JT Y.UKI-2i\l A...

't^:!l

---t) rC -}- 'OJC

IKK.

If- l'. / T-l Ij S T Li i\.

1885.

--O;? --..c.-

//r,

A L D J I E R S J O U K

SANG-FOARDRACHT

I E N B I D R 1 U W ,

T1ÜH1I

.loriiK.

11. 1'. Z 1.1 li S T K A. 188.quot;).

Persoanen:

quot;WIBRKN, fisker, 30 jier. JOUKJE, syn wiif, rom 20 jier. JELTSJE, Wimien's mem, GO jier.

It stik spilet op in doarp oau sé.

ALDJIERSJOra.

Ie Toaniel.

It toaniel stelt foar in fiskorwent; dc lampe burnt. Hiel üt 'o fierte heart min it spyljen fen it tsjerke-oargel en it sjongen fen : „uren , dagen , maanden , jaren.quot;

J o u k j e {sit mei de han oan 'e holle)

Hark! — hwet is dat ? — O , ja ^ 't is ominers jounpreek ; — hja sjonge. — Aldjiersjoun ! — TI wet sell it nije jier rny In'inge '{ — O, frede ! hark it ris stoarmjen ; ^;t is et' de ierde tbrgean scil. {it biixemt) O , goede God ! biwarje him , myn Ijeave man ; — - lit syn skip net forsinke yn 'e grounleaze djipte, mar biskerrnje him , — hab meilijen mei syn aide mem en rnei my. {It oargelmusyk hdldt op) {hja tjongt)

Wize : O, ról je oer hou en greiden.

0 , God ! wol hitn biskerrnje !

Lit troch jou heech bifel,

De wylde stoarmwyn slomje,

En bêdsje 't wetter del ;

0 , lit him net forsinke !

Meits 't herte my wer rom ;

Jouw my myn man , — myn alles ,

Bihalden dochs werom!

Jou hiibbo 't mar to sizzen ;

len winken fen jou htm !

De wyldste weagen drage

4

Syn skip en him oan 't stviln.

Don scil 'k jou iwich tankje,

Ut 't djipstc fcn myn hert;

Och , wol myn hea forhcarre ,

Hab meilij'n mei myn sniert!

Mar moast ik hira forliese ,

Sonk hy yn d' ofgroun wei,

Den scoe oan 't stran ik bidde :

sNim , weagcn , my ek mei!

))Myn libben wol 'k jirarn' offrje ,

»Wol graech ! — en lit op 't lést,

»Op 't solde plak my sinke ,

»Hwèr hy — myn Wibren — rost.quot;

[Hja giet wér mei de hein oan 'e holle sitten en skriemt; de musyk spilet de fjouw er leste riyels yet ris suntsjes oer).

2e Toaniel.

J o u k j c , J e 11 s j e.

J e 11 s j o {hy side)

Infirm sloof! (giet nei Jij ar ta en text hjar de hein op 't skouder). Kom , myn bern : dou moatst net skriemo; meitse dy net to gau oerstjur!

J o k j e.

Mem ! — As Wibren ris net werom kaem, as . . . .

J e 11 s j ei

Kom, kom! — moed balde; —by scil wol wer komme, hab mar gjiu search.

Jonk j e.

Hy raoast ommers !il lang bintieu west habbe, hy----

J e 11 s j e.

Mar dat koe min hast net forwaclitsje, hwcnt jisternaclit hat it ek sa stoarrae, sadat .... [it blixemt).

J o u k j e.

Freeslik ! sjuch it ris Ijochtsjen ! — i^,1ij, hwet acklik waer !

J e 11 s j e.

Ik sooe oars sizze , dat it luvet bidarret, it waait net mear sa by boarten as. niis en jisternaclit.

J o u k j e.

Dat sizze jou mar , ora my to treastgjen , ik wit it wol. (s/ie/ op en (jie/ nel Jel/sje /a). Mem, siz my, — scil er werkorame?

J e 11 s j e.

Fankc , bwet mankearret dy, — bo scoe ik. . .

J o u k j e.

Ja, jou moattc it my sizze, jou witte it wol.

J e 11 s j e.

Ho komst der by, bo scoa ik dat witte?

J o u k j e.

Jou wolle my moed yusprekke. Mar luvcrom skriemd-den jou niis, do 'k jou hjir alliune foun ?

J e 11 s j e.

Ik skrieme ?

6

J o u k j e.

Ja, forblornje it mar net for my. Jou wolle je great hulde, mar jou binne allike üngerêst as ik.— Salang jou bidaerd bleauwen, wier ik it ek; jou binne 1'en bern óf oan mei de se, mei de stoarmen bikend. — Ik net.

J e 11 s j e.

Né, dou bist hjir yet mar koart j jimme binne pas in healjier troud, — Dat moat earst hwet wenne !

J o u k j e.

Wenne? —• Né, nea! — De sé griist my oan. — Salang jou bidaerd wierne , tocht ik: „wcs mar net bang; it is mülk sa slim net, as 't liket.quot; — Mar do 'k jou skriemen seaeh, o, do wier 't, ef ik delfalle scoe; — de kiel siet my as ticbt skroefd; — ik koe gjin wird mear uterje. {hiredl) Mar ik wol 't witte ! — Jou skriemden, om 't jou bang wierne, dat syn skip forgien is, net mem ? — Siz!

Jeltsje. (swijt).

J o u k j e.

Siz it my, mem! — Sjueh! ik skriem net mearj ik scil my goed halde.

Jeltsje.

En as it nou al sa ris kaem; — as by ... .

Jonk j e.

Net werom kaem, miene jou?

Jeltsje. {knikt)

Jonk j e.

O, myn God! {hja fait op in stoel del)

7

J e 11 s j e. {(jiet net hjar ta)

Bidarje dy liwet, myn bern! Al bliuwt er ek lang wei , derom foart gjiu moed forlern! Fortrou op him, yn hwaens ban wy allegearre binne! — Kom , ik soil yet ns utsjen. [hja wol ófgean)

J o u k j e. [stiet op)

Ik gean mei jou.

J e 11 s j e.

Né, bern; — it is fiersteu to killd for dy; dou bist it net wend eu scoest wer siik wirde, lyk as lesten.

J o u k j e.

Ik soil myn waerme doek omslaen, den ....

J e 11 s j e

Ik wol 't net lije, siz ik dy! Hwet haste Wibren uuthietteu ?

J o u k j e.

Om yn 'e bus to bliuwen, as 't sa kald is, — mar ....

J e 11 s j e.

Gjiu „marquot; dos. {hja giet óf.)

3e Toaniel.

J o u k j e [allinne)

Wier 'k mar by him; — koe 'k altiid mar mei gean! — Mar dat kin, — dat mei net! — Hwerom moast hy nou ek krekt sémau wêze j — hwerom ? — O, it is biuaud, as miu by eltse stoarm bang wêze moat, dat it Ijeafste, hwet miu op ierde hat, der omdobbert op ^;e forriederlike sé en dat eltse baer.

8

(ly der oanroljen komt, in fijan is, dy it skip mei al hwet er op en yn is, yn 'e djipte slepe wol. (/y'a sjongt) xuize: Eedle strijder, ivanhoop niet.

As yn tsjustre neijiersnachten ,

Stoarmen güle om it hüs;

Beammen ut de ierde slingrjond ,

En sa mannich aide klus Kreunt en kreaket. — As de blixem Strielet troeb it naclitlik grau ;

Dwaelt de séman mei syn skipke Fier fen 't Ijeafste strun faek óf.

Hiraelheeche wetterbergen Slingrje 't skip al bin en wer ,

Nou ris steand op beecbe baren ,

Den omleecb. — Ja yn 't fordjer Wirdt sa mannicb séman tvvongen ;

Mannicb Ijeafjend hert is bleaun ,

Waerd yn 't grounleas wiet bidobbe, Yn 't gesicbt fen kust en frjeun.

Wylst hy yn do djipt' forsinkjend ,

Mei in bea syn eagen slut ,

En de baren fierder tomlje ,

Siikjend oin in nije biit ;

Wylst de stoannvvyn aeklik boldert,

Stean oan 't stran syn wiif en bern,

Mei de eangstme yn it berte,

Skriemend nei bim üitosjen.

{hja sprekt God, as dat ek syn lot ris waerd!

9

4e Toaniel.

J o u k j w, J e 11 s j e.

J o u k j e. {giet hird op Jeltsje, dy ynkomt, ta)

Siz mem, is der yet gjin skip to sjen, ef tynge komd ?

Jeltsje.

Ja en né.

J o u k j e.

Ja en né? — Hwet wolie jou dêrmei sizze ?

J e 11 s j e.

Der is in skip op ^e kust — yn need.

J o u k j e. {kjel)

Mem !

J e 11 s j e.

Néj stil mar, myn bern; — ^t is gjin fiskerboat. It is in great skip; in trijemester.

J o k j e.

Ho rint dat óf?

Jeltsje.

It skip koe net fen de kust ófbliuwe. Hwet tsjinwar hja ek diene, de wyn en de heeche baren slingeren it jimmer wer nei de kust, can 't it op it lóst stranne.

J o u k j e.

Mar den moatte hja docbs help babbe; den . . . Jeltsje.

Dat is al bard; de rcddingsboat is der al lang hinne.

10

J o u k j e.

11 ja wirde dos redden ?

J e 11 s j e.

Dat wolle wy tominsten lioopje. Mar sa maklik giet dat net; ^t is gjin bernewirk; — de sé stiet hoi en wyld.

J o n Ie j e.

Kom mem ! litte wy der ek hinne gean.

J e 11 s j e.

Nó JoukjCj dou meist net; 't is sa kald as pikel.

J o u k j e

En jon den?

J e 11 s j e.

Ik ? — o, dat is invet oars; ik bin yn wyn en kjeld great brocbt; — my let dat net. Mei dy is dat biel bwet oars.

J o u k j e.

Ik woe oars sa graecb mei. Ik liel my sa iensom, sa binaud , allinne.

J e 11 s j e.

üen scil ik by dy bliuwe. {hja (jean Hitten. In toarntsje letter heart min hiel lit 'efierte gerop en gejücli).

J o u k j e.

Hark, mem ! — bwet is dat ?

J e 11 s j e.

De boat scil it folts redden habbe, tink ik.

J o u k j e.

Mocbt dat sa wêze ! — To, mem! sjnggejonden mar ris, ik wol jou nou net tobek balde.

11

.J e 11 s j e.

Goed ! — mar dou moatst my ünthiette, om stiltsjes yn 'e bus to bliuwen,

J o u k j e.

Och ja, — ik scil dildich op jou wachtsje, dat flnthiet ik jou.

J e 11 s j e.

Den scil ik ris sjcn , hear! eu dy strak krekt for-telle, ho it ófroun is. {hja ylet)

8e Toaniel.

J o u k j e (alUnne).

Redden ! — En Wibren ? — hwêr scoe dy nou wol wêze ? — Wist ik it mar, -— wist ik it mar! Neat is pynliker, as dat min seis—ja, nimmen jin andert op dy fraech jaen kin. Mar komoan! lit ik my krigel halde en sjen to dwaen , hwet ik him ünthietten hab : — „niy net bang meitse, as er oer 'e tiid ut-bliuwt en — oan him tinke.quot; — Ja, béste man, — dat scil ik ! It earste scil my swier falie, — ünmüwlik wêze, — it leste safolleste makliker. {hja sjongt)

Wize : Gute Nacht.

Bistou hjir , by my thus ,

Breid est netten dou oan,

Ef fortelst by de hird Op in froalike toan,

Fen de só, fen de fangst,

Oan dyn mem en oan my ,

Den is is 't hert üs sa rom ,

En wy lüstrje nei dy.

1'2

Is 't moai waer, is do sé As in spegel sa glöd,

Krioelet de fisk strak Yn it ütsteande net;

Den glinstert it each dy Fen wille , ja — en wy, Wy wachtsje op dyn thüskomst En wy tinke oan dy.

Mar as soms de stoarmwyn Eau bolderet en byl't,

De seën sa hoi stean En de baren sa wyld ,

En komt ut de djipte,

De dea dy neibj,

Den shit' wy de hannen En wy bidde for dy,

(ut 'e fier te heart min wer gejuch en gerop).

6e Toaniel.

J o u k j e, J e 11 s j e.

J e 11 s j e [komt yn)

Ilja binne redden ; — Abe fisker kaom my tsjin en tortelde 't 1113^.

J o u k j e.

Godtank ! — To, forhelje gau ris.

J e 11 s j e.

It wier, sa ^t ik niis al sei, in great skip mei hout. It skip seoe forlern wêze, tocht er.

13

J o ii k j e.

Mar de minsken allegearre redden , net wier ? J e 11 s j e.

Ja, allegearre. Disse trijemester hie in goed ure tofoaren , it folts fen in oar skip, dat roer en seilen forlern hie en oratrint heal fol wetter stoe, opnomd.

J o n k j e.

Om letter sels to forgean , — ho is 't muwlik. — Hwet skip wier dat ?

J e 11 s j e.

In fiskerboat.

J o u k j e (kjel)

In fiskerboat ? — O, mem ! — siz !

J e 11 s j e.

Sa 't ik sei , — it folts fen dy boat is redden, J o n k j e [red).

Allegearre ?

J e 11 s j e.

Ja , alle acht.

Jouk j e.

Acht, sizze jou ? Myn God ! 't wier Wibren syn boat dochs net ?

J e 11 s j e.

Ja fanke, don hast it goed sein , 't wier Wibren synes.

J o u k j e.

Godtank ! den is hy biwarre; hy komt werom, — myn man.

u

J e 11 s j e. (irurich)

Mar syxi skip; — dy moaije nije boat! It wier syu eigen.

J o u k j e.

O, dy boat; — Invet kin my dy boat skele! As hy mar bihalden is!

J e 11 s j c. {jout hjar de hdn)

Ja, rayn Ijeaf bern; dou liast gelyk; wy moatte tankber wêze, dat by bihalden is.—It wier forkeard , ja sündich fen my, dat ik — ek mar for in eagen-blik — oer it forlies fen syn boat truerje koe.

J o u k j e.

Dat mienden jou ck net sa slim. — Mar hwêr bliuwt er nou sa lang? Ivom, mem! litte wy him tomiette gean; kom !

7e Toaniel.

Joukje, Jeltsje, Wibren.

W i b r e n {ijn 'e dour)

Goojoun!

Joukje. [fljucht op tam ta) Wibren! — myn Wibren !

W i b r e n.

Ja, skat, der bin ik wer. Mar ^t is in wünder, in great wünder, dat jimme my weromsjen.

J o u k j e.

Mem hat it my al mei in inkeld wird sein. Mar fortel ris gau, aste tominsten net ....

15

W i b r e n.

Net carst ris fix utpüste moatsto, mienste ? Né, frou; dêr wit sa'n sérót as ik, net i'en.

J e 11 s j e.

Jonge, myn jonge. Invet habbe wy oer dy yu noed en soareh sitten,

J o u k j e {jout him ('e hun) Ja Wibren, dat liabbe wy.

W i b r e n.

Dat wol 'k best Ijeauwe; it bat üs ek faei stien; us libben liat twaris oan in siden triedtsje bongen. — Mar gean nou earst mar rèsticb sitten, den seil ik ik it jiinme forbelje. {/nj sjongt)

Wize : de Zeejongen

It waer wier bjustre moai,

In koeltsje rüsde üt 't westen En rirapele de só ,

Oan weachjes, mak en krüs.

De fangst wier waklere skoan,

En 'twierne fen de bésten;

Sa blank en moai fen stik,

En fisken •— by de rus!

Dèr foun yn lens do wyn It stielen troch , nei 't noarden ,

De loft waerd swart en grau ,

Der kaem in stoarrem op !

't Wier krekt, as ef de sé Pen üt 'e groun wei trille;

It wetter spalt' omheech

'16

Ta wyt en siedencl skom ,

Us boatsje tomle op 1)}' wetterbergen om.

Al feller waerd de stoarm ,

Al wylder ek de weagen ;

De joun waerd rimpen nacht.

O , God ! üs roer slacht wei!

Wy misse us stjur, üs macht;

En mei de dea foar eagen ,

Nimt d' iene baer üs op En smyt üs d' oare ta.

Dèr kreaket — brekt de mêst,

En fait. — Dc weagen ról je Een eftren yn üs boat;

O God ! wy binn' forlern !

Us wachtet hjir de dea;

Hwa scoe en koe üs helpe ?

En djipper sinkt de boat,

Earwol! — it is forby !

Myn léste wird , myn skat,

^ Wier 'n bea , — for mem en dy.

J o. u k j c {jout him dc hdn)

Myn Ijcave man!

J e 11 s j e.

Ho fierder ?

W i b r e n.

Wylst wy der ia tiidlang, mei in wisse dea foar eagen, omdobberen en om help rópen, albowol eigent-lik al üs hope, ,om rédden te wirden, for goed forflein

17

wier , seagen wy op ions — in cin fen us óf _ in

Ijocht. — it kaem neijer j - wy rópen nou fen seis wer üt al us macht, hwent us libben hyng der fen óf. It kaem neijer, it Ijocht waerd klaarder en greater en ja! der kaem help. — In great skip sylde rjucht op us oan; hja hiene üs gerop heard; draei-den us sahwet op side; touwen waerden utsmiten; — wy gijpten dy en — wierne redden. - Krekt hie it skip us opnomd, ef der sonk myn boat yn 'e djipte wei. It wetter spatte en brüwse efkes op; ■— do róllen de weageu der oer hinne, krekt as er neat bard wier.

J e 1 t s j e.

It is in griis; dat moaije skip!

W i b r a n.

Ja, wol in griis! — Wy wierno dos yn fciligens, mar us rêdding scoe hjarren djür to stean korame, liocii us, wier it greate skip to fier ut it romme sop weirekke en to ticht by de kust komd. De wvn loun ungelokkich flak yn ^t westen; de stoarm waerd in orkaan en hwet war wy mei elkoar ek diene,om wer yn t romme wetter to kommen, — it wier, ef in unsiehtbre macht üs al neijer en neijer nei de kust loek, Dcr staette it skip; — alles dreunde en krerike; — it wetter strcamde mei ilt; ügelsfeart troch in great lek; — ek dit moaije greate skip scoe yn koarte tiid weisinke ef utalkoar slaen. En op nij gniisde de dea us ut 'e djijite wei oan, as wier by bliid, dat er us for de twade kear yn syn macht-hia. It oare scil jimma bikend wêza. [ut 'e fierte heart min wer oaryclspyljen en it sjongen fen: ' God zij geloofd met diepst ontzag.)

J o u k j a.

Ja, us lolts hat jimme mei de reddingsboat fen it skip belle. — Och Wibren, hwet bin ik bliid en tankber, dat ik dy wer hab.

18

W i b r e n.

En ik, dat ik wer by d}'', by jimmc yn 'a liüa sit. — Hark! hwet is dat ?

J o u k j e.

Hja sjonge yn 'g tsjerke.

J c 11 s j e.

't Is aldjiersjoun.

W i b r c ii.

Aldjiersjoun; — ja dat is ek wier, (% gid Iwisken hjar yn stean) En moarn ; moarn scille vry elkoar it „nijjierquot; ófwinne; is 't net? Myn God! ik tankje dy, datste my for myn aide mem — myn Ijeaf

wiif;---for disse beide biwarre haste.

[hy drukt hjarren tsjin him oan).

It g i r d y n fait.

t- '• . r

■

quot;■■■■■■ . ■ i' ■'1

/ •

f iv-' ■' vr-::;' , •quot; -v,

■

■ '■ • ■ ■ : : ,■ V,

, V* l.* : . • ■ • ' ■ ; ■ . W

: :■ • ■■ ■■■■■■- ■■■ ^

•■ ■%

' fi \

' ^ , ' , - ' f , ' Vj •• 4' y. vl

, -■■■ ; ■ • ■• quot; gt;• • V ■ • ¹ '■• : • ^ • •• ¹ ,;■ ••..-• .••. ' ƒ. • U v,_:

V ^v. -^;'

■ ■ , quot; ■ ■ : • : v ⁱ:^v '

■

I

. ■ \ ; r :■ ■ .. ¹'^;

• i , ■...rf 1

■

•■..r ■ ■

, - : . v • ' . • ■, . /

. • • . • , ' . • quot;i

■ .

■

' / ,

.............. -

11. AN. WESTMR to Ijjomvcrt hat ck ütjown :

Ljtee ToaBielstlljes ea Sig-Foardracliteii,

Iroch S. ll. HYLKEMA ,

p r i i s 6 O C i n t e n.

TSJAMKE JURKJE,

Sang-EoardrHclit troch S. H. HYLKEMA, priis 20 Cinten.

Toanielspil mei Sang yn icn Bidriuw; troch S. IT. IIYLK EM A,

priis 38 Cinten.

i TOMlFOMSmiil TO ILMP,

Toanielspil yn fjomver Eidriuwcn, troch S IT. HYLKEMA, priis SO Cinten,