-1- L|- V-

^^ A . 5

Boekblndari]

KLOOSTERMAN

TEL. 2^41 ae - «'DAM
1i ■ '

'.'itf'

i-

r

A. -

■ ■■» quot;

; ■nbsp;J

■■ à i-

BOS

SCHOOLATLAS

DE«

GEHEELE AAKÜE.

DERDE HERZIRNE EN VERMEERDERDE DRUK.

TE GRONINGEN BIJ J. B. WOLTERS, 1881.

niaB - 3 05 V

c

BERICHT VOOß DEN DERDEN DRUK.

„De behoefte aan duidelijke atlassen, die niet met namen zijn overladen, doet zich steeds meer gevoelen
nu men het over de methode, die bij het onderwijs in de aardrijkskunde moet worden gevolgd, en het doel'
•t welk met dat onderwijs moet worden beoogd, vrijwel eens is geworden. Bij de groote massa stof, die met den'
dag nog toeneemt, wordt beperking tot het noodige steeds meer een vereischte. Zal echter dat noodige door den
leerling gemakkelijk worden opgenomen, dan moet het formaat der kaarten zoo groot mogelijk zijn, terwijl het
oog niet door onnoodige kleuren en namen moet worden afgeleid. Daarbij moeten de kaarten echter meer geven
dan de oro-hydographische gesteldheid der landen, de grenzen, de verdeeling en de plaatsen; ze moeten, met
het leerboek, het land en zijne bewoners leeren begrijpen in den waren zin des woords; ze moeten den leerling
opwekken tot nadenken over de betrekking tusschen Land en Volk.

„Die eischen stonden mij voor den geest, toen ik mij op verzoek van den Uitgever aan het werk zette, om
een' Schoolatlas ten gebruike bij mijn Leerboek en mijn Beknopt Leerboek der Aardrijkskunde te vervaardigen.
Aan die onderneming waren voor den Uitgever en den Ondergeteekende beiden geene geringe moeilijkheden
verbonden. Groot formaat, nette uitvoering en geringe prijs moesten samen gaan, iets, wat in den tegenwoor-
digen tijd niet zoo gemakkelijk te verkrijgen is. Eene goede keuze uit het vele, waarbij alleen het noodige werd
gegeven, zonder dat aan banden wordt gelegd de zelfwerkzaamheid des leerlings, waarbij hij meer kan vinden
dan de kaart hem geeft, — dat was het vraagstuk, 't welk door mij moest worden opgelost. In hoeverre wij in een
en ander zijn geslaagd, laten we ter beoordeeling over aan hen, die dezen Schoolatlas zullen willen gebruiken.quot;

Met deze woorden opende ik het Bericht voor dezen atlas, die in Januari 1878 compleet verscheen. Dat
zoo spoedig een derde druk noodig zou worden, had ik niet kunnen verwachten.

Deze derde uitgave is, zoowel wat teekening als kleur betreft, aanzienlijk, en, naar ik hoop, in haar
voordeel veranderd. Enkele kaarten en bijkaarten zijn geheel of gedeeltelijk nieuw bewerkt, andere zijn aanzienlijk
verbeterd. Geene enkele kaart is onveranderd gebleven. Daarbij is het aantal kaarten met drie vermeerderd, de
provinciën van Nederland op de schaal vannbsp;voorstellende. Ik meen den gebruikers hiermede geen ondienst

te hebben gedaan. Verder is eene verandering aangebracht in de verdeeling van hoog- en laagland. Waren in de
vorige uitgaven hoog- en laagland in 't algemeen aangegeven, in den derden druk heb ik overal, althans voor-
zoover doenlijk, het land beneden 200 Meter lichtbruin, het land tusschen 200 en 1000 Meter donkerbruin
gekleurd en dat boven 1000 Meter door eene groenachtige bronskleur doen aangeven. Op de kaart van Zwisterland
vertoonen de gewesten der eeuwige sneeuw eene nog donkerder tint.

Op de kaart van Noord-Amerika zie ik staan „Plateau van Anahuancquot; in plaats van „Anahuacquot;. Voor deze
en andere verkeerdheden verzoek ik verschooning. Van de opmerkingen, die mij van verschillende zijden
gewerden, heb ik zooveel mogelijk gebruik gemaakt. Opnieuw wordt deze Schoolatlas in de belangstelling van
Leeraren en Onderwijzers aanbevolen.

Juli 1881.

P. R. B O S.

LIJST DEE KAARTEN.

WERELDKAARTEN (Westel. en Oostel., Noordel. en
Zuidel., Land- en Wator-lialfrond).

ISOTHERMENKAART VOOR HET JAAR, en RE-
GENKAART.

ZBESTROOMIXGEN, GESTELDHEID VAN DEN
BODEM, WERELDVERKEER.

WINDEN, DE VOLKEN DER AARDE, AVERELD-
VERKEER.

EUROPA natuurkundig (met bijkaart: Noordelijke
grens van eenige gewassen).

EUROPA staatkundig (met figuren voor de betrek-
kelijke grootte der staten en hunne bevolking).

NEDERLAND.

NEDERLAND (Hoogtekaart).

NEDERLAND (Geologische kaart en Landbouwkaartje).

NOORD-HOLLAND, ZUID-HOLLAND en UTRECHT.

ZEELAND, NOORD-BRABANT en LIMBURG.

GRONINGEN, FRIESLAND , DRENTE, OVERIJSEL
en GELDERLAND.

MIDDEL-EUROPA natuurkundig.

DUITSCHLAND (met drie bijkaarten: 1 Ethnogra-
phische kaart, met aanduiding van de plaatsen waar
steen- en bruinkool wordt gevonden en de streken
waar aan wijnbouw wordt gedaan, 2. de Thüringsche
staten, 3. Lippe en Waldeck).

ZWITSERLAND.

BELGIË en LUXEMBURG.

FRANKRIJK (met vier bijkaarten: 1. Spoorwegkaart,
2. Corsica, 3. Parjjs en omstreken, 4. Steenkool-
beddingen en Talen).

OÖSTENRIJK-HONGARIJE (met twee bijkaarten:
1. Ethnographische schets van O.-H., 2. Oostenrijk-
Honganje en het Donaugebied).

RUSLAND (met eene figuur voor de betrekkelijke
grootte van Europ. RusL, het Russische Rijk en
Europa).

XX. SKANDINAVIË.

XXI. DENEMARKEN (met drie bijkaarten: 1. IJsland,
2. Bornholm, 3. de Pär-öer).

XXII. GROOT-BRITANNIË en IERLAND (met twee bij-
kaarten: 1. Steenkool en ijzer en Talen, 2. de in-
dustriestreken van Middel-Engeland).

XXIII.nbsp;SPANJE en PORTUGAL (met drie bijkaarten:

1.nbsp;Spoorwegen, 2. Figuur voor de betrekkelijke
grootte van Spanje en de streken waar Spaansch
wordt gesproken, 3. Jaarlijksche hoeveelheid regen).

XXIV.nbsp;ITALIË (met twee bijkaarten: 1. Spoorwegen in

Italië en het Alpengebied, 2. Golf van Napels en
Vesuvius).

XXV.nbsp;STATEN VAN HET BALKAN-SCHIEREILAND.

XXVI. AZIË natuurkundig (met eene bijkaart: de Syrische
kust).

XXVII. AZIË staatkundig (met twee bijkaarten: I.Russische
grensgewesten, 2. Voor- en Achter-Indië).

XXVIIL NEDERLANDSCH OOST-INDIË (met Nederland
op dezelfde schaal).

XXIX. JAVA (natuur- en staatkundig).

XXX. AFRIKA (met vijf bijkaarten: 1. Britsch Zuid-Afrika,

2.nbsp;Sierra-Leone-kust, 3. Goud- en Slavenkust,
4. Senegambië, 5. Algerië).

XXXI. NOORD-AMERIKA natuurkundig.

XXXII.nbsp;NOORD-AMERIKA staatkundig (met eene bgkaart :

Middel-Amerika en West-Indië).

XXXIII.nbsp;REPUBLIEK AMERIKA (met twee bijkaarten:

1. de Stroomgebieden, 2. de Steenkoolbeddingen
in de Republiek Amerika).

XXXIV.nbsp;ZUID-AMERIKA natuurkundig.

XXXV. ZUID-AMERIKA staatkundig (met eene bijkaart:
schetskaart van de kolonie Suriname).

XXXVI. AUSTRALIË.

XXXVII. NlEUW-ZEELAND, HAWAII, ZUIDOOSTELIJK
NIEUW-HOLLAND.

3

i

P ;

a:

lil

VV.S-C' ■ ■

liSTiLiiit© mi 011 iiPii.

Cr 'nbsp;^

üi'^^'^ÉMm

i ^ '

f',

- tgyîïÂîp

' «

»

A ï

'Ji

a i

Vl

........ . . ......

V

quot; H

tMsi

J-. V.

j-i, H

4,4

li

■vr -

ff . ♦

■t-

____

i ^ vquot;

3k

« f u

•-Ts , ,

\

^ Ct ^

A

... - s.... .

Ai f*^-..

ij

'•quot;Si

V ' Vit.;nbsp;, •

^f'-isrnbsp;- f-,

: ^

■ - « ■

^«»»e jf

BETUWE

' ALB LASSER^A^d

IJSELMDNDE

• SO'HOUWEN

quot;elï,

rpa

nodr°d - bevelandk ^ tv, t o l e n

1 ■nbsp;ii^ * Vnbsp;\ X ßud Tosnemeer'

JStMu

Sïj?^nbsp;n es'Vraat

Qo^l-hoirf Inbsp;Loon op ZumL

Potuien

BDA ^

(nhe

Nió'teh'od^y

Thlannnbsp;LAN D V. RAVEST El N

OSCHT^Ä IVI E I E R IJ

YntJd ^^ 4

^ sch^nd^o

ÏSt .Oedenroae i

gemept

quot;gt;0

ZUID- B /v ^^

u,nbsp;.. Xnbsp;„nbsp;^nbsp;^^iiikiSsxand ^nbsp;• -^^^^

tfUe,t.,nbsp;■ \ - Mnbsp;Vnbsp;, /Inbsp;,, • —.....\ VI

•nbsp;y.'--/nbsp;s hnwamoldpr MansweeBK a ^Ov „nbsp;Jï

TLISSTKOirN ^ quot;Bar elenbsp;/

9 Asrten

ä,«^^^....., ..........---' ^

______

\ • ijccui

(yvanx.

TUKNIKOTTT

) / /

r

ß E Nquot;.

E

HRCHRIiflN

Diest

m uiiyii.

•vi;..

Schaal Knih,

500 OOO

10nbsp;l'igt;nbsp;ivï

30'

L:j±li:v:d.?W^er GxanxD^eiL.

.nbsp;y.

■ ■ ■ ^

...M

.ÄS/

» --l

gt;

k:

£

quot; ''' J^ --

! ■ f»
■ T-

■ ■ 4'. '

w

zn.

-.-•A

.. ■ J

7-' ' • ' •• quot; -V

■ ■■I
' l: '

■ ■ ; -i-'-

^ • -v

1.Î' y:-^^ -..nbsp;' ' 'nbsp;-, « ■ • .nbsp;iquot;

'S.'.

-------------^----------

r

t

%

m

quot;p.!--

v)-'

... vnbsp;;nbsp;: ■nbsp;.

: -gt;

T

Si'

f

4l

gt;

if-
■fh

'i

va'

^

. . iWfe»-•nbsp;• .nbsp;•

er.

gt;

T r ^if

1. ßf^ gt;

lt;4 • ^^

' quot;ill's

-ii.quot;quot;?. ' . -V.

À

A î

.V-^iRÏ,-

li-- I J

• # ■ ■■

r

- ■ ■

m.

Paul M

xvir.

. .......r

i- ' vv;

• .V. - ^

•r-v'-'

■ Si

- ..nbsp;■ t. -e ;..;..- ■

■t :

M

'îr ;

Si'-

'yï-i ■

quot; -iT , ■ •V - , ' iiil--i ■ / v

i

i

äiiiii

Gi(mrruieD_ J.13 .ITciteta.

iW J

« Î-

1 f

^ - »

^^ SS

gt;j» »nbsp;^ a

O.

f.- n.

r ^

' gt;

AKC^ ÎF

f-ÏTV^S

?

Jïanbsp;i. V

Ä - '

■lt;-gt;r ,

r

-Ùhirquot;

'C- f-à quot; M.'f

la ooo ooo

VOOR-EN ACHTER-I NDIE .

ScluitJ

1Ï5 OOO OOO

Aazal-sta-ten..nbsp;/

kafirtstAN^'

/yr -vtr/—-L

i /

, ®nbsp;■ 1 D^ip,

1 g is !nbsp;Rayflsjpoetffna .;.

'eik quot;■'wif; -^Z ^nbsp;^riW

■ ® ■ C eiUraVi
Mam»^-'

'a^fi'r-

Sals

LaMitiveii |.nbsp;( pX

(B)

MzUetlr^i;'quot;

MVTA^—'nbsp;---' '

J a V

CT C

m

■l'

quot;'S

A

'V' ■■.'li-quot;. -, ■ gt;. ' ■ / --T:

Jf

quot;-•Va

■ vtï

- -s- T'L Vf

S

'L^jm-m

Ir- :

Ir;

k - ^

%

.■'quot;'t. y.'-

M

' . a

s

jf;

• •lé

'v

'V .

- -

-

...

a:- ''y- -rnbsp;: :

ri' -rquot;

■ ^ -.il

gt; 4 S -«ï-'l.

* f

Ijfh

-nbsp;'quot;ÄK

^jT »y r*

■

!

• js- ; . ■

I

■M

I

Sf

I: ' r.

-- , is v rf

I

I

XOilL.

/ ' (

-fÄ

inbsp;SP:-.::-;

M

3

„ft

'

..... • . -

. » ' A' : -r.'/ •. quot;

-

...''ïti'i;

M