn zijn beschoren!

„Hy kan van mijnen mond en raad en troostreên hooren. ,'k Was éénmaal in de vreugd der heemlen deelgenoot: ,'k was éénmaal onderdaan dier Godheid, en ik bood „mijn hulde meê aan Hem, die 't hemelrijk regeerde!

„Maar de onrechtmatigheid Zijns gunstbedeels vemeêrde „mijn vrijheidamend hart; en, worstlend met mijn lot,

„zag my de hemel-zelf krijg voeren tegen God!

„Door de overmacht in 't eind besprongen, overrompeld, „verviel ik uit mijn rang, in ballingschap gedompeld!

„Maar in die ballingschap bleef ik my-zelv' gelijk,

„en Satan stichtte zich een onafhanklijk rijk!

„Zie daar de pogingen van onverlaagde zielen!

„Voor wie den moed bezit, en voor geen God wil knielen .bestaat een toeverlaat! Die toeverlaat ben ik!quot;

Hy zegt! een mengeling van vreugd, verwondring, schrik,

CAIN.

bestormen Caïns hart, en woelen er door éénen. —

Hy vindt geen antwoord. — Maar de jongling is verdwenen,

en op den zelfden plek, waarin zijn voetstap stond,

verrijst een sulfervlam uit d' opgespleten grond,

wiens blaauwe wederschijn het bleek van Caïns wangen

doorwemelt, en wiens damp, met d' adem mee ontfangen,

zijn geest benevelt en van belsch vergif vervult.

Geheel zijn lichaam schokt, gelijk zijn ziel. Hy brult

van bloeddorst, die zijn keel verdroogt; zijne oogen branden

gelijk de hondster aan de dorre hemelwanden,

en 't opgestoven bloed spreidt op de ontsparde kaak

een purperroode vlam. Het is de koorts der wraak,

die uitbreekt; en slechts God kan no* den voortgang stuiten

der lang verkropte drift, thands vooitgezweept naar buiten!

Zoo woedt hy heel den dag door woud en velden rond,

en rukt de stammen met hun wortel uit den grond,

verbrijzelt in zijn vaart de schuldelooze hinden,

wier voeten lichter zijn dan de adem van de winden,

en slingert door de lucht haar lillend ingewand!

of keert zijn blinden loop naar Abels grazig land,

en breekt de horens af der vreedzaam weidende ossen;

of, door de vrolijkheid der huppelende rossen

getergd, strooit langs den grond hun wreed verscheurde leén:

Het aardrijk schrikt en dreunt van d' indruk van zijn schreên,

de hemel, van zijn stem, als 't noodgeluid der wolven,

of 't loeien van den storm, die worstelt met de golven,

ontzettend; tot in 't eind, met bloed en zweet bedekt,

de ontmenschte, voor den voet eens heuvels neergestrekt,

getemd wordt door den slaap, waarin zijn leden zinken.

De sterren middlerwijl, die aan den hemel blinken, verkondigen den tijd, waarop de geest zich scheidt van 't logge lichaam, dat in rust gedompeld leit,

om op den vlerk des drooms te stijgen naar den hoogen, en (onze onwetendheid noemt die verheffing logen!) een voorsmaak van de gaaf der heldre profecy,

de hoogste zaligheid der uitverkoren Ry,

te proeven. In dien staat van meer dan stoilijk leven,

in die begoocheling van zinnen, zoo verheven,

bevond zich Caïn thands. 't Vermoeide lichaam viel

CAIN.

een' schijnbren dood ten prooi: de losgemaakte ziel vernam de stem van God. die hüm zijn lot verkondde: „sta, Caïn! gy betreedt den ingang van de zonde!

,verwin u! smoor de vlam van oproerzucht en haat!

vertrap de laatste vonk! of 't uur des misdrijfs slaat!quot;

Dus waarschuwt de Almacht-zelf, den zondige verschenen, voor Satans invloed. Maar het droombeeld is verdwenen! De morgenstond verrijst, wiens middag haast getuigt,

of Caïn voor een God zijn harden nek nog buigt!

„Ja! (roept hy, wien de nacht de ontzonken levenskrachten ,hergeven kon, maar niet den bittren wrok verzachten!) „'k Ben meester van mijn drift, en diep gehoond gemoed! „Ik zal mijn hand niet meer bezoedelen met bloed,

„noch 't my bestemde leed op andre wezens wreken!

„Mijn ziel is rustig! — Maar vertoeven in dees streken? „Neen, neen! die lafheid pleegt verdrukte Caïn niet! „Aan Abel blijv' 't bezit van 't vaderlijk gebied!

„De grond, die Abel draagt, moet zeker Caïn haten!

„en ik, ik ga een grond, die my verstoot, verlaten!quot;

Hy spreekt, en treedt met één zijn' broeder in 't gemoet die nadert, en voor 't eerst een minder norschen groet bejegent. Dadelijk ontsluiten zich zijn armen,

om Caïns steenen hart (waar 't mooglijk!) te verwarmen nan 't zijne. Hy treedt voor, en argeloos, geleidt zijn broeder naar het veld, waar hy zijn kudden weidt.

„Mijn afscheid brenge ik u (dus doet zich Caïn hooren); „u zij het vol genot van dit gewest beschoren,

„u, Adams tederheid, ü heel de gunst van God:

„my, niets dan eigen kracht! Met die zoeke ik mijn lot! „Eer heden deze Zon in 't Westen zal verdwijnen,

„zal zy, waar Abel staat, geen Caïn meer beschijnen!quot; — „Hoe! (antwoordt Abel hem, van weemoed diep geroerd) „hoe dus vervreemd van geest, en aan u-zelf ontvoerd? „Is dit het geen van u een moeder heeft te hopen? „Ach! Caïn! staan u niet eens vaders armen open,

„aan wien gy mogelijk nog eindloos dierbrer waart,

„zoo gy, by zoo veel moed, de strengheid van uw aart „die langzaam opengaat voor teerheid, kost verzachten.

CAIN.

„en 't geen zijn ziel betreurt, niet toondet te verachten?

„Trek in dat wreede woord, dat schrikkelijk besluit,

„die, zoo de rede niet den uitvoer by u stuit,

„de rust van Adams huis misschien voor eeuwig stoorden!quot;

Dus zegt hy, naar zijn hart; en ondersteunt zijn woorden

met d' uitdruk des gelaats, waar op een glimlach speelt

van liefde en met een oog, dat in zijn lijden deelt;

maar groote hemel! met wat uitslag! Caïns oogen,

door d' invloed van de hel begoocheld en bedrogen,

zien in dat smeltend oog, dien glimlach, dat gelaat,

geen deernis, geen gevoel, maar spotternij en smaad!

En, toen de onschuldige hem toeriep: „O mijn broeder!

„oneindig is de gunst van onzen Albehoeder!

„Breng, breng hem de offerand van een ootmoedig hart,

„en de oorzaak zal vergaan van uw, van mijne smart!quot;

Op die herinnering van d' oorsprong van zijn woeden

sprong de oude wond weêr los, en' raakte op nieuw aan 't bloeden,

onheelbaar thands, en met een donderend geluid

barst zijn ontaarde ziel, die Satan innam, uit!

„Gevloekte huichelaar, en schaamteloos verrader!

„gy, roover van mijn recht by God en by mijn vader!

„verachtelijke worm, dien 'k worden zag uit niet!

„gy durft dan in den troost, dien my uw valschheid biedt,

„den angel van uw trots op dien triomf verbergen,

„waar meê het gansch Heelal niet ophoudt my te tergen?

,'t is tijd, 't is meer dan tijd, dat ik u nederbons

„van uit dien hoogen stand! Beproef thands, wie van ons

het voorrecht meer verdient, dat God a weg deed dragen!

„En, kon het offer, dat gy slachttet, Hem behagen,

„ook ik, ik offre bloed! maar aan een ander Heer!quot; —

Hy zegt, en ieder woord, dat uitgaat, blaast al meer

de helsche vlammen aan, die uit zijn boezem wellen!

Zijn woede steeg in top, zijn ruwe spieren zwellen,

zijn reuzenlichaam rijst, zijn forschgestrekte hand

rukt Abel op by 't haar, en smakt hem tegen 't land!

En de opgeheven voet gaat hem de borst verpletten!....

De Zon treedt achteruit! De hemelen ontzetten,

en overfloersen zich met wolken! De aarde dreunt,

en poogt te ontvallen aan den voet, die op haar steunt!

De Reien, uit wier borst de hemelhallels stijgen.

CAIN.

verstommen, sidderen, en doen hun harpen zwijgen!

Een schrikkelijke kreet is door 't Heelal gehoord!....

'tWas de eerste menschendood!'t Was de eerste menschenraoord!

„Weigren we aan den broedermoorder geen meêdoogenvolle traan, „by den afschuw onzer zielen voor den gruwel, hier begaan! ,quot;t Bloed des zondigen is 't onze! Zijn vergrijp is opgegroeid _ruit het eigen zaad van driften, dat in onze harten broeit! „Wie van ons zal zich beroemen, dat hy instaat voor zijn lot? „Wie van ons op onschuld roemen buiten d' invloed van een God! — „Medelijden, geen verfoeiing, met de diep gevallen ziel! „En verfoeiing, geen verschooning, voor den trots, waar door zy viel! „En Gy, zondaar, die in Caïn eigen schuldbesef betreurt!

„deelt gy mede in zijn verneedring? Alle hoop is niet verbeurd' „Aarde en hemel spraken vloek uit by 't vernemen van den moord— „maar de hand van God verzachtte by het eerste boetewoord!quot;

DE TOCHT ÜIT BA13EL.

De schep ter zal van Juda niet wijken.

gen. XLIX. 10.

Vaart wel, ontzachelijke muren,

vorstinnen van dit werelddeel!

Uw enklen aanblik te verduren

is reeds voor Isrels kroost te veel!

Vaart wel, vaart wel! Hy is gekomen,

die zaalgej onvergeetbre dag,

dat het uw lang ontwijde zoomen

Eufraat, in 't eind ontvlieden mag!

Wie siddrend kruipe voor de voeten

van uw verwaten dwingeland,

gelukkig reeds zijn wenk te ontmoeten;

het is voor Jacobs bloed een schand,

de lucht, de pestlucht in te zuigen,

waarvan dees streken zwanger gaan,

waar 't vrijgeboren hoofd moet buigen

voor 't aartsgeweld van aardschen waanj Vaart wel, gy, koninklijke transen!

wier fiere top den hemel kust,

DE TOCHT UIT BABEL.

Blaar op wier ongewisse glansen

de aloude toorn der Godheid rust! Nog één-, nog eenmaal zinkt gy neder

in 't Westen, schitterende Zon! En wy zien nooit de spitsen weder

van 't hemeltergend Babyion! Met wat wy in haar vesten leden

werd onzer Vaadren God begaan!

Niet ijdel waren onze beden;

wy hebben 't ergste doorgestaan! Helaas! wat zagen daar mijn oogen, dat niet mijn tranen vloeien deed? Hier, krijgstrofeen, en eerebogen om Judaas onherstelbaar leed;

daar, Sions tempelkostbaarheden,

voor Isrels God, aan helsohe goón met ommegangen en gebeden

en schendige offers, aangeboón! Wy zagen dit, en moesten 't dulden!

want Jacob kwijnde in slavernij! Den komm'ren, die ons hart vervulden, stond zelfs de jammerklacht niet vrij! De Eufrates zag Gods uitverkozen',

gebannen uit hun heilig Land geprangd in 't slavenkleed der boozen,

in rouw verkwijnen aan zijn rand. En als dan midden in die jammeren ons hart zich ophief tot zijn God, die ons, zijne afgedwaalde lammeren,

niet hulploos opgeeft aan ons lot, en onze dotfe klaagzangtonen

zich mengden aan het atroomgeklots; dan zagen we een van Babels zonen,

nog op den val van Sion trotsch, met wellust luistien naar ons klagen,

in zegepraal om onzen rouw, en spottend naar de Godheid vragen,

die ons van 't juk verlossen zou? De stem bestierf op onze lippen! De spijt versmoorde ons zielsverdriet!

DE TOCHT UIT BABEL.

Wy lieten ons geen galm ontglippen,

voor 's vijands oor een zegelied!

maar voelden de opgekropte zuchten

nog feller drukken op het hart, bedroefden, wien in vreemde luchten het alles voorwerp was van smart! Heb dank! heb dank! God onzer Vaderen!

Gy zaagt met deernis op ons neêr! Het bloed, dat opbruischt door onze aderen,

is 't vrije bloed van Jacob weêr! Wy zondigden; en Gy kastijddet!

Wy zonken weg in 't leed — Gy redt! 't Volk, dat Gy tot het Uwe wijddet,

stort U geen vruchteloos gebed! Van Sions heiligdom gescheiden,

beroofd van de oude heerschappij,

wat ons de toekomst moog bereiden,

wy zijn gelukkig, wy zijn vrij!

Door woestenij en Oceanen

zal ons Uw zegenende hand een wonderweg ter uitkomst banen,

en tot een tweede Vaderland! Dat Vaderland, o God! dat smeeken

wy van uw Oppermajesteit;

en late ons bloed den bodem weeken,

die naar zoo schoon een landstreek leidt! Of rust de vloek van vroeger dagen

nog op dit droevige geslacht,

dat Gy, na zoo veel felle slagen,

ons zulk een heil onwaardig acht?

Het zij zoo! laten wy het derven, en sterven, in uw wil getroost!

Moog slechts het offer van ons sterven

den zegen winnen voor ons kroost! zoo trekken we uit dit oord van smarté,

wy, zwakke, wapenlooze stoet!

De hoop op God heerscht in ons harte,

en kweekt er onbetembren moed'

Vaar wel! vaar wel! verblijf van boosheid, getuige en oorzaak van hot leed.

de tocht uit babel.

•waar dwinglandij en Goddeloosheid ons jaren lang in zwoegen deed!

De glans, die afstraalt van uw tinnen,

is nog ondraaglijk aan ons oog!

en brengt ons 't schrikbeeld weêr te binnen

der slavernij die op ons woog!

Maar haast zult ge aan den kim verzinken,

en ons te lang getergd gezicht niet meer hoogmoedig tegenblinken,

als zich ons hoofd ten hoogen richt. In 't verre Westen neergezeten,

op d' ons door God bestemden grond, zal Judaas kroost welhaast vergeten,

dat er een Babel ooit bestond!

Van waar dan voelt by al den zegen,

dien ons dit blijd vaarwel voorspelt,

't hart zich op d' eigen stond verlegen,

en van een doffe smart bekneld? Ach Sion! Sion! Uw landouwen,

het wettig erf van Jacobs kroost zal nimmermeer hun oog aanschouwen!

En heel dit mild gezegend Oost, dat Vaderland van onze Vaderen,

die rustplaats van hun overschot, mag nimmermeer de voettreê naderen

van de uitverkorenen van God!

En Gy! o dierbren, wie de keten

nog om den droeven boezem prangt!

zoude TJ ons brocderhart vergeten,

als 't God om zijn verlossing dankt? Zou niet een traan ons oog bedaauwen,

als 't smertlijk uur der scheiding slaat? het denkbeeld niet ons hart benaauwen, van 't geen ü nog te wachten staat? Ach! in uw kommer, in uw boeien te deelen, was ons hart zoo zoet! De traan, die Ge uit ons oog zaagt vloeien,

schonk troost aan Uw, aan ons gemoed! En dus ons van elkaêr te scheiden,

waar geen tirannenarm gelukt

DE TOCHT UIT BABEL.

dan met den ondergang van beiden, hoe diep, hoe jammerlijk verdrukt. Een ander, machtiger vermogen

riep Juda uit zijn slavernij; het Godsbesluit klonk uit den hoogen:

„trek uit, huis Davids, en wees vrij!quot; God, onze Vader! ja! wy zegenen

uw onherroepelijk bevel!

Maar laat uw toorn ons niet bejegenen,

zoo by dit roerende Vaarwel ons hart, nog omziend naar zijn broeders,

van zorg en angsten zwanger gaat,

als of het oog des Albehoeders

zich toe zou sluiten voor hun staat! Neen! laat die zorg ons niet meer knagen I

Erkennen wy het heilgenot,

ons aller noodlot op te dragen

o Israël! aan Isrels God!

Eén blik, gewend naar dit beneden,

vereffent Babel met het slijk,

vergruist de ketens om hun leden, en sticht een tweede Davidsrijk:

terwijl 't ons, weêrloos uitgeweken',

tot steun, tot licht strekt en tot wacht! Wat, anders, hadt ge, o Westerstreken, waar 't sombre rijk begint der nacht, waar 't zonvuur een vergeten aarde

slechts toewenkt met een laatsten groet, ons, die het welig Oosten baarde,

ons, in zijn volheid opgevoed, dan kwijning in uw dorre luchten

met al de plagen aan te biên,

voor d' ongelukkige te duchten,

die zijner Vaadren erf moet vliên!

Maar Hy zal voor zijn kinders waken

in heerlijkheid en ballingschap,

zijn aam uw velden vruchtbaar maken,

zijn hand ons leiden stap voor stap; wie wagen durve ons aan te vallen aan onze voeten nederslaan.

DE TOCHT UIT BABEL.

en onze pas geveste wallen

onwrikbaar voor den haat doen staan! Ohb hart, o God, zal eindloos gloeien

van dankbaarheid voor Uwen naam! Uw lof van onze lippen vloeien,

tot onzen allerjongsten aam! Met duizend duizenden van monden

aan heel het menschdom onzen God, Zijn leer. Zijn weldaan te verkonden,

zij steeds ons deel, ons hoogst genot! Dat dan Zijn vijanden zich toonen, en nooden ons met helscb beleid Zijn dienst verraderlijk te hoonen

voor aardschen dwang of ijdelheid! Tot zulk een gruwel ons te dwingen beproev' de saam vereenigde aard, met de uitgezochtste pijnigingen,

met hongersnood, met vuur en zwaard; of (nog verachtelijker lagen!)

met hoop op rijkdom, grootheid, macht 1 Moog slechts onze ijver U behagen.

Uw volk van Israël veracht des aardrijks schatten en zijn troonen,

zijn pijnigingen en den dood!

Zoo zijn we, wy en onze zonen, ontrefbaar in den felsten nood voor Heidnen laster, haat en smalen, en voor de wuftheid van 't geval, tot Silo de Verlosser dalen,

en zich Uw rijk verkonden zal!

Dus klonk in Isrels taal en Godgewijde maat de stem van Elihu, den jongling, uit het zaad van Jnda; en zijn lied wekte in zijn stamgenooten, van Sions heerschappij en tempeldienst verstoten,

doch in hun ballingschap van Babels dwang bevrijd, het zoet gevoel van hoop op een min wreeden tijd, met sombre treurigheid verwisslend. Babels transen weêrkaatsten d' eersten gloed der morgenzonneglansen,

DE TOCHT UIT BABEL.

en Judaas Vorstenstam mocht op Sennaars veld,

voor 't eerst niet meer bespied, belemmerd door 't geweld,

uit onbeklemde borst den bede- en lofzang plengen,

die de ochtendwinden voor den troon der Godheid brengen.

't Was daar, dat Elihu zijn dichterlijke stem

verhief om in den nood, met vroom vertrouwen. Hem

die Abrahams geloof nog zegent in zijn zonen,

te aanbidden; en zijn stem doorslingerden de tonen

der harp, wier melody in 't licht aandoenlijk hart

het beeld te rug riep van den Koninklijken Bard!

Hy heeft geëindigd! Met den nagalm van zijn zangen

verliest het amen zich, waar door hy wordt vervangen,

in 't golven van de lucht. Daar heerscht een statigheid

van rust, die 't hart verheft en als van 't aardsche scheidt!

Dus stonden ze, in 't gevoel der Godheid opgetogen!

Op eens treedt uit zijn tent Nahasson voor hun oogen,

Nahasson, de oudste telg van Davids nageslacht,

wiens zwaard in vroeger tijd met mannelijke kracht

de vrijheid staande hield van Sions heiige muien:

maar ach! zijn grijsheid moest den bittren hoon verduren

van Babels zegepraal; zijn vorstelijke hand

de ketens dragen van den vreemden dwingeland;

tot 's hemels weldaad, met de keur van Judaas loten,

ook Hem verlossing schonk, zijn droeven lotgenooten

ten leidsman, door zijn deugd en door beproefd beleid!

Hy is 't, die op dees stond met dubbele achtbaarheid

van ouderdom en rang, tot in het midden nadert

der ballingen, ten dienst van Sions God vergaderd.

Te lang gebogen op een borst, van smart verscheurd,

heeft thands zijn hoofd zich weer ten hemel opgebeurd.

In 't oog, waar uit sints lang de gloed der rijpe jaren

gedoofd was, laat zich thands een nieuwe glans ontwaren,

die heil verkondt; en aan de diep geroerde ry

spelt heel de houding van den krijgsman profecy!

De mannen dringen zich met rusteloos verlangen

dicht om hem, dat hun ziel zijn klanken op mag vangen.

Hy spreekt: „Dit uur is 't laatst, mijn broeders, van de elleml.

„die onze schouders heeft gedrukt. De Heere zendt

„zijn kinders op dees dag een boo van heil, een teeken,

„dat hun Zijn vaderhart, Zijn hand niet zal ontbreken.

DE TOCHT UIT BABEL.

_rhoe ver verwijderd van den Goddelijken grond!

„Gy Juda! hoor my en verheug u! Want mijn mond

„zal U een uitzicht op vernieuwde zegeningen

.onthullen, die 't mijn oog vergund werd door te dringen.

„De koelte van den slaap blies spelend over 't veld:

„uw rustend hoofd vergat het doorgestaan geweld,

„en heel dees wereld. Ik-alléén, ik waakte, ik treurde,

„geheel ten prooi aan 't wee, dat steeds mijn hart verscheurde,

„sints ons de Heiden uit het Godsgebied versloeg,

„verkwijnende op de sponde. Een tergende onrust joeg

„in 't end my uit de tent, getuige van mijn klachten,

„om in een ruimer lucht den morgen af te wachten.

,'k Treed uit. Mijn hoofd voor't eerst, door't lange leed bezwaard,

„verheft zich tot den troon der Godheid, en ontwaart

„in 't West een beeld van vuur, voortachietende uit het duister,

„voorteeken van uw heil, mijn broeders! van een luister

„voor Juda, die reeds thands mijn ziel herleven doet.

„Het beeld vertoonde een leeuw, vol jeugd, vol kracht, vol moed,

„en glinstrend als de zon, pas uit het nat herboren.

„De gouden diadeem, voor 't koningshoofd beschoren,

„blonk op zijn fiere kruin, en in zijn klaauw de staf,

dien God ten blijk van eer aan Zijn gezalfden gaf.

„Ik zag het, en mijn geest verhief zich boven de aarde:

„de lucht bezielde zich, die om my henen waarde,

,en lispelde my toe in zachte melody:

„„Gedenk, gedenk aan Jacobs profecy!

„„de schepter zal van Judaas stam niet wijken!quot; „Ik zag en hoorde; ik zag het vuurbeeld weêr bezwijken. „Maar aints dat oogenblik is 't leven in mijn bloed „vernieuwd; ik aam geen lucht, maar Goddelijken gloed.

„Mijn rustloos kloppend hart gaat van orakels zwanger! „Ontvangt ze, Davids bloed! 'k weêrhoude my niet langer! „De Geest der Godheid grijpt my aan! De Tijd verdwijnt ,van voor mijn oogeu, en 't Toekomstige verschijnt: „Een hemelsche, onbevlekte glans „gloeit aan den Westelijken trans,

„en spreidt zijn stralen over de aarde!

„Daar, waar de zon haar loopbaan stuit,

„daar rijst een grond de golven uit,

„waar 's hemels gunst geen zegening aan spaarde.

DE TOCHT UIT BABEL.

„De dun gewiekte balsemlucht,

„wier lieflijke adem hem bevrucht „zal helden 't hart doen zwellen.

„Wie dien betreedt, diens edel bloed „zal zich in 't fier en vroom gemoed tot duizenden vermenigvuldigd tellen!

„U ia hy, Juda! aan uw kroost,

„de harde ballingschap ten troost,

„door de Almacht Gods beschoren!

„Hier wordt de koninklijke staf,

„dien God U tot een erfgoed gaf,

„met d' ouden roem herboren,

„aan Davids huize toegezeid.

„De volken zullen haar vereeren!

„De Vorsten zullen zich verneêren „voor zoo veel macht en majesteit!

„'t Ontzag zal van hun zwaarden blikkeren, de rijkskroon op hun schedel flikkeren,

geschraagd door eer en dapperheid! „Beschermheer onzer trouwe Vaderen!

„die glorie zal Uw heemlen naderen,

„en vreugd verspreiden aan Uw hof! „Gy! schaduwen van Davids zonen,

„herkleed in 't afgelegde stof!

„omzweeft die glorierijke troonen;

„herinnring aan Uw oppermacht,

en beeldtnis van het rijk, dat ons met Silo wacht....' „Maar hoe! de dagglans is verdwenen! „De grommende aarde scheurt van éénen!

„Daar stroomen zeeën inenschenbloed „Daar rijst een vlam van helschen gloed! en honderdduizenden vergaan! Het zijn Uw telgen, ,o Juda! Dweepzucht zwaait haar zwaard, „en blaast haar vlammen over de aard,

„om de oude Godsdienst te verdelgen!

Haar trouwe kinderen verstikken in den nood; „zy kiezen ballingschap en dood,

„eer dat hun hart zich zal verzaken!____

„Waagt iemand thands de profecy te wraken? Waant iemand Juda thands van Gods belofte ontbloot?

DE TOCHT UIT BABEL.

, „De sohepter zal van Judaas stam niet wijkenquot;! „Eén broeder moog' voor d' andoren bezwijken! „De één zwaaie d'ouderlijken staf!

„die, aan zijn plichtbesef geheiligd,

vinde op bet pad der Trouw zijn graf, „of zwerv', door ballingschap beveiligd, „met God in 't hart, de wereld rond! „In beiden leeft de kiem, waar Helden-,

„waar Vorsten-giootheid uit ontstond.

O! doet die kiem van glorie gelden!

„gy Judaas Koninklijk geslacht!

„Wie IJ miskenn', wie U veracht';

«laat nooit hun trots uw oog verblinden!

„Maar laat de lang gewenschte dag,

„die Siloos komst begroeten mag,

,u trouw aan God, en aan üw afkomst vinden!quot;

INLEIDING

TOT DE

HYMNE VOORZIENIGHEID.

De harmony der schallende trompetten,

wanneer Homeer zijn forsche krijgsluit slaat,

wien zal ze 't hart niet in verrukking zetten,

daar ze Ilium doet siddren op de maat?

Meoonsche zwaan! verheven is uw zingen, zieltreffend stout, en hartinnemend zacht,

gelijk de hand, die Hector kon bedwingen,

gelijk de traan der weduw, die hem wacht!

Maar hoe ge ook praalt in 't Rijk der dichtgeluiden, hoe eeuw aan eeuw ter neer knielt voor uw lied: (wil, achtbre schim! my niet dit woord misduiden!)

ook gy voldoet den eisch mijns boezems niet! Ik ben geen zoon der laauwe Westerstranden!

Mijn vaderland is daar de Zon ontwaakt!

En als de gloed der Libyaansche zanden,

zoo is de dorst naar Dichtkunst, die my blaakt! Wat is me een krijg, gevoerd door menschenzonen, en ondersteund door machtelooze goon?

INLEIDING.

Wat, heel deze aard, en 't geen zy nog kan toonen?

't Misvormde lijk van 't uitgebloeide Schoon! Wat zijn my uw verganklijke idealen,

gy, Grieksche Bard, of wie zijn voetspoor drukt? De hemelen, de heemlen moeten dalen,

zoo de echte geest der Dichtkunst u verrukt! Vermoogt gy dit, Helleensche Puikpoëten?

Vermoogt gy dit, gy. Barden van het Noord?

Neen! Gy-alleen, Jerusalems Profeten,

verkondigers dor Godheid en haar woord!

bevoorrecht kroost van uitverkoren Vaderen!

Gy, Jesses Zoon, tot wiens doorluchten stam dat bloed behoort, dat lof bruischt door mijn aderen en nog verkondt van waar het d' oorsprong nam! Gy, Koningskind, verengelde Isaïas!

van 't Godsbesluit ontzachelijkste tolk! die, Wraakheraut, maar Bode des Messias,

doodschrik en hoop door één strooit over 't volk; en de Engelen het heilig, heilig, heilig,

waarmee hun koor God op zijn' troon begroet, in vleuglenschaauw voor 't vuur zijns weêrschijns veilig,

in uw gezang voor de aard herhalen doet! Gy, Heiligen! Gy zijt de ware Dichters!

uw taal is ziel in zielenmelody!

Verheft ge uw stem, gy, aardsche hemelstichters?

het Heidendom wijkt sidderend op zij!

Mijn hart springt op, en wil zijn boei ontglippen,

en golven met uw hymnen hemel waart.

De kou der koorts bevangt mijn bleeke lippen,

rondom mijn hart is 't brandend bloed vergaard.

Mijn Vaderen! geeft me adem, krachten, woorden!

Kn storte ik uit het geen mijn borst doet gloên! Verhoort gy my? Zoo zullen mijn akkoorden

den psalm van 't Oost in 't West weergalmen doen! Bezielt gy my? Zoo zal ik de aard bezielen,

en hupplen doen ter glorie van haar Heer!

In assche zal de Godverloochnaar knielen,

en Hallels op doen stijgen God ter ser,

wanneer mijn mond d' Almachtige zal zingen, den Opperheer van Eeuwigheid en tijd,

INLEIDING.

den Legervorst, die vlammende Englenkringen tot wachters heeft, en op do wolkon rijdt!

Slaat u dan uit, mijn dichterlijke vleugelen!

al moet ik ook neêrtuimlen in uw vaart!

'k Vermag het niet, u langer in te teugelen!

Ik ben vermoeid van 't kruipen over do aard!

Mijn lier! hef aan, en doe de snaren bruischen!

Verhef! verbaas! sleep weg! doordring! doorgloei!

Mijn zielsgevoel! breek open uwe sluisen!

en. Goddelijke Hymne! vloei!

VOORZIENIGHEID.

GKX. XXII : U.

Gy ziJT, en 't geen wy zijn is onzon, o mijn God! Gy zijt! De wereld, en het mensohdom, en hun lot,

zijn 't denkbeeld, dat Gy uit, en weèr te rug kunt halen! Gy ziit de zon des zijns; wy, uw vergankbre stralen!

Één enkel oogenblik, één wil, één wenk, één woord bracht heel een wereld, brengt geheel een toekomst voort! Één woord bevolkte 't Niet, toen myriaden zonnen hun voorbestemden dans op hemelmaat begonnen; Één woord bepaalde heel de werking dier Natuur, die schijnbaar aan zich-zelf vijandig, sints dat uur tot dat het gantsch Heelal in God te rug zal keeren, zich-zelf vernietigt en herteelt. Één woord des Heeren roept Adam uit het stof, en vormt hem tot Gods beeld! Maar 't eigen woord van God, dat hem uit de aarde teelt, doemt hem op d' eigen stond ten val; noemt hem te gader tot koning van dees aard en aller zonden vader;

verdeelt zijn schuldig bloed tot millioenen van vervallen engelen, afbeeldsels van één man;

verstrooit die over de aard, en deelt hen af in standen en rangen, wisselend, gelijk het zand der stranden;

om met der eeuwen loop, door één volzaalgen keer,

waar hemel, hel en aard toe medewerkt, hen weèr te voeren in Zijn schoot, die overvloeit van leven,

en aan het leven-zelf het leven weèr zal geven!

VOORZIENIGHEID.

Dit 's de Alvoorzieniglieid! Haar looft het Englenkoor in hymnen, nooit gestaakt, en aangeheven voor den aanvang van dien kring, waarin de tijden hollen! Die lofzang zal ook eens van onze lippen rollen,

en dien der hemelen ontmoeten, als het uur zal daar zijn, dat een nieuwe en Godlijke Natuur den dood verdelgen zal naar luid der Godsverbonden, en 't Englendom, langs de aard als boden afgezonden, de graven oopnen, en de dooden wekken zal,

en God verkondigen aan 't daverend Heelal!

„Verwinnaars van den dood! Staat op, en looft den Heere! „Doorwandelt tot Zijn roem de sterren! tot Zijn eere „de heemlen! Broederen, herboren uit het stof!

„streeft onze vlucht vooruit, en psalmzingt tot Gods lof!quot; Die dagen zullen zich, zy zullen zich vervullen,

als ge uw verborgenheên voor 't menschdom zult onthullen, gy, werelden van stof! gy, werelden van geest!

en toonen ons in Hem die Is en Is geweest en Zijn zal, ons en u, in wederschijn der klaarheid die uitgaat van dat Oog, wiens Wezen eenig waarheid,

wiens Alvoorzienigheid volmaakte poëzy,

wiens schepping licht is, en wiens wetten harmony!

En Gy, o afgod der Godlasterendste ontzindheid!

Gy, Toeval! nietig spook, verdicht in onze blindheid! versmelten zult ge in 't licht, dat onze ziel verwacht!

gelijk in 't morgenuur de vele damp der nacht!

Bespoedig, groote God! dien heilrijksten der dagen! Almachtige! Gy, die de tijden kunt vertragen of haasten, met één zwaai dier ongeziene Hand,

die heel de wereld in beweging houdt en band!

Wy leven in de hoop op Uw beloftenissen!

Wy kwijnen van verlangst naar 't Godslicht, dat wy missen! En in de vlam van die verbeelding, die ons plaagt en in het leven houdt, ons foltert en behaagt,

van die verbeelding, die een voorsmaak is der dagen,

waarop de weldaad van Uw schepping vrucht zal dragen, verslinden wy den tijd, die tusschen beide staat!

Ontferm, ontferm, ontferm U onzer zwakheid! Laat

VOORZIENIGHEID.

het uur zich spoeden, dat onze oogen zich verzaden (indien het zijn kan) aan Uw schoonheid! dat we ons baden in 't licht, dat uitgaat van Uw aangezicht, o God! O Koning! in de schaauw des schepters! dat het lot der wereldbollen, die op Uw bevelen wandelen, der wereldzielen, die naar Uw bestiering handelen,

in al zijn omvang, al zijn kronkelingen, al de Wijs- en Éénheid, die 't bezielen, als kristal doorzichtig, ons den God, uit wien het is, doen kennen! Op eindloos sneller nog dan Cherubynenpennen spoed aan, volzalig uur, en voer ons op tot God!

Ontdoe ons van ons-zelf! versmelt ons in genot!

Laat ons bewustzijn-zelf in dat genot verzinken!

Wy waken weder op by 't Hallelujahklinken!

En thands, nu onze ziel, nog balling uit Gods hof, en vastgekerkerd in de duisternis van 't stof,

haar oorsprong niet meer kent, in 't straf- en schandverduren verhard, of, voelt zy zich, vergeefs die ijzren muren poogt weg te breken, in wier engte haar de hand des noodlots houdt vervreemd van de Englen, haar verwant: o! laat een enkle straal, gedrongen door de reten van 't sombere gewelf, haar somtijds nog doen weten, wat oogen Gy haar schiept, om meer dan zonnen aan te blikken, als het uur der slaking eens zal slaan!

En laat nog soms een bode, uw diamanten zalen verlatend voor een wijl, tot dees woestijnen dalen,

en brengen ons bericht van 't dierbaar Vaderland,

en leeren 't droef geslacht, dat Ge uit Uw bijzijn bant, het boetende geslacht van Adam, den gevallen,

wie öy is, die een koor van millioenentallen,

door eeuw en eeuwen heen, bewierookt, liefheeft, looft: de Schepper van 't Heelal, der schepslen Heer en Hoofd!

Die straal van licht breekt door! die bode is afgezonden! — Aanschouwt de hemelen! De hemelen verkonden de glorie van hun God, wiens troon geen hemel vat. Wie houdt het blaauw gewelf, met vonken overspat

VOOEZIENIGHEID.

van oogverrukkend goud, te rug van in te horten?

Of wie zijn werelden van plettrand saam te storten?

Ily zendt zijn geesten uit, in vleugelen gehuld

van ethervlam. Want heel de schepping is vervuld

van dienstdoende Englen, die, ontelbaar en verscheiden,

ontspringen uit Zijn schoot, om zegen te verspreiden.

Der hemelkloten loop staat onder hun bestier!

Zy golven d' ether door met goddelijken zwier,

en stuwen zonnen en planeten met hun vinger

door d' Oceaan der ruimte, en, hangende aan den slinger

der Godheid, kruissen en doorkruissen ouderling

elkanders wegen en steeds weêr begonnen kring;

en vormen met den zwaai der tallelooze bollen,

die in d' azuren stroom om onze hoofden rollen,

een heiige mengeling van dansen, op 't geluid.

Jehova! van üw stem. Maar andre Geesten uit

den Hemel neêrgedaald, den ballingen van Eden

ten broederlijken hulp, bevolken dit beneden,

volvoerers van den wil van 't hemelsch Albestuur,

en stichters in Zijn naam dier stoflijke Natuur,

wier rijkdom ons omvloeit. Zy blinken in de droppen

der zacht ontbonden wolk, die, rustende op de knoppen

der bloemen, geur en kleur ontwikklen uit haar schoot!

Zy schittren in den straal der zon, die 't levend brood

in 's aardrijks boezem stooft. Zy drijven in de walmen

der liefelijke daauw, die 't veld besproeit. Zy galmen

in 't stormgebulder, dat den hemel zuiver vaagt

en pest- en ziektedamp van voor ons henen jaagt.

En in den donder, die des aardrijks ingewanden

doet schudden, dat het vreest te ontvallen aan zijn bandco

hergeven ze, ongezien, een naklank van de stem

des Ongezienen, die zich kenbaar maakt; van Hem,

die Isrel tot zich riep, en zich den Uitverkoren

in bliksemen deed zien, in donderen deed hooien!

Gezegend zij Zijn naam in eeuwigheid! Geloofd Zijne Al voorzienigheid! Roeme Isrel aan het hoofd der volkeren van de aard Hem Wreker, Rechter, Koning, en 't helverstommend lied der wachters van Zijn woning.

VOOHZIENIGHIill).

God! een nog teedrer naam welt op van uit het hart

tot ü, o Vader! die de vreugd der ziel uit smart

te voorschijn brengt; neen! uit wiens eenig wijze handen

smart-zelve wellust is, en 't knellen van de banden

waarmeê Ge ons hecht aan ü, gevoel van vrijheid! Gy,

o Vader! slaat ons gê. in werelds woesteny,

met dieper teerheid dan de slapelooze moeder,

die over 't ziekbed hangt aan 't wichtjen. Albehoeder!

wat zaligheid ons treff, het is op Uw gebiên!

Wat leed ons dreigen mag, het is door U voorzien,

en reeds geweerd! of, geeft Ge ons over aan de slagen

van 't leed? heil! driemaal heil die 't tot Uw glorie dragen!

De dag, die 't grootsch gebouw der werelden zag staan, zag tevens aller lot bestemd, geregeld, aan elkaér geschakeld: 't lot der tallooze geslachten,

die Adam en zijn ga den dood ten offer brachten,

het lot der troonen en der volken, en het lot van al wat adem haalt, of onbezield is. God heeft ieder haar geteld, op onzer hoofden schedel geworteld; en geen worm, geen stofjen, zoo onedel,

waar niet Zijn wijsheid over uitgeademd is!

Zoo loof Hem, raensehenkroost! En gy, geschiedenis der zichtbare natuur! gy, letters der historie van 't menschdora! spreekt en looft! en tuigt ons van Gods glorie 1 herhaalt ons wie wy zijn, en wie die Schepper! Toont aan 't onerkentlijk volk, dat in Zijn goedheid woont, dat zielverrukkend, hart- en ingewandverteedrend.

dat voor den duiveltrots onloochenbaar verneedrend, dat dichterlijk Geheel der Schepping! Legt ons uit dat Treurspel, met wiens loop de Tijd den zijnen sluit; dat Treurspel, met de jeugd der wereld aangevangen,

toen één, één enkel paar, met de onschuld op de wangen, het grootsch tooneel betrad; door zonde en stervenssmart en veroneindiging van beiden sints verward;

om eindlijk zich, o God! door en in U te ontknoopen,

als Gy, Genadige! dees stervende aarde slopen,

en, by 't herrijzen van haar doón, herbouwen zult!

VOOKZIEKIGHEID.

Mijn ziel! wees van het heil dier waarheid steeds vervuld! 6y leeft, gy denkt, gy wilt niet door u-zelve. Uw leven, uw denkkracht, en uw wil zijn u van God gegeven!

En gy! wat zijt gy, dan het lijdelijk papier,

waarop de Geest van God in letteren van vier zich uitdrukt? O mijn ziel! doorpeins het ieder stonde; by 't streelen van de vreugd, by 't snerpen van de wonde! in 't bloeien van de jeugd, en aan den rand van 't graf! Bestier niet, maar voer uit! en wensch niet, maar wacht af! Ja! geef aan d'invloed Gods geheel u-zelven over!

Gelijk aan d'avondwind het ritselende lover;

gelijk het wrakke schip, van mast en roer ontzet,

aan de ongestuime zee en aan des nooddwangs wet;

gelijk aan 't vuur der liefde een hemelzaalge minnaar, en 't teedre meisjen aan den dieibren overwinnaar!

Dan zult gy, met de kracht van die u schiep vervuld,

in den verblindbren glans des diamants gehuld, een oromvatbren kring van schittrende idealen,

en deugden zonder tal, van om u heen doen stralen!

En gy, gy bovenal, ontzachlijk Tweetal, één in wezen, en op de aard éénstemmig aangebeên! Standvastigheid en moed! Verhevenste der deugden,

die ooit een edel hart ontgloeiden en verheugden!

moogt ge ook van uit het mijn regeeren over 't Lot, my grooter wezen doen, dan lijden of genot,

en voor het speeltuig, dat mijn vingeren bezielen,

ter eer van God, mijn Heer, geheel een aard doen knielen!

Moed en Standvastigheid! Wat zijt ge? Hoop op God, het zy ge met een wenk het weiflend oorlogslot beslist, als ge op den wiek der viervoets toegevlogen den wederstand ontwricht met d'opslag uwer oogen! Het zwaard deinst voor u weg; de kogels in hun vaart ontwijken u; en gy, almachtig over de aard,

streeft als de stormwind voort, en de Engel der viktorie is met u! Maar uw kracht is in geen zucht naar glorie; de Godheid is uw kracht, uw zege en uw behoud!

Het zy ge, onwrikbaar als de ceder in het woud des Libanons, den eisch van 't vrij geweten voorstaat.

VOORZIENIGHEID.

vervolging, laster, haat, met hemelkalmte doorstaat,

en op uw vijanden ter neer ziet, als de rots op de opgezwollen zee en 't machtloos golfgeklots,

dat om zijn voeten woelt! Der goddeloozen schichten verstompen op uw borst, en de omloop van de plichten gaat ongehinderd voort, te midden van 't geweld,

te midden van het leed, dat u bestormt en kwelt!

En gy, gy staat daar! 't is de God der legerscharen,

die in uw zelfkracht aamt! Ja! Godverloochenaren!

bestrijders van den God, wiens weldaan gy niet kunt ontgaan! indien het ooit uw boezem werd vergund, die zelfbewustheid van een overmacht te ontwaren, die veiligheid belooft in 't barnen der gevaren,

en over 't lot triumf; zoo hebt gy op dien stond in 't hart den God erkend, belasterd door uw mond!

Doch zalig, wien het hart, in heldenmoed verheven,

zich door den adem Gods erkent te ziin gedreven!

die op zijn zegepraal zich-zelven niet verheft,

maar Hem verheerlijkt, wiens gewijsde zeker treft!

Volzalig, die op Hem, op Hem-alléén vertrouwen,

en drijvende op Zijn zorg de zee des levens bouwen,

ofschoon het noodweêr aard an hemel dreigt door één te schokken; zy, wier oog, door alle nevels heen,

den arm ontwaren blijft, die 't noodweêr zal verlammen:

Zoo waart gy, vroome Vorst, en Hoofd dier Gosterstammen wier spruiten, de eeuwen door, geboren vorsten zijn (♦), schoon ook de zonde, die den kostelijken wijn der uitverkiezing in hun aderen ontaardde,

de in 't slijk vertrapte kroon van uiterlijke waarde ontblootte in 't oog der aard! Gezegende, wiens deugd de wereld heiligt en de hemelen verheugt!

Aartsvader Abraham! zoo waart gy! God beloofde,

en gy geloofdet! God beval; uw boezem doofde de liefde tot uw bloed in die des Heeren uit!

Den in den ouderdom uit u ontbloeiden spruit

VOORZIENIGHEID.

zult ge in zijn frissche jeugd aan God ten offer brengen I Gy zult met eigen hand zijn bloed op 't outer plengen! En gy! gy, aarzelt niet! en grijpt het staal, vol moed, dat heel uw ziel moet weg doen vloeien in het bloed diens zoons, het eigendom van die het uit uw aderen tot een nieuw aanzijn riep, den Vader aller vaderen!

Het offer van uw trouw, verheven Abraham! was aangenomen, en het bloed van 't offerlam gespaard! De heilgena, in 't streng gebod verborgen,

ging open voor uw oog, toen ge uitriept: „God zal zokges! „Zoo zij, gezegend oord! in eeuwigheid uw naam!quot;

En god zal zorgin! god zal zorgen! galmden saam de hemelen en de aard. De Cherubynenkringen, verkondende aan elkaêr den God, dien zij omringen, verheerlijkten, dat uur, met dubbel psalmgeschal den God van Abraham! den Meester van 't Heelal! en riepen: ht regeert! Der Uitverkoornen reien herhaalden: ht regeert: De hemelsche schalmeien doorklonken de eindloosheid der ruimte, en wekten stof en onstof tot één lied, één harmony van lof!

Het god zal zorgen walmde uit éénen mond naar boven, den mond van heel 't Heelal, geloovig in 't gelooven van Abram, op dien stond. — Herhaalt het aan elkaêr gy, eeuwen! en aanbidt den Alverzorgeraar!

Nacht! meld het aan den dag! En, schitterende morgen! getuig die waarheid aan den avond: god zal zokgbn ! Spreidt, oppervlakten van het aardrijk! haar ten toon! Het god zal zorgen meld' de vader aan zijn zoon! en onderwijst het aan uw dochters, teedre moeders! en, stervelingen! wilt ge in schaauw des Albehoeders als goden nevens hein op de Engelen gebiên,

en geesten voor uw blik, vermeesterd, buigen zien?

Voor 't god zal zorgen, dat, by 't innig boezemblakcn, uw lippen, vloeiende van hymnen, zullen slaken,

ontsluit de hemel zich! — Zoo stort, planeten! stort! en, zonnen! dat uw gloed tot stuivende assche word'! Krijgt, elementen! krijgt! vernietigt uw verbonden!

Geest der verdelging! sla uwe armen om de gronden

VOORZIENIGHEID.

der wereld, dat zy knakke, en inzakke, en verdwijn'! Die baaiert zal voor ons de wieg eens Kdens zijn! Wy wachten uit die nacht een onvergaukbren morgen! Valle alles om ons heen! Wy loven! God zal zoboek!

EEN TOONEEL

van

LORD BYRON'S CAIN,

VRIJ GEVOLGD

eh

MET OORSPRONKELIJKE REIEN DOORVLOCHTEN.

Eet Tooneel onderstelt den ochtendstond.

een bei van engelen.

„Het morgenlicht der hemelen verflaauwt!

„Het bloemgewas der velden, pas bedaauwd,

„schijnt als van angst te krimpen en te kwijnen! —

„De Geest des Kwaads gaat in dit oord verschijnen:

„de Balling, die, in oorlog met zijn God,

„in zijn geweld, in zijn wanhopig lot

„den mensch, den Geest, de Schepping, en God-zelven

„te domplen tracht; en in de nachtgewelven

„van 't strafpaleis, waar hy zich Meester heet,

„het vloekontwerp der Alverdelging smeedt:

„De Vleier, die zijn boosheid buit in schoonheid,

„en, in 't verraad, onnoozelheid ten toon spreidt:

„De Booze, die het Godlijk evenbeeld

„bezoedelde, en in 't zijne had herteeld,

„zoo niet terstond de Hemelsche genade

„den levensboom voor Adam en zijn gade

„ommuurd had met de vlam van 't Cherubzwaard,

„de boetenden verwezen tot deze aard,

„en zondigheid van ebuwighbid gescheiden!

„die nadert weêr. Hy nadert tot verleiden.

„Niet meer gehuld in den geleenden dosch

„des slangenhuids, waarin hem Edens bosch

FEAGMENT.

„het kennisgif aan Eva toe zag dienen;

„maar onvermomd, als toen hy d' Ongezienen

„den afval van het Duivelenheelal

„verkondigde met vloekend krijgsgeschal!

„Hy streed! hy viel! Toch waant hy zich almachtig,

„en vrij op nieuw, aan anders niets indachtig,

„dan aan den dag, toen de evenbeelden Gods

„den schijntriumf getuigden van zijn trots!

„Thands waant hy zich een dubblen rang en waarde:

„VORST VAN DB HEL! VEROVERAAR DEB AABDE!

„en de Almacht heeft geene almacht, geen beheer,

„geen rechtsgebied, dan in Zijn hemel, meer!

„Hy droomt, hy juicht, hy roemt zich onafhanklijk,

„en lijdt nochthands, en wenschte zich verganklgk,

„en vloekt zich-zelv', gelijk hy 't al vervloekt!

„Dolzinnige! — Het heillot dat hy zoekt,

(„maar vruchtloos zoekt in gruwbre kwaadverspreiding,

„in vrijheid, haat, in oproer en verleiding,)

„dat heillot reikt hem de armen toe in God!

_rDat heillot is der onderworpnen lot!

„Dat heillot is het onze, Keurgenooten!

„wy dragen 't hart voor d' invloed Gods ontsloten!

„En, als Hy wil, dan willen wy als Hy,

„met Hem, in Hem, in ééne harmony,

„die 't Godsbestaan afspiegelt in ons wezen,

„en almacht geeft aan wie Zijne Almacht vïeezen!

„Wee over u, eens onze Deelgenoot!

„die 't heil van onze afhanklijkheid verstootl

„Wee over u, die door u-zelv' wilt leven,

„en bannen God van 't geen slechts God kan geven,

„en, vloekende op uw onmacht. Hem verwijt

„dat ge in dien vloek zoo diep rampzalig zgt!

„Wat baatte 't u, die woede meê te deelen

„aun Adams bloed? Het zal uw leed niet heelen,

„indien hy viel, en 't kwaad op de aarde bracht,

„dat erflijk kwaad, dat ieder nieuw geslacht

„vermillioend aan 't volgende zal laten!

„Wat baatte u dit? Of thands, wat zal 't u baten,

„zoo Caïn, in wiens hart gy reeds regeert,

fragment.

„u openlijk met gruwlen hulde zweert?

„En, in de zee der zonde u nagesprongen,

„en om uw leên geklemd en vastgewrongen,

,u dieper in den afgrond zinken doet.

„Of waant gy dus de dorst van uw gemoed „in wederwraak op wat gy haat te koelen? „Verblinde! als of dat lasteren, dat woelen, „die wapenkreet, waarmeê gy 't ruim vervult,

„iets anders waar', dan 't blijk van Gods geduld! „Als of u niet Zijn donder kon verpletten!

„Als of Hy niet dien krijgsmoed neêr kon zetten, „en siddren doen met ingezakte kniên „den schijnheld, dien de Duivelen ontzien!

„Wy-zelve, wy, in naam van 't Alvermogen, „wy kunnen met een opslag onzer oogen „u duizlen doen in 't Niet, dat ge eenmaal waait!

„wy kunnen in uw teugellooze vaart----

„doch neen! volvoer uw plannen, hemelbasterd! „zy dienen God, terwijl gy Hem belastert ,en tegenwerkt! 't Is zegen, als gy vloekt!

„Het is herstel, als gy verdelging zoekt!

„En wy, wy daalden neêr om levende te aanschouwen „wat heerlijk lotbestier de wegen zal ontvouwen,

„waar door der zonde kroost, gelouterd in zijn straf, „te rug keert tot zijn God! Wy wachten lijdlrjk af! „De hoogste zaligheid der zaalgen is — vertrouwen!quot;

cain alleen.

Dit is het leven dan! Eén zwoegen om te lijden!

Mijn vader was te zwak, om 't Noodlot te bestrijden, en — 't leven werd zijn straf! Maar wat heb ik misdaan ? quot;k Bestond niet: en werd toen genoodzaakt te bestaan,

toen dat bestaan een staat van wanhoop was geworden! — Maar ook mijn vader! waarom viel hy, en omgordden de dienaars Gods hem niet met forscher kracht van ziel? Waarom weerstond hy geen verleiding? Waarom viel zijn gades onschuld, toen do Slang sprak? Of gevallen, waartoe die pijniging? — Waartoe in Edens wallen dien sohoonen V^om geplant, 't oog met zijn ooft getergd, en meer dan Englendeugd van d'eersten menach gevergd?

FRAGMENT.

Één antwoord geeft men my: hy wilde 't! hy is machtig! Hy, goed! Ja! Hy heeft macht! Wy ondervinden 't krachtig! Maar goed! Die goedheid is my bitter, als mijn bloed en lot is, om een schuld, die 'k niet beging, en boet!

DE BEL.

„Hoort gy 't. Heeralen? Aarde! hoort gy 't? Hoort gy 't, duizlend

[wereldal?

,Hoort gy d'opstand-, wraak- en vloekkreet van Gods beeldtnis

fin zijn val,

„en gy stort niet uit elkander in verwarring en in schrik? „Neen! Gy schokt niet, vast gehouden by des Al voorzieners blik! „Hy aanschouwt het, Hy voorzag het, wat ons oog gebeuren ziet! „Hy regeert! en Caïns lastring, Caïns lastring wordt een lied, „wordt een lied, gelijk het onze, tot verheerlijking van God, „den Ontwerper, den Geleider, den Volvoerer van het Lot! „Heemlen! stort niet! Aarde! zink niet! Uitgespannen wereldal! „vrees niet dat de klank des oproers u in duigen knallen zal! „Loven wy met harpgezangen, met uw wentelingen, gy;

„ook die toon is onontbeerlijk in de wereldharmony!

„Licht en duister, vrede en oorlog, hel en hemel, liefde en haat „maken één muzyk voor God uit, onderworpen aan één maat; „en de duivel is een wanklank, die zich oplost in 't akkoord, „dat bet laatste Laatst der dagen in zijn volle ontwikkling hoort!quot;

gain vervolgt, terwijl lucifer nadert.

Wie nadert? — Een gestalte, als die, waarin de Zonen des hemels zich aan ons gewoon zijn te vertoonen;

maar droeviger van blik, en sombrer van gelaat!

Ik sidder! — Maar waarom? — De geest, die voor my staat, heeft in zijn aanblik niets, dat meerder schrik moet wekken, dan de Englen, die de wacht om Edens poort betrekken in de avondschemering, wanneer het vlammend zwaard my dreigend tegengolft, daar 'k, dwalende over de aard,

onwillig naar den Hof (den onze eens!) wordt gedreven;

en boven 't bolwerk, dat zy nacht en dag omzweven in wapenrustingen van vuur, de toppen uit zie steken van den boom, wiens toegang men ons sluit!

Doch deden zy den moed van Caïn nimmer vallen,

ook deze zal het niet! — Hy nadert! — Meer dan allen,

die 'k ooit aanschouwen mocht, spreidt hy een macht, een schoon

FRAGMENT.

(maar dat nog schooner eens geweest moet zijn!) ten toon, waar alles weg by zinkt. Maar o! de trek van wrevel, iny eigen, spreidt ook hier op 't fier gelaat een nevel, en overschaduwt zijn onsterflijkheid! Kan 't zijn'?

Zijn Englen zelfs niet vrij van onze levenspijn?

de bei.

„De vijand stapt vast aan met vliegende banieren,

„om over 't mensohlijk hart op nieuw te zegevieren!

,Ach! 't zal geen weêrstand biên! — O Caïn! Caïn! waar „voert u de krijgslist heen van d' Aartsgeweldenaar?

„O! dat gy hem bestreedt, gelijk gy -wenscht te strijden „met God, uw wettig Heer! En thands — Zijn medelijden „zij met u!quot;

lucifer in het opkomen.

Sterfling!

caïn.

Geest! wie zijt gy?

lucifeb.

'k Ben een Heer

van geesten!

cain.

Zijt gy dit? en daalt ge op de aarde neêr, om met het stof te zijn?

lucifer.

Het stof en zijn gedachten ken ik! Ik ken ook u, en 'k deel in uw betrachten!

cain.

't Geen ik betracht, kent gy?

lucifer.

Gy denkt, wat alles denkt dat denken waardig is! Dat, wat geen sterfuur krenkt,

werkt in u, als gy denkt.

cAm.

Ach! wat is ons gebleven dat hoop zou mogen voên op een onsterflijk leven?

De boom des levens is voor Adam en zijn bloed

FRAGMENT.

niet meer! De kennisvrucht, in Bvaas oog zoozoet,

bracht voort de bittre dood!

LUCIFER.

Neen! neen! geen God ontzeide u een eeuwig voortbestaan. Leef, Cain! men misleidde u!

CAIN.

Ik! leven? Ja! o ja! een wijl nog op dees grond verkwijnen, treuren, tot het stof, waar 'k uit ontstond,

zich weêr ontbinden zal, en ik een aanzijn derven,

waar niets me aan vasthecht, dan die afschuw van te sterven, dien 'k niet vermeestren kan; schoon ik my-zelv' veracht' en hate, om dat mijn hart nog naar een leven tracht, zoo haatlijk, zoo vervuld van jatnmren, die 't verstoren! ondraaglijk! levenloos!.... O! ware ik nooit geboren!

LUCIFER.

Gy werdt het, en gy leeft! Dat leven eindigt nooit!

Gelijk de tijgerhuid, die ge om uw leden plooit en weder afschudt, zoo ontstijgt gy eens die aarde,

wier schors uw geest omsluit! Dan wordt ge in kracht en waaide niet minder dan gy zijt!

CAIN.

Niet minder! ook niet meer?

DE REI.

„Ja! meer! ja! eindloos meer, en nader aan den Heer

„uw God, indien gy 't wilt! indien gy wilt beminnen,

„niet haten! loven, niet vervloeken! en verwinnen

„den wrevel, die uw ziel verdierlijkt en verslaaft!

„Klaag 't lijden, dat gy torscht, aan God! en word gelaafd!

„Keer van den weg ter helle een oogenblik slechts weder!

„Eén poging hemel waart! Wy allen dalen neder,

„en voeren in triumf u aan de voeten Gods!

„Ontwortel uit uw hart dien monsterlijken trots,

„wiens vrucht Gods vloek is! Of, ontbreken u de krachten?

„Sla 't oog naar boven, en een heir van hemelmachten

„staat op uw wenk gereed hem neêr te vellen! Ja!

,hy valt (begeer het slechts!) door Godlijke gena!

„Hy valt, en gy! gered uit 's lichaams kerkerwallen,

„wordt meer dan Adam! meer dan Adam, de omgevallen!quot;

FRAGMENT.

LÜOIFEB.

Wellicht wordt gy als wy!

CAIN.

Zijt gy gelukkig?

LUCIFER.

Wy

zijn machtig!

CAIN.

Machtig! maar gelukkig?

LUCIFER.

Neen! en gy?

CAIN.

Hoe! Ik, gelukkig? Ik! — Aanschouw my!

LUCIFER.

Kind der aarde! Gy ongelukkig? Wat vermeten! 't Lot bespaarde den doem des ongeluks voor hooger dan gy zijt!

Maar gy, wie zijt gy dan, die, daar ge als 't menschdom lijdt, u zoo veel hooger roemt?

Die God onttroonen wilde,

maar aan dat grootsch ontwerp vergeefsche krachten spilde, die ben ik! Waar 't gelukt, de werelden had ik geschapen, en gy zoudt gelukkig zijn!

CAIN.

üw blik

is van een Godheid, en----

LUCIFER.

Ik ben 't niet! Hy regeere! En ik! in 't geen ik ben, stel 'k even groot een eere, als Hy, in God te zijn, en Schepper van dees grond,

en van uw vader!

FBAGM13NT.

CAIN.

En van heel het wereldrond!

Zoo zingen (zegt men my) de zaalge Serafijnen,

en zoo herhalen't hier mijn vader en de mijnen!

LUCIFER.

Ja! zoo verkonden zy 't, al siddrend voor den dwang! Te bloode om meê te zijn, 't geen ik ben sedert lang, en 't geen gy wordt welhaast!

CAIN.

En wat dan zijn wy?

LUCIFER.

Zielen,

die Goden durven zijn, en voor geene Almacht knielen!

Die Waarheid durven zien en spreken; en 't Heelal

verkonden, dat, zoo Hy (en niet een bloot geval)

ons in het aanzijn riep, Zijn Schepping Kwaad, geen Goed is!

Dat straffen Hem vermaak, dat folteren Hem zoet is!

Dat Hy geen heil verspreidt, noch zelf geniet! Hy roemt

zich goed? En wy zijn kwaad die hy zijn schepsels noemt?

Zoo zijn wy niet uit Hem, of 't Kwaad is in Zijn wezen!

Wat zijn die werelden, op Zijn bevel gerezen?

Boos- en rampzaligheid! Hy wekte ze uit de dood,

de kalme sluimering der dood, om deelgenoot

te worden aan den last van een ondraaglijk leven!

Hy schiep ze, om zonder end te lijden, en te beven,

en af te smeeken van d' Oneindigen Tiran

't geen Hy niet geven wil, 't geen Hy niet geven kan:

't geluk! Hy derft het zelf, dat voorwerp onzer wenschen,

zoo vruchtloos uitgestort! — Spitsbroeders! Geesten! Menschen

wy zijn gewroken! Want ook Hy kent heil noch rust!

Wanhopig, en zich-zelv' geen andere troost bewust,

dan 't overstorten van Zijn leed in andre zielen

(door steeds te scheppen, te herscheppen, te vernielen!)

leeft Hy, nog eindeloos wanhopiger dan wy.

Wy vormen één verbond! wy, eene harmony

van jammer, woede en wraak! Ons blijft nog één genoegen:

ons onheil, onze ellende, ons nooit volstreden zwoegen

te wijten aan Zijn wil! en dien vervloeken wy!

Wy eischen recht van God! maar wien beschuldigt Hy?

fbagment.

de bei.

„Ontzinde! zwijg! o zwijg! elk vloekwoord, dat gy slaaktet, ,verdubbelt d' afstand van het heil dat gy verzaaktel! „Wat zoekt gy in de taal van mensch- of Englendom ,een wapen tegen God? Godlasteraar! verstom!

„De talen zijn uit God! Haar saamgehuwde klanken „vermenigvuldigen zich niet, dan om te danken,

„te loven! en, als gy in dronkenschap van haat,

_Thaar te misbruiken tracht tot boden van het Kwaad, „zoo vormt gy onzin! Maar die onzin.... Harpenaren „des Hemels! staakt uw lied! Het geen uw gouden snaren, „wier trilling heel 't Heelal met hymnen overspat, „het geen uw steramen, als zy galmen; wie bevat „den god, die 't al bevat? nooit sterk genoeg herhalen, „dit. drukt hier Satan uit met daden! Laat hem smalen „op d' Onbegrijpbren, uit Wiens licht hy-zelf zich bant! „Het is bekentenis van onmacht! — Geen verstand „van schepsels ('t zijne, 't onze, of dat van stervelingen!) „vermag nog in 't geheim van 't scheppingsplan te dringen, „'t Gordijn rolt langzaam op, waar achter 't God verbergt. „Eens zal het openstaan. Maar wee, die meerder vergt! „Wee, die als God wil zijn! Wee die in heiligschennis „zichzelv' bedeelen wil met onbeperkte kennis!

„Wee u! gewezen Vorst der Morgenster! Gy blonkt „van glorie, toen ge, als wy, verbeiddet! Gy verzonkt „in waanzin, sints ge u woudt verheffen tot het weten „der wetenschap van God! Ach! zijn zy gantsch vergeten, „die eeuwen, doorgebracht in schaduw van Gods troon,

„toen heiligdommen zich ontsloten voor uw toon?

„Toen ieder vleugelslag, waar meê gy d' ether kliefde, „u nader aan de bron van de uitgestroomde Liefde „des Onbereikbren voerde, en ieder hemeldag „u nieuwe werelden van kennis intreên zag?

„Toen.... maar zy zijn verbeurd, die Goddelijke dagen! „Zy is te niet gegaan, die glorie! Durft gy vragen „naar de oorzaak van uw val? Gy spraakt uw vonnis uit! „Het is uw keus, uw wil, die u den hemel sluit! „Of — werd die keus, die wil bestierd door hooger wetten? „(Almachtige! laat ons uw gramschap niet verpletten, „indien we ons, al te stout, te buiten gaan in 't perk

PEAGMBNT.

„door d' ijver voor uw naam, by 't loven van uw werk!) „Zoo zijt ge, o Lucifer! geschapen tot een voorbeeld der Wijsheid, die het Kwaad te voorschijn brengt, veroordeelt, ,en Goed maakt, en (wellicht!) door 't zaligendst geweld, ,wordt ge onderworpen eerst; dan — in uw rang hersteld!!!quot;

CAIN.

Hoe vaak zijn in mijn geest gedachten opgekomen,

die zwemen naar uw taal, in nevelige droomen,

of in de mijmring van een sombere eenzaamheid!

Maar 't geen my hier omringt, stremt mijn verstand, en leidt

my van een denkspoor af, hier te edel, te verheven!

Mijn vader en zijn ga zie 'k op de erinnring beven

en blozen van de Slang, de Eennis en haar ooft!

De Godstrawanten, met den Cherub aan het hoofd

die 't vlammend wraakzwaard zwaait, bewakende de wallen

van 't ledig Paradijs, zien neer met welgevallen

op onze ballingschap, en schijnen voor altijd

ons van een hooger weg te weeren! ik, ik lijd',

en werk, en zwelg de vrucht van 't zweet mijns aangezichten

Een wereld, waar ik niets in ben of uit kan richten,

omgeeft me, en kwelt mijn ziel, in 't vruchteloos gewoel

van overpeinzingen, die 'k in mijn boezem voel

vergaadren tot een heir, dat heemlen te bespringen,

't lot te overmeeatren dreigt, en 't wereld-al te dwingen,

en (louter ijdelheid!) nochtands onwerkzaam is!

Mijn vader is versuft in 't onheil; en 't gemis

der Paradijsvreugd sloeg den moed neêr van mijn moeder,

die eens des hemels vloek braveeren dorst. Mijn broeder

kent geen verheevner lust, dan hoeder van zijn vee

te wezen, en den God, die voedsel geeft voor wee

en arbeid, 't offer van zijn eerstlingen te slachten!

Mijn zuster Zilla paart, by 't vlieden van de nachten,

haar stemklank aan den zang der schelle vooglenrij,

en lofgalmt heel den dag. En Ada!.... Ada!----zy,

mijn zuster en mijn bruid, mijn hart- en zielsvriendinne, zy, de een'ge, die my mint, zy, de eenige, die 'k minne, ook zy miskent de zucht, die in mijn boezem woelt, die brandende onrust, die noch tijd noch arbeid koelt!

Neen! 'k ben voor meer gemaakt, dan 't kruipen met de menscben 1 Met geesten om te gaan, en geest zijn, is mijn wenachen!

FRAGMENT.

LUCIFER.

Indien ik in uw ziel niets eediers had ontwaard,

dan 't geen uw stam verknocht aan een ongeestige aard, zoo ware ik voor uw oog niet in den dosch verschenen des Engels; en een slang had thands, gelijk voorhenen, 't woord tot den zoon gevoerd van een verachtlijk stof!

CAIN.

Waart gy de slang dan? de Verleider in den Hof?

LUCIFER.

'k Verleidde nimmer! maar ik deelde waarheid mede!

Of was de vrucht, die 'k bood, de vrucht niet van de Rede?

Of zijn uw Ouderen door my verzocht? Heb ik

hun lusten ieder stond geprikkeld met den blik

van een verleidend ooft, dat zy niet mochten smaken?

O neen! in tegendeel! ik wilde u Goden maken!

En Hy, die 't my belette, erkende dit in 't woord,

dat Adam uitsloot van het lust- en levensoord!

Wel aan dan! wie van ons heeft waarlijk u mishandeld?

Die voor u staat, of Hy, die op de sterren wandelt?

Hy, die by de eeuwigheid des levens, u 't genot

der kennis schenken ging, of Hy, wiens wreed gebod

u beide ontzegd heeft?

CAIN.

Ach! wy hadden niets te duchten, indien mijn moeder in één zonde, bei de vruchten gegrepen had!

LUCIFER.

Wel nu? de eene is reeds in uw macht; en de andre kan het zijn!

CAIN.

Hoe? nog?

LUCIFER.

Zoo ge aan de krachl van d' onverzaden geest, die n ten opstand prikkelt, en, zonder dat gy 't weet, zich meer en meer ontwikkelt,

FRAGMENT.

den vrijen teugel viert. Een onomstootbre wil

van door zich-zelf te zijn, vormt in den geest een spil,

waarom de wereld zwaait!

OE REI.

„Ja! roem op eigen waarde, .verleider van 't Heelal! De Satans dezer aarde „ontvangen blij te moê 't vergif dat gy hun biedt!

„Ja! door zich-zelven zijn, en door Jehova niet! „Ja! onafhanklijk zijn, en zelf zijn lot regeeren!

„zie daar de leus der hel: zie daar den vloek des Heeren! „Zoo lang de Tijd in 't perk der eeuwen rennen zal, „zoo lang zal deze kreet weêrgalmen door 't Heelal.

„Kroost des gevallenen! wil naar die kreet niet hoeren! „Zoo zy uw ziel bekoort, zoo is uw ziel verloren!

CAIN.

O! leer my dus te zijn!

LUCIFER.

Ik zal het, zoo gy zweert

't geen ik van u begeer!

CAIN.

Wat is 't, dat gy begeert?

LUCIFER.

Indien gy mijn geheim, mijn moed, mijn macht wilt leeren. zoo moet ge als Vorst en Heer my eerst uw hulde zweeren!

CAIN.

Gy zijt de God niet, dien mijn vader aanroept?

LUCIFER.

Neen!

CAIN.

Maar Zijn gelijke?

LUCIFER.

Neen! 'k Heb niets met Hem gemeen! Ik ben niet boven Hem, noch onderdanig voor Hem! noch oefen mijn gebied in Zijnen naam, of door Hem!

FRAGMENT.

'k Bewoon een ander rijk! Üarr heersche ik: ik ben groot en machtig in dat rijk! Gy wordt de lotgenoot van groote wezens uit de toekomst en 't verleden,

indien gy 't onder my den moed hebt in te treden?

CAIN

'k Boog nimmer nog de knie voor mijn oudren God; 'k weerstond het voorbeeld van een broeder, en 't gebod eens vaders, om mijn ziel van hulde vrij te weeren!

Ik, die de toornigheid eens Scheppers durft braveeren,

'k zou knielen voor een Geest?

LUCIFER.

Gy boodt geen hulde aan God? Zoo ben ik daardoor reeds de meester van uw lot!

Kom! volg my in het rijk der onbeperkte vrijheid!

Kom! volg my in den hof der ongebonden blijheid,

waar troost voor jammer is in onverbloemden haat en veroneindiging van 't ons verteerend kwaad!

Of.. . blijf de slaaf van Hem, die, fel op u verbolgen, u foltren wil en kan. — Kom! volg my!

CAIN.

'k Zal u volgen.

DE KEI.

„Gaat, ongelukkigen! verdiept u in die nacht ,van straf en onheil, die niet onze aanschouwingskracht .kan door- of overzien, maar die door God bepaald is. ,zoo wel als 't licht des dags, waarvan ons hoofd bestraald isl „Aan Hem verblijv' de loop der tijden. Hem het rijk „der Zaalgen, Hem 't gebied der kindren van het slijk „der aarde, zondig als de vader, die hen teelde!

„ons 't zeegnen van den Naam, die Goed en Kwaad verdeelde; „ons, 't lofgegalm, de hymne, en 't hartverscheurend lied „des danks, waar in de ziel steeds hooger waarheid ziet, „steeds teedre liefde voelt, in d' invloed van den Vader „steeds diep en dieper voelt, en aan zijn Godheid nader! „Op! hemelbroeders! op! ter lofzang! 't Gruwzaam woord „der lastring van de Hel werd hier te lang gehoord!

„Komt! zuivren wy de lucht van haar besmette klanken! „Komt! leeren wy deze aard te aanbidden en te danken!

fragment.

„Een lichtstraal van de Hoop, die onze ziel beschijnt, „verkwikke op nieuw dit oord, dat van vertwijfling kwijnt!

„In den aanvang was Jehova! Hy bestond en Hy-alléén!

„Maar Hy riep u, en gy waart er, grootste der verborgenheên! ,geestenwereld, die uit Niet werd! Gy waart God niet, en —

[bestondt!

„Millioenen Cherubs leefden! 't Was het aadmen van Zijn mond! „Millioenen Serafs loofden! 't Was het golven van Zijn hand! „Millioenen Geesten zweefden in één liefderijk verband „om den troon des Glorierijken, uit wien alle glorie straalt! „'t Was de wil des Liefderijken, uit wien alle liefde daalt!

„Zoo was alles in de Schepping éénheid, liefde, harmony!

,'t Wist zich alles onderworpen, en in de onderwerping vrij!

„Ieder kende 't, ieder prees het: god te dienen, is tb zijn!

„Onafhanklhkheid is NIET ZIJN! Die tb wensohen, fol-

[terpijn!

,'t Was de Vorst der morgensterre, die zich 't eerst dien wensch

[vermat!

,'t Was de Vorst der Morgensterre, die zijn oorsprong 't eerst

[vergat!

,Gods rechtvaardigheid verstiet hem uit d' oorspronkelijken staat!

„Gods genade spaart hem't aanzijn, — en aldus ontstond het Kwaad.

,Maar het Leger der Getrouwen zong zijn' God een nieuwen lof: _ren daar rees een nieuwe wereld uit het onbezielde stof!

,Over de onverdeelde waatren wandelde de Geest van God, ,en de baaiert werd één leven, ééne aanbidding, één genot! ,Aan het hoofd stond Godlijke Adam, als een Godheid onder God, ,tot den dag der overtreding van 't noodlottige gebod!

„Want ook Hy, Hy wilde als God zijn, niet in God zijn — en

[hy viel,

,en de trotschheid van den Satan overmeesterde zijn ziel!

,Nu verbreidt zich, nu verspreidt zich 't menschdom en des

menschdoms straf!

,Nu wordt de aarde, die zijn wieg was, hem een kerker en een graf!

FRAGMENT.

,De Englen Gods en de Afgevallen voeren oorlog in zijn hart: ,daar is hoop met wanhoop worstlend; hemelvreugd met helsche

[smart;

„kracht en rechtheid, kalmte, liefde, met verzoeking, wroeging, haat; ,'t zaad der hemelsche genade met het helsche zelfheidszaad! ,Maar de God der Legerscharen richt den kampstrijd van 't gemoed. ,0! Zijn wegen zijn rechtvaardig, en Zijn einden eindloos goed!

,Wegen Gods! hoe duister zijt gy! — Maar we omvleuglen ons het

[hoofd

«voor 't verblindend licht der toekomst, die 't verrukte hart gelooft!

„Blijve 't middel ons verholen! God verkondigt ons het doel

„in de onfeilbre profecyen van het zegenrijkst gevoel!

„Aan den eindpaal van de Tijden ziet ons oog den geest van 't kwaad

„moêgeworsteld en ontwapend, tot geen afval meer in staat!

„Als de Heere God in allen, en in allen alles is,

„zal het licht zijn, eeuwig licht zijn, licht uit licht en duisternis!

ALEXANDERS ZEGEFEEST.

I.

Het feest der overwinning klonk door Perziës verslagen steden,

door 't zegepralend heir betreden,

waar voor Darius macht verzonk.

Te midden van de pracht der Vorstelijke zalen zat op den hoog verheven troou Philippus nooit verwonnen zoon.

Met roos en myrt om 't hoofd en om de gouden schalen omringde hem zijn wapenbroedrenstoet;

en aan zijn zij zat schittrend in den gloed der jeugd, der schoonheid, en der liefde de vrouw, die 't minnend harte griefde van den Veroveraar.

Heil u, heil u, zalig paar!

Heldenmoed en deugd te kroonen,

past de hand alléén der schoenen!

Past de hand alléén der schoenen!

Past de hand alléén der schoonen!

ALEXANDERS ZEGEFEEST.

KOOE.

Heil u, heil u, zalig paar! enz.

II.

Timotheus, aan het hoofd der zangeren,

't bezielend speeltuig in de hand,

heft aan! De heiige vlam ontbrandt om aller zielen te bezwangeren

van hemelwellust! 't Lied begint van Jupiter, van minnesmart ontzind.

De liefde voerde hem op aarde:

de vlammende opperhuid eens draaks verbergt den Vorst der goon! Hy wringt zich aan de borst der Koningin, die Alexander baarde,

en lescht zijn heete liefdedorst,

en schept een beeldtnisvan zich-zelf, een'Wereldkoning! De Dichter zwijgt; de vorstenwoning weêrkaatst het juichen op zijn godenmelody,

en alles waant de godheid zelf nabij!

De Koning hoort en wordt verheven,

verheven tot een god,

zijn bloote wenk tot een gebod waar aarde en hemel voor moet beven!

KOOB.

De Koning hoort en wordt verheven, enz.

III.

Nu stroomt de lof des Wijngods met zijn toon, de lof van Bacchus, eeuwig jong, en eeuwig schoon! Daar komt de godheid aangereden!

in zegepraal! Trompet en trom

en rinkelbom begroet zijn wagen van rondom!

Met vuur de godheid aangebeden!

De blij-, de zachtheid van 't gemoed spreekt in den tintelenden gloed van 't jeugdig bloeiend wezen!

Zij zijn weldaad steeds geprezen!

Onuitspreeklijk is haar zoet,

, onuitputbaar de overvloed van zijn gaven.

ALEXANDEKS ZEGEFEEST.

die het fel ontstoken bloed van den kri|gsman laven!

KOOK.

Zij zijn weldaad steeds geprezen! enz.

IV.

Die toon ontvlamt des Konings bloed! De hoogmoed groeit in 't fier gemoed, en voert hem voor den geest die wijd befaamde dagen toen voor zijn schrikkelijke slagen

wat vijand was met siddring boog. De kunstnaar ziet die woede stijgen,

hy ziet den Vorst naar wapens hijgen,

't gefronseld voorhoofd, 't vonklend oog, dat aarde en hemel daagt tot strijden! — Die hoogmoed moet gesmoord, die drift bedaard! Nu ruischt een toon, aandoenlijker van aart, van uit de snaren des gewijden.

Hy zingt Darius, groot en goed,

den Vorst, die eens heel Azië regeerde,

wiens eer- en braafheidvol gemoed het onrechtvaardigst Lot verneêrde!

Vervallen van den koningstroon,

door een ontmensohte hand verraden

ontelbre weldaan tot een loon,

ligt hy in 't vlietend bloed te baden,

alléén op ^?t naakte strand, in 't stervensoogenblik! Daar is geen mensch, zelfs om den laatston snik des eedlen Konings op te vangen.

Daar zit uu de Veroveraar.

verwonnen door den Kunstenaar,

geketend aan zijn zangen!

Zijn ziel doorzag 's Lots wispelturigheêü: een zucht is aan zijn borst ontgleên!

een traan gloeit op zijn wangen!

KOOB.

Daar zit-nu de Veroveraar, enz.

V.

De Dichter zegepraalt! zgu hand zal malscher tonen nog doen hooren!

alexanders zegefeest.

De deernis is aan mingevoel verwant!

De treurzang zweeg: de zang der liefde wordt geboren! „De oorlog is een schakel jammren; roem, een fiikkring die niet baat,quot; dartelde het lied des Dichters in zijn Lydiaansche maat! „Waartoe steeds de vuist te klemmen om dat moordgeheiligd zwaard ? „Is 't tot eindeloos verdelgen, of veroveren van de aard?

„Is zy, aan uw wet gekluisterd, u niet waardig het genot? „O! versmaad ze niet, de volheid van 't u zegenende Lot!

,Naast uw boezem prijkt een Thaïs, en uw boezem bleef nog koel?quot; De min, de toonkunst zegevieren in 't ongekend gevoel,

dat de oorlogszucht versmoort in 't hart des fleren! Den Koning baat geen wederstand!

zijn adem brandt!

Hy zucht, en laat de gloeiende oogen onwillig op de schoone gaan!

Hy zucht en ziet haar nog eens aan,

en zwicht voor Liefdes alvermogen,

en minnedronken zinkt de Vorst op Thaïs aangebeden borst!

koor;

Den Koning baat geen wederstand, enz.

VI.

Die weekheid verdwijne en de krijgsmoed herrijz'1 Dus wil het de dichter! Zijn brommende snaren,

gestemd tot verhevener krachtiger wijs,

verkonden zijn wil aan de weeldrige scharen!

De Vorst ontwaakt op d' eigen stond,

en heft het hoofd ten hoogen,

als aan den dood onttogen,

en ziet getroffen rond!

„Ontwaak, (dit hoort hy, fel bewogen)

„ontwaak, ontwaak!

„Zie om u heen! De schrikgodinnen waren!

„De slangen sijfflen in beur haren!

„In beider oogen vlamt de wraak!

„En langs de koninklijke wanden .houdt, met een heitoorts in de handen,

„een bleeke drom van geesten wacht!

ALEXANDERS ZEGEFEEST.

„Ge erkent hen? 't Ziin Grieken, 't zijn eerlijke helden, „tot uw dienst, tot uw roem, op de bloedige velden, „ten prooi aan het hongrig gevogelt' geslacht!

„Zie de vlam van den somberen fakkel der doodeng „hoe zy dreigt op de tempels der Perzische goden.

„op heel 't haatlijk gewest, dat hun schirarnen bespot!quot;

Alles juichte, alles vloog op des dichters gebod!

En de Koning nam een fakkel, en hy snelde woedend heên!

en een latere Heieen ging hem voor met rassche schreên, om met hem een tweede Troje tot een puinhoop te vertreên.

KOOR.

En de Koning nam een fakkel, on hy snelde woedend heên, enz

VII.

Dus zong in lang verloopen tijden,

eer nog de tooverkunst bestond den Zefier een metalen mond te vormen, waar zijn aam welluidend door mocht glijden, dus zong Timotheus! Naar zijn lied ontsprong de kittling van 't verlangen,

de bijtende angel van 't verdriet.

Maar later eeuw zag zijn gedachtenis vervangen door grooter wonder, hooger macht.

Cecilia betrad deze aarde,

wier geest met nieuwe scheppingskracht de melody des orgels baarde,

en, stout, het rijk der kunst tot wijder grenzen bracht! Timotheus lauwer moet verteeren,

of deelen beiden éénen lof!

Hy voerde de aard ten hemelsfeeren,

en zy verhemelde dit stof!

KOOR.

Cecilia betrad deze aarde, enz.

Naar het Engelsch van Dbyden.

AAN BILDEEDIJK.

AAN BILDERDIJK.

Ooó' ei /hol óêxa utv yXöiaaai, óéxa óh tnóuat' eUv lt;ïgt;to vt]ó' agQqxto;, öh uol èïpi');.

HOMEBUS.

Mijn gloênde borst verlangt naar lucht!

mijn kloppend hart, om uit te spatten!

Van echte dichterdrift bevrucht,

kan haar mijn geest niet meer omvatten!

Leer, leer me, o groote Dichtrenvorst,

wiens beeld geprent in deze borst die poëzy verwekt, wier vlammen my verslinden!

leer me in de galmen van mijn lier,

leer me op 't bezielde dichtpapier mijn hart, en wat dit hart voor u gevoelt, hervinden!

Mijn ziel, geschokt, aan de aarde ontvoerd, en boven eigen kracht verheven,

vindt, by den God die haar beroert,

en taal en versmaat zonder leven!

hoe zal een menschelijk geluid,

als 't rijk der Englen zich ontsluit, en 't Godaanbiddend paar van Schoon- en Waarheid dalen, den toestand van 't verrukte hart,

dat in de louterende smart van eigen nietigheid zich baadt en wegsmelt, malen?

Hy moog dit, hy, wiens forsche moed voor onze galmen, onze woorden een nieuwe zieltaal leven doet,

een nieuwe wereld van akkoorden!

Gy moogt dit, Bilderdijk, ja, gy!

gy, enkel hart en poëzy!

die, koning onzer dichterwereld,

een kroon draagt, met den blanken gloed der deugden van uw vast gemoed op 't Godgetrouwe hoofd bepereld!

Vervuld van 't hemelsch ideaal,

dat in u de oorsprong is van 't leven.

AAN BILDERDIJK.

moogt gy aan melody en taal dien Goddelijken indruk geven!

Gy moogt het wederspannig stof ontstoffelijken, God ten lof,

en, oppermachtig, 't rijk van klank en zang regeerenl Wie niet dien gouden schepter torsoht,

dien moet de dichtvlam in zijn borst,

daar zy geen uitkomst vindt, uitblaakren en verteeren!

Wat zal ik dan, als mijn gevoel zich-zelf herscheppen wil in zangen?

Ik heb geen uitdruk, dan te koel,

om 't vuur mijns harten op te vangen!

Moet dan die hartevlam versmoord? —

Neen! dringe u 't onvermogend woord op d'adem van den wind, o Bilderdijk, in de ooren!

Daar vormt het zich tot poëzy!

Gy leent het kracht en melody,

en leest in 't gloeiend hart, waaruit het werd geboren!

Ja, lees, lees in uws kweeklings borst,

in echte waarheidzucht ontsteken!

Zie daar zijn doel, zijn heil, zijn dorst,

en 't eenig voorwerp van zijn smeeken!

En o! die Godgewijde drift,

wat is zy me anders dan uw gift,

meer groot, meer koninklijk dan alle wereldtroonen? Ge ontwikkeldet die hemellust in 't hart, zich-zelf nog niet bewust,

en 't zwol van grootschen moed op 't zwellen van uw tonen

Ja! 't zwelt van moed! van dankbaarheid!

't Voelt zich verdubbeld in zijn leven!

'k Besef, ik weet het, wat het zeit,

't geen God door ü my heeft gegeven !

My, balling van zijn zalig Oost,

my, sprank van Juda, Jacobs kroost,

eens bloeiend nog in 't Zuid, maar uitgedord in 't Noorden, hebt gy hersteld van 's noodlots woên,

van 't lang verval heramen doen,

my-zelf erkennen, en----o hemel! zijn er woorden?

AAN BILDEEDIJK.

Vergeet' my mijner vaadren God,

zoo 'k ooit uw weldaad zal vergeten!

Vervolg' my menschdom beide en lot;

ik zal me uw kweekling immer heeten! 0! brandend, kokend hijgt mijn jeugd,

om op uw spoor voor Waar en Deugd (verleen' my God de kracht, en blijve aan Hem de glorie!) in dien ontzachelijken strijd,

dien de Afval aanheft van dees tijd,

den dood te zoeken, of een heilige viktorie!

Neen, Teisterbantsche krijgsbanier!

niet vruchtloos zult gy u ontplooien!

Een on verdoof baar helden vier doet uwer scheptren gloed ontgloeien!

Waarheen ge ons voorgolft, volgen wy,

wy, door de helsche razerny van 't lastrend volksgeschreeuw nog onverleid gelaten! wy, door een andren trek bezield,

dan 't geen deze aard nog overhield voor hen, die, dit ter eer. God en zich zelf vergaten!

Leere ik het dichterlijk rapier met onverwrikte hand regeeren!

Leere ik met wijs doordacht bestier het Recht van Schoon en Waar verweeren.' En dan op 't monster aangerukt,

den Waan, die deze onze eeuw verdrukt,

en al wat hart heeft daagt te wapen!

En dan, den lofgalm afgewacht van een verbeterd nageslacht,

ter eer van Bilderdijk, den dichter, den rechtschapen.

U, u, o teergeliefde Vriend,

n zij de lauwertak geheiligd,

zoo ooit mijn schedel hem verdient,

die voor vergetelheid beveiligt!

TJ. u behoort mijn poëzy,

die ik aan Waarheid wijde, als gy,

H, 't diep erkentlijk hart, dat lucht zoekt in haar tonen! O! als dat hart zich-zelf ontschiet,

AAN BILDEEDIJK.

en u zijn gloênde hulde biedt,

't uwe, o Bilderdijk! zijn onmacht niet versohoonen?

ISRAËL.

— dabit Deus his qnoque fineml

VIRGILIDS.

Ja! duldt, vertrouwt, volhardt in 't hopen!

mijn broeders van 't verkoren zaad!

wiens naam geen eeuwen konden slopen,

wiens heiige glorie nooit vergaat!

Vernielt der Ongodisten lagen!

Beschaamt de pogingen der hel!

Verfoeit de koelheid onzer dagen!

gy zijt het kroost van Israël!

6y voert dat heilig bloed in de aderen,

met wien de Heer verbonden sloot,

en, hoe vervallen van uw vaderen.

nog zijt gy door uw afkomst groot!

U noemde God Zijn uitverkoren.

Zijn volk. Zijn deel. Zijn schat op aard.

Zijn lieveling. Zijn eerstgeboren----

O! worden we eens dien heilnaam waard!

O droef verneêrden, (liep verslagen!

gy hebt gezondigd — lijdt en boet!

Herwint in zure ballingsdagen het wettig erfdeel van uw bloed!

Gods voorgebaauden weg verliet ge;

thands, zweeft ge, vreemden, de aarde rond!

Zijn vaderlijke hand verstiet ge;

thands zijt gy hulploos telken stond!

Vervuld is 't wraak woord der profeten;

vertrapt, de kroon van onze kruin;

onze eer en roem en rang, vergeten;

het Godlijk koninkrijk, in puin!

Wy, keurlingen der keurelingen,

wy, thands der volken smaad en spot!

ISRAËL.

Bloot voor des minsten woestaarts dwingen, wy, onderdanen eens — van God!

Ach! wat kan redden, wat kan troosten, daar God ons uit Zijn erf verbant?

Wat bleef ons van dat heerlijk Oosten, «ms waar, ons éénig Vaderland!

Ver van de beenders zijner vaderen verkwijnt het kroost van Abraham!

Zijn bloed, verbasterd in onze aderen,

kruipt door een uitgedorden stam!

Verlosser! Vader! o! zie neder!

ontferm u onzer! schenk gena!

Geef Isrel aan zich-zelven weder,

of, dat zijn droeve naam verga!

Neen! neen! de wenteling der eeuwen verzwolg niet onze hoop op U!

Wy zijn het volk nog der Hebreeuwen, Gy der Hebreeuwen God — ook nu!

Ja! üw Messias gaat verschijnen,

en onze boeien zijn geslaakt!

Uws gramschaps nevels gaan verdwijnen, de dag van onze glorie naakt!

Van achter de aardsche jammerwolken verrijst een Goddelijke gloed!

Juich, Israël! en jubelt, volken!

uw' Vorst uw' Redder te gemoet!

Rul, leeuw van Juda! brul Hem tegen, Hem. in wiens naadring gy herleeft!

Ën, nageslacht van Adam! ;egen die u des Englen rang hergeeft!

Verkondt hem, donders uit den hoogen! buigt, bergen, buigt de ontstelde kruin!

en stort, verfoeilijk rijl. der logen!

op ons bazuingeschal in puin!

Zie daar der eeuwen heilverwachting! Zie daar de hoop van Israël!

i

ISRAËL. 75

De prijs van lijden en verachting!

De borstweer voor den wrok der hel! Die hoop te leven, die te sterven,

is plicht, is vreugde, is heilgenot!

Eer dat die onze ziel zou derven,

vernietig' haar de hand van God!

Wat dan, verwaten duisterlingen,

op uw rampzaalge wijsheid trotsch! vermeet gr u hun op te dringen,

die uitzien naar den heilboó Gods? Wat preêkt ge, oproergen, over de aarde

een nietige verdraagzaamheid?

Zij heeft voor 't Joodsche hart geen waarde, dat op een andre redding beidt!

O! wat uw waan ons durft beloven,

ten prijs van 't heiligst zielgevoel (dat kracht noch list ooit uit zal doven)

in ons zoo vloekbaar als uw doel! De vlam der Inquisitievuien,

ja, heel een werelds bittre hoon, is eindloos beter te verduren,

dan weldaan, door u aangeboón!

De tijden naadren van Verlichting,

de tijden naadren van herstel!

Die van de blijde Godsrijkstichting,

die van de nederlaag der hel!

Het vonnis wordt weldra geslagen,

wie heerlijk zijn moet, wie veracht; de philosophen dezer dagen,

of Jacobs lijdend nageslacht!

AAN LAM ART INE.

(TOT INLEIDING VOOR DB HIERNA VOLGENDE VERTALINGEN NAAR DEZEN DICHTER.

Bevallig Dichter, die uit snaren, week van tranen in zachte -mijmering zoo malsch een toongalm slaat!

07T:-L. CO-.'V.

O. F. M.

W 'iJCHE N S

AAN LAMAETINB.

Diep in 't aandoenlijk hart weet ge u een weg te banen,

als Philomeles stem, voor wie haar taal verstaat!

Ja! de echte dichtergeest heeft uwe borst bevangen!

Wat ze uitstort, is gevoel, is gloed, is melody! Een Morgenlandsche lucht doorademt uw gezangen,

en Frankrijks koude spraak herschept ge in poëzy!

Zoo moog dan niet uw zang een dwazen hoop bekoren,

die Dichtkunst toetsen durft aan 't zinloos volksgeschreeu wl Apolloos lier mishaagde aan Koning Midas ooren;

en gy vindt geen gena by de afgoön van uw eeuw!

Als gy 't bereik ontschiet van hun kortzichtige oogen,

en tot het Englendom uw stouten geest verheft;

wat is de blaam van hen, wier stoflijk geestvermogen

van die verheven gaaf 't bestaan-zelf niet beseft;

Daar zijn, daar zijn er nog, wier harten met u gloeien,

als gy den lofgalm plengt voor God, en Deugd, en Schoon! Daar zijn er, uit wier oog des weemoeds tranen vloeien,

als ge uwen mingroet richt naar 't rustverblijf der doon! — Dus trof ook my uw toon! Eenstemmig slaat mijn harte

met wie voor Godsdienst, Eer, en Liefde 't speeltuig roert! En deelend in uw zucht, gevoelig aan uw smarte,

en op uw vleugelen ten hemel opgevoerd,

stortte ik uw geestdrift uit in Nederlandsche klanken,

steeds de echte tolken van het levendig gevoel!

Aan U, en Hollands taal (niet my) is 't dan te danken,

vindt hier mijn dichtmaat geen rechtschapen boezems koel! U, die het denkbeeld schiept, zoo treffend, zoo verheven;

haar, die den uitdruk leent, dat grootsche denkbeeld waard! u, die in 't Westersch lied des Gostens ziel doet leven;

haar, van haar afkomst uit dat Oosten niet ontaard!

EENZAAMHEID.

In schaauw van d' ouden eik, die op 't gebergte praalt, verrast my vaak de zon, die neêrzijgt in het Westen;

wanneer mijn kwijnend oog, daar 't rustloos ommedwaalt, geen enkel voorwerp vindt waarop 't zijn blik kan vesten!

Hier tuimelt, blank van schuim, de gramme rotsstroom neêr, en spoedt zich weg voor 't oog in duizend kronkelpaden;

EENZAAMHEID.

daar spiegelt de avondster zich in het gladde meir,

dooi^- 't scheurend wolkenrood aan 't luchtazuur verraden!

Het statig eikenbosch, der bergen fiere kroon,

heeft d' allerlaatsten wensch van 't stervend licht vernomen

en 't aardrijk heeft zijn hulde in neevlen aangeboön aan 't heir der Nachtvorstin, verwinnend opgekomen!

Nu galmt het hol gebrom der plechtige avondklok den wijden luchtstroom door, in 't diepst des boezems weder!

De wandlaar staakt zijn schreên, en in den heilgen schok van 't Godsdienstómend hart werpt hy zich biddend neder 1

Maar ach! niets van dit al treft mijn verstompte ziel!

Niets heeft zy met deze aard, niets met haar schoon, van nooden!

'k Waar rond, gelijk een schim, wie 't wrakke lijf ontviel! O Zon der levenden! gy schittert voor geen dooden.

Van 't stormenkwekend Noord tot aan het milde Zuid,

en van het dorre West tot aan het welig Oosten,

ziet vruchteloos mijn oog naar troost of redding uit! —

Voor my bestaat er niets, dat redden kan of troosten!

Wat is er dan voor my bekoorlijks in dit dal?

Wat, in 't gemengd tooneel van rotsen, bosschen, stroomen?

Eene enkle zoek ik, en die enkle----! Van 't heelal

werd voor mijn droeve ziel het leven afgenomen!

Wat is 't my, of de zon met onbewolkte pracht de transen optreedt, of omhuld met neveldampen?

Wat brengt my 't daglicht? wat, de duisternis der nacht? Ik hope op heil noch heul, en 'k vrees geen nieuwe rampen!

Al mocht ik ook de zon verzeilen in haar loop,

en wat deze aarde draagt met éénen blik omvatten;

niets van wat de aarde heeft verlokte ooit meer mijn hoop! Het geen mijn hart behoeft, is meer dan al haar schatten!

Dan slechts, wanneer mijn ziel, gelouterd en ontboeid,

haar wieken uit kon slaan door 't ruim der etherstroomen,

tot waar een andre zon aan andre heemlen gloeit, verwezenlijkte ik eens het voorwern van mijn droomen!

EENZAAMHEID.

Dan zou 't herlevend hart, zoo lang getergd door 't lot, het onbegrensde heil van liefde en hoop verslinden!

Dan, zinken in 't volop van 't Goddelijk genot,

waarvoor dit doode stof geen naam zelfs weet te vinden!

O! dat ik op den wiek vervoerd werd door Auroor naar dat onnoembaar oord, waarvoor 'k my voel geboren!

Ben 'k nog de harde straf der ballingschap niet door? Of heeft mijn leven iets, dat de aard kan toebehooren?

Het loof valt rimplend af, in 't najaar uitgebloeid;

maar de avondwind steekt op, en 't is van de aard verdwenen!

Ook ik, ik ben een blad, verwelkt, verdord, verschroeid.

Voer, woeste Noorderstorm, voer me in uw dwarling henen!

Naar het Frausch van

LAMARTINE.

GEESTDRIFT.

Als de Aadlaar van den Vorst der Goden

op Ganymedes nederschoot;

was 't vruchtloos tegenweer geboden,

vergeefs gestreden met den nood! In 's vogels klaauwen vastgewrongen, en tot zijn hemelvlucht gedwongen, doorsnelde hy 't verblijf der goön; en moê geworsteld, moê gekreten,

zag hy zich siddrend neergesmeten voor 's Donderaars ontzachbren troon!

Dus weet gy onze ziel te teugelen,

gy. Geestdrift, die den Dichter maakt! wanneer ge op vlammende Englenvleugelen

de fel beroerde borst genaakt,

zoekt zy uw aanval te vermijden,

zich van uw invloed te bevrijden,

door 't vreeslijk denkbeeld overmand, dat, zet zy u haar poorten open,

uw gloed ons ziel en lijf zal slopen,

niet tegen zulk een schok bestand!

GEESTDRIFT.

Maar hier ook mag geen weerstand baten!

Het weigrend hart zwicht voor de kracht der Godheid, in ons losgelaten,

en geeft zich over aan haar macht! Nu voelen we in de ontstoken aderen het heilig dichtvuur zich vergaderen!

Nu moet het bange hart ontboeid!

Maar, als die kokende volkanen zich donderend een uitweg banen,

wordt meest onze eigen borst verschroeid!

Dit tuigen de eenmaal schitterende oogen,

in 't end ontluisterd, uitgedoofd,

hoe. God der dichters, uw vermogen

ons bloei en rust en leven rooft!

Mijn voorhoofd draagt niet meer de blijken eens welvaarts, dien gy deedt bezwijken

voor een gewijden dichtersmart;

maar 't toont nog d'indruk van die schichten, waar door gy 't alles dwingt te zwichten, en u te koestren zelfs in 't hart!

Gelukkig hy, wiens zangen vloeien

van uit een boezem, altijd koel,

die niet verteert van innig gloeien,

niet overstelpt wordt door 't gevoel! Hy mag bevallig, zangrig kwelen,

het oor met zoete klanken streelen,

die, 't noodlot schuwend van Ikaar,

zijn hiel geen schachten aan durft binden, om 't schitterende spoor te vinden van hartendwingenden Pindaar!

Maar wy, die boezems schokken willen, en hartstochtsvlammen op doen gaan, ons moeten de ingewanden trillen,

ons 't hart van eigen driften slaan! Wy moeten voelen, 't geen wy malen, wy, gloeiender dan bliksemstralen vergaren in het bruischend hart!

GEESTDRIFT.

Wy moeten proeven, 't geen wy zingen: der weelde fijnste kittelingen,

de nijpendste angels van de smart!

Neen, neen! een boezem, zacht bewogen,

by kalmen omloop van het bloed, had nooit dat goddelijk vermogen,

dat de aarde voor ons buigen doet! Als, om een haatlijk bloed te plengen, uw goón zich aan den kampstrijd mengen.

Homerus! heeft dan niet hun vuist dat staal, dat alles overrompelt, in 't borrelende nat gedompeld,

dat om het rijk der schimmen bruischt?

Weg van Parnassus godendieven

bedaard gestemde melody!

Van 't hart, ten halven slechts verheven,

verwachten wy geen poëzy!

De drift, die dichtrenzang doet zingen, moet heeter de aderen doordringen,

dan ooit Egiptes zonnegloed,

als hy uit Memnons grafsteenblokken een smeltend harpgeluid komt lokken, ten antwoord op zijn ochtendgroet!

En 'k zou den avond van mijn leven,

dat reeds zoo lang zijn offer was,

weêr aan dien vuurgloed overgeven,

nog heimlijk smeulend onder de asch! Genoeg zijn invloed ondervonden'

Genoeg is van de bloem verslonden van mijn verflenstan jonglingstijd!

'k Heb alle glorie opgegeven!

Wat my nog overbleef van leven zij aan de vlam der min gewijd!

Naar het Fransch van

LAMABTINE.

AAN EEN DICHTER IN ZIJNE BALLINGSCHAP.

AAN EEN DICHTER IN ZIJNE BALLINGSCHAP.

Wien het oog der Zanggodesse met een straal van gunst bescheen, ziet een dubbel pad zich oopnen voor zijn eerste levensschreên! 't Een is werkeloos genieten, 't ander, glorie — met verdriet! Hachlijk, wichtig is de keuze; maar de Dichter aarzelt niet!

Gy ook, wien des noodlots gramschap erf en vaderland ontzeit!

voor laf harte rusten voorspoed koost ook gy de onsterflijkheid! Om uw schedel wringt de lauwer zijn met leed doorweven kroon! maar geen tranen!.. Wees u-zel ven, wees uw keus waard, en haar loon!

Zou het onbeduidend voorrecht van een ongewijden stand nijd verwekken in een boezem, die den hemel is verwant?

Laat aan hen den glans der aarde, laat aan hen haar overvloed! Ons behoort de lier der Dichtkunst; ons, de schepter van 't gemoed!

De eeuwen zullen u onthalen, en uw vaderland is — de aard! Marmer zal op 't plekjen rijzen, dat uw boenders eens vergaart! O! de toekomst is rechtvaardig, en het strenge nageslacht vloekt de erinnring van het onrecht, aan den Dichter toegebracht!

De Adelaar ontplooit zijn vlerken tot geen naauw beperkte vlucht: Boven berg en wolk en ether voert hem de ingeschapen zucht! Wat verbindt hem aan het einest, dat hem eens heeft uitgebroeid? O! zijn vaderland is daar eerst, waar het vuur der Zon ontgloeit!

Maar herdenkt het, o gy allen, die der Dichtkunst aandrift voelt, als een onbestemd verlangen nog uw aderen doorwoelt!

In den tempel, ja! der Muzen groeit een onverwelkbre Roem,

maar zijn prijs is al te dikwerf 's levens eêlste vreugdebloem!

Tuig het, schim des heldendichters van 't ondankbaar Griekenland, dien 't meêdoogenloos zag zwerven van ongastvrij strand tot strand, wien de Goden zangen schonken, en het menschdom brood ontzet, tuig het, wat het zij, te pralen in den dichterlijken Rei!

Gy ook, Krijg- en minnedichter, gy, Itaaljes Hoofdpoëet, treurig offer van een hartstocht, die uw jeugd bezwijken deed! II. 6

AAN EEN DICHTER Hf ZIJNE BALLINGSCHAP.

Ketens waren de eêlste hulde, die uw vaderland u bood,

en den lauwer, dien 't u toekent, onderschept de hand der Dood.

Diep bedroefden, wreed vervolgden, zwoegende offers van hun deugd, maakten 't rijk uit van de Dichtkunst, van zoo ver 't den Tijd geheugt! Aan de grootheid hunner zielen is des noodlots toorn gelijk:

die ook is hun toegewezen, als een nieuw verheffingsblijk!

»■

Dat de klaagzang dan verdwijne van uw hooggespannen lier, Dichters! op dat lijden-zelve toone uw eedle geest zich lier! Hemelvreugde moest uw deel zijn, en uw deel is — leed en smart; derf uw recht, miskende koning, maar behoud het koningshart!

Doch wat zegt het, of u 't vonnis van een u onwaardig land uit die oorden, die uw grootheid zal vereeuwigen, verbant?

Om een sprankjen van uw glorie zal het beedlen by uw asch, en het plekjen grond benijden, dat voor u herbergzaam was!

Heeft Athene niet den brave, dien zij doemde tot den dood, overstelpt van zelfverwijten, in bedaarder stond, vergood?

En gy, Sulraoos minnedichter! schoon ge in ballingschap vergaat, eischt oud Rome niet een deel op in de glorie, die gy laat ?

Naar het Fransch van

LAMARTINE.

DEN HBERE

W. DE CLERCQ,

IN ANTWOORD OP EEN VOORTREFFELIJK V E H 3 MY BY DE UITGAVE DER „POEZYquot; TOEGEZONDEN.

Weggesleept door hooger kracht doen wy onze snaren galmen,

niet om glorie, niet om macht,

niet om aardsche wierookwalmen!

Wat gaat ons het oordeel aan van ondichterlijke menschen,

die, in hun bekrompen wenschen,

onze harten niet doorgronden, onze zielzucht niet varstaar. ?

DEN HEEBE W. DE CLEECQ.

Slechts de hulde van een hart,

zelf voor 's hemels indruk vatbaar,

oefent invloed op den Bard,

is hem dierbaar, ja onschatbaar!

Diep gevoelige de Clercq!

dus heeft my uw toon doordrongen,

en uw lof, my toegezongen,

kroont met meer dan lauwerbladen mijn onmachtig dichterwerk!

Ja! uw boezem heeft gevoeld,

wat mijn zang niet uit kon drukken:

welk een dichtvlam my doorwoelt,

welke driften my verrukken,

welk een lot mijn ziel begeert,

welk een doel my straalt in de oogen,

en wat kwellend onvermogen my van stage rusteloosheid merg en ingewand verteert!

Neen, het was mijn uitdruk niet die my,kenbaar aan U maakte!

'k Stortte nooit nog in mijn lied half den gloed uit, die my blaakte!

Dat gy dien te erkennen toont uit in 't wild verspreide spranken,

is aan 't vlammend oog te danken Tan den levendigen dichtgeest, die uw aderen bewoont.

Als gy ons verweekt geslacht in 't besef weet in te wijden

der ontzachbre dichterkracht van des menschdoms vroeger tijden!

Als ge, ontzettend in uw moed,

heel uw boezem, heel uw leven aan de Godheid op durft geven,

'in op eens geheel dees wereld van u afstoot met den voet!

Als gy, voor geen val beducht,

boven Pindus top durft rennen,

onbelemmerd in de vlucht van uw breed gespreide pennen.

\

DEN HEEBE W. DE CLEECQ

en op 't naar u starend volk melodyen neêr doet dalen,

krachtig als de bliksemstralen,

overvloedig als de regen uit de ontboeide donderwolk!

Spreekt dan 't reeds verouderd Oost naauwlijks kenbaar meer in de aderen

van het droef vervallen kroost mijner uitgebloeide Vaderen;

daar de rijpe jeugd van 't West,

in uw frisschen boezem bloeiend,

in uw maatgezangen gloeiend,

op de orakels uwer geestdrift aller harten houdt gevest?

Één, één zelfde zielsgevoel is de dichtaar toch van beiden!

Eén is onzer beider doel!

en geen tweedracht zal ons scheiden

om het geen een nietige aard,

vol verschrikbre wisselingen die zich onderling verdringen,

in dees tijden van misleiding en van waanverlichting baart!

Lust het u, bezing den val van bloeddorstige tirannen!

Juicht voor 't luisterend Heelal d' eedlen naroem toe dier mannen,

wier door God gesterkte moed voor des volks vertrapte rechten tegen de overmacht dorst vechten,

en aan ware burgervrijheid 't offer brengen van hun bloed!

'k Vloek met u den dwingeland,

die den staf, van God ontfangen,

met een ijzerharde hand tot verderf slechts weet te prangen!

'k Huldig meê den stouten arm,

die zijn trots dan durft verneêren!

Ja! de dwaling-zelf zal'k eeren van het onbaatzuchtig harte, voor gevoel en braafheid warm!

DEN HEEEE W. DE CLEECQ.

Maar wanneer de zinloosheid van verwaten duisterlingen,

door een helschen geest geleid,

6od-zelv' naar de kroon durft dingen,

troonen en altaren schokt,

's werelds loop dreigt om te zetten,

krijg verkondt aan orde en wetten,

en op alles wat de menschheid eenmaal heilig achtte wrokt;

Als een monsterlijke leer onder snood verdichte namen,

't menschdom nooden durft tot de eer zich Gods naam en wet te schamen;

en, steeds verder voortgespoed,

denkkracht en gevoel ontgeestlijkt,

heel de menschlijkheid verbeestlijkt,

en den laatsten vonk des hemels in haar borst verstikken doet!

Dan, dan grijpe ik naar mijn luit,

als de krijgsman naar zijn degen,

daag den sterken Eeuwgeest uit,

en betwiste hem de zegen!

en mijn borst, vervuld van vier,

voelt zich krachts genoeg, de kreten,

die de woestaarts zich vermeten,

met de galmen te verpletten van mijn bliksemende lier!

Broeder! Kunstgenoot! Ook gy voelt uw wezenlijke waarde!

Wat is Dichtkunst? harmony tusschen hemelen en aarde!

De adem Gods in onze borst brengt geen aandrift om te slopen,

maar om banden aan te knoopen tusschen mensch en mensch en Engel, tusschen 't schepsel en zijn Vorst!

Toonen we ons de dienaars Gods,

om in 't oproer dezer dagen tegen Wijsbegeertes trots Zijn gezegend Rijk te schragen!

DEN HEBRE W. DE CLEECQ.

Welk een glorie, dierbre Vrind!

als die Duivel van ontbinden,

die heel 't aardrijk wil verslinden,

slechts d' aan God getrouwen dichter vrij en onomstootlijk vindt!

AAN Jhr. WILLEM VAN HOGENDORP,

BY ZIJNE BEVORDERING TOT DOCTOR IK DE RECHTEN.

Gewapend met een zwaard, uit Themis hand ontfangen, om plicht, en recht, en eer manhaftig voor te staan, streeft gy uw loopbaan in met toomeloos verlangen;

en 't eeuwig bloeiend loof der glorie lacht u aan! Met eedier wapens, dan die moord- en plondertuigen,

wier glans de ziel behaagt, maar al te vaak verleidt,

zult ge Onrecht en Geweld den snooden kop doen buigen,

en smaken in hun val een hemelzaligheid!

O! dat de galm der Faam my steeds uw grootheid melde!

O! melde zy my steeds dat gy gelukkig zijt!

'k Zal juichen in bet lot dat u mijn vriendschap spelde,

by al de wisseling van afstand en van tijd!

Van hogendorp ! mijn hart werd aan het uw verbonden, van dat uw hart het mijn, mijn hart het uw doorzag! Wat blijve, wat verga, die band blijft ongeschonden,

die band blijft beiden waard tot onzen jongsten dag!

Maar 't oord, waar ons die band het hoogste heil deed smaken, moet thands vaarwel gezegd, en 't uur der scheiding kwam! U vergt het Vaderland, om voor zijn heil te waken,

my roept dier vaadren bloed, waaruit ik d' oorsprong nam! Maar één, één zelfde zucht blijft beider borst bezielen,

één zucht naar hooger doel, één zucht voor Schoon en Waar! Geen scheiding, geen geval kan deze zucht vernielen!

Vaar wel, op 't pad der eer hervinden wy elkaêr!

AAN BILDERDIJK.

MET HET EERSTE DEEL MIJNER ,P0EZY.quot;

Aan U behoort het rijk der Nederlandsche zangen! —

Bezit ik mooglijk daar een enkel plekjen grond.

AAN BILDERDIJK.

ik heb dat edel goed van ü in leen ontfangen:

met vreugde erkennen dit mijn boezem en mijn mond! Met verzen uit mijn hart (geen bloote plechtigheden!)

verheergewade ik U het dichterlijke leen,

outfang mijn hulde dan! Ontfang op nieuw mijn eeden,

uw baanders trouw te zijn door alle tijden heen,

het zij een nietige aard my toejuicht of veroordeelt,

't zij roem mijn deel moet zijn, of een roemwaarde vall cn huidige ik aldus, op uw doorluchtig voorbeeld, den Opperleenheer van 't Heelal!

1821.

DE STEM.

Een speeltuig ia het hart, een luid, en 't zijn de tonen, die zy uit,

als wy gevoelen, willen, handelen!

Ja! wordt de ziel zich-zelf gewaar, het is het trillen van een snaar, waarover Englenvingren wandelen!

Een toon gegrepen! Levenssmart! Een tweeden! Heiliging van 't hart! Een derden! Dichteridealen! Een vierden! Dreunende oorlogsmoed, die weergalmt in het bruischend bloed, en overgaat in zegepralen!

En of de toon, die hier ontspringt, verheffend of weemoedig klinkt, verkondigen gelaat en oogen!

Geheel het lichaam houdt de maat, die 't Goddelijke kunsttuig slaat waar door ons leven wordt bewogen!

Maar, als die wondre cither speelt, en aan het stofkleed mededeelt den indruk door den geest ontfangen, wie drukt den trouwsten nagalm uit van dat betooverend geluid,

waar aan de Geesten-zelve hangen?

DE STEM.

Gy zijt het, adem onzer borst! gy, stroom van lucht, die door de dorst des vuurgen harten ingezogen, en, gloeiend weder uitgestort,

zijn Echo over de aarde wordt, op zilvren wieken uitgevlogen!

Gy, Stemgeluid, op wien de Taal,

gelijk een held in wapenpraal,

hervoort treed uit haar donkre woning t Gy zijt het, rijk begaafde Stem! Gy, koninklijkst geschenk van Hem, die Adam schiep ten wereldkoning!

Geen hand volvoert den wil zoo snel, 'geen oog vertoont de vlam zoo fel, die in den boezem is verrezen! In u vertoont zich heel de ziel,

als of ze in eens zich-zelve ontviel! in u, het wezen van haar wezen!

O zachte, teedre, lieve maagd,

wier schuldloos hart in stilte klaagt, by 't eerst ontluiken van de liefde! 't Is de enkle stem, die u verraadt, voor wie haar melody verstaat, ofschoon gy zwijgt van 't geen u griefde!

Zoon van den bliksemenden krijg! dat slechts uw stem ten hemel stijg'! en alle weêrstand is verdwenen!

Achilles heft den krijgskreet aan — de Grieksche vluchtelingen staan, en 't Trooische leger stuift uit éénen!

En gy! verheven Dichtrenrij!

o! van uw lippen wenschen wy de hemelstreelende gezangen!

Geen onbezielde strook papier is waard de klanken van uw lier, is waard uw adem op te vangen!

DE STEM.

Men zinge uw Ilias, Homeer,

geen gouden stift, geen zwanenveêr vermag haar in het hart te schrijven.

gelijk de zwervende Rhapsood haar in de boezems overgoot,

en boven 't eeuwgegolf deed drijven!

Maar gy, die u geroepen voelt om, waar de Geest des afgronds woelt, voor 't recht der hemelen te strijden!

Kent gy de kracht, die in deze eeuw verlammen moet het helgeschreeuw en 't helsch verbond der Ongewijden?

Gy zijt gewapend door Gods Macht

met een ontzachelijker kracht, dan bajonetten en kanonnen!

Verbreed de borst! sla 't oog naar Hem! en met de levendige stem wordt heel een aardrijk overwonnen!

NAPOLEON.

God riep Napoleon, om 't Ondier te verdelgen,

dat, zwellende van roof, en rood van Koningsbloed,

met d' opgesparden muil Europa in ging zwelgen,

daar 't machtloos nederviel voor 't Fransche helgebroed! Napoleon verrijst. Hy temt dien schrik der aarde,

't omwentlings-wangedrocht, dat voor zijn blikken zwicht I Maar, dwaas als Isrels Vorst, die vloekbren Agag spaarde,

doorrijgt zijn lans hem niet, maar laat hem 't levenslicht! Het monster biedt den held zijn scherp gewette dolken

en aardbedwelmend gif, die weldaad tot een loon! Ja! 't gaat met hem ter jacht op koningen en volken

en rust in schaduw vau den keizerlijken troon!

Gods Almacht spoedt ter wraak. De schittrende viktorie verlaat hem. Juich! Euroop! onthef u aan den schrik! aan uw tiran ontviel zijn kroon, zijn macht, zijn glorie — maar, wraakgeschreeuw der aard! zwijg by zijn laatsten snik!

PABUS.

P A R IJ S.

Lorsqu'ils contemplerout cette orgueilleuse Babel qui aemble insulter a rimpuissance de la Justice et qui défie la vengeance de Dieu.

LES SEDUCTIONS POLITIQDES.

Die Stad, wier schittrende trofeeën zoo prachtig rijzen tot den trans,

die over de uitgestrekte zeeën

den weêrschijn afzendt van haar glans;

die Stad, de zetel aller kunsten,

de bakermat van zoo veel roem,

200 rijk (in schijn!) van 's noodlots gunsten; zy, aller wereldsteden bloem!

Die Stad, in weelde groot geworden,

in weelde, en moord, en krijgsgeweld,

door 't woên van Jacobijnsche horden

en een gewetenloozen Held tot Stedenkoningin verheven,

ontzachlijk, machtig over de aard,

en wie geen Almacht-zelf doet beven,

wier zwavelregen haar nog spaart!

Die Stad is quot;t Babel onzer dagen!

Als Babel stort zy eens in puin!

De grond is moede haar te dragen!

De Hemel haat haar trotsche kruin!

Die Stad is t hedendaagsch Gomorrhe,

't verbeestlijkt Sodom van Euroop,

dat, schoon de donder om haar knorre,

geen God vermoedt, wiens macht haar sloop'!

Wie stichtte u. Stad van goddeloosheid?

Wie vestte uw gronden, ijzren troon,

waar zich Onzeedlijkheid en Boosheid

verkondigen als Wereldgoón?

Wat hand, met Lucifers verbonden,

(ijs, droef misleide wereld! ijs!)

bouwde op hun Godgehate gronden dat hartverlokkende Parijs?

PAEIJS.

Wie plantte u, boom van Ongenade,

om op te groeien tot verderf,

voor d' al te licht verleidbren zade,

die zonde en dood ontfing ten erf? Wat gruwzame aard houdt u omsloten?

Wat gif is 't, dat uw wortels voedt? Wat pestwolk regende op uw loten? Wat helvuur rijpte u met zijn gloed?

Trouwloosheid nestelt in uw bladen!

en wie zijn' God vijandig is,

•wie Recht en Waarheid wil verraden,

vindt in uw schaduw lafenis!

Uw bloesems zijn verboden weelden,

en lusten, waar de Deugd in smoort! De vruchten, die uw takken teelden,

zijn heiligschennis, koningsmoord!

En echter (o rampzaalge ontzindheid!

o dwaasheid, 's Hemels gramschap waard!) n huldigen in droeve blindheid,

de laffe volkeren der aard!

Zij strekken onbedachte handen

naar 't hart- en zielverdervend ooft,

waar in des Satans prikkels branden,

terwijl het enkel heil beloofd!

Reeds krimpen Duitschlands ingewanden,

gefolterd door dat doodlijk vocht!

Het doet Itaaljes aders branden,

dat in uw vrucht verkwikking zocht! Reeds heeft zy 't half ontzenuwd Spanje

van kennis en verstand beroofd,

en zelfs het sterk gespierd Brittanje stijgt zy bedwelmend naar het hoofd!

Maar wacht u. Stam zoo vol verleiding!

uw takken reiken al te hoog!

En beef voor verdere verspreiding,

hoe welig 't loof ook bloeien moog'!

PAKIJS.

want aan uw voeten, trotsche ceder!

ligt de ongeziene bijl der straf!

Eén wenk! — Gods wraakheraut daalt neder, en hakt u van den wortel af!

Eén woord zal uit den Hemel donderen!

en, Stad der steden! gy stort néér!

Met al uw gruwlen, al uw wonderen,

uw ijdelheên en bloedige eer!

En de al te lang verbaasde volken

bezingen d'ondergang der Stad,

die, 't hoofd verbergend in de wolken, den naam van God met voeten trad!

Ontwaak van uit den slaap der zonde,

ontwaak, Verleideres! ontwaak!

eer zich het schrikgeluid verkonde der eindlijk los gebarsten Wraak!

Stoor die bedriegelijke droomen,

waar uw verbeelding zich aan boeit! — nog is het lijfsgevaar te ontkomen,

ofschoon het ieder oogwenk groeit!

Die God verloochnen, zijn uw goden!

Uw Vorsten, wie den Vorst verraan! die zijn 't, wier heillooze geboden van plicht en eeden u ontslaan!

Weg met die Godverloochenaren!

Weg met uw Staatsliên zonder eer!

Keer tot uw half verwoeste altaren,

keer in uws Konings wetten weêr!

Verwoest die tergende trofeeën,

waar in uw hoogmoed zich vergoodt! Wat zijn zy, dan de stem der weeën,

de aard overdekkende uit uw schoot? Hun pracht doe 't hoofd des dwazen buigen

die hart en zelfgevoel verzaakt,

zy zullen tegen u getuigen in 't uur des Oordeels, dat genaakt!

PARIJS.

Bekeer, verneêr u, smeek genade!

De keus is licht, de tijd is kort! De wereld slaat angstvallig gade

wat van uw hachlijk noodlot word'! Hoe zal de toekomst van u wagen gy, tbands der Duivlen Paradijs? Zijt gy het Ninive onzer dagen, of 't aan den Vloek gewijd Parijs?

HET ZWAARD.

Ich ware gern dem ewigen Gut, als dem Meuschen seine Hand.

* * *

Dat oogverblindend staal, dat machtig zwaard, waarmede

de dappre troonen sticht, en troonen weêr verwoest,

wat is het, als het rust in de opgehangen schede,

dan 't werkloos voedsel van den hongerigen roest? Dan eerst, wanneer de held, in 't woelig krijgsgewemel,

met zijn ontbloten kling des vijands drommen maait, dan blinkt het, als een ster gevallen uit den hemel,

of als een bliksem, uit de wolken neérgezwaaid!

Dan doet zijn aanblik reeds de ontstelde harten sidderen,

voor de overmacht der hand, die 't in haar spieren prangt, «n 't deelt den zegepraal der onverwinbre Ridderen,

van wier verheven moed het al zijn kracht ontfangt! Zoo zijn ook wy, mijn God! Des menschen eêlste gaven,

zijn krachten, zijn bestaan, wat zijn zy? IJdelheid!

Neem in Uw hand het hart der U getrouwe braven,

en 't zal een zwaard zijn, dat den roem uws Naams verbreidt!

HET PAARD.

The just mean lies in obedience, which both waits for the signal to start, and obeys it when given,

* * *

Het krijgspaard, in wiens aam de roode dampen snuiven

van d' opgezwollen moed, die hem de borst vervult,

doet met zijn ijzren hoef den grond rondom hem stuiven,

daar 't uit te breken poogt in prikklend ongeduld! Met vaste hand en knie bedwingt hem zijn Berijder,

tot dat de schelle klank der krijgstrompetten stijgt!

HKT PAAED.

Maar 't teeken wordt gehoord! nu viert de forsohe Strijde

de teugels aan het dier, da: naar de ontmoeting hijgt! Het voert zijn meester, als op vleugels, ter viktorie,

springt tegen kogels in, en over lijken heen;

en, door gehoorzaamheid deelachtig aan de glorie,

is 't ooilogshafte ros met zijn Berijder één! —

Mijn God, mijn ziel verlangt voor U ten strijd te spoeder

maar gaat die zucht te ver, o! tem mijn ongeduld! Het klemmen van Uw toom zal my de hoop doen voedev dat Ge in den dag des strijds mijn Ruiter wezen zultl

AAN JONKVBOTJWE

HANNA BEL M ONT E.

OP HAAR VEROAARFEEST.

MET EEN AFDRUK VAN HET EEltSTE DEEL MIJNER „POEZTquot;,

Eeu en twintig jaar vervlogen

sints den heugelijken dag,

die uw dierbie levensloopbaan

op deze aard beginnen zag!

Lieve, wier toekomstig leven

zich ineensmelt met het mijn, en wier heil voortaan en vreugde

ook de mijne moeten zijn! Kransjens, aan uw onschuld voegend,

strikten zich by ieder jaar,

dat uw jonkheid kwam volmaken,

heil verkondend, in uw hair!

In die lieflijke schakeering

mengde een hooger noodlot thamls een welriekender, een zachter,

een gewijder bloemenkrans! 't Is de aandoenelijke bruidskroon,

die uw minlijk hoofd versiert,

pand der trouw, die wy ons zwoeren,

en die dra ons echtfeest viert! Kroon, u door mijn hand gevlochten,

en met wie zich heel mijn hart aan het uw heeft toegeheiligd,

tot ondeelbre vreugd en smart!

AAN JONKVBOCTWE HANNA BELMONTB. 95

Van dat albeslissend tijdstip,

van dien cnvergeetbren dag is 't uw eigendom geworden

wat dit hart omvatten mag;

en op 't feest van uw vergaring

vinde ik naauwelijks nog iets,

dat ik u op nieuw kan .schenken

tot verbreiding uws gebieds!

Doch kan 't aanbod u behagen

van de trouwe beeldtenis, van datzelfde vurig harte,

dat door u gekluisterd is;

beeldtnis, trouwer dan ooit schilder

overbracht op zijn paneel,

door mijn eigen hand geteekend

met het dichterlijk penseel? Zoo aanvaard dit handvol veraen,

tot een ruiker saamgesnoerd,

en gy zult de zucht doorkennen,

die mijn ziel steeds heeft vervoerd! Lieve, ja! neem deze bladen

als een klein verjaargift aan!

dring' hun inhoud door uw harte!

en gy zult het mijn verstaan.

1821.

AAN EEN DICHTER (¹)

BT DE GEBOORTE VAN ZIJN ZOON.

Dichterlijke lier! verhef u

tot den hoogsten vreugdetoon, en stort wellust in de harten,

aan uw somberheid gewoon! Zegegalming, heilvoorspelühg,

godgewijde vrolijkheid,

zijn het thema, door de vriendschap

aan den Dichter voorgeleid!

Door de vriendschap ? Do ir ?en andre

(is het mooglijkj eedier plicht!'

¹

W. DE CLERCQ.

AAN EEN DICHTER.

Werd ooit koning ingehuldigd

zonder statig feestgedicht?

Koning zijt gy my geworden

nu ge een zoon drukt aan uw borst: Was niet de eerste Vorst een Vader?

Is, wie Vader werd, niet Vorst?

Heil dan met dien dag van zegen,

voor uw stamhuis opgegaan!

Heil met d' eerstling van uw liefde!

met uw eersten onderdaan!

Dat hy groeie, dat hy bloeie

tot een sieraad van zijn bloed! Dat hy Vaders beeldtnis uitdrukk',

in de oprechtheid van 't gemoed; in de gaaf der eedle Dichtkunst,

op reohtaarde deugd geplant;

in de zwelling van dat harte,

aan de liefste ga verpand!

Ja, mijn broeder! moog dat telgjen,

opgegroeid in 's hemels gunst, uw gebied steeds meer verbreiden

in het Godlijk Rijk der Kunst!

Moog hy strijden voor de Waarheid!

voor het heilig Recht van God!

Moog hy strijden en verwinnen!

en de gunstling zijn van 't Lot!

Moog hy, overdekt met lauwren,

moeders boezem kloppen doen,

en by 't grijzen uwer haren,

nog uw wang van fierheid gloen, in het hemelsch vergenoegen,

dat de glorie van een Zoon,

die den luister van zijn deugden

voor den hemel spreidt ten toon,

in het oudrenhart doet rijzen,

dat in 't dierbaar kroost herleeft! —

Maar gy, teedre, zachte Moeder!

aan wier knieën hy nog kleeft!

vrouw, vol vrouwelijke liefde!

gy misschien verlangt iets meer.

AAN EEN DICHTEH.

voor het aangebeden wichtjen,

dan de schittering der eer,

dan den glans der overwinning,

dan den roem der poëzy! Oy verlangt, dat hy zijn dagen

aan de dienst van braafheid wij'; lijdzaam, vol van mededoogen,

vol van zucht om wèl te doen, om zijn naasten troost te bieden

en voor onheil te behoên!

dat hy minlijk zij, bevallig,

en door gaven zonder tal 't hart van 't lieve meisjen winne,

dat zijn gade wezen zal!

Ook die wensch zal zich vervullen!

Voor uw teedren echtgenoot zal uw beeldtnis zich verdubblen

in den troetling van uw schoot, zoo als gy in hem van weêrzy,

't beeld erkennen van uw Ga!

Bloei dan welig, lieflijk knaapjen!

en groei op in Gods gena!

Open gy een rij van telgjens

in uws Vaders huisgezin,

moedig als zijn dichterharte,

lieflijk als zijn gemalin!

zoo bevallig als het roosjen,

zoo standvastig als de rots!

helden tegen 't Rijk van Ondeugd!

lammren in de kudde Gods!

1821.

AAN Ds. EGELING.

Herboren door het Woord, uit wien de wereld werd,

uit der zonde nacht voor 't hemelsch Licht gewonnen, gewasschen door den Doop op 't voorhoofd en in 't hert in 't vlekkelooze bloed van 't Lam des Onbegonnen, —

Wien hoort de dank van 't hart, dat van verrukking smelt? Wien, dan aan Hem-alléén, wien de Englen driemaal loven,

II. ₇

AAN DS. EGELINK.

als Schepper van 't Heelal, ais zegepralend Held ep d'Afgrond, en ala Geest, die 't harte trekt naar boven??

Den Vader, die 't geen is, vóór 't was, heeft voorbepaald. ■wiens eeuwig Raadsbesluit, slechts voor den Zoon ontzegeld,

der schepslen lotbedeel, wiens wijsheid uimtner faalt,

eer Tijd of Ruimte was, met één trek heeft geregeld!

Den Zoon, die. God uit God, als vleeschgeworden Woord,

voor 't zondige Adamskroost zijn bloed verkoos te plengen,

Hy, Vorst van 't Jodendom, door 't Jodendom doorboord, om Jood en Heiden bei tot God te rug te brengen!

Den Geest, die, waar Hy wil, naar vrije keuze werkt,

geen aardsche wijsheid acht, noch aardsche deugdbetooning.

maar naar Zijn wijsheid 't hart geloovig maakt en sterkt, en heiligt uit gena, niet tot verdienstelooning!

Aan U behoort de dank, U ziel en zin en bloed,

Jehova! Jesus! Geest! aan u zijn wy geheiligd!

Aan U de lofgalm van het overstelpt gemoed,

dat Uw verlossingsdoop voor 's Afgronds macht beveiligt.

Maar o! gy wraakt het niet, volheerlijk Wereldvorst!

zoo in het dankgebed, dat we in verrukking zingen, de heilwensch mede stijg' uit de opgekropte borst voor hem, door wien wy 't pand van Uw genade ontfingen.

O! zegen de achtbre hand, die 't zoenbloed van Uw Zoon neêrdruppelde op ons hoofd, als vruchtbren zomerregen,

ja! als het zalfsel, dat ons de onvergankbre kroon verzekert____o mijn God! bewaar ons op Uw wegen!

Ja! zegen Gy die hand, en zegen Gy den mond,

die van geen andren roem, dan die Uws Naams, kan spreken!

Geen harte, zoo versteend, als U zijn naam verkondt, of 't moge voor 't geloof des heilwoords openbreken!

Rechtschapen Egeling, getrouwe dienstknecht Gods!

wees lang nog op deze aard een werktuig van Genade.

aan ds. egeling.

Meld aan heel Israël zijn Koning en de Rots zijns heils, en sla de God van Abraham U gade!

En wijs den volken op hun heerlijke banier,

op Jesses Wonderspruit, tot 's werelds heil geboren!

Verkondig lang dat heil, verlicht door 't hemelsch vier van Liefde, Hoop, Geloof, den schat der Uitverkoren!

quot;Wees ons nog lang een gids op 't pad der zaligheid, hoe vreemd uw ziel ook zij aan 't ijdel stofgewemel,

tot dat de zegekroon, den Christen weggeleid,

aan d' eindpaal van uw baan u toeblinke uit den hemel!

O! mogen wy ons daar uit 's werelds duisternis, in 't licht van 's Heilands troon, gezaligd wedervinden!

in dat Jerusalem waar Jesus Koning is,

en waar geen vreemde macht ons oog meer kan verblinden!

Bid voor ons, dat de Doop, ontfangen van uw hand,

niet opdorre in ons hart, maar 't immer blijf besproeien,

en, als een morgendaauw de pas ontloken plant,

in liefde door 't geloof voor 's Hemels hof doe bloeien!

1822.

AAN BILDE RD IJK.

Een lofzang, Bilderdijk! een lofzang tot den hoogen verkondige onze stem de glorie onzes Gods!

De zegepraal genaakt van chkistus Alvermogen op menschlijke ijdelheên en aardsche wijsheidstrots!

De Vorst des levens heerscht, Zijn rijk op aarde nadert, het valsche licht bezwijkt, de nacht der logen vliedt!

De kudde, door Gods Geost onzichtbaar t' zaamvergaderd, verwacht den Herder, die Zijn leven voor haar liet.

Vergeefs verloochnen Hem ontaarde Sadduceën,

wier waanverlichting thands de wereld overheert,

wier haat, afschuwlijker dan die der Phariseën,

het kruis van Jesus hoont, en schijnbaar triumfeert!

Ds Hemel zal 't gejoel dier tegensprekers storen: we ontwaren reeds van verr' de ontzachlrjke bazuin,

AAN BILDEEDIJK.

wier vollen klank weldra de Duivlen zullen booren, en storten, dol van schrik, hun eigen rijk in puin!

Wy zien den ochtendglans, die d' aakligsten der nachten

vervangt, en zwanger gaat van hemelheerlijkheid.

Bespotte, vloeke de aard! Wy weten wien wy wachten!

Wy weten, wat triumf den Christen wordt bereid.

Heil ons! wy zien de wolk der toekomst zich ontplooien.

De strijd beslist zich, 't bloed der martelaren vloeit, de Zoon des raenschen komt! Tien duizend Heilgen strooien

den palmtak voor Hem heen, in 't Paradijs gegroeid.

Heil my! dat ook mijn hart in de Evangeliebladeren

de stem erkennen mocht des Konings van 't Heelal!

Heil my! dat ook mijn geest de tijden mag zien naderen

van Jesus weêrkomst en des Aartsverleiders val;

de Profecy zich in de teeknen zien verklaren

van ieder nieuwen dag, die aan de kimmen rijst,

ja zelfs de heemlen dat Jerusalem zien baren,

op wiens geboortestond de hoop des Christens wijst.

Mijn Vader! kan het zijn? Was my dat heil beschoren,

Gods Zoon te erkennen in het Wicht van Bethlehem?

My, in de dwaling van dat Israël geboren,

sints achttien eeuwen doof voor eens Verlossers stem? My, my onwaardige sloot zich die hemel open,

die hemel van geloof in Jesus Christus naam?

'k Mag op de heerlijkheid der TLnglenwereld hopen,

ik, aardworm, die me 't licht zelfs dezer aarde schaam? Ja! 'k mag het! 'k Zie den tijd, den tijd van glorie naderen,

die heil moet brengen aan heel 't kroost van Abraham! God wil het overschot dier droeven woêr vergaderen,

die afgehouwen zijn van d' allereêlsten stam!

Ja! 'k roem op Uw genu, gezegend Alvermogen!

(o! dat dit roemen door heel de aarde werd gehoord!) de schel des ongeloofs viel eensklaps van mijn oogen —

'k werd Christen... God van heil! bezegel dit mijn woord! 't Was daartoe, dat dé hand der alvoorziende Goedheid

van de eerste kindschheid af mijn dagen strekken deed! want ach! die kindertijd, voor andren zoo vol zoetheid,

was my een bronwel van verteerend boezemleed; en 't rusteloos gevoel, dat toen mijn ziel bezwaarde,

bleef, drukkender dan ooit, mijn sombre jonkheid by:

AAN BILDEEDIJK.

ik vroeg om laafnis by den hemel en by da aarde —

den hemel kende ik niet, eu de aarde haatte my!

Toen leidde my Gods gunst tot U, mijn Vriend! mijn Vader 1

Ik zag ü, en mijn hart ging open voor de hoop. üw wijsheid vormde my verstand en hart te gader,

uw hand ontsloot voor my een nieuwen levensloop. Gy leerdet me uit de lier een nieuwen zangtoon lokken,

doch niet voor de aarde! Gy, voor Schoonheid,Waarheid,Recht, met enkel poëzy gewapend, onverschrokken

ten strijd gaan, schoon ons de aard haar lauwer ook ontzegt! Gy, bovenal, de list des Ongeloofs verneêren,

terwijl het om ons heen zijn helsche zaden strooit, het bloed, waaruit ik spruit, beminnen en waardeeren,

en Isrels Heilgen God aanbidden, meer dan ooit!

„Mijn zoon! blijf aan de hoop op uw Messias kleven,

„de hoop des Christens is, als de uwe, uit Israël! „uit Israël ons licht, en zaligheid, en leven,

„der heemlen glorie, en de nederlaag der hel.quot;

Dit zeidet ge, en niet meer! noch drongt my 't woord van 't Leven

voorbarig op! Uw taal schoot wortels in mijn ziel!

Maar o! (gy wist het) God-alleen kon wasdom geven

aan 't hemelzwangre zaad, dat in die aarde viel!

Nu voelde ik 't Oostersch bloed ontvlammen in mijn aderen

van ijver voor mijn stam. 'k Sloeg zijn ontwikkling ga; 'k doordacht het noodlot van mijn Palestijnsche vaderen,

hnn glorie by 't genot der hemelsch^ gena;

hun droeve ballingschap in jammer en verachting,

sints zich het Christendom ontwikketóe uit hun grond; hun door alle eeuwen heen standvastige Verwachting

op Hem, die komen moest naar luid van 't Godsverbond; 'k doorzocht de Schriften; 'k drong den geest in dier Rabbijnen,

vol Oosterwijsheid, maar oraneveld met een nacht van tegenstrijdigheên, — doch die by 't licht verdwijnen der blijde Boodschap, door 't hardnekkig volk veracht. —

En 'k vond----in 't Vorstlijk Kind der needrige Maria

den Godlijken Propheet, door Moses mond beloofd,

den God en Vredevorst, voorspeld door Esaïa,

den Zoon van Adam en van David, beider Hoofd!

Ik vond mijn Heiland, mijn Messias en mijn Koning,

mjjn Schuldverzoener en den Rechter van mijn lot,

AAN BILDEEDIJK.

wien de Englen heil'gen in de driemaal heil'ge woning,

als d' Eengeboren Gods, één met den Vader, God,

God, die gekomen is in al de smert der aarde,

die wederkomen zal in volle heerlijkheid,

om 't Rijk der Waarheid, dat Zijn woord ons openbaarde,

te stichten op den Tijd, wiens volheid zich bereidt!____

Een lofzang, Bilderdijk! een lofzang tot den hoogen!

verkondige onze stem de glorie onzes Gods! Ga, Dichtkunst! oefen hier uw goddelijk vermogen!

Verstomme 't Ongeloof en siddre 's werelds trots!

Schept moed, gy Christnen, wie dees nietige Eeuw durft honen 5

Den spot des spotters zal der dichtren voet vertreên! Schept moed, gy schapen! voor den donder onzer tonen

vliedt reeds de oneedle wolf met hangende ooren heen. Zweeft om ons, Englen van den hemel! leert ons zingen!

Dat onze poëzy, door hooger geest bestuurd,

die korst van aardschheid mag doorweken en doordringen,

waar helsche twijflarij de harten in bemuurt.

Leent de ooren aan ons lied, gy afgedwaalde Joden!

gy, broeders naar het vleesch van wie ons heiligst is! Ja! wy verkonden U dien zelfden God der Goden,

die eens op Sinai daalde in heil'ge duisternis.

En gy, o voedstrares dier Joden in hun zwerven!

gy, Neêrland, rijk bedeeld met Christus heilgena!

het geen de machtigsten der wereldrijken derven,

dit schonk de hemel ü! O! sla u-zelven ga!

ü schonk Hy de edelste der talen van het Noorden,

(zie toe, en luister, noch misken uw overvloed!) u de onvervalschte leer dier Kerk, die in alle oorden

onzichtbaar opgroeit voor den dag, die tot ons spoedt. Nog meer! genaakt de tijd, dat over half deze aarde

die taal, die leer zich uit uw schoot verbreiden zal,

en de uitverkoornen Gods haar beider heil'ge waarde erkennen zullen, en belijden voor 't Heelal?

En gy, o Bilderdijk?----Mijn hoop! gy moogt niet spreken!

Mijn oogen! sluit u voor een toekomst, zoo vol glans. O! blijve slechts dat hart zijn heilverwachting kweken,

en trooste 't schoon wbldea voor 't jammerdragend thavds! Maar wy, volharden wy de dichterlijke tonen te waapnen tegen de Eeuw, tot dat haar laster zwijg'!

AAN BILDEEDIJK.

Wie ons miskennen moog, bespotten, haten, honen;

VBEDE IN DES HEBREN NAAM! AAN DB OuGODISTEN KRUG! 1822.

DEN HEER Mn. S. IPSZN. WISELIUS.

Non auferetur sceptrum de Juda.

Niet op d' onzeekren grond van wereldsohe belangen

is 't hecht gebouw gesticht der Vriendschap, die ons bindt. Die van den wenk Zijns oogs het noodlot af doet hangen, die bracht ons tot elkaêr! Die maakte ons eensgezind! Thands kennen wy elkaêr, en door Zijn wijs bestieren

omarmt de balling van het Oost den zoon van 't Noord, volgt met hem den gelei van eenerlei banieren,

en ijvert met hem saam voor Gods gezegend Woord. Wenscht gy van dit verbond een blijk in lettertrekken?

Wiselius! Ziedaar mijn naam! ziedaar mijn hand!

En met die eedle spreuk, die 't leven weer zal wekken

in mijn verdorden stam, uit Judaas erf verplant!

De spreuk, in wier geloof de Aartsvaders hoop verkonden,

geheel de wereld heil, en Isrel glorie vindt;

op haar beroemen we ons! op haar onfeilbre gronden

is 't hecht gebouw gesticht der Vriendschap, die ons bindt.

1822.

AAN DR. A. CAPADOSE.

Daarom neemt aan de geheele wapenrustinge Gods.

PATJLU3.

Dat de waarheid zegevier!

Ondergang aan 't rijk der logen!

Onder Jesus krijgsbanier riep ons de Almacht uit den hoogen!

Met zijn vlekloos bloed besproeid,

zijn wy ridders Gods geslagen,

om voor d' eernaam, dien wy dragen, d' allerlaatsten drop te wagen,

die onze aderen doorgloeit!

AAN DR. A. CAPAUOSE.

Wel! te wapen dan! te paard! Met het machtig woord des Heeren

eindeloozen krijg verklaard in den naam, dien we éénig eeren,

(van den God van Israël,

van den God der twee Verhonden, van den Kruisheld, in wiens wondea we onze zielsgenezing vonden)

aan de in oproer staande Hel!

Jesus is ons Legerhoofd!

Jesus-zelt ontfing onze eeden!

Al wie in Zijn macht gelooft, zal met Hem de slang vertreden!

Volgen we onzen leidsman na!

Geen gewold kan ons verneêren, en geen aanslag kan ons deeren, en wy zullen triumfeeren!

Gods genade slaat ons ga.

Als Hy sprak, verstomde 't Al, 't woest geweld van storm en zeeën,

't Pharizeesche wraakgeschal,

en de list der Sadduceën!

In 't bestemde lijdensuur heeft Hy, als een lam, gezwegen, en dat zwijgen heeft Gods zegen over 't zondig kroost herkregen der ontgodlijkte natuur!

Wel dan! waar Zijn wil ons zendt, spreken, onverschrokken spreken;

waar de wereld Hem ontkent, hem belijden, onbezweken;

en als alles (moet het) zwicht, onverwonnen, schuldloos lijden, in dat lijden ons verblijden,

en het Hem ter glorie wijden:

dit is Christen Ridderplicht!

AAN DR. A. CAPADOSE.

Geest van God en van Gods Zoon! doe ons deze plicht vervullen!

Daal van d' ongenaakbren troon, om ons met uw kracht te omhullen!

Wapen onzen aardschen geest tegen 's Boozen rijkverbreiding,

tegen valschheids zaadverspreiding, tegen 's werelds alverleiding! in ons-zelven allermeest!

Zonder U, wat kunnen wy,

dan ons heilig kruis beschampn,

dan, des Satans heerschappij met ons zwakke hart beamen,

dan, verdwalen meer en meer in der zonde donkre wegen, en verloochenend den zegen,

door des Heilands bloed verkregen, geven aan Zijn vijand de eer?

Maar met TJ, wie tegen ons? Wie zal opstaan in zijn woede,

dien onze arm niet nederbons'

in den afgrond, die hem voedde ?

Wie onz' ijver nederslaan,

als wy 't woord der waarheid spreken. Hoop, Geloof en Liefde kweken,

en den smaad des Hemels wreken? Wie zal onze macht weerstaan ?

U

Licht zal uitgaan van ons oog, en den Twijfelaar verblinden!

en, als vuur van 's hemels boos, de ongodisterij verslinden!

en de Baals van dees tijd zullen siddren, zullen beven,

en den Oppervorst van 't leven al de glorie wedergeven,

die hun onmacht Hem benijdt!

AAN DK. A. CAPADOSE.

Maar, voor alles, geef ons dit, gy. Verdelger onzer zonden!

Dat ons harte niets aanbidd',

dan den Naam, dien wy verkonden!

Dood in ons dien eigen trots,

dien we U klagen, niet verbloemen! Dat we in ü slechts mogen roemen, dat we in U ons mogen noemen,

schoon heel de aarde ons wil verdoemen, ridders, knechten, kindren Gods!

1823.

AAN EENEN VRIEND.

Sta, moedig strijder, pal op 't bolwerk, dat Gods hand gebouwd heeft voor het heir van zijn verkoren helden,

niet op de golving van een onstandvastig zand,

maar op de Rots van heil, wie hel noch wereld velden!

Hoe ook de wereld dreigquot;, hoe ook de helvorst woed', zy zullen geen van bet uw zielskracht overheeren.

Het is de Vader zelf, verzoend door Jesus bloed, Wiens uitgestrekte hand hen van u af zal wecreu.

1824.

AAN DE POËZY.

Volzoete geest der poëzy!

keer in mijn doffen boezem weder!

Beziel op nieuw de ziel in my,

en in mijn hand den zwanenveder!

Met traagheid klopt mijn smachtend hart, wanneer gy 't opgeeft aan de smart van een ondichterlijke wereld!

Mijn hoofd hangt moedloos op mijn borst, terwijl ik naar den dauwdrop dorst, die, waar gy treedt, den dorren grond beperelt!

Keer weder, en begeef my niet,

maar onderhoud dat hemelsch leven, dat zich ontwikkelt uit het lied

AAN DE POËZY.

door uwe omzweving ingegeven!

Gelijk een hemel zonder zon,

een vlakte zonder waterbron,

zoo is my zonder u deze aarde!

'k Zink in de sluimring van den dood, en 's hemels licht noch 'saardrijks brood Leeft (keert gy niet) noch kracht voor my, noch waaide!

Vergeefs vermoeit zich mijn verstand in wetenschap- en kenniszoeken;

daar is geen orde, geen verband,

in al den wijsheidsschat der boeken!

Al wat het zwoegende vergaart is vormloos, als de drijvende aard voor dat Gods Geest haar overzweefde ;

koud, als de klei, waaruit Gods Macht den eersten mensch heeft voortgebracht,

voor dat Zijn adem in hem leefde!

O! dat uw kracht weêr in my woon'!

O poëzy! o troost mijns levens!

gy, moeder van het zichtbre schoon, en waarheidsleeraresse tevens!

vergader gy tot één geheel elk nog onzamenhangend deel der bouwstof, die 't verstand vergadert.

En rijze er op uw harpgeluid een tempel voor den hemel uit,

van levend zielscement dooraderd!

Keer tot me uw lieflijk aangezicht,

en 'k zal het leven weêr ontfangen!

Mijn oog ontsluit zich, en 't ziet licht.

mijn oor, en 't hoort de hemelzangen!

Mijn borst verbreedt zich vol van moed,

mijn hart ontvlamt in heldengloed,

(wie zal my in mijn geestdrift krenken?)

Mijn ziel verbreekt haar engen band,

en voelt zich aan dat oord verwant,

waar 't leven loven is, geen denken!

AAN DE POÊZY.

De vorstelijke Dichterlier schijnt zich mijn vingren op te dringen!

En 't in mijn boezem vlammend vier dwingt heel dit stofgewaad tot zingen! Ik leer van Waarheid en van God, 'k voorzie des werelds naadrend lot, 'k ontzie geen wereld, en zy luistert 1 Uw haters, Goël, o mijn Heer! Uw haters siddren, storten neer, en liggen aan Uw voet gekluisterd.

En ik, te midden van de wolk der uit mijn lier gerezen walmen, 'k ontstijg het geestelijke volk, en zoek by de Englen hymnegalmen! Met die ik liefheb hand aan hand, vinde ik een ander vaderland, een door geen zonde ontheiligd Eden; en 'k snel den Heiland te gemoet. Die my gekocht heeft met zijn bloed, en Dien 'k voor de aarde heb beleden.

1824.

AAN BILDERDIJK.

De gedachtenis des rechtvaardigen zal tot zegening zyn

8AL0M0.

Neen, Bilderdijk! wy siddren niet,

schoon hel en wereld woede!

Schoon Satan knarstande om ons lied,

wy zingen 't in Gods hoede!

Schoon de aard vervloeke wie haar wekt,

om God, haar Heer, te loven,

de stem, die ons ten hemel trekt,

zal 't woest gejoel verdoven!

Verbinde zich èn aarde èn hel,

om onzen moed te smooren.

God heeft Zijn geestlijk Israël

tot zegepraal verkoren.

Met wapenen van vleesch en bloed

AAN BILDERDIJK.

moog ons de haat bestrijden! Wy wachten ze af met Christenmoed;

God heiligt door het lijden!

Of zendt ons onze Vorst in 't veld.

Zijn geest zal ons verzeilen,

lt;en ieder onzer is een held,

die Goliaths zal vellen.

Ons schild in Gods Voorzienigheid,

ons zwaard, het woord der Waarheid, Jat 't binnenste der harte scheidt, en glinstrend is van klaarheid! Zoo dringen wy het heir terug

van 't helgche bondgenootschap, «n God maakt onze voeten vlug door de Evangelie boodschap.

De zege, dierbre Christnsknecht!

de zege kan niet falen!

2e is ons door God-zelf toegezegd,

Hy zal ze ons doen behalen!

Behalen, schoon hun overmoed

ons 't lijf ter dood moog prangen, als onze ziel den welkomstgroet

der Englen zal ontfangen! o Bilderdijk! van op den Rots,

dien de Almacht voor ons bouwde, galm uit de donder onzes Gods,

dien U Zijn Geest vertrouwde!

Galm uit dien schellen oorlogskreet,

den kreet der hemelridderen, die, dringend door des afgronds spleet,

Beëlzebul doet sidderen!

Op dezen kreet ontstak mijn bloed,

mijn bloed uit Davids aderen, cn 'k voelde me in gewijden moed,

tot Jesus heir vergaderen.

Hoort niet mijn hart ver in de lucht,

de hemeltrommen rommen?

Is niet der Kerkbruid droeve zucht tot 'sBruigoms troon geklommen? Daalt niet der legerscharen God,

AAN BILDEEDIJK.

om aan ons hoofd te'strijden?....

Beslist is 't hachlijk oorlogslot 1

Stort neder, ongewijden!

Hy, die de sterren roept by naam,

by naam Zijn Englenorden,

Hy, Hy herschiep ons door Zijn aam.

Zijn heil zal ons omgorden!

O! welk een glorie! welk een heil!

den kruisvaan mag ik dragen!

'k Heb alles voor mijn Heiland veil,

ik durf den aanval wagen!

Zwak is mijn arm, maar God is trouw,

en Hy zal niet gehengen,

dat ik behouden blijven zou,

waar ik mijn bloed moest plengen.

Neen! 'k plant den vaandel op het slot,

dat de Eeuwgeest dorst bezetten!

Of moog', ter eere van mijn God,

't geweld mijn hoofd verpletten,

dan blikk' my, met dien dierbren vaan

geklemd in stervende armen,

de gloriedag van Christus aan,

en 't uur van Gods erbarmen! 1824. _

RANDSCHRIFT

VAN EEN ZILVEREN BEKER.

AANGEBODEN AAN DEN WEL-EERW. HEER CHEVALIER,

NA DEN DOOP VAN MEVR. BELMONTE EN HARE DOCHTER.

De ziel gedenke en love in ieder droppel wijn

den Wijnstok des behouds, van Wien wy ranken zijn.

19 Deo. 1824. _

AAN DEN HEER BOWRING,

TE LONDEN.

Laat andren zee en land doorkruisen en doorzoeken,

om de inborst van den mensch in d' omgang door te zien!

Laat andren wetenschap vergaadren uit de boeken.

AAN DEN HEER BOWSING.

die vaak zoo luttel vrucht voor noesten arbeid biên! Gy, Bowring! ondervraag het spraakgebruik der volken!

Dit zij u 't zekerst blijk van heel des menschdoms aart! De talen feilen niet; zy zijn de ware tolken van alle kennis, die ons de Almacht openbaart.

1825.

GEESTELIJKE WAPENKREET.

Niet door kracht, noch door geweld, maar door münen Geest zal het geschieden, zegt de Heer der heirscharen.

zach. IV : 6.

Wanneer God opstaat van Zijn troon,

om 't werk des Hoogmoeds te verstoren,

dan daveren de hemelkoren

van een gewijden oorlogstoon!

God schaart Ziin krijgsliên om zich henen.

God is Zijn heiligen verschenen,

gezeten op een etherwolk!

God wil op 't aardrijk nederdalen,

om 't recht der Waarheid te verhalen op 't aan Zijn vijand offrend volk!

De hemel, die dat leger ziet,

ontzet, schoon onbesmet van boosheid!

maar 't aardrijk in zijn goddeloosheid

slaapt dóór, en hoort den krijgsgalm niet. Gy, gy-alléén in geestverrukking,

Gy ziet te midden der verdrukking,

o uitverkoren Bruid van God!

den Geest van uit Zijn boezem schieten,

die eens heel de aarde zal doorvlieten,

en reinigen van 't lastrend rot!

Een storm gaat vlammende vooruit,

om Zijne wegen te bereiden!

Bekeer, bekeer u, harde Heiden!

of val de gramschap Gods ten buit?

Hoogmoedigen, gy wordt verslonden!

Goraorrhaas, in den droom der zonden

GEESTELIJKE WAPENKREET.

verrast u de aankomst van Gods kracht! en, saamgezworen Waanverlichters! met Baaisprofeten, Babelstichters,

verzinkt ge in één verwarringsnachtï

Ja! ook deze eeuw van helsche trots zal 't wraakgerichte Gods getuigen!

Zy zal den ijzren schedel buigen voor de opgeheven roede Gods!

Te lang reeds zuchten Zijn getrouwen, by 't hemeltergend outerbouwen

aan d'Oppervorst der duisternis!

Te lang reeds heerschen de onverlaten, die Jesus bloedverzoening haten,

en wien Zijn kruis een gruwel is.

Ach! Christenstaten zagen wy zich uit des Heilands teugels rukken 1 •de leer der Waarheid snood verdrukken

met onweêrhouden razernij!

Leviet en Priester afgevallen,

bemoedigend de duizendtallen van 't Godverlatend Israël,

om op onreine koe-altaren met Heidnenbijgeloof te staren,

en heil te wachten van de hel!

De macht des afgronds heeft haar tijd, maar de eeuwigheid is van den Heere! Hoe Satan ook door list regeere,

hy is verpletterd, als hy strijdt. Hy worde dan tot krijg gedwongen, de schepter aan zijn vuist ontwrongen,

hy, van 't geroofde licht ontbloot, «n 't geen hy is, dat zal hy blijken, die voor mijn Heiland moest bezwijken, de afzichtbre Koning van den dood.

Wel aan, geloovigen! ziet rond! 't Is plicht in Gods geduchte werken

GEESTELIJKE WAPENKKEET.

der tijden teeknen op te merken,

waar zich Zijn naadring door verkondt 1 Ziet hier de twijfelaars verstommen,

daar rustverstoorderen by drommen

in band gehouden en ontzag!

Hier, zondaars, beidnen, tollenaren,

daar, stoute Godverloochenaren,

ontwaakt voor d' Evangeliedag.

De godsdiensthater durft niet meer zijn gruwelleer zoo stout belijden! Hy plooit, hy zoekt den strijd te mijden, hy wijkt, hy vliedt; of, keert hy weêr, zoo huichelt de onmacht van zijn woede een vrede, dien zijn hart nooit voedde,

en neemt een laffe list te baat,

om gif te mengen in Gods woorden, gericht om in 't geheim te moorden,

doch reeds verijdeld in Gods Raad.

Maar Jesus vrienden scheppen moedl Zy doen op nieuw de kruisbanieren met hartbezielend golven zwieren, en branden weêr van ijvergloed! Zy voelen zich door God gezonden, om 't aan elkander te verkonden,

om 't te verkonden aan 't heelal! Ja! Jesus is voor ons gestorven,

Hy heeft ons met Zijn bloed verworven, gered van d'eindeloozen val!

Europe! schud de kluisters af van goud- en machtzieke onverlaten!

Breng weêr uw Kerken en uw Staten

aan Christus opperherderstaf.

Breekt de outers af der vreemde goden, herboren Evangelieboden!

En Vorsten, staaft zoo grootsch een werk Vreest, vreest geen volksverleiders langer, hoe ook van schrikontwerpen zwanger! God maakt op nieuw de Zijnen sterk!

GEESTELIJKE WAPENKREET.

o Nederland! Gy zult eens weêr het Israël van 't Westen worden! God zal uw Kerk met licht omgorden,

uw Koningen met Davids eer! Uw Nassaus zullen weder blaken van ijver voor uw tempeldaken,

en Sions voedsterheeren zijn, de wrekers der verdrukte vroomen op de afgodsdienst van 't trotsche Komen, en 't slangenbroedsel van Socijn.

Schud af de stof der droefenis, getrouwen, die het hoofd laat hangen, om dat Judéaas maagd gevangen,

haar tempel uitgeplonderd is!

Die u gevanklijk weg deed voeren, kan Hy de heidnen niet beroeren.

en weg doen smelten voor Zijn stem? Klinkt triumfeerend, heiige galmen der steeds op nieuw vervulde psalmen 1 De Heeke bouwt Jerusalem!

Nog eens zal Vorst en onderdaan de wondren van Zijn arm getuigen! Nog eenmaal zal zich alles buigen voor Holland, onder Jesses vaan! Nog eenmaal zal het woord der waarheid, in al zijn kracht, in al zijn klaarheid

verkondigd worden aan dit volk;

haar bronnat van de predikstoelen het slijk der lasteringen spoelen,

hier aangeslibd uit 's afgronds kolk!

Nog éénmaal, ja! zal 's Herders stem ons Neêrlands lammrenwei regeeren, wy, weêr de Oranjehelden eeren

als trouwste wachters onder Hem! 't Land, in der kerken boezem bloeiend, van melk en honig overvloeiend,

gesterkt door d' echten hemelwijn,

GEESTELIJKE WAPENKREET.

zal, wederom, als in de dagen van 't snood verbeurde welbehagen, een wonder op het aardrijk zijn! 1825.

AAN MIJNE EGADE.

OP DEN 26sten DECEMBER DBS JAARS 1825,

TBR EERSTE VERJARING VAN ONZEN EERSTELING WILLEM DANIËL.

Dierbre teergeliefde Gade,

door des Heilbesohikkers hand my geschonken tot een pand dier aanbidlijke genade,

die, waar ze echtgenooten paart,

hemel mededeelt aan de aard,

in een weêrschijn van die Liefde,

die zich-zelv' niet heeft gespaard,

toen in 't lichaam geopenbaard,

onze zonde Hem doorgriefde!

Hoe verrukt die traan my 't harte,

waar uw minlijk oog in smelt,

als ge ons telgje in de armen knelt, d'eerstling van uw moedersmarte,

wien dees feestelijke dag 't eerst voor 't licht ontluiken zag, en, bevrucht van nieuwen zegen,

d' eersten heilverjaargroet uit over d' afgesmeekten spruit,

kroon der ecbt, van God verkregen.

Met dat hart, dat hy verheugde,

dat van weemoed glinstrend oog,

thands gestegen naar omhoog tot den Oorsprong aller vreugde!

Zonder dankgebed tot Hem,

psalmgejuich van hart en stem,

zoude er heil zijn voor den Christen?

Onze blijdschap is van God!

AAN MIJNE EGADE.

Wat ware ons het schittrendst lot,

Lieve, zoo wy dit niet wisten?

Naar den Hoorder der gebeden met een offerhand van lof uit dit levenlooze stof in des Heilands naam getreden!

Ja! Hy hoorde, toen gy badt in verzuchting om den schat,

dien uw schoot me in 't end mocht schenken! Zoo Hy af te wijzen scheen,

't was tot voller zaligheên,

boven bidden, boven denken!

Vreugde van mijn levensdagen!

welk een hemelzoete plicht,

voor Zijn zeegneud aangezicht thands dat spruitjen op te dragen!

Aan die hoedende Englenwacht,

die met heel des afgronds macht geen Verder ver kan verdrijven,

onder 't zegel van dien Geest,

die op Isrel is geweest.

die met Isrels zaad zal blijven.

Schat noch rijkdom op deze aarde,

roem noch aanzien by den mensch,

is der Christen moeder wensch voor den lievling, dien zy baarde!

Hy zij de Uwe, groote God!

O! bestier geheel zijn lot,

dat hy 't rijk van Jesus erve!

Dat hy nederig en klein,

in Zijn bloed van zonde rein,

Christus leve, Christus sterve!

Leer, mijn zoon! vroegtijdig vreezen,

wiens gezegend merk gy draagt,

die uw kinderschreden schraagt,

die uw Leidsman steeds zal wezen!

AAN MIJNE EGADE.

Wees den Herder steeds nabij,

die uit 's werelds heerschappij in Zijn schoot ons wil vergaderen! die, vóór 's werelds grondzuil stond, uw gezegend lot verbond aan de ellende van uw vaderen!

Beurtlings slaven, beurtlings vorsten, beurtlings zwervers over de aard.

voor verdelging steeds gespaard, schoon zy öod verwerpen dorsten, — heeft uw voorgeslacht gedwaald, schoon door ongeloof verstaald toch geleid door d' Ongezienen,

om in 's aardrijks laatsten tijd van der logen boei bevrijd,

Jesus eeuwiglijk te dienen!

't Zag den val van Sions vesten, 't bracht van de oevers van d' Eufraat 't diep verneêrde koningszaad naar de verste kust van 't Westen! 't Voerde 't ridderlijk rapier onder Portugals banier,

en, de afgodendienst ontvloden,

week het van 't Hesperisch strand naar 't herbergzaam Nederland,

in de duisternis der Joden.

In dees streken uitverkoren als een tweede volk van God,

mocht (o nooit volprezen lot!)

uit de duisternis herboren, uw bevoorrecht oudrenpaar dan na tweemaal honderd jaar u aan Jesus voeten brengen;

en den heilgen Christendoop (pand der goddelijke hoop)

op uw dierbaar hoofd zien plengen.

AAN MIJNE EGADE.

Blijf een zoon uit Jacobs lenden,

thands niet meer door vleesch en bloed,

maar door 't hopende gemoed,

waar die vaadren God door kenden !

Dien den Hoop van Abraham,

dien den Heiland van uw stam,

leef ter eere diens Ontfermers!

Strijd, in Zijne roeping sterk,

voor de Nederlandsche Kerk!

voor het Huis der Kerkbeschermers!

O mijn telgjen ! in ons leven,

in ons sterven zijn wy Gods!

Hy is onze vaste Rots!

't zij we in vree te Hemwaart streven,

of (indien ik uiten mag,

't geen deze onvergeetbre dag (¹),

voor het oog der ziel doet stralen)

langs des heilgen Jonglings spoor,

dien der Heilgetuigen koor de eerste bloedkroon zag behalen. 1825. _

JERICHO.

Door het geloof zijn de muren yan Jericho gevallen als zij tot zeven dagen toe omringd waren geweest.

Heb. XI; 30,

Zoo de kracht van 't zwaard zal gelden,

Caleb is een bloem der Helden,

Josua, een machtig Hoofd,

wien de glorie is beloofd;

over den Jordaan getrokken,

staat heel Isrel onverschrokken

tegen 't Cananeesche rot;

doch, o Jericho! uw wallen,

zullen voor geen wapens vallen,

maar voor d'adem-zelf van God!

De Arke Gods vooruit gedragen,

den bazuinklank aangeslagen.

¹

De aloude Ohristenheid herdacht den marteldood van Stephanus op den tweeden Eersdag.

JERICHO.

zevental uit Arons zaad!

tot de trotsche stad vergaat.

Zesmaal zullen deze muren d' aanval van 'i geheel verduren,

en de heerlijkheid weêrstaan:

by het zevende ochtendriizen zal hier God zijn kracht bewijzen, en de hoogheid nederslaan!

Zevendubbele ommegangen, ramsbazuingeschal, vervangen

door den kreet van 't juichend heir, stormen ijzren wallen neêr!

Ziet! de ontzette gronden knakken! Ziet! de ontwrichte muren zakken!

't Is Jehova, Hy-alléén;

Hy, de in Israël bekende.

Die den slavernijdag wendde,

heeft de vesting plat getreên!

Nu staat Jericho u open,

Israël! Gy zult haar slopen;

haar gedachtenis verga!

En vermeet' zich, vroeg of spS,, niemand ooit haar torenspitsen, die Jehovaas bliksemflitsen

tergend lokten door haar trots, uit baar puin weêr op te trekl.en, want geen stadsmuur zal hem dekken tegen 't wraakgerichte Gods!

Hiëls eerst- en jongstgeboorne tuigden de afgedreigde toorne, en betaalden met hun bloed vaders gruwbren overmoed! *) Al wie Jericho herbouwen,

door hun voorbeeld onweêrhouen, zullen meê ten afgrond gaan!

'•) 1 Kon. XVI: 31.

JERICHO.

Waar Gods gramschap uitgestort is,

waar des Scheppers recht verkort is, kan geen Schepsels werk bestaan!

Ook uw vesten zullen beven,

ook Uw stichters zullen sneven,

Jericho van 't ongeloof,

voor de heilvermaning doof!

Rukt gy aan, gewijde scharen,

wien zich God wil openbaren,

als uw Krijgshoofd in het veld!

wien Hy 't woord wil toebetrouwen, dat geen woede kan weêrhonen van 't vereenigd helgeweld!

In 't gebed voor uit getreden.'

In 't geloof den strijd gestreden! De Evangelische bazuin stormt het duivlenrijk tot puin!

Predikt Jeaus den Gekruisden,

den om onze schuld vergruisden menschgeworden Wereldheer!

Durft Zijn naam, Zijn kruis belijden,

durft u Zijn versmaadheid wijden!

en de Palmstad berste weêr!

Zij 't heelal u ongenadig!

dat de vijand zich verzadig'

aan uw tranen, aan uw bloed! die verdrukking is zoo zoet! Onverbitterd, onbezweken,

zult gy Recht en Waarheid wreken

door de kracht van 't Geestlijk zwaard, 't levenswoord der hemelboden tot ontwapening der snooden, tot verlossing van heel de aard!

Neen! geen zichtbre stalen zwaarden! Neen! geen pijlen! Neen! geen paarden! aardsche wapens baten niet,

waar Gods stem den strijd gebiedt!

JEEICHO.

't Volk van God zal overwinnen over wereld, hel en zinnen;

en, veréénigd als één man,

zonder krijgsmacht paden banen voor zijn wapperende vanen door 't verbaasde Canaan!

Maar gy, Rachab! uitverkoren! in de duisternis geboren van een afgevallen stam!

loof den God, die tot u kwam! Onder 't dondren der bazuinen,

toen uw vaderstad in puinen,

en haar macht in onmacht viel, bracht Hy, zwevende op de wolken, slachting aan de ontaarde volken, maar verlossing aan uw ziel!

Dien Verlosser zult ge aanbidden, en uw naam in Isrels midden zal beroemd zijn by 't geslacht, waar u God in overbracht! Salmons gade zult ge wezen, (*) tot een moeder uitgelezen

van den Spruit, die komen zal, die, gezegendste aller loten,

die uit Jessé opgeschoten 't aardrijk overschauwen zal!

Diamant, uit de aard gedolven, parel uit het diepst der golven, neem uw plaats in aan de kroon der verlosten van Gods Zoon! In de nacht van 't wereldsch duister flonker met ondoofbren luister als een Leidstar in de wolk, tot een teeken aan den Heiden, dat zich 't Godsrijk uit zal breiden tot op 't afgelegenst Volk!

JERICHO.

o Mijn God! hoe menige oogen zijn in 't Jericho der logen afgesloten voor het Licht,

waar der zonde nacht voor zwicht! Tegen 't Heil, uit U gevloten, hoe veel harten nog omsloten

met een meer dan ijzren muur, die Uw liefde vrij zal maken, die Uw adem door zal blaken, op 't welras voldragen uur!

ISRAEL EN NEDERLAND.

Toen Israël uit Egypte toog. Ps. OXIV.

KEER.

Toen Isrel uit Egipten toog,

den wreeden slavendwang ontkomen,

toen liet de Zee haar diepten droog;

Jordaan! men zag u rugwaart stroomen!

toen daverde der bergen top van schrik: de heuvlen sprongen op,

gelijk een lammrenkudde,

voor Falestinaas naadrend lot!

voor 't aangezicht van Jacobs God!

en de aarde beefde en schudde.

TEGENKEER.

Toen de Almacht tegen 't Spaansch geweld den kamp van Nederland bewerkt had,

en voor de Kerk, door God hersteld.

Oranjes heldenarm gesterkt had;

toen daverde geheel Euroop:

de stroom veranderde zijn loop

in Rhijn, en Seine, en Iber!

Hoe kromp Castieljes aartstiran!

Hoe schokte er Satans zetel van,

aan de oevers van den Tiber!

TWEEDE KEER.

Jordaan! wat was U, dat gy vloodt? En zeestroom! dat uw waatren stonden?

ISRAEL EN NEDERLAND.

Wat schoktet ge, als in angst en nood, o Canans bergen! op uw gronden?

Omdat een wapenlooze stoet met een nog ongewissen voet

zich op uw erf dorst wagen?

En zelf van 't dwangjuk naauw bevrijd, de sterkste muren, zonder strijd, aan Reuzen op komt vragen?

TWEEDE TBGENKBEB.

Waarom veranderdet ge uw loop, gy, Ibervloed? gy, Tiberstroomen?

Wat davert met geheel Euroop de zetel van 't vrijmachtig Bomen? Omdat van dien ontzachtbren Staat, waar nimmer 't zonlicht ondergaat, een plekjen wier zich scheidde? en, half in 't zeeschuim weggespoeld 't Bisschoppelijke Kerkgestoelt' gehoorzaamheid ontzeide?

DERDE KEER.

o Israël, God-zelve voert n in 't beloofde land der Vaderen!

Daarom is Canaiin ontroerd;

hy voelt in u Gods oordeel naderen!

Daar valt by siddrend u le voet!

en gy, gy wandelt in zijn bloed?

wat zoude uw vaart vertragen? Van eeuwen moord en overspel, en samenspanning met de hel,

is 't uur der wraak geslagen!

DERDE 'fEGENKEER.

o Nederland! God maakte u sterk, om uw verdrukkers uit te roeien,

om dat Zijne uitverkoren Kerk in uw moerassen moest herbloeien! De uitheemsche zielendwingeland merkt duizelend, wat hooger hand zijn Dagons neêrgestormd heeft;

ISRAEL EN NEDERLAND.

en 't Sadduceesche slangenzaad ontwaart met machtelooze haat, wie Nederland hervormd heeft!

VIERDE KEER.

Wat glans is, Isrel! u bereid! bewaarder der beloftenissen

en zetel van een heerlijkheid,

die heel een aarde nog moet missen! 't Was op uw onbemerkten grond dat God Zijn godlijk heilverbond,

zijn rechten openbaarde;

't was daar, dat Hy 't profetisch zont, dat nog 't heelal in wezen houdt, van 't zelfverderf bewaarde.

VIERDE TE6ENKEER.

o Neêrland! tot wat schittrende eer •wil God uw needrigheid verhoogen!

Zijn Kerk daalt op uw beemden neêr, aan 't Babelscbe geweld onttogen!

Zy kwam den Heldraak, die zich voedt met harer kindren dierbaar bloed, in uw woestijn ontvluchten! (¹) en 't eêlste van 't Hervormingszaad, waardoor Europe nog bestaat,

schoot op uw bodem vruchten!

VIJFDE KEER.

God wilde in Isrel Koning zijn! Hy gaf haar Helden, Priesters, Vorsten!

Beve Ammoniet en Philistijn,

■wie ooit Zijn volk versmaden dorsten! De glorie van uws nazaats kroon, o Bethlehemsche herderszoon!

zal Vorsten 't hart verblijden! Het verre Tharsis biedt hem goud, en Libans kruin het tempelhout, dat zich God-zelf wil wijden.

¹

Onenb. XII; 6.

ISRAEL EN NEDERLAND.

VIJFDE TEQENKEER.

Ja! God regeerde u, Nederland!

Zijn stedehouder was Oranje;

voor deze ontzachelijke hand boog Frankrijks trots, als die van Spanje! Geworteld op de onzichtbre Rots der onvernielbre Eerke Gods,

kon niets uw bloei verhindren;

u bracht de ontketende Oceaan den schat van 's aardrijks einden aan, ten dienste van Gods kindereu.

ZESDE KEEK.

't Ondankbre Jeschurun werd vet,

't sloeg achteruit en rebelleerde;

't vertrad en heilgenade en wet des Hemelkonings, die 't regeerde! Uw tempeldienst, o Davids God!

week voor ontuchtige Astaroth,

voor Molochs raoordaltaren;

aan afgoon, werken hunner hand,

bracht volk en vorst zijn offerand,

Profeet- en Priesterscharen!

ZESDE TEOENKEEB.

Ook Nederland, o Heer! werd groot door weldaan, van Uw hand geschonken;

maar 't ademt naauw uit ramp en nood, of 't is van weelde en hoogmoed dronken! 't Vergeet Uw wet. Uw hoede, Uw werk; 't vertreedt zijn naam, zijn taal, zijn Kerk,

en de eer der oude dagen,

om met godlasterlijk geschreeuw aan al de goden dezer eeuw zijn telgen op te dragen!

ZEVEÜDE KEEE.

De tijd des duldens is vervuld;

de dag des Rechts is aangebroken!

In kleederen van wraak gehuld,

heeft God het vonnis uitgesproken!

ISRAEL EN NEDEBIiAND.

Te wapen, Babylon! voer uit des Allerhoogsten Raadsbesluit.

Doe Sions hoogten beven!

Storm neêr d' ontwijden tempelwand!

Voer de overspeelster uit haar land, van God en goon verlaten!

ZEVENDE TEGENKEBK.

Dus kwam ook Neêrlands boetedag!

't Riep tegen 's Heilands zoenaltaren,

't riep tegen Nassaus erfgezag,

de hand van Koningsmoordenaren!

Haar eigen afgod brengt haar straf!

Zakt, Vrijheidshelden! herwaart af!

en. Keizerlijke benden!

Delgt Neêrlands naam uit met haar bloei, en prangt haar telgen in een boei,

als nooit hun Vaders kenden!

ACHTSTE KEER.

Maar op Zijn diep vernederd volk ziet de Almacht weêr meêdoogend neder!

Breek, zielbenevelende wolk!

't licht van Gods aangezicht keert weder! Verheug u, Jacobs boetend kroost!

De hand, die strafte, brengt nu troost,

die wondde, wil genezen!

Loof God, Zijn toorn is afgewend, uw slavernijdag is gewend,

uw Tempel is herrezen!

ACHTSTE TEGEHKEER.

Zoo zag hy ook op Holland neêr,

hoe ze in des Aadlaars klaauwen zuchtte,

ontfermde zich, en redde weêr — het bloedig roofgevogelt vluchtte! Ja! Neerland zij op nieuw weêr vrij,

vrij onder Nassaus heerschappij,

van wond en wee genezen!

Maar ach! de ondankbre vraagt niets meer!

ISRAEL EN NEDEELAND.

Zy vraagt naar de eêlste gaaf niet weêr — haar £erk is niet herrezen!

SLOTZANG.

o God! zal nooit zoo schoon een dag

hier 't hart uws volks verblijden,

als 't vrijgekochte Juda zag,

by 't tweede tempelwijden ? Is 't raadsbesluit onwankelbaar?

En moet de gouden kandelaar van dees gewesten wijken? Is Neerland gantsch van heil ontbloot? En is 't geen ziekte meer, maar dood, waarin wy 't zien bezwijken?

Ontferm u. God van Neêrland! keer,

keer weder in ons midden!

om diens Gezalfden Naam en Eer,

door wien Uw kindren bidden!

Hergeef aan 't diep vervallen bloed den ootmoed en den heldenmoed

der vroome voorgeslachten! Dat langer niet uw vijand juich',

maar machtloos den triumf getuig' van die Uw komst verwachten!

Der Heidnen hoogmoed steeg ten top!

Doe hun Uwe Almacht weten! Wek Neêrland uit de dooden op,

zend IJvraars en Profeten!

Gebied uit Nassaus heldenzaad een Zerubbabel voor den Staat, een voedsterheer der Kerken!

Wil tot een nieuwen tempelbouw (dat Rome siddrend hem aanschouw!) de hand der vorsten sterken!

Hersteller van oud-Israel Beschermheer onzer Vaderen!

ISBAEL EN NEDERLAND.

ja! Gy, Gy zult, ien 8pijt der hel, het overschot vergaderen!

Want Gy zijt onveranderlijk! en 't Schepter van uw Koningrijk zal van Uw volk niet wijken,

dan om aan d' opgeklaarden trans met duizendvoud vernieuwden glans den Satan blind te prijken!

VREDE- EN KRIJGSZANG.

Ik formeer het Uotat, en schep de duisternis. Ik maak den Vrede, en schep het kwaad. Ik de Heer doe al deze dingen,

Jüs. XLV: 1

I.

O! hoe lieflijk is uw klank,

zielverblindend woord van Vrede!

't Aardrijk smelt in lof en dank,

waar gy neerdaalt op zijn bede!

Hermons daauwgeur ademt daar,

waar haar kindren samenkomen!

Uemelolie zalft de zoomen van haar heiige Priesterschaar!

II.

Hoe verheffend en hoe grootsch is de galm der krijgstrompetten,

die van d' ijdlen schrik des doods 't edel heldenhart ontzetten!

'k Zal u loven over de aard,

God mijn Leidsman! die mijn vingeren d' onontwijkbren steen leert slingeren,

en m^jn arm den zwaai van 't zwaard 1

L

God bemint der Vrede rust!

Is niet God een God van Vrede?

D' oorlogsfakkel uitgebluscht!

't Staal voor eeuwig in de schede!

VEEDE- EN KRIJGSZANG.

God keert weêr, daar Vrede naakt, zy, de hoogste heilgenade,

daar zich ooit een hart in baadde, dat van hemelliefde blaakt!

II.

God, der hemelvrede God,

is een Heer der Legerscharen,

die zijn Wet- en Heilgebod met ontblooten kling bewaren!

Ziet! van Parans hoogen top komt Hy blinkende aangetogen,

met van bliksems vlammende oogen! en Hy daagt Zijn strijdren op!

I.

Jesus Christus door Zijn bloed bracht ons Liefde, bracht ons Vrede!

Tuig het, Bethlems Englenstoet!

Isrels ziender! tuig het mede!

't Vredelied golfde uit uw borst! „Vrede op aard!quot; dus liet ge u hooien! „want een kind is ons geboren!

„en zijn naam is Vredevorst!quot;

II.

Jesus is een Heilbanier voor de verste Heidnenstamraen;

en Zijn godlijk liefdevier moet de harten doen ontvlammen

tot dien godgewijden krijg tegen wereld, hel en zonde,

dien zijn reine mond verkondde,

tot de Satan nederzijg!

I.

Heiige Leerling! zag uw oog,

toen 't de heemlen door mocht dringen,

den smaragden regepboog niet uws Meesters troon omkringen? (*)

(quot;) Johannes. Zie Openb. IV: 1—3.

II. »

VREDE- EN KBIJGSZAKG.

O! hoe lieflijk tuigt het al,

dat, wat ooit zich 't hart verbeeldde, de allerhoogste hemelweelde,

vrede, vrede wezen zal!

II.

Maar gy zaagt het tevens aan,

hoe de Heiligen zich schaarden

om de Heidenen te slaan,

op de hagelwitte paarden !(¹)

Aan hun hoofd, o Zoon, waart gy! strijden gingt ge en triumfeeren!

Vorst deb vorstek, heek dbb hbeken, was geschreven op Zijn dij.

I.

Vrede, vrede, vrede in 't huis,

waar die Naam wordt aangebeden!

Vrede wrocht Hy door zijn kruis,

en Hy heeft den Draak vertreden!

aan de voeten van het Lam,

is het vreugde, lieven, loven, in 't Jerusalem daar boven,

waar nooit onrust binnenkwam!

II.

Maar op aarde strijdt de Kerk!

Oorlog aan wie God bevechten,

dat is hier-beneên uw werk,

Jesus uitgezonden knechten!

Wie zich niet door 't bloed van 't Lan» 't zondig hart liet overstelpen,

dat hy siddre voor de welpen

Voor den Leeuw uit Judaas stam!

SLOTZANG.

Krijg en Vrede! paart u saam, om Gods glorie te verbreiden, boden van één zelfden Naam,

¹

Openb. XIX: 11-16.

VEEDE- EN KRIJGSZANG,

telgen van één hemel beiden!

beiden voert ge ons in Gods rustl Uit te rukken en te planten is de last der Godsgezanten, (*) en der Opperwijsheids lust,!

Oorlog aan den Cananiet in 't beloofde land dor vaderen! en, in Isrels erfgebied,

wraak en oordeel aan verraderen! Krijg aan Babels hoererij!

en in eeuwigheid geen Vrede met de afgodendienst der Rede, en des Oproers hovaardij!

Vrede aan 't einde van den baan! Dat zy rusten van hun werken^

wien de maaidag op mag gaan van de in bloed gezaaide Kerken!

Vrede aan U, o kindren Gods! hongerigen, zielsvermoeiden,

en van liefdedorst ontgloeiden!

vrede in Christus, onzen Rots!

Heil den Leeuw uit Jesses stam, die den heilstrijd heeft begonnen!

Lof aan 't uitverkoren Lam, dat door lijden heeft verwonnen !

Krijg, tot dat van Satans rot de allerlaatste zij vertreden!

Vrede tot in de eeuwigheden!

en in beiden — eer aan God!

GOD MET ONS.

Een Iegelijk van n, heeft hy eenen psalm, heeft hy eene leer, heeft hy eene taal, heeft hy eene openbaring, heeft hy eene uitlegging; laat alle dingen geschieden tot stichting,

Paulus.

In diepten verzonken van leed en ellende, ___het hart in bedwelmende droomen verward,

(*) .Ier, 1:10,

GOD MET ONS.

door prikkels van onrust, wier bron ik niet kende,

gedreven, gefolterd tot eindlooze smart,

heeft de aarde my lang in mijn dorheid gedragen,

in morrende wanhoop aan wereld en lot:

een knagend verlangen verteerde mijn dagen,

een woede van honger naar zielengenot!

Ik zocht het, ik riep wat dit hart zich verbeeldde,

in alles wat de aarde verlokkendst belooft; in brandende driften, in bruischende weelde,

in Ridderverdienste, die 't maagdenhart rooft, in palmen, gewassen voor wereldbedwingeren,

in zangen, bewonderd door 't luistrend gewelf----

Maar 't schaduwbeeld vluchtte voor d' indruk der vingeren

't was ijdelheid, ijdler dan de ijdelheid-zelf! — In diepten des onheils verzonken, verloren,

versmachtte mijn ziel naar den levenden God!

Maar ach! in de blindheid der zonde geboren,

bleef rustelooze woeling mijn pijnigend lot!

Hoe zoude ook het schepsel zich nog onderwinden,

den Schepper te zoeken in 't afgekeerd hert!

En waar is het licht, dat Hem weder doet vinden,

Wiens beeld door de zonde in ons uitgewischt werd? Dat licht kan geen Heidenscho wijsheid doen schijnen, geen stelsels, verganklijk als 't wegsnellend Thands, geen boeteverordning van Wet en Rabbijnen,

geen eigengewillige dienst des Verstands----

O God des ontfermens! Gy zaagt op my neder,

en 'k werd tot een nieuwe bevatting herteeld! In d' Eeniggeboren keert God tot ons weder, in d' Eeniggeboren, Zijn uitgedrukt Beeld!

Die Een'ge .... Zijn hand heeft mijn oogen bestreken,

en 't hartenbewindsel des ongeloofs viel.

Ik zag Hem, ik gaf my! De hel is geweken;

de hemel ging op uit üw woord in mijn ziel!

Ik zag Hem, beloofd aan den balling van Eden,

als 't vlekkeloos Zaad der vernederde Vrouw;

die 't dwangjuk der zonde te pletter zou treden,

den kop van den Heldraak verbrijzelen zou!

Ik zag Hem, voorzegd in den stam der Hebreeuwen, uit Abrahams lenden, uit Koninklijk bloed,

GOD MET ONS.

den Spruit, die volbloeid in de rijpheid der eeuwen,

den scheidsmuur der Heidnen uit één storten doet! Ik zag Hem, geschaduwd op Sions altaren,

in offer en wetboek van Horebs Verbond!

Ik zag Hem, den Godmenach, die 't Al moest verklaren,

door Israëls Zienders aan 't aardrijk verkond!

Ik zag Hem, den Wortel van Davids geslachte,

zijn Heer en zijn Koning, en tevens zijn Zoon!

den God van den hemel, d' op aarde Verachte,

geheiligd, verheerlijkt door lijden en hoon,

mensch met ons geworden voor menschenbehoefte,

voor mijne overtreding tot zonde gemaakt,

geslagen, gesmaad door dolzinnig geboefte,

aan 't vloekhout doorboord, van God-zelven verzaakt!.. .. Mijn Redder, mijn Goël, mijn Zondenvernieler,

mijn Meester, mijn Heiland, mijn Heer en mijn God!

mijn Onheil verwinner, mijn Levensbezieler!

Gezegend, geheiligd, beslist is mijn lot!

Voor ü wil ik strijden, voor U wil ik lijden,

voor TJ wil ik de aarde doorgalmen van lof!

Aan U wil ik adem en levenskracht wijden,

tot de Epgel des levens my slake uit dit stof!

Zijt Gy, o mijn Koning! (Gy!) tot my gekomen?

Hebt Gy hem gezocht, die naar ü niet en zag? Zoo wasch my, zoo baad my in loutrende stroomen des Geestes, dien Ge uitzondt ten Vijftigsten dag! Ja! stort in mijn aadren die kracht van gelooven,

die hoogten ter neêr stort, en marmer verbreekt, die hemelvuur inroept en afdwingt van boven,

en ijskoude harten in liefdebrand steekt!

Ja! geef my te galmen met loven en danken, in vlammenden ijver, in worstlenden moed,

in lieflijke psalmen, in dondrende klanken;

vall' hemel en aarde voor Jesus te voet!

GOD MET ONS.

GOD MET ONS.

HYMNE.

Ziet, de maagd zal zwanger worden, en eenen zoon baren, en gy zult zynen naam heeten Emmanuel, hetwelk is, overgezet zynde, God met ons.

Matth. 1:23.

De verborgenheid der Godzaligheid ia groot. God is geopenbaard in het vleesch.

I Tim. 111:16,

Ik ben de eerste en laatste, en die leeft, en ik ben dood geweest, en ziet, ik ben levendig in alle eeuwigheid. Openb. I; 17, 18.

God met ons! God op de aard! God uit de heerlijkheden des ontoegankbren lichts in 't stofgebied getreden!

God, van de Majesteit, die Englen siddren doet,

zioh-zelv' ontblootend, om uit menschlijk vleesch en bloed een tempel, waar geheel Zijn volheid in wil wonen, te vormen, zich als mensch aan menschen te vertoonen, en menschensmart, en angst, en lijden, vloek en dood te dragen voor den mensch die zich Zijn Eden sloot: en, vlekloos in Zijn recht, in liefde nooit volprezen, de Wreker van het kwaad, des zondaars Heil te wezen!

o Almacht van verstand! o diepte van gena!

o Voorwerp voor de lier des Zangers, zonder ga!.... Wat zeg 'k?...voor eeuwigheên van Serafijnengalmen, om 's werelds eindloosheid met lofgejuich te omwalmen! o Openbaring, voor 't geschapene gezicht verblindend, duizlend, ja, verpletterend van licht.

zoo de Almacht-zelf niet sterkt uit steeds vernieuwde krachten! O heilgeheimnis, die de hemelgeesten trachten te ontdekken, maar, ontzet, 't verheerlijkte gelaat verbergen, om niet straks in d' afgrond van Gods raad zich-zelv' te ontvallen, en verderving te ondervinden! o Siddring van de hel! o Vreugd der Godsbeminden! De Vorst des levens wordt geboren uit een maagd!

De Heer der heerlijkheid aan 't kruis genageld, (*) draagt in de eigen zelfkracht Gods het vloekgewicht der zonde.

{*) 1 Oor. II: 8. Hand. III: 15.

GOD MET ONS.

en heel de schepping, die Zijne Almacht eenmaal grondde;

Hy, in ééne offerand, geheiligd, vlekloos Lam,

«n priester; God uit God, en Spruit uit Jesses stam!

Veroordeeld tot der dood, en Rechter van heel de aarde!

En man van smerten, wien geen zielsverbrijzling spaarde, en tevens de Opperheer, Beschikker van het lot!

In Godlijke Almacht mensch, in knechtgestalte God! (*) Is 't waarheid? of een droom, uit half verwarde zinnen gerezen, die heel de aard in staat was te overwinnen?

Neen! aarzel niet, mijn ziel! — mijn heilhegeerig hart!

geen twijfel uit de hel houd' langer u verward!

Die wondren zijn gezien door hemel beide en aarde!

Wie kon ze ontwerpen, dan God-zelv'? Die ze openbaarde betuigt ze nog in kracht, met water, bloed en Geest! 't Is waarheid, wat heel de aard in Zijn orakels leest!

't Is 't scheppingsfundament, de Psalm der geestenorden! 't Woord was by God, was God en 't Woord is vleesch

[geworden, (t) Één zijt Ge, o Isrels God! maar, in Uwe Éénheid, Drie! Één Heer, één Naam, één Macht, maar driemaal Heilig! Wie der kindren van het stof, van gistren opgerezen,

vermeet zich wederspraak, terwijl Gods heilgen vreezen,

ja, ook de hemel by den naam van 't wonder beeft,

dat Hy alleenig kent, die uit zich-zelven leeft!