-ocr page 1- -ocr page 2- -ocr page 3- -ocr page 4-

/I - —



y“’





..-:;.^;.;;v-;*'


S;




¦ c


u i'-




Ï'.-H'



- :-¥f«


fl



..;¦ i/i'


fl


i


¦ *'-» ¦;gt;•-» • • . *


quot;Éi


PP



. *.y ., •. i' ;¦» : nbsp;nbsp;nbsp;•- w '

¦' \0-


rt vi lt;¦



v;'' -






i '.


;L- '•


•


'1

^1


fl




-ocr page 5-





P O M P A INTROITVS

H ON o RI

5ERE:Eri5SIMI PRI1^CIPI5

FERDINANDIa

AVSTRIACI

HISPANIARVM INEAFJTIS S. R. E. CARD. I

BELGARVM ET BVRGVNDION VM | GVBERNATORIS, etc.

A

S. F. AH T VERF.

mCRETA ET ADORKATA

Cum max a nobiliflima ad Norlingajvi partaVicToria, Atsttverpiam AtU^i-catiffimo Aduentuluo bearet,

XV. KAL. MAII, ANN. CIO. IDC. XXXV.

.Arcus, Pe^mata, Icon^ k Pkt. Pavlo Ps^Bï^mo, Pquite, inuentas ér dehneatasnbsp;I^rmtiombus ér Mlo^iis ornahat,nbsp;Libro^ Commentario illusPrahat

CASPERIV5 GEVARTiyS 1. C. óc Archigrammatxus Antuerpianus.

Lavtika CALUOAUA.eoim. Auction de^ptn.

-Cum priudejw.-



-ocr page 6- -ocr page 7-

T

T

tl- *

I 1quot;^’quot;

4(;

•TiU ^

CUudïan. III. CóCnbsp;Honotijnbsp;Aug.

cogno incn a-pud Vin

dur.


S E R E N I S S I M O

PRINCIPI

I N A

A V S T R I A C O,

hispaniarvm infante

S- R- E- CAR D.

BELGARVM ET BVRGVNDTONVM G V B E R N A T O R E ETG

Serei^^ssime Princeps,

PublicKmonumcnta.ob Aufpicatif^mumTuum adBcIgis Ai uentum Anraerpi* cJita.arre (lyloqucexprelTa.Ser C els¦ tï din i Tvnbsp;off»rimus Prdufit iam turn diuinis 1 uis in Bel^alque omnes men-»*«aMtidc Seairitari toper Tc partrc Antucrpia: S rcrum a Te fomtcr prjccla-SïJ^geftarum ominihand vana pracep.t. Vtnquc German,* faintarem Aducn-r' omTunmfn.Cre,res,pfaprobar,ir. Vcramqne effe parn.t.dlampnfcorum Ph.lofopho-

SZ xamknKMam: nbsp;nbsp;nbsp;C,mnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;iimi,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i

“ 'Ti Wri'tr„flmperijpcrd„elles iTead NoRE.McaM intranrcurfudelc

:rd°Lrr«SrriH-(l., -equean?;?Cubernaror bifce Prourncls,qnam Co^eruatorobtigiftEnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;munimenta, inuidaVir-

fummt apU: cumulo^ c^denmm

Sunt.ni nbsp;nbsp;nbsp;imipt flumim fmgm. _nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;r n r

r- - nbsp;nbsp;nbsp;alterquoquequiTerra huicVrbiimmmebat,fraausfugatufque

Et vero, eadem nbsp;nbsp;nbsp;a deo vt meritö a C a l l o A.pulchernmo V idlionas Tuae monu-

Batauorumejlexerc nbsp;nbsp;nbsp;cognomentum feruataTibi debeat Antverpia.

IfSTditSmnantoc^

-ocr page 8-

¦ ¦ D^e ö‘t clt;x t’’i o. ' nbsp;nbsp;nbsp;; ¦

iampridemin ipfoTÏternitatisTemplo cufpidegladi)Tui fculptum exftet j patere ni-hilominus, Magne Princeps, fee Triumphalis’Adüentus Tui monumenta jad celfifsi-¦ mum Glorite-Tus tholum, velut Tutelar! Numini appendi.

Tapin.

i'/Svluaiquot;,

—-—Sic Cmri fm'donp^tréemm^ Ljiio nbsp;nbsp;nbsp;-r

P^eddimm: nbsp;nbsp;nbsp;dmes '^udA tPLmm fiLcct^it omni

Didna tholo, ci^pim^ tda dBelliptms. •nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;gt;

Atque vtinamVrbi huic eaFacu!tas,eaque Temporum adellèt Felicitas,quibus ante annos centumamp;viginti,Imp.Ca:rC A ROLVMV.Aug.ProauumTuumjSc deinde annis

vndetriCTinta interiedis, Filium eius Puil rp p v m ii. Hifpaniarura Indiarumque Regem potentifsimum,AuumTuum,operorifsimapompa excepit! Tumcertè Heroicis.illisnbsp;S er'^'* C e l s I t V d I n I s T V ^ V irtutibus, non materiata ifta opera, fed vel cert-antenanbsp;Templis molem Pario de marmore engeret.

Parod. ex Mti~nbsp;rone nt.nbsp;'Georg.

¦ J»/«Wte'PVGNAM ex iJkro.folido^ EiefliMta,

C A'LLOkU fitcereP^Vidomm lt;Sr rohm Ihcmm.

Atj^m hk rundmUm Bdio nbsp;nbsp;nbsp;flmntm

S Cki.'Diu.idP nmnU fmgmtes amp;re Qohmnmy 'Et dm raptic mmvt dimrfo ex hojle Trophm.

Interim, fi quas’fplendoris publici amp; Magnificentia ratio, maiorum more, ab hacVrbe ellhabita* vnohocteftimonio denotam REGi/E maiestati catholics Fidem,nbsp;’ promptifsimum Ser’'“ Celsitvdini Tv^e obfequium,pronumqueerga Auguftifsi-mam A vst ri ^ Domum vniuerfam, cultum amp;obferuantiam declaralTe fe fperat.

Deum Opt.Max. fupplices precamur,vt Germania vtrique ( dum tot vndique coniu-rati holles Orbem Terrarum in vtriufque excidium aut artibus follicitant.aut armis fati-gantj prillinumTe Vindice,ac Pacis optataFundatore, Decus amp;TranquilIitatem lar-giatur. IdBelgarum, id'bonorum omnium commune Votum efl, atque in primis Vrbis ïuiius j cuius nomine ilia venerabundus offert, dicat confecratque

SERENISSIMiE

CELSITVDINI rVM

Deuotifsimus

:x:viTnCalendJalij. Ann.cid.idc. xli.

C. GEVARTIVS lo.F. I.C.

BT S. P.Q^^AntVERP. AB Actis.

PRiE-

-ocr page 9-

P R JE PATIO

ad lectorem.

ENEvoLx Lector,

J. li^f. Prarfa-rioncnbsp;Cent.Tii.nbsp;Epiftol.nbsp;ad Belgas,

2^ TihlTrmmfhaUmFrimifis Ferdinandi Avstrtaci,ïnfmtis^m Vrhem Antmrpf^m Introimm, Ilium njt httcris confignpiremuó^ Amflijiimi Semtmnbsp;^d.scej[ortim m^oram exem^h me motun. Antverpia e?iim ^nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^iri clogio,

VrbiuiTi quas Europa, Afia, Africa vidct, pulcherrima eft*

debit o Frimifthu^ fuis , mijiif^ eornm nomine , Felgicamp; Gnhernntorihm, Honore (S^ obfe-

^püo fvAflmdo cejiit,

€^^0- nbsp;nbsp;nbsp;C^f C A R o LI V. ^ng. HiJ^miarnm 11 egü^ Belgpimm^ Frinci^is^folennem in hmc Vvbem Introitum imp. uf

trouas' mmfnferiorls fdmli, CID.ID.XX. Petrus iEgiclius,(L//r/:/^/^r^^;;7^r^//^ Antnerfimm j illeemditomm mi fni Liv.Aug. Rerum D^licmm^ ndovnmïtj cditif^^ S^Hficnlomm IHjpothefibpis, pofievitfiti ^rodidit: FiÜorihm tnm dncentts ^ i^nin-Amuer-

{jlt^osmter Quintinus illp:]sic{sï(\\xs emmhnt:)Fnbris treeentky itïdem e CmihmyCcr-^tro7tHs.' Sfï-! tntim opri infndmtihm.

Ckm deinde Philippvsii. Caroli v. Ang.F, tmn Hi^mmmm Frimep^mno cio. ID. XLlX.Jilen- Philip-didifiimo Afppirpim nh hpie Vrhe exceptm^amp;^ in Smyi KomAmperij Mpinhionem inmguvatm efetyCms rei Qmntor nijpen, 'exfiitit Corn. Scribonius Grapheus,d Secrctis^fM 6r mfio Commentmio Fompmi iïinm emlgmip. troim,nbsp;etd pmrm Ficrores dncentos eic XXXIII. fPetro AloftailO, CAptreo Ftciore nc ^rchiteölo opernm direÜore:)nbsp;StPPtPhrrios (Pentmn \ Fetbros oBingentos XCV. prat er dios plwimos opifiees, contnlijfe opernm^ idem Grn-phcm eommemorpit.

E nbsp;nbsp;nbsp;AvSTRI^j Imp'.CAf.W AX^MILIANI Alig.F.nc pro PhILIPPO II.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ernesti

rnm Indiptrmn^ Fege ^ hetrnm Fronincmrum Gnbernittoris , AnPiedemptn hmc Vrbem Jngrejfnm Anno i^froi^ CIO. lO. XCIV. ftdormmt etc defcripfit Ioan.BochlUS,Fr^/ pti^opned Secretis.

Alberti item ojfrchidncis Avstri^^e, FrnefiiFr.^Ys a'Q'el'lje. Clar./ï, Evgeni.^, nbsp;nbsp;nbsp;a leer.

FnfmtispConiugnmyitc Felgij BnrgnndiA^ Frineipnmpclieipimns^jFdnenttu nbsp;nbsp;nbsp;Inmgurpttionkfolenniet Antuer- bell^

pU Anno CIO. 10. XCIX. celebrpitu fnntyCodjm BochlO Cnrpitore: (pni (S^ JFi^oricpim eim epppmeptm nmrntionem cum in^ innbsp;nbsp;nbsp;nbsp;edidit. Ac tnm O tho Vsen ius, F0or celeberrïmm ê- litter am Je ones Tabdaf^^ (^inod (S- in prAce-

denti E R N E s TI Frineïpk Introïtn ah tlio prAfiitnm) de linearat.

Introïtus.

Beniquegdm Ferdinandvs Avstriacvs, Philippi iv. Hipaniarnm Indiararn^^Regk^FratrkvnKm. fhimomine, inBelgicas hafceFronineias Gabernator Anno CIO. IOC. XXXIV. adaenijfetymox^ Antverpiam avstri.nbsp;ipfnm aceejfuram ejfeypgnificatnm joret\ amplipimi VAis Confales^ Bobertm Fncherus^ F^neSy (S^ loan. Foppy ^elkjpanUrumnbsp;^ni^ Senatorespnm FrAfelfk /Erarij recommanicatdy Ser^^Frincïpisdefideratifimnm Introitumymoremaiorwm^^^'^”*'^nbsp;^mm piepididipme exornandam emiatis Comitiis decrèuermt. Acctfis licet per fat alia hAc bellay Vrbis facnltati-basyob Commercinm cam njicink interckfnmydamna^gramfma illata: p erfofk naperyhoftmm immanitatCyScaknbsp;dk aggeribaSyac Neptnno in ftbnrhanospages acpradia immijfo. Idihilominns tameny optatifimus Frincipk Ser^^nbsp;Adnentasy Sr Jperata Tempornm-^epmm mente ipmfepm iam prAceperatyFelicit as po gandio Vrhem wnimrfam perfn-deraty^t illatapridem FatriA ^ulnerapveUtt iam ohdaUay difimnlaret, pfifcof^ inpeSiora Jpiritas atepne ammosnbsp;renocaret.

Claudm,

Non fic aurifero Paftoli fonte tumefcit Lydia,cüm domitis apparuit Euius Indis.

Ftaipncy

-ocr page 10-

P R F A TIO A D L E C t O R E M»

ItPifM^collpitis cmn 'Rkoko Rocroxio, B^mtefuiro Confukri^amp;^clegmti^prifcói cumpinm gmro j Petro item Paullo ^\J^zmOyBqt4gt;ite,hommepnyiidito^ptc Fi^omm omnü /Fm factiepkmip 5 mepuim opris Scripo-rCyfentet^piis, concepapse renim pibltco ï/gt;{paratugt; cxhlhmdamm mMeridy fhcmt Semtui Anmm' omniumnbsp;Friumfhalmm (f Lufitanicum exciprn) amp;gt; Fegnmtum pototjp ah eodem Kubento defigmwk ucfoscundk (qpidnbsp;plUt^ Inmntiomim pdcherrimarmn Vcnufiate lompetata delineavL

Infcripïonum migt;tem^Flogiorm2,ac Lemmatum qmposd, aud^crfpt, curam idem Senatus mihl deleaamt Qpmn[fine Frommimn tcmltpitu meet confim^ e^^mdem follkm fuiffem deprecam, mfi ( ^uos dixi) dcccjfcmmnbsp;meovum exempa ad /nm-uhtiomtn me exfimulpijfent. Qpmtmn enim ipfa opris popfiti materies flcndore fuo menbsp;piUkiehat, tantum (ufrgimenti Dignlmfu^h^f ohkdïs Maïeftatk ftufafclhus^ detervshat.

Btenimpr^ter i^fa Introitm folcmnia^ Inmdipimi’Frinci^ü mhilif ima ad N O R L ï N G A M Vidoria er at cele-hranda, Frulare autem d F lat om did am memineram: nbsp;nbsp;nbsp;kóyéq m doiv MnynrA, xdrm a/xêv myfpdg dvcoj,

fi, I !

li

Borat.'

lib.ii.

Epift.i.

ScrmOflCS icruni Cjuas cnarianc^cdc CO^natOS. Adeo^necepe epe^^t inFriampoo defcrihendoj i^faetiam Triumpharct Oratio: ^PtmmdmodctmM.Tallmait. Qain 6-Flacciïpadad AumfavapPnnbsp;Cp. occarrehat:nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;’nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;iuOml

Accamcn eft oper^epretium cognofcere^quales

^ DIT vos habeat, Bello fpeólata, domique Virtus, indigno non committenda Poët^E.

Mamymnmn tantum ^tArciupegmata ê- Fortkas.,/cd Temfla atfae A^ras Impratoram Dacamd^ Vtrtati pf rempdclaregefam ’^etcyes decerncrcnt^rlaratias ijio loco cos pti Triampaliam njirortme laadihtu depreidican-

. nbsp;nbsp;nbsp;TT'nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ff rrnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;1nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;X quot;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Numilm.

quidiBi nbsp;nbsp;nbsp;^ inbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'rr

rid:- nbsp;nbsp;nbsp;cbrymomra Hcro^ Jlnj^rüohbmom, Tcmprun,!, ^iniu.nnt.

^ nbsp;nbsp;nbsp;¦nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;rnnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ƒ.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;. x-rnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tl

^D.Tv. dtspjteramt, iX. ditvos afpUat. Vtptepm ^elatfacraram /Edmmjn itff dedicatarmn Imaginam Cafio'desp^-^^^-

ratium^


¦ ïn umiemfenf»m nbsp;nbsp;nbsp;Inurfn-s Porphyrion, ^Editvos hk c'xponH Narratores atque Indices.

Aiditui enim (impuit) Templorum ac Numinum quibus inferuiunt,Sacrorum originem aduenis amp; ignorantibusnarrant. Alij vï ditv os pro Clientibus ac Familiaribus dicinbsp;putant, ac per hoe Laudatores Poetafque fignificant. S'mnlitcr,GrAccmmpopdiin Numkpafimnbsp;NEfi- fe NEfiKo'poTs ,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;JEDITVOs'Cparum^ocaut^ oh Tempa eoramdem caltui in Greicla ^-urhihis crccia.

. Kü l’OI.

cVCi


QmntdaatemcardpolUcïtaFmeacmagnifcentïdplfcoram Imp. DacampTrlampjos celehrarint lt;^eteres^ el ex Dacicrz Victoriet.^ ah ImfCpDomitiano Aag.relau^ Triampjo, Lmlifd^ feftts ineim gratiam d L. Arrant io Stella, ^ïro Qonfidarï, ac Foetd nohilifimo, exhihitk ^ ^idere efi apad Martialem Ith, VIII. Epgram-mate Lxxviii. Quos ciiperct Phlegrxa fuos Vióloria Ludos^

Indica quos cuperet Pompa, Lyaee, tuos:

Fecit Hyperborei celebrator Stella Triumphi,

(O pudor ^ ó Pietas ! ^ putat elïe parum.

Non illi fatis eft, turbato fordidus auro

Hermus, amp; Hefperio qui fonat orbe Tagus.

De eodem JDomitianiFfag^Triarpho FapniasIth.i. SjlaarAnFpthalamio Stellfi: nbsp;nbsp;nbsp;;

--Dacas (qux-Gloria maior?)

.Exuuias, Laurofque dabit celebrare recentes.

Gruter.

Inicripr.

Roman.

l»g-

CCCCXI.

Fxïtat ^ Frmefiej in ^iaphlicd. Lapis:

T. FLAVlO T. F. GERMANO,

CVRATORI TRIVMPHI FELICISSIMI .GERMANïCI SECVNDI.

-ocr page 11-

Wr'Mf atïo y^B L amp;CTO KT

Pliniiu lib.nbsp;cap.xi,

'Sed'êr L.Fmü. jEmilim Cos, adTrmmfhmm delt;viêfohfe^ cnpo^Fi^rfio, Macedonum Rcgc, Roma adoman- quot; ib.xxxv. dum-,Mthmis accerfmit Metrodorum^magnimminis Fhilofi^hum/efcrenu Flimo,

Ifia atj-m alia mihi mmte agitanti licet metum haud immrito imutevent\ nihilóminui tarnen animos addehat tUa frap cale^k wen Auftriaca Sed^^ Frincigis Clementm^ac Benignitas mcomparahilkyfrofria Herokü men-tihm Vivtm: i^mlem inFom^eio Magno 'pfi Firatici BeüiFauream 'olim admirati AthenienfeSyifiam mFo'ictdnbsp;Triumph all Bpgrafhen eim Henori inferl^femnt:

Vlutarih,

Vita

Pom

peii.

:e’o’ cy'SöN n'N A'Neponos ö'iAAs:, Fnr To:sorTON e^i ©eo's.

QTATENVS HOMINEM TE ESSE NOSTI, EATeNVS ES DEVS.

Stnecit

Epiftola

CVIII.

Fleraf^ue autem inferipiones Farodiis de wet emm Po et arum fent entiis pafenti materia adapauimm: makrem ^ wero prtem Verf hm nojirü txpefimus. Nam iwtplchre apd Senecam Cleanthes ait) ‘QueiTiadinodUjnn^

fpiritus noifler Gkriorem fonum reddit, cüm illumtuba per longi eanalis anguftias traótum pacentiore nouifsimè exitu efFudit j fic fenfus noftros clariores carminis anStanbsp;.necéisitas efflClt. IdemTmiurm 'mnmtin Nemeis^Oddw,

e^’ è^y^oLTav Tê^V (èiOTéjH,

u uxw Xcepfrap ngiz rAwGTct (ppevknbsp;nbsp;nbsp;nbsp;föhnde.

Sermo Fadis diutiüsTiuit,

Qiiem^cum Charitum fauore.

Lingua è Mente extulerit profunda.

NunCj^uod adDefcrlpmem F omp,Tabularumf^ att^ue Iconum Interpetationem feUat • nowiXs»», VariUIi^ ac mix turn fcrihendi genm fecuti fumm, It a necejfe fuit , in tam dinerfi generk argumentis expicandk^nbsp;.Remlmnda fuere HiJlörmrum. tam weterum ^uam recentiorsm monume^ita.pnè innumera, ac omnium fere Gentium {hoe ef fua regnat AvSTRiaJ Annales excutiendi 5 OratorumacFhilologorum wireta denuo pragranda-^nbsp;Fdétarum ac Mjthologorum inuolmra^ FahuUf^ reflkanda. Qmn èrFhïlofoporum Lycamp;a interdum fuere reuknbsp;fenda: deni^ue^vniuerfapm Anti^uitatkadjtareferanda. ^Ai^uewt Fhrjgicnes èrpljmitartj ferick aureiff^nbsp;fegmentk intertextk wefies acXx^d}jLcamp; exornant: it a i^fe wariis^ iif^ (wt reor^non intemp flink grauiflimorumnbsp;MuBorum fententiis ac teflimoniis addu^lk , Arcuum ër Fegmatum Defcripiones ornaui at^ue illuflraui,

De Olim enlm Domus amilitudme loependum erat,ad pam digne af imandamër celehrandam Jicet omnia qua

wmquam fpclsère Jngenia, conflirent , quidquid adferent, infinitum infra eim Maieïlntk fafligia ac merit a fuhfidet. Tam defpsnt Animo werha.quam rehm Animm deefl.

Qmcircaër nYUisuKTk weterum Imleratorum pfiim inferuimm : eorum^ Bjmholk ër JEpgrafnk loco apIicatk^Auguflifima Domus Avstri^ Frimips, refq^ eorumgeflas illufirare^po renatd.conatifumm,

Ft merit o quidem cum antiquk idu Heroihus ipfos contulimus, quod inufitata ac incomfarahiles eius Familia Vir-tutesföt Priorajta Prafens facuhm excedant\ ac Futura in exempumfihi eafdempopnent.

lAC A.

Omnium wero pruditionk acpifca Blegantia in Numk antiquk lateat, reöPe prflexit Vir ërgenere ër do-êlrind illuflrifiimus. An To n. Av g v st i n v s, Qafarauguflanus^ Mrehiepfeops Tarraconenfis^ Hiflania Sidus docuitq^inplcherrmisfuis Antiquitatum Romanarum Hflanarumq^ Dialogis^ Romawnd cum Numorunf^**^^^^^'-Icönifnk.Hiflanico atque Italico idiomate editk. Quós deinde Latio fermone donauit wir opimm ër doöiifiimusnbsp;Andr. Schottus^Mhtuerpanus, de Societate IE S V Presbyter,nofirifium wixit,amicifiimus ër afink In iis Dialogs perofque quos attulimus, Numos widere efl, Item^ inter ea Numifmata, qua curd ër impnfis ExcelP^* wtmif.nbsp;Caroli, Dvcis Croyii, B4gi,(njnde amp;^CKO'iiKC\ indigetmimud)^ ^’^Ai^uetongefin,Mmco^emcTor.

lac.

-ocr page 12-

pRJEFATIO

ASihciffifmt, Hac IngmtimSinrio^ l^ic.B^occo-xioy'itoQonfdlari, pLsnico Hoflro^locü-cvniitifimo ^AlkKtAsnijyBct.Faidli FKegi-Cutholico'k S^mtk ^C^mmsnum iiluftmtft^ hem den geftmnt, .nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;-

xii.c^s. nbsp;nbsp;nbsp;C'^sarvm AvstrïacorvmFloghptdStatmmcuhf^m^fpihimscimus.Q^mpidmodHm

*yV.VSTRI* nbsp;nbsp;nbsp;*nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;-.

AcoRVM i^nunfos TcwPiypem nbsp;nbsp;nbsp;trotSim mgu^is Tpthulk Geqgra^hi contYpthere^^ com^leBi folmt. Qmmqapim vem-

^hZZ Ycntim fortpifefmjfety focratipmormn Frinci^um res gelfas integrm iUihpitPLfpfilentio ptirn svenerm^

if

car^tim illas,hrem^ orationc prfirmgereylt;o^ mgenij njitiog[mfi deter ere. Merit o enim minmndi metnm ininmnt ilh ftyloepUem‘ndA^mndiJ^emonmem mpignitudinefud[ufttilerunt.AcptmPemm ^nidem therms lUadedpi^-cereped hrémter eet tmthm pettigmm ^mfrifeo more StPituis fuhferihi folitpi refert JD. Chryfoft.pïmk in Ffptlmumnbsp;Qmniynpigefimuyn Homilid: n'Wg^ Ekóp((ïp^e(nv,é'Tïi};(cf/lt;^Tdv'i'a?^/LÖ^ Ko}'^ ^kóve^ WmotjiKoLreê

^OiVjXWCt?G^^öl?,Tl's O* BaSIAET;^; KAi' TI'nOS; KAl' nofoN no'AEMON KAT£l'P©iiSENj Vt Statuas Inicri-

ptiones quafdam continent, fic etiam Pfalmi. Nam Statuae fuperiore loco ftantes, infra rniniatasquafdamTabellashabentquibusindicetur.Qvisi^AM Rex sit.!qvo patrenbsp;natvs? et q^vale-bellvm confecerit!

¦it

^tamp;terumyhmdignoro opMiftnd mnltornm exj^eöiatione tfirdius in Imem frodire, Bed nonprm nee pm a conti-tibmnoftris intermnere^remorA, Atepe dim [ilepim-^Temprpi^qnihm ifta eopimentati fmfm/tenignm LeBor feenm prfendpit njclim. Nemp firiffimm h^e inter forenfes occuptiones^ (S’ (^mMnfis longe fmt infejliares)nbsp;tnhm (S^ tympner.

Dum nos congeries obnubit turbida rerum, nbsp;nbsp;nbsp;vems

Turneb.

Aduer/:

lib.xix,

cap.iii.

Ferratoque premunt millenae milite curse;: •

Legicrepi tundunt, latrant fora, clafsica turbant.

JDimp^MmyCmilihm tot iam mmsy Bxternif^pirmü in Belgiepim mcenfusMmors oedktturihuf^ncflrls olmV' ptnrppm nc dehmchmtfr.Ne t^mpoptium ApUmemyUmmi^diimtmeijtne pd eymdquid molmnryCtiducmnnbsp;eft) nohis adfmfe exiftimet. Mnp FmisftlU fmty (S’ Trmt^mllitmis dnmnA: i}fftrnm^ Lyras rioAs^©- (^bOT;^V,nbsp;Belliim horrifonum Homerm dt) Oprlmere folet. Nihilominm tarnenprtnrhdentipmaifta yftm,nbsp;ditf^ ftmoenionhm eapitditer inimteaTempra hAc exarmimm 5 ne lt;rv el officio noftro deejfegvel d deceffionm noflro-rnm exemffio degenerare njideremnr,

Ne^ne ^ero hk exfpöiare ^mm^rntn lt;velimfut zArem cumfi^mprtesfir membra e^mepte, ftylohataSyffiiras cohmnarnmy abacos ypinthos, echinos, flores ac tAnias: nec non faftigij (S’ apidnm poieölnrasyfafeias^ meto^as^nbsp;zofhorosy triglyfhos^ cymatiaffimaSyèr ej^nidi^mdeft apendicimy ^mbus Arcus Honorarijfolent exornariyftgillatimnbsp;enumerarem (S’ defignarem. NetVue enim Architeöiis ifta a nobis feripufunt: frtif^ habuimus Hiftorica lt;Sr Fhhnbsp;lologicayvbi res pftuUbatyvberius enarrare.

Omnesprrb Fegmatum^Arcumn atepe Icomm- TabuU ex Archetyp RubenianisprTheodorum Tuldenum^ Fi^orem celebremy (S’ Rubenij olim difciphm, in hoc libro repAfentatA (S’ expeJfA funt apd lyncwmny pamnbsp;fortem ^dgo ^vocant, Iftud pope obiter monendum duxiy admenfuras Arcmm (S’ Fegmatum inteUigenduSynbsp;Fedem zAntmrpanum cum antipo Fede Romano omnino padrare, ac pllices ’Xi.compeöti. Type am em deferi-pionem h-k fubiiciendam curauimm.

PEDIS ANTVERPIANI MENSVRA.

TABV-

-ocr page 13-

iMCdn.

Jib.vu.

Rittil.

Itinerar.

lib.i.

PR^LIMINARIS,

FRON ris PIC II

BREVIS E X P L I C A T I O-

0

;Per£epretium d'uxi,Frontifpicij vniuerfi confpedum,rerumque ac figurarum ;qu8eineoexhibentur,Symbola breuiter Scfummatim hie indicare. Namnbsp;' fingula deinceps pafsim in fequéhtibus Arcuum ac Pegmatum deferiptioni-bus copibsè explicabuncur.

In Ports faftigiojP h i l i p p i iv.Hifpaniarum Indiarumque Regis,Belgarum Principis, cernitureFfigies,quam corona parcim lavreaTriumphalis;partim qvercea.ob

GIVES SE RVATOS, ambit.

Inde' geminum c o p i as c o r n v Coronam fulcit. E dextro Cornu, Palmae, Spies amp; Papauera, quibus Temporum Felicitatem prifei artifices denotabant; ex altero,Marga-ritje, Vniones, Gemms eminent, quibus Imperij Hifpanici Opulentia defignatur.

•HESPERvs,Sreliarum maxima, H ESPERI/E, flue H isPANi/E Symbolum, Re^isHEspi

^ nbsp;nbsp;nbsp;amp; V s

vertici incumbit. Adferiptum:

HESPERVS EOIS LVCET ET OCCIDVIS.

Avrora,! ndi^Orientalis Symbolum.a dextro latere alat is equis biga in Cslo Avao vehens confpicitur.

Lvna,Indi^Occidentalis Symb.equasgeminasagit. Quodefignatur,inIm-lwa. perio Hifpanico numquam Aftra feriari. In hunc fenfum fuperba exflant prifeorum feri-ptorumde Imperij Romani amplitudineelogia. Luca.nus liomam ficafFatur;

gmlnmn 'T nbsp;nbsp;nbsp;frocedere ^idit in Ax cm:

Hmd mtilmm terr^ (^pitmm reftdfit e o

Vt TIBI Nox, TIBI TOTA D lES , TIBI CVRRERET ^THER,

Omn'M^ cvypintcs StcllA ROM an a njidcrent,

Rutilius Numatianus, Vir Confularis, eamdem fic compellat:

Volmtm nbsp;nbsp;nbsp;continet omnia, Phoebvs,

Tvis orm JnTYh condit ec[ms.

C Y B E L E, quam eamdem cum terra cenrebantveteres,Turrita,ORBEMque ter-cv,e'. R ARV M gemmata Corona prscin6bum complexa,haftamque manutenens, fub Regis ef-figieadextrapartefedet,terr.e imperivm defignans. Adferiptum:

__TVO PAR CIRCVLVS AMBIT

TELLVREM IMPERIO.

LEO,CYBELyE adftatadpedes,vtanimantiuHiqusin terra degunt,Princeps. nbsp;nbsp;nbsp;leo.

Oc EANvs,Orbi terrarvminridens,6ccruribusfuiseumdemoperiens,haftamqueocEA. tenens,adkuampartemadiacet,M aris imperivm denotans.Cornibus paullumè frontequot;’''’nbsp;protuberantibus exprefTus eft O c e a n v s:vnde idem Tiw^k^t(^,Tmrk£p Euripidi dicitur.

Draco

-ocr page 14-

I?

•i:'- quot;

Tabv LS p:R/ÉMIvHNARI S ExRLÏCATia

DracoIngens Oceano circumuolutuseftjVnaqae Orbem ambit. ItaSocrates apud Platonem ait; Amnes quofdam fpiras cireura Terrarum Orbem replicare inftarnbsp;Anguium. Atque eohabitu vifitur Oceani effigiesniarmorea Romx,inaedibusFar-Ntvis. jaefiaiiis. N a v i s ilM ad pedes. Adfcriptum:

——TVVS CIRCVMFLVIT ORBEM


Draco.


O CE AN VS.


Sic Theodofjj Aiig. Statua, a vetere Poèta in Anthologiadefcribicur:

XI keano'n nbsp;nbsp;nbsp;TAfAK. ^ .nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'

OCE ANVM TEKKkM^ premens pde, firn cptrentem,

IiiTympanoPort^, Rex Catholicvs in Solio fedens, fcipionem Imperatorium traditSer“°Principi Ferdinando Fratri,armato,Scaditeraccinéto.nbsp;aqvila.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;A q V il a, Romani Imperij Infigne,eiufdem vertici fuperuolitat amp; applaudit,faufl:um

profedfionis omen.

Leo. LeOjOrbemBelgicvm comp!exus,ad pedes eiufdem lè fubmittit amp; inclinat. saevs Salvs pvBLiCA adftansSer™quot;FERDINANDO,dextramvcrsüs AQjiLAM(quamnbsp;cl!“' illc ad Norlingam tranfiens,feruaturus eratj pro'tendit. Lteua virgam tenet, cuinbsp;Angves (Salutis Symbolum) circumuoluitur.Aramque ampleólitur. Epi^rapheexnbsp;perfona Regis Catholici:nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^

TV REGERE IMPERIO BELGAS , GERMANE, MEMENTO:

PARCERE SVBIECTIS, ET DEBELLARE SVPERBOS.

Maas. M ars Paludatusamp;Galcatus,gladium exerens,Terminihabitu addextrumPortse

latus molem fuftentat. Epigraphe:

VLTOR ADES, GRADIVE.VIAM VI STERNE TRIVMPHIS.

vicTo- Victoria Laureata amp; Pennata, dextra Lauream,finiftra Palmam gerens,Marti comes eft. Epigraphe:

--.EQVAT VICTORIA CaELO.

Mercy- M e rCV ri Vs Pctafatus, dextramchlamyde operiens, kiia Caduceum geftans,ad al-terum Portae latus confpicitur. Epigraphe:

PAGE BONVS, DIVVM INTERPReS, SVADaEQVE MAGISTER.

pax. nbsp;nbsp;nbsp;Pax illiadftatjCornucopia:tenens,6c face admota armafuccendens,quemadmodum

inNumis Traiani Aug. cernitur. Epigraphe:

PAX optima rervm.


AnttHil.

lib.iv.

cap.iv.


¥,


Parod.tjx

hiAïont.


iMircu


Croftiic.

Tabul.

XXXV.


Siliut.


-ocr page 15- -ocr page 16- -ocr page 17-

SERENISSIMI PRINCIPIS

AVSTRIACI.

HISPANIARVM IN F ANTIS, etc.

IN B E L G I V M

PROFEGTIONE

SVCCINCTA NARRATIO.

MMóRT AL IS GloriaeHeroina,Is abellaCl AR aEvgenia, Philippi ii. H irpaniarum Indiarumque Regis, fupra omnes retro Principes potentifsiminbsp;Filia, poft coniugis fui A l b e r t i, Auftrite Archiducis, Pace ac Bello inclyti,nbsp;fine liberis è vita deceflum, fibi quondam dotale Belgium 6c Burgundiamnbsp;PHILIppo IV. Hifpaniar.IndiarumqueRegi,Fratrisfui,Philippi iii.Filio,plenoiurenbsp;refignauerat: habituque DiViECLAR.® alTumpto, quasDomina olim poflèderat prouinrnbsp;cias.eafdem proRege Gubernatrixpariaffeólucompleélens, veraPatrii öcCaftrorumnbsp;Mater,fapientifsimè rexit.

Cüm autem iamfenioprauis.fucc

non

maximum AuguftaeFamilie fuse decus 6c incrementum accefsilïè non ignorabat, follicf tus, vt iuftifsimis AmitsefusEvotis acprecibus quamprimum fatisfaceret, ferió cogitabatnbsp;Itaque cum in regna trice domo,fratrum fuorum, Caroli6cFerdinandi, Heroicamnbsp;indolem,ac virtutes rerum maximarum capacilsimas,confideralïèt,F erdinandvm qui-demBelgicis prouinciis Gubernatorem, CarolVM autemLufitaniasProregem defti-nauit. Sed huius immaturus obitus eamprouinciam adire ipfi non indulfit.

FERDINAND VS Barcinone

Oenuam

vemt. ISABELLA ohitus»

At veró F E R DIN A N D v s, v.Non.Maij,ann.M.Dc.xxxii. a Rege Fratre fuo Barcinonem deduélus, ab eodem,dum ibi moraretur, Principatus Cathalonix cum fuprema poteftatenbsp;Prorex conftitutus eft. Mox ad 111. ld. Aprilis fequentisanni, ingenticlalïècomparata,nbsp;poftquam Deiparam in Monte Serrato veneratus, profperum itineris fui fucce flum illinbsp;commendaflèt, magnoprocerum comitatu ftipatus, triremes confcendit. Ac primum'^quot;^“’nbsp;varia tempeftate vfus,fub initium Maij Genuam feliciter appulit. Inde Mediolanum pro-feftus, dum rebus Italise conftituendis fe impendit, de priepropero Ser”’‘^ IsABELLA;1*S»jnbsp;C L A Rnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;E v G E NIA,, Belgarum Gubernatricis,obitu peracerbum fibi nuntium, alienif-

fimo tempore, accepit.

Quocirca iter maturandum ratus, confcripio è ledtifsimis Hilpanorum, Neapolicano-

rum,

-ocr page 18-

2 nbsp;nbsp;nbsp;PoMPA INTROITVS FeRDINANDI AvSTRIACI

rum,Infubrum êcBurgundionum legionibus validifsimo exercitUjRhaeticis Alpibus fupe-ratis^per Tirolenfêm ditionem inBauariamdefcendens,raptas feftinatis itineribus copias,

FERDI NANDO-Ii.VM.adnbsp;Tiorlin-gamnbsp;Cioria.

Horat,

- caftris Ser”'Hungaris Regis,Ferdinandi iii. adobièflamNorlingam fulminantis, d IV. Non, Sepcembr. iunxit: quartoque póft die, cumeodemRege, deSuecisamp;Imperijnbsp;ti- perduellibus vidoriam longè nobilifsimam retulit. Atque ita, cüm iam pridem Alfatisnbsp;parsmagna,8cLotharingiaFrancorum amp;Suecorumarmis occupataeeflèntjtranfitufquenbsp;perillas interc]ufus,aliudfibi in Belgium iterferropandens,

--ohftmtes cpttemas

fm ^viöior pirmpigt;.

VVirtem

Cjeteriim,Ser”quot;'HungarixRex,felicia Ferdin andi Principisarmaamp;fuppetiasex-pertus, defiderabatvnicè vt hyememinGermaniaexigeret,amp;fecum reliquias fadionis nefarije opprimeret. Sed ille prasfentiam fuam difficillimis Belgicae temporibus necefla-riamaflèrens, iterporró vrgere non definebat. Poft fubadam igitur Wirtembergicamnbsp;prouinciam, Ferd in an DVsperPalatinatumInferioremamp;Franconiamviótriciaarma,nbsp;terroremque amp; metum latè circumferens, prona omnia amp; cedentia virtutibus fuis fenfit.nbsp;Prorfus vt haec Ser™ Principis in Belgium profe6tio,non iter,fed continuus quidam vióto-riarum curfuSjS: Triumphus perpetuus eflè videretur.

FERDI-

nandvs

Colontam

venift

Bruxel-

lamm~

tratu

Moeno itaque amp; Rheno tranfitis, ad diemxviii. Odobris Coloniam Agrippinam ap-pulic,nullo non honoris genere in ea vrbe a Ser”quot; Ele(5tore,vt amp; mox luliaci a Duce Neo-burgico exceptus. Illic amitinumfuum,Carignani Principem,THOMAM, Sabaudis Ducisfratrem,ScFrancifcumMoncadam, AytonaeMarchionem (qui BelgicsGuber-naculisab exceflu Isabella in Aduentum Ferdinandi a Rege feliciter admotusnbsp;fuerat) aliofque Auls Belgics proceres cum iuftiscopiisobuioshabuit.IndeMofamadnbsp;DiuiStephani Infulamtraiecit, quamprajcedentianno idemMarchioprouidè occupa-rat ScCaftrorum vallo munierat.poft Traieótum oppidum ab hofte expugnatum. Hincnbsp;gr,duur, grabantiam,primariamBelgicsprouinciam,ingreflus, Alperum-Collem,locum diuinisnbsp;beneficiis ac miraculis inclytum,illuftri pietatis aulpicio venerabundus accefsit: aótifquenbsp;ibidem Deiparae de profpero itineris fuccellu, per tot rerum difcrimina, gratiis, Loua-nium,inde Bruxellam, Belgij Principum fedem, Prid.Non.Nou. infignipompaintroiit.

Mira porró amp; inufitata caeli temperies iter Principis toto Autumnali tempore profè-cuta eft.Adeó vt poft longam tempeftatem ferenitatis iubar Belgio inferri omnes augura-rentur. Sed amp; bins A Qy i l nbsp;nbsp;nbsp;raró in his prouinciis confpe6ts,vi£torem Ferdinandi

AQV^lL^

bina in Srahan

tiamad-

uolant.

exercitumvltrócomitatSjdumMofamipfetraiicit, in collimitio ditionis LeodienfisSc Brabantis, haud procul Mollamunicipio,inpatentibus campis,abagreftibus,falconumnbsp;i”. aucupiointentis,captaefunt. Omen haud obfcurum, inuidum Caefares virtutis roburnbsp;Ferdinandi Caftra comitari.Ita olim (Tacito tefte^ Utum mgmmm Fahio Vdenti,

^mm in hllnm agehatjffh^rofi^ionis die, AQVIL A leni meatté,front ngmen incederet, lt;^elnti dnx Imitdongnm^ fer jfntmm,i$gmdentmm militnm cUmor,ept j^nies interrïtd dltisfnitfut bmd dnhinm mtigm Srnbsp;fro^erd, rei omen acciferemr. Sic quoque bello Germanico,quod Imp.Csf C arolvsv.Avg,nbsp;aduerfus Saxonem amp; Helium feliciternbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fnfntHiJpmtoritmpdintmniertkem inter^ropifce»-

dnP^ AQVILA din lt;^olitmit. Qmdfine cnfn,fine cdleflifronidentin ê- confiliofvi^orU Utitinmfortenderet, mnlti

fme in omen felicü enenm njerurnnt: Vt refert vir illuftris Lud. Auila, Mirabcllij Marchio,qiii illi bello interfuit^amp; commentario cleganti defcripfit.

At

-ocr page 19-

IN VRBEM AnTVERPIAM.

Atvero, accurrentibus vndique Prouinciarum vrbiumque Delegatis, Ser'”“ Principi de felici eius Aduentu gratulantibus, Magiftratus quoque Antuerpienfis eius rei gratia,SfiTnbsp;Nobiles 8c Equeftris dignitatis viros, Nic. Varicium, Prxtorem; Lud. Clariflxum, Am-mannum jRob.TucherumScIoan.Rolam, Confules; Nic. Roccoxium, Corn.a Span-'^^*'*™nbsp;gen, Senatores; Sclac. Edelherium,Sjndicum,Bruxellas ablegauit, cuius inhunc len-fumerat Oratio:

Serenissime Princeps,

A nbsp;nbsp;nbsp;SER CELSITVDINIS TV^E Bvsddidit

nm Regis IndtslgentiJ^imi nbsp;nbsp;nbsp;ergi^ hm Rromncim:nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tarn ^striisflrbe non ^no^^fnb ptlio^fem

dicfiigt;m,Sole^lparfis Kegnis fm-M ditionibtu,Rrpitm fm ^niei Regdi'^VAfentidy'^elnt CAlefiipgnore^honommt deninxit. Vt ^erb tot hbomm m difcriminnm contempus, m itinere pi,b extremis ^fi^ue G/idibns in hits Pro-mneias fefe obtnlerrnt.tefimpmnm fecit flpt-grmtem SER^quot;® CELSITVDINIS TV^ zelnm ergct Reltgfionemnbsp;orthodoxm m RegU 2/Ldefl/^tis mr^jOrnff^ fnbditornm commod(spocnrmidap/^ etmm Trmmppiles IpinreA e cIpl-rijlimpi pid Norlingpim ^i6ioripi reUtA^prf^ cpile pit a tot mmpinmm hofiinm cpidmerpi fir pit nm iter, mpinifefiepo-bpinty Dininpim illnmnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;inni^ipim njirtntem Pmm cAlefii Nnmine pifilpiri pic ponehi. Cnius e^nidem fingnUris fpi-

mr cum Te Regum ALpiximo, inconcuffo Religionis GpitholicA columini pofugnpiculo, Frpitrem npifei dederity Heroicos illos conpitm érlpiboresTuos,RegiA 2Ppiiefipitis cpiup iufiiJlimApofugnPinda^érDei Op,Mipix.glorUpo-pgpindA ergo , lt;t/^/pApntiJlimo fpilutis ^itA^ Tm diferimine fufcepos, felici nJiölormrum curfu pofierpirenbsp;non definet.

Mpigifirpitus piutem ^rbis Antuerfienfis lt;^um cum Orbeofniuerfoprfiiciens, DiuinA ClementU fpimrem^ér Ppiternum RegiA Mpiiefiutis ptffeëlumyzelum^ SER^quot;® CELSITVDINIS TV^E fideb ptmice confiirpirc udpoTferos ruo-torum fmrum pic pelicitPttis fublicA fuccefius 5 incffptbili ^mdpim gPtudio exult Pins , eius corum fefiificundi cuusunbsp;nos deleguuit.

Grutulutur itfi^ue Senutus ér rumuerfu Qiuitus SER^quot;® CELSITVD. T. felicifiimum inhess Prouincm Ad-uentum: non e^uuntum dici^ lt;^elcogiturifed eguuntum nec dici^nec cogituri^fus efi. Deuotijlimumf^ obfe^uium érfi-delitutem ^uuntu pfikmus fubmifiione ér lt;ruenerutione ojferimm : uc fupemum Numen enix'e precumur, rut S E rM AM celSITVDINEM TVAM Suluti Orbis Chrifiium nutumjn mult os unno^ feruet incolumem, ér muneribusnbsp;fuis perpetmtute?n uddut. Tulemf^ Te fentiut Germuniu hAc Inferior, ipuulem cum immortdigloriu Tuu expertu eftnbsp;Superior.

Serenifsimus Princeps pergratum fibi ellevrbis officium atque obfequium, eiufque commodafibi cumprimis cordi fore (quod re ipsa modo experimur ) benignifsimore-Iponlb teftatus eft.

ferdi-


Et auebat quidem ille Antuerpiam quamprimiiminuifere, fed neceflariis Reip.nego-tiis defiderium fuum pofthabuit. Nam ineunte Anno M. dc. xxxv. cum ad Calitium co-pias baud modicas coaftas eflè intellexiflet, iam turn Francis infeftaBelgio arma palam inferre parantibus,ac limitaneis Flandrix oppidis infidias machinantibus,medio lanuarijnbsp;menfe Grauclingam , fumma hiemis inclementia aduolauit, vrbique 8c Arci, audis.nbsp;earum prasfidiis^cautè prolpexit. Mox Brugas,vrbem Philippi AvsTRiAci,cognomento gwamp;.-Pvlchri, Belgarum Principis, ac Primi eius nominis Hifpaniarum R egis, ortu incljtam,nbsp;accedensdnfigni apparatu a Ciuibus exceptus eft. Hinc GandauumTlandriae Metropo-lim,profeaus, operofifsima pompa fufeipitur. In primis Arcu Coloffeo, quern Caro-w^J.nbsp;LIN V M appellabant, quod Imp. C^es. Caroli v. Avg. in ea vrbe nati,res geftas complete-

B nbsp;nbsp;nbsp;retur.

-ocr page 20-

4 nbsp;nbsp;nbsp;PoMPA INTROITVS FeRDINANDI AvSTRIACI

retur. Et ianè meritó, vt olim louis incunabulis Creta, amp; alumno Hercule nobiles The-bsjita Flanclria,Imperatoris omnium f^culorum Maximi,eiufque Parentis.P h i i^i p p i na-talibus fefe iaótitet. Extat Ser”'' Principis in earn Ciuitatem Triumphalis Introitus a Gul. BecanOjde Soc. I e s v, viro difertifsimo,adornatus, amp;: typis editus. Gandauo Antuerpiamnbsp;accedere conftituerat Princeps, fed Scaldi flumine, ob inufitatum hiemis rigorem ac gla-ciei,quam vehebatdmmenfam copiam, tranfitum vix admittente, in vernum tempus iternbsp;fuum dillulit, ScBruxellas eft reuerfus. Nullam interim rei bene gerendas occafionemnbsp;Princeps intermittit. AuguftaTreuirorum,vrbsImperiaIiSjamultisretró feculis Ducesnbsp;Luceburgenfes, eoque nomine Reges Catholicos, Protedtores fuos hereditarios, agno-rZjFrSduït. Eius vrbis AntillesFrancorumprxfidia admiferat, Caefaris acRegis Catholici iure

Itaque miflus eó cum validis copiis Chrillophorus, OrientalisFrifiae Comes,Emdanus, Luceburgenfis Prouincias pro Rege Gubernator, Caefareis Regiifque au-fpiciiSjCerfontano amp;Meternitzioducibus,addiemxxvj. Martij,vrbem infigni llratage-mate intercipit,amp;Francos eiicit. Moxque eoprofe«Slus Francifcus Moncada, Aytonae Marchiojfupremus Regiae Militiae PraefedtuSjVrbem praefidio munit,amp; Archiepifcopumnbsp;Ele(Storem,in Belgium fecum comitem deducit.

FERpI-NANDVS Antuer-ptam petit.

Dumhaecgeruntur.verni temporis dementia iam fpirante, ac Pompa IntroitusAn-tuerpiaeadornatajVrbequetotaad defideratifsimum Principis Aduentum accensa, Fer-DIN A N D V s,xvi.Kal.Maij Bruxella manè difcedens,vna cum Principe Carignani,Thoma, multis Aulae Belgicae Proceribus llipatus,circa meridiem ad pagum Willebrokam,Scaldinbsp;flumini adiacentem, peruenit, ibique nauem Praetoriam deauratam confcendit. Comita-tumeius excepêre celoces varix, qux cum reliquis nauigiis Antuerpia Ser™quot;Principiob-uiam mifsis,n umerum vltra centum nauium explebanc Hac claflè prono flumine delatusnbsp;Princeps ad Kylam/uburbanumAntuerpiae pagum, Arciproximum, appulit. Tanta ci-uiumex vrbeadoptatifsimum Principis confpedtum frequentia confluente, vt ipfa fedi-bus fuis conuulfa Ciuitatis moenia,obuiam illi properare veile viderentur. Adeoque deficiënte riparum folo,è lembisamp;Icaphis,quibusflumen opertumerat,omnisordinisacnbsp;fexus turba profpedabat.

-naynim tmto nbsp;nbsp;nbsp;ciaud.

Littom nbsp;nbsp;nbsp;uttollmt JDelm Imros^

Vmtmi ^mtks nbsp;nbsp;nbsp;Apllinis pinm?

Inter bxc,machinarum3Enearum fragor tantus ex vtr^ue ripa,ac nauibus praetoriis, ad Scaldis cullodiam in anchorisexcubarefolitis,ex Arcisvrbilquemoenibusacpropugna-

culis, intonabat, vt tellus hifcere, cxlum boare videretur. Princeps exfcenfu fado, pedes Arcem ingrelTus eft, per portam fuppetiis admittendis deftinatam, amp; ad domum Guber-natoris,Emanuelis PimentelIi;,Comitis Fcriae,CaftrorumPraEfedi,ea node diuertit.

PRO-

-ocr page 21- -ocr page 22- -ocr page 23-

IN VREEM AnTVERPIAM.

PROGRESSVS

SERENISSIMI PRINCIPIS

EX ARCE IN VRBEM.

Eqv e n t I die ad xv.Kai.Maij, circa horam iv.pomeridiana Princeps Caftro, per eamdem,qua intrauerat,porta egre{Ius,vrbem versus perrexit,hoc ordine:nbsp;Supremus mandatorum Militarium Curator, (Commillarium Generalem

...»_—^vocant^ I pannes deV i v ero, primus in fronteTurmxfuae, ex centum Sc

quinquaginta leuioris armaturx Equitibus compofitae,agmen dudabat.

4'

r

Hunc fequebatur I o a n n es Comes Nassavivs, Eques V elleris Aurei, fupremus Equitum Magifter, ducentorum cataphradorum cohortem trahens. Stipabant ilium

plurimi turmarum equeftrium Dudores.

Mox Doryphori cuftodite Alamanicaetegebant latera turm* Equeftris quinquaginta Satellitum: qui omnes vefte holoferica fulua,legmentis candidi amp; rubri coloris,limboquenbsp;purpurato prstexta,ornati, ac cafside Burgundica tedi, framea ac fclopo minore armati,

non exiguum Pompae vniuerfae fplendorem addebant.

Excipiebat illos ingens Nobilium ac Procerum turba, infigni veftium cultu, equifq ue magnificè inftratis confpicua. Quos inter fpedabiles in primis

HenricvsaVarick, Eques Auratus, Bonendalse, Bank acOlmae Toparcha,

Antuerpise Expraetor.

Andreas Franciscvs DE PALLANTjVicecomesd’Alpe.

Philippvs Franciscvs DE CROY, Vicecomcsde 1'Angle.

I OAR Franciscvs DGGNiES,VilleruallijComes.

Albertvs DE CROYjMeghemiComes.

A L B E R T V s, BolTutij Comes.

ClavdivsLamoraldvsdeLigne, Falcobergae Comes,amp; S. R. I. Princeps. Gvlielm.Ramondvs de MoNCADA.OflbnaeComeSjMarchionisAytonaeFil.nbsp;Albertvs de Croy amp; DARENBERG,Chimajamp;S.R.I.Princeps.

Hos fequebantur Aulx Praefedi:

Franciscvs ZAPATA,TribunusMilitaris.

Godefridvs de Berghes,GrimbergaeComes.

Roeux.

Clavdivs de CROY,RodijComes.

H V G o, NoyellïE Comes.

Ferdinandvs A NDELOTivs, Olani T oparcha.

Lvdovicvs LAzvs DE LA VegA,PortollaniComes.

Hinc Megiffcanes Flifpaniarum, quos Gmndes vocant:

Carolvs Philippvs de Croy,HaurechijDux,MarchioRentiaci. Albertvs Henricvs,Princeps de LiGNE,dAmblize,amp;S.R.I.nbsp;Franciscvs DE Sandovalamp;RoxAS,Lerm3eDux.

Mox Ser®quot;'Carignani Princeps, Franciscvs Thomas,AllobrogumDucisFrater.

C nbsp;nbsp;nbsp;Turn

-ocr page 24-

6 nbsp;nbsp;nbsp;PoMPA INTROITVS FeRDINANDI AvSTRIACI

TumSerenifeimusamp;InuiótifsimusPrinceps^F ERDINANDV S,Hispan. Infans, Belgicarum Prouinciarum amp; Burgundiae Gubernatordefideratilsimus amp;ex-fpeótatifsimus, albenti equo veótus, cuius fraenum Scephippium auro amp; monilibus aflFa-brè interftinóta erant, holofericum rubri coloris fagulum auro textili praefulgidum indu-tus,omnium in feoculos conuertit.Tanta in eins vultu formaedignitas amp; venuftas,heroicanbsp;quadamgrauitatemixta,elucebatjvcambiguum omnino eflèt, vtrüm femagis Ipeótan-tium ciuium mentibus eius Virtus, an oculis vultus infinuaret. Adeoque illud Priami denbsp;Hedore fecum animo voluebant:

Hora.

Iliad.ft

a (Tg ga)x«

? .

yi $-yï}TS7roL'i? nbsp;nbsp;nbsp;d?^oLamp;èo7o.

—--lt;^idemr nbsp;nbsp;nbsp;. ^

Mondt genitore fpttm^ fed femme Dimm,

Adfmiftrum Ser“‘Principislatuspedesincedebat Didacvs de Sy lva amp; Mendoza, Orani(eft illud Sardiniae oppidum) êcAlmenarx Marchio,Cubiculariorum Pri-micerius.

Ponè fequebatur CarolvsPhilibertv s,Eftenfis Marchio, Aurei V elleris Eques, fupremus ftabuli Pr3efe(Stus,ac Principi a Cubiculis.

Bertrandvs Velez de Gvevara, Comitis Ognatenfis Filius, Alcantaras Ordinis Eques,Principi a Cubiculis.

Alphonsvs Perez deVivero, Fontis-SaldanaeComes,Eques Ordinis Alcan-taraSjPrincipi a Cubiculis.

His fuccedebant binae Equitum turmaCjCuftodiae Militaris Ser®* Principis.

Longum foret enumerare incredibilem Magnatum, tog^ue ac lago illuftrium viro-rum feriem, qui Ser”“ Principi comités Antuerpiam acceflèrant. Adfuk, vt folet, confilii causa,PET.R o s A,Eques,Concilij SandiorisBelgici Praefes integerrimus: amp; R”“ PI o an.nbsp;aS'^°Avgvstino, Ordinis Auguftiniani Decus fingulare, Ser“° Principi a facra Exo-mologefi. V terque Cathol.Maieftati a Confiliis Status.

P£M.


Princeps eo, quo diximus, ordine procedens versus Portam C^esaream , in confpeótu habuit fex armatorum ciuium collegia. Hi ad mille circiter capita, ftabant prope lateri-tium, quod ad Portae aditum eft, fepimentum. Praefeóbus illis Duftorque erat Robertusnbsp;Tucherus,Eques,Vrbiso(StauumConful,antiqua amp;nobili apud Noricos ftirpe oriun-orJw dus. Is obuiam aduentanti Principi progreflus, humique altero genu innixus, in haec ver-pRiNci- ilium affatus eft:

Serenissime Princeps,

Tp Blkifimmn sER™'®CELSITVDINIS TV Jë, w hmc VrhemAduenttimflurtht*!tnoxgrutulithitmSe-mtm. IjgOy^fiod ojicy mei hic efi,omes hoselut milites termMos^ 'Sr denotaCsstholicit Mmejlatis obfei^mo p-^^fWijSER^quot;® GELS IT VDIN I TV.E fifio: nbsp;nbsp;nbsp;Pacis nrtibus Sr mercimoniis gnmiSr mdtiftrh,BeUoctMm

non inde cores fefefraflipcrmt.

Hifmt nbsp;nbsp;nbsp;IM P. C yE S. C A R O L V M V. A V G. Proamm Tteuf», in Hij^mim proficifcentem,

eomitnti fnnt: Gallos Prbis hnias ingnlo inhiantcs moenibscs hifcc dcieccrant: Pjra oppidnm d Patanis occnpatnm homm celen ope Sr fnppetüs receptum ept.Hac alia^ mamprompte geprmt, gerentL inpofiernm (fanentibm Sn-peris^ft itares tulerit^adCntholicaPsligionU tntelam^^/laie^atkPegM^ctc SER^'* CELSITVDINIS TV.lt;Enbsp;fidele obfeamnm,

Hoe

-ocr page 25-



Vv.-.^l^, , V ^ nbsp;nbsp;nbsp;,.

.. ^••;/ nbsp;nbsp;nbsp;-Tt-quot;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;•• A-



...*y


. .

,; »).

' f ¦



V t? • . ';


vf-k '





# ,, .

lt;. . - 1 ¦ ‘ lt; . L-i: '•;• ^i^•gt; .gt;f ¦»¦

¦ •” . ‘ . «


«• .«» M » ^ .



' i


* nbsp;nbsp;nbsp;li ¦ -1 ^




.fJt

'V-


• s/ • nbsp;nbsp;nbsp;.«•¦ ¦


¦



gt; .

gt;. ,



. nbsp;nbsp;nbsp;- -f'



.»v





-ocr page 26- -ocr page 27-

IN VRBEM AnTVERPIAM. nbsp;nbsp;nbsp;7

Hoc di£lo, ciuixim acies, fubmifsis venerabundavexillis, fclopifque explofis, optatifsi-mum Principi Aduentum gratulabatur. Idem quoque fadum a xiv; ciuium cohortibus, quas inmoembus ac propugnacutlis vicinis ftationem habebant.

Princeps, ciuium in tracStandis armis alacritate ac promptitudine perfpe6ta, eos totidem exercitatifsimos ac veteranus milites, fefe credidifle afleruit. Poft machinarumnbsp;aenearum tonitrua,tubicinumineditoPortaehypaethro ftantium concentus, omnifquenbsp;generis Muficaeartis moduli perfonabant.

Conful baud procul latere Principis, aperto capite incedens, ilium via Triumphali per Arcus omnes amp; fpeótaculadeduxit. Seniores quoque ciuium armatorum Decani,togatinbsp;omnes, accenfifque facibus, 6c aperto pariter capite, ad Palatium vfque ilium comi-tati funt.

Ox PohtemlapideumPrincepstranfiens,PortamC^saream,operis elegantiaac mole cum Romanis fubftru(ftionibus certantem, nitoriprifti-no reftitutam,ac multo auro obdu6tam,admiratus eft. Anni iam nonagintanbsp;funt.quod.Geldro-Gallis(quiRoshemioDuce Antverpiam obfede-rant) ciuium virtute fortiter repulfis. Portam banc publicis impenfis tunc exftru6tamnbsp;Imp.C^s.Carolvs V. Avg. primus mortaliumintrogrelIus,C^SAREAM nuncu-parit,vt ex prifca,quae ibidem conlpicitur, Epigrapbe conftat.

In faftigio eiuldem Portae, Infignia Ser™ Principis eminebant. Sub illis brec erat Inlcriptio:

QVI RES CiESAREAS STABILISTI VICTOR AD ISTRVM,

cjesare^, FERNAND E,svbis per limina portae,

AVSPICIlSCiyE BEAS L.lt;ETAM REGALIBVS VRBEM.

S

Magnilicum omninó ac gloriofum erat Ser”°Principi,per diuina Inuiótifsimi C .es aris Proauifui.veftigia.caefispaullóantèSuecorum acimperij perduellium immanibus copiis,nbsp;vidorem T riumpbali Porta ingredi.

InZopboro fupra Portae fornicem,Gentilitia Vrbis Antuerpienfis fpeétabantur In-fign ia: nempe,Mmmfw^rn Bmgum enBs, Adferiptum:

DEVOTAS TIBI CERNE MANVS, QVOCVMQVE VOCABIS.

Haecvelut communis, Vrbis vniuerf3e,ciuiumque armatorum ante Portam in acie con-fiftentium, vox erat, ftfe pro Maieftatis Catbolicae 8c Ser“* Celfitudinis Suae obfequiis deuouentium.

D nbsp;nbsp;nbsp;Origi-

-ocr page 28-

PoMPA INTRÖITVS FeRDINANDI AvSTRIACI Originem Infignium Vrbis Antuerpienfis, è prifcis Pop. Rom. fignis Militaribus or-tam eflè, non vana erüditorum hominum eft fentemia. Siquidem in variis Impp.Roman.nbsp;Numifmatibus figna Militaria confpiciuntur, quibus man v s,Virtutis BeJlicae ac Fidei

fymbolum,efl:fuperpofita,adfcriptumque:

CONCORDIA EXERaTVVM ; FIDES LEGIONS'^M: FIDES EXERCm^VM: SECVRITAS P, R.

Nimt, A-N E At^/






a GoIt2l lul.CaeCnbsp;Tab.4p«nbsp;h Innbsp;Croyia-cis Tab.'nbsp;12- ,nbsp;f Choul.nbsp;pag.31.nbsp;d Idemnbsp;pag.zp.


Quin Sc in Allocutionibus Impp.ad Milites, Cohortium erectaë manvs, fignum erant Fidei Sc Demtionis erga Ducem. Quod teftatur Ifidorus Hifpalenfium Praefub Origin.

lib. I. cap. XXV. M.0S er pit MilitPiris^ lt;vty ^mtie^ confentit exercitm^ (^uipi lt;^oce nonptefty MANY ^romittPit.

Ex hoc more Lucanus lib, 1. vbi milites Caefari operam fuam deuouent:

-His cmSidi fimtil Pijfenfere Cohortes,

E L A T A S QJV E Piltt^ nbsp;nbsp;nbsp;pid hellpi njocpiret,

Fromifere M A N V S.

Huius rei exempla non pauca apud Xenophontem exftant.

Similiter quoque in Concionib.Impp.ad Populum habitis,M anvselat ae, Aflenfus fignum erant: vt in Nurnis fequentibus videre eft:

4 In Croyia-cis Tab.

3h Innbsp;iildcmnbsp;Tab.38,

Adfert Sc Choulius vetus Numifina, in c^ogemim Mmns imifm, cum Inlcriptione: Fi d e s

PROVINCIARVM.

Scio eflfe,qui a vulgata Fabella,de proieftis a Brabone Gigantis Antigoni pr3efcifsisil4amp;-nomen A n t v erp i ae, patrio idiomate, (HWr-wr^Jeiufque Infignium originem, fluxiflc allerant. Sed illos Goropius in G igantomachia fua, Sc Scribanius Orig. Antuerp.nbsp;cap.v.abundè refutarunt,

PorrojvrbisInfigniaferto,è candidis puniceifque Ros is contexto, antiquitus circum-data funt. Etcandidaequidem Ros AE,Candorem ciuium AntuerpienfiumjPuniceje,Fi-dem,vel fanguinis fui effufione non femel teftatam,denotant. Epigraphe:

VERB Tvo, PRINCEPS, VRBICA SERTA VIRENT.

Portas autem in folemni Principum Ingreflii olim quoque Encarpis floribufque or-nari folitas,conftat è LatiniPacati,Confulis,verbis,in Panegj r.Theodofij Aug.Q^dForm

inquit,^w»ft^«^fertu coromto!^ accettfif^fmpilibMi möittm diem lojiMr?

LAV-

-ocr page 29- -ocr page 30- -ocr page 31-

!N VRBEM AnTVERPIAM.

SERENISSIMO PRINCIPI

o B L A T A.

R B E M iam intranti Principi Currus deauratus occurrit, cui Virgunculx ha-bitu repr^fentata infidebat A n x v e r p i A.quam fociae aliquot virgines,lplen-didoveftiumcultuornatae,ftipabant. Antverpia autemCurrudefiliens

_ CORONAM LAVREAM, VidotiaNorlinganaelnfigne,iupatera auratate-

pofitamjSer”quot;Principivenerabundaofferebat,adftanteVrbis genio(quemingenuus Adoleicens referebat) atque hos verfus pronuntiante:

ACCIPE VICTRICEM, PRINCEPS FORTISSIME, LAVRVM:

VTQVE NOVOS BELGIS PROGERMINET ILLA TRIVMPHOS,

OBSEQVIIS DEVOTA TVIS ANVERSA PRECATVR.

Perbenignè l a vre a m manu fuaattollens Princeps, eamque mox reponens, omen acce-ptarevifuseft. nbsp;nbsp;nbsp;;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.

cur Viclo-m~ bclum.


Triumphalescoronas,quaeImperatoribus obhonorem Triumphi mittebantur,anti-quitusèLAVRofuillèjteftaturGelliuSjamp;FeftusPompeius. Eftenim lavrvs, victo-^*''’'''* “p' '• RIAE fymbolum Temper habita,quód perpetuó vireat,nec marcefcat: vt amp; Vidoriae amp; vi-uidae V irtutis laus numquam oblblefcit; led ab annis Temper decus amp; venerationem acci-pit. Aliam eius rei rationem adTert Plinius amp; Seruius,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;L,KVK'VS fttlmine notf feyintw.

Apollinem, Delphico Dracone interTeólo , lavream induillè refert Tertullianus.

Corona. nbsp;nbsp;nbsp;gj; Klt;)L(^nipi^^,Lmrei-g(fti!i,tory\aCT!\ diótus.

Romae quoque Triumphantes coronam ex Lauro Delphica initio geftaflè teftatur piin-iib. Plinius. SucceTsit mox illa.quam DivoAvGVSXo^f^/o mifum idem narrat, hoe euentu:

XV.C.XXZ. nbsp;nbsp;nbsp;^nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;’

Ibidem. JDmflUéL, ckm fpbBa ejfet illfb AE S A RI ^ AQVIL A dto gpiUmpLmconj^km emdoris^ rpLmum L A V RI, hmeets onmfimm/ofiro tenehmtjngremmm demifit ill afmm. Confemmri mmm ^ foholem Arttjpkes itijiere^nbsp;rmmttm^eptmferiamp;^yiu emflodiri. ^Aetmmfelkitermdefylm^romemt^ lt;^texem Trmmfhmns ^oftem CAESAR,nbsp;Lmmmm m mmm teneret, eoromm in em^ite geftmret: mt^m ImperatoreS C-ESARES ettnlli indenbsp;mox ominis emttsm L A V R E A S deeerperent. Trmdituf^ mos efl, rmmos ^ms tenmijfent^ eonfefiim eodem loeo ferendi.

Videndi hac de re Suetonius in Galba,amp; Dio lib. x l v 111.

Multb autem foecundiüs TmgulariSuperümfauore,germinauit haec Arbor in Augu-

ftiTsima A V s T r IA D V M Familia,

Claud, de Nu-ptiisHo-norijAu-guft.

Vbi flem-L KVKKVU,

Imprio foetm Domus Vix numermt Trmm^hos,

Nee frullra adPoRXiECrESAREiE fores la vre a Ser““ Principi oblata eft. Sic nam-queolim decretumfuitaSenatuin honorem AvGVSTi,vt ante Palati) CaeTareiUrnen

E nbsp;nbsp;nbsp;duae

-ocr page 32-

10 nbsp;nbsp;nbsp;PoMPA INTROITVS FeRDINANDI AvSTRIACI

duje L A V RI. cum Quernea corona intermedia, collocarentur, tefle Dione lib. l i n. Et

lib-xy.c.xtxgt;

i.Meta»

morph.

Plinius ideó L A V R V yiygrpitifiimpim domihm C AE S A R V M imitricem VOC3.t, nbsp;nbsp;nbsp;[oh Sr Domos ex or- Piin. u

npigt;tfir mte Limim exmhett, Hinc Apollo apud Nafon. fic Lmmm afFatur:

_^Semfer hnhehmt

Te coma, te cithtirA^ te mftvit, LAVR’Ej’^hptntret,:

Tu Ducibus Utk etderk, Am Ut et TRIVMPHVM Vox emettSr longen lt;vifent CAPITOLIA POMPAS.

PoSTIBVS AvgvSTISeeidemfidijlimei cttfios Ante VoKE^ ftabk^medmm^ tmbere QyERCVM.

Lib.iv;

Faftor.

Et porró (vt cum eodem Nalbne voueam^

Stute Petlettitu L A V R V S ,{raextet^ QV E R C V Stet Domus:

nouifque Temper adoreis in Salutem generis humani au6ta refplendeat.

Nee certè omen vanum fuiflè ,quoANTVERPiA nouos T riumphos è l a v r e a hac germinaturos vouebat,gemini mox Gallorum amp; Batauorum in Belgic^ totiusexi-tium coniuratorum numerofifsimi exercitus a Ser““ Principe eodêm anno feliciter profli-gati, atque arma viétricia in hofticum tranflata, docuêre: Strala item, Herculanum amp;nbsp;Limburgum, expugnata , ac Ditio Tranimofana reftituta. Neque tantum lavreanbsp;T riumphalis, ob hoftes deuidos; fed amp; Qv e r n e a Ciuica, ob ciues feruatos j amp; b r a M i-N E A O bfidionalis, ob liberatum a grauifsima obfidione Louanium j n a v a l i s quoque,nbsp;obcaptamfelicibus eiusaufpiciis,du(SbuGauerellij,ingentem Nauem PraetoriamXem-bofque hoftium plurimos depreflfos. Ser'”° Principi accefsêrc. V nde iure cum prifco Vatenbsp;illi accinamus, licet:

Te cingut yiVEhElS HonosjTe c\yICh QVERCVS zAmhmt^ Sr domitls ornet ROSTRA TA cpirinis.

ADVEN-

|l 4

-ocr page 33- -ocr page 34- -ocr page 35- -ocr page 36- -ocr page 37- -ocr page 38-

m VRBEM Antverpiam. 11

ADVENTVS

SERENISSIMI PRINCIPIS

GRATVLATIO.

Rogredienti Principiad divi Georgii /Edem,infignePegma,triplici pi6turarum,fibi iun£tarum,ferie cliftinlt;Stum, (èfe ofFerebat, operis Ionici,è fèxnbsp;quadratis pilis ftriatis, auro obdu(5i:is, conftans, öc in fornicem aflurgens:nbsp;laltum pedes lxxx.latum lxxvih.

Tabula media adventvm Ser™' Principis compleftebatur.Expreflus eft P r i n c e p s tabv. militari indutus fagulo, fuper ftrata hoflium cadauera adequitans. Dextram Pacificatorisnbsp;habitu.protendit verfusBELGiCAMiquae turritum inclinans verticem, gratulabunda^'quot;^”nbsp;Principi ad genua procumbit, L e o n e , Belgarum gentilitio, fubmifsis iubis ptononbsp;adiacente.

Comités ad latus; hinc Mars gradivvs, Trophaum geftans: inde Virtvs,amp;

F o R T V N A eq uum altera manu deducens, altera B e l g i c a m attollens, Principem vel ut fecro fatellitio ftipant amp;muniunt. Victoria fupernè aduolitans,Lauream illi defert.nbsp;Salvs pvblica adftat Belgic^. Vrbis AntuerpkInfignia G e n i v s praefert.nbsp;Supra Tabulam hsec Epigraphe:

SOL BELGIS EXORTE TVIS, DECVS ORBIS IBERI,

AN VERS AM, FERNANDE,VENIS OPT AT VS AD VRBEM.

IN TE SPES ARRECTiE HOMINVM. TE PVBLICA VOTA

iam pridem arctoi formosvm pvlvere belli

EXCIPIVNT: GENIBVSQJE TVIS AFFVSA RECVMBENS BELGICA, SEMIRVTAS ATTOLLIT LjETIOR ARCES.

IN TE NOSTRA SALVS. TIBI SE REP ARANDA RESERVANT TEMPORA, FVNESTIS BELLI FOEDATA RVINIS.

ECCE VLTRO GRADIVVS ITER TIBI PANDIT, ET AVSPEX CIRCVM TE NIVEIS VOLITAT VICTORIA PENNIS.

Vt autem Perlbnarum Sjmbolorumque è prilcis Numis defumptorum, quse in prae-fentiTabulacontinentur,breueminterpretationem fubiungamus; exftat Numus/ü»/. Caf.Sipmy Smeri^ug. in quo Eques ipfe dextram Factficmm huUm fimiliter protendit, cumnbsp;Inicriptione: A D ventviAvg.felicissimo. De eogeftu QuintilianusiFit ^ iüe hnhim^nbsp;^me]feinfimmFMifitntorfokt,^m^rotmfo hmchiommutninflixofoUicfextendit, Eo habitu Equeftrisnbsp;ftatua Im}.Caf.M.Am4.Anto»mi Axg. Romae inter prima vrbis fpeótacula in area Capitolina'»-

F nbsp;nbsp;nbsp;hodie-

-ocr page 39-

12

PoMPA INTROITVS FeRPINANDI AvSTRIACI

hodiequevifitur. SimilesquoqueNumiexftant M. M. nbsp;nbsp;nbsp;aliorum-

queCsefarumjCum Infcriptione: Apventvs Avc. nbsp;nbsp;nbsp;^

t.

ffum. PHTLIBPI Auj ,


Nim^FL.lOViAMl AuJ


^TfiVERI,


In Croy-iacis. a Tab.nbsp;Lin.nbsp;b Tab.

IVIII.

( Baron.' Tom.ir.nbsp;Annalf


AV^


Va


;w


Ui


td'S


S.c


Mar s

GRADI-

VVS.

MarsGradivvs, a gradiendoficdiétuseft,tefl:eFefto: quód nempeperobftan-tiaquaeque gradu indomito perrumpens, pemia omnia fibi faciat. Qualis Ser”‘ Ferdi-NANDi per GermaniaminBelgicasProuincias fuit profeétio. Paludatus eft: Gradiuus: nam(au6tore Varrone^ adBeUttm cum exit Imperator,paludam iicimrproficifei.Txo^\iXMm. humerisnbsp;geftat, dextra haftam quatiens, qualis in prifcis ViteUp Attg. Numifinatibus confpicitur: vtnbsp;ViRTVS. Scpafsim Virtvs ga]eata,amp;clypeumferens.

foutv- Fortvna gubernaculum penesfehabet. Quaforma illamamp;antiquitüspi(StamLa-jj»«;“t-

Ótantius ‘iamp;XVX.ptampmmreritm humamrum regimen ohtineat, Hsec eft quasGracis ATAOH TïXHj

Roman.

Dial.z.

Bona fortvna,diótaeft,cuiusfimulacrum,Praxitelisopus,inCapitoliocollocatumAmi,; fuiflè,ait Plinius lib.xxxvi. cap.v.

vicTo- nbsp;nbsp;nbsp;V t c T o RIA alata amp; prspes in Numis antiquis amp; marmoribus etiam cernitur. Hinc

Aulonius bpigram. 1.

Tu qurocfue pth tièrio ^rAfes VICTORIA Come feremtumnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;dmdemptte frontem^

Serta ferem.

Et eleganter Pacatus Conful,Panegyr.Theodofij Aug.illt;;lt;5f^profeBogermam iUa FiBormt Foêta-

cm AUtai

^ commenta VIC TO RIA M finxere P E NN A T A M. Q^d homimm cnm FORTVNA emtium non

cnrfm eft ^fed ^ohtns,

Salvs pvblica prifco more Anguem amp;Pateramtenet. EratolimttAngm Salutis nbolum,tum quód pofitis exuuiis quotatnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;quot;

let f emedin inejfe credmtnr^ideo^ jEfmUpo dkntnsfit:C^

colebatur, vt refert V aler.Max.lib.i.cap. vi 11.

Sub Fornice medio, S pe i ftatua eft,Iuuenculae habitu, è folido lapide affabrè fculptagt; qute altera manu thjrfum fuccrefcentis herba geftat, gt; altera veró fyrma fluens , neenbsp;aftriótum , diducit amp; attollit. Quo defignatur, Prouincias Belgicas Aduentu Ser™nbsp;Principis in Spem amplam priftinae Securitatis amp; Pacis ereótas ede. Epigraphe:

BON.* SPEl SACRVM.

Spem olim Diuinis honoribus cultam fuiflè,conftat è M.Tulliolib.ii.de Leg

inquit, exfteötmone rernm honarnmerigitm Animm, veSie d Collntim S P E S eonfecrM eft, Ad fiunc ferè

modum vifitur S p e i effigies in Numo Titi Ang. cum Infcriptione ; S p e s, p v b l i c a.

Sic Pedo Albinouanus Elegia de Drufo Germanico:

Mnximm iUe midem Imennm^ SPES PVBLICA nbsp;nbsp;nbsp;'nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;• v,'

Bt nnm er fit^Qlorm fnmma Domus. nbsp;nbsp;nbsp;' .

Similis

Salvs

PVBLI-

CA.

Sp E I

Statua.

-ocr page 40-

¦ IN VRBEM AnTVERPIAM. nbsp;nbsp;nbsp;IJ

Similis item exftat Hndrimi Aug. Numus, in quo Spes Caeiareanis Militibus herbam fuamoftentat, cum Infcriptione: S p es A v gvsta. Itemque Num. FhiUggiAng. cumIn-fcriptione: SpEs felicitatis orbis.

Nurn^jemi^

InCroy-iacis lt; Tab.nbsp;XXVI ir.nbsp;i Tab.

XXXVIII.

c Apad Occonc.

Hwi-.'TrjI nbsp;nbsp;nbsp;Nww

SïEf..

tn)

C5

Poftremus ille Numus, cuius eft elegantifsima illa Epigraphe : Spes felicitatis ORBIS, cufus eft a Senatu in honorem Imp. C3zC.M.IA.FM^fiAitg. : quem primumnbsp;Euftun inter Impp. Romanos Chriftianis facris addiótum fuiflè,tradunt Eufebiusamp;Orofius.

Chron. nbsp;nbsp;nbsp;_nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Alnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;T» •nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;• r*nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;1nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;• \

°b° n! nbsp;nbsp;nbsp;autem rrincipeSPES felicitatis orbisChristiani vmquam Isetius

ap.K. autvberiüseffloruit,quam in Ser”quot;Principe Ferdinando? Cmm (vt cum Aufonio loquar)

--S? TlS certa fmt KES:

Idefl:,poftièruatameiusdu(StuvtramqueGermaniam,sPEi iam Adultsfruétus vberri-mus. Apud loan. lacobum Chiffletium, Equitem, Regis Catholici ac Ser™ Principis pERDiNANDia cubiculis Medicum, omnium Elegantiarum Promum-condum, internbsp;aliaeius Mufsicimeliavidifmaragdumannularem antiquifsimum,in quogeminae speinbsp;pulcherrima cernuntur fymbola. Edjponeiushicadiungendumcuraui.

Smaraijdus

In hac G emma (vc eruditè obferuauit idem Chiffletius)duplex efl: exprefla s p e amp; Adidu,xamp;amp;xz. S P E M Nafcmim denotat herbefcentis fegetis germen, quod dextra prje-fert ipfum s p e i Numen. S p e M AUum oftendit Ipica ante pedes Des è folo prodiens.nbsp;S™.quidemspicAaspsVarronifpeimelsispropinqusfymbolumeft. Concepmnbsp;piinius SPIC^(inquitPliniUS^ ^hi SPEM fuifecitj^untuiornutptinpistiwiijank diehusfrumentitjlorefemci-«pvquot;:.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Poft verticem Des,in eadem Gemmiardet S i r i v s, maturands melsis caula prsci-

pua. Hinc Ru£ Feftus Auienus in Arati PhasnomeniSj'de Virgine agens:

tn TyiituCwsi fic npi^m tihi flugvpLt PLviflpi^^ nbsp;nbsp;nbsp;• ¦ x ; '

lEt fea%\'^\hK:»0 tomtm^^lQK cdon^ nbsp;nbsp;nbsp;..

TrAt ent at a mmugt;.

Infra, fub Tabula maiore, puerorum variè ludentium Chorus eft, fcitè depiétus. Alter corollam tenet: alteri lepufculus adfilit. Appofiti vtrimque calathilci florum vbertate ver-nantes. Puer medius fertum ingens fuftinet,cum Infcriptione;

S PE R A T A nbsp;nbsp;nbsp;¦'nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;\

. ;¦ nbsp;nbsp;nbsp;¦'nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;. -nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;‘nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;¦ r| I

tempor:vm FELICITAS. nbsp;nbsp;nbsp;. i .

LiETI-

-ocr page 41-

14 nbsp;nbsp;nbsp;PoMPA INTROITVS FeRDINANDI AvSÏRIACI

Ljeti

TIA PV BLICA,

L^titia PVBLicA interpilasmedias adftat,muliebrihabitu,dexterafertum.altera

Genivs

Frbis

• manugubemaculum.OrbiimpofKiuiii.tenens.QuódnempeèprofperoregimineLsEtitia publicanafcatur. TalisexftatNum. Cgt;-/^ii!?4!^»f.apudAnt.Auguftinum,Dialog.ii.

Ex altera parte, Genivs vrbis Antuerpienfis.iuuenili forma, dextera pateram, lasua Ant^rp. cornucopise ferens (ita Genm Fo^. Rom. in prifcis Numis exprefllis) candidis puniceifquenbsp;Rofis, V rbis Inrignibus,coronatus cernitur.

Claud.

de VI. Conf.nbsp;Honorij

Aug.

Vota p v b l i c a, in fertis item Rofeis vtrimque infcripta,incredibile Belgarum defi-derium, quo Aduentum Ser™ Principis flagitauerant, denotant. Sic de Homry Aduentu agens Claudianus:

Amor murmn/ifmdixKï'iiCl?ïS wior A.ccmMt mmnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;FfPtres^ (S^ fife negMmnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;--

FUgitPLt Admnrnm, Nee tPtli O A VOTA

; nbsp;nbsp;nbsp;Conferfi tmdmt fit mi cfilmjfe pr ^rbem^

Dficicpi Belliptens cum fngevfit Vlpus firmpi^ nbsp;nbsp;nbsp;*

Atf[m indigmntes in imfi redegerpit A R C T O S.

In Num. LmillA zAkg. ingens Corona Laurea conlpicitur , cui infcriptum : V o t Af-croy.

PVBLICA. nbsp;nbsp;nbsp;.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Tab.1.

Palma.

'Em nu-turagt;

In fummo Acroterio, palma arbor eft,cui Orbis vniuerfi pondus incumbit.Nota eft p A L MaE natura,vt aduersüs impofitum pondus generosè obluiStata, dumpremitur, altiusnbsp;exfurgatjVti ex Ariftotele ScPlutarcho oblèruatGellius lib.in.cap.vi.cuius hxc verba funt:

Si fnpr P A L M ^ ptrborls lignnm mpig?m pnderpt impnets, ac tpem gr miter lt;rurgepis oneref^^ wt mpc-gnitndo onerk fiflineri non fmpit 5 non deorfimFalmPi cedit^nec intree fleöbimrj fedpednersmpndus refirgit^amp;^fnr-fim nititnr reenrmtnr^, Fropered (^incjuit Plutarchus^ in certetminihm Fpitmpem JlgnnmeJfepeicmtVi-'^^^tA.Tc.^^ 6iorU,^fioniptm ingeninm emfmodi ligni efl, lt;vt ^rgentihus oprimentihufi^ non cedpet, Hinc arbori Sjmbo-lum adfcriptum:

SVMIT DE PONDERE VIRES.

Hac certè Augufta Domus A v s tr i ^ propria ac natiuaVirtus eft,vt,quó magis confpi-rantium vndique hoftium infidiis telifque petatur, eó celfior exfurgat^ amp; inconcufla con-fiftat ftabilior;

Horar.

Jib.iv,

Od.iv.

JDuris lt;^t ilex tonfi bipnnihus,

Nigr/t ferpeei fiondis inzAïgido^

Fer dpimnpiper cAdeSjpeb pfo

i ^ . r nbsp;nbsp;nbsp;Dmit ops mimnm^ferro.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.

Ita Imp. Ctef. M. Aurel. Antoninus Aug. Philofophus, feipfum praeclarè adhortatur: im-

0'jtjLoiov «votf Tn nbsp;nbsp;nbsp;« hlwfuüg rd x.vfJLCLTctnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;rjnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ojurnvnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ra. lt;p\iyyd»ci»Ta.vl'a.T(^, Aur.Aa-

Tm«S

Mvmy,

Similu ejfe dehes Fromontor^^ ad^nodpejlidne flnllns PiUidnntnr: illndmtem inconenjfnmprfipetylt;^ndiZ^Afimntes^^:^quot;^: circpi ipnm coercentur.

A trunco Palma, nbsp;nbsp;nbsp;fiue varij florum, fruduum, frondiumquc contextus dependent, Italinbsp;nbsp;nbsp;nbsp;vocant.

F A M .ï nbsp;nbsp;nbsp;Faftigio vtrimque, f a M aE binae, alatae amp; laureatae, tubam inflantes,incumbunt 5 illi

f*rr LEOjBelgicarumProuinciarumjhuic AQviLA, Imperiflnfigne,adftant. LEO.Ser'quot;' Alt;yyiA.Principis Aduentu, manfuetumfe exhibetj A^ila, obVidoriam Norlinganam,nbsp;palsis alis clangit.

Dextrum

-ocr page 42- -ocr page 43- -ocr page 44-

IN VRBEM AntVERPIAM.

ttonem

Ferdi-

NANDI

Barcinone

DExtemm Pegmatis latus infignis Tabula omabat,qu3£ Ser”* Principis n A v i g a T i o- Tisvi* N E M Barcinone Genuam,repraefentat,incomparabiIis Rubeni; manu ad ftuporem ' *nbsp;fpedantium exprefla.

T nbsp;nbsp;nbsp;1 IA •quot;T~'nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;1nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;\ Tnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;/^1 r * I •nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;•nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;•nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Barcmofi

In labula lyrrhenum Mare cernitur, in eoque Claisis plurimarum Inremium ! Gemam

• nbsp;nbsp;nbsp;t • r»nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;* *nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;A -n •nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;1 •nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;referem,

atQue inter alias r rstoria ingens, qua r nnceps vehitur.

Neptvnvs Tridentiger,conchamaiorÉquatuor Hippocampis traóta,aurigance TRiTONE,vehens, Nymphisqvje tribusconchampropellentibus,legemPonto indicit:nbsp;manuque versus Boream elata,ipfum maturate fugam iubet. In fuperiore enim parte Tabulae Boreas, geminas in capite alas vibrans,brachiis in pennas definentibus,amp; ferpenti-nis pedibuSjfugiens confpicitur. Inftant illi a tergo Avsteramp;Zephyrv s,alato pariternbsp;capite. Aufter f v l m i n e eft armatus.Ambo autem Boream iam remiflum, caelo pellunt.nbsp;Infcriptio Tabulae fuperpofita:

NEPTVNO STERNENTE FRETVM, AC FELICIBVS AVSTRIS PVLSVS ABIT PELAGO BOREAS: ET NOBILE C^ELInbsp;DEPOSITVM TYRRHENA VEHIT TRANS ^QVORA PVPPIS;

O QVANTOS, GRACILI LIGNO, PRO PIGNORE TANTO,

HESPERIA SIMVL ET BELGI COMPLEXA TIMORESi

Aëdo, Itinerar.nbsp;cap, IV.

Ratio huius pióturx ex hiftorica fide pondus trahit.Nam fub ipfum nauigationis initium, quafi Domitorem fuum iam ex Hilpaniis foluille perfènfiflèt Septemtrio, Boreamnbsp;illicó fuum Clafsi immifit, qui non leuem Tempeftatem excitauit.Adeó vt Ser”° Principinbsp;neceflè fuerit haerere Cadaquiis(portus is eft Comitatus Emporiarum)ad dies tredecim.nbsp;Turn veró, Aqvilone pulfo,

amp;molle fretumftrauit.Eft enim Avster ex Hilpaniis inItaliam nauigantibus propi-tiusamp;fecundus.

Avster.

Tulmine

wmutta.

Ceterum, Avster inprafentilconeFvLMEN nontemerèdextrageftat. Soli enim illiVento Fvlmen tribuituraPhyficis. HincLucretiuslib.v.

^Altitomns Voltwnus,é^AvSTER FVLMINE foUens.

Et Mar o vn I. dEneid. vbi Vulcmi officinam defcribit:

Hts informottam mmihusjptm

Fvlmen evptt^toto Gmitor nbsp;nbsp;nbsp;camp;lo

JDeiicit in tenM: ^ptrs impTrfe^i/tgt; mptgt;n^hpigt;t.

Tns Imhris torti rndios, tres ntigt;his

iiHddidermt^rmili tres IgnisALITÏS AvSTRI.

Ad quem locum Scruius: Nonnnïïi Mmnhm f V L MINIS nbsp;nbsp;nbsp;Jslnminihus, hm, Imoni, Alarti,

Avstro Vento^ptjfermtptttKihm. QmdexhoeH^aronislocoofimdnnt.

A VS t RO reiïfè iundtus eftZEPHYRvs, qui amp; ipfe in Italiam ex Hilpania foluentibus^EPHr. prolper eft, amp; fauens. Proprium autem Ze PHYRidomicilium in Hilpania, ob vernam^lt;lt;£.^nbsp;eius Regionis temperiem,veteres ftatuunt. Seneca,Hercule Oetaeo:

^«lt;1! Zephyro

Clau-

Ssihditit Tellus^ ftnpt mrpLto Tlnmim 'cUmm rndmve Ttignm,

-ocr page 45-

Venti

alati.


Boreas

^ngui-

pes.


Ny M-P H X.


Triton


l5 nbsp;nbsp;nbsp;PoMPA INTROITVS FeRDINANDI AvSTRIACI

Claudianus, de Laudibus Serense:

Deferitw mm Tngh Z E P H Y RIQV E reliöiis SedthuSj Auroranbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^roprpi'tiir itd lt;njrbes,

Prope amnem TartelTum (fic Baetis olim diétus tefte Strabone) Montem elïè z e p h y r o dicatum,eiufquearcem,zephyridem appellatam,auótoreftRuf.Feftus Auienus; au™.

* nbsp;nbsp;nbsp;^nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;OrrfMrf-

—-iPirtcJstliS nbsp;nbsp;nbsp;ritimL

^ger hls adhóint^ nbsp;nbsp;nbsp;cejpitem

Tartejfm amm. Inde tenditm mgnm Z E P H Y R O fpt'cmtnm. Dem^iigt;e pinis fammiteesnbsp;Zephyr IS lt;^aoceim efi.

Cum AL IS quoque binis in capite Venti expreisi funt, qua forma in prifcis ftatuis cernuntur. Sic apud Nafonem lib. iii. Trift. Eleg. x.

-— Boreas Mutu mfimt a l i s.

Et Papinius v.Thebaid. nbsp;nbsp;nbsp;amp; Caamp;i», B o R e ^ FiIios,itadefcribit;

-Ifmitrios, a QV 1 L O N I A pgmm, Frettres^

VtrfiP[M queie R V TIL A firidehmt temgorpi^ PENNA.

De iifdem Hyginus, Augufti Libertus,in Fabulis,vbi de Argonautis agit: Zethes Culm,

A QV IL o NIS Vmti, Orithju, Fily. Hi cnUt» peéf^ PENNATOS hfihmjfefemtttttr, ^uihm prmo am fmt. Nafo^ I.Metamorph.fic de Noxo,fine Avstro:

-Madidts N O T V S emlat A LIS,

Terriaikm pked teSim caligim

Sed quid profanes aduoco? Rex idem amp; Vates Diuinus,Pfalmo c 11 i.eleganti metaphora

ait: o' nbsp;nbsp;nbsp;oFh Trlêpvyiay dvèfim. Qm pimhii^Usfpii^er P E N N A S Ventomm^

Romae,in Columna Antoniniana, vbiPluuia in Romanorum Gaftra fiti pene eneéla,6cFuImen in exercitumBarbarorum, precibusChnltianorummilkumDiuinitusnbsp;millaTepraefentantur, cernere eft Bgaram AUtam, Caftris vtrifque fuperuolitantem, barbanbsp;prolixifsimajpafsifque brachiis 8ctotocorporeImbrcsdifFundentem,ac Fulmina fpar-gentem.EaFigura,non lo VEM plvviv m, vtopinaturBaroniusAomo n. Annaliumjnbsp;fed potiiis Avstrvm Ventum defignari, prseflantifsimo Rubenio noftro aflentior.nbsp;Neque enim Imhrkitor tanciim A v s t e r prifcis diétus, fed Sc FHmimtor^ vt fupra probaui. Ennius:nbsp;Nec certè Aktumlomm vfpiamobferuafleme memini. Sed de ea re nos (Superis fauenti- avquot;trgt;

^ nbsp;nbsp;nbsp;J-nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Imbricitor.

bus) alibi copiolius.

Bore^ porro Anguineos pedes olim attributos fuifle,patet ex Paufania,in Elia-cis j vbi arcam cedrinam , aureis Sc eboreis emblematibus variegatam deferibit;

TlrapTct 0 ^ AcifVctzt nbsp;nbsp;nbsp;Bo p e az llt;giv n^ircLmgOvpa^ q ocpem am TroS'dp derh dmS,

Ad qmrtnm Aru nbsp;nbsp;nbsp;d Imd iUpim ftmhie^s, B OR E AS eji, Orithymm rpi^pem. ANGVIVM CAVDAE

iUigrogedihuefmt.

Concham quaNeptvnvs vehitur,tresNyMphaeMarinsepropellunt, margaritis in vertice ornatsCySc

Nu^trimm term exftmtes 'e gmgite cmo.

Hx Rotulam iuxta Concham verfant. Qua re vortex marinus denolatur, qui in gyrum aStus ipfampromouet. 2^«^^^autem diótas quafi Ljmphas, notum eft.

Triton cochUam minorem inflans, auriganfque,inter Hippocamp as praenatat.

De


Catull,



-ocr page 46- -ocr page 47- -ocr page 48-

Philoftr,

lib. I.

Ronum-

Ronde-Utius ]ib. lt;f£nbsp;Pifiihus.

¦* Golt-zius in Faftis adnbsp;Annumnbsp;DCXLVI.

h Choul. Occo,

LA Cogregus

Ferdi-

NANDO-VUad Norlin-gam.

IN VRBEM AnTVERPIAM. nbsp;nbsp;nbsp;I7

De illis fic Nonius : H i p P O C A M P AE5 E^m Mmni, ^cmdppmm, pfcofi fmt, FeilliS; Hippo-O A M P A S, Mpprinos e^ms Gréccï ppflexione pfiemmm^pprtmm pp^fellppnt, JNempe a VOCe Kcty.'dlmy Eleöim. fic

Au6tor.Diflertationis ad Nonni Dionjfiaca, ccnfet: E^ms Nepmi lt;rudgo nbsp;nbsp;nbsp;mptU

lt;ruocpLri,^md(vt2iamp;xit)t'!r'ïïUci(jiw(^^egenerefitIocHgt;ftptrppm. Ccterum, receptam vulgo fcntentiam difertèadftruitPhiloftratus,IconcNgt;/^/^^i: EVaiJöct 4’inno'KAMnoi to epfipolm^ oTfhag, mnbsp;yK(WM\ , m «'‘i Aiflt, oVot AsAcpTi/g?. Hk HiPPOCAMPI ppdcmyt4^m,immerfisungpilpi^ynbsp;npptpptores, ftc cAfil, amp;r (prlomm) c'uelut Delfhines. Idem in Heroicis, Achide, de The tide agens:

H' |u6j(u nbsp;nbsp;nbsp;AgA(^lt;Vd!)v rg I'n n o K a'm n a N ctêvp8lt;rct. ^lA'cciditgut hitc Deïj^hinü ppc H IPPOCAMPIS infidms

kdmt. Adftipulatur quoque Plinius lib.xxxvi. cap.v. vbi Scopae, nobilis ftatuarij, opera haec recenfentur: Nepmus iffe lt;S- Thetis^ pptcpc Nmïdes fu^grpp Dd^hims ér CeUj ê^HlPPOCAMPOSnbsp;fedentes. Sed neque Jocuftarum generi reólè accenferi Hipommps, aduerfus Marcellumnbsp;Vergilium,amp; Matthiolum^Diofcoridis Interpretes, aflerit Rondelet ius.

In Numis C Mpprij amp; Q^reprij cemiturNeptunusHpommps vehens. Et in Num. Im^.

C^f. Gdkni^iPg. expreflus eft Hipocppm^us, vt Animal Neptuno facrum, cum Infcriptione: Neptvno 'conservatori Avg.

ISTu/in^ GALA.X ÉN1 At^

II

A Dkuum Pe G MAXIS latus Tabula eft, in qua primus CongreflTus Ferdinand itasv -TXPrincipis.cum Ser“’°Hungari3eamp;BohemiaeRege,FERDiN ando in. adNorlingam.^^quot;^quot;'nbsp;Compleftuntur ft mutuo maximi Principes iunftis dexteris. Vtriufque verticinbsp;A Civ IL ^ binae, Fulmen vnguibus.ore Laurearn,vi(ftoriae Aufpicium geftantes, fuperuoTnbsp;litant. Adftant vtrimque Proceres.Adiacet D A n v b i vs, altera manu vrnam fanguinolen-tam effundens: alteram versus Principes gratulabundus protendens. Atque ad G e r m a-NiAM, Matronsmoerentishabitu,pafsiscrinibusafsidentem,cubitoque caput innixam,nbsp;atque Infignibus Imperialibus incumbentem,conuerfus,illam Virtute St Aufpiciis vtriufque Ferdinandi, adduftis iam Hifpanorum amp; Italorum inuiólis fuppetiis, ab extero-rum iugo,quo opprimitur,breuiliberandam fore vaticinatur. Hsc quoque Tabula anbsp;venuftifsimoRubenijpenicilloerat. Infcriptio haec eft;

VICTRICES SOCIANT DEXTRAS, DVO FVLMINA BELLI,

AVSTRIAD^,DIVVM SOBOLES.FERN AN D VS VTERCiyE,

AD MVROS, NORLINGA.TVOS. GRATATVR ALVMNIS ' ISTER, ET ELATAS lACTANTIOR INCITAT VNDAS.

CiVIS NON ALCID^ SOCIATVM THESEA CERNI,

OEBALIOSVE PVTET SPARTANA AD MOENIA FRATRESgt;

Contigit felicifsimus hie congrelTus ad diem ii.Septembr. Anni M. d c. x x x i v. AcSer”'’ Principi Ferdinando, qui ex Italia cumflorentifsimoExercitu in Germaniam de-

I nbsp;nbsp;nbsp;feendens.

-ocr page 49-

l8 nbsp;nbsp;nbsp;PoMPA INTROITVS FeRDINANDI AvSTRIACI

fcendensjiam jDonauerdamperueneratjSc Norlingam a Ser”°HungarisRege ob-fedam prqperabat, ad medium aftatione fuamilliare,Rex ipfe obuiamprogrefluseft, magno Principum Ducumque comitatu ftipatus. Quos inter Matthias Medicsus, Scnbsp;Borfius Eftenfis; ille Magni Ducis Etrurite, hic Mutinae Ducis frater: Comités, Galaf-fius,Picolominius, Tuffenbachius,Fuggerus,aliiquefummiMilitis Csfares Prsfefti,nbsp;cum lelt;Stifsimis Cataphraéforum turmis.

Ser™ Principi Ferdinand© ingens quoque clarifsimorum Ducum manus aderat: Marchiones, Leganezius, BalbacenOs, Eftenfis, Oranius: Dux Nucerinus,nbsp;Comes Serbellonius,aliique.

Vt primum Auguftiisimi Fe r d i n ak d i in confpe(Sl:um mutuum venêre, iilicó vel ad centum padus a lè remoti, equis defilientes, cupidifsimo acceflu, afFeétuque ac gaudionbsp;incredibili, in complexus inuicemirruêre.

vx.Thcb,

--fic emmfere prtA nbsp;nbsp;nbsp;Pap-’n*

C vE LIC O L A S,ƒ ^mndo domos, littnf^ mhenmm jEthio^ptm, (Sr mmpts dmor efi intmn minores:

. nbsp;nbsp;nbsp;Dmt Sjlm Montef^ locnm^ Tam Tmfi ft^prbit

GreJ^ibus^ Sr fmddm nbsp;nbsp;nbsp;cdifcr

BIVS.


AQVIL.C. Ad aQvil AS quod fpeftat^quasverticivtriufquePrincipis fuperuolitantjexftatNumus DrniAugu^fti^m CjUo AQviLA intcr geminasLauros Q,vpxc{^3iCorommnbsp;geftat: itemque Traimi Aug. Numus^in quo aq v i l a cum Fdmm : fimilefque alijnbsp;propèinnumeri. Pervtramqueverb aqsjilam, Cslarea Sc inuióta vtriulque Ferdinand i Virtus Sc Indoles dedgnatur. Sic Horatius Drufum Germmimm,A»iufii priuignum,nbsp;Mk ^4»^. filiumqt Qv IL AE comparat: Sc Pyrrhus,Epirotarum Rex,a fuis a Qy i l a diótus.nbsp;Danv- D ANVBivs quoque fimiÜ formaIpeófatur ixï^viViti-^Trmmii^ConJlmtmAugg. partae

In Croy-iacis,

« Tab.

XXXV.

h Lauin-

Bulfius

Numifm.

Impp.

Rom.

ïrisip.


Nwm. - CONjST^TJNI


lt;4


'O'

f CU 1 w


^ANVBIVj:


JViNWIV^


^ ;,adexterolatere,InfigniaRegisCatholicijab altero, Ser”“ Principis FERDiNANDi,fuperpofita funt. Eadem Sc in Vexillis,qus anbsp;Genii. C e n 1 IS vtrobique fuftinentur, cernere erat. Vt in minoribus Labaris, hinc B r a b a n-TI jE, inde A n t v e r p i vE Infignia erant exprefla.

Gr Y-PHES.

Tela

mones.

Exterioribusftylobatis orYpHes infident.Hisincumbunt telamones,Satyrorum baibitu, qui Copisecornu ^eftant.

ARCVS

-ocr page 50- -ocr page 51-


t




-ocr page 52-

IN VRBEM AnTVERPIAM.

ARCVS LVSITANICI

PARS PRIOR.

i

Georgiano Pegmate digreisis, via Hofpitalaria, in confpe6lum ie dedit, orope vicum Afenbergicum,egregiamoies,inTriumphaIem Arcum a Lu-itanis hac in vrbe negotiantibus,6Xcitata:qui ibli exterorum.obferuantiamnbsp;ergaScr“““ Principem FERDiNANDVM,amp;afFe6tumerga s.p.Q.Antuerpien-fem (licet per diuturni belli calamitates ad magnam infrequentiam redaóti)nbsp;teftarivoluerunt. Totaeiusaltitudo,biniseleuationibusdiftin6ta,ad lxvi. pedesaflur-gebar. Latitudo X LIV. comple6tebatur.

In fummo faftigio geminae erant Vic tori ae Laureatae, qux dextra Hisp antaevicto-Infignia, finiftra L v s i t a n i ae vexilla tenebant:quia Aulpiciis opibufque Philippi potentilsimiHilpaniarumRegiSjGermanicA VICTORIA parta.

BVLA (JHeditt.


Infra erat magna Tabula,in qua Rex P h i l i p p v s, Ser”quot;quot;' Principem Ferdinandvm tabv Fratremvnicum,cum fummo imperio inGermaniam mittit,vt Suecorum 8c Per- ”nbsp;duelliumarmisopprefiam, inpriftinam Libertatem reftituat. lacet ilia moeftae fimilis,nbsp;turrito capite. luxta funt funera, amp; villarum incendia, atque holies in fugam aóli. Ser”“nbsp;Ferdinando adllat Mars, frajnatum equum manu tenens, 8c Minerva cumnbsp;¦^gide. Tabulae lenlum lubieiSla Inlcriptio explicabat;

I N A N D O

A VSTRIACO

IV. H I S P A N I A R V M,

III. LVSITANI^ REGIS

F R A T R I,

RESTITVTORI GERMANISE,

DEBELLATIS SVECIS ET ROMANI IMPERII PERDVELLIBVS,

HOSTIVM DVCE CAPTO,

L V S I T A N I

PVBLICiE LJETiriJE ET PRIVAT^E PIETATIS ERGO,

P. P.

Mi-

K

-ocr page 53-

to nbsp;nbsp;nbsp;Pomp A introitvs Ferdinandi Avstriaci

Homer,

Ilud.E.

v£gis. M iNERViE yEgida tribueruntPoët3e,quódeius alpeótu hoftibus formidinemincutiat. Homerus Iliados Egraphicè illam defcribit:

è'fzomv nbsp;nbsp;nbsp;AlyiS'oL^os-cMioitsWf

AetvLijujnv fJ^ TTcLvni nbsp;nbsp;nbsp;hs(pctmro,

E’v 4’ nbsp;nbsp;nbsp;^ 4’ A’Akw, h ,0 Kgvóiorci Vmr{,

Kv S'iTi Topyein fceipaAi} J^€ipo7o TTihci^a

AeivnTi,(TfjLipS'vn Tij Alo? nbsp;nbsp;nbsp;Aiyio^oto^

¦ Quos verfus ita exprefsit Helius Eobanus;

JE GiD A ^oji burner0 cirmmdut^ diru mimntem,

Terrihtlem.,horreniium. Grmis hk Contentio^ utrox CUmorj ër mfml Fremitm. Hk ieni^ue ^ifunbsp;Gorgoneum cu^ut horrificum^ ^uo luff iter iffenbsp;Hon diudfotuk truculentius edere monftrum.

Ab Afris autem nbsp;nbsp;nbsp;inuentas, atque ad Graecostranflatas,au£tor eft Herodotus in

Mlelpcmene: Ai^/cTa^ ^ rs^^aMovrctf 4lt;Aa?t5felt;7«j/ \Sr^%d. nbsp;nbsp;nbsp;ctf Ai^v(i^c^^^i-p(^i\£fcfLg ipdüögtów.c^c q ouiyici^v

' TUTioiv nbsp;nbsp;nbsp;t'rAlwig fiiTCdvofjLciC^- Qmffe^Jfra mulieresfufru ojeftem umiciunturcufrmisfellihmfimhriutüy

uc rubricu delihutk: u ^uihus cufrinisfellihm Grui nommmere FEgidm, A. fimbriis autem dcpendenti-' bus Homerus ^gidu ^ormóios-êdoX^ eft fimhriutum.'VOCZl^

Ser”''' itaque Ferdinando Principi eunti in Germaniam^Minerva 6c Mars Belli Prsefides, adftant, quia Bella confilio viribufque geruntur, quibus Princeps fretus,nbsp;Iplendidifsimam de bellicofifsimis hoftibus, prope Norlingam obtinuit Vióloriamj caefonbsp;veteranoexercitu, captoqueIlluftriDuce,G;^/?^i? Homk. Qua victoria Germanise Quies,nbsp;Belgic^ Securitas parta.

pers^; Tabulam vtrimque fuftinebant Persae, Dicebantur Architeótis Pers ae , viriles ftatuae,oneri ferendocollocatae,loco columnarum, in Porticu, aliiTve operibus, in memo-riam Perfarum a Lacedsemoniis,Duce Paufania, Cleombroti filio, apud Plateam deui6to-rum. In culm rei memorlmn (inquit V itruuius) Tortkum Ferficam ex Mmuhiis^fro trofh^o conftituerunn yitruu.

caftiuorum [imulucru^ hurhurko ^eftk ornutUyfu^inentiu teÖium, eoUocuuerunt: lt;^ti hofies horrefcerent, cap.V. timore eorum fort itudinis ujfeUi^ èr cims id exemflum Vivtutk uj^kienw^ gloria ereBi ad defendendam Fihertatemnbsp;ejfent farati.

Eqvi

MARI

NI.

ir.Geor,

Inde ab vtroque latere erant E Qv i M a r i n i (iWW^Tr»^ Graeci vocant^ quibus infi-debant Pueri Laureati,hoftium (^liis ornati. Maroni iv.Georgicor. Bifedes £p/dicuntur: virgii.

Gébrulem Framp;t£m^ magnum ^ud fifcihus Aquor Ft iunBo BIPEDVM curru metitur LQYO^yu,

Quo loco Seruius; Qm mim Marini pimk^me Eqmfmt ,pftrmk refilmntnr inpfces. Refpexit baud dubie Seruius ad ilium Papinij locum ii.Thebaidos:

lüic ^gio Neftmtn gnrgite feffos In prtnm dedmit Eanoi. Prior hmrit mmunbsp;Vngula,foflremi foluuntur in A^uora fifces,

Maronem imitatus eft Valerius Flaccus n. Argonauticon:

-F'atriif^ manus cum flenus hahenis

Mox

Orion, bipedvm flat» mare toUit EcjyoRVM.

-ocr page 54-

XI

IN VRBEM AnTVERPIAM.

Mox vtrimque Trophaea cum captiuis vinótis. Epigraphe:

DE SVECIS ET PERDVELLIBVS.

Solemne enim Romanis,vt praeter fpolia amp; armorum congeriem, confpiceretur

--fummo triflis cpLpium in Arm,

luuenal Satyr

'“J; vt ait luuenalis. Et teftantur id non pauca veterum Numifmata.

Sup ra Portam fulgebant L v s i x a n i Infignia, quod priuato eius gentis aere Trium-phalis hie Arcus exftru6tus eflet.

IIIP-PVS III. ISPA-lARVMnbsp;REX.


VtrumquePortxlatus exornabant LvsiXANiiE Reges. A dextro,PHiLippvs iieph ^er^'pERDiNANDi PrincipisPater. Supra caput Tabella monochromate depi(Sta,qusHnbsp;denotabatauxiliaFerdinando n.Imperatorimilla,amp;Palatinatumeiusarmisoccu-rnbsp;patum. Epigraphe:

c^sareas aqvilas, cognataqve regna tveri,

ATTINGIT SOLIVM lOVIS, ET C^ELESTIA TENTAT.

Imperator enim Ferdinand vs ii. Bohemorum fcelefta coniuratione psnè Imperio deieólus, Philippi hi. potifsimum ope reftitutus: Fredericus,Comes Palatinus,Regnonbsp;Bohemiseieéius.auitaPalatinatusadRhenum ditione etiamexuitur.

MANVEL L V SI-TANIAEnbsp;REX.

Ad finiftrum Portae latus erat L v s i x an i./E Rex EM an ve l, cuius exFilia abneposE ger™“*Princeps Ferdinandvs. Superpofita tabella oftendit Orientem eius aufpiciisnbsp;detedum,atque Indiam deuiiStam. Epigraphe:

PRIMVS ODORATOS INVICTIS CLASSIBVS INDOS

EDOMVI, GANGEMQVE TAGO SERVIRE COEGI.

Anno enim M. cccc. xcix. fuperatoBonaeSpei promontorio, inaudita amp; felicifsima nauigatione, Duce V^fco Ae Gum», in Indiam penetrauit, Chriftianam Religionem in-uexit,amp; Lufitanicae gentis nomen inuiftum, maximo Barbarorum terrore, per Orientemnbsp;latè dilFudit.

AR-

-ocr page 55-

PoMPA INT'ROITVS FeRDINANDI AvSTRIACI

ARCVS LVSITANICI

PARS POSTERIOR.

reus tacies, parker in vertice binas victorias Lau-reatas cum H isPANJ.(E Infignibus,amp;Lvsitani^ Labaroexhibebat, SubieótaTabula referebat Ser“““Principem Ferdinandvm militarinbsp;habitu,candidoequoinfidentem,quemhinc indecomitantur victorianbsp;cum Corona ScPalma; ac bonvs eventvs vna manu Pateram,alteranbsp;Spicas cum Papauere geftans. Subfequuntur Principem f e l i c i t a s cum Caduceo amp;nbsp;ComucopiaE; clementia cum hafta pura ac Lauri ramo , 6c religio. Manumnbsp;Princepsprocumbenti BelgicjE porrigit; difFugiunt fvror, bellona,seditio,nbsp;alkque Belli calamitates. Infra Tabulam hsec inferiptio:

INVICTISSIMO PRINCIPI

F E R D I N A N D O

A V STRIA co

FVNDATORI PVBLIC^ QVIETIS, SVSCEPTVM BELGIC^ REGIMEN,

E T

AVSPICATISSIMVM ADVENTVM

L V S I T A N I

GRATVLANTVR.

BONVS E VEN-TVS.

Bonvs eventvs cum Patera, Spicis 5c Papauere, a veteribus exprefliis fuit. Plinius vbi loquitur de Buphrmore, nobili Iculptore : Fedt èr fmttlMmm boni eventvspim.

1 nbsp;nbsp;nbsp;^nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;T ^nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, jf VT *nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;*nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;*nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;llb.54,

dextem Faperum, fimftm Speof êr Pn^ptmr tenens. Ita quoque in TinzAng. NumiS exprimitur. Varroetiam interxii.J^^«.fC(7^»#w,qui Agriculturaeprsiunt, bonvm eventvm enU'^»™nbsp;merat. Pateram geftat,vt Deum Vetuftas defignaret; Diis enim pateris facrificabant.nbsp;Templum Boni eventvs , Regione ix.Vrbis ftatuit P. Vi6tor. Meminit eiufdem

Tem-

-ocr page 56- -ocr page 57- -ocr page 58-

IN VRBEM AnTVERPIAM. 13

Aitiroa-Xempli Ammianus: ClmdimVrhUTramp;feSimFonkimexdtmitingentemboni cognomim-


cellin,

Iib.xxix,

A Croyi-ac. Tab. a8.

Occo,

I In üfdé Tab.54.


tpim


ekn.q^milhmmmmmïs^rofecuifitmTem^km, Hincin Numo Arae adftat:


Nitut, TITI AuA .


0\


Spicse, Annons Vbertatemj Papauera, vtpote foporifera, 5c ttgt;'a(fttt/a,Securitatemdeno-P4;gt;M;r tant.Quse vtraque Boni e v e n t v s munera funt.Vetus Epigrarama de Vita tranquilla:

Corjcmm mihi fmgk olm^ nbsp;nbsp;nbsp;^

Bt non follicitos miff'mn Papaver A fomnos^

rnut-Foecundkatis quoque fymbolum eftPapauer, obieminis abundaniiam. V(fmm Pafmer a Marone didlum lib.iv.Georg.ait Seruius,quód veteres illo n^üj7fregt;if»r.Idemqi lib.i.eiuidemnbsp;operis, Cmde Pptgmer fic interpretatur: V4 qi*oiefinbsp;nbsp;nbsp;nbsp;frumenmm : ^velQms ^fn eft etd ohli-

monem dolor is. nbsp;nbsp;nbsp;oh r/^ftiiMProferfinA,^igiUisfrfi'^^ignflatoeo^ pLÖtftgt;efl info^ovom:nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;p^dJ^crgpL-,

Hb?fr‘Diofcorides Iib.IV.Cap.LXIILdeFfLfmerefmmagens: li? to cWi^pLa'^rTtomToui «V c.Lxia.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;KaJj mjü fjLiAm avTi m^dfjLvig cwT^^dvrc^, Qmm femen in fmem denfpitw^ e[mfmis in fit, Et

Eb.xïL nbsp;nbsp;nbsp;fefimo^ illo ^tmtnr, Plinius: Efi^merkfktmi trmgenerpi: cmdidmn^ mim femen toftmi mfe~

cmdd mensd cnm mede oi^nd miticjnos deihMm, Hoc ^mis rnflici enifidoinfergknrpiffnfo om inheirens. Pa-

lib.vii de fimp-Medic.nbsp;Facult,

ntshmu(moêdykumihf,P0gmerMei vocanturaSofibioapud Athenaura lib.ui.- Interbel-fj'™; lariaolimEiifleteftatur GaIenus.Et Plautus Poenulo:

Ohfecro, Hercnle^ cvt mnlfpi lopcitm I Nihil nifi UtmnloSy S ef^mtimy papaverem QY ^nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;(S^ frill as nnces,

CatodeR..R,C3p.LXXlX. Glohwlos meden^ngitOyVkVAYtld.'E infriato:,itafonito. Hinc apudPetro-nium: Mj^lUti njerhornm glohnli, omnia dill a fallqmft PAPAVEREê’ fefamo Jparfa,

ELICI-

TAS.


FELiciTAScum Caduceo 6c Cornucopiae.Ita pafsim in Numis. Antiquitatis peritit Cudmeo Caeleftia bona5nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;verb,Terrena defignari credunt,vtrefertdo6lifsimusquot;

Anton.Augullinus,Archiepifc.Tarracon.Antiquitatum Dialogo ii.

, CLEAiENTiA Cum hafta pura 6c Lauri ramo, nunc ftantis,nunc fedentis habitu.CLE-luiiin, Haftaeinnititur,Nam,Vtait luftinus: Ahorigimnmm^roDiismmonulihatterneshastascolmn ri/ü' fdbmim Religiom memormm hAST^ MmDeomm fimulmrk aMmtm. Haftae VCro pUYX ferro care-bant,quod Ckmenm nulli noxam inferat.

Tabulam vtrimque Caryatides ornabant. Erant Caryatides Ratuse mulie-

bres,qua loco columnarum porticus arcufque fuftentabantjita diftat a CA^AjPeloponnefr”^’

oppido,aGr3Ecisdiruto,quód cum Perfis contra communem GraecisLibertatemcon-tt!!™'. nbsp;nbsp;nbsp;V iris occifis,Matronas in leruitutem abdu£tae. cmm rei wwöm»(tefte V itruuio^

ArchtteSii Miftciis fMicis deftgftmermt enrum Imugims, oneri ferendot cotloceitees, w et/am fofteris not» teen» C»r\»tmm,metmru tmderetm.

Ab vtroque latere delphines dorfo geftabant pueros Laureates ob ViRoriam®^'-''»'-Germanicam.

Ab exteriori parte, s p e s dextra manu Surculum vel Florem tenet, fmiftra fluentemspïs-ftolam nonnihil lubducit, vt veterum Numifmata docent.

NOVA SPES REIPVBLIC^E.


inferi-


-ocr page 59-

14 nbsp;nbsp;nbsp;PoMPA INTROITVS FeRDINANDI AvSTRIACI

Infcriptio h^ec ex Anudy Jw/.Numifinate delumpta,Ser“° Principi Ferdinando egre- croyi«. giè conuenk-Sicut enim illa tempeftate Refpub.Rornana in luuene Principe ttArcadk Aag.nbsp;omnemSpem collocaueratj atque Imperi) relicitatem non fruftraab illo exipeótauerat;nbsp;itaetiamBelgicaSer“‘Ferdinandi Principisaduentuipondetfibi feliciora tempora.

Secvri

TAS.

ALPHON S V S 1.nbsp;L V S I-TANIiE

REX.

IO ANNE S I.

LVSITA N I AEnbsp;RE X.

Nee Spes fuit irrita. Siquidemperturbatifsimis temporibus, tamquamDeus ex machina fuperueniens, hoflium occultas molkiones difeuftit: Gallos Batauofque, qui vniuerlamnbsp;Belgicam,inito Foedere, inter fe diuiferant, aLouanij obfidione immortaiicumlaudenbsp;non folum fubmouit/ed viótricia etiam figna vltra Vahalim tranftulit.nbsp;Abalteraparte,SECVRiTAS cumCornucopisejColumnaeinnixa.

SECVRITASPVBLICA.

Infra Tabulam ab vtroque Portae latere vifebantur duo Lufitania: Reges. A dextro, -Alphonsvs Primus. SuperpofitaTabella referebat praelium illud memorabile, quonbsp;Ifmarus Maurorum Rex,accura eo coniuratiquatuor alij Mahometanae feds Reges,nbsp;Anno M.c.xxxix.cum innumeris copiis caefi. Alphonso ante pugnam Christvmnbsp;Dominum cum facris ftigmatibus apparuiflè, Lufitanorum Annalcs alïerunt. In me-moriam celeberrimae huius Viftoriae, Regum Lufitaniae Infignia mutata. Cljpeo enimnbsp;cjeruleo,quinque alia minora feuta addita. Epigraphe:

VICTA lACET NVMIDVM METVENDA POTENTIA REGVM.

AVSPICnS, ALPHONSE, TVIS , CiELIQVE PAVORE.

Abalterolatere,IoANNES Primus, qui compofitiscum loannel.CaftellaeRege,bellis,

- 5c pacato regno, animum vertit ad Hilpaniae fecuritatem procurandam. Qua de causa in Africambellum tranftulit,fumm^ue celeritate Ceutam, fiue veterum ABYLAM,ex-pugnauit, Anno M. cccc. xv. vt Mauris opportunifsimam in Hifpaniam traiiciendinbsp;commoditatemeriperetrquam Vrbemhodierno adhuc die Lufitani feliciter pofsident.nbsp;Epigraphe;

IVNXIMVS HESPERItE LIBYAM, VICTRICIBVS ARMIS CAPTA ABYLA. HERCVLEvE RVRSVS COIERE COLVMNvE.

Columna

Herculis^

Erat A B Y L A, Herculis Columnarum vna,in Africa: altera, c a l p e di6ta,in Europa fita:

dequibusMartianUsCapellalib.VI.£«ri^/»CALPE, ejjrka ABYLA mom

atte prominentcs,dkï C o L v M NiE H E R c v L is mimmmt^qmd uftimomo yvemfiittü,hhorisHmuUi limes in illis

fit eonfeemtm. Ab illis autem Columnis, nomen vrbes forties : in Europa Cdfe ^ vulgó“quot;^' diótaj in Africa ^^/«,fiue{/»t«. De iisAuienus,inorbis Terrs delcriptione:

Mmvpi ABYLA, (S’ dorfo confmglet IhericpL calpe.

loannes Lufitanis Rexexpugnataa/%/*, HerculisColumnas Hifpanise Imperio ite-rümconiunxit. Plura de illis in fua Hispanic Defcriptione vir eruditifsimus,Lud. Nonnius,VrbisAntuerpienfis Medicus, amicus nofter,cui huius Arcus Lufitanici In-uentio jciufque Interpretatie debetur.

ARCVS

-ocr page 60-

1



l-'

4^.^





Y . i


'■■'tïi

'TC

•in'

; ••' flt;gt;l

■' a.V

^


^ . nbsp;nbsp;nbsp;! *T^'nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;1 t *



- „,.. . ~


i-r




' *i


- ■-■'i :

♦ '^•r' •✓•j-»:

' V. '


A\'


lll

a !ï



;:•gt; '7 .V

•i-v= ..,;



. . ?•■


’I ■


i I




-ocr page 61- -ocr page 62-

IN vrbem Antverpiam.

ARCVS PHILIPPEI

PARS ANTERIOR.

D initium viaeCoriariaepropeMerptm, Arcusomnium maximus amp;fplendi-difsimus ereftus erat, operis compofiti^quiVnionem Auguft^ Domus AvsTRiAc^amp;BvRGVNDic^,perConiugium Max^miliani Ar-chiducis,Friderici iv. Imp. Filij, cum Maria, Caroli Pugnacis,nbsp;Belgarum ac Burgundionum Principis, Filia, amp; hacrede vnica, comple6te-batur. Altitudoeiuserat pedum l x x v. Latitude, x x x v 111. Profunditas,xx.

Infummo Arcus fafligioIvppiTER amp;Ivno (edent,(jui defuturo Max^mili aniIvppi-

ScMari^ coniugiodeliberant. IllosC(?^//i?^^/^j2)mprifcis habitos e{Ie,tefl:aturDionynivNof

FlaliCarnafïeUS de nbsp;nbsp;nbsp;^nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;s-eo] (mv^d^ovTè?, OvT6d Toi 0fjSfj

A th'p mXiiTcij TToivTm 3110 ^rrï a nbsp;nbsp;nbsp;? l^lt;^yigt;uvoujTo B-kKv ^ appévi. IvPPITERê’IvN Ofrimi Conmgdes Tgt;ij

fmt. (S^ comhimntes. nbsp;nbsp;nbsp;hknbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Pater omnmmnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;hu^ero Tjygia, fm Ivgalis,^/^^^

Mufon. nbsp;nbsp;nbsp;conimgmt, Mufonius philofophus : Ö'tj 0 lAya, d^iocarovê'ct^of o T(ifJL(^ reivTn

ferm.

EXV.

Stob. nbsp;nbsp;nbsp;cMiT^TTivamvclvToVyKa^h(iiu,il^onaj(7rwp dv^aTTOigJiaroJro Ztti'an dvrlwas^^dyo^

pevofjS^. QmdNupU nmgni4^m i^rndySrftu^dio dignti^mfinty him etmmfmety ^mnmm nbsp;nbsp;nbsp;i^pt^mm mmmgemnt.

i “^ 5 nbsp;nbsp;nbsp;y 1 X 1 ^nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;1 J X V I’M Anbsp;nbsp;nbsp;nbsp;-¦‘VV^V/ y pi lilJlUlli Vrt.lwLA Wl C , WVJLI.W/

Phauorino. De ilia fic Plutarchus in Praeceptis connubial, oit« rajua^'a s-tJcmiiï'^ot.Tlwxo^nii

Q ovyuaUdyiC^fn rokdTT^Qi^k^k^ct?^’ o^|gAom?, «pp-v^/c^ nbsp;nbsp;nbsp;‘To»'nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;AmT}oy9jiJü ^ j'c»^o6gT2#,ro {x.Yiê'inoTi ;^ohvv

o^ym TcLf/.có7roi/pëyct^. Id eft^ QmIvNONi NVPTIALIfmrificpLnt^ ijfelct4gt;m reli^ud non confiemnt lt;ui6iimd,fed exempnm ei^pd ^Iteire nbikimt. Innmnte Legijlpttore , nnme^mm elehere hilem Irnm^ Qonmgio interejfe.

Gamelii Iovis meminit D.HieronymusaduerfusIouinianum.

PROVI-

DENTIA:

Ocultis

AQvIL A autemlomadftat cumFulmine:lumm p avo,•^oolmmImonmPapinio di6fca. Providentia dextrolouislateriafsiftit,OrbemTerrarummanuferens,louemquenbsp;alloqui vifa.In vertice providenti iE,Ocu1us eft. Nam amp; Orpheus Dettm, QfJLfJLCt OLTTH^efy 0CPigt;‘nbsp;/«»»ƒ»gt;«»appellat. Et ^EgyptijolimRegemfuumdefignantes', Sceptro ocvlvm ap-pingebantjVtRegiamfubditorum commodis procurandis inuigilantem curam amp; Pro-pkutc. ^^jJentiam dehotarent.Plutarcho tefte: To»(fl i(p^ax/j.s (««Tflja yg^cpamii,« r w u^ómm

lib,de nbsp;nbsp;nbsp;^

ofirt^ nbsp;nbsp;nbsp;, 7-0 Q Twv AujjoLfjLiv. OJlrm, Omlo Sr Seeproflik^expimmt: Ocuh Fromdentmm, Scepro Fotentmm de-

monfimnte, Quin amp; iidem Regem fuum patria lingua o s i r i m , G raecè nbsp;nbsp;nbsp;, id eft

.M»/«-w»/»w,appellabant,vt refert Diodorus Siculus, Bibliothecs fuxlib.i. cap.ii. Viden-dus etiam Macrobius lib. i .Saturnal.cap.xx i.

Alataeft providentia, vtpraefentemamp;celerem Diuini Numinis opem amp;praefi-dium defignet. Ac profedo numquam clarius quam in hoc Connubio Diuinae Prouiden- gt;»r tiae Numen eluxit, iam turn firmifsima Monarchiae Avstriacae fundamentanbsp;iaciens: qus non armorum vi, fed aequifsimo amp;: innocuo Connubiorum iure totnbsp;libquot;;.. Rcgna coniiinxit. Adebvt,quod de Italia aitPlinius,de Auguftifsima Avstriaenbsp;cap.n. Dqjp q redtè dici poftit: lUam Numine Dekm eU^umjim j^arfu congngunt Imperm,

N nbsp;nbsp;nbsp;Ab

-ocr page 63-

t6 nbsp;nbsp;nbsp;PoMPA INTROITVS FeRDINANDI AvSTRIACI

tehpvs, Abalterolatere tempvs eft,dex£ratenensCircvlvm avrevm ïoxxmSeifmtisqm Aurmm cmpUm ore itmrntsmièi Mui Sjmbolum eratiEgyptiis,tefteHorapolIine in Hieroglyphicis:

argtjict. nbsp;nbsp;nbsp;O’»!!»nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;wnnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Aow» cSfia. xpv^o/ihlw, ov xaAoSm Aiyl£ui Ov^eS»

ossI»lMZu)ls¦lBttn^^(«lgt;*.óllafeX^TzoT'lla•^l^m?.0«7f'!fe^l^8aBl^. Id eft , JE V V M pBum exp-imere lt;voknUs^ SERPENT EM pmgmt ^ cuim cmdft nli^m inmlmtm nc tegntm cordon. Hmic JEgy^ti] qpkihm lingtid fmnbsp;Vrmm, Grui ^ueroBptfilifcumnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Bt^mdemkykeym facientesDUscmHgt;m^omnt,

Claud.

lib.ii.de

laudib.

Scilicon,

Hinc Claudianus iEui Specura ficdefcribiL*

--Com^hSiitm Antrum^

0mma qpsi^hcido confugt;mit ISliAmm serpens^

Ber^etmm^ lt;^mt ff[mmmU^ cavdamqve r edvgto Ore vorat, tmcito nlegms sxordm

Hue faclt^cjuod veteres Platonici Amonm Conmgdem2:^^^2X^WX. Circuhm de Bomin Bonts^m pr-pttio nbsp;nbsp;nbsp;Dsfiderrnrn^Aztm auerfam finiftra TEMPVS geftat^quo perpetua

Scinabrupta AuguftseDomus A vs TRi iE fuccefsiodenotatur. avst- Vtrimque afsident Laureatse hinc Avstriaj hinc Bvrg vHDiA,cum vexillo 8c

R lA* nbsp;nbsp;nbsp;«

BvRGVN-Infignibus.

ptolt;

^Atvt^ InTabulamedii/quaeeftfuper primam Arcus eleuationem, ftat Archidux Max/E-M1LIA N VS, fluente per humeros caefarie confpicuus: amp; M a r i a Sponfa, turrito vertice, pro eius aeui more,ornata,iun£tilque dextris Connubium fanciunt.

Ad dextrum M a r i ae laws, Pronuba flat C y b e l e , Deorum Macer,Orbem Belgi-cum dotalem adferens,cui l e o (CybeJes pariter amp; Belgij Symbolum) infider. Sponfum inter ScSponlammedius eft HYAiENAEVS,Facem tenens.

M A X AE MILIA N o adftacF r i b er i c v s iv.Imp. vt amp; Sponfae adfiftit Pater C A ro l v s, cognomento Bellicofus, Burgundi» D«x, Paludaros^ amp; gemmate dlademate comamnbsp;vindus.Celebratae autem funt hx Nuptix Gandaui ad xin.Kal.Sept. Ann.M.cccc.Lxxvn.,

In Tympano Faftigij haec Infcriptio:

AVSTRIA SE QVANTIS ATTOLLET GLORIA REBVS CONIVGIO TALIJ

Nullum certè ConnubiummaioriPrincipum Procorum ftudio acprenlatione vmquam ambitum eft. Adeoque Orbis vniuerfus fufpenfus erat,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,

Claud.

tPiHtPif thovi BovttitJ'Pf' mpincYst^

Imprimisautenide Lvdovici xi. Galliarum Regis,Filio,CARoLO,turnvixodtenneGerard, (is eH: qui Rex eius nominis Osimms mox diftusjferid agebatur.Sed a D.Haloinia,Matronanbsp;Aulae BurgundxC3C primaria^refponfum eft: M aR I ae Primip^mn^aerOyfednjiroo^mnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;edm

Roius

Amal.

iam eim e£et MtutuMApoUgignfudamp;tfi nMtPtrit.Qmnjmns FfUrutteceJfurm^fummif^ omnium ptendu , cotluffrm Rem}, in piftimm ft^tum redmeret. Itaque Archidux MaxaEMILIAN VS,'quot;'”*nbsp;F R1D. IV. Aug.Filius.de cuius Heroica Indole multus erat hominum fermo,amp; voto ipfiusnbsp;virginis,6cprocerumruffragio,aliisprxlatusfuit: cuiamp;ipfeDux Carolvs, virginisnbsp;ParenSjbiennio ante obitum,in Caftris ad Nouefium cum F r i d e R i c o congre(rus,eamnbsp;defponderat. vtteftaturipfeMAXAEMiLiANvs avg.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;De^ttdfud. Afleritque,

fmifsfihi nbsp;nbsp;nbsp;pflei^nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Borwmm^ ^Hod Gpdlorwm B.sx^lt;rvti illamBiliofho obtimvet, nihil non èrmro ê^fiKvin.

fftrro piMmtfirit, Atque ita Cacfarco Iuuenij/1^// mmorsi nltmtiyM.ei/tYimonwm hoc Dccph ac B.ohwfmt, nbsp;nbsp;nbsp;Tacit.

PiLAE,

-ocr page 64- -ocr page 65- -ocr page 66-

IN VRBEM AnTVERPIAM.

PiLAEjquaevtrimquefuntadlatusTabuIseNuptialis, chervbinos avreos (1uos,cheev-E^a.^Marem amp;Feminam, in Area Foederis expreiTos, referunt, per quos Coniugium

.....¦ denotarijRabbiniaflèrunt. IdemquecenfetBAriasMontanus.Hifoalenfis,lib.de Noë,

Inexterioriparte vtrimque Sirenes_, virginumalatarumformafèdent. Ante illas,si LAMPADES accenfe,quódinNuptiarumlblennibus ignis femper adhiberetur. Hinc/j»Lnbsp;Papinius EpithaLStellcC:nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;—-nomnk

LAM PA DE, folmnem ThpiUrn'ls coèmtihm ignem.

Infra/upra Portte Mediae fornicem, H y m e n ^ i, Nuptiarum Prsfidis,ftatua eft Japidea. hy AIatuseft,caIathifcumfloribusplenumcapitegedans: collocorollam rofeam,dextra fa-~*nbsp;cem/inidraCornucopiae. Qua forma in prifcisdatuis Ipeëtatur. De Face amp;Serto,Bionnbsp;Idjllioin mortem Adonidis : EV^2(rs 'h(i(A.7rcii'cL Trao’aiVf^nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Y fjSf)ou(^, KetJjnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;yct/uwAïov,

'Extinxit^ TPieces h ym e vs limim in ^ffo, nbsp;nbsp;nbsp;fertnm pihiecit gmmle.

Supra Tabulam N uptialem,duo C v p i d i n e s funt cum facibus,geminum Amalthe* cv cornu, foecunditatis Sjmbolum,cum fruéfibus omnigenis,manu complex!. Inter ilia,Orbicularis Tabellaed,in quainferipta ilia Ivnonis Gameli£evox,apudMaron,i.yEneid.

PVLCHRA FACIET TE PROLE PARENTEM.

Ex hoc enim Connubio P h i l i p p v s, cognomento Pvlcher,primes eius Nominis, Hifpaniarum Rex,Belgarum Princeps,natus ed. In Zophoro, haec Epigraphe:

POTENTISSIMO ET INVICTISSIMO MONARCHIE

I L I P P O I V.

HISPANIARVM INDIARVMQVE REGI,

BELGARVM P R IN C I P I, ETC.

PHILIPPI 11 L F I L.

PHILIPPI I L N E P.

IMP- C^S- CAROLI V. AVG PRON-

PHILIPPI I- ABN.

IMP. C^S. MAXiEMILIANI AVG ADN-

PIO PEL. PATRI PATRIjE:

E T

SERENISSIMO PRINCIPI


XXXVII


BINI.


[RE-

in Nuptiisnbsp;olimad-hihitui.


ME-NjEVS.


Pi-DINES.


FRATRI EIVS VNICO,

S. R. E. C A R D.

BELG AR. ET BVRG VND. G VBERNATORI AVSPICATISS.

PRO SALVTE ET PERENNITATE nbsp;nbsp;nbsp;•#

AVGVSTyE DOMVS A V S T R I yE

VOTO SVSCEPTO,

ARCVM HVNC PHILIPPEVM,

DEVOTISSIMI OBSEQVII S V I MO N V M E NT V M, INCREDIBILI LyETITIA DEDICABAT

S. P. Q. ANTVERP.


Vota


-ocr page 67-

x8 nbsp;nbsp;nbsp;PoMPA INTROITVS FeRDINANDI AvSTRIACI

fenUtt.

Leil'm.

lib.ii.

cap.vn.

VoTAhuiufmodiolimpublicè fufcipifolita,èprifcisInfcriptionibus conftat: Inprimisc^ ex illa quK exftat in Gallia Nouempopulana^apud Ladoratenfes:

PRO SALVTE

IMP. C.(ES. M. ANTONI GORDIANI, PII, FEL. AVG.

ET SABINiE TRANQyiLLIN^ AVG. TOTIVSQVE DOMVS DIVINE,nbsp;TAVROPOL FECIT ORDO LACTOR.

Gruter.

pag-

xxxn.

Itemquc ex illa qux vifitiir in Lufitania^ ad montem Lunae:

PRO ^TERNITATE IMPERII ET SALVTE

IMP. CyES. SEPTIMII SEVERI. AVG. PII, DRVSVS VALERIVS COELIANVS P.

PliniusPaneg.Traiani Aug.N)f^;^m//?r^‘T/ö^/3^6-^r(?iETERNiTATE imperii,ê-^r^sALVTE civivm: immo^ro salvte PRiNCiPVM,/ïr^r(7^?^r/^i?j-,^rlt;?^TERNiTATE imperii,/^/^^^^^-

Max.«.

milia-

NVS I. AVG.

In Intercolumniodextro primse eleuationis^ imp. c^s. maxaemilianvs i. avg. fedet^dextra fceptrum^ fmiftra Orbem tenens. Epigraphe:

AVSTRIA IVNXISTI, BVRGVNDA ET BELGICA IVRA,

MAXIME,per thalamos, ^MILIA1SIE,tvos.

Incomparabilis Principis, M a x ae M i l i a n i a v g. omniumque fuse .£tatis,dotatifsimae virginis connubio dignifsimi, laudes velut compendio quodam exprefsit vir aeui fui erudi-jHermoUas ^^r^/ïm,Patricius VenetuSjReipub.fuae Legatus,Oratione gratulatoria,nbsp;coram ipfo Maxaemiliano avg. iam turn Romanorum Rege declarato, Brugisj;jft*|°nbsp;Flandrorum^habita^vbi his verbis ipfum affatur:

Eiufdem Emmcnt nbsp;nbsp;nbsp;innbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Te, fed Imene (mimm di5iu^) lt;uirmtes omnes Impmtoru^ Infiitïpigt;^ L ihemlitas^

fi^Her- nbsp;nbsp;nbsp;Mfi^gmtndo, Clementm, FUcpi^hilitas^ AhflinenMnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;omnium: lt;êr (^lt;rvt com^leöiar ^no ^verho •

Ba°rbaro. mnlt pigt;) q^mm immatnmm mi Te eernimm^tum mmtumm Imprq Te cognofcimm. F erf exit hmc ïndolü altitndi-nem Carolvs, i^^A; Belgarnm/x^erientifimmbelli Dnx^^ pLcerrimi^irïngenij: qnk ^fqm^tdeoexpLrfitfvt nihil^rius hethere^ideretw, qmm lt;^t unicum fihiFilmm, lt;uirginem meignéi Jpei, feminism le5iijlimpigt;m, here demnbsp;mnltfLrnmgentmmnpitionnm^fnmiretgt;m,Sr omnim qmmmulti Reges u^^eterent,ohfermrent,pimhirent, Tihiruninbsp;fere ^uero,nee ^xono,nec qmrentiydefonfure ^ojfet.

Vndeuigefimo jEtutis tm mno, eum Frincep itte,cmmox (tdfcifcendusgener erus, ah Leucis êr Heluetiis in-tercepus ejfet, Soceri tui Regnum u Guilts occuf uturn ingrejfm, furuu munufufis trucidutis ingentïhm hoftium copis^ Seruitute liherufti wxorem defun^i Ducis Filium: fortunutijlimus modo feminus, turn mifrrimus érnbsp;exungues^neeflm moerore^qu'um metu tonfellus^ omni Diuinu ér Humunufe deflitutus, erexifi,fubleuujli, rede-mifii: ^itum eurum ér Dignitutem ér Fudkitium conferuuflL

Hoe JMuterfjoc FrouincU,tU:nto amp;^ tum immortuU henefieio demnlls^y'irginem op tuu recreutum, Yirtute tuk defenfüm, tuis urmis inimicorum erepum IniurU, dejponfutum u Futrepius unimo, tune certutim opre tihi collo-cunt. Videlicetfutmmdemgenerumérlt;v'tmm huherent,quem huhehunt ér AJfertorem Vindieem,

Hue vfquelf#m«to; cuius elegantifsimum locum Wc adferibendum iudicaui, quód dignilsimuseflètnon ibitantumlegi.Plura de rarifsimis huius PrincipisVirtutibus,re-bufque geftb^diximus in Elogio ad ftatuam eiufdem, in Fortim C^fmo-At^ftmek.

Phi-

-ocr page 68-

IN VRBEM AnTVERPIAM. Z9

Philippvs I. Hifpaniarum Rex,cognomento Pvlcher, Parenti fuo Max^mi-p«hgt;p-LiANo AvG.adftatproximusinpodio, folenniVellerisAureiEquitum habitu infignis.

QuiordoaProauoeiusmaternocognomine,Philippo bond,BurgundionumDuce potentifsimo, ac prsecipuo Principatus Belgij Vniti conditore, primum eft inftitutus.nbsp;Epigraphe:

BELGICA ET HESPERIA SOCIAVIT IVRA CORONjE.

Hie cumdotalium HifpaniaeRegnorum gubernaciila ingenti omnium ordinum gaudio ac ftudio fufcepiiïèt, maximamque de fe fpem concitalfet, Fatorum Inuidia ilium vixdumnbsp;oftauo amp; vigefimo stads fus anno exadto, prsmatura morte fuftulit,

Vix nbsp;nbsp;nbsp;mpms fuh flore Jmmtpim.

Hifoaniarum Regnis,ac Germaniae vtrique,incredibile fui defiderium reliquit: amp; in pri-mis Imp, CsC Max^miliano Aug. parenti fuo, a quo iam amp; Romanorum Rex,amp; in f”“‘‘’’ Imperiofucceflbr,deftinatuserat. Comitas, Liberalitas ac Affabilitas tanta in eq eluxit,nbsp;ubMnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;H/fmmi,VtiohmTitUS,diékusfuerk.

Bellum vnicum gefsit aduerfus Carolum Egmondanum, Geldrisluliaeque Ducem, qui Lvdovici xii. FrancorumRegis.auxiliisfubnixuSjgrauifsimasBrabantiae clades acnbsp;““' damna intulerat. Sed Philippvs aulpiciis acduftu fuo, Arnhemio, Geldris metropoli,nbsp;occupato,adqualcumque prsfcripfit conditiones,Ducem fupplicem adegit.

Caro-

LVS V. Jug. Hif-faniar. ^nbsp;Jndurumnbsp;Rex-

InIntercolumniofiniftroImp.CsC Carolvs v.Aug.PniLippi i. Hifpaniarum RegisFilius,laureatusfedet,dextragladium,finiftraOrbemgeftans. Aqvila palsis alisnbsp;ipfi ad pedes. Supra ilium gemins ColumnaeHerculisdnter quas hsc Epigraphe:

HESSVS. SAXO, TVIS CAPTI, GALLVSQVE TRIVMPHIS:

BISQVE TVVM FVGIENS SOLYMANNVS INHORRVIT ENSEM,

C AROLE:Nvmqvam aqv:ilas gens vela impvne lacessit.

Maximus hie omnium faeculorum Imperator , plurimas ex omni hoftium genere vi-dtorias tanta Felicitate retuht,'T't^»«amp;gt;/^« CAKOLVs’^romcu.mhellofpuritf^tiemiion moibmichm,

Beiio'*' nbsp;nbsp;nbsp;quod retro legitter) ‘vmSitem etium ,ciipiiMtm^nonFviderit. At qua Felicitate hoftes AlOS inPotC-

Bsigico. nbsp;nbsp;nbsp;redegerat,ea dementia iis ignouit.

Lubet inufitatsacpropèDiuinsModerationis animi SePietatis, qusin eo Principe G«i„Mr. effloruit,exemplum,e nobilifsimo eius temporis Hiftorico,Francifco Guicciardino,Italo,

hicreferre: Cumca-po adTkinum Francisco, Gitllmrum Kege,omnium oculi in CjEsarem intenti ïtaiiL’.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tmtd Vi^orU nmtmm excepMUS ejfet 3 milpim illegefikntis ladtitU mt InfoUntUfignificpitionem

wUo nbsp;nbsp;nbsp;gefla^ elationpdhmt: fed^pohihitü etiamphlkdi Ldtitu figniSinlid in Tem^lnmynbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Deo oh da-

rijlimamiJlam^itloriarngvatiasagerett^fecontulit. Se^nenti die SS. Evcharisti^ Sacramentttem folennef^ faplicationss indixit,

Ibidem. Regum vero in Aula.fua Legatis gratulantibus refpondit: Fergrammfihi inpimkepem

VidorU nnntiaM, ^aod tarn iUafiri teflimoniOiDeam fibi/ehnf^fnispoptiagt;m ejfe ^ideret 3 tam,^md adFacem ër Dran^milttatem Or hi Ferrarnm refiitaendamj Belinm^ in ^hrifliani nominis hopes transferendnmy occafionemnbsp;fihi nnne datnm iriPeraret: ^uod^ maiorem de Amicis henemerendi^ Jnimicis lt;^ero ignofeendi facultatem ejfet ha-hitnrus, Qmmnis enimhaneVidofmm,popere'd pFodnutlm amicomm fibi ad earn confe^aendam, opm talijfet.^nbsp;tot am fihi ime njendicare pjfe ^ideretavy ^elle tarnen fe eimfradmn ad commania Orbis Chrifiiani eommoday

Tran^mllitatem Fablkam redmdare, O Mentis aurese dióluni bra£teatum! O vocem eo Impcra-

P nbsp;nbsp;nbsp;tore


-ocr page 69-

30 nbsp;nbsp;nbsp;PoMPA INTROITVS FeRDINANDI AvSTRIACI

UC. Aug. Thuanusnbsp;Hiftor.

XXI.

tore uignifsitnam j w nbsp;nbsp;nbsp;fruifmm Put Mis fludmmfmjfe,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ad Imprmm eueöius citr» adalatio-

nem dicere pjjhnm: eo^ omnia ferm quamp; illePace^el Bello fecit, referri dehere; vt totldem VCrbis dcinS!

Carolov. Aug.pronuntiat fupremaeGalliarum Curiae Praefes.

In Clementiam eiufdem, nobile iftud exftat Epigramma:

Qm Te viCTOREM nbsp;nbsp;nbsp;njinperis iffCJ

Imï^m cvi5fo, c ^ s A R, nbsp;nbsp;nbsp;hofie tm ?

Si f^vemp^m ptPLt hofiü^^rotinm iüi Tpirnis^ ér pidmifï Te meminijje pget.

Non hoftis, Ci£S AR, fed Te Clementm ruincit Bt Tatio^ cum fis ^iöior ér i^fe TuLnbsp;Vincere, Urn ingens^ hofies, ér fiptrcere lt;rvi^isnbsp;Gloria'.) fed fefe ruimere, niaicr erït.

Ant. Viperanus


VerèautemineaOratione,quafuiipfiusviélor c^s ar ImperioRegiiifquefuis feabdi-Jj^

cauit^teftatUS eft: Non mfi inmtam eoaöinmfi^fe Bellafafcefijfe: illata ruero fihi fortiter^ro^alfafe. BclllS Funebr. GalliciS non raró vox eius audita cft: Si, inquit, rummrfam Gallmm occa^are mïhi contingeret,^i v.nbsp;eamdemtarnenrultroY:Rancisco -Rrefiitmrem,modoide,xigmm,^aoAmeamefi,tatbmihiprittam^of idere

lieeat. An non hunc tantum Principem, memorabile illud Imp. Caef. M. Atmlij Antonini fj™;. Aag, Monitum Temper animo voluiffe credas^ quo Principum ille fapientifsimus aduerfusnbsp;Ambitionem,amp;Dominandi libidinem,cottidie femunire folitus? utw^dn^ kcwrë hs-v?vt^h i^p-c^r.

_ nbsp;nbsp;nbsp;M.Aur.

fjLYtTi cFioV« Qh iad “UW öirNd 'p/JUTctj TOL AiKouoL, )(of} }C(X./\Ss b nbsp;nbsp;nbsp;Iq el l * Interroga ex tei^fo, flatim d

Twy

fornm exprgefa^ölm, nam tm interfitfi nbsp;nbsp;nbsp;lafla fmt,érreêfe habent^fabalioram fint Potefiate ? Nihil inter efi.

rum ép IndUrumnbsp;Rex.

Philip- Philippvs II- Hifpanïarum Indiarumque Rex, ad latus Parentis fui, imp. ClEs. CAROLi V. AVG. inPodioadflac. Epigraphe: .

EOVM HESPERUS ADIVNXIT GADIBVS ORBEM.

Pindarus celebrat, inter alia,

Non immeritó.Diuinarum Humanarumque litterarum Princeps V r b a n v s viii. Pont. Max.incxleftiillaOde,quaHifpaniaecolumen,divvmLavrentivm, Protomarty-rem, inuiólumque Christi Athletam ,longè elegantiüs, quam fuos Olympionicas

Maphtius

Cardin.

Barberi-

vus,aanc

Vrba-

NVSPP.

vin. in

Poëma-

tib.

Triumph os Car o LI,

Ae tempratis ^midam Confiliis animam Philippi, •

PoUt. lib.ii.nbsp;cap. HI.

extollit amp; depraedicat. Hie enim ille eft, qui L v s i t a n i ^ Regnum, quingentis pene annis areliquo Hispanic corporeauulfum,fuccefsionisiure fibi debitum, perduel-lium quorumdam lactione refragari aufum, turn moderatis Prudentiae fuae confiliis (nam“j^,nbsp;lus fuum agrauifsimis Theologis 6c lureconfultis fedulo examinari antèiuflèratJ turnnbsp;armiSjCASTELL^ Regno connexuit: vnaque Indi^ orientalis difiun6tifsimosnbsp;traiStus, Lufitanorum clafsibus quondam occupatos, ditioni fuae adiunxit, ac aeternisnbsp;commeatibuSjFideique Chriftian^lumine illato, Orientem Occidentemque, velutnbsp;Herculeo lapide, colligauit. Ita fub hoc Rege, in immenfum

-Avstri^

Cremre ^ires^ Fama^ ^ImperI Porrella Malefias 40 ortvm

De

SOLIS, AB HESPERIO CVBILI.

-ocr page 70-

IN VRBEM AnTVERPIAM. nbsp;nbsp;nbsp;3I

De P HILI p p o Macedone, qui primus omnium Regum eius gentis, vniuersa G raecia fubaóta, Macedoniae Regnum ad fummam Potentiam euexit, iftud eft Epigrammanbsp;Cfib'. Alcaei MelTenij:


i.cap.v.


Id eft:


MctKwua Tei^yi yZi^ nbsp;nbsp;nbsp;Oi'Ainnos

AfjL^ctToi. •)(OLkmcit.? gt;cA«g Trv’Kcx.g jLioutoi^m.

Kof yoi§ nbsp;nbsp;nbsp;^ TTovr^ mtTT'r^om lt;^iAi'nn o t

Aié^fjLoi^i?^i7r(i d O\vfi7rov o^og.


IvppiTER, Molios tm Moenio: nbsp;nbsp;nbsp;Philippo

Qdmlum pmio clotsfiro potent^ lorn Aion^iom Tellm Kegis foh Scepro Philippinbsp;Cejfsrmt: fopreft nano od Olympn iter.

Apud allufifle videtur Guliel. Cripius, Gelriae Cancellarius, in Elegia fua de Familia

taTeb. AvsTRiACA,vbi dePHiLiPPO ii.agit:

M.oenm, i^mm bene hobet, ceiU ^md dijlvto longCy Nee lt;uolmres ppnt oftro fnhire rotes:

In cdi tntus fioret lt;^ix Inpiter ^rce,

Forjlton êr Kegni prs epoipie copo foret\

Kegm ni Fietos ondoeio compimot ormo,

%

oAt^m pd doceot mente timere Deos.

Ad dextrum Portae latus, ftat Phiuppvs in. Hifpaniarum Indiarumque Rex,f»’“f Philippi n.Filius. Epigraphe:

MAVRVM RELLIQVIAS HISPANIS EXPVLIT ORIS.

In hoc Principe Manfuetudo, Pietas, 6c fingulare auitae Religionis Studium enituit. Sub illoGranatenfium Maurorum confpiratio erupit, qui variis per Hilpaniam prouinciis lo-cifque difperfi, intotius Regni perniciem amp; interitum, (TurcarumTyranno in auxiliumnbsp;adfcito) coniurauerant. Sed eorum conatus,prauaque molimina feliciter a Rege oppreflanbsp;Regib. funt. Habitis enim prius auditifque fuper ea re docftilsimorum Theologorum amp; lurilperi-torum confiliis, fupra fexcenta Maurorum millia in vicinam Mauritaniam, vnde olimnbsp;venerant, expulit. Atque hocmodo ab exitiali gentis nefariae colluuie Hifpaniam libe-rauit. Sed 6c Africae clauftra, Lumchmm.Mamormm^;, munitifsimas piratarum ftationes,aIiisnbsp;ante fe Regibus fruftra tentatas, ditioni fuae feliciter adiecit.

Alterum Portae latus ornat Philippvs iv. Hifpaniarum Indiarumque Rex,PHiuf-Ph I LIP pi hi. Filius. Epigraphe:


Belg.


Anton. Vafconnbsp;celliasnbsp;lib. de


Horat.


LATIVS AVRORA DOMINANS SOLISQVE CVBILI.

Super! Te folpitent,

—--- 0, nbsp;nbsp;nbsp;Sol hobitobiles


PVS III.

rum 0“

Jndiarum

Rex,


PVS IV. Hijpania,-rum 0“nbsp;Jndurumnbsp;Rex,


Ilhi’ftrm eras, Maxime Principvm:

quiCaelefti praecellentium Virtutum concurfu,Diuinam Parentis Tui, Philip pi hi. Manfuetudinem,Clementiam 6c Pietatem 5 Aui, Philippi ii. Prudentiam incom-parabilem j Proaui, Imp. Caef. Caroli v. Aug. Fortitudinem 8c fummam Felici-

tatem


-ocr page 71- -ocr page 72- -ocr page 73- -ocr page 74- -ocr page 75- -ocr page 76-

IN VRBEM AnTVERPIAM. 33

CVS PHILIPPEI

FACIES POSTERIOR.

R CVS ifta facies, eiufdem cum anteriori ArchiteiSturaE amp; magnitudinis, vicum refoiciens,repraefentabat Monarch!am Avstriacam,nbsp;dotalium Hispaniae Regnorum accefsione in immenfum au6tam, pernbsp;Matrimonium Philipp 1, cognomento Pv l c h ri, Imp. Caef M ax^mi-LiANi AVG. Filij, Belgarum Principis,cum Ioanna,Ferdinandi ScIsabell^,nbsp;Catholicorum Caftellae, Legionis , Aragoniae, amp;c. Regum , Filii Quorum pofterisnbsp;vaftifsima In DlAE vtriufque Regnadeincepsobtigerunt.

In Tabula Media flat Philippvs, Archidux, Sponfam fuam Ioann am, RegaliTABVL* palla indutam,dextra com.plexus. I v n o Pronuba Orbem vtraque manu tenens, H i s p a-n IJE Regnum Sponfo oftentat, ad ilium fuotempore peruenturum. Id inn uit C r o N v snbsp;adftans,alatus,6c falcem premens, luxta Sponfam C v b e l e eft,Turrita,Deorum Mater,nbsp;cuiLEo adlatus. Hymen^evs infra flat,facem attollens. In Zophorohaec Infcriptio:

DOTALES GEMINIS MVNDI DE FINIBVS INDOS AVSTRIADVM DOMVS AVSPICIIS SORTITA SECVNDlS:

SPARSAQVE REGNA TENENS PARITER CVM LVMINE SOLIS,

MITIBVS jEQVA REGIT FAMVLANTEM LEGIBVS ORBEM.

ALTIVS INVIDIA SCEPTRVM HOC, CVNCTISQV:E VERENDVM HOSTIBVS, ET PATRIO MAIESTAS PROXIMA C2ELO,

MAGNE PHILIPPE, TVA PERPES IN STIRPE PERENNET.

Heuttr.

lib. 4.

Rerum

BeJg.

Trancifc,

Uaum

Tom.ii.

Anna!.

Belg.

lo ANN A,HifpaniarumInfans, centum amp;triginta quinquenauium clafle,ex Hifpania Ioann.® in Belgium appulit anno M. cccc. xcvi. ad diem xi i. Kal.Odob. Ac militibus, fociifquenbsp;naualibusinWalacbria,ZelandiaeInfula,adclaflemmanere iufsis,Antverpiam ipfa,^rfgS«nbsp;cumpraecipua Nobilitate accefsitSc flimmo cum honore, ingentique omnium nationum'^'^'**quot;*’nbsp;pompa,receptaeft. Philippvs ARCHiDVxvixè Germania reuerfus,Sponfam fuamnbsp;Antuerpia venientem, Lirae, territori) Antuerpienfis oppido, excepit, ac ibidem Kal.nbsp;Nouemb. eiufdem anni, in vxorem duxit.

CRONVS.

Vment. Sandoual,nbsp;De vitanbsp;Caro-

II V.

A VG.

lib.1.

cap.ui.

Cronvs Deus in Tabula exprefIlis,SATVRNVS ef1:,Temporum Pater, ideoque a Graecis kpo'nos, quafi xpo'nos, immutata littera,di6tus,tefte Macrobio lib.i.Saturnal.nbsp;cap.xxii. amp;M.Tulliolib.iLDeNatura Deorum. Meritó autem Cronvs velut Fide-iuflor in Tabula appidus eft, vt defignetur, non in praefens Philippo Archiduci Regnum H ifpaniarum conferri,fed fuo Tempore. Nempe Ioann e, Ferdinandi Regisnbsp;Filio, amp; Mich aele, Nepote,prius vita fundis, quod paucis poft hoc connubiumnbsp;annis contigit. Falcem Cronus geftat, quod Tempus omnia demetat, fternatque.

R nbsp;nbsp;nbsp;Euri-

-ocr page 77-

34 nbsp;nbsp;nbsp;PoMPA INTRDJTVS FeRDINANDI AvSTRIACI

Euripides in hunc fenfum:

-OLVCty^OLiCóg 4*

Biov 3-gpt^«y, amp;)Ve

--Vitptgt; omnibus

Metendu, ^t fmges. Sic iuhet Necefitus^

vt interpretatur M.Tullius Tufculanar. lib. iii.

cYBELE. C Y B E L E prifciS M.éyoiAn }{^ Qs£v nbsp;nbsp;nbsp;MugnuMuterfir Muter JDeorum dl£ta* Ofph eus

in Hjmnis;

Mm§ n Sióóvïï^i B-mrm uvSpdTrau,

Hm lt;^m eft Muter^ homïnum, Muter^ Deorum,

Videre efl C Y B E L E N ièdentem inter duos Leones,dextra pini ramum.finiftra haftam puram, tenentcm, ac Tjmpano innixam, in Numis Mü Fm amp; Fmftim , Augg. apudnbsp;Ancon.AuguftinumjArchiepifcopuni Tarraconenfèm, Dialogo v. AntiquitatumRom.

Num , FA VS TI NIE- Al*

/A.,1

IW


Oh


lt;1


Tutif” Tvrrita, amp;cum Leone ad latus , fingatuf Cybele,' rationem reddit Varro apud Auguftin.VH. De Ciuit. Dei, cap. XXIV. Tellmem, inquit, eumdem dkmt Mngmmnbsp;Mutrem: ^md Tym^unum hubeut jfignificuri^ejfe Orbem TerrM ^uod Turret in cupte\ O^pdu: ^ubdSedesfiguturnbsp;circu eum j cum omniu moueunturj i^Jum non moueri^ Et mox: L E o N E M, inquit, aiimgmt fohtnm mnbsp;mmfmfitSiim, rvt ofiendmt, ejfe mllum genus Terramp;tum remotum uc lt;ruehementer femm , quod non fnhiginbsp;colid conueniut.

AmZm nbsp;nbsp;nbsp;Tabulam ivgvm avrevm Coniugale exprediimefb,cui infcriptum illud

Maronis:

IVNONE SECVNDA.

De illo iVGo idem Maro lib.iv.

IvNONi mte omnes,cm vincla ivgalia curst.

Et ibidem:

Ne cui me vinclo svellem foemre ivgali.

Quo loco Seruius : IV G a L I, inquit,proper ivgvm efuod impnehuturMutrimonioconiungendis.

IV G O geminx infident c o l v m b *e, Coniugi) Sjmbolum. Addita eftcoRONAe flori-bus contexta,Sponfoolimofferri folita. AdfuntSc faces nvptiales. Claudianus:

Tu fefius^Hymeniie, faces, tu Gmtiu flores FUge: tugeminas Concordia neöie coronas.

De bis omnibus videndus BaraBrillonius lib. fingulari de ritu Nuptiarum.

AdPilaslateraleSjinde cor ARDENS,inde dextrae geminae, fertocircumdatae, Concordiam,Fidemque coniugalem denotant.nbsp;ccfmorm SubipsaTabula in Zophoro,geminum Copiaecornv hinc inde fpeétatur, quonbsp;Coniugij huius Foecunditas, acnatorum inde Auguftifsimorum Liberorum frudus defi-gnantur.Ex vno,Mares duo, Carolvsamp;Ferdinandvs, Csfaresj ex altero Femellae

qua-

-ocr page 78-

IN VRBEM AnTYERPIAM.

quatuor,Reginae omnes,eminent. Nempe Heleonora, Lufitanix primum, mox Gallix; C A T H A RIN A, item LufitaniEE j I s a b e l l a, Daniitj M a r i a, H ungarise, Regi-bus, rare Felicitatis exemplo, nuptx. Sic in Numo jDw/^ Tiberij Aug. filij, exprefla funtnbsp;in duplici cornucopiae bina puerorum,eius liberom^capita,medio caduceo.Itemq* in alio,nbsp;qui penes me c%TitisJhtonm ./i»^.Numo,cum inferiptione: x e m p o r vm f ee i c i xa $•

zTormt.

adSue-

tonium

Calig.

cap.XIV,

tChouI.

pag.U4.

ITO-


Ad vtrumque Tabulae latus,gemini Tr i tones Delphinis infidentjConiugiumdue hoc tan Lib... fplendidifsimum buccinis promulgant.De illis ita Macrob.T r i r o n e s mm Bmcimf/iftigto

c. via. Sattivni ^dts-ft^h eim comemorpitione pidnofimm tamp;tPLteHiftorm ehtpp i^mfi ^oedts efi,

E I-PHINI.

Delphini vtrimque, Maris vtriufque imperium, Orientalis 6cOccidentalis,de-D notant. Delphin enim ceterorum pifeium quodammodo Rex eft. Vnde Oppianusnbsp;lib.ii.de Pifeatu, fie canit:

Aea^-tnes cfl*dysAmpdxkfiiya, m^viatnv, iS'^o^ov invo§in Tg j(9tJ dyhdin nofioavTS?,

PiTTMT dKvd'htd. ^d nbsp;nbsp;nbsp;Jfg B-dXGLoroUf

f^CUfTCLj, (pX9y0èPTS (TèXct^ 7rè/U.7rii(nP O^Cd^OUf O’^vrarVyK^ TTOv tip'

Kof Tiv ’^a.fjLdS-oig dxv(SfjQP ÏS'^kop i^SuJ»

Ö'osop ^ Kov(poKn fJL^T olmóiaiP ctWxTg?

Ak'5i,« nbsp;nbsp;nbsp;jttgr’WjW.«5T»oï-Alom^,

Ö'oTov de/'7^ült;np cv sf7njgv^lt;n A^fcoPTe^,

Tooyop ;(9t} A E A lt;jgt; tn E 2 ci» Ix^vijiP nyefjLOPriig»

ld eft,Laurentio Lippio Interprete:

D E L p HIN E s vegnmt pnto^genuf^ mtmtamp;m Imprionbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ngmt, èr rohore

Ac form'd,cic njolmri nimidm fe corpre möfmty 'Et fdimty ^dveti nerm cxcujfet pgïttPi ;

Ardmtem cmïttmt flpcmmpim^ fUndore mkmtewy Ex octilts, tenmm lt;vifn, fi forte timentesnbsp;nAJpicimt Infiris pfccs^fddo^ Utentes^

Efi inter pdas ^mntum Regim Volmres didagna Tomntis Am; lt;^d ^mnthm dira feraramnbsp;Agmina magnanimi dmmt Virtme Leones^

S^uammigeri egaantum regnantafiant^ Dracones Inter Sergentes y tantum fm vegna gahernantnbsp;Delphines, li^mdis tantum dominant ar in ^ndis,

Extat vetus Numus,S e c o b r i c .^.HilpaniaeTarraconenfis vrbe,cufus,in quo A v g v s x i caput cernitur,medium inter delphinvm amp;spicam. Et per delphinvm quidem,nbsp;Maris ;per spiCAM,Terras imperium defignari,cenfet virmaximus, Ant.Au2uftinus,

Antiquitat.Romanarumamp;Hifpan.Dialog.vii. nbsp;nbsp;nbsp;^

S nbsp;nbsp;nbsp;Hiero-


-ocr page 79-

y$ nbsp;nbsp;nbsp;PoMPA INTROITVS FeRDINANDI AvSTRIACI

Hieronymus quoque Aleander in explicatione Tabuk Heliacs , adfert gemmam antiquam,in qua expreflus hinc delphin, inde co rn v c o p i yE,cum fru6tibus omnigenis.nbsp;In mediojGaduceus Mercuri), inclauamHerculis definens,Palma hinc inde eminente:

Gunrna v^fus

Inelegantifsimaeagemma,perdelphinvm,Maris;perfrvctvs quiinCornucopiae, Terrae imperium,vt in SegobricenriNumo,defignatur: illudque tam Mercurij eloquio,nbsp;quam armis Herculeis parari amp; feruari. Eft amp; elegans Palladae Epigramma in Cupi-dinis ftatuam:

Antho-

Icg.

lib.iv.

(JLCItIuJ TTCtAóifJLOU? nbsp;nbsp;nbsp;Ae A 4gt; fN A A’n © O S’

Tw fjSifi ^ Touou/f Tnh SolAoltIcu/

Quod fic vertimus:

Attent DELPHINVM geftpLt mmu6j dtm flores:

Qmffe SOLO far it er ima dat atifm salo.

Supra Portae fornicem hymen^vs nbsp;nbsp;nbsp;ea forma qua in anteriori facie.

mokar- Infummo ArcusculmineMonarch!a Avstriaca fedecAuguftae Heroinaeha-

chiaAv., . nbsp;nbsp;nbsp;. rinbsp;nbsp;nbsp;nbsp;1nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;-nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Inbsp;nbsp;nbsp;nbsp;O

sTRiACA.bitu,cut bonus GENivs,alatus, ingenuprocumbens, globvm terrestrem ottert, lila fceptrum c r v ce infignitum Globo dextra infigit:altera manuCaduceum tenet,Spi-cas 6c Papauera. Z o d i a c v s Monarchiam Auftriacam ambit. H e s p e r v s, fupra ver-ticem eiufdem Monarchiae in medio Zodiaci,radios quam latifsimè diffundit.nbsp;oRiENsnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;A dextra eius parte. Sol oriens Laureatus,Orbemradiatum altera manu geftans:

vexillum altera.cum Infignibus L VS iTAN I.E.

India Afsidetilli India Orientalis, caput,collum,brachia gemmis onerata,Cornu-TA^i'^ copiasaromatibus 6c vnionibus plenum compleótens.

LvNA. A fini£tra,LvNA,Orbem crefcentempraeferens,6cvexillum cum InfignibusRegni Castell^.

LIS.

India Huicafsidet India o cciDENTALis pennisverficoloribusinverticeornata,annu-DENTA- tum ingentem ex aure (more Gentis) fufpenfum gerens, aureos Numos è Cornucopix largiter efFundens. Symbola porró ifta obiter illuftranda.

VtGENivs GlobumTerreftrem Monarchiae Hispanicaeoffert,ficinaureis Titi ^ Nerm Augg. Numifmatibus, providentia fpe£tatur,quae Orbem Terrarumnbsp;illis tradit. Pulcherrimum autem Numifma exftatnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;inquocon-

fpiciturGEN1Vs Pop.Rom. quifimiliterOrbemTerrarumPHilippo avg. inmanus porrigit,cumInferiptione: felicitatipop. rom.

PHILIP Pt CaJ.


m^N-ERmCgf,


Num ¦


tf Croj*

iac.

Tab.

XXVIII,

h Ibid. Tabul.

XXXIII.

cErizzo

pag-5H


/ft/.


hl


Hunc

-ocr page 80-

IN VRBEM AntVERPIAM. nbsp;nbsp;nbsp;37

Huncveró Philippvm avg. primumomniumImpp-Romanor.Chriftianisfacrisad-diétum fuiiïèjCx Eufèbio amp; Orofio iam fupra retulimus.

'xa.


ScEPTRVM CRVCE infignitum,ORBique infixumjdenotatCathoIicosHifpaniseCRvx RegeSjCRVCE avspice, vallifsima IndiarumRegna adverum Christi cultum ad-»/nbsp;duxiffe. Imf.Cótf.Theoiofim MMgnm, gente Hifpanus, Princeps religiofifsimus, orbi feunbsp;GLOBO, Caefarum manibusgeflari folito,primus crvcem infigi curauit. vt apparetnbsp;ex eius Numo aureo, in quo Roma noua, feu Conftantinopolis, galeata fedet, dextranbsp;OrbemjCui Crux infixa,geft:ans.

Croy-

iac.

Minor.

Tab.

1.IX.

Sufdof,

voceI«-

fiinkn,

Trtcop.

de JEdi-

ficiis

luftin.

Aug.

Ofor'm lib-ir.nbsp;de Reb,nbsp;£man.

Sic quoque Imp.Cdtf.hfimmm Mpignm (Suida tefte^ rlw Icw^H^KÓm nbsp;nbsp;nbsp;Kcx^rn

lt;rlt;pou^d^, IfXTTi’myór^ ^ cm cwTrj-'c^mifjLcuyovT^ j ug^^di «f rt' g-cw^ov nbsp;nbsp;nbsp;lyyi^aMq

yiyovi. nbsp;nbsp;nbsp;jS n yüt rd Qpcu^eiJ'ég S cwvignbsp;nbsp;nbsp;nbsp;o 'ETca)§dgjê\oi tovcm am^ Qa/^u twcpaviAoidiy'^. Qèóv.

JE^mftremfibiftp^tmmmcolmm^pofmt, nbsp;nbsp;nbsp;mmm fert globvm, crvce m infixk: jignificmte^

qtddodperFtdem in CRVCEM, Terv/H JDominusfit fpiöim. GlohmenimTerrm efi^ oheim rotnndpim formpim : Fides ^erd eft c R vx, ^ndd in ittd Dem hnmpind cetrne piffnmptdifnjfitcm tjfet,

AbhorumlaudatifsimorumImpp.exemplonondegeneransRodolphvs i. cogno-mento Metgnmff^tntis Auftriacae conditor^cR vcem vice Sceptri coluit. Qua de re infra latius in eius Elogio.Et anno fuperioris faeculi primo, cüm Fetrm^^lmrm Caprdü, Aufpiciisnbsp;Em ANVE LïsXiïbtauiae Regis, in Indiana Orientalem tendens,tempeflatea6fcus, ad Bra-fliklittora,abAnthropophagishabitata,primus mortalium ex Europa appuliflèt, co-lumnam marmoream,cui crvx eratincifa,ibidem collocariiuj(sit,totamque earn Regio-ncm Terramfm^d GRVCIS indigerauit,Oforio tefte.

C AD VCEVM,SPICAS ÖCPAPAVERA altera maUU Mo NARCH IA AvSTRI

tenet. Cadvcevs Pacisftudium3 Spic^, Annon^ Abundantiam; Papavera, Se-/'^^''-curitatem denotant. In Numo M.^A'nton^, tria hacc Symbola fimul iunóta conlpiciuntur.

SPE-RVS.

Per H ES p E R V M,fteIIarum maximam,defignatur h e s p e r i A,fiue Hifpania.H omerus: he

E'2 n £ p o r, óV nbsp;nbsp;nbsp;cM h^cLvdi /Vctrof aVf •

H ESPER VS, in caIo YPidiis i^ni fiderpi lt;Tfincit,

Siue, (vt Catullus ait:)

HesperEj cdo Imet mcmdior ignis?

Pulcherrimè autem eamdem Stellam defcribit Papinius vi.Thebaidos:

Sic lt;Tgt;hi trem^ii'^llo pelhc ent siDERA pont o,

Vihrpitm^ fretis cdï ftedmtis Imagoy Omnia clara nitent 5 fed clarior omnia svpranbsp;H ESPER VS ex er eet rudios. QmntafL ^er nltnmnbsp;amp; THERA jT/ewfe tantm monftvatw in ^ndis,

Ifidorus Hilpalenfmm Prsful, Originum lib.iii. hespervs, StellnOccidemnlk,qumcogmmi-natamperhihent ah hesper o, R-cgc Htjpanm,

T nbsp;nbsp;nbsp;Per

Jis

-ocr page 81-

38 nbsp;nbsp;nbsp;PoMPA INTROITVS FeRDINANDJ AvSTRIACI

Zo DIA- PercirculumZoDiAcijMagnitudoMoNARCHiiE AvstriaciE defignatur,eiufque ^ternitas.Sic in Numo aureo Hndrimi^ug. confpicitur Figura gradiens per Zodiacum,nbsp;fmiflraGlobum tenens, cui infiftit Ph oen i x, TÈternitatis Symbolum, cum Infcriptio-ne;siECVLVM avrevm. EétyponeiushicfubiunxiexMufxoRubeniano:

Vide

Occo-

nem.

SiEC


'iSVR


Talis etiam exftat Imp. Csf. M.M.Phlif^i Ang. apudOcconem Numus, in quo Virgun-culse habitu ftat ^Fternitas, dextra tenens G lobum,cui P h oe n i x infidet. In Numo quoque zMcxmdn SmeriAug. apud Chou]ium,itemque in Numo Vderimi Ang;?^ Mu Msfi,nbsp;ZoDiACVSeft expreflus. vt videre eft apud Oótau.Stradam lib.de V itis Impp.

Sol amp; Lvna AmplitudinemMonarchiaeAvstriacaedenotant,quódfidera illa immenfa Terrarum Ipatia, Hilpaniese ditioni fubdita,afsiduis curfibus permeent,necnbsp;vmquam ab iis deeiinent.

Ant.Au-

guüïn.

hoU,


ÊademquoqueSidera.iFxERNiTATEM defignant. SicinNumis Ve^nfimi^Tnuimi Aturni- Augg. figuraftolataconfpicitur, dextra caput Solis radiatum; finiftra geftans LvNitDkuig.nbsp;tamsymnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;comua,cum Infcriptione: .^ternitati avg. Et hoe quidem ex difci-'

plina iEgyptiorum,qui illa fidera AEterna eflè aflèrebant. Horus Apollo ; A’lii'NA (pniJLCUVQVTi^y

H'aion jigti^EAH'NHNT9 AmioL ^vdf foi^aci. iEvvM defigmntesër lvnam

Lib.ixJ

Epigr.i.

hAc ^nrmfmt nbsp;nbsp;nbsp;Hue quoque refpexit Martialis^de Templo Flauiae geneis agens:

Mméit dt^mVLhYiJE Deern gentis,

Ct4gt;m SOLE ër ASTRIS, nbsp;nbsp;nbsp;Luce Rommk

Numos hic apponl curaui.

Num.VESPASrANI At^ .


Croy-iac.Tab,’ Sxvil.nbsp;amp; Tab.

XXXVMI.


/êTER'i:éifAVG. 2


l til f!ji,.


In Tympano faftigij, fub M o n a r c h ia A v s x r 1 a c a , hxc inferiptio;

HIS EGO NEC METAS RERVM, NEC TEMPORA PONO:

s

IMPERIVM SINE FINE DEDI.

Romans.

Verba hsEcfuntlouis apud Maronem i.iEneidquibus Veneri de^Eneae lui fatis follicitae, Imperium,vt Terrarum metis amp; lpatiis,itaTempore infinitum pollicetur.Id autem longènbsp;verius de MonarchiaAvsxriaca efferri potefl:,quam omnibus,quotquot ab Orbenbsp;condito floruêre , vaftifsimis Regnis amp; Imperiis maiorem longè amp; latiorem, ftatuitnbsp;fingularis yir eruditionis, luflus Lipfius,vbi Philipp VM iii. Hilpaniarum amp; India-ixipcnbsp;rumPrinCipem,PHILIPPr II. Filium,fic afFatur: NtlhlmdimPirTihi:necgMk'elocusfit^gtitgmtm:'^^^’-^

fed m ORBE CONDITO mn fMt,cju,i maior in Kï.mtSt'Efnerit^^mmTeFatn'^identitrdefiimJfe.PrMfi inm ditt maximvs ts.Q'fiAfPnterTmSttotRegnie, In VTKO^ne orbe inm reddif, vnzKi ^ Novo.

At Me

-ocr page 82-

E.Gro-ttus In Poem,nbsp;lib.ii.nbsp;Siluar.

Bodin. lib.li'.nbsp;cap.II.nbsp;de'Re-publica.

Ceruera

Turrtan.

lib. II.

de Ex-

ceffu

Philip-

VI II.

Kilpa-

niarum

Regis.

IN VRBEM AnTVERPIAM. nbsp;nbsp;nbsp;39

Atipeecce^nomm pi^d.FotentmmFortmmnjmmmprLvsitania : foU pidhicUcinm deerat^ulcherrimói ê- folïdóo Hispaniarvm F. AdmxpLeft: cum cmnepigt; AFRiC^ ê’ ASIFor-tusnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;id eft Clmftyi^ pttpe ptditue, pihm ippes iUees inmdMk^^ totetsfkhiicmtis in leges lt;cc Imvpi lt;^eftrpL.

PiETAS mmdmhm^uoepi^ty 6^Religio: fedreeentiovetiptmlnmrm^petmimmmisilleJFoftks^ïkiacis Fm infert^nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;écfolem ^iohre,vpLpeve^Fegnpi Fegnkptdikere^ nnllonifi Armomm inve, Ita LlpflUS.

Vberiusautcmamp;plenius.Hispanici imperii Amplitudinemdefcribit^eamdem-queprifcisRomanorvm amp; Macedonvm vaflilsimisImperiis,Gentibufqueomnibus hodiequamlatifsimè dominantibus, longè antiftare aflerit vir celeberrimi nominis, verfibus hifce luculentis:

— Vhi LAVRENTES pidnenit cominus arces,

M-Ugnum Fegk opus^ folio fuhlime fedentem Qonftkit in multugemmnvum luce PhILIPPVM.

Centum iliinc populi centum reftonfu petehunt:

Him pihm iEr N ^a s dutur udfteötare FA vile AS,

Ft nbsp;nbsp;nbsp;SirenVM mittit Domusinde fuperhus

Ins veer, 6^ rpspidei tortor Bale ar i s huhenA^

Ft pus tot titults diftinguit Iberia Gentes:

L i B Y s, érprimi mirutor lumink I n d v s:

Jpotif^ uuium lt;^elut psi corpora pennk M Exi c A, w/fului diues Peruana metuUknbsp;-C^^Notos ns ergens ulius pos deficit Axk,

Non tot continuit Romana potentia Terras Tunc cum fummu fuit. Nec ud hm faftigia rerumnbsp;Sub Duce Felliamp;o Macetvmnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Sarijfit,

Nunc pope Bistonii pamuk fmtnjuftu tyranni Regna^nec exiguo chudatur limite Parthvs 5nbsp;Ft late gelidi glad alia Fittora Fontinbsp;S KKMhi:A pofideat»^plauftrif^ nsagantihus exulnbsp;Aiutet fip'e domos Scythicorvm Feöior epormn\

Jidulta^ perpetuo defendat millia muro Sinarvm Dominus-y cuix fua nouerit aruanbsp;Qui regit IEthiovASy damnatum Solihus orhem-ynbsp;Hesperus NEMO regnorvm finibvs exitnbsp;Lo ngivs.

Haótenus ille. At veró,iuxta loan.Bodini Andegauenfis^Gallblententiam, Fat kudo Terra-rumCatholkoHiftaniarumRegifubiekarumyi^ECi^s excedit TVRCici imperii dimenftonem. Scribebat haec Bodinus, antequam Lvsitania,amp; cum ilia, O r i e n t a l i s I n d i a, Infulaeque in-numerXjRegiCatholicoaccefsiflent.Nampofbiftam Regnorum accefsionem (fireótènbsp;calculumponat CerueraTurrianus) Imperium Hifpanicum vigesies maius fadtum,nbsp;quam fuerit Romanorum.Eius verba lunt: Romani Impmt arts ^quorum Domimtio ktim^ro-ueka eftypam cuiufpam alteriusantecedentium Qhaldaorumy^Jfjriorumy FerfarumyAledorum^cueletiam Gra~nbsp;corum (tefte Dionyfio Halicarnaft'eo) tertiam tarnen Furops, partem integrum nonpojfederunt^ Non item Africsonbsp;partUMy aut padrageftimam Aftsi. Nullam nserooAmerica JndiarumOccidentalium y Infularum^ Oceani

V nbsp;nbsp;nbsp;Meri-

-ocr page 83-

PoMPA INTROITVS FeRDINANDI AvSTRIACI M.endiomhsy nequeIndmrism Orientdmm, Qmd finbsp;nbsp;nbsp;nbsp;mm Temmm Orbem diligmtiks cont^m^Utm^

dimdpLt^mfptrus éLi^mksfutfmrefokmCofmogmfhi, nfmet imprmm Regü nbsp;nbsp;nbsp;pakte vigesima

Turrianus. Atque hinc efl:,quod LuiTribaldus Tole-

tus in Epaenefi Iberica, H i s p an i a M fic compeliat:

Bis decies Scepmmyfpiprmt tm Scepm, QviRrTVM,

JjpLtms e Jjfttio fpilfit njhi He^crio.

Rcr^ tot ingmtes tri^5im Tcrm^ MpLrif^,

Christifer^ oflmm cmdidpt figm crvcis.

Sctlm igituYy Reru^m Colt4gt;men3 Regim: Dectif^

Perpetvvm hoCiSiiprkm Rex cvcUt ejfe Tihu

Porro de Latitudine Monarchiae H 1 s p A NI c AE filflus tra(Stant Thomas Bozius, Philippus Honorius, Gregorius Lopez Madera, lacob. Valdefius, Boterus, aiiique.nbsp;ferdi- In Intercolumnio dextro, primse eleuationis, flat FerdinandvsAragoniv s,Hi-Hijpmia. foaniarum Rex Catholicus,a quo prima Monarchiae FIispanicae fundamentanbsp;”” iaftafunt; Heros PrudentiajConfilioJnduftria.amp;Felicitatefpeótatifsimus.Quicontinuonbsp;viftoriarum vfus curfu,Mauros ex Bstica Regione, quam magno Chriftianorum Princi-pumopprobrio, oólingentos propè annos tenuerant, expulit. Mox Neapolis quoque, amp;nbsp;Nauarrae Regna fuo adiecit Imperio. Epigraphe:

VINDICE ME, PVLSIS EXVLTAT IBERIA MAVRIS:

PARTHENOPES DOMVI POPVLOS, ATQVE APPVLA RVRA,

VASCONI^QV:e simvl saltvs, celsamq;ve pyrenen.

jsABEt- In Intercolumnio finiftro fpe(3:aturIsABELLA,IoANNis ii. Caftellse amp; Legionis.Regis,

nurum

’Regina.

Qatholicivxor, o RBEM novvm manu complexa. Haecenimeffc illa Heroina, nulli veterum cedens,quae Chriftophoro CoIumbo,Liguri,alterius,amp; nullisnbsp;antè faeculis cogniti Terrarum Orbis, a fe detegendi, certam fpem facienti,armatam claf-femfuppeditauit,cumFerdinandvsRex,eiusmaritus,cunótantior 8ctimidioreainnbsp;re videretur. Atque ita ad aurifera MexicanorumSc Perüanorum Regna,ab aliis mox de-teóta, pulfifque Idololatriae tenebris, diuino Fidei lumine illuftrata, aditum patefecit,nbsp;Epigraphe:

ME CVRANTE NOVOS DETEXIT IBERIA MVNDOS:

VERAQVE BARBARICIS OSTENDENS NVMINA TERRIS,

MEXICA CASTELLjE IVNXIT, PERuANAC^VE SCEPTRA.

Erne- Paulló infra,incodomIntetcolumnioftatERNestVs, Imp.CxfMAXyEMiLiANi n. Archidux FiliusArchidux Aull:ri3e,Belgicarum Prouinciarum pro Rege P h i l i p p o ii. Auunculonbsp;A4rm. p^Q^Qyi^gj-j^ator, Princeps Optimus, 8c longiori vita dignifsimus. Nam dum ad pacifican-das Prouincias animum ferib conuertillèt,vix primo Praefeólurx fuie anno expleto,ingentinbsp;omnium Belgarumluótuextinftuseft. Hincmeritóadfcriptum:

OSTENDVNT BELGIS HVNC TANTVM FATA.—

Alber-rysAr chiduxnbsp;AufiriiSinbsp;Beharumnbsp;l'rinceps.

InPodio,fupraPort2efornicem,vifitur ALBERTvs,Imp.C£erMAXAEMiLiANi ii- Filius, Archidux Auftriae,Belgarum Princeps,Pietate,Iuftitia,Conftantia,Fortitudine,Pru-

dentia.

-ocr page 84-

/

IN VRBEM AnTVERPIAM. nbsp;nbsp;nbsp;4I

dentia,Liberalitate, aliifque Virtutibus Regiis incljtus.Hic cüm poft E R N e s t i, Fratris fuijobitum,Belgis Gubernator per annos aliquot feliciter pr3efuiffet,amp;aduerfus Gallos 6c

.t:;.

Batauos ftrenuè rem gefsiflèt; mox ducfta in vxorem Isabella Clara Evgeni a, Philippi II. Hifpaniarum Indiarumque Regis FiliEBelgicashasProuincias 6cBurgun-diam dotali iure pofledic. Epigraphe:

BISSENIS MARTIS RABIEM COMPESCVIT ANNIS.

Tuncifc.

Haraiu,

Annal,

Belg.

To.iii.

Anton.

Camera

lib.xvi,

cap.xv.

Thuanm

iib. 158.

Baudius

lib.i.

de In-

duciis

Belg.

Siquidem,poftOftendam,Mrachtendonckam,Rhenoberckam,GrolIam,01defaliam,

Lingam,aliaque oppidaa Batauis recepta, B e l g i c AM,ciuili xl.annorum Bello aftuan-tem,refpirare,a]m3eque Pacis ociaguftareindulfitjDuodecennalibus Induciiscumhofte padtis, 6c Antverpi^ anno cio. io.Gix.adv.Id.April.conclufis,6cpromulgatis. Quanbsp;in re, P.Ioan.Nai), Seraphici Ordinis per Belgium fummi Prjefeóti, fedula opera eluxit.nbsp;Cümpaullóantè Serquot;quot;'® Archidux Walrauium VTittenhorftium, Horftij Toparcham,nbsp;öcIoan.Geuartium, lurifconfultum, primis eiusTraétationis fundamentis iaciendis innbsp;Bacauiam delegaffet.

Imperij Romani diadema a Septemuiris Eleótoribus bis delatum; nempe poft R o-DOLPHT II. 6cmox,poftMATTHi^ I. Augg.Ftatrum fuorum,obitum,recufauit.Archi-ducatumAvsTRi^,DucatumSilefi£e,aliofquep!urimosPrincipatus,hereditario iure ad fe deuolutos, Ferdihando ii. Imp.Patruelifuo,raro 6cinauditohaétenus exemplo,nbsp;donatione inter viuos, cefsic ac refignauit.

Clau-

dian.

Ke^mt nbsp;nbsp;nbsp;fmd^ofcere firro,

Foflhp^hitd FietfiU folmt, Tmc Furfmpi ^rimum Inferior Virmte fmtj memit^ ref nlfptmnbsp;Ohma JUmeJlas. F)olmt Fortunpe^ mimremnbsp;8e confejfpi^ wiro. Magmm dehta FoteftaSynbsp;Afmorem contemfteS' ^rohat.-

Coniugi ftio, A L B E RT o, ad Isuum Podij latus,adftat Isabella Clara Evgeni a, hMi. Philippi ii. Filia, Belgarum 6cBurgundionum Domina: Heroina magnse illius Isa-r^ev^nbsp;BELLA Hifpaniarum Regina (cuius fupra meminimus) Abauia fuje, virtutibus fimilli-ma. Quam Matrem Patriae, viuumque Pudicitia, Pietatis, Clementiae, Fortitudinis ac/^Znbsp;Sanftitatis exemplar, Belgica vniuerfa experta 6cvenerata eft. De ilia latiiis infra, ad^r^Tnbsp;Pegma eiusdefuniftae Honor! dicatum. Epigraphe.

CLARA, ivbar belgis nvper, nvnc sidvs olympo.

In dextro Intercolumnio,fub Ferdinando Catholico , vifitur Serquot;’“'PRiNCEPsf'gt;='^“‘-Ferdinandvs, Hifpaniarum Infans, S.R.E.Card. Belgarum 6cBurgundionum Rege PH i L i p p o IV. Catholico, Fratre fuo,Gubernator,6cc. Epigraphe:

DIVINVMHVNC FESSO IVVENEM SVCCVRRERE S,ECLO,

NE, SVPERI, PROHIBETE.—

Verfus hie eft Maronis, per parodiam obiter immutatus,ac defumptusei.lib.Georgic.

X nbsp;nbsp;nbsp;vbi

-

-ocr page 85-

Al nbsp;nbsp;nbsp;PoMPA INTROITVS FeRDINANDI AvSTRIACI

vbi votafackpro Imp.Cccf.Octavio AvGvsTo,cuiaVi6toria A6tiacaj(quam£Etatis

AuAor

Vit»

UAtona.

fuse anno xxxn,retulit)reduci, opus fuumPoè'tarecitauk: , nbsp;nbsp;nbsp;•

Fatrïj, InMgetes, nbsp;nbsp;nbsp;Komule, Veftpi^ Monter^

Qm Th!4gt;fcum Tiherim, Kommie FaUtm femas:

HvNC SALTEM EVERSO IVVENEM SVCCVRRERE SiECLO Ne PROHiBETE. Spitü mm^ridem fmgmm mfironbsp;FmmedontediA It4gt;imu4nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Trou.

Imn^ridem mbü cdi Te Regmy Caesar,

Inmdetydtq^iie hominmn ^mritur cmoive Trmm^hos.

Qujffe cz/hifas lt;zgt;erfhm pLtcjwe nefr^, tot Bellftgt; pr orhem,

Ti^m mdtéi fcelemm facies: non lt;^üm piroLtro JDignm honos: famp;mt toto ALetrs impns OrhCJ*

Vt verb fubAvGVSTo C^SARE,PaceTerraMariqueparta,TemplolANi clufo,Or-bis Terrarum longa Felicitate ac Securitate potitus eflj ita quoque a Ser“' Principis FeR; DiNANDi felicifsimis Aulpiciis,8cVirtuteincomparabili, fperatam diu Tranquillita-tem, poft decumanos Ciuilium Bellorum fluótus, Prouinciae Belgicae meritö fibi pol-licentur.

PORTI-

-ocr page 86- -ocr page 87- -ocr page 88- -ocr page 89-

IN VRBEM AnTVERPIAM. 43

Ci£SAREO-AVSTRIACA.

Era Mjlatifsimum amp; pulcherrimumVrbisVicuin,ingreflo Principi,{p]en-didifsimum Pegma, ferè ad femi-Hexagoni formam conftruótum, eius oculisfefe obtulit,archite6tonicamagnificentia amp;argumenti grauitate no-bilifsimum.Diameter eius ad pedes centum amp;x.porrigebatur: Altitudo,

vfqueab Obelifci apicem, pedum eratLxxx. Ichnographiam infra fubiunximus.

PoRTlCVM C^SAREO-AVSTRIACAM appellauimUS, quia XII. C ^SARVM Av-TRiAcoRVM Statute,èfolidolapideaffabrèfculptx,auroquevariegatae,fubtotidemfor-nicibus in ea collocatae erant. Et finguli quidem fornices quatuor Columnis marmoreis innitebantur,encarpis (vt amp; pafsim vniuerfum Pegma) ornati.

Sutton. Augnbsp;c.xxxt

Inter primarias Grjecarum Romanarumque vrbium fubftruótiones, non infimumPoR-”-locum olim obtinebant PoRTicvs:in iifque vifebantur prifcorumHeroum,benede Repub.meritorumjStatuje^cumElogiis. Sic Imp. Caef. Odauius Auguflus (tefbe Sueto-1*

niO^ Proximu^mèi' Diis immortdibm Homnm 2i£emorU nbsp;nbsp;nbsp;qm im'PERIvmPö^. Kom, ex mini-

mo m^.ximnm reddidijfent. Itptqm o^em mmfqm.mmmtihm Tit nits, nfiitmf, ê^STATVAS omnmm,Trmm-])hnli ejflgie^ in ^trnqne Fori fni p o R T i c v dedkmit.

Ad initiumlateris dextri, fupra pilam angularem hsc erat Infcriptio:

ADSPICE MAIORVM SERIEM, F E R N A N D E ,T VOR VM,

CiESAREOS PROCERES, QVOS AvSTRIA IACTAT ALVMNOS,

IMPERII FATALE SOLVM: VICTRICIBVS ARMIS DEFENSVM, ASSERTVMQ^E TIBI.

A vsTRiA, olim Pannonia svperior aRomanisdidta,Prouincia eft belhcofifsimsAvsTRu

‘ nbsp;nbsp;nbsp;**Tnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;r*nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;olim Pdtt“

nonm Stt~ ferior.

nationis rerax : adeoque annquitus Imperatorvm sedes lemper habita. Auótor Defcriptionis Orbis Terrarum, qui fub Co»ft0ntio ScImpp. floruit: ElranANNONii

nofnoifTi «.T!wim,è i/^woputf.'Kcu aa o'ikhjis ra's Vpxo'ktqn nbsp;nbsp;nbsp;DeincepX ANN ONI A

Pegio,Terrn omnihm ilmes,tU'mfmgth;4s,titm^ nbsp;nbsp;nbsp;mercihus^fempr^en Imperatorvm sedes eji.

Septimius Seuerus, Pannoniarvm Praefeótus , Pertinace Aug. Principe optimo, Romae csefo,Imperator a Pannonicis Legionibus eft confalutatus: earumdemque virtutenbsp;c$dem Pertinacis vlt us eft, tefte Herodiano.

Ant. Au^ Diaioo-

ExftatquiPannoniis Dux ScReftorab Hadriano Aug. datus eft, Numus, in quo Matrona turrito capite, dextra vexillumgeftans, Sc finiftram veftis laciniam attol-lens: in finu quafi pilas quafdam tenens, veiut auri argentique copiam defignans, cumnbsp;Infcriptione: P a n n o N i a.

Y nbsp;nbsp;nbsp;Exftat

-ocr page 90-

44 nbsp;nbsp;nbsp;PoMPA INTROITVS FeRDINANDI AvSTRIACI

Exftat 6cNumus Zw/. Qlt;if.Trmm.Deci]A»g. ortuPannonij, in quovtraque Ipeétatur Prouincia ; altera iuxta fignum militare confiftensj altera (vt videtur) clauam tenens,

cum Infcriptione: PaNNONIAE.

Nwm, .VERJ nbsp;nbsp;nbsp;-Afttw, TRAlAN. DKCJlAu^.

aEnzz.f,

Croy-

iac.

Tab.xt, h Ibid,nbsp;Tab.Lix.

P A N N o N 1 A s Im^eriis girmUm , non immeritó appellat Aufonius Epigramm. iv. vbi D A N V BIV s Vdmtïnmmm amp; Gratimtim Angg. fic allocjuens introducitur:

Y) K^ymYS ^mitis cpt^pi^t o emit atm in oris^

Totm fnh njefira iam ditione firn:

\ nbsp;nbsp;nbsp;Qj^ gelidam fontem medüs ejfmdo Smats\

Imperiis gravidas q^im feco Pannonias.

Hae etenirh illae funt Prouinciac^qua^ olim Ayrelianivm^Probvm, M AXIMI ANVM, D ECIVM, loVIANVM , V A L EN TIN IA N V M , VaLENTEM, GraT1ANVM,amp;

Valentinianvm IvN. Auguftos,Imperio pepererunt. Vnde eleganterMamertinus Conful in Panegyrico M a XI M I N I Aug.ait:nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;iuhitnt, /pin mdtk mm fkmlis, ix qmlt;rums

PannonïvE nd mmm aceejfere Kommum , I taha pidem fit gentittm Domim glorm ^etufinte , fed

mtti

Itinerar.

lib.i.

P ANNON IA minute ? Atque ita quidem dejeuo fuo Mamertinus. At mirandum profeótó magis,noftra ac Proauorum memoria,P a n n o n i ^ fuperioris prouinciam, A v s t r i a M,nbsp;velexvnaDomOjContinua penè fuccefsionis ferie, Cvesares xii-protulifle: qiiibusnbsp;(dumhsEcfcribimus)xiii.'“exeademFamilia feliciter accefsitImp.Caef. Ferdinan-Dvs Hl. Pius,Fel.Auguftus,in DiuiParentisfui, Ferdin an di ii. locum,bono Orbisnbsp;Chriftianijfurrogatus. Nempe,quod de Roma ait vir Confularis Rutilius:

Semina Virtatam, demijfa ér tradita cdo,

Mon ^otmre alm dgnms ejfe locis.

Certèjfelicifsima Imperij propago, quae in Auguftifsima hac Domo floret, Familias om-nes qux a condito Imperio,eius gubcrnacula tradfarunt, longè fupergrefïa eft.

Siquidem progenies CjESARVMalvLio orta,in fexto eius fuccefïbre defecit. Carolinorvm ftirpsinOccidente,aCaroloMagnovfqueadLvdovicvmiv.nbsp;fubnouem Imperatoribus.continuaferie, annis centum amp; vndecim,Orbi prxfuit.

PALyEOLOGORVM FamiHa in Oticnte, 3 Michaele vfque ad Constantinvm xv. adannos centum amp; nonaginta tres in ftirpe fua Imperij gubcrnacula conferuauit.

indar.

gt;em.

i)d.vm.

At verb Auguftifsima Avstri advm Familia iam fupra ducentos amp; quadraginta annos, atque ex iis ducentos continuos, Orbi Chriftiano diuinitüs prxeft: ac tot tantofnbsp;queHeroasprotulitjVt omnibus omnium gentium ac iEtatum clafifsimisFamiliis ma-gnitudine fua caliginem induótura videatur.

'%iw 0gi^ yap (pvt(^^èig

dv^^öóTTom, Tra/^fjLomn^^.

Qm enirn d Deo fata efl

Frofieritttf homimim, Aternior efi. nbsp;nbsp;nbsp;vt ait Pindarus.

Ad

-ocr page 91-

IN VRBEM AnTVERPIAM. nbsp;nbsp;nbsp;'

Addextrumlatus,fubprimoFornice,ftatuaarmataerat,DiviRodolphi Magni, Pij FelAug. PrimièFamiliaHabsburgica Romanorum Imp. amp; Auguftifsimae Domusnbsp;A vsTRi^ Conditoris. SupraforniceminoualiTabellahscEpigraphe:

AVGVST^ DIADEMA DOMVS MIHI SVEVICA VAXES, FATIDICAQVE PIVS FIRMAVIT VOCE SACERDOS.

Irancifc

Gutman

DefingulariImp.Csef.Rodolphii.Pietate,amp;inprimiserga SS.Sjnaxincultu,(vnde burguci Imperium illi promiilumgrauifsimi Auétoresceftantur) latiiisegimus in breui eiufdemnbsp;Tiiff!' D.RodolphiE]ogio,quodmoxfubiungitur.IscerteaureumilludSynefijprseceptumnbsp;fobtirnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;percepifle viilis eft: EFse-beia o tt^Stohnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;k^h'k cilt;r0a?iii, s0’ns spi'|« r xya.K/j.a. ïfixid'oi-fBAxi.

aei'aÏ. PiETAS^r/wèwfrhfiermturfalcmm lt;Sr cre^tdo, cm jirmiterinfiftatflnhilis Immo imperii.

Solisamp;Minerv^ effigies habitu Termini,bine inde adftant lateri D. Rodolphi i. SeddeiI]is,aIiifqueDns consenti bvs ordinixii.CAESARVM infertis,etiamoppor-tunius infra, poflElogia, diileremus.

Supra Albertvm i.AVC.inoualiTabella:

VICTOR BISSENO CONFLIXI MARTE : COEGI NASSOVIVM AVSTRIACIS PROSTRATVM CEDERE SIGNIS.

Supra Fredericvm iii.Pulchrum:

VISA POTENS NIMIVM, SVPERI, GENS AVSTRIA, VOBIS,

SI SOLVS LATIAS REGERET FREDERICVS HABENAS.

Supra Albertvm ii. avg.

IMPERIVM MERITIS PARTVM DOS CONIVGIS AVXIT,

BINAQVE C.ESARE^ CONIVNXIT REGNA CORON^E.

Supra Fredericvm IV. AVG.

?Frede-

rick,

lads

diues.

LVSTRIS BIS QVINIS, IVNCTA TRIETERIDE, SCEPTRVM GESSI PACIFICVS, NON V7USIO ^ NOMINE, C.ESAR.

Supra Max^emilianvm i. avg.

IN VENETOS GALLOSQVE TVLI VICTRICIA SIGNA,

ATQVE AQVILIS DOCVI BELGAS PARERE LEONES.

Supra Carolvm v. avg.

SALVE AVGVSTORVM, NVMERI NON ORDINE, PRIME,

SED MERITI: LIMES REGNI CVI TERMINVS ORBIS.

Supra Ferdinandvm i. avg.

lAM SENIO FESSVS FRATER DVM DESTITIT ATLAS,

IMPOSITVM ALCIDES GESSI CERVICIBVS ORBEM.

Supra Max.emilianvm ii. avg.

SVADA DISERTA MIHI, RARA ET CLEMENTIA: S,EPE CONAT\'S SVMjBELGAjTVOS COMPONERE MOTVS.

z

-ocr page 92-

45 nbsp;nbsp;nbsp;PoMPA INTROITVS FeRDINANDI AvSTRIACI

Supra Rodolphvm ii. avg.

ET PACIS STVDIIS BONVS ET FELICIBVS ARMIS,

OMNIGENAS FOVI DONIS ET HONORIBVS ARTES.

Supra Matthiam i. avg.

CORVINO HVNNIAD.E SCEPTRIQVE ET NOMINIS HERES, THREICIVM DOMVl KON VNO MARTE TYRANNVM.

Supra F

ERDINANDVM II. AVG.

CAVSA DEI, SCOPVS EST TIBI, FERDINANDE, NEC VMQVAM DESTITVENT, CONFIDE, SVAM PIA NVMINA CAVSAM.

Horum Lemmatum vberior interpretatio 8c fenfus,ex Elogiis vniufcuiufque C ^ s a r i s ftacus fubiun6tis,infrapetipotefl:.

In medio Pegmatis, fornices inter 8c pluteos fuperiores, interuallo, quod panno pur-sera- pureoveftitum eratjfpedtabantur Seraphini xii. candidi,alis 8ccrinibus deauratis.

Ad Portae Medix latus dexcrum,fupra Pilas geminas,haec Infcriptio:

HIS NEQVE PER DVBIVM PENDET PORTVNA FAVOREM,

NEC NOVIT MVTARE VICES, SED FIXVS IN OMNES

COGNATOS PROCEDIT HONOS. C^VEMCVMCJVE REQVIRAS

HAC DE STIRPE VIRVM, CERTVM EST DE C^SARE NASCI.

Adfiniftrum eiufdem Portae latus:

PER LAVROS NVMERANTVR AVI, SEMPERQVE RENATA NOBILITATE VIRENT, ET PROLEM FATA SEQVVNTVR,nbsp;CONTINVVM SIMILI SERVANTIA LEGE TENOREM.

Arnold,

VVmus

lib.de

Ligno

Vicaj,

E Claudiano (paucisper mutatis) ifta 8c fuperior defumpta efl; Epigraphe. Eftc/.«A autem Elogium Nobilifsimx 8c Chriftianifsimx apud Romanos Familiae, A n i c inbsp;qux fuo xuo, Chriftianorum vnicum prsfidium 8cafylum erat; vt latè deducit Baroniusnbsp;adann.CHRiSTi ccc.xcv. Acqueexe^emFamilia Anicia Principes Avstriacosnbsp;originem ducere,multis argumentis adftruit Arnoldus W ionus.

Supra Portx Fornicem geminae hinc inde Vi c t o r i ,e pi6tae,qux verfus tranfeuntem Principem l a v r e a M dextra protendunt.

Ad extremum Porticus latus,altera ex Claudiano Parcxlia:

H^C DOMVS INVIDIiE FINES VIRTVTE RELIQVIT,

HVMANVMC^VE MODVM. QVIS ENIM LIVESCERE POSSiT QVOD NVMC^VAM PEREANT STELLE; C^VOD IVPITER OLIMnbsp;POSSIDEAT CiELVM?QyOD PERMEET OMNIA PHOEBVS?

In

Plutei ex humilioribus columellis, Pegmati vniuerlb fuperimpofiti erant.

-ocr page 93-

IN VRBEM AnTVERPIAM. nbsp;nbsp;nbsp;47

Inillispraenitebant xii. Corona: LAVRE^,quibus Palmde decuflatiminnexs. Et meritc) quidem. Nam,vt de Alcimids Domo ait Pindarus:

find.

Nem.

od.Yi*

quot;XtW ©88

Érs^ov H TlVCt q\kov K7tilt;pcivcLT •nv yfJLOLX^OL^fjLiOtVnbsp;'^n(pcivüiv fjLVx^nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;clwcL(r(ig,

JD^i Fmore^

^Ïïptm mflpim Domum

FrotMgt;lit Fugillpttus, pi^deo ct^fiodem

CoRONARVMj/^ nbsp;nbsp;nbsp;GrAcu

Candelabra cum accenfis Funalibus alternatim Laureis erant interpofita.

Acroterio dextri lateris,v i c to ri a alatainfiflit,alteramanu Lauream,altera VexiIIum'quot;''=T®-cum Infignibus Imperialibus tenens.

Paulo inferius, Auguftse Domus A v s x r i ^ Infignia Gentilitia: nempe Scutum cocci-neumxandidazonadifbinótum.Gryphesgeminiilludtuentur.

De origineillorum Infignium itaCu{pinianus,infua Avstrix Defcriptione,vbidequot;quot;7® AcconeEalaeftin^E Vrbe, a Chriftianis expugnata,agit: LeopoldvsD/^x Avstrix, mmfm

rundtmri cimtPitu cpipd y'^vimmmmo dm loci fupvfito, mte omncs cu^m hoftihm conflixit ^njcfle alhd ormtMé:

/gmm totpi^m cmmti^m, multo^ fmgmm conjperpmpftpgmm reprit ,folo j^Mio dho ^ Bdthem medmm hominem cingehpLtirelidoyt peri/^ne po Infignihm §r Armü e^mhus nunc ^tuntur Frincips Av STRIDE, urhitrcn-tur u Ceifure in rei memorium Qljpum ruhrum cum lined interfeötum ulhu donutum.

GRYPHES,vtCuftodes,Infignibusadiunfti. Herodotus inMeIpomene,c?ux^vQ^kol-^ v.a.lt;; Yd'^a.lt;;,Auricufiodes Gry^hes, fupra Arimaipos, Scythidc populos, habitarc aflerit. De iifdem^”^®^,nbsp;agit Philoftratus lib.vi.cap.i. de Vita Apollonij: rprnEs Mm, ^AldiowmAMfjiom jhj^tiodcs,

Wiwi nbsp;nbsp;nbsp;oyLOidyi m lt;|)otoi |3oyAs. Xfwo-y ^ phctKi^cv hciri§ct d'l^onctj, t y^vdyim vm^m dcurall^óppoi^

Indorum uutem G RYPHES, amp;^^thiopm Formkei^ licet fint formu difiimlles ^ eudem turnen (^t ferunt) ugere fiudent. Num Aurum lt;^trohi^ue cufiodireprhihentuv, êr tevrum uuriferucem udumure. Plura de illis Cte-fias in Indicis, amp;-iElianusde AnimaliumNaturadib.iv.cap.xxvii.

Mox^VrbisA NTVERPi^ Infignia,GentilitioRofarumferto ornata. Epigraphe:

AVSTRIACIS SACROS HOC SERTVM SPIRAT ODORES. p/«f4ra, olim Corona Rofea Mufis facra.Pliitarcho tefte.in Sympofiacis: iia/m) on, y^ rm d corona

Sympof. nbsp;nbsp;nbsp;^nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Inbsp;nbsp;nbsp;nbsp;\nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Rosea

P'od'tov nbsp;nbsp;nbsp;, fXiiJLv^^oui fjLOi ^ci7r(po(ï^ Kiyovm? ^vct t^v cLfA.WG'mnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;yiwax'e.m*Mufisfu-

^r^cept nbsp;nbsp;nbsp;;C«Vga.f,0vJ'2 %g fU.VYifJLOG'UJbCl (Ti^iV ïcTèTOUf. OVnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;P'oid'amp;'J? T6dV CM Ulè^iyiC. SunC IhFufilS COnfieCfUtUWl futjjc

connub, nbsp;nbsp;nbsp;^ memini me legere in Suphus ^erfihm, ^uihm indoBum ^uumdum mulierem fic udoquitur:

ALortuu iucehis,nec ^Uu tui crit Aiemoriu, Ne^ue enimprticep es Rofurum ex Fieriupouenientium. nbsp;nbsp;nbsp;lt;- ^

Acroterio finiftrilateris fimiliter Victori a fuperftat alata, Lauream amp; Vexillum Auflriacum geftans: quod amp; alibi fupra Porticum volitabat,

Paulo inferius,Regis Catholici Infignia,aureo Vellere circumdata: atque hincLEONEs inde geminiL E o ne s ,vt Vigiles amp; Cuftodesadftant. Horus Apollo lib.i. de Hieroglv-phicis dEgyptiorum Notis: FyfY^yofircL oypci(poi/n?,^ yfil ^pyActJtct, AèovT(^y^(pü(n )iè(pctKlw, £7r«d\jd Aim iv tc^

lyfYiyo^ivoujjfjiifjLVKi (Fu‘o(pamp;a.hf^ovg^KoifjLdpp@^ ^ dvi^yoTcLgTQvragtxei, ot^'lg% ?(pvKoiorm ov^uelov, nbsp;nbsp;nbsp;vp mjiAoKum rolg

KXeiQ^ig rm U^mAiofm dg p7\cimi Tvca^ah^^cLcn. Vigiluntem fedulum^ hominem, uut etium CuftodeM defignuntes,

Leonis cupt pngunt, tponium Leo ^uigiluns oculos cluudit; eofdem, cum dormit, uprtos huhct. Qmdpidem

A a nbsp;nbsp;nbsp;cuftodiu


-ocr page 94-

48 nbsp;nbsp;nbsp;PoMPA INTROITVS FerDINANDI AvSTRIACI

cufiodia Btcjue excmïnmmfignum efl. Vnde (3^ nomAp^ueftgnificutiomP^emf lorum clmftrk quot;Leones^ am mfiodam loco finty

Obelis CVS. .

Sol AV RETS.

FaftigioPortasmedise Obeliscvs eratimpofitus,auroobduftus,intrinfecuscauus, ac vndique pellucens, ex quo lumen de no6te quaquauerfum radios quam longifsimènbsp;-fpargebat.IneiusapiceSoL avrevs radiabat.RegesiEgjpti)ObelifcosSolishonorinbsp;COnlecrarunt, tefte Plinio: Bx SyeniU laf denbsp;nbsp;nbsp;nbsp;qmmmt'e frrhagoecilon lt;voMhmt,trabes fecèrepxm.wh.

B-egesquodamcertam'me, Obelifcos^ocmtes^SOhis Numini ftcratos. Radiorttmemargtigt;ment»mmefigieefl^pMu ér itafigmjlceitttr nomine JEgypio. Primtu omnittm idinjlitait Jbütres,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;in Solts lt;vrbe (^Heliopolin VO-

cant) regnabat. HincProuerbiumapudSuidam: nbsp;nbsp;nbsp;obelisco,

dc iis nbsp;nbsp;nbsp;mpbxmts homrihmfmt dignï.

Infra, in bafi Obelifcidn quo Sol, Epigraphe:

orbisvfficitvnvs.

Pluurcb.

Apoph.

Regum

amp;Impp.

Homer.

lliad.B.

Nota Alexandri vox apud Plutarchum: M«'rs 7W yhz h'mW A'o, fj-in m aW*j A'o /ietaAHs

'Rei^m Termm dms Soles, neque Afietm dms Keges tolemre.

A pofleriori eiufdem Obelifci parte,Homericum illud:

E’'l X K o I'P a N o X E'X T n.

Ad pedem Obelifci, S.R.ImperijInfigne: aqvila biceps, Gentilitia Avstri^ DomusInfignia peétoreprjeferens. Adftant aliae hinc inde geminx AQviLiE, Fulmennbsp;vnguibus geftantes, obuerfis vukibus.

Kogii-k A Q VIL A M Romanis Legionibus Infigne olim fuinè,nemini paulló humaniori igno-/jjr^tumeft. Rationem eius rei eleganter tradit Flauius lofephus: A’eTo's TTCLVTOC nbsp;nbsp;nbsp;V'(iifJLGUOig

/Beten Adli? Ts olcdvóóv d.7rcLvTmi{gjid,K'tLifdLmaTlt;^dv. O' dii nbsp;nbsp;nbsp;cwndlg, KKrjS'dv, ê(p’ êgui/ t6)cn

xg^iimvdonu. Aqvila omniLegioniapdRommospaefl: Rexi^ftomnMmzAu'mm,éreadem^alentiJlima.^Q^^^^, Vndeetiitm\yiVE.Kn fignnmiffisef,érevelut omenViBoruin fttofcttmqtte emt. Fabulatur Anacreon,nbsp;louem cum aduerfus Titanas proficifceretür,lacrificium Cxlo feciflè, A Qv i l a Mque fu-pernè aduolantem prolpero ei aulpicio Vióforiam portendifiè, fulmenque aduerfus holles fubminiftrafle. Ante Romanos,etiamPerfis aqv i l a m fignum Militate fuiflè, con-ftat ex Xenophonte: rf«'o dmlto (miJLfiov a eto's X ? rz oKötf viw o gr* rocTr to ou-jituov TJmpo-oïy(SotenAsTeflctjije^ft.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;figmm AQVILA AVREA inlongenextenfr, èrnmeï^fmnhoe

Injigne Ferfamm Regi mmet. Philoftratus quoque id innuit, vbi Themiftoclem coram Xerxe Rege perorantem depingit; to to |Soto-lt;A«oi;,o;t?^£t)V dFH ^ ttsaw? Aeto'z. Ko} (wrlgh /^«^lAdoV

Infigne Regmm AVREA fuprReltoim kQVl\.k\ ^ Rex i-^fie in folio mreognncnlts,

lt;vt FmofiifiinHue.

Paulló infra^ki Portx Tjmpano ,geminas inter Njmphas Marinas, alatas, fub S.R.Im-peri; Infignibus, haec Epigraphe:

IMPERII COLVMEN, NVTANTIS ET ANCHORA MVNDI,

AVSTRIA PERPETVO VIGEAT SPLENDORE PROPAGO:

QVA NON VELA DOMVS DIVVM FOECVNDIOR VMQVAM, iETHERA SI.DERIBVS, TERRAS VIRTVTIBVS IMPLET.

Athenx,Cfl/»m» ér fufientacnlttm Gramp;cuii^ei’sita». A'êdtuf, a Pindaro reóle vocantur.Et Plutarchus ri“urtir.

magnificè’ ImprmmRommtem jracnv nbsp;nbsp;nbsp;m oyn(jil'd^hH^7rllorf^cLfjLény,o)i,}{^ s-otx^'iovmn^

^ nbsp;nbsp;nbsp;aihov,

-ocr page 95-

IN VRBEM AnTVERPIAM. nbsp;nbsp;nbsp;49

Vig Tt^yiMcLuiv ctyzv^yiQÓAiov (tolT^h 7èK(knlt;;. Ommhm mort(ilihi44 Lftremfacrum nbsp;nbsp;nbsp;hemfimm:

'Eirmpimentum ftpihile: ^Umenttim dternum: IFidpi^m anchors mciendizfliitiommiyehm hwmninisfpi^lo crronappellat. Nihil profeótó aptius de Auguftifsima A v stri ^ Domo dicinbsp;30teft,qu« in his morum amp; temporum vitiis, in infinite huius faeculi errore,in tanta con-Rifioneacperturbatione return omnium, Barbarisvndique in Imperij ac Religion is exi-cifin. tium confpirantibus^ Pietatis ac luftiti* Afylum eft vnicum. Ideoque A v s t r i a iampri-Frede. dem COR amp; cLYPEVSillt;!»/»»Iw/^/^aFridericoii. Aug.dicimeruit.

n^Her-

CVLIS.

AdObeIifcilatus,coLVMNiE HERcvLis,figuratortili,hincindeeranterelt;Stae,qui-coLVM-

bus corona Caefarea erat fuperpofita. Columnse vtrique ingens lacinia argentea cir cumuoluta erat^ cui inferiptum:

PLVS VLTRA.

AlHAr.

Corner

Sjmbolum illud , vlterivs, fiue (vt vulgo eftertur) plvs vltra , in Imp. Cxf.

Real''’’ C A R o LI V. AVG.gratiam primus excogitauit vireruditifsimus,Bartholom^us Marlianus, xlmenij Mediolaneufis, Auls Caefareae familiaris, qui deinde Tutetenfis Epifeopus fuit creatus.

Sub Columnis Herculis,a pofteriori parte Porticus,in Tjmpano Portsdaaec inferiptio:

HERCVLIS ET BROMII METAS , MACETVMQVE SARISSAS,

AVSTRIADVM HEROVM POTVIT TRANSCENDERE VIRTVS.

Omnium omnis aeui maximorum Regum, Ducumque, terminos ac metas, quos quam latifsimè arma fua circumtulifieprodiditAntiquitas, Auftriaci Imperij Felicitas ac Poten-tialongèfupergreffaeft. ClearchusSolenfis ait,HERCVLEM cumTerram omnemha-bitabilem Triumphis amp; Viftoriis fuis peragrafïèc, amp;ad finem continentis verfus Infulasnbsp;Fortunatas penetrallet, binasibi colvmnas aereasportentofs altitudinis erexille,innbsp;quibus rcriptumerat: o^tti nop’EOTE'po, nihil vLTERivsjvt denotaret,neminemnbsp;progredi V Iterius pofle. De iis quoque Pindarus Oly mp.Oda i ii. de Therone:

Noi) yi (ttoV è^odiclv 0»)-

^OdV '^é.TOUOiV IKOLVCóVjdTrTèTOtJI ohodev FI'pakae'os sthaa^n. to no'psanbsp;d^cé(s)i, ?taVöCpolt;?.

Theron domeftkis nbsp;nbsp;nbsp;chrui

Et Hercvlis mingit colvmnas,

Vltra me fpipmtcm

mfijkntem ^rogndi efi.

At veto Imp. C.£S. Carol vs v. Avc.in AuftraliNouiOrbispIaga,hoceft,adPoIum 'Antardticumjamp;FretumMagellanicumjARAS amp;colvmnas fuas feliciter conftituit.nbsp;Ideoque illis merito vLTERivs,èMarlianifententiiadfcriptumfuit.

N.«BAe-

CHI.

Liberi patris colvmnas inOrientalilndiadefcribitDionyfiusAlexandrin. coivm-

E’Vöflt Tg ;(9t} Sthquot; A A I nbsp;nbsp;nbsp;A 10 N t's S O T

EVotffiv •mjfJLciroio poov Q!Kicugt;oio,

VyJ'aSi/vfcdioKTiv cv ov^eojv’hdot TsFct^fyje AdOxov Nvarcuov Tf7\.ci^fJL^vcL x.vKivS'ei.

——Qm Thebano fojlu Dionyso

Et

Ocemi fims gemim tmmn colvmnje, Indomm extremis in montihm: hie ^hi Gangesnbsp;Njjfaos uitree camps prlahitnr amni.

Bb

-ocr page 96-

t. 50nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;rOMPA INTROITVS JTERDINANDI AVSTRIAC

t. 50nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;rOMPA INTROITVS JTERDINANDI AVSTRIAC

Et Curtius de Alexandro: Tranfierfit i^MLiBERi VKi:KisTermmoSy tpomm Monu^mentPLUpd^s^ crehris^ mtermlits ilij}ofiti,0.vhonf^frocer/amp;,^mmm fit^ipps hedem contexmmt.

CoLVM- De A lexandri coLVMNAapadIndosficPhiloftratus,vbideHjphafi Indorumpw4

naAle-

Ciirt, lib.vii.

XANDRI.


i.flluniineagit:lt;ïgt;a(r‘ Q nbsp;nbsp;nbsp;CtVCt^^cÖ'Otf^CtAJt^tt'jïlC^yg^^CtCpöctf, Aae'sANAP os ï’NTA-XeA EZTH. jdEnP0M

COI.YAU. eodemloco enct^mtr^dmtyhpsmfmp0m: nbsp;nbsp;nbsp;Hic stetit. Subiunglt*^^^'^'^’

Philoftratus; nbsp;nbsp;nbsp;b OMOr's A’aESA'n APor ^yOVfJLi^Cty ro IcW^S t^[JLCLltlLtdv%?‘ T^v ö'Sth'ahn C^fA^TOV

'ï'(pix,(nv TpS'ovgciVoiSavctf f/.oi,KctfA.7r^twofj,i\iiiglt;d^ rd Aquot;M^civS^^(ê,f/,Yiriï}i^shS€ivnp o'zn. Etquot; A RAS nbsp;nbsp;nbsp;AlEX AN-

•DRi ö/iw(p pirbitnmti'r, Jmfer^fims hoemonumentofigmntis. C olVMNaM noeroIndos,^Itm Hyfhnfim degmt,mxipiU'to,ghrimtes,nonfuipKi.^'X-A'H'DKvuirogreJfitm vlterivs. Indi hodierni afierunt,nbsp;Alexandrum non tranfilTe finum Uq^netnm, qui eft ad Oftium Indi Fluminis, vt refert Lin-fchotanus,Itinerari) Indici cap.vii.

At verohos Liberi patris ScAlexandri Terminos Auftriacorum Potentia' etiam fuperauit,quando Lufitania ad PhilippVM ii. Hifpaniarum Regem deuoluta,nbsp;India quoque Orientaliseius Dicioni accefsit.

Gesta

Ceterüm,moris olim fuiflfe,vt Statuis Principum,gefta illorum in tabula seneajoco pu-jS“quot;blico,apponerentur,teftatur Lampridius in V ita Imp.Caef. Alexandri Seueri Aug.his ver-'Pfiüf'h\s:ST:ArYAS,ma^\t,CohpM,wdgedeftresn»dasgveleqti,eftres,-Diyï% luvi.v^ArOKiZYSinforoD.Rer-ptA locpeteit i on^tiihus cUiMTVïvïAS, (S^colvmnis ^EREIS, nbsp;nbsp;nbsp;gestorvm ovdineeu continevent. Ixe/ndo

Aylt;^'^^'^II’*ipfnmoYU'm‘evmmmfipttUictsinforofm,'emfi,rmoncottocmit.,ndditis gestis.

Nafo lib. V. Faftorum, de Statuis,qux in eodem Augufti foto, Acxisque Princi-pum fubfcriptis, fic canit;

Hint ^idet iF,NEAN oneYntunt coYfoYt cayo,

Bt tot IvLjE^ NOBILITATIS AVOS:

Hinc ezifdet Ïliaoi.'n, hnMero Dmis eiYmm feventem,

Clara^ dipfitis AC Ta fnhep evivü.

Vetus Scholiaftes luuenalis,ad illa verba Satjr.x.

-Long» ntqne infignis HONOR VM

PaGINA;

haecadnotat: CEjNEA pagina,nnteImngimmHeroianfinns^omneseovtirngYtidui hoNorvm in-fcriptos continet.

pag. cc. Schottusnbsp;adAurel.nbsp;V iftor.

Hunc veterum morem aemulati, Elogiy^reuia fingulis laudatifsimorum C ^ s a r v M ftatuis fubiunximus: acpaucaDiuinarum,qua;in Auguftifsimis Principibus eflFuIsêre,nbsp;Virtutum rerumquigeftarummiracula,ex innumerabiü eorum copia felefta, deque pro-batifsimis haufta fcriptoribus,propofuimus. Imp.CaeP OctavivmAvgvstvm quo- *quot;”¦nbsp;que imitati, qui rerum a Te geftarum Breuiarium, induabus aheneis pilis incidi Romte'“fnbsp;curauit. Cuius exemplar hodieque Ancyr^ein Afia, marmoreis infculptum parietibuSjinSit.nbsp;Prsetorioexflat.Quod infigne Antiquitatis 3 fe defcriptum,Augeriiis Busbequius,nbsp;Belga,Imp.C3ef.F erdinandiI. Aug. ad Soljmanum T urcar um Imp. Legatus,fecumnbsp;in Europam attulitjvirifque doftis communicauit.

IMP.

-ocr page 97- -ocr page 98- -ocr page 99- -ocr page 100-

IN VRBEM AnTVERPIAM.

IMP. C S.

ROD

P I V S, PEL- A V G.

REX GERMANIC,

HABSBVRGI ET KIBVRGI COMES, LANDGRAVIVS ALZATIiE, amp;c.

AVGVSTiE DOMVS AVSTRI^

C O N D I T O R.

IC EST MAGNV S ILLE.AC PRORSV S DIVINVS P RI NCEPS;, RO D O LPH VS;, COMES H ABSBVRGIACVS.QVI SINGVLARI DIVVM NVMINE AG PRO-VID ENT I A, P O ST INVSITATVM XXIII. ANNORVM, A ERE DERI Cl II. AVG.nbsp;OBITV ÏNTERREGNVM , IMPERATOR ORBI DATVS, PLVRIMORVMnbsp;PRINCIPVM AMBITIONE ACDISCORDIA INCERTVM DIVERT QJASI VAGVMnbsp;IMPERIVM SVSCEPIT AC STABILIVIT.

NATVS EST IPSIS KAL. M AH, ANN. S AL. M. CC. X VÏ1I. EX ANTIQVISSIMA ET FLORENTISSIMA H AB SB VRGENSIVM COMITVM STIRPE,PATRE ALBERTO^ QVInbsp;AVSPICIIS FREDERICI C^S AR IS IN S YRI AM AD B E L L VM S ACR V M P RO F E C T V S,nbsp;ACCONE OBIITIMATRE HED VIG E, K I B VRGENSIS COMITIS FILIA.

ADOLESCENTIAM IN A V L A I M P. C.ES. FRE D E RI Cl II. A V G. E X EG I T : EVMDEM-QVE DVODEVICESIMO ^TATIS SV^ anno in ITALIAM 5 ADVERSVS MEDIO-LANENSES EXPEDITIONE SVSCEPTA , COM I TA T VS , IN PRvELIO AD CASAS SCANARIAS, PRIMA MILITI^E TIROCINIA FELICITER POSVIT.

POST FREDERICI IMP. OBITVM^CVMAD OTTOCARVM BOHEMIA REGEM, PER EA TEMPORA MILITItE LAVDE CELEBREM;, SESE CONTVLISSET, ABnbsp;EODEM PALATIO PR^FECTVS, ET B ELLO ADVERSVS BELAM HVNGARI^ REGEM EXORTO , SVPREMVS EQVITVM DVCTOR CONSTI TVTVS, P O TIS S IM VMnbsp;VICTORIA MOMENTVM EXSTITIT.

EXINDEjVBI RELICTA REGIS OTTOCARI AVLA,IN PATRIAM REDVX EST F ACTVS,V ARIIS CONTRA VICINOS QVOSDAM COMITES AC PRINCI PE S;,A QVIBVSnbsp;INIVRIA IPSI ILLATA ERAT,C0NFLICTIBVS, VIRTVS EIVS EST SPECTATA. VNDEnbsp;ET AB ALPHONSO X. CASTEELS ET LEGIONIS REGE,CINGVLO MILITARInbsp;DONARI MERVIT. TOTQVE ET TAM EXIMIA PRIVATIS ADHVC REBVS A RO-DOLPHO GESTA SVNT, VT REGIVM DECVS FACTIS ANTEVENISSE, NIHILQVEnbsp;NISI SVPREMyE FORTVN^ EXPERIMENTVM DEDISSE VIDERETVR.

Cc nbsp;nbsp;nbsp;IMPE-


-ocr page 101-

52 nbsp;nbsp;nbsp;PoMPA INTROITVS FeRDINANDI AvSTRIACI

IMPERII AVSPICIVM, SINGVLARIS QV.^ IN IPSO ELVCEBAT PIETAS,PR^-BVIT. NAM CVM VENATVM F O RTE, DI E P L V V lO, EQVES EX I SSE T, OB VI VMQVE SIBI SACERDO TEM, QVI SS.EVCHARISTIAMjEXTREMVM ^GRO SOL ATI VM, VIISnbsp;FRACTIS AC SORDENTIBVS, PEDES DEFEREBAT, EQVO SVO DONASSET,nbsp;POSTERO DIE,FARENSE,APVD HE L VETI OS,M ON ASTE RI VM ACCEDENS, IBIDEMnbsp;A SACRATA DEO VIRGINE, PROPINQVA SVA,^TATE GRANDI, HOC VATICI-NIVM ACCEPIT;

TIBI, 0,R0D0LPHE,SVPER0S HESTERNA LVCE PROPITIOS FACTOS DENVNTIO:

57 PROQ^PIETATIS AC LIBERALITATIS OFFICIO,TIBI,POSTERISQ^TVIS, SVMMVM 5) RERVM IN TERRIS HONOREM,ET OPVLENTI^ FASTIGIVM AFFIRMO.

NON VOCEM,SED ORACVLVM FVISSE, EVENTVS MOX CERTO COMPROBAVIT.

QVIPPE ANNO S A L. M. CC. LXXIII. O B HEROICAS TOTOQJE ORBE CLARISSIMAS VlRTVTES,RODOLPHVS COMMVNIBVS PRINCIP VM ELE CTO R V M S VFFR AG IIS,nbsp;SOLO bohemijE rege ottocaro, (qvi et ipse ad IMPERIVM ADSPIRA-BAT^ FRVSTRA RENITENT E,REX ET IMPERATOR R O M ANOR VM, FR AN C OF V RTInbsp;REI IGNARVS et ABSENS,RENVNTIATVS ESTjIII. kal. OCTOB. DIE C^LESTISnbsp;MILITIiE PRINCIPI, MICHAELI SACRO.

. CESSIT ILLIVLTRO ALPHONSVS X. CA STE L L^ ET LE GIO NI S REX,PRIDEM A MAGNA PRINCIPVM- ELECTORVM PARTE CAESAR DECLARATVS. QVASInbsp;NON INDECORVM IVDI CARET DEL AT OS SIBI IMPERII FASCES ILLI lAMTVMnbsp;SVBMITTEREjCVI VS POSTERI NON CASTELL,E TANTVM LEG IO NI SQVE, S EDnbsp;VNIVERS/E HISPANIC, ALIARVMQVE PLVRIMARVM GENTIVM IMPERIIS ESSENT POTITVRI.

AQVISGRANI SOLEMNI RITV C0R0NATVS,CVM PRINCIPES IN EIVS VERBA I VRATVRI,TERGIVERSARI ALIQVANTVLVM VID E REN T VR, QV O D SCEPTRVMnbsp;AD MANVS NON E S SET ; C/E S AR, ARRE P T A CRVCE,QV,E PROPE ADERAT5 EN,nbsp;INQVIT,SIGNVM VNDE NATA SALVS GENERIS HVMANI.'HOC EGO SCEPTROnbsp;IN OMNES MIHI ET IMPERIO INFIDOS VTAR. HIS DICTISMOTI QVI ADERANTnbsp;P RINCIPES, CRVCEM EXOSCVLATI, FIDELITATIS I VR AM ENT VM IL IC O PRA-STITERVNT.

QVIN ET C^ELVM IPSVM HVIC ELECTIONI FAVISSE,NON DVBIIS SIGNIS APPARVIT. ETENIM GRAVISSIMI AVCTORES TE STANTVR, IP SO INAVGVRATIO-NIS TEMPORE, CRVCEM AVREAM, SVPRA TEMPLVM,IN QVO DIADEMA RO-DOLPHO IMPONEBATVR , SPARSIS LATE RADIIS E F F V L SI S S E , E T AMVLTISnbsp;MAGNO CVM STVPORE CONSPECTAM ESSE. OMEN FIAVD DVBIVM, PERnbsp;ILLVM POSTEROSQVE EIVSjSS.CRVCI S GLORIAM F ORTITER PROPVGN ANDAM,nbsp;ET QVAM LATISSIMEAD IPSOS VSQVE ANTIPODAS PROPAGANDAM ESSÈ.

INDE AD RES IMPERII COMPONENDAS CO NV E RS VS, PRIM O QJIDEM EBER-HARDVM COMITEM VV IR TENBERG IC V M , M ARC HIO NES B ADE N S ES , FRIBVR-GENSES QVOQVE AC NEOBVRGENSES CO MI TE S, A LIO S QJE G E RM AN I R E G V-LOS XV.Q^JI INTERREGNI TEMPORE PER SVEVIAM, ALZ ATI A M, FR ANCO N I AM, ERISGOIAM,VARIAS IMPERII DITIONES IN V AS ER AN T,D VCT O IN EOS VALIDO

EX ER-

-ocr page 102-

IH VRBEM AnTVERPIAM.

EXERCITV,AC CONSPIRATIONE EORVM OPPRESS A, AB LAT A REDDERE^ PACEM SVPPLICES PETERE, ET DEBITA OBSEQVIA PRyESTARE COEGIT.

OTTOCARVM ITEM B O H E M EE . REG EM, QVI F R E D E R IC O, EX B A B E NB E R G IC A

gente postremo avstri^ dvcEjVnaqve conradino^svevi^ principe,A

CAROLO ANDEGAVENSE, NEAPOLITANORVM REGE, BELLOCAPTIS ET SECVRI

PERCVSSIS, AVSTRIAM HEREDIBVS VACVAM INIVSTVS POSSESSOR OCCVPARAT, ADPRINCIPVM COMlTIASyEPIVSFRVSTRAVOCATVMjHt)STEM IMPERII DECLA-RAT,BELLOQVE IN ILLVM DECRET0,VIENNAM,AVSTRI^ METR0P0LIM,CAPIT.

TVM OTTOCARVS PACIS CONSïLIA AMPLEXVS^IN CASTRAAD RODOLPHVM C^SAREM venit: AVSTRI A.STIRI A,CARINTHIA,C ARNIOLI A, ALIISQVE IMPERII

DÏTI0NIBVSA SEPERINTERREGNVM0CCVPATIS,CEDERE5ET bohemiam cvm

MORAVIA, EI VS BENEPICIO RECIPERE, VT QV E CLIENIEM SE GERERE PARATVM DE CL AR AT.

CVMQJ^E SVB TENTORIOjCORAM SOLIS PRÏNCIPIBVS GENV FLEXO^FIDEM C/ESARI PR^STARE ADNISVS ESSET^ELVSA EIVS SVPERBIA,TENTORIVM DEnbsp;ï N D V ST RIA SOLVTIS VNDI E VELARIIS ADAPERTVM EST: VISVS E ESTnbsp;OTTOCARVS ABVTRO QV E EXERCITV IN GENV PROCVMBERE,Elt;T FIDEM DEnbsp;more PR.ESTARE: PLAVDENTIBVS OB HOC FACTVM GERMANIS,BOHEMISnbsp;VERO NEQVIDQVAM FRENDENTIB VS.

SEMPER ALIAS ELATVM AC SVPERBVM OTTOCARI INGENIVM VXOR EIVS CVNEG.VNDIS, FEMINA SVPRA SEXVM FEROX, TRANS VERS VM AGEBAT. ILLAnbsp;MARITVM red VCEM verbis ACERBISSIMIS EXCIPIT, IGNAVI AMQJ^E EIVS ETnbsp;VECORDIAM INCREP AT , QVOD NOBILISSIMAS PRO VINCIAS CITR A PR^LIInbsp;ALEAM, NVLLA NECESSITATE COACTVS,ABDICASSET.

ITAQJEjVT EXSTINCTA PARVM FIDELITER INCENDIA MAIORIFLAMMA REVIVISCVNT5SIC OTTOCARVS DE INTEGRO AVCTIS C O P 11 S , T O T A D E NI QV Enbsp;REGNI SVI mole, SOCIORVMQVE avxiliis svbnixvs INAVSTRIAM RVRSVSnbsp;PROPERAB AT.

OCCVRRIT ILLI C.CSAR XX.MILLIBVS EQJITVM A STEPHANO HVNGARl/E REGE ADIVTVS, D VCTORE L A D 1 S L A O , El V S F I LI O 5 CO EL A TI S QV E AD OPPI-DVM LAHAM SIGNIS, OTTOCARVS DESIDERATIS XIV. SVORVM MILLIBVS,nbsp;CASTRIS EXVITVR,ET A STIRO QJODAM NOBILI MVLTIS VVLNERIBVS CON-

FOSSVS INTERFICITVR, V1I.KAI.. OCTOB. ANN. M.CC.LXXV11I.

MOX CONVENTV IG L A V l^E IND I CTO , C ALS AR WENCES L A O, O TTOC ARI FI-LIO PACEM DEDIT, ET IN REGNO CONFIRMAVIT, HAC LEGE, VT IVDITHAM C^SARIS FILIAM VVENCESLAVS, ET VICISSIM RODOLPHVS IVNIOR, C.ES ARISnbsp;F1LIVS,AGNETEM,OTTOCARI FI LI AM,M ATRI MONIO SIBI IVNGERET.CVM CERTAnbsp;SVCCESSIONIS SPE, SI VVENCESLAVS PROLE MASCVLA NON SVSCEPTA DE-CEDERET.

inde C^SAR VIENNAM VICTOR IN G RE S S V S , F A V STISQV E OMNIVM ACCLA-MATIONIBVS exceptvs, reipvb. constitvend^ , rebvsqve SVPERIORIS BELL! TEMPORE COL L AP S I S, IN MELIOREM STATVM RED V CE ND IS, ANN V Mnbsp;INTEGRVM ILLIC COMMORATVR.

Dq nbsp;nbsp;nbsp;/EDEM.

-ocr page 103-

J4 nbsp;nbsp;nbsp;PoMPA INTROITVS FeRDINANDI AvSTRIACI

^DEM,QVAM HONORI SS. CRVCIS,SI VICTORIA ADVERSVS OTTOCARVM POTIRI DEVS CONCEDERET, VOVERAT, TVLNyE AVSTRIyE OPPIDO,EX BOHE-MICIS MANVBIIS VOTI DAMNAS POSVIT.

COMITIIS AVG VST^ VINDELICORVM INDICTIS,EX PRINCIPVM SENATVS-C.ONSVLTO, ALBERTO FILIO SVO, AVSTRIAM, STIRI AM , C ARNIO LI AM, E T VIN-DORVM MARCH AM ; MEINARDO TIROLENSIVM COM ITI, C AR INT H I A M, T AR VI-SIVM.ET VICINA LOCA, IMPERII BENEFICIO CONCEDIT.

RODOLPHVM ITEM, ALTERVM FILIVM SVVM,SVEVI^ D VCEM , A L S ATI ^ LANDGRAVIVM, ET ERGOVIAi COMITEM DECLARAT.

PERACTIS COMITIIS, IN EBERHARDVM VVIRTEN B E R G I C V M SECVNDO BELLVM MOVIT, STVDGARDIAM OPPIDVM.VBI IS AG E B AT, O B S ID E T ; SEDnbsp;MOGVNTINI PRiESVLIS INTERVENTV PACATVS C^S A R , O B S I DI ONEM SOLVIT,ET BELLO EREPTA EIDEM RESTITVIT.

SVEVI^ SVPERIORIS L O C A , E S LIN G AM , R E V T L I NG A M , H EIL B RVNN A M, MOENIBVS CINGI, ET EX PAGIS OPPIDA FIERI IVSSIT.

PRAEDONVM ARCIBVS LXXX. EX P VG N AT IS , I TI N E R A PER GERMANIAM TVTA ET SECVRA PRAESTITIT.

PSEVDO-FREDERICVM , IMAGINARIVM ET S CENIC V M I M P ER AT O REM,QVI SE PRO FREDERICO II. CTiSARE, MVLTOS lAM ANNOS IN APVLIA MORTVO,nbsp;OSTENTABAT, NOV ANDISQVE REBVS ST V D EB AT, NEC P A V C AS VRBES AD SEnbsp;PELLEXERATjCAPTVM NOVE SII EXVSSIT.

PATERNIACVM E T 'M OR AT V M , H E LV E TIOR VM O P P ID A , EX P V G N A VI T, ET COMITI SABAVDI,E ERIPVIT.

RODOLPHVM HOHENECCIVM , IMPERII VICARIVM PER ITALIAM CONSTI-TVIT, VRBESQVE in EA IMPERIALES PER EVMDEM PARTIM IMPERIO RESTITVIT, PARTIM LIBERTATE DONAVIT.

IN REGINALDVM MONTIS - B E LG AR Dl,E T OTTO NE M B VRG VN D I vE COMITES, FRATRES, EXPEDITIONEM SVSCIPIENS,MONTEM-BELGARDVM OCCVPAT, VE-SONTIONEM OBSIDIONE P R EMIT; CO M ITES , VRBEMQVE AD OBSEQVIVM RE-DVCIT.

OBSERVATIONE DIGNISSIMVM EST,AVGVSTAM AVSTRI^E DOMVM,ARO-DOLPHO C^S. EO IPSO TEMPORE, COMMVNI ORB I S CH RI S TI AN I BONO,ESSE

conditam,Qvo ottomannica familia, damno pvblico emersit: eivs-demqve tyrannidi intra limites coercend^, velvt inconcvssvm

PROP VGNACVL VM DIVINITVS OBIECTAM ESSE.

DEMVM CiESAR GERMANIA PACATA, IMPERIOQVE RESTITVTO, 1 AM SENIO CONFECTVS, DVM SPIRAM TENDIT,IN ITINERE FEBRICVLA CORREPTVS, M O-RITVR IN OPPIDO G ERMERSHEMIO, ANNO S AL.M.CC.XCI. AD XVIII. K AL. AVG.

VIXIT ANNOS LXXIII. MENS. II. DIES XV.

IMPERAVIT ANNOS XVIII.

IMP.

-ocr page 104-

IN VRBEM AnTVERPIAM.

IMP- C yE S.

DIVI RODOLPHI FIL,

P I V S, F E L. A V G

REX GERMANIC,

ARCHIDVX AVSTRI^,

D V X S T I R I yE,

COMES HABSBVRGI, LANDGRAVIVS ALSATIJE,

DOMINVS CARNIOLIjE. VINDORVM MARCHE, PORTVS NAONIS.amp;c.

LBERTVS I. ROPOLPHO AVG. ET ANNA HOHENBERGICI COMITIS FILIA NATVSj MlLlTIiE TIROCINIA SVB PATRE C^ESARE FELICI-TER EXORSVS, IN PR^LIO ILLO MEMORABILI QVO OTTOCARVS,nbsp;BOHEMIA REX,OCCVBVIT, SIGNVM MILITARE CVM CHRISTI SER-VATORIS IMAG INE , CRVCI AFFIXA, PATRI ROPOLPHO PRiETVLIT.

PRIMVS EX FAMILIA H A B SB VR GICA, A VSTRI^, L EG I TI MO HEREOE V ACV JE, ARCHIPVX A CESARe IN COMITIIS AVGVSTyE VINPELICORVM HABITIS,nbsp;PECLARATVS EST, ANNO M. CC. LXXXII. N O N PRINCIPVM MOP O, O RPIN VM QV Enbsp;imperii CONSENSV, SEP ET PRECIBVS EARVM PROVING lARVM, QVAS E SER-VITVTE REGIS OTTO CARI, IM P E R A TOR V1 N PIC A V E R AT.

INITIO P RINCIP AT V S IN HVNGARIAM MOVENS^PE GVNZENSIBVS COMITI-BVS,QVI AVSTRI^ FINES FERRO ETIGNE V AS T AVE R ANT, O PPIP IS EORVM ET ARCIBVS OCCVPaTIS , VINPICTAM SVMPSIT.

ANPREAM, STEPHANf HVNGARI^ REGIS FILIVM, VENETIIS,VBI CVM MATRE EXVLAVERAT , PER AVSTRIAM AP CAPESSENPA REGNI INSI G NI A, I T E R FA-CIENTEM.OB GRAVIA AB HVNGARIS PAMNA SIBI ILLATA,APVP SE PETI-NVIT , PONEC IVREIVRANPO PE PACE SER V ANP A, FI LI AQ V E ALBERTI PV-CENPA, CAVERET.

CVM SALISBVRGICO , ALIISQJE PRINCIPIBVS VICINIS , CON TRO VE RS11S HINC INPE COMPOSITIS, FOEPVS ET AMICITIAM INIIT.

ROPOLPHO AVG.VITA F VNCTO ,E LE CTOR VM QVORVMPAM STVPI IS,PATRI SVCCESSOR PESTINATVS ERAT ALBERTVSjSEP PRiESVLIS MOGVNTINI AR-TIBVS APOLPHVS NASSOVI/E COMES,ILLI PR^LATVS EST. CVI CVM FACVL-TATES, PIGNITATI ET SPLENPORI IMPERII SVSTINENPO P ARES, PEES SENT,nbsp;PE COMMVNI ELËCTORVM, APEOQVE IPSIVS MOGVNTINI ANTISTITIS, PE-CRETO, IMPERIVM ILLI ABROGATVM EST, ET ALBERTVS, IN EIVS LOCVM,nbsp;C^SAR PESIGNATVS.

E e nbsp;nbsp;nbsp;IS,

-ocr page 105-

PoMPA INTROITVS FeRDINANDI AvSTRIACI IS adolphvm imperii titvlos et insignia abdicare detrectantem,

ARMISQVE EA SIBI AS SERENTEM, AP VD VANGI0NES,IN AGRO SPIRENSI, PRT.L IO SVPERAVIT et OCCIDIT, VI. non. ivl. anno M. CG. XCVIIl.

MOX FRANCOFVRTI SOLEMNI RITV ALBERTVS IMPERATOR RENVNTIATVS, ET PAVLLO POST AQVISGRANI CORONATVS EST: EO HOMINVM CONCVRSVACnbsp;FREQVEHTIA,VT AB INF VS A M V LT.IT V D IN Ê DVX S AXON I^E OPPRESSVS EXPIRARIT.

PRIMA COMITIA CE L EB R A V IT N OR IB ER G yE,V B I PRINCIPVM INTE RCES SI ONE, CVM C/ESARE IN GRATIAM REDIIT OTTO DVX BAVARIA.

RODOLPH VS.C^SARIS F I LI V S , ARCH ID V X AVSTRIiE IBIDEM CREATVS EST, QVI MOX BLANCAM, PHILIPPI P V L CH RI, G A LL OR V M R E GIS, F I LI AM , VX O R E .Mnbsp;DVXIT.

DIETHERVM NASSOVIVM, ADOLPHI C/Ei FRATREM, TREVIRENSEM ARCHI-EPISCOPVM ET electorem: THEOBALDVM, PHYRETARVM COMITEM, ALIOS-QVE IMPERII PRINCIPES,IN SE CON IVR A T O S,RE SQV E NOVAS MOLIENTES, IN ORDINEM REDEGIT.

IN VVENCESLAVM BOHEMIA ET POLONI^ REGEM, OB NEGATAS ARGENTI-FODINARVM CVTHNENSIVM APVD BOHEMOS DECVMAS,ARMA MOVIT.

CVM ANDREA ITEM HVNGARI^ REGE, QVI AVSTRIAM LATROCINIIS IN-FEST ABAT, VARIA GESSIT BELLA.REGE M OR T VO, H VN G ARO S, QVI AGNETE M EIVS VXOREM VIDV AM,ALBERTI FILIAM,CVM NEPTE COGNOMINE,IN CVSTO-DIAM ABDIDERANT,NEC PRO DIGNITATE TRACT AR AN T, V T EASDEM CVSTO-DIA LIBERAS, IN AVSTRIAM REM ITTE RENT, ARM IS COMPVLIT.

VVENCESLAO V.EIVS N O MINIS , B OH EMO R VM REGE, SINE HEREDE E VIVIS SVBLATOjRODOLPHVm FILIVM SVVM ad BOHEMIA REGNVM,IVXTA PACTVMnbsp;CVM VVENCESLAO IV. INITVM, EVEXIT, SED ET ILLO VIX PER ANNVM SVPER-STITE , CVM FRIDERICVM FILIVM, RODOLPHI FRATREM , SVCCESSOREMnbsp;ILLI ALBERTVS DESTINAT, HENRICVS CARINTHI^ DVX, ADNITENTIBVSnbsp;QJIBVSDAM BOHEMIyE PROCERIBVS, REGNVM OCCVPAT.

CAESAR DVM.INGENTI QVINQVAGINTA MILLE P E D 1 T V M, ET III. MI L L. E QV I-TVM EXERCITV COMPARATO,IN BOHEMIAM ADVERSVS HENRICVM EXPEDI-TIONEM ADORNAT,A lO A NNE, F R ATRIS SVI FI L lO, AD O L ES CE NTE PRODIGO,

aliisqve qvibvsdam conivratis, infando scelere interemptvs est,

CVM RHENVM TRANSIT PROPE VIND ON I SS AM , CE L EBR EM OLIM ROMANO-RVM, APVD HELVETIOSjCOLONIAM, ANNO M. CCC. VIII. IP SIS KAL. MAIL

HVNC TAM MISERANDVM VIT,£ EXITVM HABVIT CAESAR,RERVM GESTA-RVM GLORIA.TRIVMPHATORIS COGNOMEN PROMERITVS. ET QVITOT BELLIS A POTE NTISSIMIS HOSTIBVS LACESSITVS INVICTVM SE PR^STITERAT, ACnbsp;DVODECIES COLLATA ACIE CONFLIXERAT , NEFARIO SVORVM PARRICIDIOnbsp;CONFOSSVS lACVIT.

CONIVRATI OMNES DEINDE , IVSTIS AFFECTI SVPPLICIIS, DIGNAS ATRO-CISSIMI FACINORIS POENAS LVERVNT.

IMPERAVIT ANNOS IX. MENS. IX.

IMP.

-ocr page 106-

57

IN VRBEM AnTVERPIAM.

IMP- C ^ S-

FREDERIC V S

P V L C H E R,

DIVI ALBERTI FIL. DIVI RODOLPHI NEP-

P I V S, F E L* A V G-

REX GERMANIC, ARCHIDVX AVSTRI^,

DVX STIRIyE, CARINTHI^, CARNIOLI^,SVEVI-^,

COMES H ABSB VRGI, TIROLIS,

LANDGRAVIVS ALSATI^,amp;c.

REDERICVS ALBERTI I. AVG. ET ELISABETHS CARINTHIS FI-LIVS,OB FORMS ELEGANTIAM PVLCHRI COGNOMENTO DONA-TVS, CVM LEOPOLDO FRATRE ACERRIMVM SESE PATERNS CSDIS VLTOREM PRSSTITIT

I nbsp;nbsp;nbsp;•

AB HENRICO VII. AVG. LVCEMBVRGICO, ALBERTI SVCCESSORE, IN AVSTRIS AC STIRI^, ALIARVMQVE PROVINCIARVM POSSESSIONE CONrlRniATVS,mo-tvs A PROCERIBVS in avstria concitatos ORPRESSIT.

IN bavariam movens cvm SALISBVRGICO antistite , belli socio, RIETHVM OPPIDVM ATQVE ARCEM AD DEDITIONEM COMPVLIT.

HENRICO CSS. anno M. CCC. XIH. IN ITALIA REBVS HVMANIS EXEMPTO, POST ANNI VNIVS IN TERR E GN VM, F R E D ERI C V S AB ELECTORIBVS NONNVL-LIS AD IMPERIVM VOCATVS,CVM EXERCITV FRANCOFVRTVM PERGIT.

ORTVM MOX INTER SEPTEMVIROS DI S S ID I VM: H IS IN FREDERICVM AR-CHIDVCEM; ILLIS IN L VD O VIC VM, B A V A RIS D VCE M, RO D O L P HI AVG.EX FI-LIA N EPOTEMjCONSOBRINOS, INCLINANTIB VS.

AMBO IGITVR.A SVA QJISQVE F A CT ION E, E L EC TI, F R E D ER IC VS BONNS A COLONIENSI : LVDOVICVS aQVISGRANI A MOG VNTIN O ,CORO N A TI SVNT.

HINC CVM ALTER ALTERVM VITIO CREATVM ESSE C O NTEND ER ET, AC NE V-TER IMPERII INSIGNIA D E P O NER E T, M V L TIS MAGNISQVE CLADIBVS,ET INTESTINO BELLO GERMANIAM INVOLVERVNT.

FREDERICVS H EI D E L B E R G AM , LV DO V IC VS OPPENHEMIVM VIRES VNDI-QVE CONTRAHVNT ; ET QVAM POTEST QVISQVE PL VRI MO S , D ONI S , PRO-MI S SI S, PRE CIB V S , MIN IS QVE AMICOS ET FAVTORES SIBI CONCILIANT.

SVPERIORES AD RHENVM VRBES A V S TRI AC VM , IN FE RIO R ES BAVARVM AGNOSCEBANT.

Ff nbsp;nbsp;nbsp;AB

-ocr page 107-

PoMPA INTROITVS FeRDINANDI AvSTRIACI

AD ESLING AM, SVEVI^ O P P ID VM, COLL ATI S SIGNIS INTER EOS PR^LIVM COMMISSVM EST, IN QVO MVLTIS VTRIMQVE NOBILIBVS VIRIS, INTERnbsp;CETEROS, PARTIM C^SIS PARTIM CAPTIS, DVBIO MARTE EST DISCESSVM.

BINA EQVITVM MILLIA CVM MAGNIS PEDITVM COPIIS FREDERICVS, HENRICO FRATRE SVO DVCTORE , IN ITALIAM PONTIFIc'l SVPPETIASnbsp;MISIT, ADVERSVS GIBELLINAM F A CTIONEM, L V D O V IC I PARTES FOVENTEM.

ELISABETHAM , lACOBI ARRAGONVM REGIS FILIAM, MAGNA PRINCIPVM ET NOBILIVM FREQVENTIA, BASILED IN VXOREM DVXIT.

AD ARGENTORATVM DEINDE Cj£SARES,CVM VALIDO VTERQVE EXERCITV, CONVENlVNT. FREDERICVS AD PVGNAM S E CO MP A RAT , S VO S QVE EXTRAnbsp;VALLVM IN ACIEM ED V CEN S , D ECE R T ANDI POTESTATEM LVDOVICO F A-CIT. IS VERO AVSTRIACVM ITA ANIMATVM ESSE,VT VLTRO PROVOCARET,nbsp;ADMIRATVS, PVGNAM IN TEMPVS MAGIS IDONEVM DIFFERENDAM ESSE DE-CERNITjET HAGANOAM SE RECIPIT.

INTERIECTIS DEHINC AL IQV OT ANNIS, FRED E R IC V S AVXILIIS A CAROLO HVNGARI^ REGE S VB MI S S I S, INS TR VC T V S, C VM NVMER O S O E XER C ITV B A-VARIAM INGREDITVR. CVI LVDOVICVS,SVIS ET BOHEMICIS CO P IIS F RE T V S,nbsp;OCCVRRIT.

FREDERICVS DVM PVGN^ AVIDVS LEOPOLDVM FRATREM, QVI CVM IN-GENTI SVEVORVM ET RiETORVM MVLTITVDINE AD IPSVM PROPERABAT, EXPECTARE LONGVM PVTAT.ET AD PRyELIVM TEMERE FEST IN AT,EXEMP LOnbsp;SVO DOCVIT, NIMIA FIDVCIA QVANTiE CALAMITATI SOLEAT ESSE.

AD MVLDORFIVM COMMITTITVR ATROX PVGNA, in QVA FREDERICVS OMNIA EGREGII IMPERATORIS ET STRENVI MILITIS OFFICIA EXECVTVS,nbsp;CVM HVNGARI TVRBATIS ORDINIBVS IN EFFVSAM FVGAM SESE DEDISSENT,nbsp;CAPTVS EST,VNAQVE EIVS FRATER HENRI C VS, ANN. M. CCC. XXII.IV. IC AL. OCT OB.

LEOPOLDVSjQVI NON TOTO DIEI VNIVS ITINERE ABERAT, AVDITA FRA-TRVM SVORVM FORT VN A , MOES TV S BASILEAM REDIIT.

FREDERICVS IN ARCE TR A VSNITZIA P E R TRIENNIVM ASSERVATVS EST.

DEMVM CERTIS COND I TIO NIB V S INITIS.P ARI (vT AVCTORES NON P AV C Ic.,!imM«. TESTANTVr) POTESTATE et IVRE in POSTERVM CVM LVDOVICO IM P E R A-TVRVS.LIBERTATI RESTITVITVR, ANNO M.CCC.XXV. AC VIENNAM IN AVSTRI AMfed.'nbsp;REVERSVS, INGENTI OMNIVM ORDINVM L^ETITIA RECIPITVR.

DECESSIT IN ARCE G V TENS T AI NI A , ANN O SALVTIS M. CCC. XXX. IMPERII XV.

IMP.

-ocr page 108-

S9

IN VRBEM AnTVERPIAM.

IMP- C yE S-

•DIVI ALBERTI 1. ABN.DIVI RODOLPHI I. ADN.

P I V S, PEL- A V G-

REX GERMANI^^,

HVNGARlyE, BOHEMIA, amp;c.

ARCHIDVX AVSTRI^,

DVX SILESIA ET LVXEMBVRGI, MARCHIO MORAVIiE ET LVSATIiE,

COMES HABSBVRG I, acc.

ortvnam olim dvplici nomine,primigeniam,et revertentem,

COLVIT ANTIQJITAS. ILLAM SIC DIXERE,QV.EA PRIMO CVIVSQVE ORTV, inoffenso felicitatis cvrsv , al vmnos svos foveret*nbsp;HANG VERO^QViE SOLITO EIVS FAVORE D ESTITVTIS , B ENI G N AMnbsp;SESE DENVO FIDAMQVE COMITEM ADIVNGERET.

ET SANE PRIMIGENIA AVSTRIACORVM ARCHIDVCVM FORTVNA^POST IMP. CALS. FREDERICVM III. COGNOMENTO P V L C H R VM , B A V A RIS ET LVXEMBVRGI-CIS TOTO SiECVLO IMPERIVM O B TIHEN T IB VS , P A V L IS PE R DEFECISSE VISA EST.

AT MOX REVERTENS^ bENIGNIORI OCVLO EOSDEM PRINCIPES RESPEXIT, DVM ALBERTVM, AVSTRI^ A RCH ID VCEM, IM P. C ^ S. S IGI SM V N D I AVG.GENERVM,nbsp;VELVT ERROREM SVVM CO NFES SA,FESTIN ATIS CVMVLATISQVE HONORIBVS,nbsp;AD HVNGARI^ BOHEMIJ£QVE SCEPTRA , IPSVMQJE ROMANI IMPERII FASTI-GIVM, VNIVS ANNI S P AT I O, I N V S I T ATO FELICITATIS E XEMP LO,E VEXIT.

ALBERTVS P ATRE M , A V V M, P R O A V VM , AB A V V MQVE , A V STRI ^ EXORDINE ARCHIDVCES, SIBI COGNOMINES HABVIT, ATAVVMQVE ITEM ^ ALBERTVM I.nbsp;RODOLPHI I. AVG.FILIVM;MATRËM,I0ANNAM,ALBERTI B A V ARI, H ANNO NI/E,nbsp;HOLLANDI^ ET ZELANDIiE PRINCIPIS , FILIAM.

PVERANNVM ^TATIS X. AGENS,PATREM IN OBSIDIONE ZN O Y M^, M O R A VI ^ OPPI DI, AMISIT. IDEOQ\'E DE EIVS TVTELA D I G L A D I A N TIB V S INTER SE P A-TRVIS, AVSTRIA GRAVISSIMIS CLADIBVS AFFLICTA EST.

PVBERTATEMEGRESSVS,PRINCIPATVS GVBERNACVLA ipse ADIIT5AC PROVINCIAM INTESTINIS MOTIBVS ET LATROCINIIS DIV V E X A T A M , P RIS TI-NyE SECVRITATI RESTITVIT.

BELLO DEINDE ADVERSVS H VS S IT AS , Z IS C A DVCE^INBOHEMIATVMVL-TVANTES,EXORTO,CVM IV.EQVITVM MI L L IB V S ^ E G R E G I AM SIGISMV.NDO C/E-

Gg nbsp;nbsp;nbsp;SARI

-ocr page 109-

6o

Pomp A introitvs Ferdinandi Avstriaci

SARI OPERAM NAVAVIT. VNDE FACTVM,VT SPECTATA ALBERTI VIRTVTE, EIVSQVE IN SE MERITIS PROVOCATVS C^E S AR ^ F i L I AM SVAM VNICAM E LI-S A B E TH A M , I L L I IN MATRIMONIVM DEDERIT.

MORTVO PAVLLO POST S I G IS M VN D O , AL B E RT VS HVNGARI.E PRIMVM, MOX BOHEMIA REX DECLARATVS ESTjTVM EX SVPREMA SOCERI V O L V H-s/.

¦ nbsp;nbsp;nbsp;'nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;•nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Piccolo-

TATEjTVM EX FRISCO BOHEMIC/K GENTIS C V M A V S T RI A CI S F OE D E R E , P RO-gt;»“»“

’ nbsp;nbsp;nbsp;PoC.Max.

CERVMCONSENSV ET C^SAREA AVCTORITATE FIRMATO.VT NEMPE DEFI-“tquot;‘

' nbsp;nbsp;nbsp;liaheni.

Genei-I.

AuRr.

lib. II.

CIENTIBVS IN ALTERA DOxMO MASCVLIS H E R E D IB V S , A L T E RA IN REGNVMiï,quot;' SVCCEDERET.

SEPTEMVIRI QVOQVE PRINCIPES ELECTORES F R A N C O F V R T F A D M OE N V M CONGREGATI , VNANIMI SENTENTIA ALBERTVM ROMANORVM IMPERATO-REM RENVNTI ARVNT, XIII. KAL. APRIL. ANN. S A L. M. CCCC. XXXVIII.

ATQVE AB, EA E L E C T ION E , A V S TRI AC/E GENTIS PR IN Cl P E S, RO M. I M PE RII FASTIGIVM,MAIESTATEMQVE QVASI per MANVS TRADITAMjIN H^CVSQVEnbsp;TEMPORAjNON INTERRVPTA SERIE,PER ANNOS lAM DVCENTOS,CVM SVMMAnbsp;RERVM GESTARVM GLORIA AC R EI P VB- C H RI S TIA N ^ C O M MO D O, FE L ICITE Rnbsp;TVENTVR.

POST SOLEMNEM IMPERII I N A V G VR AT IO N E M AQVISGRANI FACTAM.C^-'SAR COLLECTO PER AVSTRIAM M ILI TE, IN B OH.EM I AM M O VENS, P T A SCON EM, PODIEBRADIVM, ALIAQVE HVSSITIC^ F A CT I Q N I S C A P I T A ^ QV I C AS I M I R V M,nbsp;VLADlSLAl,POLONI^ RE G I S , F R AT R E Mquot;, IN SPEM REGNI E VO C A RANT, OP P RES-SIT. IPSVMQVE VLADISLAVM MAXIMO EXERCITV BOHEMIA APPROPIN-QVANTEM, retro QVA VENERAT, CEDERE, ATQVE INTRA SVOS FINESnbsp;QVIESCERE COEGIT : TOTAMQJE SILESIAM a POLONIS, QVI AGROS depo-PVLABANTVR, secvram reddidit.

ADVERSVS AMVRATHEM TVRCARVM TYRANNVM,QVI S V PE RIO REM MOE SI AM INVASERAT,AC PANNONIAM INGENTI TE RRORE P ERCV LERAT , C VM MAXI-MIS COPIIS PROFECTVS , GASTRA INTER TIBISCVM ET DANVBIVM AMNESnbsp;MVNIT, EOQVE AVXILIA VNDIQVE PROPERARE IVBET.

TVRCA,EIVS ADVENTV COG NIT O , S Y ND E RO V I A ARCE ATQVE OPPIDO,AD DANVBII RIPAM, EXPVGNATO, RETROCESSIT.

CiESAR DE TVRCARVM ABITV CE RTI OR, DI MISS O E X ERCIT V, B VD AM RE-VERTITVR. SED INSOLITO ARDENTIS SIRH CALORE V E X A T V S, D VM 1 MM ODE-RATO MELOPEPONVM ESV ^STVM LEVARE CONATVR, IN DYSENTERIAM IN C IDI T.

QVARE IN AVSTRIAM PROPERANS,INGRAVESCENTEMALO,PRINCEPSRE-L IGIOSISSIMVSjET LONGIORE VITA DIGNISSIMVS PROPE STRIGONIVM MORI-TVR,VI.KAL. KOVEMB. ANN. M. CCCC. XXXIX.

ATQJE ITA , AMOREM ET DELICIAS GENERIS HVMANI, VT OLIM TITVM, INFESTA MORTALIBVS NVMINA, INTRA BIENNIVM S VS T V LERE, ^T ATI S SV^nbsp;ANNO XLIV. NATVS ILLI FVIT POSTHVMVS LADISLAVS , HVNGARIyE ETnbsp;BOHEMIiE REX , ATQVE ARCHIDVX AVSTRI^

IMPERAVIT ANNVM I, MENS. VIL

IMP.

-ocr page 110-

6i

IN VRBEM AnTVERPIAM.

IMP. C ^ S.

FREDERIC VS

DIVI ALBERTI 1. ABN.DIVI RODOLPHI I. ADR

PI VS, PEL. A VG.

REX GERMANIC,

HVNGARIiE, DALMATIiE, CROATIA, amp;c.

ARCHIDVX AVST

DVX STIRI^E, CARINTHI^, CARNIOLI^, SVEVI^,amp;c.

LANDGRAVIVS ALSATI^,

COMES HABSBVRGI,TIROLIS,amp;c.

REDERICVS IV. COGNOMENTO PACIFICVS, ERNESTI AVSTRI^ AR-

«

CHIDVCIS,ET CIMBVRG.E MAZOVI^E FILI VS N AT VS EST AENI-PONTI APVD TIROLENSES, ANNO CIO. CCCC. XV. A D IX. K A L. O C TO B. HIEROSOLYMAM^/ETATIS SV^ ANNO XXI. PIETATIS ERGO PRO-FECTVS, LOCA SACRIS CHRISTI SERVATORIS CALCATA V E S TIG 11 S, E IV S Q^Enbsp;SEPVLCHRVM EST VENERATVS.

ALBERTO II. AVG. PATRVELE SV0,ANTE DIEM VITA F VNCTO , CO NS p IR AN-TIBVS ELECTORVM S VF F R AG 11S , F R AN CO F V RTI IN EIVS LOCVM SVFFECTVS EST, III. KAL. APRIL. ANN. CIO. CCCC. XL. E T DEINDE AQVISGRANI CORONATVS.

LADISLAO ALBERTI II. AVG. FILIO POSTHVMO TVTOR DATVS,EVMDEM VEL ADHVC IN CVNIS VAGIENTEM,IN HEREDITARIA HVNGARI^E ET B O H E'nbsp;MITI REGNA, AVSTRI^Q^’E ARCHIDVCATVM INAVGVRARI C V R A V I T .* E O D E M-Q^E VSQVE AD PVBERTATIS ANNOS SANCTE APVD SE EDVCATO, MAXIMISnbsp;EAM OB REM DFFFICVLTATIB VS BELLISQJE CONFLICTATVS , AVSTRIAMnbsp;COMMVNIBVS CVM ELISABETHA AVG. PVPILLI MATRE, A VSPICIIS , AD MLnbsp;NISTRAVIT.

SCHISMATE IN ECCLESIA EXO RTO , F R ED ER I Cl OPERA AMEDEVS ALLO-BROX PONTIFICATV SE ABDICAVIT.

REBVS IN AVSTRIA AC BOHEMIA COMPOSITIS, IN ITALIA M PROF EC TVS, HELEONORAMj EDVARDi LVSITANI^ REGIS FILIAMjROMJE IN VXOREMnbsp;DVXIT^NICOL AO V. P O NT. M AX.SOLEMNI RITV D EXTRAS IVNG ENTE,B E N EQVEnbsp;IPSIS AC POSTERITATI OMINANTE.

TERTIO POST DIE,C^SAR INGENTI POMPAINROM.IMPERATOREMCON-SECRATVS , CORONAM ET ALIA ROM. IMPERII INSIGNIA ACCEPIT, ACCLA-’’MANTE POPVLO RO M ANO : F RED ERICO P A C I F IC O , A D EO CORON ATO , IMP. ^MHTA ET VICTORIA.

Hh nbsp;nbsp;nbsp;H IN C

-ocr page 111-

62

PoMPA INTROITVS FeRDINANDI A VS TRI A Cl

HINC AB ALPHONSO A R R A G O N IO , NE A P O L IT A NO R VM RE G E, H E L EONO R^ AVG. AVVNCVLO, INVITATVS,NEAP0LIM ad ILLVM DIVERTIT, MAX IMISC^VEnbsp;HONORIBVS EXCEPTVS EST.'

, FERRARIAM D IG R ES S V S , B ORSI VM ESTEiNSEM , MVtINyE RHEGIIQVE D V-CEMjET ROVIGll COMITEM CREAVIT.

EX ITALIA IN GERMANIAM REDVX, ‘eVM PLENA OMNIA TVMVLTVVM IBI REPERISSETjHVNGARlS B OH EMISQVE L A D IS L A V M RE G EM, I AM P VB ERT A-TIS ANNOS EGRESS VM , SlBl TRADI CERTATIM F L A G IT AN Tl B V S , SED I TI ON ESnbsp;NASCENTES PROVIDE COMPOSVIT.

AVSTRIACOS QVOSDAM P E RD V E LL E S, QVI DVCE El T Z IN G ER O, A CC IT IS QVE BOHEMIS, C^S AREM NEAPOLI AVSTRI^ OBSIDERE AVSI ERANT,EO ADEGIT,nbsp;VT PACEM SVPPLICES PETERE, ATQJE IN EAM REM AVRI SEX MILL. NVMMVMnbsp;QVOTANNIS PENDERE COACTI FVERINT.

CILIENSEM COMITATVMjIN SVAM P OTE ST AT E M R E D A CT V M , D I TI ON IB V S AVITIS ADIECIT, et STIRHE PARTEM ESSE IVSSIT.

HENRICVM GORlTIyE COMITEM, QVI IN CARNIS TVMVLTVS EXCITAVERAT, IN ORDINEM REDEGIT.

LADISLAO,HVNGARI/£ ET BOHEMI,€ REG E , IMM AT VR A MORTE PR^REPTO, ARCHIDVCATVM AVSTRI,E SOLVS OBTINVIT,ET IN H VNG A RI ^ RE G EM , Anbsp;MAGNA PROCERVM EIVS REGNI PARTE, ELECTVS EST.

COMITIIS RATISBON/E, ATQVE ALIBI S ,EP IV S , INDiCT I S, P RIN C1P E S IMPERII AD BELLVM TVRCICVM COHORTATVS EST,QVOD MAHOMETES II. POST ÖRIENTIS IMPERlVM, CONSTANTINOPOLI CAPTA, A SE OCCV P AT VM , GE RM A-NI^ VNIVERS^E FORMIDABILIS IMMINERET.

.....CAROLVM.BELGARVM B V RG VNDION VMQVE P R I NCIP EM, 1M P ER A Tl S VNDI-

QVE AVXILIIS , D VCTO IN ILLVM LXXX. MILL. ARMATORVM EXERCITV, A NOVESII OBSIDIONE RECEDERE CO EGIT: AMICITIA DENIQVE ETAFFINITATEnbsp;SIBI COPVLAVIT, MARIA , CAROLI FILIA.ET HEREDE V N 1 C A , M A X ,£ M I L I A-NO, C,£SARIS FILIO, DESPONSA.

EIDEM QVOQVE MAX^MILIANO, BRVGIS F L AND R OR VM A SE DIT lO S A P LE-BE INDIGNE DETENTO, ET LIËERyE CVSTODI.1E TRADITO, CVM INGENTIBVS COPIIS IN GERMANIAM INFERIOREM D E S CE N D ENS, S V CC V RRIT ; EODEMQVEnbsp;IN LIBERTATEM ASS ERTO, PAVCORVM POENA CONTENTVS , D ISCO R D I AR VMnbsp;FOMITEM SVSTVLIT.

GERMANIAM BELLIS PERPETVIS FATIGATAM LONGA PACE RECREAVIT: QVAM EODEM TEN0RE,QJ0ADVSQVE RERVM POTITVS EST, SVMMA MODE-RATIONE COLVIT.

OBIIT LINTZII IN A V S TRIA XIII. K A L. SEPTEMB. ANNO CIO. CCCC. XCIII.

VIXIT ANN. LXXVIII.

IMPERAVIT ANN. LUI. MENS. IV.

IMP.

-ocr page 112-

65

IN VRBEM AnTVERPIAM.

IMP. C yE S.

MAXAEMILIANVS I

D I V I F R E D E R I C I IV. F I L,

P I V S, F E L. A V G.

REX GERMANISE,

HVNGARI^, DALMATIA, CROATIA, amp;c.

ARCHIDVX AVSTRI^,

PRINCEPS BELGARVM ET BVRGVNDIONVM,

DVX STIRItE, CARINTHI^, CARNIOLI^, SVEVI^,amp;c.

LANDGRAVIVS ALSATI^.

COMES HABSBVRGI,TIROLIS,amp;c.

AX^MILIANVS, FREDERICI IV. IMP. ET HELEONORyE LVSITAN^ FILIVS , NASCITVR NEAPOLI AVSTRI^E, XU. KAL. APRIL. ANNOnbsp;CIO. CCCC. LIX. AD mieitiam, ARMORVMQ^E MVNIA animvm anbsp;NATVRA FACTVM HABERE VIDEBATVR. ADEOQAE EA ^TATE,

QVA VIX ALII PRIMA MILITI^E TIROCINIA FACIVNT , MAXIMA BELLA SVO DVCTV ET AVSPICIIS A D MI NI S TR AV IT.

DVODE VIGESIMO yETATIS ANNO, MARI AM , CAROL I BVRGVNDIvE DVCIS, BELGARVM QV E PRINCIPIS,AD NANC/EVM CiESI,FlLIAM,AMPLISSIMARVMnbsp;DITIONVM HEREDEM VNICAM, GANDAVI^FLANDRIiE METROPOLI,IN VXOREMnbsp;D V X I T. E T AB IPSIS STATIM NVPTIIS^AD C O N S TI T V E N D V M BELGIC^E REIP.nbsp;STATVM, A LVDOVICO XL GALLIARVM REGE PENE CONVVLSVM, SERIO SEnbsp;CONVERTIT.

AD GVYNEGATAM IN MORINIING ENTES GALLORVM COPIAS DELEVIT, ET NON EXIGVAM HANNONI^ PARTEM, VNA CVM C AMERACO , RE CEP I T.

MARIA CONIVGE INTER VENANDVM EX E C^V O LAPSA^AC PAVLLO POST FATO FVNCTA , FLANDRICAS FACTIONES, OB PHILIPPI FILII TVTELAMnbsp;ORTAS, COMPESCVIT.

VIGESIMVM OCTAVVM iETATIS ANNVM A G E N S, F R AN C O F V R TI REX ROMA-NORVM DECLARATVS, AQVISGRANl INAVGVRATVR,ET DEINDE PATRE FRE-DERICO AVG. MORTVO, PLEN O IVRE IN IMPERIVM SVCCEDIT.

A MORTE MATTHIiE CORVINI ^ HVNGARORVM REGIS , QVI MAGNAM AVSTRliE PARTEM, EIVSQVE METROPOLIM VIENNAM O CC VP ARAT , NONnbsp;SOLVM AVITVM PATRIVMQVE PRINCIPATVM RECVPERAVlTjSED ET ALBAMnbsp;REGALEM, CIVITATEM N O B ILI S S IM A M, A L I A SQ VE IN PANNONIA VRBES E X-PVGNAVIT.

li nbsp;nbsp;nbsp;ATRE*

-ocr page 113-

04-

PoMPA INTROITVS FeRDINANDI AvSTRIACI

ATREB ATVM , ARTESI^ CAPVT , INSIGNI S TR A T A G E M A TE , DE CE P TI S H O' STIVM CVSTODIISjIN POTESTATEM REDEGIT.

TVRCARVM INNVMERABILES COPIAS,QVI CARNIOLIAiM,CILIAM,CARIN-THIAM,STIRIAM,FERRO F L AM M A Q^D E P O P V L A B ANT V R, FVDIT F V G A VI TQj.'É.

CAROLVM EGMOND/E REGVLVM.QVI GALLORVM OPIBVS FRETVS, MVLTA TVRBAVERAT,GELDRI/E D ITIONE AC TITVLO,EX EL E C T O R V M P RINCIP V Mnbsp;DECRETO, ABSTINERE IVSSIT.

PHILIPPVM RHENI P AL ATI N V M, S EP TE M VIR V M, A RRO G AN T1V S SEGEREN-TEM, AC MAGNIS BOHEMORVM COPIIS INSTRVCTVM, INGENTI CLADE AFEE-CIT.SVPPLICEMQVE FIERI COEGITIOMNISQVE MOX INIVRI^OBLITVS,NVLLO NON BENEVOLENTLY GENERE ILLVM PROSECVTVS EST. PRYCLARAM EAMnbsp;VICTORIAM DVCENS,IN QVA PLVS ESSET CLEMENTIY, QVAM SEVERITATIS.

CVM VENETIS ANCIPITI M A R TE PR I M V M C ON G R E S S V S, M O X A M P L IS S I M A S El VS REIPVB. VRBES , V E R O N A M, P A T A V I VM ,.V IN C E N TI A M , F E L T R I V M , A L 1 A S-QL'E OCCVPAVIT.

MEDIOLANVM GALLIS EREPTVM, SFORTIY DVCI RESTITVIT.

GERMANIAM L A T R O CIN11 S LIB E R A M R E D D1 D IT : E A D E M SVB EIVSFELICl IMPERIO TAM ARMIS.QVAM LITTERARVM STVDIIS EF F L O R E S CER E, C AP VT-QVE SVPRA ALIAS NATIONES EXTOLLERE COEPIT.

MVLTA IN RE MILITARI PARTIM NOVA A T T V LI T, P ART I M MELIORA FE-CIT. PHALANGEM EXHASTATIS PEDITIBVS CO M P O S IT A M , RO M AN Y QVE LE-GIONIS YMVLAM, RESTITVIT. MILITIAMQVE PEDESTREM INTER GERMANOS lAM OBSOLESCENTEM,IN PRISTINVM ORDINEM ET SPLENDOREM REDEGIT.

YNIPONTI APVD TIRO LENSES , IN S TRVCTIS SIM VM ARM A ME N T ARI VM IN-STITVIT: altera QVY VIENNY, BRISIACLET MECHLINIY MOLIEBATVR.MOR-TE PR y ventvs, non ABSOLVIT.

ANTVERPIAM, TRADVCTIS EO OMNIVM GENTIVM C OMME RGI I S , I N CELE-BERRIMVM EMPORIVM EREXIT : BRVG ARVM gratia, QVOD IBIDEM A FA-CTIOSA PLEBE INCVSTODIAM DATVS FVISSET,APVD ILLVM SENESCENTE.

LI BERALITATIS ElVS ET M A GN I F I CE N TI Y ARGVMENTO HOC SIT,QL{0D INMEMORABILI ILLO PRINCIPVM C H RIS TIANOR V M CON G R ES S V, AN N. CIO. D.XV.

vlennae celebrato, tres reges , vladislavm hvngariy, lvdovicvm

BOHEMIY, ET SIGISMVNDVM P O LONIY, IM PE N Dl IS SVIS EXCEPERIT.

PHILIPPI FILII SVI, AVSTRIY ARCHIDVCIS, BELGARVM ET BVRGVNDIO-NVM PRINCIPIS , M ATRIMONIO CVM IOANNA FERDINANDI ET ISABELLY CATHOLICORVM CASTELLY ET ARRAGONIY REGVM FILIA CONTRACTO,nbsp;HISP ANIAR.INDIARVMQJMPERIA in AVGVSTAM AVSTRIY DOMVM INTVLIT.

DE MVTVO ITEM LIBERORVM ET NEPOTVM CONIVGIO,ET IVRE SVCCES-SIONIS IN REGNIS HVNGARIY ETBOHEMIY CVM VLADISLAO REGE,VIENNY TRANSEGIT. ADEOQJE STIRPE SVA SP LE ND I D I SS I M I S CONNVBIIS STABILITA,nbsp;ALTER QVASl AVSTRIY FAMILIY CONDITOR DICI MERVIT.

EXCESSIT E VITA APVD V E L SIV M , S V P E R lOR 1 S AVSTRIY O P P I D V M , P R 1D. EID. lANVAR. ANN.SAL. CIO. D. XIX.

VIXIT ANN. LIX. MENS. IX. DIES XXI. IMPERAVIT ANN. XXXII. MENS.XI.

-ocr page 114- -ocr page 115-

1=

l^l

-ocr page 116- -ocr page 117-

¦H

IN VRBEM AnTVERPIAM.

IMP. C ^ S.

ll'l


P I V S, PEL. A V G.

REX GERMANIC,

if

HISPANIARVM,

SICILIyE,N EAPOLIS, SARDINIA, HIEROSOLYM^E, amp;c.

RCHIDVX AVSTRI

I''

DVX BVRGVNDI^, IN S V B R liE; 8cc. PRINCEPS BELGARVM:

MAGNVS MEXICANI ET PERVANI ORBISj

MON A R C H A:

OCEANI , ET PLVR I MAR V M IN EO INSVLARVM,

CLAVSTRORVMQJE AFRICiE, ATQJE A S I DOM IN VS, amp;c.

ONSPIRAVERE VIRTVS ET FO RT VN A, V T CARO L V M AVG.AD SVPRE-MVM FELICITATIS ET POTENTIE FASTIGIVM EXTOLLERENT.

QVIN ET IPSA RERVM NATVRA , VELVT DIGNVM TANTO 'hEROI METARETVR HOSPITIVM , novo 0RBE,PAVLL0 ante IL'nbsp;LIVS NATIVITATEM, AVI EIVS AVSPICIIS INVENTO, LATIVS SESE APERVITnbsp;AC DETEXIT: QVASI MAIORI SPATIO OPVS ESSE I V DIC ARET, QV O ILLiENA-SCITVRI PRINCIPIS,P0ST OMNIA SAECVLA M AX I MI, VI RT VTE S RECIPERENT VR.

NATVS EST IN AMPLISSIMA FLANDRIAE METROPOLI, GANDA, ANNO IPSO S,ECVLARI, MILLESIMO ET QV IN G E NTES I MO INEVNTE. TAMQVAM ETNO-yVM SAECVLVM,A TANTI PRINCIPIS ORTV,CONDENTE NATVRA.

PATER ILLI PHILIPPVS,imp. CAES. MAXAEMILIANI AVG. FIL. PRIMVS EIVS NOMINIS HISPANIARVM REX: MATER IOANNA, FERDINANDIET ISABELLAE.nbsp;CATHOLICORVM CASTELLAE ET ARRAGONIAE REGVM FILIA.

pveritiae eivs,pietate,litteris,morvmqve DISCIPLINA IMBVEND,E, PRAEFECTI FVERE, G VLIELMVS CROYIVS, CEVRIAE RE G V L VS, E T H A D R IA N VSnbsp;FLORENTIVS , VLTRAIECTINVS , THEOLOGVS EXIMIVS.QVI DEINDE,CARO-LO lAM IMPERIVM TENENTE,AD SVMMVM PONTIFICATVM EVECTVS EST.

ANNVM AGENS XV. AB AVO C,£SARE E M ANCI P ATV S , B E L GI Cl S PROVIN-CIIS : AC TRIENNIO POST, HISPANIARVM R E G NIS , INCRE D I B IL I POMPA AC SPLENDORE INAVGVRATVR.

Kk nbsp;nbsp;nbsp;VNDE- '

-ocr page 118-

66

PoMPA INTROITVS FeRDINANDI AvSTRIACI

VNDEVIGESIMO ^TATIS SV^ A NNO , RO M AN O R VM IMPERATOR FRANCO-FVRTI RENVNTIATVS EST, ET SEQVENTI ANNO CD. D. XX. A QVI S G R AN I, IM-PERIALI DIADEMATE INSIGNITVS. QVO EODEM ANNO ET SOLYMANNVS TVRCICI IMPERH GVBERNACVLIS ADMOTVS EST.VT NEMINl DVBIVM ESSET,nbsp;CAROLVM AVGVSTVM OTTOMANNICiE POTENTIE COELITVS OBIECTVMnbsp;ESSE.

SVB IPSIS IMPERII INITIIS , MEXICAN VM REGNVM OP VL ENTI S S IM VM, DVCE FERDINANDO CORTESIO;VT ET PAVLLO PO S T , P E R V A N VM , F R AN-CISCI PlZARRl OPERA SVBEGIT: CHRISTIQVE CVLTV ILLATO, ORBEMnbsp;NOVVM, IMMENSIS OCE AN t ATLANTICI SPATIIS AB EVROPA DIVISVM,RE'nbsp;LIGIONE ARMISQVE FIISPANIARVM IMPERIO IVNXIT ATQVE CONNEXVIT.

GALLORVM REGEM FRANCISCVMI. PERPETVVM FORTVNyESV^ETMAGNI-TVDINIS ^MVLVM , DVCTV CAROLI L ANOII , B E L G , I N INSVBRIBVS ACIE VICTVMgt;CVM PR^CIPVAGALLICA NOBILITATE AD TICINVM, DIE NATALInbsp;SVO, CEPIT : EVMDEMQVE POST ANNVM IN LIBERA CVSTODIA EXACTVM,nbsp;LIBERTATI RED D ID I T, H E LEONOR A, S O R O RE SVA,ILLI IN VXOREM DATA.

franciscvm sfortiam in dvcatvm mediolanensem restitvit: et

VENETIS PACE DATA, VNIVERS^ ITALI,£ OTIVM ET TRANQVIL LITATEM PROCVRAVIT.

FLORENTIAM Dl VT V RNA O B S ID ION E PRESSAM IN POTE S T ATEM RE CEP IT; EIDEMQVE ALEXANDRVM MEDIC.^.^ FAMILI,£ PRINCIPEM, DVCEM DEDIT.

SOLYMANNVM O TTOM A NN VM , T VRC AR V M IMPERAT0REM,CVMCCC.EQVI-TVM PEDITVMQVE M IL L. P ANN ON IAS V AS T ANTEM, B IS AB OBsIDIONE VIEN-N,E REPVLIT, AC INGENTI CLADE ILLATA IN THRACIAM RECEDERECOM-PVLIT, SERVATA GERMANIA.

CLASSE INSTRVCTISSIMA IN PE LOPONE S VM , D VCT V AND. A VRI yE, LI G VRIS, MISSA. METHONEM ET COR ON EM , V RB E S CE L EB ERRIM AS , ALIAQVE LOCAnbsp;MVNITISSIM A, TVRCIS EI E CTIS , O CC V P A V IT.

TVNETANVM AFRICiE REGNVM HARIADtNO .^ENOBARBO, TYRANNO,ERI-PVITjAC MVLEASSI , LEGITIMO REGI R E S TI T V IT, E V MD EM Q VE SIBI VECTI-GALEM REDDIDIT; GOLETA ARCE RETENTA , VALID OQVE PR,ESIDIO FIR-MATA. QVO BELLO SVPRA DVODEVIGINTI CH RIS TIA N O R V M CAPTIVORVM MILLIA E SERVITVTE DVRISSIMA VIND I C A VIT, E T IN PATRIAM REDVXIT.

MARE MEDITERRANEVM ASSIDVIS PIRATARVM RAPINIS I NF E S T V M , N A V I-GANTIBVS TVTVM ET SECVRVM PR.£STITIT.

AD INTESTINOS MOTVS IN MAXIMA FLANDRORVM EX Cl T ATOS , M AT VRE COMPONENDOS, EX HISPANIIS PERMEDIAS G A LLIA S, S V M M A HIEME, P A V CISnbsp;COMITIBVS ADVOLAVIT: NVLLIS ACCEPTIS OBSIDIB VS , SOLA FIDE PVBLI-CA,REGISQVE VERBO SECVRVS. PVLCHRo(mE DIVS F I D I VS^ I NTE R M AXI-MOS PRINCIPES CÉRTAMINe! IVREQVE DVBITES, MAGISNE CyESARIS DEnbsp;REGIS FRANCISCI IN SE ANIMO SECVRITATEM AC FIDVCIAM ; AN REGISnbsp;FIDEM ADMIRERIS.

IN AFRICAM DENVO EXPEDITIONE S V SCE P T A , QIJ AM QV AM VI TEMPESTA-

TIS

-ocr page 119-

IN VRBEM AnTVERPIAM. nbsp;nbsp;nbsp;6/

TIS C^LIQVE INIVRIA, M AXIMIS CLADIBVS AD IVLIAM C^iESAREAM OBRV-¦TVS, INVICT^ ET HEROIC^E CVIVSDAM VIRTVTIS AC CONSTANTI/Ë MONV-MENTA RELIQVIT.

GELDRIAM et ZVTPHANIAM , GVLIELMO CLIVIA DVCE DEBELLATO, RECVPERAVIT.

lOANNEM FREDERICVM, SAXONI/E DVCEM, PER D VEEL E M , AL B I FLVMINE TRANSMISSO , INCREDIBILI CELERITATE VSVS , DVCTV SVO , CRVENTAnbsp;PVGNA VICIT, CEPITQVE ; QVA CLADE TERRITVS PHILIPPVS,HASSI^RE-GVLVS, SVPPLEX SE SVAQVE OMNIA VOXVNTATI ET CLEMENTINE CnESARISnbsp;DEDIDIT.AC CAPTIVVM VLTRO SE STITIT.

TVMVLTVANTIS GERMANIC MOTIBVS SEDATIS ^ PAVLVS III. PONT. EX CARDINALIVM S E N AT VSCO NS VL TO , MAXIMI COGNOMENTVM CAROLOnbsp;ATTRIBVIT : TAMQJAM OMNES RETRO PRINCIPES, ADEOQVE IPSVM CA-ROLVM MAGNVM, IMPERII M AG NI T VD INE , ET RE R V M GESTARVM GLORIAnbsp;LONGE SVPERGRESSO. ILLE SIQVIDEM SAXONInE DOMAND^ ANNOS AM-PLIVS TRIGINTA ; HIC VIX TRIMESTRE IMPENDIT.

APHRODISIVM , MVNITISSIMVM AFRICA OPPIDVM, DVCTV lOANNIS VEGnE , PROREGIS S I Cl LI^, DR A G V THE PIRATA P VLS O , E X P V G N A VI T.

POST metensis VRBIS, A gallis INTERCEPTIE,'oBSIDIONEM ,INVSITA-TA HIEMIS INCLEMENTIA S^VIENTE, AC LVE IN EXERCITVM GRASSANTE, MATVRE SOL VTAM jMORINORVM OPPIDVM TER V AN AM, F L A N D RI ^ INFESTIS-SIMAM, A SE EXPVGNATAM, SOLO ^ QVA VIT: HESDINVM RECVPERAVIT.

CORSICAM GENVENSÏBVS ASSERVIT; SENARVM VRBEM CEPIT, PVLSIS INDE ET FERE OMNI ETRVRIA GALLICIS ARMIS.

DIFFICILLIMIS EXPEDITIONIBVS et PROFECTIONIB VS S.VSCE PTIS , NO-VIES IN GERMANIAM S VPE RIO REM, SEXI ES IN HISP ANI AM, SEP TIE S IN ITA-LIAM, DECIES AD BELGAS, QVATER, TAM PACIS QVAM BELLI TEMPORE, IN FRANCIAM, bis in ANGLIAM,BIS in AFRICAM EST PROFECTVS.

MARE MEDITERRANEVM OCTIES, OCEANVM HISPANICVM QJATER NA-VIG AVIT.

DEMVM REBVS MAXIMIS,QVA DVCTV,QVA AVSPICIIS SVIS, TERRA M A-RIQVE GESTIS; INDTCIS , AFRICANIS , T VRCI Cl S , G A L L I CIS , IT A LICIS , GER-MANICIS VICTORIIS CLARVS, CVM AVGVST^ DOMVS SV.E IMPERIVM ORBIS TERRARVM FINIBVS TERMINASSET, CORPORE LABORIBVS PRO REPVB. CHRISTIANA SVSCEPTIS, lAM EXHAVSTO,QVI OMNIBVS VIXERAT, DEO SIBIQVEnbsp;QVOD VITnE svpererat, VIVERE decrevit.

ITAQVE EIVS DIVINA MENS, CON TEM P TO RQVE AMBITIONIS, ET INFINITnE POTESTATIS DOMITOR AC FRnEN ATOR , ANI M V S , POST TOT GENTES SVB-ACTAS , POSTREMO (QVI TRIVMPHVS OMNIVM LONGE N OBI LIS S IM Vs) S V I-IPSIVS VICTOR EXSTITIT.

QVOCIRCA , RARISSIMO P RI NCIP VM EXEMP LO , REG NI S IM P E RIOQVE SESE EXVENS.BELGICAS PR0VINCIAS,HISPANIARVM,INDIARVMQVE REGNA,PHI-LIPPO FILIO I ROMANI AVTEM IMPERII GVBERNACVLA , FERDINANDO

LI nbsp;nbsp;nbsp;F R A T RI

-ocr page 120-

68

Pomp A intro it vs Ferdinandi A vs tri a ci

FRATRl VLTRO CESSIT. DVBIVM RE L INQJE NS , M AI OREMNE LAVDEMINIM-PERIO, TOTQVE REGNIS ADMINISTRANDIS, an in IIS SIMVL OMNIBVS AB-dicandis, PROMERITVS sit.

HINC.CVM DVABVS SoRORlBVS VIDVIS , HELEONORA GALLIARVM, ET MARIA P ANNONI ARVM , REGINIS , IN HISPANIAM PROFECTVS.IN D. IVSTInbsp;COENOBIO , HAVD PROCVL A PLACENTIA CIVITATE SITO, CVM PAVCISnbsp;FAMILIARIBVS , REBVS DIVINIS VACANS, VIX ANNO VNO , ET MENSIBVSnbsp;ALIQVOT, SVPERFVIT : ANIMAMQVe C^LO, VNDE VENERAT, REDDIDIT. IDnbsp;NEMPE AGENTIBVS SVPERIS.NE POST ILLVD DIVINVM FACTVM QVIPPIAMnbsp;MORTALE AGERET.

LIBET SVPREM^ GALLIARVM CVRIA PR^SIDIS S ENTE NT I A , E LO G IV M HOC OBSIGNARE. EIVS ISTVD EST DE CAROLO AVG. TESTIMONIVM ETnbsp;IVDÏCIVM :

, NVLLVM PERFECTI MAGlS , ET AD OMNEM VIRTVTEM EXPRESSI PRIN-’quot;*x-

Thuan.

, CIPIS EXEMPLAR , NOSTRA ET RETRO S^CVLORVM ME MO RIA , RE P E RI R , POSSE: QVOD IIS QVI AD IMPERIVM VIRTVTIS VIA GRASSANTVR , ADnbsp;gt; IMITANDVM PROPONI (iyEAT.

DECESSIT XI. KALEND. 0CT03. ANN. SALVTIS CID. ID. LVIII.

VIXIT ANNOS LVII. MENS. VI. DIES XXV.

IMPERAVIT ANN. XXXVIII.

-ocr page 121-

69

IN VRBEM AnTVERPIAM.

IMP. C ^ S.

FERDINANDvs

P I V S, F E L. A V G.

REX GERMANIC,

HVNGARIyE, BOHEMIA,See.

HISPANIARVM INFANS,

ARCHIDVX AVSTRI^,

DVX BVRGVNDIiE,STIRIiE,

CARINTHItE, CARNIOLI^, SILESIA, VVIRTEMBERG^,amp;c.

PRINCEPS SVEVIyE,

MARCHIO MORAVIA, LVSATI^, ET BVRGOVI^:

LANDGRAVIVS ALSATI^,

COMES HABSBVRGI,TIROLIS,amp;c.

ipTlMVM AC LAVDATISSIMVM PRINCIPEM HISPANIA GERMANIS •MERITO IMPVTET: ET in Q^O pacis artes TANTVM EFFLORVERE,nbsp;JqVANTVM in fratre eivs,carolo avg. bellica gloria SESEnbsp;Iextvlit.

natvs complvti , ap vd carpetanos , in REGNO CASTELL^, VI. IDVS MART. ANNO CD. ID.III. ATQJE APVD FERDINANDVM CASTELLyE ET ARRAGO-NliE REGEM,MATERNVM A V VM, E D VC A T VS , A L V AR O OSORIO PR^CEPTOREjnbsp;PETRO NONIO GVSMANOjCALATRAV/E MILITIA PRvEFECTO SVPREMO.MO-RVM ET AVL^ MAG ISTRO , VS VS EST.

AVO MATERNO VITA FVNCTO, ET CAROLO FRATRE HISPANIARVM REGNIS INAVGVRATO , ADOLESCENS IPSE EX HISPANIA IN BELGIVM PPvO-FECTVS, SVMM^E RERVM IBIDEM PR^FVIT.

DECIMOOCTAVO ^TATIS SV.i£ ANNO,IN A VST RI/E , S TI RI^ , C ARI N T H liE, C ARN IOL I ALI ARVMQ^y E A V G VST AE DOMVS AVSTRIAE DITIONVM POSSESSIONEM, FR ATRE EI VS lAM CAESARE, VLTRO CE D EN T E, M IS S VS ES T. MO X QjEnbsp;ANNAM lAGELLONICAM , VLADISLAI HVNGARIAE E T B O H EM IAE R E GI S , FI-LIAM VNICAM, LINTZII AVSTRIAE O P P I D O , VX O RE M DVXIT.

LVDOVICO HVNGARIAE ET BOHEMIAE REGE, AFFINE SVO, AD MOHA-TIVM OPPIDVM ATVRCIS CAES0,VTRVM Q_V E REGNVM CVM SILESIA, MORAVIA, LVSATIA , ALIISQVE PROVINCIIS, IVXTA PACTA MAIORVM, ET IN PRIMIS , MAX,EMILIANI AVG. CVM VLADISLAO REGE, FERDINANDI SO-

Mm nbsp;nbsp;nbsp;CERO.

-ocr page 122-

PoMPA INTROITVS FeRDINANDI AvSTRIACI

CERO , IN'ITA, IVRE HEREDITARIO, ADIIT.

iOANNEM ZAPOLIANVM , T R ANS Y L V ANI AE PRINCIPEM, FACTIOSORVM QJORVMDAM OPE,CONTRA IVS ET F A S , H V NG ARI AE SCEPTRO INHIANTEM,nbsp;ADVENTVS SVI TERRORE IN FVGAM E GIT , RE G NI Qj E FINIBVS EXPVLIT:nbsp;AC SINGVLARI FELICITATE , SINE C AE D E ET SANGVINE, BVDA METROPOLInbsp;POTITVS EST.

SOLYMANNVM TVRCARVM TYRANNVM,QVI ZAPOLIANO REDVCTO,PER PANNONIAS GRASSATVS , VNIVERS^ GERMANIC IVGVM IMMANISSIMVM MI-NABATVR,AC VIENNAM CCC.HOMINVM MILLIB. C IN XER AT, O B S ID lO NE M SOLVERE C0MPVLIT:CVM TVRCtE VICIES MVROS VRBIS SVBIISSENT ; VïCIES anbsp;MOENIBVS, V1RTVTE PR O P VG N ATOR VM , CVM INGENTI CLADE REPVLSInbsp;ES SENT.

SPECTATA INDE EIVS INDVSTRIA , QVAM ABSENTE ET HISPANICIS ITA-LICISQVE NEGOTIIS CAROLO C^SARE DISTRACTO , TVM ALIBI, TVM IN IMPERII COMITIIS S/EPENVIVIERO PROBAVE^AT; EIVSDEM CAESARIS VO-LVNT ATE, NECNON COMMVNI ELECTORVM AC STATVVM IMPERII CONSEN-SV,REX ROMANORVM, FRATRISQVE IN IMPERIO SVCCESSOR RENVNTIATVSnbsp;EST COLONIAE,ANNO CIO.IO.XXXI.NONIS lANVAR. ET MOX I!!. IDVS EIVSDEMnbsp;MENSIS AQVISGRANI, MORE SOLITO, CORONA ©ONATVS.

BELLVM SAXONICVM CVM FRATRE CAESARE FELICITER GESSIT,ATQVE IN CONFLICTV MILBVRGICO ANIMVM INVICTVM , VEREQVE REGIVMnbsp;OS TEND IT.

BOHEMORVM QVORVMDAM CONTRA IPSVM S E D I TI ON E S , P A VCO R VM POENA contentvs.sapienter compescvit: sanatisqve principvm animis

EXVLCERATIS , PACEM IMPERIO DONAVIT.

vvirtembergicam DITIONEM VDALRICO RESTITVIT: TITVLO , NECNON SVCCESSIONIS ET CLIENTELE IVRE, SIBI SVISQVE RESERVATO.

IMPERII DIADEMA, SCEPTRVMQJE, CAROLO AVG. FRATRE SVO ILLVD AB-DICANTE, PRINCIPIO ANNI CIO. 10. LVIII. PLENO IVRE SVSCEPIT.

GERMANIAM NEFARIIS OPINIONIBVS AC DISSIDIIS DISCORDEM AD CATHOLICS RELIGIONIS VNITATEM REDVCERE ASSIDVE LABORAVIT,

MANSVETVDO , COMITAS, AFFABILITAS , ERGA HOMINES RELIGIOSOS AC LITTERATOS AMOR TANTVS IN EO ENITVIT, PLANE VT IMP. CS S. FE R D IN AN-DI II. AVVM, AC FERDINANDI III. AVG. NVNC FELICITER ORBI IMPERANTIS,nbsp;PROAVVM FVISSE AGNOSCAS.

OBIIT,MAGNO SVI RELICTO D ES I D E RI O , VIE NNS, VIII. KALEND. AVGVST. ANNO S A L. CIO. ID. LXIV. SEPVLTVS EST PRAGS.

VIXIT ANNOS LXI. MENS. IV. DIES XV.'

IMPERA'VIT ANN. VI.

IMP.

-ocr page 123-

71

m VRBEM Antverpiam.

IMP. C iE s.

MAXAEMILIANVS II:

DlVI FERDINANDl L FIL.

P I V S, FEL- A V G-

REX GERMANI

HVNGARIJE, BOHEMIA,amp;c.

ARCHIDVX AVSTR

DVX B V R G V N Dl iE, S T I R I .E,

CARINTHI^, CARNIOLIJE, SILESIiE, VVIRTEMBERGyE,amp;c.

MARCHIO MORAVIA, LVSATIiË, ET BVRGOVI^;

LANDGRAVIVS ALSATI^,_

COMES HABSBVRGI, TIRO LIS, amp;c.

|VAM FAVSTA FELIXQVE S VCCESSIO, O PTIM IS ET C L EMENT IS SI MIS iCAiSARIBVS , L.ETISSIMA IM P ERII P RO P A G I NE RECENSENDIs!

MAXyEMILIANVS 11. 1M P. nbsp;nbsp;nbsp;S. F ERD IN AND 1 I. FILI VS,N ATVS EST

iVIENN^, IP SIS kalend. AVGVSTI, ANN. CIO. la XXVII. MATRE ANNA, VLADISLAI, HVNGARI,E ET BOHEMIA REGIS, FILIA.

PRIMVM IN RE MILITARI TIROCINIVM FECIT SVB C^S. CAROLO V. AVG. PATRVO SVOjBELLO SMALCALDIC0,DV0B VS EQVITVM MILL. PRyEFECTVS;nbsp;ET IAM TVM non PAVCA EXCELSI ANIMI,AC VIRTVTIS HEROICyE DOCV-MENTA ILLVSTRIA EDIDIT.

ALTERVM ET VIGESIMVM A-TATIS ANNVM AGENS, BOHEMIA! REX D E-SIGNATVS, IN HISPANIAM PROFECTVS EST,VBI MARIAM, PRIMOGENITAM IMP. CiES. CAROLI V. AVG. FILIAM , IN VXOREM DVXIT , H I S P AN I A R V MQV Enbsp;REGNIS, SOCERI VIC E, P R,E F VI T : D VM EVOCATVS IN GERMANIAM INFERIO-REM A PATRE C^SARE PHILIPPVS P RINC EP S, B E LG IC A S PROVINCIAS SACRAMENTO FIDELITATIS SIBI OBSTRINGIT.

TRIENNIO HISPANIARVM REGNIS MODÊRANDIS EXACTO, CVM VXORE AC LI BE, RISjBARCINONE GENVAM APPVLIT.'AT E INDE PER MEDIOLANVMnbsp;TRIDENTVM,-AC ENIP0NTVM,IN AVSTRIAM EST REVERSVS.

INTRA ANNI VNIVS S P AT I VM , T R IV M REGNORVM D I A D EM ATE, B O H E M I Cl, ROMANI, ET HVNG ARICI, RARO FELICITATIS EXEM PLO , (qv O D ALBERTO II.nbsp;AVG. ETIAM OBTIGIT) DONATVS EST.

POST FERDINANDl PARENTIS O B IT V M, IM P ERI I A D MI NIS T R ATION EM SVS-CIPIENS,DVCE LAZARO SVENDIO , IN lOANNEM SIGISMVNDVM , TRANSYLVA-NIE PRINCIPEM, AVXILIIS TVRCICIS S V BNIX VM, ARM A CON V ERTI T, AC MVNI-T IS SIMAS VRBES, TOC A IV M, VES PRINI VM ,TATAM, ALIAQJDPIDA ILLI AD EMIT.

N n nbsp;nbsp;nbsp;S O L Y-

-ocr page 124-

PoMPA INTROITVS FeRDINANDI AvSTRIACI

SOLYMANNO TVRCARVM I MP. 1 NP IN I TI S EX ASIA ATQJE EVROPACON-TRACTIS COPIISjANNO CIO. ID. LX VI. IN PANNOKIAM IRR V E N TI, IP S E XXV. E QV I-TVM,ET LXXX. PEDITVM MILLIA SECVM D VC ENS, O B V I AM PR O G R E S S V S E ST.

ET CAVTA POTIVS CONSILIA CVM RATIONE^QVAM PROSPERA EX CASV, SECVTVS, CASTRIS AD lAVRINVM POSITIS, IN OMNES SOLYMANNI CONA-TVS INVIGILAB at: CVM BINOS EXERCITVS, DVCIBVS FERDINANDO ET CARO LO, FR AT RIB VS SVIS, REGNI FINIBVS TVTANDIS PROVIDE MISISSET.

ZIGETVM VRBEM SVLTANVS OBSEDIT. QVAM LICET NICOL. COMES ZERI-NIVS ACERRIME PROP V G N AR E T, T A ND E M TAMEN POST MENSIS VNIVS OB-SIDIONEM,EXPVGNATA FVITIIPSO COMITÉ ZERINIO,CVM INSIGNI N O BI-LIVM HVNGARORVM M AN V , A B AR B AR I S I NTE REM P TO ; A T NOxNINVLTO.

QVIPPE non TANTVM XX. HOSTIVM MILLIA IN EA OBSIDIONE C.ESA SVNTSED ETIPSE BARBARORVM D V C TO R, SO L Y M A NN VS, LO C V M ILLVM SIBInbsp;FATALEM SENSIT. ETEN I M , TRI D V O ANTE VRBIS E X P VG N A TION EM, FREMEN Snbsp;FRENDENSQJE j MAXIMA SPE SVA,QJA V lENN A M, I P S AMQJ/E lAM DEVO-RAR AT GERM ANI AM, SE EXCID ERE.INFELICEM EXHAL AVIT ANIMAM.

A MORTE SVLTANI,IN THRACIAM REGRESSVS EST EIVS EXERCITVS: ET lOANNES SIGISMVNDVS , SOLVTA TOCAI O P PID I O B S ID I O N E, IN TR AN S Y L-VANIAM SE RECEPIT. ATQVE ITA LIBERATA INGENTI METV GERMANIA,nbsp;CERTA SALVS C V NCTIS O BO RT A EST.IPSEQVE CiE S A R , D IM I S S I S COPIIS,nbsp;POST LVSTRATVM COM ARO NI VM, V lEN N A M EST REVERSVS.'.''

EX MARIA CONIVGEjIX. FILIOS, ET VI. FILIAS SVSCEPIT: E' QVIBVS ANNAM PHILIPPO II. HISPANIARVM; ET I S A B E L L AM C AR'-d L O IX. GALLIA-RVM, REGIBVS ELOCAVIT.

POST HENRICI VALESII REGIS EX'POLONIA in GALLIAS DISCESS^1, JN REGEM POLONORVM ELECTVS EST M AX ^ MI LI A N V S. S E D PR/EPROPeI^A MOP.-TE EREPT VS , REGNVM NON ADIIT. ‘

VIROS ERVDITOS EA HVMANITATE AC MVNIFICENTIA FOVIT, VT EIVS AVLA PLVRES LITTERATOS H A B V E RI T , QV A M ALIORVM TOTA REGNA.

MVLTARVM LINGVARVM ITA P ERIT VS F V IT , V T C VM RE G E M I TH R ID AT E CERTARE POTVISSE VIDEATVR. nam PR/ETER IDIOMA germanicvm, l ati-

NE, hispanice,italice,gallice,hvngarice,bohemice,ac belgice diserte et expedite loqvebatvr.

PLVRIMVM CVR^, SOLICITVDINIS , ATQ^VE SVMPTVVM I M P E N D I T , VT N A-SCENTES APVD belgas BELLORVM CIVILIVM MOTVS COMPONERET ; SED MELIORI ID CONSILIO EST CONATVS,QVAM EVENTV.

MVLTVM ILLI VEL HOC NOMINE DEBET B E L G IC A , QV O D D VO S EIVS FILIOS, ERNESTVM ET ALBERTVM, ARCHIDVCES , ILLVM QJVIDEM PRO PHILIPPO II. H I SP AN I AR VM REGEjHARVM PROVINCIARVM M O D E R A T O R E M ; H V NC VERO, DVCTA ISABELLA CLARA EVGENIA , PHILIPPI FILIA , ETIAM PRINCIPE M A C D OM IN V M , F E LI Cl TER SORTITA FVERIT.

IN COMITIIS RATISBONENSIB VS, PREMISS A R O D O L PH I II. FILII SV.I,INAV-G VRATIONE, VITA E XCE S SIT , ANNO S A L. CIO. !D. LXXVI. IV. ID Vs O C TO B, C O N D I-TVS EST PRAG.EjlN BASILICA CATHEDRALI^,

VIXIT ANNOS XLIX. MENS. II. DIES XII. IMPERAVIT ANN. XII.

IMP.

-ocr page 125-

73

:!!i|

IN VRBEM AntVERPIAM.

IMP. C yE S.

D o L P H V S

DlVI MAXiEMILIANl 11. FIL.

P I V S, FEL. A V G.

R E X GERMANIC,

HVNGARIyE, BOHEMIyE,amp;c.

ARCHIDVX AVSTRI^,

DVX BVRGVNDIiE,STIRIiE,

CARINTHI^, CARNIOLI^, SILESIA,amp;c.

PRINCEPS SVEVIiE,

MARCHIO MORAVIvË^ LVSATI^, ET BVRGOVI^:

LANDGRAVIVS ALSATI^,

COMES HABSBVRGI.TIROLIS.amp;c.

foDOLPHVS M. IMP. C.ES. MAX.EMILIANI II. AVG. FIL I VS , N AS C IT V R VIENN.E AVSTRItE, XV. KAL. SEXTIL. ANNO CIO. ID- LU. MATRE MA-’RIA^ IMP. CiES. cAROLI V. AVG. FILIA.

adolescens in iberiam ad PHïLIPPVM II. HISPANIARVM IN-DIARVMQ^E REGEM, AVVNCVLVM SVVM,VNA CVM FRATRE ERNESTO AR-CHIDVCEjSE CONTVLIT, VBI REGVM MAXIMI AC SAGACISSIMl CONSVE-TVDINE CIVILEM OMNEM PRVDENTIAM IMBIBIT.

IN GERMANIAM, POST S E P TEN NIV M ^ R E V E RS V S , VI G E S IM O yE T A TIS SYJE ANNO ^ IN HVNGARI^ 5 ET TRIENNIO POST, IN BOHEMI^E AC ROM. REGEMnbsp;INVNGITVR, MOXQVE A MORTE C^SARIS PARENTIS SVI, EIDEM IN IMPERIO,nbsp;CONSENTIENTI B VS VTRIVSQVE ORDINIS PRINCIPVM S V F F R AG 11 S , S VC CE D IT.

SVB IPSIS IMPERII PRIMORDIIS CAROLOPOLIM,MVNIMENTVM FORTISSI-MVM,TVRCARVM INC VRSIONIB VS COERCENDIS , IN I L L YRI CO EX CI TA VIT.

GEBHARDVM TRVCHSESI VM 5 COLONIENSIVM PRvESVLEM, QJOD AB OR-THODOXA RELIGIONE PALAM DESCIVISSET, DïGNITATE PRIVAVIT, AC SEPTEMVIRORVM PRINCIPVM COLI-EGIO EIECTVM PROSCRIPSIT.

CVM AMVRATE IH. TVRCARVM IMP. NOVENNALE INDVCIARVM FOEDVS I N 11 T. S E D 11S, H A V D M V L T O P O S T, P E R S V M M A M B A R B A R O R V M P E R FIDI A Mnbsp;VI0LATIS,VIX ALIAS VMQVAM GRAVIORA PANNONIIS BELLA INTVLEREnbsp;TVRC^.QVAM HAC TEMPESTATE. AT ID NON IMPVNE.

ANNO SIQVIDEM CIO. 10. XCIII. AD S IS A C VM , CRO A T I ^ ARCEM MVNITÏSSI-MAM, AB HAZANE PVRPVRATO BOZNENSI, OBSIDIONE ARCTISSIMA CINCTAM, CTSARIANVS EXER-CITVS SVPRA XX. TVRCARVM MILL. AD INTERNECIONEM DELEVIT. PR.TTER HAZANEM DVCEM,

O O nbsp;nbsp;nbsp;RVPTI

-ocr page 126-

74 nbsp;nbsp;nbsp;P OMPA INTRO ITVS FeRDINANDI AvSTRIACI

RVPTI FOEDERIS AVCTOREM, ET MAHEMETEM , AMVRATHIS SVLTANI EX SORORE NEPOTEM, XI!. PROVINCIARVM PR^FECTI OCCVBVERE . SIGNA MILITARIA OMNIA ET GASTRA CVM TORMENTIS IM-PEDIMENTISQVE VNIVERSIS CAPTA ET DIREPTA ; CVM EX C^SARIANIS VIX L. ESSENT DESIDERATI.

NEC MVLTO POST, AD ALBAM REGALEM, HVNGARI^ VRBEM, CVM TVRCIS DENVO ATROX PRAÏ-LIVM GOMMISSVM EST ; EO EVENTV, VT, CVM HOSTILIS EQVITATVS PROSTERNI A C^ESARIANIS, AD VTRVMQSE ACIEI LATVS, PEDITATVM ET PR^ETORIANAS COHORTES CONSPEXISSET, PAVORE IN-GENTI CORREPTVS, NEC PRIMVM NOSTRORVM IMPETVM FERRE POTVERIT, QWN ILLICO RELICTISnbsp;TORMENTIS IN EFFVSAM FVGAM SE DEDERIT, PEDITVM VI. EQVITVM IV. MILLIB. AMISSIS. ATQVEnbsp;ITA DE FOEDIFRAGIS BARBARIS, VLTORES SVPERI NON DVBIAS POENAS EXEGERVNT.

ZABATICA ITEM, FILECVM, DENINIA, ALIAQVE PLVRIMA HVNGARIAE SVPERIORIS OPPIDA ET ARCES, QVAS XXX. AMPLIVS ANNIS HOSTES TENVERANT, VNA EXPEDITIONE RECVPERATA SVNT.

CVM SIGISMVNDO BATHORIO, TRANSYLVANIyE ET WALACHIA PRINCIPE, VICINISQVE REGVLIS FOEDVS DE BELLO TVRÖS, IVNCTIS VIRIBVS, INFERENDO C^SAR PERCVSSIT: TANTAQVE ANIMORVMnbsp;CONTENTIONE ADVERSVS IMMANISSIMVM CHRISTIANA RELIGIONIS HOSTEM TVNC ITVM EST,VTnbsp;PLVRIMIS BYZANTIO PROXIMIS MVNITIONIBVS FELICITER OCCVPATIS , GRAVISSIMISQVE CLA-DIBVS ILLATIS, IPSA BARBARI IMPERII SEDES CONTREMISCERET.

STRIGONIVMjHATTVANVMjALBA REGALIS, lAVRINVM, VESPRINIVM, ALIAQVE NON IGNOBILES HVNGARIA,DALMATIA, ET CROATIA ARCES, A CASARIANIS SVNT EXPVGNATA.

VARADINVM OPPIDVM A VALID ISSIMO CXL. MILLE TVRCARVM AC TARTARORVM EXERCITV.SEX ET TRIGINTA DIEBVS CONTINVIS ACERRIME OPPVGNATVM , A NOSTRIS FORTITER DEFENSVM EST.

MAHEMETES HODABENDES, PERSAR VM REX, PRACELLENTIVM IN RODOLPHO AVG. VIRTVTVM FAMA PROVOCATVS, SPLENDIDISSIMIS LEGATIONIBVS NON SEMEL MISSIS, EIVS AMICITIAM VLTROnbsp;AMBIIT 5 VTQVE IN COMMVNI HOSTE, ARMIS PERSEQVENDO , SECVM PERGERET, HORTATVS EST.

POST BELLVM TOTIS ANNIS XV. CVM OTTOMANNIS, PATRE, FILIO, ET NEPOTE, GESTVM, AD PACIS DESIDERIVM COMPVLSIS BARBARIS, INDVCIAS ANNORVM XX. CVM'ACHOMATE, TVRCARVMnbsp;TYRANNO, V. EID. NOVEMB. ANNO CIO. IOC VI. AD COMARONIVM PEPIGIT. BOSCAINAM FACTIONEM,nbsp;ET INTESTINOS PROCERVM MOTVS OPPRESSIT: TRANSYLVANIAM HVNGARLE REGNO RESTITVIT.

lOANNE GVLIELMO, IVLI^ AC CLIVI/Ë DVCE , SINE LIBERIS MORTVO , NATISQVE DE HEREDI-TATIS IVRE, NEOBVRGICVM INTER ET BRANDEBVRGICVM, ALIOSQyE PRINCIPES, CONTROVERSIIS , ARBITER ET SEQVESTER C/ESAR LEOPOLDVM ARCHIDVCEM, PATRVELEM SVVM.CVM IVSTIS COPIISnbsp;IN EAS PROVINCIAS DELEGAVIT, A QVO IVLIACVM,ALIAQVE OPPIDA SVNT OCCVPATA.

ERNESTVM, MATTHIAM, ET MAX/EMILIANVM , ARCHIDVCES, FRATRES SVOS, SVPREMOS MILITI.E ADVTRSVS TVRCAS PR^FECTOS HABVIT: EORVMQVE VIRTVTE BARBARIS OBIECTA, SECVRVS IPSE,nbsp;REMISSIORQVE QVIBVSDAM VISVS EST. AST VBI RES POSTVLABAT, ERECTVS ET ACER, INGENTIBVS

.J

NEGOTIIS PAR ERAT. ET OMNINO.NEC BELLO FELICITAS, NEC PACE MAGNIFICENTIA, ILLI DE-FVIT. INCREDIBILIS RERVM OMNIVM PERITIA, IVDICIVM ELIMATVM, MATVRVM CONSILIVM EI FA-MAM DABANT. ADEOQVE , SEDENDO VINCERE , DICTVS EST.

OMNIVM BONARVM ARTIVM , ET MATHESEOS INPRIMIS , FAVTOR ET PATRONVS SINGVLARIS EXSTITIT ; CVM ET IPSE SVAS ORBIS TERRARVM SCEPTRIS ASSVETAS MANVS AD ERVDITVM ILLVMnbsp;PVLVEREM DEMITTERE NON DEDIGNARETVR.

PICTVRARVM ELEGANTIIS ITA EST DELECTATVS, VT QVASCVMQVE ORBIS HABERET EXIMIAS NOBILIVM ARTIFICVM TABVLAS, SVMPTIBVS ET IMPENSIS MAXIMIS SIBI COMPARARET.

DEMVM REGNIS ET PROVINCIIS OMNIBVS MATTHI^ ARCHIDVCI, FRATRI SVO, RESIGNATIS, DE-CESSIT PRAG^, ANNO SAL. CIO. IOC. XII. PRIDIE IDVS lANVAR.

VIXIT ANNOS LIX. MENS. VI. IMPERAVIT ANN. XXXVI.

IMP.

-ocr page 127-

7S

IN VRBEM AnTVERPIAM.

IMP. C JES-

DIVI MAXiEMILIANl II. FIL.

P I V S, F E L. A V G.

REX GERMANI-^,

HVNGARIyE, BOHEMIA,amp;c.

ARCHIDVX AVSTRI^,

DVX BVRGVNDIiE, STIRIiE,

CARINTHI^, CARNIOLIiE, SILESIA,amp;c.

PRINCEPS SVEVI^,

MARCHIO MORAVIA, LVSATIJE, ET BVRGOVI^:

LANDGRAVIVS ALSATI^,

COMES HABSBVRGI,T.IROLIS.amp;c.

ATTHIAS I. IMP. C^ES. RODOLPHI 0. AVG. FRATER, NATVS EST V1ENN,E, ANNO CD. D. LVII. DIE XXIV. FEBR. D. MATTHI.E SACRO.nbsp;FELICI SANE OMINE ET NOMINE. SlQVlDEM VARUS ADVERSVSnbsp;TVRCAS CONFLICTIBVS VIRTVS EIVS TOTIES SPECTATA FVIT,nbsp;VT INVICTVM ILLVM MATTHIAM HVNNIADEM CORVINVM , HVNGARIyEnbsp;REGEM, 0TT0MANNIC,£ GENTIS TERROREMjIN ILLO RENATVM CREDERES.

ADOLESCENTIA EIVS AB AVGERIO GISLENO BVSBEQVIO,BELGA,IMP.CiES. FERDINANDI I. AVG. ad SOLYMANNVM TVRcARVM imp. EXLEG ATO , OPTI-MIS MORIBVS AC DISCIPLINIS IN F O RM AT A , E T D E RE M'lLITARI CONTRAnbsp;TVRCAS INSTITVENDA , COPIOSE INSTRVCTA FVIT.

ERNESTO ARCHIDVCE, FRATRE SVO,AD BELGICARVM PROVINCIARVM GVBERNACVLA, NOMINE PHILIPPI II.HISPAN. RE G IS , P RO F E CTO , PANNONI.Enbsp;prorex , SVPREMVSQJE C,ESAREI EXERCITVS, ADVERSVS COMMVNEM CHRI-STIANI NOMINIS HOSTEM DVCTOR IN EIVS LOCVM SVRROGATVS EST.

PR/EFECTVR^ SV^ PRIMORDIA FE LI CITER A VSPIC AT V S, D VCTIS IN TVRCAS COPIIS, NOVOGRADVM EXPVGNAT: SINANIN PVRPVRATVM CVM CEN-TVM ARMATORVM MILLIBVS, A COMARONII OBSIDIONE FVGAT.

STRIGONIO ET VIZEGRADO VICTO R PO TIT VR ; IP S AM QVE BVDAM MAGNA VI ET CONATV EST AD0RTVS,VRBE INFERIORE OCCVPATA; SED OBGRA-VISSIMAS C^LI TEMPESTATES, PLVVIASQVE INVSITATAS, OBSIDIONEMnbsp;SOLVIT, CVM EODEM DIE TVRC,E A VARADINO OBSESSO CASTRA MOVERE,nbsp;OB EADEM INCOMMODA COACTl ESSENT.

Pp nbsp;nbsp;nbsp;H A ZA-

-ocr page 128-

nbsp;nbsp;nbsp;PoMPA INTPvOlTVS FeRDINANDI AvSTRIACI

HAZANEM BASSAM, AD ALBAM REGALEM, MAGNA GLADE FVNDIT, V.MILLIB.TVRCARVM ET TARTARORVM C^SISrATQyE INTER AL10S,MVRATEnbsp;BVDENSI , ET MAHEMETE QJIHAIA , SVPREMIS CASTRORVM PR^FECTIS.

ET HiEC QVIDEM FORTITER AB ILLO GESTAjISTVD VERO PRVDENTER, QVOD IN DIVERSA TRACTOS PROCERVM HVNGARORVM ANIMOS MAGNAnbsp;IVDICIl DEXTERITATE GONG ILIA VE RIT, PA CEMQVE REGNO RESTITVERIT.

POST VIGENNALES GVM AGHOMA TE .TVRCARVM SVLTANO,PAGTASINDV-GIAS , AVSTRIAM GVM MORAVIA EX GESSIONE G^S.FRATRIS SVI,AGGEPIT.

ANNO GIO. lOG. VIII. POSONH IN REGEM HVNGARI/E, ET TRIENNIO POST, PRAGUE IN REGEM BOHEMIA EST INAVGVRATVS,

MOX ANNAM, FERDINANDI ARGHI D V GI S , E T ANNgt;£ M ARI^ , MANTVAN^ PRINGIPIS FILI AM , MAGNIFIGO APPARATV VIENNA IN VXOREM DVXIT.

RODOLPHO AVG. FRATRE, SVB INITIVM ANNI GlO. lOG. XII. AD MELIOREM VITAM TRANSLATO, MATTHIAS PROMERITO P RI D E M , VI RT VTE AG LABORI-BVS SVIS , ROMANI IMPERII DIADEMATE A SEPTEMVIRIS PRINGIPTBVSnbsp;FRANCOFVRTI INSIGNITVS EST III. EID. IVL.

AQVASGRANI et VESALIAM , ALIAQVE OPPIDA AD RHENVM SITA,SVIS ET ALBERTI A RG H ID V GI S , B E L G AR VM P RI N GI P IS, F R ATRIS S VI , A VS P IG11S ,nbsp;DVGTV AMBROS. SPINVL.E FELIGITER OGGVPAVIT.

GVM SE PROLE DESTITVTVM GERNERET, G O N S E N TI E N TI B V S ARGHIDV-GIBVS, MAX^MILIANO ET ALBERTO, F R A T RI B. S VIS , FILIVM ADOPTAVIT FERDINANDVM AVSTRIAGVM, S T IR I^, G AR INTH I^E , E T G ARN IO LI yE D VGEM,nbsp;PATRVELEM SVVM , EVMDEMQVE IN BOHEMIAE' ET HVNGARIAE REGNAnbsp;SVGGESSOREMDESIGNAVIT.

ANNO GID. IOC. XVIII. DVM GAESAR VIENNAE AFFLICTIORE VALETVDINE LANGVET , GON IVRATI B O H E M 1 vE P RO GERE S , GL O B O ARMATORVM FAGTO,nbsp;ARGEM PRAGENSEM , CVM ARMAMENTARIO, AG AVLA REGIA OGGVPANT : IN-QVE GONGLAVE VI IRRVMPENTES, E REGNI G VB E R N A TO R I B V S, ALllS E SVB-LIMI AVLiE FENESTRA IN SVBIEGTVM SOLVM DETVRBATIS, ALIIS PROSGRI-PTIS , VELVT FVRORE LYMPHATI POPVLVM AD LIBERTATEM VOGANT.

QJVI PR^CIPITES AGTIFVERANTjDEO SVOS PROTEGENTE.SALVI ATQ^E INGOLVMES, M AGNO OMNIVM STVPORE, SVRREXERE. OMEN HAVD OBSGV-RVM, AVSTRIAGAM FAMIL1AM,E TEMPESTATE ISTA , QVA VIX VMQVAMnbsp;GRAVIOR AVGVSTyE ILLI DOMVI 1N G V B VI T, N ON MO D O INGO L VMEM, S E D ETnbsp;AVGTIS VIRIBVS VALENTIOREM EVASVRAM.

ATQVE ISTVD EIVS PROGELL^E INITIVM FVIT, QVAE BOHEMIAM ET HVN-GAR1AM,FINITIMASQVE PROVINGIAS NON PAVGAS, IN RE BE L LIONEM, VE L VT

sgopvlvm,adegit:totamqve germaniam,annosiamxx. ETQVODEX-

GVRRIT , GONTINVOS ,EVROPA VNIVERSA IN PARTES SEGEDENTE, V EL VT

dilvvio qvodam involvit.

GiESAR INTEGRVM FERE ANNVM GVM PERDVELLIBVS VARIO EVENTV LVGTATVSjE VIVIS VIENNAE DEGEDITXIII. KAL. APRIL. ANNO GID. IDG. XIX.'nbsp;VIXIT ANNOS LXII. DIES XXIV. IMPERAVIT ANN. VI. MENS. IX.

IMP.

-ocr page 129-

I!

I!

77

IN VRBEM AnTVERPIAM.

IMP. C yE S.

FERDINANDVS II.

P I V S, PEL- A V G.

REX GERMANISE,

HVNGARI^, BOHEMIA,

DALMATIiE, CROATIiE, SLAVONIiE,amp;c.

ARCHIDVX AVSTRIiE,

DVX B V R G V N D I iE. S T I R I iE,

CARINTHI^, CARNIOLI^, SILESIA,amp;c.

PRINCEPS SVEVI^,

MARCHIO MORAVIA, LVSATI^E, ET BVRGOVI^:

LANDGRAVIVS ALSATI^,

COMES HABSBVRGI,TIROLIS.amp;c.

TRIA IN LAVDATISSIMIS IMPERATORIBVS POTISSIMVM GOMMEN D AN TVR , SANCTIT AS DOMI, IN ARMIS F ORTIT V D O , V TRO-BIQVE PRVDENTI A 5 ITA H^C IN IM P. C/ES. FE RDIN A N D O II. AVG. PARIJER ENITVERE , VT VELVT CONCENTV AC TEMPERAMENTOnbsp;QJODAM VIRTVTES MISCVISSE VIDERETVR.

NATVS EST GR/ETII IN STIRIA, VII. EID. IVL. ANNO CIO. ID. LXXVIII. PATRE CA-ROLO ARCHIDVCE, IMP. C^S. FERDINANDI I. AVG. FILIO,STIRIA, CARINTHI^, AC CARNIOLI^ DVCE ; MATRE MARIA, ALBERTI BAVARIA DVCIS FILIA.

ADOLESCENS IN ITALIAM PRO FECT VS, L A V RE T A N AM DEIPAR^E AiDEM IN-SIGNl PIETATIS STVDIOADIENS,OMNEM OPERAM SVAM IN REVOCANDIS AD ORTHODOXAM RELIGIONEM SVBDITIS POPVLIS, SANCTE VOVIT.

IN PATRIAM REDVX, MARIAM ANNAM,GVLIEL. BAVARI.iE DVCIS FI LI AM, ANNO SECVLARI, CIO.lOC. AD IX. KAL. MAII,VXOREM DVXIT.

AD SOLEMNIA IMPERII COMITIA RATISBONAE INDlCTA,ANNO CIO. IOC. VIII. A RODOLPHO CAESARE EST D E LE G A T V S, El V SQ V E LOCO US PRAESEDIT: VTnbsp;lAM TVM, QVOD MODERATVRVS OLIM ERAT, APTARETVR IMPERIO.

VENETORVM in FORO IVLII INFESTA ARMA.PER TRIENNIVM ILLATA, FELICITER REPVLIT.

IN BOHEMIAE REGEM, ANNO CIO. lOC. XVII. AD III. KAL. IVL. PRAGAE; ET SEQVENTI ANNO , POSONII , IPSIS KALEND. QVINTIL. IN HVNGARIAE REGEM, SOLEMNl POMPA CORONATVS EST.

QjJ nbsp;nbsp;nbsp;IMP.

-ocr page 130-

78 nbsp;nbsp;nbsp;Pomp A introitvs F er din and i Avstriaci

IMP. CiES. MATTHIA Avd E VIVIS SVBLATO, FERDINANDVS A SEPTEM-VIRIS PRINCIPIBVS FRANCOfVrTI ROMA'noRVM IMP E R ATOR EI VS NOMINIS II. EST RENVNTI ATVS, V. K AL. SEPTEMB. ANNO CIO. IOC. XIX.

TVM VERO, EXCITATI PAVLLO ANTE AB H^RETICIS REBELLIONIS MO-TVS, IN APERTVM SCELVS ERVPERE. B O HE MI , FERD IN AN D O , C O NTR A IVS ET FAS ABDICATO , FREDERICVM , COMITEM PALATINVM RHENI, REGEMnbsp;PRAGUE PROGLAMARVNT. MORAVI , SILESII, LVSATII, ET AVSTRIACI SVPE-RIORESJ NEC NON CONFOEDERATI PRINCIP E S , VVIRTEM B ERG IC V S , H E SSV S,nbsp;ANHALTINVS, ANSBACHIVS, DVRLACHIVS, ALIIQVE GERMANISE REGVLI,ETnbsp;CIVITATES ALIQJOT IM PERI A LE S , C VM B A T A VIS , P A L A TINI PARTIBVS SEnbsp;ADIVNXERVNT.

HVNGARI GABOREM B E TH LEN I VM , TR ANS Y L VANI ^ P R INC [ P E M , O TTO-MANNICIS TARTARICISQVE AVXILIIS F RET VM , I TI D EM POSONII IN REGEM ELEGERVNT.

CAESAR INTERIM,ORBIS PROPE VNIVERSI INIPSVMCONSPIRANTIS VIRIBVS VNDIQVE CIRCVMSESSVS ; BOIOHEMICIS , M A RCO M A NN ICI S , GERMANICIS,nbsp;PANNONICIS , DACICIS, TVRCICIS , SCYTHICIS ARMIS ILLVM OPPVGNANTI-BVS, ChVSSJE SV,E ^QVITATI ITA CONFIDEBAT, VT FREQVENTI SERMONEnbsp;AFFIRMARE AVDITVS SIT: VRBES, PROVINCIAS, REGNA, IMPERIA, VITAMnbsp;IPSAM SIBI PRIVS, QVAM ANIMVM C O NS T ANTI A M Q VE AD PROPVGNANDAMnbsp;DEI ET RELIGIONIS C A VS AM , D EF V T VR AM.

POST TENTATAS A CL EME N TI S S I M O PRINCIPE FRVSTRA OMNES CVM PERDVELLIBVS PACIS CON D IT IO NE S , A D ARMA VENTVM. AVXILIA ET SV P-PETIAS VALIDAS P Hi LIP P V S III. HISPANIARVM ET 1 ND lARVM, SIG ISMVND VSnbsp;POLONI/E, REGES5 ALBERTVS, AVSTR1,E ARC H ID VX , B E LG ARVM ET BVRGVN-DIONVM PRINCEPS, FERDINANDO SVBMISERE. SAXONIyE ITEM ET BAVA-RliE DVCES , C,ES ARI FIDI, CVM EC CL E S IA S T ICIS PLERISQVE GERMANISEnbsp;PRINCIPIBVS INITO FOEDERE , EXERCITVM HAVD MODICVM, DVCTOREnbsp;BAVARO, CONSCRIPSERE.

AVSTRIA SVPERIORE AD OBSEQJIVM C^SARIS REDACTA, IN IPSAM RE-BELLipNIS ARCEM , PRAGAM, COMMVNIBVS A RM I S , A N I M IS QVE I T V M EST.

AD VRBIS TERGEMIN^ ET COPIOSISSIM,£ MOENIA , IN ALBI MONTIS VERTICE, IVXTA S TEL L AM, (l D P AL A T10 NOMEN EST) HOSTILIVM COPIA-RVM D VCTOR, ANHALTINVS PR INCE P S , C ASTR A VALLO MVNITA COLLO-CARAT. EA SVPRA XXV. ARMATOR VM MI LLIA E XP LEB ANT. CVM HIS, DVCTVnbsp;FORTISSIMI PRINCIPIS, MAX,£MILIANI, BAVARIA D VCIS, ET C AR O L I, CO MI-TIS B VCQVOII , BELG^, LOCO LICET INI QVISSIMO , DE RELIGIONE,DE I M-PERIO, COLLATES SIG N 1 S , C E R T AT V M EST.

C^SARIANl IN ACCLIVEM COLLEM ENITI.FESSI HOSTEM AVT INVADE-RE,AVT EXCIPERE , COACTI. NIHILOMINVS, SINGVLARI DIVINI NVMINIS OPEjFVS^ FVGAT^QVE HOSTILES C0PI,E. V. AMPLIVS MILLIA CAESA:nbsp;MILLE CIRCITER MOLDA FLVMINE ABSORPTU S V P R A QVINGENTOS C APT I;nbsp;ATQVE INTER IL L O S, P RI NCI PI S ANHALTINI FILIVS, NATV MAXIMVS;STI-

RVMIVS,

-ocr page 131-

IN VRBEM AnTVERPIAM. nbsp;nbsp;nbsp;79

RVMIVS, SLICHIVS, ÉT RHENANVS, COMITÉS. CENTVM PLVS MINVS VEXIL-LA, ET X. TORMENTA MAI OR A, AD EM PT A. CASTRA DENIQVE OMNISOPVLEN-TIJE PLENA SVNT DIREPTA. E C^SARIANIS VIX DVCENTI CECIDERE.

PALATINVS CVM VXOR.E AC PROCERIBVS ALIQVOT, IN SILESIAM FVGA ÉVASIT. ET Q^I PRIDEM ROMANVM SPE DHVORARAT IMPERIVM,VIX QVOnbsp;SE TVTO RECIPERET, REPERIT; ERRAB VNDVS IN BATAVIAM PAVLLO POSTnbsp;DI L APSVS.

OBTIGIT CiELESTIS H^C VICTORIA ANNO CIO. IOC. XX, SEXTO IDVS NO-VEMBR. DOMINICO DIE,QVO ECCLESIA VNIVERSA ISTAM DEI EXERCITVVM

I

VOCEM.VELVT PVGN^ TESSERAM,ET VICTORI^E AVSPICEM, INTONABAT: REDDITEnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;S VNT C ^ S A R IS , C^S ARI ; ET QVAE SVNT DEI,DEO.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;jj

PRAG A, ALTERO POST P V G N AM DI E, C AE S A RIANI S SE DEDID I T: ET PR AE-SIDIARIORVM IN EA VRBE MILITVM IV. MILLIA VICTRICIBVS CASTRIS SE ADIVNXERVNT. /:

ÈIS VICISSE CAESAR VISVS ESTIPRIMVM ARMIS, MOX CLEMENTIA jQVA IPSIVS VICTORIAE VICTOR ID V N VM S P ECT A V IT, VT P E RD VEL LIB VS P OS-SE T P ARCE RE. N EM O D AM N ATVS EST, NISI PERTINAX IN INIVRIA. PERIERE,nbsp;QVI NOLVERE OPTIMO PRINCIPI VITAM DEBERE.

FREDERICVS PALATINVS , CVM ANH AL TI NO,IA G ER DORFFIO, HOHENLOIO, ALIISQV^E HOSTIBVS , PROSCRIPTVS , NON TANTVM REGNO QVOD IN-VASERAT, SED ET PROAVITO PRINCIPATV EXVTVS EST: PALATINATVS ADnbsp;RHENVM parte IN F ERIO RE , D V CT V M A R CH I O N 1 S SPIN V L AE ; P A RTE S V P E-riore,dvce tyllio, belga, bavari legato, occvpata.

HEIDELBERGA , VETVS PRINCIP VM PALATINORVM S EDES , O P E RI B V S ET PR^ESIDIIS MVNITISS IMA, EXPVGNATA ET DIREPTA EST.

INTER SPOLIA LONGE NOBILISSIMVM F VIT, B IB L IO TH E C A PALATINA, IN-GENTI PRINCIPVM ELECTORVM , CVM PTOLEM,EIS , ATTALISQVE REGIBVS,

MAGNIFICENTIA CERTANTIVM , STVDIO ET IMPENSIS MAXIMIS VNDIQVE CONGESTA, AC PR^CELLENTIVM IN OMNI DISCIPLINA AVCTORVM VETE-RVM,HEBR.^ORVM,GR.HiCORVM ET LATINORVM MONVMENTIS MEMBRANA-CEIS.ET MANV EXARATIS CODICIBVS INS TRVC TI S S IM A. H yE C ROMAM.VELVTnbsp;IN TRIVMPHI POMPAM AVECTA,ET GREGORIO XV. PONT. MAX. DONO DATA,nbsp;VATICAN^ BIBLIOTHECA, ORNAMENTVM ILLIVS NON MINIMVM FVTVRA,nbsp;ILLATA EST.

SEPTEMVIRATVS QVOQVE DIGNITAS FREDERICO EREPTA,IN MAXAMILIA-NVM , BAVARIA DVCEM , EST TRANSLATA. ATQVE INTERIM DELETI NON SEME L, VARUS LOCIS, DVRLACHII , H A L B E RST AD 11, N O TH IQV E MANSFELDII,nbsp;PERDVELLIVM , N VM EROS ISSI M I EXERCITVS : AC SINGVLI ANNI SINGVLISnbsp;AVT GEMINATIS VICTORIIS DISTINCTI. G AB OR IT EM B ET H LENIV S , D A Cl Anbsp;PRINCEPS, PACEM CVM CASARE INIIT.

CVM TRANQVILLITATIS TOTI IMPERIO RESTITVENDA SPES ESSET, DA-NORVM REX lAM PENE FRACTA C ONF OED ERATO R VM PRINCIPVM ARMA refovens,e SAXONIA INFERIORIS PROVINCIIS BELLVM CASARI intv-

R r nbsp;nbsp;nbsp;lit.

-ocr page 132-

8o nbsp;nbsp;nbsp;PoMPA INTROITVS FeRDINANDI AvSTRIACI

LIT. SED VBEREM GLOR1.R SEGETEM, PALMASQvE NOVAS ILLI PEPERIT, DVM ANTIQVAS FRVSTRA CONATVR EXTIRPARE. ETE N IM , CO PI IS EIVS ADnbsp;CA.LEMBERG AM.LVTERAM, ATQVE A LIB I, CtE S IS E T P RO F LIG AT IS, F EL I CESnbsp;FERDINANDI AQVILiE, QVIDQVID VISVRGIM ET ALBIM I NT E RI A CET , A Dnbsp;OCEANVM VSQVE G ERMANICVM, VICTORIIS EMENS^ SVNT. MOX ET HOL-SATIA , TOTAQVE QVAM LATISSIME P A TET, Cl M B RI C A CHERSONESO SVB-ACTA, DANVS AD PACEM A C^SARE PETENDAM COMPVLSVS EST.

ACCESSIT DEMVM EX VLTIMO SEPTEMTRIONE EXCITVS SVECORVM REX, GVSTAVVS ATAVLPHVS,VT INTIMA GERMANICI IMPERII VISCERA NOV^nbsp;ET BELLICOSISSlMiE GENTIS IRRVPTIONE DENVO QVATERENTVR.

HIC PRISC^ GOTHORVM REGVM G L O R I iE yEM V L VS, IMM A N I A SVEONVM, FINNORVMjLAPPIONVMQVE AG MINA, NON MAG IS INDIGENA ET COGNATOnbsp;FERRO, QVAM C^LO SVO ARMATA.SECVM TRAHENS , VELVT AQVILONISnbsp;SVI AVT FVLMINIS ALIS SVBVECTVS, VNIVERSAM A BALTICO MARl, AD-VSQVE RHENI ET DANVBIl FONTES, ALPESQVE RH^TICAS PENETRAVITnbsp;GERMANIAM.

POST, STRALSONDIAM A C/ESARIANORVM OBSIDIONE assertam, rvgiam-QVEINSVLAM OCCVPATAM.IN CONTINENTEMEXSCENSV F AC to, cv m BO-'gISLAO , POMERANI/E DVCE, FOEDVS INITlAC STETINI,EIVS PROVINCIAE METROPOLI,BELLI SEDEM FIGIT. MOXQVE G ALLI C^, B RIT ANNI C .E, M OS C O-VITICT , ALIORVMQVE PRINCIPVM AC RER V M P V B LI C AR V M LEGATIONES,nbsp;MILITIS AC STIPENDIORVM SVBSIDIA P O L LI CE N TES , 1 LL VM EXCEPERE.

C^SARIANOS , QVI POST DANICVM BELLVM IN POMERANIA AC MEGAPOLI PASSIM STATIVA HABEBANT.AGGRESSVS, VRBES MVNITISSlMAS,VO-

logastvm,gripsovaldiam,garthivm, griffenhagam,deminvm,col-

BERGAM , LANSBERGAM , ALIAQVE OPPID A PENE INNVMERA, AVT ARMIS AVT DEDITIONE IN POTESTATEM RE D I G 1 T: I P S V mQVE AD VIADRVM FRAN-COFVRTVM, QVOD P R^E S I D I AR IO RVM MILLIA SEPTEM INSEDERANT, VNOnbsp;EODEMQVE die EXPVGNAT. HINC ALBIM VER S VS M O V ENS , TANGERMVN-DAM, VERBENAM ET HAVELBERGAM INTERCIPIT. lAMQVE PALAM BRAN-DEMBVRGICVS MARCHIO GVSTAVI, AFFINIS SVI, PARTIBVS ACCESSERAT.nbsp;HVNC SECVTVS SAXONI,E DVX CVM XXIV. ARMATORVM MILLIBVS, EIDEMnbsp;SE ADIVNGIT.

ITAQVE CVM VIRES VNDlQVE ILLI A CC RE VIS SENT, AD LIPSIAM (VBI PAVLLO ANTE PROTESTANTES PRINCIPES NOVO FOEDERE SE OBSTRINXE-RANT) CVM C^SAREO EXERCITV C O N G RE SS V S, VE TER A N V M ET INOFFENSISnbsp;VICTORIARVM CVRSIBVS ASSVETVM DVCEM , FRACTAQVE MAGDEBVR-GENSIVM PERVICACIA NVPER O V AN TE M ; ING ENTI CLADE AFFICIT,CA-STRISQVE EXVIT.

HIS SVCCESSIBVS FEROCIOR,CVM INSVPER HAMILTONIVS MARCHIO VIII. BRITANNORVM MILLIA , AVSPICIIS SVECICIS MI L IT A T VR A , I AM ADDVXIS-SET,MERSEBVRG0,H ALA,ET E RF O R D IA, Pr ^SID IO FIRMATIS,IN FLORENTIS-SIMAS PRINCIPVM FOEDERIS CATHOLICI PROVINCIAS IRRVMPIT: AC FLAM-

M^

-ocr page 133-

IN VRBEM AnTVERPIAM. nbsp;nbsp;nbsp;8r

TNSTAR , QVAi VICINA Q\'/€QVE CORRIP IT , FRANCONI AM VNIVERSAM DEPOPVLATA'R. HERBIPOLIS ADEQVITANTEM PORTIS STVPET,QVEM MVL-TORVM DIERVM ITINERE ABESSE CREDEBAT. B A MB E RG A , QVA M MAGNOnbsp;AVRI PONDERE ANTISTES REDEMERAT, MOX CONTRA DATAM FIDEM IN-VADITVR: CiESARIANORVM MILITVM ARDORE, POST LIPSIENSEM CLADEM,nbsp;HAVD PARVM REMISSO.

FRANCOFVRTVM,H ANOVIA, ALIAQVE AD MOENVM RHENVMQVE OPPIDA SESE DEDIDERE: INCOLIS, VT P L VRIM V M, L VTH ER AN IS E CT^ C V LT O RI-BVS , EIVSDEM HAERESEOS CONSORTEM REGEM HAVD GRAVATE ADMIT-TENTIBVS , AVT PALAM CVM ILLO P A Cl SCENT I B V S. QJOD EXEMPLVMnbsp;NORIMBERGA, ARGENTORATVM.SPIRA, PLVRESQVE CIVITATES IMPERIALESnbsp;SECVT^ SVNT. HASSID ITEM LANTGRAVIVS, CVM X. SVORVM MILLIBVS,nbsp;GVSTAVI CASTRIS SE ADIVNXIT.

PALATINATVS EXINDE MAGNAM PARTEM EXPVGNAT : TRAIECTOQVE RHENOjAC OPPENHEMIO S V B A CTO, M A G VN TIA C V M, P O ST DIERVM ALlQVOTnbsp;OBSIDIONEM, AD DEDITIONEM COMPELLIT.AC CONFLVENTES VSQVE CE-DENTIA OMNIA ARMIS SVIS SENSIT. CONGESTOS INTEREA EX ECCLE-SIASTICORVM SPOLIIS, TEMPLORVM O P V L E N TIS S IM IS D O N A R11 S , D I VO R V Mnbsp;AVREIS ARGENTEISQVE SIGNlS,ET DEDITARVM FOE DER AT AR VM Q V E VR-BIVM TRIBVTIS AC SVBSIDIIS THESAVROS IMMENSOS IN SVECIAM TRANS-MITTIT5 Q^VASI GENTILE REGNI SVI jtS FERRVMQVE IN AVRVM GERMANI-CVM COMMVTARE NITERETVR.

CiCSAR, INGR AVESCENTIB VS INDIES PVBLICIS MALIS, ALIISQVE ALIBI PERDVELLIBVS, HYDR^ INSTAR, SVCCRESCENTIBVS , DE NOVO EXERCITVnbsp;CONSCRIBENDO SERIO COGITABAT : QVOD TYLLIVS COMES , CiESAREISnbsp;AC FOEDERIS CATHOLICI COPUS SOLVS lAM PR ,£ F E CT VS, TO T HOSTIBVS,nbsp;ET PR,£SERTIM PER PROVINCIAS D IS I VN C T1 S S IM A S LATE G R AS S AN TIB V S ,nbsp;par ESSE PROPVLSANDIS NON POSSET.

ITAQVE ALBERTVM VALSTEINIVM F RI D L AN D I V M , P RID E M EXERCITVS SVI PR/EFECTVM SVPREMVM, AC DEINDE OB QVERIMONIAS PRINCIPVMnbsp;QJORVMDAM, QVIBVS EIVS FORTVNiE SPLENDOR OCVLOS P E R S T RI N G EB AT,nbsp;EXAVCTORATVMjRVRSVS AD SVMMVM MILITI,£ CiESARE/E FASTIGIVM VO-CAT. HIC MAGNIS ILLICO DELECTIBVS H A B I TIS , V I X TRI M E S TRI SP A TIO,nbsp;IVSTVM EXERCITVM CO M P AR AT : P R A G A M A SAXONE OCCVPATAM RECIPIT,nbsp;ET VNIVERSA BOHEMIA EVMDEM PELLIT.

SVECI INTEREA, HORNII DVCTV, ALSATIAM PENE TOTAM IN POTESTA-TEM SVAM REDEGERANT ; C AROLO , LO TH A R IN G I iE D V CE , N E QV 1 D QV AM OBNITENTE, QVOD GALLI EiVS DITIONEM INFESTIS SIGNIS INVADERENT,nbsp;CVM DEINDE PALATINATVS INFERIORIS OPPIDA NON PAVCA HORNIVS OC-CVP ASSET,PAVLLO POST AD B A M BERG A M, IN G EN TI STRAGE A C/ESARIANIS,nbsp;DVCTORE TYLLIO, PROFLIG ATVR, DVOBVS SVECORVM MILLIBVS C,£SIS.

QVARE GVSTAVVS IPSE FRANCOFVRTO AD MOENVM (iLLIC REGINAM, CONIVGEM SVAM , STETINO5 ET FREDERICVM PALATINVM, E BATAVIA, AD

Ss nbsp;nbsp;nbsp;SE

-ocr page 134-

8z nbsp;nbsp;nbsp;PoMPA INTROITVS FeRDINANDI AvSTRIACI

SE yËKtIE NTES.EX GEPER AT\D I GRESSVS,C^SAREOS INsS E C^ENS , D ON AVERD A POTITVR.IPSVMQVE TYLLIVMjAD LYCVM AMNEM,ALTERA CLADE FVNDIT.

INDEjAVGVSTAM VIN D E LI COR V M ,.V RB EM LONGE SP L EN DIDISSIM AM , A C SITVS OPP ORTVNITATE, GERMANIiE OP PRIMEND/E, I T A L I jEQ VE IN VAD ENDiEnbsp;COMMODISSIMAM vSIBI VI S AM,.1 N D E DlTl O NEM ACCIPIT; IB IQVE SCENA lAM

l

DETECTAjQVI GERMANIC.E LIBERTATIS VINDICEM SE VENISSE, CRE D I VO-LVERATjCIVESjTAMQVAM SVECICO S C EP TR O S VB D ITOS ,TN S VA,V T LEG ITIMI PRiNCipis ET DOMINI,verba adigit:vrbemqve novis,iisqvevalidissi-

MIS PROP VGN ACV LIS MVNIR1 V R AT, AC S V E Cl CI I MP ER 11 S E D E M DESTINAT.

MOX IN BAVARIAM C AST R A M O V EN S , M O N A C H IV M , VB I DVCIS AVLA EST, EXPVGNAT; FACESQVE CIVITATI jP VLCHERRIMiE BARBARVS SVBIECISSET,nbsp;NI CCC. D ALERORVM MILLIBV.S COMMVNE EXCIDIVM GIVES REDEMISSENT.

DEHINC VNIVERSA PENE BAVARIA MISERANDVM IN MOPVM VASTATA, INGOLSTADIVM.MVNITIiSSIMAM AD D AN VB IV M VRB EM, O B S ID I O NE CINGIT.nbsp;ATQVE ILLIC DEMVM HiERENS QVASI DEPREHENSA TELICITAS GVSTAVVMnbsp;yiNCI POSSE DOCVIT. QVIPPE.VBI TENTATA S AE P IV S E X P VG N A TIO N E , SVOSnbsp;FORTITER REPELLI AN IM A D V E RTI S SE T, AT QVE IPSE , EQV O , C V I INSIDEBAT,nbsp;GRAVIORIS TORMENTI PILA INTEREMPTO , H VMI 'STRATVS , GRA VISSI MVMnbsp;PERICVLVM ADIISSET , OBSIDIONE MATVRE SOLVTA.IN RH^TIAM SE RE-C E PIT : V LMAMQVE ET MEMMINGAM, ALIASQVE ILLIVS TRACTVS VRBESnbsp;IN DEDITIONEM ACCIPIT, LINDAVIO (VN DE PROP IN QV VS IN INSVBRIAMnbsp;ADITVS^ FRVSTRA TENTATO.

NAM, DVM H^C G ER V NT VR , FRID L AN DI VS CVM INS TRV CTISSIMO XXX.

MILLIVM EX ercitv,ex bohemia descendit,alteroqve a norimberga

LAPIDE,GASTRA PONIT. GVSTAVVS,NE FOED E R AT ^ VRB I DEESSET,ET IPSE COPIAS SVAS E RHyETIA TR AD VCT AS, TRA N S REGNESVM AMNEM,CVI NORIMBERGA ASSIDET, LOCAT.

BAVARIiE DVX MONACHIO, ALIISQVE DTTIONIS SV^ OPPIDIS INTERIM RECVPERATIS , -CVM XX. ;SVO’RVM MILLIBVS,AD FRIDLANDIVM PROPERAT,nbsp;VT IVNCTIS VIRIBVS GVSTAVVM OPPRIMERENT. IS C^SARIANORVM CA-

. nbsp;nbsp;nbsp;N

STRA NOCTV AGGRESSVS, IISDEM ST RE N VE F O R TI TE R Q VE PVGNANTIBVS, ter mille CIRCITER E SVIS AMISIT.

CVM DEINDE IN FRANCONIAM GVSTAVVS SECESSISSET, ET MOX IN SAXONIAM.QVO C^SARIANI DIGRESSI ERANT, VIRIBVS AVCTIOR ADVEN-TARETjFRIDLANDIVS PAPENHEMIVM COMITEMcQVI HALAM IN PROXIMOnbsp;lAM EXPVGNARAT, PROPERE ACCERSIT.

AD LVTZENIVM OP P I D VM ,'H A V D P-ROCVL LIP S IA , IIS D EM PENE, QVI-BVS ANNO SVPERIORE DECERTATVM FVERAT, CAMPI'S, IMPERII ORBISQVE TERRARVM FATA COMMISSA SVNT. AC PRI MO 'S V ECO R V M IMPE T V , M ED I .Enbsp;ACIEI FRONS, L.EVVMQyE C,ES ARIANORVM CORNV PAVLVM INCLI N AR E, D O-NEC A FRIDLANDIO ET P A-P E N H EM lO, S VI S S VB S ID lO A D VO L A N T IB V S, RE-STITVTA SVNT.CVM,ECCE,GVSTAVO ATA V L P HO,C/ES A RIA N,E AC I EI FRONTEMnbsp;PROPIVS AGGRESSO, MAIORFS SCLOPI GLANDE SINISTRVM BRACHIVM COM-

MINVITVR.

-ocr page 135-

IN VRBEM AnTVERPIAM. nbsp;nbsp;nbsp;85

minvitvr. vnde mox linq^ente animo, dvm a svis extra aciem ab-

lib.vir. cap.vlt,

DVCITVR^IN CyES ARI ANORVM E Q V IT V M L E G IO NE M INCID IT: A Q^IB VS VVL-NERIBVS QVINQVE CONFOSSVS , VIXDVM SICCVM a TYLLIANA CLADE SO' LVM REGIO IPSE sang VINE IM B V TT : SIM V LQ V E A B T G N A R IS QVEM INTER-EMERANT, MILITIBVS S P O LI AT V S , LON G E A DESTINATTONE SVA lAGVIT,nbsp;MAIORA ETENIM PAVLO ANTE M E D IT A T V S , I A M QJE IT A LIT IMMINENS,nbsp;AD EVROPvE IMPERTVM HAVO O BS CV RE AD S PI R A BA T. SED IVSTA NEMESISnbsp;PROFVNDAM HOM IN IS AM B I TIO N E M ,E T PORT EN TOS AM DO MIN AN Dl LIBIDl-NEM5IN MEDIO,VT IVVENTT-^ITA RERVM G E R E ND A R V M, C VRS V E XT I N XI T,nbsp;Ann.chr. PARI PENE FATO OLIM ATAVLPHVS ALTER, ET IPSE GOTHORVM REX,nbsp;POST OCCVPATAM A B A L A RI CO, EI V S AF F IN E, ROM AM, IT A LI AMQTE V A S TA-T A M, B AR CIN ON E , I N HISPANIC LIMINE,C^SVS EST. DE QVO PR^STANS ^VInbsp;ILLIVS HISTORICVS REFERt(vERBA I PS IV S ATT V Li)h OC EIV S FVISSEVOTVM:nbsp;VT OBLITTERATO -ROMANO NOMINEjROMANORVM OMNE SOLVM, GOTHO-”nbsp;RVM IMPERIVM ET FACERET, ET VOCARET: ESSETQVE G0THIA,Q_V0D RO- ”nbsp;MA FVISSET;AC FIERET AT A VLPH VS, QVOD QVONDAM C,£SAR AVGVSTVS. «nbsp;AST IMPROBA VOTA TNFELIX EXITVS COMITARI SEMPER SOLET.

INCIDIT L V TZ EN S E P R IVM IN DIEM XVI. NOVEMBR. AN NI CIO. IOC. XXXII. CVM PER BIENNIVM ET MENSES ALIQVOT, EX QVO HOLMiA,REGNI SVI ME-TROPOLI.DIGRESSVS ERAT,GVSTAVVS ATAVLPHVS ARMA TO T A CIRC VMT V-LISSET GERMANIA, AD XIV.MILLIA VTRIMQVE CECI Dl S SE , F AM A ESTrMAIORInbsp;SVECORVM CLADE,QVI EXPECTANTES C^SARIANOS INIQVO LOCO ADORTInbsp;SVNT. VT AVTEM ILLI REGEM SVVM , ITA HT PR^fiClPVE PAPENHEMIVMnbsp;COMITEM AMISSVM L V G EB AN T , CV I VS EO DIE VIRTVS INPRIMTS ENITVIT.

NEC SILENDVM HIC E X CE L LENT! S S IM I H ERO IS, O CT A VII COMITIS PICO-LOMINEI INVICTVM ROBVR, ARDORQVE 5 QVI POST PAPENHEMII C,EDEM, EQVITATV C^SAREO in FVGAM CONVER'SO,, SOLVS CVM SVA LEGIONE

INTER MEDIOS HOSTES INTREPIDE , VSQVE AD PRiELII FINEM STETIT:

/

FACTAQVE SEPTIES IRRVPTIONE, AC EDITA LATE S TRAGE, QV INQVE EQVIS SVB SE CONFOSSIS , AC SEX ICTIBVS SAVCIVS, ADH VC P V G N AN S , O P TIMI,nbsp;IBIDEM,FORTISSIMIQ^VE MILITIS AC DVCIS N OM EN , VT VB IQVE, P RO ME R VIT.

DVM DE IMMANI CATHOLIC,E RELIGIONIS AC IMPERII HOSTE C,ESO VICTRIX FERDINANDI PIETAS TRI VMPH AT, ALTER C,€SARIS AC PRISC^ RELIGIONIS HOSTIS , FREDER1CVS , COMES ‘PALATINVS, PRIMA GERMANICInbsp;BELLI FAX,PAVCIS POST GVSTAVI MORTEM D lEB V S ,M AG VN T1A Cl , CON T A-GIONE GRASSANTE, EXTINCTVS EST. INGENS VTERQVE MORTALIBVS DOGV-MENTVM, CyECA HVMANiE MENTIS CVPIDINE, ALIENA ETIMMODICA CVMnbsp;EXITIO AFFECTART, D VM PARTA AVITAQVE DITIONE SECVRE FRVI Qveas.

AT VERO, EXTERNA ARMA FELICISSIMIS AVSPICIIS SVIS PROPVLSaNTEM C^SAREM PENE INF AND VM 5 VO RVM SCE LVS AC PARRICIDIVM OPPReSSIT.'

ALBERTVS VALSTE INI VS, F RID L A N DAC SAGANl DVX.E MODICA FOR-TVNA AD SVPREMAM MILITIE PR.*FECTVRAM EVECTVS,AC INSVPER MEGA-POLITANO PRINCIPATV, ALIISQVE maximis BENEFICIIS A c,esare dona-

Tt nbsp;nbsp;nbsp;TVS,

-ocr page 136-

84 nbsp;nbsp;nbsp;PoMPA INTRGITVS FeRDINANDI AvSTRIACÏ

T\'S , MAIORES SPES ANIMO COQVENS , BOHEMICI REGNI SCEPTRO INHIABAT, ITAQVE, (vT NIHIL SANCTVM, VBI MENTEM AMBITVS OCCVPAVIX) PR^ECIPVIS BELLI DVCIBVS AD DE-FECTIONEM SOLLICITATIS , CONSILIISQV.E VN A CVM SVECIS, COMM VNICATIS, EXTREMVM C/E-SARI, EIVSQVE pLORENTISSIM^ STiRPI EXITIVM MOLIEBATVR.

SED NEFARIA CONSPIRATIONE A PICOLOMINEO COMITÉ, ( CVIVS NON MINVS INCON-CVSSA FIDES , QVAM INVICTA VIRTVS , PRO AVGVSTA AVSTRIAi DOMO SEMPER EMICVIT) ALIISQVE DVCIBVS, MATVRE DETECTA , PROSCRIPTVS FRIDLANDIVS , MOX EGR^ , BOHEMIA OP-PIDO, CVM CONSCIIS C/ESVS, DIGNAS CONCEPTI SCELERIS POENAS LVIT: VELVT NOVA SVB-INDE INSTABJLITATIS SVAÏ LVDIBRIA OSTENTANIE FOPvTVNA.

PVBLICO PRODITORE SVBLATOj NVMQVAM ALIAS CLARIVS SESE MARTIA AVSTRIACiE GEN-TIS VIRÏVS ET AVGV'STA SOBOLES EXERVIT, FORTIVSVE LACERTOS MOVIT. E DISIVNCTISSIMIS REGIONIBVS, HING FERDINANDVS III. HVNGARI/E ET BOHEMI/E REX , POST DONA VERDAM ETnbsp;RATISBONAM A SE EXPVGNATAM, INDE FERDINANDVS ALTER, HKPANIARVM INFANS , GEMIN.Enbsp;ILL/E SPES,OCVLlQiJE IMPERII, CVM LECTISSIMIS COPIIS AD NORLINGAM CONVENIENTES; ILLEnbsp;C/ESARIS , PARENTIS, HIC REGIS CATHOLICI , FRATRIS-SVI, AVSPICIIS , DVCTV SVO , DE SVECISnbsp;ET IMPERII PERDVELLIBVS, HOSTIVM DVCE, HORNIO CAPTO, VICTORIAM POST NATOS HOMINES NOBILISSIMAM REPORTARVNT, ANNO CID. IOC. XXXTV. AD VIII- ID VS SEPTEMBR.

EXINDE, CVM GALIJ PRIDEM SVECIS CONFOEDERATI INFESTA IN VTRAMQVE GERMANIAM ARMA CONVERTISSENT, C^SAR CVM SAXONI^ DVCE PACEM PRAG.« INIIT: QVAM ET BRAN-DEMBVRGICVS MARCHIO, POMERANI* , LVNEBVRGI, BRVNSVICI, ET MEGAPOLEOS DVCES , ALII-QVE IMPERII PRINCIPES 5 VRBES ITEM , NORIMBERGA , VLMA , FRANCOFVRTVM ATQVE ALI^nbsp;AMPLEXJi SVNT.

FVIT OMNINO FERDINANDVS II. PRINCIPVM BENIGNISSIMVS, CLEMENTISSIMVS , LIBERALISSI-MVS: VIVVM PIETATIS ET SANCTITATIS EXEMPLAR. INCREDIBILI AVTEM ANIMI AEQVABILITATE SEMPER SVI SIMILIS, NEC SECVNDIS EFFERRI, NEC ADVERSIS DEPRIMI VMQVAM VISVS EST.

rATISBONA VIENNAM REDVX, OBIIT, VT VIXERAT, PLACIDISSIME , AD XV. KAL. MARTII, ANNO SALVTIS CIO. IOC. XXXVII. AETATIS SVAE LVIII. MENS. VII. DIE VI. IMPERII AVTEM ANNO XVII.nbsp;MENS. V. DIE XVIII.

FELICITATIS PRAECIPVA IN PARTE ILLVD MEMORANDVM , QVOD lAM SENIOR , VALETVDINE LABENTE , BIMESTRI FERE ANTE OBITVM SVVM SPATIO ( SVPERIS NEMPE VITAM AD HOC EIVSnbsp;VOTVM PROROGANTIBVs) IN REGEM ROMANORVM, SIBIQVE IN IMPERIO SVCCESSOREM RATISBO-NENSIBVS COMITIIS DECLARATVM VIDERIT FILIVM SVVM , FERDINANDVM UI- AVG. ANNIS AR-MISQVE FLORENTISSIMVM : et in QVO VIRTVTES SIMVL OMNES ELVCENT, Qy^ SINGVL^ INnbsp;MAIORIBVS EIVS PR^DICANTVR. A QVO PRINCIPE VT NOVAM LAVDATISSIMORVM C^SARVM,nbsp;S/EPIVSQVE ITERATAM SERIEM ORBI TERRARVM SVPERI INDVLGEANT , ET AVGVSTISSIM^ FAMILIE MERITA, ET PIORVM VOTA FLAGITANT.

ABSTINE A DIVINA ILLA DOMO MANVS TVAS,0, FORTVNA. QVID SOLIDIS IMPERII FVN-DAMENTIS, PlETATE ET IvSTITiA, INNIXAM FRVSTRA LACESSIS ? PATERE ILLAM GENERISymbo-'

' nbsp;nbsp;nbsp;Jum Imp.

HVMANO , DIV jEGRO ET AFFECTO , MEDERI. PERSTET , PERENNETQVE FORTITVDINIS ARX,^'®“: CLEMENTIE ARA , IVSTITI/E DELVBRVM , RELIGIONIS PROPVGNACVLVM , VIRTVTVM OMNIVMp'.eA”*'

TE ET IVSTITIA.

sacrarivm.

A a-

-ocr page 137-

ÏN VRBEM AnTVERPIAM.

A D A E K A © E D N.

N S E N T I V M.

Q V.I ORDINI

C JE S A

,A L T ERNA T I,M STA N T T N T E R.S I TT,

D E S C R I P T I O.

S;

XII

tws

Apul.lib. ^ De D.e0 BSnbsp;Sacmifc

Vperstitiosa illaprifcorumnatio,qucCU()\vMca,Deommmultimimm,impièin-troduxitjpotifsimum xii. d e o s, Mares fex, ac totidem Feminas colebat, quos fedifticho illo complexus eft Ennius^ apud Apuleium:

IVNO /VESTA, MINERVA, CERES , DIANA,'VENVS jMARS,

MERCVRIVS, lOVIS, NEPTVNVS, VVLCANVS, APOLLO.

xu. Dea-rum Con-'entium

'Originem autem huiiis fuperftitionis exgt;^gjptoprimum fluxilTè, teftatur Herodotus

in EutCrpC^vbi 3,ltt nbsp;nbsp;nbsp;AlyvT^iag yojii(rcijj^E'?^lwci?nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;dvcthcL^^VY^^

m Qiom 'Smydficui nbsp;nbsp;nbsp;jEgypks pimos xiL D E O R V M Cögnomim in wfn hn-

hmJfe^lt;Sr nh illis Gr^iocos fnijfe mntnpLtos: pimos nbsp;nbsp;nbsp;Diisnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fimnhcrpL delnhrpt fipi^tnijfe.

Hos veró DEOS consentes, quafi0^y9^^//AJ/‘^xappeIlabant:qiiód nempeincon-Martian. fiUum lo VIsadhiberentur.tefte Mattiano. VndeSeneca Natural. Quxftionumlib.iT. Fnlmimdicrntnlonemittij^r tres illiMmnhmdmt.Frlmfigt; (put mmt) nwnet, (è^^hct^t^e^ ^nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;confdio

Merew.

lonk mittitur. Secmdpim mlttit '^nidem Inpter, fed ex confilij fententid. dyodecim enim DEO S ndmcnt.

De his quoque D, Auguftinus Iib.IV. de Ciuitat€Dei3Cap,XXlU. Qpk fernt^^md ne^ne inter DEOS c o N s E N T E Syt^ms dicmit in confdmm lom ndhiberi/m inter d e o s ^ms selectos njocmt.Y^ L i c i tas

conftitntn eft ? Honim Imagines auratas Romae ad Forum collocatas fuifle, refert Varro llb.I.de Re Ruft.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nimt)Dj fment es ndimmt ,pms inmcnho Deos. Nee (oJt Homerm

Enniusj A[ufrs,Jedxii de o s . c o n s e n T e s, Ne^ue turnen eos Vrh mos,quorum Imugines ud Eorum uur ut a flunt, fex MARES,(S^ FEMiN^ totidem’, fedillosxil.DEOs, quimuxime AgricohrumDueesfunt, Apud Achaeosnbsp;horum Aras ereótas fuiiTe^teftatur Strabo lib. XilE^dnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Al/bLlWjOTlüli^jj BilMOI TCüV Ail'AEK A ©BiTN.

Inde Ach Aorumprtmpvhi funt ar^e/xii. deorvm. HiautemÜdem eflèvidentur^ epiOS Muiorum^ Gentium Deos appellat M.Tullius lib.i.T ufculanar.

Per horum veró xii. o e o R v m fimulacra, totidem C .e s a r i b v s alternatim interfita, nihil aliud fignificatur, quam Virtutes Morefque ipforum C /Es ar v m , amp; Beneficia ho-

V V nbsp;nbsp;nbsp;mini'

-ocr page 138-

85 nbsp;nbsp;nbsp;'nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;PoMPA INTROITVS , FeRDINANDI AvSTRIACI

minibus praeftita.Certè inter Gentiles olim non,pauci,

luuenai

Qjms mdion Jmo finxit fmcordm Titm^ reuera VNVM DEVMj Tlomhju}^^ nanpoi roJJ'sTToi/Tfi Opficemnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ffttrem hmm Vnmcrfiy (Vt Plato lo- Plato

quitur) agnouerunt, Clare id pronuntiat Imp.Csef.M.Aurel. Antoninus Aug.Philofo-

ptlUS lib.Vn.Tamp;fi/:öV liO'roj'jliuCy-^^Jmï nbsp;nbsp;nbsp;Ko(7'^i(^ t2nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^ © e-o's ei^s

Ov(rictfjLilt;x,v^Aóy(^Koivog Tt-ctnmTm nbsp;nbsp;nbsp;AhnQeieiiJ.'iciiamp;iys j(gt/ Tsheto-m? (jLi'cl tÓóv ^/ulo^óóv, wcu/d

Aóya nbsp;nbsp;nbsp;fJamp;ii'.Id ctt^didmdu^ex omnihmconflictnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;(S^ DEV s VNVS promnm diffufuSy^^vn^ Neimm,

^unpi Lex^^m K/^tiOyCommmts ommhm F^tione^mditk mimmtihmy nbsp;nbsp;nbsp;Veritm Afi^M^idemnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;efl Fer-

fedio eorum nbsp;nbsp;nbsp;emfdem ftmtgenerisyBr e'mfdemj^etrtici^etntk^Fs^tionis,

Relpexifle videtur Imperator ad aureos illos Sophoclis verfus;

EfSjTCM? tXAfïli/cMffïl/, nbsp;nbsp;nbsp;©Eo'Sj

O'V Ovpoi/o'p? nbsp;nbsp;nbsp;TCUCH/ fJLCLK^P,

Ilóv^v Ti gotfonh olS'fjLct, nbsp;nbsp;nbsp;.

V NVM ^rofecio NVMEN, VNVS efi DEVS, eondidit Qéilt4^my Br felpem Terrei '^pLtenSynbsp;Fmti edrpelu^mi Br cum

Etenim,adfert amp;: ingerit illos verfus Athenagoras Philofophus,in fua ad Impp.Cxss.

M Aurel.Antoninum, amp; L. Verum, Augg.Legatione pro Chrillianis, vbi Gentilium Deorum multitudinem confutat.Vberius autemeumdem Sophoclis locum laudant amp;

interpretantur SS.Patrum vetuftifsimi,D.Iuftinus, Philofophus amp; Martyr,in Para;neti-

CO aduerfusGrascos,amp;; libro de MonarchiaDei; Clemens Alexandrinus in Protreptico ad Gentes.-Theodoretus lib.vji.de Curatione Gracar.AfFedionum: 6c D.Cyrillus lib.i.nbsp;aduerfus lulianum Imp.

Vide Eugubi-mm dcnbsp;Perenninbsp;Philolb-phia

Similiter Pythagoras,Philolaus,Plato,Hermes cognomentoTrifmegillus, atque ali; vj

Gentilium,quibus mens fanior, folo lumine Nature du6li,multifaria ifta Deorum nomi-' na 6c fimulacra ad Vnum aliquod fupremum Numen referebant. Atque in hunc fenfumnbsp;Valerius Soranus apud D. Augullinum lib. vn. de Ciuitate Dei, cap. ix. Iouem“^“‘'nbsp;fic defcribit:

IvppiTER omm^otem,B.egtimR(X igfe,De»f^

Frogemtor^ Genitnx^ Deum'^ devs vnvs (S^ omneis.

Et Marcus Tullius lib.iii. de Natura Deorum/manifeftè t/mi ttoavösotwS euertens, allcrit^

tos nbsp;nbsp;nbsp;cviilgo DII eL^feUmtm, Rers^m Mpit mees ejje, non figmets Deomm, QuaiB ills lentCntiaiU OX iftis

Orfheus

apud

'Natal.

Mytho-

log.Iib.ii,

cap.vi»

Orphei^Vatis antiquifsimi^verfibus haufille videtur::

Nt'M^AI ïV6)p, nJjp H'^«gt;AISTOS,27t(^ Ahmh'tHPquot;

H' 0 ©ctAaarct nosEiA,A'nN iniyct?} nbsp;nbsp;nbsp;B'voiti'x^cóP'

Kctj nÓAiju.©^ Arn^y Eiplwn 4’ A’^poai'th*

OlvO^ j TOP (pt?^iacn.0iol S-py)Ti 7 dpQ^cóTToij

iVpèV T^OTTUV XCtMuV^ TTOLTÓóV,

Tcw^-ffjïig Al o'nt-EOi: hvcp^mulw TfópiTTÓioiv

yTedLTmp iTP i\'hcLnvm Trctps?!*

Kaj ® nbsp;nbsp;nbsp;ctVcjtcnnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;iHKouct'

’H'^At©-'ov KOLhiaoïv A’no'AAnNA ahvTOT^oVy ^oiCoV hi)^iAtTlWy fJLOLvllVyTrclvTOdV iKCLi^yOP'

' nbsp;nbsp;nbsp;lyiTÜ^ vóQldV A’s K A Hn I o' N. E'n Tcl^S TTCLv'^c

Nfmtj Fri^mentPi Ceres gt; Vvlcanvs Ignis:

Ffl ALe^re ^bvtyisiys y cpinentm Uttorpi ^nlfpins:

Mars

-ocr page 139-

Cedren.

Lucret.

Clau-

dian.

Ael.Ari-Jiides Enco-inio Ro-mx.

Choul.

pag.zoS,

IN VRBEM AnTVERPIAM. nbsp;nbsp;nbsp;8/

M ARS nbsp;nbsp;nbsp;P^x hlpinii^^ Venvs ;

JDptt Dimm piti^m Uominmn cmts Ammif^ kmmm^

Qornigev efi B A c c H v s, conmum Utpt^ fre^mntms:

lt;^uemrmdftgt; Themis,metm:

Soi. efl, contovi^mns nbsp;nbsp;nbsp;, ApoLlo,

Pmirm nbsp;nbsp;nbsp;ferkns ^ Dmimtor, (S^ jiiigm:

Jüorhomm ex^td^lfor Deus efi Asclepivs.

Omnm fmt v N v M, qmmm fint Nommn mnltigt;t.

His concinit Arnobius lib.v.aduerfus Gentes: VfnfermonisMartem nbsp;nbsp;nbsp;Pt4.gni^a^^cUtk-^

^ro A/^nis N EPTVNVMj Libervm patrem fro Vino j CereremFme. Et Naeuius apud Feftum Pompeium: Co^msedit Neptvnvm,Venerem, Cererem. Signïficpit (inquit Feftus)nbsp;^^rCEREREM Pmem’^pr NeptvVenerem0/i?r/ï.VcnusenimHortis prxfiderenbsp;olinicrcdita eft. Pluribus de hac re agitD.Auguftinus lib.iv.de CiuitateDei^^cap.xxiv.

X'

A p o L L o, qui idem eftcumSoLE^ agmen ducit, Citharam dextra tenens, quemad-^^j^® modum a prifcis Artificibus pingebatur. Suidas: Ano'AAciNos dycihfjLCL KiêctpMf

oiom Tov H'aionjtIw ^7r4oTo^ ctp^uopiav. Apollinis fiwulpicrnm fingitnr citharam mnnihiu tcn^^ns, q^mfi SoL/lt Harmonmlt;^unmerfi. Arcum fmiftra geftat^cui Python ferpens^eius telis inter-emptus^eft circumuolutus. Pharetra cum fagittis eius lateri adherer. Lauro Delphica co-ronatus eft^intonfus, aureoque capillitio confpicuus, quo Solarium radiorum fulgor de-notatur. Atqueideo Qtizm;^vQMfjLcig,Aimcomiis^ó^\d:usfic{\:c Macrob.lib.i.Saturnal.cap.xvir.

R o D o L p H o I. A V G. reftè S o LI s fimulacrura adiunftum eft ^ quód is poft infoli-tum viginti trium armorum interregnum , longam.que Temporum 6c Imperij velut Noftem^Lucem caliganti Mundo reftituerit. Etenim, infigni pr^cellcntium V irtutum

fulgorecoxnpetitoresfuoslongèfuperauit,--omnes

Pridüfinnxity Stellm fdxortm Mtherem Sol.

Ac Potentie illius,qux deinde per pofteros eius inimmenftim creuit^6c (vt Poëtaait')

JD^^fierJit cmn Sole mpiwM, -—¦—¦ primus Conditorexftitit. InBafi adfcriptum:

AVSTRIADVM PER REGNA MEAT SVRGENSQVE CADENSQVE.

/

^fchinesPhÜofophus olim de Perfarum Rege dixit: öVZ«/ ó h'ai oï Tro^tóro^ nbsp;nbsp;nbsp;gt; raAmt

aWaï/ êW. Qmmcumi^ue S OL prmgtfiret Kegtonem, illi runtiin imfemre Regem. AtquC in eumdem fenfum exftat Imp. CxfConftantini Max. Aug. Numus, in quo cernitur Sol radiatonbsp;cap ite,Orbem manu tenens,cum Infcriptione: Soli invicto comiti.

Nwn.CON.S'TANTJNI -

gt;o\

Vvgt;

\o.

gt;LC

At longè veriiis de Auguftifsima A vs tri a Domo ifta efferripolTunt, cuius ea eft ImperijmagnitudoScvaftitas,vtnullononmomento Sol Regionem aliquam Ditioninbsp;eius fubieftam permeet ac illuftret, quacumque cxli parte , die noótuque voluatur.

Xx nbsp;nbsp;nbsp;Quod

-ocr page 140-

Pallas


Mars

VLTOR.


S8 nbsp;nbsp;nbsp;Pomp A introitvs Ferdinandi Avstriaci

Quod de nulio maximorum Imperatomm aut Regum, quotquot olim fiiere vel modó fuperfunt, reuera dicipoteft. Qiiin imó aflèrunc,non kapridem RegemPerfarum,adnbsp;Hilpaniarum Regem litteras dedille cum hac Infcriptione: R e g inbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i s o lem h a be tSSi.'

PRO galero. Quódnempè,numquamnonpopulorum aliquorumCoronsHilpani-cae fubdicorum,lateque per Orbem Terrarum fparforum,vertici S o l incumbat.

Memorabile amp; hoe inprimis amp; fingülare, quod loan. Sambucus, Pannonius, obferua-uit; Auguftae D oMvs A vsTRiji Sobolem omnibus Orbis Ghriftiani Regnis (fola Scotia excepta) felicifsima propagine praefuüTè, ac potitam eflè.

Alterumlatus D.Rodolphi AVG. claudit Pallas, Galeata/Sc olea coronata, qualisin Numo Domitiani Aug.eernitur..£gide(de qua infra ad TemplumlANi)pe(k:usnbsp;'ciusmunitum eft,haftamquedextra,amp;fcutumcumcapiteGorgonis,kuaprefert.Epigr.

CONSILIO PALLAS ET FORTIBVS INSTRYIT ARMIS.

Sapientiaeac Militaris Roboris Pr2efesDea,Ro d o lp h o a vg. reéfè adiunóla eft, quod iis ardbus Imperium in Augufta -Familia fua ille llabilierit. Nam-, vt ait Sulpitia :

—-Dm fmt^^mhus extïélit ingens

Rorm viRTvs Belli, sAPiENTrA Bmk.

Mars vltor Galeatus,Trophceum bumerofiniflrogeftans, Alberto i. avg. adflaqquicrelblmperi; aemulo A d o l p h o, triumphauk. Ëpigraphe:

VLTOR OVAÏ^S SPOLirS MAVORS EXVLTAT OPIMIS.

Oikauius Aug.Bello PhilippenfijproVltione paterna fufcepto,iEdem Marti v l tori vouitjtefte Suetonio amp; Dione. Nafo lib.v-Faftor.vouentem Auguftum fic introducit;

Mi ARS piies^^ feitm fcelento fmgmm femm ^

Stet^ Bmov cmjlk ^ro mdiove turn,

Temfh feres, ê^, me Vi 5lore, njocpiherk v L T o R.

Vomrm, êr' fufo Utm pigt;h hofte redit.

In Numis prifcis, eius habitus amp; Templi exftat effigies^


‘ Werrer.


Stat.


Samhu-CHS Orat. Funebr.nbsp;Ferd.1.nbsp;Aus.


sulpkU in Satyr.


Dwn

lib-Liv.


Nm, CRAV D IT ,


Ifumi, OCTA-VTI Ai


RTP


LTORl


«i Choul.

pag.224.

b Idem»

pag.225.

Croyiac.

tab.xïi.


Ceres culmos cum fpicis finu geftans Friderico iii. avg. cui Pvlchro cognomentum,adfiftk. Adferiptum illud Nalbnis v. Metamorph.

PRIMA DEDIT LEGES : CERERIS SVNT OMNIA MVNVS.

carhep-Legifim Ceres Maroni dicitur iv, iFneid.

fcïAiüaai

--- mpidmt ledm de more hidentes

LEGIFER^ CERERI.--

Ad ejuem locum eleganter Seruius : Leges emm iffr dicitm inmmp. N^m ê’ Smrpp if firn ©E SM olt;Fo'p IA , ejiy 'L'EGYyii.kHio cuocpitur• Sed hoe ideo fingitt^r, efum mtenbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fr^ementeem 0

.Cerere, nbsp;nbsp;nbsp;homines[me 'LYaG'Enjptge^hmtnr.Q^ feritees mterrnftei^efidnmnto ^fnfrnmentornm:foftfmm

ex


Ceres.


-ocr page 141-

m VRBEM Antverpiam. nbsp;nbsp;nbsp;8p

ex agromm difmtiom mt^fmtiYKA. M. quoque Tullius, Aótion.vii. in Verrem de Ce RE RE 6c Proferpina fic loquitur: Ab hümm Viuêrnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;legvm , Momm, Manfmmdmis^

exem^U Hominihm QmitPitihtu dpLtPi^ m dij^ertitpi ejje dkmtm,

IvNo fceptrifera Alberto n. avg. latusclaudit. Epigraphe: nbsp;nbsp;nbsp;ly^o.

ATTVLIT AVSTRIACIS IVNO DOTALIA SCEPTRA.

De IvNONE Nuptiali ad Arcus Philippei partem Anteriorem abundè egimus. Velata autem eft luno, qualis a Libanio reprjerentatur in Defcriptione Imonis Pnmha:

K-èlt;pct7^1juu h m^KcixviJLiJ^ciL'ro 5' nbsp;nbsp;nbsp;^ AoittS (hhon (jdiJLamp;LT(^,In^rïmis ea^M't ühtegehpi^t ^ehm i^mddmi:

id lt;rvero nbsp;nbsp;nbsp;pid cor^om fpirtem relifMm prgehpLt. Et certè luno Nuptialis A L B E R T O 11. AVG.

propitia fuit,du6la Elisabetha Imp. Sigifmundi Aug. Hungarb ac Bohe-mix Regis,Filia amp; Herede vnica.

VVLCA-

KVS.

V V L c A N V s Pileo tedus, Malleum amp; Facem tenens, F r e d e r i c v m iv. inter amp;

M AX^MiLiANVM I.Augg.adilat.Epigraphe:

C^SARIBVS CVDO VICTRICIA MVLCIBER ARMA.'

Armamentariuminftru6tifsimum^niponti apudTirolenfesMax^emilianvs avg. condiditjVt amp; Mechlinb apud Belgas. Pileatum verb Vulcanum fingi folitum teftaturc^Pi-Arnobius lib.vi.aduerfusGentes: Qum vii^o Vulcmm mnlleo,fnhnli expditiom fmcinSim, Ratio-'^^''**'nbsp;nem reddit Porphjrius apud Eüfebium lib.iii. de Pr^paratione Euangelica,cap.xi.

Ta cw wj^ogTlw ê'mctfxiv rs^tretTrói/rêf }^'(pcu?^0V3 ctpêpcaTraeiS'ég(lS/j cuA'tö dyaXfJLcL TfèwmKctai' IIi'aon q nbsp;nbsp;nbsp;Kvdvamp;iitj

iipcivfii (jvfjL^o7\^v nbsp;nbsp;nbsp;wpógi^To^x^eiJ'ée Tè clKpcu0H?ct%v, Vim Ignis VaUi^'^i nomine ex^reffemnty

[imnlpicTö Hommis inj^eciem configm^etgt;fo p i l Ev M coernlenm indidernnt» nbsp;nbsp;nbsp;cAefiem iJlam conuerjionem de-

notmrent3^hi -^rimigenins èr omm f^eep^rij^imm Ignis efi,

Hercvlis effigies qucemoxfequitur,quamquam denumero xn. deorvm consent i vm ille non fit, hic tarnen fpatij,quod Porta media occupauerat, explendi caufsa, a Sculptore adiunéfa eft. Epigr.

HERCVLEOS DOMVS AVSTRIADVM EST IMITATA LABORES.

PTV-

N E PT V N VS Tridentiger Imp.CasfC ARo L o v. a v g. proximus eft. Epigraphe;

AVSTRIACIS GEMINOS,NEPTvNE, INTERLVIS ORBES.

AulpiciisImp.CasfCAROLi v. avg. Mexicanaamp;Perüana novi orbis Imperia,im-menfis Oceani Atlantici fpatiis ab Europa femota,HifpaniarumRegnisadiun6lafunt.

Henfer.

lib.xiv.

Rer.

Bdg.

Ipfe C A R o L V s Aug. Q!x.^.aia-m^rie^,Mjtris Dominm, Mediterraneum Mare o6ties,Oceanum Hifpanicum quater nauigauit: vt de fe teftatur ipfe Cafar,in ea Oratione,qua Regnis fuisnbsp;Imperioque, iam fenio ac laboribus fradtus, fefeabdicauit. Cur autem Tridens Neptunonbsp;aprifcistribuatur,infraadPegma Mercvrii Abiturientis oportuniusreferemus.

VEsTA,IgnemFulmenquemanugeftans,Ferdinandoi.avG.adflat.Adferiptum: vesta.

VESTA EADEM ET TERRA EST,TIBIQV^, GENS AVSTRIA, PARET.

Ex Nafone, VI. Faftorum fumptaefl htec Epigraphe. Eius verba funt:

Vesta e/idm efi nbsp;nbsp;nbsp;f»hefi lt;vigilignis ^utvime:

SignificpLt fedem Term, Vopnf^ fmm,

Variis nominibus Vesta olim appellabatuntefteD. Auguftino lib.iv.cap.x.de Ciuitate

Y 7 nbsp;nbsp;nbsp;Dei:

-ocr page 142-

till


Vesta

CiES REA


ladem

Religio-

msjymb.


go nbsp;nbsp;nbsp;PoMPA iNTROiTvs Ferdinandi Avstriaci

Dei: lEamdem terram Cererem ^ eptmdem etmm'Sf-est kvi ^olmt, cum turnen Vestam nonnifi IGNEMnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;prhihemt ,prtinentem udFocos ,fme /^mbm Cmitus ejfe non fotefl. Plato lib. XIl. de Legib.

r»?^ dv e'sti'a Ti oawioig, naai Tcdvrcdv ©2J1/. idcft^ M.TuIlio lib.II. dc Lcgib.interpreter Terra igitur ^tEOCYS Domiciliomm^ fucvu Deomm omnium eft. Idem in Phsedro, Ctim Deos omnes acnbsp;Plan etas moueri ^ I o v i sque currum fequi aflerat, folam V e s t a m in medio illorum im-mobllem confiftere^aitr Onbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ou^hc^ Zet's sTkcujvcóv quot;dlnvo]/ d^jOLctjnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Tro^diéTouf 3 ê)ci-

Koa-fjb^TTciv^, Xgtjj nbsp;nbsp;nbsp;4nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Qsm ikcuf^óymjx^%vh'/ict Kizocr/buifjSpn. Mhet ^ E'^ti'a 041

oim fjLQvy).didugnusJune Dux in camp;lo I vPITER, curvum ugens lt;^oluerem3jnmui ineedit^omniu coovdinuns (S^ curuns, Huncfe^uiturDeorum Geniorum^exercitmftnXl.pnesdiftrihutm. Vesta foluprftutmunet^inDeo-vum domo. Ad hunc Platonis locum refpexit Arnobius lib. iii. aduerfus Gentes: Terramnbsp;^uidum 'elt;uohis, c^uod cun^is fuffieiut unimuntihus ^i^umj matrem ejfe dixerunt magnam eumdem humnbsp;ulfe[uodfuluturiumfeminum frugemgerutj Cerekeu ejfe jronuntiunt: nonnulli uutem\ESTku^/^ubdmnbsp;Mundo sTET folu3 ceteris MundiJurtihm mohilitute inJerpetuu conftitutis. Hinc Ouidius VlTaftor.

Stat vi Terru fuu: vi stando Vesta ^ocutur,

Orpheus in Hjmnis :

E'stPa db’J^Uit/aVfo

Ows ©sffli' fjLCLm^ciiV ^Vïj'^ Sth'pitma y^Touóv.

Jncljtu'V^ESi:k 3 fend Suturni cuftu jrojugo:

Fvlcimentvm ingens Hominum fimul ut^ueDeorum.

Plutarchus eleganter Imperium Romanum Tidmv dv^^dTtoig'E^rïA^ k^v m cImUo nji

Omnibus HominibusY^srkUy id eft, Luremfucrum^^eremfueBeneficumy'k^^QWdX, nbsp;nbsp;nbsp;'

TA Nafoquoquexv.Metamorph. VESTAMcognomento Casaream indigetat,quod ‘ab Odauio Aug.Ccefare,V e s t ai Templum in ipfo Palatio eflèt exftruótum:

Vesta^jC^sareos inter fucrutu Fenutes^

Ft enm Cgt;tsarea tu, Fhoehe domeftice, Vesta.

Quin ScReligionem olim per Ve s t a m defignalle veteres.ad illud Maronis.i. JEneid.

Fides S’Vesta, ---

Au6lor eft Seruius : (junum^lE)EU dixitquod in cunk hominibm inueniutuv\ Vestam religionem, qmu nullumfucriftciumfine igne eftjpfuq^ in omnibus inuocutur. Sed amp; Palladium^ld eft^

“% nbsp;nbsp;nbsp;/Y*nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;¦nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^


Formna

Roman.


a vj a-i ''J* 3''£J nbsp;nbsp;nbsp;--------------------- —aa. a. a ^ a's.» 'wjl v j

Arcanum IMpER11 piGNvs,in iEde V EST^ afferuabatur. VndeLiuiuslib.v. Quidde

dternk'WESi:JEÏgnibus^ signo^, ^^^ö//imperii pignvs, cuftodiu eiusTem^li teneturjoquur. ? Hue fpeftat

Vefpafiani Aug. Numus,in quo VESTA Lampademferens. Item alius Hadriani Aug. in quo V E s T A L E s Virgines facrificantes expreffe, cum inferiptione: S a c r a r o m a n o r.nbsp;----IT VTA. Alter quoqueTraiani Aug. in quo vesta, palladivm geftans.


REST



a I.Lipf. de Veftanbsp;cap.ii I.nbsp;b Idemnbsp;cap. X.nbsp;c Idemnbsp;cap.ix.


Merito autem Ferdinando i. avg. quiLiberisxv.ex Anna Iagellonica Aug. Coniuge fua fufceptis,felicifsima fobole Imperium in Familia fua fundauit,ac Reli-gionis jftudiofiEimus ruit, Vesta, quae eadem deorvm mater prifeis di£la,nbsp;RELIGION! sque amp; p A L L A D11 confcruatrix, adiundba eft.

Mer-


-ocr page 143-

IN VRBEM AnTVERPIAM. nbsp;nbsp;nbsp;pi

RIVS.

M E R CV Ri V s, luuenili habitu,petafatus,amp; caducifer Max^milianoii. AVG.adftat. mercv. Alteram manum chlamyde operit. Legatorum enim teóta efle debent mandata.Epigr.

ADSIS, o, FACVNDE HERMES, PACISQVE SEQVESTER.

E'emh^s M ERcvRivs , vt Eloquentite Pras/ès, appellatur a Synefio. Idem quoque Kn'jui .C^dmmtorDeomm, prifcis di6lus,quod Legationibus amp; difsidiis Deorumnbsp;componendis prseflie crederetur. Adeoque viiStimarum Linguae eiusHonori olimcon-fecrabantur,tefte Phurnuto lib.de Natura Deorum.

Exftat apud me Poftumi Aug. Numus, in quo Mercurius, cum Petafo, Caduceo, ac marfupio,adfcriptum: Mercvrio paciferq.

Croyiac.

Tab.Lxi.

Num , pojfTvMi Au

O,

Tamtan.

Strada

hb.viii.

de Bell.

Belg.

Thuan.

bb.LX.

Principum omnium fus aetaris facundifsimus fuit Max^milianvs n. avg. vano-rumque idiomatum ita peritus, vt o6tolinguis expeditè loqueretur. Nafcentibus Belga-rum tumultibus fequeftrumConcordiae fefe obtulit. Ac deinde,milIb Gunthero,Comite Suartzenburgico,Perduelles adRegium obrequium perducere,fed fruftra,eftconatus.

NVS VICTRIX.

Venvs victrix, pomumaureum manu ferens,obformasvibtoriaraParidisiudi-ve ciopartam,acCeftocinóta,RoDoLPHo ir. avg. adfiflit. Epigraphe:

insanos martis cohibet cytherea fvrores.

Romani,quódOriginis Sclmperij fuiprimordiaadMARTEM amp; Venerem referrent, pr3ecipuisHonoribusillamprofequebanturamp;: victricis nominecolebant. Rutiliusnbsp;Numatianus, vir Confularis, inltinerario fic Romam affatur ;

Mnffis VENEREM, !N4artem^ futcvnur^

Jdmtnrn.

TvLitigpi^t p^rmptt^ victrix clementia njirest Conmnit in Mores Nomwnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tms.

Him tihi certmdt' bonpe^ffiremdi^, Volnpm:

Qmg timmt ,fnprm ^nos fnpmmt ^ nbsp;nbsp;nbsp;.

Exftant prifciNumi,Plautill3e,FauRins,§c Vrbicae Auguftar. cum Infcriptione,V envs

VICTRIX.


Nuw, FAVSTIKjC


Nuin/ PLAVTII.L®


Au^


Croyiac. Tab. LI Y.nbsp;Ibidemnbsp;Tabul.

io/

dj

jüL

XLVIIU

ChouL

pag.22^.

Templi Veneres victricis meminitPlutarchusinvitaPompei),vbi NixiKfoyn illamappellat, amp; Plinius lib. vm. cap.VII. Idemlib.xv. cap.xxix. FofthummTuhertm, de Sahim

triumph ms^ritntts omnim» omns Vf’b^miftgyeJJus eft, ^mninm rem knitev, fine cmon,gejferitt, nbsp;nbsp;nbsp;Veneris

VICTRICIS coronntm ineefiit,

Zz nbsp;nbsp;nbsp;De

-ocr page 144-

PoMPA INTROITVS FeRDïNANDI AvSTRIACI

Ce flus quid?

I)e CcftOjVenenS Cingulo^SuidaS: Ks^'oV, o nbsp;nbsp;nbsp;^aL7ri7rom?^p.iv(^ If^oig'niv^^vf^a A'lt;pq^Smg.

Geflits^ nbsp;nbsp;nbsp;pincgidyinm cingtdltdm:nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Vemrk, HomcruS (iC llluHl dcfcribltl

H\^ X?73 ignêé(T(pi-ii sAvlt;rot% Kezto'n l^JLciv^t, noiKt'/^r 'iv^öL ê'i ®nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ncLv^

E’V֒ èH juh Cf)iAÓwgjCV 4' nbsp;nbsp;nbsp;j ^ 4'

Ilci^(pU(ng3 y)T wAe\}/2 i/ooj^ 9rj?ia g)p^vmTamp;}p.

Sic mt, (Sr^i^rmm filmt dc fiö^lore CestoN j

In t[m hlmditiéi, mollef^ Ctfiidinls artes,

Vota^ fmt lt;S^ amor ^ mnliehrü ^erha lo^mU^

Ommms Imdentnm cmtas faïlentta mentes.

I VPITER CONSERnbsp;VAX

IvpiTER CONSERVATOR, Puimen geftans,ad dextrum latus Ferdinandi ii. oL AVG, conlpicitur. Epigraphe:

FARGO PITS, IN TERRIGENAS MEA FVLMINA VIBRO.

f-

lovi coNSERVATORi feu c VsTODI, Tcmplumingens Romae ereólumfuilTetella-turTacituslib.iii.Hiftoriar.InGordianiAug.Numo idem cernitur, pallio fuo Impe-ratoremprotegens, cuminfcriptione: lovi conservatori.

lac.Gut. de lurenbsp;Man.

lib. I.

cap.iii.

XXXIII r.

Gmter.

pag.xix.

SimilisquoqueeftTraianiAug.NumuSjCui infcriptum: Conservatori PATRis^^ror-PAT Ri Ai. MorelliinHifpanialapis:

lovi conservatori OB INCOLVMITATEM temporvm

M. A A.

HANC ARAM POSVIT,

ET D. D.

Del o VIs etymo ficIfidorus,HifpalenfiumPraeful,Origin, lib.vui. cap.xi. lovis fertmh

IvVANDO nbsp;nbsp;nbsp;(S’ IvPITER g'»*/IvVANS PATER. EffiglCS aUtCm F E R D I N A N D I II. AVG.

dextropede Serpentem calcat: quo fchemate htereticx Perduellionis Foedus, ab illo op-prefllim denotatur. Eodem habitu Valentinianus ni. Aug. cernitur in prifcis Numifm.

Croyiac.

Tabul.

LXVIII.

Diana.

Diana, Lunam crefcentem in fronte praeferens, arcumque Scpharetram, Vena-tricis ritu geftans, qualis in Numis antiquis fpedatur, laeuo Imp. CasI! F e r d i n a n d i n. Aug.lateriadftat,agmenq;Deorvm consentivmclaudit. AdlcriptuilludMaronis:

ASTRORVM DECVS ET NEMORVM LATONIA CVSTOS.

Vena-

-ocr page 145-

•i».


■ /*,lt;.


. j'--‘J .

/ '■ •: ' • ■ j. '■' fquot;. .'■nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;■.■nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.- ‘nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;..f


• ■ ‘-i ,


■ .//y' _____


'

•- nbsp;nbsp;nbsp;■ i.

wyk:‘

-•/r-*gt;s

1 , '

ysj'yr/ \: .inr.',

■Jh. ■ ,'f fJ-/; ■ .• -

•Ay Vl/ 't

• V./ /',.

•'rV - '■'ft -■•

^5v--

•• ■ ,*1

■

i

?!-■ '

■ --'ii-k

gt;

•v- 4'

4'

■


v‘ ■'


•■*1 ■ nbsp;nbsp;nbsp;'-.-f:':--'quot;:! '


Mr ■■■' ;lt;gt;■

j ^^■‘■-'i/fi -■' • -it^i ' nbsp;nbsp;nbsp;■

-V- nbsp;nbsp;nbsp;■

'0

i nbsp;nbsp;nbsp;‘ gt;v^nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;- ■

i ^ ^’l ‘ nbsp;nbsp;nbsp;V, ' • 5


wUi'-’


■ . .f ’


ï.vV‘:


,4^.i . -


r-


*? nbsp;nbsp;nbsp;■nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ïï'^y*- ■nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'


gt; nbsp;nbsp;nbsp;h.'--

•I 'c'^.vt.-'■


c./'


i -,.'' '■ -''.r:

r •' : '■•lt; \ - y- «'^ 'j * nbsp;nbsp;nbsp;'

_, • ••/; r-y-v,


;.rs.

.-f'-

'^5C^ ■'

' ^; V *S

•.■ ^''y”

' ^Vy -•’

yC '

v'r

lt;

■


s', .-j--

quot;i^



-ocr page 146- -ocr page 147-

IN VRBEM AnTVERPIAM. nbsp;nbsp;nbsp;'

Venationis in primis ftudiofus erat Imp. Cjef. Ferdinandvs ii. Aug. ac poft toiïgiauiffsima rerumdomiMilitiaeque gerendarum expedita negotia, ea fe obleétabat. Fe-naot'i' runtque ipfum dicere folltum : Tvihmnhmfihi ocmfMo 'Tem^mmmiputm tongum ejfen/ifum -, Dimnk

, venationibvs. Et certè , Venatio proprium Heroibus exercitium femper habitum fuit . Quod 6c a Platone commendatur, in fine lib. vii. de Legibus: ftudSm

Móvn TTotcn ?\9iïïii nbsp;nbsp;nbsp;n TiT^aTróê'oóV Itwiroi?nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;r’lg Icwtc^vSe'ta C^fxaciv. ntv aTrcinm K^r^^ S'^ó/moigjy^

7^^nycug,^^ (èoTKCug jcwró^ei^eg nbsp;nbsp;nbsp;Aquot;vlt;S'^dag '^ B-€ict,gdBifj.ihig. Nö)4©-'q OS's,'fjLriSdg k^vg ovTug

KaAvèTóOy oTiH Hofj dv êS-iAamp;iai Kujuyjysrdv. Soh ^mdem öpimt$ V EN ATI O ^ Qmdmpdum, e^m

cmihm,Sr corpris^ïrihmpmgimr. QmhmenimHeroicsfortimdo mmefl., f^mdmpd^s omnes mrfu^lt;rjulne-

rlhm tehf^ mmnpopm lt;rvemndoppmre dehent, hex mtem itfiftamitar: Smros hos VmpitoreSy njhimm^m Sr

^mndo^emn^olmrintynemopohiheto, lulius PolIux Onomaftici lib.v. ad Cornmodiim CxL

YenMionem'SOQ^X. hlTndSdtiJLa. nbsp;nbsp;nbsp;fè^ctGiAiKov, jiotJj nst^gdjQcó/uLOLÜooit df^toLnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;otoKocT!/. KaJ ^l^lwmg rs }ia/^~

Ts§ia.g dfjLct im TToXifjim ro'hfjLv^g fjnKi-mfAct' Stagt;dmm Heroimm, Kegmm^ ^ Sr ad Corpris Anlmi^ homm Con-flitatiomm conferens: ac tampacideo Fartitadim, ^mm Militam Audacm J^ecmen,» Videndus elegans XenophontiSjDucis amp; Philofophipraeftantifsinn, libellus de Venatione.nbsp;strada Jn poftenorc Porticus parte^S y m b o l a xil c ^SARVM Avstriacorvm,quem-symbo.nbsp;admodumab Oótauio Strada, L^uino Hulfio,Theod. Piesbordio, aliifque adferuntur, sl-. retro, fupracuiufque Statuam, in oualitabella expreflavifebanturnbsp;Atque a Dextro quidem latere, haecerant:


Venaiio,

Heroicu


in Nu-miimat Impp.nbsp;Tiesbord.nbsp;in Stemmatenbsp;Auftria-co.


RVM Avstriacorvm.


/TOhl


fficiCÈGr


•fC


hm

É


ADHVC

STAT


^CjAM

VJcrrc NESClT’


In alt^o btcre ifta fpedaFantur ;


WBe±B(MC3a«u


lt;S*


^siX.


fGgt;\


ite


ium


PStel


Fïorum Sjmbolöhim Interpretatio ex lacobi Tjpoti;, ad Diuina Humanadue Caefarum Regumque Symbola Ifagoge, petipoteft.

Casterüm,Statuxilkomnes xii. C^sarvm Avstriacorvm, Bruxellas inAulte Reg iaPorticum,quaene^oTfoipaon.fiueSeptum ferarum,refpicit,tranflatre funt. Vbi 6cnbsp;prsecipua Arcuum Triumphalium ac Pegmatum Tabula fpeótantur.

IcHNOGRAPHiAM denique Porticvs CiESAREo-AvsTRiACAi hicfubiunxi.


Aaa


Ano


-ocr page 148-

94 PoMPA IN.TROITVS FeRDINANDI AvSTRIACI

A n O 0 E Q 2 I S

S E Rquot;' PR IN C IPIS


CLARiE


H l S P A N I A R V M JN F A N TI S, amp;c.

,Avd procul veftibulo iFdisD.Iacdbi^èregioneviaea D. Clara nomen fortitce,Pegma erat,Alcitudinis pedum.LX.SÏ Latitudinis,XLVni: quod yEter-nceMemoris amp;HonoriSer”’^.Heroin£e,IsABE ll^ Clar^ Evgeni^nbsp;Belgarum quondam PrincipisacDomin£e,ere6tumerat. Idapofterioriparte


-panno lugubri.è Faftigio ad latera vtrimque dependente,erat veftitum, Candelabris plu rimis amp; Funaiibus accenüs collucens. Qualia Principibus vita fundbis hodie Smllitm-Aenmnbsp;(vt vulgó vocant) folent erigi.

Tale quid amp; Csfarum Honoripoft corum obitum a Romanis olim fadtitatum, con-ftat ex Herodiani libro iv.vbi Imp.Ctef.Seueri Aug. lufta Funebria defcribit. Et in Nu-mis T. Antonini Pij, amp; L. Yeti, Augg.aliorumque Caefarum, eiufmodi fuggeftus quadm-plici fchemate exurgens, cernitur, cum Infcriptione: c onsecratio. Qua de re viden-dus Attt.Auguftinus, Arcbiepifc.Tarracon. Dialogoiv. Antiquitat. Romanar.

Funalia autem amp; Faces,vt hodie, ita amp; olim in Funeribus adhibitas, clarum eft è Ma-rone,vbi de Pallantis Funere agit: nbsp;nbsp;nbsp;--heet ngt;m longo

iOrdm 'F L A M M A R V M, nbsp;nbsp;nbsp;Uü difcnmtmt pigros.

Ingens illud C ANOELABRVM septvplex , quod in fummo Pegmatis Faftigo ^“«;*^eminet,treshabet ramos,vtrimque emergentes è medio fcapo. Talis Candelabrinbsp;illius Aurei forma erat, quod Diuino monitu a Moyfe fabricari iullum, in templo Salo-monis confpiciebatur: quodque expugnatis a Tito Vefpafiano Aug. Hierololymiss' Ro-mamauedum, amp;cumaliisTemplifpoliisin Triumpho circumlatum fuit. Cerniturho-«p!«,v.nbsp;dieque eius Candelabri figura exprelïa Romsin ArcuMarmoreoTitiAug.quod«“•nbsp;bic è Choulij Antiquitatibus reprxfentari curauimus.


Cande-


Tabul.

XLII.

pag. 341.

Choul.

pag.So.


^neidL

XI.


Exod.

cap.xxy.


Cande-


-ocr page 149- -ocr page 150- -ocr page 151-

IN VRBEM AnTVERPIAM. nbsp;nbsp;nbsp;py

Candelabrvm hoc, c^li Sjmbolumefie,aflèrebantHebraei. Etmediumqui-cande-demFunale,soLEM; fexvtrimquelateralia, reliquos fex planetas interpretabantur,vt«#v™ teftatur Philo hh.jQ^ nrum Dtmmmm hens fit. ac lib. iii.de vita Mojfis: lofephus item An-jigitnbsp;tiquit. lib. III. cap. vir. Clemens quoque Alexandrinus lib. v. Stromatum,eiufdem eft

fentcntise: nbsp;nbsp;nbsp;Ar X nia s ÓAL%^(pvmolnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;cwrl? @ Av^voi' Itth 0nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;«Wsp n

lbLi!r(^ TcSv a?7\m UActvnTuv T€^yf^o? ^ %lg 3 wsf cojtov ) w ti vhsf cwih ^¥,0^ Tim^Houi) finmM bi^icdai ^ Cpmog.

Bxc ANDEL abri, tminfmifmt vmn.èr in i^fisLmermamp;^q^ii^onmm sol nbsp;nbsp;nbsp;tPtem-

^mmCmdekhmmjCoUocatmin medio diomm planetarvm; lt;B^iis^mfmtfopri]^fiigt;m jamp;^iis^m fmt fd i^foy Dimnd ^piPi^dpLm M.i4^fick Lucem indit.

Huius autem Candelabri Figuram in fepulchris veterum, non Hebr^orum tantiim, fed St Chrifbianorum, exprimi folitam teftatur Ant.Bofius, Presbyter, in Defcriptionenbsp;Romie fubterraneae,lib. iv.cap.xLVi. Quod nempe vita funótorum Animas è Cslo ortas.innbsp;teternam Cslorum Lucem ex his Terrae tenebris,euolare innuerent. Atque hue allufiflenbsp;videtur Claudianus in Panegjrico de in. Confulatu Honorij Aug. vbi de Parentisnbsp;eius Theodofi) Aug. felici excelTu agens, ilium Planetarum Orbes permealTe, fic canit:

--Jji^mdo fignmit treimite ndes,

Ingreditm^ glohum Lvn^, Bmten^ relin^mt Arcados,(S^ Veneris clementes^ert^olpi^t nnrnsynbsp;Him HO'Ehi^ermenfus itery flmnmnm^ nocentemnbsp;G R ADIVI, ^keidtiem^ I o VEM ^ftetit pine fn^remd,

Algenti zonfi riget Satvrnia trei^n,

ALptfhim kxpietm nbsp;nbsp;nbsp;li , mtiU^

Spnte fores, nbsp;nbsp;nbsp;^p^rpiet conmxpi Bootes:

Atd^flrPiles refer Pit prtPts fiiccinltm Orion:

InmtPint^ nomm Sidvs: indent^ wicif 'm ^pirtes lt;^elit ide fe/^ni, /^mhns ejfe foddisnbsp;JDignetnr Stellis, Pii^t pjnn Begione moneri,

Cceterum,Clemens Alexandrinus dióto iam loco, aliique fan6ti Patres, veriusde aeterna ac inefFabili Mundi Luce, C h r i STO,(qui amp; Refurreftio eft,amp; Vita) hoc Candelabrumnbsp;interpretantur.Et Clementis quidem verba funt:nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;cuHyf/.cL« atxni'a «^mfjula

Xg/s'otl’j 5j ToJ ^Yifxak (jLovcpy oL^d vd (pcdXi^^oT'Mv 7iQ7\v%l7im Kj nbsp;nbsp;nbsp;cfir èlg ciVTov Tnrdjoy^g, hKir'illpylgi? tz yguj

j^AiTTol^g nbsp;nbsp;nbsp;7r^ügt;%K%g-m (hoLKOHoig. Hdet pintem dmd qm^ne jEnigmpi avrevm candelabrvm j

nemp fignnm fit Christi, non figiirk fold, fed eo etmm^ tpod lvcem immittut mdtifpirmm, mdtiffi^ modis in eos ^ui in iffnm crednnt^ f^erpint ér refiieimt^pr minifiermm eornmnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fmt pimo ere pitpi.

Alias SS.Patrum de Candelabro hoc mjitico interpretationes hie omitto: cuius accu-ratam delineationem amp;formamvidereeftapudBen.Ariam Montanum,Hifpalenfem,in Villalpad. libro de Diuinis Fabricis, V illalpandum, aliofque.

Sub maiori autem illo Candelabro, vtrimque alia minora feptem; vt 5c in vtroque Pegmatis cornu,fupra Columnas tortiles,triplex candelabrum adftat.cereis accenfis.

ra-phini.

In Tympano, 6c Fornice, S e r a ph i n i vn. minores conrpiciuntur,encarpis diflindti. se

Ab vtroque Tabulae latere S e R a p h i N .e geminae maiores adftantjcalathifcos floribus .Eneid. plenos vertice fuftinentes. Flores enim in Funeribus olim adhibitos, tellis eft Maro:

Bwrfmeosfi^pirgpim YhOK'E’by^Animpim^Heptis Hü fdtem mmmdem donls,

Bbb nbsp;nbsp;nbsp;Et

-ocr page 152-

i.i

p(S nbsp;nbsp;nbsp;PoMPA INTROITVS FeRDINANDI AvSTRIACT

Et Plinius lib .xxï.cap.iii. de Funere Scipionis agens: AJfes conmlitFoplm.^cFmm locmit:

^mferehp^tm, F L o R E s gt; nbsp;nbsp;nbsp;omm jjfarfit.

tabvlje In fuperiori parte Tabvl.£ Mediae,D. Isabella fupranubeseleuatafedet^Reli-defcri^tio- giofo Ordinis D IV ^ C L A R ^ habitu amióla, quem poft Archiducis, A l b e r t i av-s T R11, Belgarum Principis,Mariti fui,obitum,Regiis ornamentis,omnique mundo mu-liebri fpreto, alTumpferat. Afsidet illi figura Muliebris cum puerulis tribus, ipfam (fi ita loqui liceat)Maternitatem,fiue Pietatem amp; Affedum maternum, quo Ser®* Isabellanbsp;Belgas complexa fuit,deGgnans, Supra verticem, Epigraphe:

MATRIPATRIiE,

C^LO RECEPT^.

Certè Belgis omnibus gratifsima amp; facrofanda eft Isabel L/E AVGVsTyE memoria: in quaprjeter aliasHeroicas Virtutesea Pietas enituit,vt etiamnumviuens afubditisfuisnbsp;Smün 'Brimep, communi Elogiovocaretur. De eximiis eius Virtutibus Epigrammaiftudnbsp;olim lufimus:

ZFji^kftas Fromlim^Pïeti^,Clementm5 Virmtum ^mter DdicU ér Chpirimm,

In Terr^ fnpro nbsp;nbsp;nbsp;coir dim,

EvgenIvE fcdem conflitmn fmm,

Cüm(vtfupradiximus)cineraceam D.Claraï tunicamiamViduainduifiètjMatrona quaedam eius Auk primaria ipfam ab incepto reuocare conabatur, quafi habitus ille per- gpnbsp;fonxac Dignitatieiusparum conueniret.Atilla generosèrefpondit:Afe/wptf^«^Reginas

fmili lt;^efleindnt^inon modo in fnhlicnm,fed et mm in CpL^m^rodiiJfe,

Arago-

NIA.

Cardin.

Barberin,

nunc

Vrban.

VIII.

P. M. in Poëraat.

Isabel. Imitata fuitpüfsimaPrinccpscognomincm fibi IsabEllAM carinthiam Avg.^»/?;-r'ï qux Mariti fui,A l b e R T i a v s t r 11, Imperatoris eo nomine Primi, memoriam in iEde facrarum Virginum,quam adTumulum eius condiderat, religiosa viduitate coluit:nbsp;Itemque D.IsabellamAragoniam, Lufitanis Reginam, Confanguineam fuam, v4-B.egKm Kegnorugt;m^ pACATRicEM olim didam, qua: aManti fui,Dionyfij Regis obitu^'i'^^nbsp;Div.lt;ECLARiE habitum induit: ac poft vitam fandifsimè exadam plurimis miraculis in- ”'nbsp;clyta,demum Anno lubikijSc noftrae Salutis,cia loc. xxv. folenni ritu in Cxlitum Cata-logum relata eft , a S.D.N. Vrbano viii. Pont.Max. cuius ifte quoque in eamdemnbsp;D IVAM Pacificatricem elegantifsimusexftatHymnus:cjuemvtardentibusnbsp;ingeminemus, exuicerata hsec Reipub. Chriftianae hortantur Tempora:

Dectif^ Reginm reli^mras,

i nbsp;nbsp;nbsp;Elisabeth,Dei dicM Nnmini5

Receppi, nmc heitm inter Angelos:

Lihens tih Hoftinm tmre nos Dolk.

Frd^lt;umm^ dvx salvtis,indicid:

Se^mmur,o,siT mens fidelivm/

Odor honm fit omnk Aëlio j tm ld immit Kosis opru QKKii:KS,

Etveró,tempus aliquando fore, Belgasominamur,dum vnacumCharitum illaTriga, Divis Isabelhs,Hvngarica,Francica amp; Aragonica, RegumFiliabus}

Isa-

-ocr page 153- -ocr page 154- -ocr page 155-

IN VRBEM AnTVERPIAM. 97

Isabella hxc A v s x r i a c a, Regis maximi Filia,Diuorum catalogo adfcripta.Quarta eius nominis,cum Cxlitibus illis numerabitur.

Sed ad T A B V L ^ medije defcriptionem reuertamur: in cuius Inferiori parte geminte confpiciuntur Matrons,pullatohabitu,quarum altera,moesxifia eft,ieu lvctvs:nbsp;altera in genuaprocumbens,adiacente Leone, Belgicam refert,quaefublatis adcae-lummanibus,IsABELL^,Patron3efu3e,opemimplorat. Illavultuad Belgicam con-uerfo,manumqueverfusSer”™PrincipemFerdinandvm tendens,prrefidiumamp;fola-menlongis Belgarum malis commonftrat. Ac Maronianum illud videturproloqui:

HIC VIR,HIC EST,TIBI QVEM PROMITTI SaiPIVS AVDIS,

BELGICA.---

Nam ineademTabula,fub Conopeo exprellus eft Rex Catholicus, Philïppvs iv. qui Ferdinandvm, Fratremvnicum.inBELGivM ablegaqeiufqueGubernacula einbsp;committit. Adftat I v p i x e R,Fu]men,Imperij ac Potentiae S jmbolum, manu geftans: amp;

M IN E R V A, Belli Pacifque Artibus Praefes Dea. Deducunt PrincipemG en ii aiati duo; alter Scvxvm Palladis cum Gorgone,Belli fignum, vnaquefuccrelcentisHerb*nbsp;thjrfum,SpEi Sjrnbolum,pr2efert5alter C ad vcE VM.Sc CoRNVcopias,Pacis figna.

Sub Ser™” Principe:

I N V T R V M Q^.VlE par A T V S.

Ad pedes Geni i , Gorgone armati, eft Adolefcens manu adducens Equum, cui haftati aliquot adftantmiiites.Sub Tab vl A.haeclnfcriptio:

POST divam EVGENIEN, svmmi germane;monarch^, defensor BELGIS, PRaESTDIVMQVE VENIS.

COMPRIMÉ CIVILES, ARMIS VEL PACE, TVMVLTVS,

CONSILIISQVE ADSIT EIDA MINERVA TVIS.

PRO SVPERI! OyANTA EST LARGI INDVLGENTIA REGI’Sl PIETAS IN TE. BELGICA, QVANTVS AMOR!

ARMA, VIROS, ET OPES BELGIS DEDIT ANTE PHILIPPVS,

AST ANIMjE partem NVNC DEDIT ILLE SV^.

Paternum tuum in Belgas affeftum clarius Laud potuiftioftendere, R e x indvlgen-XI s s 1M e , quam miflb ad nos Fratre tuo vnico, Ser“° Ferdinando, Orbis Chriftiani Delicio, Animitui Dimidio. Qua 'vna re,neque maius quidquam dare ipfe potuifti,

nequeBELGi.cA accipere. Hicilleeft,

gem: cum mm Corf ore ftegnm: cm dm grmde,

Dimidio^ Tm fr^fem Or cernk Iberos^j Dimidio frocwl es,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Bella gerk.

Quid.

lib.ri.

Trift,

Vt Nafonis de Drufo Germanico ad A v g v s x v m verba per naf aXca vfurpemus.

TVM


Porro ,scvxvMamp;CADVCEv M,Belli amp; Pacis Sjmbola efle,diximus. Ita populus Ro- scv. . manusolimadCarthaginenlesmifitnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;?^Caii(icmm,ex^mhusmtrkm'vellmt^eligmnt,tefte^*“'^-.

Ccc nbsp;nbsp;nbsp;Gellio,

/

-ocr page 156-

98 nbsp;nbsp;nbsp;PoMPA INTROITVS FeRDINANDI AvSTRIACI

GelliOjlib.x.cap.xxvii. TSIotumqiie eft Adagium, m Huftit ^ Quimcus. De quo Polybius llb.I V-Hlfkonsr.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;iê{) A’eAlt;^zlwBv^ccvrla?' UoAsjuoKT^lw 'j

i omwoLTtheiA^,;, (^’dhó^oi to Jln. Aiyoi^Spov , ro S'ófJ ro m^vmov dgioL 7r\u,7rm (^g Bv^ui^ag. IjegMPmnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Arïdiecn Byzafitios Jdhodij decremrmit^fid Folemodem mm trïhm Triremihm^^m fro-

ficifci mjferpmt: lt;^okntes (fictit dtdtm) nbsp;nbsp;nbsp;(^admept-m fmtplFjzmtus minere.

Ca RIS infra ad gradusxernitur: vtjn antiquismarmoribuspafsimGeniis Tutekrf bus Canis eft adiundus. •

eqvvs EqV V s, Animal Itineribus amp; Militaribus vfibus aptifsimum^ prifcis Belli Sjmbo-lumfuit.Hinc AnchifesapudMaron.iii.iEneid*

-----Beümn, o, Terr pp hoj^ïtpp,prtPte\

'Beüo drmmttPr -BQYi^Bellmn h^c pprmentpp mimntur.

'Et Porphyrius lib. in. de Abftinentia ab Animalibus ¦ ^ '^v/u.TToXijLLelv fdp iTH^^g gt; mw^^éSav nmcLg.

Pti ¦

AdBeütgermdum E/ims^ndmemtwnem Qiines,^, Deo creatos,fcribit. Plutibus de hac te agic lib.i. de Militia Equeftri, R.P.Hermannus Hugo Bruxellanusjè Societate I es v, florentifsiminbsp;vir Ingenij,amp; longiore vita dignifsimus, quo Prxceptore Adolefcentise meae ftudia olimnbsp;fbrmata fuiflè,equidem gloriaci foleo..

A dextro Pegmatis latere, ad Columnas tortiles coloris candidi, auro variegatas , Ma-trona ell;,pri fco ritu Serpentem cum Patera tenens. Adfcriptum:

S A L V S P V B L I C A.

Tales exftant Numi, Macrini, Probi, aliorumque Ctefarum, cum Infcriptione: S al v s occo.

PVBLICA.

Serpens , salvtis Symbolum olim habitus eft, turn quód pellem quotannis 71lu exuens, pulfo fenio vigorem iuuenilem refumat j turn quód multa in aegrum genus huma-num remedia a Serpente proficifcantur. Et in primis Theriaca, prxfentifsimum aduerfusnbsp;venena,variofque morbos, praefidium^è viperarum carne conficitur. Sed amp; gt;Efculapius,nbsp;Medicinae Pr2efes,olim fub Anguis forma colebatur. V nde de ilio Claudianus, lib. lu. denbsp;Laudib. StiUconis;

Hm de^pplfiprm morhas JE^idpimiiPS Hoj^es Kepppuit ^kcido trppötpp:nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;njndets ï

Bnfulpp Béionmm texit Tiherim dracoistem.

A fmiflro latere,Matrona eft Palmam dextra,Anchoram l3Euagerens. Adfcriptum:

SECVRITAS.

bolum

Ser

pens

l', I

InNumoM. Aur.Antonini Aug. Secvritas vifitur,CoronamLaureamPalm3eim-g°y«-ponens,quód nempe è Viétoriis 6c rebus prolperè geftis Securitas Reipub. nafcatur. Anchora flabilitatis nota eft.

Inferior Pegmatis pars, Thufci; fiiperior, Compofiti eft opens.

ARCVS

TH

-ocr page 157-

Kfv'


.lt;- •• ,/*.


'tU


J*-'


^r:


li '


r? \' gt;


H jï 5gt;


i-


.i


^ \ fi 0^' nbsp;nbsp;nbsp;' ,■- ; '';i-

': V. - nbsp;nbsp;nbsp;fc'nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.'i-'' ■■■■ . * '■ . ■'

rj-quot;^ nbsp;nbsp;nbsp;i ' gt; - ^ ■•gt; ' -‘ ■ ■ •nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;- ■ ■; •'• •«•


•f. k ^ nbsp;nbsp;nbsp;t-'* ■.■■

ïi.' j' '■- nbsp;nbsp;nbsp;_nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;-■nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;-*■•■- V

4. nbsp;nbsp;nbsp;\^r.


fc*


1 ' nbsp;nbsp;nbsp;.-c^' ■nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;■ ..

;,k/ iHi .4-'4

5,; nbsp;nbsp;nbsp;-= jnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;:-W


.1


, r*' ^i.cf , 'Vy'


ii


^ïi'


-T -.quot;J


• «r *

■: i’t nbsp;nbsp;nbsp;«'


, 0:4 .. ',..-...

-1 -i t- u •.. ; r


ih’.


•: nbsp;nbsp;nbsp;^ v^v


- .a'.'k'iT jh


' • . * . * ’ ■*' •' *

* nbsp;nbsp;nbsp;■nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;?'■nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;■ yij. . vJ^üv?-';/ •

- f* .' nbsp;nbsp;nbsp;* , /. * .. i gt;y, VW ■■y' ■'nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;■

'i-'. '■ ■ ' v . ■ nbsp;nbsp;nbsp;r.. I' •■


ï-.-.

■ -^ ^0, -v:?^* Vnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.gt;k\/


quot;$ihk »:■

■ f: i:- nbsp;nbsp;nbsp;^nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;■


: nbsp;nbsp;nbsp;V ■nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.'nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;-iv/;:»,/ ■:%. mr- .j.;'nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;- -

=^'-i;,'i nbsp;nbsp;nbsp;'-.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;gt;'nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;quot;-v;.-:-. -fjii:nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;’'c.^: 4- •' -


■'. - .,■'’_.lt;■■■ if¥J. -•. nbsp;nbsp;nbsp;■-nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'■■',/ '■’• *’• gt;ïi' ; lt;''ï'.'■; ■.t^J-'''■

''#'--.ü; nbsp;nbsp;nbsp;quot;■ft,;-'

■ . ,v nbsp;nbsp;nbsp;■ ' quot;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;' *nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'


.-^^1, 't' '-Mct*. ïrsffï. .^.-.;gt;i -iy'.ik ■*■; *?C«..S’rh-J4:

quot;i !!»«.'•-• ■


•4. f-


quot;f ' ■/r,. gt;


. ■■ nbsp;nbsp;nbsp;^nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;: - /.ii ■ F-

'. nbsp;nbsp;nbsp;inbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^,1-nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;-•'■4v'*.- '• '.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;T.' -r'fnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;F;-

:?r.: iV:..#' nbsp;nbsp;nbsp;| .:h

.:,.......■/ ? -gt;

.;--.y,.rkf|l#:; .; r:-^ukM nbsp;nbsp;nbsp;i!«

t'. • gt;1. nbsp;nbsp;nbsp;-'vnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;gt;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;?.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;■■nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;■•''•r/' ■'’lt;■*,■•• cr-nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ijv--'nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;■

- J nbsp;nbsp;nbsp;f . ' ; -nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;*'nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;T-i 'quot;-'V?nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;- - .


i:


.;i!,, ;;■•gt;■

\f: --i . i'-quot; nbsp;nbsp;nbsp;quot;n,-nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;. ' VÏ'i'Siti'


S--;


'4


■ nbsp;nbsp;nbsp;' ■'•'l-.' rkyi'r;.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.

*••* » nbsp;nbsp;nbsp;••'1 xi' V • ••nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^■nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;*.'nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;v-^^rr • •'.■■'^•'W.i

■ nbsp;nbsp;nbsp;4’' ihquot; ' gt;■; '■ ' 'r • •nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;. -. ^ ' ’.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;1^-^nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;■ ■ • * '. {- .'‘*'^ * r - ••^1. ■'■ ■ ’’nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'i,

gt;: ‘ .' .# nbsp;nbsp;nbsp;^nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;-.f .vgt;-k.^nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;■

■ '•■--■: nbsp;nbsp;nbsp;f .‘k-■^■'nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'


', ' nbsp;nbsp;nbsp;... -A.SÏ .i ■•.gt;-lt;• •'nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;■nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, . ■nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;- ■.

' ''quot; nbsp;nbsp;nbsp;.•'“.1.'. ■ rIJ quot; V-^' ' / !nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;-.ï


*.

'*■ nbsp;nbsp;nbsp;V.- ^

' ?4l

- •-■ i nbsp;nbsp;nbsp;4-

•4» ,


■' nbsp;nbsp;nbsp;• '■ ' .quot;■',.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;’/.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;-ïlnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;- ï- : iïjf'Lnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'*

.^’‘'Huni ■ k-:'-M-m


. T.k;;.


' .V-\


_ nbsp;nbsp;nbsp;,.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;--. -nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;-gt;■•'■gt;■:.:nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.....i;',;: nbsp;nbsp;nbsp;-.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;quot;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;“.

T-.-. .Hï.V’'quot;-' nbsp;nbsp;nbsp;■'nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;■'nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.'•' 'y • ■

gt;V-'


'J J J


’ f..


'.i- ■ ^5 V.


■iTk


.-'Vr •-


/-.o.

; . : llfe=.: ,quot;S® ijf

■M s ■ «.-:*• lt;■'.... nbsp;nbsp;nbsp;•nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;. .


f«JÏ:


gt;. '■%-' nbsp;nbsp;nbsp;j-'- ’* 'ïï-’-'ï

f’ j ■•'^Sw


Ui


kt.'M

^ .. ó •

...... .

gt; ’jv' *

■ nbsp;nbsp;nbsp;^ • l'-i* ■'' ■»

% m--'-


/;V* ^


/4


u .■


'^4-


’ i :|;


;5


i U»quot;

......A** * '


j' l


-7%' H‘ii|

. nbsp;nbsp;nbsp;''nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;\ V gt;;.t .,•.••■? 1nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,•gt;»... 4 TT, r

' * i ■ * * nbsp;nbsp;nbsp;-nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;' ■quot; ■ ' quot;■

^t, • ■ nbsp;nbsp;nbsp;'■nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;»- . V -nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;(

*: :;• nbsp;nbsp;nbsp;r, •.: r:

j‘- i • ftf'.l». 4^ ^ nbsp;nbsp;nbsp;Jf;*. -XS '■nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'. i

;• . i nbsp;nbsp;nbsp;-: i« 'nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;■»

'^•-r: ■,•■;•


.^4-

■ t-rvl»-.- nbsp;nbsp;nbsp;-*


, .. ..... .. . ' ,


f'öistjf


'rfriS;

i-.: j;


■^r.


-ocr page 158- -ocr page 159- -ocr page 160- -ocr page 161-

i ^1

h Ij


99

m VRBEM Antverpiam.

DIN I

FE R D I

PARS ANTERIOR IN Q^V

l' !|


lAM,qu3EvulgoLonga-notiavocatur,haud proculNegotiatorum Porticu^ qua via Marcgrauia amp; Pruniafibi occurrunt, Arcus luculentifsimus ornabat^nbsp;Altus Lxxii.pedes,Latus,XL. Profundus,xxvi. Priorem eleuationemCo-ïumnge fex operis Dorici 5 alteram Pila: quatuor conftituebancnbsp;MosArcuum Triumphalium Imperatoribus,poftrem prccclarè geftam , erigendo-rum , antiquifsimus eft. Nam amp; deRomuli amp; CamilÜ Arcubus legimus. Exftantquenbsp;hodie Romse Titi Vefpafiani,Septimij Seueri, ScConflantini, Auguftor. Arcus mar-moreipenè integri: atquein üsLoca'vbiBellum geftum,ac Pugns monumenta reprae-fentata funt. Erant hi Arcus velut Portae qua;dam Triumphales. Hinc Martialisnbsp;iibro vüi.Epigrammate Lxv.

Sfaf fptcer eiomitk Gentihm Arcvs omns:

Hm (Ji digm (Kti,Gemmke,'POKTA Trinm^hk;

Hos fi^ditus nbsp;nbsp;nbsp;^psrtts hp^here dccef,

Claudian.

Panegyr.

de VI.

Confu-

latu Ho-

norij

Aug.

Ab Imperatoribus autem,quorum Honorierant ereóti,Nomen Arcus fortiebantur. Vnde Roma apud Claudianum, fic Honorium Aug. aflFatur:

ego frmpi'hmn gemims, nbsp;nbsp;nbsp;pi^lfior ires,

Ele^i candor is cfm ;S^1SIominisArcvm

Tam molita tm ,pr e[mm radimte decorm

Ingre der ere toga, Pvgn^ monvmenta dicabam,

Defenfrm Titnlo Lihjam tefiata premi.

Exhoc more,in Arcuifto Ferdinandino Tabulamedia Pr^livm No rlinga-NVM repraefentat. Eminet Collis ille celebratilsimus,in quo Vidtorix totius cardo vertebatur:êtexquOjVelutexaltaquadamfpecula,inuifta AuguftxDomus Avstri^nbsp;VirtuSjSalutis puolicx fignum fuftulit.

A dextra parte,equis infidentes vifuntur Auguftifsimi Principes, vterque Ferdinand v s, aciem inftruentes, omniaque exercitatifsimorum Imperatorum munia obeun-tes. Cernere ell: hoftiles copias Collem aflultantes, amp; inuiftas Catholici exercitus Legiones ardentifsimis animis armifque imprefsionem impetumque illarum fufti-nentes 6c eludentes. Tormentorum fumus Caelum obnubilat : figna recentianbsp;fefsis fuccedunt, Collemque afcendunt. Vbi demüm , poft acerrimam pugnam,

D d d nbsp;nbsp;nbsp;hofte

-ocr page 162-

loo nbsp;nbsp;nbsp;Pomp A introitvs Ferdikandi Aivstriaci

hoftead internecionem delete, Victoria clarifsima Csefarianis obtigit. Sub Pvc na

haec Infcriptio:

EOATISSIMO ET JNVICTIS.SIMO PRIHCIPI

D I N A N




I S P A NI AR y M IN F A N TI ,GERMANIC.£ LIBERTATIS ASSERTORI

RELIGIONIS VINDICI,

QVOD BELLICOSISSIMIS GENTIBVS AD NOR:LINGAM DELETIS,

PROVING I AS B R L G1C AS

EAVSTISSIMO ADVENTV SVO I'N S.P.EM OPTIMAM EREXERIT.

S. P. Q^ANTVERP. EIVS CELSITVDINI DEVOTVS P.

N O R LIN G A M, Rhaetiae Vrbem, ad Danubium fitam, Inuidifsimus Hungaria Bo-hemiaque Rex Ferdinandvs iii. ardifsima obfidione cinxerat. Bernardus Vina-rienfis Dux,Suecici exercitus,aclmperij perduellium SupremusPrafedus,amp; eum eo Guftauus HorniuSjComefque Cratzius,vrbem obfidione liberate nitebantur.

Ser^u* Princeps Ferdinand vs, Hifpaniarum Infans,ex Italia cum ledifsimis co--piis,magnis itineribus defcendens,ad diem n. Septemb. Anni cid. ioc. xxxiv. Caftris Regis Hungaria oportuuè lè iunxit.CcelareusRegiufque exercitus,additis quibus Carolus, Lotharingia Dux,pr2eerat, Foederis Catholici copiis, xiii. millia Equitum,amp; xx. Peditumnbsp;millianumerabat. Holtes ix.mille Sc irecentos Equites; xvi. mille ac trecentos item Pedi-tes fub fignis fuis habebant.

Et quamuis exercitus Catholicus, vt causa ita numero fuperior, ideoque pugnte aui-dus,hocvnum timeret, ne timeretur, hollefque pralij aleam eflent declinaturi; ea tarnen perduellium Confidentia Sc Temeritas fuit, vt non exfpedatis Othonis Rhenani Comi-tis, fuppetiis, qui quatuor peditum,Sc duo equitum milliaadducebat,vniufque diei itine-re tantum aberat,Cafarianos vltróaggredi Sclacelïère decreuennt.

,C o L L IS erat baud procul vrbe, clementi iugo alïurgens, vnde in vicina omnia loca patebat defpedus, Sc in quo potifsimum Vidoria momentum verfabatur. Eum finenbsp;mora praoccupandum, validifcjue legionibus Sc tormentis curulibus, dud^ue loricanbsp;muniendum protinus mandarunt Inuidifsimi Ferdinandi. Ac fingulari cura pro-fpexereomnibusjdifpofuerevniuerfe, Sc fummorumimperatorum officia compleuerunt.nbsp;Vltroque vitam fuam, Sc cum ea Spem Generis humani, Sc vota periclitati funt, certi autnbsp;vincere,aut mori. Adeo contemptores falutis propria erant, dum publica Orbis Sc Reli-gionis Salus periclitabatur. Nee vmquam alacres adeó vifi feruntur Ser“' Principes. Ita vtnbsp;è vultu eorum interrito certam Y idoria Ipem augurarentur milites.

Holtes,poft fexdecim acerrimos in c o l l e m aflultus, fex horarum fpatio, a Caefaria-

nis.

-ocr page 163-

IM VRBEM AnTVERPIAM. nbsp;nbsp;nbsp;lOi

niSjRegiifque Copits, 6c inprunis a legionibus, Idiaquea Hi/pana, amp;Torakina Itala (quje rupium inftar immocx perftiterunt) fortifsimè 6c ingenti ftrage repreflos 8c elufos ^ fufinbsp;fugatique fiint. Ac viftoria poft natos homines nobilifsima Catholicis cefsit.

V inarienfis Dux,vbi inclinare aciem/uofque proieólisarmis fugam capeilère animad-uertit, 6c ipfe cum fex aut feptem comitibus fugiens, equi beneficio Vlmam , amp;inde Wirtembergameuafit. Captiui,inter quosGufl;auus Hornius,Suecorum Dux,Comesnbsp;Cratzius, HofFk;irchius,Roftochius,a!iique Proceres, ad iv. millia fuere.

In loco pr£E!ij,viii.hofl:iura millia, 8c in fuga totidem aut plura ccefa eflè memorantur, loanne Wertano,amp;Croatis tergofugientium ad quatuor vfque milliaria inftantibus.

Vexilla trecenta hofti adempta, Tctrmenta maiora lxxxiv. Currus hellid Lxxx. Et re-liqua demum omnia impedimenta Viótoribus celsêre.

Quanta Caroli Lotharingis Ducis,Comitis Gallalsij,8cMarchionis Leganezij (penes hos duos Cafarei 8c Regij Exercitus adminiftrandi fumma poft Regem 8c Principemnbsp;Cardinalem poteftas erat) itemque Oftauij Gomitis Picolominei, Serbe!lonij,Spinul£e,nbsp;Gambacurtij,Gran£E,Ioannis Wertani, Guarci,aIiorumque fortifsimorum Ducum innbsp;hocpralioVirtusenitueritjiuftaeHiftoriaj.nonbreuisRelationis, (qualemhicinfticui-mus) Opusforet. IdeoqueLeóforem ad Itinerarium Ser“'Principis Ferdinandi,!nbsp;Didaco de Aëdo editum,vbi pralium hoclatè 6c copiosè defcripcum eft,remittimus.

je.

SupraPVGNAM binae Aqvil^ exprefla, vtrumque Ferdin andvm defignantes,AQv,i. Draconem difcerpunt. Ac fub Infignibus Auguftse Domus Avstri^, qua innbsp;Tvmpano Arcus, iftud eftEpinicium:

INVENERE VlAM SVPERI. MAVORTIA VIRTVS AVSTRIADVM, OBSTANTES DVDVM ELVCTATA CATERVAS,

ENSE svo reseravit iter. cessere fvroris RELLICJVI^, GVSTAVE, TVI: PENITVSQVE SVBACTVSnbsp;SVCCVBVIT BOREAS, DEBELLATICJVE TRIONES.

DISCERPTVSQVE AC^VILIS CECIDIT VICTRICIBVS ANGVIS,

Aiunt louemolim,dumImperi) fui fpatium 8c amplitudinem explorare vellet, binas Aq VI LAS, alteram ab Oriente,alteram ab Occidentemifilïe, quceOrbem vniuerfumnbsp;volatu fuo emetirentur: eafque inPARNASSOMONTEobuiamfibi fa61:as,pariter confe-dilïè.Qua de re fic Strabo lib .IX*nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;dcCcnbltrnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^f^0cL?^ovje^r^ajorKcLirciMTig

OV nbsp;nbsp;nbsp;OTÏ lt;nJjU.7rèQ.iêP CVTOU^êu o'l AeT01j@nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;\SZïf9 bquot; ^log i onbsp;nbsp;nbsp;nbsp;c^crgfiüfj o £/[nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;clpcit7\^?,

Prolog

inManlii

Theod.

Conliii.

Del^hos ^rndpi^mTerm lt;^vmhlki4^m dixermt. 'Fp^hAminfu^prcommmtiy Fmdmnfertt^r Jhi locormn cuud. commip dum A qvil as % lomnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;durum d Solü Orm,dterum ub Occufu. Et eleganter Claudian.

prhihmtutium cum difccrc rueüct Nutur/^^ Rcgm mfcim ifp fui jnbsp;Armigeros lt;^trim^m dvos d^udibm dknbsp;Mifit ab Bok Occiduif^ pagk.

Vgtmims fertur iunxïjfe lt;^olatus‘^

Conmlit durnas Fythm axis Aves.

Non fecus Augufta Domus A v s t r i Maieftas.quó Magnitudinem amp; Potentiam fuam metiretur^geminas A qï i l a s, vtrumque Ferdinandvm^ hunc ex Oriente ^ ilium ex

E e e nbsp;nbsp;nbsp;Occi-

-ocr page 164-

Ï0^ nbsp;nbsp;nbsp;PoMPA INTROITVS ‘FeRD'INANDI AVSTRIACI

Occidcnte mifitjqui in Norlingano C o l l e felieifsimis Aufpiciis conuenerunt; ac H®-reticse confpirationis aduerfus Religionem Catholicam,eiufque propugnaculum, Augu-ftifsimam A v s t r i je DomuTn^Foedus obtriuere.

IngGmtnmaut'^m^QVï'LIs perpetuumaducrfds Dragones Bellum ^ teftatiir Pli-

7oneBeili IllUS llB.X. cap.I'V. 'Mvn incjUit, hófils nbsp;nbsp;nbsp;frtis: ficvioreft ei ci^mT^KkQon'Ep4gt;gm^mpiko^

rmgis mcep, etmm inpiere. iEliailUS item llb.ll. cap. XXVI. de Acjuila agens roV yi w TrIgfföV dui^ ^

poïl^ov (}(^^ TO Tóóv nbsp;nbsp;nbsp;cL'ifê^o^^v) ofMCóg KctTi'^in^èv 0 A\nN- d^-bTctg fJ^óvovy '1^nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;KocTi^v j oLTijSpóêgdcpouiii^'yj.

Ahmm A QJ li. m fire^tti4gt;m nyhi nbsp;nbsp;nbsp;D rag o (mtregidtgiimmnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Serpntium) mribu6 prce^eriti'm h-

tehrm ftpttm /ïMw.Pugna A Q VIL amp;: Dr a c o n I s late defcripta eft apud Homer.Iliad.xi r. Ciceronem in Mario, Ciaudianum de Bello GiMon, Sed amp;: Lacedaemoniorum.gentisnbsp;bellicofifsimae, figillum, quo litteras publicas obfignabant, erat AlroVnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;sTraknf^ijS^amp;h

Aovila Draconem 0rn^mmgefims, tede lofepho Antiquitatum ludaicanlib.xii. aqvila Ceterüm qua ratione atque indicio A Q vrl a pul os fuos an genuini ac legitimi fint,nbsp;^^quot;quot;^^^tf^Fulminique geftando pares,explorare foleat,docent Phyfici.In primis Ariftot, Auólor eft,

exfleret. nbsp;nbsp;nbsp;cliTQV InoJi/oLyxdieiy TOL TUvoLiWi'^'^clov^, (Oii^g.Tov tiAioy |8gt;Ag7r«i/’T0 3 d'cLuevov olltSv ^ /oLn.^iMy

AQ_vIL AM gallosfms etimnnp^m -^pinmlos cogen nbsp;nbsp;nbsp;lem mtmri: amp;r e^ni lpicrym0Mtnr, ocidos Soli oh- cap.ui.

de Ani-


WYteve nbsp;nbsp;nbsp;iut^vjiccv^. Bt /£jl:ld.ïl\}S‘.'iBo[lt;rm^^ yol'Tcov- vsoii^ii'TCöV'jyvwiCöV cAidyr) Idv- A v^utag th avyn ^ nAiai^wcnv Aeikn.^

cwc^v.'d^y^giTi ciTiinvctg' figilIdy ij^ üXcifl^oLfMv^n %gm m^xluuolvAv©^ nbsp;nbsp;nbsp;mkicLg^H^ ctTrsKpidt) maiib

cap.xxvi.

sdccf êoiy Q oïyïi^Aè'^11 gt;(gLf ludP^oL, 0LT^idIamp;}g,cij^dym hg-h dmyóiaSy'HA Vlg yvyicr'ioig hyfiy^'^cij' èTrdcard tw^ to d^viov « ^^ag

Conful.

Honorij

Aug.

dl'iKoLTQgTè d'y^di^ aA«6amp;)? lyf^cpri \giygt; Hoe indicefmri^M^t4^üorpigt;m mgenuit^tem kgitiwiiHM Aoy ila expn-tm. Eös ^dhtic im^hmes 0c tmerosS oi^ibuinti^^ri^dpperfim cogtt, Acfi iüormn Solis mdios Agvc intums nid^tiomocidosohnahatgiidocxpUit,ër lt;r.ödutctdaltmfmmnhdieSinMcmSpL'Eu fmenid^tionc rej^iemt^nbsp;(xtrn ft4gt;^kioncm cfl^cit^m idcircb inter legitimos pidfcrihitm. Nemp csilefiis Ignis, Ugitimst, fnllornm I^ofifionis,nbsp;in^ fmmgmm, fmmyupim iSimretu i^dcripionis, AqviL^ Fcirmti inftcireft. Idem de Aquila referuntnbsp;Plinius lit). X. cap. in. Lucan, lib, ix. Siüuslib. x. Imp. C®f. lulianus Aug. Epift-xvi. adnbsp;Maximum. Lubet autem pulcherrimum Claudiani Epigramma de eadem re hief”*;-adicribere:

Farms non Aqvilisejl c dm ere fetus,,

Ante fidem Solis, Indicium^ pli:

Hampter, excujfo faliit cum germine poles ^

Oua^ maternus rupt hmlca tepr\

Frotinus impumes conmrtit ad ^thera nidos,

Ft redo flammas imprat ore ptL Confulit 'ES RADIOS:nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;luce magiftvA

Natorum lt;^ires, ingenmm^ pohat,

Degener, refugo torfit igui lumine lt;ruifus^

Vnguihm hunc puis ira pterna ferit.

Exploratores oculis ^uiprtulit Ignes,

Sufinuit^ acte mhiliore Diem 5 'Hutritur,lt;uolmrum^ptens,^Fvlminis heres,

Gefiurm fummo tela trifulca lovi.

Haudaliterprofeftdbina illa Aqvilina germina,Inuidifsimi FERDiNANDi,redis atque immotis oculis,non Solis tantum radios, fed amp; F vlmen Aqvilonivm adnbsp;Norlingaraintuentes, baud degeneremfefe tot Auguftifsimorum C^sarvm. fobolem

elTe,

-ocr page 165-

cm.

lib.vm.

L.Atiila

lib.i.de

Bello

Germ.

l.Lipf.

Exempl.

Polit.

.cap.vii.

Croyiac.

Tab.xL.

IN VRBEM AntVERPIAM. nbsp;nbsp;nbsp;lOj

elTe, commonftrarunt. Inter Tormentorumcuruliumglobos, ferreje grandinis inftarvn-dique volitantes,imperterriti,nec vultum nec locum mutarunt.Adeo quidem,vt,cum ad eoFum latus AyafluSjMilitum TribunuSj tormenti globo i(5l:us,exanimatufque concidif-fetj amp; Petrus Gironius baud leui vulnere percuiUiS, in terrain lapfabundus nutaret, eum-demSerquot;'quot;'Princeps Ferdinand vs fuisipfemanibusfuflentarit. Sic Alexander olimnbsp;labentemiam amp;in viadeficientem militem vlnis fuis (Curtio tefle) excepit amp;fufbulit.nbsp;Meminerat nempe Proauum fuum, Imp. C^es. Carolvm v. avg. tumfepè alias,nbsp;turn maximè Bello Germanico,ad Ingolftadium denfilsima glandium nube èPerduel-lium caftris ip bum circumuolitante, nec locum, nec ftatum, nec vultum mutafle. Quinnbsp;etiam monentlbus ilium Amicis , Vffibf, nt/^uc omnihm infe,f!trceyet; dlXlfle : (^onfidennt, newtnemnbsp;Im^emtonm tormenti «amp;/w^.Propria ac genuina ilia Regalium Mentium virtus ell:,Deo(innbsp;cuius manu cor R egum efle,facrse aflerunt Litterx^caufeque iuftilsimae fidere: 8c quibuf-curnque oblatis cafibusjfemper fibi fimilem manere.Quemadmodum fapientifsimus Imperator M.Aurel. Antoninus Aug.lib.vii.i^ i’wwjy/^w/iwwwjfeipfum prxclarèadhortatur:

Ti w 71? TToin « nbsp;nbsp;nbsp;A'ycL^ov motj.amp;)V m « o Xfus-oVj« onbsp;nbsp;nbsp;nbsp;n «11 op«gt;x'p a tSt cteio, ti? m Troin « Agyw,

ijii i'ü HfA,cl^ylt;^ov }{^ r sfMoujTSQj^d^mdloi^wpintm mt fmimt^mdemo^ortet ejfe Bonam.

Hmi/dmlitcvijupitfiSmpivi^^g^dm^ lt;^zjel vyk'^ykkdic^rct; Q^di^mdpil^dicmit pipht fm cimt^ Smarpigdpiem ejj} me oprtet^ colorem fermre me mm.

Inphilyra, fupra verticem Ser”°''“”FERDiNANDORVM,qui in Tabula media equis infidentes iunélimfunt exprefsi, hsec Epigraphe:

CONCORDIA FRATRVM.

Exftant apud me Numilmata aurea M. Aurelij 8cL.VeriAugg.qui a T.AntoninoPio Aug.adoptati,primi omnium pari poteftate imperarunt,ac deinde Divi Fratresnbsp;didti bunt. InillishcecInbcriptio: CoNcoRoiai avgvstor. At quaemaiorvmquamnbsp;Concordia,quam Ser“°™'quot; Ferdinandorvm, qui Sanguine,yEtate,Nomine,Animis,nbsp;atque Affinitate coniundibsimi: 8c (quodomni Confanguinitate certius) Virtutibusnbsp;Fratres ? Incredibili certè ipborumin dibponendo Exercitu,mandatifque dandis Concor-diseVidoriaiftadebetur.

AddextrumPugn$latus,antePilam, iuxta Ser”°®Principes, Pietatis llatua eft,piETAs. velato capite, altera manu Pateram ( quo modocernitur in Numo L. JElij Caeb) alteranbsp;Calicemgeftans. Epigraphe:

HIS DVCIBVS PIETAS.ET RELLIGIOSA PARENTVM

STAT DEFENSA FIDES.

Ad alterum Pugnce latus, eft G e r m a n i a ftatua, Inbigne Imperij, bicipitem A (i_v i- g e r-

TT : nbsp;nbsp;nbsp;1 _nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;MANIA,

LAM tenens. Epigraphe:

EXTERNO MALE PRESSA IVGO GERMANIA PRIDEM,

IN PRISCAS ITERVM RESPIRAT LIBERA LEGES.

AdDextrum Arcus cornu Effigies eft Imp-CaebpERDiNANoi ii. Aug. Principis OptimiatqueFortibsimi.Laureobertocircumdata: cuius Aufpiciis hicpugnafum. kandvs

De illo fupra latius egimus in Elogio ad ftatuam eius in Porticu Auftriaca bubiundo.

F f b nbsp;nbsp;nbsp;Viden-

1.1^

-ocr page 166-

104 nbsp;nbsp;nbsp;PoMPA IN.TROITVS FeRDINANDI AvSTRIACI

Videndufque R.P. Gulielmi Germxi de Lamormaini,Belg®, Societatis Ies v Sacer-dotis,aureolus de Virtutibus Ferdin andi ii. Aug.libellus.

'Terdi-NANDVS lil.Hun-gxrUnbsp;Bohemia ¦nbsp;BeXi amp;.C.

PaullóinferiüsFerdinandvs m.HungariaeBohemi^queRex,babituHungarico, pileum pellibus fuffukum gell;ans,ac fagulotrabeam fuperindutus, confpicitur; clauam,nbsp;quam madam vocant,gentilitiumPannonijeReguin geftamemmanu tenens.Epigraphe:

S TIR P S DIV V M, E T DU V VM ¦ G E N I T O R. F Q R TI S SIM A B ELT O D E X T E R A: C ^ S A' R1B V S M AI O R IB V S iE M V;L A VIR T V S.

Hiad.r.

'De hoe Principe illud Homericum reótè efFerri potefl:

KfjL(pÓTè^yi BctöïAdbV T dycL^og, K^Tè^og r cu^fj.n’mg.

Rex nbsp;nbsp;nbsp;duris Beilator fortk in mnm.

‘ Gemina fiquidem Palladis arte inclytus, non minus optimis Litterarumrfcudiis/quam Armorum gloria florentifsimus. Ac reipsa Virtutes.easomnes in illoadmiramur^ad guasnbsp;grauifsimus Imperator M. Aurelius Antoninus Aug.lib.vi. «VJow^Tyleipfum hortatur his

verbis.' Tn^YiQy Qouutov ctyoL^oy3CC}i^ouov,{jiu.voV:gt;d.}ioiu.^oy,^ A^^ ai'or ^i'aon,0e 01:ebh3.dJfjSfju^,(pi^'fo^rop3$f)fiCt)[jSdoV(t?^g ^nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Kydyi(rou\ hoL toiQt(^(JUfjLfJLetmjoióv (Ti tjdiAners notweanbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Aic^J Ssbg, Söö'Jg dy^^d'K'dg, B^^vg o f2)iog,

ag K-a/pTTog hmyeia l^mg^ ^d^iaig exrU^ è T^d^^g KoivcdPtiiod. Qonfirm tei^fnm Bonnmy Sincemm., Grmem^ Aprtum'^

Ivstiti^/2^/^PietatisftndiofnmjBemgnnmjLiherommpLmmtem.^pidOjfpcmmtmndnmlEortem. Adniteve^vt

tdisfpicen njolmt Bhikfo^hm. V^nemreDeos, Snlntem'Homimhnsdjfer, Brene eft VHéi in

tevrd degendiZ Tm^m: omnif^ dtm frn^uSyfm^in \iAmmi conftitntiQ^ ér Aöiivnes commmit/nti ïïommnm ^tiks,

Maximus hic Princeps, dum haec fcribimus, in Comitiis Ratisbonenfibus in Roma-norum Regem feliciter ele6tus,ac Augufto Parenti fuo, Ferdinandoii. publico Orbis Chriftiani bono, ac maximo fuo merito,in Imperio fucceflbr renuntiatus eft, Annonbsp;CIO.IOC.XXXVI.addiemXXI.Decembr. Nempe dignifsima xii. C/Esarvm, Maiorumnbsp;fuorum,V irtutibus/öboIes,6c abfolutifsimi Principis Exemplar.

Clypeus

takudis.

Sub Infignibus eius, Zophoro affixis,cl y p evs p a ll a d is iacet, in quo inlculptum caput Gorgon is Medufe, ferpentibus cindtum, quemadmodum a Marone graphicè

defcribitur VIII. iEneid.

iEGlDAQVE hoirrijicam,t»rhntii- PuUndos wmn,

CerèPitirn nbsp;nbsp;nbsp;ferpentnm mro^ -^oühnnt:

donnexof^ mgues , iffrm^ in peöiore jDmiamp;

Gorgonpi, defeöto njertepitem Inminn coUo^

noctva Hafe,aliifque armis ibidem adiedis N oc t v A,Palladi facra,infidet. Earn Auem veteres alt;/4c»; illi facrarunCjOb Vigilantiam ftrenuo ac circumfpedo Duci neceflariam. Sic Hieroni Sv-racuianorum Rcgi ^ etmmnnm Adolefcmti érfrimnfvAm inemti, Aqvila in cljpo, ér N ocTv a innbsp;confidit» Qmd oftentnmy é^ confilio cmtnm^ ér mmn^rompnm, Kegem^fntnmm, lignificahpLt, tcfte

tab.Lxv.

luftino lib.xxiv.Hinc etiam in NumisConftantini Aug. N oct va cernitur, Columnjecroymc, infidensj adftantHafta amp;Clypeus, adiacente Galea, cum Infcriptione : Principis

PROVIDENTISSIMI SAPIENTIA.

Philip- nbsp;nbsp;nbsp;Ad alcetum Atcus cornu,eft Effigies Philippi ïv. Hifpaniarum Indiarumque Regis

H.#wPotentifsimi, laureoferto circumdata. Illius enim inuidis fuppetiis, ac Liberalitace ^”4» inexhaufta , lisec Vidoria potifsimum parta eft. Qua de re latiüs in fequenti Arcusnbsp;facie agitur.

Paulló

-ocr page 167-

ÏN VRBEM AnTVERPIAM, nbsp;nbsp;nbsp;‘ lOJ

turn In-fans.

Paulló inferius fpe£tatur Ser““ Princeps, Fe r d in a n d v s, Hifpaniarum Infans, gis Frater,cataphradus, fcipionem Imperatorium dextra tenens. Epigraphe:

-——CLYPEVS BELGAS NVNC PROTEGAT IDEM,

VNAQVE PRO GEMIND DESVDET CLIMATE VIRTVS.

InferioremG erm a ni a m , non minus quamSuperiorem,inui(Sbae Ser™ Principis Virtuti obftriólam eflè,feruata mox iilius Aduentu docuit B e l g i c a.

Sub Infignibus eius, Zophoro affixis, ExvviiE leonis , clav,e Hercvlis impofitaciacentjCumF vLmine. Qualisexftat Traiani Aug.Numus.

Croyiac.

tab.xxxv.

Num TRAIANI Al^

Olea^i'

nea.

Clavam autem Herculis Ole agineam fuilTe,aflèritPauianias. Sanèamp;GlauamffW/k illam,qua Pocentifsimus Hifpaniarum Rex monftrafeculidomat, Oleagineam eflè,nbsp;meritb afïèrere poflumus. Nempe, indefeflamMentem amp;Induftriam Excell'“ Comitisnbsp;OlivariensiSjD.Gasparis deGvsman, Ducis'Sanlucarienfis,cuiusfingularisnbsp;cura amp;vigilantia vt Temper, ita Bello Germanico, in militumilipendiis 6c fubfidiisnbsp;Cïefari fubmittendis mirificè enituit.

•LA-MONES.

Supra primam Arcus eleuationem,'Caryatid es vtrimque ad extremam Pilam^^^^quot;* Arcum fuftinent.De illarum origine videndus Vitruuius lib.i.cap. i.Te l a m o n e s quo-T,nbsp;quevtrimque Lampades geftant. Adftant Genii alati, cum vexillislaureatis.

Infummo ArcusFaftigio eminet Avrora alata, VicTORiai habitu, QuadrigisA™oRA. Triumphalibus vebens, ac binas laureas dextra; geminas vero Palmas,vnaqiie habenas,altera manu tenens. Epigraphe:

CVM TVA PR^RADIET NIVEIS AVRORA CJVADRIGIS,

MILLE TROPHiEA DABIT, PRINCEPS, TIBI SERIOR yETAS.

Vtex, A VR o R furgentis radiis de Diei totius Iplendore indicate folemusj ita ex clarifsi-mahac Victoria,primisMilitisrudimentisabInuiftifsimis Ferdinandis relata, plurimos eofquegloriofifsimosrerumfortitergeflarumruccelTusOrbis Chriftianus fibinbsp;pollicetur. In faftigio Arcus Titi Aug. etiam cerriitur Victoria, Quadrigts vehens,8cnbsp;geminas laureas pr^tendens, Vt videre eft in Numo eiufdem Titi Aug. apud Oótauiumnbsp;Stradam. In Arcu Traiani Aug. Imperator ipfe Quadrigis inuehebatur. Vt ex eius

Numo conftat.

OB.

Strada.

pag.!!.

Croyiac.

Tab.

xxxvr.

luxta Aurorae Vidricis Quadrigam Triumpbalem hinc inde duo funt ingentia

Ggg nbsp;nbsp;nbsp;Tro-

-ocr page 168-

106 nbsp;nbsp;nbsp;POMPA INTROITVS FeRDINANDI AvSTRIACI

Tro-

PH^A 'um Ca-jtitiü»

Trophala cum CAPTivis/Qualiaetiamfpeétantur inArcuTitiAug. DeMsPru-dentius lib.iLadueicfus Symmachum:

——rCyKKYS fommo mimmw m Arm 'QZAdRI IV g osnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;m Cmvihm dtki

\ Stih pdihuf^ Dpimm ChvriYOS p^Ute flmo

A d mg($ d^-^rejf)s ^ mumhm m tergpi^ retort is, nbsp;nbsp;nbsp;-

Et fptjfmfut gr mi telorttr4 frpigmim trmco.

Casto-

RES,

Mox adftant vtrimque C a s t o r e s ftellato vertice,6c pileati,more Laconum,qui(Fefto x.cSkz)pkMi^»gunre foliti. Pileus. ille formam refert dimidiati oui, ex quo ortos eflè Caftorasnbsp;Poëtae fabulantur. Signum Militare vterque tenet, in cuius fummitate littera F. ferto in-clufa, Viftoresdefignat Ferdinandos.Infcriptio,adextrolatere:

vos, o TYNDARIDiE, CONCORD IA SIDEUA, FRATUES,

DIVINAM TRIBVISTIS OPEM, DEXTRAQVE LEVASTIS NAVFRAGIVM GOMMVNE MANV__

Castoramp;Polevx exloueamp;Leda,Tyndari Regis Filia,prognati,a Grscis Awaagj», lom f%,di6li,pcricu!is omnibus Terra Marique prsfentes adene, ac hominibus fuccurre-re,a Gentilibusoijmcrediti. VtexTheocritiEidyliio xxiii. conftat. Hinc 6c S(aT»gK, So^i-vulgó nuncupati.,dElianus Vari3e'Hiftorixlib.iv.cap.v.Ms»s*^A;sonêTsa?®'èic?irTrNiAPi'AAE

cbc. nbsp;nbsp;nbsp;Act^ovT€?nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;/LMTè^ QijcTéCügnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;mgfjLci'hoi%v 7\Aóyrèg, ï^odyLcuii rlw

(èctaiT^êiU^ldCsid,rouuTcLn'^dgt;7(^.óMtyi^é^.g.K!ycid^(m nbsp;nbsp;nbsp;tfPAs wj/o^acrg. Adem^hem,Eetcifilius^mnmgrti-

tüm ftfrAmt ttdtterfm Xy ND ARIDaticBis Edhefeï Uherisgnpttn^ emjEthrd cpipim dt^^d, Etgnnm M.e-mfthto trstdidermt.Qmmohremp^imM^e^s ALmefthm Kegttmamp;^Sv.KYKi:oKYU mmmfpehtmit. Et Bello LatinoapudRegilIumLacuna,Castor amp; Polevx E.omptnMm^pirtmm^ro^U'gnpi^tortscvifi,nbsp;hoftihs cofm pmtmfkderttntitC^Q V alerio^lib. ï .Cap-VUI.

Vtoruf

lib.ii.

Equumquifqucdextratenet. Nam Bello Macedonico aduerfiisPerfen, Castoras

gemims^ pilhmtihm 'E QYis^ stellatis apicibvs infignes, nbsp;nbsp;nbsp;crmrem^TheJfAimm pep[iiisEihru^^'^-'^^^’

Paneg.

Theo-

pihlmntesfirnmmpVi^ormm, (S’ irn^ttmp Milimm, allerunt Hiftorici. Exftant plurimi Numi, in quibus C as tores pileati amp; ftellati^Equum tenentes^Sc Haftam.

Kwi-i, KAXENTJI Au^


TulVrjin.

Fam.

Rom.

L.Hulf.

NumiH

Rom.

Goitz,.

Faftis

Rom.


//I 'i /


ld


,FVLVI,


)MA


SimilemVefpafiani Aug. Numum adfert aEneas Vicus,Parmenris,inImaginibusxii. Impp.Romanor.Pariqueforma Castorvm ftatuseColoflèsefpedanturinCapitolio.nbsp;Ab altero latere, Epigraphe:

¦VICTORIA NVLLA

clarior, avt hominvm votis optatior vmqvam

CONTIGIT.—

Ne cumaliis ClarifsimorumDucum Vidoriishicparallelainftituam; certè celeberrimce illi IMP. c^s. caroli y. avg. aptid Milbvrgvm Vi£l:ori3e,quadomito captoque

Saxone

-ocr page 169-

IN VRBEM AnTVERPIAM. nbsp;nbsp;nbsp;IO/

Saxone,TranquiIlitas Germani3epartaeft;,hjec Norling ana l avrea nonconferri tantum, fed amp; prsferri iure poteft. Illic enim Albis vado tranfito, celeritate Caefaris de-prenfus hoftis,oppreHus eft: multumqueibi Fortuna fibi debericontendat; hie vetonbsp;obfirmata exereitatifsimorum hoflium, ac vel fexdecim aflultibus iterataPeruicacia, in-uifta Virtute expugnanda fuit.

Et quandoquidem praecipuum huius Viftoria momentum fuit celeberrimus ille ad No rein GAM coLLis, ab Inuiótifsimis Ferdinandis prouidè occupatus;libetnbsp;obiter oftendere amp; in eadem I m p.C /£ s.C ar o l i v. a v G.expeaitione,N o r l ing an osnbsp;colles felicibuseiusfauiflefuccefsibus.

Lud.Auild Lib. I.nbsp;de Bellonbsp;Germa-nico.

Cum Anno M. d. xlvi. Proteftantes Germania Principes,Saxo amp;; He^Ius,ad NoR LIN-G a m Caflra, cum centum hominum millibus coHocaflent, C a r eos perfequens, oc-cupatisoppido vicinis co llibvs amp;Tumulis,hoftesCaflrisexuit'amp;in fugamegit, vr-. bemque addeditionemcompulit. Sed referenda hie verba lIIuftrisvirqLudouiciAuila,nbsp;’ MarchionisMirabellij,quiilliBello interfuLt,fcriptifqueconrignauit;£«,inquit,w»/w»/

hofiihm TVMVLvs,^pitiUoeditior^e nbsp;nbsp;nbsp;^md.(^ppjiru ipfis im^mdere caideretiir,^roclme emt epi tor-

mentis decuteve. Zf T v m v L v s, dumfnh ipfi hoflmm ^UPsUoJeniorep^amp;Iio decertptretw, Pi^h zAlhmo 6- Qenturiom-buspili/^isot cogmtiss efl.CjE^SKK adfcenfiigt;amp;^ emmm ddigmtifitme ex^lorato ,cmn TVMVLVM occttpptre confti-trnpt^Legmpsdem^d^^OK'LmG.iE.deditimemi/i,cmfilmmmterpellfLrmit. Et niox : Interim Noklin-G'EiiS^s y fmUo mite de Fme Legettos mifermtylt;veldipimnktime, cuelFreifid^^ ipo Ofpdnm tenebpitPity eiieiendi difficult fit e, cumde celeritfite deditionk remitt eventC^sar ^vdfentis priculi fit/^m imffiu lt;rvitmdlt;amp;nbsp;cmffid, omnem idos orutionem infiitmjjeAnni tempre, érffie conficiendinegotij fiddudmyD'E colle,nbsp;cuiusfupu me minimus, occupndo cogitfire coepit, ^thofiemmnfolumpUeretyfed etium (^uftris ex ueret, Hasc

Auila:quipaullbpóft,vbi Colles aliquot a C^farianis.occupatos,hoftefque in fugam pulfos enafrauit, demum Norlingangs deditionem fecilTe,amp;fupplices Pacem anbsp;. C/ESARE petiifrerefert.

HacideócopioGus a me adfcriptafuntjVt omnibus conftet, per DiuinaiMp. Cjes. Caroli V. avg. veftigia,FortilsimoseiusNepotes auipicatifsima fecifle Militia tirocinia , amp;ad publicam Germania Securitatem eadem quaille viajprogreflbseflTe.

Hhh

ARCVS

-ocr page 170-

io8

POMPA INTROITVS FeRDINANDI AvSTRIACI

A R

FERDINANDINI

PARS POSTERIOR,

I N CLV A

I V M P H

VICTORIyE NORLINGAN^.

OsTERioR ifb. Arcus pars elufdem eft cum priori ordinis amp; magni-tudinis.

Taevl^e

MEDIjB

defcri^Ho.

In Tabula media Quadriiugo curru amp; albentibus Equis veftusTrium-phatSer'quot;quot;Trinceps Ferdinandvs, paludamentciamiótus. Victoria fupernè aduolitans eius caput Laureo ferto coronat. Ante currum N o r l i n g a capta,nbsp;turritovertice,in ferculopraefercur. Ad latus, Captivi vindti incedunt. Ante illosnbsp;Vexillifer cumLabaro^cui ^ Nomen intextum; in haftiliscufpide, littera F, Nomennbsp;Ferdinandi Vi6toris defignatT^tirea circumdatum.Equos pracedit Miles laureatus,nbsp;Troph^vm ingens geftans. Infuperioriparte Tabula, Victoria fublimis innubi-busconfpicitur,8cipfa Trophaum dextra, Palmam altera manu tenens, ac Spem fibinbsp;comitem adducens. Sub Tabula base Epigraphe;

Qv^, F E R N A N D E, TiBi lvx circvmfvsa, serenos

IRRADIANS VVLTVS, OCVLIS AFFLAVIT HONORES.?

TE MISSA ^THEREO VICTORIA CIRCVIT AXE,

ET MODO DETRACTIS EXVLTABVNDA TROPHiEIS,

DAPHNIDIS STERNA TIBI FRONDE MICANTIA CINGIT TEMPORA. ET INDE NOVOS GAVDENS SPONDERE TRIVMPHOS,nbsp;SPEMqVE TRAHENS SOCIAM, FERTVR SECVRA FVTVRI.

Vultus Ser™ Principis, circumfufo Lucis velut iubare quodam, refplendet, Trium-phantium more : de quo Ifidorus, Hifpalenfium Praeful, Originum lib. xviii. cap. ir.

T RIVMPHANTES colcn mfoprlinubmtmr,qmfi imitmrentwr divini ignis effigiem. EtMamertinus Conful Panegyrico Maximiani Aug. Tntbea n/eftu Trmm^haks, (Sr frfces Qnfduns, lt;Sr fellanbsp;cmksj^hAcobfequiommFulgm: ^ ittu-LVX. divinvm verticem cearo orbenbsp;COMPJ.ECTENS , ^efrorntn fmt ormmentn meritoYum ^ ^ukhemma ^mdem (S» ^Ai^gufifima.

Germa-

-ocr page 171- -ocr page 172- -ocr page 173- -ocr page 174-


i


■«i‘.


**• .’**■


: quot; V, . ■'-C-i..* • l'-




'W




'-r' nbsp;nbsp;nbsp;. 1-

r. nbsp;nbsp;nbsp;^6




;^4\.,V^T ..

K-g.quot;quot;’'-.' '



■,•-lt;■ -...-■


■ iï^ . ■ ,


V



'i^'








vr.fM ^■'■gt;?r'^:.-4,

■:^m-




^-:*3^k.-: .'.--L-

ri4i;-’?c.’amp;iS7:i=---, / •

lii?;;'



-ocr page 175-

•IN VRBEM AnTVERPIAM. nbsp;nbsp;nbsp;IO?

Anrhoi, Germanico Casfari, Drufi filio, qui in Germania amp; Gallia res prxclarè gelsit, R a d i o s capy. attribuitBairusmobiliiftoEpigrammate:

= Ov^icL Uv^lwoua, ;(9t} aj\ (èoL^dyKag K'K7rm.t A\ Vlwovnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;syfvg}^^Ai7rirs,

MdpTv^gg A’KTi'mnN rs^/u,cM)izog ug dvireiAst/f A’?-^7fia)p KsAT^g ttovAiw cvvctAiov.

Oié'ovmdyiQu' doTAkg- «tts J\^gt;^yvóó Kpgi,TicwTcug y^gpdiv ocpetA^/tzeS-ct.

.Fjmjfs fco^uli, (S^ j^pLtiofis nbsp;nbsp;nbsp;Alps,

Qjm. Khem fosstes commit nd^icitis \

Föj-, RADIO RVM tfiu nbsp;nbsp;nbsp;German levs Orm

Qms dsdit, in Qeltm fnlgme hedpi dens.

Villi Hoftes ceddhe. JALfirti dixit JEnjo:

Vdihm ohftridi fmt Snpri mmibm.

Solet Militaris Gloria nefeio quo Eulgqre oGulos mortalium perftringere amp; veneratio-nem Viótoribus addere. Ipfe Conftantinus Aug. m^aiouuri dtê'mth piym ïx’»'^ « t« xsaaAï aW Aktïu Ay:.Confiitmt^fnii^usfrsLgrmdemftmmm,QKviysE RADiATo.vt refert Chronicoii Alexandrianbsp;num ab eruditilsimo Radero editum. EtImp. Cajf. T. Antoninus Aug. etiam radiato^-'‘*‘'«nbsp;croyke. vultu fpedtatur in Numis,aliique Gsefares. Atque ilium circumfufi luminis orbem prifcis5«-¦ N IM B VM di(Si:ume0e, teftatur Seruius ad lib.ui. iEneidos, Pw/w, inquit,Nimbvsnbsp;Deomnt,lt;^el Imper antivm Qaptit, qmfichrnnehuk t^mbirefingitur. Vberius ea de re agit Hieron.nbsp;Aleander in Explicatione Tabula: Heliacs: amp; Laur. Pignorius,CanonicusPatauinus,nbsp;inExpofitione Menfe Ifiaca,cap.iii. Vbi aflerk, Rauenna iniEdeD.Vitalis,exftarenbsp;adhucantiquifsimasex opere mufiuo luftiniani Aug.eiufque Goniugis imagines, qua-r um capita circulus ille ambit,

Victoria TriumphantisPrincipiscaputLaureo ferro coronat. ItaTitus Aug,in Arcu marmoreo ab alata Victoria coronatur : itemque Imp.Cxf. M. Aur. Antoninusnbsp;Aug. in Tabulamarmorea,qua: in Capitolio vifitur, Et in Numis id pafsim videre eft:.

LIN-

NoRLING A vrbs, Muliebri effigie,acTurritovertice,antecurruminferculogefta-tfoR tur.Qualiaolimcaptarum Vrbiumfimulacra,exebore,argento,aliifquenietallis faéta,r^i««nbsp;Triumphantibusprxferrifolita. AppianusinPunicis,vbiTriumphuScipionis defcribit:/2X“

bita.


TrJpyot Tg rsE^4gt;g£5i/Tötf, fjLifJLYifJLcilgi TÜV èAY)piiamp;^m dAgc^P, ypct(paj, Hslf nbsp;nbsp;nbsp;rm ygyoyomv, Twm pS!.temehmitwJphislxU-

X)md. SIMVLACRA CAPTARVM YKMYU,amp;^pllm,(Sr Spdesremmgefiamm.]^2i[o dc Triumpho Tiberij:

Ponto nbsp;nbsp;nbsp;Vrotinm argento n^eros imttmtm mm os

Eleg.i.

Bmhmit cMm ^ ill is oppida liitPi ^irk.

SonroWem alibi de Triumpho agens:

Oppida tmritk dngmtm ebvrnea mmk,

ViHfi'^ ns mero more ^utetm dgi*

Claudianus lib.m. de Laudibus Stiliconis:

dhis njeheretm eepk, cmvum^ femtm JLmrigernmyfeflo fremis^ijfet carmine Miles.

Hi famdos traherent Keges; hi facta METallis Oppida, lt;njel Montes, capim^ Ilnmina ferrent.

lii nbsp;nbsp;nbsp;Laba-

-ocr page 176-

IIO nbsp;nbsp;nbsp;PoMPA INTROITVS FeRDINANDI AvSTRIACI

HVM.

laea- L a b a r V M,quod a fign ifero gcftatur, ^ Nomen intextum habet.Vt apud Prudentium,|’™*«-deConftantini Aug. Vidoria:

gemrrMnti textm in j4.uro

Ducum NominAnbsp;in

Littera F,in haftii-is eufpide , FERDiNANDi Vi6toris Nomen denotat : quod olim 'quot;riuti Ducum Nomina in fignis prseferrentur. Tragicus in Thebaide;

—¦—Awe^ chmm.notk lAomcn Tgt;mtim'YextIlpL^ramp;flxpi^m fermp.

Miles Tejü-oMo?'»?®quot; ante Quadrigas graditur. Ita aptid Claudianum in Triumpbo Marcis:

—ppigt;pris Bcüom cmmtvmy 'nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ditihm pxmiis tendens mi fiderpt. Q^renm^

Frpicedit,

Tab.xi.1. amp; XLVI.

Vi6toria item infuperioreXabulcepartejamp;ipfaTrophstumgeflat: quomodoinprifcis'^™gt;'‘“ Numis non femeloccurrit. Nee temerè Sp em fibi comitem Viótoria adducit: quödnbsp;Lauream hanc nouas alias progerminaturam, publiejeque'Securitatis fundamentumnbsp;fore ominemur.

SupraTabulam,inTjmpano ArcuSjlTSiSiGNiA regia., amp; vtrimque Leones, eorum Cuftodes. Adferiptum:

•A V s P I c I I s

'P H I L I P P I nu.

Hl SP A N IA R y M ET I ND I A*RV M •R E G ï S CATHOLICI.

Obtigit bxc Victoria ad diem vi.Septembr.ipfo Die S. V ï c t o r i s.Id agentibus Superis, vt vniuerfo Orbi conftaret, Aufpiciispotifsimum amp; fuppetiis Inuióiifsimi Hifpaniarumnbsp;Regis, cui luftrico die, P H i l i p p i D o m i n i.c i V i c t o R i s Nomina impofita iunt,hancnbsp;quot;Viftoriamdeberi Atque bic eftille Felicitatis publicx Aufpex Dies, quem Annalesnbsp;.omneSjOmnis Pofteritas loquetur.

Supra Pilam dexteram,fecundx eIeuationis,Epigraphe:

AD DIEM II. SEPTEM-B. VENIT:

V. VIDIT : AH. VI C I T:

ET D V C E C AP TO HOSTES AD INTERNECIONEM DELEVIT.

StlUon. eius vita»nbsp;C.XXXVII*

ItaC.Caelarolim,PonticoTriumplio,inter Pompte fercula pratulit Titulum: Veni,

VIDI, VI c I. QuódPharnacem, Ponti Regem, Mithridatis magni filium, intra quintum quam aduenerat diem,vna profligaflêt acie.

Supra pilam alteram, Epigraphe:

‘Victor/io, F e R N A N D E, sonet l^eta vndiqve tellvs:

AVGET,IO, AVSTRIACAS GENTILlS ADOREA LAVROS.

H o N O-

-ocr page 177-

Aëde

Itinerar.

cap.xin.

A.Aupijl-Antiq. Dial.ii.nbsp;Croyiac.nbsp;tab. XXII.

IN VRBEM AnTVERPIAM. nbsp;nbsp;nbsp;HI

H o N ORi s ftatua eft ante pilam, ad dextrum Triumphalis Tabula latus: luuenili ha- honos. bitu,capite Lauream,dextra Sceptrum,l£eiia Cornucopise geftat: quod verus folidufquenbsp;Honos Vtilitati coniunótus ede debeat. Sic ferè vifjtur Honoris effigies jn aureo,nbsp;qui penes me:eftj Aurelij C^fNumo. Epigraphe:

-CEDIT DECOR OMNIS^ HONOSQVE

TOT MERITIS, F E R N_A N D E, TVIS.

'VIR T V TI s ftatua eft ad Iseuam pilamvCaleam capite geftat,Leonis exuuiis aniidtadextra virtvs. clauamjaeua parazonium tenet.. Epigraphe:

PARCERE SVBIECTIS , ET DEBELLARE SVPERBOS,

• HOC VIRTVTIS OPVS.

Perduellium Dudoreo infoIentixproceflerat,vtpaullbantepugnam iaéfarit: Veile feeo die Formmmfufim contra Reli^mm Imprykdere. SedJDiuina Nemefis nimiameius confidentiamnbsp;contudit.Exftat Galbae Aug.Nunius,in qiio patiter exprefsi,hinc Ho nos laureatus cumnbsp;haftaamp;Cornucopkj inde ViRTvs,habitu Amazotiis, cum hafta amp; parazonio, ga-leam calcans.


.^5- Hïceft ViRTvs illaMilitaris, cuiencomium


corjphaeusj


apud

^bt“quot;Ariftoteles:


O ^IKTYS Gmeri mortpilmm lnbsp;^ ulcherrimt4fm Vit anbsp;Tïdtpim, b Virgo, oh foryimm ..

Vel ALortem obire GvacU opmiu^m efl^ Et Lpihores prferre Anrosnbsp;itA'e indefejfos. Ta^lemnbsp;^Animis inüeisnbsp;Erpt^am imfnortdem^

Amo^ ptiorem prentihm, fomm.

Em ceimd lonis filiuSy Hercules^ EtLedA mtiy mdtei' prpfli fmty •nbsp;tmm depAdicmtes Eotentie^m,nbsp;Tm defiderio Achiilesnbsp;Aifix^ ocmhmrmt.


Tim

TTOtfS-m gt; fJLO^^pOL? y

Kotf

Kcui Trhovg Thlwouj fJLOiM^vg^y Kctf dactfjLOLrvg, riov ,

E’th (p^ivci (èct?7\eii KufTTov T d^cLvctJ^Vy

Ti nbsp;nbsp;nbsp;;(9tf yovimy

3^ vwov.

'lv€}cgsgt; ö Aio? H'^^e^Aw?, Ti }tQ^ TTOTT^OL dviTKcLTOV

E'^yoig lt;rdy dyo^^omg S'wóafJLiv. 2o?? (Ti 7ró$-oig A’;:^iMdbVnbsp;Alxg Ti A’iiTcto (TófjLisg «a3-ov.


Praeclarè Orpheus Virtvtem Herottm Matrem appellat. In Pompa autemillafplendi-difsima Ptolemsei Philadelphi,iEgypti Regis, Virtvtis quoque fimulacrum exhi-

Kkk nbsp;nbsp;nbsp;bitum

-ocr page 178-

11-2, nbsp;nbsp;nbsp;PoMPA INTROITVS FeRDINANDI AvSTRIACI

exhibitum fuife refert Callixenus Rhodius apud Athen3eum:ro*A’pETH'2:

nrXêitttuM, rlcpwop nbsp;nbsp;nbsp;lAeeia?;^vGi5i. VIRTV TI sfmtdmmmnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ptokmuto ex olek- Coromm mreitm h/thdn-t. Aiim

De yiRTVTis ScHonoris Templisiunótima M.Marcelloexftru61:iSjinfralatiüs ad Arcum Hercvlts Prodicii.

i;,be- nbsp;nbsp;nbsp;L I b era LI,tas Re g i s, Cornucopite auro plenumefFundens, vifiturin dextro latere

REmr* inter duas pilas feeundae eleuationis. Epigraphe:

•MITTIT INEXHAVSTAS PIA MVNIFICENTIA G AZAS. nbsp;nbsp;nbsp;¦

TalisexftatHadrianiAug.NumuSjCumIrifcriptione: Liberal IT AS avg. Item alius eiufdemImp.ISIurnuselegantifsimus, in quoLiBERALiTAS ftansanteImperatoreminnbsp;fuggeflufedentem,ècornucopiaeNumos aureos.infinum ciuium Romjargiter effun-ditjCumInfcriptione: locvpletatori orbis terrarvm.

- ^ nbsp;nbsp;nbsp;Nwn, HADRIASrr .nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Mww JIAD RI^I A.1^ .


Caüixen.


'S’


r-K


(/gt;\


Croyiac.

Tab.

XXXVII. Sttmbuc.nbsp;in calcenbsp;Emblem.nbsp;T^g-HS*


Provi-DENTIA Re GIS


Iftud verb Elogium Hadriano Aug.ortuHifpano, a S. P. QJ^. olim attributum, iuRius hodieTermaximoHisPANiARVM Indiarvmqje Regi, Philippo iiii. tribua-t ur. Neque enim credet pofteritas, illius ac Catholicorum R egum, maiorum fuorum, innbsp;facram Militiam, adFidemOrthodoxam in vtr^ue Germania allèrendam, Liberalita-tem. Vereque de H is pania illudPoëtseveteris efFerripoteft:

___Si folmret Ignis

Qmt dedit 'immmts ^feecvfi, in fii^endm gnzas^

Argenti fotnen Um ^ finminpe fmdi.

Vt alia fileantur *, vel folo Bello Belgico,auita: Religionis tuendee 6creducendscausa fufcepto,ab eius exordio,ad annum vfque millefimum fexcentefimum decimum fextum/S'nbsp;centum6coëtoginta Auri millionesconfumptoseflè, ipfemet pMiLipp vs iii. Hifpania-Sprnbsp;rumRex in LitterisadPaulumV.Pont. Max. exaratiseft teflatus: vt refert P. Claudius “pVnbsp;Clemens, Regius Eruditionis in Collegio Imperiali Madritenfi Profellbr.

Providentia Regis, Lfiniftro latere,inter geminas pilas,fecund^ eleuationis,

* Orbem Terrarumgubernaculoinnixum,manibus tenet. Epigraphe:

VNA LABORANT! POTIS ES SVCCVRRERE M VNDO.

Regis Catholici Diuina Mens, velocifsimorum fiderum more, qux irrequieta Temper curfus fuos explicant.difmnólifsimas terras, immenfaque Ipatia percurrit,Orienti-que6cOccidentiprofpicit.VtipfeiuremeritóRestitvtor orbis terrarvmdicinbsp;debeat.QuiTitulus Hadriani Aug.Numis infcriptus legitur.In primis autem Germanic

infinitis Barbarorum millibusoppreflae,opportunè fuccurrit.—---Q^hmchm cenmm,

Qms Bri^rem, diis nnmero crefcenteyhcertis^

Tot finml ohie^'k lojfet confligere rehm ?

Quin indó^ nbsp;nbsp;nbsp;----Qt^t nuhe fo^oris

Immmm ocnlkpy tot difemrere -^phrtes.y Tot iocn fnfficevent» tnnsgt; longini^un tmvi?

ians


Clau-

dian.


Cl.Clemh cap. VII.

Difïcrta-


excufe An.1637.


Croviac.

Tabul.

xxxix.

Clau-

dian»


-ocr page 179-

ÏN VRBEM AnTTERPIAM. nbsp;nbsp;nbsp;Ilj

Occo in Titonbsp;Aug.nbsp;ChouU

Elegans eft Titi Aug.Numus^in quo Vefpafianus Aug.capite radiato,Orbem Terrarum, Gubernaculoinnixurn^Titofiliotradit^cumInfcriptione;Providentia avg.

In exterior] parte Telamones vtrimque cum Lampadibus,vt in fuperiori facie. Ad-ftant illis G e n it duo, I n s i g ni a vrbis Antuerpiaegeftantes.

TAS.

Infra^ fupra Portam lateris dextri, eft N o b i l i t a x is effigies, coronam auream in ca-NoBiLi-pite geftans,amp; floreo ferto circunidata. Epigraphe:

QVIS venerabilior sangvis, qv^ maior origo?

Nobiliores Bellatores, Auguftocommilitio belli tirocinia exorlbs, numquam Sol vidit. Nempe xii. C/ESarvm vterquefanguis5.amp; (Vt Papinij verbisnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Genm,

Euoluantur licet Annales omnes^amp; Genealogie omnis eui,C e s a r v m, Regum ac Prin-cipum, nufquam in vna ftirpe tot A v g vs xi, tot Reges, tot Archiduces, tot Duces repe-rientur,atque in hac vna. NuUique vmquam Domui tot Imperia, tot diademata, tot fee-ptra fupremus ille Nobilitatis omnisac Potentielargitor Deus,indulfit.

IVVEN-

TA.

Supra Portam lateris finiftri, I v v e n xe Effigies floribus redimita. Epigraphe:

INGENIVM CELESTE SVIS VELOCÏVS ANNIS.

IvvENXAM Diuinis honoribus, Templifque olim cultam legimus. Liuius lib. xxxvu

IvvENTVTisMdemin Circomnximo Q.LicinlmLncnUmDmmn^ir dedicmit. Vonmt ei^m ^mndecim mms mtl At.Limuinbsp;nbsp;nbsp;nbsp;die (lAJUmhi^dem Bxercitmn^ em eeeidit^ Hnius j^no^ne dedicmdA emsk Lndifi^^Sii:

el)omnidicnm^eiiore Beligione fplt;Mpi;,e[nod mimw eum Antioeho inftpdhdt Bellum. Enimuero, IV V ENESIvvene« fic diótos, Remf. in re MHitm ivvent 5 fpatiumque Ivvenxe ab anno tricefimo^^nbsp;vfque adquadragefimum quintumextendfex Varronis^Romanorum dodifsimi/enten-tia,probat CenforinusJib.de Die Natali cap.xrv. Varro,inquit,Mtmis^Aqmhi-

litev^MAt ejfe dinifos: ^nnm^nem^aefeilicety^reigt;ter exeremnmjn mnos qmndecim.lt^u^efrimo gn^dpi ^fqppe ppd mnpimnquintpppn deeïmumjimros di^Qs, qmd[mtfuriddefiJmq^pphes.Seemdoj udtrlcefmum mnum^Adokfeentes.,nbsp;ah udolefcendofic mminutos. In tertiogrudu qui ermtfvfique udquinque èr qmdrpigmtu mmos, 1 v v E N E snbsp;htos/b qmdRem^.inre IMilaurifojfient ivvake. In quurto mtem ^fqm udfixagefimum unnum, Seniores ejjenbsp;^oeitutos^quod tum^rimumfenefeere corpus ineiput. Hec Varro.

Etcertè,quidquidferèafummisBelli Ducibus praeclarè vmquam eft geftum, id po-tifsimiim in ipfoiEuifloreacrobore,abiispatratum eft. Alexander Macedonum Rex, celeberrimam illamde D a r i o ad Arbella V ióloriam(cuius praemium Afix Imperium erat) anno etatis fuas xxvi. reportauit. Ferdinandi vtriufque actas,dum hacnbsp;Vi(ftoria potiti, pariter annorum xxvi. At hoc dircriminiseft,quód Alexander innbsp;molles Afiatico5,amp; leues Perfas inciderit 5 F e r d i n a n d i veró,in genres immanitate bar-baras,nec minus foli caelique fuiinclementia,quamarmis validas. Scipi o ille, cui African!nbsp;cognomentum res geftx peperere,aduerfus Poenos miflfus, Nouam Carthaginem iTtatisnbsp;fu2t anno xxv. expugnauit: rumorque de eo apud Hoftes tunc increbuit: V 'enijfe Diisnbsp;fimidimum \vvE'^Eu,^incentem omnium turn urmis ^ turn BenigmtPPte me Benefieiis, vt refert LiuiuS

libro XXVI.

Tlinh'S

iib.vii.

C'i'-.XXVI.

Pompei v s,cognomento Magnus,eiufdemaetatis cum eiTetjde Hiarba, Afric* Rege, triumphauit, mte (vt ait Plinius^ lmpmtor,^mm Miles.

Lll nbsp;nbsp;nbsp;De

-ocr page 180-

114 nbsp;nbsp;nbsp;XOMPA INÏTROITVS FeRDINANDI AvSTRIACI

Carm.

lib.iv.dc

Drvsi

Laudib.

DeD R V s o Germanico, A v g v s ti priuigno,qui primo luuentx flore adRHiEXicvM Bellum miflTuSjfic Horatius:

(Cm Rex Deomm ngnnm in mes Fermifit, exprtm fidelemnbsp;Inppiter in Gmjmede flmo.)nbsp;dim IV V E N T A s, F pi^trim ^igornbsp;ISlido, hhomm ^ro^Mgt;lit infcinm:

Vwni^ (^mm nimhis nmotü)

Infolitos docmre nifm,

Ventiyfmentem j mox in Ouilm Demifit hoftem lt;^imdm Imptm,

Nmc in relvb^imtes D RACONES Fgit mor da^ü j Ft^gnx,.

Etmox; nbsp;nbsp;nbsp;rndin Rh 7e;ti fnh Algihm

Drvsvm gmnum, (S^ Vindelici; din FpLte^ njiöirices cpiterm

/ nbsp;nbsp;nbsp;Confiliis lYYE^is remëtsL.

Ptolm.

Geogr,

lib.ii.

Aedo

Icinerar.

Auguftifsimos quoque Ferdinandos^RH^tiA nuper,vt olim,DRvsvm, ob-Noriingaftupuit. Norlinga fiquidem,R HaEtIaE ciuitas efl: eamdemque efïè cum illa^quae ^4rirwBa,tioi (pAaow!i(,a^«i%»M,Ptolem^o appellatur, viri dodifsimi, Pirkimerus_, Apianus, amp; He-roldus, exiftimant.

Hoftium Duólor, Caeamp;ianura Exercitum copiafque Regias arroganter derpexerat,jlt;| adeoque vel ientaculi vice illas deuoraturum fe iaftauerat.Sed mox ipfe,amp; vniuerfe Sueo-“p-quot;‘“-num copi^ fufe fugatseque^cum ingenti clade ac ignominia fua,

UprAt.

Senshc y^md 2ïcLens rite ,^md Indoles3 Nutritn fmfits fuh pnetrdihm.

i.de Art.

Eleganter Ouidius de C. C ^ s a r e agens;

Fnrcite N^tules, timidij numerpire Deorum:

C^SARIBVS Virtm contigit mte Diem.

Ingeniym geleste svrs velocivs annis Surgit ynbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ignméi fert mule dumnu mord,

. Tab.xLV.


Ouo.Sc

Sambuc.

LmreatHt.

ExftatNumus Aurelij Caefinquoipfehabitu Principis ivventvtis eft exprefluspoyke. cumLauroamp;HaftaduxtaTropliEeum,cuminferiptione.-Iwentas. Eft amp;Domitianinbsp;Aug.Numuscum Inlcriptione:IoVI ivveni trivmphatori.nbsp;lvcifer In fupremo Arcus Faftigio, Lv c i f e R Laureatus, aftro fupra verticem eius radiante,nbsp;Eqjo alato veótus,laciniamprsfertdnquainferiptum:

lOTRIVMPHE.

V

Callixenus Rhodius in Defcriptione Pompae Pcolemaei Philadelphi : n^CüTn TfOfJLTTYi

^ci^lt;io'j!or,FrimumFom^amp; fevcwhm\jYCURR eruK

Eqvo

-ocr page 181-

mfo

lib.ii.

Amor.

£leg.xi.


ïiv.Trift.

;£Ieg.ii.


IN VRBEM AntvERPIAM.

E Q V o vehi L v c i f e r v m conftat ex Nafone:

Ru mihi ^mmprimhm, ulo mttdijlimm alto,

Lvcifer aimijfo Tempor»porut eqvo.

Adeoque Stellis omnibus Eqvos fingulos a prifcis artificibus tributos, teftatur Lu6ta-

¦tiusaa VI.Xhebaid..QvAD.RiGAS dmt Sold, Big asXlt;#»lt;«j Eqvos fingulosSiderihm.

A L ATVM quoquefuiflèEov vMLuciferi, (nempe obStellseeius celeritatem) aflèrk auw. 'Callimachus,amp; ex eo Catullus in Elegia de Qmd Bennie^:

Cum fef^Jmpttens mtmtihm ^'èm pnnls.^

Qhtdlit ^rfimes (^hlovidos a'L'es eqvvs.

Nam Chloride», ibi Fmorom intelligk: amp; L v c i f e r v m eumdem elïè cum Sudd Veneris,no-runt Aftronomiaeperiti.

Solennemporrö vocem Triumphantibus Ducibus olimaccini folitamj i o tri¥M-ro m PHE,nemonefcit. Horat.lib.iv.Oda in, de Augufto:

7»^ d^m procedis, i o T r i v m p h e,

Non femel dicemm, i o TR i vm p he.

Et Nafo, de D R VS iGermaniciTriumpho agens:

Tempora Phoshad Bauro cingentur: lo^

jRiles I o ,, magnk moee, T R i v m p h e , cmet.

In Baf], fub Equo L V c IF E Ri:

FELIX EXORITVR LVCIFERl IVBAR BELGIS.--

Vt poft caliginoram amp; illunem noftera, gratifsimum eft momlibus cernere exorientis L V c IF E RI iubarj ita poft longam illam Temporum noftem, qua vtraque prefla amp; offulanbsp;iacuitGermania, cjeleftishuius V ictori^ exorta Aurora, bonorum omnium animosnbsp;in fpem publicx ac duraturae Serenitatis erexit.

Adftantvtrimque Victoria Laureatx/cutatenentes: ScDextroquidem Scuto in-co

^ nbsp;nbsp;nbsp;COR


ii;


Equus

Luciferi


fcriptum:


CONCORDIA E X E R C I T V V M.


N-CORDIA EXERCI-TVVM.


ill


Goltz.

luI.Cxfi

.pag-49-


Mira profeótó Cxfarei ac Regij Exercitus è tam variis Nationibusconflati, Concordia inhocpr^elioeluxit. Quodfingulariexperienti/simorum Ducum Curx ac Prouidentixnbsp;tribuendum. Exftat Numus aureus M. Antonij, in quo binx dextrx iun(ftje,medix internbsp;Aquilam,figno Militari infidentem, amp; Roftrum Nauis j Concordiam Militum Terranbsp;Marique denotans.cum inferiptione; Con cord i a e x erc i t v v m.

Siniftro autem Scuto inferiptum:


F I D E S M I L I T V M.


Fides

MILI-

TVM.


Aedo,

Itinerar.

cap.xiil.


Fides quoque Militum in hac Pugna clarifsimè enituit.Sed amp; poft confli(Stum,8c effufam hoftiumfugam,cum Inuiftifsimi Archiftrategi,Ferdinandi ambo,fingulasturmasnbsp;obeuntes, gracias militibus pro nauata fortiter opera agerent; illi denuó fanguinem fefe vi-tamque fuam pro iuftifsimaReligionis Catholics, amp; AuguftifsimxDomus Avstri,enbsp;causa para tos eflèeffundere,laetifsimisacclamationibusteftatifunt. InNumis Macrini

Mmm nbsp;nbsp;nbsp;Aug


-ocr page 182-

Manv-


Fama.


iilt;5 nbsp;nbsp;nbsp;Pomp A introitvs FERorNANoi Av-striaci

A'Ug. cerniturFl des,bina LegionumSigna compleéiens, cum Infcriptione: F i d es m i- CT«,hc LiTVM. VideNumos,quosItipra'inDefcriptione Portee c^sAREiE attulimus.

Pari cura amp; follicitvidine Ser”“ Princeps fauciorum Militum rationem vicifsim ha-buicfuoque Auguftaliiilis medendis reIi6to,ipfe humilemdomunculamfubik.

--^aüidm :HoJ^iS0 M.Pi^gno


Aedo

Itinerar,

cap.xiix.


Claudtan.


Ppiftor^ lt;êr ignoto p^izclmim mmim lt;njpi,lmm JR.ugt;fika fordmti Gemtrix ojie^dit Alugt;mm,

Itaprifci illi Heroes, Thefeus poll Marathonium Taurum a fe interfeclum , Hccales anus tuguriolum; Hercules poft Leonem Nemeaeum csfum ,Molorchi pauperis calamnbsp;intrare dedignatus non eft.

In vtroque Arcus cornu t r o p h ^ v m ingens, cum Spoliis, Signis Militaribus, armif-que omnis generis,amp; Captiuis. Subfcriptum vtrimque;

DE M A N V B I I 'S.

MAN V BI AS prifci quaeuis fpolia, autpecuniamè prredx vendicione conflatam, appella-bant. De his Gellius lib .xill.cap.xxill. InFp^ftigUsjiViC^iX.,^FariXrAiani, fm'dhcr(ifmtgt;fitpigt;ydr-mmmdippb^ imurpitph, F(^mmm Sigmmm nbsp;nbsp;nbsp;efi .quot;ex m a;n vb i,i s. In Xapide

antique5memorise.Marij pofito; DE m anvbus ximbreceis et te VTONiCEiSG«/f^:

Thelaur.

^DEM VIRTVTl ETHONORI VICTOR FECIT., VESTE TRI VM P H A LI „ C A LCEIS An-


‘-T-' t • nbsp;nbsp;nbsp;T r • • Tnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;1 *nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tiquar.

PVNicEis. laiisquoquelnlcriptioLugduni;L.MVNATivs plancvs trivmphans“p™-

EX RHAÏTIS, iEDEM SATVRNI F ECIT, D E M A N VBIIS.

F A MiE binae Alata: buccinas inflames,T r o p h i s vtrimque adllant. Sub vna:

----P A M A PR ^ s E’N T I A M A I O R,

Sub altera;

• VIRES NON A-CQVISIVIT EVNDO.


Augujl. dialog.x.nbsp;Antiq.


IftudF AUM iugenium eft^vtresproculgeftasfemper in maius attollac, atque (vt ait) lt;rvmsmHdopiCiimmt. Contra de hk Vióloria faótum, quae re ipsa maior fuit,quam Famanbsp;earn vulgarat. SicConftantius Aug. cumRomam prknumveniXet^ de^a(imnhpimrlt;rvt

mpdigm,^tiodmgens.omnmpmprin mfiim,ergci htic exflkmda qm Koma, ermt^depicent:Kx^T£i\2XiO tefte.


lib.:


.XVI.


TEM-


-ocr page 183- -ocr page 184- -ocr page 185- -ocr page 186- -ocr page 187-

IN VRBEM AnTVERPIAM. ”7

IN VRBEM AnTVERPIAM. ”7

ANI

TE MPLVM

D Forum cui a laóte nomen eft , Pegma ingens exftru6lum erat, quod Te MPLVM Iani repraefentabat: altum pedes lxvi. latum lui. ita collo-catum, vt per Viam Nouamprogrediente Principe, oculis eius fefe emi-nus inferret.

Propylaea duo hinc inde,quatuor Dorici operis Columnis furgentia pri-mam eleuationem fulciebant: alteram Tholus infignis fuperimpofitus attollebat..

Supra PluteosPegma medium diftinguentes,in fecundaoperis eleuatione,! a n i,anti-quifsimi Italia: Regisbifrons eft Imago. Cur autem ea forma pingeretur I a n vs, ratio-iA n vs nem adfert Macrobius hb.l.Saturn, cap.vil. Kegionemnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nmclt;rvocntur Itdin^ Regno I ANV

ohtimit. Qm credititrgemmamfMkmgreitulip, ^vt^mmie, nbsp;nbsp;nbsp;tergnm epntyimttmtur. Qmdpocnl-

dtibioadYb.y'Dentiam Regis Solertinm^referenduM ‘Sr prater ITAê’FVTVRA^Wj^iAwt. Plutarchus vita Num$,aliam rationem redditrO' ANNo'scvrT? TrctT^atoïgttclvv «ts ê'cufjLOiVeiW(^ct(n7\éj?

^ÓijSij(^ fTToAildKog xgui ptoiymiyM^ ^ nbsp;nbsp;nbsp;^ dypla hiyèTct^nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tLuü (^icuTov. Kcdj ihd tSt Tü-xcCTjaaiv cuurov

A’Mlt;igt;inpo'snnoN, nbsp;nbsp;nbsp;(è(có lt;^7rom(rctdamp;rlu) fco^cplw ^(hdSmi/. Ianvs inter mti^mfsimos firn JDeos^

fme Reges^lt;rvnm fmjfeferhihetnr^ cimhs focktpitü coetm hommtigt;m Jindiofta ^ qm njïtéi rmonem de hettmm ^ ferd ad hnmanam redegerit. Ideo earn b if R o NT e m fingmt, lt;^itA alt am e^pmn ante faerit.^ form am in-

dnxerit. Eamdem quoque rationem idem adfert Romanarum Quaeflion.xxii.

Tabulsinter binapropykamedia:argumientumhoceftrTEMPLVM lANiapertumTABVL* patet: ac F v r o R caecus, velo oculis obduóto, enfemdextrlfacem laeua vibrans,è Bell utgripttnbsp;p o R TI s referatis, foras prorumpit,vinculis folutis.

A dextra parte D rs c o r d i a , caput Anguibus redimita , ScTisiphone, binos itidem angues manu excutiens, vrnamque fanguine plenam pedibus proturbans, apertasnbsp;Belli portasmagisreferareamp;aperirenituntur.Harpyia virgineafacie.acrecuruosnbsp;vngues protendens, aduolitat. xE o i s, cum capite G o r g o n i s Medufe,ad fuperlimi-nare oftij eft affixa.

Ab altera verb part e, P a x Caduceum gerens, amp; P i e t a s iuxta Aram illi adftans, ac pateram dextra tenens: vnaque Auguftx memoriaE Princeps ,D. IsabellaClaranbsp;Evgenia, Pacis, dum viueret, ftudiofifsima, amp; fuperuolitantes Amoris amp; Amicitia:nbsp;Genii, Templum Iani conantur claudere. Supra Fores Templi, haec inferiptio:

o VTINAM, PARTIS TERRAQVE MARIQVE TRIVMPHIS,

BELLIGERI CLVDAS, PRINCEPS, PENETRALIA IANI!

marsove fervs, septem iam PjENe decennia belgas

QVI PREMIT, HARPYI.^QyE TRVCES, LVCTVSQVE, FVRORQVE,

HINC PROeVL IN THRACES ABEANT, SCYTHICOSQVE RECESSVS: PAXQVE OPTATA DIV, POPVLOS ATQVE ARVA REVISAT!

Choul

pag'

XXIII.

Templvm Iani eadem pxnè forma, qua bic exprelïum eft (fi Tholum demas) fpe-. datur in Numifmate D. AugufÜ apud Choulium, aliifque Numis, quos infra repraefen-tabimus.

De

Nnn

-ocr page 188-

Il8 nbsp;nbsp;nbsp;PoMPA INTROITVS EeRDINANDI AvSTRIACI

Belli DeT E M p L o illo, Bell ique PORTI s.Piutarchus in V ita Numx, vbi de Ia k o agit:

PORT^. nbsp;nbsp;nbsp;^nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;1nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;-'O

Q chrj^ Ne'Xi'2 cjd nbsp;nbsp;nbsp;ov Üoae'mot etahnnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;t^Ofii^èTCtj dvs^^êctj ctui’h, otuv « IIo'a emos»

xgjtAtoof 3E’iph'nh2i^fm^uo^HcT^EM-pL¥MRöjm dmhmImmbelli portm dicmtw. StMtt4gt;m enm eft ^mndo ^^'L'LYyigmtwi fiprlMr id Tem^li4gt;m) p ace redditk dmdatm.

Te M-P L VM Ia NI

Quin amp;Teniplumhoc^eiufqueCIauclendiamp; Aperiendi Ritum abeodemRege Numa auólore eOTe infl:itutum,teftis efl Liuius libj.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Vrhemmmm, mditmi

Vi' Armisd^ureepim Legibi^f^ pts Adorihm de mtegvo conderemm inter Beüpi njuefcere lt;ruideret mn ^ojfe (qm^p ejfer/^tts JMllitik mïmis) mitigmidnm ferocem Fo^nlnm eirmornm defnetndme rpam /I a N ¥ m eid in-fimnm ArgtletnmAndacem pacis b e l l , fecit: a p e r t ¥ s,^t in pirmk ejfe cmitntemy c l a ¥ s ¥ s,fncntosnbsp;circn omnes Fo^nlosfignificnretdf ZXÏO Item libav. de Lingua Lat. Fortn I an¥ALis diêba d I an o:

ideo ihi pfitnm IA N i fignnm^ èr lm infiitmnm d Nnmd Fomgilio (^t fcrihit in ^A'nndïhm L.Fifo) lt;cvt fit c L a ¥ s a femger.mfi cmi Beünm fit.Nnfqmm trndimm eft memorU, Fomplio Regefnijfe a p e r T a m.

Altius verb Ritum iflum repetit 8c explicat Maro lib.vii.iEneidos:

Alos erpit Heferio in Ffitio,qnem potinm Vrhes ^Ihméi calmre fncmm^nnnc mnximn rernmnbsp;Romn colit^ cum pimpi momnt in pAm Mcirtem^

Sim Get IS infer re mmn Imrymnhile Beünm^

Hjrcpimpve^rpihtfue prpint,fen tendere ndlndos.,

Amornw^ feqm^ Fnrthof^ repfcere fgn0.

Smtgemim belli p o rt js. (fic nomine dicmt) nbsp;nbsp;nbsp;^

ReUigione fmrlt;amp;j fini formidine JMartk.

(fentttm eirei clmdmt lelies^ Aternti^ ferri Roiorn^ nee Cnflos pihfifiit limine I a N ¥ s.

}Fm(lt;^hi eert PI fedet Fpitrihm fententm FngnAj I^fe QmrindiRrpihek^einlin^ Gpihinonbsp;Infgnk RESERAT STRIDENTIA LIMINA CONSVLnbsp;life cyoent PVGNAS. Seqmtnr tnm emterpiphes,

ABrepi^ pijfenfn cünfirpint eornm rpinco..,

Mox,vbi Latinum, Laurentum Regem, Pacis {ludiofum^Belii Portas recludere auerfa-tum fuiflèjPoëta dixit; a Iunone,dEneadis infeffca.eafdem referatas canit:

Hoe èr tnm ^nepidk indicere Be dn Fntinm More mhehpimr^nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;E. e c l ¥ d e r e p o r t a s;

Ahfinmt tpidln Fpiter, pimrfnf^ refngit Foedpi minifiermy amp;* cAck fe eondidit lt;rumhrk.

Hnm Reginpi Deüm^ QaIo delnffpij mornntes Implit iff PI mpiim portas : ê^Cpirdinenjerfonbsp;Belli Ferrntos rnpt Spitmnm F of es,

Quos poftremos verfus imitatus eft Maro exEnnio in Annalibus:

--FoftfMm Discord IA tetm

Belli Fermtos Ptf/?«,poRTAs£ vefregit.

FvROR. F V R O R E M in IA NI Templo vinótum amp; catenaturQ,armifque infidentem eleganter defcribit Maro lib. i.aEneidos : cuius verbapaulló infra oportuniiis adferemusSc explica-

bimus.


-ocr page 189-

IN VRBEM AnTVERPIAM. nbsp;nbsp;nbsp;119

bimus. Eumdem veró fblutum^vt in hac Tabula cernitur, amp; abruptis repagulis foras pro-rumpentem, graphicè expreisit Petronius in Carmine de Bello Ciuili:

Qms inter Fvror, ethruftis ceu liher hnhenis.

Smgmnmm hie toliit nbsp;nbsp;nbsp;flpLgrmti

Sti^ite dextrin mtmx Term ineendïpi

C^cvs pingitur Fvror,quódnihilcurriRationeagat.fed Vi atqueImpetuimpulfusFvROR feratur:acobuiaqu£eque indiferiminatimprofternat. Paria his adferc Papinius nofterquot;quot;^''*'*nbsp;lib .vii.Thebaidos^ vbi Aulse Martis aileclas^comitefque recenfet:

—•—Frlmis fpi-lit Impetvs Pirdens B fort hmy cnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;vu^ N e F a s .*nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ri^hentes^

Bxmguef^ Metv s : occt4gt;ltif^ enfihm pLdfip^nt InfidU^geminmm^ tenens Discordia ferrnm.,

Immmeris fire^it A.tih mink, Trifiijlimpt ViRTvs Stp^t medioy Utnf^ Fv ror.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;cmento

M ORS Pi^rmPitPir fedet.

Discor*

DIA.

DI s c o R DIA, vt bic reprxlèntata eft, itaa Marone quoque delcribitur, vi, ^neidos:

-Discordia Aemens

Viferenm crinem ^Httk innexpir cvpientk,

I S I-PHONE.

Ti SIP HONE item, binos Angues implexos manu cxcutit: qualis apud Papinium^ lib.vili.Thebaidos;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;r r

It geminum excutiens Anguem^ (S^ hmchatm ^trlf^m TISIP H O N E cpijlrk.

Et verb, Apelles nofter^ o RubeniuSjVelut praelagus, I a n i t e m p l v m a Difcor-dia amp; Tifiphone magis referatum amp; apertum exprelTerat. Etenim vix digrelTb, poft fo-lennem Introitum,ex hac Vrbe Ser”° Principe F e r d i n a n d o, Galli, rupto Pacis Foede-re, infeftisarmisinBelgicamirruêreciunótoquecum Batauorum copiis numerofifsimo quinquaginta mille hominum exercitu,poft Thenarum Vrbem (vbi nullum Furoris ho-ftilis exemplum omiftum eft) direptam 6c incenfam,Louanium,Brabantiae Metropolim,nbsp;obfidione cinxerunt. Sed prouida 6c inuióta Ser™ Principis FerdinandiV irtute, cuninbsp;grauifsima clade fuareprersifunt.

Harpyia,Belli fores in Tabula fuperuolitans, Virginea facie eft. Tales Hefiodus^l'/ defcribit inTheogonia;

A'pnri'AS, A’gMööV Diy.vmTluu Ti,

At p nbsp;nbsp;nbsp;TTyoimnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;olmok dfi s?rcvrccf.,

fl'Km? Triè^vysm.

Bnlchrkomp^f^ H A R p Y i A s, Aedo^, Ocjpten^,

Qm Ventos Volmref^ne pilk prnieihm ei/^mnt^

EtMaiX)iii.iEneiclos:

ViRGiNEi Vohcrnm lt;-unltm:fcediflim^» ^entrk Brolmksy v n cnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;m a n v s.

ab A'fTB, fiue nbsp;nbsp;nbsp;•'ideoque etiamnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;adtencis lt;vn^mhm

vocabantur, tefte Seruio.

O 0 o nbsp;nbsp;nbsp;Apol-

-ocr page 190-

110 nbsp;nbsp;nbsp;PoMPA INTROITVS FeRDINANDI AvSTRIACI

Apollonius lib. 11. Argonaution;

A’Ma nbsp;nbsp;nbsp;ct(pm TrsAct? cltoTii(ramp;Ji

n r IAI rófjLOLT^ nbsp;nbsp;nbsp;^ yctficpvhm

At ^roml tx dkis deUffi, 'mhihm, iffis E mmihuSyrpipmf^ dptps ex fmeihm, vNCis

VNGVIBVS -HARPYIuE.

RutiliusNumatianus, Gallus, VirConfularis, in Itinerario;

H ARp Y^mmm difccrpitw vng vib vs Orhis: pde gfpitimo tetigere^ tvpihmit.

Harpy r A gaUata,

ExflatL.ValerijNumuSjinquo’HARPYiA galeata amp;clypeatacernitur,binaque gxfax^.i«-fubala ferens. Ful. Vrfinus Sironern elle falso credidit, lib. dc Familiis Romanis, inc4v. Gente Valeria:

Fab.xiv.

Longe autem abHefiodo amp;Marone abit Hyginus, Auguili Libertus, natione Hifpa-•nus,qui H a r P y i a s non Virginea facie fuiffe^ fed Gallis Gallinaceis, roftro pedibufque^ fimilesiradit.Verba eiush^ecfunt:Zttheslt;êrQdm AmsHarpyias tresj^hmmmtk 6-Ozome-ms Eiliei^jUnopmyAcholoenf^cypten^fugmeYmtd Ehimo, JiAgemrisfiliOfnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;mhditahmt Infd^ Stro^hadas

in^geo mpLrlfi^m Plotiamp; p^j^pUmtnr, HAfmJfe dkmtm c ApiTibvs galr-in aceis nbsp;nbsp;nbsp;^

hmehipi^ihnmmAy Vngdlus mt^gf^ky p e D fbv g a l l itst a c e i s, feêtus dhumyfeminpi^,

j$GIS.

iE GI s ad fuperius Fortae limen afifixa, Lorica louis erat^ quam induilTe fertur ^ cum ad Gigantomachiam defcenderet. Mineruae quoque JE c i s a prifcistribuebatur. Martialisnbsp;Hb.vii.Epigrammate i.adDoniitianum Aug.

Accife Belligem cmdnm Thomepigt; Mainerm.,

Iffeigt; Mednfrm, gnem timet Im eom^c.

Tgt;nm lt;VficpLt hsLc, Csifrr ,goterit Loricpe ^oeptrhy Fekore dnm fmro federity A g i s erit.

Hoc Martialis Epigramma in animo habuilIevideturSeruius,vbi adilium Maronis ver-fum, viu. iEneidos,

iEoiDA^ horrifictim, ttirhatA Tulhtdos itrmif, amp;c.

h$C adnotat: iE GI s frofm efi mmimentitm -^e^ork Armm, hnhens in medio Gorgonis cg-gnt. Qmdmmi-mentum ft mfeStore Nttminis fnerit, JE, g i s moentm--) fi infeltore Homims, (funt in antiqtik Imfentomm fig-

mt(«sumk'evidemm)Lorm dicimr. At mentem Epigrammaiis non re(5tè cepit. Martialis enim «AttxAïljjiamp;jThoraci feu Lories Domitiani Aug. earn vim inelïè, eumm Terrorem hoftibusnbsp;incutere,afl£rit,vt vel ipfaGorgon Medula,quae vifa (vt Poetx fingunt) laptdefeere coge-bat Homines, Caefaris Lorica con(peólL inhorrefeeret: camdemque,dum Cjeiare a bellisnbsp;vacante,noninduebatur,poiIèLoricamdici 5atdum facro Caefaris peótore geftaretur,nbsp;vimque inde acrobur traheret,tum verb pofle ^g ide m vocari:quo nomine,louis amp; Mi-neruae Lorica (vt diximus) appellatur. Sunt apud me cdjpa ftatuarum Impp. M. Aurel.

Anto-

-ocr page 191-

IN VRBEM AnTVERPIAM. nbsp;nbsp;nbsp;!W

Antonini,eiufquefilij, Commodi, Augg. quae iEciDEM cum capita Gorgonis ad peótus praeferunt. Sed Martialis ipfe abundè Seruium refelltt lib.xrv.Epig.CLXxvii.in Mi-Iieruaa icatuam;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Dk mihi, Virgo ferox,CH.m fit tthi CaJ^is érHafitt,

Qmn non htthens JE/ G id a Cdfitr hahet.

Alatvm veróeft caput Gorgonis in ipsa Aegide; vel quod eius adrpeclus celerri-°^?/“ mam amp;praefentifsimam Morteminferret, yt Fulmen quoque alatum cernitur in prifcis'^'*™™’nbsp;Numisj vel quia Pegafi,Equi alati, matrem eflè Gorgona, atque ex capite eius defedo, ilium profiliilTe,Poets fabulantur. De ety mo ^ g i or s, vide quae di6la funt fupra, ad Arcus LuGtanici partem priorem.

In Propylaeidextriintercolumnio F ames cerniturfuperuoIitans,pallidaamp;macilen-FAMEs, tajOre hianti,alis caudaque Draconisj cetera Ha r p y i is fimilis,quarum (vt Maroait)

-----l^aUidpi femper

Orpir Fame.

Cur CA(6-(iatagt;

Cauda non temerè Fa mi adiecta eft: nam amp; Curs amp; Sollicitudines cum caudFDraco nis a prifcisartificibus olim fiets: quod amp; illce Hominibusexitialesacpeflifers fint.

Paullo inferius Mors dextra F a c e m attollens, P e s t e m defignat, quae vt plurimumpesus Calore immodico excandefeit, amp; Aeftate grauius affligit, populofque demetit: quare amp;nbsp;Falcem laeua tenet. Indiuidusautemfocisefleplerumquefolent,Fames amp;Pestis:nbsp;ideoque a Graecis eadem psne voce appellantur , amp; Prouerbio apud illos dicitur;nbsp;AoiMo'E^ttpAiMo'N.PESTis/ij/ FAMEM.Philoquoque librode VitaMoyfis: esiixa^xW^AiMoi,nbsp;T^Koiuo's,Malii Dimtiithsnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ku.'Ej’M.Sr Pe s tem, vocat. Et Hefioduslib.i.Oper.amp; Dier.

TóTffiv 4’ é^vókv fjLifquot; imyo-yi K§ovm^

Aimo'n nbsp;nbsp;nbsp;Aoiuo'n,

diuppltcf his Cédo chdes immijit pigt;h alto,

Nemfe Fame m,P e s t e

Aceo quidem,quodiximus,fchemate,Peft:ilentiae fimulacrum, baud paullo ingeniofius Apelles nofterexprefsit.quam planus ille, Apollonius Tyaneus, Peftem inter Ephefiosnbsp;graflantemjfub fenis Mendici larua latitantem, deprendiflfe fe, atque opprefsilTe, iaditat,nbsp;apud Philoftratum lib.VIU.cap.lll.Xo 5S5’A oimor-nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;0nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;«Ar ^ÏAV fAsK,» TTiwoat

\ P e s T;i s fimulacrum Alendico fmifimile erat: id mtem ego njidi, ê- widens ¦putefeci,»t^tcefed/i.mM.orhum,fedfimditmahfiult.EmXOZüX.tV!\\V.Q,'i.'ö.\\\. Cum fenemilium lulsifletnbsp;lapidlbus obruij ait ipfumnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;«S’nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;hta-ug, kuÓo. munTeifi-

fSiiot, gt;i nbsp;nbsp;nbsp;dip fit aV lt;Sgt;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;(pcawa^. Primum Fkmmmn Imninthm eiucttlatum, mox^ comeSlts elifkm

faxis yCmem obtritum uf^amife ,cm nthidorum more, tetri circa rVium fiumi evndurent. Sed banc im-pofturameleganterrefellit Eufebius lib. aduerfus Hieroclem, Confutatione libriiv.

AdflatMiLES armatus,quiFeminamcapillitio arreptam, humiqueproftratamtra-s.Evi-hit:eiufque infantemabvbereauuirum folo illidit. Qus quidem Ssuities inter prsci miI*. puaBelliflagitiaacfcelera,vtpote inimbellem turbam commifia,refertur abHomero,”quot;'''nbsp;XXII. Iliados,vbi Priamus conqueritur

T'tctV T oMy|i4u«?, nbsp;nbsp;nbsp;ts ^vyax^g,

Kojj B-cL?^ctfia? Ki^ilpfjLivagy è vriTna rma.

ydv(i,b) cmvm hiimn,

'ËAKOf/.hctg Ts. yvèg oA9«? xmxHdiv

os

Occifo

-ocr page 192-

PoMPA INTROITVS FeRDINANDI AvSTRIACI

Occifos gUdio npttos^ nbsp;nbsp;nbsp;nefmdü

, nbsp;nbsp;nbsp;mmihpis^ lt;^toUtPigt; cuhilm, vpipös

Ilx i s o solo p vE:R o s , nbsp;nbsp;nbsp;inf^m

A.hdtpcipi^f^ nunu \ tot ditmm ilLpitPi fcelejiü Argimm mmihm.

Pindarus quoqiie nbsp;nbsp;nbsp;}iov^T^o(pov 5 SedmQmm Jmmkpim Pmromm Nutrkem, appellat. Vt

è contv\i.l^!jujnr^ii^oT^ólt;p^J^/ïx,Pmromm Nittrix, vocatur ab Hefiodo^locis infra adducendis.

In plintho dextraj, fub Sjeyi ti a m i l i xa r i adfcriptum iftud Heroum fapientifsi-mi^Nefloris,eflfatum,apud Homerum ix.Iliados:

A’lt;Igt;PH'TnP, A’BE'MISTOS, A’NE'STlO'S E’STIN E’KEXNOS Ö'2 nOAE'MOT EPATAI E’niAHMI'OÏ, O’KPTO'EN 102.

In altera^ idena Latinè:

INDIGNVS LEGVM AVXILIO, LARIBVSQVE^'TRIBVQVE,

QVI POPVLOS INTER CIVILIA SVSCITAT ARMA.

Ad haec Homeri verba M.Tullius relpexit Philippica xiij. Neefrïmtos focos, mc Leges, nee

Lihertcttü Iwft chm htthere^otefi^ nbsp;nbsp;nbsp;is c oRD iA ^ cj^mm (^ddesemmm, e[mm Bel lvm c i vil e //lt;?-

kkei^t. Ltmj^ex nitmero Hominmn eikkndnm, exfinihtes HnmetmNettnm extermimndumfttto.. Elïmdem

Pavor

Homeri locum laudat Ariftophanes in dramate de Pace: amp;PolybiusHiftoriar.lib.xii. IneiufdemPropylaei.dextrifronteNumifmaeft^nquoexprefsi Pavoramp;Pallor,nbsp;PA^^oR ferto fpineo circumdati, cum Flagellis amp;Compede. Romani baud ignari^ repentinusnbsp;Caftris abortus Pauor quanta caiamitatiinterdum foleat efle, Templuni Pavori amp;:nbsp;A ruiio P a l l ori , vtNuminibus,vouerunt.Au6tor Rex Tullus Hoftilius^cum aduerfus Veien-tespraelium eflet initurus, amp; Metius Suffetius, Albanorum Princeps, fecefsionem ab iüonbsp;feerm.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;cauiquc caufam Paiior fubitus Romanos inuaderet. Liuius lib. i. B^fms, citeito

e^m,nmtipit Pegi,pi^hire Alhmos. PMm in re trepdd,dmdecim njonit Sdios, Fmm^ P a l l o r i P a v o r i,

‘Et paulló pófljTerrorem amp;.Pauorem in caftra hoftica tranfilïeddem aflerit.Minutius Felix in 061 auio: CkmnméTeitm inmnit 6^ colmt: P a voRem Hofiilim ntqpee Pallorem. Mox % nefcio Fehris dedkmtt. Laólan tius de Falsa Religione lib. i .cap. xx. Pa v or em Fall ore m|.

'Tnllm Fïofiilimfigmmit,^ colmt. Qmd de hocdknns, nifi dignnm fmjfe, nbsp;nbsp;nbsp;fempr Deos fms, (fient opari filet)

pjcfentes hethevet?Clemens Alexandrinus in Protreptico ad Gentes :

PAvoRiy^m/^^^;?. Videndus D. Auguftinus lib.iv.de Ciuitate Dei cap.xxiir. 6c Cyprianus lib. de Idolorum Vanitate.

Apud FuluiumVrfmum^inGenteHoftiliajexftant Numi, in quibus Pavoris amp; PALLORIs Imagineshorripilantecoma,a L.Hoftilio,adTulli Regis,progenitoris fui,nbsp;monumenta illuftranda.exprelTaseiïc, non vanè idem Fuluius exiftimat.


-ocr page 193-

izi

:IN VRBEM AnTVERPIAM.

defcribit, Tcrrorem Pauoremque illi circumpofitos canit;

Tm 4’ ^ To^ycd nbsp;nbsp;nbsp;hê(pcimT

Aetvov ^ifKOfjLun' nbsp;nbsp;nbsp;S'i A e im o's tê O o' b o s T2.

Terrïhïles,oci4gt;los ^olums ihi pMidpi, Gorgon Qemitm: hmc circmnfifimt Xerr or^ P avo r^.

Similiter Hefiodusin Scuto Herculis:

•--0 ^ ^COf)(pÓ§^ 8Af(^ K'^n?

^,Al(p^(a nbsp;nbsp;nbsp;5' ^ E I o's Tamp; lt;ïgt; o'b os T€.

---lüic i^m^m AIplvs ^vdidpttor ini^unSs

Cnrrihm infiflens: mxtk Xerr o R^ P a v or^.

Valerius Flaccus lib.ui. Argonautican, eofdem Marti Equos attribuit:

StpLt mmus^/Egflono qmm nee ferpi^ pötore Virgo Difliikrit^nec Dextret lonis -y X ERR OR^f, P.AVORW,

Mank eaui.

Supra PropylsEum dextrum, in fecundaoperiseleuatione, iuxta C ande labr vm ,p„p„,. folenne Tempiorumornamentum,ftant Figure bin3E,macie ac mcerore eonfedsejugen-’''''nbsp;tiumhabitu, Pavpertas amp;Lvctvs,BellorumComités. Pa vpertas veile lacera,nbsp;cubito innititur. Pindarus eleganter STaa»,Denias^dra^t,Seditionem^pavpertatisnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^

vocat. LvcTvSjVelato capite, digitis pedlinatim iundis (ogt;o3AiKl«, manm implexos-Ln-ns. appellatPoëta,v.Antholog.')Cïlum intuetur.Nafo lib.iv.MetamQrph. vbi Tifiphones

Comitatum defcribit: nbsp;nbsp;nbsp;^--—LvcTvs ccmitatm mntem.^

Et Eamr érTerror, tre^ido^ lufmia ^ultu.

Et Claudianus in Panegjrico de vi. Confulatu Honorij Aug. de Clade ScFuga Alarici, Cothorum Regis,agens:

—Gomltafm mntem 'Tntlor, êr ntrpt^nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fmcin linidm om

' ' nbsp;nbsp;nbsp;Lvc rys, 6^ Inferno flridentes pigmine Morhi,

ACES N VE Rquot;nbsp;S AE.


Sub Candclabro,in bafi,Faces in ver sx. iacentXudus amp;Funeris fignum.Papinius? Iib.v.Thebaidos,de Lemniadibus,qux maritos interemerant:nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;1'

F rot inns d Femno tenet i fngiflü ^mores^

Jïlotm Hymen, v E R nbsp;nbsp;nbsp;F A C E s, frigidn mfli

{Jnm thori, nnüamp; redeunt in gnndin notiesy Hnllns in nmflexn fo^or efl: O dm nflem whit^m.

Et Fnror Sr medio recnbnt Hifcordm leöfo^

Fafcesquoque inuerti folitos in Principum virorum funeribus, docetXacituslib.iii.An-nalium.de Funere G ermanici: Trihmonm Centmionnm^ hnmerü cinereslortdmrnr: fruedebrnt in-eompptflgnnyV^Ksi fasces. Pedo Albinouanus ElegiadeMorteDi^ufi:

Qms ^rimdm lt;^idi vksces yin F mere lt;vidk Et njidi VE R s o s, indicmm^ mdL

In bafi, Epigraphe:

C A L A M I T a 'S P V B L I C A.

Quantas OrbiCalamitates,qu3eFuneraBelluminferat,C2edibus, Fame ac Pellepsnè

iamexhaufta tellatur Germania.

Ad

-ocr page 194-

124 nbsp;nbsp;nbsp;PoMPA INTROITVS FE-RDINANDI AvSTRIACI

Rij'' Ad exteriusPegmatis lams,adflant Terminorum liabitu, Rixa amp; Discordia:

DiscoR-Feminse binje.macie exhauftae, rixantium atque inter fe dilsidentium, veftemque diftra-hentium forma, calathifcum Anguibus plenum verticefuftinentes. Adfcriptum:

RlXA FVRENS, SCiSSA-QyE REROX DISCORDIA PALLA.

luppiter apud Homerum v.lliados,Martem fic increpat:

éoyi SiOóV 6) oKVfJLTTOV

Ai« yctf Ti E^pis Si TrÓAêjuoiTejjuot^cuTs.

Dims inter Jonge es teterrimm omnes: iJam tihi ^i'KK flmet3 Belinmg^ ^reilm direi^.

Petronius/Carmine de Bello CiuilL ita graphicè DiscoRDiAM;expiimit,vt nullo id penicillo felicius fieri queat:

ïnfremueve tnha.Mc fctjfo D ISC'ORDIA crim BxtuJit Piel Sn^eros Stjgmm cpijnt. Hmus in orenbsp;Concretm fmgnü, contnfpi^ Inminpi flehmt.

Stpihpint Pitrsti fcpihrd ruhigtne dentes\

Dfiho lingm flmns: ohfejfpi draconib v s or pi:

^i^ne intertQrtö hcerpttpim pöiore lt;ruefiem Spingninepim tremidd ^mtiehpit Lpimjpidpi dextrd^

tro- Supra ,T R o p H ,E V M efb^variis Bellorum fpoliis,Leonis exuuiis,bipennibus,clauis,haftis, peltis, aliifque armisjcum Labaris vtrimque, Rubri amp; Atri cóloris, veftitum. Eminentnbsp;'binacaefbrum hoftium Capita, pilis fuffixa.

Vexil- EfummitateTholi, a parte Belli, Vex il L V M p VN I CE V M prominct: cjuod Pugnae

rncEv^fignum fuiiïe Romanis^teftatur Plutarchus in Vita Fabij: xo%?i 5' Xi Ta'i»

f'gmm. K o'KKiN o 2 nbsp;nbsp;nbsp;^nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;(dïw^? '(hoLTHvói^(^‘ Trdltj fignum conftitmt, Efl mtem T vN i c A c o cc ine a fnpr

tPihernPtcHhm Imprpitoris extenfpigt; Idem in VIta Bruti: nbsp;nbsp;nbsp;7^nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^ Kctari» gd^Ki

'(rvfjL^'?\sv dyódv^i ^-oiuiKof 2 xitgn. Orto diej^rojojituwfni't Bmti (B~’Ci^fit'is'^ngnsi,JignuniyVY^icu a T vNic A. Polyxnus lib.LStratagematu^de Conone, Athenienfiura Duce: Enbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ooinki'aa*

Im ö' nbsp;nbsp;nbsp;uwj^y^iJLOLnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Kiti^mroug. Snftidit p vNic E A.M vE s T E M, p[mderpitpignsi fignum ntimleri^.

In ima Pegmatis parte, fub Discord ia, Captiui fedent, cum armorum ftrue, quibus FVRIA incumbit. Atqueba-ótenusquidemde Belli Typo, eiufque aflèclisScnbsp;Comitatu.qui in dextroPegmatis latere fpedtabatur.

PACiSf

Jypvs

AdfiniftrumTabukmedicTlatus, Pax Caduceum,id eft, Virgulam, cui gemini Angues funt circumplexi, dextra tenens, Templum lani conatur claudere. Ita apud Lii-

Canum ilb. 1. nbsp;nbsp;nbsp;---Pax mljfn fer Orhem

Terr en 'Betttgeri compefcet liminn Iani.

cadv- Cadvcevm eleganter defcribit 6c interpretatur Auftor incertus apud Suidam:

D5/fr////V.]^jjpx'KEtoN,|ü?v9v k£trifö)3-gi/AT'o o''lt;igt;E i2 nbsp;nbsp;nbsp;clvli(WC9^d7ragnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;emS-arn ip^eiV

%J^mgiJLiT d/uidy'‘^A S^bJu CW(^ d^mv wetf'^g ci7ripxoy%,'EvfjL^o?\3y q luu to fdèV opdov nbsp;nbsp;nbsp;Aóya. ra o Troop hctTé^if

oCpèCdVfroi dyy^oTÓf^ctT^TÓmS'a.o ^ i^B-og Aóy^ ÓLfjLfpori^iidt nbsp;nbsp;nbsp;C A D v-c E v S, BpiciJlm eft, htihens

cvtrim^m d v o s s er p e n T e s imjlkitos amp;r inter fe pidmrfbs: p^mm Cpidmepitores feonm ferre eonfmmrmt: neeiük^Pkdpjwos pihiifentyeoslt;ruioUrelicehpit, Keötns mtem Bpicillws ftgnnmerpitKecltamp; RpitionU.Serpentvmnbsp;cvero ovtrim^m effigies ^ ^dmrfos exercitvs demtPihmt. ReBpt enim Kfitio ffirnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;grpiditm,

Plinius

-ocr page 195-

Croyiac,

Tab.xix.


Trifian. Tab. VII.nbsp;Croyiac.nbsp;Tabiil.nbsp;KXVJI-


ilN VRBEM AnTVERPIAM. nbsp;nbsp;nbsp;IlJ

Plinius lib iXXIX.cap.III, Hk compexus Angmmn,ejfmtomm Comordm^cmjfpi nuidetm ejfe, ^mn extern Gentes CAD.VCEVm in'PpicktirgHmentis, eircmndpit^ effigie Al^QYlYU^fecevmt. Ifidorus^Hilpalenfiumnbsp;PraefuLOriginum hb.VIIIXap..Xl. ALcrcmmnJirgm tenet^c^uptgt; SERPENTES dimditjdefi^Venenpi, Namnbsp;Bell antes (5^ difli dentes Interpret nm Orationsfedantm.

Exftat Claudij Aug.Numus elegantirsimuSjamp;GOnfidcrationeilluftriumlngeniorum dignifsimus, in quo Pax, habitu Vidoria:,alata,feu Vidoria Pacifera, confpicitur,nbsp;Anguem fubieótumCaduceocompefcens,cumInfcriptione: P aci a vg vstiC. Similisnbsp;quoque eft V elpafiani Aug. Numus.


All


Nu«, r£JPA5JANI, At^ ,


D. IVLII ,


(?¦


kJ^


C/1


5

yv--


Antonius Auguftinus, Archiepifcopus Tarraconenfis, Hilpaniae fuse Columen, Oialo go 11. Antiquitatum Romanar. hunc Claudi; Aug. Numum fie interpretatur: CV '

tam-

Im^.Nnmkytrgo Qadmenm ad terr am demit tit, ^hi Serpens efi /pai ^uenenifihilo Bellam repreifmtat, Bt etfi capat erigat, Cadmeo tarnen ^ts eim comprimitar. P A X etiam alteram mamrm ocnlk ohheit, ^elmn^ oh-tendityerpentem ne njideat.Volensfignifieare k pm hme Namnm eadit,Belli odiam. PieEiUS CJUOqilC Vale-

rianusJtalus^Hierogljphicorumlib.xv. cap. xlvi. ita de hoc Numo: VidimmClandpoJkg.

Nnmnm ameam Bononm apad AchiUinos, in pno fimulaernm alatnm efi^ cam Cadmeo Serpents pm dam dpe-dthiisaheante,cmpa Infcnptio efl^ Paci AVGVSTiE. Illimfane Serpentu ahitus^ahlegatum alioBellnm oflendit. In altero^ex eirepiajdem Tih.f'landp Numo adatum Sigillnm efi^extra ^efiimentumdpeölore adfaciem tollens^ hudnbsp;.(fadmeum exporrigit,pedihus Sej^'pentem finmfum calc at: pm, Bello opprejfo, Faeem eondonatam omnmo fignifieat.

Idem etiam de hoc Numo fentit Adolphus Occo, Vindelicius,Germanus. Etcertè nihil planius hac eruditifsimorum virorum fententia dici poteft,qui Seqentm,BeUi Symbolum,nbsp;rede interpretantur.

At verb Ioan.Triftanus,Gallus,in nuperis fuis ad Numifmata Impp. Romanor. Com-mentariis, Gallico idiomate editis, vbi Vefpafiani Aug. Numum, fupra reprxfentatum, explicate nititur,nouam prorfus opinionem zdiQXQ,’a.SyAngmm,FtlkitMK Sjmholmgt;- efle,aflerit.nbsp;Sed verba eius rereramus :PacI AVGVST^. Vne Figure uiUe, tenmt mne hagm pndue afo» col,

lt;vn Cadmee: ay ant deuant elle njn Serpent, puifemhle lay feruir de guide. Cefie Figure a fort exercé les fauasits, fans amir (se me femhle) peu efire eognue dleux,m le fens de tout ee pui la coneerne, auec I'lnfeription.

E/t paullo poftBe Serpent pui ^a deuant, fait ^oir,pue ce magnanime Bmpereur futguide en fes defieins êr entreprifesguerrieres par la Fortune lt;Sr hon-heur de I’Empire R omain, èrpar fon bon Genie. Car les Serpents,nbsp;pui efioient prk aneknnementpour des Genies falutaires, defioient aufiipour Symbols de Felicite:

Cdpii nbsp;nbsp;nbsp;KT^imgj SjTr^ayia.

Serpens vifus in thoro,Felicitas. CeditNiceghoreen fesOntirocrit.

Btpartieulierement pour les exploits Mi lit aires, efpuels le Serpent lt;^eu impinement, prom et lt;^ne heureufe Vi^oire. Comme ces deux Serpents reprefentez aux deux cofiez de I'Autel, pui ports la Deejfe Vi^ioire en lt;^ne medaillenbsp;dlAugufie, aueeI'lnfeription, Asia receptaj fegnifient ^ne fifignaléeFelicite,pued'auoirparpuelpues Vidoi-ves,reconpuk touts tAfie. Fay aufiiremarpuelt;^npaffage de Sifenna fur lt;une medaille des iii.viRS, pui efi formenbsp;aufitpour marpuer, pue le Serpent efioitprupom Symbols de Felicits (Sr de Vilioire.

Rrr nbsp;nbsp;nbsp;Mak,

-ocr page 196-

n6 nbsp;nbsp;nbsp;PoMPA iNTRoiTVs Ferdinandi Avstriaci

confirms, ^oire^remcfms difficuhêmfigt; conk5ime^ touchmt cc Scrpnt ^gmdmt ceflc Vi^oirc, commc (dtmt comhutrc^ourh Gloin j ejl cc /^uArrim vcmar^uc cn h lt;^ic du GrmdAlexmdrc^ lih.iw. Qj^nbsp;cc mugnpiniwic B^oy pnt^our^refuge dc hou~hcurfutur, dc ^oir deux Serpents luy monftrer Ie chemïni commeguidesnbsp;tresfideleSj luy eflmt u lu tefte de fon urmée ^ commc iluttoït trouuer lOrucle de Jupiter lJummon ,pour upprendre ce

35

pui luy deuoit urriuer, Vlxc Triftanus.

At mehercLiIè^dumfpreta doftifsimomm virorum fententia, nouam ipfefuam ad-ftruere,amp;; cornicum oculos(quod dicitur^coofigere nititiir^alienifsimam planè.ac futilem interpretationem adfert.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Serpentem, FcUdtutis Symlolum efle contendit, induólus

ItmenAl. Satyr .II.

illo, quem protulit^Nicephorg? om^y.^iT^AomniorumIntcrprctis^ verfu* iftud nierum Somnium eft. Quod dum confutamus.cum Satjrico prxfargSc exclamare lubet:

O Froceres, Cenfore opus efi, un Arcs^ice mhis?

Atque vt Arufpicem Arufpiciopponamus • alia eiufdem farinae hariolorum fcita Nice-phoricommentum omnino euertunt^ ^Serpentem, HoftUitutis Belli^fignum pronuntiant, Artemidoru^ jCCCCj, Daldianus O’vei^KeJUKÓov, ^WIqDc fommorum Interpretutione, llb.1!, cap, Xlir,

OJvoQv (ïïïfA,(MV(i Ex©fan iTiciy^. oTcoig cfl ctv nbsp;nbsp;nbsp;%i/ci j feT6)nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;vóQg ° E'xepo's Jv ll'ov^ l^aS-yK^vatv-

S ERPENs Aiorhum fignificut, Inimicitiam inducit. Qjiomodo uutem uffecerit ulipucwp^fic Aforhus èr Inimicvs eum, pui [omnium ^idityrdiuhunt. Achmet Arabsnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;cap. CCLXXXIII. ex In-

dorum, Perfarum amp; iFgyptiorum difciplina, allerit: eW w iv, nbsp;nbsp;nbsp;wnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;dm},

Yi ïl^cLKèV dxmJ' nbsp;nbsp;nbsp;vóQv,^nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lt;pó^oy 'dm E’xep o f, 0'/0’'lt;ïgt;Eisxctö’ o?\9V, «VE’x®pot's dva.’KÓyodg npivonci^. Si puts [omnium

huhuerit nbsp;nbsp;nbsp;Serpenspnruus uut medwerisudpuruerit,lt;^el^ulnu6 inflixerity AJorhum AJetumuh

Hoste experietur. SerpenTES gener dit er udWosTES eorum mugnitudini re[ondentes, re[eruntur, H IS

accedit è Neotericis, Hieron.Cardanus, Somniorum Synefiorum lib.i.cap.xxxv. Generdi-ter, ïncpjlïZyFer^ 6^Serpentes defignmt Inimigos Hoftes, Sed F erts apert os ér pui pheuri pofinty Serpentes uutem mugis occultos^ér Jnfidiutores^ ér implueuhiles.

At omifsis Hariolorum clecretis, Exempla amp; euentus, illi Nicephori fententix ex diametro contrarios proferamus. Grauifsimus auótor Plutarchus in Vita Gracchorum Fra-trum^de Tiber iodHorum Patredfta narrat \ Ag^erctf Tron (jv?^cL^eiV avTov nbsp;nbsp;nbsp;Apako^nthn-.

TaV 0 ft,dvmg nbsp;nbsp;nbsp;tonbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Tè^^j difJcCpCd |tx^' mc ïdv dviKHvy^Jiclc^eivajj' lt;ck). o ^ctri^ov chs^dv, dg o (Av dpplw Anbsp;nbsp;nbsp;nbsp;0ê^ot

3-dt/oL^v dvou^i^iig,Yi Q-S-flAact KoptirjAiA. tov b:/ Ti^ietov Jigtij (piKüv^ tIw ytwcuKOi, w pL.d.'NKoy dm} nbsp;nbsp;nbsp;ovU TP^iT^vripep

nyispêfjoVyiTi via? ^mgconm?, tov/lAv Jppèvct^iTuvoui rdv Af ako'n^n,d^AvcLjQrlw SriAauy.eircL vfe^ov 8 TTo^d^ovep

Tèh^TnTooi. JJunc[umu efiDYos angves in Cuhili comprehendiJ[e: utpue Arujpicesperpenfiprodtgioyunhos ^e-tuj[e interficiyveldimitti: de dtero uj[eueruj[e^fi necutus mus[oret[uneftum Tihcrïo ej[e j Cornclits Vxori,[[eminu, Tiherium ^ero ^puiVxorem diligehut ^ ac fiht, At ut e priori ^ mortem muturiorcm ^ pudm iuueni illi dueehut,nbsp;Draconem murem[uftulij[eymi[u feminu.lndenonmultopoftfutofundlumTiherium^ Idemexcmplumnbsp;refert M.Tullius lib.t. de Diuinatione: Valer.Maximus lib.iv.cap.vi. de Amoreconiugali:nbsp;amp;Plinius lib.vii.cap.xxxvi. Ecquis veró,Anguemhunc, Feliciratis fignumTiberio Grac-cho fuiffe aflèratjcuiexitium attulit?

At priuatum id exemplum fuit : potifsimum autem in Militaribus Expeditioni-busAnguem inopinatè confpeélum, Felicitatis Sjmbolum efle,Triftanus afleric. ld quam verumfit,C.Hoftilij Mancini, Cos.Sc Titi item Sempronij Gracchi, exitus docetnbsp;apud lul.Obfequentem,lib.de VtoÓ^l^\\S,C‘3L^.'Ly.XX\\\.C.HoftilmMmcmm^(^onftil,m^oytn- Henultsnbsp;cum contender et nuuempetens Numuntium,lt;^ox improuiso audit u: AJuncine ?nune, Qum^ egrej[m, pofted nuuemnbsp;GenUA con[cendiJ[et^h.'HGYlsiu mui inuentusje munihusepfugit. Jpfi Con[uldeuidlus^ moxNumuntinis dedttus.

Idem

-ocr page 197-

IN VRBEM AntVERPIAM. nbsp;nbsp;nbsp;\%J

Vide

Valer.

Max.

lib. I.

cap.vx.

Idcrn nbsp;nbsp;nbsp;,T.Sem^ro?4m GmcchmQonfidiCkminLmmkf(imficpigt;£}tiA'^GYiis Y)Y0 cxo!:cultofrolfi0,

verentc hoJiiiamp; i^upim nbsp;nbsp;nbsp;^defo ieanore, innbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ipi^tchy^ YctnUrunt. Oh id deinde ffigt;chu'm injipiuvpito

SfLcrificio , td^em ^rodag'^ emnit. Tertm q^no^ue cdsk lt;^i5himd, dihgentinf^ pijfermtis extk , neqm Serpentvm nreen^neqmfngfigt; impedmqotmt. Qnodqmmnis AmJ^icesndfdnUmImpmtorkpprtmeredixif-fentjGvpi'Cchi'U tpimen lt;uitpircnon^otnit^qtunnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lim^^i, hojfitisfmdnjidiisfedndm^ inermis h Fosnornm will'

tihus üL'cideretnv. Et Caip. LXXXVIl. Al.Fiihtij Thud diJfenJ?ione in Tegihm ferendk, angvEvS dvo nigri in

cellpimIviimrm pLÜi^gfiCmlem cj,demprtmdemnt. Denique Pliitarchüs (vt vel vna Familia nobis exempla fuppeditet) de Tib.GracchoJuniore, paullo antequam multitudineQuiritiumnbsp;oppreiTus interficeretur,ifta commemorat:nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;mo^^rdc fjLdxctds;^ar,ytsKolt;r^Y}ij^oD iiiTr^sTrdg,

iid ^oi(jv]fj,ov' dig rar KOamp;TjuuTig 0'lt;amp;eis, ÏKölB-o]) hmmmg nbsp;nbsp;nbsp;7aju%nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, Jio ngji !^d?7\ov o

Tri^t dgaUph, qnd in fide wtehfitnr, exornpitpi eximk 6^ Jplendidi^: in enm irreqfermt A n gve nbsp;nbsp;nbsp;cldm in ed

gofmrmt/xclnfernnt^ om. Qm m^gk cohorrmt Fiherm.

Ex his omnibus, opinor, abundè iam patet, friuolum efle illud Nicephori j tS OHi^OTfoAHj commentum: qui amp; ipfe fecumpugnat. Nam verfu^ proximè illum^ qui fupra ailegatusnbsp;eft^ prsecedenti, ait:

0''lt;^Eix nbsp;nbsp;nbsp;e’nanti'ots voei.

Serpentks murfaum, advbrsarios efe pmit.

Sed,age,ipiumTnlbniargumentumvideamus,quoprobarenititur,in expeditionibus Bellicis Anguem inopinatè vifum Vidoriam profperam polliceriArgenteum,ecce,iftumnbsp;C.Csf.Odtauiani Aug.Numum teftem citat;

Goltz.

Cxf.

Aug.

%\

UJ

lt;

pag.xLX.

Croyiac.

Tab.x,

A.Au-guiltn. Dial.iiinbsp;Fteriusnbsp;Hierogl.nbsp;hb,

cap.xiv. 'Erizziiisnbsp;in Au-sufto,

Hi dm Serpentes (in quit Tr i fta n us ^ yJ ^tvmnqm Utpis AvA^cm Victoria infiftity in Thmio D.^Ahgnftiy enm Infcriphne : Asia receptaj denotmt infignem em Felicitatem , quodprnbsp;Victorias dlqmt Afium ^nimrfum recupmrit. Ita ille. At herclè^ non minus in ifto^ quam innbsp;pr^cedentiNumointerpretando Ratio ipfumfugit.Nec id mirum- cum hadenus omnium Antiquariorum ingenia in Argenteo ifto ^Enigmate (vt cumPrudentio loquar)nbsp;enodandodVuftra fe torferint. Ac plerique per Angmsgemims^ binas Orbis partes, Afmm écnbsp;•nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;defignar i,op inat i flint: fed nulla veteram auótoritate fubnixi. Pierius5cErizzius,è

‘^;°^^caudarum vtrimquedcpendentium fpiris tertium fibi Serpentem falso imaginantes, tres ; Orbis terrarum partes denotari exiftimant. Anguiumqiie ifta volumina ita implicant, vtnbsp;nodumGordiumfibiobieólum magis intricare ac inne£lere videantur: adeoque Co-micum illud de ipfis dici queat:

Fudunty n^y mtelligendoy nihil intedigfint^

Quid hxremus! Ve! fola C ad v cei, quam prxeedenti pagina è Suida attulimus, Inter-Numus pretax ioGedipum obiicit Sphingi huic Augufbea;.Etenim,vt in Caduceo bini vtrimqueSgt;lt;^un-Angves aduerfi denotant binos Exercitvs amp; Hoftilitates virga Caduceatoristur'“‘nbsp;mediadiuifas amp; difiundas 5 ita in hoc Numo Gemini A n g v e s, id eft, Imperij Romaninbsp;binas in Partes,feu FadioneSjdiuifi Hoftilitates vtrimque amp; Difsidia,V i c t o r i a media

S s s nbsp;nbsp;nbsp;inter-

-ocr page 198-

Il8 nbsp;nbsp;nbsp;PoMPA INTROITVS FeRDINANDI AvSTRIACI

interuenientefeparanturamp;dirimuntur. Quod vt clarius fiat, Hiflorica face obiter ifta illuftranda funt.

Odiis amp; Difsidiis C. C ^s. OcTAViANVM inter amp; M. Antonivm, iam pridem glifcentibus.ac tandem in Ciuile Bellum prorumpentibus • Romani Imperij diuife vires in Partes duasabiere.EtM. Antonio quidem A s IA, amp; Orientis Reges omnesacnbsp;Djnaftx^^gyptus,Macedonia,Graecia^Tliracia ScCyrene^acceflerunt: C.CvES.Octa-VI ANo Italia omnis, 6cHifpania,Gallia,Africa,Sicilia,Sardinia,Selllyriciim^militabant:nbsp;vt apud Dionem lib.L.Plutarchum in Antonio,aliofque videre eft. Iftae Romani Imperij,nbsp;geminasin Fa£liones (vt diximus) diuifi, Hoftilicates 6c Difsidia, hoc Numo Hierogly-phicamp;s,per^^;^i^c?j-tL/%/^^5-,derignantur: qui, fufo fugatoque apud Aftiiim, M. Antonio,nbsp;Vi cTORiiE media: interuentiidirimuntur.

Ipfa Temporis 6c Hiftoriac Ratio ad iftam fententiam nos velut manu ducit. Percuftus eft ifte Numus ad annum Vrbis conditae d. cc. xxiiii. vt patet ex anticse partis Infcriptio-ne : C ^SAR Imp. vii. Fuitenim illoannoC. C/ESarOctavianvs diéfus Im pera-TOR vii'''''“:qiiodè variiseiufdern Numisconftat apud Occon. lam veró,eodem temporenbsp;Trium-^Cae^'*Odtauianus ob Vi6lorias,A6tiacam 6c Alexandrinam,de M. Antonio 6c Cleopatranbsp;iTgypti Regina, relatas,triumphauit,tefte Dionelib.Li.aliifcjue. Quare merito in pofticanbsp;Numi parte inferiptum eft, A sia recept a. Qui fruclus erat V iólori^ Ad'iaccT,6c (qua:nbsp;moxfecutaeftj Alexandrinae. EtenimM. Antonins, cui inDiuifione Imperij Romani,nbsp;Asia obtigerat, mox Cleopatra: Amoribus dementatus, Aüx Regna nobilifsimia, velutnbsp;dotalia, eidem öcfufceptisexillaliberisfuis, Alexandro 6cPto]em^o donarat: referentenbsp;Plutarcho in V ita M. Antonij. E’

KvTitoyiKthiKioL? noT^huu' Ïtio Te W^cuctg tIw t nbsp;nbsp;nbsp;A'^^lctg om tIw cAiTog

S-oLAdojrcw. aJrcq fjLctM^'OL V'ü^f^cuag mct,(rw ctj nbsp;nbsp;nbsp;kcutoi 7fO?^olgnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;(hoi(n?^eiciSè^igt;^v

ièóóTcugêcn. Vt Cleopatra n)mit, mllumsirvïk mt moAicumah Antonio mmmdatnmefl ^fedFhoenke, Qoek-SjrmfCy^rm^Ciliciii magna fnrs ^ludiZpinbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Amhitu Nahatd^c farsnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ad Ocemnm pvt met.

Hd maxime Donationes Romanos offendemnt: cam alias Prmciptf/ts (S^ Regna magnamm gentiumpluatis ho-minihmaddixijfet. Etpaullo inferiUS: TlprlwiJ^ clTficpm KyiEonA'TPAN BaaiKio^ctvAlpdianp

1')

^KOiXïig llv^icig,(njfjL^ct(n'hlt;^ovr(^ cuurn Kctjcrctpm(B^Jg c% Kou(rci§©^ 'Aom ^fteOTg^a ysyopêPCLf,KAso7rct‘T^U4gt;eygt;ivoy m^AiTroprog. Adj'ré^y Q cir col'tS KXèOTecla^ctg , BoLmKagBctoihim cipoiyo§dj(rctgi RM^dvpca ppnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;d.7riv€ifj.s

TcL UctpmdoTcop ksraydysfircq- UroM^odco 3 ^^oivUlw, Ê nbsp;nbsp;nbsp;KtAa/cM', Dune primum CleopATR AM declarauit

.^gyptiyCyprij Africa^ Coeld-Syrid,Reginam, ccisforte Regni adiunöfo Cparione, epuem ipfa ex Cdifare Dilfatore coneefijfe^gmuida^ab eoreliSlafmJfe credehamr. Inde commmnes fihi^illiflios ^ Reges Regum appellauit. Etnbsp;Alexandro Mediam,ArmeniamyParthian'f^y (fi ^uando fuhaH-a for et) attrihuit: Rtolemdo Syr iam, RlMnicennbsp;(S’ Glieiam.

cificato res.

MedifVp Media autem Victor LA,geminos inter A ngues,Columella: feu Arae infiftcnsjede pofita eft.Nam Pacificatores amp; Arbitri, Medij di(fti apud veteres. Thucydides lib. iv. denbsp;ArrhlbsEO Rege loquens Inbsp;nbsp;nbsp;nbsp;dyh^oriS'etnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;cdhr^èTTeii'.. Per Caduceatorem nun-

in

tiauerat Peparatumefe Brafidd, arhitro medio , rem committere. Euftathius in lib. X. Iliados: vbi 3-etag 6Clt;gfaV ^cupuctg VOCari xlTcrit c^ir^finyo^icug,^d^lwcuciigc^U7rfi^sTiipjL'iig7itBlt;r^dctig,d7ro?\pamp;)v/\vo-S(n,MEzoT's renbsp;'^ofBpag dg ttupm^uoy. Eos pui Reipub.nomine Legationes obeunt.^amp;^ Eeciales^ deni^ue m E DIO s fepueftros omnes.

Maro vii.iTneidos de Galefo:

Dum Pad Medivm fe offert.—_

Sido-

-ocr page 199-

m VRBEM Antverpiam. nbsp;nbsp;nbsp;.'29

Sidonius Apollinaris Carm. xxui. ad ConfentiumNarbonenfem:

QnoA fi Fcedem folt^ermtw Orhis,

F Men) ,TE MEDiOj dftrent f^roces Hmm, Smromfitamp;, Get^Hy Ge lom.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'

Plura eius rei exempla Adolefcentes olim attulimus lib.iii.Eleótorum noftrorum, cap.vn. vbi ilium Claudiani verfum, in Panegyri ad Confulatum FI. Manli) Theodori, illuftra-

UimuSl nbsp;nbsp;nbsp;—--Qmz dijfoim ritn

Bpirhdriesj^demnon Keuerentid frmgdt?

Quemadmodum veró in Pacificationibusper Caduceatorem initis,Virgu!a Mercurij, hoe eft^Reéta Ratio amp;; Oratio media fvcTupra, in Caducei Interpretatione Suidas dixit)nbsp;Ar^gpu^sfiiic Hoftilitates/eparal ^itavbi Marte Indice^Pax quxritur, Victoria Medianbsp;eofdem dirimere reftè dieitur. Ac de Virgula quidem Mcrcurij fic Hjginus, Augufti Li-

bertLlS;,in Aftronomico : lAcrctwhu Pih oApollme Virgugt;lpim ejuumdam mumri dceepit: i^mm r/iann tenens Mercptrm, cum-proficifceretnrin AveddJdm,ér- roidpjet dvos dr acones inter fe eonmntlo Qor^ore, dmmnbsp;etlium dfgetere, ^t q^ni dimieem inter fe njideresnm \ Virgvlam inter njtrmne^m fnhieeit: itd^difcejfermit.nbsp;ohuarmnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fAo^edm VirguUm Fdcü cmfld dixït ejfeeonflitntmn. Nonnnllietmm c'kmfdcmnt QddmeoslpNO^ dr a-

£x”x. CONES mflieêtosVirgMfdcimitii^mdimtmn Merctmo fnerat Fneü. Eim exemflo Athlete in reli^nü

e^m-emfmodi certrAonihiuVirgidd^tuntm. Sed amp; Patrum memoriadn monomachiis dirimendis, 7LIi Virgulx huiufmodi vfum^acprifci moris veftigia exflitiflè^ex Hiftoriis conftat.

M.n.xxri. Cxterum;,exftatgeminiisM.Antoni)Numus,annisaliquot ante Augufeum ilium pereuflus: quem hic adiungendum curaui , vt fuperiori collatus lucem alter alterinbsp;foeneret.PerLitterasautemillasfingularias^iii.vir.r. p.c. defignariTrivmvirvm reip.nbsp;coNSTiTVEHD^, ncmini Humaniori ignotum eft.

CelU.

ïul.CaiC

pag-

xLvin.

Gence Antonianbsp;Chotil;

P^g'

XXVII ErizrZtusnbsp;in Annbsp;CTUftO,

Quxrunt viri do6ti, qusenam fit Facies illa Muliebris, Media geminos inter Angues, co-lumella: impofita ! Occo, Cleopatrae aut Afias caput elTe exiftimat. Alij aliud con-’quot;;j;quot;^. r-i'rM ieftant. Qu* inaltero Numo Figura ftolata cernitur, dextra Vreeolum, finiftra Haftam““*-if puram,tenens, eamdemFaciemprxferre videtur. Ful.autemVrfinus Mineruam elTenbsp;aflTerit. Ipfie Pietatis iftam aut Concordia; efle effigiem , Forma Octavi,e^

“ C. Cxf. Oétauiani Aug. fororis , amp; M. Antonij coniugis , exprefiam, non dubito.

H^ec enim fex circiter ante Pugnam Aóliacam annis, Bellum Ciuile, M. Antonium inter amp; C.Cccf. Oótauianum, iamtum nafcens, fingulari prudentia fua auertit:Pacem-que inter Coniugem,Fratiemquefuum conciliauit, tefte Plutarchoin Vita M. Antonij.-'pAxiater

AüVoV 5 TTötAti' cAc'TiVamp;ivAiABOAcTNn-ci^^iwS-ei^ rzêO? Kalcrct^jVcuxr} re^cLMdlcLig ÏTihet nbsp;nbsp;nbsp;amp; c.cf.

Timvamp;v Toy g-Ó7^Vy€ig nbsp;nbsp;nbsp;fs^dp/unasp. cvrcuiS-a.'my O'ktabï anfGzuJéTi^^ei ^nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;J^£ijêéi(ra.v )gt;7n)7^ifJL7rH

Tov nbsp;nbsp;nbsp;Q }(giinbsp;nbsp;nbsp;nbsp;c/i ccoid^vyetTe^op è^8(ra^. n 3 (i'KmTA(jL(rcL kA oS'ov Yi.cuTcLtiLyyfi

oitCt^PyEyplTm-dv Mumnyoev biTvy^cuii^TroTTKoi mryicdi^pn 7eo7lt;t\d hopjLin, pLn metdiiv cwtlw cm pLctme/cerctTyig ywodMog d^'^^(^tdThuu'fpQ[Xiylw. vSy fdiv ficLTra/l^g dvB-^cdnagüg avTÏwnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;A’r tokt at o mn d'volv,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;yiwcuKct,^^

T 11

'i '*

-ocr page 200-

130 nbsp;nbsp;nbsp;PoMPA INTROITVS FeRDINANDI AvSTRIACI

èA(plw ÜG'CtA’. E{ Q TCt nbsp;nbsp;nbsp;(xkv Ci^n7s9V OTCó K^TSÏV V K^TSi^Ct/f TTiTT^óóTCOl)^

dfjL(poripm aÖA/a.

TJri? (^x.KcL^^g o KcMo-a^j miv èi^luuiKOdg eig Tcl^v'^^ng^ B-ioLpLOL }cct?^tg-Qy @7rcfcpoi/T£? èdeM} ?roAia) fjS/JcMy^g g-^rv «au-

;^a53t''^,7roMaV 5' i/ai;? nbsp;nbsp;nbsp;cuyici7\s'ïg èX'do-ag.dmïv'ji^^iAm oL7rci/i/'mlt;y€igyfigui (pi7\5(^(mvctg.Elg^cL'jKyTm(^ ((só^

Tè^g’ i^jjTHTrn dJ^€K(pn Kcu(rct^(^ (S^ovn^g. Iwd /'g dfjLoAÓyn^ KomVci^ /mh A'yrcdVicó (^'ouvdJf ^vo rdy/uLct^ m^g roy ITapOï^tov

TfóhifLoy- Kyrdym cTg KcMJote^t ;:^aAgt;cg//,^oAa? kctroi/. O’kt a nbsp;nbsp;nbsp;j-mo'ctTo Tdfdéy dhAlt;:pS cé^ 5*a^c^^oV

ii.i.

«;iocn fMvoTrd^mag, «Tg nbsp;nbsp;nbsp;^ dhK(pS g^.df^g AntoNIVS democalvMN 11 sp^dmrfm

C a: s A R E M concit0ju6j CCC. mwlpie nbsp;nbsp;nbsp;^et 'ut: Bnmdai’fio^ mn rece^tusy TpivmtPt^m pt'^ppplïs. Inde OcTA-

ViKMy^m comitiitPi eti;mft4.erpii; ex Gr^eid^ ormtem dimittit etdfmtrem, Fmgnms tnm emt, 0,tqtie dtevpim ex eo filmnïmngenmrat. H^cin itmere ohm}m C J^skki fr5hi y Ptfmnpis ex eim mncü, Agrifpdê^ Mamp;eenm^nbsp;fmmnis^recïtm enm o’otejiitt^^ efi^nefe ex hep^tijTmm Ainliere miferrimee^f}fierifiimrctiocdos 10,m omnium homïnnmnbsp;in fe connerfoSy^m d-mrnim 1 MP E R A T o R v M, rdtevïtu Vxor^ Soror nltenm ejfet. Oilodfii deterior^ Qonjil’Snbsp;Imjfent, inter^^ eos Bellnm excitajfent, i^fos ^nidem ineerto euentn eertnmros 5 fpmm njerl fortem ^trirm^uenbsp;fore pnifer^pn.

Frdiuó C a: s AR,^.ppcifice 'Trmentnm lt;^enit: fvM^ immidifirmmfiedrxdispn, magnum in Terrd exercl-tnm cgmefere y rmltfi^s nrmes in httore ociofm finreychm i0 Im^erntores y eornfn^nmiciy inter fe eongrederentWy tic mntnoconfdnteerent. BriorC a:sAR 0'^nd Antonivm, wgr^tin^m Sororis fn^, coen^Mit. BaBmm efl ihi internbsp;eos^ pvti feöfnr dnns legiones epd Bnrthienm Bellnm Antonio dnrety Antonim C^ftri Arntees nmes (fentnnh Breisternbsp;htic o c T A VIA fr^tri n murito ^igintï mjo^nrones j mpirito dfrntre mille pnilites im^etrmit.

Eiufdem Pacificationis, Octavia Media conciliate, meminit Appianus lib, v. de BellisCiuilibus; o’^taot fA ^vlxd^ei cc^g'Kcd(röL^, êicuTdQicrct cwTÓÏg. O cTAviA igitnr p^'ofeöf 0 efi ndC^fn-remgvt Arbitrn inter eos foret. Legendus quoque Dion lib.xLviii. Quin amp; paulló ante Pugnamnbsp;Aóliacam , Octavia Bellum Ciuile, coniugem inter, Fratremque fuum iam exar-defcenSjdenuó fopire amp; extinguere modis omnibus eft molita(vt apudPlutarchum vide-re eftj fed Cleopatra artibiis,eius conatus irriti cecidêre. Piutardius: KvTdvi(^ o m^dg Gm Ao-

fima }{A TiymdLT^myQMihéji'K.MoTrd^ciMTthdv Whlyj'^iHyyfimKGifa.lodiV tov TeéKt^jLoy. no^:Qb8^f) ra'? A’ O’^'-tab/as ttIaiv cwfi$lcLKv(reigyi7rei(ri ttöMo?? Kcoyi(hoy^niLCct(ny, A’vTayicp ^la.h.zxAlwcuife^ouu'dig , dg bVg oincuov dTrêhcmi^'c^ S’ 7elt;^A{u,hi yiwdÏKcLnbsp;(PjfjdoKdg TYiAiKavTctg S]^S(rciv. ^Ahtonins^ Domitlj nliornm confitmm feeutiXy Cleo^pttrnm in /Egjpnm nmigrirtynbsp;ihi^ Belli emntum exfieöinre infit.At illpp metnens ne rtirfueyinternej^tn O c T a via,, Bellnm dJijfólmretnrgnrgndnbsp;pcmin Cmidinm fis PedltatUS Antoniani fupremus Prxfedus ox^xf^cormfity^tpo ipd n^ndtAn-toninm intercederet yti^ oftenderetIni^mmejfe yCleogntrnm Bello y nd egmd tmn snngnpp ^reifidm i^fn contn-lijfety itreeri.

Praeterpublicas Odij Simultatumque inter M. Antonium amp; C. Caef. Odauianum, cauflas, naturalequoddam inter vtriufque Principis Fortunam , Geniumque, exftkilïenbsp;Difsidium^Plutarehus au6tor eft: diü ydfkg dyr\^ tiw dmd fMotlliKogdTr AiyJ^HyTuiyrdg'^ècretg(d^üflyrü)yy0g,sïrs

F; k

EAiOTTCLT^ctxcepi(!^ólB{j(^idTe x^di^lj(^cihyi^dciyizin^gTy A'yTdyiovsTTctjipyKndlfi^yAiycóyyTlw TvxhoJ djtnIyXctyL(:s^%rlw ü(rouy gt;(51) fA,iyilt;9luiy\eiu^'^Kai(rci^(^djLLO(JU§Q^cijA(Ttwè^iiAdjèTo'plgt;cl^TCóSVimimH TeoiHvlcwTV.o ^ (Togi^i^d) AoufJLm Toy tIth (po^drcoi' d,nbsp;ycui^gdyèv'^yi?\9g ordv « mê' otvroy,\2ir’IiietyHyiyeTaj]ToL7reivÓT€^g gyHVctvTl^j^fgtf «’•^vgVgf (^- HnhehtPt Antonim fecnmnbsp;Hnriolnm ^nemdpLm j^gypmmyeornmnjp^nm ^mN^tditins^rAdiSliones frntmtm. Isyfme in CleopJreegrn-tmmy fen eimd ïtn re coerd fentiretjlihere nd Antoninm dixit: Bortmmm eim yfilendidifimpim ^Moymn amp;r mnxlnbsp;mnmfin Cdfnris Fortmd obfenrari: confdmt^ lt;^t d illo Imene pgtmm longifimefefnhdppceret.Tnm enim (mhnfjnbsp;Genim ^ iftim Genmm timet: èr cum feorfim dncer fit nte[m erellm 5 illo dfropinymnte y demittit fefe^

fit fikm amè, ignmior. Idem refert Plutarchus in libro de Fortuna Romanorum.

V rceolus


-ocr page 201-

IN VRBEM AntveRPIAM. nbsp;nbsp;nbsp;,,f

•.T nbsp;nbsp;nbsp;M.AntonijNumodextraPiETAS,feuCoNcoRDiA,prjefert,

Vas Pontificale eft Kxpiationis amp; Purificationis Symbolum, additum hic ob M. Antonij'S^P Sacerdotium,qui Flamen Diui lulij facftus erat.Plutarchus: Mrk 5'K«lt;V«e.A;«Plt;^i«S!u®', iir^V

C^f.OSlmMnhlhmenC^frm frSluieft. In D.Iuli) MAn-Goltzmm, Vas illudpafsim appofitum cernitur. Vel certè ad Foederis folemnitatem Vrceolus ille fpeftat.Sic Homerus lu. Iliados, in facrificii cuiuf-dam,quod Poederi fuerat interpofitum, defcriptione, manus ablutas S: expiatas teftatur:

f nbsp;nbsp;nbsp;—--dra,^ KYi^VKzg dycwo)

o'^KicL Tits-d B-ecóv crtido-yov' nbsp;nbsp;nbsp;q oli/ov

Micryoj/j ctTct^ Bci(n?\.éj(nv vd'cd^

Omnm Foedmhm femndis fenntes Frdcoms,mifcent^ memm Qmtevihm a^nü:

Tmn mmihm Ijmfm Kegmigt; fadm ncmtes,

M. Tullius, Oratione de Arufpicum refponfis , inex^mhik vocat, quod Gr^ci, noA.^0.In^r M. Antoni; Numos apud Goltzium, funt in quorumnbsp;^ auersa parte C o nc o r d i ^ Caput vifitur: in qu.bufdam, Figura ftolata cum Caduceonbsp;l;r amp;Infcriptione: Concordia pr^torianorvm. Siquis autemcum Fuluio Mi-neru^ ilJam elle in luperiore M. Antoni; Numo effigiem,contendat, ad Oc t a v i ^’Prunbsp;dentiam id referendum eft.quam Plutarchus deprsdicat,.aM«

lt;i4i fonu excellmtmm, Grmimern quoj^ue (S’ Priidmtmm hdmfe itdimSiitm.

Temporis amp;rei geft$ feries nobis hic quoque opitulatur. In antica Numi parte, vbi CaputAntoni;laureatumconlpicitur^hiEceftInicriptio: jVI. Antonivs Imp. cos

DE SiG. ITER.^ E T ,1 ER T. Id eft iCoNSVL DESIGNATVS ITERVM ET TERTIVM. Ex

ifta Epigraphe conftat percuftum efte hunc Numum poft annum Vrbis conditie piéinbsp;nbsp;nbsp;nbsp;smm annOjPace inter Sext. Pompeium, C.CEef.Ocftauianum, amp; Ad Anto-

nium confirmata,ConruIes renuntiati funt poll Quadriennium futuri: atque inter alios if:cc“tM.Antonio(qut ante Quinquennium cum C.Iu!.Ca;fare Conful fuerat.') Jter amp; Tertiusnbsp;Confulatus decretus, tefte Appiano,Iib.v. de Beilis Ciuilibus. Poftquam enim Pompeia-namiftam Pacem defcnpfit, h^c fubiungit: AV8lt;p«»«3'*nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;k ,Anmgt;oy % ^

AiSava iffaVaf, a.tUxa.9i?-einl^ ifin'm; PCtTmin h ta /ïsAsira' óffi 4’ kidm; Z.cu(ru^ rs Tlo/iTinicv, «Ta AmSofion mu «t’ «Jais A’.TfflVtov T£ % KaiVaj^.T^iro^ ƒgt;! t»t£nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;varaTA/Von.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;die Coss. defigmtifum in qm-

drietmittm: ante omnes Antonim (S’ Lih, tarnen Antonio liceret alimngroy? fhhftitnere ¦ pfi -^dos Qtfar (S’ Fomfeim: mm JEnoharhm (S’ Soput. Deinde mrpm Csfar (S’ Antonim, tertivm tmc famri Co»ples

At verb Pacificatio, O c x a v i a Interprete, cum M. Antonio inita fuit duobus annis pofi illam Pompeianam Pacem.-nempe anno Vrbis condita; d. cc. xvi. Agrippa amp; Gallo Cossnbsp;Hederacea Corona Numum ambit. Nam M. Antonius

d.yhM nbsp;nbsp;nbsp;Bacchamfemmmaffellamt: id^nomintsfihi ahalusmhmnJolm.MX. refert

Dion lib .XLVill.

Gtoyiac.

tab.xxvj

amp;i XXX

Similes quoque Vefpafianiamp;TitiAugg.Numi funt. cum Geminis Anguibus ScVi-^o?-/-

Gobi. Gtacciaenbsp;Inliilisnbsp;tab

amp; IV

• dona Media. Nempe in memoriam Belli Ciuilis Vitelliani, quod apud Cremonam Au-^® fpiciis Vefpafiani Aug.profligatum eft, vtnarrat Tacitus lib.iii. Hiftoriarum.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;’ d-

? ----

K‘*»ïislt{x

data.

¦ r . Iquot; Cretenfium Numis etmm fpedantur bini Serpentes erecfti, quos inte^medius lup-

..m. piter,Gretenuumindigena,dmungit.Inlcriptioaddita:KXAA2 kphtapxas Memi

vvv nbsp;nbsp;nbsp;¦

-ocr page 202-

IjX nbsp;nbsp;nbsp;PoMPA INTROITVS FeRDINANDI AvSTRIACI

!¦gt;

S^ncre-

nit^3'^'^0'^^^^/-^LiuiLisIib.xLiv.amp;M.TulliusPhilippica V. Inaliis eiufdem InfuIxNumis Templum louis^cum hxx in aliis Corytus.fiue theca Arcus^media Angues feparat. Qusenbsp;omnia Concordiam inter CretenfiumVrbesinitamdenotant. Auótor enim eft Strabonbsp;lib.X. Cnojfon ^Gortimm^ nobilifsimas amp; potentifsimas Cretae Vrbes , inteftinis bellisnbsp;inter fe confliftari folitas. At cum externa arma ingruerent, Pacem inibant , quamnbsp;2uygt;ifJiW^ot',5y;^^rm)'^^^;^,appel!abant.Plutarchuslib.de Fraterno Amore:nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;c^t yom

^K§»lTtóV,ot7roMaWaM«?v9K Y^TTogt;.ifjLOuZrig^i^ü)hvSkóvTm'no7\ifJLim^^i7\'óo\% £7z«;tVcw/r.KcqT*T° Iw o jcaA^-oMvXv'yn^nUlt;rfjióg. h^'HtmdtCrctcnfes^^m cvchrü feditiomhii^, nbsp;nbsp;nbsp;expigitftti ^ extrinfecm

nd.Mntantihiu hoflihpi^y P a C em ihgt;c Socictfitcm imcrtd'nt. Is enim er pet, ij^nem lt;^oepthnnt Sjncretifmum. Q^l in

altera Crccenfium Numorum facie expreffus eft Anguis, ciftulx irrepens, ad Bacchica Orgia referendus eft.

Quamuis autem ex iis omnibus quse fupra adduximus, Triumphaüs illius Numi Au-guft£ei,aliorumque, fenfum cuiuis perfpicuum ede non dubitem 5 nihilominüs tarnen illu-ftria aliquot vetuftifsimorum fcriptorum loca velut M/ana. amp; (vtcum Apuleio loquarj fuperpondia quidam,ad fuperiora iüa Rationum noftrarum momenta hic adücere volui,nbsp;vt nullum de Interpretationenoftradubiumrelinquatur.

Hicrogl.

Iib.xvi.

c.xxxvn.

Semens iï,gjpti)(a quibus prima Eruditionis femina Grxci accepêre)S e r p e n te Sjmho-Symbol. //^w,af«^r^,referente Diodoro. Vnde Theognisamicum perfidum fic deteftatur:

Kjppg, ®èomv r nbsp;nbsp;nbsp;^ dtiQ^dTTOKnv d7ii9amp;3

’i'vp^ov og CM }tÓA7f(D 7rQi\d?\9v

A^pege^ Diif^ Inimke, èr Hominihm infide,

Idrigidnm nbsp;nbsp;nbsp;in fmu lt;vpLrmm hpeheheis Angvem.

Maro vii.iEneidos, vbi Bellum iEneam inter Turnumque orditur, AM o zAngmomum inducit,quasadTurnumaccedens,ac--TUmmeni, mfuns

cm^pentem Sr /^mrcnttm dïcere 6^ G E MIN o s er ex it crinihm A n G v E s.

Similiter apud Papinium lib. viu.Thebaidos:

Jif Geminvm excutiens Angvem, hacchatur •^tripme Tififhone cpeftrk.

Idem Peculiariter vero per Dracgnem, aut Serpentem,Bellum Vaftitatemque deiignari, Symbol.innuit ipfeelegantioris omnisDoftrinaeFons, Homerus. Isenimcum fignificare vellet,nbsp;BellumTroianum totos annos nouem ablumpturum j facrificantibus Grsecis Draco nem vifum canit,qui odo paflèrculos,ipfamque matrem,nonam,,deuorabat,Iliados n.

E'VA’ \(pcLvYï jULèyct mfJLct, Ap a'k n N éJm nbsp;nbsp;nbsp;^otdpoipk,

TV p oüToV O\vfx.7nog YiyA c^óoóg cTg,

B6)/.£.s Kssrcu^cLgi (zer^g pa Tihci^virov o^a(riV’

EV^-öt \lt;Téjo s3-öTo i/goöTOj, VYmcL r^itvoL,

Ö'idfip iTT d.K^^T0i’^^TPi’^mTig,

0\T(d, drd^ cMoim Iw^n mg tUvol’

EVA’ oyi nbsp;nbsp;nbsp;KctTvi^'n TèT^iyarag,

Hwwf 4’ dfJLOiTeoTSds óS\j^oijSdn (pkoL zmoL.

Tlw 4 sM?\.i^a.fjSf(^,d]i§vyog Ka^iv dfJL(picix^^'

' Idic pe-^fpirmt meegnUm figmm\ D kaco , dorfoptngmnem,

Horrihilts, iffe Oljmpm mtfit in Ineeni.

Qmim

-ocr page 203-

IN VRBEM AnTVERPIAM. nbsp;nbsp;nbsp;133

Qmm ex tehari frofilntj eid ^htm^m ^errexit:

Jhi ermit nbsp;nbsp;nbsp;jil^^

Kamo in extremOy fnh foliis ^oliPmtes,

OEio: fed rmter mnn emt^ Reprit film.

Ihi iüe hos miferpdilitér eomedtt firidentes: lAnter mtem cinnmmhhpLt lugens dileöios filios:

Hmu cÏYcnmpiBm pth pehendit Uu cUmmtem.

Prodigium iftud Calchas Vates^paucis verfibus interieótis^ita interpretatur:

€i(; «r? nbsp;nbsp;nbsp;ïlt;pcLyè ^^aS-oh }(fij cwrlxvy

OWtó , nbsp;nbsp;nbsp;fJLYiTYl^ hctlYI Iw J w TiKi TiMCL.

nV nbsp;nbsp;nbsp;metnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;cuu^'

TS hKOLTCó 5' ttóKiv cd^nQ^ dJ^voiyifcoi/.

Vt hk filios demrmit pjferis^ ér

Odlo:pd mater, mna erat, qm pprit filios-^

Sic nos tot mms heUahimm hk:

Deeimo mtem Qmitatem cpipemm Utees lt;rviaA hahentem.

Liuius lib.xxi. Hannibalenijltalias Belluminferre parantem, tale Somnium habuilTè nar-

rat * Vidijfepjij^SERPENTEM mirdmagnïtndme^ mm ingentiarhormnac ^uirgnltonmftrageprri, acfofi in-pqm mmfragore CAliyNmhnm. Tum^qm moles ca.qmdrue Yrodigqept.qmrentem.mdimfife; Vastitatem

Ititlk rjf'. M Tullius lib.i.de Diuinatione, vbi inter cetera idem Somnium examinat: Tt^m

gt; (S’Serpentibvs, /juummij^ae inceient,omniattrhttfi», njirgidtatte^a^ermrtire: ér turn aimiratam ^mfip Deo,Qaidmm illad (Jfet,taU Monfimm ? ér Deum re-Jhondip, Vastitatem opitalu:pacefipe^,^tprgent^rotinua, Silius ItalicUS,virConfuIaris,nbsp;lib UI. de Bello Punico,graphicè iftud Hannibalis Somnium defcribit:

'Ecce mgis rafiiens fiylnoi, ac rohora lt;vafi:o Contort a mipexu^ traltaf^ pr innm rnps,

(tAter let hij er o findehat tmhine Serpens:

QjpntPis non Aqnas prlnftrat flexibus A.r5loSj 'Et geminnm Upfn fidm cirmmligat Angnu.

tmtns fmees didneit hiatn:

(tAttoÜenf^ ea^nt mmhofis Montihm amp;qnat.

Congeminat pnittu rapi Yiolentia CaU^

Imhriferam^ Hjemem prmixtd grmdine torqmt.

Hoe trepidm Monftro (neqm emm Sopr illepiec dtA Vts Pideratnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Virgdqne fngmte tenehras

Aiipnerat Imem Somm Dem^ nrdm^qm fit,

Scitatm^ Fefiis ? Terrafi^ ^rgentm. membra Qm ferat f ér qmfinpim Fopnlos deppat hiatn?

Qm gelïdu dfnei Cyllenes editm mtris:

Bella wpdes opat a tibi: te maxima Bella,

Te firages nemorum^ te toto tnrbida CaIo TempfiaSjCAdefq^ wirumymagnA^ raïnAnbsp;Um gemrkjaerjmofa^ Fata pqmnmr,

X X X nbsp;nbsp;nbsp;Qmntm

-ocr page 204-

1)4

PoMPA INTROITVS FeRDINANDI AvSTRIACI

Qmntm ^er cpi^mfos nbsp;nbsp;nbsp;Jllontihm

Qontorifiin fyhpts pfmüenti tergon S £ R P E N s,

Bt Uie hu^me^Pit Terrm j^ammte Venem\

Tmtm ferdomitls decurrens jdlglhm, pitro ïnuolms Bello ItPilmm : tmito^ fragorenbsp;Brut PI conmdfis ^rofternes opfidu murk.

Non immerito igitur Val.Maximus lib. i.cap.vii.vbi idem iftud Somnium commemorat, eleganter ait: Tlon Vigdius tmthm^fed i^fum Hmmhulis Qfüctem Kommo Jm^erio fuijfe Hoftilem.

Draco

PalUdi

facer.

Golt^tus

lul.Caef^

pag.xi.

Gorlam

Dad:y-

liothcca

Num.

LXXXVII.

Porró Palladi, vt Bellorum Praefidi ^ Draconem Comitem attribuêre veteres. Sic in C. Clouij Numo apud Goltzium, amp; in Gemma vetufta apud Gorkum fpedatur:

GetfMftd uetus.

Nnm.C.IYL

Plutarch. Vita De-

Pierius Valerianus Hieroglyphicorum lib.xv.cap.xv. amp; iFneas Vicus, in Commentariis adprifca Impp.Romanorum Numifmata^inifto C.Clouij Numo^iv^?;^^ Grudkntis^imvXdi-crum exprellum eflTe^ falsó credidere: cumhaud dubiè P uUudis,Txo^\\?^um geilantis.ea fitnbsp;effigies.StatuienimeiusDeaeDraconem a Phidiaadiunótum fuifie,teftaturPlutar-cbus iib.de Ifide, Paüfanias in Atticis, Phurnutus, aliique. Nota Demofthenis vox, cum

Athenisexularet: nbsp;nbsp;nbsp;Aicoroivct n o AI a's,Tinbsp;nbsp;nbsp;nbsp;“^oLhiTrcdTcH^ig dyipoi? TXcwKii k Apa'konti, (c A«|U,Wj mofth.

O DomimPallAs^^mdtribusteterrimüBeftUsdeleduris5Noduu^Dracone,Populo?

Draco-

litaria.

Quin amp; inter fignaMilitaria,D r ago n v m fimulacra ingentia, ore patulo, in praelon-S^L^rgis haftis olim prxferri folita. Ammianus Marcellinus lib.xvi. vbi Pompam Introitus Conftantij Aug. in Vrbem Romam ,defcribit: Alios fur^ureis fubtegmimhus textï cmtmdederenbsp;Dracones, hufturum mrek gemmutif^ fummitutihus iüigutl, hmtu wufio prflutiles, 6^ idiö ^elut lm ^er~nbsp;citffihduntes,cmdurum§^^olmmmrelm:fuentesmVentum. Claudianus inPanegyricO ad lll. Con-fulatum Honorij Aug.

lii o lucres tollunt Aifudus^hi pdu Draconvm Coüu leumt: multuf^ tumetpr nubilu Serpensnbsp;Iratm ftimulmte Noto, ^mit^ recepknbsp;Blutïhm, 6^ ^urio ment itur fihilu trudu.

PulcherrimisiftisClaudiani verfibus certat Sidonius Apollinaris, Aruernorum Pr£efu!,

in Panegyrico Maioriani Aug.--lam textilk A ngvis

Difcurrit pr wtrum^ue ptciem^ cui guttur ududk Turgefcit Ze^hyrk. Putulo mentitur hmtunbsp;Ir uturn pduru Furnem j pmo^ Furoremnbsp;^uru fucit, (fuoties crujfutur vertik tergumnbsp;Flutihm, lt;cr nimium ium non eupit uluus inune.

Ex Indis traólum cum morem,e Suida conftat: nbsp;nbsp;nbsp;^d^^a/pov. mra, 5' tov uctAsjuop «a-c^nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;2gt;i-

fiMOOj iTnoTèm nbsp;nbsp;nbsp;A p a'k^n jcoifJLoMog dvcLT^ti^^.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ri gt;is(pa.Ay] 7rê7roir)TOLj,(j(ni^ÓTm oS'Óvtüip,

iidi nbsp;nbsp;nbsp;Q dL79\o£dpLCL meAMóepoy UiuigT^ f^mog}^ïïoix'iAgv óug,kgoiAy]diyov Apa'kont a.

Indij

-ocr page 205-

IN VRBEM AnTVERPIAM. nbsp;nbsp;nbsp;135

Indi^Gcns Barhi^m.I^Jis (intern in Bello,profingnlk millihm eipmtnm ermt Yexilla: Draco fcilket in perticd extenfrSyCmm cnpnt ipmdem ernt argent enm,dmt(bus exert is, (Sr rilln minitahnndo. Keliqmm njerb corpus ex fericonbsp;context unt, longitudine (Srprofunditate Sr coloris bariet ate lt;njernm Draconem referens.

At vero D RACONEM 3UtScrpCHtClTl CRlCcltUITljBE LLI Opprclsi *ÖC piofll^Sti S^XTI'Draco bolum efle.ex Claudi) Aug. itemque D.Iulij ]SIumo,per Traianum Aug. reftituto, fupraX/*»”nbsp;vidimus. EteuidentifsimèidpatetexVefpafianiAug.Numo, vein prifeis Numifmati-fymboi.nbsp;bus quae ftudio ac munificentia Caroli, Crojiaci amp; Arfehottani Ducis,Belgae,congefl;a,

amp; cum Ant. Auguftini Dialogis,abAndr. Schotto LatinèverfiSjCdita funt.videre eft. Illicenim Pax , feu Victoria Pacifera, Serpentis corpus medium pedibus calcans,nbsp;reluótantis ac obnitentis retortum caput Caduceo compefeit. Apud Gorlxum quoquenbsp;inGemma antiqua, Victori a Paciferafimilifchemateexpreflaeft.

Tfuni.ve.J'rKttANr Auj .

èr

Crofiac.

Tab.

XXVI I.

Gorkus Dadty-lio theca,nbsp;Num.

xit.

Ecquis Numum iftum, Gemmamque contemplatus, protinus non exclamet. Artifices illorum inuentores,dumingeniosè ifta defignarentjin mente habuiile iftud Regis ac Va-

tlS OlUint , I falmO XC. E Trt a ^ m a a Basiai^kon nbsp;nbsp;nbsp;, )(gt/ JCflt’^jrctTwVeif Asot^nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ap a'ko nt a. Super

Aspidem S^ Basiliscvm amhuUkts^SrcomukahtsLeonem nbsp;nbsp;nbsp;RAcoNEM.^Itemque illud Serua-

toris noftri apud D.Lucam^Cap.X.rc)^;, ê^iê^oó^jn c^iv rlw ^ttutHv nbsp;nbsp;nbsp;7rSi(rou\f

rlw SiwöLfjLiv ^ nbsp;nbsp;nbsp;dedi w obis pot eft at em calcandt fupra S erpentes Sr Scorpioms, (Sr fuper omnem Vir-

tmem Inimiei. Certèamp;deHoftiliE XERCiTV ifta interpretatur Clemens Alexandrinus,

Stromatumllb.lv. Ejrctpfi) nbsp;nbsp;nbsp;t^^TectTéiiftnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;rsnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;» Ccnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Stpatia's.

SuperSerpentes©’Scorpiosumhulure^êr inDamones,inlt;tAdusrfurij Exercitvs domimtumohtinere. Similiter 6c in iftud Pialmi LXXUI. Zi) muiTtr^ia.e'U! Xicpard; rap Apak o'KmNcffi S’vJ'otT®'. Tu contriuiflinbsp;cupkpiXy^.AconYumaquA.-., itaEuthymius Zygabenus : Per Draconvm capita, Milites Tri-

hmos,renturiones lt;Sr Duces intelligit,qui a Pharaoite mij?i funt adperfeq^tundumpopulum Ifra 'el.

Sed 6c folum Serpentis fehema in Vefpafiani Aug.Numo dare dcmonftrat.efTe abfur-dum, (quod Triftanus contendit) Serpentem hk Vidorite Pacifera; velut vias Ducem ('GWdadiundumefTe. Conculcatusenim collum atqueos verfus Vidoriam retorquet,nbsp;aduerfantis 8c obnitentis fpecie: quod certè non eft via: dudorum fehema atque habitus.nbsp;Quid deinde a ratione alienius, quam A n g v e m, (quern non tantiim è profanis.ftd 6c fa-cris Litteris, Odi), Hoftilitatis, Bellique Symbolum efle probauimusj Vidoria: Pacifera:nbsp;ihyh, feu vise Ducem, dare? Id fanè non minus ridiculum,quam fi (vt Flaccus ait)

Serpentes lt;ulalhm gemmentur, Tigrihm^gni.

A. AU-^uHin. Dial.i.nbsp;Crofiac.nbsp;Tab. XXI,

S A L V TI s quidem Symbolum efle Anguem,omnibus notum eft: quod nempe ex eius came Remedia 6c Antidota parentur, velut Theriaca; vt ita venenum veneno pellatur.nbsp;Atque ideo dEfculapio Anguis facer erat.6c in prifeis Statuis 6c Numis iili adiunódus cer-nitur. Atnufquamin VidorixautFelicitatisNumifmatib.Serpentesappofiti funt; nifinbsp;vt in CaduceOjdomiti iam,6c difiundi. Quin 6c in Salutis Numss a Nerone cufis,Serpensnbsp;abeft; quafi nihil venenatum illeSaluti tribuendum duxerit. Vt obferuat A. Aupuftinus

Yyy nbsp;nbsp;nbsp;quot; Quod

-ocr page 206-

1^6 nbsp;nbsp;nbsp;POMPA INTROITVS FeRDINANDI AvSTRIACI

Quod ad locum Sifennae a Triftano citatum Ipeftat,ilium M.Tullius lib.ii.de Diuina-tionefatlS refellit: De ANGVE/amp;fin(^uit^ qm Sylhn nbsp;nbsp;nbsp;immolmai, ^tmmqu,ememmi; érSyü-am

¦ckm in expdïtiomm ednötwHsejfctyimmoLmiJfe^ér Anguern Ab Am cxftitijfe: die rem^vAchre e^egefiam^non Amliicü confiHoofed Tmfemtord.

Poftremum Triftani argumerttum, Fabellam de Draconibus, quos Alexandro, louis Hammonis Oraculum petenti itineris Duces fuillè, A trianus lib.iii.narrat 5 idem Auótornbsp;mox abundè refutat,dum ahos Scriptores fecutus,Coruos, (inaurpicatifsimi ominis aues)nbsp;Alexandri caftris praeuolafle refert:nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^ 7^dw rcwm nmTixa) Kó^xaf A'o rnj^wira-

^^oLg^rcTdg nbsp;nbsp;nbsp;G?ir nytfjJvctg.ArlfiohAmmtc?nCcm 'phms eijfentimtwjdms Qomos ante exer-

citnm ^olttapfcrihity eof^^lexandro Itimm dmes exfeitijfe: quod amp; Cuftius aflent llb.IlIL Qüid veró alias mirum magnoperè fucric/i in Liby x defertis^Serpentum feracifsimis,Draconesnbsp;duo ante Alexandrtcaftra oberrarint ? An ideó Felicitatis aut Vidori^ Sjmbolum An-guis dicendus?

Vfqueadeo autem fibi de nouitia ifta fententia placuit Triflanus, vt 6c illam repeticrit in Explicatione Gemmae Êïefarea'/iue Achatis Tiberiani: cuius nobiÜfsimi 6c antiquif-fimicimeiij,quodinGazophjlaciofacro Regis Galliarum afferuatur^eólypon operi fuonbsp;inferuit. In ea Gemma Tiberius inter alias Auguftx Domus perfonas fedens fpeftatur:nbsp;atque in veftiseiusfquammofe limbo ac laciniis, quinque aut fex Serpentes prorepunt,nbsp;De his Ita Triftanus: Vomy contem^kz Tihcrejeqmlefiafis, tenantle\^\tWUS^ on hafton Augnral. Le de-mnt de fon Veft ement Imperial charge autom d'njn entrelm de emp on fix Serpenteavx. Qm me femhlentnbsp;55 ftgnifier lafingnliere Felicite Xihere, enfes entreprifes,fi heimufemcnt executies^par tinftgne ^aleur^ ^fin-3 5 guttere prudence de Germanic us., (fes Serpents mar yuans, {gomme ie croy) le mmbre de fes Victoires plusnbsp;5) ftgnalles. Haec ille.

An non Laurum tibi^quam mordeas,ad manum eile optas, erudite Le6lor, cum baud ^¦tTLnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;praecordia tibi ad rifum faliant,dum haec legis ? Nam Veftis ilia Tiberij Aug, dEgis

iiiaymm. ellj feu Palladis lorica/quammofa 6c Serpentibus cinda.qualem Marodefcribit vni.iEn.

amp; GiDA^ horrificam, turhatei Pallados arma, ffertatim fyuammk Serpent urn, auro^ polihant^

Connexof^ Angves. 6cc..

Solitam iEgida in antiquis Imperacorum ftatuisexprimi, fupra oftendimus. Aptifsim.è veroadGemmx iftius lucem AngelusPolicianus,Mifcellaneor.cap.xLvii.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;inquit,

R omsb marmorcum yuoddarn Palladis fimulaerum,geftans jtPgidafyuammofo Draeonmn eorio conteliam j ftc ^t extremum eimamhitum D R a c vn cvli item,adlimhiautfirnhrm njicem,circumcluderent. Quantum 6c innbsp;reliqua eius Gemm* Regise Explicatione hallucinatus fit Trifl:anus,eruditè oftendit po-litioris LitteraturXjOmnifque Antiquitatisamp;Elegantijeprifcx lt;igt;*aytt9o», Albert us Rube-nius, Petr.Paulli,Equitis, Apellis noftri,filius,Regi Catholico in fandiore Concilionbsp;Belgico a Secretis, in accuratifsima fua Achatis illius Caefarei Interpretatione ^ quam lucinbsp;paratam apud ilium nuper vidimus. Quam infirmis autem friuolifque argumentis idemnbsp;Triftanus noftram de A/Wy, Aftronomici Auftoris, vEtate fententiam, quam olim innbsp;Papinianis noftris propofuimus,impugnarit,latius mox amp; oportunius (fauentibus Supe-ris) demonftrabimus in Vindiciis Manlianis.

Sediam a virofisSerpentumfibilis,Bcllique fimulacro,adoptatifsimam almx Pacis

Imaginem oculos referamus.

O

Ad

I !

-ocr page 207-

Stob.

Floriicg.

tit.LViir.


IN VRBEM AnTVERPIAM. nbsp;nbsp;nbsp;f37

AdvaluasTempliIani,iuxta Pacis pedes Cornvcopi^ iacet,proprium infignecoenv-amp; geftamen Pacis, cuius beneficio rerum omnium Vbertas amp; Abundantia Mortalibus obtingit. Tragicus in Medea,de Pace:

heiligerk Foederetgt; gentihm,

Ep COKNV retinet dmite COPIAM.

In plintho adfcriptum illud Pacis elogium ex Euripide defumptum:

E’IPH'NH BA0ï'nAOrTE,

KAl' KAAAI'STA MAKA'PON ©EO'N,

ZH~AO'2 MOI SE'0EN-O'2 XPONI'ZEIS!

In altero latere, idem Latinè:

o PAX ALMA, DATRIX OPVM!

O PVLCHERR1MA C^LITVM!

QVAM TE MENS SITIT! O MORAM!

PiETAS velata Ars adftans,amp;pateram dextra tenens,Templumlani hortatur claudi.pietas. Ita apud Statium vii.Thebaidos:

—---Gptflrfi^ nbsp;nbsp;nbsp;Eelliiim

Horrefcit Piet A s.

Pacem inter 6c Pietatem media cernitur D. I s ab e l l a C l ar a E v g e ni a , Belgarum i quondam 6c BurgundionumDomina, Pacis, dum viueret, ftudiofifsima, Bellique foresnbsp;denuó obferare nititur,quas ipla cumConiuge fuo, Alberto, Auftriae Archiduce,nbsp;per annos xn.initis cum Batauorum GenteInduciis,oIim clauferat.

Amoris 6c Amicitis G en n,Cupidinum inftaralati,in Tabula fuperuolitant: quorum alter lychnuchipedem valuisTempli claudendis admouet. In veteri Infcriptione Prje-

neffcina,^«^?«fw« duo cum fm lychnuchü, recenfentur.

In Propjlaeofiniftrofpeótantur Pacis Comités ac Socis,TRANQviLHTAS amp; Se-trak-CVRiTAS. EtTRANQ^viLLiTAS quidcm lèlljeinfidens,cubitoquc columellx incum-bens,Papauera aliquot cum Ipicis dextra protendit,lsuapa!mam geftat.Papauerafomnos noninterruptos,SpicaeFertilitatem defignantjqusTranquillitatis bonafunt.Huiufmodinbsp;exfl;atD.PiiNumus,inquoMulier dextra temoniinnicens,lsuaSpicasprocendens,cumnbsp;Infcriptione: Tranqvillitas avg. Pindarus Odeviii. Pythior, Tranquillitatemnbsp;/Aêj^roVoN^ld zP^yMaximptrum ^rhium Conditrkem non immei'itö VOC

Oi7v9C^^i^H'xtxi'a, Aact? iT fJLiyiiÓwoXi $-VyGLTép

o eLmieit M.enti Tr anqvillitas,

IppJlitiA Eilin, V^rhium meiximdirtipm Conditrix!

Idem alibi, eleganter:

To KOlvóp ng nbsp;nbsp;nbsp;db’/'/a

E’^dbt/HJ-ötVöü yLiycL7\é.y(^^lt;; H'stxi'as Ts^ov (pdog. Sta'2INnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;7r^7rid'(^

B'TTuorv cdamp;hm, UmcL^


Pacis

Elcgium.


3ABEL.

Clara

Evge-

NIA.


OyiLLI-

TAS.


:at:


zz


o ter


-ocr page 208-

li-


138 nbsp;nbsp;nbsp;PoMPA INTROITVS FeRDINANDI AvSTRIACI

O t^r Bmtm, FpttrU flatim Jn conflict^ pde Iscmmt!

T R A N QV J L LIT A TI s twnm dmti^m Kelpiciens,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;püms

D iSCORDiARVM tetricd niéih:

MYpi gmcht Fmt^crks fc/^uty Inpfifi crefcenti hment^^ynbsp;Et Fyt^erk inimky^ nutrix,

CroiiiC,

Tab.

Lxviir.

SEcvRi-5tatSecVRFTAS iuxta Tl ¦anquilJitatem,coiumelk’ innitens, ac dexteram fmiftras axillje inferens. Huiufmodicftlmp.CaEfHoftiliani Mefsij Aug.Numus.iii quo ftat figuranbsp;Muliebris finiftrocubito columellaeinnixajdextra Palmam gerens, cum Infcriptione:nbsp;Secvritas avg. Numumadfert PieriusHieroglyphicor.lib.xux.cap.XLm.nbsp;viCTvs In fronteeiufdemPropylaeifiniftri,Numifmaeft cum Efhgiebus V i rtvtis amp; Ho-honos, n o r I s, iundtim poficis,ferto Laureo circumdatum. Talis exftat Caleni Numus.

KO

,HO/

'\V


gt;P.D1


Pace, Virtvti fua prsemia amp;Dignitas conftat: Honos Ctelitibus,Hominibufque bené de Repub.meritis,impenditur. Papinjius lib.ii. Syluar. ad Meliorem Atedium, ea-dem quoque coniungit:

Tpt cmm flfitddo fopiert m nbsp;nbsp;nbsp;fedem

Blmdtis H ON os, hikrif^^y tPimen cmn fondcre, V iRTvs.

Lyra.

Stcb.

I'orüeg.

Tit.LV.

Abvn-

DANTIA

Vber-

TAS.

LYRA,form3eveteris,Numirmatifubie(Sl;aefl:,quc)dMufarum amp; Eloquentiteftudia 6c ScienrixjPace vigeant. Bacchylides, Pacanibus;

Tè-B-V-a^imv'ElVH^u fJLiydhCLy TlKbroVyii^nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;A’üiAffN ctl'B-ict.

Pax a km ns ftrt mpixmcM mortdihtu:

lil ft mmifirpit Of es, hkndof^ lvsvscarminvm.

Adiacentamp;PenicillijitemqueCircinus^Regula^ aliaque Artium fabriÜum inftrumen-tarquódPAx exfl:ruatamp; reftauret, quaeB el l vm ScBarbaries diruit.

In fecundaEleuatione ad idem'Latus iuxta C AND el a b rvm , flat Abvndantia, fpiciscoronata/inii6cCornucopixelato,fru6lus omnigenosgeftans.Vbert as Copiae-cornu inuerfum eflundit,qua forma in prifcis Numis fpedantun

Infra,fubCandelabrogcminum Copi^coRNv,è quo hincindePiiericaputemi-net. QuemadmoduminT.Antonini Aug.Numifmate ( qiicd fupra ad Arcvs Philip pei partem pofteriorcmattulimusjexprelTafunt indupüci CopuTcornu bina Puero-rum capita: vtèc in Numo M. Antonij iii.viri apud Ful. Vrfinum in Gente Antonil Adfcriptum:

temporvm felicitas.

TeMPO-RVM Fe-licitas.

Non fruftra ab Hefiodo nbsp;nbsp;nbsp;Pax Liheronm Altrix^ appellatur. Etenim^^^M

Pace.£^^.

-ocr page 209-

IN VRBEM AnTVERPIAM. nbsp;nbsp;nbsp;139

Pace (vt Cum Velleio ^lC3Xa\ refulgtt crnttS^es liberorvm Pmntihm, Viris Matrimomortimt taptcc!’ Dominis Putrimony: omnibus homimhus Salupis, QmrttSy Trm^mïïitutu. Et Ariftophanes ita Pa C E Mnbsp;aflfatur:

fi’O/ttJ'oamp;'W nbsp;nbsp;nbsp;©êa,

noVna, E’iph'nh,

AimoiVdx^^Zvi AiazroiVoL FA'MnN.

O lt;umcrmdfi Rsgim^ Depi^

R.mmndpi 0 Pax,

Dom'im QhonpLrmn: Domlm ^YvriKKVM.

Scncc^lib.I.d.eClcnicncia,cap.XIlI. Tdctlenomms educ/in^ilios nbsp;nbsp;nbsp;maltsSterilittu

indilia recltiditnr. Bene fe meritptmm de Liberis fats nbsp;nbsp;nbsp;non dnlttat ^ ^mhm tale Saculnm ofienderit.

Ad exterius latus,adftant Feniinse binze Iuuenculae,Ternriinorum habitu,qu2e fe mutuo compIe£tuntur,amp; iaculorum fafciculum a Sciluro, Scjtharum Principe, Liberis fuis tra-ditum jConcordijE Sjmbolum,manibustenent,cakthifcum Rofis plenum capiteco«-geftantes. Subfcriptum:

PACIS ALVMNA QVIES: POPVLI CONCORDIA NVTRIX.

CoNCORDiAM, fmdamentnm acvadkem otlj^ homrum Cmmm femimrmm, Qmetis^ahlicsL fegetem^amp;*

X nbsp;nbsp;nbsp;----- — —-----

Dc Sciluri FafciCuIo fic Plutarchus; nbsp;nbsp;nbsp;ttcuIol? d'^jisva?nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;hTTeinbsp;nbsp;nbsp;nbsp;sdluri

A e'x M H N a’ko n Ti'i2 N nbsp;nbsp;nbsp;c^êAi^OcTg Kcamp;^^oüLC-ct]' i7uliTm Q ct7rctyo^êj(rdnü)y,y,cL^' h ctuTog c^gAdwV dKoyUoViOLTTctv^ ra/ckuhu,

' nbsp;nbsp;nbsp;^nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;~nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'*¦nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;\nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;f

AlmmnPacis ultrkem,\ocixNazariusinPanegyricoConftantini Aug.

• nbsp;nbsp;nbsp;^nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^Tx -4nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;*

plmrch-

^-poph-

teg.

;Regg.amp;

.Regg.amp; ^ E'^ ^ quot; -----------T ------- - . nbsp;nbsp;nbsp;-

J'^PP* pcil'tcóg owtjigt;CK(i(ri' ^S'cLov.m oAidvag , oti cnwi^dn? , nbsp;nbsp;nbsp;lïcti^Sêi , d^ivetg ïQvrc^ ^cLhvB-img )(gij gctoid^opng.

Scilmm^nmnrelictsolhgtntamarihmJilusohiturmejfety Iacvlorvm fasci'cvlvm nbsp;nbsp;nbsp;^ropmnt»

confringere mhthat^ Ytramfingultsfe 'tdpjfe negmitihm, iffe dnm fmgula mmh exeeppt^ facile ompmprfregit: fic illos doccm\fi epprfemrmnt ^firmos fore 5 fm dïplmi dtfidentef^^ formt, infrmos ac dehiles fmmos,

ExftatLud.Viuis, Valentini, liber aureus de Concordia ScDiscordia.

Supra,ARBOR efbjVelucquoddam Pacis TRoPH/EVM,ereéla; vtrimque labara candidiScviridis coIoris(e3E Pacis notxfunt)eminent.Vannus,modius,raftellum,aliadue

Agriculturse inflrumenta^appenfa funt. Culmis, Racemis,Pomis, Melo-peponibus, Cu-cumeribuSjaliifqueomnisgeneris fruftibus arbor veftita eft. Ineius fummicate par tvrtvrvm, columbatim fibi blandientium, corbi infidet, concordis Coniug i) Pacifquenbsp;Symbolum. Ariftophanes,locofupracitato,de Pacis bonis:

Koq tUjIj dyo^y dyahm 'ÉfiTihn^nvobi fièydhmnbsp;’XlWOdV TT^dióVi fllhidV, pOldv,

KaV Boiardvys cpi^v^g

ndloLg, (pdijcte» '7?ö;^/Aaf,

Kctf gt;tfiü7rcMlt;/'öE)V gA3'«i' airiipl'a.g,

Vt mftros honis nmc Fora ahmdent,

Ft fmt foeta ingentihm alliis^

Fomifj^ lt;S^ cncamerihm fretco^m.

Efum-

Yt Boeotm deferat ad ms zJhates, Trochilos^ atipe Fakmhes,nbsp;vfnferihtts ^enimt ^ortnU,

Aa

aa

-ocr page 210-

140 nbsp;nbsp;nbsp;PoMPA INTROITVS FerDINANDI AvSTRIACI

H...

E fummitateXholi^a latere Pacis^ Vexilkim candidi coloris eminet, Acroterio TempliNux Pineaeft impofita. Qualis Romse in Vaticano vifitur ^tnca Pini nux ^ quamnbsp;nonnulli in faftigio Molis Hadriani Aug. ftetiOTe opinantur. In ima Pegmatis parte ^ fubnbsp;Concordia^ Hoedi bini colludentes lafciuiunt.

lANI T E M-

P L V M rhudendi

Iconum.Sjmbolorumque, quee in I a n i t e M p l o fpeftabantur, defcriptione iam , abfoluta^oper^eprctium duxi obiter caullam rationemque indagare^quoe prifcos mouerit,nbsp;vt Templum illiid Belli temporerefcrarent. Pace clauderent! Seruius in i.^Eneid. adFa-Tlufl bellam^lociquemiraculum, id referte quod Bello aduerfos Tatium Sabinorum Regem

geftOjacciderit. A 'mnt^ inquit, Homulo contm Sfthims -^tignpinte, cum m £0 ejfet winccrctar ^ cpilïmm pt^mm Px eodem loconbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ficgmit exenitmn Sabinóntm. Him ergo treiclmn morem, lt;=vt pigrmtmi

APERIRENT TEMPLVM lANi, ineolocofmrfitconptugt;tum,ciU!dj^Anj^em^rtj%mmxïltj, Radem ratio

adfertur a Macrobio liK E Saturnal. cap. ix. Et lanus ipfe apud Nafonem i. Faftor. haec ica narrat:

OrpL‘^ (ftcm) fontfinpu rechfi^

repminns eincnhtm

^nte tPhmen mudidcs fnhieci nbsp;nbsp;nbsp;^enk^

CUi4gt;deret lt;^t Tertio fernidm hnmor iter.

N'

Idem autem paulló póft, aliam eins rei cauiïam reddit:

oAt cm Pace Utes? motif^ reclvderi.s pivmk?

Nee morn , e^mfiti reddttn cmjfn mei efi^

Vt p^nlo re dims pateant nd Belln Totn PATET dempd Imm mftrn ferd,

Ceterüm,ciim (vtfupra comtnonftrauimus)Ritus ifte Iani templvm claudendiamp; referandi,a fapientiisimo, omnifque Philofophije gnaro,Rege Numa primum inftitutusnbsp;fit,altioris cuiufpiam fenfuSjmagifque reconditi,Rationem fub iftoceremoniarum com-mento latere exiftimo. Nempe,quód Pacis Tempore, Vis omnis maior amp;; Violentianbsp;coërceaturaprouido 8cclemente Principe: qualem fuiflelanumRegem ex Plutarchonbsp;8c Macrobio,inkio huius Delcriptionis uocuimus. Et ipfe D. Auguftinus lib. vu. cap. nu.nbsp;de Ciuit. Dei, hoe llll Elogium tribuit: I an o ^mdem^^ncgxt, mihi nonfadU q»id.^mm ocmrripynbsp;^md nd^rohrnmprtinent. BtfortnJfetnltsfmt,lt;^t innecentior^ixerit fncmovihm fle^gitiif^ remotms.

A tali Principe Fvrorem ac Violentiam cohiberi,vinclifque conftringi folitam, quidmirum vetereselegantiMjthologiafinxillè? In hunefenfumMaro,!. .Eneidos:

---H)iramp; ferro (5^ comp^gihm nredü

Clmdentm Belli portee. Fvror imptes intus Sam fedens fnpr nrmn, èr centmn ^uinvlm nhentsnbsp;Fofi tergnm nodes ^fremet horridm ore enunto.

EcFI.ManliusTheodorus,vir Confularis,Aftronomici lib. i.

Sed fntis hoe F Mis fnerit: imn Bella e[mefcnnt^

Atgue ndnmmtets Discordia njtn^n cMcnis Ab terms hnhepit fienos in Qnreere clnnfn.

At vero.dum ab hoflibus Bella ingruerent, atque vltrb Iniuriae laceOferent j turn referatis Templi foribus,abruptifque vinculis ac repagulis,F v r o r in holtes,a fic coado Principenbsp;emittebatur. QuodöcMaro lib.vii.iEncidos,illoquem fupra adduximus loco,innuit.

Nam

P

-ocr page 211-

Jjum

lib.i.


Gruter.

jCXtlX.


Goltz.

Augufto

pag.Lvir*

A.Augu-

ftin.

dialog.v. Torrent.nbsp;ad Sue-ton.


Borat.


IN VRBEM AnTVERPIAM. nbsp;nbsp;nbsp;141

Nam cüm a Patribus decerni Bellum folitum dixiflet^ mox fubdit;

--Kefemt ftridmtm limlm Qonful:

l^fe VOCAT PVGNAS. Se^mtpir turn cetem ft^hes.

Atque iftud eft,quod luftum Bellum appellat Liuiuslib. ix. Bellum, inquit, cejfurmm: èrpu urmu, ^uihm mdumfi in mmisnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;J^es, HllC facit, quod PliniUS lib^XXXV.

cap.X. fcriblt,ab Apelle plftam eile Belli Imngimm, reflrilfis udtergpi mmihm, ^lexmdroin curm Trmm^hmte. Qjmm Tuhulum D. Augujlm in Forifuipwte cdeherrimd d.edicmit. Quod 6c SeruiUS tefertnbsp;ad i.-^neid. Hue quoque refpexit Nafo i.Faftorum, ad Germanicum Csefarem:

Gmtiu Dis, Domuhj^ vm. KELiGATA catenis lam fridem lt;uefivo fub pdenbsp;nbsp;nbsp;nbsp;A meent.

Et vero,optimusScPacificusPrincepsNuma,RomanorumRex, I ani templ vm perx annos xun. primus claufit,PJutarcho tefte,in eius Vita. Secundó id fecit T.Manlius Cos. U Ninbsp;poft primum Bellum Punicum. Tertio Auguftus,Pace Terra Marique parta, idem Tem-plumxuo fuoter claufit. Et poftremó quidem circa Natiuitatem Regis amp; Pontificisnbsp;Summi jIesvChristi, Domini noftri, Principis Pacis. Eius rei hodieque illuftre mo-numentum exftat Emeritae in H ilpania:

IMP. CjES. DIVI F. AVGVSTVS, PONT. MAX. cos. XII. T R I B V N I C. P O T E S T. X. IMP. VIII,

ORBE, MARI ET TERRA, PACATO,

TEMPLO lANI CLVSO,

ET REP. P.R. OPTIMIS LEGIB. ET SANCTISS. INSTiTVTIS REFORMATA,

VIAM SVPERIORVM COSS. TEMPORE INCHOATAM,

PRO DIGNITATE IMPErI LATIOREM LONG lOR E M Q^VE

GADES VSQVE PERDVXIT.

Exftatamp;Numus D.Augufti,inquoTemplum lani claufum confpicitur, cumifta In-Icriptione: Ian. clv. Similisquoqueeft Neronis Caef Numus,cum hac Epigraphe; Page terra mariqve parta Ianvm clvsit.

HKtn / OC XAVII nbsp;nbsp;nbsp;,


Ar«m, NERONIf C/tS,


E M-VM NI

quihfis


IAN.


CLVl


•t,

cPj


Gutielm. Tyrimnbsp;Belli Sa-cri lib.i.nbsp;cap.xiv.

amp; lib.n.

cap.i.

A-Utraus

Chfon.

Belg- ad

an.io5i5.


Vtinam amp; noftraTempeftate Iant templvm tot iam luftris referatum, aliquando claudatur 1 amp; funefta illa ac plufquam ciuilia.quae Belgium, adeoque Europam penè vni-uerfam exhauriunt 8c euertunt Bella,fida perpetuaque Page componantur!

Vtinam Chriftiani Principes,

--O ^tinptm, mud

Incude diffingmt retufum in

Mujfugetus Aruhuf^ ferrum!

Vt olim Vrbano ii. Pont.Max.adhortante,Du6i;ore GothofredoBvlloni o,BelgL gotho-Lotharingiae inuidtifsimoDuce, ac ANTVERPi^(qui fummusVrbis huiuseft bonos)Bvifo-ad Scaldim Marchione, totiufque Gallias acinprimis Belgicae Nobilitatis flore vltró faerce”**^?quot;


B bbb


ON-CORDIA Chrijiia-norumnbsp;Prifici-ftim.


-ocr page 212-

' 1

142, nbsp;nbsp;nbsp;Pomp A ii^troitvs Ferdinandï Avstriaci

Miiitiae nomen dante 5 in communemChriftianac Pietatis hoftem concordibus animis armifque itum eft.Terraque illa fanótifsimis Tdnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;calcata veftigiis^Diiiinoque imbuta

fanguincjab impiorum Tyrannide eH:vindicata- non Dominandi libidine^ fed vero Chriftianx Religioniszelo nobilifsimaeExpeditionis confortes Principes inflanimante.nbsp;Nam ScGothofredvs ipfe auitum patrimonium fuum^Caftrum Ditionemquenbsp;Bvlloniensem,Otberto,Leodicenfium Praefuli diuenditam,BelliSacrifumptibusnbsp;impendit.Adeó terrenum Principatum Heros pius amp; magnanimus neglexit, diim ad Ci-uitatem Dei recuperandamVindex feftinat.Quin amp;mox,HierofoIymis expugnatis,cumnbsp;GoTHOFREDO^ob incomparabilem eius V irtutem.qua primus in V rbem V i6lor irru-perat,Regale Diadema, Coronaque aureade communi Chriftianorum Principum con- 'nbsp;fcnfu elTet oblata; ille, Ambitionis omnis expers,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ejfe, dixit^ Hcmmem Covom mirm in

Vrhe nbsp;nbsp;nbsp;Dm^R^.x iffe Regnm, C hrestv s, oh fdutem Gcmrk Jipmmi^ jpinmnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ohm dej}e~ cap.ix

Ihf^fnemP,

Vtde alia prifcorum Pleroüm propè innumerabilium Sacra Militia fileatur - quis^

rtus lib.ix.

Vide

Molani

Miüciam

Sacram

Duciim

Brabant.

Maphaus Cardin.nbsp;Barheri-nus,nuncnbsp;Vrba-

NVS VIII.

Pont. Max.nbsp;Oda innbsp;D.Lv-

D OVI-CVAI.

DI vi L V D o VIcI, IX. eius nominis^ Gallorum Regis Chriftianifsimi^Sacras Expeditio-nesnefcit, quibus Scfe Vitamque fuam impendere gloriofum duxit? Lubet è Diuina s.D.N. V RB AKI VIII. Pont. Max. in eumdem Divvm Lvdovicvm Oda, Vota Pre-cefque ipfius Religionis nomine conceptas hic fubiungere, ac Purpuram illam longènbsp;fplendidifsimam, Gemmeamque infertam.pannofo huic noftronbsp;nbsp;nbsp;nbsp;intertexere:

NmOj, o nbsp;nbsp;nbsp;imolpp

, mdi Pnc.es, dccomm Pppllidpp ^pplmm

Relligio moerms Ucvymis tihi fmdtt ohortki Inm^c Kcx, en Gallianbsp;ejh mrfm Iberia

Smgmnis nbsp;nbsp;nbsp;Animos 6^ zArmcP

Fac imgfPt pprötnm Foedm. Heul igmt confick E V R o p A fe difcars m ork 1nbsp;Stemlet FmicfP tellm:

Fe demnBn lt;vocnt Gr^cia com^ede^

IO R D A.N E S lt;^0CPPt, lt;Sr fdcmm Chris TI Se^nlchmm Vindkem momtnr.

-ocr page 213- -ocr page 214-

4

, ” «


c


^ '

•i t


i'1



3a



-ocr page 215-

IN VRBEM AnTVERPIAM. !43

ARBOR

GENEALOGIAE

AVSTRIAC JE.

p'TemploIaniSerquot;’quot;* Princepsper Forum Vrbismaius progrediens, ad latus V ite Mayllieris in confpecfiu habuit PRoscENivMa D.Lucs SodaIitio,cuinbsp;Pi6toresXibrari),Statuarij,aliique eius generis Artifices nomen dedêre, ere-(Stum amp; inuentum, viuifque Perfonis infeflum: altum pedes lx. latum xmi.nbsp;In medio Theatri, Arbor Genealogi.e Avstriac^ eminebat, cuius ra-mis maximorum illius Auguftse Domus Heroum Nomina fparfim infcripta legeban-tur:RoDOLPHI, ALBERTIjFREDERICIjMAXiEMILIANIjCAROLIjFERDINAN-DI, M at THi^,Philipp I5 Leopold!,Ernest I, aliique 3 quorum ea Pietas^eaquenbsp;Fortitudo^ iuftis Beilis aduerlus Chriftianae amp; Orthodoxy Religionis hoftes fufceptis,nbsp;enituit,vtnonfibi, fedEcclefix, fedCaelo certatim vincere,Laureafque Triumphalesnbsp;referre viderentur. Arbori Epigraphe erat fuperpofita:

avstriadvm genvs est relligionis honos.

Prseclarè Agapetus Diaconus in Paraenefi ad Imp. Caef luftinianum Aug. nbsp;nbsp;nbsp;7tcLy% hm-

Ériro|ct,'?E*rsEBEi'AS'p2rl^it4a top itoa-fiê. SU'pr omnm nbsp;nbsp;nbsp;inR^gno illtéfirm fmi yV IBT at

StmmPi Regem exormt.

De Imp.Caef. Rodolphi i. Auguftas Domus A vs tri ^ Conditoris,mcompara-biliergaSS.Euchariftiamcultuamp;Pietate fupra in illius Elogiodiximus. Eiusreigeftse HiftoriamciirnSer”quot;quot;' ArchiduxErnestvs Avstriacvs BelgijproRegeGuberna-tor, eximij Piftoris manu delineandam curaflet ^luftus Lipfius, Profeflbr Regius, iftudnbsp;Epigramma Tabell^ fubiunxit:

A.Mtrm

Laudagt;

eione

Funeb.

Roool-

PHI !!•

Aug.

(^omes fmt Rodolphvs olim Habsbvrgicvs,

Cmy mre {jpixta rimlum cxcremruty)

IE mm ad Agrptm nbsp;nbsp;nbsp;Evcharistiam,

Emochm fit obmm. Comes mox in pd^s Sdity coUocitt M-yfiptm toco,

Bmt fmnlyfimd domos sign ptmty Intrmt^ trifie limen: itc ifiinc iternbsp;^Almdlegmt, Sed hk efmm lt;TJult redderenbsp;Earochui, nega^t Comes: ^uin im^mm fcelm^

Rlefpif^ dmit, IffcyfcUkety ^remetm E^hi^fmy^m eft Cdi Demfnbsp;Ait: fedef^ confidt toepm

Cccc nbsp;nbsp;nbsp;Bés

-ocr page 216-

W:

lȒ


Sê%\


144 nbsp;nbsp;nbsp;PoMPA INTROITVS FeRDINANDI AvSTRIACI

Fides imaditpi / Fn, SihjUmd De ftir^e Inclyto comiti cmhnbsp;J^TERNVM HONOREM. Hoc Fmmmm PiETAS hpihet.

Eiufdem C^faris quanta erga Sanótam Scdem Apoftolicam obfemantia fuerk, Fl.Blon-duSjForoliuienfiSjSecretarius Apoflolicus teftatur: Rodolphv s, inquit, Hetmrm d Cnrolf KegisVkftrmmlihevpit^nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Romaniolam ( prifcis Fkmmm^iGtds. fuit) RmennpimmtfKcgno

Fx^rchettu^mli onti fici (S^ £cCLESia£ reddtdit. lSImry^i4^e^ofl nbsp;nbsp;nbsp;/^pudFommltmH'm,BommenfiH‘mFlo-\i'o-^^-

rentimmm^ c opeu, omnis Romaniola Impmtorm fect^ta ereit^ nvt es. £ t HflOX: Nkohm itpie^tie F ontifex^ Bertoldo Vrfino^Ne^otedn R oMANIoLiEQomitemdeeUreito^ér mmnmtiis (S’Litteris Rodolphi mijfo,nbsp;omnem Romaniolam^ro Fcckfidrecept:nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;(S^ BoNonia tmcfi^riterfmtdeditpigt;.

Alberti I. Aug.iftud Apophthegma memoratur : Trm Homint^mgeneren^rAcipm fe homre frofe^m : clervm DJiYorYM.Militec firenms ^Femineesfitdicm. FredeRICVS III. Allg. COgno-GW.nbsp;mento Piilcher^bina equitum millia cum magnis pedicum copiis^Henrico fratre fuo Dunbsp;^tore^inltaliam Pontificiaduerfusfaftiofos/uppetiasmifit. Albertvs u. Aug.nbsp;tas HaTeticos Zifca Duce in Bohemia tumultuantes compefcuic: amp; Amurati,Turcarumnbsp;ImperatorLPannoniis imminenti,feobiecit. Fredericvs iv. Aug. Religioiiis ergonbsp;Terramfanólam adolefcens inuifit. Max^milianvs i. Aug.Turcarum infinitasco-pias,Carinthiam,Carnioliam,Stjriam infeftantes, profligauit.

DeC A Ro L o V. Aug.ita fupremse Galliarum Curiae Prafes:eimfen mm dpimis puriti.

mnis ferm [mt, meiximts negotïïs (S’ lt;v(^riis expdimnihm exercïtfttpi-. Atqne in i^fo peicipnnm Piet at i s flndtnmfnife^pfii^mm pLdImprikm eneöim efpitrei adnhtionem dicerepfdmits, eo^^ omnm ferme, iüe Facenbsp;^ el Bello fecit^rejerri dehere. FHmirnmfut (foncilium legit immn celehrnretnr^ èr pr illnd (foncordia in Ecclesia farciretnr.

Ferdinandvs i.Aug.BelloSaxonicoadïierfusLutheranoSjCarolo v. Aug.Fratri fuo fèdulam operam nauauit. DeM AX/EMiLiANi II. Rodolphi II. amp; Mat TH i.nbsp;Auguftor. contra communem Chriftiani Nominis hoftem^Bellis, fupra in illorum Elo-giis abundè egimus.

Ferdinand! ii. Aug. non femel ifta vox audita eft:: De i g l o r r a m fihific ep cordi, lt;rut ffff

illim mgmentnm fi mfet fm decremento pfe comprarï^ non ernaar et mfolio decedere^Qoronets ac Scepra depnere, devkiur. nd lt;^ltampimtam dehhi^ad rniferues redigi^d Afortem contempn (S’pohrispemrn.

Ferdinand VS iii. Aug. fummum fuum in promouenda Catholica Fide Zelum, Pietateamp;IvstitiA Orbiteftatiimfacit.

De Philip pis,CatholicisRegibus,fidicereaggrediar,quisfinis? Mirata eft olim Vetuftas PHILI p pVM Macedonië Regem,qui ob Templum Delphicum a Phocenfibusnbsp;violatum ac direptum, aduerfus eofdem Bellum per annos decem gefsic,quodnbsp;Bettnmfacrnm^ di(ftum fuit: magnamque iftud Philippo gratiam atque auftoritatemnbsp;apud Graecos peperit. At quid hoc ad incomparabile Philipporvm, Hifpaniae Regum,nbsp;in auita Religione propugnanda ftudium.qui iam per annos amplius fexaginta, ob violatanbsp;maiorumfacra,afsiduumcumHacrefi Bellumgerunt? IHuftrèeiusreiTeiLimoniumde^nbsp;dit Clemensviii.Pont.Max.quinuntio de Philip PI ii.Hifpaniarum Indiarumqiie Regis morteallato^ in publico Cardinalium confelTu dixit: Vnimrfmn Philippi ii.B^egkCa-tholki Vkam nihilalind fmpej^mmprptmm adnerfm Infidtles (S’ H^reticos Beümn. P HILIP PI, UI. amp; IV. h^'^o

Reges CatholicijPatris Auique exemplum imitati. Bellis Bohemicis^Germanicis^Belgi-SSReg:

cis.


Blondus Hiftoriar.nbsp;Decad.n.nbsp;lib.ui.


Bolus Annal.nbsp;Auftriac.


Thuanus Hiftoriar.

.XXI.


Ferdi-

NANDI II. cap.iii.^


Dtodom

Siculus

lib.xvi.

raiifanitu,

Phocicis.


Petrus

hUtthms

lib. I.

Hiftoriae Henr.


kf'

-ocr page 217-

IN VRBEM AnTVERPIAM. nbsp;nbsp;nbsp;I4J

CIS,Regna fua vniuerfadbCatholics FideiTutelamindilcrimen adduccre numquam dubitarunt. Atque his tot Cslarum Regumque, Maioruni fuorum,veftigiis infiftensnbsp;F E R DIN A N D V s Hifpaniaruitt Infans, flrenuum fele Orthodoxae Religionis 6c Romaninbsp;Imperij Vindicem commonftrauit.

In ramis Are o r is g ene a l o g i c ^ Nomina Csfafum, Regum, ac Archiducum, pro loci fpatio indifcriminatimpofita funt. Reótaferie ilia exhibet Gerardus Roius An-nalium Auftriacorum initio. £t copiosè Genealdgiam A v striacam edidêre VTol-phangus Lazius , Pontus Fleuterus , Theodoricus Pielpordius, 6c Francilcus Guli-mannus,aliique.

Adeat Leftor P.Ioan.Ganzij, Societatis I e s v Theologi, A r b o r e t v m gene a l q-GicvM, exhibens omnes ferèlmperi; Principes 6cEuropahodie Reges lineareóla ab Imp. Caf Rod OLPHO Aug. deieendentes.

Adradicem Arboris,locoedito,fedetSandta EcclesiaCatholicaRomana, in hanc Epigraphen, Arbori affixam,digitumintendens:

T E S T ANTE V I R E B O.

luxta Ecclefiam viua Perfons varis (nihil enim a Rubeniana manu,aut Tnuentione, hie .eratj conlpiciebantur.

AddextrumEcclefis latusadftat ^XERNiTASjad finiftram,GRATiA divina, quam comitatur V e r i t a s , facra Scripturs Codices fub brachio geftans, qusa P a g a-NIsMO,MAHoMETIsMo,8cHiERESI oppugnatur.Seda Fortitvdine,fubhabitunbsp;Militis Christiani defenditur,6ctresiftafedteinTartarumprofligantur.

Infra Ecclefiam genu fledtunt V i t a a c t i v a Sc c o n te m p l a t i v a. luxta ceruitur DIVINA PRoviDENTiA,qua Infignia Ser”'PrincipisCardinalis BELGiCiE oftendit,nbsp;cerramque illi Vidloriam 6c Felicitatem hoc Dace pollicetur.

Temp vs facras Traditiones prsfert. Adftat Christianismvs: acponètres Vir-tutes Theologica, Fides,Spes, Charitas. Supernè è Calo Corona apparent.

Infummo Pegmatis faftigio, feftas inter faces, Vas Violis plenum conlpicitur. Habet enim D.Luca Sodalitium pro Symbolo fuo Violas.

In dextro Cornu Pictvra ^ in lauo , Statvaria infident : Artes qua apud Antuerpianos, ad exterarum Gentium Inuidiam florent Vtraque, artis fua inftrumentanbsp;manu geftat.

Infra ad latera , gemina hinc inde CoNcoRDiyE Sjmbola , mutuum Ciuium Amorem,animorumque Coniundf ionem denotant.

Cal-


.mmn


Ab hoc Pegmate Ser®quot;’ Princeps Curiam tranfiens, in veteri Foro Frumentario, è regioneVia cui aPeregrinis nomen,aliudPegma confpexit, a Ciuium Sodalicio,cuinbsp;Caltha infigne efi:,ere£tum, 6cviuis quoque Perfonis infeifum. In eo Belgic^,cnbsp;Hoftibusvndiqueinillam confpirantibus obfefla, Typuserat. Atque illi oculos in C3eT«;£.nbsp;lum fledtenti S p e s apparens , Prafidium 6c Propugnatorem commonftrabat Sernbsp;Principem Ferdinandvm.

Pegmatis iftiusiconem hie non adiunximus, quod Perfons ac Symbola in eo repra-fentata in aliis PegmatibuS fere iam exhibita fint.

Dddd nbsp;nbsp;nbsp;Flinc

-ocr page 218-

14.6 nbsp;nbsp;nbsp;PoMPA 1.NTR01TYS F.erdinandi Avstriaci

Basi-

LI CAM

Maria-

N A M Ferdinand VSnbsp;imijit.

Hinc Sef™“ Princep. deflexjt ad B a s i l i c a m M a r i a Nva m. Atque ibi equo défcen-dentem^limenque Templi fubeuntem, Canonicorum Decanus, D. Aubertus Mirsus, Epifcopat us V icarius Generalis, (neque enim defignatus pridem in demortui Antiftitisnbsp;locum R^^^D.G asp arNemivs Seditum inauguratus erati breui Oratione excepit,nbsp;adftante vniuerfo Canonicorum Collegio. Idem Decanus Ser““” Principem aquanbsp;luftraliadipergensjfleótenti in puluino holofericoCrucemDominicamde moreofculan-damprsbuit.Inde,toto Xemplo.Organisamp;Muficis omnis generisconcenribus psrfo-nante,re6laadChorum cum totoAulicorumProcerum coetu Princeps progrefluseft.nbsp;Ibidemque ante Aram lummam PrecesadDcumOpt.Max. fudit,dum folemneCar-¦meDjTE Dey.m eavd amvs, ötgt; felicilsimum eiusAduentumintonatur. Hymnonbsp;finite, Princeps ad portam Templi maiorem a Decano eiufqueGoIlegisdedu(Stus,con-fcenfo equOjdenuo per Forum Frumentarium ad Viam Altam perrexit.

M E R-

Iquot;,

-ocr page 219- -ocr page 220- -ocr page 221- -ocr page 222-

.L-/.


3^

-ocr page 223-

H7

m VRBEM Antverpiam.

ABITVRIENS.

E R s v5 Scaldim.ad Pontem Diui Ioannis,Pegma erat Operis Ruftici, hilpi-dum vndique,amp; velut defluentibus riuis, Marinam Machinam referens. ^Altum pedes LX. latum lxx.

In Tabula Media^ M e rc v R i v s, mercimoniorum Prsfes.petafatus, mar-

9 A nbsp;nbsp;nbsp;*nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;1 • tnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;1 •nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;% 1 r» Anbsp;nbsp;nbsp;nbsp;t

fupium amp; caduceum dextra tenens, vertice ac pedibus alatis, velut bafi fua auolaturus fpe6tatur,fed genii duo,chlamyde arrepta,illum retinere conantur.

Infra, Matrons habitu,turrita, fertoque gentilitio è Rofis contexto ornata fèdet Antver PiA,quxfupp}ex,vultuad tranfeuntem Principem conuerfo, ipfum videturnbsp;precari, vt eius Aulpiciis M e r c v r i v s in bafi maneat, nee Vrbem deferat. Ab eademnbsp;parte n a v t a efl;,qui reprxfentat otium,incumbens inuerfae fcaphs iuxta anchoram.

ExaduerfojScALDis arundinecaputredimitus, velut foporatus, retibus infidet,vr-naequeinnititur. Crura eiusCompedibusvin6fafunt,ob commercium Vrbi interclu-fum. Alsidet illi G e n i v s,qui Compedes eius abrumpere nititur.

Epigraphe, ex perfona ANTVERPiiE:

NE.PRECOR, HING VOLVCRES FLECTAT CYLLENIVS ALAS,

O PRINCEPS, eVLTAMQVE SIBI NE DESERAT VRBEM:

ET FVGITIVA MEO REDEANT COMMERCIA SCALDi!

Me RcvRi VM petafatum.pafsimin Numis,8cprifcisflatuis exprimifolitum nemo ieno-mercv-

- nbsp;nbsp;nbsp;^nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;n T T r* i * X 7nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;1nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;-r»nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;-T-nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;1nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;• i -1nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^

rat. Eft autemns'amp;So FiUmHelychio. Vnde Papinius vii.Thebaid. de Mer-

Cuno a^cnSI nbsp;nbsp;nbsp;CvcpPitnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Wiultpi

FA, nee A R C A D11 hene frotegit rumhm C A L ER i.

IVIarsvpivm c^uo^ue idem geftabat. Siiidas . nbsp;nbsp;nbsp;gso^ o

MA'ïsinnoNdlltovTTOiQoi nbsp;nbsp;nbsp;LmrioDem Mercvrivs,^/-kcrifet4gt;^mftmefeó^or, Qmmohremipfmn

emmfmmtgeft(ire}AKKSYV\yu. Codinus in Pareebolis: T« nbsp;nbsp;nbsp;muovnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;E'pmh-n.

Lmri m^orem diemt ^Negotmtonm^^^QYY^iYU, Him

ipfmfiffLtm Marsvpivm trihmnt. In NumisSamiorum amp; Heraclienfium, quicommerciis olimflorebant,itemquc in M. Deci) Aug. Numo,eo,quo diximus habitu.exprimitur:

Nun ¦ Heraclicr^iufn ,


Num , M£ SS,DE CU Ck/.


Goltz.

Inful. '

Grate.

tab.xvi.

Idem,

Inful.

ACix,

tab.iv.

lm.

Huif.

P^g-

fitcxix.


Ai


VV'


Belgisquoque Mercvrivm prsecipuis lionoribus olim cultum fuifle, teftaturCaefar lib.VI.de Bello Gallico^de Belgis agens: Defmmef^ximehlEKCVRiyu colmthmmpkrlmet fmA

Eeee


erm


-ocr page 224-

148 nbsp;nbsp;nbsp;PoMPA INTROITYS FeRDINANDI AvSTRIACI

cm : hmc (^d nbsp;nbsp;nbsp;PECVNiiE,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;hebben lt;um mftximptm arhïtrmtur.

CurautemCuboinfiftensolimpiótusMergvRiys, rationemvideapudGalenum, Oratione fuaforia ad Artes,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;¦

LENTIA.

o PT- A dextra Pegmatis parte exprefla eft Op VLENTiA,infidensbilanci 6cmercibus,cui Abvndantia plenocornuomnisgenerisopesinfinumeffundit.

Supra,Tabukeft, inquahaecEpigraphe; nbsp;nbsp;nbsp;'

AVPv.EA SECVRIS REVÓCABIT S^CVLA BELGIS

F E R N A N D V SjPRiscvmqve decvS: ditesqve resvmet

MERCIBVS OMNIGENIS FLORENS ANTVERPIA CVLTVS; LARGAQVE SVGCEDET FOECVNDO COPIA CORNV.

Ambitur ea Tabula velutquodamfertOjèvario concharum Sccochlearum marinarum genere,concinnato.

COMVS,

Abeadem parte, C omi , F.pularum,Comeflationumque,acChorearum Praefidis, eft effigies. Epigraphe:

EX OPIBVS LAVTO NASCVNTVR GAVDIA COMO.

De C o M o fic Philoftratus in Iconibus: O ^CUfjLCtiV 0 KffMOXj TTOp’ H TO nbsp;nbsp;nbsp;T)CUS

cou-Ys,»qmcomejfarieftmortglihm. luucnili formaexprcflus e{t,qualem etiam ilium depingit Philoftratus : K Cf M o s mei iiiofnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tix?, ctraAoV, ssVa E'cpnê®^,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lisra oha. C O MV S IltUettK ptd Itittems

Athenm lib. i.nbsp;Dcipno-fbph.

a,cceiit,moÜK, nee ndhm efhehm,frei njinombkmdui. Hinc eft quód vuam dextra tcneat, finiftra fa-cem Nuptialem,quamamp;iilitradit Philoftratus. Nebride^fiuepelleceruina amiétuseft, qualem Bacchus geftafle fertur. Epicharmi Siculi elegans Gradatie hue facit;

-E’jt ^ %(Tla.g

(dgt;omiOMB-o'mg ttÓoi?

E’^ TTom? 3 Kaquot;Mo s, Ka'Mor T'k onbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'•jlpèT, OM (^'iKYig

•—'—Bx Spiecro Qoymmmm^

JEx (Bonuïmo Botpitio

Bx Botp^tiom c o ME SS ATI O; ex Comejfpttione Biacchatio^

Bx BpLcch Pit tone Bü'y ex Bïte Qondemmtlo\

B-Dpimnpitkne miclötpi^TZjijeiclpi^fiderpino.

Pavper

tas.

A finiftra Pegmatis parte Pavpertas habitu Feminae pauperculae fedet.laceris vefti-buSjColum tenens. Adeft illi puer famelicus caulem crudum prxmordens; adiacent amp; alia olufcula.Adflat N a vt a otiofus Ligonem tenens,dextra caput fcabens. Epigraphe:

SCALDIM COMPEDIBVS PRINCEPS DABiT IRE SOLVTIS,

desvetasqve itervm ponto decvrrere pvppes.

PAVPERIES PROCVL.ET PALLENS ABSCEDET EGESTAS,

NEC DVRVM VLTERIVS TRACTABIT NAVTA LIGONEM.

In exteriori parte flat lNDVsTRiA,PaupertatisFilia,èfiliccignemexcutiens. Denotat

hsec

-ocr page 225-

I M V R B E M A N T V E R P I A M. nbsp;nbsp;nbsp;149

haec, Antuerpienfes Ciues commercio fluminis interclufo, folertia ilia ex variis operibus manu eIaboratis,6c ad exteros tranfmifsis, rem facere. Infcriptio:

OCCVLTAS SOLERS INDVSTRIA REPPERIT ARTES.

V t Pauperies I n d v s tr i a m , ita Induftria Artes parere folet. Theocritus:

A'n ENI'a , nbsp;nbsp;nbsp;S? TE XNAS

^oh efi^o Dio^hmte, AKTES gignit^ EG E ST AS.

Eleganter quoque Ciaudian us:

Fromcct lt;TJt pgnes mimos^ nmm^ remotm Ingeniofpi lt;viasnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ex^loret EGESTASr

Vt^ ARTES fmst s o L E R TI A, mtrmt

Et Fi. Manlius Theodorus ^ Vir Confiilaris, lib. i. Aftronomici fui, in eumdem fenfum ita canit:nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Necd^mnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;solektia feamf aktes:

Sed ckm longn dm ^mmt mortwlm corda , nbsp;nbsp;nbsp;‘

' 'Et LABOR Ingmmm mifiris dedit^ Sr fm

^A'dmgihn fthi mjiit Forttim ^nmendo\

Sedt^5tptgt; in ^ptrm certptmnt ^eöiom mms,

Apud Cades in Hifpaniis,gemina a r A,altera Pavpertat ^altera A r x i ere(5t:a erat.

Qua de re fic Euftathius in Periegefin Dionyfij Alexandrini ^ vbi de Gadibus agit:

Kcq BnMo'sQ nbsp;nbsp;nbsp;c/i{«\nENi'A2 te'xnhs.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;é^iAsa^Joig:^onetvïjg. E^ARA

^mdsm si^ndillos ^/,pavpertatis 6^artis. Emgertm-tis ^mdem,lt;Tgt;tillam^hcpirmt j Artis^ero^ lt;rvtRemedy (td sffnglendfim EmprtsLtsm opimL

In fuperiori Pegmatis parte Typus eft florentis olim apud Antuerpienfes Nauigatio-nis. CaputOcEANi Portaeincumbit, è vertice amp;capillis per humeros fufis, barbaöuéocEA-totaaquisdiftillans. TalemTiberinumdefcribitGlaudianus:

Idi ptaucpi nitcnt hirfnto lufnistst

Difiillmt pr pSitis nbsp;nbsp;nbsp;Frons hijpida mmmnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;’

IrnhrihnSy in lit^iiidos fontes fe hpirhn vcfohiit.

OceanoOpBis terrarvm innatat.NEPxvNvs ScAmphixrixeOrbiinfident. Hinc Neptunus Homero diftus ratnoxlt;^gt; Termm commns, fine ambim fm comfkstern; itemque amphi-quot;EmiTiycu®^, E’woo-i^Sa», xt(T(ix^‘^lt;'gt;Teryit-i:o»c/'Sjpgt;i',cidQrcit Homero amp; PindarOjalufque Poètis dicitur.

Sic amp; vxor eius Agt;(p»'Zf('7)i dida, S'id eft, a circmmmnio, quod Mare Terram vndi-q ue atterat amp; lancinet.

Neptunus Tridentem amp;Gubernaculum; Arophitrite Roftrumnauis 5c Cornucopia tenet,Tridentem ille geftat,quód Terram fluftibus fuis pulfet Sc feriat. Sed 6c Terrs-motuscaufam ad ilium referuntPhilofophi. Sub pedibus illorum Delphini gemini, Mare Oriëntale amp; Occidentale denotant.

NES.

A lateribus vtrimque Tr i x o n e s concham inflantes,6c Infignia V rbis Antuerpienfis tmto-geftantes. Tritonis habitum 8c formam ita graphicè defcribit Maro lib.x..Eneidos:

-Immmk Triton, ê’ cuvuln Comhk

Ffff

Et

Fxterrens fretn. Cm Interim tenm hij^idpL nmti Frons hominem psifert. In Friftin definit dms:nbsp;Spmen femifero fnb pSlore mnrnmrM ^ndn.

-ocr page 226-

150 ¦ nbsp;nbsp;nbsp;PoMPA INT-ROITVS Fe.RDINANBI AvSTRIACI

Et Nonnus Dionjfiacor. xxxvi. nbsp;nbsp;nbsp;'

Tpi'tün c/[’ nbsp;nbsp;nbsp;ï^ófjL^av nB‘CLlt;hnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;. .

AvS'^(pVYigiCtTèAi9(B^) OLTT

T'KIT ON ^ er o nbsp;nbsp;nbsp;mpixiïlees hpthem/bomhtim edehpet confmtd cochhA^

Hmmmm fonmm hsehens^ imferfeö^uf., pth ilio lt;uf^iie lt;TJmdü Fifcü.

Juxta Tritoties vtrimque genii, qui Aquam ex vrna efFundunt.

A tergo Neptuni éc Amphitrites,inter arundineta m a l v sNauis cum Antennis emi-net,incuiusfaftigioGNOMONis magnetici, fiue Acus Nauiculariae inftrumentum cernitun Gemini eius Apices Po1um Ardticum amp; Antaréticum demonftrant.Infcriptio:

P o L V s :N o N S V F F I C F T V N V S,

;Fuit fanè Tcmpus,cum Oceanus 5c Neptunus Scaldi inleruientes,omnium toto Orbe gentium mercimonia in eius portumadiieherent, Scvicifsim ipfe per omnia Terrarumnbsp;ipatia refunderet 6c dlftribueret. Vnde meritónbsp;nbsp;nbsp;nbsp;remm toto Orhe mfcmtmm ALercator

de Rer. variecatc

lib. XVII.

,xcvi«

//^/gt;^?/^appellari poterat,quemadmodum Tibris a Plinio nuncupatur. Vel vnum Hieronj-; mi Cardani,Mediolanenris,Phi]öfophi 6c Medici praeftantifsimi, de hac Vrbe Elogium c^r^n, buc attullfle fuflFecerit. C^;?^,inqUi't,^^^^V^ VrhsommSympignitudme^ fre/^mntidj ofnkntïdfint infii-gneSyOmms tmnm ^KNTYTKVih^Empormmcdeherrlmnm^excedtt. Incvedihilu enim ihiconcnrfns hominnm^^^'nbsp;mcrcmm ex ^Anglit^y-Hifimüsy Gntlm^ Germf.nm, Itpilipi. Etnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ofinm lt;uter/^m 2\/[mdu6 hpehety cïtret

qjltrA^ ^qmmdklem ^ ihi njifitnr^ Scald iflnmint^ Alptrif^ nbsp;nbsp;nbsp;Occ^dentfilt^pirtc tpim commodj piUrntm^

lt;TJtomnemdfijfem.yOmmm^Jgt;lpLMmexci^cn^oJ^it^

NarratLud.Guicciardinus/vno Marisaamp;ftu,quingentasNaues non raró Antuerpiam appulifle. Sedhasc fuêre. Et decumani hi Ciuüium Bellorum fluólus, quibus infelixnbsp;Be l g i ca ia6tatur,metcimoniorum frequentiam alió auerterunt.

Atnihileft^quodnonabinuidis armisMonarchalMaximi,Philippi iv. Hifpania-rum Indiarumque Regis/ibipolliceatur An t ver pi a. lilius certè Aufpiciis,6c inufitata Fe RDiN AND I Principis,eiusFratris,Virtute/peramus Oceanum commcrciis,Fluminanbsp;nauigationi, Emporia opulentie, Belgium vniuerfurn priftinae Tranquülitati reftitutumnbsp;iri. Quó edamfpeótatinfcriptionoftra. PORT^ regi^ adScaUimanno m dc. xxiv. ènbsp;marmore,a fundamentis fumptu publico exftruótx.prxfixa:

CVI TAGVS ET GANGES.RHENVS CVI SERVIT ET INDVS,

HVIG FAMVLAS GAVDET VOLVERE SCALDIS AQVAS.

OyASQyE OLIM PROAVO VEXIT SVB C^SARE PVPPES,

HAS VEHET AVSPICIIS, MAGNE PHILl P PE, T VIS.

ARCVS

-ocr page 227- -ocr page 228- -ocr page 229-

¥ R B E M A sN T y E R P I A M.

PARS P RI O

Ita olim Pompeius, deuido Michridate Triumphans, inter alia Aurea Argenteaque fer-

cula, MONTEM AVREVM, qmdmtii'm ^ cam c cruis Sr lemihm, ^ ^omis omnk generis ^circnmdfU k njitc

mrek, exhibuitjVt ex A£fcis eius Triumphi refert Plinius lib.xxxvn.cap.ii.

Supra Portam,qua Monseftperuius, Moneta, Matron» habitu, expapillatobra-MoNE. chiofedet, dextra Caduceum,loculos amp; biiancem j finiftra Cornucopi» tenens. Quo’^^'nbsp;modo ferè in Numis prifcis Ipeëtatur.

Pauló altius,ad verticem m o n t i s, Numifma eReffigiem P h i l i p p i iv. Hifpaniarum Indiarumque Regis potentilsimijteferens. Epigraphe:

MO N E TA

AD COMMERCIVM GENERIS HVMANI CVSA,

ET AVGVSTISSIMA REGIS,

ORBIS TERRARVMLOCVPLETATORIS.

IMAGINE CONSECRATA.

Offidnam Mo NETE REGr^, qua ad Coenobium D. Michaëlisitur, montem braÊteatis Auri Argentiquevenis interlucentem Pracfeóti Soda-lefque Monetales aerepriuato excitarunt, altum lx, pedes, latum xl.

Praecipuè vefóPoTosm, Peruuije Montemargentiferum,def)gnarunt.

Polit,

wp.n.

Cüm primüm, commereiis inter homines infbitutis, rerum ipfarum permutatio eflbt vfitata; demum Numus, adcommodiorem negotiationis vfum, eft repertus. Qua de renbsp;eleganter Arifboteles; 'Eivimri^g ^nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;c4gt;J^sêl^, i(df ónTrijuTreiv utv ÏT^ióvct^amp;Vy cJi

umym n NoMi'sMAToziTro^/cÖM Ov ^ éj^cts-cL^crv'koLsoy tóóv kJ' (pmv dvcLyaoum- iio nbsp;nbsp;nbsp;dn\ciydg

owi3-èy% Cpdg nbsp;nbsp;nbsp;Xcif/.^civw, o rdv ;^ri(rl/Mü)v cujto cp,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tHpnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ro oïoPy

j(di oLpyu^^yfcdpd Ti %iStov sn^p.To nbsp;nbsp;nbsp;tt^Stop dTthdc ófZèyiB-ei è sa.SjAd,To q ts?^lt;^tcuop è x^lt;^’^e^(^^oL^óprü)vJpoL

gt;^Aü(rH ^ nbsp;nbsp;nbsp;oJw* onbsp;nbsp;nbsp;nbsp;V ttogSnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Jd eft: Scchfidio longin^more faëio imfortmdis rebus

^uihusegermtySr exportmdü ^uihmuhmdarenty necejfisrio nVMi reprtusefi lt;ufui. Nam resfmguU adNaturam necejfariA non fiscite hm ïïïm comfortaripjfmt. Qm-^roper ad res contrahendastale ^mdquamde commmi fen-nntm conftitmrunp interfe dare Sr accifere, ^md cum ejfet gt; numero rerum lt;rvtilium,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;haheret tra^ahilem

acfacilem ad lt;ruitam degendam: quale efi A rgentunSy Srfi quid aliud eius generis. Frlmo quïdem fimpkiter magni-tudine Sr pndere definitum: tandem ^cro Sr nota impejfa dprmutantihuSy njt eos liheraret d depndendo. Nota enirn imp fit af uit pnderis index,

Similem quoque rationem fuper n v m i inftitutione, adfert Paullus LC. in Digeflis, Tit.de Contrahendi einptione,Lcg* Origo emendi Ojendendifi^, dprmutationihm coept. Olim enimnbsp;non ita er at Numus 5 neque aliud merx, aliud pet ium ^vocahatur*^ fed runufquifquefecundum neteptatem temp-

Gggg nbsp;nbsp;nbsp;rum

-ocr page 230-

PoMPA rNTHOrWS Ferdinandi Avstriaci

rftm dc remm njtiUhm indtïlidprrmtdbdt, Qmndo^lemm^de emnity^vt^qdod peltenfdprefl^dltcn de fit: fed^md nonjemprme'fidcilesonmrrehdt^nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tt4gt; hdheres ^mdegodefiidemremjnmeem hdberem^mdtd dceipere^rudles'y

. Nam. Hadrianinbsp;Aiig. a-pud Sam-

ëUóid mdtmdefijCmmfdhlimdc^er^etmjLftimMidJiffiiMltdtibuiprmdtdtiommiiZ^mlitdte^mntïtdtkifdhmni--ret: epL^ meiterm formd^dhlicd^retifidjnjfism domtnmm^mn tam exfkhfimtid^r^het, e[imm ex e^mntitate, R]ogiumiftucl:Lo.cvPLETAT.oR o RB IS TE R.R AR V M^in Nuniis D^Hadnani Al ^nbsp;legitur^ fedquodMunificentifsimoHirpaniarumRegi, qui aurato imbri Orbem per-__nbsp;pluit ^ veriüs competit. Qua de re latiüs egimus ad A r c v s F e r d i n a n d i h i partemnbsp;pofteriorem.

Ad vtrumquelatusMo]siET/E, !SIüiriivarij Regia nota infigniti, appenfi funt.

COLVM Nvt; He R-

c

^her GoLVMNiE HERcvLis hincindeereótsc*. adquas leones gemini fedent,Regiae vLis. opulentiaecuftodes. Columnae dextra,SoLis• finiftraeautem,Lvn^e effigies eft im-pofita. N-otumeft,Soles appellacionc avrvm* LvNiE autem argentvm, Alchy-miftis denotari, Hinc connubium Solis 6c Lunse apud illos.

In Lacinia columnamdextram ambiente;

In alteri

¦y L T R A A N N I SOL I S Q^V E V I A S. O C E A N V M E Y L T R A___

Nempevltra Columnas Herculeas,5cprifcis notos Orbis terminos vltraque Atlan-ticum Oceanum.inexhauftos Auri Argentique thefauros Catholicorum Regum Pieta-ti,amp; fingulari Religionis amp; Fidei propagandas zelo Deus reclufit.

Ia SON.

InvcrticeMontis,Iason eft,qui avrevm vellvs ab Arbore fufoenfum, rapit. Ramis Arboris infident Pfittaci, in India frequentifsimi. Epigraphe:

--P R E T I V M NON VILE L A B O R V M.

ri“av' r hilippvs cognomento Bonvs, BurgundisBrabantiaeque Dux.Equitum v'^elle-RBior^.Ris AVREi Sodalitiumlongè Augi]ftifeimumpriinusinfl;ituit,du6taorigineatqueap-pellatione ab I a s o ne , Theilaiorum Rege, qui in Colchidem cum aliis Heroibus Argo-nauidelatuSjVELL VS inde avrevm auexit,hoeefb,v4»rM;0j^i!(z«»i!jVtinterpretaturStrabo de CoIchlS agens; Ua^ rsVoif 5' Asyerajnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;oüLiTov Bci/p^ci^Hlt;;,(^ctTVcii^

)Lcamp;ri't^vfjLiê(jcug, ^ct7h(óTcag ê^o^eug, ctlt;pquot; J5 nbsp;nbsp;nbsp;to p^v(rópLct7lt;hoy ê'i^g^ Aimt dfi^d hos etidm AVRVM deferri

d torrentihm.U^ Bdvhms excipredheotisprfordtk^lt;^Y^'Li.^Ki'dgt;YS hk^osis.^nde etmm avrei velleris exftiteritfnhttht.Eiufde fententis eft Appian.vbi Caucafum monte defcribit:nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;4' u lquot;v;,;.».

YsCUJK(i(T\i ToN\ct^ct(pcMêg.Ka^/}( (^oiKot yA^cl^hng \g to pdG'/^ct (èaS-vfjLoikeXoTo nbsp;nbsp;nbsp;ciH^ófjSpov cwTÓlg coiAiyaa, Miriirid

Kof Tot^Tov Iw 'iTidg TO ;^v(ró/üioigt;hovinrH nbsp;nbsp;nbsp;In hoe JAonte multi font es funt ferentes mmentu a v R i minutijiinm.

^ccoU wero vellera villosa in riuos demergunt, ut^ue itu Aureus urenulus his inheoventes eoUigunt, JEt

fortftp titlefuit jEETM,ColchommRegü,vt.i.h'/s avrevm. Diuerfam a fupradiótaopinioneratio-nemadfert Suidas: t« xptzo'maaaon (H^g^oTSéfoVoLTödV^ioLTïoyUKïjg ©oLkdorngtwoTolgK^yovcLVTougeigtIwYKoKy^iS'aSuidM

{ nbsp;nbsp;nbsp;voce

rt^^'^ojuSIjuoi iKoL^oy. TQto q nbsp;nbsp;nbsp;(pé^iTajf. Krhd^iQhiov luu biH^yLOLmyiy^cLfJLi^o^fs^iy^ovoTtuigi'ei yin^

fjLeictg X§vtÓv. BhoTcag üv (§) TOTi nbsp;nbsp;nbsp;apófzoti^ov otvro i i^g^^d tIw c^épyacM viPnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;A V REVM VELLVS, ^uod lufdn

eum oArgomutü in Colchidem f er F ontieum Aiurepofeölm ^cept^ Hocuutem non fuit huiufmodi Vellus Foétamp;fuhulmtm. Sed Liber fuit in Arminis velleribvs, fiue membrmm fcripm, in ^uo continebutur Aurinbsp;conficiendi rutio prChymium. JHerito igitur illiusfAcuUhomines hoclt;VQcubunt avrEvm yellys, ob Aurinbsp;^urundi urtem in co comfrehenfum.

-ocr page 231-

IN VRBEM A’NTVERPIAM. nbsp;nbsp;nbsp;IJj

Quklq.uiclatitem per Xfwo-ofiaMo» veteres olim denotarint,certè Ordoille velleris Avrei, aPniLiEPo,cognomenco Bono ,inftitutus,omencertilsimumfiiiflevidetur,nbsp;eiuspofteros Philipp os, HifpaniarumReges^BvRcvNDi^que Duces,ac fupremosnbsp;eiufdem Ordinis Principes,auriferis Mexicani acPeruani tradfcus vaftilsimi Regionibusnbsp;podturos. Aufpiciisenimlmp. Caef Caroli v. Aug. Supremi itidem eiufdem Ordinis Principis,FerdinandusCortefiusanno (alutis M, D.xx. Mexicanum Motezumse; acnbsp;deinde Francifcus Pizarrus Peruanum Atabalih^,Regnum5 ali) alia,velut noui I as on e snbsp;8c Argonautae, fuperato inuiftis Clafsibus Oceano, fubegerunt. Vnde non vnicum,nbsp;tantopereaprifcisdecaniatum vellvs ; fedquotannisinexhaufbxopulentiaeThefaurinbsp;in Iberiam aduehuntur. Hck: efl; quod innuimus in Epigrammate noftro Infignibusnbsp;Gentilitiis EquitumOrdinis avrei velleris, a Ioan.IacoboChifflecio,Equite,Re-gis,ac Ser™ Principis Ferdinandi, Archiatro,editis,prsfixo;

Ecce (dios Ere ceres 5 esi dtera quos lt;vehit AüG o Elerom ^ Gentis fydem ehrps fm»

Qmk Diigt;cihm nbsp;nbsp;nbsp;domvs bvrgvnda, fi^^erhea

o RBE NOVO domitQ YettPsUt exmias^

Ceterum, in Hifpania ad Bxtïn fluuium, ones efle a v a e i s v e l l e r i b v s, hoc eft, ruti-io lanae fulgore ao ipsa Natura donatas,teftatur Martialis Iib.ix.Epigram.LXi.

7;^ Ti^rteppicis Domus efl notiflimu terrls^

Qjm dims ylucidum Qorduha Bamp;tm must,

Ve LL ER A mtiuo fullent ^hi F L A V A META LL O,

Et lintt Heflermm hKhCTnA. YiYApcm^

Idem lib. m Epigram, c.

Bettis, olimferd ermem redimite corom^

Avrea e[m mtidis vellera tmgk

AdradicemArborisjfoporatusiacet Draco alias peruigil, qui avrevm vellvsdraco cuftodiebat.DeilloClaudianuslib.deBelloGetico:

--Infoptif^ refufum nbsp;nbsp;nbsp;gt;

Tru^ihus, aVRaTI cu^odem velleris Anguem,

TAS.


A dextra parte Arbpris ftatF ELICIT AS, fiue navigatio prospera, HeroinsEFEuci. habitu, N A V E M complexa: dextra pallam inftar carbafi attoIlens.Denotans Felices Hifpa-^quot;1-. narum Clafsium in Indiam appulfus.In Imp.Carf.M.Antonini Aug.Numilmate.N avisnbsp;oojLfeu triremis exprefla. Adfcriptum'.FELiciTATi avg.

tab.3?.

Tfiim, M., AVP-EITt, Mtq ,

CO Sill,

PaulloinferiuSjfubFelicitatE,adidemlatus,Cvnicvlvs cerniturobCunicu-cvnicv. los, fiue Auri Argentique fodinas. Eamdem quoque ob cauflam, vel ob incredibilem

Hhhh nbsp;nbsp;nbsp;eius

-ocr page 232-

¦ 4.^ nbsp;nbsp;nbsp;lt;

154 nbsp;nbsp;nbsp;PoMPA INTROITVS FeRDINANDI AvSTRIACI

eius animalis in Hifpaniis olim frequentiam, Catullus Cmkuloptm nbsp;nbsp;nbsp;vocat-r^s

Epigram. XXXV, ad Egnatium:

Tti ¦^mtcr omnes^ ^vne de caUltatd,

c VNICVLOS^ QdtiherU Fili,

EtMarcus VarroauiStoreftj aCuniculisfuffoflTuminHifpania Oppidum, tefte Plinio lib.vni.cap.XXIX. Vide ea de reStrabonemlib.iii.SCiElianumlib. xm.de Animalib.cap.xv.

Exftatimp. CaerHadrianiAug. origine Hifpani,Numus, in quo fedet Hispania, Oleae ramum tenensdnnixa montibus Pyrenjeis,ad cuius pedes Cvnicvlvs fpeftatur.quot;quot;’^nbsp;Eiuldem exftat alter Numus, in quo H i s ? an i a m idem Imperator attollit,Cuniculo adiKJcm.nbsp;Prouinciae pedes adiundto. Quo Metallorum Cuniculos fubterraneos defignari, eruditi*«lt;«’¦

^ nbsp;nbsp;nbsp;Inbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ö ^nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Aumifin-

ïcttc cement.


AduerH

lib.xxi.

cap.xxvli.


Aagultin.


Nwtrt, HABRIANI


¦J\r


\w,


Infra,adextroIatere,PERvvivs,Flumen,aquo Regioni vniuerfae nomen inditum eflè,refert lolèphus Acofta,Hiftor.Naturalis Indiarum lib.i.cap.xiii. Epigraphe:

REGIS LARGA MANVSFLVyiOS EFFVNDIT IBEROS AVREA DONA VOMENS.

RroDs Abalterolatere,RIO de iJa PLATA,fiueARGENTEVs Amnis:Hifpanisenitti T**nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Füu Argentum dicitur. Fpigraphe.

DESPVMAT DITES ARGENTEVS AMNIS ARENAS.

Argyrevm AmnemGraeca voce ilium appellat Lsuinus Apollonius Gandobruganus de Peruuiae Régionis Inuentione lib.i. vbi Peruuias Montan* Amnes defcribit: l»ter omnek^nbsp;ViXO^Vi^longe^rmce^s ArgYREVS,«^ Argentinbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^mm ümptHiftmis ghreu egerit,Hi^ititicA ^oce Plata

diUtuJtongtfiimooccurfnAiMgutur'.Qr inommsiLi^mgnzmum f/Mmmpofafpts ac lïberitlis, ^mcum^pn tmiit, ngroiMWcelMmxhmftdArgentiAuri^opAmtift'fificit,

AdPortae vtriufque latus Ipeétantur bina Capita hilpida,velut Montemreferentia.


Perv

VI VS


ARCVS


-ocr page 233- -ocr page 234- -ocr page 235-

f

IN VRBEM AnTVERPIAM.

ARCVS MONETALIS

PARS POSTERIOR.

LteramMontisfaciem,pofterior Monetalis arcvs parsreferebat.

Èi

Supra Portam Offïcina efl; V VLCANI, FVLMEN AVRE VM Cudcntis. Epigraphe:

ARGENTI LOCVPLES AVRIQVE PERV VIA VENIS,

INFORMES QVAS LARGA SOLET TRANSMITTERE GAZAS.

MVLCIBER ARTIFICI PROPERO SACRARE MONETA:

AVREAQVE HESPERIO PROCVDERE FVLMINA REGI.

Pervvia, Americie Meridionals pars, a Francifco Pizarro , aufpiciis Imp. Cïef.PERv C AR o LI V. Aug.inuenta, Aurearum Argentearumque fodinarum copia inter omnes te-'''quot;'’nbsp;tius Orbis Regiones opulentifsima eft.Neque vlla penè eius eft Colonia,quin Auri venisnbsp;fplendefcat. Adeoqueprreter Fodinarum incredibilem multitudinem, Flumina hic quo-que aurifera, quae grumis arenifque rutilantibus aureo profluxu decurrere videntur : vtnbsp;teftatur Laeuinus Apollonius,Gando-Bruganus,F]ander_,qui P e r v v i a m libris v.a k dc-fcriptam peragrauit.

Alt;oUa

fiiftor.

’Natural.

Indian

lib. IV. cap.yt.nbsp;ibidemnbsp;cap. VI n

Inter alias autem eius Regni Fodinas, Potosini montis opulentilsimae funt, amp; in-exhaufta'. Etmirumfanèeftquod refertlof.Acofta,ineoMonteArgentivenam lancea: aititudinefupraTerraefuperficieminftarcriftagalligallinaceiprotuberafle, longitudjnenbsp;trecentorum pedum,8c latitudine tredecim. Teftatur idem AcoflaRegem Hifpaniarumnbsp;ex folis Fodinis Po t o s ir, quotannis percipere Millionem ducatorum, idque ex quintanbsp;parteArgentitantum. VndeMonti erat praefixaEpigraphe:

TAMEfON H'FEMONI'AS A’NEKAEI'DTOÏ.

AERARIVM PRINCIPATVS PERPETVI.

Pofidonij hac vox eft apud Strabonem lib.iii. vbide Auri Argentique fodinis Hifpania

agens, aflen t, to ttÜ ó^i, è nbsp;nbsp;nbsp;/SsMif vKIw Svouinbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, varo' wof aipS-oV»nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;iTilt;ra^AiiS/jlw. RaOoAa 4'» «7re,

(pn(r)v, IS'uv Tig (M‘roTrag 3 nbsp;nbsp;nbsp;eivajf (pvenag diweta, ^ tamePon h'femoni'as a'n ek AEi'nxor. Oy ^ ;7Aacrlt;a ^ovoi/,

aMa (c nbsp;nbsp;nbsp;Iwj ^HTiVy «nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Kof yrof cAtelvoig dg aT^nB-dg tov x^sjtyB-éviov tÓttov dy dnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ó TlAisray aoLrim.

Omnem Mo n t e m lt;S^ omnem Coücm ^ nbsp;nbsp;nbsp;cumfdpim Forwm dom, ISlfmifmatis ejfs ntMermm. Ft

omninOiinij^it^^vidensiji:nloc(iidïxcrït thesavros perennis natvrgt;e,principatys

AERARIVM PERPETVI. Nonenïm dims modoTerm illiiefl,ft:dfi opcs hdbet conditad. Ft rmerkMfnd iflos hommes infra 'Terram mn K%g, id eft, Orepis ,fed pLVTVS,id eft^ Dts iffe, O^alentU L)em^ inhahitat,

Hxcolim de Hifpania Pofidoniüs^qux fanède Potosini foli opulentia veriusrDödó effempoflTunc. Nonenim Paftolus, non Hermustantum Aurivmquam ftiggeCTerunt,nbsp;quantum manantes ex P e r v v i ^ Regno in facrum Regis /Erarium Aurei riui quotidienbsp;conferunt. In Hifpania quoque montem argentevm ede, teftatur Strabo lib. iii. oj

I i i 1 nbsp;nbsp;nbsp;TTOAt)

-ocr page 236-

lS-6 nbsp;nbsp;nbsp;PoMPA INTROITVS FeRDÏNANDI AvSTRIACI

TTöXi) (XTTCióhi ? KetTctéüv(^ esquot;) v nbsp;nbsp;nbsp;ö p^v (pctoi tov Boutiv , o zcthbrny A'^yv^Sv, '^yjpHct ® cv ca/ïamp;T.

Nmfyopdla Cfiïtptom 2d.om eftfunde Batü dicitar^rojlt^en, ^t^em Mgntem ar^gentevm ^vocmt^oh

i

Jlrgenti meo MetfiUd,

uAVREVM.


fvlmen Fvlmen AVREVMa VvLCANO cuditur. NamFulmenolimNotam Monetalem *fuifle,è^pifcis Numis nonpauois^quibus illud adieftum eft^conflat. Necabfurdè P e c v-N I A Fulmini comparatur^curn nihil tam mmirnm fit^^nod exfngmri Temnidnonppt.VX. a M.T ul-liodiftum. VndeDemofthencs quoqiie woxïfjL^nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Nernnm Belli Fecmiamy

Aqufe.figna Legionum, Fvlmen avrevm vngnibiTS tenebant. Dion lib.xLiiL dc Pompcij cxcrcitu agens: Ol ll in KhroisHvnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ewti^rdg ts Tpdpvyagnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;kepatnot's,

è? CJü^hTfodivcwTloVTiyégXpr-z o r xs(pê^v,c4i^ci?\syTif^c4cdy(pTéT0}Ccizoy dyliK^vgciètmndloy,^ cw%'i ewo^ ToyKcdirct^ dTTSTriroyJp^

Aqv ïLJE Legionum eim ptlas oonmtknttsevlmin^a avrea, nonnn!lébearnmlt;^ngmhmtenehmty abiicienusPompto exitmm ^alam denmtiabmtyiffamp;^ad Ceifarem molabmt. loui Capitolino qUO-que FVLMEN AVREVM facrauit Antiquitas^tefteLiuiolib.xxxu. Dfcmimrommmonimde-cretir/n fpütj I o vi primnm donnm, F vemen avrevm, Pondo e^mne^uaginta fier et: Innoni JidinernA^ ex Ar-gento daretnr, Callixenus Rhodius in dcfcriptioiic Pompar Ptolemaei Philadelphia iEgyptiApd

RegiS: ETeofATeêjari q nbsp;nbsp;nbsp;Tmydv Idleaa, ^nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;6KTCt»(diliX'U, ’éy;^y i(pgt; icujrh kep aru ot's

lib.'

xTTxof’^yldliv-cL TTYix^ii ^ A^pctvoy l^uog (JiaAtöov. Fnere lt;Sr mter PomfA ferenla, Loricpi anrea cnhitornm XII. ^ argent en altera cnbitoram X VIII. Qmbtis imfofita fmrmt avrea fvlmina duo, cnhitormn x 11. ère Qmrcn

coronagemmata, Alexander,F V L M EN dextra geftans, piótus ab Apellc, vt refertPlinius. Et .eo etiam habituTraianus,amp;M.Antoninus,aiiique Carfares in prifcis Numis exprefsinbsp;cernuntur.

Sub IK c V D E Vulcani, iftud Horacianum:

A V R V M P o T E N T I V S I C T V F V L M I N E O.

ColtZAUS

Inftilar.

Grxdx

tab.xui.

Exftat Lemniorum Numus, in quo Vvlcanvs cum forcipe; in poftica paree Incus,cui FVLMEN incumbitxumMalleo.

“AHM

if

NlilN

A dextro Montis latere bini F o s s o r e s funt, qui latentes Auri Argentique venas fcrutantur. Epigraphe:nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^

REGI SVCCRESCIT REDÏVIVO VENA METALLO.

Aiunt Hifpaniarum Regis Legacum,cüm a Reipub.celeberrimae Proceribus ad Thefau-rum publicum,opulenti$ oftentandae ergo,dedu6lus elTetjinflexo paulifper corpore,iEra-rij pedemintentis oculis infpexilïè. Acrogantibus Proceribus, quid ita fixo ac requi-renti vultu, intueretur ? refpondiflè j Vidm fe m Mmrio iüi etium mdkes ejfmt, lt;vt /Erario Kêgis Hifianiarnm, ^nod inexhanflis IndU evenü mms femfer Anri ^A'rg^nti^ thefanros fnggerentibus, con-tinm accrefcit.

Ab

-ocr page 237-

IN VRBEM AnTVERPIAM. 157

Ab altero latere, binaMancipia, qu£erudesAuriArgentique glebas exarrugiis 6c cu-niculis fubterraneis eiferunL Epigraphe;

LABOR OMNIA VINCIT

I M P R O B V :S.

5

Supra V vlcaNvm Numifinaeft, in quo tres Matrons conlpiciuntur, geftantes tria Metalligenera,èquibus Peeuntacuditurj nempè avrvm,argentvm,jES,fcribiquenbsp;folita triplici a. a.a. in Numis infinitis. Additsbins litters f.f. ideft, flando,fe-RIvndo, quodMetallaillaconflari öcferiendoeudi foleant. Vna de tribus Matronisnbsp;Bilancemdextragefl:at,qua forma Monet A in Numis pafsimcernitur. Operspretiumnbsp;duxi Numos aliqtrat hie fubiicere.

¦Croyiac.

Tabul.

txiv.

^lUI.


DIOCLÊTIANI Aua


Nuvii , ANTONINt A\


^EVERI Ai


AVg'


0\

Q


lt;\


A Nuniifmate Monetali, quatuor vtrimque minores Numi dependent, Moneta Regia infigniti.

In fummitate Montis, Arbor eft avreis malis onufta, qus inHelperidurfiAvREA Hortisna(ci,6caperuigiiiDRACONE cuftodiiifolita,tradidit Antiquitas. Adhsc ra-2^lt;r,-piendamiflTusabEuryftheoRegeHercvles hieexprimicur,Draconem cuftodem*quot;^nbsp;(eui nomen Ladon) interfieiens. Epigraphe:

alcides domito rapit avrea poma dracone,

Hae de re ia Lueanus lib. ix.

-Fmt mrept fylm^ grmis^ èr fulm germim mmi^

' nbsp;nbsp;nbsp;Virginmf^ chorus, nitidi cuflodiu tuci,

Ft num^mm fomno dummtm limiim Serf cm Rohoru comftexus rutilo emmtu metudo^

Ahftulit urborihus fretium, nemori^ Uhorem Alcides,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;inofes fine fondere rumos^

Rettulit Argolico fnlgentiu fomu tyrmno,

Adextro Arboris latereTurrita ftat HisPANiA,pIeno fmu avreos frvctvshispa-deeerpens. Epigraphe:

-VNO AVVLSO NON DEFICIT ALTER

AVREVS.

Hesperidvm insvlas inMariAdantioofitas,easefrequasHifpanihodie IJlaide M^oct/^»-lt;/«vooant,vulgóexiftimant Geographi. Aureorum vero Malorum amp; Draconisnbsp;eorum euftodisfabula vndefluxerit, fie breuiter enarrat Solinus oap.xxvii. De mortis

HESPERIDVM,(S’termgUi dRAcONE,('»«Ikent'mmulneretur) fides (S’reitiohueft. Tlexuofoment»

K k k k nbsp;nbsp;nbsp;Aftmrittm

-ocr page 238-

IjS nbsp;nbsp;nbsp;PoMPA INTR-OITVS FerDINANDI AvSTRIACJ

lt;cfide o fmofis hterihm tortmfumy lt;^t ^ifentihm ^rocdl k^fus Angueos ruerügme mentietttir. It^ms hokt os ag^ellmm, circtim dat : lt;vnde pomorvm cvstodïm interlretantes,nbsp;fimxermt it er admendacium fahulandi. $ed hu InfalalrUtr arhores O.leaftri[imiles^ (S^ Aram facramHcrcaliynbsp;nihil almdlrlt;amp;fert,.y^aodfröIalet ^etuftatis memoriam, Verhmlt;^vltra tk^tic^s avreos., met all anbsp;FRONDENTIA, itlad magu mirum, ^mdfölnm mfer lore licet Libya defrej^ias^ mmejaam tarnen accejjm Freti fa-

prUh'mr. Videndus Plinius Itb.v.cap.i. vndehasc haufit Sölinus. At veró FIe s p erid.vm «o R TO s prope Tritonem, AfricaE paludem,fuillèa(rerk Claudianiis:

---^ Fmximm H oai-Tis

'^ESVi^moyM Triton.-

St ;Hi. ConfüIatftHonorij Aug. de Theedofio Aug. agens:

—--F er lt;TJafia cacarrit nbsp;nbsp;nbsp;*

, jEthiopam y cimit^^ mm nsjiilanta maniflis:

VirgineMm Xritona hibit^lt;Tjenenis ^tiorgomoj (TJidit thalamos y ér lt;vlle ^irentesnbsp;Hesperidvm rifity (paos dit at Fahalay ramos,

'PorrórEWge^ïo» fiSmy fme (vt a luba, Mauritaniae Rege,vocatur nbsp;nbsp;nbsp;efle illud,

tumno. Ludou.nbsp;Honnmnbsp;Diajtett-ci lib.i.

XXX.

-quod Citrmm vulgö appellatur,quorumdameft opinio. Alij nbsp;nbsp;nbsp;malum eflèaflèrunt.

Supra Folïores,Cercopitheci ad vtrumquelatus oberrant.

Subj^f«»r^,duoPeruuiae AuriferaeFluminaibincCoNooRiLLvs,Cornucopiaej irrdcSp M A R A G N o N,Gubernaculum,cenens.Infernè vtrimque Inftrumenta Monetalia, Mallei^nbsp;Forcipes, Librae, aliaque.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.

ARCVS

-ocr page 239- -ocr page 240- -ocr page 241- -ocr page 242- -ocr page 243-

IS9

iH y^BEM AnTVERPIAM.

D. MICHAELiS

ARS PRIOR.

föD D.Michaelis Coenobium,vlgt;iSer™PrincipiseftPalatium,Arcuserat Operis com^ofkb altus pedes lv. latus xxxi v.

In Tabula media Hercvles Ephebus confpicitur,de vkae inllituendaE^*'^^'* ratione delibcrans, Lconis cxuuiis amiétus, clauam dextra tenens. Adftat quot;¦


Yen vs^qusereniaentivulmillumalïicerc,amp;ad volvptatis Viamfeducereconatur. Liber. tjuoque pater, Pampino redimitus, amp; Coroliamfloream oftentans,ilium adnbsp;feinuitat-GvpiDo medius,ve{leamp;cIauaHERCVLis arrepta,renitentem ilium ad fenbsp;trahere nititur. Atipfc,adfiftentis fibi, Pall ad is Armaca ,confiliis obfecutus, Ipretisnbsp;Deliciarumbkndimetiitis,ad honoris amp; virtvtis Templa,ineditarupepofitaam-mosècontendit. Viam draco alatus,aliaqueferaebeftias obfidcnt. Adiacct Machinanbsp;aenea, cum armis amp; inftrumenris Bellids. Epigraphe;

ARDVA SAXOSO VIRTVTIS SEMITA CLIVO

CALCATVR, FERNANDE, TIBI: malesvada volvptas EELLITVR, AVSPICIIS FIDiE DVCTVQVE MINERV.«.

I FELIX, COMITANTE DBA: SIC ITVR AO ASTRA.

HING TE, SVBLIAMCiy^ PENDET ADOREA TEMPLO,

HERCVLEOQ^E MANET NON IMPAR FAMA LABOR!.

Prodicvs Ceius.Philofophus,SocratisPraeceptor,commentum de virtvtis amp;vo-PRODia LVPTATIS cum H ERCVLE Ephebo jGongrefïu 5 primus vufgauk. Fusè illud enarratcvLis

Xenophonltb.Mcmorabilium ii.Philoftratus item dc Vita ApcHonij lib.vi.cap.v. ScThe-

miftius Oratione iii.de Amicitia, aüique.Breuker amp; eleganter fic Max.Tyrius Diflert • IV, coffgrejfttj

n^o'AiKos ^ H pakae'a dyci ók tc^ jLOiamp;có oi^Ti nbsp;nbsp;nbsp;i{^nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Apeth'n H'a onh'nnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tum.

i^yèfiovct? hcLTt^ci TM oS'^. H nbsp;nbsp;nbsp;töv iiysfzopcov,^ qnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;IJ'etpjnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;vififjLA, (pSeyfofjStfJnnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^Kifj^ct

9rfa()»',ajW.7rg;^op« o.Vê'Sr «' o nbsp;nbsp;nbsp;S-§v7iluti,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;WoLfjLov, (icl^G-fjLoL arax'Jp, (pmn

^fjLH(ro?.TciuurciL (c o H'p ak a h x,arg AiogTrcugydyaUg tJjuü(pvnv'-^^ou^ip j-rH' a oNtH 4gt;.^(ra?jc^7^g7r« kcwTov tw A’peth dyiv.

Fahdamconfcri^fit Rrodicvs, incviem nbsp;nbsp;nbsp;gerentemmimosdn-

flki in jintnit. Vtri/^ne hnic Viamp; v irtvtem voevptatem^ nbsp;nbsp;nbsp;drn^s^retficit, Qmrnmnltern

arrogmSyfrocptx^: durn formofo lt;^dm,modeflQ ime£d^lt;i:jmnfi.i^m^^f(^MmmfnetOylt;^uefiefimfliciyOth eo indn-citnr. Alt cru rurfuó Ufcim, fmatft,lt;^cftc floridd^^lt;v»kulmpidc^yamp;mAm‘0‘^ofito grndny^occ imoncinnL Hete

LIIl nbsp;nbsp;nbsp;mimnd-

-ocr page 244-

l5o nbsp;nbsp;nbsp;PoMPA INTROITVS FeRDINANBI AvSTRIACI

anmadmrtki^f(etium Y^v.KC'vi.ï.Sj’vtqmamp;^lomeJfetFilm, GrJndolü^rMkrit. Quan voxvptati res

fttftsfihihahmiuihety nbsp;nbsp;nbsp;p^mtnr vir.tvte M.

SiliusquoqueltalicuSjvirConfuIaris, lib.xv.de Bello Punico, allèricad Scipionem Iuuenem,deiiberanteni an poft Patris PatruiqueQbkutn,BelIiPunici in Hilpaniis contranbsp;Hafdrubalemgerendi curamfufcepüuruseflèt,virt-vxem amp;vqlvptatem accefsiffe;

vbiinter alia VIR T V s fic V o L V p T A TI infukat;

'Qipfp nn lm .H^eum nbsp;nbsp;nbsp;mc télpi^ nee hofies^ /

quot;Qmntnm foh mees mimis iïïp^ifpt vo lvpta s.

'amp;rietas tthi jida comesytïhi Lnxm nbsp;nbsp;nbsp;Mrk

Cired te femfer lt;volitms Infptmipigt; ^emis,

t

I^ecnm Honor ^ Jjmies^ èr kto Glorm Et Deern ninek Vi^orm eoncolor nlis:

M.e ein^m Emro primit ni nfm

(Jnfln mihi DomuSyër eelfo fimt Qolle Eenntes,

ViRTVTts 8c HONORisTempla in editarupecernunturfibimutuoiundta,qua forma aM.Marcelloextrult;ftafunt5quödnempead honoris, non nifi per vjRTVTis Tem-plumingredijfasellet. VndeSymtnachus:lt;3^MitkresmfirijEilis uonoKi ntftesjMnbsp;-VIR T V TI gemellmnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;locnrnnt: comment t iU ejji pAmin honoris, ^hi fmt merit pi v i r t v t i s.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Epift.xx.

Viaquaead v.irt vTiSiEdemducit,aDRACONE,aliifquemonftrisab Hercvle do-mandiSjeftoblèlIa.Quod pericula ac dilcrimina Heroibus fuperandadenotat.Hinc quo-queinfaftigio Arcus,fupra Infignia Sfir“Principis, in lacinia lavrvm PALMAMque deculamp;tara ambiente, fcriptum:

ARDVA PER PRiECEPS GLORIA VADIT ITER.

CardtH.

Barbem.

In hanc fententiam, illa Diuinae Vatis leflai Lyrte' amula M a P h i Cardin. B A R B e r i- od= .j Ni,nunc Vrbani viiLroNTiFicis opt.mAx. Mula iic virtvtem loquentem in^nbsp;troducit:

Ineompn ^mniptm, cUm^ fimplm Hitore formeiy tptlihus \!\ie.k.cyi.'EU efinbsp;AffntPt VIRTVS-; (inm poenei

BUnipe fom io^mtnr Yoi.YVi:KS^

Si me fe^neris 5 pr loen fentihm ' Jnfefipty tef^m horriiptypr nims,,

Fer fptxpiy pr montü cnenmeny S temet it er tihi Ferrnm (Sr Ignis,

Vrerit Afin, plmre firdidus Fnlehro^ mndehis temprn nohilinbsp;Sndorey non fmBus Inhore^ amp;rnbsp;JMngnmimo generofm mfn.

Enelins nlü hifeepr AEithern Tremfthis Ignem^ ö» LnSiis it er pdenbsp;Premens yCornfemti mienhis

Luce nommDem inter tAfirn.

Ad

-ocr page 245-

invrbemAntverpiam. nbsp;nbsp;nbsp;lö'l

AdFaftigij latera,geminas hinc inde adftant Victori,e , qus figna Militaria, in quibus Augufta Philippi amp; Ferdinandi Nomina Laureis ornata vifuntur,nbsp;geftant.

Padió inferiüs. Sphinges binsefedent. Notum eft.SPHiNGEM, triforme mon-smN-ftrum prifcis di6tum fiótumque , facie Puellari, alis Volucris, amp; pedibus Leoninis. Aufonius in Gripho ternario:

^--------- ---^ ......^ ^ nbsp;nbsp;nbsp;j

S p HIN G E yiyKohoris ac Frudentu Sjmbolu ^gyptüs fuifle,refert Synefius Orat.de Regno:

Tcwt d.^ (£« ojuTif nbsp;nbsp;nbsp;lê'^vèroufy?crtwi\jct(riüLQrdv A'perm Isfov ^v/LL^o?\5PfT!w

tIwq *ïgt;^óvmy,Av$-ea7rof.ï^'fre';^ e^i}ju.(^ iiyeju,ovia^eju.(p^v(^i nbsp;nbsp;nbsp;cpi^sTctJfiTrctv^ fjLiyiiviSTOL (Snbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Symbol.

Kof Nb? H4 nbsp;nbsp;nbsp;Sphingem AEgjptïPt geus antedeluhru collocftuit, ft-

xrum Sjmbolum conim^ionts Virtuturn, Fortitudmis FrudeutU: dum ferim j^scies Koburrepr^feutut 5 hu^ mmUy Frudentium. Koburmm^ue Frudeutiu duce defitutum^ temm, citru^ Confilium ludicïum rupitur,nbsp;mifceus utque confundem omniu: rurfus, Jngenium mt Frudentm, tpumtumm mugm, nifi mmus hubeut udmi^nbsp;mfirmAnutilk ef amp;rgt; emnidu.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;-nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;; ,

Terr uit Aonimn Yolmrk, Leo^ Virgo ^ triform if Sphinx^ Volucru pemif^pedihm FerUjfi'onte Fueda.

'WX

lioboris Pru-

Mmmm

ARCVS


-ocr page 246-

i5i FoMPA INTROITVS Fe.RDINANDI AvSTRIACI

CHAE

PARS POSTERIOR.

ELLEROPHON

j^^^Ofterior huius A rcvs pars,eiufcleinplane erat cum anteriori,architectural,

eademque parerga continebat.

In Tabella media qua: hic exhibetur, vifitur B e l l e r o p h o n armatus, qui equo p E G AS o alatoper aëra veCtus,chimeraM,hafta in peCtus adaóta.

TabVLwE ' MEDIAE

jPefcri^m.

interfick.IdMonftrum,prima parte LEONEM,cauda DRAcoNEM,mediaveró capram referens,immanes ore flammas euomebat, ac proxima quaeque exitiali afflatu inficiebat.nbsp;Adiacent cadauerum, a Monftro abfumptorumjofla. Epigraphe:

FLEXIBVS ALIGERI DELVSA, ET CVSPIDE EIXA,

VT CECIDIT MAGNO SVB BELLEROPHONTE, CHIM.«RA}

HAVD SECVS INVICTO FERNANDI ROBORE, DIRA CONCIDET H.iERESEOS RABIES: DELAPSAQVE C^LOnbsp;'VNANIMES TANDEM IVNGET CONCORDIA BELGAS.

BEILE- B ELLEROPHoN,Glauci,Connthiorum Regis, filius. Heros incly to Forma:, Fortitudi-niSjamp;inprimisPudicitiaedecore confpicuus.Vnde Homerus Iliad,vi.

AvTCtp r A A tTK o S iJlKTiV CtfJLVjÜLOVCi B E A A E P O lt;Igt; o'n T iï N*

Q 0 Eoi nbsp;nbsp;nbsp;Tg )(g(j npo^ilw i^reivlw

^ï'-TTctCav,

zA'fi Glavcvs gentiit frAcl/tmm Bellerophontem;

Hmc Supri FormA^ decnsy Kohur^ lt;rvirile FrAhmrmt,

De illo varia Poê’tte fabulati funt. Aiunt enim ipfum ad Argiuorum Regem Proetum profeCtum elïè. Et primum quidem pcrhumaniter hofpitio exceptum. Mox,cüm illiusnbsp;amoreAntia,Proetivxor,deflagraret;Bellerophon hofpitales Arasveritus,eiusLibi-dini noluit obfequi, Quarerepulfeimpatiensmulier, ilium per fummam calumniamnbsp;apud Maritum fuum,tentatJE pudiciti* accufauit: qui nimis credulus, Bellerophon-TEM adlobaten,Lyciae Regem, focerum fuum,cum litteris ineiusperniciem fcriptis,nbsp;mittit.lobates,vtProetomoremgereret,Bellerophontem domandae Chim.er^nbsp;obiicit. Atveró Minerua (vt auCtor eft Pindarus) Innocentiae Bellerophontisnbsp;opemtulit. Quippe aureum fraenum, quo pegasvm domaret,illi tradidit. Hoe equo

veCtus

-ocr page 247- -ocr page 248- -ocr page 249- -ocr page 250- -ocr page 251-

IN V.R B E M An TVER PI AM. nbsp;nbsp;nbsp;152

velt;Stus BelleROPHONjCHiMyERAM occidit. QuapartaVi(5toria,aliispericuIiseius innocentia exploratur. Contra Soljmos enim (eft ea gens inter Lyciam amp; PamphjliamJnbsp;amp; Amazonas mittitur.Sedcum vbiqueViftor Bellerophon euaderet^Virtute eius 6cnbsp;Prudentia Rex lobates permotus, PhiIonoem,Filiam fuamdUi in vxorem dedit: ac pofteanbsp;moriens fucceflbrem etiani Regni fui Bellerophontem inftituit. De hac re ficnbsp;Homerus Iliad, vi.

pet X'lfJLOU^d/J cLjULCtljLtaXiTlw QMiKêj(Ti

y) cfl ct^ i!w B-eion nbsp;nbsp;nbsp;'

Q A^Kmjluécjji Q X(jucu^j Aetvov ^^T^PeiatroLimj^o^ cuS-o^hoio.

Kcq tLuu [Xiv KctTéTréCpie^ B-icov

cfjur, X^Xvfjtoitn fjtctx^c^ctT KV^ctXifjLoiax'

Kaf%lt;5-lw iSyi tLuu ye {uLcty^luu (petro ê'vpêpojf cIv^^óóv.

To 'T^Itov cw }tcLTè7ré(pvev A/utet^évet? ctvïiciVH^g.

ot^ dveg^ojuihct) twkivop olTKop vipteuH' •

C4C AvKing éj^m? (p^Tctg

'Éi(re Xsy^ov'ToihH ttolMv ohóv S'e véovro,

Hctv^g ^ }ictTi7relt;ppev dfjtvfjtidv Be^e^epópwg'

A’M’ ore cP» yiypcóoiti B’én yovop yiup eóp^,

AvtQ flip icLTi^vMy 4' ^yetri^ Lui'

AoüKe ê'i TifiHg (èotaiAmJ^ Kfim Trdtmg-

Frmmm ^mdem CHiMiERAM mex^p^gmhilem mjiit Inurjicere: hac mUm d Dus fat ft erat, non ab hominthns»

Ante L E Oyfofl mtem draco, media ^njcrh C A P R a,

Ingentem J^irms Ignis ^im ardentis:

ham ^nidem interfecit^ Deornm miracnlis confifas,

Secundo iternmy enm Soljmis fngnamt inclytis.

Fortifimam eerie hanc fngnam dicebat imijfe lt;^irorum.

Tertio rnrfm^ interfecit Amazonas eviragines.

Hmc lt;uero redemti aflatnm dolam aliam firnehat, ]J[ohates^

Deletes ex Ljcia lat a ^iris fortifimis,

Coïïocamt infidtas: hi ^ero rarfas domam non redierant:

Omnes enim interfecit eximius Bellerophontes.

Sedi^nando\lobates'\yam cogmait iJla^mDetSoholem'ivéiclaram effe^,

Ihc iffam detinait: dedit aatem ei Filïam faam,

Dedit etiam J\d.aieflatis Regid totius dimidiam.

DeC HIM.ERA quoqueHefiodus in Theogonia:

iï'^l^ifjLQUpouil'ngt;tTe,wi^^oui) dfJLGUfidnerQP Aetplw re, fieycthluj reyTioS^medrej K^Te^lwTè.

Tïigd\^np 'j^étgKeipaAct!' fil'djLtep^y^a/poTTolo AéoyT(^'

H Of^ifzcd^tjg' n olt;pi(^ K^re^h A^)iopt(^. n^otd'g AéctiVyOTnBep q A^mp,fiiosn 3 X'ifiou^jnbsp;Aèipop 'dTnwetnrd w^og fiép^ cuB-ofihoto.

Ttw fièv ïlpiydG? ^Ae,gt;(di s^Aog nbsp;nbsp;nbsp;om?.

um

Nnnn

-ocr page 252-

1^4 nbsp;nbsp;nbsp;PoMPA IKTROITVS FeRDINANDI AvSTRIACI

Turn iffr (jiiii’UJEV^KiA.Merit ,j}irmtem terrihilem ignem,

Tmcem^^ nbsp;nbsp;nbsp;^Ufiltdum^.

lllim ermt trifi cd^itn: wmm qmdem terrihiUs leonis,

zAUmm CkVEi.'LJE,tmmm ferment is rohtsfti drag ON is:

A fronte LEO,r/ïWi ^tro Tgt;KACOjmsdm njero CAPRA,

Morrende sfrlms ignis rohnr urdentis^

Hmc qwidem p eg A s v s cefit, nbsp;nbsp;nbsp;jirenms Bellerophontes.

Quód veroBELLERoPHON Glauci,RegisCorinthi, efifet filius,exftat Corinthiorum Numus,in cuius altera parte piólus Bellerophon Pegafo infiderts ,amp;CHiMi£RAM inter-ficiens. In altera parte V e n v s, cum Infcriptione, KOPiNei'iiN, quód apud Corinthiosnbsp;(plendidifsimo Templo Venus coleretur, tefte Strabone. Eft 8c C. Caefaris Numus, innbsp;quo Bellerophon Chimsram interficit,cum Infcriptione: c o l. i v l. c o r. id eft, c o l o-NiA. iVLiA. coRiNTHVs. Etenim C.Iul. Caefar Corinthum a Mummio eucrfam,nbsp;reftituit, tefte Dione.

Goltztm

Gra:ci3

Tab.xn.

amp; XIII. Croyiac.nbsp;Tab. IV.

Vt autembreuiter, quid per triplicem CHiM^RiR.formam denotarint veteres, excu-tiamus j Njmphodorus Syracufanus, Chim^ram Lyciae'montem elïê dixit, qui Ignem perennem euomeret. Atque in eius fumma parte l e o n e s 5 in media (vbi fpatiofanbsp;erantpafcua) CAPRAS; ad radices veró, dracones habitafTe. Hunc porró montemnbsp;cum Bellerophon feciiïèthabitabilem,di6fcus eft Monftrum ifludtriplextelofuonbsp;confodilïè. Antigonus veró Caryftius'au£tor eft, tres variarurn gentium Populos anbsp;Bellerophonte fuiflèdomitos.

In Faftig io, fub P a L M A, Epigraphe;

SIBI PANDIT ITER PER NVBILA VIRTVS.

Viam nullam Virtutiinuiamelïè,Ser“'Principis Ferdinand! iter in Belgium docuit. Re6tè Claudianus in PanegyricodeiviConfulatu Honori) Aug.

Bxflrmte immmes fcofnlos^ pittodite tnrres^

Cingite lt;uosflmiis, ^pi^flas o^fonite Jjlt^as^

Mon dnbitis murnm ScelerK Qm lt;~uindicpit^ ihit:

Omnia svbsident meliori pervia cavs^.

Arcus hie, Fuggerorum munificentia non parum Iplendoris acceperat.

SPECTA-

-ocr page 253-

Ir


Iff. YRBEM Ant V ERPI* M.


l(5j


SPECTACVLA

O B I L I A

PASSIM PER VRBEM DISPOSITA.

RjETer Arcusamp;Pegmataiam recenfira ac defcripta, erant amp; alia qusdara Speftacula Vrbis ordinaria, eaque mobilta, quae pafsim per Vrbem erantnbsp;difpofita: qualia funt Gig as , Elephas,Balana, Cvrrvs i£Qvo-_revs,Par N AS s vs, aliaque. Ilia hoc loco repraefentata non funt, quod innbsp;Ser'”°™”Principum,ERNESTi amp; Alberti, Auftriae Archiducurn , folenni in bancnbsp;Vrbem Introitu, per loan. Bochium defcripto,eorum leones,fine expreflx. Itaque nouasnbsp;quasiifdem Ipeótaculis fubfcripfimus Epigraphas hie tantum fubiungemus.




IN GIGANTEM,

Qui in Foro maiori fpe£tabatur:

IMMANTS SVBIGIT VIRTYS ANIMOSA GIGANTES:

BRABONIS REPERIT FABVLA PRISCA PID'EM

Vulgares amp; vernaculiBrabanticarum rerum Annales referunt,DRVONEM quemdam Antigonvm, portentofemolis Gigantem., Scaldis ripam olim tenuiffe, ac viatoribus,nbsp;ingens quod exigebat, portorium foluere recufantibus, manus amputate pcenam irro-galTe: donee tandemSaluius Brabon, (quern C. lul. Csefaris commifitonem fuifle,nbsp;BrabantiaMqueabeodem nomenfortitamferuntj inito certamineTjrannum fope-rarit: immanifque Veftigalis talione relata,dextram eius prxeiderit, amp; quanta vi potuit,innbsp;prieterfluentem proiecerit. Atqueabifto manus proieftu (ifW-ir^r/^Vrbiad Scaldis ripam conditae nomen inditum volunt. Id quoque innuit Corn. Scribonius Grapheus,nbsp;Vrbi olim a Secretis,ilIo verfu:

pROiECTiE fee'en manvs, rigidi^ Tnhuturn zAntigoni, magnum tihi dstm AntveRPIA nomm.

Ex Anfibariorum (i) Germaniae populi erant) Legibus, huic rei fidem petunt, inquibus ftatuitur: Negati RegihasHomm reum,mfo-, Tribute, man v ;Hemag^, caftn tntmmdum.

Videndi ea de re Gramayus amp; Scribanius in Antuerpia, nee non Goropius in Gigan-tomachia fua. Nobis Liui; iflud,vbi de Mavte,Romuli V rbis Romaeconditoiris parente, agit, hue attulille lllffecerit: Datur humemn Anti^mmti,nj-tnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DimMU^frimorMu

Vrbmmmguflior»facm.^otz funt,qu3E de Byrsa,feuCarthagine; de Athenis,Neptunique ibidem amp; Mineruae certamine, a prifeis feriptoribus; amp; de Francione, aliarumque gentium amp; Vrbium originibus vulgo adferuntur.


Gicas.


(I'i


ooo


IN


-ocr page 254-

i66 PoMPA INTROITVS FeRDINANDI AvSTRIACI

i66 PoMPA INTROITVS FeRDINANDI AvSTRIACI

Ele-

PHAS.

I N E L E P H A N T E M,

Qui initio Vici Vitei pofitus, Caftrum amp; Militcs tcrgo gefbbat:

BELLVA ANHELANTI libyes nvtrita svb axe,

BELLATVRA TVIS ADSVM, DVX MAXIME, CASTRIS.

Elephas ab Emanuele, Lufitaniae Rege, ad Imp. Caef. Ferdinandum I. Aug.miflus, Antuerpiam anno cio. lo. Lxin.tranfiens,mox in rei inufitats memoriam affabrè reprxfen-tatus,per folemnia Vrbis amburbalia circumfertur. Solitos autem Elephantes olim abnbsp;Afris amp; Afiaticis inaciem produci.nemo nefcit.Europa illis caret. Vnde Fl.Manlius:

Ef gemino clmfos Ele^hmUs cpircen

Balae-

NA.

I N B A L ^ N A M,

Quae in Mera vifebatur:

V

BALTICA QVAM BELGIS MISERVNT ^QVORA, DVCOR,

ARMIPOTENS FERNANDE, TVO BALvENA TRIVMPHO.

Baknas in mari'Baltico frequenter capi , afferit Gefnerus in Aquatilium Hiftoria. Eafdem in Scaldim quoque ex Oceano illapfas, amp;' inde in ripam baud procul Antuerpianbsp;expulfaspatrum amp; noftramemoriavidericontigit.B alti am veró,Infulameflèimmen-vm.nbsp;fx magnitudinis, a Littore Scjtharum tridui nauigatione femotam, éx Xenophontec™.nbsp;LampfacenotraditPliniuslib.iv.cap.xiii. Atquea Bdtik ifta Infula hodieque dBelt,Ger-^-™-manis dici,quod Balticum Mare vulgó vocamus,verifimile eft. Sed amp; Alaricum, Gotho-™'quot;'nbsp;rum Regem,è Bdtick ftirjgt;e oriundum fuiflè refert lornandes amp; Olaus.

CVRRVS

AQVO-

REVS.

IN CVRRVM JE Q^V O R E V M,

Quiiuxta Scaldim,in Foro Linario,volitabat, N EPT VN VMque vehebat:

VINCE MARI, NAM TERRA TVA EST, GENS AVSTRIA. EN VLTRO IPSE TIBI jEQVOREVM NEPTVNVS CEDO TRIDENTEM.

Themiftoclis,Athenienfium Ducis clarifsimijièntentia erat: MumimpermmiUi fptrandum^ amu.ra-in Term iominnri ttttoeveüet. Et vero, magnae Potentiae praefidium femper fuit, Mari domina-'‘^:|j-,„ ri,quod Graecinbsp;nbsp;nbsp;nbsp;vocanc. ProptereapriiciGrscorumChronologi cüm nullum Sc»

XXXVIII.


exftaretfummumlmperiumvlliusGrascipopuli, cuius faiStis ante Olympiadum inftitu-S'f tionemjDoófrina Temporum inniteretur, inter alias notas,quibus ad feriem Temporum»“inbsp;defignandam vfi funt,diligenter eos Populos recenfuerunt, penes quos Imperium Marisnbsp;tuncfuiflet.Quodamp;exChronicoEufebianopatet. Pluribus eadere agit Cafaubonusnbsp;in Commentario pofthumo ad Polybij lib. i. Caftor Rhodius item librum ediditnbsp;«ly eaAaoroxgjtTwfflc. De its Lnprio Marie fmtptiti, vt refert Suidas.

IN


-ocr page 255-

IN VRBEM AntVERPIAM.

P A R-NASSVS.

IN P A R N A S S V M,

Qui haud procul Arcu Ferdinandino, in Via noua pofitus erat, Apolline, Mufifque Ho-nori Ser”' Principis Epinicia concinentibus:

Clau-

dian.

CONSVEVIT VIRTVS TESTES SIBI IVNGERE MVSAS:

CARMEN AMAT, QVISQVIS CARMINE DIGNA GERIT.

Jp^ph.EudamidasLacon interrogatus olim, rivO-héKu cia nbsp;nbsp;nbsp;rdig UorzAïEQpotyid^mv-, ö'w,

lIS-Aóym dyct^dv Tvy)^m6t)(nv, Qm cptufpigt; nbsp;nbsp;nbsp;mtenbsp;nbsp;nbsp;nbsp;difcnmcn vsis ficr/firgrer^t Lacedamp;-

monij? Vt rehm (infuit)frdickregefiü Omtiones nbsp;nbsp;nbsp;pmclptm ohtmgmt. £um ITorem leCUtUS Alexan

der Macedo, paulló ante Perficam Expcditionem, rcü; Mot'eaiï ayaict È/io/no-ê. Lttdos foUnr.ss M VS AR V XI Homrinbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Arriano Nicomedienfi lib.i.de Rebus ab Alexandro geftis.

Fuluius item Nobilior, Conful, qui de ^tolis triuniphauit, zEdem HercuÜ amp; Mufis communem primus dedicauit. Eumenius Rhetor in Panegyrico: jEdm^ Heradis

in Cino Flppmimo Fnlmm ilie Fdohilior expcunid Qenforidfecit.Flon idmodofecHttt'S,^nodi^fe Lïttens fppmmd Foètamp; [Ennij] mmitid dmeretm^ fed^mdin Gmcidejfet ImprPintor^ ptcce^rptt Hercnlem MorsHrE'xHNnbsp;eJfejde^^Comitem Dncem^^ Aïnfamm. Idem^-primus nonemfignpi, hoe efl, omnmm Cptmejeneinim ^ ex ^[mhva-cïenfi oppdo tmnfettn^fnh tnteld fortiftmi Fht^mink confeermit.. Vt res efl^^mpL nmum opnhm érp^-eirnus imieirinbsp;ornnri^ de herent: Minfkmm Qnies,defenftone Herenlü’^ ér^ VirtmHerculis gvocc Mnfimm.

tm

S Prin-

C I P I Adnen-fumgra-'nbsp;tuUtur.

\n a Triumphali iam emensa, 6c Arcubus Pegmatibufque perluftratis, Ser“quot;’ Princeps V paulló poft horam vi. pomeridianam,Ccenobium Diui Michaëlis , vbi Palatiumnbsp;eius Iplendidè erat adornatum, ingreflus eft. Ibi Magiftratus feÜcifsimi eius Adiientu 'nbsp;gratulandi cau{sa,illum accefsit. V rbis S_yndici,Iac,Edelherij, I.C. haec erat Oratio;

Serenissime Princeps

E G A LIS idee, epedem^ exfeöhp^tifimpt Ser’”quot; C E L s i T v d . nbsp;nbsp;nbsp;Fr afentm^nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tot mptximovnm Qaftrnm

-PLC Kegnm, Mmornm tnornm^ Heroicets Virtntes ocults noftrü fnhiieit/ogpindio einmm Mentesprfndity^t dïfenflSyP^nas^rAcedentmmtemprnm (fpihmltpes intnlerpity MoefltiA nehulis ^omnes exultpintü Animi ptffe^tmnbsp;toto ^ultu pAferunt,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;¦

MugifiruUu Piutem Vrhts^pedSeV'''C el,siTYiolV^^pdespofirMPUyAreuhm Trlmn^hulihuSy nbsp;nbsp;nbsp;Ldti-

tÏAphlicA fignuyComrmm Vrhu nomine ere^iisdncompruhilem AuguflifimA Domm A v sTriMpignitudinem uc Splendorem oh óculospnere conpitm efi. In plmis njero pompïfimpim ei uturn ^olmtpitem, fidfitutem^ tefturinbsp;njoluit: ^ua(rehmfieferentihm)illosCatholics maiestati S , M Stf’‘ C ELSITVD. ohfe/^uiutftynbsp;ruttA fortunptrum^ fuurum podlgos ojlendet.

Ft eert Ptfe dudm^feopm hunt fuum Serquot;^^ Cï.ï.sitydN^^ gfut urn ucecpum§^fore, ingemumto gptudiOy eidemoppitifimuminhpmcVrhemAduentum, ^uptntufoteft fuhmifione^grpttulpttur. Fuhltek ud DeumOp.nbsp;Mux. pro Sptlute èr incolumitPitenbsp;nbsp;nbsp;nbsp;elsitvd, coneepü njotd: ^t nemge Ioac Vrhs, quA Dime (fAfpt-

rihm^ .M AX^.MILIANO I. êr Ca ROLO V. ^Augg. ptliïf^ JMptiorihm tm prAcipM incrementpl fm debet, udeo^ ndnimrfr FromneU BelgicA, pifimum, Te Moderpttore Vmdke, Sqlendorem pic Trrntquïllitmemnbsp;npincifcptntur.

Pp pp nbsp;nbsp;nbsp;Affeólum,

-ocr page 256-

l68 nbsp;nbsp;nbsp;PoMPA INTROITVS Ferdinandi Avstriaci

Affedbumjofficiumque VrbiSjgratum fibi eflè, vultu, quo foleqfereno, verbifque per-benignis Princeps declarauit.

Magiftratus,poft profundum fubmifsionis ac reuerentije honorem Ser“° Principi ex-hibitum,digre(ïus eft. Series autem amp; Nomina Magiftratus hxc érant:

P R .E T o R,

Nicolaus a Varick, Vicecomes Bruxellenfis, Bonendal*, Olm® amp; Bauls Toparcha, ac Marchionatus Rhienfis ditionis titulo illuftris.

Ammannvs,

Ludouicus ClariflejEqueSjToparcha de Beckerzele,Dielb£eck,amp;c.

CoNSVLES,

Robertus Tucher,Eques. loannes Rola.v.N.

S E N a T

Nicolaus Roccox Cornelius a Spangennbsp;Carolus de Merlenbsp;Carolusde Santacruznbsp;Anconius Siuorinbsp;Henricus van Ettennbsp;Paullus van HalmalCj v.n,nbsp;Gulielmus Defpomereaulx,v.N.nbsp;loannes Rofa.v, n.

PRiEFECTI ^RARII.

Alexander vanden Broeck. lacobus Breyel.

Andreas lanflèns.

G R A P H I A R ! I.

iEgidius Fabrk ic.

Cafo. Geuartius, i.c.

Hadrianus van Ceulen, i.c.‘ Francifcus V ecquemans, i.c.

ORE s,

Francifcus vanden Cruyce. Henricus de Clerck.

Philippus Schoyte, v.n. Lazarus Tucher, v.n.nbsp;Gulielm.vanden^rerue, v.n.nbsp;Chriftian. van Broechouen,v.N.nbsp;Henricus Moens.nbsp;loannes Snijers, i.c.

Carolus de Tafsis, V.N.

Syndici.

lacobus Edelheer, v.n.

amp; i.c.

Ambrofius Rofa,i.c. amp;v.n.

Secretarie

Alexander de la Faille, i.c. Auguftinus van Lyerc, i.c.nbsp;Gregorius de Weerde, i.c.nbsp;Philippus van Valkeniflèn, i.c.


FE S T O-

-ocr page 257- -ocr page 258- -ocr page 259-

IN VRBEM AnTVERPIAM. 1^9

FESTORVM IGNIVM

H I L A R I A.

iÉJSü

fapi».

E s p E R E ci rca horam ix.grandioris Campanx fono,de more.intonante, V rbs toca feftiuis flammis.bombis creperis,a}iifc]ue omnis generis ludicris pyrobo-lis refulfit. QoUmet pohu igmhm, nihil^

Ohfmr/amp; fatitm Itcen MoölL

Tvrris Templi Marianipars fuperior,Iucerniseleganti ordine difpofitis circumdata crat.Nec recusex iHa,quamex yEtnxo vertice, mifsiles Ignes innumeri in auras vndiquenbsp;emitcebantur: qui velut foetilatentibus flamniis, noua Caelofydera vifi fpargere.

F,Jl» coromtA rmomnnt Imendm Turns:

Ecce lt;ruolms Fux piltu^ Icucs imitutu fugittm^ ingenti totum metitar Oljm^um:

Elftto^ ulie ium iam f^deru curfu^

Purturit imumeros medhs m mbibm Igms,

T4fin.

LitteraF,NomenScr®quot;PrincipisFerdinanqi defignans,inipfoTurrisacroterio,puI-uerc pyrio attemperato latè irradians, fulgidifsimum iubar quaquauerfumcxcrebat;

-Trepdis ceu dulciu nmtis

Lumim -no^imgA todit Pharos Amula Turn,

Do MVS CIVIC A per ternam contignationem candidis oircumquaque fianalibus obfica lucebat.Necexiguum buiciplciidorimomentum adferebant Ignes Triumphalesnbsp;a fex armads Ciuium CoMegiis in Forocxcitati.

Temp.lvm ac DOM Vs PROFESS A Socictatis Ies Vjfimiliter facibus luculenter or-nata erant, amp; velut ftellato q[uodam Bakheo prxcinfta: lucernis ac lampadibus in cha-raéteres varios Scpulcherrima rerum Symbolaingeniosè difpofitis, Deniquc,commune Vrbis , omnifque ordinis bominumGaudium teftabanturvbique collucentes flamma-rum ftruesjin nullis non viis,vicisac regionibusa Ciuibus pafsim ereéi:as,§c poftridie quanbsp;publi ce qua priuatim repetitie. Omnibus ardentifsimi lui in Serquot;'“”’ Principem Amoris 6cnbsp;Affedus flammas per Feftiuos liofce Ignescertatira figniEcantibus.

VRBIS

celebrioTA a Principenbsp;luUrata.

Per dies viii.quibus Ser”“' Princeps A ntuerpiie eft commoratus, inter grauifsimas re- loca rumgerendarum curas Tempus diuidens.cclebriora Vrbis loca,acprie ceteris vi/enda amp;*'nbsp;admiranda,luftrauit.

M OE-NIA.

M 0£ N1A inprimis, non minus robore ac propugnaculis ex quadrato lapide conftru-lt;ftis,quam amoenitate miranda.Quinis fiquidem quaternifque tiliarum ordinibus paisim confitaftint:vtiure meritoBelgicaTcmpediciqueant.Hxccura amp; hortatu Serquot;’quot;' Mari^ A vs TRi A c^, Hungarian quondam Regin3e,acBelgicarum Prouinciarum pro Imp.nbsp;Caere A Ro L o V. Aug.Fratre fuo,Gubernatricis,ftru(fta funt: baud multo poftGeldro-gallicam, Duce RoshemiOjAntuerpiae obfidionem,Ciuium incredibilivirtutefolutam.

Qqqq nbsp;nbsp;nbsp;Tem-

-ocr page 260-

170 nbsp;nbsp;nbsp;PoMPA INTROITVS FeRDINANDI AvSTRIACÏ

Miraut Stem ra.nbsp;Belgic.nbsp;cap.Kiii.

vM TEMPLVMDEiPAR.tE Cathedrale^TuminteromnesChriftiani OrbisTemplorum DjipA- Turres (fi Ortelij iudicio flamusj pulcherrima, ac pedes cccc.amp;Lxvi.alta, nobile. Cano-'gquot;J^;nbsp;nicorum eiufdem Templi Collegium , Conditorem agnofcit fortifsimumnbsp;GothofredvmBvlloniv M^Lotharingix Inferioris Ducem^Marchionem Ancuer-pianum,ac deinde Hierofolymorum Regeni.

Tem- Templvm Societatis lESv.è Marmore folido conftrucStum, auo nullum nee

nee Gallia cernit auguftius. Interiorem eius defcriptionem libet hic ex auótore sociET.Jibelli^quo Honor S.I gn a t 10 6c S.F r a n ci sco X a v e r 1 o,per Gregor.xv.Pont.Max.nbsp;inter Diuos relatis, Antuerpiae anno m.dc.xxii. habitus , eftdefcriptus, breuiter referre:nbsp;iMeriorüjinouiKi^i^if dsguntin admugnificepttiam Atth cjtlejlu exigt;Ma^T)»hmm,'^vtrum magisiAurij^lcndor,nbsp;^tmm M^firmoris^olitift^lchntHdo^omlosvPLfmt.Owfp^ammei'itM^mcmdido ^ coemko flrMtsm M^armon fidj^c-QU^li nitoYcm accedit,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^erb muk totïtu fornix mrcisnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Rofislimbos inter hmur/^tos ordine contïmio

micmtyAmeï Camp;li qnoddamfijnnUernm credipjfet. (fohmnéi itsni e mpirmore cmdido lt;^trim(^tie Forticus gemi-nsts ft4gt;ll:entmt, /]^mrtm hu Dorko^ ïlla lonko '^r/ifluptrtïfieioftmb^ (Choro excepoftotPim fimhimt eedem^ èr o^portma confefwnibus excipendk trihmmlm continent. Rpn^mtirm Fovticmm^lmptgt; ejuidemJed necfornicatPi ejfenbsp;mpiUent^fiformptm j^eöies'^ nee mrept^fi mpiteriam: f^mdem nohilifmts lt;zfefiitpigt; fmt Imagmihm ^nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;-mt mjfteript

Sftlntk no^rA, ex njeteri nom^ Fefipiment o nbsp;nbsp;nbsp;exhibrnt^ Pint lt;upiriosfexm ^trinf^ne.^ fpinbiitpite eximios.

Omnes dehnepitA nbsp;nbsp;nbsp;conformpitA fmt pi Fiölore celeberrimOy ^ni proper fitm picprf^eSiïm difficnltPitemyin hoe opre

creditnrfeiffnm fnprpijfe. Qhorm denijtte Dei phtio digntts. Feflndinem hk hnbet fcnlpntis pirte adnnrptndpim e fax o cpindido cAlatOy cm gradm fnmmi AltariSy^ti ht era ^marmore njemiknlato re^ondent.

saceï- Sacellvm MARMOREVMTempliCARMEUTARyM, Uoanne Gauerellio, vrbis MARMo-Antuerpienfis olim Sjndico,nunc Concilij fanótioris Senatore,8c reimaritimae Prsfe^to,nbsp;Gave- jfundamcntisexftru(3:um,achonoriDeipar/E lavretan^dicatum. Cuiusfacranbsp;NVM. etiam Symbola in parietibus marmoreis affabrè expreda funt. Dom 1 nic anorv mnbsp;quoque Templum, Choro illuftri acmagnifico recèns exftru6to fpeótabile j 6c dcinccps,nbsp;AvGVSTiNiANORVMac Franciscan ORVM Templa Princeps accefsit: facris vbiquenbsp;operante Phil.Chiffletio,HierotoparchaBellifontano, Ecclefise Metropolkanas Vefon-tionenfis Canonico, ac Ser”quot; Principi a facris Oratorij domeftici.

Inter cetera autem Pietatis Monumenta, nouo Theresanarvm VirginumTem-plo exftruendo prima fundamenta fuis manibus Princeps pofuit, hac inferiptione la-pidiincisa;

VRBANO VIII. ECCLES. RECENTE,

FERDINANDO II. IMPERANTE,

PHILIPPO IV. CATHOL. REGNANTE^

HVNC LAP IDEM FVNDAMENTALEM

F E R D I N A N D V S

D. G. HISPANIARVM INFANS P O S V I T

XIX. APRIL. ANNO CHRIST. CIO. IQ. C. XXXV.

Alexandrum

-ocr page 261-

IN VRB’EM AntVERPIAM. nbsp;nbsp;nbsp;I7I

Tlmitu lib. XXXV.nbsp;• cap.x.

Metrodo-ruf PiBor cjr Philo-

rünius lib.xxxv.


Alexandrum Macedonem ad Apellis Officinam non raro ventitalTe legimus. IlliusDoMvs exemplumimitatus Ser”“PrincepsFerdinand vs,adPet.PaulliRubenij,EquitiSjSeuip™^nbsp;noftri Apellis, Domum,cuItu ac aedificiis ad Italici Iplendoris inuidiam exftrudtis, rigniSjNiIl^»/-ftatuifqueantiquioperis, tabulifqueartificiofifsimis penè innumerisfpecStabilem, fed ma-^”nbsp;gis ipfo incomparabili Artifice habitatore vifendam accefsit. Is ille eft, qui Pompx vni-uerfae Architeólonicen defignauerat, Iconumque actabularum afeinuentarumproto-tjpa folerter expreflerat , quae ab aliisdeinde Piótoribusiufta magnitudine repraelentatanbsp;: funt.Talis apud Athenienfes olim floruit Metrodorus PiBor,id‘quot;M§r Phtlofofhtu (Plinio tefte^nbsp;apli. 'magm in 'rvtrk.fiefcimtikmSioritutis, qui L.Paulli iEmilij Confillis, dc capto Perfeo, Macedo-Jnbsp;num Rege , trivmphvm Rom* adornauit. Sed Plinium audiamus: Q*m, inquit,nbsp;L.Pavllvs, dmilia citpoL Perfeo,petiijfet nh A.thwienfihmy mtfihi atmtriprobpttefimtun Philofophummitte-rent,item^pictorem etdTvmm^hnmexcolendnm^ Athenienfes meTrodorvm elegermt,^rofefieumdeminnbsp;lt;utroej^nedefiderio^ramp;flmtipmnm. Qnoditfigt; L. PmUm mdicmit, Magnificum Cjuidem iftudnbsp;Plinij de Metrodoro FJogium eftjat eximi* acfingularesRubenij virtutes maius fibi me-rito depofcant. Cum in vniuersa litteratura,encyclioque Mathematum omnium ftudionbsp;fit abfolutifsimus, rerumque gerendarum folertia vbique Ipeftatifsimus. Atque eo nomine fummis Regibus ac Principibus acceptifsimus.

adTheo, nem

Sed 6c Rei litterari* non minimam fibi curam eflè Ser™’ Princeps oftendit. Itaque typo-iftudtotoOrbeceleberrimumTypographeion PLANTiNiANVM,èquovelutvber-ph^Ióh rimofonte tot in omni difciplinarum genere praclara volumina accuratifsimè, êc infignimANVM.'nbsp;charafterum varietate ac nitoreeditaprodicruntjpraefentiafuahonorare voluit. Memi-nerat PhiLiPPi ii. Hifpaniar.IndiarumqueRegis, Aui fui,iuflu biblia illa regia,nbsp;Hebraicè, Chaldaicè, Gr^cè 6c Latinè, curante Benedifto Aria Montano, Hifpalenfi,nbsp;viro dodifsimojin hac Officina typis 6c fumptu Regio,excufa eflè. Qua quidem in re Re-• gum ille Maximus,cum Ptolemso Philadelpho,iEgjpti, Arabiae 6c Syria Rege,qui facranbsp;Hebraorum volumina perfeptuagintainterpretes in linguamGracamverticurauit,cer-taflèvidetur. Ser”“* Princeps Officinam ingreflus, vbixii. prcela non raró fudare folent,nbsp;centum propè diuerforum charaóterum genera,nobile opus, 6c quod raritate 6c elegantianbsp;fuaadmirationemprouocet,confpexit. Suntibi Syriacorumduo,Hebraorum decem,nbsp;Graecorum nouem,Latinorum feptem 6c quadraginta, exoticarum autem linguarum 6cnbsp;gentium alia plurimagenera. Typographeion hoe a Balth.Moreto,Plantini nepote,nonnbsp;parum incrementiaccepit, /Edificiifque pulcherrimis auètum eft. Neque vfquam C*‘^minbsp;Mfm. nigeh Piliet (ita Litteras, a Cadmo Phoeniciae Rege inuentas, non inuenuftè appellat Au-''“¦fonius) fplendidiüs habitant.

Avl^orvm quoque offiCinaMPrincepsinfpexit.fex6cviginticapacifsimascellasavi.*o-

promas-condas, feu receptacula,quadruplici ordine fibi iunóla compleótentem, inqui-«lt;=‘NA. bus infinita fpeiftatur copia tapetium ac periftromatum, byflfo auroque grauidorum,

6c de quibus dubites, Ars ne opulentiam, an h*c Artem vincat. Nee vrbibus foliim, fed 6c Prouineiis abundè inftruendis illa fufficiant.

Demum. Ser™” Principem viii. Kalend. Maij (quem diem difcefluiex hac VrbeD'|«s^_ ille defignauerat^ circa nonam matutinam Magiftratus accedens,quódhonore Regal isnbsp;prsefentije fu* ac folennis Introitus, Vrbem hanc beare dignatus elfet, ^ratias illi quantaquot;*'nbsp;potuit fubmifsione, egit; vtque porró fingulari cura ac follicitudine fua eamdem prote-

R r r r nbsp;nbsp;nbsp;gere

-ocr page 262-

172 PoMPA INTROITVS FeRDINANDI AvSTRIACI 11^ VRBEM AnTVERP, gere Sc complefti dignaretur, enixè rogauit. QuodvultUjquofoletjperbenignOjafFe-éluque clementifsimo Princeps fpopondit. Ac paulló poft: per Portam Croneburgtcamnbsp;cum ingcnti procerum comitatu ad Scaldim accedens,nauem ibi Praetoriam , quanbsp;venerat, confcendit. Abufque Cosnobio ad diétam Vrbis portam Ciuium armato*nbsp;rum Cohortes viam vtrimque ftipauerant,ac triplici fcloporum diiplofione difcedentemnbsp;Principem falutarunt. Idem a nauibus Bellicis, Propugnaculis, Sc Arce, incredibili Tor-mentorum curulium tonitrufadtum. Poft trihorij nauigationem Princeps Willebrocamnbsp;appulit,atque ibi rhedam confcendens Mechliniam eft profeótus.

Vrbis An T V E R p 1 ^ Iconem, qua locorum infignium ac V i as t r i v m p h a l i s de-(jgnatio eft exprefla,hic fubiunximus.

Dtfcripionis FomfaIntroimStfquot;Frincifk FerdinanDI AvstrIACI

in Vrhem

FINIS.

LAV-

-ocr page 263- -ocr page 264-









¦/











vAfi

A 'H^












V 1.1:



































































quot; LOCQRVM. lNgt;SIGmm

AC

VIATEIVMPHALI3

¦tnus

Qua Scr. Princeps. IiEDlNANDVS Avjtriagvs. U^poniat l^anamp; AntVERPIAM- est ir^^ns,

DE6IGNATIO.

1. Cafirum. nbsp;nbsp;nbsp;i

2-.Porta CASARSA,£^MiquaniLs/SEA Ser!^Principi oblata.nbsp;j.TempkmiiS.Geo^,eubiPEGMAl. i7!Tm^êm3.Walhi^.nbsp;Advents Gkatvlatio.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;iSTerqhm v5. Anéva.


Ancvs PmuppFvs.








v6Aemp]umdGoen(h.B.]AiAia^Ord. j^Xem^.d Pnmm'MmtHojpitkmSe^lPr^^ CbetwbNanbsp;prp0au(dA^mJMmpBM3M'^ms. jATen^ .d Coench.

^—J:.... o ^vra1—Nj^anmi Sormm.

TXXemd. et Comoh.


4X


































































-ocr page 265- -ocr page 266-

‘75

POMPAM INTROITVS

SERENISSIMI PRINCIPIS

A N D I

AVSTRIACI

HISPANIARVM IN F A N T IS, etc.

IN VRBEM ANTVERPIAM.

APPENDIX.

Benigne.' Lector,

VmSer^*Trmcï^isY^^xgt;mk\^T)i KYsrKikCh'Hi^mmrptmlnfmtkiBelgAyum^ Burgm-diomm Gu^bermtorüy immortalia in Vrhem Ant verp i am, Fat/mm^'^nmerfaw exfientmeri-in epimAem njrhem Trmm;^hdis IntraimDefcnpioni CallOANAM LAVREAM, dnöfnnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;eins de Bat mis prtam ^fnbimgimus, ac pomeritnm C A L LINIC O Frineip

XROPHyEVM. Inrtenim meritijiimo ifind ïlli Cognomentnm debetm, Qmpe(lt;rvt Flntarchus in Qoriolmo teftatnr^ Iri^evr Ti^d^icdg fdsv è7r6óVVfjLov,Tov gt;(9y roy K A A ATNIK ON. GV2CCÏ dh SÓlione aliC|Uanbsp;imponebant Cognomentum Seruatoris Sc C allinici. Hm AnhilochmFmm Hjmnnm

Arijioph. fnnm in Hercnlem. it a e(i exorCns:

Scholiaft.J nbsp;nbsp;nbsp;inbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Jnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;J

in A charn.

amp; Auib. Sutdasnbsp;vocc.

KAAAI'NIKE,

C A L LINI c E, Salue, Rex Hercules.

V Wk.wgt;

Qmn imo Vt^ores omnes in facris certamimbus^ eo Carmine ter d Spóiatoribuó reptito,olim homrati, tefie F indar o, Oljmpor, Odd ix. in Epharmoftnm Opntmm, Fakftritam:

To.^gy nbsp;nbsp;nbsp;i^^ksg

^mS.ivOhvfjLieict.

K A A A TN 1K O S oxêJ^öV.

XXXVIII.

Trocopm libnbsp;Bellinbsp;Petfici.

Archilochi quidem Carmen Sonans apud Olympiam,

Callinicvs teracclamatum.

r”f““Sdmcmitem, Syru Kex,amp;’Imp.Cetf.Xuftinmnui Aug.CalliNJCI Cogmmentofueremfigmti.

Ss SS nbsp;nbsp;nbsp;Enim-

-ocr page 267-

^ * ■

k


Squot; Jf'


^ *



p- '**


ft ■

lt;


■ t


. f5»- •


r*Â¥'

■-■ ..ii.







* '


$

-i


-


s; --.‘ l


i-

?

f

i

- !


\’n


V





f nbsp;nbsp;nbsp;•nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;•nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^

1 -- -

.' ■ nbsp;nbsp;nbsp;■ ■ t ,

V nbsp;nbsp;nbsp;•■ .-t

,' nbsp;nbsp;nbsp;■' ■ ;., ■■' M.

' nbsp;nbsp;nbsp;lt; .■ -tv-

^ïi-f

■ nbsp;nbsp;nbsp;:

'4 nbsp;nbsp;nbsp;■quot;'' '

■ ■ ■ \- -■'.quot; ‘ '

'M'

■ M [. r] -’■^'

1 quot;i'

. ^.: :l.- -‘

o.- nbsp;nbsp;nbsp;py.


*1


V

/


'V.


-‘Vt-a


1

f-



k

iy



V


'i V



-*4-


■Eü.


■ A^r

--


gt; .■






. -r ./A


•-'- i

V../,’**


V •- ï*

--■ quot;- -■ i :


. ,v ^ nbsp;nbsp;nbsp;gt; -K

l

'V

•f

, f
f



5'



'.' Va


• i ■


•V.' nbsp;nbsp;nbsp;. . •quot;

r: 'v-.-t . nbsp;nbsp;nbsp;’v,.

^ nbsp;nbsp;nbsp;. ‘V •nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;• 'r'

quot;'^’'^ê0o nbsp;nbsp;nbsp;'^“'•


.-..'•:1 • - 45'-'^ nbsp;nbsp;nbsp;• •

,v.'

.^' - ' ■■■ • • ■



.‘^ -S



W ---.V


A ^'- -


h.-’fci:

■■' ' f ; ;

■jgSSV’':-'!

’VvV-


~.f.



'r?


, f ■ •

:iini /


quot; r» quot;' '*4


f' ■„ ' IA ^ -• ï ■• '* '■ ■ 'nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;■nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;■ ‘ .V^'l ' '■quot; ,



■f :

i



-•' J^ .‘f .•' ' -.^


i-1


y-. - ^f'

■r^y:li}:-

-P-.quot; * nbsp;nbsp;nbsp;• lAtV '


. . -5





'#ï-


-;W.


‘i

•t


i ■ ?- -:'V.

7'

-■«■. ' ■ -■,


1 *11

W:



-ocr page 268-

'3

POMPAM INTROITVS

SERENISSIMI PRINCIPIS

A N D I

AVSTRIACI

HISPANIARVM IN FANTIS.etc.

IN VRBEM aNTVERPIAM.

APPENDIX.

Benigne* Lector,

Vm nbsp;nbsp;nbsp;It EKDi]^ AND I Avstriaci,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Belg»rum (5^ Buvgm-

dmmm Guhermtoris, immortfilia in Vrhem Antverpi am, FutYiptm^^nmcrfum cxflentmm^ tfi'dllm in mmdem lt;rurhem Trmm;^hdis Introitti^Defcripioni CallOANAM LAVREAM,nbsp;dnöin mj^iciifi^ eim de Bat mis fart am ^fnhimgimus, ac fromtritnm CallINICO Frincifinbsp;Xrophgt;evm. lartmim mmtiJ?imoifiad ïÜi Qognomsntam dehetar, Qmfp(cvt Flntarchui in Coriolanonbsp;tefiatm^ Itikvr (uv k7rdivfjLov,Toynbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^oi; K A A Al'NlK ON. GxdtCi ab aólione aliqua

imponebant Cognomentum Seruatoris 6c C allinici. Hint ArchilochmFarim Hymnam

Artfioph fnnm in Htrcnlem, it a e(i exorCm:

Scholiaft/ nbsp;nbsp;nbsp;J Jnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;J

in A-charn.

amp; Auib. Sutdatnbsp;vocc.

KAAAI'NIKE, xd?dvci^ H^pciKAeit.

C A L LINI c E, Salue, Rex Hercules.

• ^mn imo Vidiores omnts in facris certaminihm y eo Carmine ter a Sfe5iatovihm refetito, olim honorati^ tefie

FindarOy Olymfior, Odd ix. in Efharmofinm Ofantinm, Fakftritam:

To.(z,h nbsp;nbsp;nbsp;(JLèAot

lt;Igt;6)J/CtSV O’ hVfjLTfict,.

K A A A I'N 1K O 2 0 'T^t7ihó(^ ux^^Mg,

lupn.\ih.

XXXVIII.

Archilochi quidem Carmen Sonans apud Olympiam,

C A L LIN1 c V s ter acclamatum.

R I

175

'i A

o

A N A:


ficlli Perfici.

Hb.u. Sekmusitem, Sjru Bjx,(è^Imp.Citf lufimimue Aug.CaLLINICI Cognomentofueremfigtthi.

Ssss nbsp;nbsp;nbsp;Enim-

-ocr page 269-

174 nbsp;nbsp;nbsp;LavRE^ CA'LLOAN^ Descriptio.

cvRRvs Enimueró, C VRRvs Trivmphalis , Honori Sèren““ Principis Ferdinandi phalis C ALLiNicJ^obclarifsimasad AntvcrpiamSc Avdom ARopoLiMpartas Viftorias,nbsp;‘Zfirtm.ï prasftantifsimo Rubenio adornati,Iconem bic exhibemus: in eoque eredi T r o p h .e inbsp;ac L A V R E aE appenfe, aliarumque Figurarum ac rerum in illo expreilarum breuem De-fcripttoncm adiungimus.

Naris, N aVIs ForiïiamCuppusiftcrcferc. Epatcnim Navis ppifcis Felicitatis Sym-symbl bolupn,vt iam antè ad Apcus Monetalis partepn ppiopem diximus.

P^ovi- Providentia AVGvsTAjForm^ANi BiFRONTis (caufamfuppaadTcmpium AvGv-'' lani attulimus) in antepiopi Cuppus parteauriganSjQuadpüuges Equosaddudtishabenisnbsp;modepatup.

Goltz.

Grxcix

antv- Ponèfedet ANTVERPiA,Turpitoveptice,ac GentilitioRofarum fepto,fupra quod AvDoI MANvs GEMiN.E eminent,copopiata;aisidct ÜH Avdomaropolis, ScipfaTurritonbsp;ou°' capite(ficenim Vrbes in Numisantiquisreprasfentantur) manuque Infignia fua Gen-^il^;quot;'-tilitia tenens. AmbaeGaudiumfuum obHoftes profligates, Obfidionemque folutam,/i»quot;Dknbsp;vultu ipfo,gefl;uque venerabund$ teftantur.

Vauje

Cem'wx.

Iuxta,FAMai Geminae adfl;antes,Tubam inflant:ac invhoLabaroèTuba fufpenfo inferiptum:

lO CALLINICE.

In altero:

I o T R I V M P H E.

Tro-

PHVEVM.

In medio Currus, Trophyvm ingensquadrats Bafi efl; impofitum: ad quam capti. Captivi varij hincindefedenqreuinólispofttergummanibus.

ViCTO- V icTORi^BinseAlataeamp;Laureatae,ante ipfum confiftunt Trophaevm. Atque ca«»a. alteraquidemCoronam civicAM,QyERCEAM,obCiuesferuatos5 altera Coro-nacivi-kiam obsidionalem , gramineam, ob liberatam Obfidione Vrbem, de prifconbsp;coRo- niore,Viélori Principi oflFerendam, protendit.

InoualifertoèRofiscontextOjquod ViCTORiAE geminaeante Trophaevm fufti-nentjhsc Epigraphe:

OB GIVES SERVATOS:

HOSTIBVS PROFLIGATIS,

OBSIDIONE SOLVTA.

CivicA cui data}

CiVICA CORONA (ai t G ell IU sj nbsp;nbsp;nbsp;^mm dm Cim^ 'k qido fermtm efi in ^rdio, te^m

Vitéij nbsp;nbsp;nbsp;dat. Bafit e fronde Qy erna, qu-ontam cibusnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;oMtiquifiimm Qmnim cap folitus, 'quot;^p*^**

Et Plinius lib.xvi. cap.lV. Givic^ Q.OKO'H nbsp;nbsp;nbsp;^ M.ilitnmVirtntü infigm clarïfmum 5 iam-

^ridemlt;ucrb lt;5^ dement U Impratomm ^ pflqmm Qtmlimn Belloram frofanatione, merit am coept lt;videri,

dmmmnoccidere, Hinc de honoribus C.lulio Caefaria S. P. Q. R. decretis agens Appianus:

T iZèy^(pov^ Toug dxóffi Tcomhet' xetj Ste'^anos e’k apto's Iw Itc meug , ug

Bjfi'gies eias lt;~uario habit a fropnebantar : jionnatlób qverna ciViCA ornate ^ ^vt Sermtorü fm FatrU

Et de C. Caeli Oótauio Aug. Dionlib.Liii. o' 4’«VKoMÈTop woN^ol psv ors ® cJ^cdjULoericig

S)cugt;ofj,ng^i7\i^dy)ii?^ci^è. Ketj ^rj'rsS? A a''{gt;n as nbsp;nbsp;nbsp;dirdeei^TiS-è^ajf,r(p r tv

2 Te'lt;P A N o N T o'n A P t'Ï'N O N nbsp;nbsp;nbsp;* TTè (§)i amp;)V ^ clet TbV TS TiO'hipHg Vl’dvïlj xfijj TTöAj'^?

Cdfarij iïïC^ityqaamOratiönem de eiarando Regno,ac diaidendis Fromneiis habaijfet, rmlti erant Honores

delati:

-ocr page 270- -ocr page 271- -ocr page 272-

lt; nbsp;nbsp;nbsp;. • i








'.s^’'* -sp'»


■m-. gt; ■



/


:SF


V X nbsp;nbsp;nbsp;'iTw^





^/. lt;■



'^V:;


---r~ gt;


%:? „ifA


■y

v-H .


ilp


, . I


X.

: '•


tj^'


t ■ -,


■',r



■ö\';.x-




■ ■ quot;'’M-


t:


■ K »


■■ :?




\ . •?-.:■


r' -

* ,r

lt;,'. .


•■’fe



i': ■ ■:

l ■ nbsp;nbsp;nbsp;• •nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;“ e


ST-.quot;




is^-




'«■


•■s:.


M ■»•. ■



ijKv-.'. 'i.--





SïS


--m




!• i'



gt;■


It--


rr'


;f|; nbsp;nbsp;nbsp;i.\;,v-.



Ïö$


.■4L\.


: Vfe




.mi.










I

i


-^JS» •;


1
1

K.


'r*^.


fv,


J-.-l

:gt;!






:.'/i-;i


^ . 'i.



■- '



;'i ■■

:d





i nbsp;nbsp;nbsp;i


-ocr page 273-

Lavre^e Call o an ;e Descriptio. nbsp;nbsp;nbsp;175

dèUtï:nemp -mfeDojmm 'mFpiktïo\^Ay^\pnennttir.acfupr eits CoRONiE QVERNE^ dcrcfUW, hlwürpy/yi^ é^téod ^erpftHf^s HoJliptmViöfor, Cmmm ^JJeP Serpi'^toy, £lUS Honons Augufto

habiti plurima ipfius Numifinata fidern faciunt: in cjuoriim nonnullis inter geminas Lavros expreffa efb CrviCA,cum InfcriptioneiOB civets servatos. In aliisnbsp;Coronacadem inter geminosCapricornos,(fubeo fignonatus eft Auguftm) Orbe acnbsp;Gubernaculo adiacente^cum eadem Epigraphe.

Goltzius

CxC

Aug.

Tab.LX,

LXII.amp;-

LVIII.

Crojm.

Tab.xvr.

amp;XIV.


Laesa^


/OB

cMs


- SAEVS GENERISnbsp;1 HYMANI


OB

cl vis

SER-


^AVGVSTVS


AdpoftremumillumAuguftiNumuminquoCivrcAE infcriptiim: Salvs generis

H V M A N I;haud dubièrefpcxit Plinius \^.'L'i\.cV0AV.'DditAugu.jtm RoftmtamCoromm Agriffa, f(d Cl V ïc AM h Genm Hmmm accepit ipfe. De eadem Corona eleganter Seneca ^ in fine üb.i.nbsp;¦deClementik^èi Difcipulumfuuni^NeronemCaefarem: IdtcimOlpLeft.mop^w^^mulrn salvtem

idm, ^ ad Vit am ab ipsa Mor te rem care, nbsp;nbsp;nbsp;mcreri Qlemmtid C i v l c a M. Iduümn ornament am Frincipis fafti-

dignias pdehriufnje efi, ^mm rüa-(JoYom nbsp;nbsp;nbsp;gives Sf.KYA.ros:nonhofiiliaArma detrada^idis,non

'^Carrm Barharorafangaine crmnti.non part a Bello Spolta.HAc Dimnn Fotentia eftgregatïm acpMïce servarej malltos autem occidcre ér indifcretosjncend^ ae Kaku Fotentia efl^ HlS COncinit aurea Imp.CreflCon-ütacfnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Aug*VOX \nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Aoi//,Sdlt;^ci(p3e(^avnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i^yovyT Sii'zEiN gf/. FerréimotUAipaidemac

xvn

FeftUproprium efl^perdere Hommes: Regü ^verb mmus efl^eofdem s ER V a R E. CoiTlpar hUIC iftud Ph lllfci

sui!«. Philofophi adAlexandrum Macedonem, (cui Preceptor datiis fuii) Monitum, quod

iib“”“ nbsp;nbsp;nbsp;-^lianUS; 4gt;iAi!*©-®oVA’Aê|w%gt;'l(pii!ro7S-Ao'|gt;)?(fpo'A^j,a’W\a,t4iisSAw^oV,)öt(fti)gt;s)^«A«No'amp;.aMa£i«tó

Van“’ ^Xy^ci. Aiy(ióV,TOjiièv(^icuüig nbsp;nbsp;nbsp;cu^éiV 7rÓAeig,^'Sorj?^vavnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ao/^y m‘DOf'To'jtyn'a?(WCtyali^}^ S^thpi'a s

Rfton? nbsp;nbsp;nbsp;dyaB-d. Fhilifcm ad Mlexandrmn ali^aando dixit: Ad G tori am inemnhe ^fed ita^ne fis

Feftisguel magna alitim Lues fed Fax ér Sanitas,Mffirmans,per Vim ér Smitiam imperare/xpagnare cimtates^ érpopdos exfeindere^FefiilentU opas efe, Sanitatis njeroy ê- S A L V Tl s fahditonm rationem habere^ea Facts fmt

Bona. Quod alumnos fuosSeneca amp; Philifcus^id feipfummonetPrincipum fapientifsi-mus^Imp. Caef. M. Aiirel. Antoninus Aug. lib.vi. Tm iUkcwVov, fine, de Smipfm Inflmtione:

AiJ^ö ©2b? j Sn'zE x’NGPn'nors, nbsp;nbsp;nbsp;ö ^i(^‘ ng Ro^nog rng Dmyaov (^mg, AidS-êcfig ocia, rA Tr^d^^-tg KoimviKod,

F) cos ener are, homines s e r v a. Brem ef Vit a in terra dcgendamp; Fempta, omnf^ eim frattus^ fanda oAnimi conftitutio ^ Adiones commemitati Hominnm stiles.

Ceterüm,amp;:apud iEgyptioshuius Coronae qverceae vfumolimfuillè,tefl:atur ^r«L;Callixenus Rhodius in defcriptione Pompai illius longè fplendidifsimi^,quam Ptolem^usnbsp;PhiladelphuSjiEgypti Rex,Alexandria exhibuit •E:T0jW.7rd0lt;7s 3 gt;9nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;p^eiQdg TiVixk l'di'iY.tXy ééts^g

^yu^ovg imxdv 0RTmaih'/.(JL,iX^^ \(WTh Ke^cujvoig ;\;^vGdg l'dl'éKct nbsp;nbsp;nbsp;, (tvo, )(gfj 2TE'lt;fgt;AKON apto'z cha'Ai^-or.

pltttmfi.

Roman

Qnsft.

XCII

Fmre ér inter F ompit fereda, Forica aurea euhitorum xil. ér argentca altera editorum xviil. Qdbut impofita eranttAureaFdminadm,cubitorumXII. ér} qjercv corona Gemmata, CurautcmClUicaiftanbsp;; Corona è Quercu fieret,cauflas multasprxter illam quam è Gellio fupra dedimus,adfertnbsp;ff' Plutarchus: è quibus verlor ifta,quód loui Conferuatori Quercus elTet facra.

Bsr-DIONA-


De Obs iDioNA LI CORONA, quam altera V1 c TO Ri A manu pi'aefert, ka Idem O GelllUS lObsidionalis efif\x\Ci\ilX..miim ij mil'iherittifmt Ohfidionedmtn Duc'i^^m hherm'it. En(fo^ ns Co.nbsp;rona G R a min e a ef : ohfermri^^ folitumgvt feret}grmnine^ quod in eo locogeneratum ejfet, intra quem clauficuidatA?

ermt,c[mohfidehmmr.XOc huiusCoronae fupra alias omnes dignitate amp;; precellentia/ic Plinius®quot;'.

Tttt^ nbsp;nbsp;nbsp;lib ƒ

-ocr page 274-

Lavre^ Calloam^e Descriptio.

ronn cur Grami-ncaJ

llb.XXXT.cap.IlI. Corom qmdcm niMpi fmt G R A M i NE A nohiiiov in Mmïifits Po^uïi^ Tervmrpm Trmdfu^ fy£,miif^ GlorU.Gsmmnt^êr AmcA^Vp^Hms,Mi^mUsyRoftypitA, C lVlCii£.,Trmm^hdes^ofl hmcnbsp;cm5iamp; magno intcrmüoy r/mgnki^mdi^erentik. Et mox \ G Raminea nppm^ppftmnifiin ih§amp;rfitionsfppfremppnbsp;contigit. Natti nifi nb ^nmerfo Exercitie fernnto duntn.Qeterits Imferntons deden-,hum folum Miles Imgerutorknbsp;Eudem lt;vocuturQ)zs i Dio N ali s,liheyutJs Ohfidione,aiominandcL exitto totis {^uftrts.Qmd/Civics Homs,nbsp;evm uliuxo svel humiüimo Citte femuto, ^rmUrusfuccr^ hubetitr; ^uid tundem exiflimuri debet, '^nim Virttiienbsp;ohfidw- fermtus 'rumuerfus Exercitm? Dabutur hm nsiridi « G RAMiN'[.,decerpo mde,svhi obfejfosfermjfet dijttis.Num-auefummum upd u»tigms,fign»m VidorU trut, Herbumprvigere Vidos: hot efi, Ttrrk ^ dtrice ipu httmo, ér*nbsp;hamutieneetium cedcre. Qmmmonmetium nmcdttrureugudGermmos,fcio. VauIÓ üoik'.Ipletn^ieg^fiitmnbsp;cum M..Cicerone filio Cof.Idib. Se^temhr. SenutusG^si Dl on M.\ donnuit: udeb Ci-vich non futis svidebutur.

stcNA AdmediamTroph^i partemcaptiuaSigna,V^^dla, Armaqueomnisgeneris,Ba-vaquot;' tauicaamp;Gallicavndiquefufpenra,amp;aggeftafunt; Sgiculu^,Cljpi^,eregtuf,,Ro^mCurmis. y^t'-In phy lira Manubiis circumdata,inrcriptum:

CvESlS DETRACTA BATAVIS.

Et

DE GALLIS CAPTA FVGATIS.

Corona Supra Signa^ Armaque captiuadngens Corona l avre a Triumphalis.ob holles ese-fos.dependet.Qualem Serenquot;’°Principi,primoeius inVrbemIntroitu,Antverpia non fine aufpicaco omine,obtulic.

Im SIGN IA

Regia.

Paulló alciuSjInfignia Philippi iv. Hifpaniar. IndiarumqueRegis Inuióbifsimi, Bel-garum Principis;5cSeren™FERD iNANDi,eius Fratris,hinc inde,inter viélricia eorum-c^^dem Vexilla,effulgent. SupraeademlnfigniapraradiatCoRONA avrea Triumphalis, Palmisreferta. DehacitaFellus: Trivmphales coron.® fmt,^mImpratonViiloriK'skeanbsp;pnfermtnr: ^Mtempribus unti^m,pogter Faugertutem, Lavre^ fnermt. HancCoronamPliniuS rt»*nbsp;VOCat FI ETR V SC AM:f»/üw Gemmisérfoliis AvRO Qmm»is,obTomM,inJïgmmaeCcviDltTeiitull.nbsp;uvKvs. È fupremo T r o p h .e i vertice L a v r v s Arbor ingens.Viiilorise SymboIum,eminet. [in,nbsp;vi^vsnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;jj, pofleriori Currus parte, ViRT VS Ga!eata,dextra Fulmen tenens,ScParazoniocin-^”'quot;”'

Forty- £^3.^0 Fo R T V N A Gubcmaculum manu geftans(quales in Numis fpedantur^confiflunc. Quodefignatur,VirtvteDuce,inui6loqueMilitumRobore,amp; Fortvna Comité,nbsp;nobilifsimum illud Tro p h av m partum elïe.

Thcb.

Retro in Acroteriis affixa funt Infignia V rbis Antverpia, ferto Rofeo circunidata. Triton. ImiTianis Tr I to n in inferioriNauis parte effiétusell, more prifco. Papinius de Ar-

gonauijtempellatib.iaólata;---Imertsi non ium grior imgetus dm,

Sd ld Pit: exfipintem Koftns mado gmgite in mo, nbsp;nbsp;nbsp;'

Nmc CaIo Tr I t o n a ferens.

Concham inflatTriton,ob Vióloriam in S c a l d i Fluminc partam.Nauefq; captiuas. genivs IdemdenotatGENivs Alatus,DELPHiNO inridens,Laureamquegeftans,vtrimqueM4igt;*

Altittts 1 x'T • nbsp;nbsp;nbsp;1nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;C' G V 'nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;T”quot;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;*nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;X.”!nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;*nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;*nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;¦ 'T~’nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;XTnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;’nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;*nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;* Grscix

Graccise

niuerfe

Tab,vui.

Gellitis

lib.vii.

cap. vin.

Aelhtn.

lib.vi.

cap.xv.

deAni-

mal.

Dei*- adNauispergulam.oicreretn iarentinorumNumiscernitur 1 ARAS.NcpcuniniiuSjiu-TabuK i^gdem. uenili forma,Delphino infidens. Tarentinos enim claflè praspotentes olim fui(ïê,tellatur^';”“nbsp;Strabo lib. vi.In Delphorum quoque Numis exprelllis ell puer Delphini tergo inhïerens.nbsp;AedepuerisaDELPHiNo amatisamp;veélis,videndiGelliusamp;zElianus.

Draco ingens,in ima Currus parte anteriori,Flammas euomit in Timonis formam.

Ageminoautemlatere Pyrobolares pila fupraaxesvtrimqueprxfulgurant.

EtVie TO Ri AEquidem C a LLo an AE,fub ipfis A nt ve R p i AEoculis relata:,breuem Narrationem Flilloricam, ex Adbis Diurnis hk fubiunximus.

LAVRE.E

-ocr page 275-

'77

DlARIV

V M.

I vmquamaliasconiurataFrancorum amp;Batauorum inBelgij vniuerfi exci-¦ dium arma ,profperos fibi fuccefïus pollicita fint-j id fanè hoe AnnoSalutis noftrse, Millefimo fexcentefimo ac trigefimo odauo, adeó indubitancer fibinbsp;perfuaferantjVt Prouindas Regias certifsima fpe iamdeuorafle viderentur.

im nbsp;nbsp;nbsp;m V onbsp;nbsp;nbsp;nbsp;1 r~\ ^ /r^V'O’n tint lt; D ^ t-ï* TI? r' r» TVT * vti

nienfi. Et Nu.nbsp;rmufkinbsp;Tiium-phiini

Triennium elapfum eft, cum mox ab ipfo Serenifsimi Principis , Ferdinandi A VS T RIA c I, H ifpaniarum Infantisjn Belgium Aduentu, Franci palam rnpto Pacis foe-tdere, per Lucemburgenfem Ducatum in Belgium irruentes, fociis Batauorum copiisnbsp;:prope TraieóFum ad Mofam, fuas iunxêre; Francicarum quidem Caflellionio amp; BrefcCO,nbsp;Marchionibus5Batauicarum,Agt;‘^''bno Principe,Duerbus. Ac paullüm ad Mofam mora-tijBrabantiam vniuerlam,aliafque Prouincias Regias omnes ( quas amp; ante expcdltionemnbsp;parrici inter feiam erant) adfexaginta mille hominum exercitu,velutdiluuio quodamnbsp;ft!,t»»9i^™ere conati funt: Thenarum vrbe, barbarum in morem, direpta amp; incensa, ac Tem-Toiv’plisipfis facrilegè exuftis, nulloGue Libidinis dc efferatce immanitatis genere, aduerfusnbsp;Loua- cuiuicumqiie ordinis. lexus aut ^tatis hommes,omillo.

Attum,inuida Ferdinandi Principis Virtute,amp;prouida,QTabi)exemplo,cun-élationc, reprefsis illorum conatibusmrogreflTuquevlteriore j Louanium, Brabantia: me-iicIlL tropolis, ardifsima eorumdem obfidione folutum eft. Csfareifque copiis auxiliaribus è Germania fuperiore,ab Odauio Comité Picolomineo,oportunè adduftis, ac commeatunbsp;hoftibus interclufo, ea rerum omnium penuria illos prefsit Scattriuit, vt è tanto exercitunbsp;exiles reliquiae trans Mofam agrè ad fuos in Batauiam dilapfx fint.

^Martin Sibenckiusnbsp;Au.m

LaXXVI

ad Rlic-ni diuor tia Ca-ftelliuunbsp;imiiiidf-fimuinnbsp;cxftruxir,

icis Ro

manor.

19ucum nbsp;nbsp;nbsp;••LIT)

veftigiis nobili De Cl.Dnfo,vcs ibi forritcr gcrenre;Dion lib liv.Ac de propinqua Fofa DniJtam(ho(]kTfd)Ti\ckns n.Annal.amp; Sucton.Vita Claudij. Euifdem Bruji Arcui TriiimphaliRo-

ma’inferiptura; Ad divortia Rheni pervasi, hostiles depopvlatvs AcROS.Vide Tiifcripct.Gnucripag.ccxxxvi. De Gemmntco clt;cf.Druft F.T^cit.locaCapea citAto.Deluliam Caf. Zofinnis lib.III. DeThcodof.o Aug. Lat.Pac.ari]S ineius Panegyr.DeFl.Stthcone, Claiidianuslib.i.deeins Laudib.vbi iterilüiisprono Rlieno defcribit: Imptger(tprimo defcendens FlummuortH,nbsp;jldniEiDOS TR ACTVs, amp; tutidapaludihuf ora, Fulnmeumperjlr'tnxïtiter. Hunclocum,temporenbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cr^^ijVocatum fuifïè HERisPiCH,exiftimatEIadr.lunius,Hiftor. Batauica’cap.viii.

indiidlusiftisReginonis, Abbatis Prumienfis,verbis, in Chronico,ad Ann. D.ccc.LXXxv.vbide Caiiaris ad Gorhofredum, Danorum FrifioriimqueRegem Legaris, agir: Gotbofredusaudtto lemtonan aduentu JUu obuïam procedit ad locum qm duitur Herispich ; in quo Rhenifluenta amp; Vahalis rtio feahieo rcfoluimt, amp; ab inuicem longiusrecedentes Batauiam Vrouincmnfuogurgitecingunt.nbsp;Af verb ifta P-eginonis verba cornipta eHe exiftimo:amp;inièrta caninalittera,!oco Herispich,legcndum reor.HERispiRCH. Vc oppidum s’Herenberch hodie appellatum,RJieni diucr-gio proxirauivi,ibi denotctur.Qnamquam non ignorem,Ifaciura PontanuminGeldtica Hitlona id loei nomen alib referte.

Moxque armis Catholicis trans Vahalim , in hofticum folum, feliciter illatis, ac ScHENCKiANO Caftello longè munitifsimo,ad Rheni diuortia, occupatOjViólri-“• cia Regis Catholici figna in ipfis Batauire clatiftris, inufitato fucceflu, ereda funt. Neenbsp;;_certèpotuit Ferdinandvs illuftrioreexArce,illaiuftifsimisFratrisfui,Philippi iv.nbsp;Hifpaniarum Indiarumque Regis,Belgarum Principis, aufpiciismilitantiaVexillaattol-lere,quam loco clarifsimis Drufi, acGermanici Csfaris, alioruraque Ducum Romano-1°” dtum expeditionibus amp; Vidtoriis olim nobilitato.

Vvvv nbsp;nbsp;nbsp;Hoftes

-ocr page 276-

178 nbsp;nbsp;nbsp;Lavre^ Calloan^e

Hofles itaque hoe aniïo, non coniun^Sti.s, vt ante, fed diuifis copiis fuis, velut indagine quMam, Belgium cingere aggre/si funt. Franci, Duce iterum Caftellionio ,Avdoma-R o p o LIM, Artefix Vrbem,x.KaIend.Iunij,ar£ta obfidione prefsêre. Bataui,haud morati,nbsp;nee minoraanimoagitanteSjAntverpiam fibi obfidendam delegeruncAraufinusipfcnbsp;terra Vrbem oppugnare de{Hnans,ad Bergizomium eum xn.peditum, 8c iv. eireiter equi-tum millibus, ae propè centumtormentorum currulium xneis machinis, fubftitit, dumnbsp;de occupatis per fuos inWafia,Flandrix regione ad Scaldim.qua Antuerpiamalluit,agge-ribus, 8c Munimentis Regiis, certior fieret.

xm.ivN. Earn in rem, Gulielmus Comes Naflauius ipfis-Idibus lunij., plufquam centum naui-xxxïii.. bus fuccin61;us,quibusad feptem pedicummillia,èfpe61:atifsimis BatauicxMilitixLe-Bmu., gionibus felc6ta,8cquatuorequitum turmas vchebat,Lilloam 8c Lifkenshocam appulit: Guiici. qux Caftella funt ad geminam Scaldis ripam, prxfidiis Batauorum infena,ac tribus, prae-Naffa- ter-propter,miIliaribusabVrbe Antuerpia remota. Eodemdie AntoniusSiuori,Eques,nbsp;c]ara8cantiquaapud Figuresftirpe oriundus, Antuerpix Conful vii.qui tum Bruxellisnbsp;tóSr agebat,impetratocommeatu aSerenifsimo Principe Ferdinando, Belgi; Prorege,nbsp;Antuerpiam properauiccüm eidem Princeps alleruiilèt,fequenti diefe eódem venturum.nbsp;Conful aduerfo maris aeftu vfus, demüm circa horam decimam vefpertinam appulit.nbsp;Et Curiam protinus accedens, ibidem Confulem alterum, Carolum Sanftacrucium,nbsp;Equicem.collegarn fuum, ac Senatum frequentem,ob hoftes terra marique vicinos, folli-citumreperit: qui8cpauHóant€mi(roBruxel!as curfore,per Syndicumfuum,Iacobumnbsp;F^delherium, lurifconfukum, de propinquiore hollilium nauium appulfu, Serenifsimumnbsp;PrincipemFerdinandvm certioremfecerat. ArcisAntuerpianxPrxfe6tus,Philippusnbsp;deSjlua,eadem no£le, Hifpanorum Cohortem, cumtrecentisciuibusarmatis,Voloni-bus,vkroqueièofferentibus,ad Auftrouelx munimentum, inBrabantica Scaldis ripanbsp;exftruólum, vicinaque loca tuenda, emifit, duftore Henrico Tferrartio, Equite, vigilia-rum Vrbanarum Prxfc(ko.

Caflellis autem omnibus, in Wafiano agro fitis, 8c Accefsibus ita profpe(5tum erat, vt metusomnisabelTèt jpofle quippiam iraprouisó ab bofte occupari. Etenim, cum nauesnbsp;hoftiles eius magnitudinis eflent, vt nufquam nifi pleno maris xftu, impelli pofiènt 5 fatisnbsp;temporis noftris fore videbatur, vt iuftis fuppetiis adduélis, Caftellaaduerfus quantum-uisnumerofammanum tueri fe poffent. At Naflauius decliui maris seftu vfus, de no(fte,nbsp;xiv.ivN.inter horam primam 8c fecundam,cohortes fuasad Lifkenshocam expofuit; eafdemquenbsp;suUil Doulam inter 8c KetenifTam (exiles ex Infulxfunt,in Scaldis xftuariis enatx) adAnto^nbsp;fia«drü nishocam progrefïas.plufquam medio milliari, per profundumcoenum,merfofqueaquisnbsp;Sw«.campos 8c incilia (quod haftenus fieri non pone,creditum eratjarmis onuftas duxit,non-nullis ad tibias, nonnullis ad vmbilicum fuccidentibus. Prxibatipfe Naflauius, binisnbsp;duótoribus vadum monftrantibus. Non paucis autem militibus coeno limoque merfis,adnbsp;aggerem,quem vulgó Cmjif-dycmivQC2iVLt,'^nonisTnhum Legione,8cagreftiumexcubiisnbsp;infefliim, prope Stelandiam (is Reduftus eft modieus) hoftes appellunt.

Noftri illos filente Luna, accedentes, focios primüm arbitrati funt. Mox vbi hoftem eflè intellexêre,inopinato eiufdem per viam inuiam, 8c inacceflam hatftenus habitam, ad-uentu numeroque perculfi, retro cefsêre. Vndeapparet, nimia Securitas quantae calami-tati eflè plerumque foleat. Si autem madidis iam,coenoque grauidis 8c fefsis Regij fe obie-

ciflent.

-ocr page 277-

D I A R I V M H I S T O R ! C V M. nbsp;nbsp;nbsp;I79

cillent, baud dubie cum ingenti ftrage eofdem repuiiflent. Noftris itaque cedentibus, munitione illa^Stelandia,hoft€S facilè Cunt potrtij vt amp; vicinis,per eumde aggerem^Cata-raélis tribus: quas iJico adapertis repagiilis amp;c obicibus, referarunt, vt Scaldi flumine, pernbsp;^ftum marisjn fubieftos W^afianiagri pagos,amp; Beueram imprimis,immiiïo,aquae pafcuanbsp;campofquepafsim inundarent,noftrifquefuppetiis ker intercluderento Atfingulari Deinbsp;beneficiOjVelut Scaldi vudasfuasinaliieum reforbente^acftuque marisfolito d^ecliuiore,nbsp;fubieclos aqua campos non nifi modicè attigit^amp; irrorauk.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'

Hoftes porro^diuifis copiis^ad V e r b r o c a m, feu Caftellum lldmm (vc vocant) baud v e r-procLil Hulfto oppido ritum,Gccupandam,properarunt. Tuebatur illamcobors num^Pracfeóto Antoneda Centurione. Pluribus globis pyrobolaribusimmifsis muni-quot;quot;quot;''^'*^'*’nbsp;mentiim iftud boftis infeftauit: fic vcnoftrorum omnispuluis nitratus ignem concipe-rec. Qux res baud paucos milites ambafsit^adeoque^Caftellum vt dederent,ccmpulit.

H^c non inprofperaprincipiaanimos Batauisaddidêre. Ergo C al lo a m , Caftel-lumè regione Antuerpica^, transScaldim,fitum,alteroque lapideab Vrberemotuni, fatis^®''* quidemillud munitum, quodque vimmaiorem fuftinerepoflec, adorti funt. Sedquodnbsp;agreftibus potifsimum praefidiariis, infeiTumeflet, poft aliquot imprefsiones ac infultus,

6c illo funt potiti.

H^c dum ab bofte geruntur, Hifpanica: Cobortis Centurio emeritus,Gabr.Paftrana, ab Arcis Antuerpian^ Prrefedlo,media no6te,ad\^'^ afiana caftella^Blockerfdicquiu, Ma-rianum 6 c Perlaruimviritanda,ac praefidiarios animandos.emilTus.circa tertiam matutinamnbsp;propere in Vrbem recurrens,Ste!andiam ,Verbrocam amp; Calloam, ab bofte oppugnari,nbsp;nuntiat. Quocirca Arcis Prxfedus, quamuis aeger, fine mora, confcensa rbcda, ad Maria^nbsp;num,vicinaque Munimenta aduolac : accito antè ad fe,VrbisConfuIe, Ant.Siuori,nbsp;Equite, (buic enim ciuiccX Armaturce cura, vt luris dicundi,Car.San6lacriicio,aIterinbsp;Confulidncumbebat) vtque diligenter V rbis cuftodiar profpiciat,ciu€fc]ue armatos con-uenire iubeat,monet.

Nec moratus Confufvkra quatuor Vrbanas Cobortes,portarum cuftodiis inuigilan-c^«/'^ tes, alias xxviiK ad ftationes defignatas properare, ibidcmque mandata exfpeólare, iubet.

De fex item ciuium armatorum Collegiis nbsp;nbsp;nbsp;vocant^ vni quidem,vt Curiam,demo-^^'

re,infideret; aliis quinque,vt Forum, ordinariam ftationem fuam, occuparent, imperat. Quod confeftim, debito ordine feruato, ab illis pr^ftitum eft: Confule ipfo prxfente, acnbsp;deinde in Curia, ad quoftumque cafus aduigilante. Idem amp;portarum cuftodiasauxit,nbsp;virofque Senatorios iifdem adiunxit. Moenia pafsima Vigilibuscircuiri iufsic. Ad tor-mentaitem^neainpropugnaculis moenium difpofita, balliftarios, cum copiofo globo-rum ferreorum ac nitrati pulueris apparatu prxfto efte curauit. Exploratores denique innbsp;vicinam Campaniam Brabanticam, an caftra moueret Araufinus,fpeculatum emifit.

Ac fmgulari cura amp; vigilantia,fideque in Regemme quid Refp. detrimejiti caperet,cauit.

Interim Arcis Prxfedus, dum ad Marianum Munimentum properat, in via, iam Ste-landiam^Verbrocam 6c Calloam bofti deditas efte, intelligit. Itaque ocyus Marianum ingrefliis,quóTribunusBrioniuscum Legionefiiafe receperat,eumdem 6c Catriciumnbsp;Tribunum,qui Marianopraserat, eft adbortatus, vtdeoccupatis MunimentisBatauosnbsp;eiicerent.Sed,boft ilium copiarum numero animaduerfo,id attentare^antequam fuppetixnbsp;noftris accefsilTent,baud confultum,vifum eft. Quocirca,vt aduerfus vlteriorem boftiiim

Xxxx nbsp;nbsp;nbsp;in

-ocr page 278-

l8o nbsp;nbsp;nbsp;'nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;LAVRE^CALLOANiE

in aggere iam occupato progrciRim, vi omni amp; contentione adhibita fe obiicerent, ac Marianurn 6c Perl^um^aa extremum vfcjue fpiritum propugnarentjmandauic.ldem quo-que Centurioni Philippo Siuori^ Ant. Cos.F. qui Blóckerfdicquio Munimento pracerac,nbsp;iniunxit: quódmaximi momenticfletilla ftatio. Si enim illa potiri contigillet hoftemjnbsp;vel Borchtam vfque'obieóta Antueq^iar^ trans Scaldim, pafcua aqtiis mergere, perfoffo ag-gere^potuiffet. Quodeodemloei,anteannosxxxiii.Mauritius,Princeps Araufinus,fru-^'^«^^nbsp;ftra ed conatus: plurimis tumé fuis^caeris^merfis autcaptis^nauibufqj baud paucis amifsis.;^^quot;''nbsp;i\rcisAnmerpian^eGubernator circa fextammatutinam invrbem redux, confeffcimnbsp;ad Serquot;'quot;quot;’ Principem Fe r d in and vM miflo curfore, cumLkteris, (quibus 6c fuas Con-ful adiunxit) prsedifta Munimenta ab hoftibus intercepta efle fignificauit, 6cfuppetias,nbsp;ad eofdem inde pellendos, flagitauit.

Maria- J[ metG autem hoftis eodem impetu M a r i a nv m CafteHum ac P e r l v M,quae vix Per- tormenti grauioris iadtu a CalIoF diilant, vna occupare arderet^ nihilominus tarnennbsp;quot;cMu. animaduertens, quód in iis cxpugnandisplusfibi negorij 6c difficuitatis futurum eflTet,nbsp;propiüs illa aOukare aufus non eft: 6c ancè firmare re,6c caftra in ocenpatis iam locis muni-re,valloque cingere confulcius duxit.Millo tarnen interim tubicine,qui praedida Caftellanbsp;dedipofceret. Sedrefponfum tulit, nihil nifi ferrurn ignemque hoftibus expedlandum*'nbsp;Itaque ligonibus rem gerere inftituunt ,partitis in quatuor regiones foGoribus, incre-Imnje dibiHdiügentiaopctiiucumbentibus. Pars inaggereverfus Marianum_,du£lis occultisnbsp;rneatibus Acceftum cexpit moliri: pars aggerem Beueranum obliquis fedturis incidere.

mentum.

Alij planitiem illam herbidam,qii^ iuxta Gallon Tcmplum per alluuionemaccreuit,lork ca ampledlebantur.Tantx autem magnitudiniseratifta p]anities;vt vel quindecimbomi-^;;f;;';pnbsp;num millibusibilocandis fufficeret. Alij ad pagum Verbróeam fudabant : vbi procinusamp;f”ptnbsp;feptingentxmilitumcafulaeöctentorioia eredtafunt, dudlxque foflSe baud contemnen-dic. In KetenilFe item aggere fuggeftum hoftis exftruxit, è quo tribus tormentis aeneis innbsp;Perlxuin continuofulminabat: feddetrimento noftrorum exiguo. gt;

Rcg'onim inunitïö-nes innbsp;qcre ver

Dum hoftis iis operibus occupatur, Brionio Tribuno, eiufque militibus ac prxGdiariis '^v?-Marianis,fpatium datumeft:,vtGmilicerfefeaduerri]s hoftiles AcceGTusligone munirent.nbsp;luscai- Quodquidem fummaab iis diligentiaeft fadlum. Aggerem enim qui a Mariano Cal-loam verfus excurrit,quatuor incifuris medium interfecuerunt. Effofsis quoque inillonbsp;inteftinis rneatibus, duum hominum capacibus, per quos ad munitiones, inter fcdlurasnbsp;aggeris, excitatas, tutó commearent. Quin 6c aggerem minorem, qui a Mariano ad Per-Ixumtendic,duci:Morica,6ccollocatis inillo machinis seneis muniuêre: vtmutuóGbinbsp;fuccurrere ac communicate prxGdia inter fe, bina ea Caftella poflent. Atque ea resnbsp;hoftium conatibus vehementer obfuit.

Callox occupatse fama Antuerpiam primo manè eft delata. Vtque nauium hoft ilium eminentes mali, fylux inftar, ciuium oculis funt obie61;i,tormentorumque fragor auribusnbsp;infonuit,non leuis profedló follicitudo V rbem perculit.

Serenquot;^'''Princeps,Ferdinandvs,BelgarumProrex, 6cfupremusMilitiae terrama-rique Prxfe6lus,in omneshoftium conatus intentus,iam Bruxella Antuerpiam verfus in viam fe dederat; medioque ferè itinere, Willebrocam peruenerat, cüm de Calloa,viciniftnbsp;queMunimentis occupatis, illi nuntius adfertur. Acprobègnarusquanti momenti illanbsp;edènt loca, fine mora hoftem inde pellendum, adduftis fuppetiis, decernit.

Fvxer-

-ocr page 279-

D I A R I V M H r s T O R I C V M. nbsp;nbsp;nbsp;18l

Exercicu antem Regio pridcm varias in regiones diuilb ^ Iparfas per vicina Prrfdia Le- Exerdtm gionesvndique contrahit 5 magnifque itineribus approperare iubec. CumenimFranci^quot;f/rnbsp;codem propè tempore ^vt vires' Ibericas diftraherent^ tribus exercitibus^Caftellionio/^'^^'^''’'nbsp;Forcio acBrefeo,Diicibus^Belgium eflentadorti3 prouidentifsimusPrinceps.Ferdiha n d v s.copias fuas^ quas fortes magis^quam numerofas habebat^ pro re nata, varie eracnbsp;partitus. Et Caftellionioquidem.obfidenti Audomaropolim, Forcioquein Cameracinbsp;confinibus harrenti, Principem Cariniani, FrancifcumThomam,Caroli Emmanuclis,cmnumnbsp;Allobrogum Ducis F.Regiorum apud Belgas armorumGubernatorem,cumix.pedi-SjSnbsp;turn, amp;IH. equitum millibus obieccrat : vt6c Brefeo Jn Lucemburgenfem Ducatum^Xquot;^/nbsp;irruenti,Baronem Lamboyum, cum iv. millibus peditum, amp; equitibus mille. Vt interimnbsp;decopiisad loan.Clarium Guzmannuni.Fontium Marchionem,or^e ac rei maritimenbsp;Praafedlum^Dunkercammafsis^ nihil dicam. AdiierfusBatauorum conatus, qui Ducenbsp;H.Cafimiro Comite Naflauio, VrbiGcldriee, inSicambris, imminebant:,Gulielmusnbsp;Bette, Marchio Ledxiis, cum quatuor millibus peditum,amp; mille quingcntis equitibus,

Mofam, inuigilabat. Andr. item Cantelmus, è Ducibus Populi in Regno Neapolitano ¦natus, Regiarum in Prouincia Flandrije, copiarum aduerfus Batauos, PrarfcAus, prope^Xb-BrugaSjCum expeditis aliquotLegionibus,^'el¦fus SalTam Gandenfem (id Caftello muni-fwiXnbsp;tifsimo, ad Foila: nauigera: ofhiiim.efl; nomen'jSc Hulftum colIocatis,harebat,dum 'mczx-7,rfüZ.nbsp;turn ellet.quo ilia clafsis hoililis procella, fub Prefefto Gul.Comite Nailauio, incuberet.

Fontanus.


Itaque Seren‘quot;“ Princcps confeftim c proximo, Sigifmundum Sfondratum, Montif-%M»-fiani apud Su'balpinos Marchionem, equitum Regioriim Promagiflrum, qui Ljram'gt;'gt;'.'«r inter amp; Antuerpiam ftatiua habebat, in Waliam cum eque{lribuscopiis,tendere iubet.XLX-Ita vt etiamnum illo die, viginti duceeqiutum turma:,ex Campania Brabantic^ perpon-XX™nbsp;tern naualem,quo Scaldis ad Antuerpiam eft ftratus,in vicinam Fladriam, ad Caftrorumnbsp;locum,Beuera indiftum,oportunè tranfierint. Quofalt;£lumeft,vtvlteriorhoftiuminnbsp;Wafianum agrum irruptio prohiberetur. Quadringenti item pedites,ex prafidiis Heren*nbsp;taliae amp; ad Demeram excubantibus, ad Blockerfdicquium Caftellum propugnandumnbsp;aduenere. Fonclari fnunc amp; SaftagiJ Comes,Henr.de Alagona, illuftri apud Arragoniosnbsp;familia prognatus, qui prope Hulftum cum Legione fua fubfiftebat, ilicb verfus Maria-numCaftellum,itermaturareiulTuseft. Eodcm quoque Paul.Bernardus.ComesFonta-cX/Xnbsp;nuSjfupremusRegiorum tormentorum Prafelt;ftus,illo die accefsit.Marchio item LedausX^|i;inbsp;amp; Cantelmus, cum fuis copiis,ocyus acciti. Hacvbi mandata Ferdinandvs percXa

Stephanumde Gamarra,rupremi Caftrorum Prafecti optionem,qui Antuerpiam cxcur-'.....

rerat,expediri curaflet,ea node \¥quot;illebroca fubftitit,dum fuppetise vndique confluerent.

Bataui interim, vbi Regios ad Marianum aggerem, adeo gnauiter infudare operi animaduertêre,vt,licet cum hoftilibus fofloribus collati, numero longè eflent inferiores,nbsp;tarnen labore amp; afsiduitate illos fuperarent; fpemfuam de Mariano ac Perlao expugnan-dis.paullum remisêre. Et cum de node,munitiones noftrorum.inter feduras aggeris, ex-citatas, oppugnare aggrefsi eflent, ita funt excepti, vt non paucis fuorum defideratis,reci-nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^

pere fe coadi fuerint.

Decima quinta lunij manè,Legio Germanica Adelshouij,qu3e dudore Io.Bapr.Piccio,^j^'^^y Jtalo,Tribuni optione, Luxemburgo aducniens, prope Lyram pridie acceflerat, cum™«quot;nbsp;aliis aliquot cohortibus, Antuerpiam tranfiit,amp;ad Beuerana Caftra,noftris fubfldio p

* nbsp;nbsp;nbsp;^nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;-XT ^nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;r r\

i V y y nbsp;nbsp;nbsp;recta'*'-

to- V

-ocr page 280-

182 nbsp;nbsp;nbsp;LAVREi£CALLOANiE

fefta effc. Nee femel conatus cft boftis Praetorium eius loei occupare, fed a noftris fortiter eft repulfus.

Priffceps

Araujinus

Interea Araufinus ad Bergizomium hasrebat, donee (quod fruftra exfpeótabat) Ma-expioratu riano 5c Perlxo, Caftellis,per Gul.Naflauium expugnatis,ac Wafiano tra6lu,qui Ancuer-}1Tc(P4 quot; pi^ obiacet,aquis merfo^mox ipfe fuis adduftis copiis,VrbemTerra cingere poflet.Itaque ^IfGrranxiusdefucceiru,equitum turmas quatuor miferat,quiBerchemij (eft is fuburbanusnbsp;N^autj.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;turrim confcendêre: atque inde tubis optieis trans Scaldim auidè fpe-

culatifunt,anFIandriei lictoris aggeribus perfofsis^aquaW^afianam regionemiaminun-daflet. Sed vbi ficca omnia, amp; florentifsimas exercitus Regij Legiones volitare pafsim confpexêre, haudaccepta Araufinonuntiaattulerunt.

N ANDVS Antuer

ptam

nit.

Mox a meridic Seren”'''' Princeps Ferdinandvs , vnaeum Roderico Paeiaeco, TeTdC Cerralbi Marchione^Mexiei olim Prorege^nunc Legato Regio* Carolo Philiberto,Mar-chione Eftenfi, Ordinis aurei Velleris Equite, plurimifque aliis proceribus ftipatus,nbsp;Antuerpiam venit. A ConfuIeVrbisflatum audit : ciuefqueomnes (Ci res itaferatjpronbsp;CatholicsMaieftatis obfequiis extrema qu^tque pati paratos, intelligit. Moenia mox 8cnbsp;propugnaeulaluftrauit,omnibufquequse necelTaria erant,eautè profpexit: acvniuerfienbsp;Vrbi prcxfentiafuaincredibiles animos addidit.

XVI.IVN.

Batmoru

rianum.propugoantes.grauem imprefsionem fecit, eofdemque poft conflidlum non ka cl7/.l»o longum,iride eiecif. At Regij,refumptis animis, hoftem vicifsini pellunt. Isnouas è

(tggere pu- nbsp;nbsp;nbsp;“nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;~nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;~

Decima fexta lunij, hoftis in Regios, primam aggeris fe6luram, Calloam inter 8c Ma-

gua^alier-nante'vi (loriL

*iCalloafuppetiasna6tus,'fecundó noftros aggreftus, rurfum locopotitur. Mox tarnen, fMarte alternantej iterum a R egtis pulfus, non fine ingenti clade. Naflauius ignauiamnbsp;fuorum ineufans, ni locum denuó occuparent ac tenerent, nonvirorumfortium, fednbsp;ignauorum numero illosabs fe-habitum iri,teftatus eft.Qux res adeó eos pupugit,vt vitxnbsp;prodigi,tertio Regios aggrefsi fint:ac poft acre cert.ame,eos expu!êre,locumq; tutati funt.

PorttAnt

Comitis

M unitio illa inter feóluras aggeris excitata,eiurmodi erat, vt,fi fuggeftum ibi cum tor-mentis aliquot currulibus hoftis collocafiet, pontem Caftelli Mariaiiihaud difficultcr difiieere, ac prsefidiarios omnes pjrobolaribus globis (mala Punica vocant) inieftis, per-dere potuifiènt. Quod vbi a Fontano Comité,qui propere ad Marianum accurrerat,nbsp;jgt;««/i»-animaduerfum eft,hoftem protinus ex eo loco pellendum eflè decreuic,tametfi vel medisenbsp;Legionis internecione res ea ftatura ellèt. Eiufque orationeRegij itain hoftem animatinbsp;funt, vt munitionem iftam non tantum recuperate, fed 6c in pofterum, aduerfus omnemnbsp;hoftilem imprefsionem tueri 6c feruare fpoponderint.

mumtto-»e in dg ,gere exci-tata, ex

Quare circa horam decimam vefpertinam, eo animi ardore tam fupernè ex aggere, mtu, quam vtrimque a lateribus,Batauos aggrefsi funt,vt poft acerrimum confliftum eofdemnbsp;eiecerint,8c munimentum expugnarint. Quod ipfi,dolabra non minus,quam gladio, pu-quot;'gnantes, fudibus acuminatis hamatifque vndique obfepsêrunt, fortiterque deinceps pro-fMifis. pugnarunt. Atque in eo conflidtu oftoginta circiter è Batauis cecidêre. Quin immónbsp;Legionis Brionicae miles vnus,in hoftis confpeftu, densa glandium circa ipfum volitan-tium grandine contempta, domos aliquot ftramine teclas, ante ipfam Calloam, ignenbsp;iniedto fuccendic.

foncUrus Comes adnbsp;Beueranünbsp;Aggeremnbsp;mijftts.

Eodem die, adBeueranum aggerem,qui verfus Calloam protenditur,Comitem Fonclarum, cum Legionis fuse decern cohortibus, Princeps mifit, vt aftumptis fecum

' nbsp;nbsp;nbsp;feptin-

-ocr page 281-

D I A R ï V M H I'S T O R I C V M. nbsp;nbsp;nbsp;iSj

feptingentis Germanis Legionis Adelshouiae.coeptishoftium operibus fefe obiiceret: aggerem quocjue interfecando, nouafque munitiones excitando. Quod quidem ea dili-gentia amp; progrellii ab illo praftitum eft,vt viteriores Batauorum irruptiones eluferit,nbsp;Dumifta in Wafiaad aggeresgeruntur, arcis Antuerpianac Praefeólus arbuftaomnianbsp;amp; fepimentadntra quingentos a moenibiis paflTus^ ne hoftibus latebrx effe polïent, fterninbsp;6c exrcindijCollefque aequan,ac folsioncs impleri a Caftri pr^fidiariis iufsit.Idem quoquenbsp;ad V rbis moenia a ciiiibus^prcTefente Confule, faftum eft.

Decima feptima luni),Confules 6c Senatus.commeatu omnis generis^per dErarij feélum, Henricum Halmalium^Henr. Cos.F.miflo, Caftellis profpexêre.nbsp;pulueris nitrati, globorumque pyrobolarium^ aliufque apparatus beilici vis è ciuitatisnbsp;mainentario, eó turn aduecla eft: viniitemabundè, cereuifiaE^carnis^cafei^tabaci, acnbsp;dicamentorum copia 5 non pubücis tantum impendiis, fed 6c priuata multorum munifi-centil De Fabrorum etiam Collegio ^ viginti ad Marianum mifsi funt, qui vigilum innbsp;aggereftationesmunirent,pontibus,aliifquerebus neccflariis fabncandis operamda-rent Sed 6c naties plurima fafcibus 6c virgultis plenae.eó direólse. Atque interim velitatio-nibus6c accefsibusadaggerespafsim certabatur: actormenta grauiora vtrimque^diesnbsp;modefque^tonabant amp; fulminabant. lamque Fama per vniuerfam Batauiam,vicinofquenbsp;traélus pcrcrebuerat^Marianum quoque 6c Perlaeum eilè capta: ipfamque (Ti Diis placet)nbsp;Antuerpiamarélaobfidionecincl'amelïe, falsaque fpe animos hoftium erexerat.

Vill.

V N I r. atiimranbsp;in Beue-raHA Ca-Jlra irrti~

Vide Hierarnbsp;chiamnbsp;Mariananbsp;K

de losRios: initionbsp;librii denbsp;Succeftnbsp;fib. anni

M. DC XXXV

Madrid

editum.

Decimaod:aua eiufdem menfis^ Nallauius animaduertens, quód ad Marianum nibil^' proficeret, alibi Fortunam tentanda ccnfuic. Acerrimam itaq^ irruptionem inBeuerana^nbsp;caflraapeditibus mille 6c ducentis, quibus mrmx aliquot equitum iuntSlseerant, fierinbsp;imperauit: 6c pr^cipuè in Hiipanos^ qui fub Comité Fonclaro, ftationem fuam ibinbsp;bantur. Quód atitem militum propè media pars caftris ligone muniendis intenta eflet,nbsp;pugna Batauis initio non infeliciter cefsic. Sed vbi^ armis arreptis, Hifpani 6c Germaninbsp;vna cum equitatu^commilitonibus fuisfuppetiastulêre, illico fufus fugatufque cefsicnbsp;hoftis^plurquam quinquaginta è fuis^defideratisunter quosMauritius,Gulielmi5ComitisJ,^‘‘^quot;i’’nbsp;Nafiauij, filius vnicus.adolefcens annos circiter viginti quatuor natus, fpei apud Batauos^-^quot;'/»nbsp;maxima, is vbi decons auidus m noltros acrius eüet proueótus, primo ab Hifpanis ca-ptus erat, amp; in fïdem acceptus. Sedvbi fuos, refumptis animis, nouamin noftros impref-fioncm facere vidit, elabi manibus Vi£torum,6ceffugere conabatur. Quse res illi exitionbsp;fuit: tribufq; ülicoglandibus traiedus interiic.Et quamquam nihil frequen tins fit,quamnbsp;militem inaciemorijnihilominüs tarnen,vltores Superos eiusnecem maturaflè.haudnbsp;vanè apparuit. Siquidem is ipfe Mauritius, pridie antequam occumberet,Deiparae,vrbisnbsp;Antuerpienfis Patronae Tutelaris, imaginem, quae in Calloano templo religiosè coleba-'quot;¦°!?tur,ignibustradi, proximafque item SS. Petri amp; Paulli, Apoftolorum, effigies ibidemnbsp;”comminui, amp; in frufta fecari, impiè iuflerat. Vnde conftat, redè ab Hiftoriae Romansnbsp;j'Jj'i'PrinCipe efie ÓAamp;i\XVn\OmfiMfroJ}eri!i,eJfecolentihusDeos,adiierfitJpermmihti^.

Eaplaga non tam ipfius Mauriti),quam eius parentis, Gu]ielmi,Comitis Naflaui;, vi-talia ida crederes. Etenim ille poft amilliim filium vnicum, exulcerato pedore, non fatis fibi conftare,ac mandata prxpoftera dare vifus eft. Denique fugjE,adeoque totius expedi-tioriis infauftum exitum hinc fluxiftèjè captiuis pr^cipui retulêre. Tamquam ifta caslitüsnbsp;illata plaga, amp; filius amp; pater, atque in patre exercitus omnis,manifeftum exitium adiiflènbsp;videretur.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Zzzznbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cum

-ocr page 282-

184 nbsp;nbsp;nbsp;LAVREiE CALLOANiE

Cümhoftisfefeintutum recepinet^ fuisquoqueFonclarus Comes receptui fignum dedit, coeptofque iamaccefliisadcaftrahoftilia promouêri iufsit. Atqueeademetiam-numnQÓle^commodam locicuiufdam ftationem occupauit ac muniuit. Quo faótumnbsp;cft^vt hoftis excubias fuas equeftres amouêre amp; reuocare coaftus fueric.

nis Ledsii

k'JMosA

Acluentus.

tabrkins

AurtA.

Offauiiis

Guajcus.

Conrad.

^yiuhrt-

mentim.

è TranfrnofanotraftuLed^eus Marchio, cum cqueftribuspedeftribufque co-piis fuis,appulerat: lt;]uas inter decern erant Cohortes Hifpanx, 6c Legio Italiea Fabric!) Aurix,Duels Auellani^Germanica item,06i:aui) Guafci.Cantelmus quoque Brugis ad-iienerat, ëcLegiones Tribimorum, Conr. Aubremontij, Ribaucurtij Toparchx • Hen-nini,Criquij,aiiaeqiie Adeó vt iam ad decem mille hominum excrcitus prxftó effet.nbsp;Itaque,circa vefperum Seren'quot;'''' Princeps Ferdinand vs Concilium Bellicum con-conctihmUOQ2Lï\ inVcrlam iufsit.Eft id transScaldim^ad Flandrix caput^è regione Antuerpi3e,mu-

Belliciim • nbsp;nbsp;nbsp;'*!•nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;«..... ^ nbsp;nbsp;nbsp;/'J'nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;C

in Fcni nimentum: quo pridie ante cohors centum amp; vigmti ciuium armatorum prxudio accel-hnhmm. nbsp;nbsp;nbsp;CoucilioCettalbusa-ftenfiSjSc Ledxus, Marchionesj Ferix, Fonta-

ni,Fonclari,acGrobbendoncquij,Comités5 Philippus deSylua, Andr.Cantelmus, Claudius de Rie, Baro Balanfonius; Dux Aueilanus^ Aubremontius,aIiique.

IbiFERDiNANDVS, Ducumciarifsimorum fententia audita,acVirtute,ardoreque incredibili perfpefto, hoftem ex occupatis CaftelliSjviomni ac contentione eiiciendurnnbsp;e(Iè,decreuit,antequam viteriüsfe muniret,autfuppetiasafuis acciperet. Quare machi-nae jenea: rnaiores,qux Mechlinia aduectae erant.ad Beuerana Caftra milfe funt.

Hoftis quoque tormenta aliquot currulia è Batauia iam acceperat.Qu^ fi tempeftiuè ilie locis fuis collocaflèt, difficulter fanè, amp; non nifi maximo cum difcrimine, in hoftilesnbsp;munitiones imprefsio a noftris fieri potuiflet.Sed quód tormenta locis paluftribus traófanbsp;ccenohaurirenturjcratefqueac fublicx illis ducendis aduectx non efsent, confukumnbsp;omnino noftris vifum eft, hoftem,mora omni abrupta, aggredi. Iam enim is copiarumnbsp;numerus aduenerat, qui imprefsioni inferendas amp; continuandx par efset. Neque ignora-batfagacifsimus Princeps, potifsimumViftoria: momentum efse,Occafionevti: Cele-ritatemque in Bello quandoque plus prodelïè, quam Virtutem.

xrx.IvN.

Ergo fequenti die,apparatus bellicus vndique eft acceleratus, amp;¦ tormenta currulia è Caftris Beueranis ad nouos fuggeftus addudta 6c partita funt: vt trifario aftultu, vno eo-demque tempore,hoftis inuaderetur. Et defiderallet quidem Seren”quot; Princeps, etiam-num illodieBatauos aggredijfed comm.odè id fieri nequiit,quódpeditatuiad defignatasnbsp;ftationes accedendi baud fat temporis fuiflet.

XX.IVN.

VigefimHunij,rebus omnibus ad oppugnationem neceflariis iamprocuratis.a Fer-D IN AN DO eft mandatum , vt generalis afsultus noifte concubia fieret; regionibus in hunc modum defignatis:

V E R-broca-Ni Ca-

STELLI opfugnanbsp;m, Du-clore Cnbsp;telmo.

Primo agminiVerbrocani Caftelli expugnatio demandata eft. Tuebantur illud Prae-fidiari) ferè ter mille 6c quingenti.Nempe cohortes LegionumGulielmi 6cHenrici,Naf-¦ fauiorum; Germanicx item,Erenreuteri; 6c Scoticte, Standlini,Tribunorum. Imprefsio-'alucm-xi\% huius caput erat Andr. Cantelmus. Ducebat illeHilpanos mille: quingentos nempe é Legione Ant.Sancti) ab Auila6cToleto,MarchionisVeladx5totidemèLegioneComi-tis Fonclari felcótos. His adiunélx, Legio Italiea Fabric!) Auriae,Ducis Auellani5 6c Ger-manica Flor.Fofsx, qux Luxemburgo aduenerat: Ribaucurtij item 6c Criquij Le-giones. Atque hx omnes numerum quatuormille 6c quingentorum militum explebant.

Acce-

-ocr page 283-

. Diarivm hestor I cvm. nbsp;nbsp;nbsp;i8r

Accedebanthisoitoequitumturmje, DucelofephoSoriba. Dextrum cornu Hifpani, Ijeuum Itali; Legio Walonum Criquij poftremum agmen, tuebantur. Ribaucurtio in-iun6lum,vt,figno dato,a VraTemiano aggeré hoftes cum Legione fua allultaret.

i r:

' ir:

Cantelmus ex fuperiori parte,quaeHulftum refpicit,eo impetu munitiones Batauoru aggreflus eft, vt infultu fuo primameorum ftationem occuparit, Centurione, qui excu-bias ibidem agebat,8cquinquaginta militibus cumillo csefis. lllicó Hifpani progrefsi adnbsp;orimam amp; fecundam aggeris feduram lateris dextri; Itali verfusalterum latus. Nee den-'ifsima é maioribus fclopismifsa grandine territi,holl:cm vltra feduras deceni, munitio-nibus expugnatis,propulerunt; eumdemque,adufque Caftelli foflas,perfecuti funt.nbsp;Cantelmus inuidum animi robur hic oftendit,amp; obliqua fclopi glande idus fuit. Is binanbsp;tormentagrauiora, oportunoloco,in aggereaduerfo collocarat,quibusgraue hoftibusnbsp;damnum inferebat.Dux Auelianus pares animos gerebat,in fronte Legionis fuse fortiternbsp;pugnans. Et prima quidem aggrefsione, pjrobolari fphaera lauum eius genu grauiternbsp;, ia:fum eft,vt exire acie coadus fuerit. Nee vitx periculo vulnus illud carebat. In hoe con-flidu duo CenturionesHifpani, loannes Feliz, amp; loan. Roccafula, ab holle capti funt.nbsp;Prior cum aliquot foeiis captiuis, in Caftello holliIi,Lifkenshoca, contra fidem datam.anbsp;calonibus,lixifque,amp;; popelli fEce.interemptus eft. Alter etiamfticet quatuorgrauifsimisnbsp;vulneribus in acie Irefus, eodem vulgi furentis impetu oppreflus fuiflèt, nifi a latellitibus,nbsp;cius euftodiae inuigilantibus, eftet feruatus.

Hoftis aftultum Regiorum fortiter excepit. Ita vt ex cohorte Gulielmi Naflaui),qute centum viginti quinque capita numerauerat, non vltra quindecim fuperfuerint. Ctefinbsp;autem turn ex hoftibus facile quadringenti, vtde kfis longè pluribus nihil dicam. E no-ftris, centum triginta occubuêre: faucij trecenti amp; quinquaginta. Quos inter Antoniusnbsp;Verdega,amp;DominicusdeBoflebais,CenturionesHilpani.Tresitem Centuriones Itali,nbsp;Legionis AuriantejFrancifcus Podericus, Hieronymus Fina, amp;Ioan.StephanusGenti-lis.ItemqueFoftx Tribunioptio,Martauius:Boxhorniusamp;a Porta,Centurioncs Legionis Ribaucurtij: multique ali), quorum nomina funt ignota.

A L-

Corni-

Foncla~

BuFiO’


Altera imprefsio fada eft ex parte Caftelli Mariani, in munitiones amp; Caftellum Cal- c loanum. Comes Fonclarus (cuius amp; in nobilifsimo illo ad Norlingam certamine Vinasmlnbsp;enirueratj huic rei exequendas erat prxfedus. Aderant illi Legionis fuas Cohortes Hifpa-^lnbsp;norum quindecim reliqu3e,cum Legione Catrizia: atque alix nonnulk, è Demerte, He-”!'nbsp;rentaliae, amp; Lyrae, prxfidiis; qute poft pugnam acerrimam, hoftem è feduris aggerisnbsp;expulerunt:afsidueque illi inftando,cumFontano Comité, qui adextraparteincum-bebayomnes praetenturas fuas ilium deferere, inque Caftellum fe recipere compulerunt.

Qua quidem in re Hilpani amp; Walones virtutemincredibilem,amp;prodigavitxfuxpe-dora palam commonftrarunt: quód hoftis eó loei duplicibus munitionibus,viis cooper-tisjloricis, aliifque propugnaculis egregiè vallatus eftèt. Qux tarnen nihil ei profuêrej at excedereomnibus coaólus fuit. Adeoque Hifpani ex ea parte etiamprope Caftellum,nbsp;ad ipfam fudium prxpilatarum fepem penetrarunt:in quam hoftis denfilsimam faxorumnbsp;grandinem afsiduè effundebat. Vnde plurimi grauiter fuêre Ixfi. Hic fupra ducentos ènbsp;noftris cecidêre.Inter quoS eminebant duo Centuriones Hifpani, lofephus de Vergara,

amp; Matthias de Lizarrazo. Itemque, .^gidius Happardus, loan.Cos. Antuerp. F. Legionis Catrizise Centurio.

Aaaaa nbsp;nbsp;nbsp;Tertix

-ocr page 284-

i85 nbsp;nbsp;nbsp;Lav RE^ CaLLOAN^E

Bcflilium

Cafirorum

in Beve-

K A N o

aggere

opptigna-

tioiMar-

chione

Ledxoy

Duciere-

Tertise aciei,ad Beueranum aggerem,Marchio Ledaeus praeerat. Adiunéts illi Legio-nesGermanicae Tribunorum,AdeIshouij,8c Oótaui) Guafci: itemq ue Legio Walonum, Brioni) ,cum binis Hifpanorumcohortibus,amp;fexturmiséquitum,duclore Mallea.

Non minore contentione animifque bic pugnatum,quam ad Verbrocam amp; Calloam: hoftefque magna munitionum fuarum parte expiulfi funt. Ac durauit generalis hic alTul-tus per horas noueni. Dumque ifta gererentur,tormenta bellica vtrimque horrendum innbsp;modum fulminabant. Ita vtfupra mille currulium tormentorum iftus numerates comnbsp;ftet. Plurimi interim facrorum Ordinum Religiofi, de Societate lefu, Francifcani, Car-melitteexcalceatijCapuccini, aliique,AntuerpiaadCaftraaduolabant, qui incredibilemnbsp;in militibus animandis.fauciifque ac moribundiscurandis,confolandis,noxifque illorumnbsp;expiandis,operam 8c fedulitatem adhibuerunt.

XXI.IVN.

A ppar a-tui ad ter am mnbsp;hojles im

Gtiliel.

Cornitis

Najjaiiij

fuga.

Sequent! die,ingens farmentorum ac fafcium copia,quibus foflaa Calloam ambientes 'd opplerentur,nauibu5 plurimis ad Marianum munimentum delata eft. Recentes quoquenbsp;llpeditumcopi^eexarce Antuerpienfieóaccefsêre. Multaitemtormenta senea, omnifquenbsp;generis commeatus bellicus eódem aduedus eft, vt no6te infequenti, denuó general!nbsp;alTultu in hoftem imprefsio fierce. NafTauius naues plufquamfexagintaaduentarecer-nens,exiftimabat iis aduehicopiasCtefarcaSjabOftauioComité Picolomineo.èGermania addu6las,qu2E pridie antè, Lyram inter 8c Mechliniam, peruenerant. Itaque gra-uifsimam ftragem metuens,quód propugnaculis Sepr^tenturis fuis nofte prscedentinbsp;amifsis, obrui facilè atque opprimi a noftris pollet; tempeftiué fe cum praecipuis quibuf-dam Militia,' ducibus fubduxic: fama in fuos fparsa, recentes fe Legionum aliquot fuppe-tias, qute in proximo iamerantjadduólurum. Atque ita ad munimentum Lifkensho-cam peruenit.

Hoftes,qui in Calloa agebant,du6tore 8c capite fuo iam deftitutl, cüm animaduerte-rcnteanoóle duriüs longèfecum aeftum iri, quam pra:cedenti fadum fuerat, remque fpeftare adfeditionem inter militum Tribunes, ob exercitus Praefeóluram; poftremonbsp;ftatueruntper noeftistenebras, antequam Regij in eos affultum facerent,clamfe recipere.nbsp;Itaque fuis,qui Verbrocam prxfidio tenebant, fignificarunt,vt fine ftrepitu digrefsiad fenbsp;accederent. Paruerunt illi, centum amp;: quinquaginta tantum prtefidiariis in munimen-to reliótis.

Comes Fonclarus, circa decimam Vefpertinam, animaduertens pratter morem in Calloa filerex)mnia,è fuis quofdam ablegauit fpeculatum, quid hoftis moHretur. Illi,ex-cubiis nullis repertis,fug^ue Batauorum perfpefta, illicb eius rei certiorem fecêre Fon-clarum: qui fine mora,cum fuis Caftellum occupat, prgefidioque munit,8ccumreli-qua copiarum fuarum parte fugientiumtergoinftat. Cüm Marchionem Ledxumdeeanbsp;re monuillèt, is cum omnibus cohortibus fuisFonclaro fe iunxit. Cantelmo quoquenbsp;idem fignificauit: qui ad Verbrocam parem hoftium fugam deprehendens, animosè innbsp;eofdem inueólus eft. Is autemerat illorum pauor,vt confufis ordinibus palantes pafsimnbsp;dÜaberentur: è quibus plurimi a noftris interfeóli funt. StagnantiaScaldis incilia ponti-bus hoftis ftrauerat: atillisob fugientiummultitudinem ruptis,infinitigurgitibus hau-riebantur. Multi natandi gnari in aquas infiliebant: fed quódob receffum Scaldis, minusnbsp;akte illae eflent, in luto btesêre. Ita vt baud multó pauciores tribus millibus, in hac fuganbsp;ctefi aut merfi credantur. Reliqui iuxtaCallosTemplum in herbidaplanitie, variasm

cateruas

-ocr page 285-

DiARIVM HrSTORICVM. nbsp;nbsp;nbsp;187

eateruas diffclnftl, mufquetariorum noftrorum vndique ingruentium grandine percufsi, arma 5c vexilla fubmisêre,amp; in fidem ('quje illis promilla) recipi rogarunt.Capcaquenbsp;fupra tria hominum millia. xlix Vexilla, xxiii Tormenta bellica. lxxxv Naues,omnisnbsp;neris commeatus plenseiè quibus deinde Scaldi ad Antuerpiam Pons efl inftratus.Prsdanbsp;incredibilis Regiis celsit: inter alia, fupellex argentea Gul. Comitis Naflaui). Adeoquenbsp;facile vel ad binos milliones hare clades Batauis conftitit.

Vbi nobilifsimxhuius Viótoriaenuntius,a Fonclaro Comité èCalloaiam recepta*^^^J™-primo mane milllis, Antuerpiam ad Seren”quot;”Principem Ferdin andvm peruenit,^”'^quot;^_ ineffabili gaudioomnium animosperfudit. Atque eodem die, circa hotam vnaecimamquot;^^'^quot;'nbsp;matutinam. publics Laetitiasfignumjmaioris campanae fono datum efb: Deoque Opt-f'quot;^’nbsp;Max. pro Caelefti Viétoria gratis aftte, folemni Carmine, Te Deum Iminmm, fuauifsimisnbsp;modulis in Cathedrali Ecclefia decantato: quo Princeps cum Aula vniuersa,Vrbis An-tiftes,8c Decanus cum Canonicorum Collegio,ac Magiftratus Vrbis acceflerant, incre-dibiliciuiummultitudineeódemconfluente. Deinde Ferdinandvs, cuiusfingularinbsp;Prouidentis amp; inuiótae Virtuti eam de Batauis Vióboriam Deus indulfit, magno Proce-rum comitatu flipatuSjBeueram, Calloam amp; V erbrocam accefsit, hoftilêfque munitio-nesIpeéfauit: qus taleserant,vtplurimi, reimilitarisgnari,iis ante aflultum confpeéfis,nbsp;alïèruerint,inexpugnabiles illas videri.Captiuorum etiam ingentes eateruas luftrauit: quinbsp;vnicum fibi in ea calamitate folatium eflè fafsi funt, a tam benigno Principe viftos fe cllè, ferdi-Certè amp; lauciorum hoftium fedulam curam haberi,nec aliter quam fuos milites, medica-p4«gt;inbsp;mentisfomentifqueadhibitisjiuuarimandauit. Vtnon ciuiumtantum fuorum,fed6cX«pquot;nbsp;captiuorum hoftium feruator,Auftriaca qu^am Clementia,dici mereretur.

Infinitaquoque omnisordinis ac fexus multitudo porcis effula, ad loca Batauorum clade nobilitata properauit: caeforum merlbrumque corporum aceruos, captiuorumnbsp;greges,campum armis omnis generis, galeis, fclopis manuariis,haftis,i;horacibus ferreis,nbsp;Iparfum fpeftauit acobftupuit. Etvixquifquam fuit,quin aliquam fpoliorum 6c manu-biarum hoftilium partem fecum deferret.

-Calloans Vióloris Fama Orbem vniuerfumlatè perfonuit: nouxque huius Laurus acceftu, partae Antuerpienfibus eodem loco, iam fupra centum 6c quinquaginta annos,

Gerard. 'Roiusnbsp;A

Aiifttiac libnbsp;Tontusnbsp;Heuterus

• nbsp;nbsp;nbsp;Vilt;ftorisgaudia ciuibus reuocauit,ingeminauitque. Anno etenim M. cccc. Lxxxiv. poftm.wnbsp;X'lc. M ARIai BurgundionumacBelgarumPrincipis,quas Max.cmiliano, Auftris Ar-aZ»

chiduci,nupferat, prsmaturum obitum, ob Filij eiufdem imipuberis, Philippi cogno-Sl Sid- mento P vl c h r i,Tutelam, grauifsimi apud Belgas motus erant exorti. Et de Flandris^mv?

Baram Annalnbsp;Belgicor,nbsp;Tomnbsp;iMolinet.nbsp;Hiftor


• nbsp;nbsp;nbsp;nonnullijCoppenollia fadione, Francorum artibus inflammata, dudi, a Brabantis (quinbsp;L. Maxsmilianum Filij fui Tutorem legitimum declarauerant) difsidentes, abrupto com-im. mercio, fuos omnes ad Antuerpienfium nundinas accedere,graui poena vetuerant. Quin

Auftmes^ Munimento ad Calloam excitato, 6c prsfidiis validis, tormentifque bellicis, firmato, Mi“.B^t^uorum,Zelandorum, aliarumque gentium naues, mercimonij gratia Antuerpiamnbsp;iiuque.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;rcdcuntes, infeftabant, 6c intercipiebant. ÏSIon tulêre eam iniuriam

Antuerpiani:6crecumMax3emiliano Principe communicata,ac pecunia in Belli fum-ptus oblata, ab eodemGermanorum ac Fleluetiorumcohortes aliquot auxiliares impe-trarunt. H is fe Antuerpienfium ciuium armata Collegia iunxêre , Dudore loanne' Ranftio, Vrbis Prstore. lilt Munimentum illudvi expugnatum diruêre: prsfidiariis

B b b b b nbsp;nbsp;nbsp;Omni-

-ocr page 286-

Avpo-

MARO-

POLIS,


Ge l-

DRIA,


F O N-

TARA-

BIA,


Baya, in nomnbsp;Orhti


i88 nbsp;nbsp;nbsp;Lavre^ Calloan,(E

omnibus C3Efis,amp; adinternecionem deletis.Ingentique prasda amp; manubiis onufti domum reuerfi funt, nauibus xlvui. fecum Antuerpiam adduótis. Obtigit ifta Vidoria eo, quonbsp;diximus,anno, Tx.Calend.Mai),die D.Georgio facra,

QuinimójCiuium AncuerpienfiumFides,illa,atquealiisoccafionibus,Max£emiliano Archiduci fpedata,caufam dedic.vt deinde,tradudis ad eos,Pnncipis eiufdem beneficie,nbsp;curaque,omnium gentium coramerciis,ac prseclaris earn in rem priuilegiis benignifsimènbsp;indukis,in celeberrimumOrbis emporium Vrbs ifta euaferit.

Cetefum,vt ad recentis Laurex gaudia reuertamur 5 ingenti ciuium applaufu, fauftif-que acclamationibus redux exceptus eft pafsim Seren*quot;' Ferdinandvs Vidor.

Ac poft triduum,Igncstriumphalestota Vrbeluculenter exftrudi funt.

Liceat mihi (dum noftri nobis verfus fordent) illud Epinicium,quo olim A l e x a t-r-DRO Farnesio, Parmenfium Duci,6cBelgicarum Prouinciarum Gubernatori,poft reftitutamRegiaeMaieftati.ScCatholicaReligioni Antverpiam,gratulataeftfum-miLitterarum ScfacrorumPrincipisMufajVt pulcherrimum acroama Ferdinandonbsp;Callinico accinere;

NVLLA TVAS POTERIT LAVDES ABOLERE VETVSTAS,

DVM SCALDIS TVMIDVM RAPIDIS IRRVMPET IN AEQVOR FLVCTIBVS, ET STABIT CELSIS ANTVERPIA MVRIS:

BELLICA DVM BELGiE, soboles. nomenqve manebit,

Paucis verb diebus poft Calloanam de Batauis partamVidoriam,Franci ad Av doma-r o p o LIM, Artefiae V rbem.fufi fugatique funt,amp; validifsimis, Nieurleto, Bacquio, aliif-que Muniraentis, inuida Virtute expulfi, obfidionemque coadi foluere j eiuldem Prin-cipis fortilsimi.F e rd i n a n d i, Aufpiciisj dudu Ser™ Carinianenfium Principis.Thomae,« ^ ^ Sc Excell”' ComitiSjOdauij Picólominei,qui fuppetiasa Caefare oportunè adduxerat.

Cum deindeBataui,menfeAugufto,velut acceptum paullb antè ad Calloam opprobrium vindicaturijin Sicambros moui{Iènt,vrbemque G e l d R i A m obfidione cinxif-'ent; Seren”“Princeps Ferdinandvs cum florentifsimis copiis eódem aduolauit, hoftelque denuó,noua clade attritos in fugam egit, Vrbemque metu ac difcriminenbsp;liberauit.

Dum ifta in Germania inferiore apudBelgas,aFERDiN ando Principe fortiterge-runtur; inuidifsimus Hifpaniarum Indiarumque Rex,Ph i l i p p v s iv.felicifsimis Auipi-eiis fuis,Francos, quiFoNTARABiAMin Hifpaniis, duce Condaeo Principe, arda obfidione, terra marique,vallarant,caftris exuit, maxima exercitus parte c*sa, mersa aut capta: tormentifque omnibus bellicis Sc impedimentis, fpoliifque opulentifsimis Vidornbsp;potitus eft; dumpaulló antè in Italia Bremium Sc Vercellas iifdem extorfifïèt.

Et quafi Orbis vnius finibus circumferibi fefe baud pafla AvstriacorvmV idoria; Batauos,quiBAY AM de Sanótisomnibus nomen fortitam,inOrbe nouo,apudBrafi-los,obfederant, ingenti clade illata,cecidit Sc fugauit: eofdemque ab ArgentiferaClaflè,nbsp;cui,ad Cubam Infulam, infidiabantur, feliciter auertit.

Quin Sc in Germania fuperiore, dum Carolus Ludouicus, Frederic! olim Comitis PalatiniFilius,numerofo exercitu comparato, ac Suecis Hefsifque foederato, Meppe-


Maphius

Cardttt.

Barber'tms

niinc

Vrba-

NVS VIII.

Pont,

Max.

Ecloga

Alexander,


de Audo-maropoli obfeisa amp;nbsp;libetaca.


inenta-rium dc Tontara-bU obfidione Co-lura:amp;nbsp;Succelfi-bus Anni

M. DC»

XXXVIII.

Madriti

editum.


nae


-ocr page 287-

(I)

Pd

(ill

:i


Diar I V M H I S T O R t C V M. nbsp;nbsp;nbsp;jSp

nx ad Amifium, Weftphalis flumen, Belli fedem conflituiflet ; oppidum iflud Imp. Csef. Per DiNAND'i jh. Aug.inuiólis armis, cum vniuerfo apparatu bellico.eftnbsp;occupatum. Accefsit mox Lemgovi.€^ (eft ea Comitatus Lippias metropolis)nbsp;eodem Carolo Ludouico infeliciter tentata Obridio,eamque fecuta grauifsima ftrages:nbsp;Palatino ipfo, per fugam praecipitata in Vifurgim rheda, penè fubmerfo, ac fratre eius,nbsp;Roberto, a Ctefarianis capto, Lintziumque, amp; deinde Viennam, in Auftriam, adduélo.nbsp;Vt nempe,quantum ilia Auguftifsima Domus A v s t r i ^ Sceptra,per omnes terras ful-gentia ,.haberent hoftium; tantum quoque Laurearumoftenderent ScTriumphorum.nbsp;TVS,,. Atque vt nobilifsimam Temporis Epocham,tot Serbs ObfidionalibuSjCiuicis,nbsp;Boh'Intc acTriumphalibus illuftrem, ad Pofteritatis memoriam confignemus; gefta funt iftanbsp;''''““Anno Salutis Humana Millefimo , Sexcentefimo ac Trigefimo oftauo : qui eftnbsp;.quot;^Imperii Romano-Avstriaci continvi Annvs Bis-S^cvlaris.


¦^Alber-


Auftria; Annonbsp;M.ccccnbsp;xxxvni.nbsp;Imperator eft re-nutiatus.nbsp;Et exindenbsp;Avstri-

ACI CjE-SARES

concinua ftrie, feli-cicer im-perant.


LAVREzE CALLOANiE

FINIS.


cccc


TABV-


f:

t

j'l

I -

E


pi

i


' j

5:'


4Xgt;«.

m


-ocr page 288-

DESCRIPT ION IS

POMPjE introitvs

SEK PRINCIPIS FERDINAND! A^VS TRI AG I, H IS P A NIAR VM INFANTIS, ETC.

IN VRBEM ANTVERPIAM,

SYNOPSIS-

Vag.j,

AbVLA pRiELiMiNARis, fcu Frontilpicium: in cuius jfaftigio Philippi iv. Hifpaniarum Indiarum^inbsp;Regis/Belgarum Principis,cerniturEffigies.

EiuÜem Tabula: breuis Explicatie, tertia a De-dicatione,Pagina.

Effigies Sercn”’‘Principis Ferdinand! Avstriaci, Hifpa-niarum Infantis,amp;c.

PROFECTIONIS EIVSDEM IN BELGIVM, SVCCINCTA NARRATIO.

Vagina i.

FERDiNANDvs,Barcinone foluit^Gcnuam appellit, Mediolanum venic.

Isabella Claris EvGENL«,Hi{paniarumInfantis,BcIgarum Gubernatricis, Obitus.

Ferdinandi III. Hungarix ac Bohemia: Regis: amp;Ferdi-NANDi,Hifpaniarum Infantis, ad Norlingam Vióloria. W'ircembergica Prouinciajfubadba.

Ferdinandvs Coloniam venit: Brabantiamingredituri Bruxellam intrat.

Aquil^c bina: in Brabantiam aduoianr.

Antverpiensivm Congratulatio, de Scren™ Principis Advent v. lac.Edelherijjl.C. Syndici, Oratio.

Ferdinandvs Grauelingam accedit: Brugas,inde Gan-dauum,inuifit.

Franci, AuguftaTreuirorumpulfi.

Ferdinandvs Antuerpiam petit.

PROGRESSVS SERMi PRINCIPIS'

EX ARCE IN VRBEM.

Vag,s.

COmiratus eius, Nobilium amp; Procerum, Comitum, Princi-pum, Aula: Pra:fedorum,Ducum,Megiftanum Ibericorum, aliorumcjue,Enumeratio.

Rob.Tucheri,Equitis,Cos. Oratio adPrincipem.

PORTA CiESAREA.

EIusDefcriptio.

Origo Insignivm Vrbis Antucrpicnfis,vnde? /

M ANVSjVirtutis Bellica: amp; Fidei Sy mbolum,in prifeis Numis.

LAVREA SERMO PRINCIPI OBLATA.

Pag.9.

LAuruSjCur Victoria Symbolum?

Lauro DclphicaTriumphantes olim coronati.

ADVENTVS

SERENISSIMI PRINCIPIS GRATVLATIO.

Pa^.u.

SYNOPSIS.

PAcificator Habitus,in Statuis.

Septimij Seueri, M. lul.Philippi, amp; Fl.Iouiani Augg.Ao-VEN TVS, in eorum Numis expreflus.

Mars Gradivvs, vnde didlus?

FoRTVNAjCum Gubernaculo, olim pida.

Victoria,cur alata, amp; prxpes?

Salvs pvblica, cur Anguem teneat?

SpEi Stacua.

Badem, Diuinis honoribus olim culta.

SpES PVBLICA , SpIeS AVGVSTA, SpeS FEIICITATIS ORBIS, in prifeis Titi,Hadriani,amp; Philippi Augg.Numis.

Gemma: antiqua: Explicatio.

Te MPORVM FELICITATIS IcOH-

Latitia pvblica Icon.

Genivs Vrbis Antuerpieniis.

Vota pvblica.

Palma Natura.

’EyK^tfTToLj vulgo Vejiones.

NAVIGATIO Ser*quot;' Principis Ferd in ANDi,Barcinone Genuam.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;P^i**!*

Avster, Fulmine armatus.

Zephyri Domicilium,Hifpania.

Venti Poecisalati.

Columna Antoninianailluftrata,aducrfus Baronium,Card. Boreas, Anguipes.

KippocAMPA,curfic didiïEoIdem,Equos Neptuni rede voca-ri,oftenditur.

Eorumdem, in prifeis C.Marij, Q^repcrij,amp; Gallicni Aug.Nu-mis,Icon.

CONGRESSVS nbsp;nbsp;nbsp;Ferdinandorvm, ad Nor-

LINGAM.

Aqvila Coronam Querneam amp; Fulmen vnguibus geftantes, in Odauij Augufti amp; Traiani Aug.Numis.

Danubij Icon,in Traiani amp; Conftantini Augg.Numis.

ARCVS LVSITANICI

PARS PRIOR.

Vag.i^.

SYNOPSIS.

G i D i s Mincrua: Deferiptio. Cur iic dida? jOl1/Veks/e qui Architedis?

Equi Marini, Poetis ^tpedes.

Philippi hi. Hifpaniarum Regis , aufpiciis, Palatinatvs occupatus.

EMMANVELis,Lufitania: Regis,aurpiciis,ORiENS dctcdus,atquc India deuida.

ARCVS LVSITANICI

PARS POSTERIOR.

Pag.12,

SYNOPSIS.

BOni Eventvs Simulacrum.

ldem,in Titi amp; Get« Augg.Numis.

Panauer Securitatisjitemque Foccunditatis,Symbolum.

Felici-


-ocr page 289-

DESCRIPTIONIS POMP^ INTROITVS, SYNOPSIS.

Fe LiciTATis, itémqiïe Cl em enti/E, Icon.

HaftïE olim pro Diis ciilta;.

Caryatid ES, qua: Archiceiftis?

Alphonsi I. Lufitania: Regis, dc Is mar o, Maurorum Regc, Victoria.

loANNES I. Lufitania:Rex,ABYLAM,AfricjE vrbem,expugnauit. CoLVMNAi HERcvLis,Calpc amp; Abyk.

ARCVS PHILIPPEI

PARS ANTERIOR.

Pag,!').

SYNOPSIS.

AVsTRiAcaE amp;:BvRGVNDiAc^DomusVnitio,perConiugium‘ M axalmiliant, Archiducis Auftriaj, cum Maria, Caroli,nbsp;Belgarum amp; Burgundionum Ducis,Filia.

IvpiTERamp;IvNOjDijConiugalcs.

Pr oviDENTiAi Icon. Cur alataf*

OcvLvs Sceptroaffixus, Regis Symbolum ^gyptiis. Monarchia Avstriaca , Connubiorum iure , pociilimumnbsp;creuir.

T empqris \coTi. CiTcnluin Auveum c\xx geilet?

Imp.Ca^f.M AxAiMiLiANi Aug. Libcr^/^ P^itafia.

Chervbini GEMiNijConiugij Symbolum Rabbinis.

Ignis in Nuptiis olim adhibitus.

Hy mentli Scacua.

Philippei Arcvs Dcdicatio.

M Ax /EMILIA NI, Romanorum Regis,Elogium, ex Hermolao Barbaro.

Philippi i.Hifpaniarum Regis,Elogium.

Imp C^fCarolvs V.Aug.GallorumRegem,Saxoni.TDuccm, amp; HalEa: Principem,capciuos Iiabuic.

Eius animi Moderatio amp; Clementia,capto Gallo.

Piiilippvs II. Hifpaniarum Indiariimque Rcx, Lufitaniam Ca-llelLx Regno adiunxic.

Philippvs iii. Hifpaniarum amp; IndiarumReXjMaurosHilpanii expuiit.

Philippvs iv. Hifpaniarum Indiardmque Rex, Germanic,ab cxternis Gentibus pene oppreiraamp;,fuccurric.

ARCVS PHILIPPEI

PARS POSTERIOR.

Tag.^y.

SYNOPSIS.

AVsTRiAC.(f: amp; iBERiC/EDomus Vnitio3pcrGoniugium Philippi, ArchiducisAuftrias, acBelgarumPrincipis,cum lo ANNA, Hifpaniarum Infante.

Arcus Dedicatie.

loANN^,HifpaniarumInfantis,in Belgium Aduentus. CRONi,fiue SATVRNr,Icon. Falcem cur geilet^

CYBELE,Mater Deorum, dida. CurTurrita?

Eiufdem IcoDjCx lulias Pix,amp; Fauftina: Augg.Numis. lugum Aureum, Coniugij Symbolum.

Philippi i. Hifpaniarum Regis,Liberi,inCornucopia:expreffi:

vc in Numis Drufi,amp; Antonini Aug.

Delphin, Maris Imperij Symbolum.

Gemma vetus explicata.

MoNARCHi-^i Avstriaca Typus.

Indi^Orientalis Icon.

Indi/eOccidentalis Icon.

Orbis Terr^c a Prouidentid amp; Genio,traditurTito, Nerua:, amp; Pliilippo Augg. in illorum Numis.

Theodofius Magnus Aug. Globo Cxfarum 'manibus geftari fo-lito,primus Crvcem infigi curauit.

Cadvcevs,Pacis ftudium 3 SpicvE, Annonce abundantiamj P apavera, Securitatem denotant.

Hespervs, Stellarummaxima,Hifpania: Symbolum.

ZoDiACVSjTEtcrnicatis Symbolum,in Hadriani Aug.Numis. Solamp;Lvna, .^EternitacisSymboIa, in Numis Vefpafiani amp;nbsp;Traiani, Augg.

Monarchia Avstriaca,omnibus quotquotabOrbe condito florucre Imperiis, latior.

Ferdinandi CATHOLici,Hifpaniarum Regis,Elogium.

Isabe ll.«, Hifpaniarum Regina:,Elogium.

Ernesti, Archiducis Auftria23Belg.amp; Burg.Gubernatoris,Elog. ALBERTi,ArcIiiducisAuftri2E,Belgarum,amp;c,Principis,Elogium.nbsp;Isabellas Claras Evgeni.®, Hifpaniarum Infantis,Belgarumnbsp;amp;Burgundi£E Principis, Elogium.

Ferdinand i,Hifpaniarum Infantis,Belgarum amp; Burgundionum GubcrnatoriSjElogium.

PORTICVS AVSTRIACA.

SYNOPSIS.

POrticvs prifcjEjamp;inilIisHeroumStatuar.

AvsTRiA,olim Pannonia SvPERioR,dida.

Eadem,iam olim Imperatorum Sedes.

Vgramd^^cxnxh\i^on\o dida:?

Augiifta AvsTRiaa Domus, fupraomnes Ciefareas Familias, Imperium quam diutifsimè in Stirpe fuafeliciter feruauit. Anici.®, FamilieRomana?, Elogium.

AvsTRiAi Domus Infignia, eorumqueOrigo.

Gryphes, Auri Cuflodes.

I

Rofca Corona,Mufis facra.

Leones,cur Inf]gnibus,vtCuflodes,adiundi?

03ELisci,ab yEgyptiis Numini Sons confccrati.

Aqvila, Legionum Infigne,apud Perlas amp; Romanos.

Imperium Romanum,' Anchor a fluBuantmm rerum human arum, Plutarcho appellatum.

AvSTRiA, Cor amp; Clypcus Romani Imperij.

Plvs vLTRA,Imp.Ca:f Caroli v. Aug.Symbolumjaquoexco-gitatum?

Avstriaci Imperij Amplitudo,Herculis, Bacchi amp; Alexandri Metas excefïit.

Columnar HercuIiSjBacchi amp; Alexandri. GeflaPrincipum,Statuis eorum pra:figi fblita.

Avgvstvs Ca:f rerum afegeflarum Breuiariumin aheneis Pilis incidi curauir,Romas.

XlI.CifiSARVM AVSTRIACORVM

BRE VI A ELOGIA.

13 Odolphi i. Avg. Elogium.

Pag.si.

JlVAlberti 1. Avg. Elog.

JJ-

Frederici iii. Avg. Elog.

T7*

Alberti ii. Avg. Elog.

Frederici iv. Avg.Elog.

61.

Max®miliant I. Avg. Elog.

Caroli v. Avg. Elog.

(Jy.

Ferdinandi i. Avg. Elog.

69.

Max®miliani ii. Avg. Elog.

yr.

Rodolphi II. Avg.Elog.

73.

Matthi.® I. Avg. Elog.

75-

Ferdinandi II. Avg. Elog.

77*

AÉSAEKAOEaN

S I V E

XII. DEORVM CONSENTIVM

DESCRIPTIO.

Pag.Sf,

ORigo xii. Deorvm ab .(Egyptiis.

lidem curCoNSENTES didi?

Deum vnum non pauci Gentilium agnouerunt.

bdddd nbsp;nbsp;nbsp;Apol-


-ocr page 290-

DESCRIPTION! S POMP^

Apollinis Simulacfum, cur Citharam geftet?

Pall AD IS Simulacrum.

Eadem,Sapiencias amp; militaris Roboris Pr£Efe5.

Martis vLToitis Simulacrum,

Cereris Simulacrum.

Eadem.cur Legtfera. dida?

IvNONis Simulacrum.

Vvlcani Simulacrum.

Idem, cur Pileatus?

Neptvni Simulacrum.

Vest/e Simulacrum.

Eadem,variis nominibus appellata,

Mercvrii Simulacrum.

Veneris victricis Simulacrum.

Ceftus,Veneris Cingulum, lovis conservatoris Simulacrum.

Dian/E Simulacrum.

VenatiOjHeroicum ftudium.

Sy mbola, xii. G^ss. Avstriacorvm.

Ano©EÉ^2:ii:

SERENISSIM^ PRINCIPIS ISABELLiE CLAR^ EVGENI./E,

H I SPANI ARVM INFANTIS,ETC.

Td:^.94.

SYNOPSIS.

FVnaliaamp; Faces in Funcribus olim adhibita^.,

CandelabrvmMysticvmHcbr^orum, Icptuplex.

Idem,quid defigneti

Flores in Funeribus olim Fpargi Ibliti.

D.Isabella Clara Evgenia poft Alberti Coniugisobitum Divae Clar.e habitum alTumic.

D.Isabella Aragonia, Lufitanijc Regina, Kegum Kegmrumque Pacatrix^ di(fta.

Divae Isabella, Hungarica,Francica,Aragonica/ Regum Filiae, Cclitum catalogo adfcriptar.

Scutum amp; Ciduceus,Belli amp; Pacis Symbola.

EquuSjBelli Symbolum.

Serpens,Salutis Symbolum.

arcvs ferdinandini

pars anterior/

IN QVA VICTORIA NORLINGANA.

Pag.^^.

SYNOPSIS.

MOs Arcvvm trivmphalivm Imperatoribus,poftrempra2-clare geftam,erigendorum.

Arcvs abimpp. quorum Honori crantercdti, Nomen Ibrtie-bantur.

Pr^elii Norlingani Icon.

Ferdinandvs III.Hungarian Bohemia^qj Rex; amp; Ferdinandvs, HifpaniarumInfanSjCollem adNoRLiNcAM, prouide occupant amp; muniunt.

Aqvil.c bin£E Draconem difterpunc.

Iuppiter,gemina Aquila, altera ab Oriente, altera ab Occidentc emifsa, Orbem menfus.

Aquilac cum DraconeBellum.

Eadem vtpullorumindolem explorer?

Seren”’®™'quot; Ferdinandorvm,in Praslio Norlingano,Fiducia amp; Robur.

Eorumdem Concordia.

Pie TATIS Statua.

INTROÏTVS, SYNOPSIS.

Fbrdinandi III. Hungari£E amp;Bohemia: Regis,Elogium. Noctva, cur Pall ADI facra?

Claua Hercvlis, Olcaginea.

Avrora axata,Yictoriae habitu,quadrigis vehens.

Captiui Tub Trophaeisdn fummo Arcu.

Castores , cur pileati,amp; ftellati? NoRLiNGANAEVi(ftoriscumMilburgica,collatio.

Norlinga olimaCAROLO v. Imp. occupata.

ARCVS FERDINANDINI

pars posterior,

IN qva trivmphvs victoria norlingani.

Pag.ioS,

SYNOPSIS.

TRiumphantium fplcndor.

Bafli Epigramma in Germanicvm CacE Radiata Imperatorum capita,

Nimbus,Deorum vel Imperatorum capita ambiens.

Vrbium captarum Simulacra in Triumphis exhibita.

Ducum Nomina in Signis pra:lata.

Vidtoria Norlingana, ipfo die S.Vilt;ftoris,reIata.

Honoris Statua.

ViRTVTis Statua.

Virtvtis Militaris Encomium, ex Ariftotele.

ViRTVS, Heroum Mater.

Liberalitas Regis Catholici, Philippi iv.

Idem, Locvpletator orbis terrarvm.

Eiufdem Providentia.

Idem ,Restitvtor orbis terrarvm.

Noeilitatis Effigies.

Ivventae Effigies.

ImeneSj a Imando, didli.

Ivventae Spatium,ex Varrone.

Alexander Macedo astatis Cax annoxxvi.Vi(ftoriamdeDario, ad Arbclla, reportat.

Eiufdem letaris ciim efTent Seren™* Ferdinandi, Norlingana Vidoria potiuntur.

Scipio Nouam Carthaginem expngnat, ajtatis fuas anno xxv. Pompeius codem letatis fuae anno, dc Hiarba, Africx Rege,nbsp;triumphauir.

Norlinga olim Bdmoi'' lt;gt;AAor'ioi,ARAE FLAviAE,dida. Lvciferi LaureatiEffigies.

Idem,Equo Alato vehi, Poecis didus. lo TRiVMPHE, accini folitumTriumphantibus.

Concordia Exercitvvm, Casfarei amp; Regij.

Fides Militvm.

Manvbiae, quidprifeis?

TEMPLVM lANI-

Pag.iij,

SYNOPSIS.

IA N v s, antiquiftimus Italias Rex.

Idem cur Bifrons?

Templvm lANi,a Numa Rege conditum.

Belli Portae.

FvROR.inlANi Templo vindus amp;catcnatus.’

^ nbsp;nbsp;nbsp;i

Idem,cur pingatur caucus?

Harpyiarvm Deferiptio.

Harpvia Galeata amp; Clypeata in Numo L.Valerij. ./EGiSjLorica louis.Martialis explicatus: Seruij error.

Gorgonis caput, cur alarum?

Famis Icon. Cur caudata?

Pestis Icon, aoimo's f6£7»AiMo'N, Pestis pofi Famem.

Fames amp; Pestis,mala Diuinitus immiffa.

Saevitiei militaris Icon.

PAVO-


-ocr page 291-

DESCRIPTIONIS POMP^ ÏNTROITVS, SYNOPSIS.

gatio.

SPECTA-

Eeeee

Pa voufs amp;Pailoilis, Icon.

lifdem, a Tullo Hoftilio Rege,Tcmpluni eredum,

Pavpertatis amp; Lvctvs, Icones.

Faces inveusae, Ludus Signum.

Rik.a: amp; DiscoröI/® Icon.

V EX IL L V M p V N-i c E V M, Pugn£c fignum.

Pacis Typiis.

C\DvcEi Oelcriptio amp; Interpretatie.

Niimus Vefpafiani Aug.aducrfus loannem.Triftanu'mjSanda-mantium,explicatus.

Serp EK SjHoftilitatis Bellij; Symbolum.

Numus C.Cïef.Odauiaiii Aug.iti lt;^uogemini Angucs,Vidoria intermedia; novè explicatus,

Pacificatares, Medij didi.

Numus M. Antonij iii.Virijmterprctatus.

Pax inter M. Antonium amp;C.Ca:f. Odauianum , Interprete Odauia.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,

y rccolus, Expiationis Symbolum.'

Vefpafiani 8(^TitiAugg. Itémque CretcnfiumNumis,Iux data. Draco , Belli Symbolum.

Idem, Palladi Sacer.

Oracon E s, inter Signa Militaria.

D RACo calcatuSjBellioppreffi Symbolum. lo.Trisjtani error,in Explicatione Gemmas Ca;rarea:,fiueAchatisnbsp;Tiberiani,quiin Gazophylacio Regis Galliarum,a{reruatur.nbsp;TranoVIllitatis,

Secvritatis, nbsp;nbsp;nbsp;/

AbVNDANTIAv amp; VBERTATIS, nbsp;nbsp;nbsp;\nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;TypUS.

Temporvm felicitatis, nbsp;nbsp;nbsp;^

CoNXORDliE,

Sciluri, Scytharum Principis, Fafciculus.

Iani templvm claudendi amp; aperiendi caulfa , aduerfus Seruij, aliorumque fententiam.

A quibus id claufum?

Votum pro Pace amp; GoNcoRDiAChriftianorum Prindpum. Gothofredi BvLLONiijMarchionis Antuerpiani,Expeditio innbsp;Terram fandam.

ARBOR

GENEALOGIE AVSTRIAC^. SYNOPSIS.

IMp.C^f.RoDOLPHi I. Aug.crgaSS.Eucbariftiam,Cultus fin-gularis.

IuftiLipfij,deeadem re,Epigramma.

CP.SARVM Avstriacorvm Pictas.

PhilippijMacedonia: Regis,i'ejsj mht/jtei, Bellumficrum. Philipporvm Hilpani;eRegum,inCatbolicaReiigionepropa-ganda,ftüdium.

dementis viii. Pont.Max. illuftreeius reiTeftimonium.

MERCVRIVS ABITVRIENS.

Tagt^j.

SYNOPSIS.

MErcvrii Simulacrum petafatum, amp; marfupium geftans. Mercurius Belgis quondam cultus.

OPVLENTI/ETypUS.

CoMi, Epularum Prxfidis, Effigies.

Pavp e RTaxis amp; Indvstri^TypUS.

Paupertati amp; Arti Araereda,apud Gades.

Florentisolim Nauigationis apud Antuerpienres,Typus.

O CEANlIcOn.

NePTVNVS Tritonvm Icon.

Antyerpi/E Elogium, c Cardano.

ARCVS MONETALIS

PARS PRIOR.

SYNOPSIS.

POtosis,Pervvia=: mons Argcntifer.

Mons Avrevs a Pompeio, inTriumpbo de Mithridate vi-do, circumlatus.

AIonet/e: Typus.

Moneta,adcommercium GenerishumanijCufa.

Nvmi Inftitutio.

Co LVMN.E, Herculis.

So LIS appcllationc Aurum; Lvn.ü verb Argentum, Alchymiftx denotant.

Iasonis in Colclios, ad Vellvs Avrevm rapiendum, Naui-

Velleris Avrei Ordo,aPhilippo Bono,Burgundia: Braban-tiaque Duce, iriftitutus.

Per Vellvs Avrevm, quidVeteres defignarint?

Aurifcra Mexicanorum amp;Peruanorum Regna, aufpiciis Imp.

CajfCvROLi V. Aug.Hifpaniarum Regis,fiibada.

Oues Aureis Velleribus conlpicua: ad Batim,Hifpanite Flumen. D RACO PERviGiL, Aurci Velleris Cuftos.

Navis, Felicitatis Symbolum.

CvNicvLvs, cur in antiquis Hilpania:Numis,expreirus? Cuniculofa, Qlnbena^Qgt;2X\xVio dida.

Pervvivs Flumen, Regioni vniuerfe nomen dedit. Argentevs Amnis, vulgb Kio de laTUta.

ARCVS MONETALIS

PARS POSTERIOR,

S J N O P S I S.

PEr-vvia, Auri Argentique venis opulentiffima.

In PoTOsiNO Monte, Argenti venalancejealtitudinefupra Tcrrjc fuperficiem eminens.

Hirpania,./ÊRARivM Principatvs perpetvi.

MonsArgenteus, in Hifpania.

* FvlmEN,olim NotaMonetalis.

Fvlmen Avrevm Aquilie, LegionumSigna,vnguibus tenebant. Idem, loui Capitolino confccratum.

Hercvles Avrea mala Hefperidum rapit.

Hefperidum Inful^e, vbi fira?

Helperidum Mala,qu£Enam fint?

HERCVLES PRODICIVS;

ARCVS PARS PRIOR.

Tag. 1^9.

SYNOPSIS.

PRodici Ceii ,lt;le Hercvlis cum Volvptate amp; Virtvte, Congreflu, Commenrum.

ViRTVTis amp; Honoris Templa.

Sphinx,Roborisamp;Prudentia: Symbolum.

BELLEROPHON:

ARCVS PARS POSTERIOR.

Pag i6t.

S Y N OPSIS.

BEll e ro p HONjGlauci, Corinthiorum Regis, Filius.

Idem Chim/«ram domat. lila, quid denotet?


-ocr page 292-

DESCR.IPTIO N I Sip'O M P ^ IN TR O I T VS, S Y K O P S IS.

SPECTACVLA MOBILIA,

PASSIM PER VRBEM DISPOSITA.

TagACj.

G I G A S.

Gigantjs Antverpiani Fabula.

E L E P H A S.

Corona obsidionalis, emCraminea? Lavrea Vilt;ftoribus oblara.

Corona avrea,Trivmphaljs. Virtvtis amp; FortvnxE Icon. ' ¦ ’nbsp;Tritonis Effigies in Nauibus effiefta.nbsp;Genivs DELPHiNodnlidens.

LAYRExffi CALLOANyE

DIARIVM HISTORICVM.


Elephas ab Emanveee,Luficanioj Rcge,adImp.Cxf;F£RDi-


NANDVM I. Aug. mifllis.


SYNOPSIS.


PagAC^.

B A L N A.

BAL.£N£,inBaltico Mari,frequences. Baltia Infula.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,

CVRRVS JEQYOREYS,

PARNAS SVS.

LacedajmonijantePraïlij diicrimen Mvsis lacrificabant, amp;cur^ Hercv LI amp; M VsisTemplumcommuneapuluioNobiliore,nbsp;Confulejdedicatum.

MAGISTRATVS Seren™® Principi Adventvm gratulatur.

FESTORVM IGNIVIvlEIILARIA.

Ignes TrivmpHALES totaVcbc exftrudri.

LOcaVrbis celcbriora a Seren®? Principeluftrata.

Moenivm Antverpiensivm Amcenitas. nbsp;nbsp;nbsp;I

TvrrisTempli MARiANi,Elcganciaamp; Aldtudoi Templvm MarmorevxM Societ.Iesv.

Sacellvm Marmorevm Gaverellianvm.

Domvs Pet.Pavlli RvBENiijEquicis, .lt;Eui noftri Apellis. Mctrodorus, Pi(5lor amp; Philofpphus.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^

Typographeion Plantikianvm.,

AvL/EORVM Officina.

Discessvs Seren^VPrincipis,

VRBIS ANTVERPIiï ICON,

Qua Locoruminr]gnium, ac Vi.e trivmp halis Defignatio eft exprcfta.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Pag.iyx.

LAVREA CALLOANA

APPENDIX AD POMPAM INTROITVS SER^^ PRINCIPIS FERDINAND! AVSTRIACt, ETC,nbsp;IN VRBEM ANTVERPIAM.

SYNOPSIS.

KkAAÏmyio^iPttlcer ViEior\ Cognomentum clarisDucibus olimdacum,

Hercules lie diótus; itemqj Seleucus, Syria: Rex, amp; Imp.Ca:f. lu-ftinianus Aug.

Navis, FelicitatisSymbolum.

Providentia Avgvsta, Bifrons.

Antverpi/E, amp; Avdomaropoleos, Effigies.

TrOP H jEVM. nbsp;nbsp;nbsp;'

ViCTORI/® GeMIN.C.

Corona Civica, ex AuguftiCa:f Numis repr^fentata. Cureadem

xiii. IvNii, Ann.m.DC.XXXVIII, Claffis Bataua, Prxfe(fta Gul. Cornice Naffiauio^Lilioamamp;Lifkenshocamappellit.

xiv. lvNii,Bacaui per Scaldis aftuaria,Flandri£e aggeres ihuadunt.nbsp;Verbrocam Caftellum , Hulfto oppido vicinum ; amp;nbsp;Calloam Caftellum,alcero lapide ab Vrbe Antverpia re-

'mótum,höftcs occupant.

Ant.Siuori,Equitis,Corulis Antucrpiani,curadeVrbiscuftodia. MaRIANVM amp; PERLA£VM,Caftella.

Hoftes quadrifariam ffimuniunc. ''

Regiorum Municionesin Aggere,verfus Calloam.

Seren™quot;* Princep.s,FERDiNANDVs AvsTRiAcvs,Belgaruni^rorex, Antverpiam proficifeitur.

ExercicusRegij per Belgium Parcitio.

S^j-mus Cariniani Princeps,FRANCisc.Thomas a SABAVDiA,Re-giorumapudBelgas armorum Gubernator.

Guliel.deBercCjMarchio Leda:us.

Andr.Cancelmiis, Regiarum in Flandria: Prouincia copiarum, aduerfusBacauos Pra:fe(ftus.

Sigifmundus Sfondracus, Moncisfiani apud Subalpinos Mar-cliiojEquitum Regiorum Promagifter,inWafiamtendit. FonclariSc Saftagi Comes,Henr.de Alagona.

Pauli. Bernardus, Comes Fontanus. ' '

xv. IvNiiyLegipGermanica Adelshouij, Beueramtendit.

Princeps Araufinus exploracum micric, de fucceftu Expedi-

tionis Gul.Naftauij.

Sercn““*Princeps F£RDiNANDvs,Belgarum Prorcx,ANTVERPiAM venic.

XVI.IvN. Batauoriim amp; Regiorum in Calloano Aggerc pugna, alternance Victoria.

Foncani Comicis Prouidencia.

Hoftis municionein Aggere excitaca,expuirus.

Fonclarus Comes ad Beueranum Aggerem miffiis.

xvii.IvN.Confules amp; Senatus Ancucrp.Commeatum ad Caftelia

miccunt.

XVIII.IvN.Bacauorum in Beuerana Caftra irruptio,

Mauricij, Comicis Naffiauij,Mors.

Marchionis Leda:i aMosaAduencus.

Concilium Bellicum in Veriahabicum.

XIX. IvN Apparacus ad Hoftem crifario affiilcu inuadendum. xx.Ivn.Verbrocani Castelli oppugnacio,Du6torc Cantelmo.

Callo.e oppugnacio,Comicc FonclarOjDudtore.

Hoftilium in Be verano .Aqgere , Caftrorum oppugnatio, M^rchione LedaeOjDuótore.

XXI. IvN. Apparatus ad alteram in hoftes impreffionem.

Guliel.ComitisNaffiauij Fuga.

Exercitus Batauici Fuga,amp; Catdes.

GaptaBatauorum fupratria Millia.-

XXII IvN. Publica Antverpiensivm,ob Calloanam Victoriam Laztitia.

Ferdinandi PrincipisinCaptiuosBenignitas. •

Viftoria altera olim ad Calloam parta, Anno m.cccc.lxxxiv. Avdomaropolis, Geldria,Fontarabia,Baya in nouoOrbe,nbsp;LEMGOViA,Obfidione liberatar.

Imperij Romano-Auftriaci continuiANNVs Bis-SxEcvlaris.


INDEX

-ocr page 293-

RERVM MEMORABILIVM

ET OBSERVATIONVM.

QViE IN HOC OPERE CONTINENTVR.

A.

Bvndanti^ij^j^ Vrertatis Typus. nbsp;nbsp;nbsp;Pagini 138.

•Aeyla, Herculü ColHmnamm,njna,. nbsp;nbsp;nbsp;24

A Gis yLoriea louü nbsp;nbsp;nbsp;x5Minerult;e.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;20.c3^* 120.

Alberti, Archidu^ü tAuJirixy 'Belgamm Tn»-cipüj ëlogium nbsp;nbsp;nbsp;^o.

Albe RTi i. Imperatcm Elogmm ^ nbsp;nbsp;nbsp;gefix,

A LB E RTI w.lmp.Elog. e?quot; quot;E^sgefla. nbsp;nbsp;nbsp;59.

Alchymifix Solis appellations Aummi Lvn/E fvero, Argentum de not ant.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;-nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ijx.

AlexanderMacedo atatisanno xxvï. Barium adArheUaivineit. nbsp;nbsp;nbsp;115.

Alphonsvs I. nbsp;nbsp;nbsp;24.

'Anicia, Eamilm Komana. nbsp;nbsp;nbsp;^6.

AntVE Rpi^ €logmm è Cardano. nbsp;nbsp;nbsp;1 jo.

Antuerptenjium Oratio gratulatoria A d v e ntv Trincipis. nbsp;nbsp;nbsp;3.

A poLLiNis Simulacrum^ cur citharam gejlet? nbsp;nbsp;nbsp;Sj.

Apotheosis Isabellai Claras EvgenIvC. nbsp;nbsp;nbsp;^4.

Aqvila, Legtonum ïnjigne^apud Perjds Romanos. nbsp;nbsp;nbsp;48

AquiUy-xif pidkrum indokm exploret? nbsp;nbsp;nbsp;102

AquiU cumDraconeBellum. nbsp;nbsp;nbsp;ilia

AqutUgemma inBrabantiam aduolant. nbsp;nbsp;nbsp;2

Arbor Genealogie Avstriac^. nbsp;nbsp;nbsp;143

Arcvs ab Impp quorum HonorierantereSli^ü^men Jortiebantur. Arcvs Ferdinandini Pars anterior.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tbia

Arcvs Ferdinandini Tars pojlenor. nbsp;nbsp;nbsp;108

Arcvs Lvsitanici

Arcvs Lvsitanici Pars pofierior, nbsp;nbsp;nbsp;n

Arcvs Monetalis Pars prior. nbsp;nbsp;nbsp;i^i

Arcvs Monetalis Parspojlenor. nbsp;nbsp;nbsp;ijj,

Arcvs Philippei Pars anterior. nbsp;nbsp;nbsp;2.^,

Arcvs Philippei Tars pojlenor.

Argentevs kumiy^ulgb,RiodelofSTlata. nbsp;nbsp;nbsp;1J4,

Augujld Treuirorum Erancipelluntur. nbsp;nbsp;nbsp;4

AuguHrn CafT^rum aJe gejlarum Breuiarium conjlituit Toma, nbsp;nbsp;nbsp;yo.

Avlalorvm Ojjicina. nbsp;nbsp;nbsp;'nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;\-j\,

Avre a mala HeJJeridum ah Rerculedecerpta. nbsp;nbsp;nbsp;lyj,

Avrora AlatayVicTOKiJE habitu- nbsp;nbsp;nbsp;10^3

Avster , FVLMiNE armatus. nbsp;nbsp;nbsp;iy.i6.

Avstria oZ/wPannonia SvpEKiOKjRomanisdiSla.. nbsp;nbsp;nbsp;43.

BademjJmperatorum Sedeshabita. nbsp;nbsp;nbsp;ibid.

Avstriacorvm CaJarumTietas. nbsp;nbsp;nbsp;144,

Avstria XBouNSyjupra omnes CaJareasEamiliasImperium qudm diutijfme in Stirpe Jud Jeruauit.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;44.

Sadem Cor 0* Clypevs Romani Imperij dFrederica ii. fmp. diSla.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;4^.

Etujdem Injtgnia' Origo eorumdem. nbsp;nbsp;nbsp;47.

Avstriac/E ^ Bvrgvndicae Domus Vnitio. nbsp;nbsp;nbsp;zy.

A VSTRI aci Imperij AmplitudojHerculis Bacchi Metaa excefjit. 49*

B.

\

BAl^n^, in BalticoMari frequentes. nbsp;nbsp;nbsp;i •

Baltia Injula. nbsp;nbsp;nbsp;ibid.

Bajjl SpigrammatnGermanicum Qef. nbsp;nbsp;nbsp;109.

BeLlerophon.

Idem Glauci, Corinthiorum Regis y Filius, nbsp;nbsp;nbsp;ibid.

Cbimaram domat, nbsp;nbsp;nbsp;i6^.

Belli PORT.c* nbsp;nbsp;nbsp;118.

Boni eventvs Typus mNumis.

B o R E AE Icon.

Idemy zAnguipes. nbsp;nbsp;nbsp;^

Bvrgvndicae e^’AvsTRiACAE Domus Vnitio.

CAdvcei Dejcriptio. nbsp;nbsp;nbsp;124.

QALEimcws yCognomentumViciorihus datum. nbsp;nbsp;nbsp;I73.

C.ESARVM Avstriacorvm Pietas. nbsp;nbsp;nbsp;144.

Oaep 2. y Herculü Columnarum ‘i/na. nbsp;nbsp;nbsp;14*

Candelabrvm Myjlicum E/ebraorumyJeptuplex. nbsp;nbsp;nbsp;94.

Idem,quid dejignett nbsp;nbsp;nbsp;9J*

Caroli v. Imp.Slogium (^Res gejla. nbsp;nbsp;nbsp;Cy.

Carolvs V Imp Francijcum i. Gallorum T^gctnyud ticinum capit. 19. Eiufdern Moderatio dementia.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ibid.

Symbolum eius Plvs vltra, a quo exeogitatuml nbsp;nbsp;nbsp;49.

C vRYATiDES,5/-rf?«lt;€ muliebres,oneri fercndo coUocatx. nbsp;nbsp;nbsp;25.105'.

C\STOKEsycurPileati Stellati? nbsp;nbsp;nbsp;106.

Celtiberia C jniculofa, cur Catullo diSia. nbsp;nbsp;nbsp;I5'4-

Cereris Simulacrum. nbsp;nbsp;nbsp;88.

Eademycur l^c^x^tridicla} nbsp;nbsp;nbsp;'ibid.

CeJluSy Veneris Cingulum. nbsp;nbsp;nbsp;9^*

C H E RVB INI geminiy Connubij Symbolum Rabbinü. nbsp;nbsp;nbsp;27,

Chimaera quid? nbsp;nbsp;nbsp;164.

Clava Herculü, Oleaginea. nbsp;nbsp;nbsp;105.

ChEUENTiMTypuSyinNumü. nbsp;nbsp;nbsp;23,

Clementis VIII. Tont. Max. de ?mLi??i u.Ht^aniar.Regü, PietatCyilluJlre Tejlimonium.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;144.

Colvmna tAlexandvi. nbsp;nbsp;nbsp;yo.

ColvMNA Antoniniana illujlrata, aduerjus Brnmum* nbsp;nbsp;nbsp;16.

CoEVUiiJEBaccht. nbsp;nbsp;nbsp;49'

CoLVMNAE Herculü. nbsp;nbsp;nbsp;49**J»*'*

CoMi, Spularum Trajidü, Effigies. nbsp;nbsp;nbsp;148.

Concordia ExercitvVxM, Qafarei

Concordiae Typus. nbsp;nbsp;nbsp;139’

Consentes dii xii. curitddiSlP. nbsp;nbsp;nbsp;85-.

Ckouvs DeuSyidem qui Saturnus. nbsp;nbsp;nbsp;35«

Falcem cur geflet?

CvNicVLVS, cur in antiquü Hiffania ÜXumü exprejfus? nbsp;nbsp;nbsp;173.

Cybele, Deum Mater,prijcis diSia. nbsp;nbsp;nbsp;34*

Cur turrita?

• nbsp;nbsp;nbsp;D.

\

DaN V B 11 Icon in prijcü Numis. nbsp;nbsp;nbsp;18.

D E L p HIN, Mans Imperium denotat. nbsp;nbsp;nbsp;37,

Devm vnvm»ö»pauci (Jentilium agnouerunt. nbsp;nbsp;nbsp;86.

Dianae Smulacrum. nbsp;nbsp;nbsp;9^*

Di/ceffus Seren”’' Principis. nbsp;nbsp;nbsp;I71.

Discordiae Icon. nbsp;nbsp;nbsp;114*

Diva Isabella hp.AGomA,LuJitania Regina, Regum Regno-rumque pacatrix, diEla. nbsp;nbsp;nbsp;9

Divae is ABELLAEy HungaricayFrancica, nbsp;nbsp;nbsp;Aragonica,Regum Fi~

ha, Calitum Catalogo adjcripta. nbsp;nbsp;nbsp;^6.

Domus FET.?AWLLl KVBEmi, Squitü. nbsp;nbsp;nbsp;.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;171.

Acihxa GtHiv origo. nbsp;nbsp;nbsp;87,

Draco y Belli Symbolum. nbsp;nbsp;nbsp;132.

Idem, Palladi Sacer. nbsp;nbsp;nbsp;134.

Fffff nbsp;nbsp;nbsp;Draco


-ocr page 294-

ÏNDEX RERVM ' MEM OR AB ILIVM.

km 'lEV^VEV'^A d'^sviA^R^ge conditum. nbsp;nbsp;nbsp;118.

Idem claudendi gr apenendi caujd, aduerjus Seruijy aliorumque

Isabella Clara Evgeni a pofi Martuphitum D. Clarai ha-

ƒ • nbsp;nbsp;nbsp;rn •

Acedamonqantepralijdtfirimen Mvsisfacrificahanti cur? i Cj, Laurufycur Viflona Symbolum?nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;9.

Dracd calcatuji Belli Symholum. Draco p e rvi gi l , Auret Vellens Cujlof.nbsp;Dragon ES,/«^^r Signa Mditaria^

Dumm nomina in Stgnü jyralata.

E.

ELephas aè EuAKVELEyLtiJttam/e KegeyadïmpXaf.Vnvi-

DINANDVM i.mijfm. nbsp;nbsp;nbsp;]

Emanvel LuJltantceKex.

Equus y HeUi Symholum.

E R N E s TI, eArchtdticü Ausirite , êlogium.

F.

FkcES inVunerihus oltm adhibtU, nbsp;nbsp;nbsp;94,

Vaces inuerfe. y LuUus Jtgnum. nbsp;nbsp;nbsp;12,3.

Famis Icon. Cur caudata'i nbsp;nbsp;nbsp;izi.

Felicitatis Typu-Sy m Numis. nbsp;nbsp;nbsp;13.

F E RDIN A N DI cAragonijy Hifpaniar. Kegüy Elogium. nbsp;nbsp;nbsp;40.

Ferdinandi I. Imp.Elogiumy Kes gejllt;e. nbsp;nbsp;nbsp;lt;5p.

F E RDiN ANDi II. Imp. Elogiumy e^* nbsp;nbsp;nbsp;77.

Ferdinandi ui. Hungana Bohemia‘^egèyElogium. nbsp;nbsp;nbsp;104.

Ferdinandorvm Con'^effiisad ^OEEiuGAiA. nbsp;nbsp;nbsp;ly.

Ferdinandorvm tn'Tralio Norlingano FtdHciail^ Kohur. loi.

Eorumdem Concordia. nbsp;nbsp;nbsp;105.

Ferdinandvs E/ifjamar. Infans, Belgarum Gtthernator dKege declaratur,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i.

N a V i G a TI o eites Barcinone (yenuam, nbsp;nbsp;nbsp;ij,

Profectio ews m Belgium. nbsp;nbsp;nbsp;i.

CoLONiAM njenit. nbsp;nbsp;nbsp;z.

Brvxellam intrat. nbsp;nbsp;nbsp;ihid.

Antverpiam peut. nbsp;nbsp;nbsp;'nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;4.lt;j.

Comitattis eins. nbsp;nbsp;nbsp;- , y.

L A VR E A illi oh lat a. nbsp;nbsp;nbsp;p.

Ferdinandvs iii. '}iun^riaBohemiaciueBeXylsquot;FEE.vgt;mkmgt;\'i Hijjgt;aniarum InfanSy Coüem ad No rein gam prouidè occupantnbsp;munïunt.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;100,

lidem VidoriaNoRLiNGANA potiti anno atatü jua xxvi. nbsp;nbsp;nbsp;113,

Festorvm ignivm hilaria. nbsp;nbsp;nbsp;•nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;169.

F IDES MILITVM. nbsp;nbsp;nbsp;IIJ.

V lor es in Eunerihus ohm adhïhiti. nbsp;nbsp;nbsp;93-,

Fr E D £ Rici III. Imp. Slogium ty Res gefia.

FreDE Rici IV. Imp. Clogium gr Res gefta. nbsp;nbsp;nbsp;éi.

Fvlmen avkevu AquiUyLegtonum Signay'vnguibus tenehant. ij6.

Idemylow CAPiTOLiNOJdcratum. nbsp;nbsp;nbsp;tbid.

FsEViE'tk ohm notaMonetalis, nbsp;nbsp;nbsp;1^6.

Fvror tn Iani templo njinUus catenatut, nbsp;nbsp;nbsp;118.

Idem, cur pingatur cacus? nbsp;nbsp;nbsp;gt;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;119.

G.

Hesp e RVS, Stellar urn maxima.

HippocarnpiSy curJtc dtSli?

Hispania, AErariumErmcipatus perpetui. Htj^aniay Zepkyri domiciUum.

Htj^anict Imperij'Latitudo.

Honoris Statua.

Hymek^i Statua.

l.

fint ent iam.

A quthus id claujuml lANVSyantiquifimus Italia ^Rex.

Idemy cur Bifronsf

. Iasonts tn ColchoSy ad Vellus Aureum rapiendumy SNlauigatio. I fignü inNuptiis olm adhibitus.

Imperium lï^manumyAnchora fiuEluantium rerum humanarum IndivE Occidentalis Simulacrum.

Indias Orientalis Simulacrum.

Indvstri/E Typus.

I0ANN.E nbsp;nbsp;nbsp;InfantiSy in Belgium eAduèntus.

I0ANNES I. Lufitania “Rpx. lovis CONSERVATORS Simulacrum.

bitum affumit,

Sius Ohitus.

Emfdem Elogium.

IS A B E L L JEy Hifianiarum Regina y Slogium.

Eiufdem curdynouus Orbü deteSlus. lugum aureum contugale.

ÏVNO (yamelia.

IvNONis Simulacrum.

IvpiTERe^IVNOjDiy Coniugales prificts hahiti. JupiteTygemindAquild emifidyOrbem metitur.nbsp;lufitLtpfij Spigramma in Rodolphi i, CafiPietatem,nbsp;Juitenes ^nde diSit?

IVVENTRE Cfiigies. luuentafiatium^ex Varrone.

L.

Laetitiae pvblicae Icon.

L E ON es, nbsp;nbsp;nbsp;Infignibus ^t QiflodeSyadiunSiP.

Liberalitas Regis Catholici.Philippi iv Lvciferi Laureati Cfiigies.

Lvctvs Icon. nbsp;nbsp;nbsp;—

it:AmJE Infigniari;nde origmem habeantl Lvsitanorvm Arcus.


Ga s p A R D E Gvsman,^ö;»lt;?^ Oliuarienjisy grc.

Genivs Vrbü dAntuerpienfis.

Gejla Principum Statuis eorum prafigi filita.

Gig ANTI s Antuerpiani Eabula,

Gorgonts caputy cur alatum?

Gothofredi Bvllonii Sxpeditio inTerram firïElam, Gryphes aun Cujlodes.

Ha R P YIA Galeata Clypeata.

Harpyiarvm Dejcriptio. Hercvles prodicivs.

FIercvli egt;‘Mvsis TemplumcommunedEuluioD^obïlioreConfuU

dedicatum.

Hercvlis cum Volvetate cIt^Virtvte Congrejfus. Hejperidum InfuU 'Zfbt fita?

Hej^eridum Mala, qumarnJint^

M.

MAgifiratmAntuerp.pEEismAnno Adventvm^atulatur. \Cj, fikkHVEi/Eyquid prifiü?

Man vs, Virtutis Bellica ac Ftdei Symbolum. nbsp;nbsp;nbsp;g.

Maris Imperium. nbsp;nbsp;nbsp;166.

Mars gradivvs. nbsp;nbsp;nbsp;'nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;12,.

Martialis explicatus. nbsp;nbsp;nbsp;ito,

Martis vetok\$ Simulacrum. nbsp;nbsp;nbsp;g§.

Matthias i.Imp.Elogium tdResgefia.

M.AXMuiLiAm,ArchtductsAufiritCyCum FAAKiA Bvrgvnda, Con-lugium. nbsp;nbsp;nbsp;2Ó.

MaX/EMIliani I. Rom.Regts Slogiuniy cxHermtdao quot;Barbaro. nbsp;nbsp;nbsp;i8.

M AXAiMiLiANl I. Imp. Sbgium gr Res gefia. nbsp;nbsp;nbsp;63,

Maxa:miliani ii. Imp.elogium gr Res gefia. nbsp;nbsp;nbsp;yi,

Mercvrii Abitvrientis Pegma. nbsp;nbsp;nbsp;I4y,

IAevlC\e\i Simulacrum. nbsp;nbsp;nbsp;91-147.

idemyBelgü quondam cultus, nbsp;nbsp;nbsp;ibid.


-ocr page 295-

engendorum.

INDEX RERVM

Metrodoruj TiSior amp;* Philojophftf. nbsp;nbsp;nbsp;I7I.

^Jexicanomm Teruanorum Aunfera ‘P^gna, m(J)tcus Imp.Clt;e^ CaPvOLI s.Aug.Hij^miarumKegü^fuhdiBa,.nbsp;lsA.o^^ivu Antuerptenjium Amosnitas.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;169.

Monarchi/E Avstriac^ Typm. nbsp;nbsp;nbsp;36.

Monetalis ARCvsP^ïn pwr. nbsp;nbsp;nbsp;; .iji.

Mo 't^ETA.v.is Kkcvs Pars pojlenor. nbsp;nbsp;nbsp;\nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;IJJ.

Moneta ad commercmm Generis humanhciijd. nbsp;nbsp;nbsp;jyi.

Monetae nbsp;nbsp;nbsp;ibid.

Mons eArgenteus in Hif^anid, nbsp;nbsp;nbsp;s.yy.

Mans zAurem d Pompeio m Triumpho de Mithridate njiEio, circum-latm.

M.9S zArcuum Triumphalium Imperatorib. pojl rem pracUregesiam,

99’

N.

NAuigationis^ apud Antuerpienfis ohm fiorentis^Typus.

Navis, Pelicitatis Symholum.

N EPTVNi Simulacrum.

Neptvnvs nbsp;nbsp;nbsp;Terrain continens.

PKmbmDeorumlt;-velImperatorum capita amkiens.

N OBI LIT AXIS Pffigies. nbsp;nbsp;nbsp;,

SKoSiua^ cur Palladi Jdcra?

NoRLINGA,o//W Argt;E FLAVIvE,

Norlinga d Carolo V. Imp. ohm occupata. lUorlin^ana ZJiEioria cum iSMilhurncd, coUatio.

PNlorhngani Pr^lij Icon,

Nvmi Inflitutio.

D^mus C.Caf OUauiani Aug. in quo gemini AnguesJ^iSlorid medta^ noue explicatus.

Humus ^.Antonij ill. w/, interpretatus.

Humus Vejpajiani Aug. aduerjus loan.Tnjlanum,explicatus.

MEMORABILIVM.

Eius Coniugium cum lo ann a,F e rdin andi IsABEtLAE, Ca-thoheorum Regum jFihd. nbsp;nbsp;nbsp;35.

Philippvs Imp.primus omnium Jmpp.'Romanor. Chrijlianü Jdcris addiÜus.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;•nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;¦nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;13.

Philippvs ii.HiJpaniar. IndtarumqueRex, LuJitaniamCaflelU ad-iungit. nbsp;nbsp;nbsp;30.

Philippvs iii. HiJ^aniar.iI^IndiarumRex,M.auros Hif^anidex-pellit. nbsp;nbsp;nbsp;31.

Philippvs iv.HiJ])aniar.(s;^IndiarumRex,GEKU\mM.Juccurrit. 31.

€itss Liberality. nbsp;nbsp;nbsp;ill»

Philipporvm, FliF^ania Regum, in (athohed ‘R^hgione propagan-dd,fludium. nbsp;nbsp;nbsp;¦'nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;144.

PlETAS AvSTRIACORVM C.ESS. nbsp;nbsp;nbsp;144»

Pie TATIS Statua. nbsp;nbsp;nbsp;103.

P OM p EI vs anno atatisjua xxw.de Hiarba,Afric£ ‘Rege,triumphauit. 113. Porta C^sARE A,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;7.

PORTICVS CyESAREO-AvSTRIACA. nbsp;nbsp;nbsp;43.

I Porticusprijca,^ in tUis Statua. nbsp;nbsp;nbsp;ibid.

POTOsis,T^eruuiaMonsArgentifer, ' nbsp;nbsp;nbsp;iji.177.

‘Prmcipum gefla, Statuis eorum prafigi filita. nbsp;nbsp;nbsp;Jo*

ProvidENTiA T{egisCathohei,Philippi iv. nbsp;nbsp;nbsp;hi.

pROVIDENTliE nbsp;nbsp;nbsp;IJ»

R.

RAdiata Impp. capita. nbsp;nbsp;nbsp;109.

Roberti Tucheri,Equitis, Conjulis, Oratio ad Principem. Rodolphi i.Imp. Blogium Resgejla.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lt;

El us erga SS. Eucharijliam Cultus jingularis,

P^oiyoLP HI ii. Imp. Blogium 'Res gejia. nbsp;nbsp;nbsp;quot;)

Rojèa Corona Mujis facra. nbsp;nbsp;nbsp;4

Rix/E Icon. nbsp;nbsp;nbsp;-11

S.


170.

O.

OBelisci ab JEgyptiis Soli conjecrati. OCEANI Icon.

OcTAVII, CoMITlS PlCOLOMINEI,ɒ/lt;J^/«W. Oculus Sceptro appiSlus, Kegis Typus, uEgyptiis.nbsp;Opvlentiae Typuj.

Ones aureis Velleribus conj^icuayn Hilpanid.

PAcificator habitus, in fiatuis.

Pacificatores, Medij, diSii.

Pacis Typus.

Palladis Simulacrum.

Siujdem Clypeus.

Eadem Sapientia ^ihtaris Koboris IPrjeJes.

Pal MAE natura.

Pannoniae, Imperils ^im\lt;\x,cur zAuJbniddiSia?

Papaver, Securitatis Symbolum.

Parnassvs.

Pavoris tstquot; Palloris Icon.

Itfdem d TuUo Hojiilio Templum ereSium.

Pavpertatis Typus.

‘Vaupertatis Artis Ara apud Gades.

Pavpertatis Lvctvs leones.

Pax inter M. Antonium nbsp;nbsp;nbsp;C. Caf.OSiauianum,Interprete OBauiid.

PEv..s^'E,Statu£ oneriferendo collocata.

Peruanorum ^ Mexicanorum Aunfera Kegnaaujpiciis Imp.Caf Caro li V. Aug-Hij^aniarum Kegis,jubaPta.

P ERVVIA, Aurl Argentique jodinis opulentijjima.

Pervvivs Flumen,d quo Regio lt;-uniuerJd nomen fortita.

Pestis Icon.

Pm\.\EE\,Macedoni£ Regis, i'«^o? 'Z!róXifi(^, Bcllum facrum.

P H iLI p PI u HiJ^aniarum Regis,Elogimn,

SAcellum PMarmoreum (yauerellianum.

Salvs pvbliga.

S.-EVITIEI MILITARIS

Sciluri,Scytharum Principü, Fajciculus.

Scipio Dpouam Carthaginem expugnat atatis Jua anno xxv. ScvTVM Cadvcevs, Belli ^ Pads Symbola.nbsp;Secvritatis Typus.

S E RP E N s, iTofiilipitis Bellique Symholum.

Idem, qua ratione Salutis Symbolum^

Sol e^LvNA, .MternitatüSymbola.

Spectacvla mobilia.

Spei Statua.

Spes Pelicitatis Orbis.

Spes pvblica.

Sphinx, Roboris ^ RrudentiaSymbolum.

Symbola xn.C^ss. Avstriacorvm.

TEmplvmIani dHumdRege conditum. nbsp;nbsp;nbsp;118.

Templvm Marmorevm Societ.Iesv. nbsp;nbsp;nbsp;170.

TEMPORVM Pelicitatis Typus. nbsp;nbsp;nbsp;138.

Temp vs Ctrcuhtm aureum geflans,cur dprifeis expreffum? nbsp;nbsp;nbsp;16.

T h E o D o SI vs Imp. Orbi Cajdrum manihus geflarifihto,Crucem infigi primus curauit.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;yj,

Tranqvillitatis Typus. nbsp;nbsp;nbsp;137.

Trtfiani error, in Bxpheatione Gemmal Caesar EAEjy?»^ Ac haxis Ti B E RiANi, quiin GaT^opbylacio Regis Galliarum,ajpruatur. 136.nbsp;TritonVM Icon.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;149.

Trivmphantibvs accinifehtum,iOTR.ivuPHP.. nbsp;nbsp;nbsp;uy.

Trivmphantivm j^lendor. nbsp;nbsp;nbsp;108.

Tvrris Temph 'M.^.p.imiElegantia^ Altitudo. nbsp;nbsp;nbsp;170.

Typographeion Plantinianum. nbsp;nbsp;nbsp;171.

Ggggg

V.


-ocr page 296-

I*

INDEX RERVM MEMOR ABILÏVM.


VAJco de nbsp;nbsp;nbsp;in^ndiam Orientalemprimus naui-

gauif,Ju^erato bona Spei promontono.

V E LLERis AVREi Ordo d Philippo Bo^o,BurgundieeBraigt;an-tixque Duce, inHitutm.

'T?er'Vellm tAureum quid'-ueteres dej^gnarint}

V £ N AT I o, Heroicum Jludmm.

V E N E Ri s VI CTRicis SimuLtcmm.

VENTi Alati in pnjcts Statuü.

Vej^ajiani ^ Titi Augg. itemqueCretenJiumD^müyLux dut a. Vestal Simulacrum.

’Eadem^njanis nomimbus appellata.

Vexillvm T?V'tiiCi.wu^?ugnaftgnum.

Victoria, curalatai


21.


ibid.


VtcTOKiA Norlingana ipfi dieS.ViCTOKis^rcUta. ViRTvs, Heroum Mater.

ViRTVTis mititaris ëncomiumyexAiAjlatele.

ViRTVTis Statua.

Virtvtis egt;* Honoris

Vrhium captarum Simulacra in Triumphü exhibita.

VheoluSy éxpiationü Symbolum.

Vota pvblica.

Votum pro Pace e!r Concordia ChnfiianorumPrincipum. VvLCANi Simulacrum.

Idemy cur,Pileatusi


Zephyri domiciliumy JF/iJJiania.


ij-


FINIS


INDICIS RERVM MEMORABILIVM.


TABV-


-ocr page 297-

B V LA R

SERIES.

LitUmi A, indicf^t ^rimo Iocq\ loco Ta b vlam ejfc infmndfim.


Tab.i. TabvlaPr^liminarts,feu Frontifpicium un quo Effigies Philippi iv.Hiipaniarum Indiarumque Regisnbsp;Catholici.

«. Ser”‘Principis,FERDiNANDi,Hi{paniarumInfantis,amp;c.

ïEffigies. nbsp;nbsp;nbsp;Vaginal,

'ïii. Progress VS Seren®‘Principis cxArce in Vrbem. nbsp;nbsp;nbsp;j.

iV. ‘PORTA Ces AREA. nbsp;nbsp;nbsp;7-

V. nbsp;nbsp;nbsp;Lavrea Serquot;’®Principi ‘otgt;lara.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;9*

VI. nbsp;nbsp;nbsp;Adventvs Ser™* Principis Gratu!atio,Pegma triplex, ii.a

VII. nbsp;nbsp;nbsp;ildem Adventvs : Media PcgmadsTabula^maiori for

ma. nbsp;nbsp;nbsp;eademp^t^.ii.b

Navigatio Ser“‘ Principis, Barcinone Genuam: Tabula kterisdextri.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;IJ-

CoNGRESSVS Seren'quot;°''“‘quot;FERDINANDORVM adNoR-LiNGAM:TabulaIateris finiftri,eiufdem Pegmatis. 17.

X. nbsp;nbsp;nbsp;Xvsita-norvm Arcvs Pars anterior.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ip.

XI. nbsp;nbsp;nbsp;'Eiurdem Arcvs Pars pofterior.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;xi.

xn. Arcvs Philippei Pars anterior. nbsp;nbsp;nbsp;xj.


VIII.


IX.


XIII.


CoNiVGiVM Max^miliani , Archiducis Auftriar, cum Maria,Belgarnm ac Burgundionum Principe: Media Arcus Tabula, maiori formXnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;x6.


XIV. nbsp;nbsp;nbsp;Arcvs Philippei Pars pofterior.

XV.


35.a


CoNiVGiVM Philippi, Archiducis Auftria:,cum loANNAjHifpaniarum Infante: Media Arcus Tab.nbsp;maiori forma.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;pag.iyh

XVI. PoRTicvs C.esareo-Avstriaca, xii.C^sarvm ftatuas

compleftens. nbsp;nbsp;nbsp;43.

xvii, Sex priorum I m p p. C/ESS. Avstri acorvm; Rodolphi I. Alberti i.Frederici iii. Albert-i ii.

, Frederici iv. Max^miliani i. Avgg. Statui,

cum Diis CoNSENTiBvs,maiori formL nbsp;nbsp;nbsp;ji.

xviii. Sex fequentium Impp. Casss. Avstri acorvm; Caroli v.Ferdinandi I. Max^emiliani ii. Rodolphi II. MatthIjEI. Ferdinandi II. Avgg. Statua:,nbsp;cum Diis ConsENTiBvs,maiori forma.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;6^.


XIX, ÏCHNOGRAPHIA PoRTICVS CESAREO-AvSTRIACy£.


93*


XX. nbsp;nbsp;nbsp;, Apotheosis Serenquot;’® Principis,Isabella Clar/E

EvGENiAE,Hi(paniarumInfantis,amp;c. Pegma (ècun-dum.

XXI. nbsp;nbsp;nbsp;Eadem Apotheosis ; Media Pegmatis Tab. maiori

forml. nbsp;nbsp;nbsp;^

xxii. Arcvs Ferdinandini Pars anterior. nbsp;nbsp;nbsp;‘^^.a

XXIII. PR^LivMNoRLiNGANVM:MediaArcusTabula,maiori

forma. nbsp;nbsp;nbsp;cidcmpag.^lt;^.b.

XXIV. nbsp;nbsp;nbsp;Arcvs Ferdinandini Pars Dofterior.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;108. a

X

XXV. nbsp;nbsp;nbsp;Trivmphvs ViCTORLE Norlingan^iTabula media,

maiori forml nbsp;nbsp;nbsp;eadem108.b

XXVI. nbsp;nbsp;nbsp;Templvm Iani,Pegma tertium.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ny.a

xxvii. Idem Templvm lANi:McdiaPegmatisTab.maiori

forma. nbsp;nbsp;nbsp;eademnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;p^i^.iiy.b

xxviii.Arbor Genealogi.® AvSTRiACAE,Pegmaquartum. 143.

XXIX. nbsp;nbsp;nbsp;Mercvrivs abitvriens, Pegma quintum.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;147.a

XXX. nbsp;nbsp;nbsp;IdemMERcvRivs abitvriens: Media Pegmatis Tab.

maiori forma. nbsp;nbsp;nbsp;eademnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;p4!^.i47.b

XXXI. nbsp;nbsp;nbsp;Arcvs Monetalisnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Pars prior*nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;. . i^’i.

xxxii. Arcvs Monetalis Pars pofterior. nbsp;nbsp;nbsp;ijp.

f.

xxxiii.Hercvles Prodicivs, Arcus ad D.Michaclis Pars


prior. •


I79.a


XXXIV. Idem Hercvles Prodicivs:Media Arcus Tabula,

maiori forma. nbsp;nbsp;nbsp;cademp^g.ijp.b

XXXV. Bellerophon , Arcus ad D. Michaclis Parspoftc-

rior. nbsp;nbsp;nbsp;1^2.a

xxxvi. Idem Bellerophon: Media Arcus Tab. maiori

forma. nbsp;nbsp;nbsp;cademp^^.iói. b

xxxvii. TvrrisTempliMarianIjC qua exhibita Festorvm

IGNIVM HILARIA. nbsp;nbsp;nbsp;ï6^,

xxxviii. AntverpI/E Icon, qua Vi/E trivmphalis acLoco-

RVM Insignivm Defignatio eftexprefla. nbsp;nbsp;nbsp;172.

XXXIX. Lavr EA CalloANA:Appendix ad Pompam Introitvs

Seren*quot;'Principis,FERDiNANDiAvSTRiACi,amp;c. nbsp;nbsp;nbsp;174.


Hhhhh


OMISSA


-ocr page 298-

o M I S S A Q V D A M

SVIS LOCIS INTERSERENDA.

IN Tabyl^e pR.gt;ELiMiNARis,reu Frontifpicij^Explicatione^poftilla vcrba: Ita SocratesapudPlatonem aitiAmnesquof damJpiroscircum^errarumOrhemrepltcareAnJiarAn^mmn. [Adde;] Verba ipfiiis funt in Ph^done, circa finem:

Q d TToU^TroLffl KVKACö fS^iXÖÓVTCtyn OLTiOL^ « ;(9tf 57?\gOJ'a;Ci? ^Zê^êAip^öeVTöt (^tIw ylw, nbsp;nbsp;nbsp;O'’lt;^ElTy èU T i^UJUCLroV Koircé

KayL(p^incLy7CCLhl)l èfjL^OL?lt;heiy^ dwUCLTÓv é?lD émTèpCt)(ramp;/LLè^l ^JUè(ra KCtUiVCOfyTrè^ d^ü.dvctpiig ^ oLfJUtpOTi^ig Tig p^tlctoigPCCt-

Tgf amp;)öêV ylyviToui nbsp;nbsp;nbsp;?. Nonnuüicirculoquodam omnino circumrotati,autfèmelaut fapius circa Terram^ infiar A n g v i v m,

mjpiramgyrum^^circumplicati^quantumjieripotuit,mfr^ curuatirurfus mpelluntfe^ qua licet ‘vtrimque ad medium vjque delcendere,non ^ero ‘vlterius. Imperuia eji enim ad vtraqueprojiuuia, vtraque pars.

Pag.i6.1inea2?.poft illa verba: nbsp;nbsp;nbsp;Pennas ventorvm. [Adde] Et Pfalm.xvii. EVgrctidw TÜi^vyav

A'viiu.(i}y.ZiolauitJuperPennAS VEt^TOKVM.

Pag.i32..1ineaij.poftilla verba: Superpondia qua^dam,adfuperioraillarationum noftrarum momentahic adiicere volui,vt nullum de Interpretadone noftra dubium relinquatur.[Adde]In libro Efther,cap.xi,tale refertur Mardochaeinbsp;Somnium: Apparuerunt‘voces^tumultus^T'onitrua^^A'erramotus^conturhatiofuperTSerram.Et ecce dvo Draco-NES magm,parati(^contra fe in prAium. Ad quorum clamorem cuuBa concitatamp; Junt Nationes^^t pugnarent contra gentemnbsp;iuJiorum.P^ïDYOS iftos Dracones, intelligendaefleDiflidia ScHoldlitates mutuas,Mardocha?uminteramp;Amanum,nbsp;conftatexprxcedenticap.x.vbiMardoch^usipfeSomniiimiftuditainterpretatur : Dvo autem Dracones^^^o^^wnbsp;oAman.GentesquA conuenerantyhijunt,qui conatijuntdelerenomen ludjiorum.Cqensautem meajjra'élefi, quAclamauit adnbsp;E)ominum: faluum fecit Detispopulum fuum. AEgyptij, öcc.

Pag.135.Iinea21.poft ilIaEuthymij Zygabeni verba: Per Draconvm capita,Mdlites/Trihunosy Centurtones ^Duces intedigit,quidPharaone mifijunt,adperfiquendumpopulum JJra'él. [Adde] Huequoque faciunt duo C.G^ESARisNumi,nbsp;parum hadlenusab Antiquariis intelledi: qui adferuntur a Goltzio in C.Ivl. C^sar£,Tabula vii. amp;xv. In iisNumisnbsp;expreflus eft Elephas Serpentem Ivbatvm calcans. Atque alteri quidemNumofubfcriptumeft,C^SAR: alteri,nbsp;DICT. qvart.

k--v

,CAR5AR

Cquot;. Cjs-

SARIS Suttiünbsp;lux ditt*.

Hauddubiè Numi ifti referendifunt ad C.Caesaris Vi(ftoriam AfricanamdelvBAjNumidia: amp; Mauritanië Rege, qui Pompeianas partes fouebat etiam poft Pharfalicam cladem : Bellumque a Cëfare oppreftlim eofchemate de-ftgnatur. Elephas fiquidem, MaurorumlinguaC^sARdidluseft, tefteSpartiano in Vita AElij Veri. C^sarem, inquit,nbsp;abElephante (qui lingua Maurorum C^sar dicitur) in prdioCaJb,eum qui primusficappeüatus eJlydoBifimi^ eruditifiminbsp;•viriputantdiéum.SzxMmse]ao(\\iZ2.êii.JPnzïèi. idem etymon adfert. CAESAK,'velqubdcafb matrts^entrenatm eïlt^elnbsp;quodAuuseiusin AfricdmanupropridocctditElephantem,qui Caesar diciturPcenorum lingua.

Serpens Ivbatvs Regem Ivbam domitum écoppreftum denotat. Serpentibus foetam efle Africam,nemo nefcit. Frequensautem eft mNumis^per rerumSymbolaadNominaeorum,quiinNumisdefignantur,alludi. Ita (nelongènbsp;abeam) in eodemGoltzijopere,Tab.xiv.reprëfentanturgeminiNumi,in quorumpoftica parte expreftus eft Vitv-Lvs: allufione proculdubib fad^adcognomenQ:Voconii ViTVLi,Qiiëftonsdefignati,quiNumumiftumpercu{fit,nbsp;vt ex Infcriptione eiuspatet. Maro i.^Eneid. Anguibus Laocoontem amplexis ptnguineas iuhas tribuit : c\\i2.s autnbsp;criftas aut barbas interpretaturibidemSeruius.ExInfcriptione Numifmatis,conftatilludefte percuftum,cum DictA'gt;nbsp;TVRAM qvartam C/esar getei'et: quampoft Annum Vrb.conditë d.cc.ix. ille iniit^cüm biennio ante de Rege Ivbanbsp;triumphaftet. Qua de revidendusDion lib.xLiii. Plutarchus Vita Cëraris,aliiqiie. Sedamp;: folum,amp;:c.

Ead.pag.linea31.poft illa verba: Idfanè non minus ridiculum,quam ft (vtFlaccusait)SERPENTES Auihusgemïnentur, E'igribus Agni. [Adde:] Nam Serpen tem inaufpicatiftimumefteiterfacientibus omen,idemFlaccusaflerit, Carmi-num lib.iii. Oda xxvii.

Rum^at ^See.eetsis iter inftitutum.

Si per obliquum,fimilü (agittm, E’erruit mannos.

Pag.i73.1inea poftrema^poft illa verba: Seleucus item Syrië Rex,amp;: Imp. Cëf. luftinianus Aug.C allinici Cogno-mentofuêre inftgniti. [Adde:] Quin ÖcCantilenëgenuseft KAAAi'NiKos,quodcanebaturVi(ftoribus: vteft apud uuret. Athenëumlib.xiv.amp;:Saltationis,apud Hefychium : KAAAi'NiK0 5:,êTJ'(^o^;^)}Vg6)f rwnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;dvctyoiy^. Exem-

cap,xri

pla eius rei frequentia apud Euripidem.

Pag.i74Jin.27.poftillaverba;lnoualiferto. [Adde] cQuercinisfrondibusamp;Rofts contexto.

DE

-ocr page 299-

DE

POMP A INTROITVS SEREN'^' PRINCIPIS

FERDINANDI AVSTRIACI,

HISPANIARVM INFANTIS,

BELGARVM ET BVRGVNDIONVM G VBERNATORIS, amp;c.

IN VRBEM ANTVËRPIAM;

EPIGRAM MA

Ad Cl.V. C ASPERiVM Gevartivm nbsp;nbsp;nbsp;6c Archigrammataeum Antuerpianum:

dum eamdem Pomp am , Infcriptionibus amp; Elogiis a fe ornatam, Libroque Commentario illuftratam, euulgaret.

VsTRiACAs AciYiL AS, ^ plenum Stemma Triumphü,

Et quodmnvno clauditur OrbejCanü:

Sceptra(^fufa procuh geminum^ fèquentia Solem\

Nuper è* armatd part a T r o p h ^ a manu,

Oceano rejluas iungere Eióior aquas.

J^daSie animo, nil vile paras \ gremioi^ receptunu Hoe Opus in Cdüm Fama perenne feret,

Ni COLAVS BvRGVNDIVSj

Regius in fupremo Brabantias Senam Confiliarius^Pof,

DE EADEM POMPA

EPIGRAMMA AD LECTOREM.

' Ixeris antiquos R o m ^ Jbrdere Eriumphos,

’ Et Latios nullum IFQpmen habere Duces,

, Si, quasRegijico moles Antverpia^umptu D V c T o RI pojuit gratifcata nouo,

Ingenio cernas atque Arte nitere R vb e n I, GevartI^ altdfidera adiretubas,

Hejperq Fratrem fi contemplere Monarch Et iuuet Augujii faSla not are virLnbsp;Hdc FERDIN ANDOS, ilia regione PHILIPPOS,nbsp;IJid C^SAREI Culminü AVSTRIADAS,

^Eot Decora intranti credos optare Nepoti^

Armü ipfi olim quot peper ere Juü.

IBelgtca conjluxit (jens vndique, ^ extera plenis É'urba viis, ac vox omnibus vna fuit:

Vrbem, Mvndi ocvlvm, Princepsj at Regis et Orbis Vrbs vtrivsq^e Animam Delicivmq^te videt.

Iacöbvs Eyckivs,

Vrbis Antuerpias Senator,Pof.

Qjm rapidus fefe I s t e r.^ agit, S c a l d i s^ laborat

GEN-

-ocr page 300-

m-

C E N S V R A.

)Omp^ Trivmph ALiSj qua Sereniflimus Princeps FERDINANDVS AVS TRI A C VS, Hifpaniarum InfansjS.R.E.Card.Belgarum amp;Burgundionum Gubernator,amp;:c. a S.P.Q.Antverp. infolemni earn in Vrbemnbsp;¦lNTRoiTV,efl: exceptus,accuratifrimaDefcriptio_,Au6tore V.C. Casp.Gevartio,I.C.amp;: Archigrammataeo Antuer-pianojnihil CatholicsReligioni bonilvemoribus contrarium continet: fedob mukifariam Eruditionem, Antiqui-tatumamp;;HiftoriarumNotitiam,Auguftiiïim^^ueDomus A VS TRi^,qui in ea,qua foluta^quavinda numeris ora-tione,celebratur,honorem,typis digniilimam cenfeo. Aólum ANTVERPi/ï^pridic IdusNouembr.cio. loc.xxxviii.

•

Gaspar Estrix,

S. TheologU Licentiatm, Canonicm ^ Plebanti'S ac Libr. Cenfir AntuerpU.

'VmVnuilegio PHILIPPI W.Hijj?antamm Indiarumq^RegüCatholkifBelgarumac^urgmdwnum Trincipü0c. 'V'rbi ANTVERPiiE concejpj: vti latius pat et ex Diplomat ibus datü in Concilio ems Prmato, quot;Pruxeüü, ix. Decembr.

M.DC.XXXVIII.

Signat.

Et in Concilio BrabantU^yi'^ii^-Decemhr. eodemAnno,

Signat.

o

Stemhmfe.


Permijfu Senatus eiuflem Vrbü

AN T V E R P I iE

Excvdebat IOANNES MEVRSIVS TYPOGRAPHVS IVRATVS,

ANNO SALVTIS CIO. IOC. XLII.

-ocr page 301-

,1

t

■ J


I

1 nbsp;

-ocr page 302- -ocr page 303-

) :■



'V.''


■gt; . ..

; ■ nbsp;nbsp;nbsp;.. V» -nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^


I

• »



J-'i ■


gt; .,


'\-


s ■



■ )



(^


, . C.


J ' ■

■' .j;-


ff


■■■:■ '4''



’^vV*

r*.' il


Jz'


.1 nbsp;nbsp;nbsp;- r-


V'




V' ' ^


'V» .• nbsp;nbsp;nbsp;•;.


y


■ - C-





fi'



!




.:v u'

^ /


V


' y ■ • .



V*' nbsp;nbsp;nbsp;-,




■f




'-P-.


■-t- A- -,.'


t



-ocr page 304- -ocr page 305- -ocr page 306-