C2fU

'^rx

'.'

BACTERIOLOGISCH INSTITUUT

TE LYON

TUBERCULINE EN MALLEINE

7gt;e Juberculine.

Den 4^ori Augustus 1890 deelde Koch in de openings-zitting van het Nationaal Geneeskundig Congres te Berlijn kortelijk de ontdekking mede van stoffen, die in staat zijn gezonde cobaya's¹) immuniteit tegen tuberculose te ver-leenen, en de verdere ontvvikkeling eener reeds gevor-derde algemeene tuberculose te stuiten.

Een groot aantal onderzoekers hadden de behandeling der tuberculose tot het doel hunner nasporingen gemaakt; maar geen had hat geringste resultaat verkregen.

Die mededeeling moest dus wel, en deed het ook inderdaad, opzien baren. Daar het moeilijk was zieh de vermaarde raquo;lympliequot; te verschaffen en Koch het meest volledige stilzwijgen aangaande hare samenstelling be-waarde, begonnen de bacteriologen, geleid door den bijzonderen geur dien de lymplie verspreidde welke geur aan dien der culturen van tuberculose in glycerine-bevattende stoffen herinnerde met uiteenloopend suc-ces producten te bereiden, welke, naar zij meenden, de lymphe van Koch nabiikwamen. Hueppe en Scholl, Crookshank, Metchnikoff en Roux konden weldra den aanhangers der nieuvve behandeling een raquo;tuberculinequot; ter hand stellen, die dezelfde kenmerken als die van Koch vertoonde.

') Cavia Cobaya, guineesche biggetje, het bekende proefdier. Vert.

Eene eigenschap, de belangrijkste, ontbrak haar echter de door Koch aangegeven genezende werking bij tn-berculeuze aandoeningen. Men geloofde zieh toen in de bereiding vergist te hebben: toen Koch besloot zijn procedö te publiceeren, was het te laat. Men wist reeds dat de ongeveer overal verkregen tuberculines aan die van Koch identiek waren, maar dat noch de eene, noch de andere de beloften vervulde, die de Daitsche geleerde had gedaan. Niet alleen volgde geen genezing, raaar zeer geringe processen verergerden zieh schielijk tenge-volge van injeeties van 0.001 en 0.002 gram tubercu-line. De geneesknnde van den mensch verwierp snel de lymphe van Koch.

Maar inmiddels had professor Guttmann van Dorpat geconstateerd dat tnberculeuze runderen een sterke temperatuursverhooging vertoonden bij injeetie van 1, 2 ä 3 gram tuberculine, terwijl de gezonde dieren niet reageerden.

De ware rol der tuberculine was gevonden^ en wan-neer die niet zoo schitterend is als Koch het wel gewild had, is ze toch van voornaani belang, aangezien ze vergunt de besmettingshaarden met zekerheid te vernietigen, en alzoo het voortdurend gevaar weg te neraen dat het tnberculeuze dier het personeel, zijn stalgenooten, en dikwijls hen die zijn melk gebruiken, aanbiedt.

Jjereiditig der Zuberculitje.

Het is zeer noodzakelijk de opeenvolging van bewer-kingen, welke de bereiding der tuberculine vordert, nauwkeurig te kennen. Het precede is overigens uiterst eenvoudig, en zal de bekendheid daarmede in staat stellen gemakkelijk de beweringen te weerleggen, die zekere personen durven voor te dragen en welke een groot landbouw-dagblad niet geschroomd heeft te publiceeren, de beweringen n.l. betreffende de mogelijke overdracht

der tuberculose op gezonde dieren door de inspuitingen met tuberculine.

Culhiur van den Koch'scken bacil. Vrij lang na zijn ontdekking (Koch, 1882) werd de tuberkel-bacil onder de allerkleinste parasiteerende microben gerangschikt, en vend men dat hij zieh zeer siecht aan de voedingsstof-fen gewende en groeide waarop men beproefde hem te tclen. Koch had, met wezenlijke moeielijkheden, culturen verkregen op gestremd serum. De techniek was omslach-tig, weinig zeker, en de ontwikkeling geschiedde tame-lijk siecht.

Nocard en Koux (1887) gaven, door de glycerine be-vattende voedingsbodems te doen kennen, het middel aan om gemakkelijk en snel een overvloedige vegetatie van den Koch'schen bacil te verkrijgen.

Inderdaad, wanneer men 5% glycerine aan de ge-wone voedingsstoö'en, zooals bouillon, gelatine, aardap-pel, toevoegt, verkrijgt men bij een temperatuur van 39deg; in 3 ä 5 weken prachtige culturen.

Op vaste Stoffen, als gelatine, aardappel, ontwikkelt zieh de tuberculine in den vorm van geelachtige, droge, harde schubbetjes.

In bouillon ontwikkelt zieh de bacil het sterkst, wanneer men op de oppervlakte der vloeistof een stukje eener eultuur aanbrengt en dit daarop laat drijven: in drie weken tot een maand, bedekt zieh de bouillon met een witachtige, gerimpelde, droge, doffe laag.

De voedings-vloeistof blijft onder de bovenste laag vol-maakt helder. Wanneer de ontwikkeling voltooid is, bedekt de raquo;sluierquot; volledig de oppervlakte van den bouillon en hecht zieh zelfs aan de wanden vast; de geringste schudding is nu voldoende het oppervlaktevliesje te ver-breken, waarvan de stukken op den bodem der flesch vallen. De bacil heeft de vloeistof met zijn gif verza-digd; er begint nu een nieuwe reeks van bewerkingen.

Sterüisatie. De cultuurflesch wordt uit de stoof genomen en naar den autoclave gebracht, waar ze ge-durende een kwartier aan een temperatmir van 110deg; wordt onderworpen.

Deze enkele bewerking is meer dan voldoende cm de vernietiging van alle bacillen zoncler uitzondering te verzekeren; Yersin heeft overigeas geconstateerd dat de tuberkelbacil geen 10 minuten aau een temperatuur van 70deg; weerstand biedt.

Concentratie. De inhoud van den ballon, gedoode bacillen en vloeistof, wordt in porceleinen capsules ge-schonken, die op een waterbad verwarmd worden. Deze bewerking duurt verscheidene uren, want de ge-heele vloeistof moet tot ¹/₁₀ van zijn oorspronkelijk volume worden teruggebracht.

Aannemende, hetgeen onmogelijk is, dat eenige bacillen aan de sterüisatie hadden weerstand geboden, zoo zou hunne vernietiging gedurende deze tweede operatie volledig zijn, want de vloeistof wordt aanhoudend op 85deg;90deg; gehouden.

Resultaat. Men filtreert het overblijvende op Char-din-papier om de bacillenklonters terug te houden en verkrijgt ten slotte een holdere, siroopachtige, donker-brnine vloeistof, die hare afkomst verraadt door den aangenamen bloemengeur, eigen aan culturen van tuber-culose in glycerine-bevattende Stoffen, dien zij verspreidt.

Deze vloeistof is geen andere dan de tuberculine.

Jfewariqg.

De oorspronkelijke bouillon bevatte 5⁰/o glycerine: de reductie op Yio brengt zijn gehalte op 50⁰/o.

Het is gemakkelijk te begrijpen dat de vloeistof in deze omstandigheden zeer lang kan bewaard worden, altijd als men ze tegen wärmte en lieht beschul Wij hebben op het laboratorium van Nocard

tuberculine gezien van mcer dan twee jaar oud, welke, hoezeer tegen het licht beschut, maar op de tempera-tuur van het laboratorium, op zijn oppervlakte schimmeis had laten ontwikkelen, en waarmede desniet-tegenstaande prachtige reacties konden verkregen worden bij de taberculeuze dieren, waarin men ze injec-teerde.

Een gemeenschappelyk lenmerk van den menschelyken en den vogelbacil:

Indien de beide typen van tuberkelbacilleri, ingeent zijnde, verschillen wat hunne wijze van reactie op de laboratorium-dieren betreft, zoo vertoonen ze echter beide dit gelijke kenmerk, dat hunne afscheidingspro-dneten, hunne tuberculines, vohnaakt dezelfde eigen-schappen vertoonen. Nocard en Roux geven zelfs aan den vogel-bacil de voorkeur boven den menschelijken, wegens zijn grootere, gemakkelijkere en snellere vegetatie.

Gigeijseljetppen der Zuberculirje.

Wij zagen hoe denkbeeidig de bewering was, de tnberculose door de inspuitingen met de Koch'sche lym-phe te verhoeden en te genezen, omdat dikwijls het togenovergestelde resultaat werd vvaargenomen en de aandoeningen zieh verergerden in plaats van verbeterden. Maar zoo de menschelijke geneeskunde thans niets te hopen heeft, bezit daarentegen de geneeskunde van het vee in de tuberculine een kostbaar middel om bij verdachte dieren de diagnose van tuberculose te bevestigen, zelfs en vooral bij die, waar niets de ziekte openbaart. Bij een troep dieren die in aanrakiug zijn geweest met tuberculeuze, treft het met zekerheid, zonder zieh te laten terughouden door den schijn van gezondheid welke de dieren, aan zijn working onderworpen, vertoonen.

De onderzoekingen, over de geheele wereld bij tien-

duizenden godaan, hebben aangetoond dat in het alge-meen do working des te heviger was, naarmate het dier meer vorborgen aandoeningen vertoonde. Verscheidene govallon können worden aangehaald, waarbij prijs-dioren op de tuberculine liebben gereageerd, en tot groote verbazing dor proefnemers alterst geringe, maar onloo-chonbare tuberculenze aandoeningen vertoonden.

Do tuberculine, in kleine hoeveelheden bij tuber-euleuze dieren onderhuidsch goinjectecrd, veroorzaakt bij deze een meer of minder aanzionlijko temperatuurs-verhooging, welke veroorlooft het bestaan der ziekte te bevestigen, van hoe jongen datum en hoe beperkt de aandoeningen ook mögen zijn.

Bij gezonde dieren, dat wil zeggen bij niet-tubercu-leuze, veroorzaakt ze geenerlei waarneembare reactie. (Nocard)

#9632;Gerjige tegetjwerpitjgen.

1deg;. Men heeft durven zeggen en schrijven: raquo;rfe in-jectie van tiibercnliuc kau yes.onde dieren tuberculose bexoryen;quot; de verschillende bijzonderlieden, waarin wij bij de bereiding zijn getreden, onthcfl'en ons van elke wederlegging;

2deg;. Men heeft gezegd dat do tuberculine geenerlei working kon hebben op sommige tuborculeuze dieren. Iiulerdaad, de dieren welke in den hoogsten graad tuberculous zijn, do teringachtigc, reageeren niet op do tuberculine; maar in die gevallen zijn de Symptomen duidelijk genoeg om het gebruik van het reagens niet te behoeven.

3deg;. De tuberculine, zegt men, kau de reactie by gezonde dieren veroorxaJcen.

Het is vooral dit punt, waarop de tegonstanders der tuberculine do aandacht hebben gevestigd. Men kan niet anders dan verbaasd staan tegenover een dier dat,

alle schijn van gezondheid aanbiedende, aan de injectie onderworpen, de kemnerkende reactie vertoont.

Echter, niets is meer logisch en toont beter de diagnotische kracht der tuberculine.

Nocard citeert onder anderen dit frappante feit: raquo;Op *het internationale vetorinaire Congres te Bern hadden raquo;twee Zwitsersche professoren een vijftiental hunner scollega's uitgenoodigd om de sectie van twee koeien raquo;bij te wonen, die op de tuberculine hadden gereageerd; raquo;bij de sectie der eerste, welke volgens alle regeis werd raquo;uitgevoerd, konden onze Bern'sche collega's, niettegen-raquo;staande al hun nasporingen, geen enkele tuberculeuze raquo;aandoening ontdekken; zij verklaarden ons dat huns raquo;inziens die koe niet tuberculeas was, dat men hier te raquo;doen had met een van die ongelukkige gevallen waar raquo;de tuberculine faalt; dat men zou overgaan tot de raquo;sectie der tweede koe. Dadelijk riep ik uit dat als de raquo;waarneming van het dier goed was verriebt hetgeen raquo;geon oogenblik twijfelachtig was de koe zekerlijk #9632;ynbsp; nbsp; nbsp; nbsp; nbsp; nbsp; nbsp; nbsp; nbsp; nbsp; nbsp;raquo;tuberculeas was, en ik vroeg de vergunning langer

raquo;te zocken naar de aangetaste plaats, die aan de ont-raquo;leedmessen onzer collega's was ontsnapt. Na tien mi-raquo;nuten of een kwartier was ik zoo gelukkig in de raquo;diepte der long, dicht bij de bifurcatie der bronehien, raquo;een tuberculeuzen haard bloot te leggen ter grootte raquo;van een hazelnoot, voortvloeiende uit de samenvoeging raquo;van zeven of acht parelvormige tuberkels, volmaakt raquo;typisch. Gij kunt u het veroorzaakte effect denken. raquo;Welnu! veronderstel dat ik minder geduld of geloof raquo;had gehad, minder geluk vooral, dan zou deze waar-raquo;neming, opgenomen onder zoo plechtige omstandig-raquo;heden, urhi et orbi gepubliceerd, eeuwig zijn aange-raquo;haald als een voorbeeld van de dwalingen die de raquo;tuberculine kan veroorzaken. Wanneer giß de aan-raquo;doening welke de tuberculine had aangekondigd, niet

raquo;hebt yevonden, xcg dan met dot die aandoeniny niet be-raquo;staat, maar zcg eenvoudig dat gij xe niet yevonden hebt.quot;

4deg;. Men xou geconstateerd hebben dat sommige dieren, aangetast door met^l)-tiibercnleuxe aandoeningen der long of van andere organen, op de tubercidine honden reageeren.

Ook hier zijn, evenals bij de voorgaande bewaring, dwalingen in het spel geweest, veroorzaakt door een oppervlakkig onderzoek.

Noch de actinomycose, noch de wormachtige bronchitis, noch de echinococcen, noch de levenvorm, wan-neer die de eenige aandoening uitmaken, veroorzaken de reactie.

Maar men begrijpt dat het dier hetwelk door een van die aandoeningen is aangetast, ter zelfder tijd in ver-anderlijke mate tuberculens kan zijn. Telkens wanneer een zeer nauwkeurig onderzoek op een dier dat gere-ageerd heeft, is toegepast, heeft men de tnbercnleuze aandoening gevonden, somtijds zeer gering, maar op zieh zelf voldoeude om de reactie te verklaren.

5deg;. TJit de kennis van wat er gebeurt bij den tuber-cnlenzen mensch, met niterst kleine hoeveelheden tuber-culine behandeld, heeft men afgeloid dat de aandoeningrji der aan de injeeties onderworpen dieren een merkbare vereryeriny onderyinyen. Dit exceptioneele feit wordt slechts waargenomen bij dieren in het laatste stadium van het ziekteproces, en is bijgevolg zonder waardc.

Duizende stallen zijn op vaste tijden aan de injeeties onderworpen geweest, en nooit heeft men, zelfs bij tu-berculenze dieren, de geringste storing geconstateerd, die aan de tubereuline kon worden geweten.

6deg;. SomMjds belet een eerste inspuitmg van tuber-

^l) In liut oorspronkelijli ilaquo; blijkbaar het woordje niet uitgevallun. - Vert.

eulme de tubereuleuxe koeien op een tiveede injectie te reageeren. Dit feit is zeer zeldzaam, uitgezonderd noch-thans wanneer de 2e injectie de le na 24 of 48 men volgt. In dat geval reageeren meer dan de helft der tubereuleuze koeien niet meer; maar dat aan het mid-del gewend worden is zeer voorbijgaand; na een maand is het wel zeldzaam een koe waar te nemen, die niet meer reageert.

7deg;. Eindelijk, nooit heeft men können coustateeren dat de tuberculine de overgang van bacillen in de melk begunstigde, wij vveten inderdaad dat de aandoe-ningen niet worden geinfluenceerd.

Op geenerlei wijze biedt de tuberculine-inspuitiiig eenig gevaar aan; de hoeveelheid melk vermindert bij de melkkoeien niet, en bij de koeien, die raoeten kalven, wordt de zvvangerschap in het geheel niet verstoord.

Wij bezitten in ons Instituut een veertigtal gelten, voor de onderzoekingen bestemd; geen dezer gelten is tuberculeus, maar de wekelijksche inspuitingen met rmcc tuberculine, waaraan men ze onderwerpt, enwaar-vaa de hoeveelheid bij een enkele inspuiting tot 30 kubielce centimeters bereikt, doen ze hevige readies ondervinden.

De injecties werden bij het grootste aantal hunner gedurende de zwangerschap niet afgebroken; maar nooit bebben wij een ongeval waargenomen; alien hebben op tijd jongen geworpen; bij alien is de productie van molk normaal geweest en gebleven.

J/ut der Tuberculine.

Het is nu gemakkelijk zieh een denkbeeld to vormen van de diensten welke de tuberculine kan bewijzon. Omdat men de tuberculose niet kan genezen, omdat elk aangetast dier een gevaar is voor zijn stalgenooten,

en in sommige gevallen voor de personen die zieh er mode bezig liouden of die him melk drinken; omdat de nadeeleu tengevolge der tuberculose zieh op alle wijzen vertoiken, als sterfte, vermagering, bevanging, miskraam, en een schrikbarend totaalcijfer bereiken, is het gebeol aangewezen om, wanneer men in een stal het bestaan der ziekte vermoedt, alle dieren aan de injectie te onderwerpen, zoo snel mogelijk diegenen te venvijdercn, welke gereageerd hebben, zorgvuldig te ontsmetten en, om de troep tot ziju oorspronkelijke getalsterkte terng te brengen, slechts dieren aan te nemen welke voor den aankoop de tnberciiline-proef glansrijk hebben doorstaan, of de jongen die men te voren tegen de besn\etting beveiligd heeft, te behonden.

Techniek der Tuberculinisatie.

Waarneming der temperatuur vöör de injectie. Hut is aan tn bevelen do tomperatuur twoe of drie dagen voor do injoctio, 'socli-tonds on 's avonds op te nemen: de aanvangstempeiataur wordt dan verkregen door hot gemiddelde dezei temperaturen. Strikt gimomen kan men zieh vergenoegen do temperatuur een enkele keer voor de injectie op tc nemen.

Als het dier op dat oogenblik koortsachtig is, dat wil zeggen als de temperatuur 39⁰3 beroikt (bij volwassenen) of 39⁰S (bij jongen), moet men de bewerkiug uitstelleu.

Men moet er zieh van onthoudon do dieren in de weide te behan-delen: daar do atinosphorische veranderingen gioote temperatuurs-schommelingen bij de dieren teweeg brengen; het terugbrengen naar don stal behoort 24 mat voor de injeetie te geschieden.

Injectie der verdunde Tuberculine. Tuberouline tot op V,,

verdund:

Buwe tuberouline................ 1 knb. centimeter.

Goearbolizoerd en gesteriliseerd water..... 7 raquo;nbsp; nbsp; nbsp; nbsp; nbsp; nbsp;raquo;

Achter den schouder het vel scheoron on met een antiseptisehe

oplossing wasschen, en do iuspuiting in het onderhuidsche cehveef-sel verrichten:

Voor stieren; osson en groote koeion......3 kub. centiineter.

Voor osson en koeien van middelbavo grootte . 2 raquo;nbsp; nbsp; nbsp; nbsp; nbsp;raquo;

Voor vaarzon on jonge stieren..........1 raquo;nbsp; nbsp; nbsp; nbsp; nbsp;raquo;

Do injectio verrichten to 6 uur in den avond en do tomperatuur opneinen den volgendon dag to 6 uur, 0 uur, 12 uur en 3 uur. De diagnotische reactie wordt aangogeven door het versthil tusschen de aanvangstemperatuur on do hoogste temporatuur, na de inspuiting bereikt.

Wauneer dit verschil 1deg; 5 bereikt of overtreft, kan men beweren dat het dier tuberculous is.

Bij zeer tuberouleoze, teringachtige koeien kan de tubereulino-injectie geenerlei reactie teweegbiengea, maar in dat geval zijn de klinische keumerken voor de diagnose voldoende.

Opmerking. De aanvrn^on om tiibovculine behooien recfitstreeks aan het bao-toriologisoh lastituut te Lynn, 52, rno dos Docks, to geschiodon, of voor Xodor-land on Transvaal aan do hooron BROCADES amp; STHEEMAN to Meppel.

Bissauge, veeaits te Orleans, stelt het volgende prooede voor, om de bewerking zoo gemakkelijk en goedkoop inogelijk to makcu, waar-bij de herhaalde bezoeken worden vermeden.

raquo;Den morgen of den dag voor de injeetie vertrouw ik den eige-naar evenveel maximum-therniometers toe als er koeien ten onderzoek op tuberculose zijn; thermometers en koeien zijn gonunnneid om alle vergissingen te voorkomen.

raquo;Ik zorg er voor de kwikkolom te laten zakken en draag den oige-naar op zelf des morgens de temperatuur op te nemen of, nauwkeuriger, eenvoudig in het rectum van iedere koe gedurendo voldoendeu tijd don thermometer te plaatsen welke met zijn rangnummer overeen-stemt, en het instrument daarna weer in zijn kistje te leggen.

raquo;Des avonds, op het oogenblik der injeetie, noteer ik die morgon-temperatuur en neem zelf do avondtemperatuur op; met deze gege-vens kan ik een voldoeud gomiddelde verkiijgen.

raquo;Ik laat de kwikkolom van den thermometer weer zakken. Na de inspuiting, die ik tegen 5 of 6 uur van den avond vorricht, blijft er voor den daarmede belasten persoon niet ineer over dan den thermometer, met het nummer van het dier correspondeerende, twaalf, vijftieu on achtien uur*) na de inspuiting aan te leggen, zonder de kwikkolom te laten dalon.

*) Hot zou aan to bovelon zijn een viordo teniporatuur-opnamo na oonentwintig uur to vorricliton.

raquo;Hot iiistmmeut, dat mij den volgenden dag woidt gebracht, geeft de to velleu aitspraak aan. Ik hob zoodoeudo inderdaad het maximum dor verkiegen tomperatuur, zouder mij te bekommeien over het juiste oogenblik waarin deze zieh heeft iogesteld.quot; (Remieil vete-rinaire, 13 Jamiari 1S06.J

Hot precede is, al is het niet uitorst streng, zeker zeer praktisch. Hot is slechts op de tuborculine van toopassing want, zooals wij hierooder zullon zien, zou hot ten opzichte der malleine tot ernstige fouten aanleiding goven, daar de thermoinetrische kromme sleehts ecu, wat ineer is, goen essoutieele factor der reactie is, en zou een waarneming, onder deze omstandigheden verricht, geonerlei waarde bezitten tot steun eener actie tot nietigverklaring der koop.

_^_-gt;.

J)e Jtfalfetne.

Ingevolge der met de tuberculine verkrcgon re-sultaten was het logisch zieh af te vragen of ook niet de bacil van den kwaden droes, waarvan de levensge-schiedenis zoovele punten van overeenkomst met die van den tuberkelbacil vertoont, in ziju culturen een toxinc zou voortbrengen, dat een specifieke werking heeft op de aandoeningen van den kwaden droes.

Twee Kussische veeartsen, Kölning van Dorpat en Hellmann van St. Petersburg, waren de eersten die in 1891 aankondigden dat het extract van droes-culturen op droes-aandoeningen op de zelfde wijze werkt als de tuberculine op tuberculeuze aandoeningen. In den loop zijner onderzoekingen entte Kölning zieh zelven den kwaden droes in en bezweck er aan.

Vanaf dit tijdstip heeft, niettegenstaande de kritiek van de tegenstanders der methode, wier argumentcn iiet een na het andere vallen, als ze niet tegen iiet beoogde doel ingaan door wapens te leveren ten gunste der malleine, deze denzelfden rang ingenomen als de tuberculine.

Ongelukkig kunnen wij de hartstochtelijke en meesle-pende discussion, waartoe de malleine aanleiding heeft gegeven, niet onder de oogen van den lezer breiigen; maar de verslagen van de Socicto centrale de medecine veterinaire hebben ons doen zien tot hoever een stel-selmatige opposite kan gaan, maar ook, met welken ijver, welk geloof, welke wetenschappelijke gestrengheid Nocard er in geslaagd is die oppositie tot in zijn laatste schuil-hoeken te verslaan.

Alle valsche gevolgtrckkingen geboren, uit verkeerd gei'nterpreteerde feiten, uit oppervlakkig onderzoek, tot aan de beschuldiging toe van kwaden droes bij gezonde paarden te verwekken, dat alles is tegen de malleino geexploiteerd, na tegen de tuberculine schipbreuk teheb-den geleden.

Het is, Avij kunnen het niet genoeg herhalen, Nocard, die al deze minstens onbezonnen beoordeelingen recht hecft cloen wedervaren. Wat hij in 1894 zeide, heeft zieh venvezenlijkt:

raquo;In spijt van de heftigheid der aanvallen, waarvan ze raquo;hot voorwerp is, ben ik in het geheel niet bezorgd raquo;over de toekomst die voor de malleino is weggelegd; raquo;ze heeft definitief haar intrede gedaan in de loopende raquo;praktijk: wat men er ook van zegge en wat men ook raquo;doe, ze heeft reeds te veel diensten bcwezen dan dat raquo;de praktici ooit van haar gebruik zouden afzien.quot;

Jjereiding der Jrtalle'irje.

Bohalve bijzonderheden van weinig belang, wordt de malleino op gelijke wijze als de tuberculine beroid. Do cultuur is snellor; in 14 dagen, 3 weken heeft de droes-bacil zijn ontwikkeling voitooid. De verkregen vloeistof bezit niet den kenmorkenden geur der tuberculine, maar een meer of minder stinkende geur.

gewaring.

De ruwe malleine, een donkerbruine, dikke, siroop-achtige vloeistof, bevat 50% glycerine, zijn conservatie is dus, besclmt voor wärmte, licht en in good gcsloton flesschen, voor langen tijd verzekerd.

De voor het gebruik verdunde malleine kan eveneens zecr lang onder deze omstandigheden worden bewaard, mits de oplossing met gecarbolizeerd en gesterilizeerd Avater is vervaardigd.

Wij bevelen het gebruik aan van de op ^l/₈ verdunde oplossiug: 1 kub. c.M. ruwe malleiue in 7 kub. c.M. ge-carbolizeerd on gesterilizcerd water; 2 kiib. c.M. van deze oplossiug zijn voor een paard voldoende, onversehillig hoe groot het is.

Werldng van de malleine op door kwaden droes aan-(jetnatc jMcirdeu. De onderhuidsche inspuiting met een geringe hoeveelheid malleine (Y., kub. c.M. ruwe ma-leine of 2 kub. c-¥. op ^l/₈ verdunde malleine) veroor-zaakt een reactie, bestaande uit:

Wijzigingcn in den algemeenen toestand;

Plaatselijke verschijnselen;

Een aanzienlijke temperatuurs-verhooging.

Reactie op het orgamsme. 1deg; De algemeene toestand ondergaat wijzigingen van veranderlijke intensiteit: er kunnen gedruktheid, terneergeslagenheid, huiveringen, spierbevingen geconstateerd worden; het vel is opge-rimpeld, het haar dof, de eetlust zeer verminderd of zolfs verdwenen.

De poot die het dichtst bij de plaats der injectie is, kau zieh slechts moeielijk bewegen; dikwijls ontstaat er een ware kreupelheid.

Deze Symptomen, de organische reactie uitmakende, zijn raeer of minder geaccentueerd, maar outbroken nooit geheel.

2deg; Na eenige uren is de plaats van injectie de zetel van een heete, gespannen, zeer pijnlijke, uitstekende aanzwelling, welker grootte verschilt van een kippenei tot de volledige bedekking van den hals van het paard.

De van deze streek afkomstige lymphvaten zijn ont-stoken en vormen kronkelige, zieh naar de naburigc ganglions begevende strepen.

Wanneer de operatic onder strenge aseptische voor-

waarden is verlieht en de raalleine zelf zuiver is, is er geeu spoor van zwering. Het gezwel groeit gedurende 2436 nur aan en vordwijnt gaandeweg in eenige dagen.

Teiiipcmtnnr-reactie. 3deg;. Nooit ontbreekt de tlier-misohe reactie, de temperatuur klimt snel 1.5deg;, 2deg;, 2.5deg; en nieer boven de normale. Het maximum wordt tegen het tiende en twaalfde nur bereikt, somtijeis tegen liet dertiende, zelden op het achttiende uur.

Al deze verschijnselen duren lang; de temperatuur daalt gowoonlijk pas na twee dagen; tie zwelling ver-dwijnt nog langsamer; het paard dat deze verseliijnselen vertoont, kan met zekerheid beschouwd worden door kwaden droes te zijn aangetast.

WerTdng der malMne opgexondepaarden. Het cenigo waargenomen verschijnsel is het ontstaan van een klein oedcemachtig, eenigszins warm en gevoelig gezwel, het-weik overigens in 2436 nur verdwijnt: het dier heoft in het gcheel geen teniperatnursverhooging, de alge-raeene toestand is niet gewijzigd: eetlust on opgewekt-heid zijn behouden.

Men heeft een tanielijk aanzionlijke temporatiuirs-ver-hooging waargenomen bij met malleine ingeente dieren, aangetast door aandoeningen die in geenerlei verband met kwaden droes staan.

Comeny, Nocard, Mauri hebben do melanose genoomd; Trasbot de chronische broncliiaal-longontsteking; Schin-delka long-emphyseem. Maar als in dat geval de temperatuur eenige verhooging ondergaat, daalt zij snel; daarenboven wordt de organische reactie gemist. Dwa-ling is onmogelijk. Welk ook het uiterlijk aanzien is der Symptomen of aandoeningen die een paard vertoont, men kan beweren dat het geen kwaden droes heeft als het geen temperatuurs-reactie, noch organische reactie heeft vertoond. l)e etterachtige aandoeningen van het

slijmvlies, die aan droesgezwellen doen denken, de Nocard'sche lymphangitis, zeer veel overeenkomst ver-toonende met sclmrftige peezen; verzamelingen van et-terzakken, tumoren, neusholten die uitwerping of tus-schenpoozende epistaxen vertoonen ; al deze aandoeningen worden snel onderscheiden, dank zij de malleine.

Techniek der inspuiting met Malleine.

IT et is aan to boyelen het met malle'mo te injecteeren dier gedu-rende twoo dagen voor de operatie in don stal te houden. De tem-porahuir moet minstoas 's oohtends ea 's avonds #9632;worden opgenomen. Men zal dan du operatie können oitstellen, quot;\vanneer dc afwijkiiigou van den thermometer 1 graad bereikeu of overtveffen: evenzoo wan-neer de tempeiatuur om 39deg; schommelt, want men begcypt dat bij reeds koortsachtige dioren de thei'mometeraanwijzingen waardeloos ziju. Atmospherisohe veranderingen (zon, regen, wind, etc.) ver-oorzakon sterke temperatmussohouimelingen: zoo ook sommige ziokten, zooals do droes.

Injectie. Ziju deze brennen van fouten vermeden, dan kaa men de injectie aan dou kant van don hals mot 2 kub c.M. tot '/ ver-duude inalleine*) vorrichten. Het haar vvordt over oen kleine uit-gesü'ektheid weggesaeden: de huid wordt zorgvuldig gowasschon: wanneer de volkomen aseptische spuit govuld is, doet men do injectie in het onderhuidsche celweefsel.

Temperatimropname. Voor het meerdeie gemak doet men do inspuiting tegen 10 nur des avonds: men zal zoodoonde over den geheelen volgenden dag kuunen beschikken om do operatie te vol-gen. De tempeiatuur wordt van af het aolitste nur na do injectie elke twee nur opgenomen tot aan het twintigste nur. Wanneer even-wol bij uitzondering de thermometnsche kronune ua hut twiutigste uur nog steeg, dan moet men met de temperatuur-opname doorgaan.

De raquo;thermische reactiequot;' wordt gemeten door sde afwijkiiig tusscheu

' De aanvxagen om mallci'no mooton rcchtstiooks aan het baoteriologisch Insti-tuut, 52, rue des Docks, Lyon gcadrossoord worden, of voor Xoderland on Transvaal bij do hocrou BROCADES amp; STUEEMAN to Mopfol.

do hoogst waargenomen temperatuur on do aanvangsteinperatuur.quot; Mon ga eveuzeer mot do grootste zorg do plaatsolijko en algomoenc vorschijaselcu na, welke hot dier vertoont.

Interpretatie der .aanwijzingen, door de malleine verschaft.

1.nbsp; nbsp; Indien hot aan do malleine onderworpen dier geenerlei reaotie vertoont, orgauischo noch thermische, als de zwelling weinig omvang-i'ijk on vau korton duur is; wanneer de algomeoue toostand niet ge-M'ijzigd wordt; indien de tempeiatuursverhooging beneden 1deg; is, dan kan ineu zeggou dat hot dier geen kwaden droos heoft.

2.nbsp; nbsp; Als de zwelling omvangrijk, gevoelig en blijveQd is; als hot dier gedrukt, torueergeslagen, zonder eotlust is, met dot, opstaand haar; als de temperataurs-verhooging 1⁰5 to boven gaat on geduronde 24-36 mir o[) eon hoogte blijft, belangrijk boven de uormalo, dan kan men zeggen dat hot dier door kwaden droes is aaugotast.

3.nbsp; nbsp; Het kan gebouren dat oeu der factoron dor totale reactio twij-felaehtig is of geheel outbreekt; bijvoorbeeld, mon kan eeu tetnpera-tuurs-Terhooging van l^u5 en 2deg; waameinon zonder organische reactie:

Of wel een temperattmrsverlieffing tussehen lquot; en 1⁰5 gepaard met middehnatige zwelling, die snol wordt goresorboerd, on weinig sprekende algomeoue storingeo.

Dan is hot onmogelijk eeu oitspraak to doon; do dierou moeton als vordacht worden boschonwd; zij beliooron afgezonderd to worden om minstens een maand later aan eon 2e defiiiitieve proof to worden onderworpen.

Consiilteerend Comite van Veeziekten.

Instructie voor het gebmik der Malleine

voor de diagnose van twijfelaclitigc gevallcn van kwaden di-oos.

l)e inspnitingen met malleme kunnen, mot hetzelfde rocht als do inontingen met verdachte stoffou (uitwerpsden of otter), bij do diagnose van twijfelaolitigo govallen van kwaden droos groote diensten bewijzen.

In alle govallen waar men in staat is een proef-enting te verrichten (ozol, cobaya of hond), zou men streng genomon geen malleirie-injeotie behoeven to doen; hot is echter beter zo te verrichten; als de malleine de voUedige reactie toweeg brengt (teniporatuurs-verhooging. omvangrijke on govooligo zwelling, gedruktheid. enz.), verkrijgt do diagnose, door hot positieve resnltaat der inentingen aangegeveu, er een hoogeren gi-aad van zekerheid door; aan den anderen kant is het niet zeldzaam sommige aandocniugen te ontmoeten die veol op kwaden droos gelijkou, waarvan de prodacten, ingeent in het bnikvlies van mannelijke cobaya's, de ontwikkoliug van een orohitis veroorzakon, die voel overeenkomst vertoont met dien van don kwaden droes; do vee-arts zou genoopt worden tot het afmaken van het zieke dior te besluiten; do atwezigheid van elke reactie bij do inspoitrng met malleine zal hem voor deze diagnotische dwaling vrijwaren.

Eiudelijk zijn er twijfelachtige govallen van kwaden droos, waar-bij men niet zijn toovlncht kan iienien tot de proef-iuenting, omdat do in te enten stof. uitwerpseleu of etter, goheel ontbreekt.

Vooral in dit geval moot men overgaan tot do iujoctio met mal-le'ine; wanneer deze een temperatuui'sverlioogiug, twee graden nabij-komendo of overtreffende, teweeg brengt; wanneor ze terzelfder tijd con omvangrijk, heet, gevoelig en blijveud oedeem veroorzaakt, verlies van eetlust, bovingen, neergedraktheid, enz., dan kan men be-weren dat het verdachte paard wel dogelijk kwaden droes hooft en bohoort afgemaakt to worden, (naar aanloiding van artikel 8 van de wot.)

Welk gedrag moot men ten opzichte van de stalgenooton in acht nemen, wanneer het verdachte dier gebleken is kwaden droes te hebben en afgemaakt is?

Onder do tegenwoordige wet wordt do besmette stal door een besluit van besmetverklaring getroffen; alle eueren welke zij bevat, worden aan hot toezioht van den gezondheidsdienst ondorworpeu; de

eigenaav kau er zieh niet aan onttrekken dan door het afmaken; lüj kan ze niet laten werken dan voor zoover zo geen enkol verdacht teeken vertoonen en alleen ondet de voorwaardon, bij prefeetoraal besluit rooi'geschreven: de besmetverklaring wordt niet opgeheven voordat twee maanden verstrekeu zijn zonder dat een enkel geval van kwaden droes iu den stal is geconstateerd; de dieren die eenig twijfolaehtig symptoom liebben vertoond, blijveu gedurende een jaar aan het toeziclit van den gezondheidsdienst ouderworpen.

Het is zeer zeldzaam dat een geval van kwaden droes in een stal welke een aautal paarden bevat, op ziehzelf blijft staan; in den regel worden andere dieren in de nabijbeid van het eerste op huu beult droozig. Maar, voor dat ze blijkbare teekeneu vertoonen, die gedoo-gen zieh voor heu in acht te nemen, bebben ze reeds de kleinen der ziekte om zieh been kvinnen verspreiden en hun buren kunnen aanstekeu; zoodoende breidt de kwade droes zieh uit en blijft in groote stallen voortwoedon, waardoor een meer of minder groot go-deelte der aanwezige dieren wordt getroffen.

De injeetie met malleino stelt in Staat dit gevaar te vormijdeu, doordat zij die aaugostoken dieren aanwijst, die werkelijk gevaarlijk zijn of het kunueu worden. Er bostaat das aauleiding alle stalgo-nooten van het droezig goblekon paard aan de mallei'ne-proef te on-derwerpen:

1deg; Die welke de gewone reactie vertoonen (temperatuursverheffing, oedeem, neergedniktheid, onz.) worden verdacht verklaard; ze worden streng van de anderen geisoloord, gemerkt, en gedurende een jaar aan het toeziclit van den gezondbeidsdienst ondenvorpen, evenals ook die welke eenig symptooiu hebben vertoond dat met den kwaden droes iu verband kan worden gebracht (art. 46 van bot reglement); in den loop van dit toeziclit moet de injeetie met malleiiie worden berhaald (alle twoe maanden); die welke boiten de reactie der malle'ine-injeetie een der klinische teekens van den kwaden droes, onverschillig welke, zouden vertoouon (klierzwelliug, verharding, uitworping,ettereode lymphangitis, sarkoom, nous of huidzweeron, enz.) moeteu droezig verklaard en afgemaakt worden; iutegendeel behooren die welke twee opoenvolgendo injoctien zonder reactie hebben ondergaan, gezond te worden verklaard; deze zollen op de oude plaats kuunen terugge-bracht worden; de eigenaar kan er vrijelijk over besebikken.

In elk geval zidlen de tongevolge der malleine-injectie verdacht ver-klaarde dieren ondor toeziclit blijveu zoolang zij, zonder te reagoeren, geen twee achtereonvolgende nialleine-inspuitingon bebben ondergaan; ze zouden gebmikt kunnen worden voor zoover ze goenerlci klinisch

symptoom zullen vortoonen, hetwolk ze als govaailijk kan doen bo-schouwun, on alleon onder voorwaarde van nooit aan de gomeen-schappelijko drinkplaatsen te drinkeu en nooit in een anderen stal te kom'en.

2deg; Wat de aangestoken paarden betreft, welke niet op de malleine gereageerd liobben, zoo zal de oigenaar ev vrijelijk over kunnon bo-sehikken, op voorwaarde van ze streng van de verdachten geisoleerd te houdeu on de stal on al de voorwerpcn die er gebruikt worden, grondig te ontsmetten; in elk goval zullen deze paardon godureude twee maanden, volgende op de nialloinc-proef, niet verkocht kunnon worden, (art. 44 van hat reglemont)

BACTERIOLOGISCH INSTITUUT

te I^YON

Telegram adros: SERUM LYON Voor Nederland en Zuid-Afrikaansche Republiek STHEEMAN-MEPPEL

1deg; De aanvragen om Malleine, Tabercnline on andere Sera behooren rechtstreeks te worden geadresseerd aan hot bacteriologisch Institnnt, 52, rue des Docks, Lyon-Yaisc; Of voor Nederland en Zuid-Afrikaansche Eepubliek aan de H.H. BROCADES amp; STHEEMAN te Meppel.

2deg; De verzendingen geschieden altijd onniiddollijk na ontvangst der bestelling.

3deg; Voor kisten van bepakking (van nit Frankrijk) wordt bij elko zending 1 franc gerekend; van Meppel

af eenvondig port.

Rüwk MaixeTxe, de knb. c.M........nbsp; nbsp;f 0.80

Rtjwe Tübebculine, de kub. c.M.......nbsp; nbsp;- 0.80

Skkcm Axti-streptococcique (waterzncht van hetnbsp; paard)

raquo; 10 kub. c.M. . .nbsp; nbsp;- 0.80

raquo; raquo; 20 raquo; raquo; . .nbsp; nbsp;- 1.50

Si'uit voor 3 kub. c.M. met 2 naalden ....nbsp; nbsp;- 1.60

Na.VLD IX VOORRAAD...........nbsp; nbsp;- 0.30

Maximaal-Tiieumometer. in metalcn etui ....nbsp; nbsp;- 1.80





	*%

	BESCHOUWINGEN

	*Jubercutitje*

	en

	*jVlalleine.*



	c 2766	- Mepplaquo;L

	J

	^^^^_aaai_₁____a___aaa__a__B_^_aa



	2 Eene eigenschap, de belangrijkste, ontbrak haar echter de door Koch aangegeven genezende werking bij tn-berculeuze aandoeningen. Men geloofde zieh toen in de bereiding vergist te hebben: toen Koch besloot zijn procedö te publiceeren, was het te laat. Men wist reeds dat de ongeveer overal verkregen tuberculines aan die van Koch identiek waren, maar dat noch de eene, noch de andere de beloften vervulde, die de Daitsche geleerde had gedaan. Niet alleen volgde geen genezing, raaar zeer geringe processen verergerden zieh schielijk tenge-volge van injeeties van 0.001 en 0.002 gram tubercu-line. De geneesknnde van den mensch verwierp snel de lymphe van Koch. Maar inmiddels had professor Guttmann van Dorpat geconstateerd dat tnberculeuze runderen een sterke temperatuursverhooging vertoonden bij injeetie van 1, 2 ä 3 gram tuberculine, terwijl de gezonde dieren niet reageerden. De ware rol der tuberculine was gevonden^ en wan-neer die niet zoo schitterend is als Koch het wel gewild had, is ze toch van voornaani belang, aangezien ze vergunt de besmettingshaarden met zekerheid te vernietigen, en alzoo het voortdurend gevaar weg te neraen dat het tnberculeuze dier het personeel, zijn stalgenooten, en dikwijls hen die zijn melk gebruiken, aanbiedt. *Jjereiditig der Zuberculitje.* Het is zeer noodzakelijk de opeenvolging van bewer-kingen, welke de bereiding der tuberculine vordert, nauwkeurig te kennen. Het precede is overigens uiterst eenvoudig, en zal de bekendheid daarmede in staat stellen gemakkelijk de beweringen te weerleggen, die zekere personen durven voor te dragen en welke een groot landbouw-dagblad niet geschroomd heeft te publiceeren, de beweringen n.l. betreffende de mogelijke overdracht



	4 Sterüisatie. De cultuurflesch wordt uit de stoof genomen en naar den autoclave gebracht, waar ze ge-durende een kwartier aan een temperatmir van 110deg; wordt onderworpen. Deze enkele bewerking is meer dan voldoende cm de vernietiging van alle bacillen zoncler uitzondering te verzekeren; Yersin heeft overigeas geconstateerd dat de tuberkelbacil geen 10 minuten aau een temperatuur van 70deg; weerstand biedt. Concentratie. De inhoud van den ballon, gedoode bacillen en vloeistof, wordt in porceleinen capsules ge-schonken, die op een waterbad verwarmd worden. Deze bewerking duurt verscheidene uren, want de ge-heele vloeistof moet tot ¹/₁₀ van zijn oorspronkelijk volume worden teruggebracht. Aannemende, hetgeen onmogelijk is, dat eenige bacillen aan de sterüisatie hadden weerstand geboden, zoo zou hunne vernietiging gedurende deze tweede operatie volledig zijn, want de vloeistof wordt aanhoudend op 85deg;90deg; gehouden. Resultaat. Men filtreert het overblijvende op Char-din-papier om de bacillenklonters terug te houden en verkrijgt ten slotte een holdere, siroopachtige, donker-brnine vloeistof, die hare afkomst verraadt door den aangenamen bloemengeur, eigen aan culturen van tuber-culose in glycerine-bevattende Stoffen, dien zij verspreidt. Deze vloeistof is geen andere dan de tuberculine. *Jfewariqg.* De oorspronkelijke bouillon bevatte 5⁰/o glycerine: de reductie op Yio brengt zijn gehalte op 50⁰/o. Het is gemakkelijk te begrijpen dat de vloeistof in deze omstandigheden zeer lang kan bewaard worden, altijd als men ze tegen wärmte en lieht beschul Wij hebben op het laboratorium van Nocard



	5 tuberculine gezien van mcer dan twee jaar oud, welke, hoezeer tegen het licht beschut, maar op de tempera-tuur van het laboratorium, op zijn oppervlakte schimmeis had laten ontwikkelen, en waarmede desniet-tegenstaande prachtige reacties konden verkregen worden bij de taberculeuze dieren, waarin men ze injec-teerde. Een gemeenschappelyk lenmerk van den menschelyken en den vogelbacil: Indien de beide typen van tuberkelbacilleri, ingeent zijnde, verschillen wat hunne wijze van reactie op de laboratorium-dieren betreft, zoo vertoonen ze echter beide dit gelijke kenmerk, dat hunne afscheidingspro-dneten, hunne tuberculines, vohnaakt dezelfde eigen-schappen vertoonen. Nocard en Roux geven zelfs aan den vogel-bacil de voorkeur boven den menschelijken, wegens zijn grootere, gemakkelijkere en snellere vegetatie. *Gigeijseljetppen der Zuberculirje.* Wij zagen hoe denkbeeidig de bewering was, de tnberculose door de inspuitingen met de Koch'sche lym-phe te verhoeden en te genezen, omdat dikwijls het togenovergestelde resultaat werd vvaargenomen en de aandoeningen zieh verergerden in plaats van verbeterden. Maar zoo de menschelijke geneeskunde thans niets te hopen heeft, bezit daarentegen de geneeskunde van het vee in de tuberculine een kostbaar middel om bij verdachte dieren de diagnose van tuberculose te bevestigen, zelfs en vooral bij die, waar niets de ziekte openbaart. Bij een troep dieren die in aanrakiug zijn geweest met tuberculeuze, treft het met zekerheid, zonder zieh te laten terughouden door den schijn van gezondheid welke de dieren, aan zijn working onderworpen, vertoonen. De onderzoekingen, over de geheele wereld bij tien-



	6 duizenden godaan, hebben aangetoond dat in het alge-meen do working des te heviger was, naarmate het dier meer vorborgen aandoeningen vertoonde. Verscheidene govallon können worden aangehaald, waarbij prijs-dioren op de tuberculine liebben gereageerd, en tot groote verbazing dor proefnemers alterst geringe, maar onloo-chonbare tuberculenze aandoeningen vertoonden. Do tuberculine, in kleine hoeveelheden bij tuber-euleuze dieren onderhuidsch goinjectecrd, veroorzaakt bij deze een meer of minder aanzionlijko temperatuurs-verhooging, welke veroorlooft het bestaan der ziekte te bevestigen, van hoe jongen datum en hoe beperkt de aandoeningen ook mögen zijn. Bij gezonde dieren, dat wil zeggen bij niet-tubercu-leuze, veroorzaakt ze geenerlei waarneembare reactie. (Nocard) #9632;Gerjige tegetjwerpitjgen. 1deg;. Men heeft durven zeggen en schrijven: raquo;rfe in-jectie van tiibercnliuc kau yes.onde dieren tuberculose bexoryen;quot; de verschillende bijzonderlieden, waarin wij bij de bereiding zijn getreden, onthcfl'en ons van elke wederlegging; 2deg;. Men heeft gezegd dat do tuberculine geenerlei working kon hebben op sommige tuborculeuze dieren. Iiulerdaad, de dieren welke in den hoogsten graad tuberculous zijn, do teringachtigc, reageeren niet op do tuberculine; maar in die gevallen zijn de Symptomen duidelijk genoeg om het gebruik van het reagens niet te behoeven. 3deg;. De tuberculine, zegt men, kau de reactie by gezonde dieren veroorxaJcen. Het is vooral dit punt, waarop de tegonstanders der tuberculine do aandacht hebben gevestigd. Men kan niet anders dan verbaasd staan tegenover een dier dat,



	8 raquo;hebt yevonden, xcg dan met dot die aandoeniny niet be-raquo;staat, maar zcg eenvoudig dat gij xe niet yevonden hebt.quot; 4deg;. Men xou geconstateerd hebben dat sommige dieren, aangetast door met^l)-tiibercnleuxe aandoeningen der long of van andere organen, op de tubercidine honden reageeren. Ook hier zijn, evenals bij de voorgaande bewaring, dwalingen in het spel geweest, veroorzaakt door een oppervlakkig onderzoek. Noch de actinomycose, noch de wormachtige bronchitis, noch de echinococcen, noch de levenvorm, wan-neer die de eenige aandoening uitmaken, veroorzaken de reactie. Maar men begrijpt dat het dier hetwelk door een van die aandoeningen is aangetast, ter zelfder tijd in ver-anderlijke mate tuberculens kan zijn. Telkens wanneer een zeer nauwkeurig onderzoek op een dier dat gere-ageerd heeft, is toegepast, heeft men de tnbercnleuze aandoening gevonden, somtijds zeer gering, maar op zieh zelf voldoeude om de reactie te verklaren. 5deg;. TJit de kennis van wat er gebeurt bij den tuber-cnlenzen mensch, met niterst kleine hoeveelheden tuber-culine behandeld, heeft men afgeloid dat de aandoeningrji der aan de injeeties onderworpen dieren een merkbare vereryeriny onderyinyen. Dit exceptioneele feit wordt slechts waargenomen bij dieren in het laatste stadium van het ziekteproces, en is bijgevolg zonder waardc. Duizende stallen zijn op vaste tijden aan de injeeties onderworpen geweest, en nooit heeft men, zelfs bij tu-berculenze dieren, de geringste storing geconstateerd, die aan de tubereuline kon worden geweten. 6deg;. SomMjds belet een eerste inspuitmg van tuber-

	^l) In liut oorspronkelijli ilaquo; blijkbaar het woordje niet uitgevallun. - Vert.



	10 en in sommige gevallen voor de personen die zieh er mode bezig liouden of die him melk drinken; omdat de nadeeleu tengevolge der tuberculose zieh op alle wijzen vertoiken, als sterfte, vermagering, bevanging, miskraam, en een schrikbarend totaalcijfer bereiken, is het gebeol aangewezen om, wanneer men in een stal het bestaan der ziekte vermoedt, alle dieren aan de injectie te onderwerpen, zoo snel mogelijk diegenen te venvijdercn, welke gereageerd hebben, zorgvuldig te ontsmetten en, om de troep tot ziju oorspronkelijke getalsterkte terng te brengen, slechts dieren aan te nemen welke voor den aankoop de tnberciiline-proef glansrijk hebben doorstaan, of de jongen die men te voren tegen de besn\etting beveiligd heeft, te behonden.

	Techniek der Tuberculinisatie. Waarneming der temperatuur vöör de injectie. Hut is aan tn bevelen do tomperatuur twoe of drie dagen voor do injoctio, 'socli-tonds on 's avonds op te nemen: de aanvangstempeiataur wordt dan verkregen door hot gemiddelde dezei temperaturen. Strikt gimomen kan men zieh vergenoegen do temperatuur een enkele keer voor de injectie op tc nemen. Als het dier op dat oogenblik koortsachtig is, dat wil zeggen als de temperatuur 39⁰3 beroikt (bij volwassenen) of 39⁰S (bij jongen), moet men de bewerkiug uitstelleu. Men moet er zieh van onthoudon do dieren in de weide te behan-delen: daar do atinosphorische veranderingen gioote temperatuurs-schommelingen bij de dieren teweeg brengen; het terugbrengen naar don stal behoort 24 mat voor de injeetie te geschieden.

	Injectie der verdunde Tuberculine. Tuberouline tot op V,, verdund: Buwe tuberouline................ 1 knb. centimeter. Goearbolizoerd en gesteriliseerd water..... 7 raquo;nbsp; nbsp; nbsp; nbsp; nbsp; nbsp;raquo; Achter den schouder het vel scheoron on met een antiseptisehe



	14 Alle valsche gevolgtrckkingen geboren, uit verkeerd gei'nterpreteerde feiten, uit oppervlakkig onderzoek, tot aan de beschuldiging toe van kwaden droes bij gezonde paarden te verwekken, dat alles is tegen de malleino geexploiteerd, na tegen de tuberculine schipbreuk teheb-den geleden. Het is, Avij kunnen het niet genoeg herhalen, Nocard, die al deze minstens onbezonnen beoordeelingen recht hecft cloen wedervaren. Wat hij in 1894 zeide, heeft zieh venvezenlijkt: raquo;In spijt van de heftigheid der aanvallen, waarvan ze raquo;hot voorwerp is, ben ik in het geheel niet bezorgd raquo;over de toekomst die voor de malleino is weggelegd; raquo;ze heeft definitief haar intrede gedaan in de loopende raquo;praktijk: wat men er ook van zegge en wat men ook raquo;doe, ze heeft reeds te veel diensten bcwezen dan dat raquo;de praktici ooit van haar gebruik zouden afzien.quot; *Jjereiding der Jrtalle'irje.* Bohalve bijzonderheden van weinig belang, wordt de malleino op gelijke wijze als de tuberculine beroid. Do cultuur is snellor; in 14 dagen, 3 weken heeft de droes-bacil zijn ontwikkeling voitooid. De verkregen vloeistof bezit niet den kenmorkenden geur der tuberculine, maar een meer of minder stinkende geur. *gewaring.* De ruwe malleine, een donkerbruine, dikke, siroop-achtige vloeistof, bevat 50% glycerine, zijn conservatie is dus, besclmt voor wärmte, licht en in good gcsloton flesschen, voor langen tijd verzekerd. De voor het gebruik verdunde malleine kan eveneens zecr lang onder deze omstandigheden worden bewaard, mits de oplossing met gecarbolizeerd en gesterilizeerd Avater is vervaardigd.



	15 Wij bevelen het gebruik aan van de op ^l/₈ verdunde oplossiug: 1 kub. c.M. ruwe malleiue in 7 kub. c.M. ge-carbolizeerd on gesterilizcerd water; 2 kiib. c.M. van deze oplossiug zijn voor een paard voldoende, onversehillig hoe groot het is. Werldng van de malleine op door kwaden droes aan-(jetnatc jMcirdeu. De onderhuidsche inspuiting met een geringe hoeveelheid malleine (Y., kub. c.M. ruwe ma-leine of 2 kub. c-¥. op ^l/₈ verdunde malleine) veroor-zaakt een reactie, bestaande uit: Wijzigingcn in den algemeenen toestand; Plaatselijke verschijnselen; Een aanzienlijke temperatuurs-verhooging. Reactie op het orgamsme. 1deg; De algemeene toestand ondergaat wijzigingen van veranderlijke intensiteit: er kunnen gedruktheid, terneergeslagenheid, huiveringen, spierbevingen geconstateerd worden; het vel is opge-rimpeld, het haar dof, de eetlust zeer verminderd of zolfs verdwenen. De poot die het dichtst bij de plaats der injectie is, kau zieh slechts moeielijk bewegen; dikwijls ontstaat er een ware kreupelheid. Deze Symptomen, de organische reactie uitmakende, zijn raeer of minder geaccentueerd, maar outbroken nooit geheel. 2deg; Na eenige uren is de plaats van injectie de zetel van een heete, gespannen, zeer pijnlijke, uitstekende aanzwelling, welker grootte verschilt van een kippenei tot de volledige bedekking van den hals van het paard. De van deze streek afkomstige lymphvaten zijn ont-stoken en vormen kronkelige, zieh naar de naburigc ganglions begevende strepen. Wanneer de operatic onder strenge aseptische voor-



	16 waarden is verlieht en de raalleine zelf zuiver is, is er geeu spoor van zwering. Het gezwel groeit gedurende 2436 nur aan en vordwijnt gaandeweg in eenige dagen. Teiiipcmtnnr-reactie. 3deg;. Nooit ontbreekt de tlier-misohe reactie, de temperatuur klimt snel 1.5deg;, 2deg;, 2.5deg; en nieer boven de normale. Het maximum wordt tegen het tiende en twaalfde nur bereikt, somtijeis tegen liet dertiende, zelden op het achttiende uur. Al deze verschijnselen duren lang; de temperatuur daalt gowoonlijk pas na twee dagen; tie zwelling ver-dwijnt nog langsamer; het paard dat deze verseliijnselen vertoont, kan met zekerheid beschouwd worden door kwaden droes te zijn aangetast. WerTdng der malMne opgexondepaarden. Het cenigo waargenomen verschijnsel is het ontstaan van een klein oedcemachtig, eenigszins warm en gevoelig gezwel, het-weik overigens in 2436 nur verdwijnt: het dier heoft in het gcheel geen teniperatnursverhooging, de alge-raeene toestand is niet gewijzigd: eetlust on opgewekt-heid zijn behouden. Men heeft een tanielijk aanzionlijke temporatiuirs-ver-hooging waargenomen bij met malleine ingeente dieren, aangetast door aandoeningen die in geenerlei verband met kwaden droes staan. Comeny, Nocard, Mauri hebben do melanose genoomd; Trasbot de chronische broncliiaal-longontsteking; Schin-delka long-emphyseem. Maar als in dat geval de temperatuur eenige verhooging ondergaat, daalt zij snel; daarenboven wordt de organische reactie gemist. Dwa-ling is onmogelijk. Welk ook het uiterlijk aanzien is der Symptomen of aandoeningen die een paard vertoont, men kan beweren dat het geen kwaden droes heeft als het geen temperatuurs-reactie, noch organische reactie heeft vertoond. l)e etterachtige aandoeningen van het



	17 slijmvlies, die aan droesgezwellen doen denken, de Nocard'sche lymphangitis, zeer veel overeenkomst ver-toonende met sclmrftige peezen; verzamelingen van et-terzakken, tumoren, neusholten die uitwerping of tus-schenpoozende epistaxen vertoonen ; al deze aandoeningen worden snel onderscheiden, dank zij de malleine.

	Techniek der inspuiting met Malleine. IT et is aan to boyelen het met malle'mo te injecteeren dier gedu-rende twoo dagen voor de operatie in don stal te houden. De tem-porahuir moet minstoas 's oohtends ea 's avonds #9632;worden opgenomen. Men zal dan du operatie können oitstellen, quot;\vanneer dc afwijkiiigou van den thermometer 1 graad bereikeu of overtveffen: evenzoo wan-neer de tempeiatuur om 39deg; schommelt, want men begcypt dat bij reeds koortsachtige dioren de thei'mometeraanwijzingen waardeloos ziju. Atmospherisohe veranderingen (zon, regen, wind, etc.) ver-oorzakon sterke temperatmussohouimelingen: zoo ook sommige ziokten, zooals do droes. Injectie. Ziju deze brennen van fouten vermeden, dan kaa men de injectie aan dou kant van don hals mot 2 kub c.M. tot '/ ver-duude inalleine) vorrichten. Het haar vvordt over oen kleine uit-gesü'ektheid weggesaeden: de huid wordt zorgvuldig gowasschon: wanneer de volkomen aseptische spuit govuld is, doet men do injectie in het onderhuidsche celweefsel. Temperatimropname.* Voor het meerdeie gemak doet men do inspuiting tegen 10 nur des avonds: men zal zoodoonde over den geheelen volgenden dag kuunen beschikken om do operatie te vol-gen. De tempeiatuur wordt van af het aolitste nur na do injectie elke twee nur opgenomen tot aan het twintigste nur. Wanneer even-wol bij uitzondering de thermometnsche kronune ua hut twiutigste uur nog steeg, dan moet men met de temperatuur-opname doorgaan. De raquo;thermische reactiequot;' wordt gemeten door sde afwijkiiig tusscheu

	' De aanvxagen om mallci'no mooton rcchtstiooks aan het baoteriologisch Insti-tuut, 52, rue des Docks, Lyon gcadrossoord worden, of voor Xoderland on Transvaal bij do hocrou BROCADES amp; STUEEMAN to Mopfol.



	BIBLIOTHEEK UNIVERSITEIT UTRECHT

	3088 227 2



	i

	BUREAU VOOR ANALYSEN

	Alle baderiologisclie onderzoekingen vpor de diagnose der besmettelij/ce ziehten (kivade droes, tidm-culose, etc.), Prijs van eene analyse: 10 Francs.

	Ä;??²-


	^^^^^^m



	A */$$$!:*



	Consiilteerend Comite van Veeziekten.

	Instructie voor het gebmik der Malleine voor de diagnose van twijfelaclitigc gevallcn van kwaden di-oos. l)e inspnitingen met malleme kunnen, mot hetzelfde rocht als do inontingen met verdachte stoffou (uitwerpsden of otter), bij do diagnose van twijfelaolitigo govallen van kwaden droos groote diensten bewijzen. In alle govallen waar men in staat is een proef-enting te verrichten (ozol, cobaya of hond), zou men streng genomon geen malleirie-injeotie behoeven to doen; hot is echter beter zo te verrichten; als de malleine de voUedige reactie toweeg brengt (teniporatuurs-verhooging. omvangrijke on govooligo zwelling, gedruktheid. enz.), verkrijgt do diagnose, door hot positieve resnltaat der inentingen aangegeveu, er een hoogeren gi-aad van zekerheid door; aan den anderen kant is het niet zeldzaam sommige aandocniugen te ontmoeten die veol op kwaden droos gelijkou, waarvan de prodacten, ingeent in het bnikvlies van mannelijke cobaya's, de ontwikkoliug van een orohitis veroorzakon, die voel overeenkomst vertoont met dien van don kwaden droes; do vee-arts zou genoopt worden tot het afmaken van het zieke dior te besluiten; do atwezigheid van elke reactie bij do inspoitrng met malleine zal hem voor deze diagnotische dwaling vrijwaren. Eiudelijk zijn er twijfelachtige govallen van kwaden droos, waar-bij men niet zijn toovlncht kan iienien tot de proef-iuenting, omdat do in te enten stof. uitwerpseleu of etter, goheel ontbreekt. Vooral in dit geval moot men overgaan tot do iujoctio met mal-le'ine; wanneer deze een temperatuui'sverlioogiug, twee graden nabij-komendo of overtreffende, teweeg brengt; wanneor ze terzelfder tijd con omvangrijk, heet, gevoelig en blijveud oedeem veroorzaakt, verlies van eetlust, bovingen, neergedraktheid, enz., dan kan men be-weren dat het verdachte paard wel dogelijk kwaden droes hooft en bohoort afgemaakt to worden, (naar aanloiding van artikel 8 van de wot.) Welk gedrag moot men ten opzichte van de stalgenooton in acht nemen, wanneer het verdachte dier gebleken is kwaden droes te hebben en afgemaakt is? Onder do tegenwoordige wet wordt do besmette stal door een besluit van besmetverklaring getroffen; alle eueren welke zij bevat, worden aan hot toezioht van den gezondheidsdienst ondorworpeu; de



	20 eigenaav kau er zieh niet aan onttrekken dan door het afmaken; lüj kan ze niet laten werken dan voor zoover zo geen enkol verdacht teeken vertoonen en alleen ondet de voorwaardon, bij prefeetoraal besluit rooi'geschreven: de besmetverklaring wordt niet opgeheven voordat twee maanden verstrekeu zijn zonder dat een enkel geval van kwaden droes iu den stal is geconstateerd; de dieren die eenig twijfolaehtig symptoom liebben vertoond, blijveu gedurende een jaar aan het toeziclit van den gezondheidsdienst ouderworpen. Het is zeer zeldzaam dat een geval van kwaden droes in een stal welke een aautal paarden bevat, op ziehzelf blijft staan; in den regel worden andere dieren in de nabijbeid van het eerste op huu beult droozig. Maar, voor dat ze blijkbare teekeneu vertoonen, die gedoo-gen zieh voor heu in acht te nemen, bebben ze reeds de kleinen der ziekte om zieh been kvinnen verspreiden en hun buren kunnen aanstekeu; zoodoende breidt de kwade droes zieh uit en blijft in groote stallen voortwoedon, waardoor een meer of minder groot go-deelte der aanwezige dieren wordt getroffen. De injeetie met malleino stelt in Staat dit gevaar te vormijdeu, doordat zij die aaugostoken dieren aanwijst, die werkelijk gevaarlijk zijn of het kunueu worden. Er bostaat das aauleiding alle stalgo-nooten van het droezig goblekon paard aan de mallei'ne-proef te on-derwerpen: 1deg; Die welke de gewone reactie vertoonen (temperatuursverheffing, oedeem, neergedniktheid, onz.) worden verdacht verklaard; ze worden streng van de anderen geisoloord, gemerkt, en gedurende een jaar aan het toeziclit van den gezondbeidsdienst ondenvorpen, evenals ook die welke eenig symptooiu hebben vertoond dat met den kwaden droes iu verband kan worden gebracht (art. 46 van bot reglement); in den loop van dit toeziclit moet de injeetie met malleiiie worden berhaald (alle twoe maanden); die welke boiten de reactie der malle'ine-injeetie een der klinische teekens van den kwaden droes, onverschillig welke, zouden vertoouon (klierzwelliug, verharding, uitworping,ettereode lymphangitis, sarkoom, nous of huidzweeron, enz.) moeteu droezig verklaard en afgemaakt worden; iutegendeel behooren die welke twee opoenvolgendo injoctien zonder reactie hebben ondergaan, gezond te worden verklaard; deze zollen op de oude plaats kuunen terugge-bracht worden; de eigenaar kan er vrijelijk over besebikken. In elk geval zidlen de tongevolge der malleine-injectie verdacht ver-klaarde dieren ondor toeziclit blijveu zoolang zij, zonder te reagoeren, geen twee achtereonvolgende nialleine-inspuitingon bebben ondergaan; ze zouden gebmikt kunnen worden voor zoover ze goenerlci klinisch



	21 symptoom zullen vortoonen, hetwolk ze als govaailijk kan doen bo-schouwun, on alleon onder voorwaarde van nooit aan de gomeen-schappelijko drinkplaatsen te drinkeu en nooit in een anderen stal te kom'en. 2deg; Wat de aangestoken paarden betreft, welke niet op de malleine gereageerd liobben, zoo zal de oigenaar ev vrijelijk over kunnon bo-sehikken, op voorwaarde van ze streng van de verdachten geisoleerd te houdeu on de stal on al de voorwerpcn die er gebruikt worden, grondig te ontsmetten; in elk goval zullen deze paardon godureude twee maanden, volgende op de nialloinc-proef, niet verkocht kunnon worden, (art. 44 van hat reglemont)



	BACTERIOLOGISCH INSTITUUT te I^YON

	Telegram adros: SERUM LYON Voor Nederland en Zuid-Afrikaansche Republiek STHEEMAN-MEPPEL

	1deg; De aanvragen om Malleine, Tabercnline on andere Sera behooren rechtstreeks te worden geadresseerd aan hot bacteriologisch Institnnt, 52, rue des Docks, Lyon-Yaisc; Of voor Nederland en Zuid-Afrikaansche Eepubliek aan de H.H. BROCADES amp; STHEEMAN te Meppel. 2deg; De verzendingen geschieden altijd onniiddollijk na ontvangst der bestelling. 3deg; Voor kisten van bepakking (van nit Frankrijk) wordt bij elko zending 1 franc gerekend; van Meppel af eenvondig port.

	Rüwk MaixeTxe, de knb. c.M........nbsp; nbsp;f 0.80 Rtjwe Tübebculine, de kub. c.M.......nbsp; nbsp;- 0.80 Skkcm Axti-streptococcique (waterzncht van hetnbsp; paard) raquo; 10 kub. c.M. . .nbsp; nbsp;- 0.80 raquo; raquo; 20 raquo; raquo; . .nbsp; nbsp;- 1.50 Si'uit voor 3 kub. c.M. met 2 naalden ....nbsp; nbsp;- 1.60 Na.VLD IX VOORRAAD...........nbsp; nbsp;- 0.30 Maximaal-Tiieumometer. in metalcn etui ....nbsp; nbsp;- 1.80