AMTOIICO-PATHOIOGICA.

i^ss 's,

Im«

ÖISSERTATIO AMTOMICO-PATHOIOGICII

SISTENS

HISTORIAM hydropis ovarii

COM EPICRISI ,

Ï^AVE]\TE SUMmO NUMINE

EX AÜCTORITATE RECTORIS MAGWFICI

lüAACI DB FRËÜIEIRIJ

Mag. phu. jjjj.j,nbsp;qjgj nocx. et prof.

neg non

quot;^ÏPLISSIMI SEIMATUS ACADEMICI CONSENSU ,

ET

^OËILISSIM^ facültatis medici decreto,
GRADU DOCTORATÜS

sümmisqde in

'IKDlCINA HOJNORIBUS AC PRIVILEGIIS
in academia rheno-trajeciina

®ITeet legitime consequendis,
erüdiiohüm examini sïïbmiitit
lt;fA.€OBVS ROOSEIVBIJR«,

SCHOONHOVIENSIS
D- xni m. notembris a. 1848. bora t.

HELP HIS, apu» roldanüm.
MDCCCXLVIII.

EX OFPICINA TYPOGRAPHIC,A C. H. SUSAN, J''-

PARENTIBUS

'^PTImiS, carissimis,

PRAECEPTORIBUS ,

«J^icu

quot;quot;QWE MIHI FUERUNT, A ES T U M A T IS S 1 M IS,

SACRUM.

iv.'-lfc. är

3tttraîructi0.

Eo

elemnbsp;tempore, naturae scientia, ut e viribus in
^^ntis n ' '

.nbsp;P^iffinornena explicet, eorumque igitur ne-

'»öicu^quot;^'^''^™nbsp;et'am medica , quae antea

'•atnentnbsp;omnium phsenomenorum causam et fun-

desistej'quot;nbsp;tandem coacta fuit ab hacce doctrina

acceptj 'nbsp;hislologiam , latissi ma vocis

^'nbsp;quffirere, quibus via patefieret ad
corpore humano mutationum

^»öique „Hnbsp;• .

libusnbsp;cujusvis orgam evolutio firmis et immutabi-

Con.nbsp;legibus, quarum ratio in universae natura

^tlSu f j

^quot;•quot;tuaf quot;nbsp;legibus obedit

° Productorum morbosorum, dum a sanis propterea

tmndifj-nbsp;-------

Uüturnbsp;' faventibus causis externis, ori-

'öorbi quot;^quot;^^quot;'^tur. Ante omnia igitur in indagando casu
clinices tum anatomiae pathologie»
'iüru quot;nbsp;' justam et claram habeamus sante par-

^ ^'quot;•'^«ura. notionem.

Vuodsj ,

^ e reliquis valet, minime negligendum est, ubi

mutationes pathologicas in ovario obvias de consilio
tari velimus, quara niateriem occasione data pertracWquot;
elegimus. Magni igitur habemus momenti:
1« Ovarii anatomiam explicare ;

2o nexum considerare, qui morbosam huius organ' ^^
ditionem inter eiusque structuram anatomicam et functiquot;
physiologicam conspicuus est, dura deniquenbsp;^^^

3» vitii nostri origiaem variasque theorias, qui^quot;®
explicare conati sunt nonnulli, in epicrisi pertractabi®

§ I.

Quum generalis ovariorum analomia in

manuaiibus a

. .nbsp;11 tant«quot;*

tomicis satis superque accurate descripta sit, nonnulia ^^

hic atlingere possumus, eo magis, quia fusa descriptiquot; F _

nostro proposito supervacanea esset : sufBciat igitquot;''

subtiliorem horum organorum physiologico sensu

plenorum structuram breviter exponere.

„ fibi'os®'

Ovaria in peritonaei plica posita et menibrana
pluribus aliis etiam glandulis propria, obtecta,nbsp;^^

teo®'

ovarii parenchyma massam format densam, firnaam,

coflt''

cam e tela fibro-cellulosa consistentem , cellulasque
nentem , quae vesicularum Graafianarum nomine insig^
tur; in stromate nervi et rasa decurrunt evolutioni et ^^
iioni huius organi necessaria. Vesiculae Graafian®,

quot;ftiaiio,

pro ovario désignât» t'unctio est, involucrum liabent
^quot;^rn , fibrosum , stromate inclusum , ad superficiem in-

ter,

j. 'ï^ennbrana vasculosa, membranee inucosœ speciem
referente, tectum. In hocoe involucro, theca dicto,

trente , cuiusque prœcipua pars ex albumine con-
®t hquor folliculorum audit. Circa hunece nucleolum,
^nbsp;stricte sic dictum, e cellulis accumulatis ori-

, qyj proligerus dicitur. Theca in loco, ubi ovulum

®git t

Q ' enuior est ; locus ille stigmatis nomine distinguitur,

ll'^'!' ^e^icula est ^l^o'quot; ^^ '/lo'quot; formata e membrana

^ ab aliis chorio, ab aliis zona pellucida vocata :

rana hœcce continet vitcllum sive massam materise

J.nbsp;totum ovulum replentem. In centro tamen praeter

eiö clarum, pellucidum, vesicula germinativa Purkin-
' Cell 1

Pellnbsp;spbœrica invenitur, parietibus homogeneis

^^ '^idis contentaque materie itidem pellucida constans. In
'i'ctnbsp;iosuper macula adhuc conspicitur germinativa

' ^agnero sentiente, accumulatio materia; granulosae.

S S.

Seiierationes pathologicas, quibus ovaria corripiuntur,
brevi patet, praeter hypereemiam et inflam-

tioiiem u

barumque sequelas, cystidum formationem in-

signera locum occupare. Nec facile quis harum
mirabitur, cogitans quanta sit ovarii prœilispositio p^? ^^^
«TÏca ad formationem cellularum in cellulis, ex ana'quot;

O

descriptione quam maxime conspicua.

Pendet enim cystidum formatio e certis quibusdam ^

ditionibus causisque prœdisponentibus ; videmus

frequenter in renibus , in quibus scilicet occlusio tub«ii ^^^^

niani s: Ferreinii ansam dare potest dilalationi canab®

ggCf®

locum impervium : pergit sc. membranaî mucosa; ^^

nec materies secreta avehi potest. Eodem modonbsp;■

persp

in plerisque organis glandulosis, uti quam maxime l ^^
cue observari licet ad palpeliram in male chalazio àic- ^ ^^
occlusione ductus excretcrii glandulœ Meibohmian® '
hordeolo, ex occluso orificin glandulae sebaceaî orto- ^^^^
Quum in organis illis, coeterum in formationem ^^^

func'iquot;

in eo consistit, ut periodice fiat incremenlum vesicul® ^^^
fianœ, cuius paries tam tenuis redditur, ut tandem'' ^^
suaque contenta effundat, facillime cystidum form® ^^^
patiantur, si qiiacumque demum c causa ruptura i® '
peditur ; vel potius, si congestio et abnormalis actio i

qui®

oriantur , accelerari videttir vesicularum formatie , i ^ ^^
siculse jam in cystides insignis aliquando

magnitudinis

piœ dégénérant.

llti omnia Organa , e quibus corpus humanum comp ^^^^^
est, variis potentiis externis , tum structuram tum ^^^^^
functiones modificantibus ex posita sunt, sic etiam

Ij^ fortna imprimis pendet a talibus potentiis. Sunt
Hatnbsp;^arietates, quibus nituntur earum divisiones a

scrutatoribus propositse.

'er

aictores, qui de ovarii morbis scripserunt, preeter

üob-nbsp;sunt Gruveilhier et Rokitansky (a). Sufficiat

btg ■nbsp;huius ovariorum cystidum classificationem

diïj • ^^POöere , quum Homii, Hodgkingsii aliorumque

p Paullum tantum ab illorum divisionibus differant.

,. ° loco videamus Gruveilhierii sententiam: statuit
fa'c (L).

lo Q .

^ttib'nbsp;saccum quasi mutari posse , qui tantum

ejnbsp;attingere potest, ut totum fere abdomen repleat

ejj ^''quot;^etn simulet: baud improbabile Cruveilhierio visum
(j ^^^um talem formari unius vel plurium vesicularum

expansione.

tioöenbsp;formari, in cujus superficie interna luxuria-

'Itüdquot;nbsp;planae, magis minusve ad laütudinem et al-

fotnbsp;^^^^ extendentes, e materia quadam filiformi

5o r».'nbsp;irregularibus, fibrosis contentas.

lUee

terie

albuminosa in fila trahi apta , ssepe etiam
^quot;''quot;^ßQtum vel sanguinolentem continent, imo
' Ilse materiem calcaream recondebant. Ssepe pk

ilura

lUjUs 1 - .

quot;Ustnbsp;®tiam plurimi sunt, quae Seymour commémorât

of diseases of the ovaria. p. 40 et seqq.
quot;^«Ihier, Anat. Pathol, Livr. 5. PI.Ill et Livr. 25.

habequot;'-
et

horum loculamentorum communicationern inter se

Auetore Rokitansky ovarii cystides simpbces
composita? sunt distinguendse.

Gystis simplex constat e sacco ubique clause,
referenle sphœrse applanatee. Aliquando tam insigquot;' ^^^^
in ovario inveniuntur, ut totum huius organi pareD^ ^
e eystidibus solum formatum esse videatur. In mit'quot; §
sunt, inerescentes sese invieem tangunt tandemqquot;®^^^^^
munt indeque planse redduntur. Raro viri capitis
magnitudine superant. Parietibus instruetae es^e ^^^^^^
mollibus seroso-fibrosis : nunc continent materietn
decolorem, nunc leviter flavcseentem vcl ''quot;'^^^^^^gatii,
sa;pe etiam materiem gelatinosam flavam vcl
Quam maxime probabile est, hasce cystides e

Graafianis esse abortas.nbsp;^esic^''^

Cystides etiam compositae originem ducunt e
Graafianis ; sunt plures cellulae alia cellula matrice c ^^^ ^^
Tandem Rokitansky mentionem facit de carcino

veolari.nbsp;^j.ers»^

Constat hoc e pluribus saccis fibrosis aggrega
materies prœsertim glutinosam continentibus. Sacci
ovarii peripheria, versus organi partes internas ^^^^^
sensim sensimque angustiores facti, donee tandeio
exorta sit alveolarum arcte inter se eohœrentiuW'^^^^^^g
illi e tela formati sunt fibrosa, alba, nitente, e
continent decolorem vel eflavo viridescentera. Este

trft^

alveolare, cuius folliculi peripherici in magnos
(a) Rokitansky, Path. Anat. B. Ill, pag. 593. sqq:

«»Cc,

^ Hicce hydrops ovarii, qui ut ab aliis distingueretur

audit, saepe carcinomati medullari jungitur.

Ülo

uti in cystoide composita, unus e folliculis

^ quot;^Phencis permagnus bydropem sistit. DilFert ab his

^'oi'ibus cl. Virchow , qui in nuperrime conscripta com-

®tgt;one (a^ ^ originem cystidum e vesiculis Graafianis in

quot;quot;^quot;llis casibus reiicit, praicipue quia insignis cystidum
^Utug»

us e vesiculis Graafianis explicari non posset, quum

hagt; I

numero non occurrant; statuit autem in
®xigua interstitia sive cavitates oriri intus cellulis
^ vestitas, e quibus cystides postea formantur (b); quae
harum cavitatum causa sit m ovario, non addit. Quum

Altern

Vesiculae Graafianae non statuto numero jam primi-
tive

du

dej*^'^ vita, cumque singula menstruatione una saltem

«lat'^'^'** evanescat, nihil oLstarc videtur, quo minus

''^ȕius formationem vesicularum Graafii insolita et patholo-
gica jj ^ .

^^ uone in ovariis orta , etiam accelerari et augeri, ut
oriatur, e quo cystides in hydrope ovarii
^^ntes possent explicari ; tamen vesiculas Graafianas non
Ou] ^^nbsp;sed opinatur auctor: ubi saccus unilo-

^ est et parietes glabri sunt, et humor magis
hydropem ovarii ex vesiculae Graafianae degene-
ortam fuisse: vid. 1. c. pag. 220 sq.

^ Eierstocks Colloid von R. Virchow, in Verhandlungen
•quot;'Seilschaft für Geburtshulfe /.n Berlin. 1848. 3 Band pag. 207.

(■■) Pi„ 1

1 a- h. c.

ùlDCti

Paiieles cystidum vel aiveolarum e telac conju
concretœ difficulter in fibras separandse specie cods

in quibus nuclei ovales post acidi acetici actionein
mici oscopio apparent (a), quales, etiam in nostro P

hes»'

ut forficis ope descindi posset, per quam
fibrœ vel potius lineœ longitudinales apparebant»
transversim dissectse rete polygonum monslraban'^ ^^
hse lineœ constabant e cellulis epithelii strati
dinaliter in colla positis; chemice indagata iHa ^^ ^^^^
patuit, ab omni parte convenire cum gelatinosa ^^
in carcinomate alveolari obvia, qualem indag®^^' ^^^
noster Mnlderus (d), illamque differre a protéine)

sep

aiveolarum vel interstitiorum parietes aut - ^^

nremuntur durante incremento ipsarum alveola^quot;'

^nbsp;nt

effectu, ut magis magisque sepimenta evanescau gt; ^^^^^

epithelii laminae in gelatina tantum supersint '

et illa gelatina etiam solvi potest, ut humor

impleat (f), quando nihilo minus semper epithel»

(,-) I. c. %. 2.
(b) F%. 3.

(e)nbsp;Fig. 5.

c^) J. C. Broers Obscrv. Anat. Patli. 1839.
(') Virchow 1. c. pag. 209.

(f)nbsp;1. O. p. 213.

'^quot;»tinet, ut possit hac ratione durante vita adhuc dis-
ab humore ex Hydrope ovarii e vesiculis Graafianis
^generalis orto, in quo epithelii vestigia desunt (a).

nostro specimine plures aderant cystides diversae
'^'^göitudinis, in nulla tamen materiem adeo spissam
invenimus; iuerat liquor, in diversis tamen
coloris, limpidus , flavus , subbrunneus, strias
vel lineas in humore spisso non vidimus ; credi-

tïHj5

^ ergo nostram speciem revera ex degeneratis vesiculis
J®=»fianis fuisse ortam, uli etiam Rokitansky illarum
®Seöerationem describit (b).

quot;^^Dseauius jam ad descriptionem speciminis.
^'^^llje Schreutelerkamp, puella 28 annos nata tempe-
phlegmatici, utividetur, debilifruens constitutione,
° gt; die 29m Octobris anni 1847 Nosocomio

per

recipitur. Ex anamnesticis docemur segram

afH'nbsp;temporis spatium adversa valetudine

'^tani^ plurium medicorum curœ fuisse submissam.
■iVtite j

fçnbsp;circiter annos intumescentia exorta est in

hypogastrica, in initio dolorosa. Saepius ap-

Positjg

'Hf •nbsp;birudines et unguentum mercuriale ibi

'^tuin. Ultimis temnoribus autem dolor e loco isto
Penitug A- .

^^ oisparuit, sensim sensimque tamen increscente
orata intumescentia regionis hypogastric«;. Usus

Pag- 221.

Rokitansky, Path.nbsp;3 H. p. .594.

diversorum medicaminum resolventium ne min''quot;'
induxit segrse conditionis emendationem. Urin® ^^^ ^^
parca esse solebat, alvo simul difficili et dui»-
hsec sont omnia, quae de anamnestieis nobis
tuerunt.

suquot;''

Ante octo fera dies , abdomine insigniter tenso, ^
maque segra vexata anxietate, punctio instituta

iinquot;'^

regione inguinali sinistra, qua duodecim circiter

ffluquot;quot;'

liquoris sanguinolenti emittebantur; cessantenbsp;^

chirurgus suspicans cannulam, quacunque deiöquot;quot;''

flU®

causa esse obliteratam, specillum in earn immisii,

sine impedimento aliquot pollices inducere potuf' ^

Ad partem cannulae extremam specillum ad ^^ ^^

latus prsesentiam indicabat telœ cuiusdam (luiiof®

densioris , ad alterum vero latus telae spongio®®

tfâ^

gis membranaceœ ; bis contigit specilli apice P*quot;®®

flgVUquot;'

per sepimentum quoddam laxum, quo facto seruffl

emittebatur fluxu quidem largo, statim tamen cessaquot;

• ef'®

simulac specillum repellebatur. Tota copia liquidi sic ^ ^
24—30 IJncias fere œquabat. Levamcn ffigr® ^ ^^
punctione allatum brcvis modo erat durationis-
punctionem decoctum corlicis PeruTiani cum Roob
ipsi administratum est : Urinœ post buius

medical»'quot;

usum paullo copiosiores fluxerunt.

Status prœsens. JEgra admodum debilitata et eofia«'

eps,

faciem ostendit collapsam ; pulsus parvus,

oculi cavi ; respiratio laboriosa ; abdomen adiBquot; ^^
tensum praesertim in regione hypogastrica ; regio epig®®

et elastica ; hic sonus pcrcussione provocatur tympa-
ceterum utique obscurus ; manus abdomini ap-
fluctualionem percipit digito allidente productam;
Parca, 12 fere unciœ de die emittuntur, turbida
^^ erassumque deponit scdimentum, albumen, docente
enica exploratione, non continet, alvus tarda est ;
^Petitus exiguus ; lingua sordido tecta sedimento;
usum magna sequitur anxietas ; semper queritur

continuo in lumbis, ita ul non in dorsum,

difficillime in latera possit decumbere: plerumque
® cogiiur.

^'^gnosis. Statuitur segram laborare hydrope abdominali

nititur preesertim hsecce diagnosis tum anamnesi
i^Tnnbsp;• ■

eventu punctionis. Curatio pro tempore nulla nisi

■quot;^Ptoinatica

instilui potest, quare habita segrae debilitatis

decoclum album praiscribitur. Apphcatur clysma.

^^ 'e oOm. Octobris aegra prorsus eadem versatur conditione,

^'^ctam si excipias aiixietatem. Iteretur decoctum album.

^nbsp;Oct. Abdomen tendi pergit; respiratie quam

ardua ; anxietas summa; pulsus semper parvus. Ut

J'^'öen afferatur, iterum ad punctionem confugilur, qua

serum nullum educitur, nec tamen repetitur, sed in

^'^^''öum diem differtur.

, 1®. Nov. Nulla adest conditionis mutatie : punctio
'd 1

oppositum instituta eventum habet feliciorem;
. 24 circiter seri flavi uncise. Clysma applicatur.
^^ Pertino tempore dolores in lumbis adaucli; quum somnus
P^Ures noctes segram fugerit, syrupi papa veris Albi unc, I gt;

ipsi administratur, punclio tarnen magnum attulit solaHquot;^quot;'
Die 2ra. Nov. Continuo labuntur segrEe vires, pulsus

simus vix sensibilis est; bora 12 tandem venit exop
n)or.s.

Sectio cadaveris 24 horas post mortem instituia-

Gavitas Abdominis. Dissectis musculis abdominis p^''''
neeum apparuit pellucidum , omentum tegens vasC
sanguine tinctis praeditum, sub omenti lamellis niagn^

idiCquot;

seri, coloris ex flavo-brunnei accumulata erat ; omnia nquot;
aderant inflamraationis praîgressœ satis inteusee.

Diaphragma superiura versus erat pulsum , ita ut
costis penitus tegeretur. Hepatis paullo minoris, quam
fert, superhcies albida est, inferior aulem cserule®
vesicula fellea aquoso repleta erat humore ; intestina
inter se concreta erant ope plurium pseudomembraD»
inflammatione prœgressa ortarum ; profunde erant
et satis expansa.

In intestinis tenuibus parva inveniuntur tubercula
teriam caseosam continentia, probabiliter sequel®
mationis prœgressaî (a).

jjjä

(») Indagatio autem microscopica serius instituta docuit : p«quot;quot;'® ^^
alhida , parva , formari celluhs parvis , ovatis, obloii§;is ,
tarnen, satis licet sphfericae adliuc , ad utrumque latus in fi'uiquot; ^
cœperunt.

^'ändulse meseraicse incrassatee sunt. Colon valde inflam-
in gangrsenam abiit, coloremque in locis gangrsenosis
profundum, rubro — coeruleum ; parietes quodammodo

äsiores

^'en fortiter oompressus nullum emollitionis habet vesti-
Renes minores sunt quam in conditione normali esse
; color sanus est; laxi sunt: nullum adest signum

Brightii.

lateris sinistri in tumorem voluminis insoliti erat

, cuius diameter unum fere pedem œquabat;

pluribus -vasis tectum erat, üsque supra umbilicum

casn ubi vasorum impletio optimo cum successu facta erat,

invenit talia tubercula per intestinorum superficiem obvia
quot;quot;idari rete vasorum capillarium tfenuissimorum , manifeste recens
'torum, quam decursum haberent a solito vasorum in peritonaeo

quot; Valde recedentem. Oriri igitur videntur inflammatione et exsuda-
peritonœi tela conjunctiva, e qua postea nascuntur cellulœin
'^«llulosam transeuntes : tela cellulosa sic aceumulata papillarum
^'Om albarum impellucidarum forma sese prodit. Transitas cellularum
quot;''•^um in ovales ad utrumque latus in filum tandemque in cellulas
^ quot;quot;^luiji in longitudinem protractas abeuntes visu erat pulcherrimus
'ictissimus. Acidum aceticum telam cellulosam solvit : cellulse
non manifeste mutabantur, imo fili cellnlosi initium
iltumescebat actione acidi Acetici concentrati qnam pars magis
^llüla remota : harum cellularum magnitude dififerebat pro maiori
■^i-iorive

i ' Tî^inr long®, aliœ modo „jf^^ imo -j-^flT^^ eiusdem pollicis

TTilmT ad x^Vir

adscendit, intestina compressit; a parte superiori cum

eta''

to et partim cum intestinis , colo praesertim concretuiö
atque hie illic diversas ostendebat expansiones saccifquot;'quot;'

varias consistentiae.

Ovario cum utero e cadavere desumto in arterias iquot;®quot;

batur materies flava, in venas autem rubra. Ulteriori
gatione patuit tubam ovario fuisse accretam va

Tumore cultro aperto patuit, eundem e pluribus
constare cystidibus, quarum parietes crassitiem valde
quabilem habebant, aliis sc. tenuioribus valde pe
liquore albuminoso, claro repletis; aliis autem era
liquidum tenacius, flavescens continentibus.

, pgpSi

Inter nonnullas cystides massa aderat fibrosa, ru»e''

ont

cnms cum arteriae tum venae materie colorata erau
pletse, dum vasa impleta satis numerosa plures

cvstit

includebant ; imprimis versus mediam tumoris partei» p'quot;
erant loca, ubi inter cystides deposita erat massa
medullaris, mollis, omnibus omnino funo-i medullar'® P

• gpe'

prietatibus gaudens. Omnia ilia loca, fungi medullar'

. fiaVJS'

ciem referentia, qualia quatuor di versa aderant, vasis
arteriis igitur, erant instructa : dum ne accuratissima quot;
tione ullum vas rubra materie impletum, vena igitur, ^

ftiCl*

potuit, quamquam hœ in aliis ovarii partibus bene

ipletae. Subtilius examen microscopicum, a cl. Prornoto'quot;®
stitutum , docuit partes internas, albas, medulläres e
cellulis fiingosis cum paucis nucleis, multaque adipe,

irgt;

Cellularum nonnullae paulo longiores sunt, Tota massa

cellulis parvis , sequalibus erat formata ; tela

'^'^^ctiva frustra queerebatur inter cellulas, nequaquam

lobulos collectas, sed potius in unam massam

, fungo medullari, qualis in hepate invenitur,

® similem. In hepate alius cadaveris cl. Prom.
«adeij, ■

ralione fungum medullärem a solis parvis cellulis

constantem vidit.

,nbsp;in ovarii funsro inventee non solvuntur solutione jo-

«Ureti

^ Potassii, quod sal, uti variis observationibus cl. Pro-
quot; patuit , facultate gaudet , qua durante vita, fungus

•nbsp;Ol

quot;fis sub ejus applicatione deliquescit et consumitur.

quot;nultutn mutantur acidi acetici actione.

öiemhranacea rubescens, fibrosa quasi, supra de-

quot;^agna, pro parte ex cellulis elongatis in filamenta

'^Oöjuncti^gg abeuntibus consistit, inter quœ plures glo-

'Posi, ita ut hœ partes ex tela cellulosa noviter formata
'^quot;Qstar ■

p ^Ut ; inveniebantur insuper cellulee parvee globuiis adi-
pel/nbsp;{ontstekingskogels) ; porro partes membranacea;

'''^'dee et gelatinosa;, tela; conjunctiva; nondum penitus

,nbsp;speciem quodammodo referebant ; acido acetico

'^'escebant. Pars , in qua tenues arteriae et vena; impletae
' luœque cum fungo medullari aliquam habebat si-

e cellulis tantum tenuissimis in fila fere
e tela cellulosa igitur imperfecta adhuc, con-
cellulse , qualès in fungo adsunt , nulla; ibi
^Ppiiretit. Arteria; valde angustœ erant; venœ ampliores.

parietes, ad novam itidem formationem perti-

nentiiim, tenues sunt, ita ut, sanguine vel
colorata evacuata, sub microsoopio detegi potuerint ap
turae illee, quae in tunicis intimis fibrosis striai® ^^
Henleio depictae sunt in opere suo Allg. Anat. Tab'
fig. 9. 10. 11. Vasa nova iisdera igitur gaudent

iriflquot;'

tenuioribus licet, ac arteriae normales, quaeque vcof
in pia meninge microscopii auxilio conspicuae sunt

terum in nulla cadaveris parte alia aliquod fungi me'
vestigium delegare potuimus , ut fungus medullar'®
lum in ovario existeret , neque per corpus adhuc
dispersus.

EPRIGISIS.

bistor'®

Quum in casu nostro symptomatum praegressoruni

• rliaquot;quot;quot;®'

multis nominibus dubia esset et obscura, baec in quot; »

jgitor

facienda parvae utilitatis esse potuit: e statu prasseni
morbi natura nobis innolescere debuit, sententia

grifl®'

hydropem abdominalem adesse saccatum sequentibu®

adscriptquot;

batur syniptomatibus; primo loco, tumore cireur
regione hypogastrica oborto sensim sensimque ascen

loc

locnbsp;'ï'utante, mutata licet corporis positione ; secundo

'nbsp;mali duratione lentaque ejusdem evolutione ;

lt;leni,

'lie loco, punctioae, qua scil. uti vidimus, serum
flavum. Hie non adesse hj^dropem ascitidem
^pparuit e tumore in ascitide mobili , situm mutante

^ariis

corpori datis positionibus, magisque œquabili; e
provnbsp;^^ ascitide magis manifesta; e sono percussione

ad inferiorem tumoris partem obscuro, supra
autem tympanitico, vulgari sono inteslinali ;

graviditale sermonem hie esse potuisse vix opus,
quod pluribus verbis demonstretur.
•î^a sympiomata, non patbognomonica licet hydropis

®®ecati

llrti' 'nbsp;admittunt explicationem e tumoris vo-

' alvus et urinae excretio difficilis, respiratio
J , . ^^ ' '^'^P^ragmate tumore sursum presso, dum causa
' dorso percepti, vel nervorum compressioni vel
Pfob ^edullee spinalis affectioni tribuenda est. Emaciatio
•^oiti ^ ^^ quot;^fiala nutritione , intestinorum functione sc.
l^ilenbsp;Isesa, repetenda est; insu per baud improba-

y^erasiam quamdam etiam suas egisse partes,
quot;quot;i-erum conditione

prognosis necessano intauslissima po-

^Qdaerat

^ ' ^^euratioalia quam symptomatica adbiberipoterat.
®pec'nbsp;seetionem magna quidem cum veritatis

®t'atnnbsp;poluimus hydropem saccatum adesse, imo

ovarium mali esse sedem, nequaquam tamen
habere.

inlinbsp;Persuasum nobis est, malum multo altius corpori

lofigeque malignius esse quam simplicem hydro-

pem saccatum. Vidimus enim superficiem hu'quot; ^^^^
insignis tumoris penitus obsitam esse

cystidibus liquo'quot;® ^
gelatinöse impletis, aliis majoribus , ahis minoribus- ^^
sectione, post vasorum impletionem facta, patuit o^a ^^^^
e congregratione cystidum constare; ad latera ^^^
plura loca sunt inter cjstides, quae colore rubre sang
lento distinguebantur , per quse arteriae et ven® ^^
dispersa3; magis ad centrum ovarii alia erant loca in*®quot;quot;
tides materie molli flavo colore ex injectione conspicquot;^'
igitur tantum arteriae aderant, quare jam statitn ^
sumus malum ad fungos medulläres esse referendnquot;®

rl Pfquot;

anterioribus seil, talium fungorum inpletionibus , a c •
institutis, manifestissime ipsi patuit in hisce tantum
decurrere, nunquam venas. Subtilior indagatio micro® ^^^^^
suspicionem nostram confirmabat, docuit scilicet hic ®
omnia elementa vero fungo medullari propria, evolquot;

stadio licet humiliori i. e. embryonali.

e

In locis slromati (uti vidimus maximam parle®

gfOJquot;

conjunctiva constanti) proximis, cellulae ad ilhm^

tionis gradum pervenerunt, quo formam oblongatam

. foriii®

cuntur, dum ese , quae centro propiores erant, ^^^
habebant magis sphaericam. Quamvis Joh. Müller i ^^^^^
suo (ueber den feinerem Bau des krankhaften Gesd^ ^^^^
Berhn I808) monuerit, cellulas illas elongatas
racteristicum esse fungorum , recentiores inquisitiones ^^^^^
runt, hasce cellulas nihil ahud esse quam telaro ce ^ ^ ^
durante primo ejus formationis stadio. Ex inquisitie®
cl. Prom. institutis et in lectionibus suis nobiscum

^^tis

Patuit: scirrhum a carcinomate difi'erre cellulis

'»fibus

et maiori telœ cellulosœ quantitate ; in car-
quot;quot;^ate cellulas et volumine et copia esse adauctas ; in
denique medullari cellularum numerum eo maiorem

esse

^ ^ telamque cellulosam eo parciorem, quo celerius et
^quot;ngus medullaris evolvitur et increscit, quando

tempus necessarium, quo tela cellulosa formetur, deëst.
omnibus signis characteristicis opinati sumus,
^ quot;iesoriptum carcinomatis alveolaris Rokitanskii nomine

^ e^iam finem opusc ulo nostro imponamus, nobis li
doctrinam carcinomatis originis.
neque ex morbi historia neque ex cadaveris sec-
^^. ^^erti fieri potuerimus, quœnam causae fuerint, quœ ad
vidnbsp;ansam prœbuerint, non incongruum nobis

senteniiam nostram de aetiologia carcinomatis in

quot;Qerp

' ' liodammodo

fusius exponere.
fût) P^fecto momenti in nostro casu est prœsentia
simn'nbsp;interioribus vitii partibus, sine ullo

sup ^'quot;Senerationis vestigio in reliquo corpore ; equidem
quîe ''^'^^^'quot;orum superficiem parva tubercula invenimus,
^nflammationis prœgressœ fuerunt producta,
tfgçj^ '^'^'^^''^'ilain peritoneo, intestinum obtegente, inflammato
in j^jnbsp;occurrunt ; continent cellulas oblongatas, quae

^^ quot;^quot;quot;j^ncUvam abire incipiunt, nihil autem, quod
^ Pieesentiam indicat ; glandulas etiam lumbales et

Cruv,.-,,.nbsp;'^^g'^oeratas invenimus. Virchow, prœeunte

1er

' 'analogiam inter ovarii hydropem gelatinosam et

idem

carcinoma alveolare confirmât (a) , tarnen non

Vitiumtestatur (b); in nostra vero specie, uti vidimusi •

degenerationem (colloid) non vidimus ; deniquenbsp;^

veilhier carcinoma gelalinosum vitium localenbsp;jj

testatur tamen Virchovv, se nunquum taie vitium ^^

sine alfectione simultanea glandularum vicinarum (e) ;

ergo hanc fungi originem explicare debemus.nbsp;-

Rokitansky dicit sœpe carcinoma alveolare m

• 1 oif'quot;'

separatim occurrerc , ita ut rarissime in aliis simu» ^

ofFendatur (lt;1) , sed, recte monente Virchow («) gt;
ipsi contradicit, dum statim addit, quod natura ejus i»

inde appareat, quod cum eminenti cachexia prog'®
atque saipe cum carcinomate etiam in ahis organis

riterquot;

tim occurrat; cachexia autem, quanta licet, non est cn ^^
afFectionis carcinomatosse ; probabiliter, ut craseos
tueretur, haec addidisse Rokitansky videtur.nbsp;^ ^gi

Satis enim est cognitum, Rokitanskv carcinomatis

medullaris originem ex special! dyscrasia sanguinis def ^^
qua albumen aut adeps, aliquando simul fibrina i»
abundaret (Hypinosis) , lamen assentitur carcinoma
existere tamquam malum locale , e quo crasis seequot;quot;
oritur (f); vulgo autem talis crasis ante originem cardquot;

(») ]. c. p. 211.
(1=) 1. lt;:. p. 213.

1. c. p. 212.
C) Rokitanskv, Path. Anat. 3 R. pag. 596.
(') 1. c. p. 212.

('') Rokitansky Path. Anat. R. I., pag-. 554 sqq.

^^'steret (a); hinc , uti Rokitansky addit, carcinomatis

origo vix externis laesionibus satis explicari potest,
liiip f,

^^'■cinoma frequenter oritur in partibus internis Isesioni-
minus expositis.
^ licet vera esse possint, tamen in nostro casu crasis
^ P''®gress8e nulla indicia invenire potuimus , inflammatio

litv, .

'Otestinorum et peritonœi certe sequela erat pressionis

Li

p quot;'^Itiain cl. Promotoris, qualem lectionibus suis Anatomico-
exposuit, mibique benevole insuper communi-
' addere liceat scilicet nervorum lœsiones multum
® posse ad originem primariam carcinomatis explican-

quod etiam nostro casu confirmari videtur.

enim

■ constat nervis dissectis nutntionem leedi, quod
Pätet pvnbsp;•

fatn ^quot;Snito experimento cl. Magendie, qui vidit prime

^^ ûervi quinti paris dissecto atropbiam sequi oculi, qualis

^^^j^'^'I'^^l^aturdissecto nervo integro , quando communicatio

etia'^'quot;nbsp;et ganglion Gasseri non intercipiebatur ; ita

secfnbsp;, nervis ischiadico et crurali dis-

aniplius inflammationem, saltem non suppurationem

s Hon
posse

antnbsp;'nbsp;regenerationem vulneris (b) ; regeneratie

quot;»liil aliud est, nisi renovata productio; hœc expéri-
menta

Postea rnagnopere confirmata sunt illis, quœ doet.
auspiciis cl. Promot. instituit, e quibus patuit

(•) 1

Pag. 342.

Otserv 4

Anat. Path. peg. 14 sqq.

tibiam diffractam in cuniculo post dissectos nervos ci^

et ischiadicum non modo non regenerari, verum lquot;*'quot; ^^

fungum medullärem fuisse exortum fa). Confirmantur b®

cellquot;'quot;quot;

bryogenia, quee docet ante nervos formatos tantum ^^
cellulas elongatas, telœ conjunctivee primordia oriri,
musculos aliaque orgaua magis composita.nbsp;.

Quid mirum igitur in nostro casu in centro ovarquot;'
cystides e plasmate exsudato nihil aliud nisi ccllu''^® ^^^
potuisse, quœ fungum medullärem conslituerunt ; ^^^
quidem aliœ in ambitu variisque aliis locis inter ej ^^
erant elongatœ, telamque conjunctivam incipient®'quot;

quf'

strabant, ast constat vis ilia analoga partiumquot; gt; ^^^
si quoddam exsudatum in contactu partis alius Pquot; ^^
sit V. c. telee conjunctivee, similis efFormatur tela ; ^^^
nitate ossis fracti materies ossea e callo producitur,
sequitur, ossibus longius a se invicem remotis, ut P*^quot; ^^^^
liter tela haec nova conjunctiva in nostro casu ex ^^^^^ ^^^
et actione alius telae praesentis analoga explicari
etiam, docente cl. Promotore, scirrhi cellulas cing''quot;^

Otê

telse conjunctiva; novae, quee in contactu cum 'P®quot; .

garciquot;

sunt positae, imo vero fibras elasticas etiam circa
matis cellulas observavit ; si autem penitus exuberet ^^,
noma luxurians vel fungus medullaris, nihil aliu'^ ^^^^
cellulae rotundae occurrunt. His addendae sequentes o ^
tiones, quas a cl. Promotore accepi, scilicet

carcinoma

atque fungus medullaris, licet dolores flagrantes

-------

{») Spccim. Anat. Path, de vi nervorum in regen,
Rlien. 1834, pag. 60 sqq.

fossinj

propter laesionem nervorum vicinorum, ipsa tamen

' quot;'tils

'Psynbsp;'nsensilia , ut neque culter, neque causlica ,

arsenicum ullam sensationem efficiant. Porro car-
et f

PUj 'iDgus medullaris ipsa nullum pus secernunt,
fatinbsp;vicinarum partium inflammatione et suppu-

; quamdiu autem cutis clausa est, aut non-

®uppurationem transierunt partes vicinœ, equidem
lial'nbsp;^^runi sanguilonentum, non vero pus ipsis his

Carnbsp;, quod igitur e nervorum defectu in ipso

^^jiottiate explicandum videtur.

fUtïinbsp;imperfectam formationem , quae vix cellula-
simphcem superat, e crasi quadam humorum,
*idetnbsp;•Regenerate vel fibrina explicare velle, difficile
Dm . 'nbsp;ex eodem sanguine semper tamen aliae partes
potpj'^^quot;'^'nbsp;minus adhuc e crasi quadam explicari
'Uttinbsp;quot;'la organisatio , qua omnia haec mala tan-
dtnbsp;accipiunt, non venas, igitur minus cum reliquo

systemate cohœrent, sed magis considerandae

1)1,nbsp;partes aut formationes aliaenae, corporis parti-

letjynbsp;gt; cumque illis neque nervorum ope connexae ,
reliquo circulationis systemate nisi fere indirecte

quot;lütictïe ■

ilia ' potest equidem crasis secundaria oriri, potest

quot;liti'nbsp;•^arcinomatosa , aut possunt potius ejus cellulae

''•lie 'nbsp;observationes cl. Promotoris ipsas venarum

^'iisinbsp;cumque sanguine in contactu veniunt,

quot;IS I

•Reponi, ex illis cellulis autem novas tunc generari
ita malum oriri, non adeo mirum videtur.

THESES.

I.

Dantur nervi, qui terminantur in peripheria.

II.

Ciliarum vibrantium motus in cellulis ciliatis niJ^^'
explicari posse videtur,

III.

Cornese pelluciditas cum lacrymarum reactione
cohseret.

IV.

■ nis

Distinctio tuberculi propter formam plus confusi
luois adduxit.

V.

Crasin, qua Rokitansky explicat carcinomatis
rejicio.

S'atica üon est morbus contagiosus.

VII.

«Ynbsp;Rombergio dioenti : «Als den wesentlichsten

«denbsp;reifern Erfahrung im therapeutischen Gebiete

^'quot;'lera betrachte ich die Ueberzeugung von der
der Naturlieilkraft, auch in dieser krankheit. »

VIII.

'quot;iöuria diureticorum administrationem non vetat.

IX.

IPhj- quot;''^'■''^tio martialium in chlorosi non tantum eo
ut

luantitas ferri in sanguine augeatur.
X.

venificii casibus anthlia gastrica princeps

XI.

Mi

((gj ^nbsp;Kilian de cura hsemorrhagiae post partum :

•lie Kranke unter keiner Bedingung schlafen.»

XII.

'1nbsp;tumoris carcinomatosi iudicata est, quando

potest.

XIII.

est

In atonia uteri forcipis administrationi versio

ierenda.

XIV.

Obturamentum [Tampon) magnum sistit arlis
lum in placenta praevia.

r

-r-.'^fi

4s: