-ocr page 1-

DISPUTATIÖ MEDIC A

INAVGVRALIS
d e

Vermibus Intestinorum.

Q^V A M

auspice deo ter opt. max.

i^uBoritate CMagnifici D. ReÛoris,

JAGOBI VALLAN,

M. D. Praxeos amp; Inftitut. Med. ProfeflbrisOrdmarii,
NEC NON
Agt;»pltJJif»i Senatus Academici Confenfit, Nohilijftmtque
Facultatis MEDIC ex£ Decreto,
PRO GRADU DOCTORATUS,
Suiiimifque in MEDICINA Honoribus amp; Privilegiis
rité ac légitimé confequendis,
Publica difjmfitiom jGibjicit

jacobus FRIDERICUS below. Holm.

Suec.

Sx. Rsb. Mtis Alumnus.
Ad diem lo. Juin, hork locoquefilitü»

Trajecti ad Rhenuw,

Ex OfHcina Francisci Halma, AcademisG
- Typographi, cb be xci.

-ocr page 2-

VI RO

Exferientipmo atque Clarijfmo

D. BERNHARDO
B E L O W

Sa, Rs. Müs,
archiatro primario.

Fatri meo Honoratißtmo, Chanfßmo,

VENERANDE PARENS,

On me pr^cox fcribendi ftudium, ut hoc opu-
Iciilum quod Pallade nulla faftum eft; calamo
molirer, incitavit. Quod eniih in
aliis tacite
ceu
Vitium quoddam animadvertere folitus fum,
ipfe committere, erubefcerem. Ut verö quid
ad fcribendum me
impulerit cognofcas V. P,
illud tibi enarrabo: Eft mihi cum reliquis Mufaruni
hoc commune , quod feriis ftudiis deätigatum ani,
ad novoslabores fubeundos, jucundioribus exercitatio-

Jiibus

paiicis
afleclis
mura.

n

t

ii

-ocr page 3-

D E D I G A T I O.

nibus reddam idoneum, alterna enimCamœnas amare nofti.
Sed quamcunque etiam hunc in fïnem , eligam voluptatem,
nulla animo meo magis arridet, quam dulcis Paternorum be-
neficiomm memoria, quam fepius recolere foleo. Jam pri-
mos meos annos , jam pauló majores , jam adultiores , jam
maturiores contemplor, femper vero occurrit Pater pius,
eruditus atque humanus , qui exemplis , monitis atque ge-
ftibus, me ad pietatem, difciplinam amp;: humanitatis ftudium
fedulo incitavit, amp; adhuc ineitat. Hifce contemplationi-
bus dum nuper liberiùs vacarem , iis adjungebam fingularem
tuum erga me amoremquoadduérus, mihi cum vixdecimum
quintum agerem annum, Hippocratic
£E artis primordia, lumini-
bus proh dolor lorbus , diftando tradebas, Scrariorafcientia:
tux femina paternè mihi concredebas. Non vero pro more foli-
tojhxcogitationes, lastitiâ, fedmagnâtriftitiâ perfundebant
animum meum. Videbam enim me tibi uni V. P.plura debere
yque longé majora , quam amp; Parenti èc PriEceptdri fuo fe
debere fatebatur magnus Macedonum Rex. Confiderabam
te jamdm oftuagefimum feneautis tu£e annum implevifle, vi-
refque tuas indies itaconfumi ex literis tuis perfpiciebam, ut
le£tum tenere coaftus fis. Me afpiciebam ceu juvenem, qui
Mufarum gratiâ patrios lares deferere cogitur eo tempore ,
quômaximè Parentibus effet neceffarius, amp; q^ui non nifi poft
aliquot annorum decurfum Parentibus reddi poteft, Hinc
dejeâiô animô meam conditionem dolere incipiebam , jegrè-
que ferebam , quod nullam mihi fupereffe viderem occafio-
nem , aptam ad grati animi teftimonium per débita officia
exhibendum. Hifce cogitationum vorticibus prxcipitatum
animum, tandem nova erigebat fpes. Sciebam hortulanos
omnes fru^um defideriô zeftuantes , haud parvam per-
fentire Istitiam dummodo quofdam in arboribus fuis confpi-
ciant flores. Pari ratione Se tibi Venerande Parens, gratum
fore autumabam , fi me non fterilem effe terram , floribus

A 2nbsp;quibuf-

I i

-ocr page 4-

D E D I C A T I O:

quibufdam tibi monftrarem. Hinc prsefentes férre amp; tibi
ofFerre non modó non dubitavi, fed 6c debui. Tu eos pa-
ternè accipias , amp; confideres velim me in aetatis vere adhuc
pofitura non nifi flores reddere polTe, fruftus ferior an-
ni tempeftas exhibet. Quod reliquum eft , omni qua par
eft obfervantia rogo , certó tibi perfuadeas , me fem-
per fervidas pró tua} Matris dileftiflimae $ Fratris perdi-
lefti j amp; reliquorum cognatorum incolumitate , ad Deum
omnis boni largitorem , preces fundere. Vale Optime Pa-
rens amp; paternè fave

Trajefti ad
Rhcnumd.io,

JuUii6jgt;i.

Tuo ad bufla ohJermUquot;
tijfimo Filio

JACOBO FRIDERICO BELOW.

DISPU-

-ocr page 5-

B. C. D.nbsp;^

D I s p U T A T I o M E D I C A
INAVG VRALIS
D E

VERMIBUS INTESTINORUM.

§. I.

Eterum etiam Doâiflîmos inutiîibus nugîs
Chartas commacuIafTe tempufque perdidifle, nec
nifi ignorantisE afyla sdificaffe, non pauci etiam
■ eorum, quibus è rocliore luto prxcordia Titan
finxifle creditur , aflerere hodie non dubitant.
Quam verô perperam , videbunt omnes qui de
veterum fcriptis, ex aliéna relatione , ( quum
tarnen ipfosauthores, autnon, aut non attenté
legerint:) judicium ferre, non affueverunt, fed
potius ipfi eorum codices evolveregeftiunt. Mirabunturenim nobif-
cum, incfFabilem authorum cùm fidem, tum prudentiam atque eru-
ditionem, amp;fatebunturinfummoapudeos pretio tempusfuifle. Imô
optandum effet, ut omnesfcopinoftrihodieadeô effemus memores, ac
fuit olim venerandailla, qustamenadeôcontemnitur Antiquitas. Pauci
enim jam inveniuntur , quos imaginaria inutilium faepê curiofitatum
voluptas, ad contemplativumvitae genus non abjiciat, illiquenunquam
folvendis vinculis adftringat, quamvis adivo , nomina Âia dederint,
utegregièdemonftratCl. D. de Raei in nuper editis cogitationibus fuis
de intcrpretatione, quas reliquis eruditiflimis fcriptis fuis quibus Cele-
bris eft , adjecit. Ut ficco pede reliquas facultates praetereundo , ad
Medicorum faltem coetum nos convertamus: nonne eorum permultos
philofophicis fubtihtatibus aut etiam experimentalibus curiofitatibus, vel
adeo immerfos efle videmus, ut minimè à fe impetrare poffint quin , pro
more Graecorura omnes alias gentes ceu barbaras temnentiurn, Medi-
cos illi quoque omnes contemtim habeant, qui'ad propofitum fibi fco-

A 5nbsp;piim

' :tl
gt;1
l|

-ocr page 6-

disputatiomedica

e

nes,

pumunicè collimantes, inPhilofophico, ceu alieno choro , velinex-
perimentalicuriofitatecanefcerenondefiderant, fed Teduló operam dant
nejureipfisobjiciatur, quod ventriculus affeftus apud Swalve indigna-
bundus fert, eum enim didus author conquerenteminducit his verbis:
tam uccHpata efl hodierno feculo fami'm ty£fculapii in indagandis duBihnSy
comminifcenSs variis farticularnm ignobilium ufibm , ut non vacet
ipfi in menm emolHmentum aliquid commentari.
Utinam cum Ga»
leno C^) confiderarent hi Philofophiae intempeftivi amatores,
reyum
tantam ejfe obfcuritatemi
amp; medicinE tantam difScultatemdemonftrante
Cl, Heurnio :
{b) ut Ji vel in triplum hlt;tc vita mflra frorogetur , nt
tune qmdem exaüe nos omnia cognojcamm.
Utinam cum magno Hip-
pocrate (c) contemplarentur ,
vitlt;e brevitatem, amp; artispyolixitatem'
Optimefanè Galenus (d) eos interrogat ? qmmodo , dam in hts in.
Htilitatibns , tempus fmm ponunt , importmitatis propatfare velint vi-
ttum \
amp; tandem acuto hocce epiphonemate eos reprehendit magnus
IWtVlt.qmfivero. ait, tara illis mfslttim fuppeteret temporisy ut
illis liceat camulum addifcere , amp; necejjaria per oiium indagare.
Aft ^
quid hifce velimus miraris forfitan L. B. ? Scias proinde nos tibi fa!tem red-
didifle rationes quare ad exemplum Veterura doaiffimorum Medicorum;
examini non Philofophico , fed Medico , fubjecerimus animalcula de
quibus fufiorem fermonem , fequentes pagins tibi exhibebunt, Pro-
lixèhujuslibertatisquaufi fumus, veniam a te petere non vacat, cum
jamvereamur, ne ipfonoftró sediculómajusfitfaiaumpropylaEum.
^tymo- 11. Ut igitur nominis etymo litemus , quod Temper in fchoh's,
logtA ygjjgj obcauflas necefle judicatam fuit, dicitur nonnullis vermis vel a
vertendo, quia fefe verjtendo, feu torquendo, repit, vel ab ïpTr» repo,
unde
dvaKéyw fieret e'p^M/^a feu reptile : Neutrum veró fatisfacit Do-
aiff.Voffio: cujus confuJatur etymologicon : mavult enim hanc vo-
culamagrscaeV/rjf.nbsp;qux fignificatlumbricum, derivare,nil-

queobftatquinnoftrumejusfententiseaddamuscalculum, paffim enim
in Veterum, ut Hippocratis, Galen!, amp;aIiorum codicibus hancrepe-
rimusvoculam, quando vermes fignificare, iliis mens eft. A verme eft
veriuiculus, unde vermiculari; quod eftj parvulos edere vermes, fic
enim pluribus in locis, de arboribusamp;plantis, üs fcilicet, ex quibus
vermiculosnafci cernuntur, locuti funt Plinius amp; alii. Porró vocula

ver-

lt;4) CUf. IV. Je plf. differ, l. j.e. i..(é) in infiit, medic, (c) it}hor. i. \d)Clar.iv.
loco ut /n}ra.

-ocr page 7-

inaugural

vcrmiculor , nomen impofuit operibus illis minutis, qu® dicuntur
vermicuiata , exeo, quôdvermiculisfunt variegatâamp; diftinfta. Lum
bncumalubncoobtinuiffe nomen. volunt authorum nonnuili, nam
taetu hic vermis mvenitur lubricus. His verô fefe opponunt allii, qui-
busmagisarndetdenvationominishujus. quïàlumbis, utpoteeacor-
poris regionepetituri in qua reperiri afTuevit hic vermis. Martiniu«
Vero , ingenuosc hujus vocis originem ex grsconbsp;ß^dn . h. e

quod à fordibus nafcatur, deducit. Nobis hsc fufficiunt. Aliter
lentienti litem movere minimè volumus;
de mmimbus enim acrutrpugna-
re, nec tiliam hic modum facer e, amp;»'»ltkmekborare, fohdoß^ueimpkre
lgt;br^maxim^hiß^pr^ß,giis, „ec»ecejfoefl, necpar, me venia dignum,
ait Galenas Tribas tarnen adhuc verbis addamus, lumbricos amp; vermes,
in Medicorum fcriptis haberi pro fy nonymis.

§.III. Dedudmurjam ordinisrationead vermium defcriptionem amp;
cum veteribus dicimus, Lumbricos efle animalcula
toto genere praeter na-
turam in corpore noftro, feu praecipuè in inteftinisgenita, viva, oblongaj l'^*'

teretiavelaliusfigurasjomnifexui, omniaetaticommunia»jamfymptol
inata excitantianulla, jam levia, jamgravia, jamipfammortem, quod
plunbusvidebimus inparagrapho defymptomatibusab iiscaufatis Ma-
teriam exquagenerantur vermes, quamvisin fuisdefinitionibusexpri-
rnere folcntplurimiP
^aici, eamtamen, ad paragraphum de vermium
genefi remittimus. Qu.d verô utilitatis exeo Aua?, quod dicantureffe
toto genere praeter naturam gemta, videbJmus in paragr de cura

§.IV. Non verô exiftimandum unicam faltem incondite lumbrico
rumturbaEdarifpeciem: Abomni enim asvo (c.) experientia triplicem««quot;^I
Vermium exhibait differentiam quam amp; hodierni Medici agnofcunt. Pri. wrwt*
môoccurrunt, teretes ilü longi gracilefque ànonnullis,
referente Capi-
vaccio(^)Medico, ferpentes vocati, qui ut plurimum ad taftumin-
veniunturlubrici, colons funtgryfeiautparumrubentis, nec nifi raro
capiteconfpicui. Latinis lumbrici difti. Germanis fub nomine J»piiï-
wurtne not!, Harum verô regionum incolis, conöe 3®o|m«l nominati.
Mos lequunturilH, quos fimilitudo quae iis cum cucurbits femineefV
communis , cucurbitinorum nomine infignivit. Eos Galenus (y}
cenasvocat ^W^w/^/Av^morborumgenera, inquiens ,
cum prias um-
mmnonfHermt, po(imodHmJmt orta, velmmelicetidet, atheromata amp;e.

afi^ae

ï s:

n 1

-ocr page 8-

DISPUTATIO MEDICA

atijue alio modo helminthes amp; afiarides équot; ceria, it a enim vacant kngam U-
tamqm helmimha.
Agmen tandem clauduntafcarides, Graedsab
f. moveo, itadiâi. funtque vermes minutiffimi, coloris albi, quera-
admodum ii qu' iquot; cafeis confpici folent, tenuitate exiguum filum s-
quantes, altera parte in peracutam, altera in obtiifiorem extremitatem
definunt, inreàofemperautfaltemordinariôfedem obtinent inteftino,
admodumfuntflexiles, cum
vero eoschartaeimponis motu non prore-
puntdirei5io, fedfaltem
hinc illinc extremitatem alteram movent, funt-
que in certa corporis fui parte quafidiaphani, amp; in momento quafi mo-
veri definunt poftquam aëri liberiori fuêre expofiti. Sed, quam vis ad
ternarium vermes, cum Prafticisrevocaverimusnumeruni, non interim
exiftimandum nos negate plures prœter has vermium in corpore noftro
dari fpecies, ita dantur crinones, dantur dracuncuii, dantur quoque
acariobexiguitatem vifumnoflrumfugientes, hos vero verbo attigifle
fufficiet, curafcopusnofterfit, prout ex ipfo frontifpiclo apparet, de
inteftinorum vermibusagere.
Ceneßs §. V. Hifce ita pnemiffis , defcendimus ad prima vermium incuna-
S c«»-bula, utque eo praetius ipfiOTimam eorum luftrarepoffimus eflentiam ,
mïum. revocemus nobis in memoriam
Scholas haäenus docuifle varias vias,
quibus alma natura in
animalium generatione, utatur: quarum duas,
regias, utitadicam, conftituêre: Generationem fc. univocam, quan-
do ex proprio femine producitur fpecies femini propria , ut v. g. ex
ovo nafcitur pullus: Altera vero
via apud eosaudit generatioaequivo-
va feu fpontanea ex putredine , quam univocam caufam nefcire, nec
ullam aliam praeter calorem
ambientem agnofcere perhibent. Ita inter
reliqua imperfeda , ita enim ea
nominabant , animalcula, verme» in-
teftinorum
etiam aequivocae generationis beneficiô' efle produäos vo-
lunt. Materialem eorum caufam faciunt pituitam putredinem conci-
pientem , amp; putredinis ope in materiam lumbricorum generation!
aptam, abeuntem. Pro formali caufa, calorem agnofcunt. Pratter-
ea ex immodicè ingefto cibo , amp; ex
omnibus iis, quae facilè putre-
fcunt, qualia prster duicia funt plurimi fruftus horarii, animalcula
ejufmodi generari , addunt. Ne vero experientiae teftimoniô eorum
efFatum careat, probant
puerosingluviei deditos, amp; variaputrefaäio-
nem facilè experientia ingerentes,
vermibus praeprimis effe obnoxios.
Sic amp; in hnmtdis corporihsf maxime videmus nafii vermes acpmrilagi.

gittern,

8

-ocr page 9-

inaugural

gwem, ait Galenus Aliter vcrô huic svo vifum eft , hoc enim
ipontaneo ortu, ceu merô figmentô in sternum exilium ejecâô, co-
natur probate naturam non nifi unicâ ingre4i viâ in animalium quo-
rumcunqae produdione; fe quoque feliciori fidere, de quo fepèfibî
ptulatur, principiumdemuminvenifTeautumat, cui omnia : homines,
bruta , infeâa, plantas ortum fuum debeant, quod principium ovum
eile dicuntj iîludque Veteres fatis alias oculatos, omninô fugifle, in-
dubimoafferunt, quamvis contrarium ex Varronis variis locis, (quos
brevitatis ergô tacemus ) egregiè demonftraverit Antonius Felix Ab-
bas Marfiüus (e) , qui aflerit :
AntiqHOs rernm omninm principium ad
ovi principium tranfinlijfe, eandemque ob canfam Ovum in Orgicis Back,
cis, ut cxemplum omnia gign. ntis ^ in fe continentis confecratum ejfe, ex
Plmarcho refert.
Unanimi prasterea confenfu Neoterici ferè omnes
tradunt: quod femina vegetabilium, amp; in fpecie fecale amp; triticum, vel
irtimediatè cum farinaceo pulmento , vel mediatè cum ipfo pane in-
gella, imô amp; plurima alia edulia, quemadmodum funt: cafeus, po-
nia, pyra amp;c. feminaii infedorum contagiô impraegnata fint. Haec
ovula dehinc non à ventriculi fermento fubafèa , amp; una cum craffio-
nbus chyli particulis mifta, nunc in inteftinis haerere, amp; tenaci eorum
muco, quem ilia fovent, ut Autopfia docet, ecu nidô proportionatô
ftui, amp; cum eo , quod tamen haud ita frequenter fieri cxiftimant,
vafà laftea, langumifque oceanum fubire, amp; ad partes corporis varias
vehî, amp;ubiqueaccedentecaIoreloci, motuquecongruo, fuiexclufio-
nem , data occafione exfpeâare , docent. Non tamen femper tam
longo itinere ovula hsec opus habere , addunt : dari enim ovula aèrî
quafi innatantia, quaî corpori noftro utpote undiquaque perfpirabili
per poros foràs-intrô fpeâantes immediatè fefe infinuent, probare
conatur Cl. Craan
(Ç) his rationibus: Minor » ait, adhuc erit difficul-
tas
: in folvendo fc. Gordio de vermium generatione nodo : fi conß-
deremm dari ova fer aè'rem volitantiAy c^md exeo probatur : qmd dentar
infeBa tam exigm , ut non incurrant in finfust amp;nifioculus microfcopio
mumatur, non poßunt oflendi amp; demon^rari. Hac animalcula cum fint
tam extgna , t^uik mirum ejuod eorum ova multo ßnt minora adhuc amp;
fukilioray ac prinde per aerem volitate debent. Hac vero ova ingediun-

Bnbsp;tur

{!•) Cl.v.deßmfl medic, fatttlt. c.ro. dJJe Hippoer. feit. f. Je morU. 4-fm-70'.
ep.aduaptg. 4eQvu mhhwump.
3, ö»(?) dijferm, de Homme en}, x.

ï s

ii 'ïll

-ocr page 10-

%sgt; d i 5 p u-t a t î 0 m e d i c: a

m Cftra aire per pom noßri corporis. Praeterca Neotericorum principl®
fuppetias ferre videtur egregium Illuftriffimi Redi experimentum ,
quod ita fefe habet : Vitra accipit duo , quorum alterum latitudine
alterum bis fuperat , anguftiori carnis imponit fruftulura, amp; poft-
quam findone fubtili atque denfo ejus orificium induxit , vitro illud
ampliori immittit, quod poftea pari modo , linteô rarô camerafcnfî.
coopertum in mufaEO deponit. Quid .accidit ? Garnis inclufa odore
infinitus ferè mufcarum numerus ad vitra allicitur, infident animalcu-
la hsc exteriori integumento amp; permulta in iliud deponunt feminula,
f.ovula, quœ qua data via, perfilorumintelfigeinterftitis, infubjedr
vitri obvolucrum ruunt, multis ad ejus latera gt; amplioris vitri fiindum
petentibus. Solis vero calor fuperveniens innumeros ex ovis hifce ver-
miculos producit, quos latentis carnis effluvia pariter ac pareatesfuos ^
ad parvulum vitrum adducit, cujus operculum efcae quxrendas caufa,
fruftra nituntur penetrarc , unde fit, quod lintei hujus poris inh^^
îers confpiciantur , amp; quamdiu huic vitro fuum operculum manet,.
tamdiu quoque nulla in carne ifta generantur animalcula. Hinc tuto
concludi polTe arbitrantur , quod non nifi ex praevio femine f. ovis-
generentur infeSa. Hue quoque facit jucundus cafus, quem ante ali-
quot annos expertus eft Pater meus : In mufaso fua aliquando hyber-
no tempore mufcas circumvoHtare obfervabat quod illi fatis videba-
îur mirum, cxiftimabat vero, calorem, ut haud rarô fieri folet.exla-
tebris eas produxilFe , cum vera indies earum numerum valde crefcere
animadverteret, in manifeftioris caofs fufpicionem adduflus, fumma
euni diligentia » in earum inquirit nidum , donee ad oliam quandam
perveniret, quam modica farinacei luti parte repletara amp; chartâ obliga-
tam ante aliquot tempus in caraino depofuerat; hujus
ollaE operculum^
à mufcis omnino perforatum, amp; ab earum excrementis commaculatum.
videt, illud vero poftquam omnino removiffet/ummocum deleâamento
innumerum mufdarum numerum iti olla detegebat, pars erat vermis, pars
^lia alis jam erat inftruâa, aliaque pars crefcere faltem incipiebat. Quid de
harummufcarum origine fitfentiendum, aliorum relinquimus judicio.
Interim adhuc notamus hanc de ovis Hypothefin, non tantum eflearca-
num,quin amp; ej'ufdem participes fint homines à literatorum fubfelliis etiam
rerootiflimi. Sic dum adhuc in Patriadegeremus, novimuspellionem
quendam , qui utut fimplex , femper tamen reprehendere folebat fce-
aiinas, quae pretiofos fuos rhenones , collaria ac pelliceas manicas fuas

■ ^ ■nbsp;quot;nbsp;CS ■

-ocr page 11-

ï N A U G U R A L I s:

ex fchyticis muftelis confeâas, quibus hyemeufaefuerant, advenien-
te vere in liberiore aère excutiebant antequam eas in futurum ufum fe-
ponerent. Se enim experientiâ didicifle, ajebat, pellibus nihil adeo
efle perniciofum quam Vernum tempus, quoniam ea anni tempeftatc
revivifcercnt infeâa illa peffima, quae albi quid in pelles evomere, re-
ferebàt, ex quo poftea nafci tineas, pelles erodentes, obfervaverat.
Unicum adhuc ^damus, notatu haud indignum: nempe, dum iter
aliquando in Patria nofira faceret quidam amicorum meorum, vaccam
muitis tuberculis fub cute latentibus prae reliquis confpicuam videns,
tuberculorum caufam ex rufticofcifcitabatur, quirefpondebat, vaccam
cam afilisvalde effe compunflam, addebatque, in illis nodis latere ju-
venesafilos, quos, prout referebat, haud rarô in ejufmodi tubercu-
lis invenerat amp; ex iis expreflèrat. Poftea verô pluresaliarum terrarum
rufticos eadem fantes andivimus. Ex didis jam facili negotio B. L.
qusenam noftra de vermium generatione fit opinio, colligere poterit.
Non diffitemur muitis adhuc difficultatibus neotericorum principium
gt;atere , quas folvere nec noftri eft officii, prout ex prsfatione noftra
iquet, nec noftrarum eft virium. Interim veniam facilè impetrabi-
mus, quod putredinem ut nullis defenfamargumentis, déférentes, ceu
commodum faltem vermium nidum confideremus, totque claris ex-
perimentis fidem habeamus, amp; cum Ariftotele (»), exiftimemus:
ra-
tioni eße creéndum quando ea qua nobis diüae, cum rebus quas fenfmm
ope percipimus, coaveaimt.
Quam regulam utinam obfervarent noftri
femper-philofophi!

• §. VI. Perfpectis jam vermium caufis oritur qusftio , num omni Tempus
tempore in humano corpore generentur vermes? id quod affirmâmus. ?«» i'-
Interim, fi ad propriam experientiam provocarenobispermitteretstatisquot;®^''quot;'^_
invidia, diceremus nofmet ipfos faepius obfervafle, autumnum, prout
docuit Hippocrates , peffims vermium propagini admodum favere.
H;
ec verô funt Venerandi Senis verba. ( 9 ) Autumnus fua feritate ^ ma-
li^itate, imerAneorumanimalia maximVgignit.
Cujus rei caufam hanc
efle nobis perfuademus, quod hac anni tempeftate, corpora maxime
corraptis fcateanthumoribus, quibus anfam haud exignam dedêreho-
rarii fruftus, quibusfefe ingurgitate folent homines.

§. VII. Quam vis hic praecipuède inteftinorum vermibus agere nobis Corporit
propofuerimusj in tranfitu tamen.pauca adderelicebit dè iis corporisparti- fjquot;'quot;^

^Bznbsp;bus/quot;^quot;'-

(quot;) Centrât mitmlc.x. (8).StH. vti.äe rmrb.1.1 f. m. 7/

II

JI

I

-ocr page 12-

n I s P U t A t i Ö M; E D r C a

lusge- bus, înquibusobfervatifuntvermes. Etmoxinipfo limine notaiïiuyi
totam corporisnoftricompagem illis efle obnoxiam. Sic fcimusdari Cri-
f. dracuncuios, Germanis die
mit-tffet didos qui fub forma ca»
pillorum nigrorum, mfantibus per totam corporis fuperficiem erum-
pere, autcapitafua emittere folent, teftante prxter alios, Ettmullcro.
(i) Ope microfcopiiin Tinea capillorum, coiifpiciuntur vermiculi in-
ftartinearum, pilos erodentes, atque confumentes , narrante Dolioi.
(x) Ad duram cerebri mennigem,-vermes quatuor vel quinque majuf-
culos repertos, notât Hildanus. (x) In anteriore capite faepiùs ver-
mes gi^ni aflcrit Alexander Maflaria. Per nares rejeöos vermes refert
Harderus. ( /
m ) In auribusreperiri vermes pluribus in locis confignavic
Galenus, (v) amp; poft eum plurimi alii. Ikntium vermes-obfervavit
Salmuth, (g) amp; prêter eum Pechlin (o), quiperfpicilliopenotavit
vermiculosillos, lepidas figuras. In ventriculo vermes vidit Gull, Pifo,
( w ) ut amp; Diemerbroek. ( p ) In urabilico detegitur umbilicalis vermis,
Germanis: Dec geitj toucm , vel nabeltoucin diâus, quo interdum
vexariinÊntesobfervatCl. Etmullerus. (»•) in ipfo cordis thakmo re-
pertos efle vermes variorum conftat obfervationibus ut : Pifonis (
t ) amp;c.
Quis verô fibi imaginaretur, vermes in ipfo folliculo fellis efle vifos?

quodtamen prsterPifonemaffirmâtWierusapudHildanum. ( v) Per
lotiumejeaos vermes, apud Harderura (lt;$)) legerelicet. In pudenda
muhebri, ut reliquas partes prolixitatis evitandae caufa filentiô praeteream,
afcarides reperiri docet Medicorum Princeps ( ^ ) his verbis :
'Obi in mn^
Hem pudenda am reBo tKteßino ternes ac mimti lambrici, afcarides diät,,
fuboriumur
In cancro, in ulceribus, amp;vulneribus, multos re-
periri vermiculos, Chirurgisferè omnibus, curiofioribus fc. notum eft^
Sic etiam Paraeus (4) vermes digitalicraffitie, capite acuto, exabfceflu

inyentre ruptoprorumpentes animadvertit. Ita vidimus hominem ver»
miumefcam, undiquaquecorum velvivuro, patere injuriis
Signa ^ §• 8. Tranfeamus nunc ad figna. Mox qaidem fatemur nulla dari
iiagm. adeôcerta»
ut ex us, quaiavis nulla prascefferitvermium excretio ab-

fôlutè

/') ^nVraxt de UB. vtiüs p. m. 654. («) I.nzycloi. Chirurg.c. 2. U) Cmt. i.
ej/: 4.
In^r. obf amt. praß, ob f. 98. (') /. deßmpl. medic, famlt. p. m. 49.
amp;l.^ decmpofit.pharmite.fecmdumlocof.p.m. ^'^l-amp;ineod.l.p.m.Lf. U) c^
3.oéf. 3z. (4 Efhe^^. Oerm. amp; 10.obf.i4. Hißor.mtural.amp;medie.
Ind. l.
i «. XV. (?) de peß. l. 4. hiß. f i. (lt;r) i» Prax. f m. 624. (-r) loc.ßprh
am. {lt;'} Cent,
i. obf. 60. (lt;p) obf. 98. (X) Seß. v. i. 2. de morb. mulitr. p. m.

^i-itdd. Ludovic Mimt. l.ip. 610.

îi

-ocr page 13-

r n a t/ g u r a l i s; rj

foliirècondudereliceat, quod vermes fint prsfentes, ut cum reliquis/^w
praâicisdocetCl.Silvaticus-, dumftatait: («)
lumbrkos in eoram mor-
borumnmemmepponendos, qui-, lt;juodßgno careantpathognomonico, if^rnium,
fallibili fc. incertam propterea quod Medicos habent cognhionm'
Attamen
cum abfque phsnomenorum proba notitia, fepè mfelix promanet curagt;
necefle eft ut videamus primo qusenam in genere dentur notse qurbus
hoftes noflri ut plurimïim fe prodere folent. Has verô ita fefehabentï
In verminante32groto, dentiumquidam, dumfomnooperam dat, au-
diturftridor, magna prsetereafalivae copia ex ore manat, quam dormi-
enspluribusvicibusdéglutit, ac fi aüquem bolum devorar^t. Vigikff-
tem, narium pruritusvexat, fitifquejam nulla, jam nulli ferèpoculorura
numero cedens, exurit. Appetitus ferè eft proftratus , intcrdum vero
nimius. Praeterca venterinterdum mirum in modum cum multis bor-
borygmis nec non torfionibus diftenditur, imô adeo, ut frequenter
hydropicorum fpeciem prs fe ferant patientes, Inteftinorum faepè obru--
unturlevitate, cujusexemplumrecenfetHildanus (a) in föemina lien»-
teriâaffeâa, qui afFedus poft lumbricorum ejeâionemceflàvit. Ocu-
los aegrotorum plumbei coloris , haudrarô Cîeruleus quafi annulus cir-
eumfcribit, fudore fajpe frigido amp; ingratiodoris madent, amp; in vulta
non nifi pallidus, cachefèicorum, îivore fuo^referenscolorem, confpf.
citur color. Nec femper mentis compotes funt verminantes sgrotiv
Ipfi mterdumlumbriciperos, peralvum, velpernaresejiciuntur. Ine-
diam mmimè perferre poflTunt taies œgroti. Ex pulfu nulla certa per^
cipitur vermium diagnofis. Rarapraeterea, amp;noiatudigniGima, imo-
incredibilia ferè fymptomata excitant interdum infenfiffimt hi hoftes ^
qui in innumerum ferè numerum , prout Viri Clari notant, augeri pop-
font. Sic Hildanus {ß) mirandae vermium in sgrotoquodamabun--
dantismentionem facrt. Sic Schenckius(y} ftupendum vermtum nu-
JMerum récitât quo puerulus feptem annorum perfecutus fuit, qui tandem
per ventren centum amp; quadraginta oSo ejecit vermes. Plura hac de
redefiderantem ad citatum SchencKium dimittimus. Nos^in viam re-
deamus, hoceftadfymptomatumconfiderationem. Capitis vehemen-
tiffimos dolomà vermibusexcitatos invenies- apud Hildanum. (
lt;P) Ver-
eis defeftum amp; fputa ex ore à lumbrico lato caufatum, jam annotavir Ma-
gnus nofter Hippocrates (t jTalem quoque obfervationem habet Foce-

B 5nbsp;ftus.

f'^) ControverfmeJic.^^. ('^y Ce»t. i. otfj^. (ß) Cént.T.ciff^, (y) C^ih.
d-luménc. Cm.i.clf.73. 0) Sea.v.h^.d.morè.i.m.71..

-ocr page 14-

DISPUTAT I O MEDIC A

ftus. Et prster eum, obmutefcentiam cum oculorum rigore â ver-
mibusortaminpuellaquadam, animadvertit Alexander Benedidus, de
qua vid.
Schenckium ( Odontalgiam vermes pro caufa agnorcentem,
inter
plurimos refert Dolsus («,) Linguam fubito tumidam amp; nigram
à
vermibus fadam, conftat ex Ephem, Germ. (6 ) Lethargum ex ver»
niibus, habent Hollerius (./) amp; Harder, memorias traditum. (x)
Pieuritidem ex fêbri verminofa nobis patefacit Harderus. (x) Cardialgiam
ex eodem fonte promanantem nobis tradit idem author. ( ut amp; Guil-
lielmusPifo (v), amp; alii, Animideliquium exeadem fcaturigineprofluxifle
notât Pifo. ( | ) idem quoqne ex hac lerna, ortam fuiffe Cordis Palpita-
tionem, amp;Refpirandi difficultatem, nec non Febres graves atque mali-
gnas narrat. Brachiorum amp; pedum Paralyfin à lumbricis ortam affir-
inantEph. Gcrm.C«) Motum involuntarium toti corporel vermibus illa-
tum memorise
commendavit Dolaeus, (v) cumque cafus memoria Sc
notatufitdigniffimus, eum adfcribere liceat, Puella duodecim circiter
annorum, in pago Rochshaufen diœcefros arcis Falckenburgenfis, cum
morbilh'sAo. 1685. menfe Martio epidemice iis in locis graflamibusla-
boralTct ac fanitati priftinae reftituta effet de tremoretotius corporis fu-
bitaneo, fedinterpolatocouqueritur, quem fequenti die tam vehemens
univerfi corporis excepit motus, omnes in medioamp;infimo ventre con-
tentas partes quafi divulfurus, lingulis diebus ter vel quateream affligens,
fed abfque notabili dolore, rationc fal va amp; illsfa manente. Durante pa-
roxyfmo, qui per duashoras cum aftantium commiferatione fe exten-
bat, decumbebat cum horrenda hinc iilincquecorporis jadatione, nec
interrogatarefponfionemdabat, omnia tamen bené intelligebat, qusad
interrogationem nutu capitis vel negabat vel aflSrmabat, ceffante veto pa-
roxyfmo furgebat, bené comedebat amp; bibebat, urina erat livida amp; te-
nuis. Interroganti in quanam patte motum
primario perciperet, re-
fpondet in ab domine ilium primo cum frigoris fenfu fentiri. Tandem ,
poftquam Medicus earn vermibus laborare fufpicaretur, convenientibus
à malo liberata eft remediis. Quod in hoc cafu loquendi impotentia
multum
à nervis recurrentibus malè affedisdependent, nobis perfuade-
rer, CI. Nuckii Anatomici dexterrimi experimentum quod dum Leidse

adhuc

f

cap.d.hmbue. {») enzyel. chirurg,nbsp;Anno ^ oif 100 (gt;) Cent,

i.oif.ió. (quot;) ia Schol. ad. oof. jz. (h.) oè/.^ó. inSchol. ad oéf.çS. {i) in
hifl.Indic.l.i,c/tp.i.s. {i).l.i.c.xy. . {') Anmii. oif.6i. {tt) Enzycl.Medic.l.
lt;5. cap. X.

-ocr page 15-

inaugural

Wf

adhuc vrveremus, inejussdibusvidinus: fciKcetm cane vivo, cuidum'
nervum
recHrremem dißtim fil^ conftringeret , omnem latrandi vim
adimebat, itaut cams non nifi raucura fonum edere valeret, poftquam^
vero hunc nervumomninóprofcidiOet, nulla unquam fonum emitrendi-
poteftas cam rediit. Hsc autem obiter. Cafum adhuc referam,
nu-
per a ClanlTimo Hermanno Molitore , celebri Holmise Medico ^
amico meo intcgerrimo mihicommunicatum, ita rarum ut cum Do-
hiflonacertarepoflit hac in parte. Haec verô funt ipfiffima Doâori^
ad me verba. Quantum, ad obfervatîonem de vermibus, quibuslabo-
rabatpuerde quoloqueris. Sciasprimô Matrum ejus femper à lumbri-
cis valdè fuifTe vexatam, ita ut nuper quoque magnam eorum
excreventcopiam. Filiusejusquiquatuordecim erat annorum, eodem
incommodo laborabat, amp; lumbricorum vulgarium multos egerebat,
qui tamen non ni(î folita in illoexcitabant fymptomata. Ante annum'
verô, aut quod excurrit, dolores in abdominemovebant ita vehementes,,
ntfingulis vicibus puer tam gravibus corporis convulfionibus amp; contor-
nonibuscorripebatur,quàm unquam perpcffus eft ullus Epilepticus. In-
cipiebant cum folis ortu, amp; cum foie occidente finiebantur, femper per
dimidiam vel integram ferè horam continuabant, eoque tempore-
omnmo mente carebat, continuo clamitans : ut auferrent canem qui
cor ejus rodebatj totum corpus tam vehementer hinc Hlinc jafèabat, ut
parum abeffet quin tnum robuftorum virorum vî'res fuperaret ; nulla
verô ados ejus confpiciebaturfpuma-, ncc prout fieri folet in Epilepfia,.
pollicesconvulfosarfHsmanibus comprimebat.quot; Finitô paroxyfmô ant-
itiierathilaris, necnifide debilitate quadam querebatur, quilibet verô-
paroxyfmus à magno cachinnô abfquemanifefta caufa, initium faciebat..
In principto fingulis diebus paroxyfmos ita vehementes numéro fexex-
periebatur, deindepauciores amp; brevibres; donecomnino evanefcerent j,
Ultimum paroxyfmum quando expertus erat, femper prsdicere poteraE
le ea vefpcrâ futurum ab omnibus infultibus liberum, prognoftici- quo-
quc fuiveritatemprobabâtquieteoptata qua fequenti tota nodefrueba-
tur. Tandem fingulari quodam remedio ufus eft, ex quo poftquaiw
magnam pituitaecopiamexcreviflet, nulles verô integros vermes, om--
nino reftitutus fuit, per tempus quidemcertummentedebiliorilabora-^
bat, fed amp; haec priftinas recuperavit vires. Hue ufque Clarifl; Vir.
Amatus Lufîtanus ( p ) rari quoc^uc phaenomeni hiftoriam leftoribas

(P) Cent.z.Curat.■

r s.

-ocr page 16-

DÎSPUTATIO MEDICA

communicat. Puer fc.quatuorannorumlumbricisaffliflius, totusnan-
fcabundus, cum appetitus proftratione , hinc inde ceu infanus move»
batur, ita ut omnes eum moriturum prxdicerent, ipfeque Lufitanus
cum, muitis fruflrà tentatis, ceu deploratum relinqueret. In agone vero,
alvocitata, mifelluspuer veficulam pûaîmodôrotundam, per inferiors
exclufit, quam Mater coram muitis affiftentibus cum aperiret, vermium
parvorum myriades non fine admiratione vidêre omnes. Sic quoque
Pater meus fimüe quid accidilTe puero cuidam, cujus curam illemedita-
batur, notavit. Hic puer laborabattotius corporis exterioris tumore,
Medicisanafarcadifto, Pater meus vocatus accommodatis remediis per
Deigratiamtantam illiafFerebatopem utomnis ferè evanefceret tumor ,
non tamen ab eo liberari poterat venter, nec ventriculi regio, omnia-
que diurctica f.per urinam operantiaremedia, nullum fortiebantur effe-
ßum. Tandem, de vermibus Parens cogitare incipiebat, amp; quamvis
nnlla manifefta eorum adeflent figna, peffimi faporis pulverem quendam
aegrotulo fuopraefcripfit, qui eô afluroptô, vermiumnidum, magni-
tudine amp; figura parvœ pilae
haud abfimilem , per vomitum rejiciebat,
quem mater ejus poftquam apcruilfet, eadcm omnes vidère, quae in
fua hiftoria recenfet prsediSus Amatus, Brevi vero poft, ab eo fci-
licet tempore, quo àpeffimo vermiuminvolucro liberatus erat patiens,
omnisdefidebat tumor. Pueros Opifthotono à vermibus orto correptos
invenies apud Schenk. («■ j Omnem vero fidem fuperare videtur ea hi-
fioria, quâErafmusRoterodamusfuamproMcdicinae laude orarionem
exornavic, cujus Cardanus, (
t) prout narrat Schenckius («) mentio-
nem facit. Vidit fc. diâus Erafmus, virum. nomine Philiarium Spole-
tanum, qui cum ttaluseffet, nec in Germania verfatusunquam,pulchrè
tamen Germanicam linguam loquebatur, quafi dsmone detentus : quam-
obremcurabatur à Panaceo Medico celebri, ifque medicamentô exhibi-
tô, magnum vermium numerum eduxit, folvitque hominem morbô,
amp; linguaî Germanics u(ii
atque fcientiâ fimul privavit. Quoniam adhuc
inrariorumfymptomatum, vermes pro caufa agnofcentium, enarratione
verfamur, duas adhuc chariffim. Parentis mei, notatu dignas addam
obfervationes. Prima eft deVirgine , filiâ nobiliffimi cujufdam eqùi-
tum Magiftri ex Livonia oriundi. Longo tempore haec virgo maximis
doloribusamp;anxietatibus cordis fuit obnoxia, omnia Pater ejus quae ex-
cogitaripotuêreàMedicisclariffimis, in medium proferri curavit, voti

tamen

U) Lib, d-lumbr. (f) Jtrer.nbsp;(y) Obf.d.lumbric.

I s

-ocr page 17-

î N A U G U R A L r s.

'7

tamen minimè compos faâus, sfgrotaenim vitam cum morte comrhutare
fuit coafta. Ut veró de caufa tam morbi, quà«i obituschariirimœ fus
fiüaequandamhaberepofletnotitiamParens ejus, cadaveris inftituta fuit
apettio, atque cor undiquaquelongioribus vermibus pertufumconfpe-
â:um eft,amp; ita prominuérehaîc animalcula, ut cor haud effet abfimüecarni
lardotrajeciaî. Alteri obfervationi anfam dédit fenatoris cujufdam filius,
qui ardenti febri valdè afiîiâus non reftitui potueratantequam vermem
fpithamum longitudine aequantem per vomkum ejeciffet, amp; ftatim ab
hoc vomitu priftinae fanitati reddebatur. Varia vulnera , abfceffus amp;
ulcéra excitari à vermibus haud ignotum efl;. Ita lumbricos inteftina
perforaffefcribit praeter aliosCraftius apud Hildanum, (lt;p) idem quoque
authorteftaturfevidiffepuerura duodecim annorum, cujus ventriculo
înfinifliro latere, paulô fuprà fundum vermes inflixerant foramen , in
quod digitusfacilè immitti poterat, amp; per quod una cum indigeftis cibis
vermes in inferiors , verfusos pubis cadebant, ibique tumorem amp; fri-
goris fenfum excitabant. Vermes digitali craflttiejcapite acuto, ex abfceffu in
ventre rupto, exire vidit Paraeus. C;t)Inteftini à lumbricis perforationem
eum tumore fubitaneo in inguine dextro, fcrotum verfus, faâam in
viroquinquagenario, fatisaliàs fano amp; incolumi, annotat CI. Harder.
(4 )' Non vero femper gravia fymptomata à latentibus hifce anguibus
excitari, confirmât experientia, amp; interaliaCl. Wecker (a) qui notât
ancillam trededm vel quatuordedm annorum nulla adverfa valetudine
utentem, amp; facile vocationis labores facientem, lumbricum quatuor-
decim
circiter pedes longum egeffiffe. Sed hsc fufficiant de communi- sign»
bus vermium lîgnis ita in Praxt obfervatis, progrediamur jam ad ea, diagn^
quïlongis, ita enim haec fpecics vocatur, lumbricis, (de quibus vid.
p3ragr.4.) funt propria; quamvisin mukiscumgeneralibusfignis
veniant, ita tamen recenfentur à Pradicis: adefl: mordicatio ftomachi
cum puncftura ejus, erudatio cum fcetore ^ deglutiendi difficultés^
nocumentum excibo, ventusfupervenit lubricitas. Cordis adeft tre-
mor, fupcrveniunttimor,tulTis ficca, frigiditas corporis, alii per fom-
num cdito clamore expergcfadiexiliunt è cubili, iterumqiie protinus
fopiuntur. Aliter inter dormiendum linguam evferunt, amp; vario de-
cubitu corpus jadant. In vultu colorum quidam percipitur mutatio.
De lati lumbrici lignis fcquentia apud magnumCoum («a) ieguntur./lt;îri

Cnbsp;O^ilum,

ebj. 70. (») apud Schenck, de lumbr.

bric»

(lt;p) Oè/.jx.Cent.^ {X) /.»p., ,.
(«) Selî.f. l.^.dtmorb. f.m
71.

-ocr page 18-

DISPUTATIO MEDICA

J^i latum lumbrkam habett ait» is quak quid CHCumeris fernen fuir-
inde cum flercore (er alvum egerit, Increfiente autem f^ero lumbri'
tus etiam ex hts qult;t in vemrtculum ingefla funt, inin.efiino increfcit,
(jr hts qfMem cum pubertate quibufdam
eiiam pofierius, altis vetopaulo
(inte inteflino .equalis evadit. Et ubi inteßino adaquatus fuerit, fimi'
liter tum eo increfcit, ^ quo major exfliterit, per reElum intefiinum^
una cum ßcrcore excernitur , amp; velut cucumens fernen excidit , plei
rumque etiam major. Nonnuilts vero iter facientibus aut vehementer
laborantibus, ex ventre incalejcente deorfum prodit, ipßfque ex reBo inte-
fiino quid inflatum prominet, ^ ex ano référâtur 7 aut refrocedit. Qmd
ßquis hominem lumbrico laborantem curet, amp; tnedicamentum aut fO'
tionem exhibeat, ßqutdem homo probe praparattiS fuerit, totus rotundus
in piU formam prodit ^ amp; homo convalefcit. Si vero ex medicame»'
to excidat, reiius lumbricus duorum aut trium cubitorum abruwpitur,
aut
etiam longe major. Quo abrupto mulio tempore cum ßercore fignlt;t
nulla fe prodant, pofiea vero increfcunt. Eß autem ejus fpecies velut
album
imeßini ramentum. Hm vero habet indicia.', ex atvo fubinde
quale cucumeris fernen egerit , ^ ttbi quis jejunus fuerit, alias atque
alias ad hepar,
hoc eft, verfusfuperior, impetu fertur ^ dolorem ex-
cit.it. Interdum autem ubi ad hepar,
ceu verfus fuperiora, utjamdi-
ximus,
irrumfit, fputa ad os affluunt, interdum vero minime. Non-
nullis quoque vocis defe^lionem immittit, ex ore fputa admodum
multa effluuHt, qua paulo pofi fifluntur, fubindeque tormina multa in
ventre excitantur. Quandoque etiam ad dorfum dolor fertur, illuc enim
etiam incumbit. Interdum vero iß a lumbrici lati figna funt. Hoc
vero etiam co-rtingit: Ei
qui hoc animalculum habet, toto quidem tem'
pore
nihil horrendum accidit, cum vero debilis extiterit, agre reßcitur.
Lumbricus enim eorum quit in ventriculum ingeruntur , partem ali'
quamaffumit.
Hue ufque Venerandum Senex. Multa adhuc Pra-
dici figna hifce adjungere folent. Cum verô antea didum fit, ver-
mium certa figna non dari , fupervacaneum effet certa cujufdam
vermium fpeciei mcditariphaenomena. Convertimus nos ad afcarides.

Signa Hi vermiculi intus in ano verfantur feu in inteftini refti extremita-
te, in qua jam levem, jam graviorem , jam graviffimam excitant
praritum atque vellicationem. Semper eorum pars qusdam mor-
tua, quxdam viva excernitur una cum excrementis, quibus, fi fue-
rintduriora, adhaerent, fi vero fuerint tenuiora, innatant. Vefper-

tino

ï8

-ocr page 19-

inauguralis

tino tempore atque autumnali maximè infeftari folent pueros, ut
jam fuo tempore docuit Hippocrates, idque in me ipfo expertus
fum, cum duodecimum agerem annum: media enim œftate, afcarides
nefciebam ferè , amp; quamvis eos femper tam vivos quam mortuos
in al vi fecibus ccrnerem, nullos tamen eorum iâus, prout folicus
eram anteà, fentiebam, appropinquante verô autumno gt; qua œttatis
tempore gavifus eram, quietem duplo majori folvere cogebar inquiété
atque dolore, Vefpertino tempore circa quartam, quintam, interdum
feptimam, admodum levis titillatio futurum paroxyfmum minaba-
tur. Hinc circa illud tempus femper triftior, adventantiumhoftium
impetus exfpeftabam. Leäum poftquam horâ nonâ vel décima pe-
tiiflem , valde crefcebat dolor conjundus cum continua defidendi cu-
piditate amp; urinam mittendi defideriô; momentaneum quoque fola-
tiumtamcxalvi, quam ex veficae evacuationeortumdoloribus turba-
tum animum mulcebat , quod tamen non omnibus verminantibus
contingit, multi enim clamitare folent pueruli, fe alvum velle exo-
nerare, voti tamen minime compotes fiunt, nec quicquam ejicerc
valent. Siftebatur ut plurimum omnis triftis fenfatio circa unde-
cimam noélis horam , amp; poft id tempus liber eram ab omni do-
loris fenfu. Optimè mihi erat quamdiu alvus mihi erat laxa,
ex conftriâa verô alvo magnum dolori accedebat incrementum, id
quod plurimi Praâricorum in fuis œgrotis quoque notaverunt.
Tantum dolorem excitare interdum folent afcarides ut ad infaniam
ferè aegrotumadigant, quod in puero quodam videre mihi contigit. Hic
puer admodum horariis fruäibus deledabatur, ita ut femper vel ce-
rafa, vel poma, vel pyra , vel alia putrefaftioni facilè obnoxia co-
piofè ingereret. Huic vitas cum per aliquot tempus indulfiffet, afca-
ridibus adeô pungebatur, ut,adventante node infanusquafi, jam plo-
rans, jam altius fufpiria trahens, jam clamitans hinc illinc miferum
corpus jaflaret, jam ventri, jamdorfo,
jam laterumalteriincumbcns,
moxin calido, moxin frigidoloco, moxin corporis fitu redo, mox
in incurvato folatium qusreret, hïc agendo vires illi valde dimime-
bantur, cum verô hora inftaret undecima, dolor fiebat remiffior uf-
que dum omnino
eum relinqueret fomno, viribus fraâis admodum
neceflario. Sequentidie evigilans, qujetem illi fituiadfcribebat, quo
üfus fuerat immediatè ante fomnum ; fed fruftra ad eundem fe reci-
piebat fitum ejusdem die; yefpera , nam fitui ex infcitia
nimium tri-

C znbsp;buerat,

-ocr page 20-

disputatio m e d r c a

buerat, quemadmodum facere folent ii qui Podagras imm3nibusdo!(gt;
ribus excruciantur ut refert Cl. Sydenham,
{ß) Tandem obfervatur de.
centi diaetà, amp; remediis appropriaris fanitati reddebatur puer de quo
per
traniîcum ïocuti fumus. Antequam fi nem hure imponamus para-
graphe, hoc faltem addamus, quod vefperi aut eo tempore qux maxf.
mè urgent dolores, afcarides ferpentes in puerorum ano confpiciantur,
deduâis (cilicet natibus. Id quod, mihi
aliquando dixit , fefe fat pi
obfervafle, CI.IX Bcrnagic
CelebrisPradicus Amftelodamenlîs, fautor
mihi in sternum colendus, qui prout euriofus Hippocraticae legis ob«
férvator eft , ad
3?grotorum ledos me faepitis deducit, amp; indehciish»-
bet, quodperegrinrsconfiliô ex opera vacarc poffij.

§. 1 X. Accedamusjam ad progno-fin; in qua ante omnia notamu?,
quod ftatim ac vermium adcft fufpicio, animus quoque ad curam feu
ad methodum eos enecandi amp; exturbandi converti debeat , multienim
aegroti ex cura nimis tarde parata , obierunt, Ut Medicus ali»-
quatenus certus fir de curas, futura ve!'facilitate vel difficuitate, pro-
bè confideret fymptomata , num gravia vel levia ; praeterea apgroti
corporis habitum , aetatem, ut amp; cibum, quo vefcitar, Priterea
majores veriusminoribus difficiliusexturbari ex thcoria fciat! In febribus
rejedos lumbricos, malum fignificare, trifti experientia in filio fuo
edoflus, notât praeter alios Pradicos Dolsus. Si vero per crinn, fua-
que fponte egrediuntur, fine magna moleftia, bonum elfc teftantur
Medici. Verficolores lumbricos omnium efle deterrimos docent iidem.
Oïnnium verô minus periculofi funt afcarides, cîim ob tenuitatem
exiguitatem, tum ob locum cjuem obtinent à principibus partibus re-
motum. Interim experientiae confiât, amp; hos inteftinum reftum fc.
perforandb, fordida ani vulnera excitafl^, atque epilepfiam ipfamque
mortem intulifle. Exitnm vermium cum fanguine perfeceflüm malum
pronun£iant Medici.
Cum vidfs pariemum in anhelitu difficptltari ent-
que anheli^Hsfrigidus, é' corporis ejus tumefaSlnm mortem vtcimm exfpe-

sa

Frosno-
ßs.

aa, verba fmtCXSisznzvd\x {y) Item, cum patiens ad hoc perV
nit, quod oculbs apertos tenet amp; non videt quod comprehendeturcx
applicationc digiti ufque adocufum; in quaapproximationc oculosnon
movet, ut facmnt mangones equorum quum voFunt vidcre fi equi vi-
deant, eft figniim feft;ms mortis: idem author ait. In omnium in-
fantum afFedibus,, imprimis abftrufioribus vermium habenda eft ra-

tl O,

(.ß) In tr.Je fodàgr, (y) De sgrii.mteß. cap. iff.

-ocr page 21-

ï N A tr G U K A L r s.

tià , ita enim infantiœ communica funt hsc animaeula, uttefte Hip-
pocrate ne embryonem quidem uteri clauftrum ab iis defendera
queat.

§. X. Qua; vero verminantium argrotorum cura fit, jam erit can-cur».
fiderandum. Duo requirunturad hancfeliciterobtinendam, ficutjux-
taCaum: (cF) non modo medicus fuum faciat officium, fedamp;xgro-
tus. ^groti officium erit ut fe exhibeat promtum, ad obfervandam
distam, amp; aflumenda remedia-, quae. illL pra^faibet pro fua prudentia
Médjcus.

Diastam abfolvunt committenda amp; omittenda. Vitabit proinde es
Medici juflu, omnia ciborum genera, quse ex vifcofis amp; facilèputre-
fcentibus conftant parriculis, Non quod exiftimemus ex fo!a putredine
nafci vermes , fed quoniam omnia vifcida amp; putredinem confidera-
mus ceu commodum vermium nidum idoneum ad. producendos
ex ovis vermes ut diximus
paragraph. 5. «w fine fic lac, ceu ma-
xinum vermium nutrimentum, rejiciat, nificertas ob^rationes illud
afTumi illi à Medico imperetur: quamvis pueri, quamdiu folo lafte
Utuntur à vermibus fint liberi, prout animadvertêye Medki. Pifces-,
jmpnmis fquammjs carentes, ut anguillam amp;c.fugiet-, chylumenimex
lis vifcofum confïci experientia docuit, amp; ratio perfuadet. Priterea,
omnia concodu difficiliora, fanis relinquat digerenda flomacbis : in
eorum, fc. concodu difficiliorum, numero reperiuntur: pifces faliti,
ex aëre vel fumo indurata^ carnes amp;c. Interim feraper Medicus operam
dabit, ne cibus aegro defïcwt, minus enim fi aluntur tales sgroti, im-
primis qui majoribus vermibus fcatent,- non modó in atrophiam in-
cidunt, ( vermes enim multa alTumtorum parte eos privant; j fed amp;
lumbrici efcam quaerentes vehementioribus ventriculum auf inteftini
iftibusperfequuntur, ita ut lumbricis lac ofFerre faepè coguntur Medi-
ci, tefie Savahorala, ad «os compefcendos, Cibus autem, quovefca-
tur ïgtr fit boni fucci, uf ova, jufcula caponum, carnis vervecinae,
vitulinœ, amp;rc. Vinum illi omnino prohibere non opus efl:i Somno
utatur mediocri, ne niraiis vigiliis defarigetur. ^ De aërc quid dicam,
non habeo. Sed ut femper, ita hic quoque ex temperantia ftumedio-
critate multum in nos redundare boni notamus.

Ipfam pharmaceuticam curam quod attinet , antequam ad eamfe^^^
accmgat medicus in auxiliani vocatus, ante omnia maximam babeat^^^^

C 5.nbsp;mïo-tk»i.

(^) 'h afhm

-ocr page 22-

ai DISPUT ATI O MEDICA

rationemstatis, fexus, temperameuti amp; fymptomatum sgrotl. Ii^
primis vero
explorabit num medicamenta jam ab alio lint exhibita , cc

cuius illa fuerint naturs.nbsp;. r •

Cum vermes prout ex Dodis Veteribus antea notavimus, lintani-
inalcula ,
totogenerepraeter mtnm'r)ienita,fäc\^t liquet eo dirigendum eflc
ftudium Medentisutedsex corporepellat. Hunc autem fcopum quam-
diu hoftibus illis vita eft , minimè obtinebit. Hinc pnmö funt ene-
candi, quod fiet rcmediis anthdminticis diöis; qus varia funt, amp;
utplurimum, nifi nonnulla chymica amp; frigidadida excipias, faporis

funt amari. Simplicia funt: e. g.nbsp;. ,

Calamintha, inultis laudibusaGaleno profecuta. Abfinthum omne.
Abrotanum. Radices graminis. Acetofs.
Cahmus ar^aticus. Ze-
doaria. Perficaria. Nigella. Rofmarinus. Staphifagna. Ocntiana. i a-
nacetum. Angelica. Corallina. Centaurium minus. Semen Hypenci.
Scordium. Succushellebori nigri. Mercuriusdulcis. crudus (. Hydrar-
gyrum. Cornu Cervi rafpatum , uftum. Antimonium. Vitriolata.
Succuslimonum.
Cinnabanna. Aloë. Myrrha. Maftix. Semen portu-
lac. Citri. Coriandr. fel tauri amp; urfi.

Compofita funt: varia, Species diamercur. Mynfichti. Hiera picra
Galeni. Theriaca Aner. Pulvis contra vermes Aug. amp;c.

Ex hifce parantur pro lubitu formulx e. g. Potio vermes enc-
cans.

Cent. min.
Gramin an.^iß.
S^r.acetos. Sv)'

Conf.de hyacint. .

Pulv.comr.wrm.d]'
M.

fejmo vemriculo affttmatur.
Vel :

j^. Rad.Filic.'^n].

Calam. arom. ^ijquot;.
Gentian,
Herb.abfiut.rom,
Mf5.

Angelic. Mj.
Sem Santonic.^'i],
f. »odultts.

Super-

-ocr page 23-

IN AUGUR A LI

Superfun Jntur illi Hydromol. ifeij. ejus deinde poft juftam extra-
öionern, juftam proratione circumftantiarum Medico notarum, œgre-

otus bibat domi. Si magis arrideat bolus :nbsp;-------

Et hier.picr. Galen,
$ dulc.gr.w,

Veh

2j.. Conf.fl.rop^'i]. ^
perßcor.'Bh
Myrrh.p. Bß.
C. C. Hjhgr.
vj.
A/.

De Mercuric dulci verô maximê notandum ; quod examînari de-
beat, num rité fuerit priparatus ne pro medicamentoexhibeamns vene-
rum. Prsterea optimè Mercurius prœfcribitur in pilulis fic enim den-
tium vacülationi anfam non praebere poteft. Pulverem qui mavult.

Pulv cowr. verm. Aug.
t Divid.inS.p.a.
Cujus per odliduummanè capiat partem unam, cum cochleari ladîs
dulcis..

Cum verô non omnes amarumfaporem perferre valeant,ut imprimis
puerorum plurimi, amp; fœtnin» delicatulae, anthelminticis facharum eft
mducendum nüi hyftenca fit mulier, exhibendaque funt, fub formal
trochifcorum vel tabellarume, g,

Çi. Rad. Gentia».

Zedoar. an.^^.
Sem, Hyperci.

Santonic.an.y],
Sacchar. in aq.gram. folnt, q.f.
M, F. Morfal. vel rotul.
Ita in pharma'copoeis femper folet effe paratum femeti contra vermes
facharo inducSum.

Hic etiam notamus quod omnia anthelmintica exhiber! foleant ,
Optimo cum fucceffu decrefcentöluna , interim, hujus rei rationesred-
dere , amp; aftrorum influxus in corporibus noftrii, efBcaciam ,
ac G
pro ara dimicandum effet, defendere fuperfedemus, ob caufas inprae-
fatione noftra uberrimè declaratas.

Oratii-

S.

1111

-ocr page 24-

disputatio medîca

Omnibus anthelminticis palmam quafi praeripere videtur, Mercu-
rius ille vivus^ qu» tot vexat Alchymiftas à quibus infinitis afBcitur,
torturis. Hujus metalli virtutes nunquam fatis exaltari pofTe , fatcn-
tur
Praâicorumgraviflimi. Non tamen omnibus earn licet adiréCo-
linthum, multos enim Panicus terrorabejus ufu profugat, inter quos
fine dubio fuit Mathiolus , qui eô medicamentô fe nunquam ufum
fuiffe fatetur, quamvis fe vidifledicat (»)« non faltem abfque ulloio-
commodo, fed amp;felici femper eventu, etiam aegrè parturientibus mu-
lieribus furiTe exhibitum, crudum Mercurium. Qux
ille fe vidilfepro-
nunciavit,
ea confirmât Fallopius: his verbiß ; St bihatur argentum
•vivttm , illud noH facti iPjUod facit u £ium. Vtdi mulieres , ^h* libras
ejets biberant , ut aborjum facmnt fine noxA, ego exfBiho in vtrmihut
pfterortim amp; nulla parit fjmpomata y folum necantur vermes.
Fabricius
Hildanus meminit mullens cui multa, fruftrà tamen, contra vermes ex-
hibita fuerant remedia, iis verô cum elfetadditum hydrargyrum à malo
liberatafuit. Sic.BariceJIusviduammulierem, quxnovem dierum fpa-
tio,
vomitibuscontinuis, ex vermibus laboraverat, amp; fera triduo non
comederat , nec cibum retinere valuerat, curavit hydragyr. 9ij. quos
illicumtantillo cydonii, mortificandi
Mercurii gratia additi, propina-
vit , quae poft hoc remcdium , abfque ulla moleftia per alvum cen-
tum amp;,pluresfraifit vermes. (» ) Modos quibus exhiber] folct hydrar-
gyrum recital duos Riverius in fua praxi. Primus eft talis,
Çi. Ar^. viv. gi-

pro pttirtilis vero fcrupul. unum. vel duos
benjoin.nbsp;Aq. vit. reótif. gt. iv. L v. Mideantur fimul in

vitrco mortario cum piftillo vitreo. Poftea add. conf. ros. aut violar,
q. f. ad incorporandum , ut f. bolus, quem capiat ïger manè per fe, vel
jnpanehoftiario.

Alter authoris modus ttafefe Kabet :

Çi. Sachar. valde rubri parum , aq. commun.gt. iij I. iv.
M, in mortar, vitreo ad confijf ent. mellis, demdeadd. argent, viv.
quantitatem diäam. Incorporenturfîmal, aädendool.amygd.
dulc. gt.
vj. attt vij. qtta impediam ne Mercur. vivtp^cari
paß.

M. omnia.

Tandem cum pauca conf. rof. f. bolus. Sed folet abfque tot amba-

^ibus

(0 afud River, inprax.c.d.lHttiif. tr.demerb. Gallic. (') afud. River.

-ocr page 25-

i n a u g y r, a l i s^ ^^

gibysMercuriusvivusperfeexhiberl fatis tuto, praemiffafaltçm çju$ per
corium aliquoties fepetita expreOTione , qua ab externis impuritatji?«.!

majorera acquiritfplendorem, ita cxprefTum foletjt a4
exhibere. Sedfupereftadhuc via longé tutiffima, amp; fatis experts,
quara luftrabinus.nbsp;r »

^ Mm»r. vir. |f5.

Leniterbulliatinollanovà, cum aq. comm.gv.I.vi. ufquead it^edie-
tatjs eonfumtionem, haec Aq. frigefada , habita statis, ut vo.'unï,
propinetur quantitate. Quam fidelis vermiun? anta,
goniftahscaqua fit, amp; quam Hcrculeaspoffideat vires ad vermes necan-
dos prsterHelmontium expertus efl:Parens meus, idemque confirmât
nobilif. Boyle, ( ô ) his verbis.
Cujus ni fc. quod corpufcula admo,
dumexilia magnamliquorispartem imprsegnare poffint,) »0«
minus in-
figne,
ait, mt inftgnins etiam fort'e in argento vivo exhibetHr exmpkml
'bfirvatar enim ab Helmontio, Itcet liquor nçc quoad odorem , nec qmai
Jfporem mutetur
, neque uUateuHS dimnidtus Jit fenfibiliter Alercmius ,
am levior fallus, liquorem tamen, ope effitiviomm illorum, fenftbili pondère
carentium, injignem adverfus vermes acquirerevirtutem. Oaare mn UeU
rnomius modo fed équot; ante ilium peritijji?ms Chemicus Hartm'ànnus, aljufqm
prtftantiJfimHj Jcriptor, hoc remedium extollmt. Hic autem loci memini
elegantempuerHm HlHflrisfamiliàh^redem, periculofacoyrepmm febri,
vermibus orirividébarur,
Celebris Medici cur^ fui/e commif/um , mi tnze-
memihifa([usejiy nullam fibi
fnperejk fervandi fpem qnia chm fm femper
vtxijfet arbitrio , remedtifque opt at 0 fuccejjk caremibus defatigatus , tant à
fertinacià quidquid medicamentum quodpiam
oleret , refpuebat, ut nulU
induciartepotuerii
, adalium, quam debilioris cerev'tfn potum. Ouare can-
fintientibus ö* Medico , amp; Comité cujus fîlifts erat, debilior qua utebatt^r
Ctrevifia mercurialibus imprégnât a efl particulis , una cum argento vivo^
frequenter agitata, quo falium efi , utager nulla coloris, aut faporis ia
potu mutatione percepta, earn avide deglutierit , Deique bénéficia fanitati
reftitutusfuerit.
HucufquenobiliflTimus author.

Praeter jam difta^anthelmintica remedia , certum in omnibus oleofis
atquefpirituofis, contra peffirpos inteflinorum hoftes reperitur praefi-
omm.^ Oleofa enim, fi pro more hujus feculi, philofopiari velimus,
lumbricosfnffocant amp; interimunt, eorum fpiracula occludendo, illif-
que tranfpirationem , quâ folâ vivunt, adimendo , docente Riverio

Dnbsp;fpiri-

'V)Intr./peciJ!c. rmid.tmordiatnimcorfufcul4r.{lhlof.{.m.9^^ , . , ,

-ocr page 26-

disputatio medica

fpirituofa vero evos fine dubio refol vent in mucum , quemadmoduiii
aqua falfa limaces in talemfoluit pituitam. Inter olea, imprimis com-
mendat,
Stocherus in praxi fua oleum è ligno exficcato coryli f. a-
vellan. per defcenfum paratum, amp; ad guttas j. /. 4. pueris cum panis mici
exhibitum , quod alTerit, immediatè lumbricos interficere amp; educere
perfeceffum, imovero lumbricos amp;pediculos extra corpus, levi con-
taftuenecare. Hoe oleum illud efle heraclinum, quo Martinus Rulan-
dus pueros à lumbricis ferè in momento liberabat, labra amp; umbilicum
eôdem illinendo, multi contendunt, referenteRiverio. (/) Magni
quoque ufus amp; frufius
eft oleum amygdalarum utrumque, omnibus
tamen prsfert OI. Juniperi Riverius, quod ad guttam unam cum juf-
culo exhibitum puerulismuI''umopitulanteftatur. At fi omnia oleofa
profunt, quomododicerepoffumus unum oleum magis efle fpecificum
quam alterum? nonneoleumo!ivarumaequetranfpirationem impedirct,
ac oleum coryli vel juniperi ? haccpoftrema verô non modo tranfpiratio-
nem impediendo, fed ob fubtilitatem
fuam profundius penetrando ne-
cant. Quicquidfitcaufarum explication! non inhaeremus, ncc à prae-
fatione noftra
hujus rei venia nobis daretur. SufHcit quod experimen-

tis, nonveroargutiis indededu(ftiscurandus fit jeger.

Spirituofa medicamina quod concernit, fatis amp; illa nota funt. ut fpirt.
Vin. fp. C. C. Urin. fp. fal. amm. amp;c, inter compofita, obfuas virtutes
fîngulares eminent: cleft, de hier. pier. Galen. amp; theriaca diatefleron
Mefue , Andronmachi enim theriaca , ob opium quod continet, vix
praefcibenda, namdocet Galenus variis in locis, opium pueris nocere.
Tum Elix. Vitriol. Propriet. Paracels. amp;c.

Vermes Ita necatas, ftatim ex corpore elimînare, airera indicationîs
curativae pars juber. Hoc verô fit beneficio variorum purgantium, fub
variis formulis exhibitor: e.
g.

Çi. PU. aurtas. q. v. vel.PU. coehias,
velpil.Ruffi.
Si vis pulveres :

Çi. Diacartham. Arnold, de Fill. nov. vel Diaturèit. cm rha-
barb. Montagnau. /.pulv^ hier. pior. (j.p.
vel.

lit. rad. gentian,
res jalap, aa.

ßammtnl

i6

-ocr page 27-

INAUGURAL

fcammon. gr. iv.
Tm.f^itriol.'B^.
01. am. gt.
ij.

Pràetereaclyfteresdulcesinjicj curant PraSici, ut inferiora verfus al.
harnbsp;*nbsp;^

Poftdulceverôenemaadhibentamarifaporisclyfterem, quo alledos
vermes prorfus enecant amp; extarbant. Taies clyfteres, quilibct artis
pemus Medics, componerecalkt.nbsp;» 4 ' iquot;« artis

Ne verofpecificam afcaridum curam negligamus, notare convenir '
quod maximè conducant: injeftio Aq. vit. Gallic, perfiphonem. cui
addere polfumusfp. C. C. I. camphor.l.fp.Sal. Amm. vel urinœ.

Intermedicamentatopica funt: unguent: Jiniment; amp; catapi, ciaà

«lam ex appropriais fingere poteft Medicus, fic. e. g»

Çi. O/, diacokcpt. Qwrc.
defl.abfmt.gt.
viij,.
fel.tauriinfpijf.^l),
mf.
3i.

M. F. Immt,

Hue facit: fulphur. vivum.fuligo. fut: fol. perfîcor. contuf. Oleum
ment unguent, contra verm. Aug. ftercus rnuri-^, quod ceufingulare
fpecificuni annotant Pradicf. Lumbrici ficci pulverifati oleo fubadi, amp;
empl.raodoftomachoapphcati. Pra:tereafevumcaKdum fnteftiniwdt
extremitatullitum, certoeosenecare, indubitatà verum eft.

Notatuautemdigniflimum eft, quod abafcaridibus nunquam ita ß-
berentur aegri» quin etiam poft aliquot annos eofdem hoftes experiai^

tur, paoutmihi quoque narravitjaainominatusCl.D.Bernagie.

i s.

V»7

C^ua ratione tradandas fit œger aliis fymptomatibus fimul corrept5ï$;
hocfilentiiinvolucroinvolvimus, ne diutius noduas Athenas feramuj.
quot;IC proinde filum rumpimusne ulterius noftri tsdium capiat B. L,
quem una rogamus ut, finoftra minusiljiplacuerint, confiderare ve-
ut, nemmem raortaliùm omnium gratjampoffe adJEquarc» ^

0 i

C O-

-ocr page 28-

COROLLARIA.

I.

Vltam fioßram mer^ ejfe corpream, aut hominem me^
rum ejfe automaton ^ atiimamque nihil ad vit am coti'
tribuere ^ merum efl ßgmentum impum^ ^ ab homine
chrißiano non tolerandum „ nec excepio Juccedit ^ in-
telligendum hoe ejfe. de foto corpore j (piis enim folum
corpus außt vocare hominem ? ReBè enim dicebant
antiqui ^ pront habet Cicero , id j quod circnmduce-
batur ab Achille j non effe HeBorem^ fed corpus quod
fuerat Heäoris.

I T.

Serpentibus per œjophagum noßrum viam in 'uentrtcnlum
patere j anatomïa non eß contrarium.

I I I.

Omnia, ventrkuli minera nonfnnt kthalia.

-ocr page 29-

Salîa lixmofaj ahfolutèfxa nominarif nonfoffuufl

Pnbsp;)

Nam : Abfolutè ftxa jn rerum natura non dantufr

£10 iiU-iTDofl t.1.- :r.lt;:i.•.■)-) ji rnq

.Tîi'.-r/:xu L 31 M;:

v i«

Exflehh expermenfis tS obßrmtis ^ CHedîma orîl
tur j orPum. eft au^^entum ^ ifKà longé majus ^ ^uàm
ex curiofis meditatts in eerebro ^ juvante mufai foli..'

tuàineMtiS,nbsp;' ' •

» gt; -

V.

FINIS.

.y,

J X

A k

r . T T r^ ''T

» , » ,

O J

-ocr page 30-

A U louange

DE MONSIEUR

E L O W,

Lorfgu'il prenoit le bonnet de DocTÈuW en ^
Medicine dans TAcapemie (I'Utrecht.

tljin void le jour qùapres tant de laheurt

Un corps d'îllujlres Profeffeurs
Vous rend par un illujire témoignage.
Ce que je rens par droit d'hommage,
Ve déclarer la guerre aux vers, ce n^ pas peu

Car cejl éteindre en nous un feu gt;
Et qui rongeant nos entrailles amp; fios cœurs ^

Nous confume par des langueurs, ti.
BELOW ce clair voiant Argus

Va détruire ces petits loups goulus t
Et par luy nous vivrons

Comme par eux nous languifons.
Vtvés donc ^and rejlaurateur

De nos Santés j qui domptés jios l^tngueurs.
Ne mourez jamais à nos vœux y
Vive vôtre nom en tous lieux.

En témoînage de l'amitié amp; du refpelt;a
de fon inviolable ami amp; très obeïflànt
Serviteur

J. OLDERMAN. Si

1

-ocr page 31-

^ D

CLARISS. ET DOCTISS. Dn.

JACOBUM frider.

below.

Quumpuhilce Med. Doä. renmdaretur.

jT fterilis generarc poteft Animantia tellus:

vix fufficiat queis tunc alimenta mini«
ftret,nbsp;^

Sic fragilis teneri non raro machina noftri
Corporis, infenfis agitatur vermibus, ehcuî
Atque modis penetrant fic inteftina fceleftis ;
Ut dubio varius Patiens moerorc feratur.
H«c jam qu^ fieri poterunt ratione probabit
Audor,
fic dodis conatur fcribere chartis.

é- ohfirvantu
ergo
pofuit

joh. lindelius.

-ocr page 32-

Ci

V

.na .82iT3oa v -

: ' 7 quot;quot;nbsp;A. T

j f^ ». ^ 'Wnbsp;'i

G.....

. . \ /

VV^M

rî:ri::rr:ir;A Jlsîoq suisn^g ailhoii T

hflonnbsp;6i::i non iiôn:,!nbsp;SiZ

\ ^

tnbsp;Lfäjivj-ni oii jnuiv.r-.n -il-'-''; crj|.jA

zioir^rnnbsp;euiiJiT oiclulj 3U

m

onoh:.-: anrjisjoq inH xup rrj;(

Iii

'iHr:

ji. -iquot;

- . ij 3 : ,10.

U I G I ^T ■.'■■o ;

'lïi