G TH. ROTMAN

PRINSEZIG AN DOUR

GM

\) LEVRIOU AR VUÜALE » GWALARN ” BREST 1927

quot;B Wé Boi Z

• r- ; nbsp;nbsp;nbsp;;

, I .s

5 levr moulet war taper Holland

Pep gwir miret striz gand an aozer G. Th. Rotman, Rotterdam

I'v quot;W 'll*-

L-,evraoueg Q w a 1 a r n

I\i V. 7

PRINSEZIG AN DOUR

Savet ha skeudcnnaouet gant

G. TH. ROTMAN

tróet gant

Y. DREZEN ha R. HEMON

Instituut voor

Keltische taal—ren letterkunde der Rijksuniversiteit te Utrecht

Kenta Mouladur

Moulerez, 4, Straed ar C’hiastell Brest 1927

Instituut voo^^

Keltische taal —en letterkunde der Rijksuniversiteit te Utrecht

Si '

Eun abardaez, diwe'zat tre, pa oa an heol o tiskenn hag oc’li alaouri ar gwez, e kerze eurnbsp;c’hoadour a-lied eur wenodenn dre ar c’hoad.nbsp;Ecliu e oa gantan e zevez labour, edo o vontnbsp;d’ar gêr. A daol trunuu e klevas eur vouezig ta-no, o ouela goustadik war gostez au bent. Mout anbsp;reas da welout, lia... biskoaz keuieud-all ! euo,nbsp;war skourrig izela eur wezeun, edo azezet eurnbsp;plae’liig Yihuu, vihap, bilianoc’li eget douru euunbsp;deu.

Ar c’hoadcur a welas dioustu e oa bugel eur gornaudonez ; diouaskell he doa, hag eur stere-dennig aour oa war he bleo.

-- 0, 0, pegen diskiant oun bet ! emezi en eur izifronka. hT’hellan ket nijal c’hoaz ha kouls-koude, klasket em eus ! Ha manun u’eman ket ernbsp;gêr ! Me ho ped, aotrou, va c’hasit beteg eil forc’hnbsp;ar wezeun-man. Rak eno eiuian hon ti.

ÜÜ

— 6 —

Ar c’hoadour, avat, a grogas er plac’hig vi-han, hag he dale’has tost d’e fri da sellout piz outi.

— Evel-se ’ta, bugel eur gomaudonez out f emezan. Ma ! deus gauin. Arc’hant a c’houlenuiunbsp;digand an dud a zeuio d’az kwelout, ha pinvidiknbsp;e vin hep dale !

Ha daoust d’ar plac’hig da leuva, ar c’hoa-dour he lakaas en e c’hodell hag a yeas d’ar gêr.

fü

o:quot;

#1

^-TK.

^— Sell ’ta petra am eus degaset aman ganin ! eine ar c’hoadoiir, laouen, d’e wreg. Emaomp onbsp;vont da c’liounit kalz arc’hant, ha n’hor hezo muinbsp;ezomm iöa lahourat.

Ha gand eun tamm kleiz e skrivas war 'san nor : « AMAH E C’HELLER HWELOUT BUGEL EUR GORNAHDONEZ p. E-|eiz a dud anbsp;zeuas hemdez da welout. Hogen ne blije ket re ennbsp;holl da Lizig, — hennez a oa ,ano ar plac’hig, —nbsp;beza eno, hag an holl dud vras divalo-se o selloutnbsp;outi.

— 8 —

Eun abardaez e lavaras gwreg ar c’lioadour eun dra bennak d’lie fried e pleg e skouarn, bagnbsp;beman a reas « ya » gand e benn. Nenze!... bugalenbsp;geiz ! an den fallakr-se a grogas en eur sizailb bagnbsp;a drone’bas diouaskell vrao Lizig. 'Hag e tennasnbsp;ouspenn ar steredennig laour ddwar be bleo.

9 —

w/

D’an noz e veze roet d’ezi da gousket eur pod-sukr koz e-giz gwele. N’oa ket eur gwele blot-blot. a dra sur, bogen fizians he doa d’en em voazanbsp;gand an ainzer.

Nebeut ha' nebeut e kreskas Lizig. Ha neuze he devoe a bep seurt labour d’ober e-barz an ti.

10

Bemdez e ranke gw,ale’hi ar fourcheteziou, al loaiou, ha torcha lunedou ar vaouez. D’ar gwenernbsp;e veze c’ho,az gwasoc’h. Neuze e ranke lakaat koarnbsp;war an daol ha pura ar c’hantoloriou kouevr brasnbsp;d’o lakaat da luc’ha evel an aour. Pa ne veze ketnbsp;graet mlat al labour ganti, e veze serret e-harz eurnbsp;voest kartons. A drugarez Done, e kavas eur vi-gnonez.

— 11 —

Eur gwener eta, eclo krog o rimia an claol, [pa nijas eur wenanenn e-barz a|r gambr Idi’e arnbsp;prenestr digor.

— Demat, erne ar wenanenn, plijadur am eus ouz da welout. An Dimezell Elemm a reer ac’ha-noun, ha va niicher a zo ober koar.

— Ha me a zo Lizig, merc’h ar gornandonez, a respontas ar plac’hig.

— Deus eun deiz d’am gwelout, erne ar wena-nenn. E-toiiez ar beier, e traon al liorz, eman va zi.

Hag hi kuit.

— 12 —

Bep gwech ma c’helle kaout eur pennaddg am-zer vak, ez ae Lizig e traon al liorz, e-touez ar beier, hag eno chom o varvailhat gant he migno-nez ar wenanenn. An dimezell Plennn a roe d’ezi danbsp;eva gliz-beure sukret gant mei, e-barz kalon eurnbsp;vleunienn. Ha me ’lavar, eur vignonez vat e oa, hagnbsp;e c’helled fiziout enni. Hep dale e vo gwelet.

13 —

Eun nebeut deiziou goude e voe dihunet Lizig gand eun trouzig e traon he gwele. Selloutnbsp;a reas, ha petra welas 1.. eul logodennig vihan,nbsp;n’oa ket brasoc’h egeti.

— Me eo Lost-Hir, a wie’has al logodenn, o sevel eun tammig ;ar c’hantolor a oa ganti en henbsp;fao. Deus ganin, mar plij, rak va faotrig a zonbsp;klanv bras. Ha ne ouzon ket petra dja ober evidnbsp;e barea.

14

Lizig a ziskennas eus ar podi-sukr hag a yeas W|ar-lerc’h an Itron Lost-Hir, he c’halon p lam-mat eun tammig, en he bruched. Kaset e voe gandnbsp;ai logodenn Ibeteg eun toulhg e traon ar voger.nbsp;hTeuze ez ejont a-hed eur riboul tenval, ken striznbsp;ma rankjont en em ruza. En diwez e voe digoretnbsp;eun nor vihan gaud al logodenn, ha Lizig a welasnbsp;... eur gambrig yrao ha dek gweleig enni.

15

En unan eus ar gweleou edo astennet eur pao-trig-logod klanv.

— Sell ’ta, pegen disliv ez eo, eme ar vainm-lo-godenn. O, m’em befe eim tammig fourmaj da rei d’ez^n ! War a lavar ar medisin, neuze e vefenbsp;gwelloc’h dioustu. Hogen gwreg ar c’hoadour a la-ka atao ar foumiaj en eur plad goloet, ba n’hel-lomp ket e dapout. Marteze e c’lielites rei skoa-zell d’imp.

— Klask a rin, eme Lizig.

Hag ez eas d’lie gwele adarre.

— 16 —

1 r^T'

Antronoz vintin, da darz an deiz, ez eas Lizig ©r-maez da gaout he mignonez ar wenanenn, danbsp;e’houlenn ali diganti.

— Me ’oar-petra ober, eme ar wenanenn, eur wech ma voe bet displeget d’ezi an dra. Mont anbsp;nin war bardell ar prenestr, ha neuze, pa vo arnbsp;wreg koz oc’h aoza lein, — ma ! gwelout a ri 'arnbsp;pez a weli !

— 17 —

P’he devoe gwreg ar c’hoadour lakaet amann war ar bara ar mintin-se, ez eas d’ar ganastell danbsp;gemer ar fourmaj. Kerk ent ha ma voe krog henbsp;doum e plad ar fourmaj, e teuas au Dimezellnbsp;Memm, ba yao !... krak ! krak ! krak ! setu ar pladnbsp;e bruzun war al leur-di.

— 18 —

M’he dije gouezet ar \vreg koz pe dro a oa bet c’hoariet d’ezi, lie dije dibabet eul lec’b gwel-loc’h da lakaat ar founnaj goude leiii. Lezel a reasnbsp;ar foimnaj dizolo ba dizifenn. ...Hag e-kreiz aunbsp;noz, tiad au Itron Lost-Hir eii e bez a zeuas warnbsp;ar gauastell. Pebez kof ad a re jout ueuze ! Tam-mou bras a ziskolpjout diouz ar fourmaj da gasnbsp;gauto beteg o zoull.

19 —

Ha pebez drenim eliifet lie devoe ar wreg pa gavas pez a cliome eiis he fourniaj, autronoz !nbsp;E-pad an noz, pa voe kousket ar c’lioadour hagnbsp;e wreg, e saA’aK- Lizig hag en em silas didrouznbsp;betek Mus, he inignonig klanv. Kalz gwelloc’h enbsp;oa, breman ni’en doa debret foumiaj.

Diwar ueuze ez eas Lizig da welout Mus ))emuoz. Azeza a rae e-tal e wele, ha c’hoari penbsp;gomz gantaii. Ret e oa beza war evez koulskoude,

t

gand aon na ziliimje ar c’hoadour hag e wreg ha na zeujent da e’houzout.

— 21 —

Pa voe pareet Mus, mammig Lost-Hir a róas eur banvez-noz. Eur wastell he doa poazet, farsetnbsp;gant tonenn kig imoc’h ha fourmaj. Pa voe lonketnbsp;pep tra, e e’hoarias ar vugale a hep seurt c’hoa-riou e kauastell ar c’hoadour. N’oa ket fur ke-ment-se. Dihuna a reas ar c’hoadour. Ha petranbsp;reas 1..nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;(

22

Al logod a skampas dioustu d’o gwele. N’oant ket bet, avat. tid munud e-barz o zouU, pa glev-jont eun trouz, « klik ! », e penn ar riboul.

— O, Liz’g kaez ! a c’harmas au Itron Lost-

Hir.

-An tad a zenas cr-inaez da welout petra a oa e’hoarvezet bag a volt;rdistro raktal.

— Eun trap, emezan, a zo bet lakaet e penn

\

ar riboul, bag aet eo Avar-eeun e-barz.

Sed aze nec’bamant d’al Lostou-Hir I

— 23 —

N’hellomp ket he lezel hec’h-unan-penn, erne an tad.

Gant Mus ha Rufl, e zaou vab brasa, ez eas be-teg an trap adarre. Kalonekaat a re jont Lizig, ba prometi d’ezi o skoazell. Neuze en em roas ar bu-gelig da gousket. A-hed an noz e cbomas an teir lo-godenn d’ober ged warni, ba, da darz an deiz edontnbsp;eno c’hoaz, o Mask an tu d’be zenna er-maez.

24 —

Pi-i-ip ! A daol trumm e tigoras an nor. Mus, a oa azezet war al lenr-di a dec’lias dre an toullnbsp;er voger. E dad ha Enfl a lammas e-barz henzonnbsp;ar c’hoadonr, a oa eno e-kichen. Ar c’hoadonr anbsp;zenas tre.

— Ma ! ma ! emezan, o tenna Lizig ens an trap, o welont laeron va' fourmaj ont het ? Dis-konez d’in pelec’h eman o zonll-knz dionstn !

25 —

Lizig, avat, ne felle ket d’ezi gwerza he mi-gnoned.

— Ne lavarin d’eoc’h morse ! emezi en eur zifronkiii.

Neuze e voe lakaet gand ar c’hoadour e-barz ar voest kartons.

— Biken ne zeui er-maez, ken n’az pezo lava-ret d’in ! ha n’ez pezo netra da zebri na da eva. Me a zesko d’it en em glevout gand al laeron-se !

— 26 —

Neuze e lakaas ar voest war eur stal, hag e krogas d!a gempenn e heuzou. Hogen n’en doa ketnbsp;lakaet mat e vrec’li e-barz ar genta botez ma ran-kas he zenna en eur grial, ha... hop... hop... annbsp;diou logodenn a lammas er-maez. Eul lamm spon-tus e voe, ha koulskoude e kouezjont war o zreidnbsp;kep drong,... ha kuit, prim evel eun term.

27

E-barz an toull e kavjont Mns onz o gortoz. Diviz a re jont kcnetrezo da c’li onzout petra danbsp;ober.

— Krignat a rin ar gorden, eme Rufl.

— Diod ma ’z out, eme e dad, ha goude ne c’hellimp ket sevel ar goto, Rann, ret eo d’impnbsp;toulla en unan eus kosteziou ar voest, evit manbsp;c’hello Lizig en em sila er-maez.

28

Dre laer, e-kreiz an noz, e krapas an Aotrou Lost-Hir hag e zaou vab war ar stal ma edo arnbsp;voest. Hag int kerkent da grignat. Tenn al labour, hogen krignat a re jont. peh iman d’e dro,nbsp;bag en diwez e voe an toull bras a-walc’h, ha Lizignbsp;en ein silas er-maez. Penaos, avat, diskenn eus arnbsp;stal % N’he doa ket krahanou lenun evel al logod.

— 29 —

Eur pienoz a cLarzas e penn Rufl. Gwelet en doa loeron ar wreg, a oa bet lakaet war eur gador.nbsp;Er-euza a reas mian anezo, hag e tennas diouti eunnbsp;neudenn a stagas ouz enn tach. Skoulinou a reasnbsp;enni. Reuze e c’hellas Lizig diskenn, o lakaat henbsp;zreid war ar skoulmou. Ha kuit da di al Lostou-Hn\

— 30 —

,|0lt;Ogt;O-'

gTM.R.

Al Lostou-Hir a stlakas o daouain ouz he gwelout. Yod a oa bet aozet gand au Itron Lost-Hir, ha mat e voe kavet gant Lizig. N’he doa tan-vaet tamm e-pad an deiz ! Laouen meurhet e voe annbsp;holl o klevont an diro gainm a oa het c’hoariet d’arnbsp;c’hoadour. Hogen, pa welas Lizig an holl logod-senbsp;ken eüms en o zi, holl a-gevi‘et, e sonjas en henbsp;ntanuïï, hag e stagas da ouela.

— 31

.— Breman, eme an Aotrou Lost-Hir, me az kaso warc’lioaz da di va c’henderv Fri-Tougn, al lo-godenn-vors. Hep mar ebet, hennez a gave d’it danbsp;vamm.

Antronoz vintin, goude beza poket d’an Itron Lost-Hir lia d’lie bugale, e kemeras an tad hanbsp;Lizig penn o bent. Hir e oa. Hogen an heol a lu-gerne ken madelezus a-zioc’h o fenn, ha ken braonbsp;e oa ar roz-aer bag ar glizin !

Nebeut goude kreisteiz, e wel jont dirazo ti ar c’henderv Fri-Tougn, e-kreiz eur park ed. Hag inbsp;d ober bent dre ar soul, ... a oa èvel gwez da Lizig.

Pa zegouezjont, edo an Aotrou Fri-Tougn 6-tal an nor, o sacha war e gorn.

— Ma, biskoaz kemend-all! emezan en eur stlaka e zaouam.

An nor a zigoras neuze, ha...

Dek logodennig-vors a reas eul lanun er-maez da gaout ar re a zeiie d’o gwelout. Hag an Itronnbsp;Fri-Tougn en em ziskoiiezas ivez e toull an nor.nbsp;Kement a draou o doa da lavaront an eil d’egile !nbsp;Ne oant ket evit paouez ! Evel just e voe pedetnbsp;tad al Lostou-Hir da verenni, ha neuze e vije ken-dalc’het gant ar gaoz.

34

te

— D’ar mare mat e tegouezez, eme an Aotron Pri-Tougn, tra m’edo an daou ozac’li o vutuninbsp;goude merenn. Mont a ran d’ar c’hoad, ar sizun anbsp;d,a baea va gonel-Mikael da rone ar Goman-doned. Hennez a ouezo liiroc’li egedonn diwar-beun an dra-se. Anaout a ra an lioll gornandonezed.nbsp;Lez ar plac’hig vilian aman, ba me lie c’liaso ga-nin d’e gaout.

Neuze ez eas au Aotron LosGHir d’ar gêr, ha Lizig bag ar re all a hejas o dourn d’ezan kelt ha

ma c’helljont e welout.

— 35 —

An traou, avat, a droas en eun doare all. Kievit eta. Eun devez beunak goude, ez eas ar Eriou-Tougn d’ar park da glask boned. Lizig ba daou eus ar vugale, Kign ba Dantig-Lemm, a cbomas danbsp;ziwall an ti. Hogen, ret e voe d’ezo cbom er-maez,nbsp;rak an tad en doa prennet an nor.

— N’em ens ket ezonun, emezan, da gaout va arrebeuri freuzet ganeoc’h, ha pep tra stlabezetnbsp;e pep korn.

— 36

Ooude beza c’hoariet eur peBnad, e pignas ar vugale betek krec’b eur grugellig da welout arnbsp;vro tro-war-dro. Eus eüu toull graet en douar enbsp;teue koabrennou stank a voged.

— Sell ’ta hor simipal! eme ilGign. Öreomp eun toull aman da ziskenn en hon ti! Pebez tronbsp;vrao da e’hoari da dad ha da vamna pa vint distro !

37

Lizig a gave d’ezi e oa fall meurbet ober an dm-se. Kign, avat, ha Dantig-Lemm ne rejontnbsp;forz, hag e stagjont da doulla ken e lanrnie arnbsp;mouded dreist diskouarn Lizig.

— Emaomp ganti ! a hopas Kign, ha naktal e kouezjont o-daou, gand eul lamm-chouk-e-benn,nbsp;n’eo ket e-barz o zi, hogen e-barz ti ar c’hoz !

Va Doue! na pebez penn tenval! Edo azezet o c’hlaourenni e-touez he fodou liag he c’hastolo-dennou leun a vele’honed sail hag a vorzedounbsp;c’houiled o virvi. Ha pebez daoulagad spontus !nbsp;Ha pebez skilfou !

39 —

I

A dnigarez Doue, e oa eun nor damzigor. A-barz ma c’hellas ar c’hoz sevel war he zreid, enbsp;voent knit en eur wic’hal e-giz moc’h hihan. N’oanbsp;ket brao redek dre ar ribouliou-se, du-pod, o vontnbsp;a-stok ouz kement moger oa, gand an anevalnbsp;spontus-se war o lerc’h. Neuze e weljont goulounbsp;an deiz. Eun nebeut lanimou c’hoaz, ha setu i er-maez er sklerijenn.

— 40 —

K.

Ar c’boz, avat, ne ehanas ket. Bedek a reas war o lerc’h endra c’kellas tro-war-dro d’an du-riadenn. Lizig a yeas da guzat a-drenv eur bodadnbsp;debou gand aon beza gwelet gand ar c boz. A daolnbsp;trumm, eur wenuib a dremeuas a-rez au douar ennbsp;eur grial a-zioc’b peuuou au diou logodeuu. Pebnbsp;uuau a grogas e treid ar weuuili... bag i dibradetnbsp;raktal.

— Keuavo, Lizig, lavar da vauuu pelec’b omp aet ! euie Zautig-Leuun.

— 41

/

o c’liem^el e-giz-se en doa Dantig-Lenun dis-kuliet d’ar c’lioz e oa Lizig eno. Ar paour kaez bugel a chomas azezet en eur grena. Va Doue !nbsp;gt;Setn ma teuas ar c’hoz war-eeun etrezek he zoull-kuz. Teurel a reas an deliou a-gostez, hag e kro-gas en lie dourn.

— Pebez matezig vrao am eus kavet aman ! a c’barmas ar c’hoz.

Hag e sachas Lizig ganti betek he zoull. Neu-ze e vorailhas mat an nor, hag e lakaas eur va-laenn vras etre daouam Lizig.

— 42 —

— Skub, erne ar c’hoz en eur c’hrozmolat. Skub !

Ha bemdez diwar neuze e rankas ar bugel paour skuba ar ribouliou Mr tenval-se. Ha bez’ enbsp;oa anezo ! Bemdez ez ae ar c’boz da we|out pe-üaos oa bet graet al labour. N’belle ket Lizignbsp;tec’bout, rak an nor a veze morailbet dalc’bmat,nbsp;liag an alc’bouez a oa gand ar c’boz en be godell.

^ 43 —

Eur riboul a zigore war ribl an dour. Eno e ka-re Lizig chom, alies e-pad euriou penn-da-benn, o c’hedal unan bennak da zont war be skoazell.nbsp;N’helle ket tec’hout dre eno kennebeut. Eak uhelnbsp;e oa ar mogeriou tro-dro, bag en traon ne oa netranbsp;nemet dour.

44

311

/ () gt;

y_

Eun deiz ma oa a-zevri o skuba gand ar va-laenn bounner, e klevas eur vouez c’boapaus:

Aba ! au dimezellig, merc’h ar gomando-aet da vatez ! Diwall da louza da zaouamig bsao..!

Eizig a dróas he ferm. En eun toull er voger, azezet eur c’horrig divalo, o terma e deed d’ezi.

_ 45 —

— Kae kuit, korrig divalo ! a c’liarmas Lizig gaut kounnai’.

Sevel a reas he balaeun, ha dao war benn ar c ’horrig.

— O! o! o! mammiig ker, a youc’has ar c’horrig.

Neuze e kouezas war e geiu, hag ez eas diwar wel raktal.

46 —

Lizig a gendjalc’lias da skuba. Pe zegouezas e-kiclien an dour, e welas eul loen iskis.

¦— Eur souezenn all ! emezi. Petra zeuio war-

lerc’b an dra-man ?

¦— Arabat d’it beza nec’het, eme al loen. Jo-big Lamm-en-Dour eo va ano. Gwelet em eus ar c’hoz 0 kregi ennout. Ha dent oun d az savetei.nbsp;Eenoz e teuin aman gjant bag mab roue ar rauednbsp;d’az kerc’hat.

Hag tiep gortoz ar respont e lammas e-barz

an dour, hag e ueuias kuit.

— 47 —

E-pad an noz, pa voe kousket ar c’hoz, Lizig a savas diouz he gwele, ha knit didrouz da ribl annbsp;dour. Johig a oa eno ouz he gortoz en eur vag-dre-lien.

— Deus e-barz, emezan. Deus e bag hor roue, E Veurdez Lagad-Teo XIII !

Lizig a bignas er vag, ha flourik kaer en noz sioul, ez ejont dre douez ar raoskl hag al lugustr.

48

ll' III

Jobig a gasas ar vag en eur ganol striz etre ar raoskl, Eno, e penn ar strizenn, e oa dor eur c’has-tell sklerijennet kaer meurbet.

— Setu anian palez rone ar paned, eme Jobig.

Eul lakez koz en em ziskouezas, enr pikol le-tem en e zoum. Gand eur gorden a voe stlapet d’ezan gant Jobig e stagas ar vag ouz an aod, bagnbsp;e ten jont er-maez.

— 49

— Ma ! houimez eo neuze merc’h ar goman-donez ? eme al lakez, rok a-walc’h. 'Ne vefe ket la-yiaret ! P’edon yaouank, holl verc’hed ar c’homan-donezed a zouge diouaskell hag eur steredenn 1 Giziou iskis a zo breman ! m’ben tou ! giziou is-kis I.

Hag en eur c’hrozmolat etre e zent e tiskoue-zas au bent d’ezo.

— 50

Na bravat taolenn dirak daoulagad Lizig 1 Ouz be zreid : eur parkad debou lugustr beuzetnbsp;en eur sklerijenn vras. Eur strobad sonerien a oanbsp;o seni war violonsou bag o c’boueza e binviounbsp;kouevr, ba peder nadoz-aer a oa oc’b ober dansounbsp;skanv. C’bouiled, razed, raned ba glazarded a oanbsp;bet pedet da zont.

51

— Sell ! erne Jobig, er gador-se eman ar roue. Komzet em eus outian diwar da beim.

Va Doue ! ruz e oa Lizig paour gaud ar vez o treuzi al leurenn ledan-se, hag an holl dud vras-senbsp;o tispourbella o daouliagad da sellout outi. Dizam-iiiet e Yoe p’en em gavas dirag ar roue !

— 52 —

— Setu aman ar plac’hig, eme Jobig.

Hag e reas eur stonadenn, ha kuit.

Ar Baron Kwag, ministr E Veurdez, a ginni-gas, hegarat meurbet, e gador da Lizig, bag hou-man ,a zisplegas istor he buhez. Karout a rafe, emezi, mont da gaout roue ar Gomandoned.

Kofeg ha Lagadeg, an daou brins, mibien ar roue, a selaoue gand evez.

ÜO

if

— Ma ! eme ar roue, degouezet mat out 1 E Veurdez Hir-e-Varo, roue ar Crornandoned, a zonbsp;miguon bras d’in-me, bag e tie dont d’am gweloutnbsp;a-benii tri devez. N’edos ket e gortoz a gement-se,nbsp;moarvat ?

E-keit-se ez ecbue ar gouel, bag an boll gou-vidi a zeuas an eil war-lerc’b egile, da starda ,'e zoum d’ar roue, en eur stoui brao meurbet 'di-

, I nbsp;nbsp;nbsp;i I

— 54 —

'ifc'

Pa voe aet kuit an holl, e lavaras ar roue da Lizig :

— Skriv eul lizer da genta d’an Aotrou ha d’an Itron Fri-Tougn, da rei kelou d’ezo eus onbsp;mibien hag ac’hanout.

Ar prins Kofeg a zegasas eun daol-skriva. Pa voe echu al lizer, eur mevel a yeas d’e gas. Ha Lizig a bignas en he gwele : eur gwele a-istribilb etrenbsp;ar cTiorz.

— 55 —

ï^a sioul e oa eno ! C’houez vat a save diouz ar bleuriiou, hiboudi a rae ar raoskl, bag borelletnbsp;e voe goustadik gand aezenn an noz. Hag e üntrenbsp;ar stered, evel o lavarout: « Da welout a reompnbsp;boll, Lizig viban ! » Kousket a reas bep dale, bagnbsp;e bunvreas e teue be mamm en eur gana d’be lus-kellat.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,

Antronoz, abred, e oa be mignon Kofeg eno d’be dibuni,

— Ha te a garfe dont d’ober eun dro ? emezan.

— 56 —

// VI/

Goude lein ez ejoüt o-daou da vale. Kofeg a felle d’ezan diskouez da iLizig rouantelez e dad.nbsp;Da genta ez ejont en eur skol. D’ober enor d’ezinbsp;e voe lakaet ar vugale da gana kanaouennoii brao.

Ar prins Kofeg a ganas ivez, rak anavezout a rae boll ganaouennou ar vro.

- O i

Starda o dourn d’ar jiiiestr-sko-l ha d’ar vu-gale a re jont, ha kenderc’hel gand o hent. E barr eur raosklenn edo eur ran. Eur gorden hir a oanbsp;istribilhet a-zioc’h an dour, gand eur maen stagnbsp;ouz penn ar gorden.

— Eun tour-ged eo, eme Gofeg. Pa wel ar ran a zo aze war-Jaez eur gerc’heiz pe eur c’houibonnbsp;o tostaat, e tenn war ar gorden. Neuze e kouez arnbsp;maen e-barz an dour, hag ar raned a ya da guzat.

— 58 —

Eur pennad hir a hent o doa graet, pa weljont moged o tont eus eun toull striz e-mesk ar c’horz.nbsp;Redek a re jont da welout. Ha petra weljont ?...nbsp;Sellit ouz ar bajenn a zen : na pebez taolennnbsp;spontus !

59

Bno edo azezet eur sorserez euzus divalo, bleo gwenn hir d’ezi. Edo o lakaat da virvi war annbsp;tan soubenn graet gant kegid kontammus. Daoula-gad a oa en lie fenn, gouest da lakaat spouron en-noc’h ! Ha daouarn, evel loaiou-pod, gant pevarnbsp;biz e-lec’b peinp ! E-tal he zreid, edo azezet... arnbsp;c’honig hon eus gwelet e ti ar c’hoz.

— Mamm ! mamm ! setu hi aman ! Deus ! deus ! a youc’has ar c’liorrig, rak ;ar sorserez a oanbsp;e varmn.

Lizig ha Kof eg a dröas kein hag a dec’has dillo. Hogen ar sorserez ,a c’helle astenn he brec’hnbsp;keit ha ma kare. Paket e voe Lizig etre ar pevarnbsp;hiz spontus. ha sachet e-barz an toull. Kofeg, alnbsp;loenig kalonek, a oa chomiet a-drenv ar raoskl, danbsp;welout petra a vije c’hoarvezet.

61

\\\\^

— Evel-se, eme ar sorserez, te eo ar bugel he deus graet droug d’am mab ! Gwaz a se evidout!

Talvezet e vo d’it ! O ! o ! a youc’hjas : « Hoskus-

/

Pokus-Glesker-Kwak ! »

Ha setu Lizig kaez aet da ran ! Lakaet e voe gand ar sorserez en eun armel.

62 —

Kofeg a redas, o lammat tri metrad bep tro, da gonta an doareou d’e dad. Grwall strafuilhet enbsp;voe ar roue.

— O ! o ! a c’harmas, bet eo ar sorserez-se o c’hoari fall adarre ! Ne bado ket peil, avat !

Hag e lakaas e gurunenn war e benn bag e c’halvas e dabouliner.

^ 63 —

An tjabouliner a voe roet urz d’ezan dastum an holl raned. Bom ! bom ! bom ! strakal a rae annbsp;daboulin dre ar raoskl, b'a war-c’horre an dour.nbsp;A bep tu e terede tud bro ar raned. Ar ministrnbsp;hag ar jeneral Jakedenn-C’hlas a voe ar genta danbsp;zont, na petra ’ta. Pa voe tavet an hoU, e lt;savasnbsp;ar roue war e gador.

— 64

— Va zud karet, emezan, ha c’houi a fell d’eoc’h heza troet holl e c’houiled-dn ?

— Na-a-a-a-aim, a c’hrakas an holl raned.

— Ma, a gendalc’has ar roue, neuze ez aimp, dinHan renadur hor jeneral bras Jaked.enn-C’hlas,nbsp;da haka ar sorserez henoz ha da savetei hor mi-gnonez Lizig.

65 —

D’an noz, an lioll raned, ar jeneral Jakedenn-C’hlas en o fenn, en em silas betek lochenn ar sor-serez hag en em zastumas tro-dro.

— Ma c’hellfen tapout he gwialenn! eme Gofeg, izel. Ez an da glask !

Kuzat a reas e-mesk ar c’horz, hag ez eas betek ti ar sorserez. Gand evez, e taolas eur sell etre arnbsp;c’horzennou. E galonig ran a rae lammen bras.nbsp;Ene ede kousket ar sorserez, astennet war eur gwis-kad geot ha raoskl, he bugel ganti en he c’hichen.

— 66 —

Edo he gwialemi en he dourn. Didïouz kaer ez astennas Kofeg e zourn hag e stokas outi. Ennbsp;eur ober amp;e e tistagas ar geriou en doa klevet arnbsp;sorserez o lavarout : « Hoskus-Pokus-Glesker-Kwak ! )) Ha setu ar sorserez aet da ran ! Kofegnbsp;a laoskas eur c’harmadenn skiltr, hag a hep tu enbsp;teredas ar raned.

67

Tree’het e voe huan ar sorserez neuze. Tra m’edo ar raned o staga he daouam hag he daou-droad, e voe troet ar c’horrig da ran ivez gant Ko-feg. Neuze e tigoras an armel da Lizig, e stokasnbsp;outi gand ar wialenn, hag e c’harmas ; « Hoskus-Pokus-Lizig-Kwak ! » Ha setu ar plac’hig kjaernbsp;dirazan ken brao ha kent.

— 68

Ar sorserez hag he bugel a voe sachet kuit neuze. Hogen, eur wech degouezet e-touez arnbsp;r,aoskl, Lizig a gemeras dre laer ar wiailenn di-gant Kofeg, he zorras e tammou hag he stlapasnbsp;en dour.

— Evel-se, emezi, ne vo mui graet a zroug gand ar c’hoz tra-man.

An daou brizoniad a voe kaset neuze da halez ar roue, ha lakaet en toull-hac’h evid an noz.

— 69 —

Antronoz vintin e voent kaset dirag ar roue. Ar roue a sellas outo, e zaoulagad bras-bourbellnbsp;leuu a gounnar. Urz a roas ma vije galvet an daounbsp;grenva eus raned ar rouantelez, hag e lavaras :

- - Krougit an amprevan-man ouz an uhela korzenn a c’hellot da gavout. Evid ar paotr bihan,nbsp;lezet e vo gantan e \uihez, hogen deski a raimpnbsp;d’ezan inont eeun !

Tra m’edo an daou c’tilesker, avat, o vont kuit gand ar vanun, setu ma redas ar paotrig be-tqk Lizig, daelou tonun o ruilba war e zivoc’h.

— O ! lezit 'he buhez gant va mamm, m’bo ped !

Hec’h aspedi a rae :

— Karout a ran kement va mamm ! Hag e vin eur bugel fur atao, atao ! Goulennit buhez vanbsp;mamm digand ar roue, mar plij !

— 71 —

Pa welas Lizig e kare ar c’hrouadurig diva-lo-se kement e vamm,', — evel end-eeun ma kare hi he mamm, — e taoulinas dirag ar roue, o c’hou-lenn e bardon.

— Kredi a ran ar pez a lavar ar bugel-man, (fciezi. N’int ket ken fall-se. Pizians am eus nanbsp;vo mui graet droug ganto.

72 ~

Eul luc’hedeini a darzas... ha... troet e voe ar sorserez hag he mah e daou zen, ar vrava hoc’hnbsp;eus gwelet hiskoaz ; eun itron gaer o vousc’hoar-zin hag eur paotrig koant !

— Penaos, erne ar roue gant souez, c’houi eo Itron ar Geuniou hag he bugel !

— Me eo, eme an itron, o stoui he fenn.

73 —

Neuze e tisplegas petra a tta c’hoarvezet ganti.

— Eun deiz, emezi, e .kemieris da vevel eur c’horrig divalo. Ra n’em bije morse kemeret hen-nez ! Kemmeska a reas eul louzaouenn gant honnbsp;evaj, liag e voemp troet neuze da gorriged euzus.nbsp;« Netra n’hello rei d’eoc’li en-dro bo furm genta,nbsp;nemet kaout a rafec’li unan bennak en devo trueznbsp;ouzoc’li; ha ne vo ket aes da gavout gand ar pennounbsp;divalo-se ! Ha ! ha ! » Evel-se e komzas ar c’horrig.

_ 74 _

— En eur ober goap d’in e lakaas ar c’horrig

fall eur melezour dindan va fri, eme Itron ar Geu-

niou, lia chom a ris strafuilliet. Neuze e roas d’in

eur wialenn, o lavarout; « Gand ar wialenn-se e

c’liellot lakaat re all da veza ken divalo ha c’houi.

Evel-se n’ho pezo ket mez dirazo! » Hag hen kuit.

O ! pegen reuzeudik hag enkrezet e voen neuze !

Va c’halon a oa deut da veza fall, ha kalz droug

\

am eus graet abaoe.

— 75 —

— Breman, avat, oun bet saveteet ganeoc’h, peogwir hoc’h eus bet truez ouzin, a lavaras aunbsp;itron en eur eehui. Eur bugel mat oc’b.

War se, e stardas Itron ar Geuniou o doum d’an holl, bag ez eas kuit gant be bugel, eürus bras.

Antronoz e voe kempennet pep tra evit dege-mer roue ar Gornandoned. Gwisket he doa Li-zig eur vrozig kaer liou ar bleuuiou-dour. Ha dev? ar gouei, d’ar mintin, e voe kaset gaud an daounbsp;brins da di perukenner ar gornandoned, e-toueznbsp;ar geot war ribl an dour. Pa zegouezjont, edo aze-zet oc’h aveli c benn dirag e di.

77 —

Tra m’edo an daou brins o c’hoari e-mesk ar geot, e voe trouc’liet ka kempennet lie kleo da Li-zig kervez giz nevez ar c’homandonezed. Neuzenbsp;e wiskas he broz nevez, ka war he bleo e voe la-kaet eur gurunenn a vleuniou gleiz. Eun estlammnbsp;e oa he gwelout neuze.

— 78

Goude kreisteiz e tegouezas ar roue Hir-e-Va-ro, azezet war Berig, e gudon. Degemeret e voe gand ar roue, ar ministr hag ar jeneral. Lizig hagnbsp;ar hrinsed a voe degaset dirazan, hag e c’hrakasnbsp;ar raned ,a-bouez-penn : .

— Bevet ar roue Hir-e-Varo ! Bevet ar roue Hir-e-Varo !

79 —

Lizig a c’houlennas dioustu ha gouzout a rae ar roue Hirre-Varo eun dra bennak diwar-benn benbsp;mamm garet.

— Gortoz, erne ar roue, ne ouzon ket an boll draou-se dre envor ! Ret e vo d’in goulenn digantnbsp;va sekretour da genta. Deus ganin pa zistroinnbsp;d’ar c’boad. Krenv a-wale’h eo Perig d’bon dougennbsp;bon-daou.

80 —

Enn lianter eur goude-se e voe ar gouel en e vrava. Da genta e voe lakaet ar c’hezeg da lam-mat. Lagadeg, !mab ar roue, a gouezas diwar ienbsp;varc’h war e beun. Hogen ne reas forz : boazetnbsp;e oa.

— 81 —

Da c’houde e voe eur redadeg-kezeg war an dour. Pep loen en doa da gas war e lerc’h eul loa-zour ma oa pignet warni eur glesker krog er ran-jenn. Diaes e oa chom evel-se war eur vleunienn.nbsp;Beb ar mare e veze gwelet eur glesker oc’h obernbsp;toutig-penn en dour. Neuze n’en doa mui ar gwirnbsp;da genderc’hel, evel just.

82

Pa voe ecliu ar redadegou, an holl a davas, ha roue ar raned a savas e vouez ;

— Sujidi garet, emezan, da genver ar gouel-man ez anvan hor mignonez Lizig da Brinsez ar Eaned, hag e röan d’ezi an ano a Brinsez an Dour.

— A zo mat ! a youc’has ar raned. Neuze e voe pedet Lizig da rei ar priziou d’ar e’houneze-rien. Pep gonnezer a voe lakaet eun dro-c’hou-zoug bleunion en e gerc’henn.

— 83 —

Neuze e 'jgt;quot;ouc’lias ijaotred ar redadegou lioil a-gevret :

— Hourra ! k^Yak ! kwak ! Buhez hir da Brin-sezig aii Dour !

Ar gleskered a zansas dourn-ouz-dourn en-dro d’ezi, tra ma selle an daou roue hag ar ininistr ouznbsp;aii abadenn en eur vousclioarzin.

84 —

Golide c tcuas ar ganerien. Kana a rejont ican broadel ar gomandoued hag hini ar raned.nbsp;Hogen, ne oa ket eclm ganto ar c’homzou-man :

(( N’hon eus ket aon dirak netra ! » ma reas maen eun tour-ged eun trouz spontus onbsp;koueza en donr. An holl raned a dec’has. Ke cho-mas war an dachenn nemet Lizig ha roue ar gor-nandoned.

85 —

— Ar c’liouibon ! ar c’houibon ! a c’hrakas an hoil raned spouronet, ha... plam ! plam ! (plain !nbsp;setu an holl, raned, roue, jeneral, ministr e stradnbsp;an dour. Kerkent e tiskennas eur c’houibon kennbsp;bras ma c’holoe ar foenneg gant he skeud. Hogennbsp;ne chome netra da zebri. He oa den eno nemet arnbsp;roue ha Lizig.

86 —

Ar roue Hir-e-Varo a sellas ouz ar c’houibon, droug eunan.

— Penaos a youc’has. Te adarre ! iPet gwech em eus difenuet ouzit dont war-dro rouan-telez va mignon Lagadl-Teo Poent eo echui ganit.

Hag e stlakas ar roue e zaou zoum. Dioustu, kornaudoned en em ziskouezas : eus an oabl, a-vesknbsp;ar raoskl bag ar c’horz e teujont a-denn-askell.

— 87

— Stagit liouniiez lia kasit lii d’ar c’lioad! eme ar roue. Warc’hoaz d’an abardaez e vo barnet di-razoun. Lavarit d’ar goriiandoned a zo eno kem-pemi pep tra.

Ar gornandoned neuze a dennas o gouriziou, hag o stagas en-dro d’ar c’houibon evel kerdin. Hanbsp;kuit ganti war-du ar c’koad.

— 88 —

lb'®, llfl'ifjl't

liiw®

Pa voe aet kiüt ar c’liouibon, Lagad-Teo a savas e beun gand evez a-zioc’li an dour.

— Aet eo kuit 1 einezan goustadik.

Ar roue Hir-e-Varo a stonas e benn. Neuze e voe gwelet pennou ar raned all, bag... bop !nbsp;bop ! lanmiat a re jont eus an dour. Ar gouel ;anbsp;gendalc’bas, ba soniou laouen a voe kanet da bejanbsp;ar sonj on fall.

^ 89 —

D’an noz e voe enaouet gouleier war an dour. C’houec’h kant prenv-lugernus a oa bet paeetnbsp;gand ar roue evid en em renka e stunun bleuniounbsp;kaer, a voe skeudennet en dour. Eur strollad so-nerien a oa o sent toniou brao e bag ar roue. Edonbsp;ar roue bag e dud azezet war ribl an dour. An di-mezell Naer a oa eno ivez.

90

Neuze e voe bravoc’h c’hoaz ar gouel: ar prenved-lugemus en em renkas e stunun al Hze-rennou H ha L, da lavarout eo, Hir-e-Varo ha La-gad-Teo. Nenze e tregemas digoradur ar c’hoari-igan: « Oavalleria Gïeskeriaaia » war-c’horre annbsp;dour.

— 91 —

Diwezat en abardaez antronoz, e kimiadas roue ar Gornandoned ka Lizig diouz ar raned.nbsp;Daelou tomm a skuilhas, rak karout mat a rae arnbsp;raned. Lizig kag an daou krins en em vriatas, kanbsp;ret e voe d’ezi prometi dont en-dro p’ke dije kavetnbsp;ke mamm.

92 —

Neuze e pignas ar roue Hir-e-Va.ro war gein ar gudon, o lakaat Lizig dirazan, hag e savjontnbsp;uhel en oabl. Hu! yen e oa eno. Krena a rae Lizignbsp;gand ar riou. Ar roue Hir-e-Varo, avat, a dennas enbsp;vantell d’lie lakaat en-dro d’ezi. Neuze e tigorasnbsp;Lizig lie daoulagad. Na pebez taolenn gaer ! Peil,nbsp;peil dindani edo astennet an douar, ha war annbsp;drenunwel e oa an heol o lugerni evel an aour, hagnbsp;o teurel bannou ruz skedus etre ar c’houmoul.

93

A-greiz-holl e klevas eun trouz en a-drenv. Bez’ e oa Oberon, roue an Oabl, war e varc’hnbsp;gwenn. Klevet en doa gand ar gomandoned arnbsp;pez a oa c’boarvezet gand ar c’bouibon, bag e fellenbsp;d’ezan mont d’ar varn. O veza ma ’z aent d’an he-velep lec’b, e reas bent ganto. Ne oa ket kuzet annbsp;beol pa zegouezjont o-zri e-barz ar c’boad.

Pep tra a oa bet aozet a4)eiin ar varn. Ar roue liag ar re all a azezas e traon eur wezennnbsp;vras, ha degaset e voe ar c’houibon dirazo, cha-deuuet mat. Pigos-Lemm, 'ar gaoueun, 'a voe annbsp;tamallour, bag ar c’hornandon Dourn-Mibin ennbsp;devoe da gemer dre skrid kenient a vije lavaret.

— C’houibon, eme ar gaouenn, tamallet eo d’eoc’h beza debret ha kinniget debri tud eur vronbsp;n’o doa graet droug ebet d’eoc’h. Petra hoc’h euSnbsp;da lavarout ?

— 95 —

7amp;-1

mmi

Neuze e teuas tro an Aotrou Louarn, difen-nour ar c’houibon.

, nbsp;nbsp;nbsp;— Hoe’ll Ulielded, emezan d’ar roue, me a

gav d’in e ve mat kaout truez ouz ar paour kaez aneval-man. Ret eo d’ezi debri raned, pe mervelnbsp;gand an naon. Hogen, bep gwecli ma tebr eur ran,nbsp;e tarz lie c’lialon gand an druez. Sonjit, Aotrounbsp;Eoue, pebez anken ! Bankout beza kriz pa vez tener lio kalon ! Ouspenn, a gendalc’has, eur mous-e’hoarz moan ivar e vuzell, an Aotrou Pigos-Lemmnbsp;e-unan ne ra ket fae eur wecli an anizer war eurnbsp;ran.

— 96 —

Ar gaouenn a zeuas ruz gand ar gounnar. Den, ,avat, ne welas seurt, abalamour d’Jae flunv.nbsp;Hag ar Roue a lavaras :

— A zo gwir marteze, hogen an hini kablus a ouie mat e r,anke lezel e peoc’h va mignon Lagad-Teo. Ha setu perak. Pell amzer ’zo e tibabis danbsp;veza gwreg d’in eur brinsez eus eur (vro a-bell.nbsp;Dek eus uhela ha speredeka kornandoned va rouan-telez a yeas d’he c’here’hat war va bag-roue.

— 97 —

iWf, -vy

—*-~^— QrfK.Rjöt «-vva^

— War o distro, o tremen dre vro va mignon ker Lagad-Teo, e voe troet ar vag war he genounbsp;gand eur beked diskiant. Dispont kaer, ha warnbsp;var beza lonket gand al loen euzus-se, ez eas ra-ned Lagad-Teo war-neunv beteg eno. Savetei a re-jont an holl, ha dont a-benn zoken da drei ar vagnbsp;adarre.

— 98

— Siouaz ! a gendalc’has ar roue, dek gles-ker a gollas o huhez etre javedou kriz ar ^esk. Neuze e touis e vije difennet hivi^iken hro La-gad-Teo gand ar gornandoned. Hag ar c’houihonnbsp;’a oar kement-se.

Ar roue e savas, hag o kreua gaud ar gouu-nar, e youc’has :

— En ano va gwreg a zo roiaro, e vaman ar c’houibon da veza krouget dre he zreid ouz annbsp;uhela gwezenn.

— 99 —

Den ehet ne ran^as grik o klevout ar c’hom-Kou spontus-se. Krena a rae peb unan. Kaset e voe ar c’liombon beteg an ubela gwezenn, er c’hoad.nbsp;Eur gorden liir a voe staget en-dro d’lie zreid, hagnbsp;ar gazeg-koad a genïeras eur gorden en he beg d’henbsp;c’has dreist eur skourr. An demm neuze a savas arnbsp;c’houibon, bag ar gorden a voe staget ouz eur skour-rig izel.

100 —

o, na spontus e oa gwelout al labous bras is-tribilhet eno, o vransellat, bag oc’h en em zifreta ken na goueze ar plunv diouz e ziouaskell. Ha retnbsp;e vije d'ar c’liouibon chom eno, dindan an avel bagnbsp;ar glao, ba mervel gand an naon ^

—: Nann ! nann ! a son jas Lizig, lezet e vo da vont kuit, n’eus forz petra a c’boarvezo !

Hogen ne lavaras netra.

101 —

Ar roue a gasas Lizig en e balez. iNe oa dor ar palez nemlet eun toull etre gwriziou eun der-venn goz. Hogen, na pegen kaer e oa e-barz ! Montnbsp;a re jont dre saliou ha saliou betek bureo Sekre-tour Meur ar Stad. Ar roue a lavaras eun dra ben-nak d’ezan, ha setu hen o klask, o klask en e le-vriou teo. Erfin e lavaras :

— Setu aman eun dra bennak diwar-benn eur gomandonez anvet Mirabilis, a chome en dervennnbsp;niverenn 20, en eil forc’h.

— 102 —

— Hogen kuitaet lie deus ar c’hoad peil ’zo da glask he bugel, ha u’eo het gwelet gaut deunbsp;eb et abaoe.

Tost e voe Lizig da ouela o klevout se. Nemet ar roue, emichans, a rofe d’ezi e skoazell. Autro-uoz idutiu ez eas ar roue beteg au derveuu uive-reuu 20 da welout, hag auavezout a reas Lizig henbsp;7A dioustu.

— 103

IW

Yj

Goude, avat, e teuas sonj d’ezi eus ar c’houi-bon. E-kreiz an deiz, e-pad m’edo ar gornandoned o konsket, e laeras Lizig unan eus goafiou soudar-ded ar gornandoned, bag ez eas betek gwezennnbsp;ar c’bouibon. Gant beg ar goaf e tistardas arnbsp;skoulm, ken na zeuas laosk. Ar c’bouibon a goue-zas d’an douar, bep kaout re a zroug koulskoude.

— 104

— Ha c’houi a zebro ar paour kaez raned adar-re ? a c’houlennas Lizig.

— Bik en, a xespontas ar c’houibon ; tba ma tistagez va zreid ivez, ez in dioustn da glask danbsp;vanun.

Lizig a zistagas treid ar c’honibon, bag bonman a nijas kuit raktal. En abardaez-se, avat, ne grede ket Lizig sellout eeun e daoulagad ar rouenbsp;Hir-e-Varo.

105

Souezet keoaan e voe ar roue pa zeuas eur mevel da lavarout d’ezan e oa aet kuit ar c’houi-bou. Skei a reas war an daol gand e zourn kloz, onbsp;lavarout e oa^w trubarderez ». Lizig a ruzias gandnbsp;ar vez, rak madelezus oa bet ar roue Hir-e-Varonbsp;en be c’henver. Spi be doa evelato na vije dizo-loet netra gantan.

— 106

¦q.

Meur a sizun a dremenas, hag e kroge Li-zig da gredi n’he dije ^et dale’het ar c’houibon d’he ger. Eun deiz, avat, m’edo hi o v,ale gand eurnbsp;c’homandon, e tiskeuuas ar i'c’houibon trununnbsp;dirazo.

— Penaos e kredez en em ziskouez dirazoun aman ? eme ar c’homandon. En arvar koll da vu-hez emaout.

Ar c’houibon a respontas :

.. nbsp;nbsp;nbsp;—^ Evid ar brinsezig eo oun deut.

Hag e komzas evel-hen :

— 107 —

— Eun nebeut leoiou ac’han, e-kicben eur par-kad bras a ed, em eus gwelet eur gomandonez. Edo o c’houleim ouz diou logodenuig-vors ha gwelet o doa he bugel. Ar mors bihan a respontas ya,nbsp;ha neuze e lavarjont d’ezi eun d!ra bennak diwar-benn eur c’hoz hag eur wennili, n’em eus ket geilet kompren petra. Rak ret e oa d’in chom kuzet.

108

— o, va luaimn eo, va mammig karet ! a c’har-mas Lizig. Hag an diou logodennig-vors-se a oa Kign ka Dantig-Lenmi ! Diodez ma ’z out, peraknbsp;n’ec’k eus ket lavaret d’ezo edon aman ? M’ez pi-je bet diouskouarn, em bije sachet warno !

— Ma, eme ar c’houibon, ne ouien ket pe e oa da vamm pe ne oa ket, ha ne felle ket d’in la-kaat en aner levenez en he c’halon. Hogen, deus.nbsp;Me az kaso beteg enni.

Hag e kemeras Lizig en he beg gand evez, hag he lakaas war he c’hein.

— 109 —

W-

O nijal pe o vale e tegouezas ar c’liouibon er park. Park an Aotrou Pri-Tougn e oa ! Eno end-eeun e oa e dli. Ha pion a oa azezet, o lenva hagnbsp;‘o tifronka e-tal an nor %... Mamm Lizig !

— O, o, |a hirvoude ar gornandonez kaez, pe-lec’h eman va bugel Lizig % O ma oufen pelec’b eman % Mervel a rin gand ar glac’har !

— Manun ! mamm ! jaman emaoun ! gman eman Lizig ! a c’barmas Lizig nenze.

— 110 —

Ar gornandoiiez a reas eul |amm'. N’oa ket evit krëdi ar pez a wele. Neuze e redas betek Lizignbsp;en eur grial. He c’hemerout a reas diwar gein arnbsp;c’bouibon, liag he briata, o rei d’ezi a bep seurtnbsp;anoiou c’houek.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;*

— O mamm ! pardon ! a lavare Lizig dre he 'daelou. Ke rin mui biken, ne nij...

Fellout a rae d’ezi lavarout : « He nijin mui biken kuit », hogen sonj a zeuas d’ezi n’he doanbsp;ket mui a eskell, hag e stagas da ouela dourek.

— 111 —

Ar vamm he c’hasas d’an ti. Pebez souez d’ar Eriou-Tougn ! Laouen meurbet e voe Kign hanbsp;Dantig-Lemm dreist-hell. Ar c’houibon, avat,nbsp;n’hellas ket dent e-barz, re Mr e oa he divesker !nbsp;Neuze ar vugale a zansas en-dro d’ezi evit he freal-zi, Ha ne zebras hini ebet anezo.

— 112 —

E-keit-se e tisplege an Itron Fri-Tougn ke-]ou glac’harus nieurbet. Ar c’lioadour en doa pre-nct eur pikol kaz du, hag eun deiz, ma oa aet an Aotrou Fri-Tougn da welout al Lostou-Hir, ar reman a oa aet kuit.

— Marteze int bet debret lioll gand ar c’haz ! emezi en eur huanadi.

— 113 —

Lizig hag he mamm a zistroas d’ar c’hoad herkent ha ma c’helljont. Da genta ez ejont d-anbsp;gaout ar roue. Heman a reas id’ezo eun degemernbsp;kalonek tre. Pardoni a reas da Lizig ar pez he doanbsp;graet. Hogen i:)a glevas ano eus ar c’hoadour fal-lakr hag e wreg, e roas urz da c’hervel holl loenednbsp;ar c’hoad a-gevret.

114 —

Alag i ha mont, peh iman aiiezo’! Au arz, ar c’i'.aro, an houc’h-gouez, al louarn, ha redek war-du ti ar c’hoadour d’an daoulainm. Ha kaset enbsp;voent er-maez, peil diouz ar c’hoad, ar re fallakr,nbsp;kaz hag all! hag e voe lakaet aii tan en ti! Manunnbsp;Lizig, avat, a lakaas enl louzou war gein henbsp;merc’h, ha setu ma kreskas d’ezi dionaskell nevez.nbsp;Hag e röas d’ezi ivez eur steredennig alk

115

Diw,ar neuze- e vevas Lizig eürus meurbet gant he mamni. Alies ez aent ,da weloxit o ^nignonednbsp;koz. Evid ar raned, n’eo ket Lizig e voe, hogennbsp;« Prinsezig an Dour ».

116

Setu aman roll al levriou embannet betek-lien gant « Gwa-larn ». Brudet a-walc’h int marteze evit na vo ket ezomm da gomz hiroc’ih aman diwar o fenn.

Niv. K — AR ROCH TOULL

romant, gant J. Kerrien. nbsp;nbsp;nbsp;diviet

Niv. 2. — WAR WARCH D AR MOR

pez-c’ihoari, gant J. M. Synge, tróet diwar ar saozneg gant Y. Drozen.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;dre ar post : 2 1. 25

Niv.3. -TONKADURBUGALE TUIREANN

danevell iwerzonat, addisploget gant R, Hemon.

dre ar post ; 4 1.

Niv. 4. — AN AOTROU BIMBOCHET E BREIZ

romant, gant R. Hemon.

Niv. 7. — PRINSEZIG AN DOUR

danevell evid ar vugale, savet ha skeuidennaouet gant G. Th. Rotman, tróet gant Y. Drezen ha R. Hemon. ,

dre ar post: 5 1.

Niv. 8. nbsp;nbsp;nbsp;— GERIADUR GALLEK-HA-

BREZONEK A GORFADUREZ

dre ar post : 1 1.

NEVEZ-AMZER

pez-c’hoari gant T. C. Murray, tróet diwar ar saozneg gant R. Hemon.

dre ar post: 4 1.

War ar stern :

Niv. 5. — PEVAR SKOURR AR MABINOGI

¦danevellou, troct diwar ar c’lhembraeg gand Albeozen.

Niv. 6.- PUOMETHEUSEREET ; ARBERSED

peziou-c’hoari, troet diwar Aesclhulos gant Y. Drezen.

Niv, 9. nbsp;nbsp;nbsp;- GERIADUR BREZONEK-HA-

GALLEK

gant R. Homon.

, (Bez’ e c’heller diiaar breman rakprena al labour-man. Priz: la 1. evid ar rakprenerien, da veza paeet goude degouezet al levrnbsp;ganto).

GW ALA R N

kelc’hgelaoucnn lennegel trimiziek renet garvt R. Hemon

, Priz ar c’houmanant bloaz : zo lur.

Goulenn “ Gwalarn ” hag al levriou embannet ganti digant:

Merour quot; Gwalarn ”

Boite Postale y5, Brest C. C. 90-38, Rennes,

L^evraoueg G w a 1 a r n

EYID AR VUGALE

« Prinsezig an Dour » n’eo nemet ar c’ihenta eus al levriou a fell d’imp embann e brozoneg evit buigale Vreiz. Re all a zeuionbsp;war o lerc’h, evid o diduella, ihogen ivez, evit deski d’ezo lennnbsp;o yez, be c’lbarout hag he douja.

Dre ar brezoneg iliepken e vo uhelaet stad siperedel ihqr bro. Rei d’lhor bugale an deskadurez e brezoneg a vo rei d’ezö, gantnbsp;herez an amzer dremenet, ar franklz en aiuzer da zont. Stagetnbsp;bon eus eta da lalbourat en hent-se.

Pell amzer a dremeno c’hoaz a-raok ma vo desket ar brezoneg en boll skoliou Breiz-lzel. E meur a lec’b zoken e vo ar skolnbsp;gwasa enebourez ar yez. Neuze, ma n’hellomp ket komer ar skol,nbsp;kemeromp an ti. Roomp d’lhor bugale levriou brezonek ken braonbsp;ha ken plijadurus im’o devo c’boant d’o lenn, daoust da gementnbsp;tra a «’hello ober ar mestr-skol a-enep. Rooipp d’ezo levriounbsp;bravoclh ha plijadurusoc’h eget al levriou gallek, — ha manbsp;c’hellomp ivez, talvoudusoc’h... ha marc’hadmatoc’h.

« Prinsezig an Dour » hag al levriou a zeuio war e lerc’h a zo bet dibabet a-ratoz e-touez ar re a c’hello ar muia plijout d’arnbsp;vugale. An danvez, da genta: darvoudou e-leiz en eur bed ana-vezet mat, deut da veza eur bed a souez. Ar skeudennou, goude:nbsp;ken rests, ken speredek ha ken stank ma ’z eo eiin drugar.

Tamallet .e vo d’imp marteze beza aet da glask e bro Holland ar pez hor bije dieet klask e Breiz: klasket hon eus, ha n’honnbsp;eus ket kavet. Hogen klask a raimp c’hoaz.

A-unan gand al levriou-ididuella-man e fell d’imp embann levriou-skol. Eul levr lennaduriou hon eus war ar stern. Mouletnbsp;e vo. Hogen moulet e vije bet pell ’zo m’hor bije kavet muioc’hnbsp;a skoazell. An neb a fell d’ezan hon harpa, ra gaso e brof arnbsp;c’henta ar gwella da:nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;•

Merour “ Gwalarn ” Boite Postale y5, Brestnbsp;C.C. 96-38, Rennes.