Ci.TH ROTMAN

N1J ADENN

an*aotrouSkanvig

'.¦•v5:r.'\-vAiïS

LEVRIOU AR. VUOALE •'Gwa ta RNBREST* 1929

':S3’.cgt; nbsp;nbsp;nbsp;bTïï’iffnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^

L^evraoueg Q w a 1 a r n

NIJ ADENN

An Aotrou Skanvig

Savet ha skeudennaouet gant

G. TH. ROTMAN

lakaet e brezoneg

gant

Y. DREZEN

Kenta Mouladur Moulerez, Straed ar C’hastellnbsp;Brest J929

d«r RijksurdverEiiell t» Ütrücki

Setu aman, va lennerieii yaouank, skeudenn au Aotrou Skanvig; ganet hag o chom e bro-HoUand,nbsp;peil du-bont. Gantan eo a e’hoarvezas au troiounbsp;souezus a zo displeget er pajermou da beul. Ha n’eonbsp;ket gevier ez int : ar wirionez penn-da-benn, nenbsp;lavaran ket. Kontet int bet d’in gant an Ao. Skan-vig e-nnan.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'

— 5 —

An Ao. Skanvig ne golle ket eur munud. Ker-kent ha m’en doa amzer e pigne d’ar c’hrignol da labourat. Bec’h a oa war e spared, m’hel la varnbsp;d’eoc’h, ha ne c’helle ket dien tostaat outan. Bepnbsp;noz, goude koan, ez ae da veva e-touez levriou, kel-c’hierou, reolennou ha skoueriou, o tenna mogednbsp;diouz nouspet kornad butun, hag oc’h eva nouspetnbsp;tasad kafe. Petra ’ta edo o Mask?

6 —

'An Ao. Skafivig a oa o kavout eim dra neyez.

— Gwelit! emezan. Beza ’z eua listri war vor, lia kirri war an douar. Perak ne vefe ket kirri penbsp;listr;! o nijal riez en oabl ?

Ha p en devoe klasket ha diglasket e-pad meur a sizun, e lavaras, evel egile: « Enreka! Kavet emnbsp;»eus! ))

Prena a reas eur bem bras a wialennou, hag, e traon e liorz, pell diouz lagad an dud, e labouras.

^ 7 —-

Hag eun deiz, e voe ar benveg war e dreidl Yaf war e dreid: rak, oaspena ar vins-tro, ar stur, annbsp;eskell, ar skingomzerez, e oa bet lakaet d’ezannbsp;pevar zroad war winterell, da diellont douaranbsp;flourik hag hep terri netra.

LucliskeiideDiiet e voe an Ao. Skaflvig e-kichert e ardivink, hag an holl gelaouennou a Toulas alnbsp;lucTiskeudenn, gant ar geriou-man: « Skanvig, tadnbsp;gomziek-menrbet ar marcTi-nijer, »nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^

8

Deiz an taol-esa a voe eun devez bras. An Ao. Skanvig a gargas gant aezenn-devi diabarz ar Pegasus — ano an nijerez nevez. — Goude-se, e galonnbsp;o vont bikan. e lakaas ar c’heflusker da drei, hagnbsp;ez azezas e-tal ar rod-stur. Ha, setu, goude sachanbsp;ha tenna ha tripal eur pennad, ar Pegasus o ti-brada hag o nijal kuit evel eul labous, dirak genounbsp;digor bras ar sellerien.

Ar marcTi-nijer a reas eun droig a-zioc’h ker,. en eur vragal, hag a ziskennas.

— 9 —

— nbsp;nbsp;nbsp;Va gwreg ! va gwi^g ! eme an Ao. Skanvig,nbsp;laouen ken na vesteodJe. Ez an da ober tro ar bed !nbsp;Deus ganin gant Ifig !

— nbsp;nbsp;nbsp;A nann, avat! a respontas an It. Skanvig, Kenbsp;din ket da derri va divesker er seurt tamm traou !

— nbsp;nbsp;nbsp;Ma ! ma ! eme an Ao. Skanvig. Ifig, neuze, anbsp;zegaso gantan, ma kaï^ e gamalad Lom. i

Ifig a redas raktal da di Lom :

— nbsp;nbsp;nbsp;Lom, emezan, war an ton bras, en eur sevelnbsp;e zivrec’h, deus ganimp da nijal !

— 10 —

Gwisket e voe d’ar baotred pep a wiskaibant nijer. Staget e voe war dalier Pegasus daou bakadnbsp;pounner: peadra da zebri, evel just; bag hep kollnbsp;Tuuioc’h a amzer, an nijerien a lavaras d’o zud eurnbsp;c’benavo kalonek.

— nbsp;nbsp;nbsp;Skanvig, erne tad Lom, taolit evez bras war

va mab. nbsp;nbsp;nbsp;!

- nbsp;nbsp;nbsp;- M’hen tou ! bezit dinec’h ! erne an Ao. Skan-wig. Hag i kuit.

— 11 —

Sevel a reas ar Pegasus, e-kreiz trouz ha moged,. ha nijal a reas a-zioc’h au toennou. An holl dudnbsp;a oa deuet er-maez da welout. Ifig ha Lom anbsp;youclie gant ar hlijadur. Bet e oant gwechall enbsp;heg tour au iliz, hogen, breman, ez en em gaventnbsp;uhel, uhel-meurbet a-us d’an tiez ! Am dud, ennbsp;iraoh, a oa bihan, bihan evel logod.

iÉ

— 12 —

An 'Ao. Skanvig en doa enaouet e gom butnn hag a denne moged evel eur siminal. Fouge a oanbsp;ennan, na petra ’ta! Hep dale, e voe lakaet pennnbsp;war an dremmwel, en kent war-du ar broiou peil.

— nbsp;nbsp;nbsp;Tad, eme Ifig, a oa azezet a-drenv, da belecTinbsp;emaomp o vont ?

— nbsp;nbsp;nbsp;Te a welo, va mab, eme an Ao. Skanvig. Gor-toz bag e web.

Tremen a reas hon nijerien a-zioc’h tachennou, foenneier, tosennou, koadou, keriadennou, hag iveznbsp;a-zioc’h eur gêr vras.

— nbsp;nbsp;nbsp;Rotterdam; eme an Ao. Skahvig d’an daounbsp;grennard.

Gwelout a re jont an daou bikol pont war ar Maas, tour koz teo eun iliz, an hentou-nouam a yanbsp;dre borz brudet Holland, ha meur a dra all.

— nbsp;nbsp;nbsp;Ha brao eo ar bed, pa vez gwelet a-bell, emenbsp;an Ao. Skanvig,

— 14 —

Ar Pegasus a droas war-du ar gwalam, a nijas a-us da bradou, gwaziou-dour, milinou, bag a ze-gouezas e Sche veuingen, e-tal ar mor.

— Deomp da zebri eun tamm bermak aze war an aod gwenn, eme an Ao. Skanvig. Goude ez aimpnbsp;da Vro-Saoz.

Teurel a reas an eor. Heman, avat, ne gave dalc’b ebet en traez blot, bag ar Pegasus, kasetnbsp;gant an avel, a stleje an eor war e lerc^b, o labaatnbsp;an dud da dec’bout, ba gant strafuilb.

— 15 —

Diskermet e oa Pegasus izel, izel a-us d’an aod. D’an ampoent, edo an Ao. Locliore azezet en e ga-dor-deltek e broenn, o lenn eul levr dudius. Dira-zan, en eur gador-deltek henvel ouz e hini, e vereTinbsp;a rae kousk ae. Luskellet m’edont ouspenn gantnbsp;tonigenn ar mor, an aotrou hag an dimezell Lo-ckore ne glevent na ne welent sisenrt.

16 —

Pa grogas truimn eor ar Pegasus e kador an -dimezell Lochore ! Setu houman dibradet, kadornbsp;bag all, evel eur blouzenn. Ar plac’h yaouanfcnbsp;paour, dibunet kerkent, a stagas da grial forz benbsp;bubez ba da zifreta. Safron ar c’beflusker, avat,nbsp;ba cbolorl ar mor a vire ouz an Ao. Skanvig danbsp;glerout galvou truezus an dimezell Locbore.

17

Gwasoc’h a se, an Ao, Skanvig, pa voe anat d’ezan n’oa ket evit donara eno, a savas adarrenbsp;evit klask enn dachenn dereatoc’h. Ar gouronkerien,nbsp;pennfollet, a rede, a zispac’he, a youcTie. Eurnbsp;gward-ker a c’houeze en e c’houitell, ken na oanbsp;deuet ruz diskouam hag all. Da sutal I An Ao.nbsp;Skanvig ne gleve netra hag a gendalcTie da drei.

18

Ax gward-kêr, neuze, a deimas tennou revolver da laez, hag a sachas, en doare-se, evez an nijerien.

— Diskennit. en ano al lezenn! pe e rin bnizu-nou ganeoc’h! a y one’has paotr an urz.

An Ao. SkaSvig, mantret, a droe hag a zistroe e stur evit gallout chom a-sav. Diskenn a reas,nbsp;eur weeh c’hoaz, ken izel, ma soubas en dour-mornbsp;ar gador hag an dimezell Lochote.

— 19

Sailha a reas an holl war gorden an eor, ha da sacha, ma ouient ober, evit tenna ar gadior bag annbsp;dimezell war an aod. Semplet e oa an dimezeU Lo-cbore. E-pad m’edod war, be zro, ar gward-kêr ennbsp;doa tennet e gaier, bag e oa o vont da ober eurnbsp;skrid-kastiz d’ar paour kaez Ao. Skanvig.

20

pz

Hemafi, aviat, a reas ar bouzar bag an dall.

— Tra, tra ! emezafi, düspignet em eus are’bant a-wale’b gant va nijerez; ne feil ket d’in koU ranbsp;gwenneien e mizou all !

Hag e roas tiz d’an nijerez evit tec’bont. Ken buan edo tec’bet, zoken, ml’en doa disonjet sevelnbsp;an eor. An tamm tra divalo-se a gendalc’bas danbsp;vransellat diudan ar Pegasus.

— 21

Dirak an ti-debri, e penn ar chaoser-bali, edo cur cTianer alaman, en e sav war enn daol, o kananbsp;gant e gitar. An Ao. Emil Pabor an hini oa; deuetnbsp;e oa diouz e vro clienidik da gana en doa biraeznbsp;d’ezi. Enn dudi bag enn drugarl e oa e glevout onbsp;tistaga gant eur vouez o krena :

Na karout a rafen distrei da di va mamm, Hag adkavout va zud, e bro va zad...

— 22 —

N’oa ket ar sonenn gaer-se pignet gwall-uhel en oabl glas tommlieoliet, pa ’n em gavas ar cTianernbsp;difijammet diwax an daol, bag o sevel, ben ivez,nbsp;davet an nenv. Skourret e oa bet, brao-bras, gantnbsp;skilfou an eor, ba, breman, e tifrete an den paournbsp;a-ziocTi ar mor garo. N’oa ket en e vutun, a-dra-sirr, bag, ouspenn, n’eo ket war-du e « vro » eznbsp;ae ar Pegasus, war an tu all, ne lavaran ket.

— 23 —

Pabor, a\^at, ne goUe ket buan e skiant. Azeza a reas, ar gwellocTiika ma c’hellas, war an eor, hagnbsp;en em staga start gant e vrikolou. Drant evel eunnbsp;eostig, e laoskas enr ganaouenn, hag he divije plijetnbsp;da skouam an Ao. Skanvig, ma ne vije ket betnbsp;heman bouzaret gant an trouz.

24

Ar c’haner paour, evelato, a oa divalo e stad-Pignat ha diskenn a rae ar Pegasus, diouz ma troe e peim ar sturier, ha souhet e veze Pabor, eurnbsp;wech au amzer, eu dour-mor. Nemet, gwechou all,nbsp;p’en em gave uhel, e wele peil, peil en-dro d’ezaS,nbsp;hag e louke aer vat kemeut ha ma kare.

25

A-beiin eur pennad, ez en em gavjont gant eul lestr oc’li ober bent evelto etrezek Bro-Saoz, bagnbsp;o teurel moged du dre e siminalou.

— Deomp, va bugale, eme an Ao. Skanvig, da saludi al lestr !

Hag ar Pegasus o trei diwar e bent evit mont da ober e loen farp a-ziocli ar vag.

— 26

Youc’hal a rae ar vartoloded: « Hurra! hurra! » An Ao. Pah or; avat, a oa nec’het an tanim anezan,nbsp;ha ne youc’he ket: « Hurra! » Gleb-par-teil edo,nbsp;ha, breman, e vranselle’ e-harz ar nioged a savenbsp;puilh diouz ar siminalou. Tud al lestr, sehezet-mik,nbsp;e gemeras evit eur spontailh. Suilhet evel eun an-duilhenn, henvel e oa ouz eur morian.

27 —

Eun nebeiit eiiriou goude, e teuas a-wel teven-nou Bro-Saoz.

— Sellit ! a youc’has an Ao. Skanvig, setu ker-reg kleiz gwenn Dover, o lugemi en heol !

Nijal a rejont a-zioc’h an torgennou glas koant, hag e tostajont onz eur vourc’Mg saoz. Lanamat anbsp;nae kalon an Ao. Pabor : c’boant bras en doa danbsp;ziskenn.

Lonket en doa dour sail, ken na oa tanet e c’hour-lanchenn, ha mail a oa gantan eva eur mell banne limonadez. Sellout a reas, gant daoulaghd dispour-bellet, ouz unan eus tiez kenta ar vourc’h, a oanbsp;skrivet warnah, gant lizerennou teo: « Inn », danbsp;lavarout eo: « Ostaleri. »

29

Nemet ar Pegasus, ’m eus aon, u’en doa c’hoant ebet douara. Kendalcli a rae da vont. An Ao. Pa-bor, neuze, ne varc’batas ket.

— Breman pe viken ! emezan, bag e krogas a dro-vriad en eur gleuzeur-straed. Eor ar Pegasusnbsp;a grogas ivez er gleuzeur-straed, bag bouman anbsp;blegas dindan ar becTi, evel eur gorzenn.

— 30 —

... Hop ! Sammet e voe diwar au douar. Very well, marc’hadour pebr, bolen, butun lia mezer,nbsp;oa, dres d’ar mare, oc’h ayeli e beBB war drnbsp;zor. Pa welas ar gleuzeur-straed o vontnbsp;eas e wad da zour, gant ar sofij e c belle beza lanbsp;ret erna dra beimak diwar roue Bro-Saoz. Verywenbsp;a züammas bag a grogas enni ivez.

31

Bras a-walc’h e oa ar Pegasus da herzel ouz ar samm, krenv a-walc’h, ne lavaran ket. Chom a reasnbsp;a-sav. Koueza a reas, eta, holl bouez ar gleuzeur-straed war ziskoaz Very well. Heman, kennebeut,nbsp;ne voe ket krenv a-walc’b da berzel. Diskregi anbsp;reas, bag ar gleuzeur-straed a yeas da skei eunnbsp;diael a daol ouz penn... ar gward-kêr Tommynbsp;Johniged.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,

32 —

.1-

'ó

Terri a reas gwerennou ar gleuzeur-straed war dokam ar gward-kêr, liag e beun a sankas el Ie-tem. E keit-se, e oa aet kuit adarre ar Pegasus.nbsp;Pa ne ziskroge nag ar Pabor nag au eor, ar paournbsp;kaez Touuuy a voe sachet ganto, hag a rankasnbsp;redek ar uauia ma c’hellas, gant aon beza dic’hou-zouget. Eu eur vont e-biou, e kasas d’e heul karrnbsp;bihan eur varc’hadourez pesked. Ar vaouez anbsp;hopas: « Harz al laer! » hag a stagas da redek ivez.

33 —

En eim taol trunun, e tistagas al letern. Plomn...! A! va Done! Tommy a gonezas war e benn a-drenv.nbsp;Ar varc’hadourez pesked a ruilhas dindan he c’harrnbsp;bihan, hag ar pesked, yen ha lihous, a zizacTiasnbsp;war he dhemm. Skrija a reas ar vaouez paour panbsp;santas lostouigou ar garliz hag ar brizili oc’h obernbsp;allazig d’ezi en he gouzoug.

34

llquot;

Ar Pegasus, avat, u'oa ket echu gant e droiou fall. An eor, skafivaet diouz samm ar gleuzeur-straed, Yerywell, ar gward-kêr Tommy, ar var-cliadourez pesked liag lie c’liarr bikan, a savas, anbsp;savas, bag a yeas da skei dres e-kreiz preuestr annbsp;Ao, Botez-rez, marc’badour boteierder. Ar gwer anbsp;dorras gant cholori, hag...

35

Tfir

I’a dec’has ar boiiltrenn raz gant an avel, e voe gwelet an Ao. Botez-rez hag e bried, azezet ouznbsp;^sol, sabatnet-krenn ha spontet-maro, o tispoiir-hella ouz an dismantr. An darvoud a oa degouezet,nbsp;hep kas ens e gelou, ha n’en doa ket bet amzernbsp;zoken an Ao. Botez-rez da zispega diouz ar gaze-

tenn edo o lenn.

— 37 —

An Ao. Erml Pabor en em skrabe hag en em (laiiaske, rak blonset mat e oa bet. Ar Pegasus,nbsp;hen, dichal-kaer eus an drong a rae — pa ne ouienbsp;ket! — a nije davet London. Hep dale, en em ga-vas a-zioc'h kêrbenn bro ar Saozon.

Na pebez kêr vras! Tiez, tiez dre-holl! hag atao tiez, keit ha ma c’helled tizout gant ar sell! Gwe-lout a re jont dindano Iliz-Veur Sant-Paol, hag arnbsp;stêr Taouez, o skedi etre ponton riverus.

— 38 —

'En diwez, ez en em gavas eun daclienn dereat lt;ia zonara. Ar Pegasus a nijas izel adarre. Gwaznbsp;a se evit Emil baour. Stlapet e voe, gwech ouz eurnbsp;siminal, ha herkent goude, ouz eur prenestr — manbsp;torre ar gwer adarre! — Gwechou all, e veze ruzetnbsp;War vein an hent bras, pe lakaet da gaout... hillignbsp;war spern ar e’hleuziou.

— 39 —

Neuze, e tiskemias ar Pegasus flourik-flour war ar geot, dirak Palez ar Gannaded, end-eeun. Digornbsp;e chomas genou an Ao. Skanvig hag an daou baotr,nbsp;pa weljont ar Pabor reuzeudik, stag ouz an eor,nbsp;ha leiz e gorf a boultreun, a huzil, a grabisaden-nou, a vosou bag a vloüsou. An Ao. Pabor a oanbsp;eur sacTiad drong ennan, hogen sioulaat a reasnbsp;hnan, pa voe pedet da zebri gant an nijerien, hanbsp;touet d’ezan e vije kaset en-dro da Alamagn.

— 40 —

— Mat an traou, neuze, eme Emil. Azeza a rejont o-fevar war al leton blot, ha koaniet a voenbsp;kalonek gant piz bihan astommet ha sar*din hili-ruz. D’an noz, ez eas an Ao. Emil d’en em walcTiinbsp;er ster Taouez. Goude-se, ez eas an holl da cTiour-vez da gousket dindan heol ar bleizi, gant geot danbsp;linserion ha peb a vaen da bennwele.

41 —

A-bred d’ar mintin, e voe ar pevar abostol wa» vale. Au Ao. Skanvig a lavaras:

— Kenavo, Bro-Saoz! Emaomp o vont da Ala-ma gn !

Lakaet a, voe an Ao. Emil Pabor war an adrenv gant ar pakadou: « Aman emaoun barrek! » eme-zan. Ken laouen edo o tistrei d’e vro ma kemerasnbsp;e gitar, bag e stagas da gana evel eur pabor ma pa.

— 42 —

An distro, avat, a droas da fall. Tarza a reas eun ame ruz, gant glao, lia kurim, hag avel hanbsp;luc’hed, e-kreiz Mor an Hantemoz. Kaer a voenbsp;ober evit chom war an hent eeun, ar Pegasus, e-lecTi sent! ouz ar stur, a yeas a denn-askell war-du broiou an Traon.

Me a lavar d’eoc’h e skoe kalon an Ao. Skanvig ken krenv hag e geflusker.

En diwez, e teuas eur sklaeraenn; tevel a reas an ame, tec’hont a reas ar c’houmoul, hag an nije-rien a welas dindano eur gompezenn gras, goloetnbsp;a draez, gant eur halmezenn c’hlas bennak amannbsp;hag a-hont,

— 'M eus aon ez eo Afrika! eme an Ao. Skanvig, pe, marteze, enn enezenn didud.

— 44 —

Ar Pegasus a ziskennas war an traez. Mont a reas an Ao. Skanvig, gant Lom hag Ifig, da weloutnbsp;penaos e oa kont gant ar vro. Ar c’haner Emü anbsp;chomas da ziwall ar marc’h-nijer.

— nbsp;nbsp;nbsp;Satordallik! Poaza a ra lieoi Afrika! a hua-nadas an tri faotr. Di wiska a re jont o dilhad nije-rien, hag ober peh a dog gant o mouchoner.

— nbsp;nbsp;nbsp;Sell ’ta du-hont! eme Lom, setu eun dorgenn!

— 45 —

An dorgenn^ eun durmnellig kentoc’h, a oa e dislieol — ma c’heller lavarout, — diou wezennnbsp;koko.

— An dra-man a zo, hep mar, eur hern taouarc’h, erne an Ao. Skanvig, pa voent azezet war an duru-mellad... douar gwak.

A-hend-all, gwelloc’h e kavent heza azezet eno eget war an traez tonun-hero-ruz. Tfig a gouskasnbsp;dioustu. An Ao. Skanvig a vije bet en e vutnn iveznbsp;m’en dije gallet souba e vnzellou e dour fresk eurnbsp;graonenn koko. Nemet, e gwirionez, re uhel e oanbsp;ar c’hraon e beg ar gwez!

46 —

Bomn! del da graonenn! ev bremafi..! Eur mell frouezenn, re azo emichans, a oa Kouezet, di-war lein eur wezenn, dres war beun an Ao. Skanvig.

— O! evelato! a youc’has an Ao. Skanvig, feuket ba strafuilbet, war eun dro, bag o tispac’ba treidnbsp;ba daouam. -Met... met... petra a c’boarvez'?

An dorgennig, evel ma vije bet be jet gant eur c’bren-douar, be doa graet eul lamm truimn, a oanbsp;savet bag... a rede knit !

An dorgenn a oa eun olifant, dihunet gant an Ao. Skanvig, p’edo en e wella kousk ae.

Koueza a reas Ifig war an traez. Lorn, avat, bag an Ao. Skanvig a dec’be d’ar piltiot war gein alnbsp;loen bras-spontus.

— 48

Edo an Ao. Pabor, azezet en e blijadur dindan askell ar Pegasus. Ma voe sabatuet krenn, pa we-las o vont e-biou, ha tiz warno, an olifant hag honnbsp;daou aotrou.

— nbsp;nbsp;nbsp;Chom aze! ho! ho!

An olifant, na petra ’ta! na ne glevas na ne sentas.

— nbsp;nbsp;nbsp;Ma n’eo ket eur vez, a lenvas ar clianer, lezelnbsp;eur paour kaez den e-unan e-kreiz ar gouelecTi!

— 49 —

E-pad m’edo o vaga sofijou du, e tegouezas Ifig, o ruza e dreid, o ouela, hag o rufla. Displega a reasnbsp;d’an Ao. Pabor an dan*oud en e hed.

Diskenn a reas an abardaez. Kollet o daou, e doim eur vro ouez, azeza a rejont tostik-tost an eilnbsp;ouz egile, bag an Ao. Pabor a lakaas ar skingom-zerez da vont en-dro. Selaou a rejont gant melkoninbsp;an toniou bag ar soniou a zeue daveto, a-dreuz annbsp;oabl, eus ar broio'n pella.

— 50 —

Setu, avat^ eun diskan. Eur j^ouc’laadenn spou-roniis a dorra.s peoc’h an noz.

— Al leon^d! a c’hannas Emil. klogeu, ne gollas ket e benn. Ne voe ket peil o tivinsa treid-war-Avin-terell ar Pegasns, liag ouz o staga dindan e votou-Ier. Ifig a reas eveltan. Poent e oa! Rak...

rA

... diouz a-drenv ar Pegasus, e sailhas eur pikol lean gouez. Ifig hag Emil a reas eur pez lamm gantnbsp;ar spout, eul lamm bras souezus, en abeg d’o botou-war-winterell, hag a yeas evel-se diwar-dro skilfounbsp;roue an anevaled.

— 52

Eun estlamm e oa gwelout an daou baotr ocli ober o lammou — evel laboused, end-eeun! —nbsp;ha tec’hout ma ouient ober! Ha pa ziskenne unau,nbsp;e pigne egile d’an nec’h. Al leon, avat, en doa pevarnbsp;fao, bag a c’houneze wamo. Trenka a rae ar geus-teurenn.

53 —

Bniii a gleve dija e eskem a trasKa e geel al leon, pa reas eun taol-ijin. Kemer a reas e gitar,nbsp;hag e krogas da gana, flourik da genta, krenvocTi-krenv goude, gant eur vouez dudius:

A ! n'am eus droug ehet ouzit,

Droug ehet ne rin d'il.

Kana a rae ken kalonek, ken c’houek a sklintine kerdin e gitar, ma chomas al leon en e sav-souim,nbsp;barnet ha donvaet, ha ma redas daelon puilh diouznbsp;e zaoulad. Teneraet e galon, va bugale vat!

— 54 —

Hogen, setu ar gwasa. Ken brao ha ken krenv e oa mouez an Ao. Pabor, ma voe klevet gant hollnbsp;leoned ar gouelec’h. Deredek a re jont a bep tu evitnbsp;kaout o lod kanaouennou. Darbet a voe da Lomnbsp;sempla gant''ar spont; krena a rae war e winterel-lou. Keuze, evit en em galonekaat, e stagas da ga-na gant an Ao. Emil. Hag holl leoned ar gouelecTinbsp;a ouele dourek gant an deneridigez.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;_

55 —

N’oant ket evit chom eno da viken; n’oant ket, kennebeut, evit paouez da gana, rak al leoned onbsp;dije graet o stal dezo, ha buan. Neuze, hep ehananbsp;da gana, ez eas Emil ha Lom en hent, a lanunounbsp;bras, gant, war o seuliou, an boll leoned dizrouk,nbsp;ha d:’ant, ha sentus evel toradou chas bihan.

— 56 -

Lezomp Emil hag Ifig gant o lammou hag o leo-iieQ, ha gwelomp da helec’h eo aet an Ao. Skan-vig ha Lorn, war gein an olifant. An olifant a oa Fri-Tougn e ano, ha n’oa den all e berc’henn nemetnbsp;Jibi-Doulig, roue Dudupok. Fri Tougn, laouen-ran, a oa redet vfar-eeun da Ziouerazour, kêrbennnbsp;ar rouantelez E c’hellit kredi e voe graet d’ezannbsp;enn degemer eus an dibab.

— 57

'Kaset a voe raktal an daou brizonlad dirak ar roue. E Veurded Jibi-Doulig a vousc’hoarzas d’ezonbsp;leiz e c’henou, bag a lavaras:

— Arroua! chouia! barka!

An Ao. Skanvig ha Lom n’ententent grik ebet e yez ar vorianed. Hogen, ne c’hortozent netra vatnbsp;diouz sellou lontek ar roue. Tremen a rae e zaounbsp;zoum war e gof, bag e deod war e vuzell, en eunnbsp;doare divalo... Brrr..!

58 —

Ar roue a savas e zourn. Lom a voe tapet, liam-met ha sammet kuit. Re dreut e oa, moarvat, ha kaset a voe da larda. Au Ao. Skanvig, hen, a voenbsp;tennet e zilhad digantan ha gwisket d’ezan eurnbsp;vrozig e deliou pahnez, heuvel ouz hlni ar voria-ned. Nasket e voe dre e c’houzoug, ha sachet er-maez a daoliou goaf en e gostezeunou, evel eunnbsp;ejen.

— 59 —

Sachet ha bouiitet evel-se, en em gavas hep dale e-kreiz al leur-ger. Prientet e oa bet eno eur peznbsp;ardi\Tiik: eur mell pod-houam a-ispilh ouz trinbsp;feul. Ar pod-houarn a oa leuu a zour. Raukout anbsp;reas an Ao. Skanvig pignat e-barz. Ar re zu a ena-ouas tan bras dindan ar pod. Ya! bugale baourlnbsp;edont o vont da boaza an Ao. Skanvig, evit hennbsp;debri...

Hor mignon reuzeudik n’en doa mui a fizians nemet en eur burzud a-berz an Aotrou Done.

— 60 -

Pa oa an dour o vont da virvi, avat, setu ma skrijas kêr gant eur youc’liadenn.

— Al leoned ! al leoned !

Ar vorianed gouez a dec’has a bep tu. Gwir e oa: edo an Ao Emil hag Ifig o tegouezout, gant annbsp;holl leoned war o lerc’h, ha dres d’an ampoent evitnbsp;savetei an Ao. Skanvig. Ne chomas ket hemannbsp;da yari er pod, kredit start.

— 61 —

Lenva a reas an tri nijer gant al levenez oc’h en em gavout yac'h ha dibistik, goude beza bet kennbsp;ankeniet. E keit-se, e c’hoarie al leoned mont war-lerc’b an dud du.

An Ao. Skanvig a vriate e vab war e vrucbed bag a starde kalonek dourn an Ao. Pabor, pa ves-teodas en eur ziskouez lochenn ar roue:

— nbsp;nbsp;nbsp;Aze..! el locbenn vras... Lorn!

Kerkent, e tennas Emil eur son eus e gitar. Al leoned a zeredas.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;(

— nbsp;nbsp;nbsp;Bec’b d’ezi ! a-raok ! a hopas Emil, da lochnbsp;ar roue !

— 62 —

Ar roue Jibi-Doulig a oa mil-bell e sofij diouz an darvoud a dostae. Gwisket en doa dilhad an Ao.nbsp;Skanvig. Azezet war e gador-roue, e selaoue, reutnbsp;gant al lorc’h, meuleudiou an dud e karg bag enbsp;amezeien.

Pa darzas ar youc’hadennou fuloret, ba tri pe bevar leon euzus o sailba en ti !

63 —

A, tudou ! m’ho pije gwelet penn Jibi-Doulig paour! Sevel a reas sounn dhvar e gador, ba, d’annbsp;daoulamm, e tifretas etrezek ar goaelec’h, gantnbsp;Emil bag al leoned war e roudou. Dispar edo arnbsp;roue da redek. Kaer en devoe, avat, al leoned anbsp;redas buanoc’h egetan, hag e sardaas iman anezonbsp;e skilfou e traon e vnagou.

64 —

E keit-se e oa bet kavet Lom gaut au Ao. Skan-vig. Staget e oa ar c’hrennard' paour en eur c’hogn ouz eur peul gant chadennou teo kadranaset. Anbsp;drugarez Doue, edo an alc’houez a-ispilb ouz arnbsp;«peurenn e-kichen an nor. An Ao. Skanvig, hepnbsp;koU amzer, a zichadennas ar prizoniad biban. Malinbsp;bras e oa: aet edo skuiz-maro, ha ne rae nemetnbsp;krena.

65

Hag E Veurded Jibi-Doulig'? Lazet, draibiet, defer et/emichails. A gred d’eoc’li? An Ao. Emil a oa eun den e galon dener. Truez en devoe ouz ar ronenbsp;diskaret hag e roas urz d’al leoned da zisikreginbsp;dioutan. A1 leoned a sentas, en eur finvlostal. Emil,,nbsp;evit siella ar peocli, a vac’has gant e gitar war frinbsp;du ar roue. Hag an holl, stad enno, a zeuas warnbsp;o c’hiz da Ziouerazour.

66

Jibi-Doulig a dride kement an tainin anezan gant ar joa d’e vuliez/ina pokas d’an lioll dud. Rei a reasnbsp;en-dro e zilhad d’an Ao. Skafivig, liag e tiskoue-zas e c’henoU; en enr lavarout:

— Oi ! skrign, skrangn, skrongn ! hagn, hagn ar pez a dalveze: Me ho ped da goania ganin.

Lakaet e voe e-tal dor al lock enr pikol kaoter, leun a yer rostet. An holl gwitibunan, liep loa nanbsp;fourchetez, a sankas o dent er c’Mg, hervez giznbsp;morianed Dudupok.

Goude koan. an aotrounez a voe kaset gant eur mevel du leun a zoujans betek korn ar bem plouz,nbsp;da gousket.

_ 67 —

A-bred d’ar mintin, antronoz, e voe sternet an olifant Fri-Tougn, da lavarout eo e voe stagetnbsp;trjeid ar Pegasus ouz e lost. An Ao. Skanvig, annbsp;Ao. Enail hag an daou grennard a grapas war enbsp;gein, ha kuit: « Hu! hu! » d’ar gouelec’h da glasknbsp;ar Pegasus. E Veurded Jibi-Doulig a zeue da heul,nbsp;a c’haoliad war e struskafival Plunv-Rodellek, hagnbsp;al leoned ivez, o kerzout daou ha daou, evel tud annbsp;cured.

68

A-benn eur penn-devez bent a-dreuz ar goue-lec’b, ez ernijont e-tal ar Pegasus. Lakaet e voe d’ezan en-dro e dreid-war-wiuterell, ober a reasnbsp;teuf-teiif eur wech c’lioaz, hag e tibradas gant arnbsp;gompagnunez, dirak sellou sabatuet-mik al leoned.nbsp;Ar roue Jibi-Doulig a voe lakaet, ar wech-man,nbsp;war ar pakadou. Pri-Tougn ha Plunv-Eodellek anbsp;zistroas, prim hag hernis, da Ziouerazour.

— 69 —

Diskenn a reas ar Pegasus e Diouerazour, dirak palez ar roue du. An Ao. Skanvig a roas neuze eunnbsp;tammig kercli d’e vai^c’li, pe, ma kavit gwelloc’h,nbsp;eur bidonad eoul bennak. Lavarout a reas, en eurnbsp;skrabat e benn:

— He! he! ret eo arboelli!

He chomé mui nemet daou vidonad eoul-benzin, hag e oa c’hoaz ar Mor Kreizdouarel da dreiza!

Lavaret e voe kenavo an distro d’ar re zu, hag ar Pegasus, stignet e ziouaskell, a sailhas eeun davetnbsp;an Hantemoz,

— 70 —

N’oa ket ar vro dudius dreist. Traez, traez, traez atao! Eur week bennak, e weljont eun beuliad kan-valed o kerzout goustad dindano. Goude, e teuas arnbsp;gouelec’h da veza torgennek, Pelloc’h, e voe mene-ziou en dremmwel, ba Lom a bopas:

— Oi! eur gêr!

Ya! edo ar Pegasus o tostaat ouz eur gêr. ÏTa pebez kêr iskis, avat!

71

Plava a rejoDt a-us d’ar gêr, ha ne wel jont nemet mogeriou freu55et, postou torre.t, hag atredou. Nanbsp;ld, na kaz, avat, nag eun ene, neblec’li.

— nbsp;nbsp;nbsp;N’oan ket faziet, eme an Ao. Skanvig, — desketnbsp;mat e oa hor mlgnon. — Emaomp dirak dismantrounbsp;roman.

Displega a reas penaos o doa ar Romaned gwe-chall gounezet broiou niverus. Denet e oant zoken betek gouelec’hiou Afrika, ha savet o doa eno kêriounbsp;hag azenldiou

— nbsp;nbsp;nbsp;Ar gêr-man he deus d’an nebeuta 2.000 vloaz,

emezan. nbsp;nbsp;nbsp;;

— 72 —

o veza m’edo erru tost au abardaez, hor pevar aotrou a gavas grad tremen an noz er gêr varo-se.nbsp;Diskenn a reas ar Pegasus, ha graet e voe ar geus-teurenn war eun durumellig, ouz harp unan eus arnbsp;mogeriou koz-:douar. Kerkent goude, en noz di-drouz, e nije davet oahl Afrika, kanaouenn sklintinnbsp;ar pevar c’housker o roe’hal e peoc’h o ene.

— 73 —

Dihunet e voent, da c’houlou-deiz, gant eim trouz beimak. Eun Arab ,a oa dirazo, gant enbsp;zivrec’h kroaziet war e vruched, bag oc’b obernbsp;stouigou begarat.

— nbsp;nbsp;nbsp;Salam Aleikoum! emezan war an ton bras.

— nbsp;nbsp;nbsp;Bone bo pinnigo, va den mat! a respontas annbsp;Ao. Skanvig. Pbjadur a ra d’in ober anaoudegeznbsp;ganeoc’b.

— nbsp;nbsp;nbsp;Do you speak English? a gendalc’bas egile.

74

— Evel just! erne an Ao. Skanvig. Hag, e gwi-rionez, pa oa er skol, o veza ma taole evez, e teske mat pep tra, ha zoken yezou ar poblou estren. Setunbsp;ma savas marvailh bras etrezan ha Sidi-ben-Bikonbsp;ano an Arab a oa bennez. — Gouzout a rejontnbsp;gant Sidi edont d’an ampoent e kêr goz Tungad.

Ar gwasa a zo, p’edo Sidi-ben-Biko o vont lar-koc’h, e lakaas e droad v/ar gitar an Ao. Emil. Ar c’hitar a reas d’ezan eur votez a c’hiz nevez, met...

— 75 —

... an Ao. Emil a ginnigas tarza diwar eun bonun konnnar ba giac’bar. E gitar a oa an banter wellanbsp;eus e vnbez,

— nbsp;nbsp;nbsp;Del! Salam Aleikoun ar foeltr!

Hag an taol kerkent hag ar gomz... eur pez taol-doum e kreiz dremm kazugel Sidi-ben-Biko. Ma reas beman toiitig-penn war an traez.

— nbsp;nbsp;nbsp;Brao! brao! erne an Ao. Skafi’sdg, en eur stla-ka è zaou zoum.

— 76 —

Sidi-ben-Biko, avat, n’oa ket ganet skuiz. Lam-met en deus war e zaoulin, ha tennet d'aou mell revolver diouz e chodellou. Youc’bal a rae:

— Ho tivrec’h d’al laez! Ho kwenneien pe ho puhez! Eoit d’iu ho kwenneien!

Petra ho pije graet nemet sevel uhel ho tivrec’h? Ar pevar nijer a reas evel-se, ha buan, ha lionnbsp;krampouez Kemper war o beg, ouspenn.

77 —

Emil, avat; a zraillie Kez euu tamm saozneg bennak:

— Hor gweuiieieri ? emezan d’an Arab. A-bont emaint, er pakadoii, war lost bon nijerez. Aour banbsp;diamantou o tont war-eeun diouz an Transvaal!

Gaou a lavare Emil. An Arab, avat, bep sonjal biroc’b, a redas war-du ar pakadou.

Ar pevar nijer, goustad, gand enr bale louam, a j uzas war e lercTi, ha...

— 78 —

... pa n’oa ket war evez, a lammas o fevar war e gein. An Arab, tapet drocli, a gouezas penn-da-benn e gorf, a durias an traez gant e fri, hag a zis-krogas diouz e revolveriou. Eun tenn a oa aet,nbsp;koulskoude, d’en em goll... e bro ar c’houmoul, lec’hnbsp;ne rea.s ket nemeur a zroug.

Sidi-ben-Biko en doa kavet e vistri. Lianunet e voe, treid ba daouam, gant kerdin kemeret ernbsp;Pegasus.

79

riiiniB

Staget e voe goude-se ouz unan eus ar peuliou roman, hep doajans na truez ouz e youc’hadennounbsp;kounnaret. Pa voe peurechu al labour, ar pevarnbsp;c’banfard a azezas da zijuni en o flijadur, dindannbsp;sellou an Arab, o trei, o tistrei, bag o tarlaskat evitnbsp;en em ziliamma.

Eun hanter-eur goude, e save en-dro ar marc’h-as-kellek, bag e steuzie e dremmwel an Hantemoz, hep beza lavaret kenavo zoken da Sidi-ben-Biko.

80

A-benn nijal eun nebeut euriou, e voe ar Pegasus a-ziocTi ar Mor Kreizdouarel. A-daol-trumm, ez easnbsp;e-biou d’ezo eur bagad c’houiboned. Mjal a raentnbsp;war-du broiou an traon.

— Mont a raint pelloc’h egedomp, erne an Ao. Skanvig. Peurliesa, ez eont tre betek Traon Afrika.nbsp;Souezet oun, evelato, ouz o gwelout aman...

~ 81 -

— Boazet int da ober au dro dre Jibraltar pe dre Eeter ar Mor Kreizdouarel, o tremen dre vro Siria^nbsp;ha tizout Afrika, goude.

Hogen, n’oa ket distaget mat ar ger « Afrika », ma ehanas keflusker ar Pegasus da fraonval.

Aet e oa an eoul-benzin da hesk. Dlskenn a reas ar Pegasus en eur droidellat.

Plouf! Setu, na petra ’ta! ar « marc’li-labous » troet da « varc’li-pesk », o neiii war ar mor divent.nbsp;A drugarez Done, e oa ar mor sioul ha Kompez, hagnbsp;an amzer hep enr pikad avel. Ar Pegasus, ouspenn,nbsp;diwallet ma oa gant e eskell ledan, a oa diaes d’ezannbsp;trei war e c’henou.

Koulskoude, n’oa ket peadra d’hon « nijerien-verdeidi » da fougeal. Penaos en em denna alese?

83 —

Ober a re jont bent, e-pad meur eur, kaset ha degaset war vor, hep gouzont pelec’h e oant. Ennbsp;diwez e weljont kerreg uhel gwintet e-kreiz an tar-ziou. Edont, hep mar ebet, o tostaat ouz enez Siki-lia, e traon Italia.

— nbsp;nbsp;nbsp;Gant ma ne ’z aimp ket da skei war ar vein-se,nbsp;eme an Ao. Skanvig, nee’het. Hogen, laouenaatnbsp;a reas en eun taol.

— nbsp;nbsp;nbsp;Sell! ar silvidigez!

Gwelet e oant bet gant eur yoc’ht. Eur vagig-dre-dan a voe lakaet er mor, hag a zeuas gant tiz davet ar Pegasus.

— 84 —

Ar vagig-dre-dan a oa pevar den enni. Groulenn a reas unan eun dra bennak. Hini ebet ne intentasnbsp;grik. Italiz e oant, emichans. An Ao. Skanvig anbsp;ziskouezas, neuze, gant e viz, keflusker mut ar Pegasus, a reas « pfft! pfft! » gant e c’lienou, hag anbsp;ziskouezas ar bidoniou eoul-benzin goullo hagnbsp;hesk. An Italiz a intentas raktal hag a I'edas danbsp;gercTiat an eoul a oa diouer d’ezah.

85 —

Evel-se, e c’hellas ar Pegasus sevel d’an nec’h adarre, uhel^ uhel a-us d’ar mor. Hep dale e nijasnbsp;a-zioc’h maeziou mezevennus Italia. Hag a-bennnbsp;eun hanter-eur, e oa tostik-tost d’eur ^êr vras.

— Roma! eme an Ao. Skafivig gant doujans. Ar ster melen-aour, aze, a zo an Tevere. Hag an doennnbsp;boullhenvel divent-se, a zo toenn Iliz-Yeur Sant-Per. E-kichen, eman palez brudet Hon Tad Santelnbsp;ar Pab.

Hag ar peva r nijer a dennas o zogou evit saludi.

— 86 —

Fraonval a rae keflusker ar Pegasus, ma oa eun dudi. Mall a oa gant an nijerien beza erru er gêr.nbsp;Ne chomjont ket eta e kêrbenn Italia.

A-benn eun hanter-eur all, e youc’has Lorn:

— nbsp;nbsp;nbsp;Sellit ouz ar c’hastell-dour brao!

— nbsp;nbsp;nbsp;Eur c’hastell-dour emaoun-me ivez! Hounneznbsp;eo chapel vrudet ar Vadeziant, en iliz-veur Piza.

87

Distrei a reas an Ao. Skanvig meur a weck, da sellout ouz ar savadur estlammus. Ken na an-kounac’haas edo krog e baol an uijerez... ha manbsp;’z eas ar Pegasus da dougna e fri ouz tour stouetnbsp;Piza! Klevet e voe eun trouzig divalo: PfuitI Annbsp;aezenn o vont e-biou! Bvit an eil gwech, e pakasnbsp;lamm ar Pegasus.

88

Hogen, n’oa ket erru mat en traon ma tec’has evel enr marc’h pennfollet, ha dillo! O! na spon-tit ket. N’oa kouezet ar Pegasus nemet war eurnbsp;cTiarr-dre-dan. Ar spont, na petra ’ta! a oa evitnbsp;blenier ar c’harr-dre-dan.

89 -

ii

Paotr ar c’harr-dre-dan, avat, n’en doa ezomm ebet eus ar seurt prof, daoust ma koueze diouznbsp;an nenv. Chom a reas a-sav, krenn. Ar Pegasus,nbsp;re a diz wamafi, a gendalc’has, a reas lamm-choug-e-benn hag a skarzas e nijerien.

— Hop! diskennit!

— 90

Edo, d’an ampoent, eur e’houer italiat o vont e-biou gant podadou laez. Lanunat a reas diouz e garr, pa welas an darvoud.

— Degemer laouen d’eoc’h war zonar Italia goant! emezan, gant eur stouig flour.. N'e voe ket in-tentet; panevet-se, ’m eus aon, n’en dije ket bet evitnbsp;e salud eur respont ken hegarat.

— 91 —

Hep selaou, kennebeut, paotr e garr-dTe-dan o pec’hi, au Ao Skanvig a baee pep a vanne laez d’enbsp;nijerien.

— nbsp;nbsp;nbsp;O! o! eme a-greiz-holl, an Ao. Emil, sellit ’tanbsp;na treuz-kann eman an tour. Darbet eo bet d’ezannbsp;beza diskaret ganimp!

— nbsp;nbsp;nbsp;Ma ivez. Emil gaez! Ne ouiec’h ket cTioaz eo

hennez tour stouet Piza? Anavezet a-walcTi eo, koulskoude. Setu peil a zo eman treuz-kann evel-selnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;{

92 —

Didougnet ha penseliet a voe fri ar Pegasus: eur gwall-daol eu doa tapet. Groude-se e voe ret rei enbsp;« gerc’h » d’ezan, rak ar pep all a oa aet gant annbsp;avel. Ne voe ket diaes. An Ao. Skaövig hag an Ao.nbsp;Emil a sanunas ar marc’h-askellek war o diskoaz,nbsp;hag a yeas gantan betek ar gleuzeur-straed tosta.

93 —

An Ao. Skafivig a biguas gant ar peul potin, a dennas al leterii, liag a lakaas en lie lec ’h kor-zenn ar Pegasus. A-barz peil, e voe leun a aezenn.nbsp;Dibrada a reas, ba kuit a denn-askell war-du arnbsp;broiou-krec’h. Ar broiou-krec’b, e gwirionez, raknbsp;setu ar meneziou Alpou o tarza dirak bon nijerien.

Eno e c’boarvezas gant an Ao. Skanvig eun dar-voud souezus.

— 94 —

— Oi! eB doa lavaret liig. Sell an erc’h! Tad, dis-kennonip ’ta, da edioari stlepel buullou erc’li!

Asantet en doa an Ao. Skanvig, rak c’hoant en doa da gemer ivez enn tainmig berr-amzer. Arnbsp;pevar lakepod a oa kroget raktal d’en em ganna anbsp;daoliou boullou, war ar gompezenn wenn. Ha plija-dur d’ezo, ken na oa plijadur a-walc’h.

Pa youc’Jias Ifig :

— nbsp;nbsp;nbsp;Tad! pelec’h. eman va zad?

Ya Vat! dianket e oa an Ao. Skanvig. Na liou na rond anezan neblec’h.

— nbsp;nbsp;nbsp;Eo, eo! aman eman! a hopas, en diwez, an Ao.nbsp;Emil.

Sanket e oa an aotrou paour en erc’h betek e c’houzoug. Kouezet e oa, e-pad ar c’boari, en eunnbsp;toull skoachet dindan eur gwiskad erc’h.

— 96 —

Evit mirout ouz au Ao. Skanvig da riella en e doull erc’h, e taolas Lom hag Ifig outafi ar boutail^nbsp;hadou limonadez a oa e-barz ar Pegasus. Meska anbsp;reas al limonadez gant an ercli, lia bez’ en devoe annbsp;Ao. Skanvig da eva kement a rae plijadur d’enbsp;galon: skoum gant ananaz, flamboez, sivi, ha menbsp;oar-me? Ar gwasa a zo, e pakas unan eus ar bou-tailhou war e benn. Ar fall, avat, a droas da vad*nbsp;Skrija a reas ar riou marvel a oa oc’h en em silanbsp;en e izili.

— 97 —

N’oad ket, koulskoude, evit padout evel-se

Pa darzas eur sonj e pertn an Ao. Emil: an eorl Prim ka dillo, e teskas blenia ar marc’k-askellek.nbsp;Hep dale, e nije keman en-dro da kerm an Ao.nbsp;Skanvig, gant an eor a-ispilk, o stleja izelocli-izeLnbsp;Kregi a reas an Ao. Skanvig ennan... kag koupalal'nbsp;sacket e voe er-maez, gwenn-kann gant an ere Ti,,nbsp;kag kanter-semplet gant an anoued.

98

ITommet a voe d’ezan eur bannac’hig traou somm evit e lakaat a-blomm adarre, ha kuit en-dxo, a-dreist ar meneziou etrezek kompezeunou Bavaria.nbsp;Ken na laoskas an Ao. Emil eur youc’hadenn drant:

t— Setu Ziebelhofen, bro goz va zadou! Setu va zi bihan! Setu, el liorz, va fried Marc’harld!

Diskouez a reas e di. Ar Pegasus a droas en-dro d’ezan diou week pe deir gweeh en e enor, hag anbsp;ziskennas brao-bras e-tal dor al liorz,

99 ~

An It. Pabor a oa el liorz, gant he daou baotr, o tastum spezad.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^

— Che, va Done! emezi en eur sevel he divrec’h. Lammat a reas d’he gwaz da bokat d’ezan. Kennbsp;start e priatas Emil zoken ina voe aarbet d’ezannbsp;koll e alan.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;!

Pedet e voe an boll da gemer ar c’hafe, hag aet e oa pell an noz, m’edont c’hoaz o tibuna dre arnbsp;munut kement a oa c’hoarvezet.

100

Kousket a reas an nijeiien e ti ar Pabored. A-bred d’ar mintm, avat, e yoe war sav an Ao. Skan-yig bag an daou baotr. Ne chomjont ket da dene-raat war ar c’lienavoiou.

Tomm e oa an beol, glas an oabl, ba kaer an amzer. Ar c’bêrion a dremene dindano, eun dxidi.nbsp;Setn Augsburg, ar gêr goz.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i

— 101

Estlammi a rejont ouz an tiez kaer savet e doare koz ar vro, gant pondaleziou-diawaéz ha touribel-lou-gwer. Felloiit a reas d’an Ao. Skanvig gweloutnbsp;gwelloc’h eur prenestr kizellet dreist, liag e tostaasnbsp;re. Mont a reas ar Pegasus a-benn-herr en douri-bell. Gwer an douribell a dorras e tammoii gantnbsp;cholori.

102 —

An dra-se, avat, n’oa netra e-kenver ar pez a «Tioarveze en diabarz. Ar gwer ton et en doa rogetnbsp;— eur wech ouspenn, — krocTien ar Pegasus. Annbsp;aezenn a leunias ar ganabr. An boll dud a oa eno anbsp;gouezas, semplet, hag ivez ar cTii I’outoullig, hag alnbsp;labous-kanari en e gaoued.

— 103

)U

Au Ao. Skanvig, nee liet, a sachas Ruit e Bega-sus ar gwella ma c’hellas, hag a gouezas gantan war ar straed. Hep koll eur munut, hag a-raok manbsp;yije deuet ar warded-kêr, e voe stanket toull an nije-rez ha c’houezet ermi adari’e aezenn eur gleuzeur-straed. Houmah a oa uhel a-walc’h. Au eii a lakaasnbsp;kein d’egile, ha buan aezenn d’ezi, e-pad manbsp;c’hoarze ar vourc’hizien.

— 104 —

N’eo ket diaesoc’li. Eim nebeiit goiide, e nijent adarre a-zioc’li maeziou glas ha kêriou bras, dichal-kaer ouz au dismantr a oa bet graet en Augsburg.

P’edont o plava a-us da Prankfurt-ar-Main, eur gêr koz brao meurbet, e hopas Lom:

— Sell ’ta! Eur c’liarr-nij! Dont a ra warnomp.

Hag, e gwir, edo eun nijerez-dour oc’h ober tiz ¦war o lerc’h.

105 —

— « Harpit! an archerien! » a youc’has eur vouez, hag e tarzas eun tenn revolver. An Ao.nbsp;Skanvig a gollas e benn; ken sabatuet e oa, manbsp;lakae ar Pegasus da vont ha da zont, da bignat hanbsp;da ziskenn. Ma kredas da baotred an urz edo onbsp;klask tecTiout Eun archer, neuze, a daolas eur gor-denn lagadennek ouz unan eus an treid-war-win-terell... hag e sachas, Stoui a reas ar Pegasus war enbsp;gostez. An tri nijer a reas eur bluiadenn.

106

Ar Pegasus a oa, d’an ampoent, a-zioc’h ar Main, eur ster alaman a gas he dour d’ar Roen.nbsp;Ploiif! plouf! plouf! An Ao. Skanvig hag an daounbsp;baotr a gouezas er ster, o fenn da genta. O zri, enbsp;neuient evel liouidi, ha n’o devoe ket nemeur a boannbsp;o tiraez eur vag hag o khapat enni.

107

Diskeniiet e oa ivez nijerez-dour an archerien. Ereet e voe war eun dro gant ar Pegasus ouz arnbsp;vag. Hag an Ao. Skanvig a welas tranun geol eurnbsp;revolver o lintra dindan e fri, e-pad ma sanke dounnbsp;en e zaoulagad sellou fero enn archer.

108 —

i,’#'

camp;=

An Ao, Skanvig, evel m’en dije gwelet eun naer, a reas eur pez lamni a-drenv. N’en doa ket sonj edonbsp;en eur vag, hag e reas toutig-penn e toull ar glaou.nbsp;Glaou a oa en toull, hag an Ao. Skanvig a oa gleb-teil. E c’hellit gwelout e dres, pa voe tennet alese!

— 109 —

Lous, ha poultrenn ar glaou o tivera outafi, Skanvig a glemme :

— N’em eufe graet netra fall.

An arch era en, aval, ne cTaoulennent ket heza te-neraet. Kaset e voe an aotrou paour da Yureo ar qlioiniser, dre straedou kêr, staget e zaouam evelnbsp;nala vije bet eail laer pe eun torfedour bras.

— 110

Aj clioimser a reas trouz ar mil gunm. Kement a cTiellas intent ar prizoniad eo e oa tamalletnbsp;d’ezan gwer torret hag aezenn-leski laeret. Kaer ennbsp;devoe kinnig paea ar freuz hag ar reuz, e chomasnbsp;ar cTiomiser didifuez.

111 —

) '¦

An Ao. Skanvig a roe chadennet d’ezan e zaouarn, hag evit mirout outaii d’en em laerez, enbsp;voe staget ouz e droad kleiz eur bouuner a vouU-c’haleour. Taolct e voe goude en eun toull-bac’hnbsp;donn ha gleb.

— Tad, a huanadas Ifig, en eur gimiadi, n’en em chal ket. Ni az tenno ac’han. Bez war evez, ha sellnbsp;ouz an nenv, pa echuo labour ar brizonidi, war-c’hoaz da greisteiz,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;inbsp;nbsp;nbsp;nbsp;. i . ; ?

Antronoz, da greisteiz, edo an Ao, Skanvig o planta gwez gant prizonidi all: eul labour a zegasnbsp;poan gein, dreist-holl d’ar re n’int ket boas.

Pa voe klevet o tont a bell sardon eur c’heflus-ker. An Ao. Skanvig a sellas d’an necli, gant euii neuz dizeblant, hag e welas eun nijerez o tostaatnbsp;gant tiz.

-i;3-

Ifig — rak ken an hini oa — a ziskennas ar Pegasus an izela ma c’hellas, hag a daoïas an eor.nbsp;An Ao. Skanvig a grogas ennan. N’oa ketnbsp;dizouezet an diwallerien, ma voe sammet ar prizo-niad, ha ma tec’he an nijerez. Ha Lom a dennenbsp;d ’ezo e deod war ar mare’had.

Eur c’hard eur goude edo ar Pegasus o vont a-zioc’h eur geriadennig vrao.

— Aman e c’hellomp diskenn, eme ar baotred. Ne vezo ket a archerien.

— 114 —

Ifig n’en doa sonj ebet niui e oa stag atao ar vouU bommer ouz troad e dad. Diskenn a reas re izel, hagnbsp;ar voull a skoas eur pez taol krenv ouz tour annbsp;iliz... Freuz ha reuz adarre, ha diskaret tour annbsp;iliz..!

’M eus aon n’oa ket bet fardet au tour-se gant mein kalet Breiz-Izel!

— 115 —

An nijerien, e c’liellit kredi, n’o doa mui c’hoant da ziskenn. Tec’hout a re jont pellocTi e-kreiz arnbsp;maeziou, en eur foenneg. Skoacha a rejont ar Pegasus dindan eur bem geot ha strouez. N’oa ket eunnbsp;dra fall da ober; rak, nebeut goude, e voe gweletnbsp;nijerez an archerien o trei en oabl, evel eur spar-fell, hag 0 klask... hep kavout netra, evel just.

— 116 —

Iim.- ; nbsp;nbsp;nbsp;..............

Chom a reas au tri beajour da gousket er-maez, dindan dionaskell ar Pegasus. Antronoz, e kendal-c’hjont da vont a-us d’eur vro anavezetocTi-anaYe-zet, Gwelout a re jont o foenneier Karet ha saoudnbsp;lart an Holland. Eriai e vijent er gêr a-raok aunbsp;noz! War-dro kreisteiz, an Ao. Skanvig a vennasnbsp;diskenn e-kichen eur vereuri.

— Me a glev c’houez ar gêr!

117 —

— nbsp;nbsp;nbsp;Roet e vo d’imp, emichafis, eur Tolennad la^znbsp;da eva! emezan, en eur zonara. Er prad, avat, e oanbsp;eur c’hole o peuri. N’en doa gwelet biskoaz eul loennbsp;evel ar Pegasus.

— nbsp;nbsp;nbsp;Petra au istrogelll emezan en e benn kole; onbsp;tont da zebri d’in va geof? Gortoz...

Hag e sailhas gant e gerniel war ar Pegasus.

—Ola! ola! deomp war an doenn! eme an Ao. Skanvig. Hag ar marc’h-nijer a reas eul lamm warnbsp;lein an doenn.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i

— 118 —

Eno e c’hellent ober fae war gemiel ar c’hole ; €vit prena laez, avat, er vereuri, netra da oberinbsp;Chom a rae, a drugarez Doue, eur berad bennak anbsp;gafe yen,,.

Nemet, siouaz! an Ao. Skanvig n’en doa ket tao-let evez pelec’h e'oa karpet kof ar Pegasus... war ar siminal...

— 119 —

Gwreg ar merour a oa dres d’an ampoent o lakaat tan dindan lein. Ha tomm d’ezi! Hogen, desketnbsp;hoc’h eus er skol penaos e c’liouez an aezenn devinbsp;gant ar wrez. Ar Pegasus a oa leun a aeaenn devi.nbsp;En em lakaat a reas da goenvi... da goenvi... evel arnbsp;Tuoc’li, p’he deus debret melchon gleb.

— nbsp;nbsp;nbsp;Ma ivez! petra a c’boarvez gant Pegasus, eme

Ifig.

— nbsp;nbsp;nbsp;Moarvat... a respontas an tad. Ke deas ket

pellocTi. nbsp;nbsp;nbsp;!

— 120 —

Boumm..! Pebez tarzadeim, va zudou! Kreaa a reas an ti, traon ha laez, hejet e voe ar gwez evelnbsp;gant eur barr-avel, ken na gouezas ar per war-hednbsp;eul leo, ha muioc’h. Ar gwinterellou^ ar plenk, arnbsp;gwialennou, en eur ger, ar Pegasus a-bez a yeas enbsp;tamnaou munut da ober eun droad diweza e bro arnbsp;stered,... En o mesk edo an Ao. Skanvig. Ifig hanbsp;Lonun a oa bet ivez stlapet uhel, evel bolotennou.

121

Tud an ti a zeredas, hag a chomas digor o genou gant an estlannn: ar Pegasus a oa e bruzun, Ifig anbsp;oa ispilh dre draon e vragou ouz eur skourr, Lornnbsp;war e gof a-drenv an ti, hag an Ao. Skanvig anbsp;c’haoliad war gein ar c’hole fero.

122 —

Ar c’liole n’oa ket loen da c’houzaüv eur seurt sarom, liag hen da lammat, da dourta ha da vres-kenn e\dt teurel kuit an Ao. Skanvig. An Ao. Skan-vig, a hend-all, n’oa ket gwall varrek da varc’he-kaat war an tirvi. Strafuilhet-maro e oa. En diwez,nbsp;e kemeras ar c’hole eur pennad tiz, e c’lialoupasnbsp;eeun davet eur poull-dour, hag e chomas a-sav,nbsp;krenn.

An Ao, Skanvig a voe strinket en dour, war e henn.

— 123 —

Ar verourien a zeuas war o skoazell. Tennet e-voe Ifig diwar e skourr, amamieiiet ha lienennet tal Lorn evit parea e vlonsou, ha roet eur gwiskamantnbsp;sec’h d’an Ao Skahvig. Goude-se, e voent kaset gantnbsp;ar cTiarr, hetek an tren tosta...

Skniz e oant, poan o d)oa bet, glao a rae er-maez, hag an Ao. Skanvig en doa keuz a-w^alc’h d’e nije-rez. Hogen o gwalc’h a levenez o devoe o tegouezoutnbsp;er gêr, hag o vriata ar gerent... hep menegi ar fougenbsp;a oa enno gant an nijadenn vurzudus o doa graet.nbsp;o-zri.

— 124 —

HA GWELLAAT

EVIT SE E RANKIT KLASK

EUR CHOUMANANTER NEVEZ

Priz ar c’hoiimananl-bloaz : 20 lur Priz an niverenn : 7 lur 50

E 1929, eun diskont a vo graet d’ar goumananterien war an darn vuia eus hoi levriou nevez.

RAKPRENIT HOL LEVRIOU

Evit kaout an holl levrion embannet gamt Gwalam, hep kaout ar boan d’o goulenn bep gwech, lakaitnbsp;hoc’h ano war roll hor RAKPRENERIEN.

Setu aman ar reolenn nevez a-zivout ar rakpren:

1/ Da veza lakaet war roll rakprenerien levriou Gwalam, e ranker kas banter-kant lur, a vo implijetnbsp;da baea al levriou.

2/ Pa vo diviet an banter-kant lur kaset, eur bapereinn a vo kaset d’ar rakprener, gant e gont, ouznbsp;e bedi, ma kar, da rakpren adarre.

Sonjit ervat

Nc raio Gwalam nctra hep arc’hant.

Gant arc’hant c c’hcilo savctci ar^brczoneg hag adsevel buhéz spcrcdel Brciz.

EMBANNADURIOU GWALARN

1926

J. Kerrien. — AR ROG’H TOULL. — Diviet.

J. M. Synge. — WAR VARG’H D’AR MOR. — 2 lur 25.

1927

Roparz Heimon. — AN AOTROU BIMBOGHET E BREIZ. — 6 lur. T. C. Murray, — NEVEZ-AMZER. — 4 lur.

TONKADUR BUGALE TUIREANN. — 4 lur.

G. Th. Rotman. — PRINSEZIG AN DOUR. — 5 lur.

GERIADUR GALLEK-BREZONEK A GORFADUREZ. — 1 lur.

1928

Aeschulos. — PROMETHEUS EREET, AR BERSED. — 12 lur. B. Potter. — PER AR C’HONIKL. — 1 lur.

G. nbsp;nbsp;nbsp;Th. Rotman. — PRINSEZIG EN DEUR. — 5 lur.

H. nbsp;nbsp;nbsp;Andersen. — PLAG’HIG VIHAN AR MOR. — 3 lur 60.nbsp;Roparz Hemon. — GERIADURIG-DOURN BREZONEK-GALLEK.

— 22 lur.

Roparz Hemon. — YEZADUR BERR AR BREZONEG. — 3 lur. Roparz Hemon. — DISTAGADUR AR BREZONEG. — 3 lur.

AR SIMBOL. — 0 lur 50.,

1929 nbsp;nbsp;nbsp;'

Meven Mordiern. — ISTOR AR BI®, levrenn I. —14 lur.

M. Gourlaouen. — LEVR AL LOENED. — 1 lur 75.

A. Blok. — AR PLAG’H DIANAV. — 4 lur.

G. Th. Rotman.— NIJADBNN AN AOTROU SKANVIG. — 5 lur. A. Brizeug. — TELENN ARVOR, FURNEZ BREIZ. — 6 lur.