iaM. UL - amp;gt;,

^vliil

I⁴ BEKNOPT OVERZICHT

Wü) E 'KËAA M U IE ® ME

BR1TSCH EN B UITEN LAN DSC II B IJ BELGEN OOTSCIIAP

I

VAN MAART 1885 TOT MAART 1886,

1

OVERZICHT

VAN DE WERKZAAMHEDEN VAN HET

BRITSCH EN BU1TENLANDSCH BIJBELGENOOTSCHAP

VAN MAART 1885 TOT MAART 1886.

Onze 82ste algemeene Vergadering den 5 Mei te Londen gehouden, geleek meer op een sterfhuis dan op een feestviering. Het was alsof men het laatste gedeelte van Genesis XXXVl hoorde lezen. „En hij stierf, en hij stierf.quot; Maanden achtereen werden mannen uit het bestuur tot de eeuwige woningen opgeroepen. Mannen , die hunne geestelijke en materiëele talenten dienstbaar hebben gesteld aan dezen arbeid. Onder al die verliezen wordt geen zóó diep gevoelt, als dat van den edelen, hoogbegaafden Graaf van Shaftes-burry. 36 jaar heeft hij als president van het genootschap gefungeerd; met onvermoeiden ijver , onder gebed en tranen. heeft hij zijn heerlijk ambt bekleed. Tachtig millioen ex. van Gods woord in 267 talen eu dialecten heeft hij als een levensstroom onder zijne medewerking door de wereld zien vloeien. Zijn liefste plaats was in het Eijbelluns. Nu is hij heengegaan, hij is in volle wapenrusting op het slagveld van Gods Koninkrijk gevallen; maar hij blijft voortleven in zijne werken van opoffering en zelfverloochening.

De Heere heeft de ledige plaatsen weer aangevuld en ons mannen gezonden, vervuld met Zijnen Geest. Het edele geslacht der graven Harrobys 70 jaren lang met het Bijbelgenootschap op het innigst verbonden, heeft ons in den graaf van Hakroby , een man in de kracht van zijn leven een nieuwen president geschonken, 'biet ootmoed en dankbaarheid heeft

1

2

hij liet gewichtige ambt aanvaard. Hij is de vierde president van het Bijh. Gen. sedert de oprichting in 1803. Moge de Heere hem zegenen ook met lengte van dagen.

In het afgeloopen jaar hehben werk en liefde niet ontbroken. Over de gansche aarde was en is nog eene gedruktheid in handel en landbouw, en niet zonder angst heeft het bestuur de toekomst te gemoet gezien. De inkomsten namen af en het werk nam toe. In alle landen der aarde wordt steeds sterker en sterker naar Gods woord verlangd, de vraag werd dikwijls geopperd; is het recht de plannen uit te voeren en aan de steeds dringende vraag om hulp in Roomscbe en heidensche landen gehoor te schenken? Kunnen wij de mannen, die zich voor het werk hebben aangeboden, uitzenden en onbebouwden grond beploegen? Kunnen wij aan Zendinggenootschappen, Evangelisaties, Scholen de gevraagde steun verleenen ? Kunnen wij aan honderden van Bijbelvrouwen, die in Indië in de huizen aan vrouwen Gods woord voorlezen, de hulp vernieuwen? Niet in overhaasting, ook niet in eigenwaan, maar kalm en ootmoedig met gebed bij iederen stap, heeft het bestuur geantwoord: „Ja voorwaarts.quot;

Aan het eind van het boekjaar 15 Maart 1886 hadden wij /'183,000 minder ontvangen dan in het vorige jaar ; de uitgaven waren /'llfi,400 meer. Aan giften hebben wij /'48.000 en voor ontvangst der boeken /'36.000 minder ontvangen. Maar wat de levenden ons niet hebben kunnen geven, dat hebben de stervenden ons achtergelatenquot;; /540,000 hebben wij aan legaten ontvangen. Vele warme vrienden van ons werk heeft de Heere weggenomen, wij vertrouwen, dat Hij nieuwe voor ons christelijk internationaal werk zal verwekken. Rome ziet trotsch op zijne kerkelijke éénheid, wij zien met ootmoed op onze éénheid, daar alle christenen van alle kerkgenootschappen ons helpen in ons uitgebreid werk.

De uitgaven in het afgeloopen jaar waren / 2,888,745

De inkomsten voor boeken, contributies etc. „ 2,860,703

dus te kort................../28,042,—

Eenige uitgaven zullen niet wederkeeren, andere minder noodzakelijk vermeden worden, maar andere zullen zich met nieuwe kracht herhalen. Want voor zoo verre de landen zich voor Zending en beschaving ontsluiten, zal de hulp van liet genootschap daarmee gelijken tred moeten houden. Tien jaren geleden waren onze vreemde agentschap-

3

pen slechts 13 in getal, nu zijn er 26. Ieder nieuw agentschap sluit in zich nieuwe ontginning van grond, nieuwe depóts en mannen om het woord des levens te verspreiden, en dus ook grootere uitgaven. Wij hopen en bidden, dat onze vrienden in alle landen met nieuwen ijver en nieuwe trouw ons zeer uitgebreid werk zullen blijven steunen.

Verleden jaar konden wij aan onze vrienden het heuglijk feit mededeelen, dat voor de eerste maal sedert ons bestaan meer dan 4 millioen exemplaren van Gods woord in één jaar over de aarde verspreid zijn geworden. Nooit te voren is er door één genootschap zulk een getal gekend. De verspreiding in 1885 was slechts 37,128 exemplaren minder. Het is nu weer boven de 4 millioen, namelijk van

het Bijbelhuis te Londen............2,192,819 ex.

van de Depóts in andere landen...... 1.931,085 „

Totaal 4,123,904 ex.

De totale verspreiding des Bijbels sedert de oprichting honderd eu acht millioen 320,869 exemplaren. Geene gelegenheid om Gods woord aan de volken te brengen, hebben wij voorbij laten gaan. Zoodra Birma bezet was, hebben wij terstond beproefd verbintenis aan te knoopen om het boek der boeken te verspreiden.

62 Vertalingen en Revisies van den geheelen Bijbel of gedeelten zijn onder handen en wachten op voleinding. Een van de hoofdwerken is de geheele Bijbel in het Japansch. De Zendeling Jansz op Java is voor ons aan het werk den Bijbel in het Javaansch te herzien. Voor den waardigen leeraar Kelling op onze Sangir-eilanden hebben wij verleden jaar het N, Test. gedrukt en nu zijn de Psalmen door hem vertaald ter perse. In de Batta- of Toba-taal op Sumatra hebben wij het N. Test. gedrukt en zullen ook nu de Psalmen uitgeven. In het Maleisch wordt het N. Test. herdrukt en voor de West komt eene nieuwe uitgave in het Negerdialect op Suriname uit.

Zietdaar als het ware; eenige huiselijke mededeelin-gen. Laat ons nu in korte trekken een overzicht geven van de verschillende landen, waar wij werkzaam zijn. Ik kan slechts aanstippen. Wie Engelsch leest, dien beveel ik ons groot jaarlijksch verslag ter lezing aan. Niemand zal het zonder zegen liit de hand leggen. Het is een groote preek over Joh. III: 16. Het verschijnt in de maand Sept. en is voor /quot;1, aan het hoofddepót te Utrecht, verkrijgbaar.

4

Frankrijk heeft 66 Colporteurs, meest gewezen Roomsch-katholieken, die liet edele zaad door het geheele land uitstrooien ; in het afgeloopen jaar hebben wij 162,000 exempl. verspreid. De pressie in handel en nijverheid heeft hunnen arbeid moeielijk gemaakt en den verkoop geringer. In 4 maanden hebben deze Colporteurs van de armen in koperen munt /quot;400 voor ons werk ontvangen. De predikant Ceemer te Tirive. die zelf als een colporteur met een pak beladen rondreisde, verkocht in 4 dagen 254 exemplaren. Colporteur Devüé toonde aan zijn medereizigers in den trein zijne boeken en verkocht aan eenen een grooten bijbel en aan een ander een N. Test. Toen zij uitstapten, wenschten zij hem goed succes op zijn werk en zeiden: „Dit is het boek dat ons volk het meest noodig heeft.quot; Geen land in Europa, waar het ongeloof zoo brutaal zich uit als in Frankrijk. Kunnen wij aan dit arme volk iets beters brengen dan Gods woord? —

België, het land van on- en bijgeloof wordt door 9 Colporteurs bereisd ; 19000 exemplaren zijn verleden jaar verspreid. Hier en daar wordt vrucht van het uitgestrooide zaad gezien. Een klein boekje werd in Brussel uitgegeven ouder den titel: „Hoe God mij gelukkig heeft gemaakt?quot;' Het verhaalt hoe een vroom Roomsch-katholiek 28 jaar lang den Bijbel in het geheim heeft gelezen, eer hij de mis niet meer bezocht. Hoevelen lezen den Bijbel in het geheim'? Onze Colporteur heeft te Brugge een kleine gemeente uit Room-schen om zich vergaderd.

Duitschland en Zwitserland hebben vele Bijbelgenootschappen , die alle even als het Nederl. Bijbelgen, onze dochters zijn. Wij achten echter dat de tijd gekomen is, dat het groote Duitsche rijk met zijne 26 millioen Protestanten in zijne eigen behoefte zal kunnen voorzien en wij de middelen voor heidensche en Boomsche landen kunnen besteden. Voor de 19 millioen Roomschen, alsook voor het Pruisische leger zullen wij echter in de eerste tijden moeten blijven zorgen. Met de Bijbelgenootschappen in Duitschland en Zwitserland staan wij in broederlijke gemeenschap en men is bereid ons het werk te verlichten en ons te steunen. Aan het hoofd staat Keizer Wilhelm, die behalve zijne jaarlijksche contributie, altijd nog eene schoone gift voor de Bijbelverspreiding geeft. Onze Duitsche drukkerij werkt niet voor Duitschlands behoefte alleen, maar ook' voor Indische en andere talen, zoodat wij in het af-

5

geloopen jaar in en buiten Duitschland 508,400 exemplaren hebben verzonden. Van den zegen, door ons werk in bovengenoemde landen verspreid, getuigen de jaarlijksche verslagen van de Duitsche en Zwitsersche Bijbelgenootschappen. Moge de tijd spoedig aanbreken. dat al de Duitsche Bijbelgenootschappen tot een groot Bijbelgenootschap vereenigd worden , evenals in Engeland het Britsch en Buitenl. Bijbelgeu.

Oostenrijk. De beer Millard , onze vertegenwoordiger in Ween en, gebruikt in het begin van zijn verslag een woord uit den 124steri Psalm. Niettegenstaande al de moeielijk-heden en plagerijen der Roomsche priesters neemt de verspreiding toe. Onze Colporteurs mogen in Oostenrijk direct geene Bijbels verkoopen; zij kunnen slechts op enkele exemplaren, die zij aan de inenschen toonen, orders opnemen, die dan van het hoofddepót per post hun toegezonden worden. Dit veroorzaakt veel tijd en kosten. En toch zijn in het afgeloopen jaar 200,788 exemplaren verspreid. In Bohème, waar de groote suikerfabrieken duizenden werklieden wegens gebrek aan werk moesten ontslaan, heeft ons werk niet geleden. Het is treffend te lezen, hoe Gods woord in menige plaats het licht heeft ontstoken, waar vroeger diepe duisternis heerschte. Hongarije is ons paradijs, hier wordt de Colportage niet belemmerd; op de tentoonstelling te Pest konden wij vrij verkoopen, zoodat uit onze Bijbeltent 2312 Bijbels en Testamenten verkocht werden.

Onze Colporteurs worden dikwijls gesterkt en verkwikt in hun zwaar werk. Ziet hier eenige voorbeelden. „Ik heb zeven gebedenboeken,quot; zeide een man , ,.en nog menig ander goed en nuttig boek, maar dit N. ïest. o, hoe lief heb ik dat. alle andere boeken verdwijnen daartegen. Het is, alsof de hemel geopend is.quot;

Twee mannen waren verwonderd, toen zij mijne boeken zagen ; nooit hadden zij een Bijbel gezien of er van gehoord. Ik las hun de geschiedenis voor van den verloren zoon. Zij luisterden met aandacht. Dat was eene heerlijke blijde boodschap. Zij verheugden zich en kochten ieder een N. Testament.

Italië. Sedert 25 jaar hebben wij in dit land gewerkt en in dien tijd 1,233,673 exempl. van Gods woord verkocht. Nemen wij aan , dat nog quot;la van dat getal voor handen is, dan komen op 200 Italianen 1 Bijbel en 1 N. Test. of Evangelie op 100 Italianen. Maar het werk is niet gelijk

O

verdeeld; in vele streken moeten wij het met ernst en geduld voortzetten.

De verspreiding neemt elk jaar toe; in 1882 58,000; in 1883, 63,000; in 1884 80.000; in 1885 95,679 exempl. Onze vertegenwoordiger Ds. Meille schrijft: „Er is geen boek in de Italiaansche taal, dat meer gekocht wordt dan de H. Schrift, moge zij ook met zegen gelezen worden.quot; Hoevele bewijzen ook uit dit schooue land zoude ik kunnen mededeelen, dat G-ods woord niet ledig zal wederkeeren, maar de ruimte ontbreekt mij.

Spanje , in het afgeloopen jaar, zoo geteisterd door aardbeving, cholera, en in stede van zich tot den levenden God te wenden , wordt het arme volk door onwetende priesters tot beeldendienst verleid. Gode zij dank, begint het ook in dit land te schemeren. Getuige de werkzaamheden van den ons bekenden Ds. Flibdner, en van vele anderen, die het eeuwig Evangelie aan de naar lichaam en ziel armen en ge-plaagden brengen. Ook ons werk is gezegend en neemt in omvang toe. In 1883 verspreidden wij 46,593, in 1884 50,486 in 1885 56,086 exempl. Ook in Spanje wordt het gedurig bevestigd, dat Gods woord een reuke des levens is.

Portugal. De verspreiding was verleden jaar iets minder; in de laatste 20 jaren is ook in dit land een gezegende verbetering gekomen. Voor dien tijd werd er weinig gedaan en Gods woord was om zoo te zeggen een onbekend boek. Nu zijn er 16 plaatsen van openbaren godsdienst, waar het Evangelie door Portugeezen of vreemden verkondigd wordt. Honderden van kinderen ontvangen onderwijs op Zondagsscholen. Het verspreiden van Gods woord door 'onze colporteurs heeft daartoe grootelijks mede gewerkt.

Zweden. Gelukkig behoeft dit land niet meer in onze berichten te verschijnen; de Zweedsche kerk heeft het werk ter hand genomen en of men eerst geloofde, dat ons weggaan een nationaal ongeluk zoude zijn , men heeft het diep gevoeld, dat men ons niet langer mocht terughouden.

Denemarken bereidt zich ook voor het werk zelf te doen. Niettegenstaande het sociaal-democratisme zich in dat land met kracht uitbreidt, heeft de verspreiding in het afgeloopen jaar het hoogstecijfer bereikt van 46,039 exemplaren. Waar de duisternis toeneemt, wordt het licht meer gezien.

Rusland. Over dit uitgestrekte land zoude men ten op-

7

zichte van de bijbelverspreiding een boekdeel kunnen schrijven. De natuurlijke eerbied van den Russischen boer voor al wat heilig is, is voor onze Colporteurs van groot gewicht. Ook de hoogste ambtenaren behandelen onze boden met eene vriendelijkheid en welwillendheid, die zelfs in ons vrij. protestantsch Nederland b.v. Noord-Brabant en Limburg tevergeefs gezocht wordt. Onze Colporteurs trekken met den kostbaren last door het groote rijk van Siberië tot aan den Kaucasus: ja zij zijn zelfs van Asklu.had dooide woestijn naar Merv getrokken en van Merv naar Sarakhs overal het Godszaad te koop aanbiedende. In het geheel werden 439,347 exemplaren in 50 verschillende talen verkocht; in Siberië alleen 23,037. Hoeveel troost en opbeuring is aan die duizenden van uitgestootenen door Ciods woord gebracht 1 Ik kan, bij herhaling. den lezers van dit beknopt overzicht niet genoeg aanbevelen ons groot Engelsch verslag te lezen. Hun blik en hun hart zullen verruimd worden en het geloof in de kracht van Gods eeuwig woord zal toenemen, vele kwesties van den dag zullen in geheel ander licht verschijnen. Gods koninkrijk breidt zich met kracht uit niettegenstaande ongeloof, 'bijgeloof en onverschilligheid.

Turkije. De verkoop is in het afgeloopen jaar met 1000 Exemplaren afgenomen. En toch is het opmerkelijk, dat niettegenstaande den stilstand in handel en toenemende armoede, gedurige onzekerheid van leven en bezit, oorlog in Bulgarije, voorbereiding van krijg tusschen Turkije en Griekenland, er toch nog 40,000 exemplaren van Gods woord zijn verkocht. Bij den aanvang van 1885 werd onze Colporteur Kyrias van' Monaster, door eene rooverbende opgepakt en in de bosschen gesleept. Na vijf maanden gruwzame mishandeling werd het losgeld betaald en kon hij weer naar huis gaan en zijn werk beginnen. De vrienden hielden eene gebedsvergadering en dankten den Heere voor quot;Kyrias' verlossing.

Egypte. Ds. Weakly, vroeger te Stockholm, heeft nu 'Egypte, Syrië, Palestina, Arabië en het Noordoostelijke gedeelte van Afrika onder zijn belieer. Voor geen gedeelte der aarde gevoelt de Christen, die Gods woord liefheeft, zoo veel belangstelling als voor deze bakermat der Bijbel-sche geschiedenis. De gedachte echter om daar den Bijbel te verspreiden is genoeg, om een kruistocht te doen ontstaan. Ook is het werk (Ier. verspreiding nergens zoo teleur-

8

stellend, als in deze landen. Het Heilige land verloochent zijn naam. Jeruzalem is de vergaderplaats vau allen. die voor geestelijk leven het minste belang toonen. In Egypte, zegt een ervaren colporteur, leven wij als in Sodom en G«morrah\ slechts in het zweet des aanschijns kunnen wij een Bijbel verkoopen. Desni.ttegenstaande wordt in de middelpunten, als Alexandrië, Cairo, Port-Said, Aden, Jaffa, Jeruzalem, Nazareth en Damascus een veelbelovend werk gedaan. Verleden jaar zijn 10,000 exemplaren verkocht, het dubbel getal van een vroeger jaar. Hoe gaarne zoude ik ook hier voorbeelden willen bijbrengen, dat Gods woord eene kracht is om goddeloozen aan den voet van het kruis te brengen en te doen uitroepen: „Mijn Heer en mijn God !quot; Maar de ruimte ontbreekt mij.

Perzië. „Het werk van het Bijbelgenootschap is de gewichtigste tak van zendingwerk in dit land,quot; zijn de woorden van Ds. Bruok. De gelegenheid tot arbeiden gaat de krachten van dezen vriend en zijne weinige medewerkers te boven. Hij vraagt op de dringenste wijze hem meer hulp te zenden. Door het geheele land van Jul fa tot Bagdad. eene reis van dertig dagen en dan naar Ker-man, dezelfde afstand en dan weer naar Bushire, overal trokken onze Colporteurs het Evangelie der genade aanprijzende, terwijl zij, omdat zij Gods woord verkoopen, nog bloedige straffen moeten verduren, hopen wij echter, dat in dit vroeger zoo bloeiende, maar nu arme land godsdienstvrijheid zal komen. Dan zal het arme vertrapte volk nog kunnen drinken uit den levensstroom.

Britsch-Indië. Ook in het afgeloopen jaar hebben wij aan de Zennana-zending /quot;24000 toegestaan. Deze zending wordt bediend door vrouwen, die in de harems en andere woningen ingaan om aan de vrouwelijke bevolking Gods woord voor te lezen. Om den grooten zegen op dit werk ondervonden, hebben wij aan deze zending dezelfde som voor een aantal jaren toegezegd. Hoeveel bemoedigends zoude uit dit groote rijk kunnen medegedeeld worden. De Bijbel begint daar de eeuwenoude godsdienst, in hun heilige boeken vervat, te ondermijnen. Het Boedhisme, vaak door zoogenaamde Christenen geprezen, is niet in staat het volk uit de ketenen der zonde te bevrijden. De grondtoon van al die heilige boeken is: „het leven is een voortdurend lijden. he t begint met de geboorte en eindigt met den dood.quot; En de balsem, die daarvoor wordt aan-

9

geboden, is, opmerkelijk, evenals in de Koomscke kerk, „werkheiligheid.quot; Maar nergens leest men, dat er een Heiland leeft, die verbrokenen van harte aanneemt en den arme» bet Evangelie verkondigt.

Singapore en de Indische Archipel. Wij bebben verleden jaar twee colporteurs meer uitgezonden, om het werk van den vertegenwoordiger te steunen. de een is een Hollander, de Heer Penninga , die op Java werkzaam is, de ander, een Engelsche broeder, die onder de Chineezen werkt. Van onzen vriend Penninga ontvang ik van tijd tot tijd goede en bemoedigende berichten. Er zijn op Jaw broeders, die niet kunnen gelooven of verstaan, dat wij zoovele geschriften aldaar in dien korten tijd hebben verkocht. Nu dat neem ik hun niet kwalijk, men moet in het werk van Bijbelverspreiding leven om het te kunnen beoordeelen , om met eene zware tasch met Bijbels in de brandende zon van huis tot huis te gaan, dat is niet ieders roeping of lust en keuze, maar dat is het bepaalde bevel aan onze Colporteurs in alle landen. In de laatste vier jaren is dan ook de verkoop toegenomen; namelijk 2.500; 6,800; 17,100; en 30600 exempl.

China met 250—300 millioen inwoners biedt voor ons werk een ruim veld aan. Wat en hoe wij daar werken, vraag het allen Zendinggenootschappen, die zullen het u zeggen , dat zonder ons werk, hun werk tevergeefs ware. De verspreiding neemt telken jare toe. Onze Colporteurs reizen door het geheele land. zonder eenige tegenwerking te ondervinden. Hoe is dit in de laatste 10 jaren veranderd 1 Met de meeste inspanning konden wij voor 10 jareu nauwelijks tienduizend evangeliën gratis verspreiden; in 18S4 hebben wij over de 200,000 exempl. Bijb.. N. Test. en Ged. verkocht. In 1885 was het cijfer weer grooter. Wij hebben een onbekenden vriend in Engeland, die voor China's heil en welzijn niets anders en beters kent dan Gods woord. Deze Bijbelvriend zond ons verleden jaar 8500 P. St. of/'102,000. Een predikant van Nieuw-Zeeland zond ons voor dit zelfde doel /'12000. Wij hebben nu drie vertegenwoordigers met honderden van Colporteurs over bet uitgebreide rijk verspreid.

Corea begint heerlijke vruchten te dragen.

Japan zal nu spoedig den geheelen Bijbel bezitten; een goedkoop N. Test. bestaat sinds eenigen tijd, en het volk begint te vragen naar bet Yeso Kiyo Seisbo, het heilige boek van Jezus leer. Het Schotsch en het Amerikaansch Bijbel-

10

genootschap werken broederlijk met ons samen om in Japan het brood des levens aan dit zeer intelligente volk aan te bieden. Het geheele volk is in beweging, de Regeering is het Christendom genegen, men wil het rijk op nieuwe fondamenten bouwen. Moge het volk door den Bijbel leeren, dat de Heer Jezus Christus de beproefde hoeksteen is, op welken men veilig het geheele staatsgebouw oprichten kan.

Afrika, Amerika, Australië, deze landen moet ik om der ruimte wil ditmaal voorbijgaan. Maar ik mag dit beknopt bericht niet shiiten, zonder nog iets van de werkzaamheden in ons eigen land medegedeeld te hebben.

In Nederland is de verspreiding verleden jaar eenigszins afgenomen: 29,345 ex. tegen 39,276 ex. het vorige jaar. De verspreiding van geheele Bijbels is echter niet verminderd, maar wel van N. Test. In het boekjaar van 1884—85 hebben wij aan de Oud-katholieke kerk in Nederland 6000 exemplaren uitgereikt, waarvan de kosten door een lid dezer Kerk ter helfte gedragen zijn. Daarbij komt dat ons N. Test. 32° 20 Cents kost, terwijl het Ned. Bijb. Gen. een gelijksoortig Test, a 10 Cents verkoopt. Daarentegen is de uitzending van üZoZtarfsc/je Bijbels, N. Test. en O. Test. van het Depót te Utrecht naar het Buitenland ten behoeve der Nederlandsch sprekende bevolking in Afrika, Amerika en andere landen toegenomen. Dit cijfer bedroeg 4288 Bijb., 4155 X. Test. ex. 450 O. T. Het totaal bedrag der verspreide H. Schriften was 38,238 ex. Niettegenstaande wij de colportage in Nederland afgeschaft hebben, was het verlies hier te lande in het afgeloopen boekjaar f 12,484,35. Dat op de H. Schriften naar het Buitenland gezonden, is hieronder niet begrepen.

Het Bestuur heeft met genoegen gezien, dat de verspreiding door het Ned. Bijb. Gen. toenemende is. Wij hopen, dat de tijd spoedig moge aanbreken, dat de Christenen in Nederland het werk zelf in de hand nemen, en wij de middelen aan Nederland en zijne kinderen in het buitenland besteed, voor de dringende behoefte in de Heidenwereld kunnen aanwenden. De grootste dienst , dien men ons bewijzen kan, is, de H. Schriften bij het Nederl. Bijb. Gen. te koopen. Wil men echter om zekere redenen dit niet, dan verzoek ik de Christenen met nadruk: wil ons toch met uwe gaven in ons groot en uitgebreid werk steunen. Wij ontvangen toch van Christen-gemeenten uit de heidenen duizenden en zou Nederland, dat door den

11

Bijbel groot is geworden, willen achter blijven? Ik kan en mag bet niet gelooven. Wij hebben vroeger nooit om uwen steun gevraagd , maar thans moeten wij het doen en het verblijdt mij, dat de belangstelling in ons werk in het afgeloopen jaar iets toegenomen is. Den verschillenden leeraars zoowel in de Hervormde als in de Christelijke gereformeerde kerk betuig ik mijnen dank voor de uitnoo-diging in hun gemeenten mededeeling omtrent ons werk in alle landen te doen. Het is niet zonder vrucht geweest ook voor de gemeenteleden. Ook den Heer Van 't Linden-hout betuig ik hartelijken dank voor de broederlijke medewerking in de uitgave van „de Kleine Zaaier.quot; Voorts Ds. Post te Goes, thans te Charlois, die in deze gemeente 175 contribuanten voor ons werk heeft gewonnen en met den juisten blik voor Gods koninkrijk mij zeide: Indien het Br. en Buitenl. Bijb. Gen. ons morgen verlaat, nochtans gevoel ik roeping en dankbare plicht dit werk te blijven steunen, omdat geen genootschap dien dierbaren Bijbel onder alle volken verspreidt dan het Br. B. B. G.quot; Ook mijnen dank aan de Stuiversvereeniging, die ieder jaar eene schoone gave zendt. Moge zjj steeds in ledental toenemen en van deze vereeniging menig levenszaad onder de volken der aarde verspreid worden. En ten slotte dank ik nog de Jongelings- en Jongedochtersvereenigingen, die ook belangstelling voor ons werk beginnen te toonen, en die onzen vroegeren Colporteur De Geus op zijne tochten hulp en medewerking hebben bewezen! Daar hij nog steeds bereid is voort te gaan om in ons land giften en contributiën in te zamelen, zoo beveel ik zijnen arbeid aan de Christenen zeer aan, moge hij bij velen een open ooien gewillig hart vinden.

Wie niet slechts met den mond, maar met zijn gansche ziel uit eigen ervaring het schoone vers uit den 119 Psalm zingen kan: „Uw woord is mij een lamp voor mijnen voet, mijn pad ten licht om 't donker op te klaren,quot; hoe kan die dit groote werk der Bijbelverspreiding koud voorbijgaan. Mogen deze weinige bladen daartoe bijdragen, dat Christenen uit de verschillende kerken evenals in Engeland elkander tot dit werk de broederhand reiken, en wij in de verspreiding van Gods Woord één zijn.

Utrecht, Juli 1886. H. Grelinger.

Ontvangen Giften van 11quot;. 1885-1 M^rt. 1886.

13

14

15

16

10 Oct. Uit 't busje v/d. Heer v. d. Broek f 4.50

door K. Kuiper van D. Gravemeijer „ o.—

P. v. d. Graast .. 1.25

J. v. B. ., 1 —

N. N. „ 1.—

S. Hierastra „ 1.—

D. M. R. 0.5O S. Wiersma „ 1-— N. N. .. 1.— S. H. B. 1.— G. de Groot „ 1-— N. B. „ 0.50 B. Wiersma „ 0.50 A. Bakker ,. 1-— N. N. „ 1.—

Wed. Koopmans „ 1.—

S. U de Boer „ !■-

E. Dijkstra „ 1.— S. Koopmans „ 1.— de Boer .. 0.50 L. „ .. 0.50 Wed. Wiersma 0.50 E r. Nauta „ 1.— J. Attema „ 1.— S. Hihverda ., 1.— M. Zijlstra „ 0.50 J. de Groot .. 0.50 U. J. Wijnia , 0.25 Hoekstra „ 0.50 N. N. „ 0 50

A. Buma, „ 1.— W. Grondsma ,. 0.50 IJ. G. „ 0.50

B. Korfker ,, 0.50 J. Bars „ 1.— J. Dronkers „ 0.50 G. Pars „ 0.50 T. de Jong „ 0.25 L. B. Lont ., 0.50 P. D. Boersma ,, 0.50 B. Snijders 0.50 J. Schat ,. 0.50 G. Bekins „ 0.50

17

St.-A. Par. 10 Oct. door K. Kuiper van D. S. f 1.—

quot; quot; ii .I ii J. S. S. ,, 0.50

Ulst „ „ „ „ W. M. Oppedijk „ 2.50

ii n .i ,i „ Huisman „ 1.—

ii .. ii ii 1, W. Andela „ 0.50

i n ,, Wed. Hilaridus „ 0.50

v. Popta „ 1. -

's Gravensand „ „ .. Coilekte „ 2,—

Beetgumerm. „ „ „ 4 «n

Zeist 17 „ J. H. R. ^ öV '

sHage 20 .. T. S. quot; 2.25

Zeist „ „ N. N. na't lezen van'tEng. verslag „ 25,—

Utrecht „ N. N. Uit 't Diakonessenhuis „ 100.—

Zeist 26 „ N. B. Labouchère „ 10.—

ii 31 „ v. d. Hoogt, busje „ 4.— Gouda „ „ door P. S. v. d. Staal Coll. Ds. Post „ fl.67

K. Oostrum „ 1.—

ii ii ii n H. Derksen „ 0.50

ii .I n .i Mej. I. v. T. „ 2.50

Arnhem 4 Nov. door S. D. Smit van J. Base 1,—

1, ii ii W. „ „ 0.50

ii ,i n n Lohmau „ 1.—

n ii n H. Base „ 1.

.1 -i .1 Gr. Ypenburg „ 2.20

1, -i ,i C. Kriek „ 1,—

•1 1, ii ii Mej. Knuiders „ 1.

.1 ii ,i Mevr. B. „ 1.—

1, n ii J. Jansen „ 1.

n .i .1 ii een dienstmeisje „ 1.—

.1 - 1, i, „ 0.20

..1 1, ,i „ 0.35

n - 1, ,i „ 0.25

Zeist „ „ G. D. Z. Broedergemeente „ 10.—

Enkhuizen „ „ door K. de Geus Coll. Chr. Ger. Gem. „ 21.05

ii ii ii ii K. Hart „ 2.50

1, ii n Nannesluis „ 2.50

n „,i „ Struik 2.50

ii n n „ P. de Leur „ 2.—

n ii ,i C. Mantel „ 1.—

ii n .1 ii J. Pluis „ 1.—

ii ii ii n Ds. Kwast „ 1.—

ii .- ,i „ N. Grootte „ 2.—

n n ii „ W. Kooijman „ 1. -

IS

1 9

4 Nov. door K. deG-eusWed. Kaapstra f „ „ D. Tiemersma

,, ., Mej. G. P. Terpstra ,.

,, E. J. Gahna „ Ju. G-oslinga „ Je. Goslinga

Door K . Kuiper. Chr. Jong. Ver.

„dient den Heer.quot; quot; Ds. Vermeer Buisman „ Wed. Lensman .,

G. W. T.

N. N.

S. W. H. J. Wellendoorn „ Collecte door H. G. „ ...... H. G.

„ A. Bruintjes „

„ door K. de Geus. D. C. W. Pohlman „

20

17 Nov. doorK.de Geus G. J. Lindeboom f H. Kamphof J. P. v. Dijk Ds. ten Bokkel N. N.

J. v. d. Kolk Coll. Chr. Ger. Gem. P. Kramer H. Re mi A. v. Agen J. SteeiJbergen A. v. d. Pol Wed. B. v. d. Pol Coll. Chr. Ger. Gem. 1 Dec. Uit quot;thusje van A. Degelink

Uit quot;t busje van kinderen van wij-•• quot; len Mevr. Sieblez „ ., Letter W.

„ Collecte door Ds. Post „ „ Chr. Jonged. Vereeniging 30 „ door K. de Geus F. de Jager G. Rebel „ „ H. S. J. Prins

., J. Massee , „ „ H. de Jager

„ .. Wed. „

Dames Link „ „ G. Zwaan

., H. Reinders C. v. Buuren J. Hoogenbirk Wed. v. d. Veer Zondagsschool van quot; quot; quot; Wed. v. d. Veer

„ „ „ Coll. Clir. Ger. Gem.

_n „ Evang. Station

„ lokaal, v. Chr. quot; quot; belangen

„ „ „ Ds. Smit

Chr. Jong. Ver. * „ „ B. Sikking

6 Jan. Z. J. Koning Coll.Kindersamenk.

21

13 Jan. M. v. d. Laan 18 .. Coll. Waalsohe Kerk door H. .. Zondagsschool .. twee vriendinnen .. Coll. door H. G.

Zendingbus Chr. Jong. Ver. F. J. van Meerlo coll. Ev. vrije Gem. H. F. v. O. Zond. sch. a d. Eendr. str. , .. K. v. Minnen u d. busjes IFebr. Uit 't busje van M. en J. ,, .. Charlois collecte

3 .. Ds. Gewin

4 .. door K. de Geus Mevr. Roel

.. ., Graaf v. Zuilen

Mevr. Gevaerts .. .. Ds Gerth. v. Wijk

,. ,. Ds. v. d. Vlier

.. .. Ds. Thijm

Chr. Jonged. Ver. .. .. .. Pred. 12 :1 coll. op

het Jaarfeest .. .. 2 kind. der Z. school

.. .. .. Coll. Herv. Gem.

.. .. Mevr. Geverts Deinoot

. .. .. Baron Schimmelpennink.

,. .. .. Jonkvr. I. W. Heule

,, .. .. Ds. Gheel Gildemeester

.. .. .. Mevr. Pauw v. AVieldrecht

Schimmelpennink • v. d. O.

.. .. B. v. d. Z,

.. .. M. J.

.. .. M. M.

.. .. A. Heikoop ,, .. Uit 't busje van H. G.

Coll. i d. kerk van Ds. J. G. Smit. N. N. voor 't laten drukken der

Sang. Ps.

Uit busje van den Hr. v. d. Broek Mej. Itman

22

Ooiitrilnitiëii.

Amsterdam Sir. P. J. Tediug v. Berkhout D. B. Posthumus Meijes G. 1. Joha.

Ds. van Schelven W. Barger Douar. v. Loon Jonkvr. v. Loon 0. \V. v. d. Hoogt Jonkvr. ft. A. T. Martine Buijs Arnhem „ W. Mollerus

Mei. M. de Wildt Jhr. C. A. H. Mollerus Douar. Hora Siccema W. B. de Boos Mevr. wed. P. Stoter Berends

Jonkvr. van Limburg Stirum Mevr. wed. C. W. v. Hasselt

„ Opten Noord W. Lensink E. E. Meuthen J. ten Gate Assen I. Hemmes

H. van Daalen

H. H. Winters M. F. Benes

Mej. wed. Pluijter Axel P. Marijs

„ J. Wie,land

B. v. d. Bee A. v. d Linden , Mej. Veenhuizen

Apeldoorn Dr. C. Vermeulen A. Dz. Ds. Gronemeijer

I. Boddens Ankeveen Ds. H. Fransen Alfen a'd. Bhijn J. Eigeman

23

24

A. y. d. Weg R. de Bres A. t. d. Heuvel

G. v. d. Heuvel W. Euggink

H. Vliegenthart A. v. d. Linden

Ds. D. J. van Brummen M. v. Schelt Jlej. v. d. Brandeler A. P. Schotel Gz.

Mej. W. Koogmans

D. J. v Brummen J. J. Stronck

J. Stasse

J. J. de Waal

Ms. Ivooijmans

W. Kooijmans

W. den Breems

A. Rietveld

J. J. v. d. Steenhoven

Mej. Kools

B. Rietveld wed. F. Verburg P. v. Andel

Ds. E. H. v. Hoogenhuizen M. D. Slijper

I. Morks W. Free

G. Vetten W. Romein

Ds. H. W. J. van Balen Mej. A. G. H. Rutgers

„ wed. Boese Ds. H. G. de Jonge

E. Mooij S. Groot Kofman Rzn.

Mej. wed. A. S. de Jong

H. v. d. Leek

Mej. wed. M. Steinfort P. S. v. d. Staal Ds. B. J. Swaan

25

Gouda W. F. A. Bruinsma

J. v. Eeuwen A. de Leede W. H. Derckseu P. M. Roosendaal Sr.

Ds. S. F. W. Grebe Mevr. v. d. Klein Mej. wed. v. Eeuwen van Galen Gorinchem H. W. v. Marie 's Gravenhage J. Esser

E. v. Batenburg

Douar. v. d. Berg van Heemstede Jhr. E. v. d. Berg van Heemstede Jhr. Elout van Soeterwoude Wed. M. Groeneveld J. de Zwaan Groningen P. M. v. d. Haer

Freules Alberda v. E. H. E. E. Smit ,, M. J. Albracht

K. Hoekzema ., I. Landweer

., E. Drewes

M. Weersma Ds. Doubanton W. de Bovis N. N. de Molmoncourt G. Postma Goes B. F. de Jong

Mevr. O. v. d. Bosch

A. Kakebeeke M. Sterk

P. v. Asperen Vervenne

B. Quist B. Janzen M. den Boer J. Adams

J. F. de Jonge J. Donner quot;s Gravendeel C. Moret

J. v. d. Giesen ,, A. de Waard

G. de Koning

26

's Gravendeel 0. Brand

H. A. Visser Js. Blom

Mej. wed. F. de Mars M. Visser F. ten Hoor Jzu.

C. v. d. Mast A. Visser Mzn.

Lt. Naaktgeboren Mei. H. Tromp

H. Dijk Rr. de Ruiter.

It. A. de Ruiter Gez. Althuis A. H. L. de Bel Ds. J. W v. Kouma g. v. Beek H. v. Beek J. Zentel O. Bol

J. Windhorst Ds te Gootenhuis J. Bierens de Haan Bol Jzn.

Ds. Lindeboom Prof. Brummelkamp O. Mulder

Ds. A. G. de Waal J. F. S. Dingier Katwijk Ds. Alting

v. Mels Beek

J. R. Bloot J. Maasdijk A. Groenèwegen Farle vliet D. Meerburg L. v. d. Plas D. v. d. Plas Bzn.

Mej. D. Hoosnoot KÓllum G. H. v. Kasteel

Leeuwarden Wijtze de Haan

J. Andriesen. Ver. t. bev. v. chr. bel.

27

Leideu D. G. Dros f 3.—

A. Slok „ 1.--

ilames Kok 2.50

F. v. Dorp ,, 5,—

Mauneuver. „Uw koninkrijk komequot;! .. 5.—

C. Miree .. 2,--Ds. Holster .. 1,— J. van Dijk .. 2.60 Pileppo ,, 2.50 v. d. G-iesen .. 2.50 O. O. Tiedeman .. 4. - -A. J. de Lange .. 1.

Kappel (Laag) Hazelhof .. 1.

Leiderdorp W. van Leeuwen .. 1.

A. van Leeuwen .. 1.—

Mijdrecht Coutakken .. 1.-

D. Blanken .. 1.-J. v. d. Waaij .. 1.50 J. Bos .. 1. J. Verbarg Wzn. .. 2.— 31. Kamper .. 2.50 W. Engel .. 1. A. W. v. Maurik .. 1,—

Middelburg C. Allaart .. 2.50

P. Loois .. 2.50

Mej. J. Minderhout ._; 2.—

Midlum J. Magré .. 1.—

Middelhamis H. Schoonejongen ., 2.50

., L. Gideon ., 1. -

Medemblik Ds. de Geus .. 1.

W. Meijer 1.

H. Dekema .. 1.

Maarseveen Mev. Huidecoper de Maarseveeu 2.50

Jonkvr. Huidecoper de Maarseveen .. 2.50

„ Jhr Mr. J. M. Haarsma de With .. 2.50

Jonkvr. Haarsma de With 2.50

„ Mej. Noordhof .. 0.50

3Iiuuertsga J. Tamminga .. 1.—

Neuzen (ter) J. Tasselaar .. 2.50

M. de Regt .. 2.

A. Dieleman .. 2.—

J. v. d. Reede .. 2.

p. Moes ., 2.—

28

29

S rijen Bomgaars / 1.—

Birkhoff , 0.50

Gr. Pieters ,, 1,—

D. H. Lammers „ 1.—

E. Simons ., 1.— Duimelaar . 0.50

Schiedam Ds. H. H. Veder 2.-

Sassenheim C. F. Bedhorst 1

., Wed. J. Baartman .. 1.—

„ ., L. van Leeuwen .. 0.50

Uithoorn P. Tober ., 1.—

„ A. Tober 0.50

Utrecht H. A. Bosshardt Jr. .. 2.50

Ds. P. W. Merens ., 2.50

J. Wolbers ., 1.50

J. M. Honig' ., 3.-

Mej. C. C. Aijelst .. 5. —

Mevr. wed. Bervoets .. 5.—

Dames v. Bwijk „ 2.50

Mej. A. H. Meijer ., 2.50

Pr. Taats van Amerongen ., 25.—

Mej. N. C. Dermout ., 1.50

J. Bangert ., 1.—

„ H. E. Marrevelt ., 1.

Fr. v. d. Haer ., 5.~

C. M. Dozij. ., 2.50

Cr. C. de Keth. „ 3.~

Bares. Taats v. Araerongen 3.

Mevr. de Beaufort-Hoop .. 5.—

Freules de Muralt ,, 5.—

Mej. E. N. Schussler „ 0.50

Jhr. H. M. J. v. Asch van Wijk ,, 2.50

M. A. v. Klinkenberg 2.—

Ds. Eijkman 1.—

Veïzen Mevr. Boreel v. Hogelanden ., 5.—

Velp Ds. B. de Jong .. 1.—

Dames van Assen ,, 2.50

Jonkvr. Senne v. Basel ,, 1. -

Mevr. Haveiaar .. 5.—

., Fr. v. Tijlingen v. Kamerijk .. 5.—

Warnsveld Mej. M. Gr. de Vries 5. -

Woramels T. Zwart ., 2. -

Wilnis M. Haring ., 3.—

30

: . ^-

Ncerboscli. Snelpprsdruk

iler WcesinrlelitiiiK»

{agt;)

•:^^:v