DISPVTATIO IVRIDICA
■DECIMA-OCTAVAy

d e

E^MTIONE ET VENDITIONE;

AD

Tic. Inft. Lib. j.
^ ACM:,
Annucnte Deo Opt. Max.

Sub PRiEsiDio,
Ckrifstmi Confttltifsimiq^ue Vtri

D. CYPRIAN! REGNERI ab OOSTERGA

ejufdem facultatis in Illu-
itr. Trajeélin. Academia ProfeflbrTs
ordinariii.

Publkoßbjicit examinif
Everardus deweede,
•Ad dim 14. Fehrmr» horis locoiiHeßlifis.

vltraibcti,

ProTHEODORO ab AcKERSDVCk
Anno cl» Igt;e XLIV.nbsp;*

'Aftißßmis y PrudentlßmtijConßltißimifque vim Dominisy

D. JACOBO ZAS, I. U. D. Provincije
VlcrajetTiinaz Senatori gravifsimo.

D. ANTONIO vander WOLF. LUD.
GoudxPraefedo vigilantiflimo.

D. JO A NN I van ZOMEREN. I. V. D.

amp; ReverendisNobilifsimifque viris Dominis,De-
cano, amp; S. Maris ecciefias Vltraj; Canonicis ä fe-
cretis gflnfbis dignifsimo.

iAvmcuUsßiifimper hmorandts
Hocce exerdtium Academicum
D I C A T

Eyerardus de Weede

^^onims

DISPVTATIO IVRIDICA
DECiMA-OGTAVÂ,

D E

EMTI.ONE ET VENDITIONE

AD

Tit- 44. Inft. Lib.

THESIS!.

, Mptionis amp; Venditionis vocabulo Veteres promif-
cuèufi funt.ï^.D.de aB.emft. Vnde fjepe emere
pro vendere, amp; vice verfa ponitur. /. unie. C.Jîferv.
ext.fi emi mAnd.l.-^D. decont. emft. amp; fafsim. Diff. Cujac.
obf^. Prsterea venditionis verbum interdum ex paritate
rationis omnem alienationem omnemque contradum deli-
gnat. /. i^.D.dept. Ub.l.nbsp;mod.pign. Diff. DD.

flerique, tefteTmtl. dtff.z^. vol. i.thef.i,lit. h. Casterum hic
proprie fignificat contradum juris gentium nominatum, folo
confenfu initum, bons fidei, de merce emptori tradenda cer-
to pretio nummario conftituto. l. 'j.pr.amp; %.i.Tgt;.defoB.l.z.D.
de O. amp; eA.l.^.pr.Tgt;.de cont. empt.l.z.%. I .D. eod. jund. i. 7. §.
**lt-,'0.ibid- amp; §. X'amp;z. Inïl^h't. Diff.DD. Farii varier ut videre
eft apud Tquot;eutl. d-dtfp.thejf. i. Harfr. ad tit.z 3 . Infl.n.iz. amp; ad
tgt;-.ttt.z^.Ltb.}.n.6.amp;fiqq.

11.

Quoniam itaque confenfu conftat emptio amp; venditio, nul-
lus video, quo pafto inter Medicum amp; sgrotum cótrada offi-
cio judicis refcindiqueat, fi neque lex neque confuetudo hoc
perrmttat. ^rg.l. j .D.^^ extraord.com.amp;/. 9. C.de Profef.amp; me-
dic. VU. aliter quos vide apud Fa^.in. 2.c. 25. Hmfr.ad d.fun.
113 .cr/eff. Sed quid fi erratum in nomine tantum, aut qua-
litate rei ? valet emptionbsp;Lx^^^.decont. empt^kn ta-

^nbsp;încn.

men, utvcndîtor ad intcrefle teneatur.§ z.D.
de aci empt.Diff. Cuj^tc.z.obf'^ .Coman.j comm.6. amp; Plures A-
li 'iy quos vide apud Pet.Fiihr.inl.6ii de R.I, Quid fi in acceffi-
onibus mercis erratum fit ? ipfa venditio fubliftit, amp; ea res
emptor! debetur,de quafenfit venditor l.Jiinemft i^.pr,D.de
cont.empt. Eft enim hic,quodfibi imputet emptor, cur legem
contraftui nondixerit apertiorem , utnbsp;80. §.

x,D.eQd.Vgt;\i^.CMp.ç.liy.\.obfio.ltb 9.ohf.i-]. hb. i).c- iï.amp;
in l.S}.D.der,0. amp; hi plures, quos vide apud Hcmon, difp,

16, quafi.

^nbsp;III.

Porro, cpum diximus emption. contradum efle bonç fid.
d.l. 2.§. ult. de O. amp; A. Sequitur eam ipfo jure nullam efle,fi
dolus eidem caufam dederit. l,y.pr.D.de dol.mal. Ratio eft in
1.3 .§.ult D.profic. Dolus vero incidens purgatur, vel aftione
ex principal! contradUjVel exceptione doli.^/. I, J.§.3.l,9.pr,
eod.amp;aB-empt.junâ.. I, z,D,dedol. maUexcepft
Diflquot;. Vltramont. Bellapert.Raven, loan. Fab. quos fequitur Coras,
i.mifcell,?gt;.amp;^Wefemb.pAritJe dol,Rob.i.ammadv.c.i.z.i,^,
Moribus vix nullitatesin ufu lunt, led quoties quisfaftum
fuum irritum fieri vult,à Curia reftitut.ininteg.peteredebet,
Zyp.tit.dein integ.refi.tn Notit.-jur. Bel^.

IV.

De merce tradenda gravis quaeftio eft , amp; herba parietaria
Dd. an eam venditor prxcise teneatur tradere,an veró libere-
turfolvendo intereflb, quanquam facultatem tradendi ha-
beat. Noftro judicio infignem injuriam faciunt Veteribus
ICquot;® qui pofterius affirmant, quafi cordatiflimi ilh juris Anti-
ftites venditori permiffiflent, ut fidem datam fallere poflet,
prsefertim in conventione ultro citroqj obligante , amp; contra I.
i.pr.D. de conflit.pecun, Dixerim itaquenunquam controver-
fumfuifleapud Antiquos, num venditor ipfam rem vendi-
tam quje cxftat, tradere teneatur ; fed an emptor, fi vendi-
tor tradçre nolit, agere poflït ad interefle J an veropraecife

debeat

debeat contendere ad ipfam rem renditam tradendam. Pla-
cuit autem , ut venditor ad intcrefle conveniri poflit, ac fi
culpa ejus res interierit I ex emfto, 11. §. 2,. /. ?o. §. uit. D.
de act. cmpt. §. I. Mi. h. f. §. Injl. de donat. junft. /. 4. amp;
10. C. de a.B. empt. l. \'{r.amp; d. l. 11. §. 9. j)nbsp;Qux (èn-

tentia communïi frequentiori praxi recepta eft, tefte Fmn. ad
fr.Tnfi.h.t.n. 5.nbsp;apu^ Fackn. l,b. 2. r. 30. Treutl.

d. difp. zS.tke/: 2. Itt. c. Hcemn. difp. 16. q. xz. Venditorem
quoque neceflano tenen ad vacuam poffclTioneni traden-
dam , etfifenonadftrinxcrit.,vcriuseft./. 2, §. 1.1. 3. §. i.
D. de aB. empt. l. 8. C. eod. Mjnf. cent. i.ohf.'^i. Difl'. Fab.
de.mont.pr.q. 6.n.66,I)onell. comnu. e. 19. CaHr. in d.l.
i.Han-d.difp.q. 15. Sed non neceffe habet venditor, ut
rem emptoris faciat d. l. \ i. i.amp; 1. }0. uit. de aB, empt.
DifT. Hotonu. ad tit. D. de cont. empt pr. Quomodo amp; quan-
do venditor teneatur de eviöione , vide apud
vtH. §. 3, Trentacinej. var. refol.Uh. j. refol, 4. de empt. amp; vend.
Gome^. tm.i.var.refoU. z.n. }}■amp; feqq.

V.

Verum quaeritur, an faltem cum difpendio arrharum a
venditione refilire liceat? Nos diftinguimus, ut ab imper-
feöa liceat. l. contraBus. 17. C. de jide mfirufru. a perfefta non
liceat. arg. l. 6. C, de refcmd. vend. Ratio cfl in /. 5. C. de O.

A. DiflT. Dd. comm. tefie Soarez.. m thefaur. recept, fent. ia
quot;'Jerb. arrhas. n. 274. Sed quid de intereffe ? etiam in id prse-
ter muldam arrharum venditor conveniri poteft. d. l. 1. D.
^eaB,tmpt.amp;l,^.C.eod. juna. Arg. 1. pen.D. de tranfaB. amp;
l'^i^.tn fin. de V. O. Quum enim arrharum datio amp; emp»
tio venditio diftindi fint contraftus /. C. de Sponf. W
arrh quid mirum , fi producant di'^^jfos effeftus. ar?, l,
uit. D. de caltmn. ? DifT. vide apud Harpr. ad pr. h. t.
n. 91. Hanon, difp. 16. quafi. 6. Fachin. z. e. 28. ubi in fi-
ne teftatur , fententiam fijam , quje ftatuit arrhas,

A jnbsp;tantum

tantum amîtti,vcl duplicatas reftitui, Moribus receptam effe.
Qm mores profeflo juri divino adverfatur. Rom.i.v. j i. Nift
dicamus venditiones hodiè datis arrhis celebratas folummodo
fub conditione contrahi, ut fi emptor non flieterit conventio-
ni, arrham datam amittat, venditor duplum reddat. Sed quid
de venditionecontralt;äa,de qua fl:atim convenit, ut redigantur
in fcripturam? in eaante inftrumentum confeótum pœniten-
ùx locus non eft, quia contrahentes fcripturam duntaxat ad
rei memoriam requifiviffe videntur. ar^.l.^.de ftgn: amp; hyf. Se-
eds eft, fi ab initio vel in ipfo a6tu contrahendi hoc adum eft,
ut in fcriptis fieret d.l.controB. 17.C. deßd inßrum. quse fenten-
tio rebus judicatis confirmatur.nbsp;Fab. /, j«o de teflib. d, amp;

3 } deßde inßrum. def. z }. Difs. Sahcet m dJ.ij.amp; fiures z^lti,
quos vide apud r^/rfw. decis.^7.amp; Fachm.z^c.^j.

Pretium rei in uno nummo confifi:ere nequit,/ [n-etia rer.6}.
pr.D.adl.Falcid.unàc ctiam pretio numus opponitur in l.io.in
ßn.D.de ad ff of. Diff. Cont.l,dtJjgt;.l6. Treutl.dJtß.z^jheßult.
Itt.B. Quin tamen conventio valeat inftar donationis fi illa ada
fuit, nemo dubitet Ißfw 38.0.^? cont. emft.l.3. amp; 9.C. eod.
licet res necdum tradita fit./, 3 5 ,CJe donat. modo nihil tenta-
tnm in fraudem legis d.i. j 8 Diff. Tgt;d. lt;!y4ln aliter. Sed quid fi
res vendita eft pro jufto pretio ? valet venditio , quando pre-
tium vel communi confenfu populi, vel audoritate Magiftra-
tus definitum eft, aut à tribus peritis xftimatoribus definiri
poteft arg.l I.fr.D. de inff. vent, quia his cafibus pretium cer-
tum eft, atque adeo emptio venditio valida d.§.i.h.t.junQ:. /.
1 z D.de reb. dttb. Dd altter quos vide apud Fachin. z.c.i. Gomes,
z.refol.z. H^non.d.difp. ïó.q.^. lo, Pretium quoque certum
conftitutum intelligitur, cum emptor emerit eo pretio quod
in area habet /.y.g.i. D. de cont. emp. Diff,vide apud Fachm.d.
loc.

VII.

Definitionem pretii arbitro commiflam ad arbitrium boni
viri redigi poffe in cafii mamfefts iniquitatis, confentiens eft

ferè

ferè omnium Dd. opinio, fed invita I. uit.C.de cont. empt* amp; §.
ïAnH.h.t. Vbi luftinanus jus novum conftituens afbitrio
omnino ftandum effe voluit. Q^d Moribus fervandum puto
in omni genere arbitriorum, quumunufquifque fy^ conven-
tioni adquiefcere debeat. Proverb, c 6. lAatth.c,Quid ergo
fi in pretio emptor vel venditor ultra dimidium deceptusfit ?
noftro cafu fciens prudenfque favori pro fe introdudo re-
nunciaffeintelligitur juxtaSed fi abique arbi-
trio tertii venditor vel emptor contraxit, amp; ultra dimidium
jufti pretii Isfus fit,compctit beneficium l.z.C.de refcmd.-vend.
Quç lex propter eandem humanitatis rationem locum habet
in omni#Us bonce fid. contraélibus. l.ïz.amp; i-i.D. de 11.amp;
SO'^ Moribus, quibus omnes contraâus amp; adiiones bonje fi-
dci funt jetiami./.i.intranfaftioneobtinet, Quïnimo in-
fra dimidium circumventus in integr, reftituendus eft, qua de

emptons./. ^(?7..............

M^busreaius Principiadjudicatur. ChrtHm.vol. ^.decü i6,
Diff. videapud

VIII.

Quum in venditione reditus annui facile expediri poffit,
qua: rei veniffe, quç pretii nomine data videatur,quid folliciti
Interprétés an jufte vAeztMat.j.'v.ii.§.z.InJ}.h.t.l- 8. D.eod.

iD.deper.amp; commod.rei vend. Nov.-]Z.c,pen,amp;
.\,CtregiminiextrAVAg* de empt,amp; vend ? Quae fenten-
tiapafsimufufervaturvideGrf//. 2. obf.y.amp;feqq. Gudeltn. de
jure novifjib. 3 .f.}. Zyp.notit. jttr. Belgtït.de empt. amp; vend.de
reditib. amp; eor. Imt. Diif. vide apud Gatl.d.loc. Fachtn.z,c,^i,amp;

l^es pro altenus pecunia empta emtoris eft, /. 6, C.de R. F.
excepta pecuniamilitis proprie fic diéli, /. 8. C. eod. Item pu-
pilh amp; minons Jz.B. quando ex faB- tut, Diff. ^nt. Fab. üb.
^. conjea,c.$. Sifhard. m d.l.B. Trml.difp. 15.vol, i.thef.q.üt.d.

Peri-

periculum rei venditae ad emptorem pertinet fimul ac dc
pretio convenir, etiamfi res vendit? nondum fit tradita. lt;5. i,
Infi, h' 1.1. 7. /. 8. /. 11. ƒgt;•. D. de feric. amp; com, rei vend, I, z*
Ó'uk. C. eod. Ratio decidendi eft in 1.10. D. de R. I, repeti-
ta in d,%. DiflT. Cujac. ml.iyD. locat. amp; m TmEl. ad zyi-
frican, 8. Bocer. m l. zi.de R. I. c, 4. n. 7. Banholt add. §. ),
F'ultej.adpr, h.t, n» ji. Moribus fententia noftra in rebus
mobilibus fervatur , ied in rebus foli contraria , propter con-
ftttutionem Caroli V. anno 1519. edit.Neoflad. decif,
51, Sand.traslat de Efetlucac.f^inn.adh.%, n.

Xnbsp;^^

Qui promifit fe vendere aut venditurum efle, non intelli-
gitur periculum rei venditç aut dominium in emptorem tran-
ftuliffe, licet rem tradiderit pretio accepto , quia illa venditio
jtantum palt;äam de vendendo continet, ut in/. 21. §. 5. B.de
' atl. emft. Rei autem traditio acfolutiopretii duntaxat in fe-
curitatem emptoris amp; per provifionem (quod ajunt)fa(S;a in-
telligitur ne intérim alteri venditor venderet.Facit Lveteriha.
i^.D.de fatl.l.i^.pr.D.de rekcredtt, /afin in 1.6.D. fil. matrim.
amp; conf. 117. Ith. I. DifT. Dd. comm. tefte Fachin, Ith. 2. f. 5.
HarVr, ad%. z. h. t. ». j). df ßqq.

XII.

Aftus agentium non oportere extra illorum intemtionem
extendi, communis amp; vera régula eft in /. non omnis. 19.fr. D.
de rek credit. Qua itaque ratione jus accrefcendi vel pottus
commodum ejus in emptorem hereditatis tranflatum dici-
tur, de quo minime cogitatum fuit ? I^incipfe IDquot;«. Vlpi-
anusin/, 2. §.i.D.dehered.velaB.vend. ait in venditione he-
reditatis plerumque hoc agi, ut quod ex hereditate pervenit
in id tempus quo venditio fit, id videatur venilfe. Vtiquc
contradus ftridiorimodo interpretandi arg, I. j 9. D. defoB.
ultima^voluntates bçnignius amp; plenius./T12. D.^f Ä/. in
quibus ob verifimikm voluntatem teftatoris jus accrefcendi
locum fibi vindicat. m, lo- C. de caduc, toll. amp; l.-j. de Ä.I,

Dein-

Demde violarctur analcgja amp; proportio qas efle debet inter
rem amp; pretium rei^contral.ói.pr.D.adl. Falcid, Diflquot;. Bart. in

lev.^.DuarMh.i.de jure accref.c. 6. Rob. ^.animadv. 12,

-Arum.cxercit. I4- thef.^.nbsp;difp. Pmdea. z^.Harpr.

adnbsp;A/np/ureu

X. 1 i !•

Vt cx contraau aöio nafcitur pcrfonalis hiftJe acl. ita
cx pado dc i-etrovcndendo,lt;]uod in contmenti adjeaum pars
cfl: principalis contraftus. /,7.§.5.D. depaB. Adde /. 2. C. de
pacl.tnt.engt;pt.amp; vendtt amp; L6.C. de rcr, permut. amp; /. qutfundum^.
75 .TLgt;.de eont.empt.ztc^uc ita in Camera Imperii fcrvari, teftan-
tnr. A^nf.cent-6.ohfnbsp;I ^.DiflT.vide apud Fachm.

hb. 2.f. 15. At quarritur, an ifti aftioni prsfcribatur 3o. an-
nis ? Nos negantium partibus accedimus arg.l. i .D. de via fu-
ILamp;prafcnpt. yo.ann. Sane 1'atis exprcffim ita
convcnit, ut quandocunquc idem pretium ofierretur, res
vendjta reftitueretur. d.l.z.C.depaB.tntMjxxna. l.i. D.de
cmSht.pecHn.J\^nf.ccnt. i.obf.i6.amp; 6-igt;if.'jo.Catl.z.obf.i.amp; 18
Difl.vide apud Fachm JM.z. c. 13. quos fequitur VFepmb. ad
ttt.de refcind,vend.Bronch.cent. z-afi. 6z. Quxftionis itidem eft,
an hffc aétio extran eo cedi queat ? quod nos afKrmaraus,fi in
genere paötus eft venditor, ncgamus vero, fi fibi amp; heredi-
bus profpicere voluit, quo cafiide fe conqueratur, quod non
gadus fit apertius, d.l. i^.D.depaB.Dd. altter, quos vide apud
F^chm.d.hb.i,. c.ii. Moribus multorum locorum receptum
eft contra l. zz. amp; fiq^.C. wW^r-ut emptor adionis ultra
quantitatem foluti pretii ad integrum debitum agere poflit,
quos probo arg.l.zi. C. mand. mode venditio non fitfafta ex
malitia.yide ^nt.Fab.ad d.t,t.C.def.Q.Zyp.n»ttt.jur.Beh. tit.de

hered.velaa.vend.mfn.

T TJnbsp;XIV.

lure Romano praediaavitaindiftinaevendere Heet. l-du-

dum. Ij-^- cte cont.empt. Sed Confuetudine generali introdu-
au m eft, ut prius proximis ag^natis offerantur, aut venditio
refcindi poteft jure ^plt;gt;7tf*illt;rtof five retraöus vulgo naefin^e.

Bnbsp;Ratio

Ratio confuetudinis, quia lugubre eft, paternas domos amp; an-.
tiqua majorumprxdia in aliénas manus devenire, Atg.l, zz.
verf. nec vero. C.dead}n,m.amp; I,} 5 .D. de minor, Prjeterea jure
fanguinis hoc cognatus cognato debet, ut, quum ejus nihil
interfit, à quo pretium accipiat, prasrogàtivam concédât pro-
ximo Levit.Z'^.v.z'^.Ruth.c.^.v.^.Ier, iZ.v.J.amp; e, conitim-
tus. exi.de tntnteg.refï.ltb.z.feud.üt.i.c.i.§.fïTinw. Vide Bar-
üch.concl.prAÜ.fm.Z.concl. 3 l\.amp;feqq.Zjf.notit. jur. Belg.
m.de empt. amp; vcnd.§.de retraÛ.TreutlJ.dtfp.z^jhef'^. lit.d. Sed
quid fi iftiusmodi prsdium in folutum datum fit ? Si folutio
fpontanea fiiit, idem dicendum eft. arg. L elegmter.z/^. D. de
pi?n.aB.amp; /.4.C. de evi^. fi vero neceffaria amp; à judice impofita
eft, fecus ftatuendum , propter rationes jam allegatas. Adde
quod alienatio prohibita regulariter intelligatur voluntaria,
non neçefîàriarfr^./.5.pent.hered.amp;l.ï^.D.fatn.ercfUiS^.
vide apud Harpr, ad%.uh.h.t.n.z%z.amp; fe^j. Bronch.cent.i. mtf-
cell.af,6^' Quid fi donatum fit ? retraûui nullo modo locus
erit, drg.l.i .C Je fmd.patrim amp; Lult. C. de jur. emph. Ratio di-
verfitatis evidenter ex diélis conftat. Diff. Coraf. hb. ^.mtfcelL
jnr.civiLc.'i'n, 4.

X V.nbsp;_

Emptor poft rem venditam acceptam in mora folvendi
pretii exiftens, ufuras velut intereffe prjeftare debet, quamvis
nullos ex merce vendita fruftus perceperit I. cum vmdam. 17.
%.l.tnjin.amp; l.ii.^.z.D.de ufur. Diff. vide apud Tachm.z.c.^z.
Harpr.ad %.ult.h.t.n. 316. Sed quid , fi venditor rem non tra-
didh liberam? aut fidejuffores, quos eviftionis caufa promifit,
no deditPnihilominus ufuras folvere debet.^i.//.junia./.^/,;„;.
13.§.19.^ zo.D.de aB.emft. Difl' vide apud Fachin. d. Itb. i.

c.}z.q.z.Barfr.add.§.ult. n. 329.

FINIS.