ocr page 1

A//9/9 S //, f v:

ocr page 2
ocr page 3

(li

INVENTARIS

van de stukken liggende in de Priviiegekist van Rijnland.

y

Aan de oude stukken van Rijnland werd in vroegere lijden niet veel aandacht geschonken. In 1534. werd uit het sterfhuis van den Hoogheemraad Gijsbrecht van Lodesteyn een oude kist op het Rijnlandshuis gebracht, waarin, volgens verklaring van de Hoogheemraden waar men zeide \ privilegiën enz. van Rijnland vervat waren; de Hoogheemraden kenden dus zeiven niet juist het bestaan of den inhoud dier stukken. In dat jaar 1534 is echter de inhoud dier kist nauwkeurig nagegaan en zijn de documenten gelegd in een kist met ongelijk werkende sloten, waarschijnlijk de nu nog bestaande. (Vergelijk Oud Archief loquet 3 nquot;. 115, i.) Deze verzameling bestond toenmaals uit 45 nummers; de lijst daarvan is te vinden in gemeld loquet, waarin tevens lijsten gevonden worden van de stukken, welke in de jaren 1548, 1567 en 1587 aanwezig waren.

Op 1 Juli 1889 waren de volgende stukken aanwezig'):

! ie:

U PrH '5 ■i f i: -

I #

') Afkortingen:

Meyl. beteekent: Mr. A. A. J. Meijlink, Geschiedenis van het Hoogheemraadschap van Delfland,

v. L. beteekent: S. van Leeuwen, Handvesten en Privilegiën van Rijnland.

Reg. beteekent: Alphabetisch Register op het Oud Archief; het daarachter geplaatste cijfer wijst de bladzijde aan, op welke de noot voorkomt waarin naar het privilege verwezen wordt,

^ H VV

ocr page 4

2

KORTE INHOUD.

Dag-teekening.

5 Idus Oct. 1255.

Daags na St. Valentijn 1285.

Dinsdag voor Kerstdag 1310.

1310.

5 April 1253. Bevestigd in

1315. Dertien avond (5 Jan.) 1323.

Woensdag na St. Thomasdag

1362. Maandag na St. Victorsdag 1361.

Vrijdags na ad vincula Patri 1363.

Handvest van Willem over den Spaarn-damschen dijk. Sedert 1743 in zilveren doos, bewaard.

Handvest van Floris over de Spaarn-damsche sluis, dea Zeedijk en het verkiezen van Heemraden.

Kwijtschelding van den Burggraaf van Leiden van zijne visscherij.

Goedkeuring door Willem van Henegouwen van den verkoop van de visscherij van den Wendeldijk door | den Burggraaf van Leiden; en keur | op genoemde visscherij.

Handvest van koning Willem over i het maken van een watergang, | Spoije genaamd.

Handvest van graaf Willem over het steeds dichthouden van de Zijd-winde, enz.

Bevestiging van Rijnlaiid's privilegiën door Hertog Albrecht.

Consent van Hertog Albrecht tot het j uitdelven van naastgelegen land tot het stoppen van een waal in den Spaarndamschen dijk.

Bevestiging door Johan, bisschop van Utrecht van een contract tusschen Rijnland en het Sticht van Utrecht.


ocr page 5

3

KORTE I2THOUD.

Dag-teekening.

Aanmerkingen.

Vrijdags na ad vincula Petri 1363.

NaSt. Bonifacius. dag 1398.

1364.

St. Clemens-das; 1364.

Paaschavond. 1380.

Dinsdag na onser Vrouwendag assumptio-nis 1388.

Belooken Paschen 1394.

St. Michielsdag 1405.

Bevestiging door Hertog Albrecht van een contract van uitwatering tus-sehen Rijnland en Woerden.

Bevestiging door Willem, abt van het klooster in Middelburg, van het contract van 96.

Vergunning van Albrecht van Beijeren tot het stichten van »alsulke water-inghe als onse goede hide van Rijnland begheren te hebben, die uut-gaen sal int Tye twusschen Amsterdam ende Sparendamquot;.

Quitantie van Hertog Albrecht voor 1500 schilden voor den nieuwen watergang tusschen Spaarndam en Amsterdam.

Handvest van Hertog Albrecht om sluizen te mogen maken in den IJssel.

Idem, dat Rijnland geen dijken meer aan de Zijp zal maken.

Dading tusschen Rijnland en Nieuwkoop.

Verklaring van Margaretha van Kleef over het stoppen van een waal tusschen Amsterdam en Spaarndam.

afgedrukt v. L. 12, Meijl. 327 n0. 11.

afgedrukt Meijl. 327 n0. 12.

afgedrukt Meijl. 327 n0. 13. achter glas.

afgedrukt v. L. 20, Meijl. 327 n3. li.

afgedrukt v. L. 20, Meijl. 327 n°. 15.

afgedrukt v. L. 22, Meijl. 327 n0. 16.

afgedrukt v. L. 23, Meijl. 327 n0. 17.

afgedrukt v. L. 30, Meijl. 327 n3. 18.


ocr page 6

4

KORTE INHOUD.

Dag-

teekening.

Aanmerkingen.

Verklaring van Hertog Willem, houdende bevel om de keuren van de Heemraden op te volgen nopens het stoppen van waelen tusschen Amsterdam en Spaarndam.

Een dergelijk bevel van Hertog Willem.

afgedrukt v. L. 31, Meijl. 327 n0. 19.

5 Oct. 1405.

1G Mei 1407.

a/gedrukt v. L. 33, Meijl. 197.

17a [ 22 Mei 1407. 174 ^

Pinksterdag 1407.

1408.

15 Mei 1409.

7 Febr. 1413,

1413.

20 Febr. 1413.

Idem, met bevestiging door Margaretha van Kleef.

Bevestiging door Hertog Willem, van de Heemraden in hun handvesten, privilegiën en vrijheden.

Acte van verhoefslaging en regeling van het onderhoud van de Delft tusschen Noordwijkerhout, Voorhout, Lisse en Hillegommerbeek.

Octrooi om turf te delven.

Handvest van Hertog Willem over executie bij wanbetaling van morgengelden.

Bevestiging van Rijnland in zijn handvesten en privilegiën door Katherina van Cleve en van der Marke.

Handvest van Hertog Willem voor een -watergang bij Amsterdam en een kolk »ter Goudequot;.

afgedrukt v. L.

34.

a/gedrukt v. L.

35, Meijl. 327 n3. 21.

Resr. 51.

a/gedrukt v. L. 35, Meijl. 327 n0. 22.

afgedrukt v. L. 74, Meijl. 328 n0. 2S.

a/gedrukt Meijl. 328 n°. 29. achter glas.

a/gedrukt v. L. 74, Meijl. 328 n0. 30.


ocr page 7

KORTE INHOUD.

Dag-

teekening.

St. Baitholo-meusdag 1413.

11 Oct. 1413.

12 Oct. 1413.

9 Nov. 1413.

Handvest van Hartog Willem voor een waterweg bij den Heiligenweg en voor sluizen tusschen Amsterdam en Spaarndam.

Idem, dat het land, uitwaterende bij : den Heiligenweg, mede gelden zou.

Idem over de kolk en het verlaat j binnen Gouda.

Idem van Kostverloren.


Idem, betreffende de executie ter be- | taling van morgengelden.

Idem, om aarde te mogen nemen, tegen betaling.

Uitspraak betreffende de inwoners van Osdorp ter zake van de Kostverloren wetering.

Copie van een handvest van Philips | van Bourgondië. Gecopieerd den j 15aen October 1772, beslaande 10 bladzijden, inhoudende een instructie voor de Hoogheemraden, handelende:

1. Over de Nederheemraden, welke de Hoogheemraden in de dorpen onder

21 Nov. 1413.

1 Maart 1414.

1414.

4 Oct. 1427.

ocr page 8

6

Dag-

teekening.

zich hebben zullen.

2. Over het afleggen van de rekening door de ambachtsbewaarders.

3. Over het afwateren der landerijen.

4. Over de bepoting der duinen.

5. Over de verplichting van ingewonnen land om mede te gelden.

6. Over de verplichting om veenland te beplanten.

7. Over aanspreking in rechten van den Dijkgraaf.

8. Over het keuren van dijken en sluizen door de Hoogheemraden.

9. Over het waken tegen het schutten van water door de Hoogheemraden.

10. Over de bevestiging der Hoogheemraden, gekozen door Hertog Johan van Beieren, oom van hem die het stuk geeft.

11. Over het geven van een geleide aan Dijkgraaf en Hoogheemraden bij het schouwen.

12. Bevestiging van vroegere handvesten.

Bevel van Philips van Bourgondië dat allen, die te Spaarndam uitwateren, gelden zullen in de lasten van het Hoogheemraadschap.

achter glas.

1437.

ocr page 9

KORTE INHOUD.

Aanmerkingen.

20 Oct. 1437.

20 Oct. 1437.

20 Sept. 1446. 5 Maart 1451. 14 Aug. 1454.

26 Jan. 1455.

9 Oct. 1465.

34 [ 5 Juli 1466.

35 13 Oct. 1467.

36 [ 28 Sept. 1469.

Verklaring van Hertog Philips, dat alle landen te Spaarndam uitwate-rende, morgengeld zullen betalen.

Informatie betredende klachten over de Hoogheemraden.

Aanslag van vier morgen land in Alfen.

Uitspraak van het Hof, dat alle zaken, dijken of dijkrecht aangaande, bij Dijkgraaf en Heemraden behooren en bij niemand anders.

Acte van Philips van Bourgondië om het baljuwschap van Rijnland van Henri de Montfort over te dragen op Simon Heye Aerntz. (in het Fransch).

Resignatie van het Heemraadschap door Symon Vrederick.

Ordonnantie van Hertog Philips over de herstelling van den Vriesendijk.

Copie van eene verklaring van Schouten, Burgemeesters en Schepenen van verscheidene plaatsen over het onderhoud van den Vriesendijk, geheeten de Zeeburch.

Handvest van Karei den Stoute over de Zijdwinde tusschen Rijnland, Delfland en Schieland.

n0. 32.

afgedrukt v. L. lOi.

afgedrukt v. L 8,3.

i

j ifgednikt v. L. 86.

afgedrukt v. L.

87.

Reg. 33.

I afgedrukt v. L.

91.

Bevestiging van het Hoogheemraad- | afgedrukt v. L. schap door Hertog Philips. ^8

j afgedrukt v. L-i 91.

afgedrukt v. L. 107.


ocr page 10

8

Nummer.

Dag-

teekenirg.

KORTE INHOUD.

Aanmerkingen.

36«

10 Apri! 1472.

Uitspraak van het Hof over de waterlo

Reg. iOi.

zing in den Yssel van Alfen, Hazers-

woude, Waddinxveen en Boskoop.

364

19 Sept. 1472.

Latere uitspraak daarover.

Reg. 104.

37

20 Maart 1494.

Verklaring van Walraven Heer van

afgedrukt v. L. m

Brederode over de jurisdictie van

Lil.

Rijnland over de landen onder den

watermolen te Zwammerdam.

38

Copie van n0 35. Daarachter eene

copie van een stuk, betreffende het

zelfde onderwerp.

39

24 Juli 1497.

Confirmatie van Rijnland door Koning

a/gedrukt v. L.

Philips.

116.

40

16 Nov. 1506.

Handvest van Karei V over vrijdom

afgedrukt v. L.

van accijnsen voor de Heemraden.

118, zie nquot;.

40u,130enH0-

40«

9 April 1507.

Verklaring van Leiden's bestuur dat

zie na. 40, 130

het bestuur van Rijnland vrijdom

en 140.

van accijnsen heeft.

41

ontbreekt.

42

ontbreekt.

43

ontbreekt.

44

18 Sept. 1472.

Uitspraak van het Hof tusschen G.

Hugensz c. s. en Rijnland.

45

ontbreekt.

46

ontbreekt.

47

ontbreekt.

48

ontbreekt.

49

ontbreekt.

50

* /vfo . i

ontbreekt.

ocr page 11

9

ë a a

fS 1?

Dag-teekening.

KORTE INHOUD.

Aanmerkingen.

51

25 Maart 1532.

Stuk van den kastelein van Woerden over de uitwatering op Rijnland.

Reg. 292.

52

27 Sept. 1515.

Benoeming door den Keizer van een College van Dijkgraaf en Hoogheemraden van Rijnland.

Reg. 97.

53

23 Nov. 1515.

Adhaesie vanwege de stad Leiden aan het nieuwe college van Dijkgraaf en Hoogheemraden van Rijnland.

Reg. 97.

54

21 April 1518.

Uitspraak van het Hof van Holland over de Haarlemmer sluis.

Reg. 80.

55

5 Juli 1518.

Uitspraak van den Koning in een geschil tusschen Rijnland en Haarlem betreffende den Spaarndamschendijk.

5G

16 Mei 1519.

Rapport van Commissarissen van het Hof over de Haarlemmersluis.

Reg. 80.

57

1520.

Vergunning van Karei V om, wanneer de baljuw van Rijnland verhinderd is schouw te drijven enz., tijdelijk een der Hoogheemraden »dijkgrave te maecken ende te creeren.quot;

achter glas.

58

18 Febr. 1521.

Uitspraak van het Hof over eigen-machtigen omslag door ingelanden van Alfen.

Reg. 17.

59

ontbreekt,

60

11 Juli 1526.

Uitspraak van het Hof tusschen de Vrouwe van Rijnsburg en Rijnland.

61

ontbreekt.

62

18 Febr. 1535.

Acte van Burgemeesters, Schepenen en Raad van Gouda over het maken en onderhouden van een sluis in den Ysseldijk.

ocr page 12

10

Nummor.

Dag-teekening.

KORTE INHOUD.

Aanmerkingen.

63

64

12

Dec.

1536.

Rijnland wordt door het Hof gehandhaafd in de bevoegdheid om te keuren.

ontbreekt. Reg. 24.

65

28

Jan.

1537.

Uitspraak van het Hof over de dijk-plichtigheid tusschen Amsterdam en Spaarndam.

Rog. 220.

66

24

Juni

1537.

Verklaring van landmeters omtrent eene waterpassing van Noordzee en Rijn.

Reg. 1G5.

67

10

Mei

1539.

Uitspraak van den Hoogen Raad te Mechelen over den dijk tusschen Amsterdam en Spaarndam.

Reg. 220.

6S

10

Mei

1539.

Uitspraak van Karei V over hetzelfde onderwerp.

Reg. 220.

69

10

Dec.

1541.

Verklaring van Burgemeesters, Schepenen en Raad van Gouda over het bouwen van een sluis aldaar en het heffen van morgengeld.

70

30

Dec.

1541.

Quitantie van de stad Gouda wegens bijdrage voor de sluis aldaar.

71

15

Juli

1542.

Notarieele verklaring omtrent de uitgestrektheid van Rijnland's jurisdictie.

Reg. 105.

72

4

Aug.

1543,

Consent van Rijnland aan landen onder Voshol, Reeuwijk en Wijk om uit te wateren op den Rijn.

Reg. 1S6, 267 en 294.

73

14

Oct.

1543.

Idem van de Schouten dier plaatsen.

Reg. 1S6 en 267.

ocr page 13

11

8 Nov. 1543. 1544.

11 Juli 1545.

7 Maart 1547.

12 Maart 1548. 26 Maart 1548.

8 Aug. 1548

Acte van den Ambachtsheer van Sluipwijk, Ravensberg en Graukoop wegens de voorwaarden van opneming in Rijnland's waterlozing.

Uitspraak van het Hof betreffende het beplanten van duinen.

Overeenkomst tusschen Sloten, Sloter-dijk, enz. en Rijnland, waarbij de eersten zich verbinden onder zekere voorwaarden den Spaarndamschen dijk in hunne ambachten ten eeuwigen dage te onderhouden.

Verbaal van inbeslagneming door den Dijkgraaf van Rijnland tegen Ambachtsbewaarders.

Accoord tusschen Rijnland en den Heer van Brederode en Voshol over hunne jurisdictie.

Resolutie van den Keizer over de meting van landen.

Uitspraak van het Hof over het graven van een nieuwe vaart.

Brief van accoord en verband van den Burggraaf van Utrecht, voogd van den Heer van Montfoort.

Reg. 56

afgedrukt Meijl. blz. 287; Reg 220.

achter glas.

ontbreekt. Reg. 4.

Reg. 105.

Reg. 150. Reg. 51. Reg. 104.


ontbreekt, ontbreekt, ontbreekt.

Koopbrief van grond in de heerlijk heid van Hazerswoude.

9 Maart 1555.

ocr page 14

12

O

a a

Dag-

teekening.

KORTE INHOUD.

Aanmerkingen.

87

16 Oct. 1548.

•

Acte der Schouten, betreffende het uit-wateren van Linschoten op Rijnland.

Reg. 141, zie nquot;. 123.

88

10 Oct. 1561.

Koninklijke ordonnantie op het slag-turven.

lieg. 211.

(

89

ontbreekt.

90

7 Jan. 1563.

Toestemming van den kastelein van Woerden en den baljuw van Voshol van eene overeenkomst tusschen Bodegraven en Rijnland, bepalende dat er in Bodegraven twee kroosheemraden zullen zijn.

Reg. 35,

91

28 Jan. 1563.

Plakkaat van Philips II op de Gouw-sluis.

Reg. 70.

92

7 Juni 1563.

Ordonnantie van Philips II op devis-scherij langs en voor de sluizen in den Spaarndamschen dijk.

Reg. 261.

93

13 Febr. 1564.

Acte van den Deken en het kapittel van Oude Munster over de uitwatering op Rijnland.

Reg. 1S5.

94

13 Febr. 1564.

Brief van den Burggraaf van Mont-foort over de uitwatering van de polders Kattenbroek, Rapijnen en IJsselveld op den Rijn.

Reg. 195.

-

■ ■

95

15 Febr. 1564.

Acte van de Schouten van dezelfde plaatsen over de genoemde uitwatering.

Reg. 185.

;

€6

4 Juli 1564.

Acte van Dijkgraaf en Hoogheemraden van Woerden over het plaatsen van watermolens ten behoeve van de ingelanden aan de zuidzijde van Bodegraven en de Weipoort.

ocr page 15

1

13

Nummer.

Dag-teekening.

KORTE INHOUD.

Aanmerkingen.

97

12 Juni 1564.

Verbandbrief over de opneming in Rijn-land's waterlozing van de zuidzijde van Bodegraven en de Weipoort.

Reg. 35 en 28ö.

98

22 Dec. 1564.

Acte van den Burggraaf van Mont-foort over de uitwatering van Kattenbroek, Rapijnen enIJsselveld op den Rijn.

Reg. 185.

99

22 Juni 1568.

Koopbrief van 8 maden lands door Rijnland op Ruigoord.

Reg. 118.

100

16 Dec. 1578.

Accoord tusschen Rijnland en Delfland tot het maken van twee verbin-dingskolken.

Reg. 138.

101

14 Sept. 1565.

Uitspraak van het Hof over de sluis bij de Groote Waal.

Reg. 227.

102

15 Febr. 1566.

Notariëel getuigschrift over de buitengewoon hooge waterstanden voor de sluizen te Spaarndam.

Reg. 227.

103

13 Maart 1567,

Consentbrief van de groote Haarlemmersluis te Spaarndam.

Reg. 227.

104

3 April 1567.

Uitspraak van het Hof in een geschil tusschen Rijnland en Aalsmeer over het slagturven.

-

105

14 Febr. 1568.

Uitspraak van het Hof omtrent de visscherij langs en voor de sluizen in den Spaarndamschen dijk.

Reg. 261.

106

17 Oct. 1570.

Consent van het Hof tot het maken van eene waterlozing te Katwijk aan Zee.

Reg. 147.

107

9 April 1571.

Accoord, inhoudende dat het Oosteinde van Waarder met Rijnland mag uitwateren.

Reg. 271.

ocr page 16

u

Nummer.

Dag-teekening.

KORTE INHOUD.

Aanmerkingen.

108

3 Aug. 1571.

Uitspraak van het Hof in een geschil

tusschen Rijnland en Woerden over

het onderhoud van eene sluis.

109

5 Dec. 1571.

Accoord van denzelfden inhoud als

Reg. 4 en 271.

n«. 107.

110

ontbreekt.

111

26 Oct. 1581.

Confirmatie door het Hof van het

Reg. 220.

accoord van 5 Juli 1581 tusschen

Rijnland en Sloten c. s.

112

26 April 1589.

Uitspraak van den Hoogen Raad in

Reg. 105.

een geschil tusschen Rijnland en

den Heer van Hazerswoude.

113

12 Nov. 1584.

Uitspraak van den Hoogen Raad over

Reg. 227.

de sluis in den Oosterwaal.

114

ontbreekt.

115

28 Mei 1593.

Acte van overeenkomst tusschen Rijn

Reg. 220.

land en Sloten-Sloterdijk.

116

ontbreekt.

117

ontbreekt.

118

11 Sept. 1594.

Accoord tusschen Zoeterwoude en

Reg. 306.

Leiden over het onderhoud van den

weg buiten de Koepoort.

119

ontbreekt.

120

ontbreekt.

121

16 Juni 1595.

Consent van Rijnland voor de water

Reg. 272, zie

lozing van Waarder met Rijnland.

n0. 125 en 133.

122

28 Juni 1595.

Stuk over de jurisdictie en uitwate

ring in Linschoten.

123

28 Juni 1595.

Acte der Schouten, betreffende de

Reg. 141, zie

uitwatering van Linschoten.

n». 87.

ocr page 17

15

Nummer. !

Dag-

teekening.

KORTE INHOUD.

Aanmerkingen.

124

G Juli 1595.

Stuk over de waterlozing der polders nabij Oudevvater op Rijnland.

Reg. 172.

125

21 Sept. 1595.

Toestemming van Schout en Heemraden van het westeinde van Waarder tot uitwatering op Rijnland,

Reg. 272, zie nquot;. 121 en 133.

126

29 Sept. 1595.

Idem van Woerden.

Reg. 272.

127

28 Nov. 1595.

Accoord tusschen Rijnland en Leiden geteekend door van Egmond en Jan van Hout.

Reg. 135.

127«

31 Maart 1783.

Verlenging van dit accoord voor 31 jaren, geteekend door P. C. van Ley den en Y. van Dam.

zie n0. 134a en n0. 135.

127J

1 Nov. 1814.

Idem, geteekend door D. Wormer en P. A. du Pui.

128

ontbreekt.

129

10 April 1596.

Verklaring dat Leiden voor ƒ 100 de landen, in de vrijheid van Leiden gelegen, loskoopt van alle gemeene-landslasten van Rijnland.

Reg. 135,

130

2 Dec. 1596

Bevestiging door de Groote Vroedschap van een accoord met Rijnland over vrijdom van accijnsen.

zie n0. 40, 40a en 140.

131

ontbreekt.

132

ontbreekt.

133

9 Mei 1597.

Toestemming van den baljuw van het land van Vliet en schout van Hekendorp tot de uitwatering op Rijnland.

Reg. 272, zie n0.121 en 125.

134

26 Juli 1509. Gecopieerd 17 Nov. 1534

Boek, bevattende copiën, van n°. 34, van n0. 35 en van een uitspraak van het Hof, betredende den dijk

ocr page 18

16

fH O

a

a 2

Dag-teekening.

KORTE INHOUD.

Aanmerkingen.

van Amsterdam tot Spaarndam.

135

4 Aug. 1553 (gedrukt in 1591)

Overeenkomst tusschen Rijnland ter eene en Leiden met de dorpen in Rijnland ter andere zijde, gedrukt.

135«

3 April 1591.

Accoord tusschen Rijnland en Leiden , gearukl 2 exemplaren.

zie n0. 127-1276.

136 O

12 April 1607.

Copie van de aanbieding en aanneming van het 12-jarig bestand.

136«

13 April 1607.

Copie van de mededeellng van het 12-jarig bestand door de Staten-Generaal aan de Staten van Holland.

137

27 Dec. 1646.

Request van den Hofmeester Johan de Mortaigne aan de Staten-Generaal om een tractement.

138

1650.

Voorstel om, daar de klerk van Rijnland oud wordt, diens zoon tijdig als volontair het werk te laten leeren, om later te kunnen opvolgen.

139

3 Maart 1640.

Rekening van Nicolaes Nieuwenaert, wijncoper in den Hage.

140

9 Aug. 1565.

Toekenning van vrijdom van accijnsen aan de Hoogheemraden, hunne fa-miliën en huisgezinnen, door Philips H.

achter glas. zie n0. 40, 40o en 130.

') Zie omtrent n0. 136—139 de opmerking op bl. 178 regel 7—13 Notulen Rijnland.

ocr page 19