DISPUTATIO JURIDICA
INAVGVRAL IS,

XJ S U Fnbsp;T V.

Q^ V A My
FAVENTE DEO TER OPT. MAX.
» . JuBoritate ^Magnifici D. Redt or is, y

JOANNIS GEORGII GRÀEVH

PoUtices J Eloquentiae amp; Hiftoriaram Profeflb-
r^sPrdinarii,
N E C î^ JO N

AmpliJJlmi Senam Academici confenfu , NobiliffimttiHC
Facultatis JVRIDIClt;iy£ Decreto,
PRO GRADU DOCTORATUS
Summifque in UTROQUE JURE Honpribus amp; Privilegüs
■ *nbsp;ritè amp; legitime confequendis, - ^

Eruditorum examini fubjicit

RUT a HENR. WYCHGEL^ Altenâ-Marcanus.

A. D. 4 Auguft, horis locoque folitis.

Tratecti ad Rhenum,

Ex Officina Francisci-Halma, Academic'
Typographi , cb be xc.

A O i C ) y / ] O ï T A T.IJ ^ i Cl
• . l K X ^ x:- y. i

; C ■

PARENTIBUS,

M 1 C I S

-O/' '-il r;quot;:!;:;'

E r

sii'

,0 Vv jCi gt;gt;5

F A UTORIBUS.

. V-

fy

Hanc 'Difputatiomm înaugurakm

OfFert ex infcribit

t ij M a H ji LL i 1 j H ' quot;quot; '

RUTGERUS HENRICÙS WYCHGEL.

t A M J A H I D 2 î 3 gt;r A Ji LrÛjJ,.
.ox DcI ch , îfîqcfgoqYT

D I s PUTATJD JURIDICA
I N A V 'G V R ALIS,
DE

U S U F R UCTU

T H E s I S I.

Uoniam omnis materia à definitio-'
ne incipere debet, ideo definitio'^
ufiisfruânis praemittenda eft, damp;.
finitur autem ufusfruftus , qucxî
fit jusalienis rebus utendi fruendi
lalvarerum fiibftantia/.i.Ä././r^.
I eod.

I I.

Per JMS in hac definitione ^^
quia verbum juris adjungitur verbo faciendi, intelli».
gendum facul^ amp; poteftas légitima alicuicompetens,
non vero ferviuis.-quippecum fervitus fit inferviente,
uti autem amp; frui ejus fît, cui fervitus debetur, jus vim
agendi, fervitus patiendi fignificationem habet : fervi-
tus enim reguiariter non in agendo fed in patiendocoû-

III.

x^liems rebus : materia , qux ufumfraaiun
conftituit funtres-alienae, idque commune omniurii fcr-
vitutum : n^ue enim res fua ulli fervit. /. ß ferv.fei.
i 26. de S. T.V. Unde patet üéfiniri hic uftHiifhi-
^um quam vocant DD. formalem, non vero caïufalem,

A 2nbsp;quam

4 ArOJSPUTATvIOiJURIDICA .

quam diftindionem non tanquam generis m fpecies ,
fednbsp;döttrinx caufâ,

tollerandamcenieo. Indieantur autem eadiverfa genera
ufusfrudus ml.ii.^.^-de except, ret jud. /. 126.i.
de Verb. Obl. Et ufusfruftus quidem formalis eft, qui
confideratur in abftrado fejunftus amp; feparatus à pro-
prietäre, undeqùod per fe fubfiftat, amp; formam pro-
priam habeat, formalis dicitur : Caufalis vero eft qm
confideratur in concreto conjundus amp;: immixtus pro-
prietatifux, quafi-caufe fuae, unde illi nomen, cum
fcilicet penes ununi eundemque eft proprietas Sc ufus-
fhi£tus, fed tunc ufusfruftus fervitus dici non poteft,
cum rebus noftris potius utamur jure dominii quam fer-
quot;quot; vitutis : dllum igitur habet qui dominus non eft m re
-aliéna ; hunc autem dominus in refuä : Vid. hancquaß-
quot;apudVngepaur Exerc.nbsp;8 .Vinn.pr.j. h. t.

Vtendi fruendi. Quo indicatur fruduarium
non tantum poffe rem fruduariam tradare amp; exercere
ad neceffitatem amp; ufum quotidianum , fed etiam ut
omnes frudus , tam naturales, qui ex re fruduaria pro-
veniunt, five fponte five opera , quam civiles, qui per
caufam rei obveniunt,, percipere poffit 7. /. 9./ 59-
i I h.t. Caeterumfruduarii non aliter frudus hunt,
quam fi ipfe, vel alius ejus nomine perceperit/. 12.^.
îlt h 1.1.25. §. I deufur. /. 13• qmb. mod. ujusfr.am.
hitic heres in frudibus Ucet maturis nondum tamen per-

ceptis amp; qui terra tenentumihiljurishabet^/. il-quit^-

mUußisfr.am.l de rer. divif quid juris fit m
eivilibus fnidibus docet / 58- I 26. h.t.Vim. add.^-
■^S.j. de rer. divif. Struv. Exerc. 12. thef 19.

-n'Sahm rerum ßbßantia. His verbis non fo)um-

gt;inodo indicatur j Ut Uceat uti frui, quandiu res lalvae
. ..nbsp;man-

INAUGURALIS. 5
manferint, cum fit jus in corpore quo fablato Sc ipfiim
tolli necefleiit/. 2. k t.pr.j eod. fedetiam modum quo
fruduarius uti debeat j fignificari arbitror, ut fcilket
fruduarius ita re uti amp; frui debere, ne qualitatem rei mu-
tet, amp; ita caufam proprietatis reddat deteriorem /. 13.

y.h.t. rede enimcolere rem8ccuram ac di-
ligentiam adhibere debet, amp; quidem talem, qualem
bonus ac diligens paterfamilias in fuis rebus adhibere fo-
iet §.nbsp;rer. diviß l. 9. 2 h. t.li. §. ^

7.1.2. ußifr. quem. cav. ^ ^

Unde jam confequitur , ufumfruftum conftitui
nonpofle in iis rebus quiEufu confumuntur,cujufmodi
funt vinum, oleum, frumentum, cseterxque res flingi-
biles, quse pondéré, numero, menfurâ confiant 8c in ge-
nerèfuofunftionemrecipiunt, namhsres ait Impera-
tor in §.2.7 h.t. neque naturali neque civili ratione re-
cipunt ufumfruftum. Sed utilitatis caufa ôc ob favo-
rem ultimce voluntatis Senatus earum rerum quafi ufum-
frutShim conftituit, ita tamen, ut eo nomine heredida-
tis fidejuflbribus caveatur 8. § 2 j. eod-1.7 §. i.
ußiß-,quem cav.

VII.

Hic optitnè quœritur , an veftimentorum fit ve-
rus, an vero quafi ufusfruétus ? illorum verum ufum-
fruâum eflleob fequentes rationes arbitror ( i. ) quia
veftimenta in rebus, qux ipfo ufu tolluntur numeranda
non eflfe, patet exinde ^ quod veftimenta alteri locari
amp; commodari pofllmti quod fecuseft in iis quas ipfo
ufu tolluntur §. pen.j. de locat. ^ cond. l. 3. i-ßn. Com-
^od. ( 2 )ufufru£i;u veftimentorum legato non dantur
ea legatario, ut ejus fiant, ut pro libitu ea confumere
poflît, quod fit legato ufiifruâru rerum fungibilium ,
fed ut Üamp; utatur, quomodo vir bonus uteretur /. 15. §. 4.

A3nbsp;.

6 DISPUTATIO JURIDICA

^.)f.neqHccav^le^arkîs!fe«5iiifdem geßeris veft« mt
earum xftimationcm finitouftifrudureftituturum, uti
fit in quafi ufufrudu l 7 de ufufr ear. rer. fed ipfam
rem 8c fpeciem fcilicet veftes quas accepit. /.9 ^ fen.
ufufr quem.cav. 8c qxiodhîec propria veri ufusfnidbus
fint, oftendit prima ic fecunda claufula cautionis in ve-
ro ufofriidu recepta 1.1. ufufr. quem. cav.

V I IX

Conftituitur ufusfrudus vel à lege , judice amp;
Domino. A lege ut ( i. ) Patri in bonis liberorum adr
ventitiis 16. luR. C. de bon. qua lib. §. i.j.per quas per f.
nifi exprefle liberis rdi£tum fit, ne pater habeat ufum-
fruftum Nov. iiquot;].c.i.auth.excifitur C. de bon qua
Hb. ( 2 ) Patri emancipatori in bonis adventitiK filii
emancipati pro parte dimidia , quafi rémunéra-
tionis gratia pro pricmio delatse emancipationis d. 16.

3. C. de bon. qua Hb 2 j. d.t. ( 3 } Conjugi ad fe-
cunda vota tranfeunti, fuperftitibus liberis , in bonis
quœ à defiindo conjuge five titulo inftitutionis, legati,
donationis propter nuptias, five alio quovis titulo lu-
cratorio, velqu£E ex fucceffione liberorum prions ma-
trimonii ad eum pervenerunt A 3^ auth.feq. I ^. C de
fecund, nupt. Nov. 2 2.r. 46. § 2. Nov. 127. r, 3. Cx-
terum pr^fcriptione longi temporis exemplo rerum
corporalium ufusfrudtus nobis acquiritur I fin. C. de
prafcrip. long temp I2.C. de ferv. amp; aq.

I X.

• A judice in judiciis diviforiis , ut familije ercif-
cundx 8c communi dividundo: ubi judex fi resdivi-
fionemcommodènonrecipiat, uni ufumfrudum, al-
teri vero propriétatem reiadjudicat /. 6. 10. com. div.
I iG.§.i.fam.erc. ahquàndo etiam in hifce judiciis, fi
impar adjudicatio eft, is cujus pars pracponderat viciflîm
in certampecuniam confort! condemnatüfr , 4. ^^ 5.
j. de off.j /. 5 2. ƒ. 2. /. 5 5 .fam. ere.nbsp;X.

INAUGURALls. 7

X.

vf deniqne conftituitur ufusfruaiis non fo-

™ contraftibus inter vivos, ut ftipulationibusamp;pa-
ftionibus non autem nudis , fed ut loquuntiw veftids
b. t. imo nuda paftione ufusfrudus redè con-
ceditur, fi ea contra£hIi vel legitim® conventioni aut
traditioni, divifionive in continenti adjiciatur /

C.de

don. Requiritur autem hoc cafu ad ipfam acquifitio-
nem ufusfruaus, à concedente vel traditio rei in qua
ufi^fruaus conftituitur l. j.nfufr. quem, cav ly h ^
velahquod fadum quod traditionem reprsefentet 11
h.tJ. II.I i.depttUinrem.aB. kfin. de fervh l 1
Ißu.S.T.R. Verum etiam ultima voluntate, legato.
mortis caufa donatione l.i.^ tot. tit. de ußifr l. 2
prJ 6. . ^ §. 1b.t. Cœterum ftiperficiariiw
öd^phyteutanondiredo fedprsetoris tuitione ufum-
rrudum conftituunt 11. quib. mod ufus fr IqUMfufr
quem.cav.L t.%^.ïâfin.de fuPerfic,nbsp;^

XL

Poteft autem conftitui ufusfruftus in rekïs om-
^us a quibus utihtatas aut commoditas aliqua redunu
■nbsp;'^^^ßfr. ear. rer. immobUhbtu amp;

mobthbus l. 3 f.nbsp;h.t.parte bonorum yit\bonis

ommbns Li^.L^-^.eod. Jiurevelfub conditional
adexhib. k iG.quib. med. ufus fr. / 16. §. z. fam. e^
tam proparte divifa quam indivifa l-'s-l /LX h tl ia.
9uib.mod^ufusfr. am.L 8r, ad L Faki'd ^ enim u quot;
lüsfruaus dividuusi^us autem individuus 1.19 deufit

All..

C^Etemm antequam ufumfruftum ita conftitu-
confequamr ufufiiiauarius cautionem pneftabit,

«iveroufuÛuOu quidemfeufurumboni viri arbitratu.^

amp;

8 DISPUTATIÖ JURIDICA

Sc cum pertinere ad eum defmet, reftituturum quod
indeexitabit 13 J»' t l. 1. tot tit: ufitfr. quem fcav. in
quafi ufufrudu vero, quoniam proprietas tranfit in fru-
duarium, non prceftat fruftuarius cautionem de re bo-
ni viri arbitratu utenda , amp; finito ufufrudu eadem re
reftituenda , fed fe reftituturum tantundem 'in genere
aut ejus îEftimationem fi res aeftimatx fruduario datae
fint l 7- /. 9- de ufufr. ear. rer.

XIII.

Utraque cautio cum fit fatisdatio / 13. pr.jf. l ^C.
h t Sc quidem prsetoria l. i./r. de ufufr. quem. cav.
fidejiifibribus praeftari debet l. 7- de prat. (tipul. l. r.
/. 8 § 4 quifatifd. cog. non vero pignoribus, vel au-
ri argentive depofitione d Ij deprat. ftip. fi vero ufu-
fruduarius propter inopiam idoneum fidejuflbrem in-
venire non poteft, tune eum ad juratoriam cautioneni
admittendumeflfebenignior eft fententia arg. l. 6 fi cui
plus qnamper leg Falc. Gail. 2. obf 47. fi tamen per-
fona fruduarii, fit frugi honeftx ôcprobse vitx: alias
arbitrio boni judicis , res fruduaria , vel penes hone-
ftum viram fequeftranda, qui refpondeat fruftuario de
frudibus, vel penes proprietarium relinquenda , qui
contra fruduarioredè caveat, ne pereat ultima volun-
tas defundi, 8c ut in omnem eventumproprietariofa-
tis confultum , 8c fruduarius commodum percipiat
Vinn. Comm i h. t. Zoefi ad tit de ufufr. quem cav.

XIV.

Cautio autem hasc fidejuflbria in omni ufiifru-
du ab omnique fruduario praeftanda eft /. 13 de ufufr-
1.1.$. I.amp;2. l §-i. ufufr. quem. cav. Excipiuntur
tamen (i}pater in bonis filii adventitiis ob reverentiam
paternam l. 8. $ 4 verfu fin autem. C. de bon. qua lib-
(2)fifcus, quia prcefumitur efl^edives/, i. §. ï%.utleg,
nom. cav. 'C-^ doïi-à-toï, omnium aut partis bónörum

retento

retento ufufru£hi, quia mitius agendum cum eo qui ex
liberalitateconveniturnbsp;de re.jud. 1.2%. de R.

J. Strav. Exerc. 12. thef, 71. (4) is cui ufusfrudus pure,
proprietasex die debenir, quia certum eft proprietä-
rem ad eum perventuram9 § i.ufiifr.quem cav.

• ^

Qiiaeritur autem hic an cautio à teftatore
remitti queat ? quod negatur per /. 7. C. ut in pojf. le gat.
I. I.e. de ufufr. Gail. 2. obf. 145. quod ad primam
claufulam cautionis fruftuarise, quse eft de utendo fru-
endoboniviriarbitratu, pertinere puto arg d I. i-C.
ut in poff. legat. ne remoto hujus cautionis metu, fru-
ftuarius invitetur ad delinquendum grafTandumquein
re aliéna, quod fieri non debet arg. / 27- 3. de pa£f.
Gail. 2. obf 145. amp; quamvis hoc cafu heres habiturus
fit adionem contra fruduarium , ubi res negligentia
ejus deterior fada eft /, 13. §, 2 de ufufr. hsec tamen ei
inutilis futura, fi forte finito ufufrudu fruduarius ad
inopiamredadusfuerit; quodfi vero de fado teftator
cautionem remiferit legatum minimè vitiatur, fed non
obftante hac remiflione legatarius cautione oblata ufum-
faidum petere poteft l%.ut in pof. legat. I i C. de
ufufr.

XVI.

CsEterum , quoniam in quafi ufufrudu frudua-
rius , cum in eum tranfeat proprietas , non prseftat
cautionem de re boni viri arbitratu utenda, amp; de eadem
re finito ufufrudu reftituenda, fed fereftituturumtan-
tundem in genere, aut ej us seftimationem I. f. de ufufr.
ear. rer. hxc tamen non minus in hoc ufufrudu ne-
ÇefTariaeft, quam alia illa in vero, neque magis quam
lila â teftatore remitti poteft/. i.C de ufufr. l.G.ut in
poJf. legat. cum hac faltem via proprietarius fecurita-
tem fibi addere pofiitj quippe qui hic finito ufufrudu

Bnbsp;nullam

lo disputatio juridica

nullam a£tionem in rem adverfus fru£tuarium habeat,
fed perfonalem fcilicet quantitatis condiftionem /. 5.
§. 1. de ufufr. ear. rer quae proprietario inutilis fo-
foret, fi finito ufufruftu debitor inops reperiatur Struv.
D.Exorc. 12. thef 70.

XVII.

Verum enim vero, quanquam hxc ita fefehabeant,
quod hxc cautio ufufruduaria à teftatore remitti ne-
queat , amp; fa£ta ejus remilTione non obftante necefla-
rio ab ufufruduario illa praeflranda fit -, inde tamen
minimè fequitur hanc cautionem efl^e de fubfliantia veri
vel quafi ufusfrudus j quippe qux alias juxta thef prae-
ced. 14 nonabeflTe pofl^et, unde etiam ea non interve-
niente nihilominus ufusfru£tus confifl:it, atque interim
jus exigendi cautionem, amp; finito eo,condicendi quanti-
tatem locoproprietatishabetur l.'j.§.deufufr. ear.rer-
Heredem autem hanc cautionem remittere pofl^e certum
efl:, cum fuum jus diminuere poflit /. 71. ad Leg Falc.
x v 1 i i.

Ufufrudu ita confliituto competit ufufruftuario
aftio in rem confeflbria , qua contra quemvis pof-
feflbrem aut qualibet ratione hberum ufumfnu^im
impedientem, agit fibi jus eflfe re utendi fruendi /. 5 .

i.Lult.ßufusfr.pet. l 10 §.1.ß ferv. vind. § 3./
de aUtion. E contrario datur domino adio in rem ne-
gatoria , quâ dominus negat, ei, qui ufumfru(£tLim
ufurpat, competere JUS utendi fhiendi d. %.^.j.de aBion.
l 5 .fr. amp; §. uit fi ujüsfr.pet. incumbit vero in utraque
hac aftione ei onus probandi qui intendit vel arrogat
fibi ufumfi-uftum eflTe confl:itutum, five fit in pofl^eflione
ufusfruftus five non, cum quaehbet res praefumatur li-
beraler^- Q-de ferv, amp; aq. nifiaâror in libello afl^e-
rat, reumufufruftuvi, clam, autprecariusuti, fruij
tune hoc ipfi probandumcrit^ïr^ l i.deßrob.C^r^z i-
Refp.6i.ôc68.nbsp;-nbsp;Hifce

INAUGURALIS. n.

XIX.

Hifce omnibus ita perfpe£tis } reftat nunc ut
videamus, quibus modis ufufrudus amittatur. Finitur
autem uilisfruftus. Aut folutojure conftituentis 1.16.
quib. mod. ufusfr. am. Aut lege Conftitutionis /. 5.
I 12. C. de ufusfr. Aut natura fua , idque vel ex
perfona fruduarii, vel ex re ipfa. Ex perfona frudua-
riiextinguitur (i) morte naturali ufusfruftus uni reli-
dus : nam fi pluribus, non extinguitur morte unius,
fedaltericonjundoaccrefcit/. i./r.nbsp;ufufr.

accrefc. Sed an inter verbis conjundos hoc obtineat dif-
ficilis diquifitionis eft j mihi tamen affirmantium fenten-
tia magisarridetpropter /. 16 % ult.deleg.i.l%^.deleg.-^.
Ç2) morte civili, quam inducit maxima amp; media capi-
tis diminutio, dum illa libertatem, haec civdtatem adi-
mit I. fen. %fin. C. de ufufr. Singulare eft in ufufrudu
fervo vel filio relido, ubi in illo mors domini, in hoc
poft obitum filii, ipfius patris, amp; contra poft obitum
patris fuperftitis filii fpedatur, quafi duphci ufufrudu
conftituto/. 15./ fin.C. de ufufr.

X X.

Tertio finitur ufurfrudus ex perfona ufufruduarii
non utendo per modum : amp; fi quidem omnino ufus
non fit, dubium non eft , quin amittatur I. pen.
pr. C. de ufufr Hoc tamen ita accipiendum, fi nec ipfe
utatur, nec alius ejus nomine, aut quibus vendidit, lo-
cavit, donavit, de ufufr. (^lid vero fi nec ifti
utantur ? amp; interes, donatarius an emptor condudor-
ve non utatur : nam illo cafu perit ufusfrudus, hoc vero
propter fruitioBcm pretii autmercedisretinetur^/ / 38.
^• 39 1.40 de ufufr. Requiritur autem ut ufufrudua-
rius non fit ufus per tempus conft:itutum, quod terhpus
Juftinianus adea fpatiarevocavit, quce ufucapionibus
praefinivit/ pèn. §. rC de ufufr. I pen.C.deferv.?otcamp;'

B 2nbsp;etiam

li DISPUT. JURID. INAUG.

etiam amp; pro parte amitti ufusfradus non utendo t.K^.de
ufufr. /. 14. /. 25. quib. mod. ufusfr. am. Cseterumfi ad
modum prsefcriptum ufiis non fituflifru6tuarius, non
dubito quin etiam ufiisfiquot;u£tus pereat per /. t .de aqua
quot.l. io§.i./ii./. -L%.quemad.feruit.am.

XXI

- Ex refinitur ufiisfruftus (i) ipfius rei interitu,
quia efl: jus in corpore, quofiiblato amp; ipfiim tolli ne-
cefle efl: / 2. de ufufr. in tantum ut ufiisfmftus domus re-
liftus, ea diruta aut collapfa, ne quidem arese ufijisfiru-
£lus debeatiir /. 5. §. 2. quib. mod. ufusfr. am § 3.J. h. t.
Idem obtinet, fi res in aliam fpeciem feu formam muta-
ts-ixt.d.l.i^.§.2ulti-i^G quib.mod nfusfr■am.(2)Qoxv-
folidationCjfi nimiaim ufufruftuario proprietas obvene-
rit, velfiufufru6h.iariusrurfus cedatufumfrudumpro-
prietario §. 3 .j. h. t. Nam fi extraneo cedatur, non re-
verti ufumfruftum ad proprietarium , fed in perfona
ufufruftuarii durare amp; remanere verius efl: d. §. 3. h. t.
Verum hxc de hac materia difquififfe fufficiant.

corollaria.

t.

i.

Dolus dans eattfam contraBm bona fidei turn reddit ipfo jure nullum.

i i.

Remedium I. 2. Cod. de refcind. Vend, non habet locum in tranS'
aüionibus.

III.

Filio herede inßituto eique fubflituto dato , répudiante filio fubßi'
tus non pater admit tendus eß.

IV.

Juri luendi pignoris praßribitur longißlmo tempore,

FINIS.