Wegens onderzoek aan deze collectie is bij deze boeken ook de volledige buitenkant gescand. De hierna volgende scans zijn innbsp;volgorde waarop ze getoond worden:

Due to research concerning this collection the outside of these books has been scanned in full. The following scans are, in order ofnbsp;appearance:

^jßniüüüwvtiftrttwimtüif BttwwtMtiwiftttriwdhanbsp;.t'-wai'tte - Tfgt;»Mfc-lt;y^oTBa .¦***«'gt;

nS#ÄffiSr,i.M xtftttifli^aföitttipioait

-äIj nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;«5.

^m) ww^çïtt-'-vvn^M^.yi'

lt;J(tKV101

......

S5ttïn|«i

I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Jrt«gt;.-(-.........

I rÄgt;^ . nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Wönbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Theologia

t nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;¦ Folio r.°. 139-

flfnfé.'uîTruKmqHînüncîvm tv.nè^^rttqtii wcttj j$ni wtflnbsp;RtMÏJ|iîiMcipiô.0'nîîfl^imffnbsp;mmautaftmtvatirtótïi®nbsp;]Äftiütlnoft^iÄniirtjm

^îrrxu^HA«y V^Uîf mtïitlj^Mîp*MjllCQ^^ nqgt;trt)iïeftciPfi^i®W. 'Znbsp;apittttî^^^ii'ttecftôtti

rfsr

cc^ii^iWÔlifônfenô^^

4^n(Sttttlr Ottfua^i ow üfl t jÖtfÖ!itnc.ftötrötittniiftj5iw

tlti/'S

cÖ-q«utdïtöfla«flïSnn ïüim^^ncatiïitm^ 1^-1 fnbsp;swssfejjnbsp;îvftiti^Sf«!èvmi-ï«finjif F,£U ..]i inbsp;cè.tntóH^eiiianrctnRgiratöinbsp;ncói^^oeua'(Cittin,ffttfii]i

-Vßftt- ¦ t^Jt*** 1?T^

ntm mitctttH ftrçir/iamiuf itifttttï4jF«i«ttótïw^iöi. fnbsp;âjii^atint^^üiatol)Uf('

fl)t.ÿ*fiùmOn|hrtâîrf^Srt

qjtV^iSÿiMôiwé'vôiXrmi 'lfttiflf ïïSnpëfet^fiiifïf

i?irrttïg?eiü fti^ttitïJöïfRir ^wtprtutfqntlï.lP)rrtdüU -

EXPLICATIONVM ONNIVM ARTICVLORVMnbsp;AC 3APITVM, CATHOLÏCAÊ, ORTHÖDOXAË, VE-ræ, a( pix doótrinx Chriftilnæ qüx hae ætate cotitroüerfà fîint,nbsp;ex reierendi, vereqs Dei viri, ac ßimmi Theologinbsp;nbsp;nbsp;Martini Lu

ther,, ^nceræ Euangelicæ doétrinæ inftauratôris fîdelirtinii,ope-ribiis, iam recens magna diligentia, fmgulari iudicio, aeoptima fide, citravUamfcntcntiarum ac verborum autoris immutatio-nem, colleârus, amp; in ordinem conuenientißimutti digellus, hocnbsp;lempore multiplicium certaminum fcündifsimo, panopliænbsp;inftar, omnibus fànæ doôtrinx fludiofis, ad fanaticarum opinionum rcfutationem,per quàmnbsp;vtilis ac neceflarius.

PIETATE. VIRTVTE, PB.VDENTIA, FORTITVDINE ET GENERE PRAESTANTISS. ANDREAEnbsp;à MeyendorfF, Domino amp;Patróno füo perpétua obèfuantianbsp;colendo, Gratiam amp; pacem à Chriftonbsp;Domino noftro.

addit,amp;fæpeamp;diligentermeditandaeft. Nam luce mendia-na clarius eft, totius generis humani cómunem morbum efte ingratitudinem. Ac omnibus feculis hoe accidifle conftat, vtnbsp;quanto maioribus amp; illuftrioribus Deus orbem terrarum be-neficijscumula;uerit,tanto magis homines ingratiamp;benefi-ciorum ac meritorum eius immemores exifterent. Quantumnbsp;enim amp; quam admirandum beneficium fuit, quod primonbsp;mundo ante Diluuij tempora præconem iuftitiæ Noah dédit?nbsp;Cuius prædicatione centum amp; viginti annis exubérantes di-uitiasgratiæfiiæcorruptiftimis hominibus large eftufeq, ob-tulit,led fruftra omnes bonitatis fuse thcfauros,improbilhmisnbsp;ôcaduerla fronte repugnantibus obtrufit. Non folurri enimnbsp;ingratis animis oblatam fibi miftricordiam óebonitatem im-menlam relpuerunt,veru indignis etiam modis contemptuq,nbsp;horribili earn exploftrunt amp; abiecerunt. Sic ôc noftra ætatenbsp;accumulatiftîmè omniaviftera rriilèricordiæamp;gloriofægra-tiç fiiæ per eleótum organon fiium, Doótorem Martinum Lü-therurn, oriens ex alto in nos effudit, vt illucelceret liis, qui innbsp;tenebrisôcvmbra mortis fub dunftimo Antichrifti regno fe-debant,ad dirigendos pedes noftros in viam pacis. At qua fide,nbsp;religione,Ôçgratitudinis cultiihomineseosquosdixithefau-ros exceperint manifeftiuseft quamvtprolixademonftratió-neindigeat. HodieenimD. LutheriDodfrina non folum fordere incipit plerifq J principibus ôc ciuitatibus, qüàm initio in-genti feruore animi complexij'amp;proqua orririiapatiaefiifti-a 2nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Here

nere periculä forti amp;infraclo animo parati fuerunt,quamquc maximis fumptibus amp; labovibus propagare conati funt, fulci-piendis fou endis fynceris Sgt;c conftantibus Ecclefiæ Doótori-busamp;miniftris,verum ita iam ingrata amp; odio{a,vt eamvelnbsp;plane abijcianc,aliud doctnnæ genus, quod fàpientiæ amp; ratio-ni humanæ magis plaufibile videtur, fülcipientes,vel atrociternbsp;perfèquantur coudantes Dothores amp; miniftros,quiLutherinbsp;doólrinam tueri amp;inuiolatamad pofteros propagate ftudêt,nbsp;crroribus amp;corruprelis manifeftis contradicunt(ell: enim pro-pugnatio dodtrinæ non minus necelfaria quàm explicatio )nbsp;amp; vitia magnatum acriter amp; abiquenbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;taxant amp;: infè-

ôhantur,eosq5 ditionibus amp; vrbibus expellânt, omnibus im uifosredderecupiant,itavt nufquam ferè eistutus pateat locus,in quem caput queantreclinare,vtveriflimèPoeta dixilTenbsp;videatur, vêtus gratia dormit, amp; homines fiint immemorcs:nbsp;Itaque ferio deploranda amp; deteftanda eft horribilis ilia noftro-rumanimorû peruerfitasde ingratitudo,amp;omnianimicon-tentione ac neruis annitendum eft, vt pedtora noftra ardentesnbsp;gratitudinisflammasconcipiant,idqj propterplurimas easqjnbsp;grauiftîmas caulàs. Nam ordo diuinus Ôcimmotus id poftu-Iat,vtcreaturaftium creatorem amp; benefâdtotem, non linguanbsp;tantum,{èd toto peótore, celebret. Naturâliter quoqj nota eft,nbsp;copulatio cauße ôc effeôlus amp; obligatio adnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Et immenfà

illainfinitaquediuinorurii erga nos beneficiorum varieras amp; amplitudo, animos ad gratitudinem præftandam merito ex-citare debet.Neq, verb iam de corporalibus amp; externis Dei be-neficijs loquor,fed præcipue de fpirirualibus ôc ætcrnis, vt funtnbsp;verbi caufa, patefaàio per filium vnigenitum,Prophetas, Apo-ftolos, piosq^ Doétores amp; miniftros Ecclefiæ, colleéhio Èccle-ftæ ex colluuie generis humani per Minifterium yerbi,Ôcc.qui-bus bonis nullum optabilius, nullum præftantius, neque datum eft mortalium generi Dei conceffu atque munere, nequenbsp;dabitur.

Eft amp; vox diuina confideranda amp; ponderândà,qüæ hune gratitudinis cultum omnium maximèrequirit,ôccontraex-tremæingratitudinisfdumamp;abominandum crimen dete-ftatur.NamDeut.3i.SicMofiDominüs loquitur dicens:Nuncnbsp;itaq5 icribite vobis canticû iftüd amp;docetc filios Iftaël, vtme-moriter teneant,amp; ore decantent, ôc fît mihi carmen iftud pronbsp;teftimonio inter filios Ifraefintroducam enim eum in terram,nbsp;pro qua iuraui patribus eius,laóte Ôe melle manantem.Cumq$nbsp;come-

EPISTOLA NVNCVPATORIA. comederintamp; faturati craffiqjfuerint,amp; auertcntur ad Deosnbsp;alienos, detrahentque mihi öcirfitum facientpaclum meum.nbsp;Poftquam inuenermt eum multa mala amp; afflióliones, refpon-debit amp; canticum iftud pro teftimonio,quod nulla delebit obnbsp;liuio cxorefeminis fui. Etlerem.z.cap. Vidctcverbum Domi-ni.Nunquid folitudo faóEus (um Ilraelfaut terra lerotinä? quanbsp;re ergo dixit populus meus ; Recelfimus, nq vehiemus vitra adnbsp;te ? Nunquid obliuilcetur virgo ornamentifui, autSponlafa-Iciæ peóloralis fuæ? Populus verb meus oblitus eft rrief diebusnbsp;inmumeris. AdhæcDeogfatiæ agendæftint,vttcftemurmi-rando amp; prorftis ineffabili modo, nos diligi, exaudiri ôc iuua-ri. Qyjs enim verbis confequi poteft diuinam illam ôc inex-hauftam Dei bonitatem,qua ab initio minifterium verbi con-lèruat,miftîs excellentibusamp;filutaribusDoôtoribus,qLloruninbsp;nainifterio collapfàm dodtrinæ vocerrî inftaurat, idolatricosnbsp;cultus,fallàm impiamqj doélrinam abolet, fidem, inuocatio-nem,confeftîonem,reftituit ? Deniq5,vt idolatricis cultibus amp;nbsp;doôbrinç dediti fonora voce refutentur,qui vociferari non du-bitant humano amp; prauo imo latanico mftindtu doôhrinamnbsp;hac tempeftate repurgatam.Et fides quoque in imbecillis con-firmetutjUoftroq, exemplo alij homines ad veri Dei amp; partisnbsp;Domini noftri Ihefu Chrifti agnitionem amp; inuocationcm in-uitentuf.

His alijsqj grauiftîmis caufîs commonefadhi ftertentes amp; oftitantes animos noftros exulcitemus,adfèriambeneficio-rummeritorumque diuinorum confiderationem, quæDeusnbsp;opt.max.pater Domini noftri Illeftx Chrifti, non folum ab initio Ecclenæ fuæ exhibere dignatus eft, led præcipue in fcnefce-tem Ecclefiam hifte poftremis amp; exulceratiftîmis temporibusnbsp;per D. M. L. contulit,-quorum tanta magnitüdo amp; copia eft,vtnbsp;minimam eorum partem, non dico referenda, led ne cogitan-da quidem gratia aftequi poftimus:Ingenue enim farerinosnbsp;oportet amp; decet,tam egregios, magnos amp; præclaros, per hunenbsp;virum Dei in nos bonorum cumulos collatos efte, efrulbsqüenbsp;milèricordiæ inexhauftae thefauros tam perfedios ex omninbsp;parteatq, Çummos, amp; quibus nihil addi pofte videatur, vt nullis dicendi luminibus fatis illuftrari, nullàpari orationis glorianbsp;exornari à nobis queanf.

Cum verb patri Domini noftri Ihefu Chriftfpatri miferi-cordiarum, a Deo totius coniblationis, qui conlblatur nos in Omni tribulatione noftra,placefe Iciamus gratos pedboris mo-ä 3nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tus amp;

tus amp; laudem ex ore infantium amp; laóhentium proficiÏGentem, aliaua(altem amp; quidem præcipua Dei beneficia per D.M.L.nbsp;Ecclefiæfenefcenti exhibita grato amp; læto corde amp; ore come-morabimus. Cum vt pedlora noftra quæ nimium frigide denbsp;tantis rebus cogitant, amp; rarifiime meditationem inftituut ac-cendantur,tumvel maxime, vtalij quoq, adeacognofeendanbsp;ÔC celebranda adducantur. Ac deniq^, vt ad conferuanda ôc re-tinenda ilia bona tanto diligentiorem cautela adhibeamus,nbsp;quanto ea magis mundus per(èquitur,naufèat amp; tanquam vi-lilfima alpernatur,amp; Diabolus per fiia organa,hæreticos,fal{osnbsp;fratres,placctinos, grata amp; fuauia dicentes, aulicos phicolitas,nbsp;Ahitophelesamp;Doegitas (omnes enim aulæfèmperhacinfe-lici appendice macuTati fiint quod habent Doegitas,vt Luthe-rus ait in Genefcap.zi.^amp;Tyrannos,contra carabiofius graffa-turamp;furit.

Primum verb idque præcipuum amp; longe maximum eft, integra cleftis Dodtrinæ in omnibus articulis Catholicæ amp;nbsp;Chriftianæfidei ac religionis noftræ repurgatio ÔCinfiauratio.nbsp;Q^anquamenim fub Antichrifti Romani tyrannidearticulinbsp;Symbol! non plane fuerutaboliti,horrendum tarnen inmo-dum eos deprauarunt amp; cofruperunt ,ytpaucifiimiimoferenbsp;nulli,veram,natiuamqueeorumcqgnitionem affequipotue-rint. Quantæ enim ôc quam horribiles tenebræ, cleftis do-ôtrinælucem fiib Papatu obfcurarintamp;obnubilarintnonfb-lum immenfi pLnè Herculani Luther! viri Dei labores, innbsp;repurgandis fmgulis articulis, abftergendisque fordibus Anti-chriftianisexhaufti,abundèlucülentifiîmeqj teftare polTunt,nbsp;verum pontificiorum etiam feriptorum libri, qui fub Antichrifti regno floruerunt,amp; in Ecclefi a dominât! funt,amp; adhucnbsp;liodie extant,lucide non obfcurè oftendunt.

Alterum eft reuelatio (eu patefaéfio Antichrifti Romani, De quo D. Paulus in 2. adTheflalon. Epiftolacap. 2. his verbisnbsp;perfpicuè vaticinatus eft,inquiens:Tune reuelabiturilleini-quus,quemDominusIheftis interficiet Spiritu orisfui,amp;de-ftruetilluftratione aduentus fiii,eum cuius eft aduentus,(è-cundum operationem Sâthanæ in omni virtute ôc fignis ôcnbsp;queauguftumfit,velindeconftarepoteft,quod Spiritus San-Aus tanquam fingülare -5gt;ôa-«*oÀH4/*Ecclefiæ fene(centi,ante no-uiftîmum diem amp; extremum indicium minifterio amp; vocenbsp;Luther! cômunicandum per Paulum prædixit. Quanta enim

ôc qiïam llorfenda ac propè infinita malorum, confufionuni, idolatriarûjlibidinumqjagmina filius ille perditionis amp; honbsp;mo peccati, qui aduerfàtur amp; extollitur fupraomne quoddi-citur Deus,aut qubd colitur,qui in templo Dei fcdct, oftendêsnbsp;fetanquamfitDeus,inEGcleiiam filij Deiinundaùerit,nullanbsp;mens cogitando compleôli, nulla vox Humana eloqui, nulionbsp;calamo feribi poteft.Euqj id multoties cum in corpore doclri-næjtumvel maxime omnibus in fcnptis D.Lutheri tam eui-denter amp; palpabiliter monftratum,vt portæ inferorum, quan-tumuis fremant amp; iæuiant, nihil tarnen firmiamp;folidi Habe-ant,quod contra afferre amp; iure opponere queât; Hoc,inquam jnbsp;beneficium quod Deus Pater Domini noftri Ihefu Chrifti pernbsp;D. M. L. Ecclefiæ præftitit cum Spiritus Sandhus amp; dare prædbnbsp;xerit amp; re poftea atque eüentu comprobauerit, ardenti amp; prudent! confideratione eft digniflimum. Aequo magis nos eonbsp;permoueamur ipfum Lutherum loquentem audiamus. Innbsp;præfatione enim Epiftolæ Hieronymi ad Euagrium in Huncnbsp;modum Antichriftum feuPapam Romanum defcribitjnqui-ens : Quid putas fuiftet didhurus S. Hieronymus, ft vidilEet no-diernos Epifcopos, Archiepifcopos,Cardinales?Quid ft Paparpnbsp;vidilEet, non folum nullum parem Epifeopum ferentem, fenbsp;omnes fibi,vtDomino fubijci cogentem , plufquam ficulanbsp;tyrannide, Ecclefiam fiiis peftilentibus dodtrinis opprimen-tem,omnium Ecclefiarum amp; terrarum opes rapientem,furan-tem dolis, fraude óc omni mendaciomm genere extorquen-tem, colla Regum ( amp; quidem Chriftianorum ) pedibus con-culcantem,ofculandos eifdem pedesftiosofFerentem,gladi-um vtrumqs fibi toto orbe arrogantem, pompa Ôc fplendorénbsp;cundhos reges fuperantem, bellis fèditionibus orbem Chrî-ftianum vexantem, verbum Dei,non fblum negligentem, fednbsp;ptorfùs ignorantem, perfec^uentem , extinguentem, Chriftinbsp;omnia biafphemantem , oues Chrifti madhantem. Breuiternbsp;liorrenda crudelitate amp;fàtanicamalicia in rebus, honoribus,nbsp;corporibus, animabus fidelium ludentem, fallentem, riden-tem, exultantem, amp; infàtiabiliter adhuc ad maiora amp; peioranbsp;hiantem.Certè non hominem naturaliter viuentem,fed Sa-tanam in fpecie hominis furentem efte credidiflet, amp; ftupefa-dhusinfilentiumamp;lachrymas fefèdedifletvfque ad mortem:nbsp;Nam qui ferre non poteft, vt Romanus Epifcopus Eugubienfînbsp;Epifeopo fuperior fit,quid quæfb in Papa inueniret quod nonnbsp;viqjadmortemexecraretur?nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;¦

Et hæc omnia nos mifèri portenta facrilega amp; abominan-daadaôli fümus adorafe,veluti iure diuino firmata décréta, incurfuri aliôqui,indignationem omnipotentis Dei amp; beato-rum eins Apoltolorum Petri ÔePauli.Ettolerabilius peccatumnbsp;fuit,negafre,blafphema(fe,rififle etiam (vti faciunt ipfi Romæ)nbsp;onines Articulos fidei, quàm de hoc iure diuino Papæ fiibdu-bitare. ^Deniqj cogitate de Papa aliud quam efTe eum làndhifli-mum,æternæ damnationispeccatumfuiu Haéhenus Luthe-rus-Hæc verb recenlèndaputaui, vt huius de quo dico, benefi-cij magnitudo in omnium oculos incurreret, magisq, conlpi-cuaredderetur.

Tertium eft inftruéhio amp; cruditio ftatus ïèu ordinisEc-clefiaftici, politici Ôcconomici. Etfienimhi ftatus amp; vitæ ordines etiam ftib Antichrifti regno extiterunt, tantis tarnen,nbsp;tam denfis ôccraftîs nebulis, maximarumq, rerum ignoratio-ne oppreftî iacuerunt, vt ferme omnes amp; dignitatem, neceftî-tatem, vtilitatem, ftiiq, ftatus proprium amp; debitum finem ne-IcireUL Nam quid docuerintde his vitæ generibus manife-ftius eft,quam vt negari poftet. Eos certe qui in politia amp; con-iugio vixerûtjtanquam leculares, carnales amp;prophanos dam-narunt. Ideoqj confuluerunt, vtrelicftagubernatione politiænbsp;amp; conomiæ, vitam potius Monafticam fèôfarentur, vt me-liores magisqueprobatos amp;acceptos Deocultuyiræftarent.nbsp;Ac quid hifte fuis impijs amp; nefarijs clamoribus effecerint,velnbsp;vniuerlb terrarum orbi conftat. Multi enim deftrta amp; abiedta,nbsp;in quam diuinitus collocati fuerant ftatione, Monafticam ra-tionem viuendi amplexi j politias amp; conomias tanquamnbsp;damnataamp;polluta vitæ genera abiecerunt. Tandemque adnbsp;eum locum res deduófa eft, vtyel in extremoagoneconftitu-tos homines amp; morientes in ftios cooptauerint, amp; receperintnbsp;ordiueSjCUcullisque fuis ftentibus indutos fepelierint,certiCnbsp;fimafpefaôfàjqubd fànéliores inderedderentur,faciliusquenbsp;peccatorumveniamconfècuti in clumfubuolarent.

Contra hæc ftulta amp; impia Papiftarum Monachorum-quedelirantiumfomnia,quibus plurimosexftimmisamp; infi-mis faftinarunt, Lutherus Ipiritu unófo duce docuit, euiden-tiftimis4j ftripturæ doólis afteruit, nullum vnquam ftinóhum extitifte,quinon Vel in politia vel conomia verfàtus fuerit,nbsp;ftimmos enim viros intrufit Deus in aulas principum, Eliam,nbsp;Eli{æum,Ielàiam,Danielem,amp;c. Taceoiam delanótiftimisre-gibus,Dauide,Salomone, Ezechia,Iofia,amp; alijs. Qmn lohan-nem

EPISTOLA NVNGVPATORIA. nem Bâptiïlam quoque oportuit aulicum fieri,amp; regium con-filiarium,ficut textus dicit : Herodes mulca faciebat audito lo-hanne. Sic omnes Sandlos fuos coniecit vel inpolitiam velnbsp;oecononiiam,excepto vno Chrifto, qui erat fapientia Patris, isnbsp;nec vxorem duxit,nec politiam gubernauit. Quia oportuitnbsp;eum aliquid fingulare eile præ reliquis ,amp; tarnen vtrumquenbsp;vitæ genus,nempe nuptias amp; Magiftratum, honorauin Huicnbsp;quoque longe ampliflimo amp; maximo beneficio celebrando,nbsp;quæ oratio par reperiri poteft ?

Quartum eil, acerrimacotradidlio dcrefütatio efrorum ac corruptelarum quas Satan puræ Dodlrinæ implacabilisnbsp;hoftis,per organa fua,hæreticos nimirum,falfbsque Fratres, adnbsp;opprimendam inftauratione dodlrinæ perDodlorem Lutherum fadlam excogitauit,fparfit,veritati patefadlæ oppofuit,nbsp;ÔC ad feducendos etiam fafcinandosque eledlos Dei, dodtisnbsp;dolisfacetisque fabricis,quafiglaucoma piorum oculis ob-iedlurus mins coloribus amp; præftigijs pinxit. De his Dodlornbsp;Lutherus ipfe in præfatione ad Galatas Tom. 4. fcribit innbsp;hunc modum:Hæreat igiturquipoteft,in hocvnicoarticu-lo ( lüftificationis fcilicet ) cæteros qui naufragia faciunt fi-namus ferri quo mare Ôcventivolunt, donee ad nauem rede-ant, vel ad littus enatent. Summa amp; finis querelæ eft, nullamnbsp;fperarequietem,aut finemquerelæ,donee Chriftus amp; Belialnbsp;non conueniunt. Generatio præterit, generatio aduenit, ft ca-ditvnahærefis mox fhrgit alia. Quia Diabolus non dormit,nbsp;neque dormitat. Ego ( quanquam nihil fum ) qui in minifte-rio Chrifti fui lam viginti annis, vere pofium teftari, me plusnbsp;quam viginti Sedlis efte petitum,quarum aliquæ penitus cor-ruerunt,aliquæ adhuc, velut infedtorum membra palpitant,nbsp;Sedindies nouas füfeitat Satan,Deusillefadliofbrumhomi-num. Et proxime hanc, quam minime omnium præuidif.nbsp;fem,aut fperaftem,fcilicet eorum,qui docent, Decalogum tol-lenduni ex Ecclcfia, nec homines per legem terrendos, fed pernbsp;Chrifti gratiam fuauiter monendos efte, vt impleatur illudnbsp;Prophetç Micheæ, Verum non arguatur vir,non ftillabis füpernbsp;nos. Ac fl nefeiamus, aut nunq uam docuerimus, afflidlos amp;nbsp;contritos Spiritus efte per Chriftûerigendos. DurosverbPha-raones,quibus fruftraprçdicatur gratia Dei, per lege efte terrennbsp;dos.Cu amp; ipfimet cogantur fingere reuelationes iræ fùper malos amp; incredulos.Quafî lex aliud fit aut efte poftit,qtiam reue-latio irx. Tâta eft coecitas Ôc fuperbia iftorunbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ho minu.

Oportet igitur miniftros verbi certos efle, fi fideles amp; pru dentes naberi volent,in illo die Gbrifti,S.Pauli vocem non elTenbsp;futilitcr diólam, aut de re nihili prophetatam, oportet hærefèsnbsp;cHcjVt qui probati funt naanifefti fiant.Sciat,inquam minifternbsp;Chrifti, donee pure Chriftüm docebit, non defuturos homines peruerfos, qui Ecclefiam perturbare ftudeant, etiani ex no-flris.Atque häc confolatione lefe obfirmet, efle nullam pacemnbsp;inter Chriftüm amp;: Belial, feu inter fernen ferpentis amp; mulieris,nbsp;imb gaudeant fefe pati fèélas, amp; feditiofos iftos Spiritus perpe-tuo fioi fticcedentcs : Qiuàglorianoftrahæceft, teftimoniumnbsp;confcientiænoftræ,quod muenimur ftantcsamp;pugnantcs exnbsp;parte fèminis muliens,contra fernen ferpentis, mordeat ille fane calcanéum nofttum, nec ceflet mordere, nos viciiflm nonnbsp;ceflabimüs conterere caput eins per Chriftüm prlnclpem, connbsp;tritorem eiufdem benediétum in fecula. HæcLutherus.

.Hoc quoqj quantum f i t,ôc quam ineflPabile beneficium, vel hinc æftimari poteft,quod reétiflîmè in verfù dicitur : Nonnbsp;minoreftvirtusquàmquærere partatueri. Neqs enimmino-ris eft virtutis, veritatem collapfàm inftaurare, quàm inftaura-tam confèruare. Quomodo verb confèruari acretineri poflir,nbsp;nifî corruptelæ contra puritatem amp; veritatem cleftis doôtri-næ fubinue exorientes amp;: repullulantes,per verbum Dei profli-gentur ôc extirpentur non video. Eftque manifeftum Spiritusnbsp;Sanóti mandatum, quod iubet contradicentes conuincere.nbsp;Huiçdiuinopræcepto,quomodo DoólorLutherusamp; quamnbsp;grauiterobtempenuerit,monumentaeius luculenter teftarinbsp;po^unt. Oppofuit enim fefePapiftis,cleftibus Prophetis,fe-ditiofis fpiritibus, Enthufiaftis, Sacrametarijs, Schuencfeldio,nbsp;Anabaptiftis, Erafino, liberi arbitrij vim modiculam, amp; reipfànbsp;ineffîcaccmdefendenti'(quem hodieerroremSynergiftæ eo-rumq, Seótatores renouant, amp; omnibus neruis ftabihre anni-tuntur,repertis nouisamp;z inufitatis,imoafcripturaexplofisamp;nbsp;planedamnatisphrafibus,capacitafem,aptitudinem ôc mo-du agendi libero arbitrio hominis carnalis affingentes ) Anti-nomisamp;alijsqui fucofas amp; infidiofas cum Papiftis concilia-tiones (qualespoftea tempore libri Auguftani interim ab A-diaphoriftis tentatæ funt) quærebant, operum item neceflita-fem ad falutem ,amp; econtra nouam obedientiam arbitrariamnbsp;feu liberam efle conteridentibus, eorumq, peftiferos errores,nbsp;vanas êcPhilófbphicas modefationes, ex vefbo Dei egregiè ôcnbsp;neruofè refutauit. Q^anquam autim complures noftræ æta-tis Ma-

tis Matliæologi, qui perfuafibilibus humanæ lapientiæ verbisj plus quam verbo Dei immoto amp; inconculTo innitunturjiancnbsp;Doótoris Lutlierinbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;oderût,amp; extreme in difcipulis eins

dcteftantur, amp; calumniando blafphemando, Sgt;c perfèquen-do execrantur,omnes tarnen boni^quibus veritas cordi eft, eamqs ialuam retinere cupiunt,amp; ad pofteros inuiolatam propagate ftudent, non folum ea deleótantur, eamqj faciuntplu-rimi,verum toto etiam peólore intimisq; præcordijs amant amp;nbsp;exolculantur. Omnino enim (èruandam elTe cenfènt regulamnbsp;Dodloris Lutheri, quæ in Pfalin.45. enarrat . Tom.3. folio 476.nbsp;cxtat.Nulli fèdlæ ceaendum eft ne in vno quidem apice icrip-turæ,quantumcunque clamentôc calumnientur,nos chari-tatem diftbluere, dum verba fic ftriótè tenemus. Quia om-nis charitatis principium eft, vt Iceptrum æquitatis maneat.nbsp;Quod fi aliter obtineri nó poteft,rumpenda chantas,amp; ft quidnbsp;etiam maius eft, vt tantum verbum maneat purumjftante au-temhacpuritate verbi ócfteptró reótitudinis, vololibenterinnbsp;charitate tolerate mores amp;c vitia fratris, ócc.

Qmntum eft præcipuorum làcræ fcripturæ librorum veteris ôcnoui Teftamenti enarratio,tam perfpicua,copiolà amp; illuftris, vt etiam aduerlarij eius, volentes nolentes coacti fintnbsp;fateri,nullas fimiles enarrationes in omnium Patrum monu-mentis estate. Ipfe enim fuit verè petit lis,ócThcodidachis ar-tifex interpretandi ftripturamj eiusqj interpretationem dex- nbsp;trè accommodandi ad omnia tentationum amp; aftiictionumnbsp;genera. Ac Erafmus Roterodamus adfirmauitLutheri in ftrip- .nbsp;turæ facræ libros,enarrationes longe omnium enarrationibusnbsp;quæ extant antecellere.

Retftèeruditi norunt,in lectio ne amp;: enarratione Icriptu-, ræ,quæEpiftolaeft viuentis Dei,ad genus humanum miflaJnbsp;attentionem arden tem amp;prudentem adhibendam efte,amp;pri-mum requiri, hanc circumfpedtionem ,vt mens interpretisnbsp;cogitet de authore Icripturæfanôlæ,^; ilouerit hiftoriam Icrip-turae a Prophanis amp; Gentilium hiftorijs dilcernerei Deindenbsp;quidinlacrisliteris proponatur èc quæridebeat,qualifuedo-lt;5frina in ijs contineatur, quæ videlicet rationi humanæpror-fiisignota,quænoncommodishuius temporalis vitæ, ledæ-ternælèruiat. Nam hucomnis{cripturafpeéfat,vtDeibénig-uitatem nobis commendet, qui hoc agit per fîlium ftitim,vtnbsp;naturam in peccatum Ôcdamnatîonem pro lap{am,iuftitiæ amp;nbsp;vitæ reftituat. Ad hæc,vt genüs fermonis ftü phrâfesfcriptufænbsp;.. .nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;facræ

{àcræ intcliigat, amp; ex ipfis fontibus earum linguarum, quibus Biblicafcripta compræhenfàfuhtjHatiuum öc proprium ver-borum fenfürn eruat, (erie amp; eonnexioiie, feu ceconomia fcn-tentiarum diligenter confiderata, amp; collatis pluribus tcftimo-nijsjobfcuriusdiôtaclarioribusfcripturæ teftimonijs explicate de illufttare polîit Poftea, vt circumftantiarum confidera-\ tionem accurrate obfèruet,definitioneSi diuißones, cauias, cf-feóluSjCOgnata, pugnantia, cognofcat amp; animo compræhen-dat. Deniq5, vt ad præÆnti a tempora, hominum vitam, infti-tuta, mores, pnitentiam vel impnitentiam, prudenter ap-plicetHocverôartificiûDoôl:oremLuthetumcalluiire,amp;iux-ta has metas ïcriptufam neruofe copiofiflimè interpreta-tum fuifle,tam certumeft de manifeftum,quàm certum eftnbsp;meridiem efte,cum (bl ad medium çoeli peruenin

Fatendum autem eft,verba nobis deefte,quibus hoc tam infigne beneficium celebremus. Ac vt paucis cxplicem atqjnbsp;compleôlar, quod ièntio, Deus opt. max.volens fenefcenti Ec-clefiæ egregium de excellentem dare Doâ:orem, cuius fimi-lem ab Apoftolorù ætate nec habuit nec vidit : Dodtqrem Lu-therum' admiranda de prorfiis diuina ornnium articulorumnbsp;DoôtrinæChriftianæ cognitionc inftruxit. Deinde eumpræ-clariftîmoeloquentiædono ornauit,vt non fblumeaquæa-nimo compreliédiffet (Spiritu fàncfto mentem eius radijs fuisnbsp;illuftrante ) diftrtè de copiofe eloqui poftet,{ed tam proprijs,fi-gnificantibus, deprægnantibüs Verbis defèntentijs vteretur, vtnbsp;unguia eius verba fingulateftimoniapütari queât. Ideoqs quinbsp;D.Lutheri feripta afdenter de prudenter legit,dcattento animonbsp;res quas traclandas fibipropofiiitobfèruat,properare aut £e-ftinare haud poteft,fed tam fortiter afficitur,quafi adaman-tinis vinculis conftridtus tencretur. Et quid multis opus eft innbsp;rc tam manifefta verbis ? fi quis vnquâ magnus atq; fiimmusnbsp;fuit,fiquiseaquæip{æcogitaret,{entiret,in aliorum mentesnbsp;atq5 animos ita tranftulit, vt imprefta,non tradita, innata nortnbsp;inu ta,propria non aliéna viderentur,fi quis,inquamj dulcis, finbsp;quis grauis,nullum verbum temerè proferens, fi facundus yn-quam fuit,is profeélo noftetLutherus fuit, is propè vnus aliosnbsp;omnes poft le reliquit,de multis parafàngis præceftit. Nihil ad-do,nihil fingo,fijperfiintmonumenta jadhüc in viuis fiint o-culati de auriti tenes, quorum voce deliteris hæc quæ dixicomnbsp;probantur. Deniq^ peôhuseius non fimulato veritatis amo-re imbuit, de Spiritus lanéti præftntiarexit, vtacerrimusinlè-dator

EPISTOLA NVNCVPATORIA* étatorSophiftices eflct. Quapropter dedit ei, vt ex ipfis fundarnbsp;mentis amp; fontibus Ifrael fingulorum articulorum dodtrinaninbsp;extrueret,necflexiloquisamp; ambiguis definitionibus amp;phra-fibus vteretur,fed diieftis,claris,perlpicuis,vfitätis amp; fignificannbsp;tibus verbis,feiedtis öerepudiatis contrarijs, idqubdfentiret e-tiam eloqueretur. Hoc verb tempore limerciliöfis qui buldamnbsp;philofophicis Theologis natiua illa amp; nmplex in loquend o amp;nbsp;Lutheranaproprietas non amplius arridet, hec quicqüam nifinbsp;quod fingülare nouurri amp; inufitatum eft placet. Vir Dei D.Lü-tnerus,{ummo lâbore,indefeiro ftudio, induftria inimitabili,nbsp;planäm,claram,fimplicem Öcpropriam Theologiam nobis re-ftituerat,nunc Verb pallim fieri videmus, vt illa abiedta lt;Sc pro-fligata rurfijs ad anti quam Sophifticam ôcPJnlofophicâ Theonbsp;logiam multisq, labyrinthis plenam Ipontèpræfènsætas Ccfcnbsp;præcipitarecontendat. An verbhocfitpræclarum depofitum,nbsp;^magniprccij thæfàurum alpiritu fandto per Lutherum nobis commendatumcu ft odirc,ferb intelligere amp;deplorarein-cipiemus. luftiftimam certe caufam haberemus, pofteaquamnbsp;nobis tantus vir ereptus eft diuino ingenio, admirabili dodtri-na,multarumrerumexperientiapræditus,non tam vt multanbsp;quæreremus, quæftionumque mole amp; varietate nos ipfos ob-meremus,quàm vt multum lemper quereremur, fiimmamqjnbsp;diligentiam adhiberemus, vt bona parta Ôc relidha côfèruaren-^ur, fed ftulti homines non agnofeut bonum dum eft in mani-bus, priufquam amittant, poftea amifla defiderant.

Sed defino viri Dei D. M. L. encomionamp;laudationerri texere.MaiorenimcftLutherüs,quàmvt à me laudari polfit.nbsp;Etarduumac perdifficile eft eiusviri laudes orationecomple-ai, qui omni genere laudis maxime floruit, amp; cuius vnius vir-tutibus pares omnium hominum virtutes noftra fecula nonnbsp;habuerunt,ijs referendis omnibus,idoncümvnûhomirienînbsp;exifterc.Ac omnino veriftimum eft, quod in Lutheri laudes fe-quendas Luthero laudatore opus fuerit. Ingenue etiam fateornbsp;quod vixprimis labris magnitudinem, altitudinem amp; arnpli-tudinern donorumD.L.dcguftauerim. Eum miraripoflum,nbsp;iniitari vel aftcqui non poflum, plurimum fe in Theologianbsp;profeciftefeiatjCuiLutherusvaldeplacebit. Nequehæceade ,nbsp;caufe dicimus, qubd perlbnam veiimus in clum laudibusnbsp;tollere,non,inquam, proibpolipfia feu relpedtu peribnæ dudiinbsp;hæcferibimus,fedvfei praddico amp; experientiaedodtificfenti-tnus,amp;:donaillaDei màgnificà, quæ in elediu organon fuumnbsp;b D.Lu-

D.Lutherum contulit,fic praedicamus öclaudibus vehenda eC fecenfemus, quibus etiani mundo vtiliflîmè feruijt,certamcnnbsp;luum certauitjcurfùm confiimmauit.

Quodverbnonnulliquci'untureumfuiffe Pliilonicum, durum,Stoicum,amp;c. His cum Philippo amp;Erafino rcfpondeonbsp;Deum dedifle huic poftremæ ætatiproptcr morborum magninbsp;tudinemacremmedicum. Accertum eft eos qui Lutherumnbsp;hancobrcm flagcilarc nonverentur,in caufis religionis poftnbsp;obitum eius itaiufifle,qucmadmodum pueri aftragalis folentnbsp;ludere, öcreligionem ad potentum voluntatem atternperafle,nbsp;ceftifte, dcqs alieno liberales fuilfe, nec cxiguoru certaminumnbsp;^ftandalorum in Ecclefia authores extitilie.

Sextumeftjfacrorum Bibliorum in linguam Germani-cam conucriio , tanta perfpicuitatc amp; facilitate adornata,vt hæc ipfa verfio plus adferat lucisChriftiano lectori, quam mulnbsp;torum prolixi commentarij. Quam enim diiigentiam, feduli-tarem,induftriam,in vertedo adhibueritjöc opus ipfum, quodnbsp;artificem commendare {blet,indicat,amp;: omnes linguarum pc-riti candide amp; vere iudicantes agnqfcere öc fateri cogutun Sednbsp;nec hoc beneficium vlla voce aut literisfatispoteftcelebrari.

Ac, vt tandem conclud am, fummaque îèquar faftigia return,dies enim me deficeret,omnia fi beneficia qux Deus opt. max.feneftenti Ecclefiæ ante extremum indicium per D.Lutherum exhibuit,non dicam numerando percenfere, fedcogi-tando compledti velim.An non ingcntiamnt beneficia, quodnbsp;omnium ferè tentationum amp; affliéfionû, quæ excogitari pof-funt, quibusq, homines Chriftiani obrui amp; premi pTerunquc,nbsp;( ftd optimo tarnen amp; vtiliflimo Dei confiliö) folent,ex quifi-titifiima, cfficaciffimaqj remedia ex facris literis, quæ non tantum cicatricibuSjfèd vulneribus quoqj confcientiæ medentufnbsp;monftrauit, quod mnltorum affliólis amp; perturbatiffimis con-fcientijs,defperatione amp; alijs morbis, periculofiffimè laboranlt;nbsp;tibus, præfèntiffimam fàlutaribus confilijsopem tulit:quodnbsp;difcrimencukuumdiuinorum amp; humanoruoftendit,quodnbsp;ingrauiflimisilhs de religione controuerfijs ,difrenfionibus,nbsp;dehberationibus,prudcntillimè ôcpijftîmè fe geflit alijsfide,nbsp;conftantia, veritatis intrepida confeftione,vera inuocatione,nbsp;morumqj grauitate præluxit ? quod ipfo curfum fui minifteri)nbsp;inchoante fpirituum amp; animarü apparitiones, quæ horrenda?nbsp;idolatriæ caufàm dederunt, amp; multis æterni exitij fuerunt oc-cafiojCefTaruntïDeniqj quód Gcrmanicam linguam non fobnbsp;plurimuna

EPISTOLA NVNCVPATORIA. plufimûcxornauitamp;locupletauit,fèd primam in ea laudemnbsp;obtinuit,amp; ea vertit è Hebræo fermone, quæ verti no pofTe pu-tabantur?Hæc quanta fint amp; quam illuftria Dei opera amp; beneficia, cogitatione mâgis,quam verbis conlequi pofiumus.

Hæc omnia hisqj fimilia cum complèólor animo, plures reperio câulàs, quæ àd fèdulam amp; diligentem monumentorunbsp;C^oóloris Lutheri leótionê me aliosijue inuitare,Ócexufcitarenbsp;debent. Bono igitur óevtiliconfilio hoe doôtrinæ corpus exnbsp;viriDei fcriptis collegi. Primum vtconftaretLutherum fiiis innbsp;operibus integrum Chriftianæ dôôtrinæ corpus comprehen-difie, nobisq, tanquam præclarum depofitum amp; magni precijnbsp;thefiiurum reliquifie, deq, omnibus amp; fingulis articulis Ghri-ftianæreligionis tanta (cripfifle perlpicuitateamp;dexteritate, vtnbsp;nullus fcriptorum Ecclefiafticorum hanc laüdem cum ipfonbsp;communem habeat

Deinde ad retundendas quorundam calumniofas amp; Sy* cophanticasobtreótationes,quiDoótoriLuthero fixauiter innbsp;Chrifti finu quielcenthprobri loco obijciut quód ex eius mo-numentisimpofiïbilent,vt folidum amp; integrum corpus do-lt;^rinæ colligatur,omnia enim fine ordine, confuièque fcriptanbsp;efle.Quos certum eft,non confiderare amp;:perpcndere rerum ge-ftarum lèriem,nec animaduertere, quibus occafionibus, quonbsp;confilio,tempore,locofiios (cripferitÖc edideritcommentaries amp; libros.

Ad hæc ad occurrendum ijs, qui Cainico amp; Satanico furore agunturrabiofiflimè inlandivirilabores debacchantes, totisque viribus vociférantes, Lutherum fcripfifie contraria.nbsp;Quorum in numero, ïceleratus amp; perfidus Apoftata Staphy-lus fuit, qui quanta fueritôcqüàm in{àna,mentiendi,fingendinbsp;^calumniandi libidine præditus, ipfius teftantur ôc conuiri^nbsp;cunt libri, quos, ex hac vita fugiens tanquam flis malos poftnbsp;fè ftores rcliquit.Huic verb calumriiæ Lutherus,ipfè in priminbsp;Tomi præfatione,voluit occurrere, in hune modum icribens.nbsp;Ante omnia oro pium leblorem j amp; oro propter ipfum Dominum noftrum lefiim Chriftum, vtifta légat cum ludicio, imonbsp;cummulta mifèratione, ôc ftiat me fuilTe aliqüando Mona-chum ôcPapiftam infiiniftîmum, cum iftam caufàm aggreftusnbsp;fum,itaebrium,imbfubmerfiim, in dogmatibus Papæ, vtpa-ratilfimus fuerim,omnes fi potuifrem,occidere aut occidenti-bus cooperari ôc confèntire, qui Papæ vel vna lyllaba obedien-tiam detrebharent. Tantus cram Saulus vt adhuc multi. Nonnbsp;j erarr.

cram ira glacics amp; frigus ipfum in defendendoPapatU,{ÎGUt fuit Ecciusôc fui ßmiles, qui mihi verius propter fuû ventremnbsp;Papam defend ere videbantur, quam quod ferio rem agerent*nbsp;Imo ridere mihi Papam adhuc hodie videntur, velutEpicuræi*nbsp;Ego ferio rem agebam, vt qui diem extremum horribiliter ti-mui, ÔC tarnen faluus fieri ex intimis meduilis cupiebam*nbsp;Itainuenies in iftis meis fcriptisprioribus,quammultaôcnbsp;magna humillimè concefferim Pap^,quæ pofterioribus ôcifVisnbsp;temporibuspro fummablafphemia amp;abominatione habeonbsp;. ôcexecror. Dabisergohuncerrorempieleétor,vei(^vtipfrca-lumniantur) Antilogiam tempori ôc imperitiæ meæ.SoIusprv-, mocrani,amp;certeadtantasres traéfandasineptiffimusôcindonbsp;étiflîmusjcafuenim non voluntate nec ftudio in bas turbasnbsp;incidi, Deum ipfum teftor. HæcLutherus.

PofteavtneophytisTheologiæ ftudiofis operaÔc quaVv cunqjinduftriameainferuiremexemploquepræirem.None-nim Facile dici queat, quantum in ea re fit pobtum momenti,nbsp;cjuantumqueponderis,quibus exfontibus Tbeologiam initio hauriant ôcaddilcant.Nam quo recens imbutaenferuabitnbsp;odorem tefta diu. Ac infignes noftri temporis Tbeologivna-nimi confènfu Fateti non erubefeu nt, intereffe quam plurbnbsp;mum, vt iuuentüs Theologiæ ftudio addiéta i ftatim ab initiönbsp;fontibus Lutheri potius aauAm viuam fcaturientibus quamnbsp;aliorum riuulis ôccifternis nortulosfuos irriget.Mens emminnbsp;iuuentute ad alias phrafes ôc cxplicandi formas adfuefaâiapo-ftea non Facile propè diuinis ac penetrantiffimis Lutheri pbra-fibusimbuipoteft*nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lt;

Deniq5,vtcorani totôihUndo amp; vftiüetfaChriftiEccle^ fia oftenderem, quid in bis diuerfilftmis ôc varie pugnantibusnbsp;fèntentijs de relisionis noftrx capitibus, quibusProtbei inftarnbsp;plurimi ex Matnæologis huius ætatis in varias fefe formasnbsp;3uotidie non fine magnô amp; grauiEcclefiæ Chriftifeandalo amp;nbsp;etr imento vertunt, fentirem, amp; credendum ac fequendu efienbsp;iudicarem.Ego fane D. Lutheri difcipulum me effe ( quatenusnbsp;quidemhomo hominis difcipulus effe debet Sepoteft) ingenue amp; abfqs Vila fimülatione nrofiteor, ac fauente annuenteq^nbsp;Ihcfu Chrifto,Deiamp;Mariæfilio,ineafententiaconftanteï ac-, quiefeam, donee ab ipfo in cleftem academiam tranflatuînbsp;fuerq.Non quôd(vt fupradiôtum eft) in perfonaLutherl adelt;nbsp;obftinate hæream, fed doftrinæ cleftbquam fihus Dei rcnbsp;demptor amp; faluator nofter Lutheri minifteriohis poftremis inbsp;uiftif

triftiflîmis temporibus Ecclefiæ fuæ, quafi iure poft liminij re-ftituit j tam fortiter inhærelcendum elfe perfuafumhabeanij exploratumq5 omnino ducam.

Vt verb pio ôc cord ato ledtori aliqua ex parte fàtis fiat,nec hocprætereundûeft, quam videlicet rationem feu ordiriemnbsp;in huius corporis doètrinæ collcdtione ôc ftrudtüra fuerimnbsp;lecutus:Dedioperam,vtdepræcipuismaterijsjquæftionibuSinbsp;propofitionibus, ex Tomis latinis lenæ impreflis,amp;: exEnar-rationevcrèaurea in librumGenefeos Noribergæédita,quænbsp;D. Lutheri Gygneacantio fuit, non contemnendüm optima-tumrerumaceruum colligerem,ôc iuxtacertasmetasordinenbsp;diftribuerem. Aftignaui non folum folia amp;paginas, fed quoqjnbsp;librorum ex quibus fmgulaftintdeftimpta, titulos,capita, ôc hnbsp;quæ aliæ fuerunt diftinctiones,quæ ledVori faciliorem aditumnbsp;in inquirendo redderent,adlcripfi. Idq, ctiam eo à me confilionbsp;cftfaôtum,vtfimul Vitebergenlcm tantum editionem habennbsp;' tibuseadem opera infèruirem. Acverèteftaripofrum,mefide-liter amp; diligêter omnia defcripfilfe, nec ftudio aut de induftf ianbsp;quicquâ omififtc, deprauafte, autimmutalfe, fèd pro ingenîo-11 mei mediocritate ad ceftasMethodi partes omnia digefilTe.nbsp;Chriftianisqùoqueôc pijs leétoribus veritatem amp; D. Lutlierinbsp;fcriptaamantibus,huncmeum qualemcunqjlaborenifubîj-cio,amp; fpero eos pro fua pietate amp; modeftia cand orem d ignumnbsp;viris Cnriftianis ôc Theologis in iudicando adhibituros efte.nbsp;Nec alijs inuideo aut prohibeo vt meliora faciant Ecclefiæquenbsp; Chrifti communicenL

Verfionibus non fum vftis, nift viiicà tantum clariftîmi ¦^iri D. Calparis Cf ucigeri, qui D. Luthefi de nouiflimis verbisnbsp;Hauidis feriptum inLatinam linguarri conuertit, ex quo adnbsp; locum de DeO tribusquè perfbrtis diuinis tanto lucidius trà-ûrandum quædam mutuatus funà; Côgito enim eadem Mè-fhodo vitam,fi mlhi Deus opt.mäx.prorogauerit,ociumq5 ftunbsp;dijs meis conceirerit,fèpâratim etiam ex GermanicisTomisnbsp;D.M.L.Chriftianæ doétfinæ corpus colligere amp; contexefe, de-^nbsp;queeoleétorem cômonefacio,cum eamobcaufàm,vt Iciacnbsp;quid in hoc corpore fibi expeófandum fit, turn quia locum denbsp;coena Domini,quem paulo locupletius propter præfèntia cer-taminatraffari conueniebât,ex pâfuo tantum Catechifino amp;nbsp;^lijs Latinis Lutheri fcriptis collai. Narri materna folum lingua de hac controuerfta fcripfifle plus quam notum efte ar-bitror.

Tuæ autem,gcnerofc vir, Preftantiæ hune cxplicationum omniü àrticülorum ac capitû dodtrinæ Chriftianæ Thelaurü,nbsp;hâc potiflîmû ob caufàm dedicare volui. Qjiod certis amp; mini-iïièfàllentibusindicijs deprehenderêP.T.hagrare vero amp; nonbsp;fimtilatfo amorc fcruaiidvV amp; propagandas dodtrinæ Lutheri,nbsp;vel eoeléftis potius, quam nobis Deus opt. max. pater Domininbsp;noftrilefnChrifti^poftremis hifee amp; nouiffimis temporibusnbsp;miranda bonitate reftituit. Etfi enim D.Lutheri nomen ôcnbsp;doétriilà multis exofa fuit ab initio, quorum corda obtene-brauitDeushüiusfèculi,neillucefceret eis lux glorias Chrifti,nbsp;ac crefCentibuS corruptelis,altequeradices agentibus multonbsp;tnagisexecrabilis efle incipit,peccatis Germanias vrgentibusnbsp;ÔC atcràlientibùs hotribiles calamitates cum Ipirituales tu corporales, tarnen tu am preftantiam earn probari amp; plurimi ma-ximiqpb eafieti,muita haudoblcure arguunt. Noólurnae-nim diurnaqj (quod dicitur manu)D.Lutneri fcripta verlas,ea-quequafiinfuccumamp;languinem conuertis tuum. De con-trouerfijs religionis ex ipfis fontibus Ifraelis,amp;Lutheri monu-tnentis quotidie veram lententiam inquiris, nec ex anteceptisnbsp;ôpinionibus,quasplerumque veritativim adferunt,iudicas.nbsp;Veritatiscleftis patrocinium ardens amp;: conftanthlimum fii-fcepih:i,corruptelis,quæ tanquam cancer,amp;c.fèrpunt,acerrimènbsp;te opponis, plurimos vacillantes pio tuo zelo confirmas, fier-tentes amp; ofei tantes ftudio amp; diligentia excitas, amp; in omnibusnbsp;fortem teChrifti militern bonäm militiam militantem,fidemnbsp;éebonam confeientiamhabentem exhibes amp; probas. Sed nolo laüdüm tuarumprasco elfe,neauribusPreftantiæTuæ ali-quid dare videar. Etilluftrior eftvirtusamp;pietastuaquam,vtnbsp;tnea prædicatione opus habeat.

Habeo amp; hanc caufam, quod volui hac qualicunque ra-tioné, ftudium, beneuolentiam amp; amorerri erga te m eum ali-quo nioeJo declarare. Innumerabilia enirri Tuæ Preftantia^ Hint in me,reliquosq[3 exulesChrifti officia,quæ in hac amp;: futu-ra vita ceiebrareamp;predicare nunquam definam.Hæc verb col-legijVt cum tibi tuorum officiorum magnitudinem propo-ftiiftem, amp; ipte te ad eä vehementius incitarem, ne quafi fra-*nbsp;ôlusiniquislàpientûhùiusfèculi lüdicijs j amp; iniuftis qtiorun-dam Mathæoiogorüril amp; aulicorum criminationibus, ardo*nbsp;rem amp;ftudium bene mercridi deadfliótis amp;oppreftis remitteenbsp;res,amp; tu magis confideres fore nos miftros amp; abieótos Chriftinbsp;legatos,qui proCathàrmatisamp;periplèmatis in mundo habe-mun

EPISTOLA NVNCVPATORIA. tur,tuorum in nos officioruniamp;promeritorum,inprecibusnbsp;nollri's, bene memores.

ÇJuod reftat, vt hoc doétrinæ Lutheri Corpus bene voie fulcipias, amp; me mcaque ftudia tibi commendata habeas,eti-am atque etiam oro. Precor autem Deum asternum patternnbsp;Domini noftri leih Chrifti,vt TuamPreftantiam in veraagni-tione et inuocatione filij liii cô{èruet,et aduerfus omnia huiusnbsp;vitæ incommoda, cum vniuerlàfamiliaprotegat, ac per fpiri-tum lànétû gubernet, vt lalutare organon Eccteïîæ amp; Reipub.nbsp;inaneas,amp;infinem vfqj perleneres, id faxit Deus. Datæ Air-fordia529.Decembris, Anno lalutis humane 1565.

fauum. Qniaeatractanturinifto libro, inquæ defiderant Angeli prolpicere, Sicut dicitur i. Petr. i. Sed funt abfcondita ab oculis carnaliter fapientium, amp; patent tantùm Spiritui.

Genef.cap.43. Tom.4.fol. 1x9. Homines profani hæc rident amp; contem-nunt, quia non vident linum fidei fumigans, nec noruntSpiritum fanólum, qui eftefficax in cordibus piorum, ac linum illud fouet amp; excitât. Proptcreadi.nbsp;xifæpe rcfpiciendum efle ad autorem harum hiftoriarum (fcripturæ) Spirituninbsp;landum, cuius lingua non eft leuis aut ociofa, fed docet de rebus grauiflimis vtEnbsp;liflimisfandiflimis.

Tom. 3. lenenf. fol. 507. loel.cap. 2. Tria hie genera diuinæ reuelatio-nis ponit. Primo Prophetiam, quæ eft vbi dare amp; rotunde prædicatur myfteri. iim Chrifti, hoc eft gratia per Chriftum mundo exhibita ,vt quando leremias ait:nbsp;Dabo legem meamin vifeeribuseorum ,amp;quando Paulus aut alij Apoftoli eui-denter Icripturam interprætantur de Chrifto,hæcinterprætatioeftProphetia.nbsp;Secundo fomniafunt, vbi quædam imagines in fomnis offeruntur, quæ tarnennbsp;interprçteSpirituintclliguntur,itavt nihil dubirentij,quieas viderint, quin Deinbsp;flut. Tertiovifionesfunt,quæoculis fubijeiuntur, habentenim cerramanalogiam, cum rebus confentientem, vt quando loelvidit locuftasamp;erucasamp;bru-chos, quando Efaiasviditgloriam Domini ftipra templum.

Item Tom. 4. lenenf fol. So 7. loel. cap. 3. Quæritur de modo, quo hæc hominibusper Spiritum fandum funtpatefada. Hie primo omnium memine-rimus,quij^Spij.itusfandibenehcio minifterium verbi imEcclefialemper con_nbsp;feruatum eft^phirimorum animos per ipfum verbumexcitatosefle,vtfuturumnbsp;Chrifti regnum in verbo vocali, tanquamintabulaadumbratumcernerent, amp;nbsp;pofteaclariusceu coloribusilluftratum,amp;inbonolumine pofitum mundopro.nbsp;pqnerent. Sicconciones illæDci amp;SandorumPatium,quasMolespaflimrécitât , Dauidem, Efaiam, leremiam, præclai c erudiuerunt.

DanielledioneProphetiæ, per leremiamrcuelatæ,vtiplc refertexcitatus, cogitatdefine captiuitatis, amp; oransproreliquijs populi, perAngelumedoceturnbsp;A quot;quot; etiam

etiam de tempore aduentus Chrifti. Etfi igi tur Angeli minifterio hoe didicit Dan iel,tarnen initia amp; quali occalio ex diligent! verbi ledione orta fiint. Et Chriftusnbsp;oftenditferutantibus fciipturas, reuelatum iri myfterium regni coelorum. Hoenbsp;igitur primum medium eft,quo Deus patefacit myfterium fidei, amp;Chrifti co_nbsp;gnitionem Sandis Prophetis. Efaias legens concionem de Semine mulieris connbsp;trituro caputferpentis,amp; deferpentearrepturo calcanéum Seminis ipfa diligen.nbsp;ti cogitatione de his rebus, peiSpiritumfandumaccepitillud turnen, vt de morte amp;paflïone Chrifti Cic diiertè vaticinaretur,amp;oftenderet fimuleum natura De_nbsp;um eflè. Nam Satanam vincere non eft hominis, fentireautem morfum ferpentis, eft hominis , non Dei. Dauid eandem Prophetiam legens , per Spiritumnbsp;fandum admonitus, etiam vidit hoc Semen efle Dei filium, ideo Dominum appellat Pfal. 110. In i. autem diiertè ex Deo natum amp; æternum oftendit. Efaiasnbsp;quoq; legens vaticinium lacob , quod deficiënte Sceptroamp;Prophetia Chriftusnbsp;venturus eifet,.vidit ex radice lefle, tanquam ex mortuo ftipite, enafciturum vir-gultum feu frondem Filium Dei. Etfi autem quod ad Chrifti regnum attinet,nbsp;omnia impleta fint, tarnen ad diligentem feripturæ Icótionem, nos exhortarinbsp;hæc debebant. Videmus enim diligent!cogitatione amp; pia meditatione hæcil-luftriora fieri, non quod ea noftra fit fagacitas , fed quöd Spiritus fandus ver,nbsp;bofeu organovtitur,perquod accenditamp;mouctcorda.

Alius Reuelationis modus eft per Angelos, ficut confiât Danielem de tempore Mefliæ, quo Filius Dei nafeendus erat, edodumeife, ficut autem quædain nouiTeftamenti hiftoriæclariusexponunt. Angeli nonfemperhum.ana formanbsp;prçbueruntièvidendos,SicutvideruntAngelosGedeon,Manoha,amp;alij,necfcm_nbsp;per locutifunt Angeli humana voce , ficut ad Mariam, ied per fomnia amp; vifionesnbsp;oftenderuntfütura. Nam iftaibmnia fatidica, non humanum quiddam aut for_nbsp;tuitum funtjied immittunturper Angelosbonos,ficmouentesienfus, ficutcer-tum eft malos Angelos eifeinftrudoresturpium Scterribiliumfomniorum. Vo-cantur autem fomnia quoque vifiones aliquando, cumfcilicet imagines futuro-rum euentuum proponuntur. Sicut Nebucadnezarvidet arborem,Pincerna Ae-gyptius, videt fe teuere vuas amp;porrigereregi, Proprie tarnen vifionesdicuntur,nbsp;cum non dormientibus, fed vigilantibus obijeiuntur quædam imagines de futu,nbsp;ris, ficut Daniel vigilans videt arietem ad aquam amp;c. Ad hunc modum etfi Pro^.nbsp;phet!a,fomn!um,v!fio,dift!ndæ resfunt, tamenidemomnium eft finis, vtpernbsp;hæc de futuris euentibus Deus doceat.

Tom.^.Ienenf. fol. 70. In libello,QuomodolibriMofi legendi fint amp;c. Sæ-pe hoc didum eft, Deum bis tantum manifefto teftimonio, amp; voce palam de coe-lo fonante, tradidiffe verbum fuum, quod certofeirent homines eue dodrinam diuinitus patefadam. Semei cum Populo Ifrael amp; legem tradidit, amp; politiam.nbsp;peculiareminftituit.Iterumcum miflb vifibiliterSpiritu fando , per Apoftolosnbsp;Euangelium in omnium gentium linguas fpargere cpit. Etfi enim amp; alias cumnbsp;Patribus,Adam,Noha, Abraham,Ifaac,Iacob, adeöqueamp; per illos alijs locutusnbsp;eft, vfque ad Molen, tarnen id non eft faólum eiufmodi aliqua manifefta in omnium oculos incurrente fpecie feu pompa,amp;publice de clo fonante voce, fed pri_nbsp;uatim Patribus oftenfafpecie,verbumfuumfonante,tanquamluceipforum cordinbsp;busaffulfit,amp;perminifterium vocis eorundem ctiamin aliosfparfit,quieosau_nbsp;dierunt,vtpaterBaptiftæZachariasinquir,ficutlocutuseftperos fandorumPro-phetarum,inde vfque ab initio. Quemadmodum amp; hodie per minifterium vo^nbsp;cishumanæ nobis loquitur. Nam vniuerfum minifterium, in Ecclefia omnibusnbsp;temporibus

DE VERBO DEL nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;»

temporibus mundi, nihil aliud eft, quam perpetuum quoddam teftimonium, amp; propagatio illius cleftis vocis, quam lemel Deus voluit manifeftis fignis palamnbsp;edere.

Genef. cap. a Tom. 5. fol. 1. Sola Ecclefia hoc beneficio fruitur habet certain cognitionem acteftimoniaDiuina,de verisinitijs, amp; mirabilipropa. gatione doôlrinæ, quam amp; retinct ipla, amp; initio tradidit Deusftia voce primis pa.nbsp;rentibus, ac voluit eins profeflîonem amp; teftimonia extare intotoillo ordine amp;nbsp;lèrie patrum.

Tom. a. lencnf. fol. a. Pfalm. i. In primis id in fcripturis obferuandum, quam prudenter abftineat à nominibus leótarum perfonarum. Nam cumnbsp;hoc Plalmo, fine dubio ,Iudæorum populus taxetur primo, ficut ait Apoftolus:nbsp;ludæo primum amp;Græco. Et Roman. 3. Scimus quoniam quæcunquelexlo.nbsp;quitur,hisquiinlegefuntloquitur, Non tarnendicit Beatusiudæus, autBea.nbsp;tus illevel ille, nec in confilio gentium horumvelhorum, led abfolute:Beatusnbsp;viramp;conliliumimpiorum,viapeccatorum , lelfio illuforum, amp; quicuiique illinbsp;tandem lint, quia non eft acceptio perfonarum apud Deu m.

Et hoc fieri fuit fumme necelfarium, vt verbum Dei cum fit æternum, omni, bus omnium hominum feculis conueniret. Nam etli varient per tempora, mores , perfonæ, loca, ritus, Eadem tarnen vel pietas vel impietas, tranfit per omnianbsp;fecula. Sic videmus Prophetas, aduerfus fallbs Prophetas, Apoftolus contranbsp;PfeudoApoftolos, Doólores contra hæreticos eifdem Scripturis vlbs , cum tarnen nec Prophetarum, nec Apoftolorum, necDodorum, aut luorum aduei la.nbsp;riorum nomen,led piorumamp;impiorum in illisinuenirenr. Deinde ne fivniusnbsp;perfonatusnomenalTumereturjiam reliqui ad fe non pertinere ciederent quodnbsp;malum dicitur, Aut adle folos pertinere quod bonum dicitur, amp;c.

Genef. Tom. 4. cap. 4 9. fol. 197. Dandaeft opera omnibus, præfertim infacrisliteris verfanribus, vt habeantvnum certum amp; fimplicem lenfum fcriptu-ræ, nec lint erronés amp; vagabundi, ficut Rabini amp; Scholaftici Theologi, amp; Profef.nbsp;fores Iuris, qui perpetuo laborantin æquiuocationibus. IdeóScholafticaTheo.nbsp;logia nihil aliud eft,quam opinio. Vclficaiunt,velfic docendum amp; creden.nbsp;dum eft. Idem fit in lure amp; Philolophia. Memini enim me legere aliquandonbsp;Acuilïum,qui cum hæreretin loco quodam obfcuro, varias opinionesrecitabat,nbsp;vellïcaccipiendum,vel lie,vel die, nefcio, idquód liberèfatebaturipfe,amp;pla-cuit mihi ingenuitas iftius lureconfulti. Id enim variare nihil aliud eft quamnbsp;nefcire.

Qui vero aliquid certo cognitum habet,non dubitat, nec variât, non dicit : Sicvelfic. Ideôfummo ftudio vitandi funt Rabini, qui impediunt ftudium facrarum literarum , non dant opcram vniuocationi aut proprietathnbsp;Quódfi fcripturamita inccitamamp; æquiuocam legeredebeo,legam potiusVir.nbsp;gilium amp; Ouidium. Opiniones vero Rabinorum in fcripturis odi amp; deteftor.nbsp;Pluravide Tom. z. Icnenf. fol. 10 6. Pfil. S.

Tom. 3. lenenf. fol. 539. lefai. cap. z 3. Hæc eft natura verbi Dei, quod proponit nobis res quæ captum noftrum exccdunr. Sic cum promittit remiCnbsp;fionem peccatorum, promittit impoflibiliajincogitabilia Sc plane delperata.

Tom. 3. lenenf. fol. 315. lefai. cap. 8. Neputentfore,vtDeuspei fpecu_ lationes eis relpondeat Sgt;c mittat nouum verbum,remirtit eos ad legem fcriptam,nbsp;amp; ad teftimonium hoc eft, ad vocalem prædicationem, ne fiant nimium IJüritua.nbsp;leSjficutnoftriHæreticihodie, qui clamant,Spiritus, Spiritus. Non fie inquitnbsp;Propheta, fed ad legem amp; ad teftimonium, id eft, Nifi verbum Deifecutifucri.nbsp;tis, peribitis, amp; aufereturà vobislux, ideft verbum Euangelii, quo illumînan.nbsp;tur,pacificantur , lèrenantur corda. Sic nos ad verbum reuocat, ne fingularesnbsp;aliquas reuelationes expeôtemus. Sic Chriftus : ferutamini feripturas. Sicnbsp;Paulus : Scriptura vtilis addocendum. Sic Petrus : Habemus fermonem Pro.nbsp;pheticum, cui attendamus. Verbum eft quod mutât amp; aificit corda, Reuelationes autern inflant amp; arrogantes faciu nt.

Ego neque lîgnis neque reuelationibus peculiaribus dodus fum,neque vnquam Deum pro fignis rogaui, imo contrarium potius rogaui, ne efferrem me,nbsp;amp;neàverbovocaliabftraherer,perimpofturamSatanæ. In verboenim nullumnbsp;periculum eft, fed eft efiicax amp; mutât corda, quæ non funtperuerfa, Rottenfts au.nbsp;tem Ipiritus peruerfi funt, qui omnialegunt ,non tanquam Difeipuli, lèdran.nbsp;quam Magiftri, vt fuum errorem confirment.

Quare diligenter notandus hic Prophetæ locus eft contrà fadiolbs amp; fana_ ticos fpiritus , qui Prophetant ex fuis capitibus, Ad legem dicit Propheta, idnbsp;eft, de lege potius quærendumeft. Deus enim nobis per Scripturam,amp; per hominem docentemScripturamloquitur, quem qui audiunt non falluntur. Re_nbsp;uelationes autem fingulares de fide fugiendæfunt, funt enim Satanæimpofturæ.

Qu^anquam autem hæc generalis fit comminatio, tarnen potiflimùm de lu. dæistemporeChrifti intelligitur,qui amp;lucem verbi amp;paccm cordisamiferunt,nbsp;amp; excæcati indignanturChrifto noftro,Régifuo,funtfamelici, ideft, induratinbsp;auidaexpedatione Mefliæ torquentur, de dieindiem ardentiores,cupidiorcs,nbsp;amp;induratiores fiunt. Si furfiim vident, Clamauerunt inquit, amp;ego non au_nbsp;diuï. In terra quoque nihil nifi tribulationes cernunt. Sunthorrendæcom-minationes,aduerfuscosqui verbumfidei relinquunt,quænosmonere debenr,nbsp;vthumiliemur amp;fimusparatidoceriàverbo Dei contraPapiftarumealumniam,nbsp;qui clamant Ecclefia, Ecclefia, Nos autem clamamus, lex amp; teftimonium, amp; po-nimus infra hæc Ecclefiam, quæ Euangelium accepit. Non enim fequitur, Ecclefia habet poteftatem accipiendi Euangelium. Ergo habet etiam poteftatemnbsp;rautandiEuangelium,profualibidine, ficutipfiimpudenteralTerunt.

Tom.3. lenenf £01.1x3. Fides nihil fufferr, amp; verbum nihil tolérât, fed perfedè purum

de VERBO DEL nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;5

pturumcÏÏc debet verbum,fanaper totumdoó'ti inafcinper^vtScopus fitvitæamp;o. perum dirigendorum.

Tom.i.Ienef. fol. 165. de S-Præcepto. Cum feriptura fanda velit in ti. more amp; humilitate tradari,amp; magis ftudio piæ orationis penetrari,quam acumi.nbsp;ne ingenij, impoflibile eft, quod fme domo fint,^el.fuo proprio vel aliorum quosnbsp;docent,qui nudo ingeniofrcti,incam irruuntillotis pedibus,ficutporei,tan.nbsp;quam fit Humana quædamfcientia, adeö nullo reuerentiæ difcrimine verfanturnbsp;in illa. Inde veniunt totpromptuliaddocendum, qui ftatiin cognita Grammatica, Theologiam fine omni ftudio profitentur dicentes : Hem, Biblia resfacilisnbsp;eft. Maxime autem id faciunt, qui diftenderunt ventrem fuum filiquis illis por.nbsp;corum ( id eft Philofophorum ) Vndc de eis conqueritur B. Hieronymus, quod arnbsp;bitriofuotrahunt repugnantem fcripturam,amp;iamprouerbiumfadumeft:Serinbsp;pturam habere cereum nafum.

Hoeeffecerunt inlulfiilli 8c ineptifomniatores,ludentes inlenfuHterali^aL Icgorico, morali, anagogico, amp; vocantur Dodores Scholaftici, amp; hoe proprijlfi.nbsp;moveroquenomine , Scolaftici cnimfunt,ideft,ludicriamp;lufores, imo amp; iHu-lores tam fui quam aliorum, qui neque quid fit litera, neque quid Spiritus co,nbsp;gnouerunt.

. Tom.4.Ienenf.fol.2.75.Cantic.t. cap. Verbum crefcat tibi, fiidtrada, ueris. Eft enim verbum talis thefaurus qui tradando crelcit amp; diftribuendo,nbsp;feruandoautempérit,oportet vt fit in alfiduo vfu. Quo enim magis docetur,nbsp;auditur,difcitur,eo magis amp;clarius intclligitur.

Genef. cap. 6. Tom. t. fol. 126. Vfitatum præceptum eft: Spedandum non quisled quiddicat, proptereaquodSæpeDodorum certa extent vicia : Iranbsp;cum de Dei præceptis, amp; vera obedicntiaagimus,inuertendahæclèntentiaeft.nbsp;Hicenimnon quiddicatur,autpræcipiaturîpedandumeft,Sedquisdicat. Sinbsp;eni m in præceptis diui nis fpedes quid dicatur, amp; non quis dicat facile impinges,nbsp;Sicut Heuæ exemplum oftendit. Hæc enim cum non de præcipiente cogitât,nbsp;led tantum in præceptum intuetur,parui momenti elfe ducit,guftarepomum.nbsp;Sed quantum inde toti generi humano creatum eft periculum ?

Qui autem refpicitad præcipientem, hieprofedo etiam in Ipeciemvililfî-ma,ducet elfe maxima. Paptiftæ exiguum quid elfe putant,gubernarepolitiam, elfeconiugem,cducare liberos. Sedpradica oftenditclières maximas, quas Humana fapientia nullo modo poteft conlèqui, amp; videmus etiam Spiritualiifimosnbsp;nonnunquanifdèlaplos.lgiturfirelpiciamusadpræcipientem,facilèapparebif,nbsp;ctfîquæDeuspræcipit, videntur communiaamp;vilia, tarnen fummaellè,necpolie præftari aut implen ab illo homine, ni fi diuinitus adiuuetur.

s nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DE VERBO DEI.

Genef.cap. iS* Tom. 3. fol. S7. AudireverbumDeipromittentisamp;bc. nedicentis , longe aliud eft, quàm audire præceptum, quo iuberis aliquid facerenbsp;autpati. Idfatisperfpicuumamp; manifeftumeftdifferre verbum promittentis,amp;nbsp;præceptum iubentis aliquid facere.Ergo iamp;legendæSandorum, Si totavitadiftinnbsp;guatur in hæc duo : In verbum Dei amp; opus noftrum. IlludDeifoliuseft, hocnbsp;noftrum eft, videlicet Charitas,patientia, maceratio amp;Crucifixio Garnis. Hæcnbsp;eft vita led operum, quæ non appræhendit länditatem verbi, quæ eft \dtæ anima :nbsp;Ideo neceirariôpræcedit,quiaeft verbum amp; promiflîo Dei benedicentis,promit-tentis, recipientis nos in gratiam, remittentis peccata. Id nimirum debet præce-dere : Remittuntur tibipeccata. Ego fum Deusruus,nolitimereDiaboium,nbsp;ego tecum fum cuftodiam te, non deferam te. Poft remilfionem autem peccato.nbsp;rum fequitur, Tolle grabbatum amp; vadein domum tuum. Præcedit: Confidenbsp;Fili, hoc eft, primùm agnofee mepropitium, placatum, fauentem, abfoluentem.nbsp;Prius meum beneficium accipias,vtlibereris à peccato,amp; à morte : Poftea lana_nbsp;tus toile grabbatum, amp; ambula, doce,fac opera. Ita lacob confirmatus, primùmnbsp;fide de gratia amp; benedidione, poftea ambulat, operatur amp; patitur.

REGVLAE ET OBSERVATIONES ALIQVOT AD IN-TELLECTVM ET EXPL ICATIONEM SACRAE fcripturx nccejjarilt;e.

in. Item eodem folio. Regulare eft in Scripturis vbifimpIiciteramp;perfedfiE firne vniuerfalein absq; fcrupulo, exclufa Synecdoche feu particularitate ( vt ficnbsp;dicam ) ftatuit, non contenta eft, pofuilTe vniuerfalem amp; affirmatiuam, adijeit amp;nbsp;vniuerfalein amp; negatiuam.Qualeeft illudRoma. 3. exPfal. 14. Omnesdeclinauenbsp;runt, fimul inutiles faóti funr,non eftintelligens nec requirensDeum,non eft quinbsp;faciatbonum. Quo loco Paulus hanc Regulam feruatamp;confirmât, concludensnbsp;fimpliciter omnesIudæosamp;Græco$,hoc eftomnes filioshominum,fubpeccato^nbsp;Nifienim hic exclufa elfer Synecdoche, totaApoftoli dilputatio illic rueret, amp;nbsp;nihilpro gratiænecelfitatequamintendit,concludercf.

IIII. Tom. X. lenenf. fol. 430. contra Latomum. Scripturæ Synceritas cuftodiendaeft,necpræfumathomofuoore eloqui, autclarius,aur lyncerius^nbsp;' quàmDeuselocutuseftorefuo. Qui vcrbaDeinonintelligitinrebusDei,perfenbsp;loquentis, noncredarfeintelleófurum verba hominis de rebus alienisioqucntis.nbsp;Nemo melius loquitur, quàm qui optime intelligir. Quis autem res Dei inteLnbsp;ligat melius, quàm Deus ipfe ? Imô quantum eft id quod homo intclligit de rebus Dei ? Detpotius honorem Deo miler homo,amp;vel confiteaturfele nonnbsp;jntelligere verbaeius, velomittat prophanare ea uocibusluisnouisacproprijs,nbsp;ytpura nobis maneat genuina Ipecie amabilis lapientia Dei,

DE VERBO DEI, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;7

teftanteetiam Philoiopho, debeantieruire rebus , non res verbis. Etnotaeft Hilarij fententia, quam etiam Magifter in fententijs citât. Quod verba intelligi denbsp;beantiecundum materiam fubiedam. Igitur in omni expofitioneprimo iub.nbsp;iedum confiderari debet, hoc eft videndum eft de qua re agatur. Hoepoft,nbsp;quam fadum eft, deinde verba, fi ita fert Grammatices ratio, ad rem ducendanbsp;funt,amp; non res ad verba.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;HæcquiaRabini, amp;quieosiequunturnon faciunt

(namresamiferuntamp;tantùmin verbis hærent) fiepe in abfurdiifimas iententias incidunt. Quia enim non habentcogitationesdignasSpiritualibus rebus, denbsp;quibus Sacræ literæ tradant, à re aberrant, öc verba trahunt ad vanas amp; carnalesnbsp;cogitationes.

Certiim autem eft amifiife ludæos Chriftura, quomodo igiturquævelE-uangelij, vellegisfunt, rede poifunt intelligere ? Nefciuntquid fitpeccatum, quid Gratia, quidlufticia, quomodo igitur huiufmodi locos dextrepoifunt explicate ? Similes horum ferè funt Sophiftæ noftri, quidenim fani de tantis rebusnbsp;habent? Reigitur noncognita,impoifibileeftvtverbapoifintredcintelligi. Effi enim verborum cognitio ordine prior eft, tarnen rerum cognitio eft potior.nbsp;Nam mutatis rebus, etiam verba mutantur in alium fenfum, amp; fit plane noua Grammatica. De hacRegula plura vide Genef. capitei6. Tom. x. fol.

IX. Genef. cap. 3 0. Tom. 5. fol. n 5. Hadenus fèruauitMofês lineam fine feriemHiftoricam indefcriptionefex annorum*, fed ea nunc mutatur,amp; fitnbsp;gapargoTtç.yfigura nifi diligenterobferuetur inledionefiicrarum,imôomnium Hiftoriarum, fæpe magnas obfcuritates parit. lam enim fecundum con-fèquentiainHiftoricam fequidebebat Natiuitaslofèph, poft Naphtali. Sedil-lamdilfertMofes vfquein tertium Paragraphum, amp; redit ad Leam quæduobusnbsp;annis, amp; eo etiam quo nafteturlofèph nihilpeperit, per fîguram vstgof? sr^óngep^idnbsp;cft,pofteriusprius, quafiepe loca obfcurilfima, inHiftorijsreuoluuntur. Au-guftinus libro de ciuitate Dei 16. Anticipationem amp; recapitulationem vocat.nbsp;Et eft vnade Regulis,adintelligendam Scripturamfandamneceffanjs.

lofeph deberet eflè prius, amp;poni poft Naphtali, fedfitvs-tçsp.- Lea cum Zilpa ancilla debebant efle amp; fiunt 'wgoTtgöt/. Sæpe eniminHiftorijs resdiucrfænbsp;eodem tempore,feddiuerfis locis geftæ ftint : Aliud Romæ, aliud in Græcia.nbsp;Ibi non delcribuntur certo ordine. Sed vna Hiftoria perrexenda eft ad finem,nbsp;poftea idem tempus repetendum , amp; alterius etiam narratio abfoluenda eft.nbsp;Temporaenimfunteadem, fed res diuerfe, quæ concurrunt eodem tempore.nbsp;X. Genef. cap. 41. Tom.4.fol. 7X. Cæterum Regula hæc diligenter no.nbsp;tandaeft : Inlacrisliteris, Tautologiamnoneftè ociolam,fed confirmationemnbsp;noftræ fidei. Sicut lefaias fere fempei eandem rem dupliciter eifert, non quodnbsp;affeétet laudem copi æ, aut fit Tautologus, fed vt certitudinem fidei adferat, vt fi-muscerti de Deopromittente amp; loquente.

Tom. 4. lenenf. fol. 171. Ex præfat. in Cantic. Scimus hunc totius Scripturæelfe finem, vtdoceat, arguat,emendet, ac ad iufticiam inftituat,vrnbsp;perfeólus fit homo Del ad omne opus bonum. Sicut Paulus dicit x. Ti_nbsp;moth. 5. Huncfinem qui non relpiciunt, etfiopinionemeruditionisdiuina.nbsp;tionibus fuis apud imperitos comparant, tarnen verum Succum fcripturæ nonnbsp;norunt. Nec dilfimilis ea eruditio eft, corporibus quæ Hydropc infedafunt,nbsp;Ea tumore immodica inflata, (pcciem fiicci habent,ledqui totus corruptus amp;nbsp;vitiofuseft.

ItemTom. 4.fol. 579. In præfat. Pfalm. $1. Hucomnisfcripturalpe. dar, Vt Dei benignitatem nobis commendet, qui hoc agitperFiliumfiium,vtnbsp;Naturam inpeccatum amp; damnationem prolapfam iufticiæ amp; vitæ reftituat.nbsp;Hic nihil agitur de hac corporali vita, qui vidus,quæ operæ fint fufcipiendæ,nbsp;quomodo regendafamilia, quomodo colendaterra, amp;c. Hæc ante hominemnbsp;ihParadyfocreatafunt, amp; hominumin-mamus data, cum diceret Deus:DomLnbsp;mini pifcibus maris amp; volatilibus cli. Séd agitur hic de futura amp; æterna vita, deDeo iuftificante, reparante ac viuificante, amp;dc homine à iufticiaamp; vitanbsp;prolapfo in peccatum amp;æternam mortem. Qui huncfcopum lèquitur inledLnbsp;one facranim literarum, ille cumfrudu facra leget.

Tom. 1. lenenf. fol. 3 o x.Galat. cap. t. S AN AT. Mifit verbum fuura (nempe Deus) amp;fic fanauit eos. Venir Homo amp; verbum fuum , amp;Hæmorr.nbsp;hoiffam prius habere facit: hoc eft, vt dare dicam, quoties verbum Deiprædi-catur, reddit lætas,latas, fecuras conlcicntias in Deum, quiaeft verbum gra.nbsp;tiæ, Remiflionis,bonum amp; fiiaue. Qu^oties verbum hominis, reddit triftem,nbsp;anguftam, trepidam confcientiam in feipfa : quiaeft verbum legis, iræ amp;pec.nbsp;cati, oftendens quid non fecerit amp; quanta debeat.

Tom. 5. lenenf fol. 509. lefai. cap. 5. Verbum eft verèbonum Pri-mum quia docet reda, amp; dicit in periculis ne pereannis. Secundo eft lux, quia docet in tribulationibus, non delerit omni auxilio humano deftitutos.nbsp;Tertio

DEVER.BODEI. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;9

Tertio eft iucundumctiam , quia eft vita, amp; adfert animis pacem. Debe_ bamus igitur banc gloriam verbo , vtfentiremus verbumbonum efle. Sednbsp;contrarium fit, quod bonum eft, vocant malum, lucem, tenebras amp; c. Quarenbsp;accipiunt fuas traditiones, eas docent amp; vrgent, tanquam iucundiflimam dodri-nam, quia facit ad farinam.

Tom. 3. lenenf. fol. 324. lefai.cäp. 12. Chriftiani nulla alia rationevin-cunt, quam per verbum, quam iadando amp; canendo Pfalmum ilium , vt fcias nullum vidoriæ momentum, in noftris viribus, operibus, iufticia amp; mentis effe, fed infola prædicatione verbi vocalisamp; extern!, quod nec Satan necmembraeius,nbsp;impij homines ferrepofTunt. Siue igiturtrifticia,fiuepufillanimitas,fiue aliudnbsp;malum te cruciet, li potes cd perrumpere vt verbum audias, vicifti, Sieur Gedeonnbsp;folo buccinarum clangoreMadianitas fodit. Q^are merito àSatanaobfefli iu.nbsp;dicantur prophani illi Spiritus, qui Verbum externum contemnunt, tanquamnbsp;ineffieax amp; corrumpunt. Et prorfus idem per os molitur Satan, quod ante pernbsp;Papam,tumcnim inanibus fomnijsobrutæ erant Sacræliteræ, lamexilHstene,nbsp;bris erutas, per vanosillos Spiritus contemnit amp; negligendasfuadet»

Tom. 3.Ienenf. fol. 470. In Pfalm. 4 5. Verbum eft Sagitta, de qua hicProphetadicit. Sicut nos quoque Germanica figura verbum fagittamdici-inus, ,©rr Çf«( fompf Pem Äoebm Item, QT-tn öcr 6(utef.nbsp;Et eft Emphafis in hac figura, quod non fimplici ter verbum fighificatur, fed acu.nbsp;tiftima verba penetrantia amp; Ifimulantia animumficutMatth. 7. De Chriftodi-cunt, quod populus fttipuerit ad doftrinam Chrifti. Docuiffe enim eum cumnbsp;potentia, amp; non ficut Scribæ, qui qüafi ftcrtentes docebant. Sicut Erafmus aliasnbsp;cloquentiffimus ,in Theologia tarnen itafrigide, ftupidè,amp;plumbeèfcribit,vtnbsp;apparcat eum nihilferio agere. CB weöcr noc^flappct /f6 triflft «oefenbsp;WintPft ntcfjf I non ferit, non relinquit ftimulos in animis ledorum. Chriftinbsp;autem verbum perrumpit amp; fauciat, omnia præfidia fiduciæ adimens, amp; foli Sanguin! Chrifti redemptionemtribuens,hæcpunguntanimum amp; vulnerant. Eflnbsp;autem hæc vulncratio Salutifcra. Sic enim occidunt hæc arma, vt viuificenr.nbsp;Nam verbum Dei cftefficax amp;penctrantius quouisgladio. Idco fequirur, po-puli cadunt fub te. ld eft, humiliantur fub te, deferunt fua ftudia, opiniones, re_nbsp;ligiones, voluptates fuas, amp; adorant te, Hic eft fliciffimus cafus, amp; ruina in falu-tem, vt qui ante male fteterunt in fiducia propriæiufticiæ,hiiamfliciffimèia-ceantiniufticiaChrifti. Hæcautemfiunt, dicit,noninfinibus, fedinmedioi-nimicorumRegis,ideftvbiminimefperatur. Pénétrât enim Euangelium nonnbsp;löliim in domos Rufticorum, fèd in aulas, in cameras amp; corda principum. Hæcnbsp;eft infignis vióloria, qua declaratur potentia amp; efficacia verbi, quod vrgat fuccefinbsp;fum amp;fortunam fuam, nee ceflat,donee acquirat multos populos, qui pereuffi fa.nbsp;lutaribus Cagitris, fiant alij homines, amp; incipiant Chriftum amare, quem oderantnbsp;ante, incipiant timerc amp; reuereri Chriftum, quem anteaneglexerant. Hoeeft,nbsp;caderefubeo. Eft autem vióforia flixamp;plcna confolationis,quæ oftenditpo-tentiam amp; fortunam verbi.

Genef. cap. 22. Tom. 2. fol. 191. DauidPfalm. x 19. dicit: Verbum tuum confolatio meain humilitatemea, ideft, quia habebam verbum tuum, eramnbsp;animo præfènti, amp; alacri ad omnia pcricula iubeunda, amp; viuificabat me elo.nbsp;quiumtuum.

Veriffimum cnim eft,quando quisin vocatione fua animo perfuaûim habet, quôd Deus velit,amp;verbofuo iuflerit hoc, quod gerit, tantam vim amp;eflica-ciamilliusdiuini mandat! fentiet, quantam in nullius oratoris,necD£mofthe_ nis, nec Ciceronis oratione inueniet. Illud circumftantias omnes déclarât:nbsp;Quidvtile, quid bonuminre fit,oftendit,amp;fuggerit animoDeum infinitosfines exuperantes lènfirmnoftrum lpeôlare,qua'fiduciainftruétus animus forti ternbsp;pergit, nec de polfibili, aut impolfibili, facili, aut difficili folicitus eft. Sicutnbsp;hanc piorum confidentiam , amp; fecuritatem Paulus Rom. S. magnifiée de-fcripfit.

Si Gideon amp; Simfom non habuifient verbum Dei, nunquam tantas res geffilTent, lcd fuccubuilTcnt oneri amp; magnitudini rerum. Verùm quia crede.nbsp;bantverbo, ficcogitabant : Ego fum ad hoc vocatus,amp;habeo mandatum inua.nbsp;dendi Philifteos, Madianitas, amp;c. Pergam ergo audenter. Eides enim eft quænbsp;hæcmirandaoperaefficit. Sicut inquit Chriftus lohan. 14. Qui creditin mçnbsp;opera quæ ego facio amp; ipfe faciet, amp; maiora horum facict.

Hæc autem in Ethnicis hiftorijs non videmus, neque nos Chriftiani fatis intelligimus, quia ftertimus,neccredimus mandant!, comminanti, punienti,nbsp;autpromittentiDeo,fedfumus infenfati. Iftifandi Heroes amp; Patres Abraham,nbsp;Dauid 3 amp;c. crediderunt, ideo tam arduas res gelferunt. Supra commémora,nbsp;tur quomodo Abraham quatuor reges exiguis copijs deuicerit, earn vióioriamnbsp;nondiareconlècutuseft,quam fide quæiulfuamp;vocationediuinanitebatur.

Ita in hac Hiftoria vincit fide tentationes, quas habuit baud dubie maximas. Seit Deum præcepiflè , ideo properat ad executionem , nihil moraturus Sarænbsp;aut familiæ, autvllius creaturg diuerfum indicium. Hæretenim id infixum animo, quod inTfalmo dicitur : Lex tua mea maxima conlblatio, quia me viuificat.nbsp;Ad eundem modum qui habet Certum verbum Dei, in quacunque vocatione,nbsp;credat tantùm, amp;audeat, amp; dabitDeushaud dubiclecundosexitus.

Genef. cap. 27. Tom. 5. fol. 7$. Oportet vtfimpliciter pendeamusex inuifibiliDeo,amp;cumgaudioagamusDeogratias , quod habemus verbumDeinbsp;promittentis, de quo inquit Petrus : Habemus firmiorem Propheticum ler,nbsp;monem cui benefacitis attendentes , quafi lucernæ lucent! in loco caliginofonbsp;donee dies illucelcat amp; lucifer oriatur in cordibus veftris. Verbum enim eft luxnbsp;vitæ noftræ, alioqui nihil habemus de gloria. Scio me elfe Baptifatum, fcio menbsp;manducalTeCorpus amp; SanguinemChrifti,eire abfolutum,vocatum,amp; dodumnbsp;verbo Euangelij, Amplius de vita æterna nihil habeo. Nondumhabeo corpusnbsp;clarificatum,fuperanslplendorem foilsamp;ftellarum, fed habeo animum adhucnbsp;' prægrauatum, multis magnis malis amp; terroribus, circumfero corpus obnoxiumnbsp;multis infirmitatibus amp; morti. Nihil minus igitur cum in corpore, turn in anima apparet,quam vita æterna. Sedpromilfionon fallet nos. Hæreamus igiturnbsp;amp;perfiftamusinfideamp;lpc, amp; fimuscontenti verbo promittente.

___ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DE V ER BO DEI.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Unbsp;CONSOLATVR E.T ERIGIT ADFLICTOS.

Gcnef. cap. Tom.3. fol. 1x9. Neque fruftra loquitur Deus. Nec oflFert verbum fuum ociofis fecuris. Sed his qui egent, qui laborant, qui ad-lliguntur,amp;fuftinent difficillimum certamenaducrfus carnemjamp;omniaappa.nbsp;rentia, hoc eft, ea quæ fecundum fenfum,amp; rationcm humanam pugnant cum fide. Hebr. 11. vt adllléti vnico præfidio verbi Dei niri 8c fiiftentari queanr. Nonnbsp;habitat fapientia inquit Hiob, in terra fuauiter viuentium. Quia eft verbumnbsp;crucis, 8c delperationis. Ideô pertinet tantum ad vexatos, amp;mortificatos, de-fpeôtos,defperatos,oppreffos : Qualis fuitlacobin exilio fuo ,apud foceruminiu.nbsp;ftum amp;auarum, qui nihil largiri 8c omnia rapere amp;deglubere conabatutjamp;c.

Genefi cap.'^j. Tom. 5. fol. 195. Verbum non docetur fine frudu,fèd colligitctum aliquem in mundo, non tantum ex ijs, qui vocaliter audiunt,amp;nbsp;qui funt in EcclefiaPatriarcharum, fed etiam exteros 8c alienos, qui font præor-dinati adducit.

Tom. 4. lenenf. fob 33^. înMattb. cap. 13. Duohicnotanda,primuin contra Spiritus fanaticos, qui verbum vocale putant inutile efiè, quia in plurimisnbsp;nonferttruéium. Stulti, fcilicet quafi ipfi frutïlus ferant,cum hoc ipfo quodnbsp;verbum Dei contemnant fint peflîmi. Hæc Hærefîs vulgata eft, maximeque communis. Quia omnis homo lie eft, vtpromptus fit alios iudicare, fèipfo negleôlo.nbsp;Vnde amp; poeta dicit ; Nemo tentât in fcfo defoendere, fod præcedenti Ipedaturnbsp;manticatergo. wirî)nicbfInbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;î?erilklt(af

fen / quodtrabenfesindicant feftucenfes ,,45ro(jeJDKbcl^engcnî)ief(einen große(5cbe(efe ßraffen Heine @cf)e(efe. Hoc eft,Mundus fuit, eft amp; manebitnbsp;Mundus. Sicut amp; princeps eius Diabolus aceufat^damnat amp; occidit Sanôtos Dei,nbsp;cum ipfe fit omnium damnatiflimus. Ira fit in Ecclefia, vteiufmodihominesnbsp;damnent Sanôtos propter aliqua, quæ propter uerbum Dei faciunt. Etquæruntnbsp;Ecclefiam feu Sanôtos fine peccato, quam tarnen impoflibile eft inuenire. Ideônbsp;concludunr,auteos verum verbum nonhabere,aut verbum externum elfe inutile.

Sed hic vides quod fernen in terra bona fert fruôtum ,imônifi effetfemen, nonfèquereturfruôtus in terra. Ita nifi verbum vocaleeflet in Ecclefi*quot;!, nullusnbsp;effet fruôtus in ea. Ideô fumma fapientia eft, non offendi multitudineverbum,nbsp;contemnenre. Nemo credit,quàmmagnivirietiam hodie hocfeandalopereant,qui in Ecclefia nihil nififumma fpeciefanôtumputanteffevidendum. Sicnbsp;primo Donatiftæ ab Ecclefia recefferunt, quia malos in eamixtosvidebant,po-ftea ipfi inter fefe quoque difeordes. Et recefferunt Maximianiftæ à Donati-ftis, quia malos inter eosinuenerunr. Eadem infipientia Nouatiani ab Ecclefia recefferunt, 8c multæ aliæ hærefcs, quibus femper fuit hæc caufa, quodnbsp;malos non voluerunt ferre , de quibus Auguftinus copiosè contra Donatiftas.nbsp;Ideô nihil mirumfi hodie quoque ifta infipientia perdat multos, amp;offendate-riaminfignes viros, vt taceam , Muntzerum amp; fanaticos alios. Sedinexeufa-biles funt, præfertim fiChriftianiefle volunt. Quia hoc caputMatthei velnonnbsp;legunt, velcontemnunt.Sienim legerentamp;crederent,fatis aperte hic vidèrent.nbsp;Semen,

feinen, id eft, verbum Dei, vix in quarta parte vtile elfe. Et tres partes habere i-dein verbum cum quarta, amp; tarnen manere malos. Cur ifta vel non legunt, vel noncredunt ?Haberent hie folutionem potentiflimain iftiusQuæftionis, fcili_nbsp;cet, Quomodo fieri polfit, vt verbum fit verum amp; vtile, amp; tarnen quarta tantùmnbsp;parsfrudificat. Quorumvitio ? Verbi? Non. Sedterra? feuauditorum. Idemnbsp;verbum omnesaudiunt,fednon omnesfruótificant.

Nonneigitur furor eft manifeftus, tribuere culpam verbo, quæ eft audito. rum? fcilicet. Homo non curat verbum audituin, ergo verbum non eft verumnbsp;verbum. Diabolus non amat Deum, ergo Deus non eft verus Deus. Filius nonnbsp;honorât patrem,Ergo Pater non eft verus Pater. Latro non obedit principi, Ergo princeps non eft verus princeps. Hac amentia percuti debent homines ingratinbsp;amp; fuperbi,vt dicant amp; faciant non nifi peruerfa. Et tarnen vt dixi, communis eftnbsp;ifta peftis, quod iudicant homines de verbo, ex fruótib. particularibus,amp; vitiofif.nbsp;fimefic colligunt, Vbicunque non fiunt omnia verbi, ibi non eft verbum verum.nbsp;Apud hos aut alios non fiunt omnia verbi. Ergo non habent verbum. Maioremnbsp;negatpræfens Euangeliuin, dicens,mul ta verbi non fieri, vt inter lpinas,petrola,nbsp;in via. Ergo eft falla. Sufficit ergo ad veritatem verbi, quarta pars agri boni. Imonbsp;feptem milia virorum in Ifrael fubElia, amp;reliquiæin Ecclefia. Reliquiæ enimnbsp;falui fiuntnon tota mafia. Ergo quitotammaliam fpeôl:ant,meritôoftendunturnbsp;verbo, led qui reliquias Ipeótant, iciunt quod fatis fit, fruólum elfe in reliquijs, c-tiamfi in alijs fit inutile. Hoedeprimo.

Secundo notandum, pronobis, ideft,pijs, vt confolationemhabeamusfi non omnes verbum noftrum audiant, ne frangamur aut dclperemus, aut déféra.nbsp;mus verbum, quod multi imo plurimi ipfum contemnunt, filtern propter eleólosnbsp;doceamus, dclpedemus reliquias laluandas , Abeant aliæ tres partes ad Diabo.nbsp;lum. Si principes non credunt omnes, tarnen vnusatquealter,Sirufticinonnbsp;omnes boni, fatis eft duos aut tres bonos elle, fi cadunt doóli amp; làndi plurimi, fuEnbsp;ficitquôdpaucos retineamus. flTß Wtl hod?nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;|cttt/xv:v tvcvbcn

tnwipcn ÎDotttcit llt;tfRn^otttCttlgt;Utbctt/Vttbt6nttctt6nicbt$in*5iitcrtffr-bcîîmachen. 2H|o müfjcnwtv aud) Viam vnb Petrofa lafjcn bleiben/ »rtb vnö ber guten A£:rbentr6|lett ! weicht barumb and? nichten ÎDotnen wirbnbsp;ob ihr tTacbbctr ÎDotnen ftnb / vnbbarumb jbte frucht bee ©amené nich tnbsp;verbclt/ob bte iDotnenben ©rttnen erfîicten. Eft vt dixi fcandalum maximum, tain multos elfe contemptores,fedfolatium diuinum, quod certi fumus la.nbsp;borem noftrum non elfe inanem ( vt Paulus ait Cor. 15.) quia verbum Dei non venbsp;nit vacuum, fedeft VirtusDeiinfalutem credenti, amp; Spiritus per ipfuin venir, fal.nbsp;tem in quartam partem terræ.

Tom. X. Genef cap. 19. fol. 1^3. Hæretici hac in parte valde errant, amp; conneélunt inconfequentia, cuin de verbo vocali, amp; deSacramentîs difputanr,nbsp;Ac Deum prorfus nudant minifterio : Quienim verbum tollit amp; id non accipitnbsp;tanquam àDcodidum,is tollit omnia. Aufer verbum de Baptifmo, de Abfolu-tione, de CnaDomini, amp; nihil erunt.

Nonfolùm ftultumigitur ,fedetiam impiumSacramentariorum argumentum eft,quôddicunt externa nihil prodefle ad Salutem,amp;poftca cumulant exem. pla amp; lententias lcripturæ. Caro non prodeftquicquam amp;c. Faciendumenimnbsp;diferimen eftinter çxterna, amp; nonita in genere omniaexterna abijcicndafunr.nbsp;Nam

DEVERBODEI. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;3^

Nam externa redt- tum damnantur, quod adfalutcm nihil profunt, cum funthiu mano arbicrio, feu potius temerariè line verbo Dei inftituta. Alioqui Deus vultnbsp;per fuarum crcaturarum minifterium agere. Ideo ante omnia hoc conlideran-dum eft , an externa ifta fiant fecundum inftitutionem èc voluntatem Dei, velnbsp;non. Si verbumleu inftitutio Dei non adeft, tunc rede dicis externa nihil pro-delTe ad falutem, fedetiam nocere. Sicut ChriftusMatth. 15. dicit : Fruftramenbsp;colunt mandatis hominum.

Sedlivides externa iftaniti verbo ,amp;diuino mandatoinftitutaefte,ibige, nu flexo tacitus adora ifta externa amp; die : hoc non iubet fieri meus paftor nonnbsp;Petrus, non Paulus, fed meus Pater in cælis, igitur in humilitate obediam, amp; ere.nbsp;dam obedientiam hanc profuturam ad Salutem.

Hæcdiftindio admodum necelfaria eft, quam quia vclnefciuntvelnegli. guntHærerici, in deformes erroresincidunt. Nonenimvniuerlàliter amp;ablblu-tè verum eft, quodSchuuenckleldiuslieargumentatur. Nullum externumpro.nbsp;deft adlàlutem,BaptifiTaus,PrçdicatioEuangelij,CoenaDominilunt externa. Ergo nihil ad falutem profunt. Maior manifeftefalfacft. Diftinguendæ enimresnbsp;externæ funt. Alia? enim funt meræ humanæ, amp; ab hominibus confidæ de hisnbsp;maiorvera eft. De ijsautemquæ diuinitùsinftitutaamp;iulfafunt,Maior non eftnbsp;vera : Nam nobis adfaluteminftitutafunt, ficut Chriftus de Baptifmo dicit: Quinbsp;crediderit amp;Baptilatus fuerit,laluus erit. Et Paulus:Confeflio fitore adfalutem.

Sic verbum vocale eft quidem vox hominis, led autoritäre diuina inftituta ad falutem. Vult enim Deus gubernare Mundum,per Angelos amp; homines creatunbsp;ras fuas,tanquam per fua minifteria, ficut lucem dat per Solem, per Lunam,etiamnbsp;perignem,amp;candelas. Hicetiampoterasdicere nulla externa res prodeft : Solnbsp;eft res externa. Ergo nihil prodeft, hoc eft non lucet, non calefacit, amp;c. Tamnbsp;fatuumargumentatorum quis ferret ?

Manet igitur régula de qua fupra etiam dixi, quod Deus non amplius vult age refecundumextraordinariam,feuvtSophiftæloquuntur abfolutam poteftatem,nbsp;fedpercreaturasfuas, quas non vult elïè otiofas.Siedat viólum ,nonvr ludæisinnbsp;delèrto, cùm clitus daret Manna,led perlaborem, cùm diligenterfacimus opusnbsp;vocationis noftræ, nec vult amplius homines ex gleba fingere,ficut Adamum,lèdnbsp;coniundione maris amp; fminæ vitur , quibus benedicit. Hanc vocantDci or.nbsp;dinatam poteftatem, cùm fcilicet vtitur minifterio vel Angelorum vel hominum.nbsp;Sicut in Propheta Arnos cap. 5. notabilislcntentiaeft,Deum nihil facere, quôdnbsp;non prius fignificet Propherisfuis.

Si qua autem nonnunquam fiunt extra minifterium,vel Angelorum vel ho_ minum : Ibi re(ftèdixeris,C^æ fupra nos nihil ad nos, nobis enim ad ordinatamnbsp;poteftatem refpiciendum, amp; ex ea indicium fummendum eft. Poteft Deus falua.nbsp;re fîneBaptifnio, ficut credimus infantes, qui nonnunquam parentum negligentia, aut alio cafu Baptifinum non conlequuntur, non ideo damnari, led nobis innbsp;Ecclefia lecundum ordinatam Dei poteftatem iudicandum amp; docendum eft,nbsp;quod fine Baptifmo illo externo nemo laluetur. SicordinatapotentiaDeieft,nbsp;quod aqua humedat, ignis vrit, amp;c. Sed in Babylone in medio igni Danielis Ib.nbsp;eij incolumes viuebant. Hæc fuitpotentiaDei abfoluta, fecundum quam turnnbsp;agebar, ledlecundum hanc nihil nos iubet. Vult enim nosfacerefecundum ordinatam potentiam.

Recitatur fententia Dionifijin fcholis. Deum operari perEftentiam : nos perqualitatem dcfluxam,lèdhæc quis intelligct ? QuiautemiliumCanonera,nbsp;queni pofuimus reële tenet,is poteft iudicarePapam Sc Mundum in omnifuafa.nbsp;pientia, quôdIcilicetDeusordinate omnia agit, per minifterium hominum. Nc_nbsp;Bnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;mo igitur

DE VER BO DEI. moigiturconfequeturfalutem,{piritualibus vt vocantfpeculationibus, fineex-ternisrebus. Verbo attendendum eft,Baptifrnuspetendus,fumenda Euchan.nbsp;ftia, Abfolutio requirenda. Hæc quidem omnia externafunt,l'ed in verbum induik. ïgiturfine eis Spiritus Sanéius nihil operatur.

Ante hoc tempus priufquam Deus lucem Euangelij oftenderet, multa Scripta amp;diólafunt, de vita ipeculatiua,amp;alt;ftiua : acin Monafterijsvtriusquefexus, qui ferè fuerunt optimi, occupât! funt hoc ftudio, vt offerrentur eis viliones amp; re-uelationes. Hine etiam fadumeft, vt quidam omniaftia fomniaannotarent:nbsp;Hi ftilicet omnes expedauerunt illuminationes ftngulares,fine externisrebus:nbsp;Sed hoc quid aliud eft, quàm fine fcalis veile afcendcre in Ccelum ? Igitur præftLnbsp;gij s Diabolicis fæpilïimè delufi funt.

Redeigitur Paterquidamin Heremoiudicauir, cùm enim viderctMona, chos fuos talibus Ipeculationibus indulgerc,monuit eos hoc verbo vt abftinerent.nbsp;Si inquit,videris tibi aftendere in Clum,amp; iam vnum pedem figerc fuper limennbsp;Cli,ftatim eumretrahe,necfèquarisalteropcde. Hicdamnauit/peculatio-nes, feu vitæ genus fpeculatiuum, quod indodaamp;imperita poftcritastantislau-dibuseuexit. Quienimredelpeculari voletintueatur Baptifmumluum, legatnbsp;Biblia fua, audiat condones, honorer Pattern amp; Matrem, fratri laborant! lubuc,nbsp;niat,nonconcludatfe,vt fordidum Monachorum amp;Monacharumvulgusfolct,nbsp;in angulum,amp;deledetur ibifuisdeuotionibus,ac fieputetfein Dei finu federe,amp;nbsp;commercium habere cum Deo fine verbo, fine Sacramentis, amp;c.

Qui tales funt contemptiflimc loquuntur de vita aói:iua,ac mihi quidem magno conftitit, donee ex hocerrore IftKratus fiim. Placet enim ration!, amp; vtnbsp;Paulus appellat,videtur efle Angelorum Religio. HipocritaVicclius,amp;Blalphc-mus Apoftata,aliquandoobijciebatmihi, nos nimisexternadocere. Spiritual!-bus infiftendum efle,amp;c. Vult enim ratio ambulate in mirabilibus fuper ie : Sednbsp;VOS cauebitis hos laqueos Satanæ, amp; aliam conftituetis definitionem vitæ fpeculanbsp;tiuæ, quaminMonafterijsdocuerunt, Nempehanc: Veravitalpeculatiuaeft,aunbsp;dire amp; credere verbum vocale, ac nihilvellefcirenifiChriftum,eumq; Crucifi-xum. Is folus cum verbo fuo obiedumlpeculationisvtile amp;falutare,abeocauenbsp;difeedas, qui enim abiedavelnegleda humanitatc, ftu carne ChriftideDeo,vtnbsp;Monachi folebant amp; nuncSchuuenckfeldius amp; alij folent, fpeculantur, autad de-iperationem adiguntur opprelfi claiitate Maieftatis, autiubilant ftultc, acleinnbsp;Clospofitos fomniant, decepti à Satana, talibus præftigij.s animos ludente. Acnbsp;defperantibus quidem fuccurrj poteft, fed iftis^qui feu gaudio ebrij, fe in finu Deinbsp;ledere pu tant non item.

Gerfon quoque Scripfitdevitalpcculatiua,acornateammagnistitulis, ac imperiti cùm legunt talia, ampleduntur eapro diuinus oraculis, fed reuera vt innbsp;prouerbio dicitur : Thefaurus Carbones. Igitur feu externum feu ciuilem tenbsp;appellent Vani Ipeculatores ifti, nihil te hie moueat, age tu Deo gratias pro verbo, amp; externis iftis, amp; rclinque iftas ampullofas Ipeculationes alijs.

Ego legi tales Ijbros cum magno ftudio, amp; vos quoque hortor vt legatis : led cum iudicio, nec nulla caufa eft, cur ego hæc fie vrgeam amp; inculcem, vt in ordina.nbsp;tarn Dei potentiam,amp; minifteria Dei intueamini, volumus enim agere cumnbsp;Deo nudo, cuius viæ funt imperueftigabiles, amp; abfeondita indicia Romanosnbsp;vndecimo.

OrdinatampotentiamhoceftFil'iumincarnatum ampledemur,inquofunto-mnesthefauri diuinitatis. Adpuerum ilium pofitumin gremioMatrisMariæ,ad V Vi(ftimam illam pendentem in cruce nos confercmus,Ibi verb contemplabimurnbsp;Peum,ibi in ipfum cor Dei introlpiciemus, quod fit milericors, quod nolit mortem pccca-

tem peccatorisj fed vt conuertatur amp; viuat. Ex hac Ipcculatione feu conremplatio ne nafcitur verapax, amp; verumgaudium cordis. Itaque Paulus dicit; Nihil iudi.nbsp;co mefcirepræterChriftum. Huiclpeculationicumfrudu vacamus.

Illa autem vnioanimæamp; corporis,dequaGerfonmagnificèdifputat^fæpe cum magno periculo eft, amp;merumSatanæ ludibrium, quitales deuotionesina-nimis excitât.

Recitatur Hiftoria de quadam Moniali, quæ obledata Ipeculationibus fuis, ftudiosèà reliquisfe feparabat ne impedirenturcogitationes. Hæc cùm videre.nbsp;tur ftbi aurea vefte induta, amp; aurea corona or nata,atque itaceu nuptijs Iponlanbsp;læta federet 8c gauderer, reliquæ Moniales depræhenduhtSatanæ ludibrium : Vident enimCoronæ loco in capiteftercusvaccinum, quodipfefemnibataureamnbsp;Coronam elfe. Siue hoc ita fttfadum fine non, tarnen oftenditlæpe hominesnbsp;fuis Ipeculationibus turpiter deceptos. Qui igitur fecurus in hac parte vult elfe,nbsp;fugiat rales Ipeculationes, amp;magnificefenriatdcminiftcrio,perquodDeusnocnbsp;bifeum agit,amp;fe quafi nobis conlpiciendum præbet.

Genef.cap.^.Tom. i.fol.45. Hac Regula præcipuè opus eft, ad quamtan, quam adSacram ancoram relpiciendum eft in omni vita, vtpoftquam'conftatnbsp;hoc elfe verbum Dei,quod habemus amp;profitemur,limplicifideei alfentiamurScnbsp;non difputemus curiose. Nam omniscurioladilputatio ceitilfimamfecumad-fertruinam.

Habemus Chrifti verbum manifeftum de Cna Domini, vbi de Pane dicit : Hoc eft Corpus meuin quod pro vobis traditur. Depoculo : Hie eft Calix nouinbsp;Teftamenti in meo Sanguine. Fanatici igitur cùm à fide horum verborum difee-dunt amp;difputant: Quomodo hæc fie elfe polfunt,paulatimeölabuntur,vtfimplinbsp;citer hoc verbum Chrifti negent amp;impugnent,ficuthocinJocoHeuæaccidit,

Sic cùm Arius de Deo cogitat, quodfit fimplicilTima vnitas, initio appræ-hendithanepropofitionem. Forte Chriftus non eftDeus, Deinde tantilperab-furditatescolligit,dum plané defendatamp; ftatuatcertó,Chriftum'non elfeDeum. Non moueteumquodlohannes clarè dicit : Verbum eratDeus. Non mouetnbsp;eum,quöd Chriftus iubet Baptifariin nomine Patrisamp;Filij, amp; Spiritus Sanóti.nbsp;Non quod mandatum habemus credendi inChriftum, adorandiamp;inuocandinbsp;eum. Quid autemeft magis abfurdum,quamquodnobis lumimusiudiciurnnbsp;deDeo,amp; verbo eius,quiaaDeoiudicari debebamus. Ergo in hoe fimpliciternbsp;confiftendum eft, cùm audimus Deum aliquid dicere, vtid credamus, amp; non di_nbsp;lputemus,fedpotius captiuemusintclleóiumin obfequium Chrifti.

Reôlècitaturlelaiæfententiacap: 7, Nilicredideritis, nonpermanebitis. Nam etiamfi rumpamur, tarnen nunquam intelligemus,Quomodo oculus vide-at, quomodo aurisaudiat, quid anima fit, amp;c. Et tarnen hæc in nobis funt,hisnbsp;quotidiejamp; omnimomento vtimurin omnibus aétionibus. Quomodo igiturnbsp;intelligemusilia,quæfupra omnesfenfusin Ibloverbofunt ? Sicutinlbloverbonbsp;eft, quodille Panis fitCorpus Chrifti, quod Vinum hoe fit Sanguis Chrifti, credinbsp;debent,intelligi nee debent, necpolfunt.

Sic quodadpræfentem Mofi locum attinet, verbaerant fimplicilTima, Ex arbore in medio Paradafi noncomedetis : Sed rationemhorumverborumnonin-telligebat ratio, quareDeus hæcita vellet fieri. Dum igitur curiofius inquirit Heiia, non contenta eo quod audieratDominum præcepilfe, perijr. Quare hæcnbsp;tentatio verum exemplar eft omnium tentationum,per quas Satan impugnat ver-B ij bum^

DE VERBO DEI. bum amp; fidem. PriufquamHeuam fubitlibido comedendi pomi,amifitverbumnbsp;quod Deus ad Adamum dixit : Hoc verbum fi retinuiflet,manfiflet reuerenti a Deinbsp;amp; fides. Vbi contra amifib verbo, adeft contemptus Dei, amp; obedientia Diaboli.nbsp;Hæcvtiliafuntvtdifcamus, licut Petrus dicit, in tentatione forti ter flare,amp;nbsp;refifleretentatori,retinentes verbum forti fide, amp;occludentes aures, neadmitta*nbsp;musea, quæàverbo aliéna flint: Verèenim hæcaraôwgaTaHeuæ iamp;Adæ, nobisnbsp;funt/4«â«/x«T«, ne àverbo amp;fideabdu(flipatiamureadem.

Tom. 1. Genef. cap. 17. fol. 101. Monachi celebrant Patrum fuorum Benediéli, Bernardi legendas. Sedprofedó Deus in genere, cum quouisChrLnbsp;ftiano multo copiofius loquitur amp; familiarius conuerlâtur,quàm illi iaClantdenbsp;fuis Patribus. Imb fi in manu mea res effet, non vellem Deum mihi loqui de c_nbsp;lo, aut apparere mihi. Hoc autem vellem, amp; tendunt hue quotidianæ meæ præ.nbsp;ces,VC in digno honore habeam. Severeæflimem donum Baptifmi, quodfumnbsp;Baptifatus, quod video amp; audio fratre^ qui habent gratiam amp; donum Spiritusnbsp;Sanóli, qui confolari, erigere verbo poflunt, exhortari, monerc,docere. Quumnbsp;enim tu optas meliorem amp; vtilioremDei apparitionem ?

Sedproh dolor,fuperbi Spiritus contemnunt hæc,8e nos quoque communes has apparitiones in verbo, Baptifmo, Cna, amp;c. Non ponimus eo loco quo de-bebamus. Id autem duceremus nobis gloriofum, fi vt Munzerus gloriabatur,De_nbsp;us nobis loqueretur vifibiliter, fedcuentusoflendit, qualis Deus fuerit; Satannbsp;fcilicet affeótans Maieflatis gloriam.

Hæc inculcandafunt fepius, 8c non fine caufa à me repetuntur. Abraham ficonferatur nobifeum, qui viuimus in nouo Teftamento, magnaex parte, modonbsp;rem æqua lance expendas, nobis minor eft. Priuata quidem dona in co maioranbsp;flint. Sed Deus non le exhibuit illi propiorem aut familiariorem quam nobis.nbsp;Sit lane magna Gloria habere apparitiones illas: quid inde habuit Abraham mains aut melius, quam quod Deus cum ipfo locutus eft ? Hoc autem nobis quoc;,nbsp;amp;quidcm quotidieaccidit,quoties Sequocunqueinloco volumus. HomiriCmnbsp;quidem audis, cum Baptifaris, cum Cna Sacra vteris : Sed verbum quod audis,nbsp;nonhominis: SedviuentisDei verbumeft. IsteBaptifat,isteAbfoluitapecca-tiSjis iubet vt Iperes in fua mifericordia.

Magna autem ingratitudo eft, has Dei facies, vtScriptura vocat, negligere, amp; quærere interim apparitiones, amp; reuelationes alias. Itaquetales in Papatu de-deruntfanedignaspnas,dumSatan ftultis, ineptisabfurdisapparitionibuseosnbsp;ludificatus eft, quas tarnen Monachi magnifice efferunt amp; ornant. Pontificesnbsp;autem fuo teftimonio comprobarunt amp; confirmarunt.

Sed cum iudicio talia legenda flint, nec ftati m credendum quid quisque dicat : Ad normam fidei examinandæ flint omnes apparitiones, amp; quærendum flntne analogæ fidei,an verb,vtplerumq;accidit,cum verboreuelatopugnent.nbsp;Adhuncenim modumMofesetiam Prophetasvult iudicari, vtfiquidcontrare.nbsp;uelatum verbum afferunt,nonaudianturetfifignaamp;miraculafaciant,Deut. 13.

Pono autem aliquas apparitiones elfe veras, quales feruntur de Dionyfio amp; alijs,tarneneas non euro. Non quidem quod penitus contemnam,led quianbsp;fcio, quod nihil flint adBaptifmum,adCnam Domini. Imo adcolloquiumnbsp;pium, quod haberepolflim cum quolibetpio fratre. Hæ enim apparitiones flintnbsp;generales,amp; cercilfimæ,quæ faller e non polfunt.

Dilceigiturhoc, quod in omni vita,opere amp; re maximeIpedandum fitver-bumDei. Patriarchis amp; Prophetis Deus fingurariterapparuit,fiueinfomnis flue

DEVERBODEI. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,7

fiueinvlfîone,feu per Patriarcharum, nonnunquam etiam Angelorum vocem. Tales reuelationes feu apparitionesnos non defideramus, fed fumus cor.tenti,acnbsp;Deogratias quam maximas agimus pronoflris apparitionibus amp; faciebusDei,nbsp;quasvidemus in BaptifmoSc toto verbi minifterio.Ibienim frater fratri fit Ange_nbsp;luSjAbfoluit eumàpeccatis, confolatur,inftruit,munit,monet,exfiortatur amp;:c.

Hæ funt noftræ apparitiones, quas merito facimus maximi. Agnofcimus cnim per eas Deum, amp; confequimur vitam æternam. Diftinguendæ igitur funtnbsp;legendæ feu vitæ hominum. Si enim Deus nunquam mihi apparet vifibiliter fi-cut Abrahæ, ne quidem id cupio,amp; quod plus eft,credere vellem Deum eftè, nifinbsp;manifpfto cogérer. Quia amp; falutcm æternam mihi fatis eft,quôd fum Baptifatus,nbsp;quod audio Euangelium, quodvirtute clauium Abfoluor.

Quod fi Deus vult me alloquiin fomnioamp;monere de rebus temporalibus, ficutmonebat Magos redituros ad Herodem. Bene. Sed ad vitam æternam nulnbsp;la alia reuelatione mihi opus eft, nullam igiturcupio : EtfiofFerreturfufpeótanbsp;mihiefretobSatanæinfidias,quifeinAngelumlucistransformareSolet. Abun-deenimfemihiDeusoftendit,inBaptifmo amp;Minifterio.

ApparuitinquitPaulus Tit. 3. PhilantropiaferuatorisnoftriDei,faluantis nos non ex operibus,quæfuntin)ufticia,quæfecimusnosfedfecundum miferi.nbsp;cordiam fuam per balneum regenerationis,amp; renouationisSpiritusSan(fti,quemnbsp;effuditinnos oppulenter,perChriftumlefuro feruatorem noftrum,vtiuftificati'nbsp;ipfius gratia, hæredes fiamusfecundum fpem vitæ æternæ.

Hic certus fermo eft. Si igitur legeris Hiftorias Sandorum, amp; inueneris in cis mirabilia opera, amp; mirabiles apparitiones, cum iudicio eas lege, ac certà hocnbsp;ftatue,nullam apparitionemgloriofioremeffe, amp;auguftiorem nobisquoq; con-ducibilorem illageneralilfimaomninm Chriftianorum,per quam confiftit,aliturnbsp;amp;conferuaturtotaEcclefia. Hæcfubftantialiseft, amp;vniuerfaUs. IllaAbrahæ amp;nbsp;Prophetarum accidentalis amp;particularis.

TaceodenugisMonachorumindignisluceamp; memoria. Sunt cnim maxi, maexpartepræftigiæSatanæadfallendum amp;nocendum inftrudæ. Ideoexa,nbsp;minandæ funtad analogiam fidei, amp; fcripturæ Canoncm. Apparitiones Grego.nbsp;rij admodum funr célébrés, quasipfe crediditveras, amp;imj)leuitfuoexemplo Ec,nbsp;clefiam infinitis erroribus. Credidit enim Sandorum animas fe videre amp; audi,nbsp;re, poftulantcs fuffragia non Chrifti, fed fuperftitum in terra : Item operum præfi,nbsp;dia,eleemofynas,ieiunia.

SedexamincnturhæcadScripturæCanonem , quidhæc omnia ad mortu. Os, amp; futuram vitam ? Sed Gregorius negledo hocCanonecrediditifta veraefte,nbsp;amp; dcdit exemplum omnibus Monachis fequendi ifta,amp; docendi in Ecclefia. Ob,nbsp;fcurataigiturgloriaminifterij verbi, amp; verarum ac falutarium apparitionum eft,nbsp;amp; amplificatæ nugæ iftæ : ImoSatanæperniciofæimpofturæ.

Magnum autem donum eft, quod diuina mifèricordia nobis hanc lucem ver, bi iterumaccendit, vtfciamus vbi quærendus, amp; veiè inueniendus Deus, non Ronbsp;mæ, noninHifpanijsvltimis,IedinBaptifmo,inEuangeli; voce,in vfu Clauium,nbsp;imô quoque apud quemlibet fratrem,qui mccum confitetur amp;cieditinPiliumnbsp;Dei.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Hæ fûnt Epiphaniæ, feu apparitiones omnibus Chriftianis communes.

Ac in ifta particular! apparitione, quam Mofes hoc in loco defcribit, nihil eft au, guftius amp; maius, quàm quôd Deus cum Abraha loquitur, tanquam cum familia,nbsp;riffimoamico,

Atque idem fi volumus, habemus nosquoque, amp;quidemcopiofius quàm Abraham. Si igitur viuerct. Sine dubio indignaretur quod tantas glorias, amp;nbsp;tantas diuinæ mifericordiæ opes tam indigne contcraneremus.

l3 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DE VERB O DEI.

IdeoMofesquoq;hoc beneficium magnifîcèprædicat. Dent.4. Noncfta-lia Gens, quæ habeat Deos appropinquantes fibi ficutDeus adeft cùnâis obfecra. tionibus noftris. SicEfaias gloriatur, quod Deus habeat federn, 8c ignem fuumnbsp;inHierufalei^, lefai. 3x. Sed profedo maiornoftragloriaeain nouoTeftamen.nbsp;to : Non folùm habemus Deum appropinquantem nobis, fed etiam corporaliternbsp;inhabitantem in nobis. Quod fiperfona eius nonapparet, vt eum de ore ad osnbsp;videamus, tarnen apparent verbum amp; opera eius.

Genef. cap. 37. Tom. 4. fob 5. In genere eft aliquid diccndum defom-nijs,quam quidem materiamfcio valde copiofam efTe amp; late patentem , idco brcuitermeexpediam. Quia non fum idoneus ad habenda , aut interpræ-tanda fomnia, neque earn facultatem aut fcientiam mihi expeto amp; padumnbsp;feci cum Domino Deo meo,ne vel vifiones,vel fomnia, vel etiam Angelos mihinbsp;mittat. Contentusenim fum hoc dono, quod habeo Scripturamfan(ftam,quænbsp;abundè docet amp; fuppedi tat omnia quæ funt necelTariajCÙm ad hanc tiim adfutu.nbsp;lam vitam.' Huie credo amp; acquiefco, accertus firm me non pofte falli : Neq; ta_nbsp;men aliorum donis derogo,ficuifortèpræterScripturamâliquidreuelarctDeusnbsp;per fomnia, per vifiones, per Angelos. Sint fane dona, fed quæ ego nec euro, neenbsp;defydero. MouCor enim infinitailia multitudine illufionum,præftigiarum,imnbsp;pofturarum, quibus Mundus horribiliterftib Papatu longo temporedeceptus eftnbsp;per Satanam : Deinde fufficienria Scripturæfan(ftæ,cuinnonadhibuerofidcm,nbsp;profedo nec Angelo, nec vifioni, neefomnio facile eredam. Sed vtdixi hæc ra.nbsp;tio mihi peculiaris eft , qua nihil alijspræfcribereaufim. Satis enim fuperq;re.nbsp;uelationum habeo,cum feiamquidcredendum,quid fperandum, quid confu.nbsp;lendumaliis,qua ratione pie amp;honefte hæc vitatranfigendafit. Idq;promeanbsp;tenuirate libens cum alijs communico, vt amp; ipfi norint amp; intelligant Decalogum,nbsp;Symbolum, orationem Dominicam.

Aliquid tarnen dicemus ex doólrinaamp; fèntentiaScripturæSandlædefbm. nijs. Aliàsenimprobatfomnia, aliasimprobat. Syrach 34. Multos erratefe.nbsp;cerunt fomnia. Sc exciderunt fperantesinillis. Item,Salomon: vbimultafuntnbsp;fomnia,ibi multum eftvarietatisamp;errorum. Tu verb Deum time. Rurfusre.nbsp;ftatur facra Hiftoria SanótosPatriarchas amp;Prophetas habuiffefomniavtlacob,nbsp;lofeph, Daniel, item Pharaonem amp; impios etiam, quæ tarnen diuinitus monftranbsp;ta funt. EtNum.12. AitDominus ad Aaron: Siquisfueritintervos Pro.nbsp;pheta Domini, in vifione apparebo ei,vel per {omnium loquar ad ilium. Atnbsp;non talisSeruus meusMofes,qui in omni domomea fideliffimuseft, oreenim adnbsp;osloquotei. Ibi Deus confirmât fomnia amp; vifiones, amp; eft infignis locus, quiac.nbsp;curatam Sccopiofioremexplicationem requirebat. Mofes inquit Deus, aliquidnbsp;maius vidit, habet alias maiores reuelationes præter ilia, quæ vos ex eo audiuiftis,nbsp;qui eftisems difeipuli, amp; habetis vifiones amp;fomnia. Ego noui quid Moles Scego inuicem conferre, amp; colloqui foleamus. Mofes vidit Paffiones Chrifti. Por-ro ex eo loco ortæ funt vfiratæ illæ formæ loquendi in Prophens, de fomnijs amp; vi-fionibus. Sic loel de milfione SpiritusSanôtiprædicit : luuenes veftri vfionesnbsp;videbunt, Sefeniores veftri fomnia fomniabunt. Nonigirurpoffumusnegate,nbsp;quin Deus iftis modis reuelationum vfus fit à principioin EcclefiaPatrum amp; Prophetarum. Primus modus fummus eft. Prophetia fine infpiratio amp; DauidisScnbsp;Prophetarum, qui illuftranteSpiritu Sando, doólrinarn Sc promiffionesaperrisnbsp;yerbis Sc raanileftofenfu tradiderunt. Deindefunt vifiones, fine imagines quæ-damSc

DEVERBODEI. dam amp; Ipecles. Tertio Somnia. Sic in nouo Teftamento primurn genus eftnbsp;doôlrinajhucacceduntSacramenta,tanquamCcremoniæexternæjamp;poirentdLnbsp;ci vifîones. Baptifmus nofter, Cæna Domini, Abfolutio funr quædam vifio-neSj quiafuntexternæ Ceremoniæ.

CùmverôScriptura SanCta hæc tria genera amp; probet amp; damnet videturea. dcmRegula,amp; iudiciurii icquendum efredefomnijs,quodin vifionibusamp; Pro_nbsp;phetijsfequifolcmus,nimirum Analogiafidei. Namamp;hæ aliasveræ,aliasfaLnbsp;fæfunt,perindevtfomnia. Non enimfemper, auttantùmàDeo oriuntur,Sednbsp;etiain à Diabolo, qui eft SimiaDei, amp; vtfolet excitareProphetas, ita mouetquo.nbsp;qucvifioncs amp;lomniajfic permittenteDeomirabiliconfilio. Verùm aliudnbsp;lpedat,etiamciimvera loquitur, quàm Deus per fomnia. Deus exhiber ver-bum amp; fignaad lalutem amp; redemptionem hoininum, Satan autem quærit pcr_nbsp;niciem amp; interitum animarum , ôc oblcurationemVeritatisdiuinæ,proptereanbsp;ctiamveradicendo mentitur. Hincamp;in Ethnicorum hiftorijsfomniarécitantnbsp;tur,qualiafueruntBruti,Cælaris,Syllæ, Annibalis.

Autor eft Liuius,perfomniumvidifle Annibalem iuucncm diuina Ipecie, qui le ab loue diceret ducem initaliam Annibali mifliiin, quem lequeretur, neq;nbsp;vsquam abeo delleôleret oculos. Relpedantem verô vidilïe poll feferpenitninbsp;mira magnitudine, cum ingenti arborum ac virgultorum ftrage ferri. Id vei onbsp;præfagiens fomnium Sc cum impreflione quadam fuit. Quia Diabolus probenbsp;cognitum habuitftatum totius orbis terrarum, amp; facile fuit ex antecedentibus colnbsp;ligerefutura, amp;eaperfomnium monftrare Annibali.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Taies lunt prædiâio-'

nes Lichtenbergijj amp; Arnold! de villa Dei, qui habueruntSpiritum Propheti-cum, quem alias Pythonicum appellant. Quibus interdum relpondet euentus, interdum non,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fo Örtffte / fdîgt;t6 fo fflDte.

Porrôinfomnio AnnibalisLiuius amp; omnesitali fentiunt ferptntem figniff-carc Annibalem, qui vaftaturus effet Italiam, Sed hæc verior interprætatio eft, quôd voluit Diabolus, vel Deus per Diabolum fignificare Annibalem ante lè ha_nbsp;bere iuuenem formofum, hoe eft fortunam profperam. Quaß diceret, hadenusnbsp;fuifti fortunatus Anniabal, amp; gelTifti res maximas,Sedhic fuccelTus non eritperpetuus. Sequeturenim te horribilisbeftia, videlicet Romanumimperiumjquodnbsp;inuoluet amp; vaftabit totum orbem terrarum. Ita à Satana mendace ortum lom-nium tarnen veraprædixit. Ipfe veronon intellexit: Etitali auidiores gloriæ,nbsp;non libenter audiurtt fignificari Romanum Imperium, tam turpi amp;immanibe-ftia. Sed nos ad imagines in vifio nibusDanielisrefpicimus, Vbiregnamundinbsp;non conferuntur hominibus, aut Angelis,fed immanibusbeftijs. Serpens igiturnbsp;nequaquam Annibalem fignificat, ledfuturam vaftitatem per beftiamRonaaninbsp;Imperij,ac hoe voluit dicere Satan : SucçelTusamp;fortunatua non erit conftans,nbsp;non perfides quod cpifti. Wtrfîe tUC^f ^tnau^ ffircn. Neque opus fuitnbsp;Spiritu Sando ad hanc Reuelationem ,quia Satan viditvires,confilia,voluntates,nbsp;ftudia,ac totum ftatum vtriusq; Reipublicæ Romanæ amp; Carrhaginenfis. Et Deus permifit hoc fignificari Annibali per hominum,led fineinterprætatione.

Talia multa extant in hiftorijs Gentilium certa amp; incertafomnia. Sicut cnim Deus per bonos amp; malos principes gubernat orbem terrarum : Ita etiamnbsp;malorum pari ter amp; bonorum Angelorum minifterio vtitur. Inlerit igitur Deusnbsp;impijs aliquandovera,aliquando falfalbmnia, amp; habet Diabolus fuosquoquenbsp;I^rophetas, quorum prædidiones tarnen incertæ lunt.

JO nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DEVERBODEI.

ieduratn faciuntde ccrtis humoribus amp; adfedionibus item temperamentis cor_ porum. Hæc vulgariafunt 8c communia omnibus, de quibuspræccptum Cato,nbsp;nis obleruandum eft:Somniane cures. Quanquam etiamquædam nonnun.nbsp;quam funt fignificantia. Verum de his non dilputo,fed remitto ledorem ad Ma.nbsp;crobium, à quo eadem tradantur copiofius.

Tertium genus Prophetum amp; verum eft, quod commendat Scriptura fanfta, amp; pertinet ad falutarem gubernationem Ecclefiæ, aut ad Reuelationes neceflariasnbsp;huic, aut futuræ vitæ,amp;funtquædamquafiProphetiæ, quæ non funt conrem-nendæ.

Sed quæritur quomodo difeerni autdijudicari poftint ? Quod ad me attinet, nonfum fomniator, nec conieótorfomniorumvt ante dixi. Ideo nolo indicatenbsp;nifi à pofteriori amp; alijs circumftantijs pertinentibus ad Ecclefiam amp; falurem animarum, iuxta normam amp; Regulam verbi Dei. Omnia enimlomniadiuinitusnbsp;infpirata certiflime implentur, atqueitavt fint falutariaorbi terrarumamp;gcnerinbsp;humano. Itaque ab eifedu rediflime æftimantur. Nec de illis tantùm diconbsp;quæ offerunturSan(ftis,vtDanieli amp;Io{eph,fedetiamquæimpijs monftrantur,vtnbsp;Pharao ni, Nabuchdonolbri amp; alijs. Nam amp; illis refpondit euentus , amp; habue.nbsp;runt adiunólam interprætarionem ,quæ duo fignafuntinfallibilia certorum fom,nbsp;niorum.

Quando Deus qui inlèritlbmnia mentibus, addit fimul interprçtatîonem amp; execurionem. Tertio eadem vehementer mouent Ibmniantem , habent imprefinbsp;fiones val de acres, quale fuit PharaoniSjin quo tanta erat confternatio animi amp;nbsp;vt fentiret elle diuinam quandam admonitionem. Ibi Deus non permit-titvt impius aut falfus Propheta, etiam impio monftratumfomnium interorætc-tur, fed adhibet verum Prophetam, lofeph autDanielem,quieiusfignincatio-nem edoceat, illuftranteSpiritu fiindo.

Quandoautem Spiritus iplèinterpræsefteorumquæfiiggelfit, tumnoneft * dubitandum de euentuaut certitudine. Horum autem nihil fimile in Gentili.nbsp;urn fomnijsinuenies,præter acrem illam animi comniotionem. Verùmquianbsp;habent autorem Satanam,quietiam defuturispoteftamp;foletmonere,ideofuntnbsp;plerun^ue ambigua amp; fallacia, nec monftratur interp rçtatio, ficut fit in diuinisnbsp;fomnijs,quæProphetæcertô amp; fideliterenarrant,docenteSpirituSando. Sicnbsp;enim Daniel lacob amp; loleph colligunt ex Ibmnijs monftratis doótrinam amp; Icriptunbsp;ramfacram de rebus inaximis : non tantum deimperijs,quædiuinitusconftituinbsp;amp; conleruari docent ,fed etiam de Regno Chrifti, amp; præcipuis articulis dodrinænbsp;Chriftianæ, (ißt eeannncmgufcnaufllcßfr* Ideo requiriturbonusin-terpræs, vt Germanicoprouerbio dicitur.

Confueuit igitur Spiritus Sandus pri miim fiiggerere Ibmnia, poftea enarra-tionem monftrare, tertio exequi. Idque pulchre ad Trinitatem Perfonarum ac-commodatur. Paterdat fomnia, Filius interprætatur, Spiritus Sanóius exequL tur. Hæcego appelle vera amp; Prophetica fomnia, quæ non fallunt. Sedde hisnbsp;non fumo raihi indicium, nifi à pofteriori. Reliquam turbam prorfus contenunbsp;no. Habeoquidemquandoquefomnia,quæ aliquantum me mouent,fed vili-pendo, amp;cum Domino Deo meofietranfegi, quôdvelim credere Mofiamp;Pro-phetis. Neque enim prohacvitadefidero,nequeadfuturammihiijsopuserit.

Interim tarnen relinquo alijsfiia dona. Scio enim Deüm varias reuelationes Principibus amp; Regibus fæpè per fomnia exhibuiire,ea qui volent interpræ-tari , viderint qualisfit Spiritus , amp; vnde proficifeantur. Turci etiam vtrumque

DE VERBO DEI. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Î1

vtrumque habcnt^fomniaamp;Prophetias, quiftatus amp; qui finis fit futurusRegni Turci. Scd non credo exSpirituSanôhooriri, Quia non habentProphetas^neq;nbsp;Turca,nec Pontifex, alioquimanifeftarenturperconfeflîonem Veræ dodrinæamp;nbsp;fidei. V tcu nq; igitur hæc fuerint,non curamus eiufmodi lomnia ,nec auto rem eo-rum,quianonhabentadditaminterprætationem,liceteuentus executio non.nbsp;nunquam refpondent. Diabolus enim eft exercitatus, amp;; inftinôtus infinitis exemnbsp;plisgubernationisdiuinæ,nouititem \^oluntates,ftudia,confilia hominum, amp;eanbsp;etiam gubernat.Ideô facile perlpicit deliberationum iinperiorum fata amp; exitus.nbsp;Videt haôtenusfîcvel aliter cogitatafucceflilfe,necadhucquidemvllum veftigi-um apparere,quôd velitDeus obijcereimpedimentum aliquod fulceptæ délibéranbsp;tioni,ideô faciles funt ei prædidionesdefuturis. Sic Lichtenbergiusprædixitnbsp;bellum Bauaricum, quia Diabolus vidit confilia Maxiniiliani, Palatini, amp;alio.nbsp;rumPrincipum. Idem facit alijs temporibus, amp; nifi Deus fingulari confilio le op.nbsp;ponit, turn relpondet exitus præuifus. Sed de hoc non eft Iblicitus Diabolus,nbsp;Vtrumfitfalutarefomniumrebushumanisannon:

Cæterùm totum hoc vitæ genus, quod viuimus eft merum fomnium,amp; nox caliginola. NullaenimluxintotoO'rbelucetpræter illam animalem amp; cor.nbsp;poralem-Solislumen nobiscaufaerroris eft,vtcredamusnosin luce elfe,fed reue,nbsp;ra velut in cæca node erramus. Vere igitur vita noftra fomnus eft amp; nox Spiri,nbsp;tualiter. Sicut in fomnio lofeph parentes eius Soli amp; Lunæ, fratres verb Stellisnbsp;comparantur fulgentibus in tenebris huius vitæ: Atque idem teftatur MOSESnbsp;Pfalm. 90. cum ait: Inundationem in eosmittis,amp; funt fomnus, hoc eft vita nonbsp;ftra fugax cft,volans amp; tranfiens,ficut Albis perpetuo tluxu, aut quiuis torrens ce.nbsp;lerrimo impetu fertur,'îBtectn ^a|frr fur »brr ra ufc^ct. Ita fecifti eos gurgitemnbsp;auttorrentemtranfeuntem. Sic Hiobinquit : Homo natusdemulierebreui vLnbsp;Uenstempore,repleturmultis miferijs. Quiquafi flos egreditur amp; conteritur,amp;nbsp;fugit velut vmbra,amp; nunquam in eodem ftatu permanet. Et quod detcrius eft ad.nbsp;dit Mofes, funt fomnus,hoc eft vita noftra fomnus eftjcomparatione vjtæ æternæ,

Verèigitur in media node amp; denfilfimis tenebris hctremus, nifi affulgeat Lu eiferille,dequodicitur : LucerUapedibusmeis verbumtUum. Sirtonhabemusnbsp;Scripturam Sandam prælucentem amp; gubernantem noftras adiones, tota hæc vita amp; vniuerlumlumen rationis,omnisdeniquefapientiaamp; confilia omniafuntnbsp;tenebræ amp; confufio. Auguftus, Alexander, Cæfar,hærent in denfilfima caliginenbsp;nefeiunt quid rerum gerant. SicetiamNabuchdonofor,Pharao,omnesq; alqnbsp;Reges amp; Monarchæ, nifi quod videnturfibi pulchrèmultafacereamp;egregièlape.nbsp;te,ledfuntmcrafomnia,vtapudlfaiam dicitur : Sitficutfomnium Vifiqnisno.nbsp;«fturnæ multitudo omnium Gentium,quædimicabuntcontra Ariel. Sic res ge.nbsp;ftæ omnium Heroum celebratæ Poematis amp; hiftorijsGentilium ' Hedoris, A_nbsp;chillis, inftar fomniorum funt. Quemadmodum fomniatefuriens amp; comedit,nbsp;cum autem fueritexpergefadus vacuaeft animaeius: Etficut lbmniatfitiensamp;nbsp;bibit amp; poftquamfueritexpergefaduslalfusadhucfitit, amp; anima eius vacua eft:nbsp;Sic erit multitudo omnium gentium, quæ dimicabuntcontra montemSion. Sicnbsp;cnimfiepefoletfieri vtfomnians videatur fibi inuenire faccum refertum auro, autnbsp;ludere cum pulchra puella, fed euigilans fentit fe deceptum elfe. Ad cundem mo.nbsp;dum tota hæc vita nox eft, amp; fomnus.

Id verb foehxfomnium eft, quando largitur Deus Verbum amp; Scripturam Sandam in hac node, quemadmodum dat in natural! vita,leu fomno aliquam renbsp;uelationem ,qualis hæc eft in fomnio lofeph. Ad hoc verb vt ante monui accedatnbsp;oportet

i,r nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DE VERBO DEI.

oportet interprætatioSpiritus Sandi amp; executio. Tantum cnira ego de fomnijs intelligoàpofteriori,nonamplius. Ideo nonpoflum indicate quando fides eisnbsp;habenda fit, nifiDeus interprætetur.

SCRIPTVRAE EO, clVO SCRIPTAE SPIRITV INTEELIG.ENDAE ET DE AVTORITATE PA-truminP-cclefia.

Tom. 1. lenenf. fol. 509. In Affert. contra Bullam Leon. X. Primùm Si nulli licet Sacras literasfuoSpirituinterprçtari, cur ergo non obfèruant, nec Au.nbsp;guftino nec vlli alij Patrum idem licuiflè ? Et qui Scripturas Sandas fêcundum Aunbsp;guftinum, amp;non Aguftinumpotiuslècundum ScripturasSanÔtasintelligit, finenbsp;dubio fêcundum hominem amp; Spiritum proprium intelligit ? Siautem Scripturas non licebitfecundum propriumfpiritum intelligere,multô minus licebit Au.nbsp;guftinum fêcundum proprium Spiritum intelligere, quisenim nos certos fa.nbsp;ciet,anreôlèAuguftinumintelligas ? DanduçergoeritaliusinterprçsAuguftinonbsp;quoque,neproprius Spiritus nos fallet in illius libris. Quod fi ita fieri oportetnbsp;dandus eft amp; tertio quartus interprçs, quarto quintus vsque in infinitum,amp; co-get nosproprij Spirituspericulum, nihil vnquam diftere aut legere. Id quodcertenbsp;impletumeftjdum primonegleólis Sacrisliteris,fbli Auguftino infudatumeft:,nbsp;poft amp; hoc non intelleólo ôc negleólOjThomas Aquinas regnauit. Et hune alij finenbsp;fine interprætes fêcuti fu nt.

Erroritaque manifeftuseft,hocverbo,non licet Scriptura proprio Ipiritu intelligere, nobis mandari, vtfepofitis Sacrisliteris intendamus amp; credaitius ho.nbsp;minumcommentarijs. Hancinquam intelligentiam, absque dubio Satanasnbsp;ipfe inuexit, quo nos à noftris, id eft, Sacris literis, longiffime auocaret, amp; defpe.nbsp;ratamfeientiamScripturænobisfaceret. Cùmfiepotiusfitintelligendum,Scripturas non nifi eo Spiritu intelligendas efre,quo Scripturæ funt, qui Spiritus nufinbsp;quam præfêntius amp; uiuacius, quam in ip fis Sacris fuis, quas feripfit, literis inueni-ripoteft.

Danda igitur fuit opera,non vtfepofitis Sacris literis, humanis folùm Patrura feriptis intenderemus,imö contra.Primiimfepofitis omnium hominumScriptis,nbsp;tanto magis amp; pertinacius infudandum eratfolis Sacris ,quôpræfentiuspericu-lumeft,nequisproprioSpiritueasintelligat,vt vfus affiduiftudij vidopericulonbsp;eiufmodi, tandem certum nobis faceret Spiritum Scripturæ, qui nifiinScripturanbsp;prorfus non inuenitur. Hic enim pofuit latibulum fuum, amp; in Clts ( id eft A.nbsp;poftolisjtabernaculumfuum. EtPfal, 1. Vir Beatusinhóclaudatur,quöddienbsp;acnode, non inalijslibris, fed in lege Domini meditatur. Hine enimhauftonbsp;Spiritu,iudiciumfuum quifque formabit,nonmodöfuper omnia Gentium, fednbsp;amp;S. Patrumferipta. Scriptum eft enim,quodMofifacies glorificatafuitecon.nbsp;fortiofermonis Domini, non vtiqueeconfortiofermonishominum,etiamSan-diffimorum, qui tùm erant,

Præterea cùm credamus Ecclefiam fandam Catholicam habere eundem Spi ritum fidei, quem in principio femel accepit, cur non liceat hodie, aut folum autnbsp;primùm Sacris literis ftudere, ficut licuit primitiuæ Eccleliæ ? Neque enimnbsp;illi Auguftinum aut Thomam legerunt. Autdiefi potes, quo iudice finieturnbsp;quæftio, Sipatrum dida fibi pugnauerint ? Oportet enim Scriptura iudice hicnbsp;fententiamferre,quod fieri nonpoteft,nifîScripturæ dederimus Principem lo-cum in omnibus quæ tribuuntur Patribus ,hoc eft,vtfitipfa per fefe certiffima,nbsp;facillima,

fûcillîma, apcrtiflima, fui ipfius interpræs, omnium omnia probans, iudicans ôc. illuminans,ficutfcriptum ell Pfalm. up. Declaratio feu ( vt Ebræuspropriè habet) Apcrtum feu oftiumverborum tuorum illuminât amp; intelleólum datparuulis.nbsp;Hic clarèSpiritustribuitiilùminationem amp;intelleólum dari docet,perIblaverba Dei, tanquam per oftium amp; apertumfeu principium ( quód dicunt ) primum,nbsp;à quo incipioporteatjingrelTurumadlucem amp;intelledum.

Iterum, principium lèu caputverborum tuorum veritas. Vides amp; hicve-ritatem tribui, non nifi capiti verborum Dei, hoe eft fi verba Dei primo loco di_ diceris, amp; eisvelut principio primo vfusfueris, pro omnium verborum iudicio.nbsp;Et quid facit oélonarius illc totus, quam vt peruerfitate noftri ltudij damnata,nosnbsp;reuocetadfontem,amp;doceat primiim amp;folùmverbisDeiftudendiim elTe^Spiri-tumautemfualponteventurum,noltruinlpiritumexpulfurum, vtlinepericu-lo Theologilèmus ? Hoe fanè verum eft,fuperbis impijs Scripturam fanólamnbsp;lèmper clïè maioris cæcitatis occafîonem, led quæhominum Scripta etiam nonnbsp;lunt occalîo maiorum tenebrarum ? Autquæ res quamlibet optima fuperbis amp;:nbsp;immundis non copoeratur in malum ? Hos fieri in Scripturis hæreticos nihil mi-tum^veriim eofdemin humanis Icriptis plus etiam quàm bellias fieri nihilnouum.

Sint ergo Chrillianorum prima principia non nifi verba diuina, omnium autem hominum verba, conclufiones hinc eduCtæ, amp;rurfusillucreducendæ amp;nbsp;probandæ, illaprimô omnium debent elfe notilfima cuilibet, non au tem per homines quæriamp;difci, fed homines per ipfa iudicari. Quodfi nonitaeft,CurAunbsp;guftinus Sandi Patres,quo tics vel pugnant vcl docent ad Sacras li teras ceu prima principia Veritatis recurrunt, amp; fua vel obfcuravel infirma,illarumluceamp;nbsp;firn7itateilluftrantamp;confirmant ? Quoexcmplo vtique docent. Verbadiui-naelTe apertiora amp; certiora omniu m hominum, ctiam fuis proprijs verbis, vt quænbsp;non per hominum verba, led hominum verbaper ipfa doceantur, probentur, ape-riantur amp; firmentur. Nifi enim ea apertiora amp; certiora ducerent, ridiculè fuanbsp;oblcura per oblcuriora Dei probate præfumerent, cùm amp; Ariltoteles illorum v-niuerfusquenaturæfenfus id monllrent ,quôd ignora per notiora, amp;obfcurapergt;nbsp;manifeftademonftrarioportear.

Quæ igitur eft nollra tam irreligiofa peruerfitas, vt Sacras literas non per le ipfas,amp;illarum proprium Spiritum, fed per hominum glolfas, velimus dilcere,nbsp;diuerlb omnium Patrum exemplo, amp;inhac peruerfitate gloriemur, leu religio- 'nbsp;filfimapietate ? Sienim hoc volumus, concedemus ScripturasSanôlas elfèob-feuriores amp; ignotiores, quàm Patrum Scripturas. Hoc autem admilTo, vlteriusnbsp;dabimus S. Patres fuis commentarijs nihil aliud fecilTe, quàm vtdumfuapro-bant per Scripturas, notioraprobarint per ignotiora, amp; fie ram le ipfos quàm nosnbsp;miré illulerint, prorfusque in vanum laborauerint, amp; erit vt plus credanius inter-prætantibus, quàm loquenti Scripturæ, quis ita infaniat ?

lam quanti errores in omnium Patrum Scriptisinuentilunt ? Queries fibi ipfis pugnant ? Queries inuicem dilTentiunt ?nbsp;nbsp;nbsp;Quis eft qui non læpius

Scripturas toiàcrit ? Qiioties Aguftinuslblùm dilpurat, nihil definit ? Hieronymus in commentarijs fere nihil alferit. Qua autem lecuritate polTu-mus alicui niti,quern conlliterit læpius erralTe, fibi amp;ali)spugnalfe, Scriptu. risvim fecilfe , nihil alTeruillc nifiautoritate Scripturæ , nos omniaeorum cumnbsp;iudicio legerimus ? Nullusattigit Scripturææqualitatem,fidurnecdebuir,nbsp;quanquam vetufti illipropius accelTerint, quodin Scripturis diligenriores fue-runt. Nemo ergo mihi opponat Papæ aut Sanóli cuiufuis autoritärem,nbsp;nifi Icripturis munitam. Nec llatim vocileretur,me vnum veile omnib. Doótio-em vidcri,amp; Icripturas proprio Spiritu intelligcre. Hæc enim non funt vociferationbsp;neSj

i4 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DEVERBODEI.

ones quærentium Dei veritatem, led fuam vanitatem. Auteiim afferat au to rem, quem conftat nunquam erraffe, Scripturas torliffe,alijs fibi pugnaffe,dubitaffe-Nolo omnium dodior iaótari, fèd folam Icripturam regnare, nee earn, meo Ipiri.nbsp;tu aut illorum hominum interprætari,{èd per feipfam fuo Spiri tu intelligi volo.

Inquareneiuftèvideancurvociferari,praeclariffimumexemplum habeo Au guftini,quemfæpiusadduxi,amp;quiafurdaeumauretranfeunt amp;pius inculcarenbsp;oportet,vbidicitinEpiftolaadD.Hieronymum: EgofoliseisIibris,quiCano.nbsp;nici dicuntur, eum deferrehonorem didici, vt nullum eorum Scriptorem en aflenbsp;firmiter credam,cçteros verb quantalibet fanólitate doólrinaq; præpolleant,ita Ienbsp;go vtnon ideo verum eredam, quia ipfi fic fenferunt,fed üperCanonieas Seriptunbsp;rasautrationeprobabili mihiperfuaderepotuerunt. Cur non amp; hune Augufti-' num arrogantiæ arguunt ? qui prorfus oinncs ad vnum traé'tatorcs Seripturæ eon-temnereaudet,quatenusfcripturis rationib.non perfuadcnr, amp; nobis idem facinbsp;endum docet li.^.de Trinitate,diccns: Noli meis literis velut Canonieis i nferuirc.

Et Hilarius vel inter primos Patrum in fuo deTrinitate li b. i. Dieit : Optimus interprçshieeft,qnifenfumèferipturapotiusretulerit quàmattulerit,neecogatnbsp;hoe indiólis contentum videri,quodahte intclligentiam doccre præfumpicrit.nbsp;Ecee hie infignis autor vult,èSeripruris referri,non afferri in Scripturas intelligennbsp;tiam. Non ergo hoe cft elucidate fapientiam ( de quo gloriantur ) multa Patrum dilt;fta eongerere, amp; ex ijs Scripturam intelledam præfumere, fed è Scripturanbsp;intelligentia relata, per fui folius collationem elucidata, illorum diólaiudicare.nbsp;Sic amp; Beata Virgo conferebat verba omnia in cordeluq.

Quodfi,vthoeauderemusamp;debeiemus, Auguftinusamp; Hilariusalijqjnon docuiffcnt,nonnePaulum habemus ad Theffalonicenfes dicentein :Omniapro-bate,quodbonumefttenete. EtGalatas. i.Siquisaliud Euangelilàuerit,præ_nbsp;teridquôdaccepiftis,anathemafit ? Et i.Iohan.4. Probate Spiritus vtrumexnbsp;Deo fint. Has certè Apoftolicas monitiones, neceflèeft omnescontemnere,finbsp;quælibet Patrum diólaoportetabsq; iudiciq admittere,iudicio inquamSpiiLnbsp;tus, quod nullis nifi lacris literis voluit includi amp;contineri.

Atq; vt latius, quod mirentur dicam, legimus in Aólis Apoftolorum cap.17, quódij,qui cum omniauiditate verbum Pauli audierant, quotidiclerutabanturnbsp;Scripturas, fi hæc ita haberenr. Si ergo Pauli Euangelium Icu nouum Tcftamennbsp;turn oportuit probari per veterem Scripturam, an itahaberer, qui tamenaurorLnbsp;tatemhabuitaDeofibidatam,ficut Apoftolus,vteiusverbo erederctur,Quid nosnbsp;facimus qui patrum dióla, quorum nulli fuit autoritas, noua docendi, led tantumnbsp;acceptaper Apoftolos conleruandi,nolimusad{cripturæ indicium vocari ?Deni-quenon folum iplèPaulusfua omnia per vêtus Teftamentum probat, vt in Epiftonbsp;liseiusabundèvidemus,adeovtinproæmioEpiftolæ,adRoman, teftetur, Eiian.nbsp;geliumluumprædiôtum in ScripturisfanólisperProphetas, lcdamp;Petrusamp; om-nes Apoftoli, etiam concilio congregati Aólo. 15. per Scripturas fuademonftranr,nbsp;Quin amp; ipfc Chriftus omniumDominus,voluitper Iohannis teftimonium com-probarijamp;vocePatrisde coelo confirmari, adhuc tarnen frequentiflimèfuapcr-fijadet teftimonijs feripturæ,iubensetiamludæis vtferutentur Scripturas, quxnbsp;teftimonium perhibeant de eo.

Mira ergo noftra peruerfitas, vt alijs teftimonijs quàm Scripturæ,noftra veli. mus probare,quando Chriftus amp; Apoftoli omnes fua volunt in fcripturis teftificanbsp;ri, imö quo fit infania intolerabilior, Scripturas, vnde teftimonia pro nobis petennbsp;dafunt, volumus teftimonijs hominumprobate amp;rueri. Nonnehoc eftaliudnbsp;nihil, quàm veile humanis diuina formate amp; elucidare ? Nonne hoc eft gladiumnbsp;Spiritus, quo nos defenlbs oportuitobieóla carne brachij noftri tueri ?

DEVERBODEI. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;2.^

Non tarnen per hæcSandisPatiibusvolo detradam autoritärem Scingrati. tudinem pro Sanótis eorum laboribus repenlam, Sed libertärem Spiritus amp; maie.nbsp;ftatein verbi Dei illis propofitam,fint Sandiviri, amp;EcclefiarumPatres,Sedho.nbsp;mines amp; Apoftolis atque Prophetis impares, horum autoritati non prælati,nbsp;nee æquati, fed fubiedi, vt quos non ipfi erudierunt aut illuftrauerunt,Sed à qui.nbsp;busipfi eruditi amp;illuftrati funt, tantùmnobis exemplofint, vtquemadmodumnbsp;ipfi in verbo Dei pro fuo tempore laboraueruntdta amp; nos pro noftro feculo in eo.nbsp;dem laboremus. Vnaeft vinea, Scddiuerfi diuerfarum horarumoperarij,omnesnbsp;tarnen in ipfa vineanon in larculis autcultris operarioiumlaborant.Satis eft èPanbsp;tribus didicifte ftudiumamp; diligentiam in Scripturis laborandi, non omne opus e.nbsp;orum probari neceflèeft,Siquidem amp; diligentia pluribus quandoque non dat,nbsp;quod dat vel vni fola occafîo, amp; nefeio quæ Spiritus incomprçhenfibilisimpulfio.

Exemplo itaqueS.Bernardi,fiidpoterimus,potiusex fonte ipfo quàm ex riuulis bibamus. Sic cnim de fe confitetur,ob id non rarô patribuslanétis reludannbsp;aufus. Alioqui fi Pontificibus aut Dodorrbus folis fidendum eft,nec ad Scripturænbsp;tribunal vocandi funt, cur non Scripturas fandas explodimus tanquam hiperflu.nbsp;as amp; obfcuriores, quàm vt easpoflimusconlèqui,Eodemexemplo tandem amp;Pa.nbsp;tres S. repcllamus receptis in locum eorum apertioribus (vt iadant)Theologisnbsp;Scholafticis,doneeamp;his obiedis,Ariftotelem amp;quôquisque remotioràfacrisnbsp;literisamp;S.Patribus fuerit, duces habeamus,ficut reuera habuimusamp;habemus.nbsp;Turn reucraerit,vt Scripturas landas non folùmSpiritu proprio non interpræte.nbsp;niur,Sed nihil nifi proprium Spiritum,Scripturisintotumincognitis,reliquumnbsp;retineamus, amp; meris opinionum noftrarum turbinibusamp; procellis fine fine agi-temur, ficutcftdieshæc.

Genes, cap. 3. fol. 67.Hoc in facrisliterispræcipuèeft agendum amp; aliquant certam amp; fimplicem lententiam inde eliciamus,prælêrtim in tanta varietatein.nbsp;terprætum,tùm Latinorum,tùm Græcorum, tùmEbræorum quoque. Hi enimnbsp;ferèomnes, non folum Hiftoriam non curant, fed etiam ineptis allegorijs earn o.nbsp;bruuntamp;turbant.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;. :

Origenis amp;Hieronymiabfurdaratio,quaminhiscapitibus fecutifunt nota eft, Vbique enim difeeduntabHiftoriaquam vocant literam occidentem amp; carnem, acmagnificècommendant Spiritualem fenfiim, quemnon norunt. Acnbsp;fccutus eft Hieronymus Origenem Magiftrum fient noftro quoque feculo acci.nbsp;dit. Quia enim hiqui vel ingenio, vel facundia volebant, in eo omnes neruosnbsp;intendebant, vtperfuaderent auditoribus, hiftorias elfe res mortuas,necvalerenbsp;adædificationemEcclefiarum : Ideofadumeft, vt rueremus communi ftudionbsp;ftudio ad allego rias. Ac mihi iuueni pulchre fuccedebat conatus. Namnbsp;ctiam abfiirda licebat fingere, liquidem hi tanti Dodo res Ecclefiarura, vtfuntnbsp;Hieronymus amp;Origenes,nonnunquamindulferuntingenijs. Qui igi tu r Allegorijs fingendisaptiorarat, is etiam dodior Theologus habebatur, Ac Augu.nbsp;ftinus quoq; hæc opinionedeceptus,fæpeprælêrtimin PlàlmisHiftoricamfèn.nbsp;tentiam negligit, ad Allegorias vertitur. Perfuafum enim fuit omnibus,quodnbsp;præfertim in Hiftorijs veteris Teftamenti, Allegoriæ.elfcntSpirirualis intelledus,nbsp;Hiftoria autem feu literalis fententia, effet carnalis intelledus,

Sed te quæfb an nonhoceftprofanare facra ? Origenes ex Paradófb c_ lum, ex arboribus Angelos facit. Hoc fiita eft,vbi manebit arti cuius creationis?

2,é nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DEVERBODEf,

opus igitureft præfertimTyrombus (acrarum literarum cùmadlcdioncm vcre rum Dodorum accedunt,vt cuin iudicio, vel potius cum certo confilio damnan,nbsp;di, quæ minus probabilia funt, eos legant ne autoritäre nominis Patrum amp; Do-dorum Ecclcfiæ decipiantur, ficutego deceptus fum, amp; omnes Theologorumnbsp;Scholæ. Ego quidem ab eo tempore, quo cpi hiftoricam fententiam ampledi,nbsp;lemperabhorrui ab allegorijs,necfumijsvfus,nifi vel iple textuseasoftendcrct,nbsp;vel interprætationes ex nouoTeftamento poflent fumi.

Difficillimum autem mihi fuit ab vfitato Audio Allegoriarum difcedere, ôc tarnen videbam Allegorias elïè inanes Ipeculationes, tanquam fpumam fàcræScri_ pturæ. Sola enim hiftorica fententia eft,quç verb amp; folidc docet, poftquam hçc tranbsp;data amp; rede cognita eft, tunc licet eti am Allego rijs ecu ornamento amp; florib. quLnbsp;buldam vti,quib. illuftretur hiftorialeu pingatur. Namnudæ Allegoriæ,quæ nuinbsp;la exparte hiftoriæ relpondent, necpingunteam,fimpliciter tanquam inaniafomnbsp;niafunt reijciendæ, Sunt autem ferè taies, quibus Origenes vtifoler, amp; qui eum (è-cuti funt. Vbi cnim ex Scriptura probari poteft, Paradalum fignifîcare ccelum-.nbsp;Arbores autem Paradafî Angelos ? An non ineptiflima amp; fine omni frudu ex-cogitata hæc funt ?

Quiigitur Allegorijs voîuntvti,hifundamentumearumexipfahiftoriapétant hiftoria enim eft quæ ecu Dialedica vera amp; indubitata docct. Contra Allegorianbsp;quafi Rhetorica, pingere hiftoriam debet, ad probandum autem nihil valet. Adnbsp;hune modumvalet Allegoria,cùm clumdicimusfignifîcareEcclefiam. Terramnbsp;autem Imperia amp;poliricam confuetudinem. Nam ipièChriftus appellatEccle_nbsp;foin, regnum clorum, amp;regnumDei, Terraautem diciturterra viuentium, v_nbsp;bi regnant reges amp;: principes.

Similis eft Allegoria qua Paulus vtitur,quod Adam amp;Eua ièu ipfumconiugi. um fit typus Chrifti amp;Ecclefiæ. Hæc Allegoriaerudita amp; plena confolationiseft.nbsp;QuidenimpoteftdiciiucundiuSjquàmquodEcclefiavtfponlà amp;Chriftuslpon-fus? Signifîcaturenimhicillatumfocietas, tumcommunicatio lætifsimaomnium donorumqiiæfponfushabet, amp;obruunturfimulpeccataamp;calamitatesomnes, quibus mifera fponfa onerata eft. Itaque iucundiflima vox eft,cum dicit Paulus a. Cor. 11. Delpondi vos vni viro,vt adducerem ad Chriftum caftam virginem.

Sic Roman. 5. dicit: Adam erat forma futuri. Q^omodo ? Sicutenim per A-dam multi fiint mortui, multo magis gratia Dei amp; donum per gratiam, quæ eft v-nius hominis lefu Chrifti, in multos fuperabundauit. An non pulchrè ad hiftoriam,ceu ad fundamentum alludit hæc Allegoria ?

Sic Galat. 4« Ex Sara amp; Agar facit duo Teftamenta ad hunc modum qui volunt Allegorias afferre, fundamenta earum ex ipia hiftoria quærant.

Supra audiuimus de Scmincmulierisamp; Serpentis. Hanc hiftoriam Chriftus imitatur in fimilitudine de homine inimico,iemjnaute malum Semen, hoc eft,nbsp;impiamdo(ftrinamamp; cogitationes malas. Hæc quis non vider aptiora,iUuftrio-ra vtilioi-a, amp; meliora efle, quam quæ Auguftinus, Lyra amp; alij afterunt de por-tione rationis inferioreamp;fuperiore ?

Ad hunc modum clauil Paradafus amp; Cherubim cum gladijs ad cuftodiendam Paradsfumpofiti, quid almd fignificant quam quodhomo extra idem in Chriftum pofitus, neq; legem,ncq;Eiiangeliumpoteftferre? SicutPaulusdeludæisnbsp;dicit, qui non poterant intucri in faciem Mofi corufeantem, amp; cogebaturMofesnbsp;velamen ponere ante ocLilos.

Arbor mortis eft lex, Arbor vitæ eft Euangelium feu Chriftus,ad has arbores non poffuntacccdere,qui noncreduntin Chriftum. Prohibentur enim gladioAnnbsp;geli,quiHypocrifin amp; venenatam iufticiam nonpoteft tolerare. Agnofeenti autem peccatum amp;; credenti in Chriftum, huic Parad«lus aperta manet, afteit enim

non fuam fedChrifti iufticiam, quam Euangelium ideo prædi cat in omnes ea ni_ tamuramp;iblueniur.

Sed nihil necelTe eft 'nine Allegoriæ immorari, hoc monuifle fit latis vt qui Allegorijs vti volent, ijs vtantur quas indicarunt Apoftoli, quæ habent funda_nbsp;mentum certu min ipfaliterafeuhiftoria. Alioqui fietvtædificemusfuperfun,nbsp;damentum,paleam amp;ftipulasnonaurum. Plurade Allegorijsamp;quatuorlenfi-bus Scripturæficupis vide cap. 9. Genef. Tom. 1. fol. 147, Item Tom, z lenenfinbsp;Pfal. zi. fol. X 5 6.2.57.

Tom. lenenf. fol. IÓ8. DeSeruo arbitrio. ElTeinScriptura quædam abftrufa, amp;non omnia expofita,inuulgatum eft quidem per impios Sophiftasnbsp;quorumoreamp;tuloquerishicErafme,led nunquamvnum articulmn produxe-runr,nec producere poftunt, quo fuam hancinfaniamprobatent. Talibus autem nbsp;laruisSatanasabfterruit àlcgendisliterislàcris, amp; reddidit Scripturam Samftamnbsp;contemptibilem,vtfuaspeftes exPhilofophiainEcclefiafaceretregnare.Hoclanenbsp;fateor, elfe multaloca.in Scriptui is obfeura amp; abftrufa non ob Maieftatem rerum,nbsp;fedobignorantiamvocabulorumamp; Grammatica?,fed quæ nihilimpediantleiennbsp;tiam omnium rerum in Scripturis. Quid enim poteft in Scripturis auguftius la_nbsp;tere reliquum, poftquam fradis fignaculis amp; voluto ab oftiolepulchri lapide, il.nbsp;ludfummum myfterium proditumeft,Chriftum FiliumDeifadumhominem,nbsp;ElfeDeum trinum amp;vnum,Chriftum pro nobis palfum amp;regnaturumæterna-liter ? Nonnehæcetiam in biuijsfunt nota amp; cantata ? Tolle ChriftumèSerinbsp;pturis, quid amplius in illis inuenies ?

Resigiturin Scripturis contenta? omnes funtproditæ, licet quædam locaad-huc verbis mcognitis obfeura lint. Stultum eft verb amp;impium,fcire, res Scriptu. tæ elfeomnesin lucepofitas elarilfima, propter pauca verba obfeura, resobfeu.nbsp;gt;^^5 dictare. Si vno loco obfeura funt verba, at alio funt clara, Eadem verb res manbsp;îiiftftilTimè toti mundo declarata, dicitur in Scripturis, tùm verbis claris, turn ad-hue latet verbis obfeuris. lam nihil refert, fires fit in luce, an aliquodeius fignumnbsp;fitintenebris, cum interim multaalia eiufdem ligna fintin luce, Quisdicetfon-tem publicum non elfe in luce, c^uod hi, qui in angiporto funt, ilium non vident,nbsp;cum omnes qui funt in foro videant ?

Nihiligitureft,qubddeCoriciolpecu adducis, non habetita resin Scriptu ris, Etquæ funt lummæMaieftatisamp;abftrufilfimamyfteria,nonluntampliusinnbsp;fecelfu, led in ipfis foribus, amp; in propatulo produda amp; expofita. Chriftus enimnbsp;aperuitnobisfenlum vtintelligamusScripturas, EtEuangelium prædicatuineftnbsp;omni creaturæ. In omnem terram exiuit fonus eorum. Et omnia quæ Scripta luntnbsp;adnoftram dodrinam fcriptafunt,Item omnisScripturadiuinitusinlpirata, vtLnbsp;liseftaddbcendum. Igiturtuamp;omnes Sophiftæ,agite amp;producitevnumali-quod myfterium, quod lit in Scripturis adhucabftrufum, Qubdverb multis mul_nbsp;ta manent obftrufi, non hoc fit Scrip turæ oblcuritate led ilioru m cæcitate vel fo_nbsp;cordia, qui non a^unt vt clarilfimam veritatem videant, ficut Paulus de ludæis di-cita. Cor. 4. Velamen raanetfupercoreorum. Etiterum: Si Euangelium noftrumopertum eft, in ijs qui pereunt opertumeft , quorum corda Deusnbsp;huiusfeculiexcæcauit. Eadem temeritate, Solem obfeurumq; diem culpa- ,nbsp;ret, qui ipf^nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;oculos vclaret,aut à luce in tenebras iret amp; left abfeonderet. De-

finant ergo miferi homines tenebras amp; obfeuritatem cordis fui blalphemaperuer-fitate, Scripturis Dei clarilfiniis imputarc.

XS nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DEVERBODEI.

TuergocviinPaulum_adducis, dicentem : Incompræhenfibilia funt indicia ius,videris,pronomen eius,adScripturamretuliflc. AtPaulusnon dicit: In.,nbsp;compræhenfibilialuntiudiciaScripturæ^fedDci. SicEfai. 4c. nondicit ; Qnisnbsp;nouitfenfumScripturæ,fedfenfumDomini. QuamuisPauLaflèrat,Chriftianisnbsp;notum eflefènfum Domini, verùm in his quædonatafunt nobis, vt ibidem dicitnbsp;1. Cor. a. Vides ergo quamofcitanter hoslocosScripturæinfpexeris,amp; tarn apte ci taris, quàm apte citas, ferè omnia pro libero arbitrio. Sic amp;exemplatuaquçnbsp;fubiungis, non finefulpitione amp; oculeo, nihil faciuntad rem, qualia de diilinólionbsp;ne perfonarum,de conglutinatione naturç diuinæ amp; humanæ,de peccato irremiCnbsp;fibili,quorumambiguitatem dicis nondumeflerefedam.Si de fophi darum quæ-ftionibus circa has res agitatis, intelligis, Quid tibi fecit innocentiflimaScriptu-ra, vtabufum fceleratorum hominum obijcias illius puritati ? Scriptura fimplici-terconfitetur, TrinitatemDei amp;humanitatemChrifti, amp;peccatumirremiflibi-le.Nihilhicobfcuritatis,autambiguitatis. Quibusveromodisiftahabeant,Scrinbsp;pturanondicit,vttufingis,nec opus eft nofle,Sophiflæhicfuafomniatradanr,nbsp;illos argue amp; damna, amp;Scripturas abfolue. Si verb intelligis de ipfa refubflantianbsp;itcrum non Scripturas, fed Arianos argue amp; eos, quibus opertum eft Euangeliumnbsp;vtclariflimateftimoniadeDiuinitatisTrinitate amp;humanitate Chrifli,per ope-rationem Satanæ Dei fui non videant.

Etvtbreuiterdicam, duplexed claritasScripturæ, ficutamp;duplexobfcuritas. Vna externa in verbi miniderio pofita,altera in cordis cognitione fita. Si de internbsp;na claritate dixeris, null us homo vnum iota in Scripturis videt, nifi qui Spirituranbsp;Dei habet, omnes habent obfcuratum cor, ita vt fi etiam dicant amp; nori nt proferrenbsp;omniaScripturæ, nihil tarnen horum fentianr, aut vere cognofcanr, neq; creduntnbsp;Deum, nec fefe cfTccreaturasDei, nec quicquam aliud iuxtailludPfal. 14. Dixitnbsp;infipiens in corde fuo. Deus nihil ed. Spiritus enim requirituradtotamScriptu-ram, amp; ad quamlibet eius partem intelligendam. Si de externa dixeris. Nihil prornbsp;lus reliólum cd obfcurum aut ambiguum, fed omnia funt per verbum inluceranbsp;produéta certidimam, amp; déclara ta toti orbi quæcunque funt in Scripturis.

Tom. 4. îenenfifol. 544. Matth, cap. 15. Videmusin omnibushidorijsida mondra quod verbum Dei nufquam itafadiditur , quàm vbi copiosedocctur,nbsp;Imo quodpeflîmumnbsp;ed, non oriuntur hærefes nifi in Ecclefijs,amp; ex Ecclefijs. Quod non fir nifi (quia fanbsp;didiuntamp;contemnunt verbum, fiuntq, mox eius indices. Si enim non contentnbsp;nerent,cum teueren tia audirent,amp; hærefes non exci tarent. Sit ergo ida confolationbsp;nodra quod verbum nodrum, ImöDei,contemn) tur ab ipfis nodriffimis,amp;quodnbsp;nonmirumfitàRudicis,Nobilibus contemni,vtqui citofaturi fiiint ,ledetiamnbsp;ab eruditis amp; ipfis domedicis feu Coepifcopis nodris,qui nos quf runt præcipitarenbsp;de montedum non volumus loqui amp; facere quæ volunt.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fi/ Propheta in Pa

tria. EtSicutexMichea citatMatth. 10. Inimici homines domedici eius. Sede_ contra confolatur nos,quod lefus tranfiens per medium illorum ibat,lt;Sie Wf rî)f tlônbsp;I »nömufieiiDvn'Propheten fafien Maben.

Genef. cap. Tom. z. fol. 37. 55. Adhunc modum fiSanólorum Patrum hidorias infjucias , amp; hoc infigne Donum rede ædimes , non amplius exiguæ amp; tenues videbunrur. Sedfuperabunt omnes omnium Monarcharumnbsp;quantumuis

quantumuisinfpeciem maximas res geftas. Oculos quidemfpecieamp;magnitu-dinelua occupant : Sed cor reôlè inftitutum refpicit ad verbum Dei, quodSanéti Patriarchæ audiuerunrDeum, quod Deus propitius eosgubernauerit, amp;conler-uauerit, hoc donum antefert omnibus mundi opibus.

Intueamurigitur in hune Sandum Pattern Abrahamum, qui incedit non in auro,nec(èrico,fed ornatus, circumfeptus, coronatus, veftitus diuina luce, verbonbsp;Dei. Igitur hiftoria eius omnibus mundi hiftorijs anteferendaeft, quæ cùm opti.nbsp;mæ.funt tantùm ofFunduntquafdam operum nubes, inlpeciem quidemiucun.nbsp;das,fed nhe veto frudu, plerumq; etiam triftes, amp; metu plen as. Deftitutæ enimnbsp;funtverboDei,quodfolumlux veraeft, exhilaransamp;docensanimos, amp;plusinnbsp;eisfpedatiir iudicium amp;iraDei,quàm milèricordia amp; gratia.

Verè igitur Chriftianibeatifumus,ficutVergilius deagricolisdicit,fînofl:ra norimusbona. Habent genres infinitarerum àfe geftarum volu mina in omnibus linguis Scripta. Sed nos habemus (àcras hiftoiias confîgnatas verbo Dei.nbsp;AudimusenimDeum loquentemfamiliariter cumhominibus : VidemusDeumnbsp;mirabilitergubernantemhumana, amp;ièruantemfuosinmedijspericulis. Hæcdonbsp;na.filudæiæftimaflenr,vtfuntæftimanda,annondiceresbeatoseire? SicutPfàl.nbsp;musdicit : Beata gens, cuius Dominus Deus eius eft. Item .-Beatus populusnbsp;quemelegit Dominus.

Sint igitur magni Perfe, Græci, Romani, çertè deftituti hoc donQ verbi, ponfunt bead, non cnimtantùm non habent huncDeum , fed ne noruntquidem:nbsp;Dominus non loquitur cumeis ,etfi benedicitipforumimperijs ad tempus.

. Reótc'igitur Dauid-:Lætabor amp; diuidam Sichimam, hoc eftj gratus ero Deo meo, amp;lætabor in eius donis, quia Deus loquitur in Sando fuo. Hoc caput eftnbsp;de quo gloriatur amp; gaudet, quali dicat. Hæc noftra prærogatiua eft, quod habenbsp;musSandparium in quoDeus loquitur,etfiigituralij Regespotentioresfuntnobis: tarnen hoc donum non habent, de quo nos gloriamur, quod audimus De-umloquentem nobifciifri perProphetasfuos.

SicMofèshocipfùm donumMagnifïcè prædicàt. Deut.4.Enpopulusfâpiens amp; intelligens, nec eft alia Patio tarn magna, quæhabeat Deos appropinquantesfi-bi. SicutDeusnofter adeft cundisobfecrationibus noftris: Quæënimeftalianbsp;gens fie inclyta,vthabeatCæremonias,iuftaque indicia amp;vniuerfam legem ? Hinbsp;intellexerunthocingens Dei donumnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;-nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;

Quod ft nos Chriftiani etiam adhuncmodum intelligeremus hocnoftrum Um ingens donum, vereefTemus beati,ficutChriftusdicit lucæ lo. Beatioculinbsp;Muividentquæ VOSvidetis. Multi regésvoluerunteavidere,amp; nonviderunt amp;c.nbsp;vtplusdicam, ego credo, quod ficut nunc Abrahamum propter hoc donumnbsp;^'^^ramus, ita ipfum longe magis nos in nouo Teftamento celebraturum : Viditnbsp;diem ChriftijVt eftlohan. 8. Sed-vidit in fideamp;Spiritu tantùm.

Nosautemdefacieadfaciemhanc gloriam videmus, audimUsDeum nobi-. U'^ioqui^amp;promittereremiffionempeccatoruminBaptifino,in cnaFilij ftii, in vero clauium vfu : Hæc Abraham non habuit, fed Spiritu vidit amp; credidit Major igiturnoftra gloria eft : Sed quia earn non curamus, neque dignasDeo reddi-donis gratias, maius pecuniæ amp; op urn, maius potentiæ amp; volupta.nbsp;cura eft : Ideooportet venire Turcam,Papam, amp;innumerabilesnbsp;alios Dæmpnes, ex Italia, Hifpania amp; om nibus ten æ angulis, qui vexent, fatigentnbsp;amp;propterinenarrabilem amp;indigniffimumcontemprum.

EftigiturEcclefiadifcipulaChrifti, fedensad pedes eins, amp; audiens verbum eius, vtlciatiudicareomnia. ouomodoferuiendum vocationi.auomodo ciuilia

DE VER Bö DEL vt nulla pars vltæ fît in dubio,{èdinlæticiaamp;pulchei niuoîunüne,vndi4icircirnînbsp;fufi radijs verbi perpctuó ambulemus.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Sed proh dolor, dona noftra non vide-

nius :Nifî Spirituales, hi lætanturamp;Deoagiintgratias : Cæ ter i quia ca males, iiu grari, auari, fuperbifunt, ab hisetiam aufercturquodhabent, amp; accèdent pncc,nbsp;vt pro Chrifto Sathanam, pro Apoftolis hæreticos audiant, qui in verbo quæruntnbsp;fapientias amp; glorias fuas, amp; alia omnia, præter illud gaudium amp; clefîia beneficia, quæ verbum ad nos adfert.

Hæc mileria meritô doletChriftianis omnibus,quod in tanta luce amp; gloria vex* bi, maiorpars manetcca, amp;tenebrasplusdiligitquam lucem. Vident cnimnbsp;hunc efle fontem omnium publicarunrcalamitatum.-Quod ingruuntTurep,quodnbsp;hæreles cre{cunt,quôd Papade vindicando regno fiio cogitat,quod pofitumeftinnbsp;inuocaiioneSandorum,ininnumeriscommutationibusamp;venditionibusbono-rum operum,amp; alijs,per qua* miferas animas hadlenus abduxit à verbo : Ibi enimnbsp;ficlaboratum, fic fudatum eft,vt etiam Cataphraóii pedibus, vltimas Hifpanias adnbsp;Sanólumlacobum irenn Ciim autem redirent, nclciebantftulri,quid velfccifî.nbsp;lent, vel paffieflènt. Hóe diuinumiudiciumiufti Dei fuit.

Accident autem hçc vel'etiam his triftiora ahquanto poft nobis fublatis noftris hominibus :nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;iHam gratiam quam defîderauit Abraham videre, non curant,

cùm tarnen Abraham vix paruas guttulas harum diuitiarumhabuerit,quaruni nos amplum mare poflidemus.

Eft autem hæcvfîtata fortuna Ecclefiæ, vt quanto verbum copîofîus reuelaturj tantómaiörhominum fîtingratitudo : Abutuntur enimeoadfuamgloriam,amp;nbsp;ad tegenda pèceata. Ideô mittit Deus efficaces errores ,tficut Papæ exemplum do-cet, qui loco verbi décréta, decretales luos,legendas SànÙorum amp; alias nugas Ec-clefîæobtrufît. Vultehimmundusdecipi.

Tom.5. lenenf. fol.544. lelaiæ cap. a 6. Ojaia in magno vfu verbi lumus, ideo in vera dodrina amp; Ipe manemus. Signifîcat enim hic modum, quo in veranbsp;dodrim'^ manere polfmt ,nempe fi diligenter exerceant verbum ,Sicutin prouer-bijsdicitur: Quando ceflat diuinatio,diffipabiturpopulus,hQC eft,ceftante verbojnbsp;lèquunturfedæ amp; hæretici, qui diffipantpopulum. Quarefæpius vos moneo, vtnbsp;oretis contra illam tentationem,qua faftiditur «St naufeaturverbum,qua tentatio-nelaborant ij, qui inflati Icientiæ perfuafione,le verbum fatis intelligcre exifti.nbsp;mant, amp; fiuntlècuri acpræfîimptuofi, ficut videmus in Sacramentarijs amp; Anaba-ptiftisqui fubito Magiftri fadi, verbum tanquam notam rem relinquentes, nouasnbsp;excogitaruntopiniones,quibuscapti lt;3tàfide amp; charitateexciderunt. Sicagiturnbsp;cum illis, qui in vnoanno repente Doôlores amp; Magiftri fîunt; Eft autem horri-bilis cafus. Statim enim quando lâturi yerbo fîimus,vel ipla mors animæ vel pornbsp;tæ amp; occafio mortis adfunt. Prophetaigitur inquit: Nos Domine expedamus tenbsp;inviaiudiciorum tuorum. Boni enim paftoresinEcclefîacontinentpopulumnbsp;fuumin verbo. Porto Emphaticumeft,Expedamuste, Quodnon videmus te,nbsp;ledfoiumverbumhabemusquonitimur. Incedimusinfiduciaamp;fpe, quanta.nbsp;limusper viam iudiciorum tuorum amp;c.

Defîderium animæ vocat, quod ex prof undo cordis amp;intimo alfedu proficifei tur, vtfitinnobisdefîderiumnon erganoftrumnomen, ledergabeneficia, quænbsp;Deusinnoscontulit, vtearecolamus amp; recordatione eorumnosadgratiaruma-dionem excitemus. Memoriale nominis Domini in lege erat, quexieduxifletnbsp;cos ex

eos ex Aegypto. Hodieiii nouo Teftamento memoriale amp; nomen Domini elt, quod non pepercit proprio Filio fuo, fed pro nobis omnibus tradiAt ilium. Hancnbsp;memoriam,hoc beneficium celebramus,nonin concionibuslblùm amp; lingua, lednbsp;ex deliderio animæ, quia credimus Chriftum noftram elTe fapientiam, iulticiam,nbsp;Sanótificationem, amp; refurreóiionem, vt fie confidamus non in nollra opera, led innbsp;Chrifti mcritum. Hæceftiucundilfimabeneficiorum Çhrifti memoria, nonlpe-culatiua,qualemMonachifingunt,fedexternaeelebratio,quæfitperprædicatio,nbsp;ncm verbi publicam, quam quotidic exercemus, ficutPaulus etiam monet: Abunnbsp;det verbum inter vos.

Exprimit ardenrem alfedum, contra faftidiolbs fabulatorcs in quibus non efl: vnafcintillaferij adfedus. Sicut in Erafmo videmus,quicuai ad tra dation entnbsp;facrarum literarum accedit, nihil alFert nifi faccum inaniuin verbofum nihil nccnbsp;docer, nec dicit cum alfedu.Tales multi hodie funr, in quibus cum nulla gutta vc_nbsp;riaffedus fit,tarnen volunt elfe noftriindices,amp; omnium Theologicarum return.nbsp;Qui fl eis depugnandum fit contra Satanam, turn demum experiuntur, quales fintnbsp;Iheologi.

Quare ego vobispatribus amp;fratribus meis commendo hunctextum , vt çauea, tis à verbi naulèa amp; faftidiô,ne lîmiles efficiamini illorumi in delerto faftidientiuntnbsp;Mann^, Nam verbum Deicibuseft,quem qui coineditadhucmagis e^rit. A,nbsp;bundantia igitur verbi i nter nos elfe debet, lacietas au'tem non. Habemus autentnbsp;certilfimas turn promilfiones, turn conlblationes, verbum non fore ociôïîim,fi dLnbsp;ligenteragitetur. Quare maiore ftudio amp; ardentiore affedu in id inçümbamus jnbsp;neç demus locum falUdio, quo Satan nos tentât.

EtPaulô pofteodem cap. Quanquam nos nullum,vel modicum admodum ver biprofedum videamus tarnen non celTemus à docendo. Ncque enim ideo,quianbsp;hnpij non conuertuntur celTandum cft ab ofhcio docendi. Semper enim funt ali-lui, qui cupiunt doceri, Turn fi nihil aliud fit, occupatur tarnen locus, ne Satannbsp;poflitfuas Peftilentias docere amp;lpargcrein homines. Nonigitur dodrinælednbsp;hominum vitium eft, quôd non omnes conuertuntur. Id prædicit Spiritus San-dus ne olfendamur, amp;ideo celTemusà docendo. Molefta eft enim pijsDodo-dbushæc tentatio, quôd vident verbum lie contemni.

^^uef. cap. 13.Tom. x. fol. x 14. 111 ud confiât ferè omnes populos omniumnbsp;Rcgiotiuin^ vitra viginti annos retinere difciplinam amp; virrutem, amp; honefta,nbsp;tem colere. Teftantur id omnes hiftoriæ prolànæ amp; lâcræ.

homines lêmeldedudi funt ad agnitionem Der amp;honefiatem rao. runijSdfuturuumxo. Annosftudiapietatis,amp;bonorummorum retinent,pau-latim enim magis ac magis corrumpuntur, negligentia amp; faftidio.reruin præ,nbsp;fentium, donee in llagitiaamp; fcelera horribilia prolabantur,legehiftoriamDa.nbsp;uidis, Salomonis , Regum omnium amp; Auguftini quoque. Quin noftramnbsp;Ætatem vide, an non docet experientia, principia reftauratæ dodrinæ cleftis fu.nbsp;ifie gratilfima ¦? Sed nunc fubinde magis ac magis oboritur faftidium amp; nau.nbsp;fea luper cibo ifto leuiflimo. Sic Hebronitæ tempore Abrahæ fucrunt fatis pijnbsp;amp; bonj(»

amp; boni. Sed poflea temporibus Mole amp; lofuc deleti funt, poft amilïàm videlicet doótrinam, deDeoamp;folutam dilciplinam.

Supra deSodomitiseadem narrauit Moles, quos cùmliberaflet ingentipericu-lo Abraham, repulfishoftibus,frugi fuerealiquandiu :Sed poftfeptémannos tanta llagitia inualuerunt,vtigniamp;fulphurcclitusexufti amp; confumpti fint.

NoftraGermaniaquoqs pofttantamlucemEuangelij, tantum non oblèflavi-detur à Diabolo. luuentus indomita amp; effrenis eft, impatiens dilciplinæ fenes auaritia,vfuris,amp;multisfceleribusinf-andis impliciti tenentur. SicIcilicetrefer.,nbsp;rimus gratias Deo pro verbo gratiæ amp; F:lio vnigenito. Sicut de ludæis Moles quæ.nbsp;ritur Deut. 3 z. Popule ftulte amp; infipiens, heccine reddis Domino ?

Nihil mirum igitureft fequipnas amp;calamitatesomnisgeneris. Sedcurfiis fæculi, amp; curfus mundi hi funt. Nos igitur dum tempus habemus operemur bo.nbsp;num Galat. 6.quisq; fiio loco, dilcendis lacris amp;excolendis moribus, fîorenteamp;nbsp;fulgente dodrina EuangelijjficutChriftusmoneti Dumlucem habetis in lucemnbsp;crédité. Diabolus enim contrarium agit, amp;fu as artes amp; tenebras omnibus ætati-busobtruditincautis.

Genef.cap.47*Tom. 4.fol.i74. Nos hodie opulente donamur minifterio verbi, led qüomodo accipiatur ab auditoribus ingratis videmus. Graftàturenimnbsp;inEçclefiamtyrannisPrincipum,vfuræ,fraudes, rapinæ, priuatim amp; publicè,nbsp;quæ exhaurîuntvniuerfam Germaniam. Acfipergentita homines laxarefrenumnbsp;omriis generis cupiditatibus, lèquetur baud dubiè horribilis mutatio.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;WIÏIX

Germania ôleleln anövr gepalt getvtntten /folfj lange alfo pelzen. EritenimalL quando cùm auferentur nundinationes amp;luxusædificiorum,veftium, ciborum,nbsp;pomparum, led non fine magno raalo Germania?.

Mundus non intelligit,necagitgratias pro innumeris amp; immenfis beneficijs, quibusquotidieaDeo cumulatur, amp;peccatanimisgrandiaamp;enormialunt.Nonnbsp;eiiim delinquiturignorantia,vtfubPapatu fiebat. Scimus hodie amp;agnofcimusvenbsp;ritatem. Non eft igitur error in intelledu,nec defedus in lcientia,led contraintellenbsp;éi:um,nec emendantur homines dodrina amp;exhortationibus,quib. magna Iuce amp;nbsp;copiaerudire3amp; ad pnitentiamagendamexcitare, eos conaniur.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fettt

wehren je me^r man ^PreOigt / je erger man iv jröt* Papiftæ perlequuntur fine fine agnitam yeritatem, amp; feruntur concitati furore aduerfus pios, ficut Prophetarumnbsp;temporibus, accenfi funt velania, amp; amentia,ideo infaniunt in fuis ftudijs amp; cupiditatibus, 2(lfo tvtl Germania ^jnbure^. Et fequitur Germania regnum Ifi-ael amp;nbsp;luda, in quo quantumuis clarè amp; lèdulô vrgerent verbum Dei Prophetæ, tarnennbsp;nihil prorfusprofîciebant, ^Bl^aljfalleentC^fö. Sicut exprobrat eis Dominusnbsp;horribilemvefaniamleremi. x.Inlpice viam tuaminvalle, cognofcequidfecerisnbsp;Difeurris vt camela tempore concupifeentiæ, amp;vt fera in deferto, cùm ardet fuisnbsp;tlammis, quam nemoacurfuauerterepoteft, -ieufftfiOal^in Wie ein tollernbsp;Deusfubindehocingeminabat. Reuerter^ noli peccare, audi verburameum,nbsp;led non audiebantilli, donee veniret Rex Aftyrms, qui inhibebatcurfiimeorum.nbsp;Sic hodie German! non celïàbuntpeccare,donee aliquis externus hoftis réprimâtnbsp;furorem co rum.

Nos qui habemus amp; amamus verbum, oremus amp;gcmamus,vtDcusmilereatur noftri, vel faltem colligat triticum in horfeum fuum, necperdat nos cum paleis i.nbsp;gni æterno. lamq; adeo cpit trituratio Dei, qui vero palearum amp; ftipularumnbsp;exitus fitfuturus,fentientilli tandem, qui nullam admonitionem ferunt, nosfu.nbsp;niusexcufati.

Nomen Domini hie quidfît,quærendumeft,de quomulta multi in diner.* fisquoque linguis. Ebræi decern nominaDeiiadant, tefte etiam Dino Hiero.-nymo, inter quæ illud magnafupeiftitione celebrant, quod Tetragrammaton vo^nbsp;cant, Iehoua,cuius virtute nelcio quantum tutclæ amp; operationis libi proraittunt,nbsp;ciim interea perimpiam incredulitatem, amp; blafphemiam nominis Chrifti fine fine nomen Dei aflumantinuanum, nec aliquid minus curant, quàm vtin nominenbsp;Dominifalutem animarum fibi parent. Dimanauit autem amp; in Chriftianoseo.nbsp;rundemfuperftitio,vtpalfim iaótcnt, fcalpant,figant,gcftcnt,quatu or iftasliteras,nbsp;fiueimpij liuc pij fint, nihil curantes,velutMagiin literis charaóleribus virtutesnbsp;lehabereprçfumentes. Nos verb, ficutdecetChriftianos,opoitethocj(cire, quodnbsp;fine fideipietate omniafuntluperftitiofa Sc damnabilia, adeo vt nec Chriftus necnbsp;Deus iple,vlli fitfalutaris,nifiperfidemhabeatur. Quare quodlibet nomen Dei,nbsp;imo quodlibet verbum Dei, omnipotentis eft virtutis, in falutem corporis amp; ani_nbsp;mæ,fi fidei reuerentia poifideatur. Non itaq; nomen,led fides in nomen Domininbsp;facit omnia, nec vnum altero efficacius eft : Si enim nomen Tetragrammaton fo_nbsp;lum tantæ virtutis eft, ftulte facit Ecclefia, quod non in ipfo, fed in nomine potiusnbsp;Patris amp; Fili j amp; Spiritus fandi benedicit,Baptizat, Ôc omnia Sacramentafua per-ficit : Mirumq;fitEcclefiamChrifti,quæSpiritumDei habet, hæc nondum no-Uilfe, quæ omnia nouit, quæ Dei funt.

Quodfidixeris,amp;iplumTetragrammaton hçc omnia in ft continet, omniumqgt; perfeófiones, itavt nominato Sanôfæ Trinitatis nomine,autDei,autDomini fi-mulibi nomineturTerragrammaton,curergo abalisfecernitur,curnonefficitinnbsp;omnibus quod efficitfeorfum ? An tarn lanótumeft,amp;aliatamprophana,vthisnbsp;mixtum polluatur ? Aut tam inuidum, vtalijs hanc virtutis gloriaminuideat?nbsp;Sint ergo iftaludæorum figmenta. Chriftiani melius fapiant, vnam fcilicet elftnbsp;omnium nominum Dei virtutem, fi fidem piam habeas, fine qua nec Sandæ TrLnbsp;fruftrafcriptuscredatur, non negarem in nomineTetragrammaton, aliam amp; finnbsp;gularem præ cæteris figuram fuilft fignatam,in nouo fti. Teftamento reuelandamnbsp;vnde Sc tunc ineffabile hab itum eft, amp; etiaranum habetur ludæis, quia reuelatumnbsp;efteiuldem myfterium, pertinacilfime exhortent. Quare vt amp; nos fine nugemur,nbsp;fiuecum eiscabaliftmus,putemus nomenTetragrammatonelft Symbolum no,nbsp;minis fan(ftæTrinitatis,amp; nomen Patris amp; Filij amp; Spiritus Sanlt;fti,nunc reuelatumnbsp;nunc fub quatuor literis elfeadumbratum. Qiiod vtfaciamusverifimile,exipfisnbsp;literis, ex numero, ex fignificatione eorum, argutemur.

Significatie eft hçc,Iod principium,He ifta,Vaf,amp; He ifta,componantur Gram matice amp; latine refultabit hæcoratio, principium iftius amp; iftius. Quod cumnbsp;nomineSanétæ Trinitatis per omniaconuenit. Quod Pater in diuinirate fit principium iftius, Scilicet Filijiftius, Spiritus Sandi. Namiftapronominaiftiusnbsp;amp;iftiusobfeurius Filium amp; SpiritumS.repræftntant,ficut conueniebat illiTe-ftamenro,in quo non erat rcuelandum,fed iudicandum duntaxat myfterium Trinitatis. Sed neePatris nomen dare exprelTum eft, licet nomine principij plus no.nbsp;tifiçetur,quàm Filiusamp;SpiritusS. inquofimulfignificatumeft,nulli efle(Sicutnbsp;Chriftus Matth. ii.dicit)cognirum Pattern neqj Filium jOificuifuerit reuelatum.

Siquidem nec hodie S.anâæ Trinitatis myfterium, etiamfi nomen profcratnr, cognofcitur, nifi docente Spiritu fidei.

Apparet itaq; illisfub nomine Tetragrammatonperfonarumdiuinarum nu merum amp; naturam non lècus efTe adumbrata, quam nobis fùbifto nomineTrini-tas, vt ficut vocabulum Trinitas, fi refoluatur, eius fcntentia dabit, Patrem amp; Fili-lium amp; Spiritum Sanólum: ItaTetragrammaton refolutum redder principium Lnbsp;ftius amp;. iftiusobfcuriusquidem, tamenidem : Aequeenim tres commendanturnbsp;perfonæ,amp;duæprocefliones, arque in nomine Patrisamp;Filij amp; Spiritus Sandi.

Secundo numerus eft quaternarius, Hiceft quadratusplanus primus : Qui conftat duabusproportionibusfîmplisæqualibusprimis,quarumprioreft,vnLnbsp;us ad vnum, amp;duorumadduo,abvnitateincipiensamp;in quaternitate delinens.nbsp;Sunt autem proportiones iftæ iuxta Arithmeticam inæquales, fed iuxta Geome-triam æquales, fed hæc ad Mathematicam.

ItainquadratohuiusdiuininominiSjfignificaturvnitaspaternæfubftantiæ, exquavnusproceditFiliusæqualiseidemSimplaproportioneprima : Exvtro_nbsp;que autem Spiritus Sanólusfecunda procelfione, velut altera proportione fimplanbsp;æqualis Patri amp;Filio ,fîcutproportioduorumad duo amp; vniusad vnumæqualisnbsp;eft Geometricè. Cùm autem proportio ifta fimpla omnium fit perfeôlimma,nbsp;prima, amp; proportionum fons amp; capuqvbi neutra partium alteram excedit neç ex-cediturvltra, quia vnumvni, duo duobus, per omniaæqualia, Fitvt æqualitasnbsp;perfonarum in diuinis, per duas tantum proceftiones amp; non plures fubfiftentium,nbsp;pulcherrimiiftiusquadrat!feu Tetragrammati Symbolo, fignificatafitantiquisnbsp;patribusinocculto. Aequalis enim Patri Filius procelfione prima, æqualis vtri_nbsp;que Spiritus procelfione lècunda.

Huciam facile eft referre, quatuor iftas relationes, quas Theologi habent vfi-tatilfimas, Generatio aóiiua, generatio pairiua,Spiratioalt;ftiua, Ipiratio palfiua, Hæcenim quatuor conftituunt (vtficdicam) DeumTrinum amp;vnum,ficutiftænbsp;quatuorliteræ eius nomen.

Tertio ex ipfis literisac natura earum. Syllaba prima tenninatproportio-nemprimamliteramHe,quæeftlenisSpiritus, vtindicet procelfionem illam in diuinis elfe, non carnalem,led Spiritualem,amp; fuauilfimarn ac blandilfimam, Alpinbsp;rationis enim litera, fi proferatur aliud non eft nifi quidam blandusprocelTus vennbsp;tifeu flatus, vtaptilfimèbancprocelfionemFilij fignificet. Similiter amp;totum nomen terminatur proportione fecunda ineandem alpirationis lcnitatem,vtamp;lè-cundaprocelfio intelligatur,Spiritualis,nec ab eadifferens, nifi quôd eft fecunda,nbsp;amp; à prima procedens, nec differt Spiritus à Patrè amp;Filio, nifi procefsione Sola abnbsp;vtroq;. Cùm ergo Spirituales fîntiftæ proceffiones amp; Spiritualifsimæ naturæ,nbsp;necelfetotum principium in rotumfluere principatum , quôd diuifibilis non fit.nbsp;Ita inæftimabilis pluralitas fiibfiftit in fimplicilsima vnitate.

Hæc inquam, amp; fi qua funt fimilia, videntur eflè in Tetragrammato veter! figurata, nunc verôin omnibuslinguisreuelata, vtiamTetragrammato nonfitnbsp;opus, non magis quàm totalinguaEbræa, pro intelligendo Deo.

His fuffragatur, quôdBurgenfis dicit, Tetragrammatonidcirco ineftàbile dici,quôdnulliusvocisEbrææ Etymologiam fapiat,nec Analogialiceateiusfi.nbsp;gnificationem agnofcere,vtappareat,confilio diuino hasliterasEbræas quidemnbsp;copulatas, fed tarnen velut extraneam amp; non gentilemludæoriim didionemfi-gnificabilem conftitutam, quomodo Latinis literisliceatdidionem aliquam connbsp;ftituere, Grammaticis ignotam tantùm fignificandi amp; memorandi caufâ. Quodnbsp;Valentiniani videntur æmulati in fua, abraxas, Græcadiéfione.nbsp;nbsp;Reôtèergo in-

fftabik nomen Domini didum eft,quod tunc non fiicritreuelatumTriniratisSa-cramentum, amp; ü occulte infinuarum.Rede quoq;. Soli Deo hoc vnicum nomen tributumdicituramp;quodDeumlècundumfubftantiam, dcinternam natutamfi,nbsp;gnificar. Nam Deus verein feiplo aliud non eft nifi Pater, amp; Filius amp; Spiritus Sannbsp;dus,Trinitas,amp; ea quæ de vnitate amp; proceflione dici lol ent. Quæ res in nulla créanbsp;turainueniripoteft, quarenecTetragrammaton ei aptari,cùmalioquinominanbsp;Regis,Domini,Dei,Fortis,Excelfi,Elohim amp; fimilium, alijs conueniat amp;. tribuannbsp;turvicemDeigerentibus. Operib. enimDeiexternis, Angeli amp;c homines aflimj-laripolfunt, ledTrinitasin vnitateefte non poirunt,Ideô amp; nominibus Dei funginbsp;poftunt, led Tetragrammaton amp; Trinitatis vocabulo vti non polfunt.

Hine puto facile dilfolui difficultatem illam, Exo. 6. Vbi multi æftuant quid vc litSpiritus,quandodicit:EgoDominus quiapparui Abraham, Ilaac, lacobjinnbsp;Deo omnipotente, amp; nomen meum Adonaj non indicaui eis, cum tarnen nomennbsp;Tetragrammaton longe antèetiam Gen. 4.amp; deincepsponatur.Non inquam,punbsp;to, id voluilTe literas illas,lcilicet,non fuilfeeis indicatas, Nifi forte tunc literæ nonbsp;minis eiusnondum fuiirentautcompofitæ,autfcriptæ, led quod vim huius nominbsp;nis,ideft, fidemTrinitatis amp; noticiam Chrifti non fcceritpublicari tempore Patrum, nec Moifi, nec totius veteris Teftamenti, led tantiim occulte infpirarinbsp;gurisadumbrari. Sunt qui putantTetragrammaton elfe nomen lefu , interfertanbsp;literaSchin, quod optarim efteprobatum amp; verum. At quando Mattheus Euan-gehftacap. i. Salutis Etymologiam illi tribuit,dicente Angelo ad lofeph: voca_nbsp;bis nomen eiuslelum iple enimfaluum facietpopulumfuum apeccatis eorum.

Tetragrammaton verb (vtdixi) nullius fit Etymologiæprorfus, difficile idi-pfum tueri. Vt idtaceam quod in Ebræo vocabulo,quod falutem vel falutarem fignificat,neccirariaamp;fubftantialis,quam vocant,litera fit, Ain, quam amp;Tetra-grammatonnonadmittit, amp;nomen lefus exinde coüftitutum,non habet. Ve-rhm aliorum in hac re indicium efto. Hæc pro vitanda fuperftitioneludæorumnbsp;lt;filt;ftafunt.

ELOHIM. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tiir

Dignum obferuatiorte eft, qüôd Moles non dicit-inprincipiocteauitAdo-ni Clum amp; terram, fed vtitur vocabulo pluralis numeriElöhim,'qüci nojiiinein Mole ÔC alibi turn Angcli,tum indices leu Magiftratus appellantur, ficut inPûlm.nbsp;81. Ego dixi dij eftis. HicautemCcrtùmeftfignificareDeumvnum,-amp; verum ànbsp;quo creata funt omnia cur igitur vtitur pluraii nomine ?. ludæi varie cauillanturnbsp;Molen, led nobis darum eft voluilTe eum Trinitatem, feu perlbnarum piuralita-tem,invnâdiuina natura rede oftendere. Quia enim dich de txpere creationis,nbsp;manifefte lèquitur quod excludit Angelos. Manet igitur ilia coritradidio,nbsp;quodvnus eft Deus, amp; tarnen ilia vnilfima vnitas,Veriflîma.etiam eft plucalitas^nbsp;quorfum cnim alioqui attinet, Molen pluraii numero vti ?

Deindevtmultùmclamitent,vocabulümhoc tribui Angelis etiam amp; homi. nibus, tarnen in hoc loco plurale eft, amp; non nifi devnoveroDeopOtcftaccipi,nbsp;quia igitur decreationc. Et fuere alia multavocabulafingularia, quibuamp;potuiLnbsp;TetMolesvti,nifivoluilTetcertoconfilioSpiritualibusfignilicare quodinnatu..nbsp;radiuina , extra creaturam fit perlbnarum pluralitas. Non quideim apertisnbsp;verbis didt, elfe Pattern, efte Filium, efte Spiritum Sandum, vnum amp; veruinnbsp;Deum,Id enim Euangelijdodrinæreferuandumfuit, Ibd fatiseifuit vocabulo plurab , ftuod poftea hominibus quoquetribuitur, iftampluralitatemper-fonarum oftendere.

^6 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DE VERBO DEI.

. In has abfurdasopinionesdelabuntur animi cum fine verbo de tantis rebus voluntcogitare. Atquieos ipfosnefcimus,SicutLucretius ait zNefcrtur ad.nbsp;huc quæ fit natura animæ , Sentimusnospofie indicate, numerate, difcernerenbsp;quantitates amp; Spirituales creaturas(vt fic vocem) Verum amp; falfum, amp; tarnennbsp;nondumpoflumus definite quid fit anima, quanto minus diuinamnaturamingt;nbsp;telligemus ? Nefcimus qualis voluntatis noftræ fit motus, nonenim qualita.nbsp;tis, non quantitatismotuseft, amp; tarnen eft motus quidam. Quid igiturindiui-nis ftiremus ?

Ergo fanaticum eft, fine verbo amp; inuolucro aliquo de Deo amp; diuina natura dilputare, ficut folent omnes hæretici, ea lecuritate de Deo cogitant, qua depot.nbsp;co aut vacca dilputant. Ideo etiam ferunt dignum præmium temeritatis, vtnbsp;fic periculose impingant.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Nam qui vult tutus eflè, amp; fine periculo in tantis

rebus verfari, is fimpliciter fe intra ^ecies, figna amp; inuolucra ifta diuinitatis con. tineat,qualiafunt verbum eiusamp;opera eius, Nam in verboamp;operibusfe nobisnbsp;oftendit. Hæc igitur qui attingunt, ifti quemadmodum muliercula fangui.nbsp;nisprofluuio labo tans, contaóluveftimenti fanantur,

Qiii autem extraiftainuolucraDeum attingere volunt, ifti finefcalis, (hoc eftverbo) nituntur ad Coelum afcendere,ruuntigituropprelfiMaieftate,quamnbsp;nudam conanturampleób amp;pereunt.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Sicut Ario accidit,hic cogitauitefTe

medium,quiddarri-, inter creatorem amp; creaturam, amp;ab illo medio condita eflè cunóla. Hucneceflariô delabitur, poftquam contra Scripturam pluralitatemnbsp;Perlonarum in diuinitate negauit. Sed quia fine amp; extra verbum Dei iftadi.nbsp;fputat, amp;folafua cogitatione nititur, nonpoteft nonimpingere. Gene. cap. i.nbsp;fol. J.

Hie quoque obleruandum eft,quôdMoles hie nouo nomine appellat Deum Dicit enim Melchifedec fuifleSacerdotem Leel ELon Dei altiflimi. AcPlalminbsp;fæpius hac appellatione vtuntur, quam puto fadamavoculaAl, quæfupràvelnbsp;furfum fignificat, ad dilfereiitiam cultuum notandam, qui tum erant. Nam Rexnbsp;Sodomæ, Gomorræ, Rephain, Babilonij amp;alij, habuerunt has certos Deos amp;nbsp;cultus. Mundus enim lemper varijs ledis plenus fuit : Sed Sandi Patres amp; po.nbsp;fteriEber, colueruntDeum Elon, hoc eft altiflimum, qui fuprà omnes eft vnicusnbsp;amp;æternusDeus.

Hine Angeli quoq; canunt, Gloria in exceIfisDeo,,Satan cum fifis Angelis damnatisvolitatinaere,ledverusDeus altiorem ledemhabet, quamnonpoteftnbsp;attingere.

Adhunc modum voJueruntSanâi Patres hac appellatione varietatem Deo, rum amp; cultuum excludere amp; damnare, fiquidemeumfoluincoluerunt, qui eftnbsp;fummus amp; altifliraus. Genef. cap^ i j. Tom. x. fol. 4 6.

Hagar in lignum gratitudinis, quod velit confiteri Deum, amp;cultum meri, turn ei præftare,propter beneficium fibi àDeo collatum, datfimul amp; Deo, amp;loconbsp;nomen, amp; vocatputeum viuentis amp; videntis.

Vtrumqj nomen plenum eft conlblationis,fi enim Deus eft viuensDeus, i_ giturnosqui eius fiimus populus, etiam viuemusipfius, hoc eft æternamvitam,nbsp;Hæc cum magnum fit beneficium, illudreóiè cum eo comparatur, quod viuensnbsp;Deus ,eft vidensDeus, qui non deferitadflidos ,.ledrelpicit amp;iuuateos.. Genef.nbsp;cap 16. Tom. X. f01.7x.

DE VERBÔDEf. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Î7

El Sdiadaf. Sed quorfum attin«t noùâ Det àppellatio / qua hoc in loco pri-mumMofès vti'tur? AppellauitanteaDéuril (Elohirn) hic vocat C Schadai) Sine dubio ad fignificandum myftehum aliquod. ' Id etfi pró fingulorum opinionenbsp;aliud ab alio fingipoteft. Hoc tarnen egq pt^cipuum iudico fignificatum hacnbsp;nouaappellationc,quöd hac deCircunlciliöne præceptum non pei tineat ad vnpnbsp;ueriämCreaturam, fed huncpopulum hoc modo fuiflè feparandum ab alijs rergt;nbsp;iae populis.

Vocabulum ( El ) fortem fi'gnificat, vlurpatur autenl aliquoties fubftanti-üe. Sicut in Deuter. Alius rapiet tuum Afinum coramte, ItemrBouem tuum abducet ÔC madlabit,ö(f non erit in manu tua. ( El ) vt id prohibeas. Prouerbio^nbsp;fum tertio: Cum fuerit fortitudo tua in manu tua ad faciendum, hod eft cum fa-eultatem habebis vt facias.

Sic in primo præcepto : Deus tuus fum fortis zfclotes. Hinc funt Angelo-rum nomina, Raphael, Vriel, Michael, Gabriel. Item de quo pauld ante dixi-muslfinael. Infummafignificaturhoc nomine virtus Sd* potentia Dei,quddfo-lus fit potens, quod habet ex fe fufficientiam omnium, qudd fit compos omnium, ^uód nullius virtute indigeat,quôd omnia pofsit dare omnibus.

Altera appellatio ( Schadai ) ferè transfertur omnipotens. Ncc moror hi'c Grammatiftarum rixas, vnde deriuetur. Nam quôd ex pronomine SC nominenbsp;componunt, quod fignificet fufficientiam ex fe habentem, non fane repugno, SCnbsp;fi non credo, Cum nomine Sched, quo appellarunt Dæmonia, quibus ludæinbsp;immolarunt, prorfiis nihil commune habet, nec cum (Schadat) quod uaftarenbsp;fîgnificat.

Sed vndecunque tandem trahat originem,mihi ideo videtur Moles noluiflè generali appellatione totius generis humani ( Elohim) vti : Sed fingularem hancnbsp;^nouamappellationem vfiirpaftè, ad fignificandum myfterium hoc quod hocnbsp;pado Circumcifionis, quam hic praecipit, nolit tenere vniuerfum orbem terra-fed particulariter pertineread Semen Abrahæ. Genef. cap, 17. Tom. z»nbsp;*01-74. Et fol. fequcnti. Ineptum imô impium, quoque eft, quod quidam lu-o«iSchadaidicuntappellatumà Schadat, vaftare, quôd folusuaftet cleftia SCnbsp;^¦teftria. Hoc nomen cum hacfententia, Dæmonibus verius conuenit, quàmnbsp;J-fco vitæ lucis. Eft enim Deus benefacicndi,non perdendi.

K-ccfiiùsforniaturàprimitiuo Schad, quodmammafonat, Sicut GræcivO-CaruntfeumammofamDeam, Cui tribuerunt beneficium alimoniæ. SténosDcumvocamus alumnum,quinonfolum potentiamexiehabet, fed datnbsp;Omnibus altjs fufficientiam vtfealant.

Hæc fignificatio proprie ad ludæos pertinet, quibus fob's fa da erat pro-mifsio de terra Canaan. Fuit igitur his El. Satis enim habuit potcntiat ad defen-dendum Populum fuum contra Gentes. Fuit quoque Schadai,quafi dicas vbera ad fouendos amp; alendos eos. Etfi enim Gentes quoque défendit SC aluit, tarnennbsp;ludæos ex promifsione cogebatur alere ÔC defendere.

f^æcmihihuius nominis ratio vera cfle videtur. Etfiautem me harum ri-xarum inter Grammaticos iudicem non conftituo , tarnen res conuertit, quôd Deus hunc populum fouit, défendit, SC vt Paulus i.Timoth, loquitur, omnianbsp;contuhtad fufficientiam.

Elolam. Obferuandumautem eft nouum nomenDei, hoc in loco, uoca-tiitinquitlcuclamauit in nomine Domini (Elolam) Dcifeculorumleumundi, vocabulum enim(Olam) æquiuocum eft, fignificat enim fæculumfeu æterni-t'ätem SC mundum. Ei autem etiam creaturisapplicatur, SC in Mofe fæpe diciturnbsp;de præftantifsunis Sc optimis frudibus, 6C ferè exponitur pro fortitudine. Mihinbsp;D igitur

38 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DEVERBô.DEI.

K' ». nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;K A

«gitur placet hoc in loco diet Deum',' (ßolam ) quafi dicas potentiam -, öC virtu' tem mundijimplentem omnia in mundo, ficut apud Poctam eft, À laue princi'nbsp;piumMufærlouisomniaplena, quam vocem fine dubio haufit ex antiqua tragt;nbsp;ditionc Patrum» Qiiicquid cnim habet mundus, exiftit 8(. feruatur diuina voce*nbsp;13 eus enim condidit mundum,ÖC coftfetuat mundum, itahic ( Elolam ) Deus eftnbsp;virtus mundi, per quem mundus eft, poteft quiequid poteft. Hoc nomennbsp;Abraham Deo tribuit doeftus fua experientia» Vidit enimDeum praefenti auxilt;nbsp;h'o adeflefuiSjita vt etiamcorRegisamp;Tproceruminclinetquövelit. Imoquifin-gatfigiilarimcorda,hoceftqui det omnibus confîiiaôi^ motus ad faciendum tusnbsp;ôi^rciftum. Gcncf. cap.iuTom.î.fûl. «87*

Refpedor Schnuim. Diligenter hoc obferuate, quôd Deus appellatur re* fpcdorSchnuim, idefteorumqui funt ipreti àSabiedi tantum non deiperent.nbsp;Genef.cap.zcj.Tom. 3.fol. «05».

Timor Ifaac. Pachad Hebrgis eft timerc, pauere. Pial. »4. Illîc trepidaue* runt timoré. amp; Hypocrite metuunt, vbinon eft metuendum, fiue vt alibi di*nbsp;citur, Impius fugit nemine periequente» Sic vulgô exponitur, fed de cultiinbsp;intelligendum eft. Qjnd igitur vult Spiritus Saneftus, quod appellat timogt;.nbsp;rem liaacc'

Non dubium eft quin fignificetDeum. Quia additDeus Patrismci,Deu9. AbrahanijS^DeusIiaac. Coniungiturtimor cum Deo, necefie eft igitur idemnbsp;valere quod Deus. Ideo timor hie limpliciter fignificat Deum. Sin aliud quidgt;nbsp;damfignifîcârec,quàmDcus,nonconiunxifiêtIacobcumDco. Nonenim trans-ferendus efthonos fiue cultus Dei alio, Iniinitæautem quæftiones Ô6 cxplicatio-nesftint, quare vocettimorem ÔC reuerentiam liaac. Et cur non Abrahæ etiam,nbsp;fed foil liaac hoc nomen tribuat. Ego veto fequar fimplicem ÔC communcm fen-tentiam, quodfic appellarit propter infignem ÔC fingularem cultumPatris fillnbsp;Ifaac,qui fingulari pietate timuerit ÔC coluerit Deum. Hxc communis iententiatnbsp;eft mihi bene placet.

Alij ficinterprætantur, quôd timuerit liàac cùmjeflèt immolandus. Sed eft alienus ienfus SC impius ; Qjtia Ifaac non timuif,nec formidauit, fed fponte obe-dijt Patri Sc Deo. Non enim eft terror tribuendus SanCîis, iëdobedientiaipon*nbsp;ranea SC fortitudo. Timor enim fignificat peccatum regnans, quod non fuit innbsp;IfaaCjfed fuir Spiritus obediens. Et quanquamreimftata eft caro, tarnen vicit, ÔCnbsp;dominants eft Spiritus,quifubiecit fibi carnem.

Sed præter hanc fententiam exiftimo etiam fignifi'eari Chriftum. Patres cnim habuerunt hanc benediClionem diftinclam à benediefiione corporali. In I-iaac vocabiturtibiSemen, inquit Paulus, qui etiam vrget Emphaticum vocabu-lum. Ifmaelis enim benediClio erat corporalis in duodecim Principibus : fed innbsp;Ifaac vocabiturtibi Semen, quod non eft nifi Chriftus ipfe,iseft verum Semen,nbsp;Quia Panes vitra benediClionem corporalem, quam habuerunt Ifmael ÔC Efau,nbsp;principaliter in fpiritualemjquæ eft Chriftus ipfe,rcfpexerunt. Intelligo ergo hienbsp;T rinitatem,SC alibi etiam, vbicuntp ex locis veteris T eftamenti myfterium id pofnbsp;film eruerc, Ita hie timor fignificat Filium Dei incarnatum, quern fpetftarunt innbsp;promiftionibuSjSC docueruntPatriarchac SC Prophetg. Sicut initio promiflus eft.nbsp;Gen. 3. Semen mulieris conteret caput Serpentis. Item in femine tuo benedicenlt;nbsp;tur omnes Gentes, Hunc timuerunt 6C coluerunt Patres, tanquam gemmam ÔCnbsp;nuclcum corporalium promifsionum, que erant inftar teftæ autfiliqug, dataeaçlnbsp;confirmandam fidem,de alenda pofteritate propter Chriftum.

Significat ergo Spiritus lanClus, quôd magno defiderio expeefiauerit ÔC coj luerit Ifaac illud Semen. Ét lacob gloriatur hie in Chrifto future, quern coluerftnbsp;Pater-

DE VERB O D Et. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;3?

Paten Meminerimus quoqiie diligenter locà ilia i'nfignia referenda cflc ad Chrp ftum,cuiufinodifupra aliquot in promifsiónibus habuimus ÔC infra 49, diccturnbsp;de Schilo venturo,qui eft lilius vteri, filius matricis» Nee lequamur Rabinorumnbsp;interprætationes, qui horribiliter obfcurant Chriftum» Nam Patres hanc gern-maminclufam corporalibus benedilt;flionibus, diligentér obferuarunt ÔC colue*nbsp;runt,alioqui non dixiflèthiclacob, timor Ißac, Is enim eftFilitis Dei, Chfiftus Icgt;nbsp;fos incarnatus,in fecunda perfona. Nee ideó fïc dicit, quod fit alius Deus, quamnbsp;Deus Âbrahæ,fed ad fignificandum myfterium Trinitatis» Genef cap.ji. T óm^nbsp;j. fol. 148»

Deus in feipfo aliud non eft,nifi Pater amp; Filius, amp; Spiritus lanc'ïus, Trinu tas,amp; quæ de Vnitate dC procefsionedici folent* Tom. 4. lenenf foti^dquot;. Eogt;nbsp;dem Tom.fol. 239, Deus eft Vita, Lux, Sapientia, Veritas, lufticia, Bonitas, Po*nbsp;tentia,LïEticia,Gloria,Pax,Beatitudo,Sc omnebonum.

Speculatiuè definiunt Deum,fimilitudinibus quibufdam, quod Deus fit ceri trum,quod vbiep eft,SC Sph^a quæ nufquam eft. Sed hæcMathematica SC Phygt;nbsp;fica funt,quæ nos rclinquimus alijs Profefloribus. Nam Theologicam definitio..nbsp;ncmquærimuS,eanoneftdeHnitio eflèntiædiuinæ , quæincomprehénfibilis eft,nbsp;fed voluntatis SC adfe(ftus,quid ci placeat,quid non placeat. Neqp cnim Princi*nbsp;pern nouit,quipotentiam SC opes nouit, fed qui affetftus SC confilia omnia Prin*nbsp;cipis intelligit. Sic ante oculos funt creatio mundi, SC potentia Dei,ied hoc caputnbsp;eft, feire quo fine Deus fecerit ifta,amp;^ quo confilio. Hanc cognitionêpræftns ver*nbsp;fus Pfalmi cum fingulari fuauitate proponit,quôd fcilicct Deus, fittalis Deus,quinbsp;finaliternihilfaciat aliud, quàmvt contritos, vexatos,perturbatôs j tefpiciat acnbsp;amet,SC quod fit Deus humilium SC contribulatorum. Hanc definitionem, ft quisnbsp;animo compledi poftet,is eftet Theologus, Nct^ enim Deus in Maieftäte amp; po^nbsp;tentiaapprehendi poteft. Ideo hæc definitio nobis voluntatem Dei aperit,quôdnbsp;ftt Deus non mortis ftd vitæ,non perditionis, fed falutis, non hoftis humilium SCnbsp;pcrditorum,fcd amator SC adiutor,amp; fimplicitcr,quód fit Deus vitæ,falutis,quie*nbsp;tis pacis,Sc omnis confolationis, lætitiç. Ex Pial. çt.Tom. 4. lenenf fol. 411.

Qin'd Deus in natura fit definite no poftumus. Hoebene poftumus definirdj quid non fit,Ncmpe quod non fit vox,non columba,non aqua,non panis non vi*nbsp;num,Et tarnen hifee vifibilibus formis ft nobis offert, nobiftum agit, has formasnbsp;proponit nobis,ne degeneremus in erraticos ÔC vagos Spiritus, de Deo quidemnbsp;difputantcSjftdeum penitus ignorantes, tanquam qui in nuda luaMaicftate nonnbsp;poteftapprehendi. Hanc viam cognofeendi Dei videtDeus nobis eftêimpôisi*nbsp;bilem. Habitat enim ficut Scriptura dicit,lucem in acceisibilem,0C propofuitquçnbsp;poftumus apprehendcrc SC intelligere. In his qui refiftunt, Deum vereapprehen*nbsp;dunt,cumilliqui vifiones,rcuelationes,illuminationesia(ftant SCftquuntur, aufnbsp;opprimunturà Maieftate, aut in denfiftima Dei ignorationc verftntur. Genefinbsp;Tom.i.fol. I, cap.j'.

Sophiftæ difputarunt in Scolis,an Deus effet in prædic^mento aliquo. Sed huiufmodi deliria oftendunr, quam nihil intellexerintSacrarum rerum,

Qiii enim de Deo vult quærere quid fit, refpiciat ad cultum Dei, qui omnis in adoratione Sc ftruitute conftituitur. Matth. 4. Gen.Tom.2. fol.86.cap. 17*

ExComment, inloel. cap. j.Tom.4, lenenf fofsoj. Vides hie firmamen* turn Sy luboii Athanafii,quo Ecclefia noui Teftamentijhaud ftio an poft Apofto*nbsp;D ij ioruiri

4-0 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DE VERBO DEI.

^orum tempora grauius fcn'ptum habeu Alia inquit eft Patris perfona, äliaRltf^' alia Spiritus Sandli, fed Patris Filij amp; Spiritus Santfti vna eft F)iuinitas,acqualisnbsp;gloria coætcrnaMaieftas. QualisPater,talisFilius,talis Spiritus Santftus* Increa*nbsp;tus Pater,immenfus, acternus omnipotens, fic Films fic Spiritus Saniftus, Et tarnen non tres increatijimmenfi æterni,omnipotentes, fed vnus increatus immen-fus,æternu^ omnipotens* Ita Deus Pater,Deus Filius,Deus Spiritus fanôus,Etnbsp;tarnen non tres Dij, led vnus eft Deus, SCc. Hæc neceflâria eft dodtrina non ideonbsp;folum quiafine ea fjlei notitia eflè tmllapoteftjfedetiam propter inuocationem.nbsp;Mens enim quoties Dcum inuocat,debet animo intueri Deum Patrem, condito-rem omnium,óó Filium quern ab æterno gignit Pater,imaginem ftiam,ac deftinatnbsp;vt fit vieftimapro peccatis mundi,0(^ Spiritum Saneftum qui procedit à Pâtre amp; Ft-lio,amp;y t loci hîç loquitur effunditur a Pane per Filium vtfancftificet corda, ôfc,nbsp;plura vide. T om.3.fol.45)i. T. 4. fol. »£gt;.

Toj, Icnen.fol.y73,y74. 1, Scripturalamfta docetefle Dcum fimplicifttmè Vnum tres (vt vocant) perfonas verifsime diftincftas. i. Harura perlbnarumnbsp;quelibetiotuscft DCus extra quern nullusalius eft Deus.j.Nectamê dici poteft,nbsp;qudmlibet perfonam folam efîè Deum, 4, Hoc cnim idem eflet dicere,Deum nullum clle,cum quaiibet perfona exçlulàjtotus Deus eflèt exclufus, quælibet perfona eflètexclulà. 5. Hic enim ratio corrupta originalt peccato captiuanda imanbsp;extinguenda eft,cum ftia luce SC lapientiain oblequium fidei, 6. Aliud eft dicere,nbsp;Perfoitdquo' yna perftinaeft totus Deus tôt: vnaperfonafohçft vnusDeus. 7. Quomodoau-modo dijlin- teni diftinguatur perfona à Diuinitate I'pfa, non eft rationis inqutrere, nec Ange-gwdtwr à Di- Il's coniprehenfibilg. 8, Imo periculofum amp; cauendum eft ibi,tllameflè putare di-ttmitdte non ftin^ionem,cum fit quælibet perfona ipfifsimusô^totus Deus,nbsp;nbsp;nbsp;Fruftra via eft

f nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nihili,Scoti. 2C fimilium qui formalem vel aliam diftintftionem hic fin-

5«irer. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;jNefciuntquidloquanturvcladfirment,dumtalibus fapientiePhar

macis rationem iuuarcuolunt. u. Nam vtcuntp iftalubtiliter dicivideanturjratio tarnen noncapitdiftimftionem formalem eflèaliam quam realem, leu éflèntialeimnbsp;12. Qiiia ratio non capit,vnam remindiftincqam,efle tres res diftincT:as. i j, Exclu-denda eft igitur Mathematica,amp; omnis totius Creaturg cogitatio in credenda diuinitate. 14. Qiianiuis non minus impolsibile videatur inter has tres vniusfimplinbsp;cis eflentigjVnamfitiealiafatftamhominem, ly. Veretarnenimpofsibilius eft, v-liam diftineftam rem eflè tres res diftinçftifsimas. id. Credere igitur Filium Deinbsp;eflè hominem falt;ftum,minus eft qudm credere,ipfum eflè Patri à Spiritui Santftonbsp;çonfubftantialcm. 17. QiiodDialecfticaarguit, hgefuis regulis non quadrate,nbsp;dicendumeft,MuliertaccatinEcclefia. 18. Nihilmirum. SiAniusIudgus,Ma-homet totus mundus negent Chriftum eflè Deum. 19, ludicat enim egeus denbsp;colore,5lt;: creatorem in feipfo fubfiftentè,æftimant fimilem creaturg, qug ex nihi-fit' Patre^ conftat. 20. Moucnt quidam an dicendum fit Pater femper Genuit vel générâtnbsp;femperge- FiIium,velanFilius femper natus fit, vclfemper nafeitur. 2t. Alterum modumnbsp;nutjjè piii- loquendi qui tenent,caulanturFilium Dei debere dici,femper natum,quia prgte-«m.czc. ritum.tcmpus, perfeèîum, prælèns, imperfeeftum notet. 22. Hilariusôfalqau-dent diçgrc,Filium femper nalci ex Pâtre, Ôèviuum exviuo viuere, ÔC ex inna-fcibilinafci. 23. Sed puto hanc eflè magis Grammaticam vel Philofophicam,nbsp;quam fl'heologicam controuerfiam, qua caro lèu ratio mouetur. 24. Cnnnbsp;certum fit in Diuinitate, quia ipla gternitas eft, nullum eflè locum Grammaticenbsp;vel Philofophie, ibi idem eft, prætcritum, pracfens, futurum, 25. Vndenbsp;praeteritufDnbsp;/

præteritum tempus natus de Fih'o idem faeit q» nafcitur præfcns, ÔC nafeetur futugt; rû. zd. Quia idem Filius eft ab æterno,in çternû natus,nalcens,nafciturus,id efl:nbsp;aeternusexDeoDeus, Z7, Sicutrecflè deDeo diciturnobis:Deus manfît,manetnbsp;manebitjCÙm nihil aliud fignificetur, quàm eflè Deum femper feu æternum» 28.nbsp;Suum fuiflê eft femper efle,fuum futurum eft femper fuilîèjfuum praefens eft fèm^nbsp;per fuifiê amp; futurum, id eft æternum.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Hoc eft illud nomen lehoua, quod la-*

crumTetragrammaton, Sf^ineffabile dicunt ludaei, etiamfi quid dicant non in* telligant, ?o. Sentit 5C Ariftoteles, æternum leu infinitum in quantum eiuFnbsp;modi eflè ignotum amp; incomprehenfibile. 3I, Imo affirmât infinitum feu æternumnbsp;in quantum huiufinodiexiftere non pofle, ÔC fecundum rationemvifus eft reiftenbsp;dicere. 32. Sedconlcqucntiamnon vidit,velpotiusvidere, voluitlcilicet quodnbsp;apud rationcm ex hoc fequitur,Deum non eflè nee eflè poflèjôCc.

1. V erbum in Diuinirate vocatur fapientia Patris, vel vt S.Paulus aitjlapien-tia 00 virtus Dei, i.Cor. 1. 2. Non ita vt Pater in fua perfona,per Verbum amp; non etiam per fcipfum,fapiens vel fapientiafit. 3. Quælibet enim perfona eft lapiengt;nbsp;tia, virtus,bonitas Dei ficut eft SC eflèntia, fubftanria Stf quicquid de Deo dici po^nbsp;reft. 4. Nonpatiturfides,vtpcrfonaPatrisperfefè fitfine fapientia , autperfonanbsp;Filn,fincpotentiaôirvirtutc,aur Spiritus Saniftusfinevtrac^, Hoc eflèt dicere,nbsp;perfonasperfefe eflè finefubftantfa,eflèntia,æternitate,immenfitate,Maicftate, idnbsp;eft fine diuinitateSó prorfus nihil. 6. Traditur igitur ( exS, Auguftino) hæcnbsp;Regula. Qiiicquid abfolutè ÔC no relatiuè diciturin Diuinis,id cômuniter diciôônbsp;intelligioportere. 7. Etiamfi communia nonnunquam, ad difeernendasSè ma*nbsp;^fteftandaspcrfonas,deipfisdicanrur,qup vocantattributa. 8, Vtquia inFilionbsp;°ftenfa eft,per carnem fapientia amp; virtus Dei tribuitur eifapientia virtus Dei,nbsp;tio eftminiiTiæçntitatis,5ènonperfefubfiftens,Imôfecundum, Modernoseftni*nbsp;hil. 13. H diuinisRelatiocftres,id efthypoftafisamp;.'fubfiftentia,nempèidêquôdnbsp;ipfà DiuinitaSjTres enim perfonæ,tres hypoftafes, Sè tres fubfiftentes funt. 14*nbsp;Relatio hicarguitdiftincftionem rerum,fed res diftiniftæ probant eflèrelationem.

Non fequiturPatereft fâpiens in feipfo,Ergo fapientiaPatris in feipfo,cùm fît ¦^latiuaadcum,eft diftineftaresabeo. lÄ. Sicut tarnen recftèdicitur,FiIius eft re*nbsp;EtiuusadPatrem,ergoeftaliahypoftafisàPatre,itade SpirituSanifto. t/» Sum*nbsp;^^perRationemôôPhilofbphiamde his rebus Maieftatis nihil, perfidem veronbsp;óiTinia reeftè dici SC credi poflunt»

4; ^ndifputabilis Veritas eft,vnum eflèDeum Sé trinum,omnium rerum ex* tralèCreatoremvnicum» t;. Acfihicaliquiddiceretur improprie tarnen res ipfànbsp;defendendaeft,perScripturas contra Diabolum. é, Hpc vnitas Trinitatis vtfi'cnbsp;dtcamus eft magis yna quàm vllius creaturæ etiam Mathematice vnitas. 7. Simulnbsp;nihilominushaEcvnitas,eftTrinitas,feuTrium Perfonarum diftineftarum Diui*nbsp;nit^.8.Vtquaeiibçj-pgj.fQ^^^j. ipfatotaDiuinitas,ac fi nulla efletalia.p. Et tarnennbsp;verum eft nullam perfonam eflè folam,quafi alia non fitDiuinitatem, 10. Hpedi*nbsp;ftiniftioperlori^î'urnadeômagnaeft, vt fola Filfj perfona adfumferit hominem,nbsp;«1, Error eftenimn.Erroreft

DEVERBODEL iracp vniucrß Mathematica,ipfaqucfortiter crucifigenda, dum de fpfo Deo quac*nbsp;ritur. IJ. Leuitcr Sc frigide confolantur nos Scotus SC fcholaftici aim fuis diftin*nbsp;«flionibuSjformalibus8^realibus. 14. QiiinMagifter(èntentiarum,nonfatisrecelé docuit, Eflèntiam diuinam,necgenerare nee generari,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Sed rectè ab loa-*

chim Abbate reprehenditur, quod in diuinis quaternitatem afleruerif. ilt;ï. Nee quidquam facit C. firmiter deTrinitate, probans Magiftrum SC damnans Abba-tem. 17. Cum enim negate ex Auguftino,non potuit Magifter, fubftantiam denbsp;fubftantia,fapicntiamde iapientia generari. 13. Nullo modo potuit negare, efgt;nbsp;fentiam dcEÏÏèntiajSC quiequid de Deo vero tam fimile dici poteft. 19. Praeter-quam quod omnia alia fufpeCla iunt,quæ ifta abominatio in loco Sancflo ftans de-terminauit. 20. Meruit ( vt videtur) Magifter,nc duae vel tres Eflèntiæ diceren-tur,fi vna de alia nafccretur. i». At fimiliter illi metuendum fuit, ne duo vel tresnbsp;Dij fièrent,fi vnusdealia generaretur. 22. Concedimus Eflèntiam, in creatura,nbsp;non dici RelatiuèCvt Auguftiniverbo vtar ) fed abfolute tantum. 23. Sed cùntnbsp;ftibftantiam,iàpientiam naturam SC fimilia in diuinis, apud Auguftinum 5C Hila-n'um accipi relatiuè videret. 24. Non erat cur Eflèntiam negarct relatiuè dici, ÔCnbsp;ob vnum, vocabulum tantas turbas moueret.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Vnde SC Cardinal! Camera-

cenfi, Docfttfsimo inter Scholafticos, ifta determinatio , non iniuria valde diiplicuit,

Tom,5.fol.Ilt;^2. Pfalmus ito. Vnusetiamefteorumlocorumquibustres di* ftinrftæperfonae diuinitatis fîgnificanter expreflàe funt, qui intelledlus tantum eftnbsp;Prophetarüm 6C Chriftianorum patefartus SC traditus per Spiritum Sanlt;ftum,Iu-dæiSjMahômetiftis,^ humanæ rationis fapientiae. inrra hæcarcana non datur penetrate, Primùm enim hic audis,Deum Pattern (qui vocatur Dominus) quemnbsp;ait dicère illud : Sede à dextris meis. Deinde additur altera perfona Mefsiac, feutnbsp;Chrifti qui eft Filius Däuidis, ad quem Deus Pater haec loquitur. Nam Pater hicnbsp;loquens,certè non eft ipfe Meftias,fèu Dauidis Filius ( de quo loquitur ) nec^ hicnbsp;MefsiasperfonaPatrisloquentiseft,Etis tarneniubeturfédère ad dexteramPa-tris,hoc eft idem Regnum,eandem potentiam,eundem honorem SC gloriam te- ,nbsp;nci e. Cumautem diuinitas extra fe neminem alium patiaturæqualipotentia SCnbsp;Maieftate fibi adiungfincceflè eft,hunc(Chriftum ) Dauidis Filium, eflè vere SCnbsp;natura Deum,cum Pâtre coçternum,adeolt;peiufdemdiuinxeflèntiç, quianonif»nbsp;Vnus eft Deus, Vt in primo præcepto Decalogi dicitur;Non habebis Deos alienosnbsp;Coram mc.Simul aurem hie5C Spiritus Sandus eft,videlicet idem quoque verè SCnbsp;Sc ille ipfe vnicus Deus, qui perDauidem amp; Propheras, nobiftum loquitur, SCnbsp;omnem veritatem de Deo folus patcfacit SC docer, vt SC Dauid fupra dixit : Spiritus Domini per melocutus eft, SCc. 8C Chriftus. Matth, zx. Quomodo DauiJnbsp;inSpirituvocateumDominumc* Hauddubièvidelicet, fine Spiritunecnomi-naturus,nequeetiam agniturus Chriftum, eundemSC Filium fuum, SCDominum. Satis darum eft autem, Spiritum Saneftum non efle ipfam Dei Patris, ne-que Chrifti Filrj perfonam,neque tarnen alium Deum eflè pofle, colligitur igituEnbsp;euidenter,vnicum Deum,fedperfonas diftineflas eflè, Deum Patrem, Filium,SCnbsp;Spiritum Sandum ab æterno in æternum. Paulo poft fol. 1^4. Sic amp;^no-fter Dauid Molen legiflè 8C intellexiflèfe fatetur cû inquit Pfal. . Verbo Dninbsp;cli creati funt SCSpiritu oriseius omnis exercituseorum.Fatftos eflè ait closnbsp;Sc omnem corum exercitum, hoc eft quicquid ab illis intra fillos continetur.nbsp;Vnde qu aefo f Vnde nifi ex nihilo. Per quid aut quo tànquam organofnon certenbsp;peralxf

peraîiqutd rcrum conditarum ( mhil enim erat ) fed verbo illnis tnquif, ÔéSpirp tu onseius. Annonfif Daind hoc loco cumMofècongrin't, acvclutijfdem ver^nbsp;bis hociplum loquitur,DixîtrDcus,fiant cceli,amp;' faÆfunt. Siquidem ergo ciinbsp;Ôl quicquid hi continent, verbo Deidicentis extiterunt faÆ lunt, Neceflèeftnbsp;codent verbo amp; terram, SC quæ in ea infunt extitifle ÔC facta eflê. Confiât autemnbsp;(d verbum Dci dicentis feu non èflê ccelum aut terram aut aliquid coruninbsp;quæ clo terraque continentur, queque per hoc verbum extiterunt. Quare re*nbsp;linquitur vt necefle fit Kôyef/ eflè ipfum conditorem Deum ,fic tarnen vt fit perfonanbsp;diftindâ, atque alia à perfona dicentis, qui pet hune omnia, facit, vna ÔCnbsp;indiuulfaieu indiftinda natura ÔC eflèntia, diuinæôf ætcrnæpotentiae, poteftatisnbsp;SiC cffic^cix,

Poftquam veto perfona Filfj Dei Ccuex bac dido Pfàlmi patefada eft, facile amp; tertia Spiritus Sandi vnàfeie oftendet, quasfignificaturinhis ipfis ver-bis,cum ait: Et Spiritu oris eius omnis exercituseorum.

Quod enim antè fimpliciter dixerat, verbo Domini, nuuc tepetfr, Spirittt oris eiuSjhaud dubiè ideô addita voce Spiritus, quo fimul fifnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ôf Spiritum San-

dum conpledatur,Conftat enim liane pcrfonam,vbiquenômine Spiritus appel-lari, vt amp; initio genefios,Spiritus Dci ferebatur fuper aquas,Itê non iudicabit Spiritus meusinhomine)Étfignificaturhuncpariterà PâtreFilio eflèièuproce-derc,quia êC Patris ÔC Filij Spiritus vocatur,vt hîc dicitur,Spiritu oris eius( hoc eft ipfius verbi ) haud dubiènbsp;nbsp;Patris,à quo eftnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;feu verbum* Obferuetur

autem amp; hoc, quod femel tantum ponitur vocabulum, fadi feu firmati funt. Per-fonçdifcertè aediftindènominantur trcs,Dominus,verbum Sf Spiritus oris eius Sed vnus tantum fador feu conditor ( finevnius opus ôf fadura,finedilcrimine,nbsp;videlicetfadaafle omnia,à quo f Ab vno fadoreleu conditore,quieftDominusnbsp;Verbum feunbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,amp; Spiritus,) Nee Dominus (ftilicet prima Perfona Patris aeter-

^) feorfim aut peculiarefuum aliquod opus facit, Nee nbsp;nbsp;nbsp;fuum feparatim à Pa*

Sunt igitur diftindae perfonæ, vnus tarnen óf idem fadorc»óf conditor eiuC-operis, hoe eft quidquid eft conditum. Suntep res conditæ fingula: Vniuerfæ trium perfonarum commune opus, vtvnius óf eiufdemconditoris, ÓCnbsp;vclütarchitcdi: Sicutenim Dominus dicitur faccre Ccelos, Sic 8f A^gt;«f eofdeninbsp;clos racit,Eoidem facitSf Spiritus,noniuos aliquos alios. Idem eft opifex quinbsp;facit,idem 8f opificun-, à tribus perfonis effedum. Rurfiis vt iple Dominus, om-nem excrcitum coelorum condidit : Sic item Óf ao'^o?( verbum) eundem ipiumnbsp;condidit. Quare, hïc diligenter confiderandum eft illud quod Athanafius ir»nbsp;fyrnbolofiionomineedito, docet, nevel perfonasconfundamus, veliubftantiacnbsp;vnitatem ieparemus, feu diftrahamus in perfonis. Nam fi vni alicui perlóng di-uinitatis', ieorfim aliquod opus,ab extra ( vt v ocant ) in rebus conditis tribuitur,nbsp;fimul óf reliquarum opus elle intelligatur, hïciam diftrada óf diuuliànbsp;eft ilia fimplicifsima, óf ardifsima vnitasdiuïnitatis óf pro vno Deo tres Dij fei?nbsp;conditores finguntur, quod falfum dC impium eft, Rurlus fi intra iplàm diuinita-tem (vt fie loquamur) óf extra feu fupracreaturas,non difcernas fingulas perib-nas,fingulisfuis feuproprictatibus,noncommunicandiscumreliquis, iam perfonas confudiftijid quod fimilitcr falfum eft,óf alienum à fide.

Atque hue rede conuenit Regula Auguftini, qui inquit : Opera Trinitatis ab extra, ftu quæ eft extra Diuinitatem fiunt, in creaturis, eflènbsp;indiuifa, hoe eft. Non eft facienda perfonarum diuifio, feu diftindio, iuxtanbsp;opera qiæ agunt m Creaturis, nee fingulis fingula opera extra Diuinitatemnbsp;funt afsignanda, ed perlônæ iplg, intra ipfàm diuinitatem ftint difternendæ,nbsp;D iüj ita tarnen

44- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DE TRIBVS PERSONIS.

jfa tarnen vt extra cam, fingula diuinïtatis opera, omnibus comnuniter di. fuie dilcn'mine, afleribas.

Hoe vt exemplo fiat planius re(5le dico:DeumPatrcmætcrnûeflcmeû,fuum Dcum creatorem, qui me, te, amp; omnia condidit; Sicctiam dico ciufdem opificqnbsp;quód fumus ego Ô6 tu autorem Ô6 conditorem efiè Filiü Dei -^Q.lt;',coarernum Pa^nbsp;truEodem modo 5CSpiritumSanlt;fi:um,idcm hoe opus,me S)C tecondidiflc, elle-que pariter cum Pâtre SCFilioDeumamp;^ conditorem meum, tuum, öó omniumnbsp;rerum, Neque ramen tres funt Dfi feu conditores fed vnus Deus conditor.nbsp;Hac fide amp; confefsione( quæ eft perperuafC vera confenfioEcclefiæ Deinbsp;Catholicæ inde vfque ab initio )præmunitus firm aduerfus Arij acfimiliumde-liria, ne fimplicifsimam vnitatem cflènriæ diuina: diuidam, amp; velut difeerpamnbsp;in très Deos aut coditores fed vera fyncera fide agnolco,veneror ÔC profiteor,nbsp;vnum Deum conditorem omnium rerum.Rurfus cum extra amp;fupra res condi-tas feu opus creationis, de interiore illo mirando inenarrabili arcano diuini-titis cogito, hîc ex Scriptura difeo ( nam rationis humanæ iudicium SC acumennbsp;Pitlrii'Perfo- bc nullum eft^æternumPatremefle perfonam diftinSîamà perfonaFilîj, in ilianbsp;»(t. fimplici vnica Sgt;C indiuifà diuinitate. Huius proprietas eft, quod eft ficut di-citur Pater, SC nonaFilio, nequeabalio quoquam, iedàfèipibcft. Filius Deinbsp;perfona eft eft diftinSla à Pâtre, eadem ilia diuinitate qua Pater Deus eft:nbsp;Huius proprietas eft quod Filius eft,hoc eftabæternonatusàPatre, SCdiuinamnbsp;naturam non habetàftipfo, aut non aliunde accepram, fed tarnen à nemiue nifinbsp;Spiritus San- à æterno Pâtre« Ita 6C S.S. perfona diftinefta eft à Pâtre ôC Fiîio, eadem tarnen dûnbsp;uinitate cum Pâtre SC Filio. Huius proprietas eft, quod Spiritus eft Patiris ÔCnbsp;Filij, ab vtroque procedens, SC diuinitatem habet non à fèfe,fed pariter à Pâtre 6Cnbsp;Filio, idque ab æterno SC inæternum.

'Dijl'mllio Hac fide 6C confefsione munitus, caueo Sabellij deliriqm, ac fimilium, Perfonarumnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ludæorumSC Mahometiftarum, ÔCquorumuisaliorumquiièftrpraDeum

iudicant, necut illi, confundo perionas, quafi vna tantum omnium fit f lanijnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;0^ vero fynceræ SC catholicæ fidei fenfii, tres perfbnas, pro

prictatibus quas dixi diftineftas, in vnitate gterne eflèntig ÔC cogternus confiteor, que tarnen fi ad nos, SCres omnes conditas refpicias verè funt vnicusnbsp;Deus conditor effetftor ÔC conieruator omnium rerum. Hçc fortaflè rudio-ribus SC vulgo nonitatrita SC plana iunt, SCpotiusinfcolisagitandavideripof-funt. Sed quiaSatanam videmus illam fiiam caudam Leuiathan nähere, SC virus fuum fèmel cuomere conari, vt hoeextremo tempore omnium hçrcleon velut ièntinam comoueat: Cùmque mundus plenus fit Icuibus SC curiofis in-genijs,' quos velut prurientes auribusdeletftetnouitas, quoique facile faftidiumnbsp;capit lanædocftrinæ quare iam patefaeftum eft oftium Satané queuis deliria in-uehendi in dotftrinam: Ideo vtile SC neceflârium eft, ialtem aliquos eilèveldenbsp;populo, vel literatos precipuè paftores SC dotftorcs Ecclefiarum ac iuuentutisnbsp;in feolis, qui de his prgcipuis articulis, quorum maxime ncceflè eft extarequot; ve-ramnotitiam in Ecclefia, re(fte,proprie, ÔC explicate iuxta icripturam etiaminnbsp;vernaculo icrmone docere SCloqui aflueicant.

Si quiSquot; verô nondum hæc argutiora, vt videntur, capit, is cum pueris 8C alijs,qui in Catechefi dotftrinæ Chriftianp inft tuuntur , fimplici fide teneat SCnbsp;fequatur ea, qup in Symbolo articulorum fidei didtcif,3C alios adiuuetpijspre-ciFus, orando contra Satanam,ÔC ab l'pio excitatosfurores,ac contra ludaica SCnbsp;Mahometica deliria,ne inducatur in tentationem.

Qiîiaergo in liane tratftationem ingrefsi iumus, ÔCad eos adiuuandos, quitus gratum futurum eft noftrumftudium, ÔC ad confirmandam ÔC confefsione noftra

DE TR IB VS PERSO Nil nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;4^

nóftratcftificadamfidcmnoftraiti, colb'gemus plura tum exempia tlirii finagmes que déclarent,hunc ipfurn articulu, qui docetin diuinitate^nefp eflèntiam diuinpnbsp;tattsdiftrahendam aut diuidendam elïè,necp perlbnarü difcrimina confundenda.nbsp;In illa admiranda amp; fcré omnium maxima patefadiione fadla diuinitus in Bagt;nbsp;pïifmo Chrifti ad Iordanem,iciibitUr apertum eflè coelum,ó^ S.S.vilibili fpccie degt;nbsp;Ivcndilic tanquâColumbam fonuiflè vocem æterni Parris de clo :Hic èftFi*nbsp;Iiuà meus dileclus,quo deledlor Luce j.Hic columbam feu iÜâ Coîumbæ ipeciemnbsp;corporalem,vt inquit Lucâs(ne tantum inane vifumjaut pbantafma,feu præftigiûnbsp;fomnies)conftat elle creaturam,conditam non a folo S. S. ( qui tarnen in ea fe leôrgt;nbsp;fimoftendit)fedamp;àDeoPatre fiC Filio vt didlum eft, opera Trinitatis âd extranbsp;indiuifa eflê. Quicquid enim creatum eft,id neceflè eft vnà à Pâtre Filio,amp; S.S.vtnbsp;ab vno Deo conditum elle. Et tarnen hæc columba folo vocatur S, S. feu vtLucaenbsp;verba fcquatur, folus S. S. deftendit corporali fpecie tanquam Columba, amp;:nullonbsp;modo patiturfidei Chriftianæ fynceritas de illa fpecie deftendentis Columbæ di*nbsp;ci : Ecce, Hic eft Deus Pater,aut hic eft Filius Dei aeternus: Sed fie neceflè eft digt;nbsp;fi,hic vides defeendentem, S. S. tametfi verum eft Patrem, Filium, amp; S» S. eflènbsp;vnum amp; eundem æternum Deum, vtrecftè fi^hoedicascum Columbam deften-dentem intueris, Hic eft Deus aerernus vnicus,necp extra hune alius eft Deusi.nbsp;Sed rurfus ramen nonrccftèdicere pofsis. Hic eftætcrnus Pater, aut Filius Deinbsp;aeternus:Scd tantum lîoc dici necefle eft, vt perfona difternatur. Hic Gft,DeUs S.S.nbsp;fcuhæceft S.S. perfona. Sicôô vox,quæclamat: Hic eft Filius meus dilcèlus 2èc.nbsp;Creatura eftcondita,no folùmàDeoPatre,fed etiam à Filio amp; S.S.iuxta régulajnbsp;Dp era Trinitatis funt indiuilàhoc eft extra iplam Diuiniratem,omnes res creatae^nbsp;patiter ab omnibus tribus perfonis, tanquam ab vnica diuinitate conditæfttnt, Ôdnbsp;tres perfonærelpeèlu creaturarum5fttnt vnus aeternus Deus^ Ac vicifsim resnbsp;Gtnncs côditæ relatæ ad perfonas diuinitàtis,tantUm vnicvt,non triplex àut tripar*nbsp;titutnopus funt. Et tarnen vox cleftis fonans de Chrifto, vt dicitur eflè vox fogt;nbsp;fttts Patris. Nec Orthodoxum eflèt Chriffa'anum de hac voce dicere.Hic eft(velnbsp;lonat)biii^5j2)ei,curperfona.S.S.Sed neceflè eft dici, hæc eft vox Dei PatriSjnbsp;etiamfi amp; s,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Fihïts, cuni Deo Pâtre fint vnus Sè idem ætemus Deus. Vt hïc

quoq^ reèle dtcatur de hac voce fonante. ' Hic eft verus Deus, neqp extra hunc eft a^lius^Kurfus tarnen non reèïèdicatur, Hic eft FiliusDeiacternus, authicèftS.nbsp;SanctuSjfedhocvnum neceflè eft dici,HanC voçem fonat,fèu in hac voce eftDeusnbsp;Pater. Ad hunc eundem modum, amp; de humana Chrifti natura fentiendum QCnbsp;dicendum eft: Videlicet earn reuera eflè creaturam condifam pariter a Deo Pagt;nbsp;trey6èFiIio,amp;^SS. Neque fine detrimento patitur fides dici, vel Patrem folumnbsp;vel folum Filium, vel etiam Spiritum Saneftum folum coditorerrt fuiflè huius opi'*nbsp;fidifcilicet humanae naturç in Chrifto: Sed eft opus indiuifum Trinitatis, quodnbsp;èC pariteromnes fingulç perfone, tanquam vnicus Deus,amp; cónditör eiufdemnbsp;vnici open's condidit, vt Gabriel Angelusâdvirginem Lucez.inquitiSS.defti^nbsp;per veniet in te,amp;r virtus altifsimi obumbrabit tibi.Non folus inquit SS.adeft tibinbsp;defuper vemèns^fed èC ipfealtifsimus hoe eft Deus Pater ætemus obubrabittibi,nbsp;virtute feu potentia diuina,hoc eft per Filium feu Itacp quod in te nafce-tur,ipfeFiliusalrifsimi vocabitur. Sic ergo tota diuinitas, vnicus eft faèlor feutnbsp;conditor,dèvnum idemque opus, videlicet naturam humanam condidit, ta*nbsp;men fola perfona Frlfj feu ^^j-i^jcum ea vnita eft,eamque afliimfit, non perfona Pa-tris neque Spiritus Saneftii

Qjrarc neque de hoe hominc , Icfu Nazareno rctftè dici poteft, Hic eft Dtus Pater, authic eft Deus SpiritusSan(ftus,fedneceflarió dicitur, hiceft Filiusnbsp;33 ei A^gt;f,e£iamn verumeft Patrèmnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;SC Spiritum Saneftum, vnuni ôè eundem

' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Deum eflcÿ

H.6 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DE TRIBVS PERSONIS,

Deumcflè, vthk quoque reó:ë Ôi^verè affirmetur de hoc ipfo homme, hunceflè Deum,neque vllumeflèahumextrahunc,amp;tamennonreólè dicatur,hunceflènbsp;Dcum Patrem,aut Spiritum Sandu,fed neceflè fit dici,eflè hue Fihum Dei,nbsp;vt Paulus ad CololKz, loquitur : In ipfo habitat omnis plenitudo diuinitatis, Ne^nbsp;que tarnen proptereaPatris,aut Spiritus SanÆ diuinitati quidquam deceditautnbsp;detrahitur, fed vterque vnà cum Filio Dei,S6 eodem homine Chrißo vnicus eftnbsp;a:ternusDeus.

Ex his opinor pofle intelligi, quofflodo tres perfonas æternæ diuinitatis, intra ipiam diuinitatem diftincflas crcdi,nec in vnam perfonâ confundi oporteat:Ita lt;amen ne ipiam cflèntiæ diuinæ vnitatê diuidas,aut tres Deos fingas. Sed ab extranbsp;feu cum ad creaturas reipicis, vnum eflè Conditorem ieu Creatorem confitearis,nbsp;eumcpfimplicitcrtamvnicèvnum, utetiam hæcreaturæ, inquibusièièorfimó^nbsp;diftinôè vnaquçque perfona, oftendit(vt in Baptilmo Chrifti diôlumeft ) comnbsp;muniter trium perfonarum, vt vnius æterni Dei, opificium fint» Hæc arcana, vtnbsp;vtcumque à rudibus tanquam pitfta cogitari poisint, feriptorum quidam, præci-Bonauentura, craflà imagine vtuntur, Vt fi tres fint puellæ quæ vnam in-ter ipiàs noua vefte induant, fie vttresfimul omnes eidem vefti manus admo-ueant,amp;r tertia vnacum reliquis duabus fibi earn veftem inducat. Hic tres puel-læ vnà tertiaiTi vefic induunt, fie tarnen vt vna tantum,non item reliquæ,ea veftenbsp;induatur. Ad hancimaginem intelligatur amp; hic, quod très perfonæ diuinitatis,nbsp;videlicet vnius Deus Creator amp; opifex, ilhus vnius ÔCeiufdem opifîcij, autorcsnbsp;fint, hoc efthumanæ naturæ Chrifti, ÔÔ earn cum Filio Deinbsp;nbsp;nbsp;nbsp;in eandem perib-

nam vniuerint, ita vt folus Filius nbsp;nbsp;nbsp;non Pater, nec Spiritus Saneftus humanam

naturam aflùmftrit. Eodem modo, intelligantur quæ leguntur de Columba,in cuius fpecie SpiritusSaneftus, in Baptifino Chriftife oftendit. Item deflatuve-hementi amp; linguis igneis, in quibus iè idem Spiritus in Pentccofte vifibiliter ex-hibuit, Et fi quæ alia tribuuntur Spiritui Sandîo, teftimonia ièu patefaeftiones,nbsp;quæ in Ecclefia, ieu in icriptura per prophetas efiieere dicitur. Sed hic non absnbsp;rc quæri poteft, quare vulgô in profeisionefidei ièu iymbolo dicatur imô cur feri-ptura fie loqui nos doceat : Credo in Deum Patrem omnipotentem Creatoremnbsp;cæli amp; terræ SCc.ubi propriè Filius non vocaturCreator.Item credo inlefum Chrinbsp;itumconceptum de Spiritu Santfto, ( nonDeo Pâtre ) Item in Symbolo Ni-ceno dicitur, Spiritum San(ftum,( non Patrem aut Filium ) locutum per Prophetas Ô^c. Hic certè fingulis peribnis, tanquam propria àC à reliquis diftinclanbsp;opera attribuuntur, vt ôè reuera inter fc difeernuntur, Sed hæc imperitioribusnbsp;fortaife etiam nimis lubrifia videbuntur,quos fi plura noaflèquuntur, iàtis eft hâcnbsp;fimplicemfidei doèîrinamtenere, quod etfi tres funt peribnæ, Deus Parer, Filiusnbsp;ôôSpiritus Samftus, tarneneædem funt vnicus ac idem Deus æternus, Slt;c. Ve-rùm in doiftrina Ecclefiæneceflèeftetiamhæcaliquomodoexplicarivtde ijs re-(ftè ôèloqui ÔC intelligere difeamus, vtDiaboli corrupteig hæreticorum delirianbsp;caueantur, ôf^refutari pofsint, primùm ergo certum £lt; indubitatumeft, Deumnbsp;fie veile Sein hac vita perfidem, in futura palàm SC æterno contuitu agnoici,nbsp;quodfitvnicaæterna mens, ÔC tresdiftinlt;ftæperfonæ,quæ ipià agnitio nobis eftnbsp;dckî tMium vita æterna v t lohan.t/.dicitur. Vt ergo agnofeatur, v erbum ftium 6C icripturamnbsp;fccuditm nobis tradidit, teftimontjs miraculorum 8Coperumdiuinorumconfirmatam,vtnbsp;tcfaâionon, fiincquoddelèlcirivoluitdifcamus.

rcdcrfg/io- Nam adhoc vtreèlè agnoicipoflètopus fuitpatefacftioneSCdotftrina,quafe P 'nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nobis oftenderet, velut confpiciendS præbercf.Ex nobis ipfis ac noftra lâpien-

tia non eramus penetraturi intra illud arcanum cglefte,necperueftigaturi quidfic Deus, aut quæ fit ratio eflèntiæ diuinitatis» Sed vthæcincôprehenfibiliaaliquonbsp;modo

BE TRIBVS PERSONISi nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;4r

8aodocogttationcfequipofsimus,adeadefcribêda vntur vclut fmägi'iifbus fiinv tis à rebus creatis Sgt;i. uifibilibus, Nam res inuifibiles non mouent (enftisnbsp;tationcm noftram. Duplex eft autem ereaturæ fiue rerum conditarum omnpnbsp;umconfîdcratio. Pn'mum abfolute, vtvulgôloquuntur, SC per feft vel ftiana-«nbsp;tura aiiquod opus cogitatur, fie aut aliter à JDeo conditum. Hac ratione omnesnbsp;ereaturæfine difcnminefunt, Sc dicuntur Dei ( feu diuim'tatis ) id eft mum per-fonarum communiter, fa eta feu opera, vtfatis diSlum eft. Nam hæc confidera-tiononadfertullam diftinSlam notionem alicuius vnius perfonæ feorfim, cumnbsp;vnaquæque rerum conditarum pariter Sé communiter fit opus trium perfonagt;nbsp;rum fiue vnieg diuinitatis.

Secundo,eædem res conditæ ctiam reîatiue confiderantur, non vt fua natura funtjfcd vt vfu difternuntur, quo Deus ijs erga nos, ad ft patefaciendum vti-tur. Sic cnim Deus creaturamfuam, videlicet trium perfonarumSC vnicædiui-nitatis,commune opus,adhibetad hunc vfum, vt ft his tanquam imaginibus SC fimulacris,fcu fpecie oftendat ac patefaciat.

Hocmodo igitur fiunt ereaturæ vifibilcs imagines, feufigna, ftu teftn-no-nia Sl patefaSliones perfonarum inter ft diftinSlarum. Ita in ilia miranda reuegt; latione faSla in Baptifmo Chrifti,vfus eft Columba, vtefftt imago ftu fignum pagt;nbsp;tefactionis,qua ft Spiritus vifibiliter oftendit. Eft itaqj hæc diftinSla ftu proprianbsp;ßCincommunicabilis fpecies, qua pcculiariter Perfona SS. non Patris aut Filijnbsp;¦oftenditur. Sic enim æterno Deo SC Patri SC Filio ÔC S S. vifum eft, vt hæc fpcciesnbsp;Columbæ feorfim S S.perfonam folam nobis fignificarct SC exhiberet, videlicet vtnbsp;propofitis diftinSlis imaginibus certi redderemur, ipfam diuinitatem fiue ætern»nbsp;Iki vnicam clftntiam,vere elft tres perfonas ab æterno diftinSlas. Propterea di-ftrtè inquit Lucas; Spiritum Sanclum (nonPatrem aut Filium) deftendifl'e Ipe-cftcorporali,tanquamColumbam,5Cc.

, Ad eundem modum de perfona Filq Dei reSle dicimus, videlicet quod ft patefcceritalftinitahacnoftra humana naturaj ftu vt Paulus ait, in forma ferui,nbsp;habitu, ftuutipftfigTiificantiùs loquitur Schemate, id eft omni geftu 5C confue-tudine vitæ,inucntus vt qui vere elftt homo. Hæc igitur forma feu natura humana aflumta à Chrifto,non eft Dei Patris, ncc S S, fpecies ftu oftenfio, etiamfi verenbsp;fft vrriufqj, Patris ScS S. ficut SC Fihj,idem opus feucreatura,ftd proprie SCnbsp;feorfim eft fpccies,fiue forma folius Filtj Dei. Sic enim placuit Deo æterno,videlicet Patri, Sc Fiiio SC Sanefto Sp iritui, ut hac fpecie feu forma humanç naturæ,nbsp;Filius Dei humano genen' patefieret,6C agnofeeretur,vt perfona diftinSla a perfona Patris Spiritus, in vnatarnen coæterna, indiuilà elftntia diuinitatis. Similiter SCde perfona Dei patris dicendum eft, quod feft patefccerit nobis vocenbsp;de ceelo fonante. Nam hæc fpecies feu forma,non eft Filij aut Spiritus fanSli forma ftu oftenfio, SedfoliusDei patris,qui hac fpecie feorfim exhibita, ftft pate-facere voluit,tanquam perfona,SC à FilijSC Spiritus lanSli perfona diftinCla, vni-cæ tarnen SC indiuifæ diuinitatis,

Sumito fi placet,huius diferiminis pinguiUsSC crafsiusexetnplum, ex ipfo tommuni Sc vfitato fermone noftro, quovtimurin Ecclefia , Cum minifterE-iiangehj Baptifmum aut Abiblutiocm alicui impertit his verbis : Baptiib aut Ab-fôlüo te a peCcatis, in nomine Dei Patris, SC Filtj, SC Spiritus Sanefti. Hec ipftnbsp;vëtba omnia ccrtèfunrcreaturaôC opus conditum à Deo in noftro ore, vt 6C nosnbsp;fpfi Sc quidquid eft noftrum, Nccillum horum proprie aut diftincfte eft, vclfo-lius Dei PatnS,yelFilij, vel SanCliSpiritus, ftd trium perfonarum commune*nbsp;adeo^ vnicæ diuinitatis idem opus.

4?^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ÖE TRIBVS PERSONIS.

Sed fi figniflcàtionem SC patefaÆonem fpe(fles,feu ipfas rës his iicrbis figni' fïcatas,nonredèdikenshacuoce (in nomineDciPatris) figniflcariparitertre»nbsp;PevfonaSjfed feorfim SC peculiariter DeiPatris perfonam. Sic etiam hac voce (frnbsp;lij) difcrtelîgnificaturper{bnaFilïjDei{èuÀ«gt;ôf : Sé hac voce (SS) propric tan*nbsp;tum iànÆ Spiritus perfona fignificatur, tres inquam perfonae figillatim SC diftiivnbsp;Cïe notantur, vnius tarnen SC eiufdem diuinitatis per has noces feu figna feu nolt;nbsp;tas,videlicer,quod fint vnicæ diuinitatis tres diftinClæ peribnæ. Non enim did*nbsp;tur,innominibus,tanquampluriurn, autquafi ieorfim vnaquæqj peribna pccu*nbsp;liaris elîèntiæ nomen habeat ab alia diftindæ,fed in nomine paths,5C Filtj,amp; S S,nbsp;dicimus,quôd vidciicct vnic SC indiuifæellentiæ idem fit nomen, SC tarnen tre»nbsp;P erfonæ, d iftin Ctæ.

Ex hoc cxemplo fatis dare in tell t gi puto, quod dixi res conditas duplici ratio* ne cofiderari, videlicet vt res, SC vt figna, hoc eft, SC vt per fe fubliftunt ficut à Deonbsp;Crcatae fiint,SC vt vfurpantur vt aliquid aliud fignificent, aut dóceant, quod ipfænbsp;fuanatura,nonfiint. Fumus( verbi caula) eft ÔC res à Deo condfta, per fefeufiia-natura,SCfimuI etiam fignum altcrius rei. Cuius naturamipfe non habet led earnnbsp;fignihcatSC oftendit, videlicet igncm» Qjiod genus multa Auguftinus colligitnbsp;in libris de doClrina Chriftiana,

Sed in hac miranda patefaóèione diuinitatis, aliud amplius, quàm in his vfi* tatis excmplis intclligendum eft. Nam humana natura(in qua fe patefecit Filiusnbsp;Dei ) non tantum eft nudum fignum,aut inanis fpecies alterius arcanæ rei,fcilicctnbsp;perfonæ Filij Dei,ficut SC de columba apparente, non eft intelligendum, efle ina*nbsp;ne Signum leu lpcciem,SC vox de clo lonans, non eft inanis fonitus aut imago,nbsp;Sedhæc humananatura,in quaperfona FihjDeidiftincfte,â: proprie patefaiftanbsp;eft,plene SC intégré, cum diuina natura, ineadem peribna cop ulata leu unita eft,'nbsp;videlicet ea,quæ in omnem aeternitatem ledet ad dexteram Deipatris, regnanSnbsp;in eius regno aeterno, ficut fupraDauidi promiflum fuifie audiuimus. Columbanbsp;apparensjlpecics eft,a S S. ad tempus aflùmpta, vt per earn lb patefaceret, norfnbsp;t^mcn cum iplb vnione perfonäli,nec perpetuo copulata eft, led poftea ab eo de*nbsp;pofita,perindevt Angelialiquandolpeciehumana affiimta apparent, quampo*nbsp;ftcarurfus deponunt. Idem etiam de voce patris coeleftis iudicetur. Hicenimnbsp;non édita eft promifsio, autdecretum diuinitus (utdeperfonaFilij) hanc forenbsp;perpétuant coniunClionem leu vnionem perlbnalem,led fuit tantum exigui tem*nbsp;poris oftenla patefatftio, Ciim igitur in vfitato Symbolo dicitur : Credo irinbsp;Deum pattern, o m nip o ten tern, creatorem cli ÔCtcrræ : Non hoc intelligatur,nbsp;quafi peribna Dei partis fola,dicatur elîè omnipotens, conditrix rcrum,aut quaßnbsp;haec fola fit nobis Parer,Nam Sc Filius æqué SC pariter eft omnipotens, Créa*nbsp;tor Sc pater omnium return conditarum, fic SC S S, omnipotens SC Creator SCnbsp;pater eft.

Nee tarnen tres funt omnipotentes, ( vt ait Athanafius ) aut Creatores, aUt tres Patres : fed vnus eft omnipotens, Creator,pater cli, terræ, SC noftrum omgt;nbsp;nium. Sicut SCDeus pater, Saluator SC redemptor nofter, SC Filius laluator SCnbsp;redemptor, itemcp SC S S. leruator ac liberator eft.

Ncq3tamen,tresSaluatoresfeuIiberatorcs, fed vnicus eft Saluator SCRc* demptor leu liberator, prorlus vtSC pater Deus nofter eft, fed SC Filius noftcTnbsp;DeuSjSC S S.Deus nofter eft, nontamentresDij, led vnicus æternus Deus eft»nbsp;Ad eundem modum S S. lanClificat Ecclefiam, fed SC Pater, 8C Filius làmftificantnbsp;Ecclefiam, neque tres ftintlàncftificantes, led vnicus eftlànCîificator, Nam vtdt*nbsp;duiii eft,opera Trinitatis ab extra leu erga Creaturas lunt indiuila.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;7

Hæc ideo fic dicuntur 8c explicantut vt dilerte ac dxftincfte tres perlbnas vnicsf'

DE T R IB V S PERS ONI S: nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;4^

vnicac diuùutatis agnofcere, credere confiten', nos intelligatur, necperfbnas permifcendo confundere, aut rurftis vnitatem eflèntiaï diuidere aut diftrahere.nbsp;Nam perfonæ Paths proprictas,qua Pater à perfwia Fill) diftinguitur, vt fatis iamnbsp;eft Qj^um, haec eft quod diuinitatem nori aliunde fed à feipfo habet, amp; earn pernbsp;generationem acternam Filio communicat. Quare ÖC Filius vnà ôC æqualiternbsp;cum PatrcDeus eft Creator omnium rcrum,fcd hoc ipfum à Pâtre habet ab gtérno:nbsp;Nam quod Pater Deus eft ÔC conditor, id non à Filio acceptum habet, fed quae Filius Deus eftôC conditor rerum, id aeterno Patri acceptum fert» 'Sic Pater fiC Filius, quod vterque Deus eft 06 creator,id non habet à Spiritu Saneftö, led è regio-ne,quod Spiritus Sandus Deus 06 creator, eft,id pariter à Patre Filioab aeterndnbsp;accepit.

Hac ergo de caula in lymbolo, primum, cummentio fit perfonaeParris,a(l-dunturhæc verba Pater, omnipotens, creator, quae non item adduntur perlonac Fili),aut Spiritui Sanclo, vt concideretur efle diftrimen perfonac Patris, à perfonanbsp;Filiijjôf Sanefti Saneftus, intra ipfam fimplicilsimam vnitatem diuinitatis. Pofteanbsp;in mentione perfonarumFilij S6 S.S.rurlus adduntur peculiar es notaîdilcriminis,nbsp;quo 06 perfona Fili) à Patre, 06Spiritus Sanifti SCrurfusperlbna S. S. à Patris SCnbsp;Fili) perfona diftindacfleintelligatur. Videlicetita,qiiôd prima pcrlbnavocaturnbsp;Pater 06 creator,quia ab ipfo efthoc ipfum,quôd 06 FiliuS SC Spiritus Sâncftus ftihfnbsp;Pater 06creator omnipofens,itavtPaterintelligatureflevelutormo, principiuninbsp;êC fons ( fl liceat his vocabulis de Deo loqui vt interdum veteres Écclefiaftici IcrFnbsp;ptores locutifunt) diuinitatis, à quo Sc Filius vt Spiritus SanCîus, eandemdiui»nbsp;nitatem habet ab aeterno,non autem Pater à Filio, aut Spiritu Santftó.

Hæcdixideproprietatibus qua perlbnaeintraiplàm diuinitatem dilcernun* iur,fed præter hgc vt fic vocem,interiora dilcrimina,fi)nt etiam quae lane vocemusnbsp;«xteriora leu extrinfecus oftenla dilcriminà, in patefaClione SC benefieijs erga Ec-$lcfiani, videlicet quod perfona Filij patefaefta eft in natura humana: Hac enimlb-Deinbsp;nbsp;nbsp;nbsp;aflumfit, conceptus 06 vt Graeci dixerunt lt;5^«'^«^««,incarnatus

Spiritu Santfto, natus ex virgine, pro nobis crucifixus mortuus, 06 reliqua , ^ Pæ'^ocetconfclsiolymboli. Sic ramen vt pie SC rede hoc quoquedicatur,Deumnbsp;cncprono)5j5paflftm,crucifixum8Cc. QiiiaFilius vere eft vnicus Deus, extra ÔCnbsp;pi aeter quem alius Deus nullus eft, fed perfonae in eadem ilia diuinitate praeternbsp;hanc funt aliæjg^ Patris, Sc fandi fpiritus,

ItaS.S. perfona d ftindè SC feorfimpatefada eft in linguis igneis, 6C varijs dom's, öCteftiinonijsmiraculorumexhibitisinEcclefia, Etiamfi verum eft SCna-turam humanam aflumtam aFilio Dei elle opus totius diuinitatis,conditam àPa-tre,Filio,ôCSpirituSando,ficÔCflammasapparentcsfpecie linguarum, 06 donanbsp;S.S. totius trinitatis feu trium perfonarum opus 06 fadura lunt, vtlaepe iam 06 vtnbsp;inbreui tradatione fatis a nobis didum eft» Nam fi quis plurarequirit extant 11-hri in hoc argumento praeclare fcripti ab Auguftino,Hilario,Cyrillo» Et hæc iplànbsp;dodrina articuli fingulari Del beneficio, redè ÔCincorruptè,inEcclefiaetiamànbsp;Scholafticis feriptoribus, qui fic vocantur,tradita 06 propagata eft, vt in eo non fuenbsp;rit nobis ab ipfisdifsentiendum.

Hic quidam in hac queftione laborant, vtrum perfonam Dei Patris propriè êC diftinde compellant cûm récitant praecationem vfitatam Pater nofter qui es innbsp;coelis,amp;Cc. an verô fimul votam diuinitatem ÔC coiundlm etiam reliquas perlbnasnbsp;compledantur. Nec verô mirum eft in hoc tam mirando 06 ftupendo arcano ÔCnbsp;procul fupra captumhumanaerationispofiroarticulo, varie mentem humanam'nbsp;cxercerijôC velut iadari cogitationibus quarum interdum aliquae aliqutd décriant velut a tramite verae ÔC redg fententiae interdum etiamfi fententia tenetur ta-Ënbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;men mo-

P nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DB TRtSVÄ PHRS0NÏ5»

men modo loquendi alieno,aut no ûtis proprijs âf idonei verbis res effertirr, tarnen cum ipfa Fidei veritas, tanquam fundamentum certumôiSfirmumretiné-'nbsp;tur,hîe velut feftuculæaut ftipulg deerrationum(tanquam in fano fpecioib cor*nbsp;pore quidam naeuuli ) non oberunt iàluti noftræ»

Sed fundamentum illud, cui fides innititur, hoc eft, vtcertô credas confî* tcarc tres eflè peribnas vnicaî æternæ diuinitatis,Sf earum quamiibet vcrc eflècuiinbsp;dem vnicum æternum, Sgt;C per omnia verum Deum, ita videlicet vt neque perib-narum fiat confufsio, ncc virtus eflêntig, feu diuinitatis diftrahatur vnitas, ied vtnbsp;ÔC perfonç diftinlt;5ie intelligantür, nontollatur eflêntiç fimpliciftima vnitas,nbsp;feu quod vêtus Ecclefia vocauit Hoc enim eft illud ipfiim mifteriumar*nbsp;canæ SC mirandæfapientiÇsquo neAngeli quidem ipficontuendo SCmirandocx*nbsp;pleri polEintjVt ait Petrus eos finefine deleôari,tanquam pronis ÔCfixis oculis innbsp;ea intenderezSC hoc ipfo contuitu gternum bead iunt, adeo, vt fi finem tam miran*nbsp;dç rei peruidere poflèntgt; iam etiam finis futurus eflêt fçlicitatis ipforiihi, vt ÔC nosnbsp;fummo Del beneficio, idem etiam in ilia çterna confiietudine cura Deocontuc*nbsp;bimur, ÔC co contuitu fine fine falui SC beat! perfruemur, Sicut Chriftus ipfe lohan^nbsp;17. inquit : Hec eft vita eterna, vt cognoftant te folum verum Deum, SC quentnbsp;mififti lefinn eflè Chriftum. Sed priufquam coram eterno conipetftufruamur,nbsp;necefièeft intcrcafidem verbo nid quo fe patefecit diuinitas, ÔC in eo velut apprg*nbsp;hendcrc vitam promiflamp;m»

Ratio in his tantis rebUs,nihil àliüd noùit ac poteft, nifi quôd argutüîa recla* mat 6C cauillaturjhec eflè impofsibilia, SC tanquam tecum pugnantia non confifte*nbsp;rc, quod tres fint (quas vocamus perfonas) quarum vnaqugque fitperfeCfeôCnbsp;per omnia verus Deus, 6C tarnen hi tres fint non plures Dij, ièd vnicus gternusnbsp;Deus, quodep harum perfonarum vna duntaxat, videlicet Filius Deinbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ad*

fumlcrit naturamhumanam,5Cverèfif homo. Quifquis autem Deum Patrem,ÓC Filium ex verbo cognouit, huicfimul ÔC Spiritus Sandus, videlicet ab codentnbsp;Pâtre SC Filio innotelcet.

Et fuprà fatis ditftum eft, quod Vt Deus Pater eft omnium noftrûm, adeoqué omnium naturarum conditarum Deus, Pater, ÔC autor,fic SC Filius , idem eftnbsp;omniumDeus co nditôr,ÔC Pâtre, SC Spiritus Samftus itidem Deus eft QC creator,nbsp;feuautor, SC Pater omnium. Nec tarnen eft nifi vnicus Deus ÔC Pater noftrumnbsp;omnium. Nam efiènd'a non eft aliaaut diftinSla. Qiiarc quameunque triüntnbsp;perfonarum nomines aut cogites, fimul verum vnicum Deum feu totam diuini*nbsp;tatemSCnominafti 5Ccogitationecomplexuses. Cumvnaquælibetperibnarurrtnbsp;fit idem ille vnicus aîternus SC per omnia verus Deus. Nequehic periculum eftnbsp;erroris aut offenfionis, nam leîus Chriftus (Filius Dei) non eft alius Deus auCnbsp;creator aut Pater uniuerfæ creaturac à Deo PatreSC S.S, etiamfi perföna alia eftnbsp;idem etiam de Patre 6C de Spiritü Sanefto. reefte iudicabis.

Quare non folum error SCfalfum eft, fedetiam impofsibile 8Creipfa nihil eft fiDeiPatris perfbnam vt à reliquis diftinSlam SC folam appelles Pattern noftruninbsp;nec fimul Sc coniuntftim cum Patre ScFiltjamp;fintftifpiritus perfbnam complétainbsp;Velis» Sic enim veram eflêntiam diuinam feu ipfam diuinitatem quafi diftra*nbsp;cïam SC diuifam cogitates exclufb ab ea DeoFilio ÔC Spiritu Santfto. Qiiod prorgt;'nbsp;fus reijciendum eft vt alienum à fide. Cçterum alia res eft loqui de perfonali ( Vtnbsp;fic dica m ) paternitate Dei Pattis quæ eft proprietas perfbnalis, iuxta quam Deusnbsp;Pater fcorfim dicitur Pater. Secundum hanc enim eft ÔC dicitur vnius fêtïnbsp;vnici Filijab eterno geniti ( domini noftri lefu Chrifti ) vnicus Pater, Ver*nbsp;rum co modo non eft tibi mihi ÔC aliorum Pater, nec tu aut ego aut alij ei fugt;nbsp;mus Filij : Sed vnicuseft Filius àPatre ab gterno genftus vt in pfal,z. inquidnbsp;Tw^

T U CS Films meus,ego hodie genui te. Et tamen idem iuxta Inimanam naturâ,Slt;f eius tatem, videlicet natus annos triginta cùmbaptizarctur ac deinceps, quadranbsp;gintaquinquagintaôônuncampliusmillequingentos,Poftquamearnnaturamnbsp;aflumfi!; : Idem inquam certo tempore ex virgine natus, Filius dici poteft totiusnbsp;diuiniratis, feu triumperfonarum, quæfuntidem ÔC vnicus Deus.

Qiiia vt opera trinitatis ab extra font indiuiia, fie etiam agnitio 8C cultus trigt; nitatis ab extra eft indiuifos. Et quidquid Deus erga creaturas agit, id agunt, fagt;nbsp;ciunqfine diferimine fimul, tres perfonæ, propterea quôd harum eft vnica æternanbsp;diuinitas, Et e regione,quôd nos, aut quæuis creaturae erga vnam quamuis perfogt;nbsp;namagimus,crcdendo,inuocandoamp;Omnicultufpirituali, idagimus erga vninbsp;cumDeum, feutotam diuinitatem, SCerga tresperfonas fine diferimine: Quianbsp;nobis (feu erga nos ) eft indiuifos SC vnicus æternus Deus, 5Ctamen eiufdem digt;nbsp;uinitatisintrafcfetrcsfontperfonæinter fe diftineftæ. Sic de hoc cultu Chriftusnbsp;ipfe loquitur Iohan.i4.Philippc, qui videtmevidetSCPatremmeum. Annoncrcnbsp;dis quôd ego in Pâtre fom SC Pater in me eftf Et Ioh.5, vt honore affîciant Filium,nbsp;ficut Patrem honoreadficiunt, Rurfus lohan. 10, Ego 8CPater vnumfomus id eftnbsp;(quod nos noftris verbis diceremus ) vna eademquenatura alterna, feueflèntia,nbsp;videlicet vnus Deus, vnus Dominus vnicè colendus. Vt hanc ipfam vocem intelligentes ludæi propter cam Chriftum tanquam palam blafphemum lapidan-dum efie iudicanqltemiohan.ç. cum inquit Pater meus huiufq3 etiam modo ope-ratur,0C ego vnàopcror,multômagis( inquit Iohannes)cogitabantoccidere eumnbsp;vt qui non tantum fabbatum violaret, fed etiam diceret Patrem foum efle Deum,nbsp;Sc palam fefe Deo æquaret.

Ad retinendam fimplicitatem SC proprietatem doeftrina? de diferimine perfo narum,Sc ad excmplum Apoftolicæ formæ,5C confuetudinis in Ecclefia imitatio-neApoftolicareceptæ, conueniens eft fequiactenerehuncordinem, vt iuxta fe-riem, qua recenlentur perfonæ diuinitatis, inftituentes in vocationem,6C alias innbsp;docendo, autexponenda confefsionefidei noftra, primum nominemus, perfo-namDei Patris,ficut in formaa Chrifto tradita,dicimus: Patercceleftis SCc. Qtrianbsp;hæcperfona eft velut fcaturigo, ÔC fons diuinitatis ( vt fic liceat loqui ) in Filio ôénbsp;inSpirituSanefto, nec poteft nominato Deo Patre, feiungi, autabeficFilius, fednbsp;iiecefle eft hunc etiam tanquam vnà nominatum intelligi, ItaScSpiritumSan-nominato Patre SC Filio intelligi oportet vnà adeflê ÔC nominatum efle:nbsp;Çunmulla trium perfonarum ipfa diuinitate ab alia feiunda, aut extra aliam feor-lim, tanquam alius Deusefie pofsit* Sic fereApoftolosPaulumSCPetrumloqui videmus:Bcnedicftus Deus PaterDomini noftrilefo Chrifti,Pater omnis mi-fcriçordiæ8lt;c.EtChriftus ipfc pafsimin concionibus Euangclicis mentionem,nbsp;feu nomen Patrisfooanteponit, Sc ad eumfeSCfua omnia refert: Et tamen idemnbsp; clare inquit Filium honorandum eflè perinde vt honoratur Pater. Item quæcum-que habet Pater mea font. Et quæ Pater operatur,fimiliter operaturScFilius. Videlicet prorfus tota diuinitate æqualem Patri fe faciens, nifi quôd intelligi vult,nbsp;primam perfonam diuinitatis eftèPatrem,à quaFilius eft SC habethocipfum quôdnbsp;Filius eft, non econtra Pater à Filio SCc, Poflèm plurima ditfta de perfona Patrisnbsp;adfcriberefedcum eaomniaquæ fcitufont neceflaria de hac perfona continean-E tj tur in

$z nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DB TRIBVS PERSONIS,

tiir in loco præcidenti de tribus perfonis de induftria me cohibui, Sgt;C breuitatj ftudere malui inde igitur petas amice leóor,

Saepe audiftis à nobis,hunc canonem in (acris literis diligentilsimè obfenian* ' dum, vtabftineamusaipeculationeMaieftatis, quæhumano corpori intolerabi-lis cft, multó magis menti, Non videbit me homo dicit icriptura QC viiiet, Papa,nbsp;Turcæ, ludaei, amp; omnes iuftitiarij hunc canonem negligunt, ideo rcmouentes exnbsp;oculis Cllriftum Mediatoren!,de folo Deo loquuntur,coramDeo o rät, viuunt ÓCnbsp;agunt omnia. Vt Monachus cogitat,H3ecopera quae facio placentDeo,ifta votanbsp;mea refpiciet Deus, SC propter ea me ialuabit. Turca, fi feruauero ea quæ in Ahnbsp;corano praecepta funt,acceptabit me Deus, óif vitam æternam dabit, ludæus, fife^nbsp;'nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;cero quælexpræcipitjhabebo Deum propitium óC ialuus ero.Sichomines hodie,

Phanaticijiadtantes ipiritum,illuminationes,vifiones,06 ncCcio quæ alia portenta ambulant in mirabilibus iirper ie. Hi noui Monachi,nouam crueem amp; opera exnbsp;Cogifant,amp; propter ilia iè Deo placere fomniant. Iniumma,Quotquot ignorantnbsp;articulum iuftifi'cationis, tollunte medio Chriftum propitiatorem, Deuminfuanbsp;ma(eftate,iudicio rationis appræhendere,ÔC operibus placare volunt* Chriftiananbsp;autem6CveraTheologia,vtïæpemonco,noningcritDeuminMaieftate,vtMogt;nbsp;fesSCaliædocfirinænoniubeticrutarinaturamDei, Sed Agnofcerevoluntaterrtnbsp;eius,propofitam inChrifto,quem voluit aflumcre carnem,naici,mori propter pednbsp;catanoftra, ôfhocprædicariinomnes genres. Quia cumfeiretmundum, Deumnbsp;in iàpicntia non agnoicereper iapientiam, placuiteiperftultamprædicationemnbsp;faluos facere credentes. Qiiare nihil eft periculofius, cum agendum eft in agone,nbsp;contra legem, peccatum, ôômortem cum Deo, quam nos vagare noftrisipecula-tionibus in clo, amp; confiderare Deum ipfum,in fua incomprghenfibili potentianbsp;'nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fapientiaamp;^ maieftate, quomodo creauerit ÔC gubernet'mundum* Sific Deum

apprghenderis Sc eum volueriSjexcluiO propiciatore Chrifto, placare,amp; tuis operibus, ieiunijs, Cucullo 6C raiurateinterponere,aliterfierinequit,quincafumLu-ciferi facias, SC in horribili defperatione, Deum SC omnia amittas» Nam Deus in fua natura, vt eftimmenfurabilis, incomprghenfibiiis, SCinfinitus, itaintolle-rabilis eft humane natur^. Qiiare fi tutus efle 6C fine periculo conftientiçSCnbsp;falutisefle voles,prohibe iftum fenfum ipeculatiuum, SC appréhende Deum, vtnbsp;Paulus apprphendere docet .t. Corinth,i» Nos prgdicamus Chriftum crucifi-xum. ludeis fcandalum, Gentibus ftulticiam , Ipfis autem vocatis ludgis ÔCnbsp;i^uareipnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Qhnflum Dei virtutem ÔCDeiiapientiam* Ibi igitur incipe vbi Chri-

ftus ipieincepit, ncmpeinvtero virgmis, inprefepi,invbcribusmatns In hoc enim ipfe deftendit, natus, conueriatus inter homines, pafliis crucifixusnbsp;mortuus cft,vt fefe omnibus modis nobis oboculos proponeret,SC oculos cordisnbsp;noftriinftfefigeret, vt per hoc aftenftim in ccelum 6C fpeculationem Maiefta-tis prohiberez Itaque cum verlaris in loco iuftificationis ÔC diiputas de inue-niendo Deo, quiiuftificat feu acceptât peccatores vbi SC quomodo is qugren*nbsp;dus fit Turn prorfus nullum Deum fcito,extra iftum hominem leftim Chriftum,nbsp;hunccomple(ftere,SC toto corde in eo hgre omiflafpeculatione Maieftatis, Scrutator enim Maieftatis opprimitur à gloria« Ego expertus ftio quid dico»nbsp;Sed phanatici homines, qui exclufo Mediatore Chrifto cum Deo agunt, mihinbsp;non credunt. Chriftus ipft dicit, lohan. Cap» decimoquarto : Ego iumnbsp;Via , Veritas SC Vita , Nemo venit ad Pattern nifi per me, præter handnbsp;igitur viam CHRISTVM, fimpliciter nullam inuenies aliam viamnbsp;ad Pattern fed errorem, non Veritatem, fed hypocrifin SC mendacium , nortnbsp;vitam,fed

DE TRIBVS PERSONIS. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;53

vitam,(èdæternammortem. Qu^re diligentermeminën'Sjincaufàiuftifîcahonis vbi nobis omnibus res eft cum lege, peccato, morte, Diabolo ôtT malis omnibusnbsp;vincendis, nullum Deumcognofcendum eflèj præterhunc in carnatum ôC hu-manum Deum*

Alias extra bünc locum iuftificationis fi quanto dilputandum eft, cumlu-dæis,Turcis,hæreticus,de ftpientia,potentia,amp;c.Dei vtere tunc omni artetua,0d quantum potes fis ftibtilis ÔC argutus difputator, turn enim es in alio arguinento.nbsp;Incaufa autem confcientiæ, iuftitiæ vitæ ( quod fîgnificanter dico ) contra legem,nbsp;peccatum,mortem 06 diabolum, vel in caufa de fatisfa(ftione,de remifsione peccagt;nbsp;rorum,dereconciliationc,de faluteæterna,ômnino abducas animum,ab omnibusnbsp;cogitationibus Ôf fpeculationibus Maieftatis, 0(S fimpliciter intuere in iftum ho*nbsp;minem,quilefe nobis mediatôremproponit,ô^ dicit: Venite ad me omnes qui la*nbsp;boratisSCc, Hocfifeccris,videbisamorem,bonitatem,dulcedinemDei,videbisnbsp;fapientiam,potcntiamac MaieftatemDei dulcificatam SC tuo captuiattempera*nbsp;tam,Omnia(^ in ifto iucuildo fpeclro inucnies,Iuxta illud Pauli ad Colollz, Omgt;nbsp;nes thælauri làpientiæ SC fcientiæ, funt in Chrifto abftonditi. Item in ipfo habitatnbsp;omnis plcnitudo diuinitatis corporaliter. Hoc mundus ignorât, ideô fine pro-mifsione de Chrifto inquirit voluntatem Dei,fuo maximo periculo. Nemo eninlnbsp;nouit Patrernnifi Filius, SC cui Filius voluerit reuelare*

Atque hoc eft cur Paulus, tam frequenter folet coniungere leftim Chriftunt cum Deo Pâtre, vt Icilicet nos doceat Chriftianam religionem, quae incipit non ainbsp;fummo, vt omnes alig religiones, (èd ab imó iubet nos aftêdere per ftalam lacob,nbsp;cui Deus ipfe innititur, cuius pedes tangunt ipfam terram, iuxta caput lacob.nbsp;Quare cum voles cogitare SC agere de làlute tua,ftim omifsis fpeculationibus Ma*nbsp;ieftatis,omifis omnibus cogitationibus operum, traditionum, PhilophiæSClegisnbsp;etiam diuinae,accurras ad præfepe, SC gremium matris, amp; appræhendas iftum in*nbsp;fantem, SCfiliolum virginis, fpetftescp eum naftentem fugentem, Crefcentcm,nbsp;conuerfantem inter homines, docentem, morientem, refurgentem ftiblatum fu*nbsp;pra Omnes clos, poteftatemhabentemfupra omnia. Hoc modo poteris excu*nbsp;tere,vtnubesfoledifpelluntur,omnespauor.es,omnesdeniqueerrorisvitare. Etnbsp;nocfpedaculum retinette in via recftà, vt quo ipfe Chriftusabierit, tu fequaris.nbsp;Paulus ig; turoptando,Gratiam6Cpacem,non à Pâtre folum, fed etiam à leiùChrjnbsp;fto, Primumhocdocer vt abftineamus à fpeculatione diuinitatis. Nemo enimnbsp;Deum nouit, fed vt Chriftum audiamus qui eft in finu Patris SC reuelat nobis ip*nbsp;fius voluntatem,Qui2lt;inhocconftitutuseftàPatrepO(ftor,vt omnes eum au*nbsp;diamus.

mirabilis, diciturRegnum enim eius fupra omriem experiêtiam eft, quod non fentitur fed creditur. Quid enim magis mirabile dici poteft,quàm vt nitamurnbsp;aliéna îuftiaajglt; defperemus de noftra iufticia (eu operibus noftris.

CONsiliarivs. Per verbum fuum nobis in omnibus pcriculis confulit. viRTvs. Qiii verbo fuo (uftentat exhauftos tentationibus ? Conftiliénbsp;fuis tali verbo, quod vim habet SC eft efficax. Sic autem funt haec duo nominanbsp;diftingueima,quôdElfignificatvirtutemfubftatiuam, qua fuftinetalios. Gibbotnbsp;autem feu Gigas fignifîcat virtutem adiuam,feu operatiuam,qua refiftit inimicis,nbsp;quod fugat SC perdit eos.

GIGAS. Qitinos défendit SC eftpotens contra aduerfarios, Porto notabis,' £ il) primum

prifflumnomen ad omnia alia referendum eflè. Sicut enim eft mirabilis Confilisf* rius,5Cmirabiiiter potens,fic etiam eft mirabilis Gigas, quia contrarium apparet,nbsp;Gigas eftjóófinit fe crucifigi QC occidià Satana, Gigas efl SC finit Ecclefiam fuan»nbsp;abHaaeticis opprimi. Sunt igitur omnia fide accipienda»

Aeternus Pater. Hoe nomen non fignificatperfona,fed opus perfonac,vtfic ïeternus Pater, g lemper generat,femper Regnü óé Ecclefiâ fiiâ äuget, iemper ma-*nbsp;net Pater,no eft neep fiet aliquando Iudex, led eft in eo paternus aftedus fine fine.

PRINCEPS PACIS. Qiiiconfolaturcorda,remittitpeccata,amp;rc.Notabisaut, ft aeternus eft Pater, fi eft princeps pacis. Ergo non poteft efie Rex corporalis autnbsp;mundanus. Sicctiam in pace SCaeternitate mirabilis eft, To.j.Icnenff.ji^.Efaut?,

S E R V V S. Efai, y ?. dicitur, non qualis fuit Moles aut hodie funt luftictartj, 8C jMonachi,qui iaclantfeDeo feruire,fed quod fit inminifterio verbi, dC quod publicum docendi officium habeat. Toin,3. lenenf. fol* 411,

VIRGVLTVM. Perinde eft inquit Propheta,cum hoc Chrifto,atmfi quis ele-gans furculus ex arido quodam loco proueniret. Eft igiturChriftus lurculus, creftit non coram mundo,neque enim habet ipcciem illam,ficut iam dicit, led coram Eo. Hie enim latet Emphafis, quod ilia gloria Chrifti fit Spiritualis. Ita fit,nbsp;vt Chriftus in nulla Ipecie, fit tarnen fpeciofifsimus, in humilitate gloriofilsimus,nbsp;»npaupertateopulentifsimus, Tom,^,lenenf fob 413.

ADONAI, eft nomen faneftum, quod in hac forma qua hie eft pofitum,non ap-jp vopriatuqnifi vni veto natural! DeOjteftibus omnib, ludæis.Qiiia aSt dare trJ buitur hoc nomen Chrifto,magisexafperathaec probatioludeos, quam aflirmtanbsp;propofitio,quia dicit contraria,Homo eft DeuSj, Propheta igitur hoc loco lecun-dum ludæos ration?, Incredibile abfurdu probat per aliud magis abfurdumnbsp;Sd incredibile. SedDeus non curat,quidimpij fentiant de iuo verbo. Sed per verbum luum hie ftatuit ÓÓ pronunciat,quod femper eft abiurdumrationi.Eft autentnbsp;3îoftrum,humiliteraudire amp; aflèntiri, qüodcufecerimuSjintelligemuSjhancpro-bationem eflê efficacifsimam. Ipfe dicit hunc Regem ChriftumefleDeum, nonnbsp;Igitur mentietur. Si autem eft Deus,ergo omnia debent ci cedere,Moifès,Lex,ô^nbsp;quicquid eftintotaEcclefia iufticiarum ÔC legum. Eft igitur hoc alterum argumentum Icandalofum, quod appellat ChriftumDeum amp; Regem,fupra aut homtnbsp;ncm vocauir,Tuesfpecioftispra:Filr)shominum. To.3.Ien.Plal.45,fol.4po.

MALEDICTVM, PECCATVamp;Ï,AGNVS DEI TOLLENS PECCATVM.dicataliqs» Valde abfurdum SCcótumelioium eft,FiliûDeiappelIarepeccatorêÔf^maleditftiï,nbsp;RelpondeOkSi vis negate cum efle peccatorê SC maledilt;ftû,Ncgato etiam paftum,nbsp;crucifixum Sgt;C mortuu. Non enim minus abfurdum eft dicere, Filiû Dei (vtfidesnbsp;noftra confiteturâC orat) crucifixu.paenas peccatiamp; mortis fuftinuifle, quam pec-catorem aut maledidû dicere. Si veto non eft abfurdum confiteri amp; credere Chri-ftum crucifixum inter latrones,netp abfurdum fit, eum dicere maledicftu amp; peccagt;nbsp;torem peccatorum. Certe non ftint inanes voces in Paulo : Chriftus fiuftus eft pronbsp;nobis maledicftum. Deus fecit Chriftum, qui peccatum non nouerat, pro nobisnbsp;peccatum,vt efficeremur iufticiaDei in ipfo. x. Cor.y. Ad eundem modum vocaCnbsp;eum lohannes Baptifta,Agnum Dei tollentem peccata mundi. Ipfe quidem innonbsp;cens eftjQina eft immaculatus ÔC incontaminatus Dei agnus,fed quia portât pec*nbsp;catamundi,praemitur eius innocentiapeccatis,00 reatu totius mundi. Quaecuntpnbsp;peccata ego,tu,0^ nos omnes fecimus,6C in futurû faciemus,tâ propria ftint Chrifti,quam fiea ipfe feciflet. In fumma,Oportet peccatum noftrum fieri Chrifti proprium pcccatu,aut in æternum peribimus.Hâc veram cognitionem Chrifti, quamnbsp;tradidcruntPaulus SC Prophetæclarifsimè,obfcurarunt impij S0phiftg.Efa.cap.y3.nbsp;dc'Chrifto loquitur. Deus inquit pofuit omnium noftrS iniquitates in iplum.No

nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;debenuîs

'dtbemus ifta vocabula extenuate,fed rehncjuerc in propria Cgnificatione* Deus ennn non iocatur verbis Prophetæ,fed ferió loquitur QC ex magna charitate,vide*nbsp;licet quod ilie agnus Dei Chriftus, debuitportare iniquitates omnium noftrum.nbsp;At quid^ftportarefRefpondentSophiftæjpuniri. ßene* Sed quare Chriftus pu-«nbsp;niturf'An no ideOjquiapcrcatû habet ÔC gerit^Q^idd aûtpeccatû habeat Chriftus,nbsp;teftaturetiam S.S.Pf4o. Côpræhenderunt meiniquitates mee, ÔC nopotui vt vi'nbsp;derem.Multiplicatçftintftiper capillos capitis mei,Et Plàl.4i.Êgo dixi, Dite mile*nbsp;feremei, iana anima meam quia peccaui tibi.Et piahdp. Deus tu ftis infipientiamnbsp;meam, A^delidiamea à tenon funt abftondita. In his pfalmis loquitur Spiritusnbsp;Saneftus in perfona Chrifti, ÔC manifeftïs verbis teftatur eum peccara habere. Suntnbsp;tarnen hæcteftimonia pfalmorum, voces noninnocentis,fed patientis Chrifti,quinbsp;perfonam omnium peccatorum gcrendam fuftepit, ideoep reus faeftus eft pec-catonim totius mundi. QuareChriftus non folùm crucifixus eftmortuus,fccjnbsp;per diuinam charitatem ci impofitum eftpeccatum. Pcccato ei impofito, venicnbsp;kx dicit:Omnis pcccatormoriatur. Itaque fi uis Chrifti fponderc, reus eflè, ÔCnbsp;pcenam ferré pro pcccatoribus, feras etiam peccatum amp; maledicionem» Reiftenbsp;ergo Paulusj generalem legem adducitexMoIe deChrifto : Omnis pendens innbsp;ligno eftmaledicftum Dei, Chriftus pependit in ligno. Ergo Chriftus eft maledi-«ftum Dei, Et haccconfoiatio piorum fumma eft, 00c, Tom, 4. Icnenf. fol. pi»nbsp;Galat.cap.j,

S A C£ R D O S, p A S T o R, M A R1T V S. Sicut PrOphetp alibi ChriftS fingunt,quod facerdos, quiamp;orerpro peccatis fuipopuliamp; facrificet, Sicut Paftorcm ouiuitinbsp;appellant,quinon ideo baculum geftat, vt oues malemulcftet, led vt lupu arceat,nbsp;eis quieta reddat palcua,ßcut Dotftorem vocant donatum luaui lingua, vt erbnbsp;gattiiftcs56 pauidas mentes,ficut Regem appellant, qui tarnen adfliiftus fit SC iu*nbsp;ïhis: ItaProphetahîc eum comparât marito, à quo etli difcelsit adultéra vxorôiSnbsp;alienos amcres fetftutaeft, tarnen oblhnTciturhuiuslummçingratitudinisôi^of'nbsp;fünfte, ST iter um fecumeacóiungit. Qihdpotuitfingifuauiusf'Qiia alia fimilitu.«nbsp;dine Dei mifericordia æqué potuit commendari Suauifsimum eft, quôdiplênbsp;Chriftusdicitdeouiculaperdita. Sedhæcculpælîgnificatiotamilluftris,abyllbsnbsp;rrn'lcriccxdiac diuinæ clarius oftendit. Nobifeum qui ftimus gentes, hoc coniu^nbsp;gale paefturn non habuit Deus, quod ctim ludæis habuit, amp; tarnen nos quoque,nbsp;tanquarn immundus partus à Domino mundati amp; ornati fumus, Tom: 4. lenenfnbsp;uHofc.Cap.j.foL^xi.

B R A^: HI V Al D o MIN i.Efai.fj .Chi'iftum appellat brachium Domini.Et pf p3. Saluabit fibi dextera cius,óóbrachium Saneftüm cius. Paulus i Cor.i, V irtutem 0(Snbsp;*^pientiamDei,Rom.i. Euangclium virtutem Dei vocat.Summa verbum Dei,nbsp;eft prædicatus nobis,eft quo velut dextera inui(fta,petra immobiltnbsp;t'^^^^^^oiuconcunb, lapide angulari, cornu vieftoriofifsimo, Icruamur, congt;nbsp;111 Tius, ;edificamuf amp; copuiamur, vincimus in omnibus per omnia. Tom.z,nbsp;Icnenf. p^L 17. fol,

s c Hl L o, V ocabulumCSchilo)etiam varie torqucnt,fcd placet mihi lententia Bcrnhardi 2ieg]cri,qui deducit à (Siliah )ficut ex Rabinis quidam eo argumentonbsp;appugnatdiuinitatcm Chrifti, cumfueritin (Siliah ) vtcromatris fuæaccapitcnbsp;vlqucad pedes,qiæmodo potuit efle DeusrNos vocamus fecundinam, vt Deut.nbsp;aS.Muliei tencra ôc delicata dcuorabit ( Siliah ) fecundinam fuam, hoc eft Filios,nbsp;qui funt frueftus Siliah fuæ. Ibi continens pro contento ponitur, focundina pronbsp;infantibus ^paruulis.valdeigitur dclcclor Grammatica ilia Etymologia,

Sed obijciunt alij,(fo(i ) amp; literam finalem (He) efle notas feeminini generis in quo(Schilo)hicponitur, Vcrùm me illudnihilmouct. Nam Latinimulranbsp;E iitj mafculina

mafculina habent,præfertim propria^quorum terminatio eft fmininà, vt Cotta, Cmna,ô^c ideo magis mihi placet vtponatur ( Siloh ) quam (Silo), Nam Ôlt;C pronbsp;loco tabernaculi quidam ex Rabinis ( Siloh ) exponunt, quod icimus à temporisnbsp;bus lofoae alias in Silo, alias ibidem fuifle, ficut ait Dominus ad Dauidem ædifî*nbsp;caturo ipfi domum : Necp enim habitaui in domo ex die ilia,qua eduxi filios Ifraelnbsp;de terra Aegypti, vfque in diem hanc,fed ambulabam in tabcrnaculo £C tentorionbsp;per cuntfîa loca,quæ tranfiui cum omnibus filijs Ilrael,amp;c. Vbi fignificat taber^nbsp;naculum non fuifle vno certo loco amp; tribu ante Dauidem* Referunt igiturnbsp;hanc particulam (donee veniatSchilo) ad Saulum, adDauidem ÔC Hierobeam,nbsp;qui fuerunt poft deftrudam Silo. Sed cum interprætatione hac pugnat resipû,nbsp;èc tota hiftoria,ficut ipfi fatis intelligunt, nifi quod tenebras fimplicibus QC impe*nbsp;ritis conantur offundere in verbis iententia clarifsima.

Schiloh enim fignificat Filium vteri,aut fecundinæ,terminatione fmininà, propter primam promifsfonem faeftam Adæ :Inimicitias ponam inter teô^Mu*nbsp;licrem,amp;SementuumS^ Semen illiuSjipftimconteret caput tuum. Et Heua po-ftea ; Pofledi virum Domini. Ibi dare dicitur fernen Mulieris,hoc eft Filium vir*nbsp;ginis vcnturum,ô^ deftruefturum potentiam amp; regnum Diaboli.

Hanc promifsionem accurate infpexerunt Sanefti Patres ÔC Prophetae,eam^ acuerunr,ficut inquit Eiaias, cap, 7. Ecce Virgo concipiet ÔC pariet Filium ÔCc,nbsp;eandem ÔC Abraham liàac diligenter excoluerunt ,exercuerunt QC inculcarunCnbsp;pofteris, vt fieret eis familiariisfma notifsima. Non enim viri fernen futurusnbsp;crat,nec natus eft ex Patre,led Virginis Filius eft.

Et in hunc modum loquitur lacob quolt;^ue, Regnum illud leoninum 8ÇIco ordinatus diuinitus ftabit, SC gubernabitur a ducibus Senioribus amp; Confiliarijsnbsp;donee veniat Virginis Filius, hoc eftiecundinarius vt fic dicam, ftu vteralis Fi^nbsp;lius. Nos non fumus Filtj vteri,non Semen fecundinæ, fed viri fernen transfo-fum ex lumbis Patris in ftcundinam. Ille furgit 6C naicitur fine virili ftmine,ficutnbsp;inquit Angelus ad Mariam. Quod ex tenaftetur, amp;c. non ex loftph. Filius tuusnbsp;erit Virginis Filius,eritfrueftus fecundinæ,eritSchilohjid eftfrudlusmaternivte-*nbsp;ri tantum,Patrem non habebit.

Vide igitur quales SC quam præclaras conciones ex vno hoc verbohauferint Patres,ante 6C poft diluuium,qui omnes cum Prophetis faciunt Meftiam verumnbsp;fanguinemDauid, fedita vt fit tantum Filius fècundinarius, 6C refpexerunt adnbsp;tertium SC quartum caput Genefis, vbi dicitur : Ipfiim conteret caput Serpentis,nbsp;pofledi virum Domini. Ac lane infignis locus SC pulchcrrima argumenta fiint,nbsp;qtiibus COnfirmatur fides noftra, SCmonftratur quid docucrintSanCli Patres abnbsp;initio, vfque ad Prophetas SC Chriftum ipfum, imoad noftratempora,SC in fi*nbsp;nem vfque.

Rerjeimusigitur Sc deteftamur inianiam hominum peftimorum, qui hanc doclrinam nobis obfturare conantur. Non enim fruftra lacob fingulari vocabulonbsp;vi us cft,ied voluit celebrate iftumFilium promiflùm ipfi SC Patribus. Et nos ho*nbsp;die Deibeneficio fruimurLucacEuangelij clarifsima,qua illuftratur ÔC exponiturnbsp;VOX Schiloh, quod fignificet Filium Virginis ÔC Deifimul. Hæc Grammaticanbsp;mihi placet, Sc in ea fumma fiducia acquiefto. Gene. Tomo 4, Cap. 4p. fol»nbsp;223. 242.

Seu verbum appellatur, quia promifsionem de exauditione dicitur e clo ad nos attulit. Item Imago Dei, quod in Chrifto ft patefecit Deus, quo er*nbsp;go nos fit animo,quod non ( vt in legepingitur ) adcritnos,fed diligat,6C libera*nbsp;tos à peccatis per Filium vclut làluare, Ideo enimmitticFilium luum, Tom.4»nbsp;lenenf cap. 3. loel; fol.80p.

Ex Comment. Pfal. Tom. j. Textus clams eft qtn'a ipfe eft Dominus l)eus tuus amp; adorabïs eum, videtur quidem poflè per calumnias eludi, Dairidnbsp;etiameftadoratus. Ergo adorare non eft proprium Dei. Sed Teftimonia Scrpnbsp;pturaefuntduplicia. Quædamfumptafuntàpriori, quaemanifeftè dicunnChri-ftum eflêFilium Dei Sc verum ac naturalem Deum, qualiamulta fünf inlohangt;nbsp;ne, Qiiæfiquiseucrtere volet, is iciat quod ScripturaianSîaeuertenda fint, èi.nbsp;non ratione Humana, Qxiid clarius eflc poteft quam quod dicit ; In principio eratnbsp;verbum. Item omnia quæ faSla flint, per verbum illud fa«fîa funt, ergo ipfuninbsp;VerbumnoneftfacT:umfedfemperfuit. Deinde alia teftimonia fumpta funt, ànbsp;pofteriorihoceftabcffe(ftibus,ficut Paulus dare dicif.Filium regnare fuper omgt;nbsp;nia,ficutinPfaimoquoqueeft: Omniapofuiftiflrbpedibuseius : Itcmfèdeàdonbsp;Xfrtsincis. Itemapudlohan.vbidicit: ScfimilemPatri,omniaPatrisfuadie, fenbsp;etiam facere quæ Pater faciat, viuificare, iuftificare. Hæc flint argumenta à po*nbsp;fteriori quæ probant Chriftum Deum eile. Sunt autem diligenter tenendi hi lo^nbsp;ci,0C muniendæconfcientiæ, contra Sagittas Diaboli, videmus enfin quod multinbsp;qui hós locos non tenucrunt fint fubuerfl à Diabolo,ficut Arriani,SabelHj, Ëùno*nbsp;»nianijSC ante eos Samofatcnus.

InCómmènt.adGalat. Tom.4. fol. tj. Alterum quod hie Paulus doect» eft confirmatio fidei nôftræ. QHiod Chriftus eft verus Deus. Et huifmodi fen*nbsp;tentiædediuinitate Chrifti diligenter colligendæSCobferuandæflint. Non fb*nbsp;Itim contra hæreticos, Arrianos 6C alios qui fueruntaut futuriflint, fed etiamadnbsp;confirmandos nofi'pfos, Qina Satan nonomittet, quinomnes articulos fidei innbsp;nobis impugnct,antequam moriâmùf* Infenfifsimus hoftis eft fidei,qui earn no*nbsp;uiteflcvidon'am quævincitmundtim, ideo oportet nos dare operam, vtfidesnbsp;hoftra certa fit diligenti 5C afsidua traiftatione verbi, 6C inuocatione creftat SC con*nbsp;firmetur, vt Satanæ refiftere pofsimus. Qj-æd autem Chriftus verus Deus fit,nbsp;Hine clari^ oftenditur, Qiiia Paulus eadem ei æqualiter tribuit, quæPatri videli*nbsp;hcetpótentiamdiuinaffl,qiióddonct gratiam remifsionem pcccatomm, pacemnbsp;cônfcientiæ,vitam,vi(ftôriam peccati,mortis,Diaboli,inferni. Hoe nullo modonbsp;fi-cret, imo facrilegiumefict, nifi Chriftus eflèt verus Deus, luXta illud : GI0-*nbsp;^iatn meam alteri non do. Deinde, Nemo dat alijs qtiod ipfe non habet, Cumnbsp;, Chriftus donct gratiam, pacem, Spiritum Santftum, liberet à poteftatenbsp;-aboli, à pcccato Sc morte, Certum eft quod habeatinfinitam, SCdiuinam po*nbsp;per omnia æqualem potentiæ Pattis, Nequé Chriftus donat Gratiamnbsp;tacei'n.vt: Apoftoliprçdicando, Euahgelium eaafferunt, fed vt autor ÔCcreaanbsp;for, doriat, Pater créât ÔC dàt vitam, gratiam, pacem. Hgc eadem créât lar*nbsp;S^urFilius.Darc autem Gratiam,pacem, vitam çternâm,remittere peccata,iufti-fiùarc,^uifieaj.ç, lihgj-are à morte 5CDiabolo,non funt vlliusCreaturç opera, fednbsp;vnius St folius Maieftatis, Angeli ifta nec create nec donate pofllint. Ideo ope*nbsp;ra ifta ftl^^pertincnt,adGloriam fummç Maieftatis, creatricis omnium. Cumnbsp;veto Paulus tribuât Chrifto eandem, Sc çqualem ciim Patre potentiam, crcan.lt;nbsp;di SC donandi ift^ fequitur etim efle vere SC natura Deum. Talia multainbsp;flint argumenta,mlohanne,vbi exoperibus quççqualitcr tribuunturFiliocumnbsp;PatrCj probaturnbsp;nbsp;nbsp;concluditur quod eadem fit diuinitas Patris QC Filij. Itaque

aliam rem autdonum aliud à Patre non habemus quama Filio,fed vnum 6C idem ^JPatre P^oficifeitur, Aloquiaulus Paliter locutus fuiflet, nempe fie.

$8 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DE PATRE,

Gratia à Deo Pâtre, SC pax à Domino ïefu Chrifto, fed vtrunc^corvrecfîens tngt; buit æqualiter tam Patri quàmFilio.Hoc ideotam diligenter admoneo, quia pe^nbsp;n'cuium eft,ne in tot erroribus Sgt;C tanta varietate ,SC confufione Set^arum, lîicce^nbsp;dant hæretici Ârriani,Eunômiani,Macedoniani,ôiSc Qiii fua fubtili'tatenoceantnbsp;Eeclefijs» Fuerunt profecT:ô Arriani acuti hommes,conceflerunt Chriftum haberenbsp;duph'cera natiiram, vocari Deiim,de veroDeo,led nuncnpatiué,{eii nominalïter.nbsp;Chriftns eft Crcatura ( di'xerunt) fupra Angelos, nobih'fsima, 8gt;C pcrfeiftifsima,nbsp;per quam Deus poftca creauit ccelum SC terram amp; omni'a* Sic Mahometes denbsp;Chrifto,magnihcé loquirur,led l'fta nihil font, nifi fpcciofo cogitationes, verbanbsp;humanærationiiucunda,5Cplaufibi'ha,qinbusfanaticiSpiritusimponunt,incaugt;-tishomimbus, fed Paulus aliter loquitur deChriflo,Vos eftis inquit radicati ÔCnbsp;conltabiliri, in ifta cognitionc, quod Chriftus non fit perfcciiisimaCreatura,fednbsp;verus Deus, Qiiia ea facit quæ Deus» Habet opera diuina, non creaturæ fednbsp;Creatoris,quia datgratiam ÔC pacem, Ea autem dare eft peccatum damnare,mor,'nbsp;temdeftruere, Diabolum conculcare. Ifta nullus Angelus donare poteft, cumnbsp;autem Chrifto hæctribuanturjneceflèefteum eflènatura Deum,

1. V inccre pcccatum mûdi,mortem,maledflt;ftionem,Ô!^ iram Dei, in femetipfo, non eft vllius creatura:, fed diuing potentiæ opus. Igitur neceflè eft illû, qui in fe.nbsp;jpfo ifta vicit, vére natura Deû eflè.Oportet enim iftæ ftimmæ potentiæCpecca.nbsp;to,morti,maledilt;ftioni )quæ per lefo régnât in mundo,amp; in tota creatura,opponinbsp;aliam potentiam fuperiorem,quæ nulla poteft inueniri aut,eflè nifi diuina. CÎ^iarenbsp;abolere peccatum,dcftruerc mortem, auferre maledicftionem in feipfo, SC donatenbsp;iuftitiam,vitam in lucem producere, afferrebenedieftioem hoc eft,in nihilum redinbsp;gerehæc,ôlt;r create illa,funt foliusdiuinæ potentiæ opera.Qina veto Scriptura tri.nbsp;buit Chrifto,idco ipfe eft vita,iuftitia QC benedieftio ifta omnia, quæ naturaliter SCnbsp;fubftantialitcr eft Deus, Qiiare negantes diuinitatê Chrifti, amittunt tandem to.nbsp;tû Chriftianifmum,fîunt prorfos Gentiles acTurcæ,locus igitur Iuftificationis,vtnbsp;fope monco,diligcntcr diftendus eft.In eo enim côpræhcnduntur omnes alrj fideinbsp;noftræArticuli,eocpiàluofaluifont SCreliqui. Qiiarccumdocemushominespernbsp;Chriftumiuftiftcari, Chriftum eflè vieftorem peccati, mortis æternæ maledi.nbsp;lt;ftionis,teftificamurfimuleum eflè natura Deum. Galat» Cap. Tom»nbsp;fol, lt;?2.

i. Cum Chriftus in propria fuaperfona legem vicerit,neceflâriô foquitur eum eflênaturaDeum. Nemo enimfiuefit homo fiue Angelus, eft fupralegem præ.nbsp;terfolum Deum. At Chriftus eft fopra legem,quia vicit ac iugulauit earn, Igiturnbsp;eft Filius Dci,ac natura Deus» Galat, cap.4,. T om.4» fol.121»

3» Chriftus verus Deus quiaPropheta Michæas tribuit ei nomen ven' Dei Ie* houa. in Commentanjs Michæ. cap.4. quot;T om»4.fol.y65',

In tribus Symbolis. Theologi hanc natiuitatem Filij, immanentem ; natF uitatcmnominant,noncxcedentem ex diuinitate, fod ex iblo Pâtre proceden.nbsp;tem in diuinitatê manentem,Slt;c. pluraibid»

b Ë CHkl^TO' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;î

Tom» 4. fol. Departiculahodiegenuïte, varie difputafiint Dodîôi Tcs,alq entm de natiuitate Chrifti exponunt,, Alij de refurrecfîtone ôC temporenbsp;noui T cftamenti, fed nos retineamusnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;feu literam. V er b uni Ebræum enim,

figmficat propne gignere. Id hoc loco non poteft intelligf de natiuitate naturali, fcuteraporali,(non eninr de hominibus fed de Deo dicitur ) fignificat ïgitur natPnbsp;uitarem æternam ôC inuïfibilem» Igi'tur eiufmodi verbum eft quod intellïgi, autnbsp;compnehendi Humana ratione non poteft» Filius narrat nobis fed nifi credideri-mus nunquam intelh'gemus. Eft enim Verbumallatum ad nos,ex ilia inaccefsi-bili luce, quam Deus habitat» Turn intelligitur cum inter homines dehominbnbsp;bus dicitur. Sed hîc cum Pater æternus qui Spiritus eft, de Filio fuo hoc verbumnbsp;loquitur,intelliginonpoteft. Vides autem hoc ipfo in lócö dupliccm prædica»-tionem,primaeftinternaquando Dominus cum Filio loquitur, Earn nosnequenbsp;audimusnecpintelligimus,fed tantum intelligitur ab eo qui dicit ad quem di-citur. Altera praedicatio eft externa quando Filius nobifcum loquitui »Dominusnbsp;dixit ad me : Filius meus es tu. Flanc audimus quidem fed etiam non intelligi-mus,fola enimfide appræhendi vult SC poteft» Accipio igitur locum hunc de æ-lerna generatiOne « Auguftini difputatio non difplicet, vbi comparât Verbumnbsp;prtetcriti temporis, cum aduerbio præfentis temporis, QC dicit coram Deo nequenbsp;præteritum neep futurum eflè, fèd extra tempus 6C in æternitate, omnia eflè prat-fentia» Et tarnen tempore prgterito voluit Spiritus San(ftus,vti ad notandam per-feedionem natiurtatis, Alioqui,fi,vt res eft, loqui volumus, hodie, quotidie, ôànbsp;rempér nafcitur,5Cnatus eft Filius Dei» Nam aeternitas neque præteritum nec^nbsp;futurum habet. Ad hunemodum accipienda particula Hodie eft, pro temporenbsp;Icilicet Dei non noftro» Non enim nobifciim loquitur Deus, fed cum ilio qui eftnbsp;extfàtempusapudDeum» Noshabemusifta,tempoi'um diferimina, vtaliud fitnbsp;i]ôdie,aliud heri,aliud eras. Hane difïerentiam nefcit æternitas, vbinullû eft tempus,neque præteritum nee futurum,fed perpetuum hodie, ficut Petrus dicit : V-nus dies apud Dominum licue mille anni SC mille anni ficut vnus dies.Nam prin-cipiuriifinis SC mcdiu temporis,apud Dcum funt vnum momenurn. Hæc verbanbsp;ficutPfitaci loquimurfi'nc intelleSïu. Sumus enim têporales,feu vt verids dicaranbsp;vna exigua particula temporis. Nam quod fuimus abqtjquod,autem futurum eft,nbsp;eo caremuSjIta de tempore nihil habemus nifi mómentaneum quiddam quod prgnbsp;Eiiseft. Pertinetigituraduerbium Hodie ad illam æternam natiuitatem Filrj,nbsp;ftuæmanifeftè conuincit cum non eftè creaturam, fiquidem hodie Hoe eft in æter-num eft natus fine piincipio 6C fine fine, in præfentifsima vt fie dicam, natiiiitate»nbsp;Dixiautêfupra fi conféras hæc quod SC ab æterno natus fit hic Filius, ÔC tarnen fitnbsp;Rex inZion,fequi duplicem eius eflè natiuitate, extra tempus ÔC in tempore,SCnbsp;fimuî vérum hominem 5C verum Deum cflè,hâc perfonam ex Mafia Virgine na-tâm. Id quomodo aut faclum fit aut potueritfieri,Caue'difputes fubtilius, verbuirinbsp;ïcqucrc fimplicj fide,quod de his rebus fie nos docet, Sc difputationes fuge. Norinbsp;enim hom inuni hoc figmentum eft, vtdehoc homine ex Maria nato dicatùr eflenbsp;Deum,eftè a Patre ab æterno genitum:Scriptura fola nos hoc döcet»Credamus iginbsp;ïurtanquamarticulumnobisdiuinitus,finehoftro inueto traditum SCoftenfum^nbsp;ftec æftimemus tantas res ex nóftramendicitate,c|ui tanturribreùemomenturridénbsp;ïcmpore habemus, atternitatem autem ne intelligimus quidem. Deæterria ge-nerationeChriftiaPatre videplura Tom,iJatin,föl.J4» Tom»jr.Ger.fól.i8.;i8.nbsp;Tom./» fol.5?2*jo»

ÏII. InEnarrat.Plàl.2.Tom.4.fol.7^4. PiàlmusvocatChrifîuiïfRegetn, difertè dicit Regem conftitutum in Zion, ergo iequitur bona amp; certa confè*nbsp;quentia, eum eflê hominem alioqui quomodo poflêt corporalis loci Rex eflêî'nbsp;Hue facit quod, dicit à Deo conftitutum Regem. Dei autem non eft conftituinbsp;f:d conftituerc,eft enim creator. Hic autem Rexconftitutuseft,Ergo efthomo eftnbsp;creatura. Hocarguit ipfa conftitutio amp; inunêtio 8C filocus corporalis vt fit verus,nbsp;vifibilis Ôl paîpabilis homO,qui Humana etiam voce doceat. Nec eaderedubiumnbsp;fu! t,hominibus vnquamjnec opus ad earn rem fuit fide. Nam oculis viderunt eflênbsp;liomincm habentem carnem,oîïà,lànguinem, QC quæ non Dci lêd hominis atqucnbsp;adeocreaturæfunt. Sed hoc an de ifto Rege fan's eft feire f nullo modo fan's eft,nbsp;fed etiam eftFilius Dei, ab æterno genitus. Hoc oculis cerni non potuit, Igitufnbsp;ipfe Rex hoc docuit 66 fide opus eft. Ne autem eludi pofsit textus verba penfan*nbsp;da funr, Filius meus es tu hodie genui te. Eft Deus extra tempus,eft naturaSpi*nbsp;ritualis,igitur nihil tcmporale,nihil corporale ex fê poteft gignere, fêd gignit fibinbsp;fimile hoceft aeternum 66Spirituale, Quia autem haec verba dicit ad illam per*nbsp;fonam,conftitutam in Zion,vt cflêt Rex in corporali 66 vifibili loco,quidindc fê*nbsp;quitur c' Nonne hoc quod hic homo in tempore natus, ex Maria virginc, ante*nbsp;quamin vteroMariæconciperetur,perSpiritum Saneftum, extint 66 quidemabnbsp;æterno. Nam hodie apudDeum non habet initfum,non habetfinem. SicinhaCnbsp;perfona coniungit textuspræfêns,diuinitatem 66 humanitatem, vt vnum fint,v£nbsp;redè dicaSjhichomoeft Deus. Hanc fêntentiam in Pfathoc oftenfàni retincamusnbsp;firmitcr,contraSatanælinguas,quæhuncarticuIum conatae funt labcfâlt;ftare,Imonbsp;etiam contra noftrærationis ftultitiam. Cum enimftulti homines, de Maieftatisnbsp;perfclt;5tione,difputareincipiunt,labunturô6ruunt, tanquam Lucifer dccceloirtnbsp;blafphcmias. Quid enim de tantis rebus nos mifêri,vel cogitarc pofsumus, poft*nbsp;quam à verbo difccflêrimus:' Quin potiusfequimurhuncPfâlmum, quiiaman*nbsp;this ter mille,contra omnes hærefêsfirmus 56 inuiolatus ftetit 66 clarè Ô6 rotundcnbsp;pronuncian^

pronuncians, hune regem efle QC hominem ÔC aéternifm Deum. Huic définition» affêntiamurnosquoque, ÔC quidquid prætereavelaudimus vel cogitàmus ab hacnbsp;definitione diflèntiens, id tanquam fanaticum blaiphmû 8C à iatana ex cogitatum,nbsp;execremur ÔC damncmus»Tulit impius Arius nomeri Filtj Dèi, fèd interea retinuitnbsp;défendit,blafphmum dogma, eademratione nos qUôcpFilios JDeieflè.Quantônbsp;reeflius Pâul.nos adoptione Filios eflè dixit,huncaût natura Filiu efiè,Itacpnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;feu

imaginemjinuifîbilisDei appellat. DeindeEpift.adEbreos,qUàmappôfité,quant grauitéfjhuius pfalmi teftimonio vtitur,cûinquitr Cui Angelorum, vrtquam dixitnbsp;Dcus,Filius meus es tu,hodie ego genui terquot; Ex to Hit enim huncRegèm etiam fupernbsp;Angelica naturam, quae tarnen inter creaturas,primum locum óbtinet, ac meritô.nbsp;Nam per Dei Filium,Angeli SC Archangeli funt conditi» Et Paulus ColoffUinbsp;ideosçoTwx^^W^^f primogenitum totius creaturac, vocat Filium, eumnbsp;extra iupra Angelos,ÔC omnes alias creaturas collocet. Inhacfimplicitaté viuagt;nbsp;mus Si^ noncommittamus nos huic alto f ÔC vaftiisimo Pelago dilputaturi dé tàfttisnbsp;rebus. Eft enim hicarticulis admodum lubricus, primum prôpter fubtih'tàtémjnbsp;deinde etiam propter noftram, infirmitatem. Mera igitur ftulticia éft periculogt;nbsp;fifsimusconatus, vellehæcicrutarifubtilius. Si enim hoc poflemus non Opus eflètnbsp;nobis duce feriptura, Imô hoc do (flore 6C Rege nihil nobis opus eflèt, Qu* mutentnbsp;fcripturamnegligunt 6C fiducia ingentj, tantes res aggrediuntur, hijiunt Magiftrinbsp;Dei ÔC non difcipuli, itaque ficut Phaeton gubernaturus Solem praecipitanturnbsp;ruunt. De hac tameritate conqueritur Deus, cum apud Prophetam inquit : Cuinbsp;afsimulaftis mef Namhoc omnium hæreticorum hypocritarunl Suf iecflarum progt;nbsp;prium eft, vt fibi imaginent aliquant dci fingant, Monachus ore cofitetur, quod cregt;nbsp;datChriftum eflè Dei Filiunt, fed huic Filio Dei aflingit, aliquidexfiiavoluntatCjnbsp;ftatuit eum probare cucullum ÔC hoc vitae'genus fingulare, aepro eo reddituruninbsp;æternam vitam. Sed O hypocrita quis iufsitte Filio Dei talem vtfic vocem, Nagt;nbsp;fumaffingere Quis certumtefecit,Deum tale aliquidabste veile. Nihilo igiturnbsp;Monachus quando fecundum Regulam fuam iandilsimo viuit,ianiorautrheliornbsp;cftArio,dicenti quod Deus tantum vnus fit, Chriftum aStdici, DeiFilium, quodnbsp;fit perfeeflifsima hc prima creatura, per quam omnes aliae creaturac fadac funt. Sinbsp;enim Chriftus Dei Filius eft, QC in eovno, nobis acquieftendum eft, quod Deusnbsp;cum miferit faluatorem,cur addit Monachus, talem fiduciam,Iuo open' à ft deledo;*nbsp;Hacc incommoda inde naftuntur, quead omiflb aut neglecHo verbo, animi de Deonbsp;fpcculantur, Omnis enim fpeculator eft figulus, ôf fingitquodin veritate non eftnbsp;ftquitur enim rationem fiiam,Cum in his rebus tantum fit fequendum verbum.nbsp;Ratio enim neque capere tantas resperfenecvincere, ipeculationes fuas, autfu*nbsp;P^rare,poteft.

Ex Enarrat. Pftl. 4^. Tom. j. folio 472, Chriftus Rex: com fit vertfS homo, (quia vtdicit eflè fpeciofum prae Filijs hominum, ) ftquitur habere eumnbsp;aliam vitam quam hæc eft inqua nos viuimus tribuit enim Chrifto æterftam fegt;nbsp;dem. Et tarnen quia fcriptum eft , eflè eum ipeciofum Ô6 apparet éflè hompnbsp;nem, perconfequens etiam eflèmortalem, Ô£f tarnen quoque aeternum # quianbsp;fedes tua in aeternum Deus. Haec iam inter ft compara. Textus enim dicit, Eumnbsp;eflèinter Filios hominum vbi mors régnât,ergo neceflè eft eum mori, amp; tarnen digt;nbsp;cit aeternum fore.Concluditur ergo ex hoc loco refurredtio morruorum,quôdnogt;nbsp;fterRexeiufmodifit,quiverus Deus, homo facftus,tandem ficutalîj homines mo^nbsp;Ti'atur, relinquathanc vitam, acrefiirgens, ex morte recipiat vitam ^ternam ,nbsp;Vt fit Rex vitae aeternac,qui tamenin hac mortali vita vixerit. Sicut dicit in lohanne:

Defcio tnundum, vadoadPatrcm, id eft derelinquam hoc miniftenum, quod' hadenus in mundo inter vos gefsi, amp; ibo ad Pattern, hoc eft, accipiam Regnumnbsp;aliam vitam, vtfimRex aeternae vitx, pro omnibus meis fidelibus, quam aeternaninbsp;vitam hîc quoque incipit in corde noftro. Nam cum tncipimus credere in Chri-ftumpoftquam baptizati fumus tunc fecundum fidem SC verbum fumus liberi dnbsp;morte, àpeccatoô6 à Diabolo* Ergo principium vitæ æternæ, amp;primitiashabe*nbsp;hac carne, omnia plenilsime præcepturi» Patet igitur ex hoc loco Chriftum eflenbsp;verum hominem, amp; tarnen eflè quoque Regem non temporalem,fed æternum,nbsp;hoc eft verum etiam Dcum,qui quanquam mortuus lit tarnen refurrexerit à morte.nbsp;Nam mortem vincere non eft hominis aut creaturæ. Sicut enim tota creatio, vniusnbsp;Deleft, ita quoque vitam quae ipft quoque creatura Deleft nemo praeter Deum,nbsp;créât, confequltur Igitur Chriftum eflè verum Deum, fiquldem créât vitam amp; morgt;nbsp;tern deuorat. Ideo expreflè, hic Deum nominat SC eum fic dcftribir, quod fit Deusnbsp;Sc homo. Sc naturaliter Deus ÔC Dominus mortis qui mortem in femetipfo, pronbsp;Omnibus nobis vielt,quern mors tenere non potuit ficut Petrus dicit, quia tenuifletnbsp;diuinam perfonam, compofitam, (Qi^anquamfophiftæ vêtant fic loqui,.)ieuvni*nbsp;tarn ex duabus, Naturis vt vnam perfonam conftituat, quæfît verus Deus SC verusnbsp;homo, quam fi voraflet Satan, dicerctur vorafle diuinitatem ieu diuinam perib*nbsp;nam. Deus autem nefeit mori, fiç nçc humanitas, cum diuinitate vnita mogt;nbsp;ri potuit SCc,

Ex Cômftiént. îdel Cap. j. Tom, 4. fob 8«;. Neutiquam negligendum eft hocinlocoilluftrétéftimoniumde Chrifto, ad conuincendum pertinacem ludæo*nbsp;rum etrorem. Audiunt Prophetae vaticinium,Dominum (lehoua) ex Zion locu*nbsp;tururn,Re(pondeant autem quando id fit faeftum. Qiiia enim negate non poflunt,nbsp;quin Zion SC lerufalem iam olim fit vaftata, nonne cogentur etiam hoc fateri,nbsp;Prophetiam haneftante adhuGlerofölima,efleimpletam:' fed per quern aut quomo*nbsp;do implcta eftf Num Dei vox fic infirma fuit, ad quam tarnen clum ÔC terramnbsp;contrcmifcerc, Propheta dicit jVt earn ipfinon exaudirent t* Si autem audicrunr,nbsp;num fic fiierurtt peruerfi, vt audire nellent SC contemnerent tquot; Nonne quoquenbsp;fiquidem de Mefsia, feu Chrifti regno Prophetam loqui certum eft Mefsiam ex*nbsp;hibitum, iam olimftanteadhueZione, dC lerofolima, res ipia loquitur î* Sed caecinbsp;ludaeijtänquam in dénia caligine errantes,quo fe vert3nt,nefciunt.

Nos autem qui credimùs Chriftum eflè exhibitum, SC agnoftimus curri non folum hominem , fed æterni Dei æternum Filium nos inquam icimus pernbsp;Chriftum lefum, ex Maria virgine natum, hanc prophetiam impletam eflè, Ôânbsp;ïpfum eflè verum C lehoua) ficut teftantur plures loci, noui Teftamenti, Iogt;nbsp;han. 14. inquit : Creditis in Deum, in me crédité. Item verba quæ ego loquornbsp;nonloquorde meo, Paterquiinme eft facit opera. Crédite mihi quod egoinPa'nbsp;trefuni, 5C Pater in me cft, Item Philippe qui me videt, videt Patrem meum. Si-*nbsp;cutautemhæ fententiæ non debent eludi, quaft tantum deminifterio à Pâtre de*nbsp;mandato, loquatür Chriftus, Ita præièns quoque locus fimpliciter intelligengt;nbsp;dus eft quod ipfe ( le'houa ) Deus loquitur cùm Chriftus loquitur, ÔC quod ipfumnbsp;verum æternum Deum audiunt, quicunque hanc vocem fonantem in Zion augt;nbsp;diunt. Non enim' eft Deus extra Chriftum quanrendus SC quanquam perlbnagt;nbsp;rum dïfcrimina, funt tarnen non eft nifi vnus æternus Deus, ficüt Paulus digt;nbsp;cit in CHRISTO habitäre plenitudinem diuinitacis. Hacc definitie peribnaf

hoc loco ncutiquam negligcnda fuit, Habes igituf,ha:c dcftouo T cfi:amcnto,quod (cilicetexZionegredietur, noua do(fîrina,ô^quodDodlorquieàniprimus (par^nbsp;get fît Deus. Includiturautcmhictertiumquóque, Quiä enini corporalis locinbsp;mentionem loei facit,amp; vaticinatur de voce quaeauribus hauritur, certuni eft huncnbsp;dodoremhominem quoqueeire» Hincfequunturomniä hiftórica illa nouiTefta-menti,quod cùm homo fit mori eum necefl'e fuit. Quia autem non tantum homonbsp;fed Dei ætérnus Filius eft i nonpotuitin morte maneré, fed refiirgere eum oporgt;nbsp;tuit, S£ expiato per mortem peccato, vicfta autem Qc abolita per refurredionemnbsp;morte, pofsidere aéternum Regnum. Haec omnia certifsimà confequentia fonbsp;quuntur«

DifputantDoôloresSchoiafticivtrum Chriftus natus fit ex carne peccatrice an mundo. Anfèruauerit Deus à condito mundo aliquam puram guttulam car* Exjs.Capinbsp;nis ex qua Chriftus nafteretur. Refpondeo ergo, Chriftum verè natum efle ex vë-raamp;naturali carne ÔC fanguinehumano, quicorruptus fuit originali pèccato, irinbsp;Adam,fed fie vt poflèt fanari. Sicut nos credimus Ô6 (peramus, qui fumus circum*nbsp;daticarnepeccati, futurum vt in die redemptionis noftrænbsp;nbsp;nbsp;purgetur 6C feparctur

ah omnibus intirmitatibus,morte 8C ignominia (unt enim peccatum ÔC mors mala feparabilia. Itaque cùm ventum fuit ad virgirtem, vel guttam illam (ànguinis vir'nbsp;ginalis impletum eft quod dixit Angelus : Spiritus Sandlus veniet (uper te,nbsp;nbsp;nbsp;ob-

umbrabit tibi. Non quidem, natus eftMeftias virtutëcamis ÔC (ànguinis, ficut lohan. 1. dicitur. Non ex (ànguinibus neque ex voluntate viri, Ô£^c, Sed tarnen exnbsp;»naflà carnis,amp;: ex ifto (ànguine corrupto, voluit rtafti. In illo autem punefto con*nbsp;ceptionisvirginalisSpiritusSandlus, purgauit QC (àncftificauit maflàmpeccati, ôCnbsp;exterfît VertenumDiaboli, ôë mortis, quod eft peccatum. Etfi manfit mors in ^3.nbsp;carnc, propter nos, tarnen fermentum peCcati expurgatuméft, Sgt;C fadlaeftpurÆnbsp;fima caro per Spiritum Sandum purificata,ó^ vnita cum diuina natura in vna per*nbsp;(bna, Eft igitur verè natura humana, non alia quam in nobis. Et Chriftus eft Fi*nbsp;Jius AdæSc de Semine SC carne eius , fed vt dieftum eft, Spiritu Sarido obum*nbsp;fcrante, Opérante, Scpurgante, vtapta eftet ad hanc concepfionem irinocentilsi*nbsp;mam,amp;mundam ac fan dam natiuitatem , qua nos purgaremurSC liberaremuranbsp;peccato.

Poftquam hoc tartquam fundamentum, tenes, vt Chriftum fideagnolcas, ac Ex nouiß. confitearis vere elle Dcum ÔC hominem, iuxta feripturæ dodrinam. lam porro wBw dlt;lt;«m-diligjenti animaduerfionc SC cautione opus eft, vt amp; de naturis 6C perfona Chrifti «iwTom.s.nbsp;rede iudices, nc aut perfonam tanquam diuellas ÔC dilaceres, aut naturas diftin*nbsp;das,diuinam ÔC humanam in vnam confundas, fed vt cum diftiridione naturarum,nbsp;fimul perfonæ indiuilam vnitatem retineas.

Namin hoc ipfo amultis à veritatc aberratuni di, vtautdiuinam ÄS huma* F tj nam natu*

namnatutamcoftfudcfint, ficvtvnamamp;eandemcflèdoccrent, eöcdiTcru minis diccrcnt, Aut contra ex vna perfona duas facerent, vt in hoc Neftorius fecit,nbsp;in illo Eutyches, amp; in vtroqucalij quidam delirant» Noftrac vero iilius ludaicaenbsp;fccisreliquiae,8Cabaltcrapartc Mahometisdifcipuli,tanquam nuncpoftalios prPnbsp;rnùm de ccelo delapiu, vnde multo diuiniore fpiritü adflati, longe fublimioremnbsp;làpienriam hauferunt, qua nos Chrifti nomen profeflôs, tanquam extreme ftupi-4'olt;s,ex alto dérident, cum ilia fua acumina nobis proférant. Si'Deus eft C inqup^nbsp;unt) vefterMefsias, quomodo fieri poreftvt tanquam homo moriatur cum Deinbsp;maxime proprium fit mori non pofie. Si vero homo eft quomodo fieri poteft,nbsp;vt Filius Dei fit natural Cum Deus vnicusfit* fineconiugeautconforte, vndcnbsp;Filium gignat.''

Hie dum fibi digito coelum videntur attingere, atque adeo in ipfa diuinæ fapientiae penetralia irrepfifle, eoquod deprathenderint,noftra£deMeftia ftnten-«nbsp;tiæquædam ration! abfurda, Slt;abhumanis iudieijs abhorrentia pofte affingi, diggt;nbsp;nt Hint, qui omnium irrifione laudantur, non ipinus, quam ranula ilia, quatvtinnbsp;Cermanico prouerbio eft conlpedo forte teruncio xris infidens, tanquam de Pcrgt;nbsp;ficis gazis glorians, arroganter exclamaftè fertur, Ergo pccuniam comitaturnbsp;dignitas.

Gratia feilicct habendaeft his ter maximis, ablblutilsimis, fapientiisimis, ab omni laude fIicifsimisSlt;diuinifsimis Magiftris, atque dolt;ftoribus, vtpotea'qui»nbsp;bus nos Chriftiani miferi, hebetes, plumbeo cerebro, neftio an dicam homines,nbsp;uno trunci, lapides, fungi, ÔC inutilia terræ pondera, docemur ilia interiora, recon-«nbsp;ditiora, acdiuinioramyfteria, ftilicet, Deum non pofte mori, nequeeflemaritum.nbsp;J raque gratulemur attati pofteritatique noftræ, de his fingularibus, eximtjs, incom-parabihbus,lc(ftiftimis,præftantifsimis, SComni laude cumulatifsimis doiftoribusnbsp;ac magiftris, quorum monitisamp;monftrationeadhuncexcellentemiàpientiæ gra-»nbsp;cium peruentmus, quod antea vix optandum nobis videbatur , vt nunc demumnbsp;intelligamus,necintermori diuinamnaturam,nec vxorem habere»

Age verd, num poft hac cuiquam admirationem debet mouere f Mirum profeefto omnibus nobis vidcri débet, quod vbicunque ludæus vel Mahometiftanbsp;folo impreftcrit veftigia, non profinus ip là tellits, perinde aefiNuminis alicuiusnbsp;praientiam ac maieftatem fertfiflet, inefedibili elatagaudio, clum atque illas fir*nbsp;perioris mundi machinas inufitatô âtque iiiaudito motu tranfsilire confpi*nbsp;citur»

Rurfus autem quod non cleftia corpora,Ô£^illc Sol,Luna, caeterique aftro' rum ignes certatim Semideis talibus applaudentes ad pedes, ludæorum, Ô^Tur*nbsp;carum, fefê abtjeiunt, vel ctiam ad inferos imani^ fceleratorum federn atque relt;^nbsp;gionem précipitant.

Nam omnind incompræhcnfibilis, atque immcnla fapientia eft, intelligcre Deum non habere Vxorem, ncc eftê mortalcm, longé fupra captum vecordiuntnbsp;Chriftianorum pofita, imd quam vix cuiufquam mens aut cogitatio capere poznbsp;teft. Dicant enimqui Chrifto diuinitatem tribuunt, figenitus eftquis,SC vndenbsp;ei vagienti in cunis nutricem adduxitf Vnde poftea anciilulam lufitanti, S£nbsp;iam fari ingredi difeenti adhibuit i Deinde fi mortalcm Deum fingünt, quiinbsp;ei mortuo iufta faciet f vel quis exequias' iilius funeris profequeturf Qinscae-*nbsp;lebranti nuptias hymenæum canet C ôô ad tibiarum neruorumque cantum chögt;nbsp;reas inftituet f Qitis funebria Sacrificia, vel vt hodie appellant, Miftàm pro dénbsp;fundo faeftitabit aut peragetnbsp;nbsp;nbsp;Heu quantus eft ftupor veternus,quanta temulcn

r nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tiaö^

t/a amp; incogitantia,GhriftianoVum/qui Deum mortalcm colunt j eiimque tnaritutrt eflë fonimant. Econtra ter Ô6 amplius beatfj)fu^ciendi, arquépleno oré laudandinbsp;fiint,Mahom£tusÔ£ Rabïni^qui nobi's rüentibus in tenebras^ ÔC in. mâxirnis errori-bus verfàntibus, hæcdiuinaifapienhæ myftéria enunciant^ O Furoren) Mahometnbsp;tïabomiïiumaunbus repellendum, O dementiamtncredibilém j O deteftandamnbsp;«ripudentiani

Audes ne tu Propheticum Spiritum laç^are, cùm tain puenliter, ineptè^ futile ter, infulfe, turpïter amp;flagitiofè nugeris, halluqneris£ délires f- Hic veto audisnbsp;ipfa Deilàpientia, magi's diuinam j vt verè dici poteftüludj quod ni Germaniconbsp;prouerbioefl:,r;lnulani tef uncio çn's infidentenij tanquatn de perficis gazis gioriah*nbsp;tent dixiflcjglónani adeflè pçcuntæ.Quantu.enim neceflç eft,hanc arcânam lapien*nbsp;ti'am putas, hoc eft quod illi; omnibus lummorumdocftifsnnormn, fapientilsimo-»nbsp;rünt^ter QC tnulfôamplius maiores,Do(îî:iores,fapientioreshos docent^Deumnonnbsp;poüe ihorijSC Deum non eflè maritum. Quid nos miferi,caeci,afinis hæbetiores,ô(^nbsp;fungis ftupidiores, qui Chriftiani dicimur f quaiido vnquamintra illûd arcanumnbsp;cceleftis làpientiaî pertingere daretur, nifi nobis afinis amp; fungis omnibus diuinis dpnbsp;uiniores Magiftri contigiflène.- Sed omiflos.illôs miferandos potius quant tiden-tos fatuos finantus frui fuo illô inani fomnio làpientiac. Plus ledlor teneat intnto.;nbsp;tam veritatem fîdei noftræ, quæ firmis teftimonijs ïcn'pturæ diuinitus tradirç^nixa,nbsp;docet leftimChriftum Dominum noftrum eflè verum ôtT natura Deum, FiliuirrDeinbsp;Patris æterni, amp; verum hominem, Dauidis ex virgûne Maria Filium: Nonrantennbsp;geminum eflè,aut duos Filios, feu duas pérfonas. Sed viticum cundemFiliumirinbsp;eadem perfona, vera coniundiione fine vnionedUarUmiiaturatum, diuinaeamp;hugt;nbsp;nianæ, quarum tarnen vtraquefuis proprietatibus,ab altera dilcernitur»;

Nam iîcut dixi, de articulo trium perfonarum amp; diuinitatis,cauen4um efle, né diftindas pérfonas in vnam confundas,fiC rurium,ne eandem diuinitatem (eu eflèn»nbsp;tiam diflrahâs, tanquamtres DqintçUigendt.fint, fedretiniendam eflè, trium pcrfogt;nbsp;nanim diftinxftiortem in vna ihdiuiià^flçntiat, Ita amp; hîc, de Filio Dei, è regionccagt;nbsp;uendum eft, neillam vnicam perfonam diftrahas in duas, Ô6rurfum,né diftifidas in.nbsp;eadem perfona naturas in vnam confupdas, QC tahquan).duos Cliriftos facias. Sednbsp;retinendum eft duarumnafurarumdilcrimert, in admirànda vhitate peribnæ.

DciCopulatæfcuvnitæiunt : Ita etiàm vqcabula in ftrmpnefèu foripis loquendi inEcclefia receptis,quæ tribunttrr natüris,feùyt vülgo vbc3ntur,pra:dicâtà conue^ cônimunicd'nbsp;niunt5CquaficonpuIanturcumijs,quçdeintergapériohadicuntur. Quasfôrmasnbsp;loquendi vfîtate vocant communicationemldiomatùni leii jproprietâtum, hoceftnbsp;cum id, quod eft proprium alteri naturç, dC de ealèorfim in abftracfto dicitur, ta*nbsp;men in concreto tribuitur toti perfong./ Vt ficut redlè ^vere dicimus : Homi*nbsp;nem natum eflè ex virgine Maria,Sô à ludgis çrucifîxum, Itahgc eadem yocabulanbsp;feu prgdicata,relt;ftè etiam tr ibuuntur Filio Dei,amp;^ retftè dicitur,Filiû Dei eflè natumnbsp;ex virgine, erucffixum à ludeis, propterea quod Deus amp;homQ vna perfona eft, ièunbsp;vnusChriftus,FiliusDei6C Virginis, nopduoChrifti, needuo Filft^ alter etern*nbsp;DeiPatris, alter virginis, led idem ôlt;f vnicus Filius Dei virginis. Étfi vérum çft,nbsp;nomen hominis per fe proprie de natura Humana intelligi,ficut Dei nomen ( de na*nbsp;tura diuina) feorfim diuing naturae tribuitur..

Nunc fi negate velis , vt Neftorius impie dclirauirDeum feu Dei Filium fe* futtt Chriftum,natum eflè ex virgine,aüt crùcifîxum à ludæis, ôtf contendas homi*

nem duntaxat efïè virginisFilium, crudfixumamp;c. Hocipie ijfmpcffonaeilidfüM duairt vnitatcm diftraxtftt,m duas,quarum altera fitnata ex virginc, amp; adßxa cruci,nbsp;altera verô quæ nec nata nce paflâ fît ¦: Intellïgiturquc hoc modo vtra^ natur»nbsp;fcorfim afle perfpona per fefabfiftens,amp; ïam non vnus fed duo Filtf.

CiliodprOrfusidem eftacfinégèsFiliûDeumfeuDei fadûmeflêhominem, talem,diftradioneminChriftofacir,acfi Deus fitperfona feorfim cOgitanda, ièiinbsp;reuera ÔT perfcfe feiunifta^b hominCj qùafique rurîüm homo fit perfonaliter fei'un-«5îuà'à perfona diümài t^iod palafn vén'tati contran'Um ÔC impium eft adfir-maré. ¦nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;¦ ,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;¦

Glare énim höc réfutât fcri'ptura nbsp;nbsp;nbsp;fie loquitur lohan.». Et vërbum caro

fà(ftuin^ft. EtLutæi». Qirod in te nafcetur, Filius Del vocabitur. Et in fymbogt; lo vfitätö -, ^uöd^ vocaiit Apoftölörum : Credo in Icfüm Chriftum j Filium Dej*nbsp;vnicitm, cdnceptUm deSpirituSancftö, natum ex Marfa virgine, paniim,crucifi-xiim æc Non ait alium elfe Filium Dei,amp; alium hominem natum,fed eundem eflênbsp;Filium Déi,quinatuseftex virgine,ÔC iametiam Virginis Filius.

¦ Rurfus^ fi ab alteta parte in Eutychis delirium relapfiis, ncges hunc homi* nemlcfumGlirifttim, elleconditorem clfj terræ omnium rcrum, aut non eflcnbsp;Filium Dei, qui fit adorandus inuocandus. Qucmadmodum his proximisnbsp;anniameirrininluS quendam fanaticum tragicis clamoribus tumultùàntem, amp; lenbsp;iactantemïh hoc loco, quam pcriculolè â nobis« fieret, qui a-eaturam pro creatorenbsp;adoraremus,cùm taies ncc in Propheticis ÔC Apoftolorum Icriptis tradita attentenbsp;-kgant, nec fermonisinEcclefiaiteceptiôifcxplicationis dogmatum rationem vlgt;nbsp;lain habeanuSedex tuo parum ianocenebrogignant nobis dogmata, amp; quidquidnbsp;ægrifomniarumdetantisrebusobtrudantorbi videlicet ,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;iêd

' Sed vt dixi, in hoc Eufychiafid dêliriô rurfus peribnae vnitasdiftrahitur, S)C' reuera duæperfona finguhtin^FilîjDèiôifiVii^inis, ièdalioquodammodo. Narrt'nbsp;Ncftôrius fie difeerpit perfôham, vt humanam naturam abftrahatSCdiuellatàdi-'nbsp;ûiaa, laccrans unionemfeu copulationem, SC ex Vtraque natura faciat peculiaremnbsp;perfonam^iêoïfiin cOgitandam/ùm adfirmat iêoffim tantum hominem,nonDeuninbsp;hoc eft non integram periôqam, feu totùm Chriftum, crucifixum eflê. E regione,nbsp;îiütychëaitaleiungit ac'^iücllit diüïnam natüram ab humana, vt hic quOqüela/.nbsp;rx.^oïll tîe'ret côpulàtiortem feu vnionëm' perfonalem, amp; duaâ diftintftas periônasimagigt;nbsp;. .r../. , lt;. «nêtur, éum contenditDeum, non hôminçmadorandumefîêj videlicet Chriftuirinbsp;lt;»vâb humana naturà feparatUm*

Veiùm Scripfui-a Prophetica amp;S Apoftolica 6d rioftrat fidei Sÿmbolum ac cónfefsió fie docent : Nos cùm Chriftum natum ex virgine videlicet hominemnbsp;adorâmus,rtôhadorare älic(üempurum,vt vocant,ieu merum hominem, feu aliurrtnbsp;^FilioDei, qui feorfim cxtraDeum,feu praeter Ôf eitra Deum, fit perfona quacdanlnbsp;fepafafa, feorfim ado'ràndx, fedadorarià nobis aetérnum, verum, vnicumDeum,nbsp;qui cunii Pâtre ætérhoôlt;^ SpiritU San^ô,vhüs eft Deus,ætcrnus,ô(r cum humana nanbsp;turaafl'ufflraekvirginé,vnaeftperfonafeuvnusChriftus.Huncfideinoftrç,feu dogt;nbsp;dOtftrinç de Rho Dei verum intélletftiïqUifquis non habet eum neceflê eft tanquamnbsp;toto clo à fententia ftripturg Prophetieç Apoftôlicç deerrare. Ncque vn*nbsp;quam rcvfe iudicahitdc di/fis qug de.Chrifto alias alia forma loquuntun

ï nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;T

t: ^1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Qviant

Qiiàni faepe ih Próphétis Mefsias dtdtur feruus Dei' vt Efai* 4!» Eccé fëruus meus,quodele(flatuianimamea,amp;c.Etca.f).Ecceferuus meus i'ntellïgctS^c.Qui'd^nbsp;qnôdcnamvocatur vermis vtdefefe inquitPlàl.xi. Ego autem vermis (um^ ôiïnbsp;non homo. Qiiodqucmultô»vtvidetur,abiîirdius, ÔC atrocius eft etiam peccatornbsp;dicicur:Pûl.4J. Ego diximifereremei Domine,làna animam meam, quia pceca-Ut tibi iêu tibi fum peccator amp; reus. Et Plahdjt» Deus tu feis infipientiam meam,'nbsp;dehVta mea à te non funt abieondita. Ex mox : Opprobria approbrahtium tibinbsp;cecideruntfuperme. AcrurfusPfal. quadraginta. Circumdederunt me mala jnbsp;quorum non eft numerus, Compraehenderunt me iniquitates meæ ÔC nonnbsp;potui vt viderem,Multiplicatae funt fuper capillos capitis mei St cor meum dere*nbsp;ïiqUiï me.

Hîc vero ratiôriis hiirrianaefàpientia ludæi, Mahometici, fibi videntur merito rcclamare, Ifta quomodo de Dco feu perfona diuina intelligi poftùnt t'Qiro paêlonbsp;fieri poteft qui Deus fit, eum efic feruum f Qiiid vero etiam, vt dicatur peccator t*nbsp;Qiiishômirtum adhæc tamabfurda, tetra, non obftupcfcat auribus ôtSanimo per.»nbsp;horreftens tQiiod vnquam genus homintim ftultius aut magis execrandum tugt;nbsp;lit hic orbis 2C natura rerum, quàm hos qui fe Chriftianos vocantf Scilicet nuUanbsp;font magis tetra portenta S)C monftrahominum, iudicio illorum lapiéntum, San-vlorum,fummorum,ôô qui fcfolos homines eflè putant, quod non vt nos creatu»nbsp;ram,fed ipfom Deum creatorem adorent*

, Nuncitaverèréscft, non eft hæc miranda dotftrina nata èc prolata ex homi^ num arcana fapientia, tanquam ex tenebris, dC quodaniTrophonîj Ipecu erutaînbsp;Neç ex ludaiçis ÔC Thalmudicis lacunis,ex quibus illi fuum illudSchemhamphoresnbsp;hauferunt : Neque etiam ex Mahometici proftibuli luftris, in quibus impürus illenbsp;qui fe Dei Prophetam dicere audet,ièfe ftudiofe exercuit,adeo, vt fine fronte ÔC ob-(cacnô ore etiam gloriari audeat, fibi à Dco fuo ( Diabolo principe mundi) tantum mafeuli roboris datum eße vtne quadraginta quidem Mulieres in vnam no-^emei fufficiant. Ó Magiftrum caftum , amp; exemplum pudicitiæ, cuius tetramnbsp;(purcitiam, ÔC quauis latrina olcntiofèm y vbique redolct ÔC refipit totus illius Liber Alcorani, videlicet non difsimulanter præ le ferens, left ilium fuum Propheti-cum Spiritum , non aliunde nili ex olentibus abominandis bachanaliumnbsp;luftris haufiflè, Nunc qui taies Præceptores audit in talibus libris legendisnbsp;qperam ftimit, quid iniruin eft , eum nihil neque de Deo, neque de Meisia rc-intçlligere r Cùm ne ipfi quidem Magiftri feiant, quid aut doceant aut vi-Uant.

Nos verb qùiFiliumDei, quem ipfé æternus Patér cèrtifsimis' teft/monrfs QC voce de clo fonante audiri iufsit, Doeftorem fequimuf, ingehti Dei bcncficio fei-musjhurtc Mefsiam eflê vnici æterni Patris vriicürri coæterrtumFilium, miflùm innbsp;mundum, àdfümta humana natura, vt prO peccàtis rioftris irt le deriuata ira Deinbsp;KiTSf' amp; vic'lima fiercr, ipfum peccaturn ôf-mortem in nobis abolerct. VtElaf*nbsp;515. clarediciturOmncshOs quafioucs errauimus, vnufquifque in viam foam, lednbsp;Dominus pofoit in ipfom iniquitates omnium noftrûm* Itèm pönet animam foamnbsp;pro peccato.

Hoc ergo cum certum fit,læti às verb peclore höcglóriamur,amp; praedicamus PiliuniDei,vnicumvcrûDeum,vnàcum aeternoPatrCjamp;TcuS.S, pro nobis eflefa-lt;fiû homirtc,feruum, vermê,^: opprobriS homirium, denic^ etiam pcccatorê, feu vtnbsp;Pâui.loquitur,pCccatû Slt; maledi(ftû.Itê SC illud rede,pie,ôf pia cofefsione dicimus:

68 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DE CHRISTO.

Déurrt pro nobis eflè mortuum, Dcum crucifixum pro nobis, in fuo corpore tuliflc pCccata noftra, Deum nos rcdcmilîc fiio (anguine, Nam hie iam vna eft perfona,nbsp;Dei amp; hominis^eu diuina natura, ôif Humana copulatae font in vnam perfonam, QCnbsp;Chriftus reuera eft Deus amp; Homo. Qiiod igitur facit,patitur, loquitur homo,idemnbsp;/nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;vere facit, patitur,loquiturDeus æternus,

Ruifom quod facit, quod loquitur Deus, idem facit, loquitur Homo, videli' cct, idem Filius Sc DeiiEremiamp; hominis.Virginis, vnaindiuidua perfona, fed di*nbsp;ftindlarum naturarum.

Hæcnobis inquam,certa Sgt;C firma font,quantumuis offendantur qui verbum Dei non aUdfunt, quamuis furenter reclament, quamuis maledice blaiphæment,,nbsp;vel ipfe Satan veleius impurus aflèda, lenonum 6C proftibulorumPatroiius, Magt;-'nbsp;homet,aut noftri,Schamhageriftæ ludæiahj. Sedbreui impuritatis ac oblcoznita-tis QC blaiphaemioris in imo tartaro poenas daturi.

Per Semen Mulicris conteretur caput Serpentis, per Semen Mulieris foilicef, itavtficutpermulierem conditam de Viro fineMatre, genus humanum in huncnbsp;ixr.ouiß. miferandùm lapfom Diabolus pelfondedit : Ita hoc Semen ex Muliere, fine Vi-crb.Ddui' ^ronaiciturum, rurfom ipfom Diabolum conculcet. Hoe igitur Semen Mulieris,nbsp;dis. Ten». 3. neceftê eft eflê verè hominem,ÓC maftulam prolem ex muliere naram. Nam huma-Gcr;jw». Seminis appellatione iuxta PHrafin Scripturx Propheticac, conftat nihil aliud^nbsp;fignificari,nifi fcetum feu prolem natam ex homine, Sed hoe loco illud fingulare-eftjquód hæcproles,fèuhichomo dicitur,Semen Mulieris,cum alioquivocabulum-Semen,vbique viri feu PatrisSemertjideft è Viro feu Patre ortam fobolem fignifi-nbsp;eet vt Semen Abrahæ, Semen Dauid adeoep pafsim in rota Scriptura Prophetica'nbsp;de Seminc feu fobolc viri dicitur, Qiiare Mofes hoe quidem locO prórfos cumnbsp;Luca SCMatthæo congruens, clare fignificathancMuIieremfouMatrem virginem^nbsp;fore,quæfineviriliSeminefuturafitMaterluifbliusSeminisfeuFiltj. Cumlt;^ hæc*nbsp;fontenria cum fcriptis Apoftolicis noui Teftamenti confonet, nos qui Chriftiani^nbsp;fumus iuxta fupra traditam regulam,nullam aliam admittamus. In fumma, hoe'nbsp;Setnenmulieris vcrêSC naturaeflèhominem iam certum eft, fed eundem neceflc^nbsp;eft etiam verè SC natura eflê Deum, Alioqui Mofên non Dei fidelem SC verum, fed*nbsp;Satanæmendacem,6Cidplolatricum Prophetamiudicarioporteret, Cûm huic Sonbsp;mini hanc poteftatem,ac vim tribuat, quæ folius Dei propria eft, videlicet quod fit'nbsp;aboliturus SC mortem ingenere humano, SC mortis autorem, adeoep ÔC pecca-turn Sc iram Dei,SC iuftitiam ac vitam inftauraturus. Hoccerte neque vnus aliquis'nbsp;Angelus coeleftis,neqUe vniuerfos ctusAngelorum,effi'cerepoflùnf, fed necefle.nbsp;eft perfonam eflê maiorem, Sc praeftantiorem,acpotentiorem Angelis SC omnibusnbsp;creaturis. ReCle ergo hoc dicoacrepeto ^oifen tanquam idolatricum DoCloremnbsp;Sc Prophetam damnandum ÔC execrandiî eflê,fihanc poteftatem ÔC vim SC morteni;nbsp;Sc peccatumabolendi, SChacabolitaiuftitiam SC vitam æternam reddendf, Semininbsp;mulicris tribuit,quod nihil aliud nificreatura fit, non etiam ipfo vnicus Deus, quinbsp;folus eft Viuificator, feu vitæ dator SC effetftor, vt lohan. i. deFilio Dei^'z' ait ; Innbsp;ipfb vita eraf. Nam hoc etiam iudicio ÔC confefsione rationis humanæ, neceflênbsp;eftfequi, Qriod in cuius pipteftate eft mortem conculcatam abolere in ciufclemnbsp;etiampoteftate fit vitamreftituere':. Etcuius fitpeccatum tollere, eiufdem eflê SC'nbsp;iuftitiam reddere, cum reipfa mortem auferre nihilaliudfi't,quamfo'tamamifEn»'nbsp;repararCy

reparare, pcccat» aboh'tio fit ipfa mftniæ reftitutio, cuitis velut è pöflèfsione Ier-pens, Icu potins per fcrpcntem Diabolus primos parentes cumomnipofteritate generis humani deiecit, ÓC mendacio circumuentos in peccati noxam Qi. mor-*nbsp;tcmætcrnam eoniccit,vtclarèaitvox,mandatidiuini; Qitaciinquc dic,6lt;rc» Etnbsp;paulo poft, In hoe dicto omnes Gentes benedicentur inSeminc Abrahaepla-«nbsp;ne idem fignificatur quod ad primos parentes duftum erat: Semen Mulieris conferee caput Serpentis, hoc eft per hunc tolli QC aboleri peccatum ÔC mortem, ÔCnbsp;tuftitiam ac vitam aeternam reddi. Nam peccatum 6c mors æterna funt ilia ipfanbsp;tnaledicftio cui fubieeftum erat totum genus humanum poft miferandum lapfuninbsp;primoram parentum fine fine, Nifi per hoc Semen rurfus benediceremur, hoc eft:nbsp;nouaiuftitia ÔC vita donati, Sanefti ac falui ellemus. Sic ergo in hoc Semine A-brahæ nos Genres ( qui in hac promifsione vocamur Goim ) de hac benedieftio-nc gloriamur earn nobis arrogamus fide , ÔC ca confifi etiam iuperbimus , acnbsp;animofi defpicimus Satanam, cius potentiam, peccatum mortem, ÔC quid-^uid eft nobis aduerfarium,óótanquam iam vieftis amp; criumphatis omnibus laeti ca-nimus hoc èTtjyvHit// nos in hoc Semine Abrahæ, Dauidis amp; Mulieris Virginis,nbsp;habereremifsionempeccatorum,Sceorundem perpetuam ablutionem, deniqueSdnbsp;iibcrationcm à peccato SC morte,

Hie cnim nobis fatftus eft à Deo, vt ait Paulus, vtfitiuftit/anoftra,lapien-tia noftra, redemptionoftra, famftificatio noftra, beneditftio noftra, Ipes noftra, vita laetitia sterna, De quo Deo atterno fit laus SC gloria in perpetuum.nbsp;Amen,

Cum igitur hoc Scmcn Abrahæ hanc tarn efficaeem bencditftionenl adferat Cc largiatur omnibus Gentibus, Necefle eft eum non folum efle hominem, quinbsp;tantum,quod eft hominum, verbis nobis bene precetur, ftd SCipfum verum, vni»nbsp;cum,æternum Deum,cuius in manu 6C poteftatC,fit vèrè efficere, ac impertirihancnbsp;fjenedicftioncm. Nam peccatum SC mOrtem abolère, ÔC iuftitiam ac vitam redde-»nbsp;te,non eft hominis,ac ne Angclicæ quidemnaturæopus, fed folius vnicæ æternaenbsp;diuinitatiSjConditricis omnium rCrum,

Rurfus, cum bic ipfeautor, SC donator benediiftionis dicatur ÔC fit Abrahaï Scmcn feu Filius, ex ipfius pofteritate natus, neceflè efteum non tantum haberenbsp;diuinam naturam, ftd vcrè 5C natura eftè etiam hominem ex carne ÔC fànguinenbsp;Abrahæ, hoc eft in eadem perfona vcrè fimul efle vnitam diuinam SC huma-ham naturam,

Pluradehocloco vide inGenefi Luth. Cap, 2z. InPoftillis, In Galatis To,^.» pi,,Ji, 8id, 1 om. 3. Gevmaui fol. 205.2olt;?, 4^2, 4^3, 46ÿ.4oç. roj Tom, 7»nbsp;G^rman.fol.ÿz.

¦r ^^^'^^^¦^^cpot'^^QmdêDcusiuxtanoftrascogitatioes rétftèagnofci,fedità, 'ßxnoutfL ^æP^P^-^^'^^h.AcprecipuevoIuitDeusfiliûfuûpatefierijôCànobisagnofcijin nerbiinbsp;noui Teftameti.In hunc Fiîiû Omnia refpiciunt. Propter hue dis Tom. 8.nbsp;cnim Meftu, eu propter hbc Semen mulieris,omnis fef iptura tradita eft,per qu5 vinbsp;delicctréftituerêturqugcunlt;^perfèrpentêdeftru(ftafunt,abolercturpeccat3,mors,nbsp;placata

placata liorribili ira Dci/ôd' noua iuftida, vita, lïnmortalitas 2C laeticia in æterna corigt; . fuetudine cum Deo reftitueretur, ad e o que vt Paulus loquitur fieret illud, vt omni'anbsp;velutfiibhocvnum caput COniunda rediganturCololT. i» Namficutprimumlapgt;nbsp;fus hominis, præcipué ÔC proprie in Fi'lium Dei offendit, ÖC tarnen eo ipfo fimul etpnbsp;am aduerfus totam diuinitatem peccatum eft: ItaDeusinillo fiio arcano confilionbsp;de liberatione humani generis hocadmirandumdecrctum fecit, vtpcculiariterCCnbsp;Iblum Filius adfumeret naturam humanam, videlicet vt per 6d propter eundemnbsp;homini redderetur iiberatio, ÔC inftauratio integritatis, de qua exciderat, contranbsp;quem lapfu fuo initio impegerat: Ita tarnen vt hæc iplâ Iiberatio feu inftauratio hoquot;nbsp;minis, fada per Filium, totius diuinuatis, hoc eft trium perfonarum, communenbsp;opus fuiflè intelligatur«

Cùmenim ierpens Diabolus hominê ad præuaricandum cöntra Dei manda,* tum follicitaret, præcipuè viusefthacarte, vt gum contemtu amp; odio contra Filiunxnbsp;Dei incenderet, cum diceret ad hominem: NouitDeus quod quacunque Die co^nbsp;meditis de hac arbore, eritis ficut Deus,icientes bonum amp; malum. Hoc veto eratnbsp;lædere gloriam Filfj Dei, ôf ea fibi vfurpata, iplum de eius pofsione veile deijcerc.nbsp;Nam huius vnius eft haec prærogatiua, quod ipfe Filius Deo fimilis eft,feu vtPaul»nbsp;aitcololT.i, Imago feu ««w^yDei inuifibilis, amp;charaderfubftantiae, fiCnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;(èit

fulgorgloriæ eius, Ebr.j. Ac ante hune ipfumlapfum hominis iam Diabolus, cum fuiflet inter bonos Angelos, fefe auerterat à Deo, cum fimili lapfu, contra hanc ip*nbsp;iam imagincm Filium Dei rueret. Non eiiim contentus, que in hac praeftanti na*nbsp;tura vna cum reliquis præftantibus eledis Angelis erat imago Dei ( non tamer!nbsp;vt Filius Dei, coæterna ÔC fubftantialis, fed condita imago ) fed aufus eft hor*nbsp;ribilifuperbiaappetere etiam hanc gloriam illius æternæ imaginis, intraipiam efnbsp;fentiam diuinitatis, vt quidam ftriptores locum Efai*»4.fub nomine Regis Baby*nbsp;lonicide diaboli lapfuenarrant, tanquam SC velut alluferit propheta cuminquit:nbsp;Qiiomodo cecidifti de clo lucifer, qui mane oriebaris, qui dicebasin corde tuo;nbsp;1 n ccelum afeendam. Item Aicendam fuper altitudinem nubium, ero fimilis Al*nbsp;tiisimo. Propterea igitur feorfim édita eft patefadio de Filio Dei ÔC ipfe adfum*nbsp;fitnaturain humanam,vt per eundem in carnehumana rurfus reftitueretur ,huma'-num genus, quod in ipfius diuinam naturam horribilifuo lapfu incurrerat QC offen*nbsp;derat.

Eft ergo totius feripturæ Propheticæ,vt ex ijs que hadenus dida funt,fatis in* telligi poteft, velut ffopus, QCfummainChrifto Filio DeidCVirginis. Inhocfin»nbsp;qùam)fûntomnia, 0!^ propter hunc omnia, aeprgeipue ob hanc caufam, editgfiintnbsp;patefadiones, tradita dodrina prophetica, vt hunc Dominum agnofcamus, Sénbsp;quidem fic, vt perfona difeernatur, ÔC tarnen per hunc etiam Pattern gternum Sénbsp;Spiritum Sandum, vtqug huius vnicigterni Dei confpedu in omnem gternitatemnbsp;fruanlur. Si quis igitur hunc Filium Dei rede agnouit, huic iam tota propheticanbsp;fcriptura, tanquam interius illud adytum arcanum remoto velo aperta eft, SC quonbsp;magis crefeit quoque firmior fit fides in Filium Dei, co clarius hgc lux fcripturgnbsp;fuis velut radijs effulget.

Paulus dlfcrteac propriedefinitChriftS hoc modo.Chriftus eft Filius Deiaevi^/ ginis, traditus SC mortuus pro peccatis noftris. Hicfi' diabolus attulerit aha defini*nbsp;* tionem Çhrifti, dicas definitio SC definitum funt falfà, ideo hanc definitionem no^nbsp;recipio. Non fruftra hoc dico, fcio cur tamdiligentervrgeam,vt Chriftum proprfcnbsp;éx verbis Pauli difeamus definite.; Eft enim reuera Chriftus non exador, fed pro-*

picrâtor pcccari totîus mündû Qiiare fi peceator es, v t certe omries fcinper fuinusj neftatuas Chriftum mInde ludiccm, alioqui pauefies ÔC defperabis, fed appiehengt;nbsp;dcverameiusdefimnonem, cam videlicet. Quod Chriftus, Dei amp; Virginis Fi-lius,perfonafît,quænonterrçt,nonadfligit^ non condemnatnospeccatores, nonnbsp;exigitrationeinànobismaletranfadtævitæ, fed quæfeipfam trSdidit propeecatisnbsp;nolhis, Atquevnicaoblatione aboleuitpeccata totius inundi, crucifixit 'QC in fegt;nbsp;metipfo extinxit. Hanc definitioiiein diligenter dilce, amp; præcipuè hoc pronogt;nbsp;men, Noftiis, ita exerce, vt hae duæ fyllabse ( noftiis ) creditæ tuum quoque pccca-tum totum hauriant ÔÔ abforbeant, Hoc eft vt certiisimè noris, Chriftuin non fogt;nbsp;lum quorundam hominuni,fed etiam tua ÔC totiUs itiundi peccata abftuliflè.Etiam^nbsp;fi omncs homines non hoc credant, tame traditio faCta eft pro peccatis totius mun-di. Sint ergo peccata tua non folum peccata, fed vere tua, hoc eft vtcredasChrigt;nbsp;ft'am nön tantiim pro aliorum peccatis traditum fed SC pro tuis. Hoc mordicus regt;nbsp;né, nèquevllo modoabhac dulcifsima definitioneGhrifti, quæ Angelisetiam innbsp;ootloiucundaefti patiaris te auelli. Ncmpc quod Ghriftus fecundum iuam pro*nbsp;pbam definitionem, non fit Mofes, nonexacftor, non Carnifex, fed propiciatofnbsp;péccàtorum,donator gratiæ,iuftitiæ,vitae,quifcipfum dedit, non pro meritis, iàn*nbsp;dlirnonia,iuftitia,fàn(fta vita noftra,fcd pro peccatis noftris. Interprætatur quidemnbsp;legem Chriftus, fed hoc non eft proprium amp; principale eius officium. H«ec,quodnbsp;àd verba attinet, fcimusSóloquiniur , led in agone vbi Diabolus obfturare Chri*nbsp;ftum,0L ex corde verbum Graciæ cripere folet, experimur nos ifta nondum recienbsp;foré. Qiii turn Chriftum propriè definire pofict, amp; cum magnifacere, ac infpicerenbsp;vt dulcifsimumSaluatorem ac pontificem,non vt SeuerUmiudiccm, is viciflet om*nbsp;nia mala,6Ciameftèt in regno cloruffi. Scd hoc pofte in agone præftare, eft om*nbsp;Ilium difficillimum. Ifta cxpertus lOquor, Noui fiquidem aftutias Diaboli, quodnbsp;tionfolum legem tunc foleatinflare,vt nos terreat. Item quod exfeftuca multas ôinbsp;tnagnas trabes, hoc eft ex non peccatoinfcrnum faciat(Eft enim mirabilis artifexnbsp;aggrauandipeccatuniSCinflandi confeientiam, etiam in benefadis) fed quod fo*nbsp;leat etiam terrere nos per ipfam perfonam mediatoris, in qiiam transformat ft. Etnbsp;citatoaliquoScripturælocOjVelChriftididîo, ffibito pcfcellens cOr, fic ftft nobisnbsp;oftendit ac fi effet verus Chriftus,finitcp nos in hoc fpeeftro hærere, quod conftien*nbsp;tiaiuraréteumeffèChr!ftum,cuiuShæc fententiafeu ditftum fit; Inftrper ea eft ca*nbsp;lumhiatorisaftutia,quód tantuni partem Chrifti, non totum Chriftum proponatnbsp;fciiicet eum efte Dei Filium j natum hominém ex virgine. Deinde fubito afsutCnbsp;aliquidalienum,hoceftopponitdic7um aliquod Chrifti, quo ipfe peccatores ter*nbsp;*'ét. Qiaîc iiliid eft Lucæij. Nifi pnitentiam egeritis, omnes fimiliter peribi*nbsp;tis. Sic veram Chrifti definitionem, inficiens veneno Sgt;C vitians, hoc efficit, vtnbsp;quot;étiatufi credamu s Chriftum MediatOrem effè, tameil reuera cönftientiä afflidla fen*nbsp;tdt, iudicet cum Tyraiinum amp; iudicem. Hoc modo decepti à Satana, facilenbsp;âmittiinus dulcifsimam imaginem Pontificis ÔC Saluatoris Chrifti, qua amifta,nbsp;Cxhorrcfciniuseumnon minus quàm ipfum Diabolum. Atque ea eft caufa, cutnbsp;tarn vehementer vrgeam, vt bené amp; propriè Chriftum definite difeatis, ex hisnbsp;verbis Pauli : Qiti dedit fcipfum pro peccatis noftris. fl ftipfum pro peccatis no*nbsp;ftris in mortem dedit, turn profetfto non eftTyranriusaUfludex, qui condemna*nbsp;bit nos propter peccata,non eft afflidorum contriftaror,fed lapforum ereeftor, coiï*nbsp;tritorum propiciator,amp;^ confolator.

Alioqui mentiretur Paulus cum dicit : Qui ftipfum tradidit pro pecca* tis noftris. Si fic Chriftum definio, redè definio, verum Ghriftutn apprehen*nbsp;do £lt; habeo.

7X nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DE CHRISTO.

Irem omitto (peculatiônesMaieftatis diuinac, SiC hacreo inChriftihumjanitat?* Arque ira v ere dïfco agnofcere volunrarem Dei, Ibi turn nullus terror eft, (èd mcranbsp;luauiCasJætitia ÔCa fimulcp apen'turlux,quæ oftendit,cogmtxoncra Dei,mei ipfîusnbsp;omnium creaturarum,ÔComnis iniquitatis regnîDiaboli ÔCc» Nihilnouidocemus,nbsp;fed vetera ÔCquæ ante nos Apoftolt ÔC omtics pq Dorfîores docuerunt, inculca'nbsp;mus ÔC ftabilimus. Et vtinam benè poflèmus inculcate amp; ftabilire, vt non {olumnbsp;in ore,fed in profundo corde, eabenè meditata haberemus, ÔC praecipuè in agonenbsp;mortis vti poflèmus,

Ex Comment. loel. cap.j.T om,4.fol. 8oj. Omnis vis in eo eft quod dicitï Efïundam meum Spiritum, Petrus immutauit paululum verba demeo Spiritu, fednbsp;res prorfus eft eadem. Nam omnis vis in pronomine eft pofita. Id cùm Petrusnbsp;quoqueretinueritjfententia manet eadem. Hîc omnium primo oblèrua differen*nbsp;tiam perfonarnm. Audis enim quipromittatfc effulurum Spiritum luum. Et ta*nbsp;men hoc quod effunditur,non eft is qui effundit, lèd quiddam differens. Sic enimnbsp;loqui neceflc eft, vt conftituamus perfonarum diffèrentiam quæ neutiquam con*nbsp;fundenda eft. Sic fuprà quoque dixitîGaudete inDeo veftro, qui vobis dat Dogt;nbsp;(ftorern iuftitiæ. Hicneceflèeft conftituere duas perfonas, Nempe dantis 8C do*nbsp;centis. Filius qui docet non eft Pater, qui donat, Dodorem, SC Pater qui donatnbsp;non eft Filius qui docet. Et ramen dicitChriftus ego ÔC Pater vnum lumus. Nonnbsp;credis Philippe quia Pater in me eft Sgt;C ego ftim in Pâtre f Ad hune modum hicnbsp;quoque perfonæ ftint iêparandat, Alia perfona eft quæ effundit Spiritum, ÔC Spi*nbsp;ritus qui effunditur,alia eft perfona quàm quæ effundit. Hæc certa vera font ac fir*nbsp;miter tenenda : Addendum tarnen poftea eft,quod nonfimpliciter dicit,Effundafflnbsp;Spiritum,fedaddit meum Spiritum, EftigiturhiePatris Spiritus. In Pâtre autemnbsp;nihileftquodnonfitdiuinum,ætcrnumomnipotens. Igiturhic DeiSpiritus, quinbsp;non eft ipiePater,eft æternus ÔC omnipotens Deus.

VidesigiturhicfirmamentumSymboli Athanafïj, quo Ecclefia nouiTefta* ftamenti haud fcio an poft Apoftolorum tempora grauius feriptum habet. Alianbsp;inquit eft Patrisperfona,AliaFilfj, alia Spiritus Sandi, fed Patris SC Fill) ScSpiri*nbsp;tus Santfti vnaeft diuinitas, æqualis gloria, coæterna, Maieftas, Qualis Pater ta*nbsp;lis Filius, talis Spiritus Sandus, Et tarnen non tres increati, immenfi, æterni, om*nbsp;nipotentes, fedvnus increatus, immenfos, æternus, omnipotens. Ita Deus Pa*nbsp;ter,Deus Filius,Deus SpiritusSandus. Et tarnen non tres Dij fed vnus eft Deus,nbsp;Î-Iæcneceflâriaeftdodrina,nonidcofolùm quia fine ea Dei notitia eflè nulla po*nbsp;tcft,fêdetiam propter inuocationem. Mens enimquoties Deum inuocat, debetnbsp;animo intueri Deum Patrem,conditörem omnium, Et Filium quem ab çtemanbsp;gignit Pater,imaginem foam, ac deftinat vt fit vidima pro peccatis, mundi ÔC Spf*nbsp;ritum Sandum,qui procedit a' Patre SC Filio SC vt loei hic loquitur;Éffunditur â Pa*nbsp;tre per Filium vt fandificet corda.

De Eflentia Spiritus Sandi plura vide Tom. i. Germ, fol. 2ji, Tom, 7, fol.7» Sgt;5.Tom.5,Germ.fol.n6. Tom.8,fol.i;4, Tom.tf.foLyr?«

D« Spirits ExComment. Ioel.cap,3.Tom.4.fol,8o4. ScripturaDeiSpiritumSanduitt curSunHus vocat, vt ficut Filij officium, in eo oftenditur quod vocatur Dodor iuftitiæ, Itânbsp;dicatur. Dei Spiritus ab officio Sandus vocatur. Qgiafandificat nos qui per peccatufl*nbsp;proifo^

prorlus propham 8ó impij nafcimur Scfumus» Peccatx ciii'm vencnum difFufurrij cftnonper corpus tantum, quôd ex immortalivitiofiimmorbidum SC mortale fecit, fed etiam Spiritum noftrum corrupit. Nam intelledlus àmifit notitiam Def,vtnbsp;quaficli in Soiemeridiano ambulcmus, voluntas autemfic deprauata eft, vt per-petuô pugnet cum lege Dei, nee pois it éi fubdi. Ägimur igitur malo Spiritu, quinbsp;Sc deledatur peccato SC indicium Dei oditi Spiritus autem Dei officium eft, hacc (^emodonbsp;naturae mala lanare, Sc prophanos, animos Säneftfficare» Id fi't præcipué tribusrè- SpiritmSan^nbsp;bus. Primùm eximit ex animis fecuritatem inftillat timorem Dei. Nam na- (ahütfi-turaliter omnes dclcctamur peccatoSC fecure ei indulgemus. Dauidem vide, isnbsp;bene fecum putat aeftum , quod occifo vria eius vxorem fine querela obtinere nbsp;pofsit.

Paulus poftquam litcras impetrauit, vt etiamDamafci iguirefn ChriftianOs liceat triumphat,ac fe beatum ducit. Äuarus cum occafio infignis,etiam iniufti lucrinbsp;oftenla eft, cupide cam amplcxaturôC vrget, Quidmultat' vitioià natura occâgt;nbsp;fiones peccatorum folicite qugrit, dC captat fecura, de Deo SC iudicio Dei. San*nbsp;(ftus autem Spiritus hoc primam folet, fecuros animos arguitdc peccato vt pec-cati fditatem intueantur, ÔC vt pnas fecuris pcccatoribus infliSlas con-fiderent. Hac ratione fit vt odiflè peccatum incipiamus SC emendemus, quae

tur peccatum folicitare nos non cefiât, tarnen adiuti Spiritu Dei refiftimus pec- nttuSanâm. cato SC id mortifleamus, Haec cûm in animis per Spiritum Sandtum, font fatfta,nbsp;nonenimhumanæinduftriæ autfapientiæ funt, Pofteaaccenditin animis nouumnbsp;fidei lumen, vt ftatuamus per Chriftum condonata nobis peccatä, 8C placatum nogt; lu ê^cetniitnbsp;bisPatremin clis. Hoc quoque non naturæfcd Spiritus SanÆ opus eft. Namnbsp;animi cùm peccata fua intuentur, naturaliter refugiunta DeO, ÔC metuunt irartinbsp;eius. Hancanimorum diffidentiam corrigit Spiritus Sandlus oftendens Chriftinbsp;facrificium, SCexcitans per id nos, vt etiamfi peccatorum grauifsimorum, nobisnbsp;fumusconfeq, non tarnen fugiamus à Deo, aut diffidamus eius bonitati, fed cumnbsp;fiduciaad eum accedamus, propter mediatorem Chriftum. Hacfidevtait Petrusnbsp;purificantur corda SC verè Sandlificantur. Qiiia enim remifsionem peccatorum,nbsp;fide accipimus, reputamur per Chriftum Sandli SC iufti. Fidem autem iequiturnbsp;confefsio ficut dicit Pfalm. Credo ideo ÔC loquOr. Confeisio autem certa fecumnbsp;adfert pericula SC tentationes, oditenim earn Satan, amp; concitat mundum contranbsp;pios,quicumpotentia,dignitate,5Copibus valeat,graUitcradfligitEcclefiam. Hicnbsp;igitur Spiritus Sandli officium, SC beneficium eximiè ièntitur, confirmantis amp;^on- nf. spirituinbsp;folantis animos in medijs periculis, nedefperent,autconfefsionemabijcianft ApO- Sanilui ton'nbsp;ftoli confirmati SpirituSandlo minas iàcerdotum contemnunt, potior eis cUraCrft foUturinpenbsp;docendi alios de Chrifto, quàm fertiandæ vttae fiig. Sandli Martyres jficut Prudéngt;nbsp;tius deLaurentio, Agncte ÔC alijs commémorât, in ipfis torméntis infultat Tyrangt;nbsp;tîis, Stephanusiam lapidandus vitam fuam negligit, folicitus de ialute, tamfecurènbsp;peccantium. Hec non Humana funt lèd certa Spiritus dona, qui ex alto per Chriftum ad nos venir, ac imbecillam naturam confirmât. Deftituti autem Spiritu San-dloquid in periculis foleant, prefcrtimCÛm mors accedit,notumeft. Trépidant,nbsp;querulantur,pauent,nufquam vident in quo acqüiefcant. Hgc naturalia fiinf, fednbsp;ßandlus Dei Spiritus, naturam etiam hac in parte corrigitpgCßnat, non eo modo vtcruciatusmitiget, aut corpora fine ienfumali efle faciat ( quanquam id quoque alicubi folet ) fed vt in fenfu ipib mali, non concidat animus in melioremnbsp;ipem intuentes, ipfi nos confolemur 2«^ erigamus, per inuocationem , ficutnbsp;ideo à Zacharia appellatur Spiritus gratiae ÔC praecum. Gratiæ qui confirmet ani-

74 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DE SPIRITV SANCföC

mos, de remifsione peccatorum, per Chrïftum, præcum qui l'n perictiUs ad orat/o^nbsp;nem exuscitct, ac fpc liberationis præfentia commoda mitïget.

Arque hîclongum agmen virtutum Chriftianorum, conneÆturj libcrtasii* confitcndo, patientiain ferenda cruce, Inuocati'o cum certa fpc liberationis, fide»nbsp;certa deDei fauore etfi fortuna diuerfùm loquatur, Exercitium verbi dum progt;nbsp;mifsionibus infirma fides feerigit. ÔC quis cnumeret omnes Spiritus Sancfli dotesgt;nbsp;inhacnoftraimbecillitatet' Excitare autemnoshæcdebent ad agnofcendam Delnbsp;ingcnrcm mifericordiam,quimiièrosnospeccatores,totmodisampleôitur,iuuaf»nbsp;fouet, regit, tuetun Non enim faris ei eft dediflè nobis corpus, mentem, voluænbsp;tatem, fermonem, etiam Filium donat, qui docet iufticiam ÔC fit vicffima pro nobisnbsp;etiam fpiritumfuum clo demittit, qui morbos naturæ infànabiles,mortiferos QCnbsp;aeternos, fanet ac curet. Hune vult habitare in animis noftris, vt nos regat,guber^

net, amp; feruet, qui tot modis impetimur fîC follicitamur contra Deum,, Ingens SCnbsp;ineffabilis plane hæc eftbonitas, quam finonagnofcimus,finondeeacogitamus,nbsp;fiepius êC gratias agimus, prorfus ingrati fumus.

Docent autem haec quoque de vera inuocationeSpiritusSandi, cuius infi'gnê exemplum proponit Pfal .çi, in quo pröpheta queritur de naturæ mifcrabilidepra^nbsp;uâtione,per peccatum, quod fiibinde non fblicitat tantum nos, fèd vi quoque imgt;nbsp;pellit, contra legem Dei, vnde poftea tot SC tam varq etiam in Ecclefia exiftuntnbsp;horribiles lapfus, SC fcandala penè infinita. Quare magna nobisincumbit necePnbsp;fitas, in totpericulisconftitutis, fedulôvt pro gubernatione, SpiritusSandi, Da-*nbsp;üidis exemple oremusi

Is primùttl petit abfcondi peccata, SC dcîef i iniquitates. T aies enim fumus vt quahdiu in bac vita fumus , fine peccatis eflè non pofsimus. Nulla igitufnbsp;alia mcdicinæ via rclinquitur,qu^m vt peccata quæ in nobis funt,Dominus abfcon-*nbsp;dat SC delear, acquafi claudat oculos, ne cogatur ea videre. In bac indulgcntianbsp;Deiconfiftit fàlusnoftra, nobis acquifita per Filium Dei, qui fc dédit viôlimarrtnbsp;pro peccatis totius mundi. Quia autem, bunc thæfâurum, vt Paulus vocat, porgt;nbsp;tamus in vafis fidilibus,quæ Icui momento franguntur, opus eft alio ccelefti donc,nbsp;Spiritu Sanôo, qui nos in bac gratia feruet, ne ab ea excidamus. Ideo pergit Da^nbsp;uidorâre; Cormundumereainme Deus, SC Spiritum firmum reftaura in cordenbsp;meo. PoftulatDauid creariinfecormundum* Hæc manifeftaconfefsioeftquot^nbsp;corbabeat immundum, boc eft difsidens à lege Dei, SC quod deledatur peccato.nbsp;Id cupit mutari.ac creari nouum, vt non amplius immundum fit ,hoc eft vtimmuH'nbsp;dictes hæccondonetur,ac ad earn rem opus eflè dicir,( ruacb nacon ) Spiritu firme,nbsp;qui fubinde accendatfidem, ne propter peccata dübitet de beneuolentia Dei, fëdnbsp;vt certamac perpetuam fpem remifsionis peccatorum retineat* Vtitur auterOnbsp;yerbo ( Chiddefeh) quod reftaurare fi'gnificat» Qiiia enim in tanta infi'rmitatç,nbsp;CO nfiftere non poffiimus quin fæpe labamur. Spiritus San dus autem per lapfuSnbsp;contra COnicientiam, exeutitur. Neccflària hæc præcatioeft, vt reftaureturfiibiivnbsp;.de in nobis donum Spiritus Sandi, ne dubitemus quin peccata noftra per Chrf*nbsp;ftum nobis, remiflà fint. Compleditur autem hçc particula fidem, quam fîiprinbsp;fècundo loco pofuimus. Poftea Dauid orat pro alio dono, inquiens : Ne prOnbsp;qcias me à facie tua SC Spiritum Sandum tuum neaufei esàme. Hîc primum oh*nbsp;ferua gradus. Eft in nobis cor immundum. Fide autem purificans corda, vtnbsp;etfi peccatum adfît, tarnen non impUtetur. Quia autem peccatum fubinde noSnbsp;folicitat,2lt;:^ in nobis pugnat contralegem Dei, non folum fide opus eft, quaftatua*nbsp;musperChriftum nobis condonata eflè peccata, fed etiam alio dono Spiritus Sat»*nbsp;di indigemus nos vt fandificet,hoc eft vt confirmer nos SC exciter ne pareamu®nbsp;pcccatc»

peccatofolidtanti SedcirefiftamusóCidmortificcmus nifi enirti idfiatfiindulfen-mus peccato, abijcit nos Dominus à facie fua,hoc eft,fecurè peccantes relinquitfuis defiderijsjficut exempla ante oculosfunt. JHoc tantum malum depraîcatur Dauidnbsp;Sc petit contra ld Spiritum fanÆfican^m»

Tertio addit. Redde mihi læticiam Salutis tuae, ScSpiritupromptoconfirma me. Hoe nimirum eft tertium illud de quo fuprà diximus, Qyia enim omnes,nbsp;qui volunt pie in Chrifto viuere,perlecutionem patientur, hîc quoqueSpiritu Sangt;nbsp;lt;?lo nobis opus eft, qui impleat animos læticia falutis Dei, vt quanquam varié ex*nbsp;creemur in hoc mundo, tarnen nos certa falute per Chriftum parta confoiemur.nbsp;Hoc enim eft, quæPaulus ait : Spes non confundit. Cum hacfpe coniungit Da*nbsp;uidfRuah nediba.)promptum,voluntarium, liberalem Spiritum, quinondefa*nbsp;tigetur ferenda cruce. Ea enim eftfortuna piorum, vttentatio tentationemnbsp;cipiat,ficutinuftri figura Pfal. 4.1. oftendit. Comparât enim Ecclefiam nauigio innbsp;procellofomari, quod fiueftus fubinde ex omni parte concutiunt,nec finis eft peri*nbsp;euli, vna procella alteram vrgente, ficut dicit, abijflus abijflum vocat. Oportetnbsp;igiturSpirtumeflê(nadib.) non humilemôC abieeftum, quiadprimumimpetumnbsp;cedat,fedgeneroftim, altum, infraeftum, qui non defatigetur periculis, fed prom*nbsp;ptusSCalacrisfit,

Ad hunc modumnos quoque quotidie orarc decet, vtSC augeat Dominus in nobis fidemSC Spiritu fuo adiuuet, ne cedamus peccato, fed contra peccatumnbsp;pugnantes, triumphemus. Tertio, vt in cruce fimus alacres, SC conftantes, necnbsp;defugiamus vllapericula propter confefsionem. Nifi enim adiuuerit nos Dei Spi*nbsp;ritus, impofsibile eftnos confiftere. Merito autem repræhendimus finguli no*nbsp;ftramignauiam. Qiiotus enim quif^ de his periculis aut cogitatautfolicituseft^nbsp;Quam multos inuenias pafsim, qui nunquam Spiritum Samftum inuveaiUntfEx*nbsp;citemus igitur nos, ÔC hoc Fill) Dei munus quod pro nobis accepitaDeo Patre,nbsp;veto corde petamus, SC dabit nobis Dominus Spiritum fiium,qui hoc pado guber*nbsp;nctjtueatur, ÔC confirmer nos ficut dicit Chriftus : Pater meus dabit Spiritum San*nbsp;dfirm petentibus fe Luc. u.

Vt autem hoc quoque addam de in inuocatione, nulla differentia eft,fiue à Patre, fiueà Filio Spiritum Santftum poftules. Nam eft Spiritus, qui proceditànbsp;Patre ÔC Filio. Ideo Chriftus vtrumque dicit, lohan : 14,, Spiritus quem mittetnbsp;Pater in nomine meo ? Item rogatus à me, dabit alium paracletum. 6C Act. 2. dicitnbsp;Petrus : Chriftus accepit promifsionem SpiritusàPatre.ôCPIàl.ds.Accepiftidonanbsp;pro hominibus. Redè igitur petitur Spiritus Samftus à Patre,ita tarnen, vt in no*nbsp;*^ne Chriftipetas, hoc eft, vt propter Chriftum hoc donum donari tibi petas«nbsp;lohan: u^.dicit Chriftus :Nifi ego abiero,non veniet ad vos paracletus, Si autemnbsp;abftro, mi.tameumad VOS. EtCap.iy. Cum venerit paracletus, quern ego mittamnbsp;nobis a Patre, Spiritus veritatis, qui à Patre procedit. Reifte igitur a Chrifto hocnbsp;beneficium petes, Nec eft differentia, fiue dicas zAeternae Pater Domini noftrileftinbsp;Chrifti, dona mihi Spiritum Saniftum tuum,qui accendat in me fidem, gubernet ÔCnbsp;COnfirmetme,ôCc. Siue dicas : ô Fili acterni Patris lefu Chrifte, dona mihi San*nbsp;iftum Spiritum tuum.Ecclefiæ autem exemplo inuitamur ad ipfius Spiritus San*nbsp;lt;fti inuocationem. Sicenimorat : Veni Sanlt;fte fpiritus repletuorum corda fide*nbsp;lium. Er citât BafiliusEufebfjpalgftini verba, Santftum Deum lucis conditoremnbsp;per Saluatorem noftrum Ieium,cum Spiritu Sanifto inuocantes. Hæc Ecclefiae te*nbsp;ftimonia,etfi non extarent, tarnen iatis firma ÔC certa ratio eft, quod quiconfiten*nbsp;tur Patrem,Filium,0C Spiritum Samftumefle vcrumDeum,hi etiameum vnampernbsp;fonam tantum nominant,tamen Deum fe inuocare norunt. Sicut Ecclefia baptiia*nbsp;G ij uit in

/(S nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DE SPIMTV SÄNGTÖ.

uitinChtiftinomine» Hacc àttingerc paucisi libuit, tie fimplices dum orant, filjJ laqucum necflant*

Diximüs hâcfîenùs, quid fit Spiritus Sandlus, ôd cur mittatur Spiritus Sanquot; dus. Deinde exemploDauidisoftendimüs J quæ beneficia Spiritus fint rogan'nbsp;da. Rcftat iäm quarta particula, vt etiam demedijs, ÔC quafi inftruméntis doccaquot;nbsp;niùs per quæ Spiritus Sändlus éft efiîcax. Efl: autém hajc quoque dodlrinæ parsnbsp;admodumneceflària. Nota enimfiint non MonachOrum tantum fomnia, qui icquot;nbsp;îunrjs orationibus fe præparabartt,fcd Ctiafn aliorum ( qui purioris dodlririacpofnbsp;fcfsionëm fibi fiimebant ) phànaticæ ópinióncs, Hi enim ncgledo Miriifterio,nbsp;quod Deus in füa Ecclcfia eflê voluit,abdebant fe in angulos, ÓC vacabailt conteniquot;nbsp;platioilibus, iicfcio quibus, eoep modo expedîabant prömifsionem Spiritus çernbsp;certosgradus, quos portentofis nominibus appellabant, His ratiónibus tantumnbsp;profeceruntjVtnonfandlOjiedaliomalo Ipiritu implerentur,quiatrónitos, ódtangt;nbsp;tùmnon fatuos efficiebat. Sicut nota font exempla in ijs lócis, ubi Muntrerusjnbsp;CarlftadiuSjStórchius, Stalij phanaticihomines docuerunt, ac maior pars poftcanbsp;ad Anabaptiftas, nihilö illis faniores, tranfierunt, Hiicé Crroribus occurrendum,nbsp;5lt; de tantis rebus ex Scriptura certa teftimonia petenda font.

Memincris igicur, quæfoprà de Spiritus Sandli certis êCindubitatis operi-» bus diximus, Quod primumaccendat inanimis fidcm,nc propter peccata defpe-«nbsp;rent. Secundo, adiuuat nofirum Spiritum, vt refiftamus pcccato, dC mortificemusnbsp;peccatum. Tertio, confolatur in rebus aduerfis. Nam,fi quid natUra foleamus,nbsp;interroges,notum eft peccati fenfom patere defperarionem, notum cft, Só dcledlaquot;nbsp;ri nos peccato,6d in periculis concidcre animos ac trepidare. Hanc naturae depra*nbsp;uationem corrigit Spiritus San dus SC ianat, non in ijs, qui monafticas præparatio-»nbsp;nes amp; folitarias contemplationes iecuti font, ied qui ftudiofe audierunt verbumnbsp;Dei. Vide enimMatthaeum publicanum, cur relinquit quaeftuofum, ÔC pcccatisnbsp;plenum vitægenus, öófe adiungit ad Chriftumt'Nonne, quia Chriftüm ibllïcitenbsp;audiuitf Sicpeccatrixmulier, cumantea occafioncs peccatorum fltudiofê fèdatanbsp;eilet, ótT vitro captafièt,anxia plorat,dolct de admifsis peccatis,amp; quærit rurfus Chrinbsp;ftum etiam in aliéna domo, in cOrona grauium virorum, quo accedere faltem pUquot;nbsp;dor,fi quis ineflèt,proluberet,Ac iècura de iudicio aliorum, cupit audire vocem denbsp;remifsioncpeccatorum. Qtiisita mutauit animumeius f Nonne verbum, quodnbsp;ex Chrifto audiuit f Zachaeus quoep deledatus badenus iniuftis lucris, dimPnbsp;diam bonorum partem promittit pauperibus, Defraudatis autem reftauratioquot;nbsp;ncm.

Paulus quoque cum arderet ira contra Chriftianos, ad Chrifti vocem, flatim fit alius, amp; promittit fefadurum imperata, amp; omilfiirum inftitutas rationes. Sicnbsp;triamillialudaeorum ad Petri concionem reipondent, Qiiid laciemus viri cErgonbsp;verbum Dei inftrumentum perpetuum eft, per quod mouere, accendere, illumiquot;nbsp;nare homines,vult Dcus,imoprorlusmutate, vt qui hadenus fuerunt iecuri, priquot;nbsp;nto incipiant metuere iram Dei, amp; indicium, ac emendent vitam. Deinde quinbsp;fuerunt pauidi ob metumiudieij Dei, vt fe confolcntur faCrificio Filij Dei contfänbsp;peccatum. Tettió,vt etiam in peri'culis,S£:' in ipfa motte, fpem Salutisretineant.

Sic Paulus dicitjRom.ta. Fides eft ex auditu, Auditus autem ex verbo, con-» ftituenda tarnen bic definitio verbieft. Lex etiam eft verbum Dei, fed per cam,nbsp;dicit Paulus,in Galatis, Spiritum Sandum non dari, ftd per verbum Euangelij*nbsp;Ideo dicitEfaias:Qiram fpeciofi pedes Euangelilàntium pacem. Vete enim Miquot;nbsp;nifterio Ecclefiæ,nihil fuauius,nihil praEciofius,quod affett Spiritum Sandum, qutnbsp;fidem

Ädern 8^ notidamDei accendit,mortificat peccattinijÔ^ confolatur mpcncülis. Eft enimficutpluuiajquaenunquamcaditinaridumlocum, quin ftquatur cettus fru-lt;fhis. Si igitur donum Spiritus Sandli confequi optas, fi optas familiæ SiC libero^nbsp;rum ccrtam emendationem,hanc viam infifte. Audi verbum ftudiofè, adhibe tuænbsp;fideicreditos ad verbum. Solus enim Spiritus Sandhis eft, qui corda peccato vigt;nbsp;tiata,fanat,fanatautemper verbum Euangelq, in quo arguimurpcccati, iufticiæjnbsp;8d iudicij, peccatum cùm audimus in nobis eflè, confternimur animis, ôd pauemus,nbsp;lufticia autem FilijDeinos contra peccatum erigimus, Qc certam retinemus falu-tis fpem in omnibus periculis, ScimUs enim Principem mundi iudicatum ôd vigt;nbsp;dîum,qui nocere amplius non poteft his,qui lunt in Chrifto Iefu,ctfi tentare ôd mô*nbsp;leftare eos p ofsit, ôd crebro foleat.

Sorrô cum de verbo Euangelrj loquimur, etiamSacramenta indudimus» Ha* bent enim annexam promiisionem Spiritus Sändli QC remiisionis peccatorumtnbsp;Idéô Petrus cùm interrOgaretur,quid faciendum eflèt,refpondet : Agite pniten*nbsp;tiam, ôd baptiietut vnufquiiqûe in nomine Iclii» Et Chriftus dicit ; Nifi quis renagt;nbsp;tus fuerit per aquam ôd Spiritum, non veniet in regnum Dei. Hatc manifefta ien*nbsp;tentiaeft, Spiritum Sanctum per Baptiimum veile efficacem eflè in animis, ficutnbsp;Petrus quoquedicit. Et accipietis donum Spiritus Sandlû At^ bate quo cauianbsp;eft, cur ad Baptiimum, exemplo Apoftolorum ôd primitiuæ Ecclefiæ adhibemusnbsp;«iam infantes. Quia enim certum eft, Spiritum Sandhim per aquam Baptiimi e£gt;nbsp;ficacem veile eflè,ftatuimus tamê non impediri Spiritus Sandli adlfonem per infangt;nbsp;quam nosadulti noftris viribus ôd iènfibus,Spiritus Sandli opusnbsp;«on reddimus perfediius.

Extant autem exempla etiam nondum natos in vtero matemofàndîifî'catos «flèjimô etiam Chrifti noticiam habuiflè. Quia autem certum eft, Spiritum in infan*nbsp;tibus immundum eflè, propter peccatum, cur inuideremus eis landlificationem,inbsp;quam Chriftus cum àqua Baptiftni promittit, ôd fine qua iàluos eos fieri impoPnbsp;fôsile eftr

Maneat ergo haccièntentia rata Ôd firma, quôd Spiritus Sandhis per Minifte-tium Ecclefiae, hoc eft, per prædicationcra Euangclij ôd Baptiimum contingit. Ingt; de pétant eum, quotquot potiri eo cupiunt. Non negligant publicos coctus, vb/nbsp;Euangelijvoxfonat, Adiungant vota iua adEcclefiae, in nomine Chrifticongre*nbsp;Sreces, accùm audiuntfacras conciones,pétant diièrte. SpiritusSandlusvtnbsp;gat animis, ôd digito fuo in corda noftra feribat. Sicut Hieremias promit*nbsp;tit futurum,cumdocebiturEuangelium,vtinfcribaturLcxDei in carnem ôd cor*nbsp;^noftra,non vtLexMofi in durafaxa. Sed hîe ôd de noftra imbecillitate ôd in»nbsp;figniDeibonitate, ImôvtPaulusdicit, de immenfismiièricordiaediuitfis cogite*nbsp;mus. Induit nos Baptiimus pura ôd immacülata vefte, per Chriftum enim Con*nbsp;donatur quicquid in nobis vitiofiim eft, Sicut autem per lubrica ôd immunda lu*nbsp;to loca qui ambulant, facile autlabuntur, aut polluuntur ab alrjs: ita iæpcexcidi*nbsp;dtum. Sic accidit Dauidi, ideo agnoicens periculum, ofat, ne tollat Dominusnbsp;SpirifumSandlumiuum. Hicquoquecauit nobis miiericordia diuina. Nam pernbsp;Chriftum datae iunt Ecclefiæ claues, vt dubitantes deremifsione peccatorum fuo*nbsp;rum,audiant fententiam Chrifti, quam pronunciari vult fijper omnes, qui ÔddO*nbsp;Jent de peccatis fuis,ôd ijs leuari cupiunt, Clauium igitur vfus etiam eô pertinet,-Vt reftauretur in nobis donum Spiritus Sandii ae accendatur extindh per pecca*nbsp;Cum fides*

Ad hunc modum c-na quoqj à Saluatore noftro inftituta eft,in qua duae fes n(y bis cxhibentur.primum corpus ÔC fanguis Chn'fti cum pane amp; vino» Deinde infi *nbsp;gnis proinifsio,quæfingulis ccena vtcntibus,dicit corpus Chrifti pro nobis traditö,nbsp;èC fanguincm eius ad remifsionem peccatorum noftrorum effuium.De hae proniif*nbsp;fione ne dubitentanimijfingulis ccena vtentibus, ipfutn precium pro peccatistra'nbsp;ditumexhibetur, vt tanto ftatuant credant ccrtius pro fe datum corpus Chi pnbsp;fti,6Cfanguinempro pcccatisnoftriseffufom. Haec quoquevia cft, qua adrcmiP.nbsp;fionem peccatoiaim patefit aditus, 6ó ad donum S. S. recupcrandum, quia mittitur.nbsp;per peccata contra conicientiam admifla. Sicut autem fupra diximus,S.S.nonvegt;nbsp;nire folum,fèd adducere fecum agmen pulchcrrimarum virtutü, Ita hïc quocp dico,nbsp;qui cupiunt ferio inuocare Dcum,qui cupiunt mortiticare carné, ÔC pradiare patien-*nbsp;tiamincruce,necfrangianimis, Hilèdulohocagant, vt verbum ftudiofè audiantnbsp;Sc crebro vtantur turn clauibus, turn ccena Domini» Non enim nuda aut ocioïanbsp;fpeclaculafuntjfcdinftrumenta, per quæ Spiritus SanéHis in nobis eftefficax, QCnbsp;fanélificat nos» Quiigiturhifcemedijs vtuntur rarius, aut etiam, quod multi fagt;nbsp;ciunt,kuiter de toto Minifterio kntiunt, Hos certum cft non bono,lt;êd malo ipiri-tuagijVtcuncp pallient facftum fiium,

Ex Commcntarijs ad Galat. Cap» 4» Töm, 4. folio 12«. u2. «j. Spirp ritus Sancftus dupliciter mittitur» In primitiua Eccleha manifeftaac vifibili fpecicnbsp;miflus eft, Qiiomodo defcendit adiordanem foper Chriftum, in fpecie Columbae,nbsp;(uperApoftolos Sc alios credentes in fpecie ignis. Ifta fuit prima mifsio Spiritusnbsp;Sandijucceflaria in primitiua Ecclefia, quam manifeftis fignis fundari oportebat,nbsp;propter infidekSjVt Paulus teftatur, Corint» decimoquarto. Linguæ inquitfigninbsp;vice funt,non rjs quicreduntied incredulis , pofteàverô vbi Ecclefi'a fuitcongrelt;nbsp;gata amp; iftis fignis confirmata, non opus erat iftam vifibikm miftionem Spiritusnbsp;Santfti perdurare. Altera eft qua Spiritus Santftus, per verbum mittitur in cordanbsp;credentium,vt hie dicitur, milit Deus Spiritum Filq fui in corda, ÔCc. ilia fit finenbsp;vifibili fpecie, quando videlicet per verbum vocale concipimus ardorem ÔC lugt;nbsp;ccm,quaahj8Cnouiefficimur, qua nouum iudicium nouifenfus ÔC motus in nogt;nbsp;bis oriuntur^

Ifta mutatio ÔC nouum iudicium non eft ópushumanae ratibnis, aut virtU'* tisjied donum Sc effetftus Spiritus Samfti, qui cum verboprædicato venir, qui fidenbsp;purificat corda,ÔC Spirituales motus in nobis parit» Ideo maxima differentia eftnbsp;inter noSjSC eos qui vi àc doits Éuangclium perièquuntur, Nos gratia Dei certànbsp;ftatuere ÔC iudicarepoflumus, ex verbo de voluntateDei erganos, Itemdeomnij'nbsp;bus Legibus SC Doéîrinis,de vita noftra 8Caliorum.

Contra Papiftae 6C fanatici Spiritus, de nulla ré certd iudicare'poflùnf» fîi cnim depfauant ÖC peruertunt, illi Verô periequuntur ÔCblafphæmant verbum,nbsp;ne verbo autem nihil certi de vlla fè iudicari poteft*

Licetautémnon àpparéat corammundo,nos renouatos elle rnente, 8C Spif^ turn SancftUnilîabcré, tarnen ipfum iudicium, locutio amp; confefsio noftra fatis af'nbsp;guit,Spiritum Sandum cum fuis donis in nobis. Nam anteà prorfus de re nuU^nbsp;reefté iudv

tc^ffiiidicare peril!mus» Non ficlocunS^Tconfefsi'firmus, omnianoftraeflêpeccagt; ta, damnata, folum Chnftum eflè mentum noftrum, congrui ÔC condigni, vtnbsp;nunclucente vcntatis Sole,facimus. Qirare nihil nos moueat quôd mundus,cuiusnbsp;opera teftificamur cflèmala, iudicet nos eflè haereticos peftilenftifsimos, QC feditiogt;nbsp;lt;05 homincsjcuerfores Religionis QC publicæpads,obfèflôs à Diabolo, qui ex nobisnbsp;loquaturSC omnes atftiones noftras gubernet. Contra hoc perueriùm iudiciû mun.*nbsp;di, fatis fit hoc teftimonium confeientiæ noftræ, quo certô icimus diuinumeflenbsp;donum, quod non folum credimus in Icfum Chriftum, fed palam eum etiam prre^nbsp;dicamus 06 conhtemur coram mundo. Vt corde credimus ira ore loquimufnbsp;fuxta illud Pïàlm* Credidi ideo locutus fum. Ego autem humiliatus fum ni*nbsp;mis.

Exercemus deinde nos ad pietatem ôL vitamus pcccata quantum poflûmus. èi pcccamus non confulto,fedper ignorantiam peccamus, Si dolemus. Labipoflû*nbsp;jnus,quia Diabolus infidiatur nobis dies nodlescp Item reliquiae peccati hærentnbsp;«dhuc in came noftra. Qiiantum igitur ad carnem attinet,peccatores fumus,etiamnbsp;poft acceptum Spiritum Sanrftum. Nec ita magnum eft diferimen inter Chriftia*nbsp;num fie hominem ciuiliter bonum. Nam opera in fpéciem vilia fùnt, facit ofificiurarnbsp;fuxtavocationem fuam, gubernatRempublicam, regit domum,colit agrum, con*nbsp;fulitjargitur, amp; lèruit proximo, Ea opera carnalis homo, non màgnifacit fed pu-tat cflè vulgaria,amp; nihili,quæ laici,imô Gentiles etiam faciant, Mundus cnim notgt;nbsp;pcrcipiteaquaefpiritusDeifunt, ideo peraerfèiudicatdeoperibuspiorum* Mon-ftrofamillamhypocritarumftiperftitionê, Si eorûele£ftitiaopera,non folum admi-taturetiam religiofè decisfentit,Slt;reamagnis impenfis fouet. Contra piorû operanbsp;(infpeciem quidemvilia,6C exilian tarnen verè accepta Deo cùm fiant in fide, laeti-lt;aa,animi obedientia Si gratitudine erga Deum, )tantum abeft Vt agnoftat eflè botta, vt etiam vituperet Si damnet eafanquam fummam inpietatem Si iniuftitiamj,,nbsp;îdeo mundus nihil minus credit quàmnos habere Spiritum Saneftum. Temporenbsp;tarnentribuiationis, fou crucis Si confefsionis fideij ( Qiiotî pröpriumpræci-puum opus eft credentium ) cuni vxor, liberi, res, vita relinquenda funt,aut Chri-^^snegandus eft, palam fit nos virtutc Spiritus Sanc'ii sconfiteri fidem,Chriftumjnbsp;verbum eins»

Non debemus igitur dubivarc Spiritum Sandum habitarc in nobis, fod eerto ftattiere, ^Si agnofocre nos elle templum vt Paulus ait Spiritus Sànôi. Nam fi althuis fontit amorcm erga verbum, Sd libentcr audit, loquitur, cogitât, didlat, Si (erbnbsp;bit de Chrtfto,is feiat hoc non cfie opus humanæ voluntatiSjaut rationis fed donumnbsp;Spiritus fonefti. Impofibileeft cnim ifta fine Spiritu Sancftofieri.Contra vbi odiumnbsp;contemptusverbieftibi, Diabolus Deus huiusfocüli régnât, excaecat amp; captiuanbsp;tenet corda hominum, ne illis fulgCat lux Euangehj, gloria: Chrifti. W quod ho-die in vulgo videmus qui nihil afheitur Verbo,fod focurifsimè cotemnït,acfi prorfussnbsp;nihil ad fe pertineret. In quibus vero eft aliqua flamma Si fufpiriurn erga vdrbum*nbsp;illiagnoicant cum gratitudine, iftum affedlum per Spiritum Sandïum fibi infufiimnbsp;cflê. Cumifto enim affetftu non nafoimur, neque vllis legibus erudiri pöflumüs,nbsp;-vteumacquiramus. Hæc plané Si fimplicitur mutatio eft deXter* Excelfi, Ita-que, cùm libenter audimus praedicari de Chrifto,Filio Dei, qui propter nos fadîuSnbsp;«ft homo gt; SCfubiecit fefo legi,vt nos redimeret, turn Deus per ëtZ ctim ifta prædica*nbsp;tionc certô mittit. S. S. in corda noftra. Ideo maxime expedit pîjs foire, fo Spiritum Santftum habere, Hæcdico pro confutanda Sophiftarum amp; Monachorumnbsp;'pernitiofa doeftrina, quam docucrunt Si ftatuerunt, videlicet. Neminem certô täiionemPii»nbsp;pofte feire, etiamfi pro virili fua bene operetur Si inculpate viuatgt;vtrum in gratia fit. p^icam»

Et ifta fententia vulgatifsima, amp;rectptifsima, fuit princîpiumô^aiticulîs, quidam DoârinaSo- Fidei in toto papatu,quo dotfhinamfideiproriùs obruerutfidemeufa-teruntcofcpnbsp;phifiaruin de cntias pcrturbarunt,Chriftum ex Ecclefia fuftulerunt,omnia beneficia amp; donaSpi*nbsp;dubitatione ritus Sandîi obicurarunt, SC abnegarunt, ver um cultumDei abrogarunt,Idolatriamnbsp;qudntu daitt- contemptum, ÔC blafphæmiam Dei in cordibus hominum ercxeru:nt. Nam quinbsp;ni det in Ec- de voluntate Dei erga fe dubitat, SC non certô ftatuit fe efic in Gratia, is non, poteftnbsp;credere ie habere,remiisionempeccatorumieDcocuræcflèjicpoflè làluari*

Auguftinus reCîè SC piè dicit, vnumquémque fidemfuam, certifsimè viderc, fleam habet, Hocipfi negant, Àbfit aiunt vt certô ftatuam quôd! fim in Gratia,nbsp;quôdfim fandus, quôdhabeamSpiritumSanrtum, etiamfi fände vinam ÔC om*nbsp;nia faciam. Hanc impiam opinionem qua totum Regnum Papar. nititur, vt nôgt;nbsp;centifsimam peftem vos iuniores fugite, SC exhorrefeite, quia eanondumimbutinbsp;eftis. Nos fenes in ea à puero educati iumus, eamque ita imbibimus, vt coaluerit,nbsp;in imis vifeeribus cordis noftri,ideo no minori labore dedifeimus earn quàm verairtnbsp;fidem difeimus, Omninô autem nos certô ftatuere oportet, quôd fimus in Gra»nbsp;tia,quôd placeamus Dco propter Chriftum, quôdhabeamus SpiritumSanduffl*nbsp;Qlii enim Spirftum Chrifti non habet hic non eft eius. Deinde quicquid dubitantnbsp;cogitât, loquitur SC operatur, peccatum eft, Qiiia omne quôd non fit ex fide pcc*nbsp;catum eft» Ciiiare fine fis verbi minifter, fiue gubernes Rempub» certô ftatuertfnbsp;debes, tuum officium placere Deo, Illud autem, nunquam ftatuere poteris niônbsp;habeas Spiritum Sandum, At dicis, Non dubito, officium placere Deo, quianbsp;eft ordinatio diuina, ied de perfona dubito an ilia placeatr* Hîc cOnfiilenda eftnbsp;Theologia, quæ praecipuèhac agit vteertos nos reddat, quod non fblum officiumnbsp;periqnaCjièdetiam perfona ipfà Deo placeat» Quia peribna baptizata eft créditnbsp;in Chriftum,ftnguine eius ab omnibus peccatis mundata eft,viuit in ibcietateEc*nbsp;clefiæ. Item non folùm amat puram verbi dodrinam, fed vehementer etiam gau*nbsp;det earn propagari, SC numerum credentium augeri. Contra odit Papam ÔC fa*nbsp;naticos Spiritus, cum impia fua dodrina, luxta illud ; Iniquos odio habui legemnbsp;autemtuam dilexi» Ideo ftatuere certô debemus, non folum officium noftrumnbsp;placeieDeo, fed etiam perfonam noftram» Quicquid ea etiam priuatim dixerit,nbsp;geflèrit,cogitauerit,plaeet Deo. Non quidem propter nos, fed propter Chriftum,nbsp;quem,credimus pro nobis fadum eflè fub legem»

Sumus autem cerriisimi, Chriftum placere Deo eum Sandum eflè ÔCc» Qira* tenus igftur placet Chriftus , ÔC ineo hairemus, eatenus nos Deo placemus aCnbsp;Sandi fùmus» Et quanquam haereat peccatum adhuc in carne, ÔC præterea etianinbsp;quotidie adhuc labamur, tarnen Gratia vberior ÔC potentior eft peccato, Mifè*nbsp;ricordia ÔC veritas Domini fuper nos régnât inæternum. Quare peccatum nonnbsp;poteftterrere,aut dubios nos reddere de gratia Denn nobis. Chriftus enimGigaSnbsp;potentiisimus, fiiftulit legem,peccatum damnauit, mortem ÔC omnia mala aboie*nbsp;uit, donee ille eft in dexteraDei, interpellans pro nobis, non poflùmus de grati»nbsp;Dei erga nos dubitare»

*fcliimoni4 Deinde quoque mifit Deus, Spiritum Filij fui vt Paulus hîc ait, in cordano* îMtmw crnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Chriftus autem certifsimus eft inSpiritufuo fe Dco placere, ÔCc.Ideo ÔCnoB

externe nos nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;eundem Spiritum Chrifti habeamus, debemus certieflè,no6 eflè in gratia,ÔCc»

üd ^^dbe- propter eum qui certus eft» Hoc de teftimonio interno,quo cor certiftime ftatuer^ re spiritumnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fc eflè in gratia, fe habere Spiritum Sandum» Externa verofigna, vtfupr»

'Sdnàum. dixi funtdibcnter audire deChrifto,docere,gratias agere,laudare,c5fiteri eum, eut* 'nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;difpcndio etiam rerum ÔC vitæ»Deinde fecundum vocationem pro virili racere ofli*'

ciûinfide, gaüdio, ÔCc, non deledari peccatis no irrumpereinalienamvocationciV fèdprd*

, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DE SPIRIT V S ANC TÖ.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Sî

Vtd propria fentîrc,àdiuuate fratrem cgcntcm,confolari ttiftcs nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Iftis Ügni^ certi

Vcatlimur ÔC confivnianiur a poftcriori^nos cffc in gratia, ïrrtaginantur ÔC irripij fe ifta fignahàbcre,rcd nihil minus habent. Ex his fatis coiïftat, Papam fua dot^rinanbsp;tantum perturbare 2C ad extremum in dcfperationem adigerc cohfcientias. Qinanbsp;nonfolùm docet, fedetiam præcipit cas ambigereSCc.ïdcoirtôreeius vt Pfatnusnbsp;ait nihil cft certi. Et alibi^Sub lingua eiuseft labor SC dolor. Vidfemus autemhîcnbsp;cjuanta fit adhuc inftrmitas in pi]s. Nam fi certo p offèmus ftatueré nôs effe ih gratia,nobis peccataeflerémiflà, nos habere Spirituni Chrifti, nos effe FiliosDei, turnnbsp;profccló lacti ae Deo grati effemus,prô hoc innerrabili dono. Quia vero fentimusnbsp;contrarios,motus, timorem, dubitationcm,trifticiam, 2Cc, Idco nonaudemushocnbsp;certo ftâtuere. Imo confeientia iudicat magnam præfumptionem ac fuperbiàm elle,nbsp;banc gloriam libi arrogate. Ideo res ifta turn demum re«fte întclligitur, cùm adnbsp;vfumtransfertur. Sine experientia enim nunquam difeitur. Qirarè vnufquifqucnbsp;a-ifuetaciat fe quod certo ftatüat le elle in gratia,p erfonamfuam placere cum opc-ïibus.Siautemfcntittedubitarc,cxcrccat ftdem SC lueftetur contra dubitationem,nbsp;ac nitatur ad certitudinem, vt dicere poisit fcio me acceptum éffe, Spiritum SanrftSnbsp;babere. Non proptèr mcam dignitatem auttncritum,fed propter Chriftum, quinbsp;propter nos fubiecit fe légi,£C tulit pcccata mundi. Irihunc ego credô, fi égd pec-catorfum amp; erro, ipfe iuftus eft errave non poteft ? Deinde libênter audio, lego,nbsp;canto,fcribo de eo,nihil magis cupio quàmEuangelium ipfius innotefcére inundo,nbsp;amp; multos conuerti,

Hæc certo teftanturSpiritumSâhôumadèflè. Talia enimnonfiunthumanis viribus in corde,nec vllis exercitiis,autlaboribuS acquiruntur,fed per Chriftum connbsp;tingunt,quiprimùnl notitia fui iuftificat nos. Deinde créât cor mundum, paratnbsp;nouos motus, donat certitudinem, illamquaftatuimus nos placere Patri propternbsp;jpfunii Donat item certum indicium, quoprobamusea,quteprius ignorabamusnbsp;aut profus contemnebamus. Debemus igitur, quotidie magisnlagifquclucftarinbsp;ab incertitudine ad certitudinem, Só operamdare vt iftam peftilentifsimam opinio-jicm (quodhomo dubitare debeatdegratiaDei') qutetotutrl muridum deuorauitnbsp;bunditus extirpemus. Namfidubitemus nos effe gratia, tros placereDeo propternbsp;lt; rriftum, Negamus Chriftum nos redemiiTe, Negamusfimpliciter omnia eiusnbsp;beneficia. Vos iuniores facile puram Euangelq doeftrinam capere 0( illam pc-fti.eram op nionem vitare poteftis, Quianondum eftis infeefti.

Clamantem AbbaPater ) PotuiffetPaulus dicere : MifitDeus SpiritumFih| bti in corda noftra,inuocantem AbbaPater, fed confultd dicit clamantem, vt indi-lt;^tet tentationenl Chriftiani, qui ad hue infirmis eft, ÔC infirmiter credit, Rom.8*nbsp;votat hunc clamorcm gemitum incnarrabilem, Similiter 2lt; Spiritus adiuuat in^nbsp;firnlitatesnoftras, inquif.Nam quid oremus, vt oportet, nefeimus, led ipfe Spiritus intcrccdit pro nobis gemitibusinenarrabilibus.ôdc,

Eftautcmgrauifsimaconfolatio,quddPaulus hie dicit Spititttm Chrifti, mif-fuin a Deo in cordanoftra, clamarc AbbaPater,2Cc, Item Rotrt, 8. adiuuare infirgt; mitâtes noftvas ôC intcrcedere pro nobis gemitibus inenarrabilibus, Quihoc cergt;nbsp;to crederet illc in nulla adftiefiione quantumuismagna deficcret. Sedmulta hatttnbsp;fidem impediunt. Primum quod cor noftrum natum eft in pecCatis ? Deindenbsp;quod hoc malum nobis naturaliter ingenitum eft,quod de diuino fauore erga nosnbsp;dubitamus, non poffumus certd ftatucrc nos placere Decs, ?lt;c. Praeter hæc obgt;nbsp;auhbulat aduerfarius nofter Diabolus, cdens terribilcs rugitus 2lt; dicit : Tuesnbsp;peccator ideo Deus irafeitur tibi £lt; damnabitteinaeternum.

Cotrahos maximos Si intollerab lies clamoreSjUihil plane habemus,quo nös ori-gamus^

8z nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DE ÎPIRITV SANCTO,

gamus Sc fuftentemus, nifi nudum verbum, quod proponit nobis Chn'ftum vP cîorcm peccati, mortis SC omnium malorum. Sed hui'c adhacrere firmiter in iftonbsp;certamine 6C pauoribus conicientiæ, hoc opus, hie labor eft» Nulli fenftii tuncnbsp;oftenditur Chriftus, Non enim videmus eum, non fentit cor in tentatione eiusnbsp;præfentiam ÔC auxilium, imo tunc apparet Chriftus iraici nobis ÔC deftrere nos»nbsp;Deinde fentit homo in tentatione vim peccati, infirmitatem carnis, dubitationem,nbsp;lentit ignitatelaDiabolijterroresmortis, iêntit iram SC indicium Dei. Ifta omnianbsp;fortifsimosachorribiles clamores edunt contra nos, vt nihil proriusvideaturreli*nbsp;quum quam defperatio ac mors aeterna. At in medijs iftis terroribus legis, tonfinbsp;truispeccati,concuisionibusmortis, SCrugitibusDiaboli,incipitclamare(aitPau*nbsp;lus ) Spiritus SanCîus in corde noftro Abba Pater, Et clamor ipfius longifsimCnbsp;fuperat,SC perrumpit clamores fortilsimos ac horribilcs legis, peccati, mortis, Dia*nbsp;boll,Scc. pénétrât nubes SC coelum, ac pertingit vfque ad aures Dei SCc. Signifi*nbsp;cat ergo Paulus his verbis, infirmitatem adhucin pijs efle. Idem docet Rom. 8»nbsp;cum ait Spiritus adiuuat infirmitates noftras. Cum igitur fenlus contrariorum for*nbsp;tisfitapudnos, hoc eft cum plus ftntiamus Deum iraici, quam fauere nobis, SCc»nbsp;Ideomittitur Spiritus Sandus in corda noftra, qui non fuipirat, non inuocat, fednbsp;fortiisimeclamat AbbaPater, SCintercedit pro nobisfecundum voluntatem Dei,nbsp;gemitibus inenarrabilibus, Quomodo f In ferfjs pauoribus SC certaminibuSnbsp;conicientiæ,appræhendimusquidem Chriftum, ÔC credimus eum Saluatorem no*nbsp;ftrum. Sed lex turn maxime terret SC peccatum conturbat nos, impugnat deniquCnbsp;Diabolus nos omnibus machinis ac ignitis telis fiiis, SC conatur totis viribus eri*nbsp;pere nobis Chriftum, SC omnes confolationes excutere, Ibi parum abeft ne iuc*nbsp;cumbamus ÔC deiperemus. Sumus enim turn arundo ilia contrita, SC linum fumi*nbsp;gans. InterimtamenSpiritusSandus adiuuat infirmitates noftras, SC interpellâtnbsp;pro nobis gemitu inenarrabili, datque teftimonium Spiritui noftro, quod fimusnbsp;Filij Dei. Hoc modo in terroribus erigitur mens, fuipirat ad Saluatorem ac Pon*nbsp;tificem fuum lefum Chriftum, vincit infirmitatem carnis, atque iterum coniola*nbsp;tionemconcipit, SC dicit Abba Pater. Iftum ergo gemitum quern nos vix ienti*nbsp;musjvocat Paulus clamorem SCgemitum inenarrabilem, qui replet clum SC ter*nbsp;ram. Deinde etiam clamorem SCgemitum Spiritus vocat, quia nobis infirmis QCnbsp;tcntatis,excitat Spiritus hunc clamorem in corde noftro.

Vt maxime igitur lex,peccatum,Diabolus, magnos SC terribiles edant contra nos clamores,qui videntur totumcoelum 6C terram replete, ac longiisime vincercnbsp;gemitum cordis noftri, tarnen nonpoflùnt nocere nobis. Nam quo plus hi hoftesnbsp;noftri inftant,accufant amp; cruciant nos fuis clamoribus, hoc magis ingemifeentesnbsp;appræhendimus Chriftum,cordeSCore inuocamus eum, hæremus in eo, SCcredi*nbsp;mus eum pro nobis fadum iub legem,vt nos à maledido legis redimeret, vtep peC*nbsp;caturn Sc mortem deftruerct. AtcpficappræhenlbChriftofide, clamamuspereuntnbsp;Abba Pater, Isque clamor nofter longe fuperat, clamorem Diaboli, SCc, Verùmnbsp;vfque adeo non putamus iftum gemitum,quem edimus in his tcrroribus,in hac im*nbsp;becillitate noftra efleclamorem,vt ægrè depræhendamus eflè gemitum. Fides eniiï*nbsp;noftra quæ fie in tentatioe afpirat ad Chriftum,infirmifsima eftjquantum ad fenfûflinbsp;noftrum attinet. Ideo huncclamorem non audimus. Verbum folumhabemus quonbsp;appræhenfo in ilia luda refpiramus paululum acingemiicimus,Hunc^noftrum gcnbsp;mituni,a!iquo modo fentimus,clamorem veto non audimus. lUeveroinquitPau*nbsp;lus qui ferutatur corda,intelligit quid Spiritus defiderct, ÔCc.

Huic cordium ferutatori, ifte exilis, vt nobis apparet gemitus, eft fortißF mus clamor, SC inenarrabilis gemitus, in cuius comparatione maximi, ÔChor^nbsp;horribües rugitus legis, peccati, mortis, Diaboli, inferni, prorfus nihil funt,nbsp;HCC audirf

t» 2t âudiri poflùnt* Non fruftra crgo Paulus hune gcmitum, pij cordis afflnflt vo* cat elamorem ôS gcmitum incnarrabilcm Spiritus* Replet curm totum cceluin, acnbsp;tam fortiter clamat, vt Angeli purent fe nihil vfquam audire, praeter iftum da*nbsp;morem.

Contra,apud nos cftomninô contrarius ienfus, non vidcturifteexiguusnoi ftcrgcmitus,itapenctrarenubeSjquod folus audiatur in clo, à Deo amp; Angelis,nbsp;-imô putamus, præfèrtim durante tentatione , Diabolum horribiliter contra nosnbsp;rugirejCoelummugire,terramtremerc, omnia collapfura eflê,omnes creaturas minanbsp;ri malum,infernumaperiri,ac veile nos deglutire. Hic fenius eft in corde noftrOjnbsp;bas horribiles voces ,hanc terriffeam faciem nos audimus ÔC videmus. Atep hoc eftnbsp;quod Paulus 2. Corinth* n. dicit:Potentiam Chrifti in infirmitate noftra perficûnbsp;Êftenim Chriftus turn verê omnipotens , turn Vere régnât ac triumphat in nogt;nbsp;bis,quandonostaminfîrmifumus, vtvix gemitum ederepofsimus. Verùm Pau*nbsp;Jus diciteumgemitum in auribus Dei eflè fortifsimum clamoremjqui totum cce*nbsp;ium ac terram repleat* Vocat ôô Chriftus Lucae decimo oeftauo in Parabola de inigt;nbsp;quo indicé iftum gcmitum cordis pij, elamorem talem elamorem, qui indefî-nentcrdieacnoifteclametad Deum, cùm inquit: Audite quid Iudex iniquus di-car. Num igitur Deus non faciet vindidtam eletftorum fuorum elamantiumatfnbsp;fedieacnocfteSópatientiamhaberctftiperillis Dico vobis citô faciet vindidîaninbsp;illorum. Nos hodie in tanta perfeciitione, Sd contradidîione Papæ, Tyranno-tumacfanaticorumSpirituum,quiimpugnantnosàdextris ÔC finiftris, nihil poC-rumus,quàmedere taies gemitus, ac ifti fuerunt bombarda: ac inftrumenta noftranbsp;bellica,quibus difsipauimus rot annis cOnfilia aduerfariorum, quibus demoliri c-pimus Ântichrifti regnum, illictiam prouocabunt Chriftum accelerate Diem ad*nbsp;uentusfuigloriofi,quo abolebit omnem principatûm, poteftatem ac virtutem,po*nbsp;lt;ietque omnes inimicos fub pedes fuos, Amen* Item Exod. (4. loquitur dominus Mofi ad mare rubrum, dicens : Quid clamas ad me Certe Moles non clama*nbsp;batfedtremcbatacpenèdcfperabat. Erat enim in fummis anguftijs* Incredulitasnbsp;videbaturregnareineo,nonftdes. Videbatenimpopulumlftael ita montibus, e-Xercitu Aegyptiorum ac mari conclufum,vt nulquam poflètaufugerc.

Hic Mofes nemutire quidem audebat,quomodo igitur clamauit c'Quare non debeititis iudicaie fecundum fcnfunl cOrdis hoftri, fed fecundiini vcrbüln Dei*nbsp;quod docct Spiritum Sandtum , ideo donari adflicftis, conterritis, dcfperabun-diSjamp;'c. vteosexigatacconlblctur, neintentationibusSdomnibus malisfuccum-bant, fed ea vincant, non tarnen fine maximis pauoribus Sd laboribus* Papiftænbsp;ft»mniarunf,Sanlt;ftos ita habuifleSptrifum Sandîum vtnunquam fenferint j aut ha-buerint tcilfationem. Hifpeculatiuètantum,vt£d hodie fanatici homines de Spi-ïituSantftoloquuntur. Sed Paulus dicit; Virtutem Chrifti in noftra infirmitatenbsp;perfici. Item Spiritum Santftum adiuuarc infirmitatem noftram, àC interpellarenbsp;pro nobis gcmituinenarrabiliSfc. Ergo tum maxime habcmus opus Spiritus San-iftiauxilioamp;conlblatione, tumqjmaximeadeft nôbis, cùm maxime fumusimpo- ritut Sanflut,nbsp;tentes,ac dcfperationi proximi* Si quis forti ac læto animo mala perfert, in eo iam cfficitwt fuanbsp;fccit officium fuum, Spiritus Sandtüs^ In his autém proprie exercét opus ftium,nbsp;qui vehementer conterriti funt, appropinquauerurtt vt Plalmus ait vlque adnbsp;porras mortis. Vt de Mole iam dixi qui videbat præfentifsimam mortem in a-quis ôlt;C quoquo vertebar vultum* Fuit igitur in fumma anguftia ÔC defperatio-jie , proculqùe dubio fenfit in corde fortifsimum elamorem Diaboli, contra le» diccntis: Iftc totus populus hodie peribit, nulquàm enim poteft ela-bi. Hums maximi mali tu folus cris autor, quia eduxifti dum ex AEgypto*nbsp;Adhaec accclsit clamor populi qui dixit : An non erant fepulchra in Aegypto e*

T U ideo cduxifti nos vt hîc morercmur in defcrto. An non melnis fuiflètieruir^ Aegy pttjs,quàmhic miferè nos mon in deferto X Ibi Spiritus Sandlüs non fuit ipC'nbsp;culatîuè in Mofe fed reuera, qui pro ipfo interpellauit gemitu inenarrabili, vt iîifpfnbsp;rareî ad Deum amp; dicerct: Domine tuo iuflù eduxi populümferigitur opem.Hun^^nbsp;gemitum vocat Scriptura clamorem. Ifta copiofius tradîaui vt clare oftcndcreipnbsp;quod fit officium Spiritus Sancîi,ô6 quando hoc præcipuè exerceat. Debemus igi'nbsp;tur in tcntationcnüllo modo iudicare, de illare ex iènîunoftro, feu exclamorenbsp;giSjpeccatijDiaboli, fi hic ienium noftrum fequi, 8é iftis clamoribus credef^nbsp;volumuSjiudicabimus nos deftitutos omni auxilio SpiritusSanói, acplanèproiOnbsp;cîos à facie Den Qiiin potius meminerimus tunc quod Paulus dicat, Spiritum adquot;nbsp;iuuare noftras infirmitates Sóc. Item clamareAbba Pater, hoc eft, edere infirmiftfnbsp;mum quendam lingultum ac gemitum cordis, vt nobis apparet, qui tarnen fit c0gt;nbsp;ram Deo maximus clamor,ôi^ inenarrabilis gemitus. Quareinomni tentationeaCnbsp;infirmitate tua, hære faltem in Chrifto ac gerne is dat Spiritus Sandîus qui clamaînbsp;ÄbbaPater. Isqj exiguus, gemitus, in auribus Dei fortifsimus eft clamor ÔCnbsp;ccelum Sc terram replet, vt præter eum Deus nihil audiat, præterea compeftit onvnbsp;nes omnium aliarum rerum clamores.

Obferuabis etiam quod Paulus dicit Spiritum non multis verbis, aut longa orationeintercederepronobis, intentatione, fed tantum gemitu, inenarrabili ta*nbsp;men, nec voce forriter teftariclamorem cum lachrymis ôC dicere : Miferere mdnbsp;DcuSjSCc. Sedtantumipiamclamoris,acgemirusvocemedere, quæ eft AhPater,nbsp;quidem breuiftima vox eft,fed omnia completftitur« Non os led adfedlus iWnbsp;loquituradhuncmodum* Etiamfi anguftia fint mihi vndiqùe SC videar deièrtus,nbsp;ac prorfus à facie tua proic(ftus,ftxm tarnen Filius,tu Pater, propter Chriftum, ftnflnbsp;dtlcduspropter diletftum. Quare voculaPater formaliter ditfta in corde, eftelogt;nbsp;quentia, quam Demofthenes Cicero , ÖC eloquentifsimi qui vnquam fuegt;nbsp;runtinmundo,nonpofluntexprimere. Res ifta non verbis ftd gemitibus exprfnbsp;nritur, qui omnibus verbis omnium Rhetorum non exprimuntur. Sunt enin*nbsp;incnarrabiles»

Magifter Sententiarum ex lib, primo diftineft,»^. ièntit,quôd charitas qua dilF gimus Deum SC proximum fit Spiritus SanCli eflèntia» Sed hæc eius fententia re'nbsp;probata eft à Theologis Parifienfibus. Querit idem Magifter ftntentiarum, SCalffnbsp;multi, fitneinnobisSpiritusSanc'iusperiubftantiam ftiam, an vero per operatic'nbsp;nem tantum. Hac de re multæ funt opiniones multorum. Ego fie reipondeo,Spi*nbsp;ritusSanCfus manifeftauit ft Prophetis,in commotione ÔC fibilo, Apoftolis in lin*nbsp;guis igneis,Chrifto in Ipecie Columbae. Sicut Pater fuit prpftns, ôC coram loquensnbsp;cumbapCizareturFilius,IeiusChriftusinIordane, ficutFilius Dominus ScSerua'nbsp;tor nofter adfuit «'A^T/«Äf^corporaliter,öd iubftantialiter. Ita quoque Spiritus Sant'nbsp;Ctus adfuit, Ira ÔC nunc reuera adeft ÔC operatur in nobis per Verbum ôC Sacra*nbsp;menta,Spiritus San(ftus,fuis inuolucristeeftus SCveftitus, vt pofsit capiab haeva'nbsp;letudinaria,infirma 5C læproià natura, ac intelligi à nobis. Si venirct ad nos in dt»nbsp;Maicftate,non poflemus eum capere,5C hanctantam lucem ferre. Itaque venit atlnbsp;nos per Prop hctias,adeft verè corporaliter,feu Iubftantialiter,. Sc operatur in riobiftnbsp;perVerbuirt

DB SPIRITS SANCTO. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tf

verbum Si faéramenta. Hæcenim nunc cius font înuôlucrà.' Ocubnoftri font maiijhæbeteSjbppi, obfcuri,non poffènteumafpicere, Ideo vt iam dixi réélus adnbsp;nos venir, facit nobis nebulam Si vmbram, fient dicit ad Mariam, Spiritus Sànélusnbsp;obumbrabit tibi. Poft hanc veto vitam ( vt anteà quoqucdixi) videbimùs eum^nbsp;ficut eft. Si fer emus foam maièftatem. Nam tum oculi noftr i etunt purgatif Si cornbsp;noftrum innouatum. Nequetantumvenit ad nos,ficut ârtifexaliqùis, quiacdificatnbsp;domum,ôi pofteà abit Si tradit éâm alteri pofsidendam, fed femper àdeft nobis, fubnbsp;cit amp; conferuat no s,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;cr intmcr^atnbsp;nbsp;nbsp;we î« ^aUm/bnî» wie «n einem alten lgt;«5#

Itaque cùm infundit nobis fidem, fpem, ebaritatem, modeftiam, libertatemj beneftcentiam,longanimitatem,nondifcedit,fedmanet innobis,nbsp;nbsp;nbsp;were Denn

Wir in (eiber mutwißiglic^ mit vnftrn ©ûnDen von vno tagten. Hoc tantum bonumj fomma cumvenerationé Si gratiarum aélione agnofeendumeft. Sc cauendum nénbsp;amittamus. EtvtSpiritusSanélusnobisâdeft, itaadeftPatetj Filiusjinfoisin* /nbsp;uolucris conciufi Si teéli,veluti puer in fafcqs.

Vbi Deus autDij loquitur de Deo, ibi exprimUntur très pcrfonac Si vnus Deus. Deum autem cui faciendum eft altare, intelligimus Filium Dei, qui eftnbsp;vnus Si verusDeus cum Patre Si SpirituSanefto,. Sicut fopra de viroluélante cumnbsp;lacob diximus. Hæcnos erudiunt Si confirmant egregie. Mofes enimnon fuitnbsp;ebrius cùm hæc traderet, nee Spiritus Sanélus qui per eum locutus eft. Et fiuenbsp;Angelus fiue Mofes loquatur nobifeum, eftDeiverbum. Hoc igitur vult dicerènbsp;dominus,ficelebraueris illumDcumjqui apparuit tibi in Bethel, celebrabis Patternnbsp;SiFiliumSi SpjritumSandum. Qyando enim dicitür Elohim, Dijlocutus,fig-ïiificatur pluralitas perfonarumin diuinitate,Genef,cap.}5.T om.j.fol.jp4,.

Hæc generalis régula eft, omnibus in Pfalmis et tota Scriptura obferuanda^ QiiodinvetcriTcftamento non erat Deus , nifi in Zion, feu loco tabernaculi,nbsp;ßi quod omnes orationes ad Deumfedetem Si habitantem inter Cherubim fiebant,nbsp;deftruélo autem tcmplo hoc, pofoit Deus aliud templum,quod eft Chriftus,innbsp;quo vult qu3eri,adorari, coli. Extra hoc templumnon eft Deus, fed Diabolus que-tituracinuenitur. Etanimi autin defperationem incidunt, fiaccedat confeientianbsp;mala,Aut in præfomptionem per hYpocrifin,ficut idolatraeludxi, Si noftri Papiftscnbsp;ptsdumunt multum de fua iufticia Si Dei fauore, Tom. 4.1cncn.fol4lt;)o .Pfalm.tjo i

Decretum damnat nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;quod dcDeo loquerentut tanquam de homi

tie,tribuerent ci oculos,aures,brachia Sic. luftavero damnationis caufa, Qixcmo-do enim aliter homines inter homines de Deo loquantur. Quodfifioc modo de Deo fentire hxrefis eft, profeélo aélum eft de falute puerorum omnium, ita pucnbsp;tiliter de Deo cogitantium Si loquentium. Sed mitte pueros Si da mihiDoélorcmnbsp;do(ftifsimum,quomodo is aliter dcDeo docebit Si loqueturt

Iniuria igitur bonis hominibusfadlaeft, quod cùm crederentDcum omni potentem Si faluatorem, Idco tarnen damnatifont, quoddicerentDeumhabere ocu-los, quibuB afpiciat egenos, habere aurcs quibusaudiat orantes,8ic, Quomodo Hnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;enim fob.«

entm fubftantiam fpiritualem hæc noftra natura poteft intelli'gere. Et Striptufra paf» fim hoe i pfo genere fermom's vti'tur. Igitur immeritô font darnnati, Sgt;C lau danduinnbsp;potius eL ftudiuin fimplicitatis,quod in dodn'na iriaxirnè neceflârium eft. Neceflênbsp;cmïneftjVt Deus cum fe nobis reuelat, idfadatper velamen ÔC inuolucrum quodgt;nbsp;dam amp; di'cat: Ecce fob hoe inuolucro me certo apprachendesf ld ïnuolucrum curtinbsp;ampledimur,cumibiadoramuSj inuocamus, ûcrificamusj Deuminuocaflè, Deönbsp;lacn'ficafle rede dictmur.

Sienondubium éftprimos Parentus adoraflè Deum manc cumfed orirctur, admirantes creatorem in creatura, vel vt clarius dicam per creaturam admonitunbsp;Pofteri morem retinuerunt, fed fine intelleclu, ita in idolatriam iftemosabijt*nbsp;Cauià hüius non eft fol ipie, qui eft bona Dei creatura, fed quod dodlrina paulatiiiinbsp;extinda eft, quam Satan non poteft ferre. Sic cùm Heuam abduxit Satan à verbo,nbsp;ftatim in peccatum prolapfa eft.

Vt igitur redeamadAnthropomorphitas, nequaquam eos damnandos cengt; ft:o,quia etiam Prophetae pingunt Deum fedentem in Solio. Hoe cùm audiunfc.nbsp;fimplices,ftatim cogitant de Solio aureo,mire ornato, quanquam ftiam nihil tatónbsp;materiale eflè in clo. Sic Eftias dicit ft vidiflê Dominum in ampliftima vefte,nbsp;qua Deus in abfoluta ftu intuitiua vifione non poteft pingi nee cerni. Ideo talesnbsp;figuræ Spiritui Sanifto placent, ôtT opera Dei pjoponuntur qüæ appradrendamus*nbsp;Taliafontt^uodcondiditclumamp;terram, quod mifitFilium, quod per Filiümlo-*nbsp;quitur, quod baptizat, quod per verbum à pccccatis abfoluit. Hæc qui non apgt;nbsp;praehendit,isDeum nunquam appraehendet.Gencs.Cap,«.fol.4.

Eft autem bic magiïus ftrupulus, cur Prophetae fingülari flïrdio hoe obftruent, vt pronuncient mala ab ipib Deo venire,cum tarnen verum fit, Deum per ft mal»nbsp;nonfacere, fed vtimedijs inftrumentis, Nam ficin Hiob dicit Dominus Tuînbsp;me coegifti vt eumaffligerem fruftra. Hiob.x. Cum tarnenhiftoriadare oftendaf,nbsp;Diabolum incendiift Dornum occidifle liberos,Suafiift defperatiohem QC murmutnbsp;contraDeum. Haec inquam vere Diaboli opera font, Stamendicit Dominusinbsp;Ego adflixi eum* Ad eundem modum dicit hie Dauid quoque: Tii cOntriuift^nbsp;ofla mea,cum tarnen Deus nihil aliud fecerif,quam quodfubtraxeritmanum èC SpFnbsp;ritum foum, ÔC reliquerit Dauidem exercendum ignitis telis Satanae, quibtis cdänbsp;itaimpleuit trifticiaamp;T deiperationc, quibusita perrurtauit SC confcdit mehteiWnbsp;vt nullus pateret exitus, Eft enim pater mendacij amp; homicida. Tale inftrumentuflinbsp;fed medium eft lex quoque, per quam accuiantur amp; damnantur pcccata. Vtttix^nbsp;autem his medijs Deus ideo, vt humilietnos ÔC eximat præfornptionemnoftroruiiinbsp;operum,vt fimpheiter difeamusnos ibla gratia amp; benignitate Dei viuere.

Sed refpondeamus ad argumentum Cur ifta tribuuntur Deo, cumea progt; prie non faciat, Sed vtatur medijs fuis, Satan occidit, lex accufat 6lt; tarnen Dednbsp;vtrtimque tribuunt facræ litcrx. Eius rei haec cauia eft, vt retineamur in articuldnbsp;fidei noftræ, quod tantum fit vnus Dcils, nc cum Martichatis pliires faciamü^nbsp;Deos.Hi enim ponebant Duó principia, quorum vnurrt bdnum,alterummaluiflnbsp;eflet.Inbonis currebant adbortUin Deum, inmalis admalumDeum. Vultautetdnbsp;Deus nos turn in ftcundis,fum in aduerfis rebus inft vno haberefiduciamJ^Ion vdRnbsp;nos inter eos efle, de quibuS Efaias dicit: Non eft populus couerfosad percutientc^nbsp;ft. Nam hoe folet natura nqftrajin fobitis terroribus amp; periculis à vero Deo auefh'nbsp;tur^quia credit cum elft ftatum ficut Hiob,Es mihi faâus in erudeftm Hoc autem

DÉ DEO'. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;V

aliumfingercDeum,ôdnônmancreinfimplidtatcfidcijquôdfitVnusDcus. Neep enim Deus eft crudelis,fed eft Pater confolationis.Qtüa autem fufpendit auxilium jnbsp;ideo mox corda noftra,exDeo femperfuinbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;conftanti, faciunt id«lumiratum

Hoe voluut Prophetx prohibere, cum vno ore dicuntt Ego» Dominus qui creo bonum malum. Ne cogitemus, cum Sol impeditur nubibus, omnino Solcmnbsp;è mundo fubUtum, aut ex lucido corpore atrum Qc obfcûrum fadum eflci retinctnbsp;enim Sol lumen fuum, fed nubibus impedimur nos,ne id pofsimus viderc. Sicnbsp;Deus eft bonus» iuftus amp; mifericors, etiam cum percutit. Qui hoc non credit, isnbsp;difcedit ab vnitate fidei, quod fit vnus Deus, 2lt; fingit fibi alium Deum, qui fui fitnbsp;difsimilis, iam bonus,iam malus. Sed donum infigne Spiritus Sanefti eft, crederenbsp;Deum cum mala immittitjeffepropitiumôC mifericordem. Tom, 4, lenenf.Pfal*nbsp;çufol.401,

Theologiftse noftri multa difputant de definitionibus perfonalibusdiuinita* tis, 8Cc. Sed ilia omnia rationisfunt humanae, quæ fineverbo SC vera Dei noticianbsp;cogitantur, nunquam eo deueniunt vt aut doceant aut cogitent, quid Deus nob if.nbsp;cumagat, Hmcfuntiftachorrendacfentcntiac, inter ipfosnotifsimae. Nefcit homo, vtrum amore vel odio dignus fit, fimiles, fed quxfo quid hoc eft de Deonbsp;difputare,finefcias quiddetecogitatautconftituatf Hoeverd eftDeumficcon-cludere ÔC abfeondere, vt nufquam earn nec audias nee videas, Verbum itaquenbsp;eft , ex quo ftatuere poflumus de voluntate Dei quid nobifeum gerat, quid einbsp;placent,quid velit, amp;c. Qui ad hanc cognitionem non veniunt, funtTheologinbsp;haudmultomeliores, quàmafinusCytharedus, îtaqucillamignorantiamôC f-«nbsp;dam infeitiam, fecutafunt alia æquè abfurda, vt crcdercntfcDeo placituros, ft huncnbsp;aut alium ordinem vitç Monaftice fufciperent,fthuiuS aut illius SantftiPatrociniumnbsp;peregrinationibus compararent,quot;8^c. Hoc chaos infinftörum errörum amp; malo-rum fequitur, vbinoneft verbum 6ó vera Dei noticia, qux tantum ex Verbo fuminbsp;poteft. Hoc amilTo nefeitur quid Deo placeat aut difpliceat, fequuntur igitur ilianbsp;inonftraidolatriaE,qu3cinpapatuexpertifumus.Tom.4Aencnf.fol.4ji.Pfal}.Grad,

ACTIONES SEV OPERA DEÎ COMMVNIA, OPERA DEI VlDENTVR RATION! STVLTA ETnbsp;lt;iBfttr(l£t.Gcne.Clt;tp.4o-Tom.4.fol.s6

Initium operationisDiuinæ hoc eft, quod auertit faciem fuam,nec videtur cflê Deus fedDiabolus. Sic in prxfcnti Hiftoria facies eius conuerfa eft ad merctri-com ÔC Tyrannum, hos folos fouet negleôo lofeph. Sicut Hiercmias quoquenbsp;queritur: Prope es tu ori eorum, Ideo iaditant Deum fibi adeffe propitium 8lt; fa-uentem. wonetnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Sedlofeph,lacob, Abraham non babent in fe

conuerfamhanc faciem.^Oa^fi^^W WOttCt Dcï tCuffcV faciem meam non videbis ô^c. Qtiia fteconfueuitDeus duccreôCgubernare fuos, Sicut inCanticó Habacuc defer ibitur.Semitae tux in aquismultisôC veftigiatua no cognofeuntur^îtemEfaiæ}*?*nbsp;Et eruntoculituividentesprxeeptoremtuum SCaureStuæ audient vCrbum poftnbsp;tergum monentis. EtChriftus ad Petrum inquit: Qgdd ego facio tu nefeisnbsp;tnodo,fcies autem poftea. »Utmiv in faciemnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Vis me facer e quod tibi

commodum ÔCbonum videtur. Verùm Sic agam,vt vidcatur tibi fatuusali* quis hxc feciffenonDeus, SufoUtttw wnrucfcttfeljcttnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Non

debesvidere opera Slt; conftliamea quibus te fingo ôCrefingo inbeneplacitûmeum»

S8 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ö B DÉ Ö.

foil nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ÎJttttdFettb Non aliter ea accipics ÔC intelliges, ac fî cflent mors 6^

Difeamus igitur hanc règulam ordihém gubernationis Sandorum vfita' tutnDeo, Nam ôiSegofæpecertasratiôhèsConatusium Deopracicribcrc, quibusnbsp;V teretur in ad miniftratione fine Ecclefiæ, fine aliatum rerum. Ah Domine, Dixi»nbsp;hocvelim itafieri hocordine,hoceucntu,ôlt;fc. SedDeusprorluscOntrariumfacic'nbsp;bat ab eo quod penueram, Ibi turn cogitabam. Atqui meum cohfilium non eftnbsp;alienum à gloria Dei, fed plurimum faciet ad Sandifitandum nomcn,cölligenduninbsp;Sc atigendum regnum tuum, ad noticiam verbi propagandam, breuitcf,pulchergt;nbsp;rimurti eft, SCoptime cogitatum. Sed rifit baud dubie dominus hanc làpiéhtiaifljnbsp;acdixit:Age vetonoui te effê prudentem SC eruditum, Sed mihinunquam hiemosnbsp;fuit,vtautPetrus, auf D.Martinus,autquiuis alius me doceret, formater, gubefgt;nbsp;naretjduceret» Non fum Deus pafsiuus fed adiuus, qiii confiieui ducere re-*nbsp;gere, formare*

Acveromoleftumadmodum eft, quod fapientiamea tantum eft paisiua, SC-quod earn mortificare SC occidere iubeor, ac propterea fane multi horribilitet lapfi funtjcum hanc mortificationem non poflens ferre.

Superbis refiftit. Hac Dei indicium fiC fingularis gubernatiO eft, qui deporiit potentes de iede exaltat humiles » Ne^ enim vult nec poteft ferre fuperbiam.nbsp;Qiiin potius cofde deijeit SCeuertitj quos paulo ante in ièdê collocauerat. Vtrum^nbsp;enim facit, erigit humiles, SC collocat in federn, SC eofdam prarcipitat ex iede.

Qi^^re autem hoc facit Deus,amp; quarc fecum ipie pugnatrRefpondeo. Qiios propter humiliratemexaltat, eofdern propter iuperbiam deponit. Nullus Impera'nbsp;tor tam potens eft, quern non poisit humiliare. Ac facillius eieft Monarcham all*nbsp;quem euertere,quam mihimulcam accidere. Siceniminqiiitad SäulorNonne cun*nbsp;paruulus efles in oculis tuis, caput in tribubus Iftael fadus es, SCc. Sed nunc fuper^nbsp;b; s, necobedis vocimeæ, ideo te deporio. Eft igitur Dei hoc opüs, exaltarehumi*nbsp;les,2e ccontra. Idem teftantur omnes oninium gentium hiftoriæ. Coftituit inquitnbsp;D inicl,ôô tranfert regna.Dumfunt réges humiles, tUetur eos,amp; conferuatregntim*nbsp;Q,'andofuperbiunt SCperfequuntur Sandos iuos,tranfert.Genes.cap.26.T.j.f.foâ

Ponit modum terminum teUtationi. Exemplunt Laban infigne eft, quo docemurquomodopoisitDeusfrcnàrèimpetus SC furores Diaboli SC membrorönbsp;eius, neprolibitu fuófaeuiant. Sic enim Deus frangit SC reprimitanimftmLabarinbsp;iam inflammatum,vt ne mutire quidem aduerius lacob auderet.

idep nobis in confolationempropOnitur, vt certamipcm habeamus in boni* late SC mifericordia Dei, qui vt in quit Paulus fidelis eft, qui non patitur nos tenrarinbsp;fupraid quod poflumus,Sed dat vna cum téntatione exitum,vt pofsimus fuftinere*nbsp;Deiis imponitmódumtentatióriqnefupra vires, aut vitra voluntatcrii Si. confiliun*nbsp;ipftus tententur. Diabolus SC Laban certa iententia definierant, lacob meritum eflqnbsp;extremum fupplicium. Mitigaflent autem pnam, feditafiinpcrpetuam ieruinT*nbsp;tern fededidiflèt cum tota familia quæ feruitusipfamorte fuiflet acerbior. Verunfnbsp;dum de opprimedo eo cogitant,adeft Deus amp; confilia ac cönatus crudeles dilsipaf*

Ncquaquam hoc facies Laban, inquit. Imo ne Verbum quidê afperfus aut acer* bius cum eö cornmutabis.Sic ponit terminum furori cius,quemadmodum de Audi*nbsp;bus amp; procell is marinis. DeusadHiob loquitur: Circumdediilludterfninismeis',nbsp;poftii vedem SC oftia. Et dixi vlque hue veilies, SC non procédés amplius, SCnbsp;eonfringes tumentes fludustuos. Mare enirhvento SC tempeftatibus agifatumin*nbsp;tUmefeit,ac minatuf, quafi aggeri fiue littori circumfiifo, fludibus ftiis turgentibu4nbsp;tanquaih iam exundaturum per omnes regiones terrae, fed ego poftii ei terminuMnbsp;InqWic DeuSi Ideo littus non metuit minas SCtumoxemmaris» SicDiabolus infurgt;

DE DÉÖ? nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;«P

git aduerfus Ecclefiamjamp; diraminitaturj ac molitur 'vimÖC exitium pijs^ fed quipogt; fuit terminum marijhos quofp fludtus componît, ne pofsit graflàri pro libitu Satan,nbsp;Ad hune modum totum impetum amp; fororem Laban reprimit Deus vno fomnio,nbsp;ôC tam placidum reddit quàin ouem,quantuniuis inuitum frementem. No enininbsp;permittit Deus,hos qui credunt ôC habent verbum eius, adfligi aut tentari fupra vires. Eft fidelis euftos eorum, qui euftodiunt ÔC feruant verbum eius, Nouëm con-uentus adi funt ab eo tempore, quo cpit Euangelium renaici adfuîgere Germanbsp;niæ,aduerfarijshôrribiliretfurentibus dC dira minitantibus. Quin Auguftæ apertenbsp;dixerûntjiSù WoIfCO gUt »tth Mut jufamttie«nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ac fane viuos deglutiuiflènt nos^

ficut in Piàhno dicitur,nifi Deus nos feruaffct,6C confilia eorum feciflèt irrita,Quo-' ties vidimus tïlmultuantemlncendiarium, amp; pefsima quæque molientem, doneenbsp;e?élt;flus eft fua ditione. Sic dçinceps plurâ tentabunt, nec quiefeent, donecTurcanbsp;eOsdifsipet. Genef.cap.ji.Tom.j.fol.ijS,

Corrigit emtd SMllorum. Hoc eftjopUs artificiumDei, vtcorrigatamp;^emciv det,quod errore lacob perditUm erat, ijfrfanbdfe facjjctt gUtina^cn / tvenn WtPô »ff#nbsp;ÎJtrbct nnî» »frwaÇfiofet ^aben, Sicut in tanta infirmitate rerum humanatüm, non pof-fint etiam Saneftieflè fine multis 8C magnis lapfibus. Ego fane faepe tnulta impru-denter amp; ftultè egi,de quibus poftea vehementer conturbatus fum,Nec poteram vinbsp;dcre,qüomôdo elueftarer aut extricarer rebus impeditis mea ftulticia,SedDominusnbsp;ihuenit modum SC viam,vt corrigeretur erratum, Ita Raheli ex inconfiderata per*nbsp;mifsione mariti,fuit ingens certum periculum creatu. Quæ enim erat immanitasnbsp;nequifsimi hypocritæ,aut fguijflèt in filiâ,aut generum, pro falute aut vita eius ded»nbsp;fibi voluiflèt inferuitutem. Sed Deus fie gubernatSandîôsfuos, vt errent amp; hallu-einenturquidem,fed exitus tamêfintfàlutares,aut finemagno detrimento. Omnianbsp;enim cooperantur clelt;ftis,8C his qui credût in bonum, etiam errOres amp; peccata, hocnbsp;eft certifsimum. Quia Deus folet ex nihilo facere omnia, Ideo ex malo poteft elice-leôTproducere bonum. Sicut Auguftinus in primis hac cogitatione delccftatur.nbsp;Tanta inquit Dei bonitas eft,vtnullummalumpermitteretfieri, nifi illud verteretnbsp;n bonum, Gencf,cap.3t,Tom,j.fol.i4.4.,

NumcTitt IdchryniM. Nonfolum Vigilantes SC opérantes Deus euftodit curat,ièd etiâ in fomnis,cum nihil agimus,quando neicimus nos viuere, tum obferuat noftra fomhia,numcrât Omnes curas 2C gemitus etiam dormientium, Equidem odinbsp;carnem meâm,quod hæcfcio vera efle, amp; qs tarnen non ferio adficior, Quem enimnbsp;fanta cura Së folicitudo Dei pro nobis non moueät, quo d non tantum capitis capil-los,verum etiâ lachrymasnumeratÔë colligit invtrem. vtteftaturPfal.çd, Numeranbsp;fugas meâs,repone lachrymas meas in vtrem tuum,certôtu nUmeras.Âcittnbsp;iniÿ vmb fbHflnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;e wtrîgt; angefe^et mit groRe« mastige« ^uc^flabe« in clo.

Non igitur fruftragemimus,lachrymamur,patimur, omnia fiint icripta ÔC annotata ht Comentarqs Dei,Î)a6 ^tifl fa gettaw barcitt gffeÇc/ Deus no à logê,fed prope nos in-tuetur,amp; numerat meas phâtafias Ôë cogitatiôes,trifticiam amp; dolores etiâ nolt;ftù,ô^nbsp;vult remunerari longe opulêtius,quâ ego p etfj aut intellexi.Hinc Pâulinû illudna-tum eft,quodperpetuô animis noftris obueriàri debebat ,Nimis exiguS amp; leue eft,nbsp;quod patimur, cum ftiamus maiorê fore gloriam Slt; redemptionê, qua vUis cogita-tionib.aut verbis confequi pofsimus,SC tarnen leue illud ÔC minutû obferUat Deus,nbsp;Cuius igitur culpa fit, vt tam miferc éxcruciemur amp; angamur f nimirum imbe-cillitatis fidei,fpei,ac maliciae Carnis,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;(^iag foht (iebffnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;t/foi icfe fitt foicfettt

©Otf ^abm/qui adeô curiofus eft, vt etiam nodlu dormientem ÔC fomniantem cüfto diat. An non fatis eft,quod vigilantes tuetur,Slt; dirigit greflus noftros,infuper etiânbsp;quietcmôëfomniacuratf'niudcertè eftDeum propicium amp; euftodientem habere,nbsp;qui non permittit, vtcapillus decapitecadaqvel vtftilletpupilla oculi,autcertèfin-H hj gulasgut-

Jgt;ö nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;dB deo:

gulas glitt as labcntcs ex ocuh's,tn numerato habet,Ö? rfrn oDtr @t^äffd/»nh fie^t he torenen auflf. At cuius lachrymas colligit i Peccatorö-Qiiis fDeus Creator omnium. Hivc igitur iæpecogitandacrantadexuicitandam-fidem,fpem,Slt; charitatem in nobis, cum habeamus verbum, cxempla,nbsp;nbsp;proprianJ

VeliruitconfilUfapientißimii (3-infirmaerigit. Non eft confiliumcontra Dominß,quält' do vult nos adfligcre. ^tiffitfeilt confiliumjfeill ratio,fei« fapicntia contra Deuin,nbsp;wenn er VlW plagen wil. Brat fané hoc confilium îacob optimum amp; fapientifsimum,nbsp;fed fuit inflix eô §il|ft nie^U Quia Dominus eft deftrutftor iâpicntiisimorum con'nbsp;filiorum,amp;ædificatorinfirmiisimorum,defperatiisimorum,rcielt;ftiisimorum.Idqucnbsp;requirit à nobis,quod mandauit in Piàl.jo.ôC alibi, Inuoca me in die tribulationis,ô^nbsp;ego cxaudiam te. Item comenda Domino viam tuam. Reqce in Dominum curantnbsp;tuam,ôô ipfe faciet, Qiiando enim deiperata ÔC conclamatafunt omnia,Sô iuxtaiG/.nbsp;PfaL Omnis fapientia eorum deuorata eft, weflô allee »erîwbt iflzamp;a^ mon fi^reief wienbsp;mûjfen verderben vnb Jtl grtinb ge^en/ibi adeft Deus, amp; dicit : Nolo te in corftîhjs tuisnbsp;quantumuis fplendidis,iuuari,aut perire. Poflùm enim deftruerc pulcherrima con'nbsp;fih'a,Â: abiedifsima excitare ôf adiuuare. Sicin praefenti exemple, res erant defpc'nbsp;ratiftimæjipfi confifij S)C auxilq inopes,putabant ie damnatos, amp;£. iamiara periturosnbsp;elle,fed mox fequetur illud : Ego fum Ioieph,ad hanc vnicam vocem rcuiuiicunt,ô^nbsp;inftaurantur miferrima amp; perditiisima confilia» Antea verô iècuti erant,neque quicnbsp;quam periculi metuebant. Sed Deus inuenit culpam æ cauiàm contra eos rebusnbsp;optime deiiberatis ôtf conftitutis. Confidendum itaqueeft Deo,etiâ cûfumus inftntnbsp;(fil confiltjs proiperrimis prudentiisimis,neqp defpcrandum eft,quando fapientianbsp;ôé ope humana deftituimur, Sed ficftatuamus:Credo inDeum omnipotentem,quinbsp;pulcherrima confilia poteft redigere in nihilû,amp; comutare in infernum, ÔC viciisintnbsp;ex abietftifsimis clum facere, quia eft Creator omnipotens.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fan fW nt^l $U tiejf

foHen/er fan mic^ ^eraup §eben. fan fm nicfef $u n§^n/er fan mi(^ flûreen. Ergo no eft quod prælumamus amp; fuperbiamus delàpiêtia noftra, aut de peccatis delpere-*nbsp;mus. Qin'a ipfe eft fupra ô(. extra ôd infra omnia.Corâ eo omnia font nihil ÔC. nihilcflnbsp;omnia. Viuifîcat enim mortuos,amp;f vocat ea quacnon font, vt fint. Ge.c.4x.T.4.f.5gt;^,

Addit i3'fi'i'igit animum prxluntibuf, Exod. if, Dominus vir bellator, Dominus no' men eius. nn ber ine felbl fomptz [o ^ûte |ÎC^ »nb Sûîann .Econtra feriptum eftnbsp;de eo,Piàl.7lt;^. Qui aufert Spiritum principum^ SC eft terribilis Regibus terrac.T umnbsp;(âne infceliciter pugnatur,quia ibi confregit potentias,arcum,icutum,gladium,bcl'nbsp;lum. Dormierunt fomnum fuum, ÔCc. iaffen .^amifi^ »nb @ptr^ fatfen. Ac adfir'nbsp;mant rei militaris periti,ante prælium fiue conflitftu, certis fignis deprachendipoflè,nbsp;vter cxercitus fit viefturus. In altero enim quiprofligandus eft, filentium ÔC ftuporSnbsp;quendam depra£hendi,cùm in equis tùm in viris,non exaudiri vUum fremitum,autnbsp;clamorcmhominumautequorum. In altero veromiram eflêalacritatemad confli'nbsp;gendum,8C animum quodammodo praefàgien£em,ac promittentem fibi vieftoriam»nbsp;Qliia Dominus eft vir bellator, qui gubernat manus ad prælium ÔC dando, ÖC sufegt;nbsp;rendoSpiritumprincipum. GeneC cap. 4».Tom.4.fol.77»

Bcntfiacitimpijspropter pios. Solet Deus etiamindignos 6C impiosbcnedicere, pro' pter vnum aliquem pium SC bonum virum. Sicut fuprà Iacob,ad focerû foum dixit:nbsp;Modicum habebas cum veniread te:iedDominus adpedem meumtelocupletauitînbsp;Intetea dû in domo tua cucurri 6Claboraui,multiplicata eftfubftantia tua. Vtigitufnbsp;Iacob fuit benedidio in domo Laban : fie lofcph apud Dominüm fou Aegyptium»nbsp;^aeifl vnfer6 .^crin ©otlee weife. Ita diligitfoos qui inuocant eum, ÔC expedantabnbsp;CO auxilium gc dona, vt propter vnum aliquemhominem, totiterraebencfaciat»nbsp;Quärtquam lofeph ipfe nihil accipit,ièd manet fcruus,nifi forte manumiflûsfincurt«nbsp;|jræficereturdomuiôCrebusPotipharis,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;QuiiJ^

b t C R. E À T I Ó N R nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;JL*

Qÿfcquid vero boni accidit,toti mundo agnofccndum eft, prædicandum gratis animis, amp; fciendû, Dcum pacem ÔC alia beneficia praeftare multis millibusnbsp;eauiâ eletflorum Riorum, Tametfiijs quidcm non parcit,ficut lofeph feruire finit totnbsp;anruSjSC tandem pro pratxio ieruitutis in carcerem conijci fumma ignominia. Sic ni^nbsp;mirum rémunérât fanctifsimos,qtii plurimum profunt, imô ipià benediiflio mundinbsp;fimtjôû frtCßfn fo fc^cttöfic^tn ïo|n. Diligenter igitur obieruandum cftjDeumbene^nbsp;dicere impijs propter Ecclefiam, Si enim absque eaeflèt, amp; nifi doceretur SC diice-retur Euangelium,iam diu perijflct mundus. Sic nobiicurnhodieDeuseft^ habeinbsp;mvî enim verbum ÔC lacramêtajoquitur opcratur per nos,multos libérât à mor^nbsp;te àf æterna damnatione,nos fiimus laluatores mundi:Et quicquidboni habet Ger*nbsp;mcuajnon fiiae pofcntiae,non virtuti,non fapienti9c,fed abieÆsjContemptis amp; magt;nbsp;icdiÆs illis hominibus, qui dicuntur Chriftiani acceptum ferau

Papa 6^ cardinales actota ilia camàrina pGfsimorumhominum,fruitur gloria opibusj potentia, voluptatibus, tantum bcrteficioEuangelij j atque idem noftriho*nbsp;ïïiines fàteâtur oporteuEt tarnen illi hoe fummis viribusaguntjv t nobis débita gra*nbsp;itiâ référant ferro,igni,fame omnis generis exquifitis ftipphcijs. Quin noftrosau*nbsp;ditores vide. Ruftici Ôl nobiles,ciucs Su Magiftratus diripiurtt acfjpoliant (?os ipfos,nbsp;quosalere,iuuare,ac foucre accómbücrc debebant,ad fuftentâdamËcclefiam, vndenbsp;tota ipforum falus pendet.fo fail Da WtïD nic^f a«^, GeniCaprjp, T,4. ^1,47,.

Deus hanc iàpientiæ niaieftatem St faniim intellec^um huius capitis, fibifolî refcruàuit, reliera ifta generali noticiâ nobis, qüôdfcimus itiundum ccepiflè, St con*nbsp;ditum efie per Deiim ex nihilo. haec generalis noticia ex textu dare fumitur Genes,nbsp;Cap.t.fol.u Et paulo póft.Nos ex Mofe icirnus, muhdum ante iex millia annorumnbsp;nondû extitifiê. Id Philofophohomirii riiillo módö póteritperfuaderi. Qiiia iècun*nbsp;dum Äriftotelem,primus homo æ vltiinus non poteft dari,Quanquamautem Ari*nbsp;ftofelcs,relinquit dubium Problema hoc efle. An fit mundus aeternus,tamen in earnnbsp;fententiam inclinât quod fit æternus, Neque cnim humana ratio altius poteft afeen*nbsp;derc, quam vt ftatuat mundu efle acternum, St infinitos homines proceisifie nos, acnbsp;fcquijhiccogitur fubfiftere.Scd ex hac ipiai ientêfiajftquitür periculofifsima opinio*nbsp;Quod anima fit mortalis,QuiaPhiiôfophià nefeit plura infinita.Necefle enim eft ra*nbsp;noncm humanam maieftate harum rerUm obrui ST impingere.

Plato fortafle,vt videtur^ collegit in Aegypto fcintillas, quafi ex Patrû St Pro* phetarum fcrmonibus,tdeoq} accefsit propius. Is matériam quidém ponit St Ideamnbsp;atcrnaiTijmundum autem dicit cpiftc St faeftum efle ex materia, Sed definoPhilosnbsp;sc'ihorum opinionesallegare,nam iftas Lyra récitât,quànquam hon explicat.

Gcnef Cap.i.fol.i.Scimus mundum conditum eflepcr Deum,Item.Decalogus 6'totafcriptura teftatur,Deum fex diebus fecifle coelum dC terra St omnia quç in eisnbsp;iunt.Et paulo poft,Omnia quæfunt à Deo a-eata ftint,

Inftrumentum autem feu medium,quo Deus vfus eft,eft eius omnipotens ver* bQ,quód cum DeO fuit ab initio,St ficut Paulus loquitur, ante conftitutionc mundiinbsp;Ergo quod dicit Paulus,pcrlpfumfunt eondita omniaCvtitur enimpræpofitione,innbsp;Ebreoru more pro pcr,fic cnim Ebrçi vfurpant Iiteräßeth)Stfimilia loca ex hoclocö.nbsp;Mofi funt dcfumta,qui loquitur de verbo prolate,quo iuberur Stprpcipituraîiquid,:

Id verbum eft Deus, St eft omnipotens verbum, prolatum in diuina eftèntia. tdoc proferre nemo audiuit,nifi Deus ipfe,hoc eft,Deus Pater Dcus Filius, St Deusnbsp;Spiritus SanÓus. Ac dum prolatum eft, generata eft lux, non exmatéria verbi,nccnbsp;H iuj exnatur^

lt;gt; nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DE CR RATIO NE.

ex natura dicentis fed ex tenebris ipfis,fic vt Pater intus diceret,ô(f forts ficret-fjatint, atlt;^ exifteret lux. Hoc modo etiam alia creata fiint poftea, Genef,Cap*t,fol,6.

Auguftinus Qc SartóiiPatresprçcipue obferuarunt,quodMofês his tribus vcfgt; bis vtitur, Deus dixit, fecit, vidit. QuafihocmodOj tresdiuinemaieftatis peffonaSquot;nbsp;voluerit oftendere.Verbo dicit fignificatür Paterj ille générât verbum in aeternuiUjnbsp;£lt;in tempore, conftituit per illud verbum, hüncmundum. Ideoaccômmodaruntnbsp;Fill} perfonæ verbum Fecit. Filius enim in fe: habet exemplar, nonfolùm Maieftatt'Jnbsp;diuinæ,fed etiam exemplar omnium rerum creatarum, ideo dat eflè rebus. Et ficutnbsp;Patre res dicuntur, ita per Filiura ÔC verbum illud Patris res omnes fubfiftunGnbsp;Adiungitur autem his tertia perfona Spiritus Sanlt;fîi,quires creatas videt ÔC probatnbsp;Genes. Cap.t.Ibidem Magnis Ecclefiæ confenfus eft de myfterio trinitatishicprOquot;nbsp;dito.Pater per Filium quern 0lt;5 verbum Mofe vocat,créât coslum SC terram ex nihilonbsp;His Spiritus Sandus incubât, ficut enim Gallina incubât ouis, vt pullos excludaf,nbsp;oua caiefacienSjSC calore quafi animans: Ita Scriptura dicit Spiritum San(ftum,quafînbsp;incubafiè aquis, vtifta corpora, quasanimandaôf ornanda erant, viuificant. Nan*nbsp;Spiritus Sancfli officium eft viuificare.

InnouilF verbis Dauidis T om. 8. Germ, fol. uJy. clarèhanc queftionem expli'' cat ôftractat his verbis.

Creatura eft condita non folum â Deo Patre,fed etiam à Filio amp; Spiritu Sancho* iuxta regulam:Opera trinitatis funt indiuifà,hoc eft extra ipfam diuinitatem,omneSnbsp;res creatæ, pariter ab omnibus tribus perfonis, tanquam ab vnica diuinitate comnbsp;ditae funt. Sc ipfe tres perfonaerefpecftucreaturarum, funt vnus aeternus Deus, Itanbsp;vicifsimresomnes conditæ, relatæad perfonas Diuinitatis, tantum vnicum nonnbsp;triplex aut tripartitum opus fiint.Paulo poft fol.idz. Cum in vfitatoSymbolo did'nbsp;tur: Credo in Deum Pattern omnipotentem,creatorem cliSC terre,Non hocintel*nbsp;h'gatur, quafi perfona Dei Patris fola dicatur eflè omnipotens conditrix rerum, autnbsp;quafi hæc fola fit nobis Pater. Nam 5C Filius æque SC pariter eft omnipotens 5C créa-'nbsp;tor Sc Pater omnium return conditarum,fic 6C Spiritus Sandus omnipotens ÔC créa;nbsp;tor Sc Pater eft. Nec tame tres funt omnipotentes( Vt ait Athanafius)aut creatores,nbsp;aut tres Patres, fed vnus eft omnipotens creator Pater cli SC terrae SC noftrum omlt;nbsp;ilium,ficut Sc Deus Pater,SaIuator ÔC redemptor nofter,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,

Item fol.t/o.fcimus certum SC indubitatum hoc eflè, ac ita Deum ipfum illuftrigt; bus teftimontjs fefè patefeciflè, quod fit vnicus aeternus Deus, conditorSCparentnbsp;Omnium return cliSc terrae, quodque idem vnicus creator SC Pater vniuerfacna*nbsp;ruræ conditæ,fitvere Sc natura æternus Pater vniciFilij fui intra ipfam diuinitatetnnbsp;Et rurfus quod in eadem diuinitate illeidem Deus conditor Pater naturærerum,fitnbsp;vnicus verèôC natura aeternus Filius æterni Patris : Denique quod 6C idem Deu^nbsp;Conditor Pater omnium return fit vnicus Spiritus SanClusab aeterno Patre ÔCFi*nbsp;lio procedens SC vtrique coæternus.Nam hæ tres diftinCîae perfonæ reuera fiint vnvnbsp;eus ærernusDcusconditor,Pater omniurerum,ÔCvnaquælibct perfona, verè eft ilIcnbsp;ipfe, vnicus gternusDeus côditor,Pater vniuerfi opifîcijmSdi ÔCc.pIura videibidc*nbsp;DE CAVSSA MATERIAL!, VKDE.

Dehoccauflà clarè dicit D.Lutherus Gene, Cap.i.fol.t.Scimusmundumcapm fe,6C condîtum eflè per Deum ex nihilo.Et Paulo poft.Præter ifbm generalen! ftn*nbsp;tentiani,QLïôd mundus ex nihilo cperit eflè,nihil ferè eft de quo pariter inter oifl**nbsp;nesTheoiogos coftat.Etabie(ftis omnib.alijs opinionibus hocftatuamus,Deume3Ênbsp;nihilo côdtdiflè cîum SC terra, quafi rudêmaflâm.Iterû Mofes voCat clû 6C terra,nbsp;no qualia nue funt,fedrudia adhueSC informiacorpora,Âqua fuittencbrofà,ÔCqUi^nbsp;natura leuior eft, quafi lutû feu denfa nebula circûdedit terra informe ipftm quo«^*nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Han^

ß E b ÈÔ. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;8^

Maüc quafi primammatcriam ( vt fie vôcem ') futur! ôperis, Deus coiïdîdît, fccüfii dùmDecalogifnanîfeftaverba,non extra dies, fed in principio primi diet. Mofisnbsp;igiturfimplicifsirnaeftfententiahacc,omniaquæfonteflêcreâtaàDco, ac principianbsp;primi dici,creatam cflè rüdem molcm foti feu terræ,Ôd nebulae fou aquae, quibus po.»nbsp;ftea per reliquium primi dieifpacïum ^ infuderit Deus lumen j SCfeccritapparcrcnbsp;dicm,quo ôftenderèt iftam rudern molêtti cli SC terræ, nondifsimifonlrudi Semi*«nbsp;ni,fed tatnert apto ad producendum aliquid. Iterüm. fontio Môfen voluifte fignigt;nbsp;ficare,initium temporis,vt fit in principio idem, ae fi dicat co tempore cum nullumnbsp;effet tempus, fou cùminciperetmundus s ficincpit, vt clum amp; terra primum ànbsp;Deo conderentur ex nihilo,in forma rudi non fie exculta vt nunc font-, Qiianquamnbsp;ironitadiu iacuerunt inculta, fod ftatim primo die cpta font ornariluce» Genef.nbsp;fol.^. inquit. Ergo nobis fatisfint ifta,cum de mundo ÔC eius conditione quærttur,nbsp;Quod ad materiam mundi attinct,ex nihilo effe facbim, fie ex non foce faeffom effènbsp;iucemsexnihilo fatftum clum ÔCterramjficut Paulus dicit.V ocat ea quæ nonfuQtnbsp;vt fint.

Hilarius 5d Äuguftinus, quafi duo maximàEcclefiaÈ lumina, fontiût mùttdum creatum fubitd 8C fimul,nonfoccefsiuè per fox dies. Ac Äuguftinus mirabiliterîu*nbsp;dit intradtatione fox dierum,quos facit myfticôs dies, cognitionis in Angelis nonnbsp;naturales. Hinc in feolis ÔC Ecclefi] s vfitatac font difputatióes,decögnitione vèfper»nbsp;tina amp;C matutina,quâs Äuguftinus inuexiq Slt; àLyrà diligenter recitantur, qui vo*nbsp;let cas foire petet çxTLyra.

Hæc etfi fobtiliter difpûtàntür,tarnen nihil faciunt ad rem,Quid'enim opus eft faccre dupliccm cognitioncfNcc etiam vtile eft Mofon in principio tam facere my-fticumSvallcgoricum, Qiiiaenim nos vult docere, iion de c'rèàturis allegoricis ÔCnbsp;«nundo allcgorico,fod de creaturis eflèntiâlfous, öd mundo vifibilîàcexpofitofonfi-bus,appellat vt prouerbio dicitur foapham, foaphafn, hoc èft dièm öd vefperä vocat,nbsp;ticutnosfolemusfine Âllcgoria. SicutiEuangeliftaMatthæus capitevltimodtancnbsp;phrafinquocprctinct cumforibitjChriftumreforrexiffévëfperà Sabbathorum, qu3ênbsp;in vnam Sabbathorum illùcefoébat,finonfatis affequimur rationem dierum,nec in-teiligimuSjCur interuallis his temporisDeus vOfoCf it vti,fateamùr potius îgnoran-jaam noftram, quàm vt verba præter rem, ad alierium fonfum tdr'queamüs.nbsp;. Qiiodigituradhancfontentiam Auguftini attihet, ftatuimusMdfon proprienbsp;loc«tum,non allcgor icè aut figuratê, hoc eft mundum cum omnibus creaturis ïntrànbsp;Vexdies^vt verbafonant creatuméffe. Quodficaufamhonadfoquîmurmaneamusnbsp;difoipuli,2lt; relinquamus magifteriumSpirituiSanôo.

Hiautemdiesficfontdiftindli. Quodprimo diecreataeftmaflà rüdis cli öd. terræ,cui ppftça additalux eftjfocundo firmamentum. Tertio, T erra prodücfta exnbsp;^uis cum frudlibifois. Qiiarto,ornatum coéium,creatiöneSolisLunç öd Stêllarû.nbsp;.Qlfidto,pifocs maris,öd volucres cli. Sexto ,ànimaliaterrç öd Homo eft conditus;nbsp;Omitto autem illud quocp,quodiftadiftinguuntin opus creationis,diftinlt;ftio-tiis öd ornatus, quia haudfoio an vbiquebelle ifta quadrent. Et tàincn fi quem iftinbsp;delcclant Lyram confolat. Genef. Câp i .fol.t.

alia DISTINGTIO ex Q_VA ÉENIGNITAS ET SOL-LlClTVDQ DEl PRO NOBIS COGNÓSCITVR, ÉT SlNlVt, caufdfifiitijs credtionii rAundi ludicAtür.

¦ Mihi magis phcet,vtconfideremus euriödbenignitatêdiuinapro nobis, quod domicil

0 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DE DEO.

domiciliû tam degas futur o homini inftruit,priufquâ homo fit coftditus, vt cum p® ftea homo creatur, paratam S)C tnftrudam domum tnueniat, in quam à Deo deduOnbsp;tur, 0£:iubeturfruiomnib.diuitqs tarn amplae domus.In tertia die inftruiturcuhnnbsp;GC Vidus, In Quai ta homini datur in minifteriu ÔC fcruitutem Sol amp; LunaJn Qui«nbsp;ta,traditut dominium inpifcesamp;f volueres.In Sexta traditur dominium inomne®nbsp;beftias,vriftisomnib.opib,fruaturpronecefsitateiuagratis,tantum vthomoexift^nbsp;liberalitate agnoicat ibonitatem,0lt;^ viuat in timoreDeûGenes. cap.i.fol.n.

Vt ex talibus operibuscognoicamusqualisfit nofter DeU9,ncmpeOmnipo* tens, qui admirabilc clum ex riidi coelo fecerit,0lt;f omnia profua voluntatefit opc*nbsp;ratus.Gene,i.cap.fol.8,Inenarratione P(alm,i.To,2.IencnEdicit;Creaturatotadai3nbsp;eft ad erigendum illuminandumcp hominem. At ipfe ilia vtitur ad excaccandum 8Cnbsp;tHcuruandum feipfum,Et Tom, 4, IenenCfol.j4,Tota creaturaeftlaruaDei,nbsp;dvID DEVS ANTE INITIVM

Ahani imagmati funt ante initium conditos fuifle Angelos Filium Dcii fedhaecblafphemaomittamus. Omittamus etiam aliam quæftionem, quidDeiiSnbsp;ante pnncipmm mundi fecerit, quieuerit ne an non:quot; Ad quam fic refpondifl®nbsp;quendam, refertinconfefsioneAuguftinus, Deum præparaflè infernum, curioftnbsp;fcrutatibus,(cilicet vt eluderetCait Auguftinus ) violentiam quæftionis.Placet erglt;Jnbsp;Auguftinimodeftia, qui profedo candide dicit, fein huiufmodiquatftionibus coflquot;nbsp;trahere lui ingenij vela, Qiiia etiamfi in infinitum fpeculemur amp; diiputemus, tain^nbsp;manent hæcincompræhenfibilia.Qiiod fi etiam ilia quae videmus0Cgerimus,nortnbsp;fatis plane intelligimus,quanto minus hæcaflèquemur.^Qirid enim extra tempus Sinbsp;ante tempus fuifle ftatues;' Autquid Deum anteqaâ tempus eflêtfeciflècogitabisi'

Quare abqciamus ifta, ÔC. fentiamus Deum anteconditionem mundi, fuiflê in* compræhenfibilem in fua eflèntigli quietc. Nuncautem poftcreationcm, eflèintr^nbsp;extra fupra omnes creaturas, hocefteumeflêincompraehenfibilem. Aliud di^nbsp;non poteft. Qijia noftra intclledus,quid ante tempus fit,non intelhgit, Idco DcU0nbsp;quoquefenômanifeftat, nifiinoperibusnbsp;nbsp;verbo, quiahæcaliquo modocapiunquot;

tur, reliquaquæ propria diuinitatislunr,capiautintelligt non poflûnr, vtfuntefl^ extra tempus antemundum, ôlt;^c, forte Adæapparuit, nudus, fed poft peccatuH*nbsp;in Sibilo apparuit,quo ceu inuolucro/uit inuolutus. Sic poftea inuolutus fuit innbsp;bcrnaculo,propitiatorio,in delèrto,nubc SC igni.Qiiare Mofes ifta etiam vocatnbsp;facies,per quæfe Deus manifeftauit.Et Cain vocat facicm Dei,locum in quo inmO'nbsp;laueratantea, Hæc enim natura, ficeftpeccatodeformata, imôcorruptaSCpcrdita/nbsp;vt nonpofsitDeumnudum cogno{cere,{èu comprehenderc qualis fit.IdeoinuoW''nbsp;era ifta neceflària funt.Et infaniaeft dilputare multa de Deo extra ÔC ante têpus,qui^nbsp;ideft veile compraehendere, nudam diuinitatem, feu nudam eflèntiam diuinaiH'nbsp;Hoc quia impofsibile eft,ideo inuoluit fè Deus in opera,5lt; certas ipecies,ficuthodi^nbsp;fê inuoluit in Baptifinum,in Abfolutionem. Ab his fi dilcedas, tune abis extra meß'nbsp;furam,locum,tempus, 6C in meriismum nihil, de quo iècundumPhiloiôphura noi*nbsp;potefteflêfcientia.Genes,cap.i.foI,3.

Hîc queritur de têpore anniquo mundus creatus eft.In Vere ncan Autumßd^ fit creatusÆt quanquam varient fentcntiç,tamcn vtraque pars habet fiias coied^nbsp;ras,Qlr

DE SPIRITV SANCra nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;!

it^s. Quicnim atrtur»nummalunt,illiluamIententiainprobafttperhoCjlüödart3dgt; respi oduxcrunt frult;ïïus. Nam Adam amp; Heuapomacomederunt.Adhoc comprögt;nbsp;bandum ctiam illud adferunt,Dei perfecïa funt opera» Alf) malunt tcrhpuis Vcns,nbsp;quia tum eft formofißimus annuSjSC mundi quafi mfantia feu pueritia. Hmc Poetanbsp;quoquc vcrnafccntis mundi originem fuifle ftnbit. Sed neutra pars,(ufficièntes hagt;nbsp;bet rationes,vtrumcp enim textus confirmât,SC quo d terra germinauerit j id profe-*nbsp;do noheftautumhi,fed Veris,är quod frudus tüextiterint»Öuarc iliud dicimusnbsp;miraculum mundi fuifle, quod fiibito ifta omniaextiterunt, vt ÖC germinarét terra,nbsp;ac florerent arbores,amp;fubitô etiam fubfequcrentur frudus» Id miraculum tutneefînbsp;fault* Nam fpeciès iftæfîcut tum creatæ funt, propagarttur per femina fua.Ergo magt;nbsp;lèarguuntjabeffedunaturaliadfupernaturalem» Hoc énim creatori tribuendunknbsp;cft,amp; primo creationis operi,lt;^uod maturauerit partes veris autumni, quoad her-*nbsp;bas frudus arborum* Porrohæccauia eft quæmouitHilariumôi:alios,vtftatuc-'nbsp;rent mundum fubitô extitiflèperfedum, nee fex dierum naturalium ihteruallo, adSnbsp;creationis opus Deum vfum eflé* Cogit enjm nos textus vt fateamut arbores vnànbsp;cum frudibus,eO die quo Adam coditus eft ftetifle. Hoc etfi fit citius fadum quamsnbsp;hodiefolet(namfcmcftri fere apud nos opus eft) tamennonfolum verbo frudifi.*nbsp;candif ed germinandi etiam verbo textus vtitur,

Qitod igitur attinet ad quæftioncm fupra pofitam,raaxime vetifimile eft, VenV td fuifle tempus,quo mundus CGEpit,ficut ludaêi quoqueftium annum inciptunt,nbsp;primum Menfem Veris tempus faciunt, cum terra quafi aperiturnbsp;nbsp;nbsp;omnia pullugt;

Ego etfi nihil definio,tarnen fentCntiam meam oftendam. Sentio autehi omnes 8rborcs,initiô fuifle bonas 0lt;f fo2cundas,amp;beftias agri cum Adamo, quafi commugt;nbsp;ttemhabuiflemenfam,acfiliginetritico SC alijs nobilioribus frudibus, paftas eflè*nbsp;ftjit etiam maxima opulentia omnium Creaturarumi Poft pcccatum aut Adæ, pri'nbsp;num ad terram didum eft,vt ferat fpinas SC tribulos. Quarc non dubium eft, earnnbsp;q-^oque pcceatiefle pctertam,qu0d habèmus tam multas arbores ôô herbas, quarumnbsp;T-'dusfitvfus âdpabulum. Attp hincaccidit, quodquidâParadifum dixerunt,to*nbsp;tamtcnam,propterprimæ creationis benedidionemamp;opulentiam.Expulfioneninbsp;atrem ex Paradyfo,dixerunt enè,quod Adam ex flici mundo,inter fpinaspofitusnbsp;fit,\ bi etiam poft multumlaborem,fæpe nullum operæprecium fiat, Ergo quod adnbsp;Præîentem quæftioncm attinet,libentèr in dam fèntentiàm inclino, omiies arboresnbsp;fuifle frUgiferas Genef. cap. t. Qiiæritur etiam de nocentibus vcl vermibuanbsp;^elbeftiolis,ficutfuntbufones3muicæ,papiliones,inquibusadmirabilis eftfcun-*nbsp;vditas,6f ferè accidir,vt quantô quæcp eft nocentior,tantô etiam fit fcécundior» Egonbsp;enim credo co tempórc,iftas molcftas amp; noxias creaturas, nondum extitiflè ( ftili-cet ante lapfum ) fed pofteainpnam peccati,exmalèdida terra eflè procreatas, vtnbsp;nos affligerent,amp;cogèrent ad inuocandumDcum, Genef. cap. t,

C^iando textus dicit: Et vidit Deus quod eflet valdè boriütfi, fîghificat iplàrrt conféruationem. C^ia creatura non poflèt ftare^nifi S. S. dih'geret earn, amp; ifta comgt;nbsp;placentia Dei,irt fuo opéré,conferuaret Opus. Ncque eûim Deus itä creauit res,Vtnbsp;creatas déférât,fed amat cas approbat.

igiflirfimul eft,agitai,mouet, amp; conferuat fingula, pro fuo modo, Genefu fe)I*i4. EtGcnefcap j?.T om.j.fol.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Monet nos Spiritus Sandys exemplo ia.lt;

cobijîTîfgtatitis de ciuitate Sichcmquam gladiô percuflétaiït Filij, vt reefî^ dilcamU* àrticulum Creationis,nimirS quod omnia fint ïn manu Dei, dC ad(ucfaciamus,atlt;pnbsp;exufcitemusnos,adfiduciamCreatorisnoftn,quæin nobis fane adhuc perexigua,nbsp;QC imbecillïs eft. Si enim firmiter ftatuercmus,Dcum eflè CreatoremjCertè creder^*nbsp;mus eum habere in manibus fuis, clum QC terram, amp; omnia quæ his continentutnbsp;Qliinli videremus fadtum ruere orbem,eum omnibus elementis,amp; imminer^nbsp;ccruicibus noftris,tarnen diceremus etiam ruendo non rues, nifi Deus velit, SC. finbsp;piti inciimberet,nihilnocebis,nec opprimes me,diceremus,aut fi fie vifiim eft DeOgt;nbsp;vt obruar mole tua,fiatiànè quodbonum eft in oculis Domini. In manibus eius teiflnbsp;poramea. Sin alitervifum eft iniultabo tibi O clum amp; terra, Cum Turcicisnbsp;Tontificïjs alijscp furoribus omnibu.s,totius mundi.

Sic enim domui Iacob,certa6^ extrema vaftitas impendebat.Necpenim vire«, vel voluntas,Canana:is deerant,nec cofîlia,nec arma,nec manus, fed quid obftabatf*nbsp;Dominus inquit : Nolo. Hue vfque venient tumentes fluefius tui, amp; confringeivnbsp;tur ficut inquit Hiob 2C Pfal. Qiii compeftit ftrepitum mariumjftrepitum vnda*nbsp;rumeorum,amp;fremitum populorum. TurbabunturGentesö^ timebunt qui habi^nbsp;rant termines à fignis tuis. Nos viuimus in ipIbmari,Ô!S ficut aquædiluuij quind^*nbsp;cim cubitis fuperiores fuerunt altiisimis montibus. Ita etiamnum oceanus Ïupcratnbsp;terram trium vlnaru alritudine, Sed quare non obruit nosr'Qriia Deus pofiiit term*'nbsp;num mari. Tumentquidemflult;ftuseius,SCallidûturlittoribus, velutiiamiam cm'nbsp;pturi in terram,fed cohibetur ÔC reprimitur impetus ille diuinitus. Idem viderc eftnbsp;in omnibus furoribus mundi,tumultuantis aduerfus Ecclefiam.Turca eftinftarPe'*nbsp;lagt tumentis amp; turgentis flult;ftibus, qui fi noftris viribus reprimendus eflet, iai**nbsp;diu de nobis aiftum foret.

Quia nosGermani ftertimus fomno vinoquefepulti, Sé ftimus deftituti duc** bus,quilàpientia,confiltjs,Toboreanimi, tantis rebus gerendis pares eflè poflènt»nbsp;Ac fi procederet Turca iamdudum totam Germaniam occupaflèr. Nemo enim eftnbsp;quipofsitnostueri,nec Imperator, nec Reges, necPrincipes, folusDeuspugnatnbsp;pro nobis. Nec graflâbitur in Germaniam,nifi iuxta definitam Dei ièntentiam,nbsp;voluntaté,alioqui fine omni négocié,iam diu oftitanres oppreftiflèt. Nam ÔC Pri**'nbsp;cipes fie Nobiles,luxu,voluptatibus,Seauaritiaiuntperditifsimi. Qiiodautemfet'nbsp;uamur idfitvirtutcfiebonitateDei, fie hanc defenfionem impetrat oratio ÔC fidesnbsp;Ecclefiæ. Sic Imperator in Belgico, non prOgredietur, nec fæuiet vlterius quàmnbsp;Deus prarfiniuit. Hæc igitur traduntur à nobis in confolationem, ôe ad fidem nO'nbsp;ftrain excitandam,vt maiore ardore inuocemus fie credamus.

Et lucetprouidentia fie gubernatio Dei,etiam in Ethnicorum hifterqs. Haß' nibal potuiflèt potiri Roma,fine omninégocié fiediffîcultare,c2Efis bellicoftimis di^nbsp;cibusjfieexercitibusRomanorum,fed reprimebatur diuinitus. Quod cum alq no**nbsp;iutelligerent clamabantj vincere Icis Hannibal, viefioria neftis vti.

bringftl* Carolus Regem Galliarum, ingenti prælio ad Ticinum filt; peratum cpit,anno t z v* Altero ab hoc Romam expugnauit fie arripuit exercituSnbsp;eius. Ita duos potentiIsimosMonarchas,inIùa poteftatehabuit. Nec defuit occaC*?nbsp;fie vires,rempraecIarègerendiaduerfusTurcicumTyrannum,anno i jzicontracfî*nbsp;cxercitu felefiîifsimo ab extremis orisRomani impcrij,veru ea no eft vluSjôe ffuft*^nbsp;olim eâ captabit. Qi.iia Deus eft qui aufert S. principum,ôe eft terribilis regib.terf^nbsp;Hic vno verbo aut nutufrangit animos magnorûbelIatoruPyrrhi,Hannibalis,â^^nbsp;Haîc eft vera cognitie fiefides creationis, quæ dofiîrina diligcntermediran(^^nbsp;fie exercenda eft,vt nos ad inuocationem fiecredendum exuftitemus. Impia enî***nbsp;fie inanis fiducia eft,in munitionibus,vallis,borabardis.Etfi quâdoita fiierit viiu*^nbsp;yt T urca graflètur in Germaniam,no tuebuntur nos aggeresifti, magno ftrmptu

D E D E O. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^7

hborecongefti,necliberetfanèmihi,tumin hocoppido commorari, Itnau^friccbft'*nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;quando genua tle(5limus,amp; clamamusad creatorem no.

ftruin,is poteritigneis mûris nos circumdare ^ficutteftatur Pfal. 1x4. Mon, tes in circuitu eins, amp; Dominus in circuitu populi fui, ex hoc nunc amp; vsque in fe.nbsp;culum» Item Angelus Domini in circuitu timentium eum. Ego odi molemnbsp;iftamvallorum amp; munitionum. Qiiia nihil aliud eft quam perditiopecuniæjamp;nbsp;oftentano extremæ ftulticiæ. Id potius agendum eft vt firmiter ftatuarnus nosnbsp;eifein manu creatoris, amp; non tantùm nos led etiam hoftes amp; Diabolos, cum omnibus portis inferorum. Si enimDiabolus poteftatem liberamgraflandihaberetnbsp;nemonoftrumvnomomentofuperftesmaneret. Dilcamus igiturfiduciamcol-locare in Deum creatorem amp; proteftorem, non in munitiones, Bombardas,nbsp;fapientiam, potentiam.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;forfictt. Turca amp; Diaboli fine omni nego-

cioperrumpuntamp;vaftanthæc omnia. Quia Deus non vult luos in aliud quic. quam confidere quam in le. Propterea quod profeffi funt hanc fiduciam in creatorem per Filium per quern fufcepit nos in gratiam, amp; inijt foedus nobifcuni quodnbsp;eft confidere vitam noftram,aduerfusomnesinfidias amp; potentiam Satanæ amp;niunnbsp;di, penderea folo Deo,qui fi vultmeextinóium, non opus eft vtmittat milites,nbsp;fin minus,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;iXoï)t»nîgt;2^c«ffdntnl)cr.Ç)dk. Meminerint

igiturhi, qui habcnt, promiflionem diuinam, confidendum fibi eftè quodDeus veli t elfe nofter Curator, Defenfor, Paftor, amp; Pater, propter Filium, ficut teftaturnbsp;Chriftus, Pateramat vos, quia meamaftis. In mundo præiTuram habebitis,lednbsp;confidite,ego vicimundum. Simundusvosodit,fcitotequiameprius, quamnbsp;VOS odio habuit. Et tarnen etiam vita veftra, huius corporis peccati eft in manunbsp;inea. Quare ergo trepidamus amp; exhorrefcimus hoftium minas,amp;potentiam,nbsp;quin potius lætamur in domino, qui vocauitnosvocationefualànda,amp;docuitnbsp;nos confidere amp;vincereinipfo.

SOLVTIO QVAESTIONIS QVOMODO DICATVR DOMINVS QVIEVISSE DIE SEPTIMO ABnbsp;opere quod fecerat Gen. cap. z. fol. 21,

Hiequæftiooritur. Moles dicit quieuifle Dominum die feptimo aboperc quod fecerat, hoceft celfalfe operari in leptimo die. ContraChriftuslohan. nbsp;dicit. Pater meus operatur vsque modo,amp; ego operor. Facit autem ad hunc locum , quod Epiftolaad Ebræos cap. 3. amp; 4. Dilputat de lequie. Si introibunr,nbsp;non quidem in terram promilfionis,led in requiem meam amp;c.

Sed nos fimpliciterficrelpondemus, lolutionem alferri ab iplótextu,cuni dicit : Perfedi funt coeli amp; terra. Sabbatum enim leu quies Sabbati, hoc fignifi.nbsp;cat,quodDeusfic celTauerit,neconderetaliudclumamp;aliam terram,non hocnbsp;fignificat, quod Deus coelum amp; terram turn conditam defierit conleruai e amp; gubernbsp;nare. Nam de modo creationis, liiperiore capite dare nos docuit Moles, Deuranbsp;per verbum condidilfe omnia, producat marepifees, terraherbam,beftias, amp; c.nbsp;Item, crefeite, replete terram,mare : Hæc verbavsque hodie durant Ideo videmusnbsp;multiplicationem fine fine. Itaque fi mundus conlifteretinfinitis annis, vir2nbsp;tushorum verborumnon interiret, led efletperpetuamultiplicatio,vtiftius verbinbsp;feu primæ vt hie loquar, fundationis.

Facilisitaqueeft folutio. Quieuit Deus ab opere fuo,hoc eft contentus fuit illo coelo, amp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;condita per verbum, non creauit nouos clos, non nouain

9S nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DE DEO.

terram, non nouas ftcllas, non arbores nouas. Et tarnen operatur Deus ad^ hue , fiquidem femel conditara naturam non deferit, fedgubernatamp;conferuatnbsp;virtute verbi fui. Ceffauit igitur à condirionc,fcdnon ceüauit agubernationc.nbsp;In Adamo cpitgenus humanum, in terra cpitper verbum genus aniraale,vtnbsp;fie dicam, in mari cpitpifcale amp; volatile. Sed in Adamo amp; primis beftio-liSjfeu animalibus non defieruntifta. Manetadhuchodicverbumfupergenus humanum diâum.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Crcfcite Sc multiplicamini, manet verbum producat

mare pifces,amp; aues cli. Omnipotensigiturverbivisamp;virtuseft, quodto-tam creaturam fie conferuat amp; gubernat.

Clareigitur oftendit Mofes,quód verbum in principio fuerit. Qui^a autem crelcunt,multiplicantur, conleruantur amp; reguntur adhuc omnia eodciunbsp;modo, quo àprincipio mundi manifefte iequitur, verbum adhuc durarc nee eflenbsp;mortuum.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Quod igitur dicit ; quieuitDeusabopere, non eft referendum ad

iftum curfum rerum, quomodo conieruanturamp; gubernantur,ledfimplicitcrad initium, quod ceffauerit Deus ad ordinibns condendis,vtvulgóloquunrur,amp;inbsp;nouis Ipeciebus, feu nouis creaturis. Ego fi meam perlonam fpedes, fuiunbsp;quiddam nouum, quia ante annos lexaginta nihil fui, fie mundusiudicat,ledDeinbsp;aliud eft iudicium,nam co ram Deo fum generatus amp; multiplicatus, ftatim in prinnbsp;cipio mundi. Quia hoc verbum. Et dixit Deus: Faciamus hominem, me quoquenbsp;creauit. Qu^icquidenimDeusvoluitcondere,hocrum,cumdiceret fiatcondidit.nbsp;Non fubito noftris oculis apparuerunt omnia. Sicut cnim fagitta, aut globus, qui exBombarda mittitur( nam in hocmaiorceleritascft) vno quafi momennbsp;to ad metam dirigitur, amp; tarnen per certum interuallum mittitur : Ita Deus pernbsp;verbum fuumeurrit ab initio vsque adfinem mundi. NonenimapudDeuiunbsp;fiintprius amp;pofterius, citius auttardius, led omnia funt cius oculis præfentia-Eftenim fimpliciter extra temporis rationem.

Ergo verba ilia, Dixit Deus, fiat, crelcite, multiplicamini, lie conftituunt creaturas,vtnuncfuntamp;;erunt vsque adfinem mundi. CelTauitautemàcon-dendis nouis. Non enimcondiditnouamterram,nonccelumnouum ledficutSonbsp; lemamp;Lunam voluit currere,itaadhuccurrunt. Sicut turn repleuitmarepilcibus,nbsp;clumvolatilibus,terram pecudibus .-itafuntiftaconfummata, amp; manent adhuonbsp;ac conleruantur. Sicut Chriftus dicit : Pater operatur vsque modo, amp; ego ope-ror, verbum enim quod in principio dixit, adhuc eft.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Sicut Pfalm. i a. ait :

Sedhicopponitur aliud, nempè, Quomodo verum fîtDeum nihil noth condidilïè , cum tarnen confier Arcum lêu iridem tempore Nohæ conditaiU'nbsp;Item poft Adæ lapfiim, minatur Dominus futurum, vt terra producat tribulos amp;nbsp;lentes, quos non fueratproduéfura, fi Adam non peccaftèt. Itemdelèrpentenbsp;dicitur ,quôd debeatrepere pronus humi, qui proculdubiô, ficut initiô conditusnbsp;fuit, redus incelfit, ficut hodie cerui amp; pauones incedunt ?nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Hæc certè amp; no-

uaconditio, fadapernouumverbum. Itemfî Adam non effet lapfusinpcc-catum, non fuilfet iftaluporum,leonum,vrforumferocitas, plane nihil in totii creatura homini autmoleftum autnoxium fuilfet.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Nam textus cl are dicit'

omniaàDeo conditafuilfebona. Nuncquæfo,quantæmoleftiæfunt ? Ip-fiim corpus quot amp; quantis incominodis , morborum faltem eft obnoxi-um ? Omittam pulices , mufeas, araneos, quantum periculorum efi àreliquis,

àreliquïs truculentisamp; venenatisbeftijs. Sedvt nihilhomini fitjCertèhocma, xitnèeftnouum,qUod Virgo parit Filium Dei.Ergo Deus fèptimo dienoncefla.nbsp;uit,lèdoperatur, nontantùm conlèruando creaturam ,{cd eriam mutando óc no-uandocreaturam. NeeeftveruiUj quodfuprà pofuimus, abftinuiflèDeum,nbsp;à nouis ordinibus condendis ?

Refpondeo. Mofeshic loquitur de natura incorrupta. Siigiturhomofte-tlflèt ineainnocenria^qua eratconditus, non extitiflet fpinæ, nontribuli, non morbi,nonvisbeftiarumvlla. Sicut ex eo fatisapparet^quodHeuafinemetu,nbsp;non aliter cum ferpente loquitur, quam nos cum delicata auicula, aut blando ca.nbsp;tello.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Neçmihi dubium eft, ferpentem fui ftepulcherrimam creaturam, cum

fingulari hoc dono ornatam, vt inter reliquasbeftias habentprimamlaudem cal-liditatis, ficut calliditatis laudem habent V ulpeculæ, Muftelæ amp;c.

Ergo cùm Adam adhuc effet Sanófus 8c innocens, omnia animantiacum fumma voluptate ei cohabitar«unt, parata ad omnis generis officia. Nec fuifler,nbsp;fiitapermanfiffet, metusadiluuio, amp; per confequeusneque Iris feu arcus extitiftnbsp;fet. Sed peccatumcaufa extitit, cur multa Deus aliter faceret. Acinextremonbsp;die,longe maior totius creaturæ mutatio amp; renouatio erit, quæ ficut Paulus dicit,nbsp;Rom. s. Propterpeccatumnuncvanitatifubiedaeft.

QuodigiturMolesdicit: QuieuilïèDominum,loquiturdeconditioneori-ginalis mundi. In eo quia non fuit peccatum, ideo nihil noui creatum eft, non fuerunt tribuli, non fpinæ, ferpentes amp; bufones,etfi erant, tarnen erant fine vene-no, amp; fine cupiditate nocendi.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ad hunc modumloquitur de creatione mun

di in fuaperfedione. Erat turn munduspurusamp; innocens, propter hominem purum amp; innocentem. Nunc cùm alius fit homo propterpeccatum,etiamnbsp;munduscapit elle ali'uSjhoceft lapfum hominis lècutaefteorruptio amp; malediótionbsp;creaturæ. Maledióta terra ait Deus ad Adam propter re,lpinas amp; tribulosnbsp;germinabittibi. Et adpeccatum vnius malediôli Cain , maledicitur terra,nbsp;vt etiam culta non reddat vi rtutem fu am.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;P ofteà ad peccatum to tins mu ndi

venitdiluuium, amp; deleturvniuerlumgenushumanum,paucisiuftisleruatis,ne promiffio deChrifto non impleretur.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Sicut autem apparet terram deforma.

tameffeperpeccatum: ItacredoegoSolisquoqjlumenclariusamp;pulchriusfuifiè cum creareturante peccatum hominis.

Eft vfitatum verbum in Scholis Theologorum,diftingue tempora amp; concor. dabis Scripturas. Quare multô aliter loquendum nobis eft, de mundo poftnbsp;talemmiferamcorruptionem quæperpeccatumlècuta eft,quàm deillooriginalinbsp;puro amp; integro mundo. Confideremus exemplum quod ante oculos eft,Terram promiflionis qui viderunt hodie, dicunt nihil fimile elfe illi commendati oni,nbsp;quæ extat in facris literis.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Itaque cum earn comes Stolbergenfis fingulari dili

gentia perluftrafïèt dixit, fibi fuum agrum quem in Germaniahaberet,ellegra. tiorem. Nampropterpeccatum, propterimpietatem amp;maliciam hominumnbsp;terra in falfuginem eftpofita,vtaitPlaIm. 107. SicSodoina,antequamigninbsp;de clo perijt, fuit ceu Paradafus quædam. Genef. 13.

Sicin genere peccatum lêquiturmaledidio, maledidio autem mutât res, vtexoptimis fiant peffima loquituritaqueMofes, de creaturarum confummati-one, qualis fuit ante peccatiim.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Si enim homo non pcccalfet, omnes beftiæ

IQO nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;D E D Ë O.

manfiflênt in obedientia, donee Deus hominem tranftuliflèt de Paiade.fo lèu tef'' ra, fed poft peccatum omnia funt mutata in deterius.

Adhunc modum manet folutio fuprà pofita. Quod Deus in lex diebu® confummauit opus fuum, hoe eft quod defijt à conftituendis.ordinibus, amp; quit-quid facere voluit, tum fecit.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Non dixit denuô: Fiat noua terra, noüum mare, amp;c.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Quôd autem virgo Maria peperit Filiunj Dei, manifeftum eft,

quoque benefici) caufamfuifrecalamitatemno'ftram , inquam perpeecatum i»' cidimus.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Sic autem Deus illudmirabile amp; ingens opus fecit, vtpriusidpel'

¦ ¦ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;¦nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;_nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp; moJ -lt;lt;fî hl ¦ ; ; -

-7 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fin;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;¦' TI -

EtfiDeus otnniaverbofuo ordinaueritamp;creauerit, tarnen non ideoallig^-tuseftadiftasRegulaSjpoteftenimeaspro.fuavoluntatcmutarc,. Gepe. cap. J* fol. 8. Et fol. 9. Hoc tantum dicimus ifta fie creata elfe, amp;conferuariverbo,nbsp;Verbo tarnen etiamadhucîhodiemutaripolfe, fient ilia tota natura tandem im-mutabitur.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i.

Plalm. lOi. dicitur. înitiô tu Domine terram fundafti, amp; opera manü-umtuarumfuntcoeli. Ipfi peribunt,tu autem permanes,amp;omnesficutve-ftimentum veterafeent» Clumamp; terra paulatim mutantur amp; veterafeunt, ac tcnduntadcorruptionem.poftea verb induent nouam veftem.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Deusenim

non folùm terram, ftd amp; clum iplum longe pulchrius faciet, vbi veteri indumeU tofueritexutum. . ^Dlt;i6îflnurfhn'îBfrrfcIf(fi0t/l^frnac^îWcramp;nî fieeinOlîh'^nbsp;roef / »Mb «Pftngfîffttîif anîtfÇcn-nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Hodie non eft tanta claritasamp;lplendorlu-

minis folaris, quanta pofthanevitam erit, neq; tantæ funt vires reliquarum créa-turarum, quantæ initiô creationis fuerunt. Sicut teftantur Ruftici natural pâulâtimftnelcere,ac arbores fiue in faltibus, fine in hortis citiusfuccreuilft antenbsp;trigintâaut quadraginta annos, quàm nunc, amp; incremenra ftx autfeptem anno-rum in arboribushorumtemporum, vixæquareannuum augmentumfiiperiorisnbsp;leculi.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Terra igitur alio indumento ornabitur, amp; clum quoque ac lumina-

rialongè eruntlplendidiora. Vt apudlfiiiam dicitur cap. 30. Sed amp; lux Lu-næeritficutluxSolis, amp;luxSolisfeptiesclariorerit. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ulten Oîoef ber

Cunlt;ftisdiebusterræftmentisamp;melfis,frugisamp;æftus,æftas amp; hyems, amp;diesnon ceftàbunt.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Hic rextusbenènotandus eft, contra vulgatasopinio-

nes de fîgnis præcelTurisextremumdiem. Ibienim neftio quotdierumEc-clypftsfingunt, nuganturtotoftptennio nullam muliereraparituram amp;c. Sed hilt;î

hic textus dicit, non quieturam nodcm, non dicrn, non æftatem, non hyçmem. Ergo inanebuntiftæ vices naturæ, nequevllavnquam Eclypfîs totum dicmho.nbsp;minumoculisadimet. Necociofumeft, quôd dicit : Cundisdiebusterrænbsp;fubindicat cnim hos terræ dies aliquando cefîaturos, 8c fecuturos alios dies coeli.nbsp;Stantibus igiturterræ diebus, terraftabit,amp; manebunt iftæ vices temporum. Sednbsp;ceflantibus his diebus terræ, ceffabunt ifta omnia, amp; fequentur dies cli, hoc eftnbsp;æterni dies qui erunt Sabbatum ex Sabbato, vbi non occupabimur corporalibusnbsp;laboribus, ad parandum viôtum,erimusenimficut AngeliDeL Sednoftranbsp;vitaeritagnofcereDeum,deleôlari fapientiaDei,amp;frui præfentia Dei. Confe-quimurautemeamvitamfideinChriftum, Gencf. cap. s. fol. 141.

Præfentis mundi erit aliapna ( nonenimaquaperibit) ficut colorIridis oftendit. ïnfimus color cuius finitumlpâcium eft, eft aqueus. SicenimgraCnbsp;fataaquaeftindiluuio, vt tarnen pnæ modus ftatueretur, amp; aboli tispeccatori#:nbsp;bus reddcrctur terra habitanda pijs reliquijs. Sed alter exterior circulus Iridis,nbsp;qui eft infinitæ capacitatis,habet coloremigniseiusfcilicetelcmenti,quototusnbsp;mundus conflagrabit. Sequetur tarnen hanc corruptionem melior mundus,nbsp;quiinæternumdurabitamp;leruietpijs. Genef. cap. 6. Tom. 1. fol izz.

lt;^id futurum putamus ante diem extremum, fiquidemnunc reuclatoE- Cenefcap. uangelio, tanta contemptorum eft copia, vt verendum fît ne breui præualeant amp; 5-repleant raundum erroribus , amp; verbum omninô extinguatur. Profedô ^7*nbsp;Chriftihorribilis voxeft,dicentis .-putasne, quod Filius hominis, cùmvenerit,nbsp;mueniet fidem ? Lucæ. 18. Et Matth. 14. Comparât poftrema temporanbsp;temporibusNoah. Sunthorribileshæ voccs,lèdmundusfecurus, îngratus,nbsp;omnium promiifîonum amp;comminationum Dei contemptor, abundatomnibusnbsp;iniquitatibus, amp; quotidie magisac magis deprauatur. Poftquam enim pontifî-cum regnum defîjt apud nos,qui tantum lormidinepnç rexeruntmundutn,connbsp;temptafanadoarina,degeneranthomines,tantum non in bruta amp;beftias. Numerus Sandorum amp; piorum prædicatorumminuitur,omnesindulgentcupidi-tatibusfuis. Fiet autem vtnouiifimusdies, ficutfurobruatmundum,amp;de-præhendat homines in lêcuritate, indulgentes ambition!, tyrannidi, libidinibus,nbsp;auaritiæ, amp; omnibus vici)s.

Porrô ipfe Chriftus hæc prædixit, non itaque eft, vteum mentitumeflèpu-teinus. Quôd fî primus mundus, qui tantam copiam fummorum Patriarcharum habuit, fie milèrecorruptus eft. Quid nobis noneft metuendum, in tanta imbecillitate naturæ ?

DetigiturDominus,vtinfîdeamp;confeffioneFilij fiiileluChrifti, quamci-ti fîimècolligamur ad Patres illos, amp; intra vingintiannos moriamur, nehorribi-lesillaspoftremi temporis miferiasamp; calamitates,tum Spirituales turn corpora., lesvideamus. Amen.

îOi nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DE ANGELIS BONIS.

Scd hie quæri (olet de Aftrologîcisprædidionibus, qiias ex hoç loco confié' mant amp; probant.nbsp;nbsp;nbsp;Ego fi quiseas defendat minùs pertinaciter,non valde repW'

gno. Oportetenimingenijsfiioslufus concedi. IgiturfiluperftitionenitollaS non valde offendit me, fi quis ingenij caulaiftis prædiôlionibus ludat. Quodnbsp;men ad rem attinet, mihi nunquam perfuadebitur, Aftrologiam inter (cientiasnbsp;merandam eflè, fequarautem banc rationem, quôd nullam plane demonftratilt;?'nbsp;nem habet. Nam quod allegant experientiam nihil me mouet. Omnes eni^^nbsp;Aftrologicæ experientiæ funt meræ particulates; Nam iftas tanrùm artificesnbsp;tarunt amp; retulerint in literas, quæ non fefellerunt,reliquas experientias vbi fàly «nbsp;fiinr,necfecutifunteflfelt;ïtus3quosprædixeruntcertofuturos, nonnotarunt. Si-eut autem Ariftoteles dicit : vnam nirundinem non facere ver : Ita ego ex talibu^nbsp;parricularibus obferuationibus, non puto Icientiam conftitui. Sicut enim vc-natorum diétum eft. Quotidie venationes exercer!poflejfednonquotidielé-cundas venationes eflè ; Idem plane de Aftrologis amp; eorum prædidionibus dic^nbsp;poteft, quia fæpiflime fallu nt.

Sed etiam fi quid certi habent ifta, quæ fiulticia eft valde de futuris efiè anxi-um ? Nam fac futura pofie feiri per Aftrologicas prædiftiones, fimalafunb profefto multis modis eorum ignoratio melior eft quàm Icientia,ficutCiceronbsp;quoquedilputat. Etpræftateflelemperin timoréDei, acorare, quàm dilcruciâ-ri metUjfuturorumeuentuum. Sed hæc alias. Quare exiftimo Aftrologicaspr^-diétiones non fatis tutôhocin locofundari,funtenimfignarationafia,vtficvo-ccm, hoc eft per rationem colleôta. Magis autemproprium eft, fi intelligamusnbsp;Mofen de fignis, quæ Deus oftendit,vt homines in genere vel admoneanturvelnbsp;Tcrreantur.

Angeli boni funtSpîritus admiftratorij amp; miniftri creaturæ, quipræliantui pro incolumitate amp; falute mundi amp; piorum.

Genefi cap. i. fol. 7. Mo{èsvideturfuioblitus,quôddcduabusmaxî-misrebus nihil agit, nempede creatione amp;lapfu Angelorum,ac tantùm corpo-ralium rerum conditionem perfequitur, Cùm tarnen non dubium fit, Angelot cflècreatos. Decreationeautem,depugnaamp;lapfueorum, nihil omninôextatnbsp;inScriptura,nifiquôdChriftusdicit:Inveritatenon ftetit. Etpaulôpoft. Satis nobis fit ifta icire,eftè Angelos bonos amp; malos. DeumautemcreafleomncSnbsp;pariterbonos,amp;c.

Appellantur Angeli, exércitus, milites nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;vigiles, redoreSjgubetna*

tores in creatura Del. Idenim eft éorum officium inferius. Superiuseft, ca-îierc gloria in Excelfîs Deo, Inferius erga nos de creaturas eft vigilare, guberna-rt, milité'

DE ANGEtlS BONIS- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,0^

Te,milltare^non tantùmpropijs fed etiampro impijs. SicutexDaniclepatct, vbi dicit Angelus fereuerti ,vtpræiietur aduerfumPrincipem Perfarum. Angelusnbsp;autem bonus non refiftitbono Angelo. IdeoPrinceps Perfarum fuit malus Angelus J Sc de numero lllorum, de quibus inquit Chriftus : Princeps huius mundinbsp;cijcietur foras. SatanasDeusbuiusfeculi, habet maximosexercitus Diabolo-rum, Sc eft etiam inter malos Angelos quædam Monat chia.

Res enim loquitur ipfa, amp;Scriptura non obfcutè oftendit,fiquidemvide-mus mundum horribiliter mifeeri, turbari, conhrndi, collidi horribilibus flagi-tijSjhoc inde fit : nbsp;nbsp;Q^iavbique regnant mali Angeli in aulis, Papæ, Cælaris,

Regum ,Principum, quin etiam in ædibus priuatis. Hæcfimt amp; dicuntur opera Diaboh, quæ videmus Sc experimur. Sed mundus non videt autore amp; impulfo-re Diabolo, fieri cædes, Sc alia infinita fcelera. Effeéium vident om nés, caufamnbsp;verb non vident. Certùm igitur eft, principes bonos inter Angelos milltare ad-uerfus duces malorum Angelorum, id enim teftatur experientia. Sicutetiamnbsp;Gentes aliquam vmbrara huius cognitionis retinuerunt, quando finxeruntlarcs,nbsp;aut genios Donos Sc malos. Deuseft creator Sc gubernator omnium, qui etiamnbsp;impiorum,vtBabyloniorum ,Affyriorum, Perfarum imperia adminiftrat pernbsp;Angelos, freut teftatur Daniel, Sc in noftrisaulis ac regiminibus rdemapparet,nbsp;V nde fit, vt fæpe etiam optimæ caufæ in aulis varié impediantur,turbentur, Scnbsp;protrahantur, amp; tandem tarnen flices exitusfortiantur, duélu Sc confilijs bono_nbsp;rum Angelorum. Atque hæc funt mirabilia confiliaDei, de quibus non eftdi-fputandum, cur bac aut alia ratione gubernet mundum.

Sic entra definit eosEpifliola adHebræos : Nonne omnesfuntadrainrftra-torij Spiritus, inminiftcriummiffi,proptereosquihæreditatem capientfalutis. NonfuntDij autDeæ,fedfuntminiftriadminiftrantesorbemterrarum. Idquenbsp;propter eos qui æternam falutem hæreditabunt. Quicquid enim rerum in hacnbsp;vita geritur, hoc orane propter hommes pios, Sceos qui faluandi funtgeritur.nbsp;ProptereoslucetSol,conferuantur Sc ftabiliuntur régna,fcundatur terra, con,nbsp;rùgia contrahuntur. Breuiter omnia quæ funt in clo Sc in terra, ad hune finemnbsp;ordinatafuntjVt colligantur iufti, Sc numerus faluandorum impleatur. Hæc ita-que yeré clefti s doôtr ina eft, non rationis Sc fapientiæ humanæ, quod in hac vita tninifterio Sanftorum Angelorum, Sc imperia Sc politiæ, oeconoiuiSjdeniquenbsp;quæ habet hic mundus omnia gubernentur.

lamverooritur quæftio : Sihæcfuntvcra8ccerta,vtfuntprofelt;ftô,fequi-tur Erafrai Sc omniumEpicureorumfententiam effe falfiffrmam. llli enim moti infinita rerum inæqualitate Sc co nfufione in hac vita, qua vident improbosfli-ciores eflebonis Scpijs, eô delabuntur, vt negent hanc euftodiam, Sc minifteri-um -Angelorum, quin ipfam Del P rouidentiam. Sed Sc communis experientianbsp;teftatur, Sc etiam SanStorum querelæ , quod quanto quis eft feeleratior , tan-toeftfortunatior. SieCicero ait : Optimé cogitatâpefftmé cadunt, fielulijnbsp;Cæfaris , Demofthenis Sc aliorum , qui fuerunt fapientia , doéhrina , virtu-te, ingenio præftantiîfrmi, quærelæ extant de fucceffu Sc exitu confiliorumnbsp;.infceiici 5 quin ipforum quoque exitus , pro fummis ergaRempublicamme-ritisfuerunt triftiffimi. Sic pi) opprimuntur, Eccleha adfligitur Sc duri.nbsp;ter exercetuï. Impij cmergunt, tlorent Sc abundant opibus Sc potentia.

,04 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DE ANGELIS BONIS.

Quæ igitur hæc eft Angelorum adminiftiatio ? Quis non videat fortuit^ amp; temere omnia ferri amp; mifceri ? QuinpotiusSatanæhancgubernationeinnbsp;efTe ? Sicut Chriftus eum principem mundi appellat, amp; Paulus Deumhiiiusnbsp;feculi. Quomodo ergo flat Àngelorumadminiftratio ? Refpondeo : Hæce^nbsp;vtanteadixi admiranda amp;compræhenfibilislapientiâDei,quam non aflequitufnbsp;fapientiahumana. Quanquam fivelimusaperireoculoshæcperipicerc amp;iu-dicare poffemus, Diabolum eïTe vindum amp;captiuum teneri, tanquam inieâisnbsp;pcdibus manicis, itavt ne cap ilium qu idem capitis nofl:ripoffitattingere,ni^'nbsp;volente amp; permittente Deo. Si quid autemaduerfiaccidit, nequaquamnbsp;negligentiæ Angelorum in minifterio eorum tribuendum, fedpotius adtenta-tionem referendum erat,quibusfolentin hacvitapij finguli, amp; totaEcclcfiaexer-cere. Neque enim tanta potentia eft Diaboli, quanta in fpeciem apparet.nbsp;Namfi effet ei plenapoteftaspro libitufæuiendi, nonviueresvnamhoram,nonnbsp;vnampecudem, non fegetem incampo,nonfrumentuminhorrco, nihildenbnbsp;que eorum, quæ ad banc vitam pertinent, faluumaut integrum retineres.

lam verb vniucrfum ordinem naturæ, amp; to tins huius vitæ animo perpendc, acpcrluftra omnc genus hominum, pecudum, volucrum,Pilcium, amp;inuenicsnbsp;pluraeffebonaquàra mala, videbis etiam minimam partem fubiedam effepotefl'nbsp;tiæ Diaboli. Cogitur enim pifces in tluminibus, volucresin aere,hominesnbsp;iumenta in pagis amp;ciuitatibusrelinquere, quod nonfaceret fi abique præfidionbsp;Angelorum effet. Atqui interdum magnas turbas dat, commititinterfe régna amp;Monarchas,prouincias,ciuitates,familiasconturbat ? Turbatfanèjta#nbsp;men hoc quod maxime cupit, non poteft efficere, vt euertat omnia, amp; clum ter-ræmifceat,tam firmavtvalla, munitiones, amp;fepes Angelorum in circuitu no-ftro amp; omnium rerum.

Si igiturconferantur malacum bonis,quæ acclduntin bac vitajlongèmaiof numerus amp; copiabonorum eritquàmmalorum,prætereaquæadtentationeinnbsp;aut pnas amp; caftigationem peccatorum pertinent, fi quando peccatapræualent,nbsp;amp; traduntur régna, ciuitates, ac principes in pnam amp; vaftiratem.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Sicut So-

doma amp; vicinas ciuitates Deusperdidit, ibi turn ceffantvallaamp;caftra Angelorum. Cæterùm in Republica amp; omnibus ordinibus vitæ, excitât varies tumuf tus, impellit homines ad adulteria, furta, cædes, periuria. Sed tarnen non om-nes{êducit,autfubuertit.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Qmaeftredadusinordinemvtnon poflitetiame3lt;

malis quos vult occidere. Si enim in manu eius effent omnia, etiam impios, licet iam anteà fuis vinculis irretitos perderet.

Tolérât igitur Deus etiam improbos amp;peccatorcsaddeclarandamimmen* fam fuam bonitatem , dctolerantiam, fedvlqueadilludtempus, quodeftdefti-natum pnæ, quandoiamimpletæ funt iniquitates eorum, ^cuc^t cr

Ad hune modum relponderi poteft ad quæftionem illam,fi funt Afl' geli caftra Dei amp; Spiritus adminiftratorij, quare tam multa mala eueniuntjnbsp;quæ dilplicent Deo. Impijs benè eft, donantur vita, honoribus, digni--tatibus,abundant opibus.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ifta profedô omnia danturper bonos Ang^

los hominibus peffimis. Sed reîpondeo : Non effe difputandum de di-uinis confilijs, cùm malis etiam largiatur bona, amp;dilpergat fua dona parir^t in bonos amp; malos, in gratos amp; ingrates. Sicut ait Chnftus Matth. 5'nbsp;Ideo

DE ANGELIS BONIS. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,0$

Idco enim hoc fit, vt oftendatfe non habere humanam tantum amp; fiiishmitibus circumfcriptam bonitatem ^fed potius immenfamjnfinitam, amp; incomprehenfi.

ReUnquamus igitur ipfi fuam adminiftrationem^ amp; prædiccmus maximam mifericordiam, liquidem palam eft, plus boni cuenire, quàm mali, etiam in mails amp;blafphemis, qui amp; ipfifuabona corporalia habent.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Si enim vel vno die

non gubernaret Deus orbemterrarum per Angelos fiib^to vniuerfumgenushu-manum occifione occideret,raperet,ageret, perderet fame,pefte,bellis, incen--di)s. Ethæcferendaeffentnonmali^tantùmfedôçbtinis. Qtrodvcrôab histantispericulisfecuriamp;tutielfc poftumus præftdio caftrorum amp;exercituumnbsp;cleftium là fieri certo ftatuamus.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Permittunt quldçin. interdum Augcli, vt

aliquaraalaaccidant,fedidebvttentemur,vtfidcsnoftrapvobetur amp; cxerceaturj atqueadéôvtdlfcamusDeum agnofcerein mirabilibus confilijs opçnbus-fuis,nbsp;eiquepro miranda gubernatione gratias agaraus. Queii'admodum do'cetnbsp;noshoc cxemplum Patriarchs lacob , Is enim pergit lætus Sc confidens, pro-ptereaquodilluxitei Sol, amp;oblati funtcoçlcftesexerçitus,fed aliquanto poft i-m-_nbsp;fusSoloccidet. lam régnâtamp;triumphatplenusfi;deôégaudioSpiritus : Sednbsp;moxinfinnmammiferiam,amp;perturbatlonumconijciçtur.. . j jnbsp;nbsp;nbsp;rn

Bodem modo ducitamp; gubernatamp; pios Ôclmpioslt; gt;Quando iamiamviden-tur ruitura omnia ; quot;Non tarnenobijcienda eft prorfus omnisfpés amp; fiducia.Sed expeéta, perler amp; perdura.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Deus adhuc viuit, Angeli regunt 8c defendunt.

Et quanquam videntur obliti muneris 8? cuftodis-demaudatæ .tamèn reuera non cefîant.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Sedeft tentatio amp;probatio,quaDeus non folùm pios, fed etiam

impiosexercer . Q^ànt^uam irapi) quïdem nonintelligunt. nbsp;nbsp;nbsp;Perinde vt in

tempeftatibus fubitis ventorum 8c imbrium, ac fulralnum impetus minantur c. lo 8ctèrritcônllagrationem,autruinamtotiusorbistcrrarum. Veiùmfeda-ta terapeftate,germinatterra, Scoftendit plurimuiqad feeQunditatemprofuilfenbsp;terapeftatem quanturnuis horridara,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, .nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;¦

Hæc igitur eft doétrina, quæhocloco traditui *. quod fint Spiritus admi-niftratorij, amp; miniftri creaturæ,qui præliantur pro Incolumitate amp;falute mundi, amp;piorum. Itaque inferiuseorurn officrumeft : Superiusautemeftcanere :nbsp;Gloria in excelfisDeo, amp; te Deum laudamus amp;c.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Item in clis vident faci-

em Patris. Idque faciunt cum gloria Del ôc gaudio, amp; fuo amp; omnium cre. àentium. îllamverô admirandam gubernationemhuiusvitæ, ipfipræclarènbsp;intelligunt, quàm conueniat flicitasimpiorum, cum aduerfa Fortuna piorum,nbsp;quoà nos non polfumus perfpicere in bac carne fed in fine mundi, amp; poft banc vi_nbsp;tam, videbimus pulcberrimam illambarraoniam,8cconcentumhuiusadmini.nbsp;ftrationis.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, 1

Perinde vt homo agreftis mirabilem Sympboniam tot vocum in organis aut Cithara non intelligit, propterea quod totius barmoniæ rationem ignorât.nbsp;Sic nos arbitramurtemerè omniaferri,exiftimamusDeum dormire,amp;Diabo_nbsp;lumvigila-teamp;regnare. Etacceditfimuliudiciumratioiïis,quodftatuitnecDe-um nec hominem elfe huius mundi r eàtorem, fed agi mortalia cafu. H æ c eft car-nisfapientia, nonclêftisilia 8c inæftimabiliscognitio gubernationisDei,quænbsp;monftrat raaiorem elfe nunrerum eorumquæ confcruantur,quàm quæ pereuntnbsp;in mundo, effe item maiorem Deibonitatem, quàm maliciam Diaboli. Sed ratio 8c caro etianr in SanàtishæfitatôcIabafcitjCÙm vider tanras confufioncs, 8cnbsp;diffimilitudi-

IO6 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DE ANGELIS BONIS,

diflimilitudinemfortunæ. Hoc inde fit, quia nondumfumus in ilia luce, qua Angeli Iruuntur, amp;perfpiciunt quomodo peccatumamp;iufticia, mors amp; vita,nbsp;nebræ amp; lux conueniant.

Difcamus igitur gubernationem Angelorum cfie certain, amp;fuperarimali' ciam Diaboli immeiila Dei milericordia, conferuantis hanc rerum natural^nbsp;mirabiliter aduerfusomnemfuroremamp;impetumDiaboli. Siceniminon^nbsp;nibus partibus huius vitæ videmus. Paterfamilias interdum iaduram facUnbsp;pecudis, gallinae, pecuniæ. Retinet tarnen domum amp; agros, SepotiflimaU*nbsp;partem rei familiaris. Hadenusdecuftodia Angelorum, cuius cognitio^nbsp;fiducia in primis vtilis amp; neceflaria eft. Sicut lacob magno gaudio hofee clt;»-leftes exercitus confpexit,amp; iam lætatur 8c triumphat, defuperatis omnibus nao-leftijs amp; Diabolis, fub iniquo focero Laban.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Lætus amp; fecurus eft in Domini,

Sedofèruandæ hint diligenter viciflîtudinesamp; alterationesinviraSando-rum vfitatæ. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Alias enim læta amp; iucunda aliàs triftia amp; molefta obijeiuntuf

Cuiufmodi etiam vicesin tota rerum natura funt,vtdiei amp; nodis,lucisamp;rene-brarum, montium 8c vallium, vt eft in Pfalmo : Afeendunt montes amp; defcenduiU campi in locum quern fundafti eis Interdum audimus ea quae exhilarant noSnbsp;finon in mundo, tarnen in coelo per verbum Dei. Interdum redit tentatio^nbsp;adftilt;ftio^iritus.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ad halce vicesaftuefeendum eft pijs,ftatim enim mirabih^

Genef. cap. 19. fol. 13z. Tom. x. Angeli quafiglorianturquodfii^ mifliad perdendas ciuitates, Nos inquiunt perdemuslocumiftum. Itemnbsp;nos Dominus vtperdamusiftum. Hoc perindeeftacfiglorienturfeelTecarniß'nbsp;ces Dei ,perditores amp; vaftatores.

Pertinetautemhocaddefcriptionemofficij amp; potentiæ Angelorum. Na*^ HeliaSjHelifieus amp; alij, ficut Hebræor. n. eft, etiamfaciunt miraculagrandia,nbsp;fed non propriavirtute. Oportetaccedat oratio amp; fides adhæc, tanquamaunbsp;caufamfînequanon, vtPhilolbphi appellant, fequunturmiracula. SicPetrU^nbsp;oratamp;infideChriftnubetclaudum mrgere,fed Angeli funt potentes, vtfaciau^nbsp;mirabilia fua virtute concreata ipfis.

Eft autem hæc magna gloria, tantapotentia inftrudosefle, notaenim eft h' ftoria, Quqd Angelus Domini vna node amp; vno impetu lub Rege Ezechia centeu^nbsp;amp;oduaginta quinqjmilliaAflyriorum occiderit. EtChriftusprædicat Ang^nbsp;lorumpotentiam, cum ad Petrum dicit Matth, x 6. de duodecim legionibu^inbsp;CiimvnusAngclusad vertendos amp;perdendoshoftes Chriftifatisfuiflet.

crediderimus eandem experiemur finguli. Sic enim videmus AbrahamU certo perfuafum habere, adelTcfibi Angelos amp; miniftrarenon fecus,acfi anteO'nbsp;culos adftarent. cum tarnen fint inuifibiles. Tanta eft eius fides, amp; quinbsp;de«^

de ANGELIS BONIS. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,07

dem fiduciamhabet, verfarlinter nos Angelos, amp; adminlftrare omnia, is ccrtiffu mè videt Angelos, fed oculis Spiritualibusnon carnalibus.

Eft autem bæcinlignis cornmendatio cleftium fpirituum quod adbibeii fe patiuntur ad tam humilia minifteria, ipfis vt videntur indigna. Ac fanènbsp;c[uæ noftrafuperbiaeft meritó gratiasDeo agiinus,^uód non creati fumus Ange_nbsp;li, non enim ferre potuiffemus minifteriumtamabieólum,acLuciferum omnesfenbsp;cuti effcmus.nbsp;nbsp;nbsp;An non eni m abieóta amp; fordida res eft^ adducere mulierem fpon,

fam Ifaac nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Præterquam enim quód humana natura, corrupta amp; horribili.

ter dcformata eftpeccatis amp; pnis, hic fexuspræ viris fingulares calamitatcs amp; crucem fuftinet.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Num igitur tam Sandus Angelus patictur fe mitti ad mulie.

Sic nos folemus qui nihil aliud quam lutum, putredo amp;vcrmcsfumus,fi quiantecelluntaliosdoniseloquentiæ, fapientiæ,ingenij,itnoopumautformæ,nbsp;quanto faftufupereosqui hifcecarent,feefferunt, quibus tarnen pares funtpec.nbsp;catis amp; calamitatibus.

Sic Diabolus exiftimauit indignum effe Maieftate AngelicaferuireRebec. cæ,nonadpetitionem Ab rahæ, fed ad votum tantum , cùm dicit : Vade Au.nbsp;gelusDomini tecum erit ,iuftiffimacaufavideturfuperbiendi amp;irafcendi.

Cæterùmhinc apparet, quæftt naturabonorum Angelorum,quam ftthu-milis,fuauis, amp; benignanatura, quæ non dedignaturferuire peccatoribus mifer* rimis viris amp; foeminis quia ardent luce ôcfâpientiadiuinæ bonitatis, quicquidDcnbsp;us iubet, id cximium amp; optimum effe intelhgunt,quia placet Deo.

Sic Gabriel non recufat mitti ad virgincm longe fe inferiorem, amp;adferre nunciumamp; mandatumaDeo. QmaleitDeoplacere,ftuefingulare,finevulga.nbsp;te mandatum fit, ttihil moratur. Mali Spiritus contemnunt non minifterianbsp;tantum,fed ipfum etiamDominum amp;Deum.

Nos igitur cum intelligamus AngelorUm confuetudine ,cuftcdia amp; amici, tia nos frui, agamus Deo gratias, amp; imitemur eorum virtutes, amp; ofheia Charita.nbsp;tis Scbeneuolentix mutuæ.nbsp;nbsp;nbsp;Nemohominum tarn benignus, amp; ad omnia ob.

fequia, amp;beneficentiam paratus eft ,quam Angeli, fed non credimus, nectribui-museis has virtutes. Sed certum eft Rebeccam amp;lfaacfidehorem amicumamp; cuftodem Angelorum habuiffe quam feruum amp; cognatos. Serui fides ipfis fuitnbsp;iatis perfpcfta,fed nihil fuit ad x\ngeli fidem amp; beneuolentiam.

Difeamus ergo optlmos amp; conftantiffimos amicos noftros effe inuifibiles, Angelos videlicet, qui fideamp;beneuolentia, amp; omnibus offieijs amîcitiæ longenbsp;fuperantvifibiles amicos. Sicut mail Angeli amp; Diaboli inuifibiles inlenfioresnbsp;hoftes funt, quamvifibiles, quicquid mail fit, abillisOriturpotius,quamabijsnbsp;ques oculis cernimus, econtra, fi quid boni accidit, id to turn per bonos Atigeldsnbsp;adminiftratur.

Adfuntijs quitentantur aSatana, amp; miniftrant, fignificantes,fefefauefe no. bisinagonibustalibus,amp;gauderedeviótorianoftra. Tom. 4. lenenf. fol.nbsp;Matth, cap. 4.

Sunt amp; eruntMeffores in extremo die. Pilius hominis mittet Angelosfuos, quod eftidem,quodeos fieri Meffores, amp; colligent de regno eius Omniafcandalanbsp;amp; eos qui faciunt iniquitatem, id eft tarn dogmataimpia,quamomnesmalos.nbsp;Etmittenteosincaminumignis. Matth, cap. 15. Tom. 4. leneni. iol. 34i

,0S nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DE ANGELIS BONIS.

Gcncf. cap. z4- Tom. i. fol. Abraham fie colligit. Cuicunque loquitur Deus, huic miniftrant Angeli omnes creaturæ : Mihi locutuseftD^-us. Igiturminiilrabuntmihi Angell.

Hxcpulcherrirna conclufioeft ex promiflionibusdiuiniSjquacertóftatui^ Angelos aafore feruo. Ego enim habeo Deum, qui habet Angelos, is dabit Angcnbsp;lum, qui te comitetur amp; adiuuet. Mirabilis omnino vox amp; fiduciaeft, quaere*nbsp;ditAngelisiam hoc opus mandatum, Vf præftôfintferuo. Egoquodmeumeftnbsp;faciam cogitauit, daboferuodona quæ ferat iponfæ, amp;arrhas,Deus adiungctnbsp;Angelum qui reliquacuret.

Sic plena amp;perfeda fide committit caulam Deo amp; Angelis, Illovili,carn^ li, amp; ftulto, vtapparetopere,fentit occupatos cleftesillos Spiritus amp; principes*nbsp;Et tam certus eftdeeorumminifterio, vtnonlolùmfciat amp;credatlèdomi Angelos habere, fedetiam præftô adeire,quocunque miièrit leruum. Quia habe-mus Deum coeli amp; terræ^ Ergo Angeli fiint defenfores, curatores, imö miniftri, V-bicunque fuerimus.

Hinc in Pfalmis manarunt dulciflimæ voces : Caftra metatur Angelos circA timenteseum,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Angelis fuis mandauit de te. 94. Dauid enim Paulo altiüS

hafce hiftorias introlpexit, quam Papa amp; nos folemus, qui putamus Angelos nos non curare, lèdludere ociolbsincoelo. Sic natura omnes iudicamus, amp;accelf*^nbsp;adviciumilludpeccati originalis,iplaconluetudo itadocendi amp; cogitandi,quo^nbsp;longiflîmèànobis abfint, cumvideamus defenfioneamp;minifterioeorumlèruad»nbsp;amp;regi quiequid habemus , amp;fæpe horribiliterperire homines,quandoeorun*nbsp;miniftenodeftituuntur.

Quis vnquam fimilem fidem audiuit authabuit,qui tam certó fibi perfu^-deret hoc, quod Abraham fibipromittit? Nihil ad huncAmbrofius,aut Augif-ftinus, aut fimiles. Et quæ fint eius opera, vides, Eft Oeconomus amp; paftor, viui^ inter homines vfitata amp; vulgariratione vitæ,facitidquodomnibusparentibüSnbsp;inmoreeftjVt prolpiciant amp; curentnuptiasliberorum,nihilhicfpiritualeapp^nbsp;ret, non cucullus, non rafiira, aut fimiles nugæ. Pertinent igitur hæc ad excitan*nbsp;dam fidem noftram, amp;inuocationem, vtconiugiumingreflurus,Deuminuoce*:nbsp;amp;credateum daturum,quampetitvxorem, moribusfuisaptam. Itaqscumö*nbsp;ducia ïic ftatuas. Scio Domine additurum te mihi Angelum, qui gubernet oiö'nbsp;nia, ego addam manum,linguam, amp; quæ mearum partium funt faciam, reliqU^nbsp;iibicuræerunt.

Sic amp; Ecclefiafticas aut politicas fundionesfiibituri cogitemus. Quia vn* corad munus paftorisaut dodo ris, faciam quodpoffum. Angelus aderit, qui g^'nbsp;bernabit omnia. Adhanc fidem fequitur pax, ftcuritas amp; gaudium fpiritus,nbsp;qualibet tentatione. Quia certusfum,etfi multa mala me præmunt, tarnen An*nbsp;geloselfe infpedores,amp;Epilcopos, ipfi ergo viderintdefoelicieuentuamp;libeigt;nbsp;tione.

Hoe qui credit, eum verè beatum pronunciabimus. Sed turpiflimum vi^' um eft incredulitasamp;cæcitas, quæ tanta beneficia nec agnofcitnec credit, ide^nbsp;etiam tam ingrat! fumus, inhuman! amp;ferrei, vt ea officia quæ Angelihominibn^nbsp;præftant, inter nos prorfus frigeanr, neque alter alterius commodis eodem ftult;h^nbsp;inferuiat, quo cleftes illi Spiritus quotidie amp; fingulis momentis minifteriumnbsp;um diligentiffimè peragunt. Ideo dabimus tandempnas huius ingratitudin^^'nbsp;Ettarö^

DE ANGELIS BONIS. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;iq^

Et vamen certa eft de præfentia Angelorum, de qua ne femel quidemambi. gendum crat. Certùm eft eos non folùmaduentumnoftrum inluturamPatri«nbsp;am expeótare, led verènobifeumverfari in haevitaj curantes amp;gubernantes no.nbsp;ftra négocia, fi modo firma fide id credimus.

EtPauló poft fol. 137. Sicredimus Sefumuspi), Angeliboninobisfunt amiciffimi. Sicutlfaac êc Rebeccæ fuerunt qui amp; ipfi peccatores amp;indignie.nbsp;rant tanto præfidio,fed quia credebant habebant adiunótos Angelos miniftros.nbsp;Sicnosquoqueconluetudine cleftiumSpirituumtrui ftatuamus, quantumuisnbsp;deformatos peccatis, amp; indignos tam excellentes creaturæ minifterio.

Genef. cap. 3 a. Tom. 3. fol. f55. Atqui non video inquies me elfe circundatum minifterio Angelorum, imö contrarium fentio, amp; videor mibi tra.nbsp;ditus in poteftatemSatanæ, amp; adinfernum deduftus. Nequaquamfic ftatuas.nbsp;Si enira effes traditus Satanæ, ne ho ram quidem fineret te elfe fijperftitem,fed prænbsp;cipitem agerat in omnia llagitia, quinetiam tantum fpacij non concederet, vt fce.nbsp;leribus amp; peccatis te inuolueret, fed conteftim vocaret. Quod veto viuis Angelorum tutelæ amp; euftodiæ debes. Aut fi ex hac vita emigrandum eft, amp; fuccum-bendum furori Sathanico Deo ita permittente. Ingens tarnen beneficium eft,nbsp;quödhabesDeum confortantem amp; confolantem per verbum.

Ifta igitur traditio inmanus Satanæ, quæ oculis amp; animo tuoobijeitur,eft tcntatioadhoramamp;momentumtemporis,noninperditionem,fedinprobatio-nem,infalutem,8cfruélumimmenfum. SicutinquitChriftuslohan. iz. Nifinbsp;granum frumenti cadens in terr am mortuum fuerit, ipfum folum manet, fi autemnbsp;foeritmortuummultumfrudumadfert. Sic enimChriftustraditus eftinmanusnbsp;latronum,fed adhoram tantum amp; in falutem. ftaque fi fentis te vexari amp; tantarinbsp;aDiabolo ora,amp; gratias age,quódnon es confumptus,fed tantum tentatus amp; pi;p.nbsp;batus,iuxtailludThren. 3.nbsp;nbsp;nbsp;Mifericordiæ Domini quia nonfumus confumpti,

quianondefeceruntmiferationeseius. Itemx. Cor.4. Perfecutionempatimur, led nonderelinquimur,deiicimur fednonperimus amp;c.

Idem docetexemplumHiolgt;,cuirapit primumDiabolus omniabona, cum liberis, amp;. relinquit vxorem morofam, moleftam amp; maledicam,adtligit amp; valetu-dinem vlcere pelfimo. Tamen inquit Diabolus adDeum -.Nonne tu circumual-lafti eum. Ibi queritur pios imo etiam impios , circumuallari. Ac minitaturnbsp;cum indignatione tacitaexcidiumcorpori Sebonis, Quafidiceret,Siinmeama.nbsp;nu effetHiob, oftenderemquidvalerem,amp;quomodo illelaudestuasfonaredeberet , efficerem vt in faciem tuam malediceret. Permittit autemDominus, vtnbsp;corpus excruciet, amp; lacultates rapiat,fed vitam non eripiat.

Eiufmodi igitur exempla docent omnem maliciam amp;vexationemDiabóH effe tantum eruditionem amp; caftigationera, qua excitemur ne ftertamus, amp; torpef.nbsp;camus,atque itainter ofcitantes opprimamur. Confirmatur autem fimul, amp;nbsp;manetfaluaac certa doélrinahæc, quod Angclifmt caftraDei,nonobftanteeo,nbsp;quodmultamalaaccidunt inhac vita propter malos Angelos.

Scdhic monendum eft, Deo tribui cuftodiam vitæ noftræ,rcgnorurn,paciS yrbium, cumtarneneamfaciat mediantibusprimutn Angelis,Deindeprindp*'nbsp;bus, parentibus, Scc. Fitautem idideo,vtftatuamusifta media nihil valitU^nbsp;effe in cuftodiendo Se curando,ni fi fupremam curam horum negociorumnbsp;rctDeus. Vtitur itaque minifterio Angelo mm amp; princtpum, heut pane amp; vin*nbsp;Namficutpanisamp; vinumperfe vitam non conferuant, alioqui nemo moreretuGnbsp;tarnen propter Dei ordinationem, amp; naturæ noftræ conditionem, ad conlêrU^nbsp;tionem vitæfuntnecefïària, Ita quoque, Angelorum,Principum amp; aliorumni*^'nbsp;diorum cuftodia per fè nihil effet, nifi cuftos Ifraelvigilaretamp;cuftodirct.Tom«4*nbsp;Icnenf. z. Pfalm. Grad. fol.

Gene. cap. XX. Tom. x. fol. 197. Cætcrùm hoc loco quæri poteftcnf apudnosamp;invniuerfumin nouoTeftamento rarius apparuerint Angeli, quànnbsp;in veteriTeftamento. Reljjondeo, ideohoefieri,quia apparuitamp; mifluseftf'nbsp;liushæresomnium. Anteaquidem præmifli funtminiftri amp;nuncij,vtfbletf^nbsp;ri àprincipibus amp;regîbusin mundo^qui monerentpopulum deaduentuDort*-ni. Iplo autem præfente, nihil opus eft miniftns amp; præcurforibus.

PoftquamDeus mifîtFilium,reuelauit omnia, rcpleuit orbem fapientiacöS' Icfti, atteftantibus fignis amp;miraculis aChrifto editis. SicutinquitPaulus.nbsp;Timoth. 3. Deusmanifeftatuseftincarne,iuftificaturinSpirituamp;c. Ideono**nbsp;expetendæfuntAngelorumapparitiones.

Poft Chriftum exhibitum, Diabolus horribilitermundoillufitimmiffislp*^' âris,amp;malis Angelis, vt teftanturexempla fuperioris ætatis. Sedfuiteapcen**nbsp;ingvatitudinis hominum, qui Dominum ipfum præfèntcm contempferunt,nbsp;inani curiofttate nouas reuelationes quæfiuerunt.

Sic initio renati Euangelij Monetarius,Caroloftadius ScSacramentarij^^' orti funt, qui relido Euangelio, tradito per Spiritum Sanófum de clo, peculi^nbsp;res illuminationes fèótati funt. Quidam eo dementias peruenerunt, vt glori^^nbsp;rentur fe vocem Dei in clo loquentis audire.

Hicneceftàriôopponenda fuit veritas amp;luxEuangclij,amp;pugnandumcon' tra eiufmodi fanaticos, qui fine verbo voluntatem Dei fcrutandam putaban^nbsp;Tales fuerunt olim Enthufiaftæ,itemManichæus amp;omneshæretici,qui volu*^'nbsp;runt fimileseffe Patriarchis, quibus fubinde clarius reuelata funt oracula Dei, dOquot;nbsp;nccChriftus luxipfaprodiret in hune mundura.

Sic Pontifices noua deliria commenti funtexpromiflioneChriftimale tclleda, cum dicitlohan. 16. Adhuc multa habeo vobis dicere, fèd non pot*^nbsp;ftis portare modo. Cum autem venerit Spiritus illeveritatis,docebitvos01^'nbsp;nem veritatem. Finxerunt non omnia per Chriftum amp; Apoftolos traditaeffenbsp;quæfuntad falutem noftramneceflaria. Sed multa oracula referuata çfîè Ef*'nbsp;feopis amp; fîbi, fubinde clarius Ecclefiæ proponenda.

His delitijs omnibus opponatur vox Chrifti: Habent Molen amp; Prophet as» lremDominusipfevenit,hictoUanturportævtintret. Nonenimeftferuus quails Mofes, aut Spiritus miniftrantes funt, fedDominus ipfe.

Hæc tradenda amp; ad pofteros quoque propaganda îunt, vt fugiant amp; deteften tur reuelationem nouaruniDodrinarum, euftodiant mandatum illud clefte.nbsp;Hune audite, id eftEuangeliftas, Apoftolos. Hoslegantamp;audiant. Item vêtusnbsp;Teftamentum,quodlertde iltisomnibus fidele teftimonium.

Q^od fi præter hæc aliquidreuelatur, oportet vt habent Analogiam fidei, amp; fit reuelatio intelleôlus Scripturæ. Alioqui Diabolica eft. Satan me quidemnbsp;fæpe tentauit ,ficut amp;. Auguftinum, qui depræcatur ne Angelus fibi appareat, vtnbsp;poftularemfignum àDeo. Sedabfit à me,vthuictentation! adfentiar. Martyres fine Angelorum apparitione folo verbo confirmati, mortem oppetieruntnbsp;pro nomine Chrifti. Cur noneodemamp;nosacquiefcamus? Satis euidens amp;illu_nbsp;ftris apparitio eftbaptiftnus, Euchariftia, Claues, Minifterium verbi, æqualenbsp;imo exuperansomnes omnium Angelorum apparitiones, quorum collatione A_nbsp;brahamguttulastantùm amp; micas habuit.

Ego igitur non euro Angelos, Ôcfoleo Deum quotidiepræcari,nequen_ quam ad me mittat, quacunq^ue de caufa. Quod fi offerretur aliquis, no n audi_nbsp;rem.fed aduerfarer, nifi de politica neceftitate aliquid fignificaret, ficut fomnia o_nbsp;mnia iucunda 8e iæta in rebus ciuilibus interdum folent nos exhilarate. Et tarnen baud fcio,an etiam in tali cafu aufcultare,8e credere ei velim. Verùm in re^gt;nbsp;bus Spiritualibus non requiramus Angelos. Quia promilfio Dei abunde innbsp;Chrifto exhibita ôe patefaólaeft. Reliquit is mihi verbum, quo me erudio 8e con-firmo. Nee eft quod verear eum varium aut mutabilem elle, qui fubinde aliamnbsp;atque aliam doótrinam edat. SicutNum. x?. dicitur: Non eft Deus quafinbsp;homo,vtmentiatur, nee vt filiushominisvt mutetur. Habemusfermonem Dei,

Grcgoriusvtvidereeft ineiusDialogis,crediditfimplieiteromnibusappa-. ritionibus. Sicut inter reliquadePeftoS. Michaelis multa comment! funt. In 1nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;monte Gargaro Michaelem templum confecraffe,amp; Bouem confodiffe,qui eo die

Pefto arauerat. Ego dixiffem : Quid tibi cum monte Gargaro, cuius Dominus eft Rex Apuliæ Tu nones Michael, fedDiabolus.

nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Talibus mendaeijs relertifunt Papiftarumlibri, 8c acciditid noftraculpa.

Quia noluiraus audireDominum, Sc poftulauimus Angelos,reuelationes, amp; ap_ paritioncs^deo magna copia quod quæfluimus olfendimus magno noftro malo»

' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;SicenimPaulusiudicat X. Theffa. X. Eoquodcharitatemveritatisnonre-

' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;cepcrunt, vt falui fierent,Ideo mittet illisDeus emcaciam crroris,vt credant men-

' dacio. ComtempfimusillumDolt;ftorem,dequodiólumeft:Huncaudite. Item .nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Spiritus Domini fuper me amp;c. Habuimus aures prurientes, ôcàveritateaudi-

' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;turn auertentes, ad fabulas conuerfi fumus. Ideoinuenimus qui aures fricarent.

' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ego ft effem Rex, ôc mifilfem alicui filium meum vnicum oblato fimul re,

- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;gno ÔC o mnibus bonis, ôc is tantum beneficium afpernar etur, mitterem ei crucem

i f nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;amp; omnis generis mala.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Sic nos ciirn Euangelium confir matum fignis e ccelo

Û non receperimus. An non digni 1 uimus,qui acciperemus totamlegionemDia-bolorum pro vno Angelobono, quern vidit Abraham $

De Cherub quantum ego potui ex ledioneconlequi meamlententiam«^* cam. Videtur enim mihi Cherub fignificare faciera illamfloridam,quænbsp;puelliSjamp;iuuenibus in prima ætate, lîcutetiampingunturAngelifimilesinfan^i*nbsp;bus, vt Chérubin intelligas Angelos, qui apparent facie non rugola, non triftinbsp;læta amp; exporreda fronte, facie plena amp; pingui, fiue fit eahumana facies, liueali^«nbsp;Eft igitur Cherub nomen generale, quod non conftituit nomen figulare inter or-dines Angelorum,licut Dionifius fomniat/ed ad apparentiam pertinet,quodHo-ridafpecieamp;iuuenilifacieleolferunthominibus.

AtquehæcetiamEbreorum lèntentiaeft, quidicuntCherubelfeChald^*' cum acKappa,elfeferuilemliteram. Rubautem lignificareformofumadolefcer'nbsp;tern, quillt plena amp; florenti facie, lætoshincKeinbin appellariAngelos,nbsp;florentes facie, lætos amp; iucundos, licut etiam pinguntur ferè.

Si Seraphim etiam generale nomen eft Angelorum, ab igni leu ardorcpropter qualitatem forinx, licut oftenditlocusNum. xi. InimifitDeusinpopr*^ lum Hannehafchim, Ha Seraphim, ferpentes Seraphim hoc eft vrentes vel igniro^nbsp;vt intelligas Seraphim Angelos,non foJùmfôrmofaamp; plena facie,licut luntCh^:nbsp;rubim,fed etiam fulgentes, licutin Euangelio pinguntur ad fepulchrum Doniir*nbsp;fedilfe. Erat inquit textus,forma eius licut fulgur. Matth. xS- Hucpeitip^nbsp;Pfalmus « 0 J. (^i facit Angelos fuos Spiritus, amp; miniftros fuos flam mam igoiSnbsp;hoc eft rutilantem ignem. Sicut Lucæ x, dicitur. Quod cùm Angelusnbsp;adpaftoreSjCircumfullit eos claritas Domini. Talisetiam fuitChriftifaciesi^nbsp;monteTabor. Tales erunt noftræ quoque facies, cùm excitabimur in extrem^nbsp;die ad gloriam à Chrifto nobis partam.

Quod autem in libris Rcgumcftdechenibiciscortinis,intelligit etiam tiesiftas plenas amp; végétas Angeloru m, vna cum alis. Non quod habeant Ang^nbsp;lialas,Sedquod aliter pingi non polTunr. Sicut Efai. à.

Cherub appellatur Angelus, qui venir volans, læta amp; formola facie, qu^^^ in tapetispinguntur. Quod fietiam accedat rutilanti, vt fic dicam,qualisSr^nbsp;phani facies fuilTe dicitur læta amp;hilaris, ex cuius oculismerælæticiæradiabao^nbsp;turn dicuntur Seraphim. Nos GermanicepolTumusdicere facies. ^i(

Tales nos quoqucerimus,lucebuntfaciesnoftræficutSol in meridie,non ' runt rugæ illæ, non contrada frons, non oculi purulentia, led licut Apoo^ rnbsp;pfisxi. dicitur: Abfterget Dominus omnemlachrymamoboculisnofti^S^nbsp;non mors,non Indus,non querelæ, non labor vllus fitreliquus. Hanclp^.nbsp;retineamus, amp; viuamus in timoré Dei,donecliberati exhaccalamitofavita/^ ,nbsp;uamusillam Angelicamamp;æternamvitam, Amen. Gene. cap. 5. fol. óS-

Quis Angelus fucrit, qui cum Hagar locutus ell, Moles non cxplicat,!^ riusfentitfuiireiplumDeum,amp;ferèhuiufmodiapparitiones Angelorumacco-modat ad my ftcrium Trinitatis.

DE ANGELIS BONIS. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;jlj

Etfi autem homines quoque vocantur Angeli, tarnen Angelum hunc indu. fpecic hominis hunc fuilïè exiftimo. Cumenim ie oftendunthominibus,nbsp;pcciem corporis, in qua apparent, alTumunt.

Sic oculis cerni potuit Angelus, qui Paradifo iuftus eft additus. Item duo illi, qui eduxerunt Lothumè Sodomis, quiadlederuiitadftpulchrumDo.nbsp;*uini, qui docuerunt diicipulos de reditu Chrifti ex nubibus.

Mos enim hie perpetuus eft Angelis, vt appareanr in forma humana, hue iu, ucnili flue ftnili. Sicut enim nos non femper eadem vefte vtimur. Sed nuncnbsp;hac, nunc alia induti, nihil amittimus, aut mutamus de corpore noftro : Ita Amnbsp;geh manent ijdem Spiritus, licet non femper eadem fpeciefèfè hominibusobérant, fed quafiveftem mutent. Genef. cap. id. Tom. 2. fol. 68.

Mofesfignificateflemirabilem dimicationem amp; certamen in omnibus diui. operibus, amp; quod Deus omnia efficiat per Angelos, tanquam difeeptandonbsp;¦Uni Satana,vt exemplum ex Daniel. lo. declarat. Habemus enim Angelosnbsp;^diunótos, led fu nt in perpétua difputatione amp; redargutionecum Diabolo, quinbsp;^ititur impedire hoc opus, quod Angeli promouere cupiant.

Videbat Diabolus Rebeccam ellepuellam piam,pudicam,amp;honeftilïîmè ^ducatam,eamque futuram coniugem Ifaac, amp; matrem benediótifeminis,ideonbsp;^uimaderat feruus cum mandatis, vteam abduceret, Idconatus eftimpedire,nbsp;^^^^igitur opus difputatione amp; redargutione boni Angeli, qui cum feruo erat,nbsp;Reruns id vnumoptabatamp;præcabatur, vt Dominus certando cum Dæmonenbsp;bonos Angelos tandem vinceret.

Hæc fignificatio verbi ( Hochachta ) propria, amp; genuina huius loci (enten. Quod difputata fitpuella,vt fic dicam, ideftdifputandoacquifita. Pro.nbsp;P^erea quainter Angelos bonos âcDæmones perpétua difjsutatio eft.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Boni

¦^^gtli proponunt amp; promouent bonum : Mali opponunt malum, amp; horum ^^ieftiones impiasfoluuntpij, amp; rep rehen dunt aduerfariorumSpirilUum confi.nbsp;conatus. Genef. Tom. x, fol. 140.

Eft magna differentia inter fpiritualem Angelorum conditionem amp;Adæ '^Uocentiam. Angeli vt nunc funt non poffunt cadere. Adam autem potuitnbsp;^^dere. Fuit enim in tali ftatu, in quopoterat fieri immortalis ( erar enim fineo.nbsp;J?uipeccato) expuerili gloria, in immortalem vitam transferriin qua non po£nbsp;^^pofthacpeccare. Poterat enim ab iftainnocentiapuerili-ruerein malediÓio.nbsp;P^iri, peccatu m Sc mortem ficut accidit. Immortalis erat Adam, quia habebatnbsp;^onditas arbores, quarum frudlus ad conferuationem vitæ valebant. Sed im.nbsp;^^ttalitas hæc, non ficei erat confirmata, vt impoflibile effet eum cadere in mor.nbsp;^'ditatem.

Quare autem Deus in hoc medio ftatu voluerithominemcondere, non eft ^oftruin definite aut fcrutari curiofius. Sicut nequeillud. Quodhomoficeftnbsp;^onditus,vtabvnoper generationem,propagentur omnes. Angeli non fic funtnbsp;K iij condi.

114 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;deangelisbonis.

conditi, non enim générant, nee propagan tu r, viuuntenimlpiritualem viraffl. Dignum autem admiratione eft coniïliuin Dei in creando horaine , queni,nbsp;cum condidiflet ad animalem vitam amp; aótiones corporales, addidit tarnen poten-tiam i n telled tiu am, quæ in Angelis quoqueeft, vr fit homo mixtum animal,cxnbsp;brutaliamp; Angelica natura. Genef. cap. x. fol. ^x.

ANGELOS CONDITOS ESSE IN fnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;-nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;MEDIOSTAT V.

Porro quoniam in mentionem de natura Angelorum incidimus, non difli-mulandum eft, quod Patresfcribunt,fimilitudinemaliquamfuifleintercondi-tionem hominis amp; Angelorum. Sed hæc fimilitudo neutiquam referenda eft ad propagationem, quæ in fpirituali natura non eft, fed ad imperfedionem. Sicutnbsp;enim de homine conftituto, quafi in medium, dixi, ira quoque Angcli, cum pri-mùm funt conditi, non funt ita conftabiliti in lua natura, vtnon pofTent peccare«

IdeoChriftusIohannis 8. dicit: Nonftetifleeum inveritate. Hincima-ginatifunt lanóti Patres, ortam pugnam feu fcditioneni intcrAngelos,quibuf-dam fouentibus partes pulcherrimi Angeli, efterentisieobeertadonafuper om-nes. Verifimiha hæc funr,nequc enim abludunt ab eo quodChriftus dicit, euin in veritate non ftetifte, amp; quod ludas dicit in fiia Epiftola, deieruifle eos luum do-micilium dd Apoftatafie,

Atque ad hanclententiamaccommodarunt quoque locum Elai. 14. Sed quod ad Efaiam attiner, certum eft eum loqui de rege Babylonis, qui voluit ledere in Solio Dei, hoc eft Dominari populo Sanólo amp; templo. Siucigiturdiftèn-fio fuerit, feu quod mihi magisprobatur,fuperbi Angelioffenfiin humilitatcFbnbsp;lijDei, volueruntfe ei præferic,certumeftfuifle Angelos quoque in tali ftatuin-nocentiæ,qui tarnen mutari potuit. Poftquam autem mali funt iudicatiamp;daifl-nati,bonificfuntconfirmati,vtnonpoffintampliuspeccare. Omnesenimfun^nbsp;elecli, reprobis reiedis.

Quod fi Draco,fiue mali Angeliperftitiftentininnocentia,ctiamficeffen*: poftca confirmati, nepofTent cadere. Adhunc modumPatresloquuntur quodnbsp;lint Angeli in iufticiacreati,«Sepofteaineaetiamconfirmari. Sed eos quilapf*nbsp;funt, fecundu m Chrifti didu m, in veritate non ftetilTe. Non autem putabimuSnbsp;paucos numero fuilfe. Nam Chriftus in Euangelio dicit, quodSatan habeat re-gnum, amp;quödficut inter latrunculos vnuseftqui gubernat omnia autoritäre^nbsp;confilijs, ita quoque mali Angeli,habentprincipemfuumBaalzebub,quifedj-tionisiftius caput fuit. Genef cap. x. fol. jx.

De pugna amp;lapfu Angelorum, nihil omninöextatinScriprura,nifiquo^ Chriftus dicit : In Veritate non ftetit. Et Mole infra cap. 3 commémorât mbnbsp;lerabilem hiftoriam de ferpente. Mirum igi tur eft tacere de his tantis rebus Mofen*

Hine fadum eft cum nihil certihaberenthomines,vtaliquid fingerent,nem-pe,quod nouem fuerint Angelorum chori, ac tantamültitudo,vtnoucmtotos diesceciderint. Finxerunteriam depugna maxima, quomodoboni Angelir^-ftiterint mälis. Hoeputo fuinptum effe ex pugna Ecclefiæ, quöd ficut pij Dodo- jnbsp;res pugnant contra malosamp;fanaticos : Itaetiamfomniantinter AngelosfuiYnbsp;pugnam contra malos, qui voluerunt vfurpare diuinitatem. Seditafit vbi nul-

Uieftimonia extant^ itaplerumque exiftimanthominestemerarijfibilicerefingere quælibet.

Hine etiam de periculo amp; metu Angeïorum meditanturexlocoEfaiæ, vbi Lucifer dixit ; Afcendam in clum, fuper aftra Dei ponam folium meum, amp;c.nbsp;Etli Propheta ibi de fuperbia regis Babyloniorumvaticmetur. EtBernhardusnbsp;cogitât Luciferum vidiife inDeo, forevt homofuperangelorum naturameleua-retur. Hanc homini flicitatem fuperbum fpiritum inuidiife, ac fie elfe lapfum.nbsp;Sed valeant ifta quantum merentur. Ego neminem eoegerim talibus opinioni.nbsp;bus alTentiri. Hæe tarnen funt certa, amp; lapfos Angelos, amp; Diabolum ex^Angelonbsp;iüciselTefaôtum Angelum tenebrarum. Forte etiam inter ipfos Angelos bonosnbsp;amp; malos concertatio fuit.

Sed quia Mofeferip fit rudi amp;nouo populo, quæfeituerant necefTaria amp;vtL Lafcribere voluit. Alia quæ non erant neeefiaria, de Angelorumnatura amp; firni.nbsp;bbus præterit. Qu are à nobis quoque,dehactota re nihil debet expedariam-pbus,prælertim cum nouum quoque teftamentum pareius de hoc locoagat, nihilnbsp;'^^imaddit quàm quôd fintdamnati, amp;teneantur quafiin carcerevindi,vsquenbsp;^diudicij diem. Igitu rfatis nobis fit ifta feire, elfe Angelos bonos amp; malos. De_nbsp;autem creafiTe omnes pariter bonos. Hine lequitur neceflariö, malos Angelos elfe lapfos, Sc non ftetifiè in ventate. Quomodo autem id fit fad um, nelci-verifimiie tarnen eft, ex fuperbia efle lapfos, quod verbum feuFilium Dei connbsp;terupferuntôrfeei volueruntanteferre,pluranonh3beo. Gene. cap. i. fol. 7.

C AVS A LA PS VS. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.

Extat Bernhard! didum de lapfumalorum Angelorum, qui fingitficutp, tæ figtnenta habent, illam fuifl'e occafionem lapfus Satanæ de clo : Quia vide.nbsp;^itFilium Dei incarnandum efte. Sc alTumpturum hanc mileram maflam humaninbsp;generis. Deinde Angelis demandari minifterium. Sc curam naturæ humanæ,quaînbsp;]pfislongèeratmilèrior, indignitateigiturrei motum, contempfifleFilium Dei,nbsp;ideoque clo excidifle.

Satis pulchra amp; pia cogitatio eft amp; videmus id malum à Satana quoque poe Peccatum omnibushominibusinditum, quo quis eft locupletior, dodior, formonbsp;fior,hoc infolefcitmagis. SicutpoetaEthnicusteftatur : Necleruaremodumnbsp;rebus fublatalecundis. Homines igiturmonendi funt, vtfugianthunc Diaboli-cutnfaftum, amp;agnolcantfuammiferiam. SienimAngclilapfifunt,propteril-lamfuperbiam amp; magnitudine amp; præftantiadonorum, etiam hominibuseaexLnbsp;tio erit, amp; prælèrtim ijs, qui de rebus diuinis fibi indicium temere fumunt, amp; cumnbsp;'^ixvnciamfapientiæhabeant,centenanumfcpoflidereputant. Genefi cap. 14.nbsp;Tom. X. fol. X37. pluravide. Genef. cap. x8. Tom. 5. foli S4.

Voco autem hoc Diabolicum peccatum amp; non humanum, quia Diabolus in sternum odit, aceufat amp; damnat Deum,le autem i uftificat. Nec poflibile eft vt exnbsp;corde dicat;Dominepeccaui,ignolce mihi.Alioquivt in Martini hiftorialegitur,nbsp;K iiij non

,1^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DE ANGBtIS MALIS.

non eflèt dcfperandnm ei de venia^quæ venia impoflibilis eft, dum peccatum non agnofcit, amp;DeumbIafphemat, tanquamfine caufaexercenteminiuftaracruo^nbsp;litatemincreaturas. Genef. cap. 5. fol. 51.

. Dclapfu Angclorum incertumeft, quo die accident, fecundo ne an tertio^ Hoc tantum ex Euangelio oftendi poteft, cecidifleeum declo,ficutChriftnSnbsp;teftatur, vidifle fc quo modo de coelo ceciderir.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.

An äutem perfedi tum fucrint coeli, amp; an rudes adhuc amp; imperfecti, ncfci* mus. Genef. cap. 3. fol. 43.

Hoc genus Dæmoniorum noneijcitur nifî ieiunio Scoratione, hoclbn^^' q. d. Alia genera Dæmoniorum eijcipolfunt fine ici uni o amp; oratione fed hö*-'nbsp;genus non poteft amp;c.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Quafî manifeftèalTerens diuerfa elfe genera Daein^'

niorum. Deinde cogitatio meaeft,quodChriftusiftis verbis volueritfignific^: re, politiam inter Dæmones, fcilicet, quodquidam fint deputati ifti peccato,a^inbsp;alijSjVtalij fmt Spiritus fuperbiæ, alijinuidiæ,alij auaritiæ,alijfornicationiSnbsp;Et itafîngulipræfedi inter ilIoSjfingulis vitijs præfint,velutiprouincijsfibi coin-miffis. IgiturficutItaliæSpintus,eftSpiritusfuperbiæ, GermaniæSpirituscrj'nbsp;pulæ amp;ebriétatis, Græciæ Spiritus mendacij amp; leuitatis,Galliælibidinis amp;pern*nbsp;diæ amp;c. ItaSTfingulishominibus, fîngulavicia habentfuosSpiritus,amp;piæd-puèiftumSpiritum,cuiusvitiohomoiftelaborat. Tom. 4. lenenf. fol. 37^

Genef. cap. 3. fol. 43. Manifeftum eft, fuifle in lèrpentealiquid détenus, quodproprièpoflitaduerfariusvocariDci,mcndaxamp;homicida Spiritus, m quomaximaamp; horribiliseftfccuritas quôdnon veretur deprauare mandatufnnbsp;Dei, amp; follicitare hominem ad idwlatriam ex qua nouittotum genus humanuinnbsp;periturumelfe. Verè horribiliahæcfuntcumredèànobisæftimantur. Aevi-demus etiamnum in Papiftis amp;alijsSedis exempla fimilis fècuritatis, qua v^quot;-bum Deideprauant, amp; homines feducunt, ècc.

Genef, cap. 3. fol. 42. SatanimitaturDeum. SicutenimDeuseratcofl cionatus Adæ,ita iplequoqueconcionaturHeuæ. Verumenim eft, quodpto-uerbio dicitur ; In nomine Domini incipit omne malum.

Signifîcatautem hocMofes perverbum,Dixit. HocenimegitSatan,vtp^t fuum dicere, abduceret Heuam ab eo,quôd Deus dixerar,acfublato verbo, coriu-pit optimam volunratem,quam antea habuithomo ,vtfieret rebellis,corrupitc-tiam intelledum, vtdubitaretdevoluntateDei. Ex his fequitur poftea rebellt^nbsp;manus, contra mandatum Dei extenfa, ad pomum carpendum. Deindeos^nbsp;dentes rebelles. In fiimma omnia mala fèquuntur incredulitatem feu dubitations» ,

D E ANG Et IS MAL I s. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nr

nem de vcrbo amp; Deo. Quid cnnn potcft eïTe peius,quàminobedientem eflè Deo, amp; obedire Satanæ ? Hane aftuciam amp; maliciam Satanæ imitantur omnesnbsp;hæretici, amp;c.

Tom. i. lenenf. fob S 0. Pfalm. é, Dæmones verè funt callidiflï-nii incitatorcs animarum ad inobedientiam, fub Ipecie obedientiæ. Quando proprium eft eis, letransfiguraie in Angelum lucis, tum maximequando mini-ineoportet, id eft in tribulatione.

Tora. 4. lenenl. fol. 315. Matthæ. cap. 10. Satan eft mille artifêx femper nouas fubinde calumnias inueniendi, vt nulla régula ccrtapoftlt,vllus*nbsp;prædicator fatis muniri, quid vel quomodo fit refpondendum.

Quia paratus eft fempcr ex quolibet verbo nouas deprauationes torquerc,amp; cfteiusmaliciainfinita. Et ita fit, vtpræmeditataomnia fruftrentur, amp; aliud ve_nbsp;niat in aceufatione, quàm putaflemus. Ideo opus eft prælênte SpirituSando,nbsp;^uiiftum vertumnum amp;Protheumcapiat, vel laltem abeius veiïutijs,tutos£er.nbsp;^^^bne nos capiamur, amp;c.

Eftautem hicTheologicus Canon Satanamaftlidisaddercaflflidionem, amp; errantes corpore, facere vt etiam corde errent : Sic enim fblet vt Germanico pro-Uerbiodicimus, vbifèpeshumilis eft inca parte tranftendit earn, amp; qua in partenbsp;inclinât currus,in earnincumbitvt penituseuertat.

Accefterunt igitur ad has calamitates cogitationes triftiflimæ, quarum egre-giusinftrudor Satan eft, quo ibonunccogitauit, ( Hagar) ego milèrèeiedamu-lier ê NequeDeus in cliseft,quimiferaturnoftri, neque homo in terra. Deus oditnos, igitur finer nos mori hie, amp;perirein deferto fiti amp; fame, amp;c.

Hæceft ilia Peftilens additio, à qua Satan nomen habet, quod vocaturLe-niathan, quodex corporah facit fpirituale, amp; oneri addit maius onus. Dicit au-tetn Hiob: Hamo cum capi non polTe, hoc eft humanis viribus non pofte repelli. Eft Leuiathan leu adiedor, qui femper ad alteram lancemlibræaliquid addit amp;nbsp;deprimit, amp; inclinatum currum euertit.

Sicautor Apocalypfews appellat Satanam acculatorcm fratrum noftrorum, qui enim lecuri lunt hos facit adamantinos plane, ficut noftri Antinomi funt.nbsp;Qui verb imbecilli amp; timido funt animo,hos terroribus(ceu impetu fulminispro-fternit. Pluravide. Gene. Tom. 3. cap. x3. fol. 82..

Torn. i. lenenfi fol. 151. Plal. 13. Quomodo Dæmonescxultent,quos tredimus damnationem fuam vbique lecum ferre ,alijs rclinquo explicandum.nbsp;Satis abundantexempla, fuifte eosad lapfum Sandorum gauilbs. Et fi exemplanbsp;noneftent, tarnen huiusScripturæautoritas (Pfalm.13.) fufficitadrei veritatemnbsp;aftruendam fidelibus.

Tom. 4. lenenl. fol. 42.3. in i. Pfal. Graefuum. Sicenim foletmalL gnus Spiritus,quos magni tudine vel multitudine tentationum vincere nequit,fu-perat tædio. Itaque multi inexperti bellorum Ipiritualium, in principio quidemnbsp;pugnant fortiter,fedin fine languent amp; deficiunt.

Eft Superbiflimus Spiritus, qui nonpoteftin illam humilitatemrefpicerç, (.Videl. incarnationis Filij Dei. ) Vt boni Angeli, led perpetuô in clum fufpi-cit amp; vultefte fimilisaltiflîmo. Ideo etiam tam horribiliter lapfus eft. Genei-cap. xs. Tom. toi, S5.

Genef. cap. 19. Tom. x. fol. 131. Quod fi absque cuftodia eflètAn-gelorum, amp; Dominus hoc modo Satanæ furorcm non arceret, non viueremus 'f-nomomento. NamquidpolfitSatan, amp;quidcupiatmaximè,fatiscertumdo-cumentum ex Hiobis hiftoriafumi poteft, excitât tempeftates, mittit fulmina, leu vtScripturaloquitur, ignem deijcit declo, immittit hoftes, etiam ipfum corpusnbsp;corrumpit, amp; replet vlceribus.

Et Tom. 3. lenenf. fol. 57X. lefai. cap. 35. Satan longe potentiln-mus hoftis eft amp; intolerabilis, propter varias artes amp; indefelfam alfiduitatem' Ideo Paulus in Thelfa. amp; Mattheus Trei^x^ovr« vocant, quod nunquam cclfetanbsp;tentatione, led fubinde noua pericula amp; fraudes nouas excogitet, in quas nos iu-ducat,femelvjôlusftatimredit,innouumcertaminis genusprouocans.nbsp;nobisquoquc.dandaeft opera, quoniamtamimparcongrelTus eft,vtdiuinisar-mis, verbo, fide, acoratione inftruóti, ei occurramus, ne incauti per fraudem op-prem,fuccutnbamus. Pluravide. Genef. cap. X7- Tom. 3. fol. 69.

Tom. 4. lenenf. fol. 34X. Matth, cap. 13. AdmonitielTedebemuS Diabolum nondoimire,fèdcircumirequærentem quemdeuoret. Quia noneunbsp;Iperandum quodcelfabit lèminareinter Ecclefiam malos , ideo vigilandum^nbsp;orandumeft.

Genef. cap. x8. Tom. 3. fol. px. DiaboluseftfiiperbusSpiritus,ideu libenter occupât loca fanéfa amp;munda,qualisifte fuit. Sicut teftaturvoxiacob:nbsp;Terribilis eft locus ifte,amp; c.

Tom. 3- lenenf. fol. 468. Pfalm. 45. Arma Diaboli funrdeformi^ amp;terribilia,quialuntarmamortis,peccati,iniquitatis, triftitiæ. NamSataUnbsp;etiamhabetgladium,lèdcruentum,turpiflîmumamp; pelfimum NoftriautemR^nbsp;gis arma lunt gratiofa. Noftri enim Regis gladius, non ideo pecutit, vt perd^*^nbsp;homines, fed vtlàluet.

Diabolusprælèrtimcandidusille, ImôateretiamDiabolus,amp;manifeftaflagi*^^^^ i rapellens, operculum facit homini, vt peccatum quod commilTurus eft, vel cou^^nbsp;,nbsp;nbsp;nbsp;mittit extenuet. Homicidanonvidetin furore, ram grande amp; horrendump^^^'

DE ANGELIS MALIS. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;1,9

caium eße ho inicidiiim, vt reuera eft, quia habet operculum. Adulter i, flirt s, auari, ebriofi, amp;c. Habentfuas blandiciasamp;opercula. Ira Satan etiam aterinnbsp;Omnibusoperibusamp; conßlijsfuis,proditperlbnatus 8^ fucatus. Atinlpiritua-libusvbi non ater, fed Candidus Angelica amp;diuina Ijpecic prodit Satan, Ibicalli.nbsp;diffima difliniulatione, ibi miris artificijs fallend! vincitfeipfum ftiumque nocennbsp;tiffimum vcnenum vcnditare loletpro dodrina gratiæ pro verbo Dei, proEuan.nbsp;gelioChrifti,amp;c.

Gcneß cap. 5. fol. 56. Hoc odium Satanæ amp; hirorem hune prædicit hocinloco Dominus, cùmadmonetdeinimicitiapofita. Nam Satan primùmnbsp;l^romnes genres amp; populos totius orbisfernen mulierisinfeftoodio quæfiuit.nbsp;Ocindecùmad Abrahæpofteritatempromiflio translata eft, videmus quàm va_nbsp;^i^promifftonem fitconatusimpedire. Ac tribus Iuda,adquam tandem promiLnbsp;fionem Dominus tranftulit, quàm horribilibus calamitatibus excepta amp; agitatanbsp;eft, donee tandem videretur totafubuerfà Ôc eradicataefle. Aefub tempus Chri-ftinafeendi, pauper Maria longe à Hierufalemin ignobili oppiduloNazarethvi-uebat,Hierololymisdominabanturimpij. Rede igitur comparatur tribus hæcnbsp;emortuotrunco,fed tarnen quia Deus mentiri nonpoteft, eftloreftit Radixillanbsp;ficdelpcrata.

Nondum igitur de crudelitate , odio , amp; inimieitia lua , contra Se_ *i^cn mulieris quiefeit Satan , incurris pofîtum per Herodem quærit, iranbsp;Chrifto inter genres in Aegypro viuendum eflet. Poftea omniaconaturacnbsp;tentât, donee depræhenfum in liorto, ludæis obijciat,acciuciaffigat. Sednenbsp;morte qui dem eius làtiari poteft inexhauftura odium, etiam à lèpulto metuir,tamnbsp;îtcresfuntinimicitiæ eicumFilioDei. Quemcùmnunc vider ad dexteram Deinbsp;ledere, amp;eftequoddiciturtf(«)jßtA(Äi/, fæuit omni généré furoris contra mifera eiusnbsp;membra de Eeclcfiam. Horum pe/iculorum omnium hicvaticiniafunt,inqui-Eus tarnen fiducia Fili j Dei,conterentis Satanam,magno nos animo decet verfari.

Tom. 4. lenenf. fol. 417. Plalm.j. Graduum. Porto homicidiumva, rium eft, quo Satan Ecclefiam adfligit. Alios lènfu mords, alios calumnijs,nbsp;aliosiniurijs inimicorum ,odijs, periculis, amp; alijs calamitatibus exercer. Hæcnbsp;omnia ad vim pertinent.

Ad mendacium autem pertinent, quæ per ftios miniftros, maximè intra ipfam Ecclefiam, facit per fallà dogmata, quibus perturbât confeientias. Itemnbsp;per rentationes interiores, cum fatigat ptos venenatis fuis telisdelperationis,diE.'nbsp;fidentiæ, blalphemiæ, amp; fie fub nomine Dei, occidit amp;adinfernumabripir.nbsp;Hæc enim omnia compleditur mendacium. Arque de his periculis videmusnbsp;Ecclefiam non folùm in Pfalmis, fed in omni Scripturaaccerbiflimèconqueri,nbsp;quodpetaturvijdolojledisjhærefîbus.

tio nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DE ANGELIS BONIS.

. Tom» 4. lencnf. fol. 7. Diabolus non potcft non vehementer iftatfl doârinam impugnare vi amp; dolis, neque quiefcit donee earn opprimât, autpÇinbsp;Tyrannos, aut certèper fanaticos Spiritus dep rauet, ac tandem pro ea, fub fpeci^nbsp;tarnen pietatis, impiam hominibus Iccuris amp;ftertentibusobtrudat. Etpropt^^nbsp;hanc vnicam caufam,quoddoótrinamEuangeIij purètradimus, habemusDiab^nbsp;luminfenfum,qui contra nos fæuitiam mundi, amp;hæreticorum acerbifllmumo-dium excitât.

Cala.ca.t, Tom. 4. lenenf. fol. 13- Satan non omittet, quin omnesarticulosFid^* in nobis impugnet, antequam moriamur.nbsp;nbsp;nbsp;Infeniifiimus hoftis eft fidei, qui^

earn nouit effe vidoriam, quæ vincit mundum. Ideo oportet nos dare operam, vt fides noftracerta fit, diligen ti aflidua tradatione verbi amp;: inuocationecrefßi^nbsp;Sc confirmetur, vt Satanæ refifterc poflimus.

Tom. 4. lenenf. fol. 15. NouiaftuciasDiaboli, quôdnonlblùml^' gem tunc (in agone) foleat inflate, vt nos teneat. Item quod ex feftuca,n3uli^nbsp;amp;magnastrabes,hoceft exnonpeccatoinfernuiri, faciat,(Eftenim mirabilisar-tifex aggrauandi peccatum, amp;inflandi confeientiam etiamin benefadis)!^^^nbsp;quod foleat etiam terrere nos, periplàm perfonam Mediatoris, in quam transformât fe, Et citato aliquo Scripturse loco, velChrifti dido fubitöpcrcellenscor,blt;'nbsp;fefenobis oftendit, aefi effetverus Chriftus, finitquenos in hocIpedrohærer^)nbsp;quod confeientia iuraret eum elfe Chriftum, cuius hæcfcntentiafoudidumftnbsp;Infuper ea eft calumniatoris aftucia, quod tantùm partem Chrifti,non totuJ*nbsp;Chriftum proponatjfcilicet, eum effe DeiFilium,natum hominem exvirgin^'nbsp;Deindefiibitôafruitaliquidalienum,hoceft opponit öidum aliquod Chriftbnbsp;quoipfepeccatoresterret. Quale illud eft Luc. 15. Nifi pnitentiamegeritis,o-mnesfimiliterperibitis. Sic veram Chrifti definitionem inficiens veneno amp; vio-ans, hoc efficit, vt etiamfi credamus Chriftum mediatorem effe, tarnen reueracoflnbsp;feientiaafflida, fentiat amp; iudicet eum Tyrannum amp; iudicem. Hoc modode-cepti à Satana, facile amittimus dulciffimamlmaginem Pontificisamp;Saluatorbnbsp;Chrifti, qua amiffaexhorrefeimus eum non minus,quam ipfufn Diabolum.

Tom. 4, Ienenf.^fol. 19. Difcamus hoc efic proprium artificium boli, Quod fi non poteft nocere perfequendo J amp; deftruendo, facit hoc corrigon-do amp;ædificando. Sichodievi amp;gladioperfequitur nos, vt nobis deleris,Euan-gelium non folùm obfcuret,fedprorfus euertat. Sedhadenus nihileffecit. Qil^nbsp;multos occidit, quiconftanter confeffi funt, hanc noftram dodrinameffeSai]-dam amp; diuinam, quorum fanguine Ecclefia non deleta, fed rigata eft. Curn ig}'nbsp;tur hac via nihil promouerit,fufcitatnequamSpiritus,impiosDodorcs,quip'i-mùm noftram dodrinam probant, amp; earn nobifeum communi confenfu

DE ANGELIS MALIS. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;m

Poftca vcro dicuiit, Hane efle noftram vocationem vt traderemus prima rudimen tadoôtrinæChriftianæ jlibi autem rcuelata efle diuinitusveramyfteriaScriptu-ræ, amp; in hoc vocatos, vt ea m undo perirent. Hoc modo impedit Satan Euange-lij curium à dextris amp;finiftris. Adextris tarnen, vtdixi, plus nocet ædificando.nbsp;amp;corrigendo, quam à iiniftrisperiequendo 8c. occidendo. Quare nobis indeiLnbsp;nenter eft orandum, legen dum, hærendum in Chrifto amp; verbo ipfius, vt aft uciasnbsp;Diaboli, quibus nos adoritur àdextns Seflniftris vincamus. Nonenim eft no-bisluétâaduerfuscarnemamp;iànguinem,amp;c. Ephef. 6.

Tom. 4. lenenf. fol. 110. Galat, cap. 4. Nos afliduo ac diligentiC fimè inculcamus, vrgemus 8c. acuimus, prædicando, prælegendo, feribendo do.nbsp;*^nnamfidci, difeernimus puriflime Euarigelium à lege, amp; tarnen parumeificLnbsp;Culpa eft Diaboli, qui mirus eft artifex ieducendi homines. Nihil minusnbsp;^crre poteft, quam veram gratiæ cognitionem amp; fidem Chrifti. Ideo vtChri.nbsp;ftuineconipedu 8c cordeauferat,proponitaliaij?eóï:ra,quibusfenfim reducitho.

à fide amp; cognitione gratiæ, ad diiputationem legis. Hoc vbi eifecit ChrL ftusablatuscft.

Tom. 4. Tenenfl fol. 147. Gal. cap. 4. Quamprimum verbum Dei in lucem prodi t iralcitur Diabolus, iratus vti tur omnibus viribus amp; dolis ad perlenbsp;quendum amp; prorfus obruendum illud. Ideo aliter fieri non poteft, quin exulci-tetinfinitasfedfas amp; fcandala,itemperfecutiones amp; cædes. Eftenimmendacijnbsp;Pater amp; homicida. Mendacium fpargit in mundum per impios dodores, homi.nbsp;nesoccidit per Tyrannos, fic vtrumque regnum, ipirituale 8c corporale occupât,nbsp;hoeper mendacium impiorumDodoruni(interim nondicam, quodperpetuonbsp;inisignitis teils vnumquemque priuatim follicitat, adhærefesamp;impiasopini.nbsp;ones) illudpergladiumTyrannorum,atqueitavtrinqueconcitatcontrafilio'sli.nbsp;pater mendacij amp;cædis,lpiritualcm 8c corporalemperfecutionem.

Tom. 4. lenenf. fol. 177. Gal. cap. $. Diabolus cùm vi non poteft luperare ten tatos,afliduitatefuperat. Nouitenimnoseirevafateftacéa,quæfrenbsp;quentes amp; diu durantes idus amp; impetus perferrenonpoflint,ideo afliduitate multos vincit. Ad hancipfius afliduitatem vincendara,opus eft longanimitate, Quaenbsp;vtemendationem illorum qui vim inferunt,ita quoquefinemtentationüm,quasnbsp;Diabolusmouetpatienterexpedat.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.

Genc. cap. 15. Tom. 3. fol. 2. Diabolus operatur alia amp; contraria rc-gnlæ. Statim enim folet præftoeflelhis facerdotibus amp;prophetis,quando vo. hint,necdilFertidquodpetunt. Siclubito fæpeàVeneficis tempeftatesSetoni-Lnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tu racon-

rrua concitantur, Qua 1' atione dementat ac capit homines, vt libenter ipfi quia mox iuuat amp; exaudit,Et quod peflimum eft, diuinitus id fieri iudicatur. Diligenter igitur diuerfitas ifta operationurn Dei amp; Satanæ attendenda eft.nbsp;vult nos expedare, amp;c.

Genei, cap. 35. Tom. 3. fol. ^05. Quando videt Diabolus aninio^ tentatos amp; territos, mox ignita fua amp; venenata telain eos torquet, vtcogitc^*^nbsp;Deum fîbi irafci amp; aduerfari.

Genef. 39. Tom. 4- fob 51. Solet Satan plerunque fpargerc Icmhi^ odrorum Sc rixarum, quibusdiftrahuntur animi,vtadulterijsamp;vagislibidini-buslèfe polluant. Initiô antequam contrahant matrimonium mutuo feruot^nbsp;inflammati arden t, poftquam verô fdus coniugij inierunt,mox adeft Diabolusnbsp;qui fermorem ilium varijs modis conatur reftinguere. Poteft eni m ex eodemnbsp;Sc calidum amp; frigidum eftlare. Ac quando iuuentus lurit àmore amp; libidinSnbsp;non eft fimplex amp; naturalis amor, lèd eft halitus Diaboli, ficutinquitHiob : HaÜ-tus eins pennas ardere facit, amp;flamma de ore eius egreditur. Inflat igitur in San-guinem meretricis amp; fcortaroris,amp; vehcmentilTimum ardorem excitât, econtraiunbsp;coniugum animos inflat frigidum halitum, vnde refrigefcit feruorilleamod^nbsp;cdniugalis. Hinc illæ voces adulterorum amp;fimiles natæfunt,vxorefthonefta-tis nomen, mulierverô voluptatis. In talibus celTat furor mulieris ad viruiflnbsp;econtra. Quia Diabolus fpirat à Septentrionehorribilefrigusamp;gelu. ItaqU^nbsp;qui volet ducere vxorem, petat àDeo gratiam habitandi cum mutiere, amp; diligen-dilèmutuo, ne diftrahantur animi. Acquandomanetconcordia interconiu-ges, ;SDu6herXe«flrflmtfr«'nen^ip5apflïnmc^fî)umtt fumpt. Tumeftmanil^-fta benediôtio amp; donum diuinum.

Bernhardus autem loquitur, de non copulatisconiu^io ,quosmagisexei'' cetSatan vagis amoribusamp;libidinibus,quinondumquidfe]lisautmellis aiu®-ri infit guftarunt, amp; plus Iperant quàm inueniunt poftea, quando fiunt voti coUi'nbsp;potes.

Genef. cap. 39. Tom. 4. fol. 52. Id enim agit Diabolus, vt;timoreu? amp; reuerentiam Dei, quibufcunqueartibus extinguatin animishominum,cobnbsp;que adomnis generis Içelera impellat. Quod fi àdextris pariter amp; finiftris repd-litur, tarnen alfidui täte nititurdefatigare eos, quos lemel oppugnare cpit.

Genei, cap. 40. Tom. 4. fol. 5 s. Diabolus etiam prophetandi vifîones^ amp; fomniafacultatem fibi vendicat.nbsp;nbsp;nbsp;Nouit enim ordinem caufarutu?

videt præfentes, amp; inftantes caufas , inde colligit futuroseuentus,Cernit®' dia amp; fimultates Principum,machinationes Cæfaris , ^cinde ratiocinate^nbsp;y-nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fecutur®«

DE ANGELIS MALIS. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;12?

lecuturos motus in Germania, nec fallitur lane, nifi Angelus bonus impediar. argumentatur amp; concludit ex caufis vifibilibus.

Genc. cap. 37. Tom. 4. fol. 7. Spiritus immundus etiam Ibmnia ^onftrat, quia cognitione multiplici, amp; varia experientia nobis longe eft inftru_nbsp;Nos conlilia amp;ftudiaPrincipum amp; aliorumignoramus, imômea vixnonbsp;wi. SedDiaboluscallidiflimuseft,amp;omnesdeliberationesRegum,Sapientum,nbsp;lureconlultorum,Theologorum exadiflîmè tenet, hoc vnico excepto qualis litfi.nbsp;ftnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Deum, ÏCù tcfj mit ©oft barutt bin. Quia fides amp; verbum Dei,

cfteicaligo amp;nubes, inquam nonpoteft penetrate fua luce. Idquodiplemeto-fiendit per Chriftalla amp; fpecula Mercurialia, in quibus monftrat ciuitatem aut per ionamaliquam, fedobfcuram auttedam nebulaautpluuia, quafitvtnon poflicnbsp;^gnofci nec cerni,perfpicitur quid ibi fiat. Sic verb illudit hominibus. Si fimul ta.nbsp;^cnfatetur,quôd nonpoflitintueri in cor hominis,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;vabrcnt cr bUO

^ibbieTîafen. In hanclènrentiam Angelus adMariam inquit: Spiritus Sandus iuperueniet in te amp; vi rtus Altilfimi obumbrabit ti bi .jEris prçgnans amp; concipies Finbsp;hum, fed hoc modo vt fit abfconfio amp; obumbrario eiufmodi, vt nec Angeli, necnbsp;h^ænionespolfint perlpicere autintelligere. Igitur in verbum amp; corfidclenonnbsp;pénétrât acies lucis Diabolicæ,amp; earn ob caulâm ego magis deledor verbo amp; fide,nbsp;9uàm fomnio. Et oraui Dominum, ne mihi daretlomnia,quia luntfallacia.nbsp;Verbum autem eftcertumvmbraculum amp;caligo,quam nonpofluntintueriSpi.nbsp;htui maligni, quantumlibet fublimes.

Tom. 3. lenenf. fol. 371. lefai. cap. 35. Primo, impetuquodam,vt velut vno ridu eos hauriat. Sic vnumquemque noftrumfæpeimpetir, vtdenbsp;fide amp;fpe ad trifticiam amp;delpcrationem nos deijciat. Ibi fi inuenit cor munitumnbsp;verbo,impingitquafiin filicem amp;fruftraturimpetufuo. Decurritigituradaliamnbsp;viam,amp;quandoviacimpetu nonfucceirit,vertituradadum,amp;continuatvexa-honem. SicutCyprianus dequibufdam Martyribusfcribir,quodlentisfupplicijsnbsp;afiedifint, amp; cupientibus mori non fitpermiflum mori.

Hacarte etiam Satan aduerfus Sandos vtitur,amp; quæ vi fubuertere non poteft, fatigandofrangit,vtfuccumbant. Hoc grauilfimumtentationis genus eft,quan-doita alTiduitate nos fuperare nititur. Ibi funt conferendæ vires, amp; mutuis ora-tionibus intercedendum pro periclitantibus in hac graui luda. Eiufmodi enimnbsp;Antagonifta eft, vtlemel appræhenfum non di mittat èmanibus, necpriusperle.nbsp;tjuendi finem faciat, quam proftratus hoftis iacear. HicOportet Chriftianumnbsp;verbo fe confirmare, amp; dicere : Etiamli centum annis mihi inacie ftandum fit,nbsp;non tarnen cedam. Si tu continuando amp; fatigando afliduuses,Chriftusmeusnbsp;naagis afliduus erit confirmando virtutem fuam nefuccumbam.

Hoc autem vnicum his afsiduis oppugnationibus agitSatan, vt gloriam Do. mini corrumpat, hoc eft cogni tionem Chrifti vel obfcuret, vel plané tollat, quamnbsp;perverbum habemusamp;accipimus. tßalftevmbbaeverbum^ut^un. Ver.

114 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;D E A NGELIS MALI S.

bum Dei petiturquo fublato fcitfe triumphaturum, Ideo priuatim etiam guli impugnamur, infirmitate fidei, confcientiapeccati,fcrupulisconfcienn;^gt;nbsp;tædiopaupcrtatis, libidine, auaritia, ambitioneamp;c. Ita non quiefcit prinatHnbsp;amp; publiceoppugnandoEcclefiam. Tom. 3. lenenf. fol. 371.

Quod ex Scriptura fatis probavi poteft. Primo lob. 1. Vbi ignis dectf^^ cccidit, amp;pecoracumleruis occidit, amp; ventus irruit,amp;domumeuertit,filios4^nbsp;cius oppreflit. Item tandem in coipoieeius percuflitvlcerepeflimo. Noui»'nbsp;mèautem inanimaeumtentauiqgrauiflimadefperationis tentatione. Ettain^*^nbsp;textusibi dare exprimitvrrunque,fcilicet, quodDiabolus hæcoperatusfiieri^nbsp;accepta licentia à Deo. EtquodDeus hæc eadem fecerit, fient ibidem dicit:nbsp;gnisDeiceciditdeclo,amp;c. Etipfcmctinfrà. Dominusdedit,Dominusabnbsp;ftulit, amp;c. Ciim tarnen Dominus ibi dicat ad Diabolum : Ecce in manuti^^nbsp;funt omnia, qu^e habet. Etipfè, tantum ne in animam eiusexfendemaniin*nbsp;Si ergo ignem amp; fulgura de clo poteft Satan iacere amp; tanta mala fticere,Dconbsp;mittente, cur non amp; nunc idem non polfit ad padumfuum adiuratus?

Secundo Aegyptiorum plagasper Angelos malos efle falt;ftas,teftatui Pfa. Mißt iram amp; indignationem, immilfiones per Angelos malos. Atillephiß^nbsp;fueiunt niaiores, quam nuncfaciantvllæ maleficæ.

Tertio. Qu^otoblèlfi recitanturinEuàngelio ? Quot animas quotidicof^' cupat erroribus amp; peccatis ? An minus cft animam immortalem perdere, qu^'^nbsp;membrum moriturum aut aerem Vexare. .

Quarto. NonneomnesSandosMartyresipfepcrfecutuseftamp;occidit nique ipfum Dominum aflumpfit, amp;dede{êrtoinmontem, demonteinpino^nbsp;culum rempli tranftulit. Item,cumMichaele amp; Angelis eiuspugnat.

Qmntô. Palfio Chrifti hæc omnia fortius probat,fienimr'iliusDeitanr^ luftinuitàDæmonibusamp;membriseorum. Quidmirum fi horrea noftrapo^^*nbsp;deftruere, amp; membra percutere,eadempermifsioneDei ?

Sexto. Illudvide. Quomodo Deus dattam multismalishominibusp^^ teftatem abutendi rebus, diuitijs, poteftate, dominio, in aliorum pernicieni^nbsp;fuum peccatum. Multô raagis Dæmonibus permittit, rerum abufiim conl^nbsp;nos, fiue vtpuniat,fiue vterudiatnos. VerumeftautemquodfineDeiperin^nbsp;fioncnec folium arboris mouerepofsit, quia, vtChriftus ait, fine voluntatePat*'*^nbsp;fui, nec arborisfolium cadit in terram. Ideo Chriftianos oportet nofte, hæcnbsp;.laperDæmoncsamp; magasfuasquideminfêrri, fèd tarnen à Deo fie ordinari. fi®'nbsp;permi^o-nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;malum per malos. Vndelob (vt Auguftin.

neMl dixit: Dominus dédit, Diabolus abftulit. Sed dominus qui deditidcT poßunt. abftulit. Tom. 1. lenenf. fol, 1x5. InenarrationeDecalogi.

Merito quæri polsit, cur Deus permittat Dæmonibus ,tantam virtutetn,J^ nobilißimam creaturam hominem tarn horribilibus amp; indignilsimis' motl'nbsp;obfidcrc

D E AN G EL Is M A L t s. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tij

obfidere amp; vexàrepolïînt, cum interim nccporcum ^necmufcampofliiit vexare autturbare.

Refpondetur aurem Deus oditincredulitatem diiigit fidem vehementilli-mè. Ideo permittit Diabolo tantam vim in homine vt pcrcutiantur incrcduli, amp;impij ÔC indurati homines,difcantquetimere amp; credere amp; inuocare. Nifi enimnbsp;hoe facerét^ Homo non putaretfe Deoindigere, led beat um fingeret amp; diceretinbsp;Pax,pax amp; fee U ri tas. Ideo oftendit eis quàminuidus litDiabolus (Si defit eiusnbsp;manus amp; gratia, ) vt terret amp; humilietj humiliatos autem liberet Ôc faluet^

Sicut pater oftendit filio rebelli lidorem aut aliud terribile, vt filio terrefa. fto 8chumiliato, eo plus benefaciatfidenti amp; pàtreminuoeanti. Rurlus vbï fi.nbsp;husiampatricharusamp;liberatuseft, ollendit ei quam infirma fit furiaiftiustamnbsp;horribilis hoftis Ecce inquit t qui voluit tevorare,tam nihil eft, vt nee porcel.nbsp;lum, nee letam porcelli point auferre. Quare difee fili, me timere , mihl fidcre,nbsp;amare, Et nihil mali tibi accidet ab ifto Satana. Sed li me contempferis, nonnbsp;credideris, oderis, turn relpice, quid ( me iralcente ) polfit, in iftis duobus obfelfis,nbsp;^epræfente nihil poteft, me abfente omnia poteft. Time ergo amp; inuoca me, fienbsp;ûluuseris. Tom. 4. lenenft fol. 502. Matth, cap. S.

Refpondetur ad primum, Spiritus funtmendacij, Ideo nihil eft eis credent ftum, vocant eum FiliumDei, primotentatiuè, quafi inflaturi eum gloria vana,nbsp;quafi diceret. O lefu quam magnus es tu,cui nos Dæmones credimus. Quia Dia.nbsp;lus magnos viros tentâtPhilautia frequentilfime, vt quos alias non poteft, per fu-perbiam deijeiat. Secundo vt eft Spiritus amphibolüs, poteft Filium DerappeLnbsp;lare,vtquemlibet Sandum hominem Scriptura appellat, quern tarnen metuerenbsp;cogitur propter fidem illius. Nihil igiturcerti loquiturSatan,Tentatamp; meruitnbsp;fimul, vt folent etiam homines dubij facere.

Quid nobis amp; tibi ? Hie etiam acccufat tanquam furensGhriftunl.,quafi ChriftusinuadatregnumDiaboli, q. d.. Noftrifuntifti hominespeccatisfer-uientes, nullo iure nobis eripis hanc poteftatem, quantumlibet tù fisSancKis.nbsp;Quia iufti Deo, peccatores nobisdebentur* Ethanciuridicamadionem abfquenbsp;dubio multis verbis egit Diabolus, defendens fuum regnum fuper impios.

Ante tempus venifti, id eftnonfatispermittisiufticiæDiuinæ, Named-amfi fis Sanófus, amp; milfus adfaluandas animas, tarnen peccata impiorum maiora L iij funt

tur tres aóliones. Prima eft, An Chriftus fit perfonaamp;vocata ad faciendum'^ Secunda^Si fitperfona vocata. An hoc opus fuæ vocationiconucniat ? Tertia, Sinbsp;hocopusconueniat. An hoc tempore fieri conueniat ? Singulæ harum aóiio-num,parerentmaximasdiiputationcs^fiChriftus vellet easaudire. Sediplepcr-tranfit hæc peremptoriè, amp; nihil difputans cum Satana, procedit in opus. Sic amp;nbsp;nos facere oportet J poftquam vocatifumus. Hie viólusSatanasamp;fentiensncCnbsp;tentationes, nec quæftiones, nec dilputationes fuas valere, frangitur amp; cedit, pc-titque vt in porcos mittatur.

Et fie ad quartum dicitur. Quodvoluntate diuinaSatan ( vtviûus ) confo-fus nelcit quidpetere debent, nifi porcos forte conlpe6tos,fed fefe dignos hofpitcs« Quia virtutediuinaDiabolus ipfefefecogitur definite,quo loco dignus fit. N eiHquot;nbsp;pe non humano corpore jfedporcino. Quodintcr omnia animalia maximeter-renum eft, amp; præter ventrem nihil vtile, vt etiam Gentes dixerunt, hoc animal habere animam pro fale. Nam nec cantu vt volucres, nec labore,ncc vlla feruitutnbsp;homini prodeft,ficutequus, vacca,gallinæ,amp;c. Tantumvoratquæluntapunbsp;homines, præfertim inlegeMofi ( vbiprohibitum eft ) ficut apud nos funtcuhetsnbsp;amp;pediculi,qui vorant amp; nihil profunr,fignificanteChrifto,quodDiabolusiiinbsp;hominibus habiter tantùm porei nis, qui ventres funt amp; nulli profunt. Hæcpd'nbsp;genera hominum amplificandafunt, ,quiain quolibet ftaiu, plena funt omni^nbsp;porcis, quorum Deus venter eft.

Adquintum. Abyftum,id eftaquas amp; defertahorrentDæmones,quiaibi, nihil eftquod agant pro fui voto. Votum autem eorumeft, noeerehumar.ogc-neri. Imöinterdomefticoseflè cupiunt, amp;porcoseliguntdomefticumaniiua^nbsp;Vndf»^ adhiir fvliirr antin nlen.-pfiintDæmonihns S' nliismonti ris.

non occiderunt. Porcos autem fimpliciter occidunt ôc fuftocant in aquis, fign*' ficanteSpiritu,quodDiabolus poteftaftligere homines, ad Chriftumpertinei'nbsp;tes,fèdnonperdere,fibiverôdeditosporcosperdit3 amp; talem mcrcedem red^li^nbsp;qualem lidor fuo feruo.

Sextum. Curinalienosporcos? Refpondctur,ChriftuscftDominusoni' nium, amp; nihil habet alieni, Imo amp; porei erantliii. SiitaqueDominusfuitcb-fèfli hominis, amp; Dæmonis obfidentis, qui tarnen amp; ambo non erant fubeoïU^nbsp;politico amp; Oeconomico, amp;c. Quanto raagisporei erant eius, etiamfi iure pd*-tico erant aliorum. Sedqui eft Dominus iuris politici, eftetiam Dominusonynbsp;nium quæfunt fubieóta iuri politico, fecundum illud: Qui dominaturfuperioibnbsp;etiam dominaturinferiori,

SiRexdoininaturprincipi, etiam dominatur Principum fubiedis. Etia/i potuitChriftum forte mouerelexMofi,quæprohibetIudæisporcos,Ideo punie-riteos, tanquam legis contemptores. Sicut prineeps approbat, fi viatorocciti^*nbsp;latronem graflantem in fe, amp;c.

quot;Z bei manifefta ,hoc cft, audiuntrefponfum quod negare hon poflunt, vident o_nbsp;pus, quod reprobare non pofTuntjRelponfum eft hominem efle meliorem one,Ernbsp;liouem licet feruare in Sabbatö,multómagis hominem. Quid contra hæcpo^nbsp;teft dici,amp;tamert funt excæcati amp; indurati. Opus eft, quod in oculis corum,nbsp;publice coram omnibus fanataiidam manum. Quid poteft contra hoc cogita-ri? Et tarnenifti boni viri nonfolùmnon conuertunturautquicquammoüeh.nbsp;tur, imô contrapeioresfiunt,amp;confiliumincunt, non quomodo diltantau-^nbsp;diant,fedquomodo occidant. O boni viri, qui ipfa veritaretam verbi quàm ta_nbsp;âi,palam amp;in confcientia conuicli, tarnen furore contraveritatempro menda-dacio feruntur. Quidmirum Ci hodiefimilia faciat Satan, fîbifempcr fimilis, licet dißimilibusorganis luis,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fo(6 i h4ô/ tretifùnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;éffcnnen

mufljen /çe hte war^citl bcnnoc^ fodcn fie vcrfîocfct I iÇre lugfn wùÛRorôtvnb Hutvertfiöigen. Alioqui non cflent filij digni luoPatreDiabolo^quiautoreftnbsp;hiendacijamp; mortis.

exemple, quod lohannes Keiferberg récitât. Quod quædam vetula, vt prædica. torcm argueret mendacij qui talia docuit eftè fallà, ferô eo vocato, amp; i n oculisnbsp;eiusfelèvngens,ledensqucinlintrepiftorio,iamque volensvehi,ecceftatimob.nbsp;dormiuit, amp; quibufdamgeftibus mouebatur donee caderet defeamno, amp; vulnusnbsp;incaput acciperet, tandem reuerfa ad le, coniiiôla eft de illufione ex vulnere ôlt; ca-fii, quantumlibct vidiftè feiaôtalfet mirabiliâ fua.

Idem paretex vitis patrum, devirgineàparerttibus ad S. Macarium duéla,' lt;iuæabeovintefteftepuella,cumalijsvaccavideretur. Et taies præftigiæ pluresnbsp;bodie quoque hunt, vt illequi ludæo debebat, amp; dormiens, palfus eft fîbi crus to.nbsp;tumàcorporerapijVtludæumconfunderet. Idem de Monacho quodam refer.nbsp;rur,quiplauftrum fnipropèconfumpfit. Multadeijsvbiq; referuntur,poteftnbsp;cnim Diabolus Ve mutaredeperfona inperlbnam, amp; miris modis ludere lènfbm,nbsp;dequo in legenda S. Martini. Vbivnus omnium lènfusillufit clefti quadamnbsp;vefte à Diabolo, fub nomine Chrifti donarus. Simile de quadam mortialii,qult;Enbsp;infuo cubiculo fedens, vifaeft abalijs lâciniofo pallio Icminuda, amp; bubaîo fter-core caput velata, quæ tarnen fefc credebat, amp; fulgentiflima vefte ac corona aureanbsp;federe, à Chrifto decorata.

Item amp; illud in legenda S. Andrea?, quomodo informafpecioßemülieris tantumvirum illufit. Item deequeftri ino,qui lcrôinholpirium veniens,iucundonbsp;conuiuio interpuellas amp; choreas amp;epulas fibi vifus, maneiacuitinprofundo lu.nbsp;to, equus eius ad arborem ieiunus ligatus.

Sedomniumeflamp;caciftimumeft,quodinlegenda S. Germani Altifiodonctt. fisEpifcopi,(videcatalogumSan(ftorumlib. 6.. cap. 9.)cum cnimaüquandonbsp;bofpitatus fuilTct, amp;iam dormituriadhuc menfampararentfuis (vtrcquilîtiabnbsp;eo dicebant) vicinisin node futuris. Tanderp illevcnientesadiurauir,excitatonbsp;patrefamiliascumfuis,pcrcontatusannoirentiftos ? Illis veto aftèntientibus,iul-fttvtad vicinos irent videre,andomieftènt. Etinuentifuntomnesdormientesnbsp;in Icftis luis. Et fie euidenter illufio Dæmonum amp; païui t amp; dilparuit eo iubente.

At vt contentions qtioque fatisfaciam. Dicunt enim muliercs în catos fuifie mutatas, eo argumento Verum efTe, quôd quidam audaculus in vacua domo dormiens, plures vulnerauerit taies catos, mane autem fado, multæ vetulænbsp;(int inuentæ fie vulneratæ. Vel enim id fidum eft, vel Dæmones verè vetulasnbsp;ipfi vulnerauerunt, vt rei mendaci fidem faciant, ac fi verè vetulas i 1 le vulneraflèt,nbsp;quicatos ( id eft Dæmones )vifus eft vulnerare. Poteftinquam fieri, vt verübt,nbsp;in fomno vel ectafi difeurrere vulnerari fibi videantur, cùm tarnen in ledo iace-antquietæ,amp; verè vulnerenturà Dæmonibus, vtpoftea credantfefeverèdifcur-nflè, Ôc ab alio vulneratas.

Tale eft quoque deequitando fuperfeopam. De Herodiade amp;laribusfa-tis manifeftura eft, ftilicet nbsp;nbsp;nbsp;Dæmones

Delncubis amp;Succubistradunt infignes autores, quodpoteft Satan in Ipecic mulieris fuccumbere viro, amp;accepto lèmine rurlum incumbere fminæ, amp;it^nbsp;generate, fed monftra non hominem verum. Sic enim follicitauit quendannbsp;Eremitam, vlqueadobfcnitatem, amp;pofteaeuanuir,vtrécitât S. lohanncsprimus Eremitarum apud Hieronymum. Quin dicitur, quandoqueDiabolusiinbsp;Ipecic infantis fuifle , èc vix quinque nutrices ei fatisfuifle^ Genef. cap.nbsp;Tora, t* ^ol. 10 6. Ad hune modum de Succubis delncubis feribit.

Quod autem ad Incubos Sc Succubos Dæmones attinet, non nego, fed credo pofte fieri, vt Dæmon fit vel fiiccubus vel incubus, audiui enim multos récitant^nbsp;lua ipforum exempla. Ac Auguftinus quoquedicit,idem feaudiuiflè àfidedi-gnishominibus,quibuscoadus fitcredere. Gratum enim Satanæ eft,fi ludiri-cari nos in hunc modum fumpta fpecie,vel iuuenisvelmulierculæpoftit. Sednbsp;quöd ex Diabolo amp; homine poflit aliquid generari, hoe fimpliciter falfuninbsp;Quôd igiturde monftrofispartubus, Dæmonumfimillimis dicitur, quorum^nbsp;liquosego vidi,eosautà Diabolo déformâtes, non autem à Diabolo generatornbsp;efte fentio, aut fiint veri Diaboli, habentes carnem vel fiélam, vel aliunde fur^nbsp;tam. Si enim Deo permittente,Diabolustotumhominempoteftpoffidere,^nbsp;mentem mutare,quidmirura eft,fietiam deformer corpus, fi vel cæcos, vel clai*-dos nafcifaciat?

Poteft igitur ludificari homines prophanos, amp; fine timoré Dei viuentes/^ cùm Dæmon in ledo fit, exiftimetadolefcensfèhaberepuellam,autpuellaad^'nbsp;lefcentem. Sed quôd ex illo concubitu aliquid poflit generari, hoc non credo*nbsp;Nam multæ veneficæ paflim igni fubiedæ amp; crematæ funt,qüôdcumDænio^nbsp;confuetudinem habuerunt. Si enimpoteft ludificarioculosamp;aures,vtputesf^nbsp;videre amp; audire aliquid, quod tarnen non eft, Quantô faciliusei eftludifi*^^^nbsp;fènfum tadus, quem hæc natura habet crafsiflimum ? Hadenus ex Genefi.

Deijs,quivehunturpalliopropèdubito,potcft fieri, vtvehanturparuofpari^; iiefèio an in longinquo, faltem tambreui tempore vt dicitur. Hoefeioetiao^,nbsp;non verè vehantur, pofte eum fie ludere om nem fenfum,vt ille qui vehitur,fitnbsp;etus,amp;tarnenexiftimetfè vehi adDominâmfuam,arquecumeaomniaperag^nbsp;re, quæ tarnen merafinr Phantafmata.

Simile indicium mihi eft, de aflferentibus à longé cibos amp; potus, 'nee ob^^ quod poftea agnofeant verèloca, vbi fuiftè fèdicant, quiapotuitfîmileslpo^*nbsp;fenfibusingerere.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;-v

Sicetiamdeminiftris,quos adducit, cuius id iudicium videtur, quia non permittitur aliquis eos alloqui, ne videlicet euanefcant ficut fumus.

vltimo deijs, quæ in Criftallis vel ebore velvnguevidentur,certumefte£. fepræftigium Diaboii,figuras fingentis in Criftallis, quantum fibi permittiturjnbsp;non enim lemper, nec coram omnibus id poteft, vt fatis compertum eft.

Sedexijs caetera iudicentur. Infinita enim funt, amp; quotidie augcfcunt eiuf. modi portcntorum genera, defedu operariorum in vineaDomini.

Hæc autem omnia faciliora amp; leuicula funt apud Diaboluiri,puta,quibus carneoslenfus amp;Phantafiasilludit, infimas partes hominis. Sed maiori lubti-Rtate, vt amp; maiori periculo, illudit mentibus öc intelledibus. Et quanquaranbsp;luntplurimi,quorum{enfusillufionibus eins patent, tarnen multöpluresilluftitnbsp;mente, fcilicetdo(ftosinScripturis,San(ftosinoperibus. ItavtabApoftolopro«nbsp;pfio titulo infigniatur: corruptor mentium, SicutHeuamfeduxitaftuciafua, a_nbsp;deo, amp; vt in Angelum lucis feie transfigurer. Vnde amp; B. Ambrofius lerm.nbsp;dePon.

Supplantatoresinuifiperomnes vias extenduntlaqueos,innumerabilibus mortibus exti mefeendos, Animaliapufilla cum magnis, amp; reptilia, quorum nonnbsp;eft numerus, Ita vt impofsibilelit vllum hominem elle tutum, in quocunqueo..nbsp;pere,fenfu,intelleótuluo,nifi quialsiduè fibijpfifulpeólus timet in omnibus, amp;nbsp;cum Hiob omniaoperafuaveretur.

Tom. 4. lenenf. 551. Matth, cap. 11. Sed hic quæftio incidit non contemnenda. Qiiid fi Dæmones fimulentfeleexpelli, ficut hadenus fadum eftnbsp;multisinlocis,amp;amultis'pefsimis. Subnomine S. Cyriaciamp;aliorum ? Quianbsp;bocarguraentofoluiturChrifti ratiocinatio,lcilicetquæ fequitur,fiSaran cxpeLnbsp;latur, ergo non fiat à Satana, cum fe finat expclli fallaci ter, amp;c, Hic vrgendum eftnbsp;verbum iftud, regnum Satanæ, tanquam finalis caufa expulfionis. Diftinguenbsp;igiturfinalem caufain.

Si agitur de confirmando regno Chrifti, de fide, de verbo Dei, hic non cedit Diabolus, nec finit feexpelli vlhs viribus, nili Dei. Sed fi eft confirmandumnbsp;mendacium, error, idwlatria, amp; regnum Diaboli, hiclibenterfimulatftfeexpellinbsp;corporaliter,vt leptuplo confirmetur inpofiefsioneSpirituali. Siefingitfeex^nbsp;pelli per impiosexorciftas,vt confirmer eos in errorecontraChriftum. ideoob«nbsp;feruandum,an resagaturdeChrifti Regno, vel deDiaboli Regno. QuiaChri-ftus hic loquitur de Regno Diaboli, non dc fimulatione cius. Et hæc ligna men-dacia prædixit Chriftus amp;Paulus, ne crederemus ideo eile verum, fi videremusnbsp;Dæmonesexpelli, led caufiun obferuaremus, ob quam ipleexpelleretur aut cede-,nbsp;ret, 5c ita non falleremur. Hocneglelt;fto,leduótifumus,credentesomncmex*nbsp;pulfionem Dæmonum elle virtutemdiuinam, cùmhieri nt omnia fîmulationesnbsp;Dæmonumcedentium,accedentium,recedentium.

Tom. 5. lenenC fol. lefai. cap. Optimum igitur eft, fcunquetandem tentatiOj animum turbet,recurrere adledionem facrarum litei^nbsp;tu m, amp; meditationem verbi Dei, Quanquam autem abhorrebit animus^ à leótiO;nbsp;ne amp; meditatione verbi Dei ( Satan enim impedireconatur,amp;naufeamlegeDlt;^nbsp;obijcit) tamenipie te cogaSjVt fi non animus tarnen lingua, aures amp;oculi occup*^nbsp;tiinterim,aliud videant,audiant agant, quam animuscogitat. Certo auteH*nbsp;ïènties animum occupatis lenfibus externis verbo Dei facile poftea acquieturuiö*

Atquehic inprimis ccrniturvis potentia verbi, quod animum Satana^t^ lisfaucium,reftituitamp;pulchrefanat. IdeoEfai. 9. Inter nominaChrifti,eri!ii®nbsp;hoc ponitur quod fitConfiliariusafflidorum. Confolatur enim perverbuifl»nbsp;ficut dicit Elai. 9 9. Dominus dedit mihi linguam eruditam, vt fciam verbo eui^nbsp;fuftentare qui lafTus eft. Et Paulus. Roman, ly. docet, confolatione fc^^^nbsp;pturarum Ipern concipiamp;augeri, quam Satan in tentationevnicccupiterept^inbsp;piorum animis. Quare cum in tentationibus nullum fit præfèntius remediuß»nbsp;quam quoquo modo moleftas cogitationes animo eijcere,vna ad earn rem via Anbsp;fi diligenter verbum Dei legamus. Itaenim commodilTimeSatanæ ignita telanbsp;ftinguuntur.

Hoc confilium qui lequi nolunt, amp; indulgent cogitationibus ægrianiiï*? illi nihil aliud faciunt, quam vtmateriamincendio fuggerant, donee fefliamp;vilt;^nbsp;àSatanà,qüi mille artifexeft, fuccumbant. Hoc enim vnum pugnæ genus innbsp;intendit^ quod cogitationibus irædiuinæ, fidem noftram conatur labefadaf^'nbsp;Adhanclpiritualemludam, fitucarnalia auxiliaafFeras,præter verbum Dei, n-hil aliud facis,nifi quod nudum te potend Spiritui obijeis. Hic igitur, fi libet,nbsp;ftitue collationem tuarum virium cum Satanæ potentia,amp; facile apparebit, quài^nbsp;imparhic congreffus fit, negledo verbo (in quofolo diuinapotentiaeft,Rom.i/nbsp;humanis viribus amp; confilijs cum Diabolo, tot, ab initio mundi, vidorijsclar^?nbsp;tanto belli vfu doólo, contendere.

Omitte igitur cogitationes, quibustuum cor occupât, amp; caue cum eodlip**' tes, pôtcft énim fein Angelum lucis transformare, amp; Chrifti gloriofam perfbnä®'nbsp;induere, amp; quiaetiam facras literas nouit,ficutapparetMatth. 4. NonnuDgt;nbsp;quam ipfis Chrifti verbis, quibusnihilfuauiuseft,contraChriftumamp;fidemti'nbsp;am vtitur. Hic nifî fimpliciteranimum reuoces,amp; dicas : Nefeio alium Chriftninbsp;quàmeum, quia Pâtredatus, promeamp;promeispeccatiseft mortuus,huncfc^nbsp;non irafei mihi, led amare me, alioqui non fuftinuiflet pro me mori,nbsp;Hæc inquam, nifîobijcias,amp;fimuladdiligentemleôtionem fcripturæte confe^nbsp;ras, certèfuccumbes. Facile enim eft ei, infirmam fidei noftræ fcintillam obriic-re, nifî earn verbo Dei alamus.

Leue præceptum hoc quoque eft, fed tarnen neceftarium amp; vtile, vtaftH«^ animifugiantfolitudinem, amp; captent colloquia amicorum qualiacunque. Ao-ferunt enim amp; colloquia aliquidadauertendumanimum,àgrauioribuscogii3'nbsp;tionibus. Ideololitudo imprimis peftilens eft, amp; reifte dixitille:Væhominifojnbsp;ficeciderit,noneritquierigat eum. Verbumenimfratrum magnam vimhabebnbsp;amp; debent tentati meminiffe, vt fratrum voces tanquam Dei voces audiant ,eisqi^nbsp;credant. Quod fi nemo fit, qui nos de verbo Dei doceat, tarnen fatiuseftnbsp;lefcunqu-

DE ANGELIS MALIS. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,

kfcunque ali om m fermoncsaudire, quàm audireSatanam^blalphemias Slt;. igni-tafua tela in cor noftrum loquentem.

Hæc tanquam generaliapiæcepta Spiritualium tenrationum propofui, feli. quumeft, vt vnufquisque itainftituat animum fuumcontraSatanam,vtlèntiatnbsp;fe aliquid hoe noftro confilio adiutum efle. Neque enim eft quod quiiquamnbsp;putet, qui Chriftifidemiequitur^iefine tentationibus vidurum eflè. Verumnbsp;enim eft illud Pauli : O nines quipiè voluut viuerc inChriftoIefu, periècutio-nem patientur. A.c corporales tentationes quidem , vtftintinopia, cupiditasnbsp;gloriæ,opum,ignominia, amp;firnilesfaci]iusfuperantur.

Hic autem labor hoc opus eft, ciim diuinamiram nobisipedandam Satan exhiber. Ad quam accedit etiam noftræconfcientiæteftimonium,quod Satannbsp;deinde äuget varijs diuinæ iræ exemplis,quæ hinc inde in diuinislitcris haben,nbsp;tur, amp; quæ quotidie vfus huiusvitæ offert. Hæc longegrauifftmapugna eft, innbsp;qua Satan omnes fuas vires amp; artes omnes efFundit,fequeinimaginemiratiDeinbsp;transformât. Hic ft incipias fequi cogitationestuas, quasipfefuggeritperijfti.nbsp;Etquiamulti hoc faciunt, videmusquo prolabantur. Cupiunt enimquoquonbsp;modo grauiffimo onere h ar uni cogitationum de ira Dei leuari. Quare vella.nbsp;queo vel ferro vel alia rationevitam fibi eripiunt. Is finis eftconfiliorumSata.nbsp;næ, amp; hoc fpedat, vt cùm Chriftum oculis cripuerit, in delpcrationem adducat.

Quare eijeienda animo cogitatio ilia depeccato,amp;îraDeleft,amp;diuerfum potius cogitandum eft. Quemadmodum legimusin Vitis Patrum dequodam.nbsp;Is cùm hac tentatione defperationis ob admiffum peccatumgrauitervexaretur,nbsp;obfirmato tandem animo dixit : Nonpcccaui. Non quod negaretpeccatum,nbsp;fed quod videretfe alia rationeà triftibus illis cogitationibus liberari non pofte,nbsp;quàm fi eas abijeeret amp; diuerfum cogitaret. Et fine fi fiducia mortis amp; meriti Chrinbsp;fti,hanc vocemedidit, infigne exemplumfidei eft,quod nos in huiufmodiperi,nbsp;culis,imitari oportet, vt nos quoque dilcamus, non efle cum Satana difputan»nbsp;dum,alioquiiraobruenturinfirmæ mentes cogitationibus,vt fibi mortem confci-fcant. Nequeenim animus humanus iram Dei, quamSatan nobis obijeit, amp; vr-geqfuftinere poteft.

Quicquid igitur fuggeflerit, fimpliciter auertendus eft animus, claudcndi oculiamp; aures, nequicquam vel videamusvelaudiamus,prætetverbumpromiC.nbsp;fiqnis de Chrifto, amp;debonavoluntatc Parris, quiFiliumfuumpronobis tradi-dit. Sicutdicitlohan. 5. Sic Deus dilexit mundum, vt vnigenitum fuumFi-liumdaret,amp;c.

Quicquidpræter hanc voluntatem placati amp;fauentisDei Satanfuggeflerit, hoc tanquam volatiles amp; inanes cogitationes animo eijee.

Idem fere Gcrfbn quoque monet, quifolus ex recentioribus, de confb-landisægrisanimis,amp;infirmis confeientijs cogitauit. Reliquiferè omnes in alto ocio amp; pace verfati, nunquam huius rei meminerunr. Proponit autemnbsp;illuitrem fimilitudinem, amp; comparât hasSatanæ cogitationes , quibus tan-quam ignitis telis pia corda follicitat, canilatranti, quern fi lapide vel ferro petas,nbsp;magisirrites. Idem inquit fit in cogitationibus, fi eis indulgeas.

Sicut autem tutiflimum eft , cancm latrantem contemnere amp; pi'æteri. re : Ita vna vincendi ratio eft , contemnere cogitationes Satanæ , nequenbsp;cum eis difputare diutius , ita fict, vt fua fponte excidant , quanto enimnbsp;magis

perari, amp; Satan nihil minus ferre poteft ,quam fui contemptum. Quarereóii'**' mè faciunt qui hic fortes elfe, amp; contemnere malignum fpiritum polTunt.

Nec dilfimileeft, quod invitis patrumlegimus,ibicùmquidamgrauibiif cogitationibus vexari queretur,confulitfratrem. Isinhuncmodummonet,ynbsp;quemadmodum cogitationes fpontè non accerfitæ incidunt. Ita rurfusex^i-Hrrê*paçfinat neniippicinrlnlop^f. Onemadmodnm eniminnuir intuaffiâl^^

prohibere ne in capite nidificent. Iraetiam cogitationesSatanicascauerepof potes. In hoc intende, ne ilise altius animo infigantur amp; occupent prorfus aH*'nbsp;mum. Hocenîmfi fit,perijfti. Reôlè hic monuit,amp;omninônilipericulü']nbsp;certum adiré velimus, idem nobispræftandum. Quantô enimplus cogitation*-busindulgebis, eô minuspatebitexitus,lèdceu inlabyrinthum conclulus, m*'nbsp;quamteexpedies.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.

Idem hoc loco fieri videmus. Volunt Rabfacem optima ratione amp; con'?' lio compefcere, lèd fruftra, redditur enira furiofîor. Commendo igiturvob'^nbsp;hune locum, vtfciatis,quomodo vexatisconlcientijsfit confulendum. Vidimquot; 'nbsp;tos, qui cùm g auilïimètentarcntur,hancartem non norunt, quod contemn^^'nbsp;dæ cogitationes client. Hi ne fadum eft,vtinciperentfurere,cùm fcilicctorgaquot;^nbsp;Içnfuum,vehementibus eogitationibus elfent læla,quidametiarafibieonfe''^^nbsp;runt mortem. Sunt autem huiufmodi cogitationesmeraludibriaSatanæ,nbsp;nos non lacimus, fedpatimur, necluntadioneshumanæ, fedpaflîones. QH?nbsp;qui dilcerc nolunt, deijsadum eft,cogunturenimfuccumbcre. Diabolus en'quot;'nbsp;talisclaumniatoreft,qui non fatigatur,donee vicerit. Quiigitureumnonco''nbsp;temnunt,led fiunteiusIpedatores, ijsvnum Ipedaculumpcftalterumexhib^^nbsp;vham cogitationem poft aliam obtrudit, donecobruantur. Qui autem effug^^^nbsp;eius inlîdias volunt, dicant, necIpedator,nequeador tuus ero. Sicenimn'?'nbsp;nuitChriftus. Matth. iS. Nifî fueritis ficut paruuli amp;c. SicRabfaces,nbsp;habet hos fpedatores amp; dilputatores, confidentior redditur amp; furiofior.nbsp;as autem infra obiurgat eos. Quare relpondens ei, amp;c.

Homo eft creatura Dei, carne amp; aninia Ipirante conftans, ab initio ad im^» ' nem Dei fada fine peccato, vtgeneraretamp;rebusdominaretur,necvnquain'^^quot;nbsp;reretur. Tom. i. Icnenf. fol. 538. Exdilput. dehomine.

tentiæ, virtutis, amp; gloriæ ab hominibus poflîdetur. Vt hinc merito ipfa vocari debeatdilFerentiaeirentialiSj quaconftituaturhomo dilferreabanimalibus 8c rc.nbsp;bus alijs.

Quam amp; Scrip turaSanóiaconftituittalem dominam, fuperrerram, volu. eres, pifees, pecora,dicens: Dominamini, amp;c. Hoc eft vt fit Sol amp; numen quod-damadhasresadminiftrandas inhac vitapofitum. Nec earn Maieftatem Deusnbsp;poftlapfum Adæ ademitrationijfedpotiusconfirmauit. TarnentalemftleMaieftatem efte, nec ea ipfa ratio nouit à priorc, fed tantùm à poftenore. Ideo fi com.nbsp;paretur Philolophia leu ratio ipla ad Theologiam, apparebit nos de homine penènbsp;nihilfeire. Vtqui vix materialem eins caufam videamurfatis videre. Nam Philolophia elficientem certe non nouit, fimilirer nec finalem. Qiiia finalem nuLnbsp;lam ponit aliam, quam pacem huius vitæ, amp; elficientem nefeit efte creatorem De.nbsp;um. De formali verb caufa, quam Animam vocant, nunquam conuenit, nun-quam conueniet inter Philolbphos. Nam quod Ariftoteles earn definit, a-primum corporis viuere potentis, etiam illudere voluit leóiores amp; auditores.

^ecfpes eft, hominem in hac præcipuèparte lèlèpofte cognofcere quid fit, donee In fonte ipfo, qui Deus eft feie viderit. Et quod miferabile eft, neefuiconfilij,nbsp;autcognitionem plenam autcertam habet poteftatem, fed in hisfubiedaeft cafuinbsp;amp;vanitati. Sed qualis eft hæc vita, tails eft amp; definitio amp; cognitio hominib, hocnbsp;cftexigu2,lubricaamp;nimiômaterialis. Tom. i. lenenf. fol. 537.

D I T V S. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'

Genef. t. cap. fol. 16. Faciamus hominem ad imagincmamp; fimilitudi-|! nemnoftram. Hie iterum nouaphrafiMolesvtitur. Nondicit,Mareagiteturj : ,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fierbefcat,aut producat terra, fed F A C I A M V S, Ergoincluditmanifeftam

' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lt;leliberationem amp; confilium, cuius nihil fimile fecit in prioribuscreaturis. Ibi

I enim fine deliberatione amp; confilio dixit : Agitetur Mare, producat Terra,amp;c. ' Hicautem Deus fe ad confilium vocat,amp;indicitquafideliberationem cum hominem create vellet.

Primùm igitur fignificatur hie, infignis differentia hominis, ab omnibus ^lijs creaturis. Magnam fimilitudinem cum homine habentbeftiæ, fimul habi_nbsp;mnt,fimulaluntur, fimul comedunt, amp; ijlHem velcuntur, dormiunt amp; quiefeuntnbsp;apud nos» Siigitur conuerfationem, viótum amp; alimoniamconfideres,magna,nbsp;cftfiniilitudo.

Sedinfignemdifferentiaminteriftaanimaliaamp; hominem Mofeshicoften. tlft, cum dicit: Singular! Dei confilio amp; prouidentia hominem effeconditum.

lt; nbsp;nbsp;nbsp;fequuntur. Textusautem hie potenter feparat hominem, cum dicit; Deumcer.

I adimaginem Dei. Hæcimago longe aliud eft, quam cura ventris, cibusamp;po. tus,quæ beftiæetiam intelligunt amp; appetunt. Etfol. 17. Omnestres perfb.nbsp;næ hic concurrunt, amp; dicunt: FACIAMVS, nec Pater facit ahum homi- uem ,quàm Filius, nec Filiusaliumquàm Spiritus Sanólus, fèd Pater, Filius amp;nbsp;! 1 ^pititusSanófusvnusamp;idemDeus,autoramp;creatorefteiuldemoperis. nbsp;U:nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;M EX

Gencf. cap. i* fol. X4. Formauit igitur Deus hominem de puluer^ tcrræ, See, Hie redit Mofes ad opusfextidiei amp; oftendit vndecultor terræ ventri Nempe quod Deus eum finxerit ex gleba, ficut figulus manu ex luto fingit ofinbsp;lam. Ideo fuprà non dixit, ficut de alijs creaturis, producat terra hominem, fe»nbsp;faciamus hominem vtoftendatexcellentiam genei is humani, amp;ieueletDei confilium fingulare,quovfus eft incondendo homine,Etfipofthac homo crelcitnbsp;multiplicatureodem modo, quo reliquæ beftiæ. Nam fernen in matrice coagU.nbsp;latur, amp;formatureademratione. Hic nulla dilfîmilitudo eft inter vaccam fe-tam, Sc grauidam mulierculam. Sed in prima conditione oftenditMolès raaxi-raam elfe diflîmilitudincm, fiquidem fingulâri tum confilio,tum fapientia,huin:t-na naturacondita amp;digito Dei formata eft.

' Hæc diflîmilitudo, quæ inter originem hominis amp; pccudumeft,etiam n-ftenditimmortalitatem animæ,dequapaulô antèdiximus. Etficnimomniaf^ liqua operaDci plena admirationis amp; valde magnifica funt, tarnen hominem hotnbsp;arguiteirepræftantiffimam creaturam, fiquidem Deus in eo condendo confilimnbsp;adhibet, amp;nouo modovtitur. Non relinquit eum fingendum terræ, ficutnbsp;ftias Si arbores. Sed ipfe earn format ad imaginem fui, tanquam participe^nbsp;Dei, amp; qui fruiturus fît requieDei. Itaque Adam antequam à Domino for®^'nbsp;tur, eft mortua amp; iacens gleba, earn appræhendir Deus, amp; format inde pulcherf'nbsp;mam creaturam, participera immortalitatis.

Hæcfî Ariftoteles audîretloluereturîn cachinnum, amp; iudicaretcfre,ctfînof infuauem , tarnen abfurdiflimam fabulam, Quodhomo quôadoriginemfuannbsp;primam, fuiflet gleba, formatus autem fit diuina fapientia, amp; fîc conditusnbsp;c^ax immortalitatis» Nam etiamfî quidam ex Philofophis, vtSocrates amp; nhhnbsp;aUerueruntimmortalitatem animarum,tamen à reliquis Philofophis irrifî amp; tai'nbsp;tùm non exploh funt» Sedannonmagnaeft fatuitas,fîcoftendi rationem,cninbsp;videatadhuc hodie, plenam admirationis elfe hominis generationem ? An^nbsp;nim non abfurdumiudicabis, hominem qui in æternum vidurus eft, naici quannbsp;ex vnaguttulaferainis inlurabispatris ? Maior in hocfercabfurditas cft,quà^nbsp;quôd Moles dicit de gleba, digitis Dei formata. Sed ratio hoc modo oftendit,^nbsp;plane nihil feire de Deo, quifolacogitatione ex gleba facit, non fernen hominiSnbsp;kd ipfum hominem, amp; quôd poftea Moles dicit, ex cofta viri facit fminafinbsp;Hæc prima hominis origo eft.

Creatoautem fie malculoamp;fmina,pofteaexcorümlanguincdiuinah^ hedidionegeneraturhomo. Quanquamautemhæc,cumbrutiscommunisg^nbsp;neratio eft, non tollit tarnen illam gloriam originis noftræprimæ, quôdfîuyii^nbsp;vafculaDei,abipfoDeofîda,quodipfeeft figulUsnofter, nosautemlutumci«Snbsp;ficutlefaias 64. loquitur. Idque non folùmad originem noftramattiner,^nbsp;per omnem vitam, amp;vsque ad mortem, amp; in lepulchrum manemusluturnhiii^nbsp;figuli.

Sed hic noua quæftio oritur, Sicut cnim Mofes noua phrafî hic de hon' ncloquitur; Formauit Deus hominem delimo terræ. De alijs autem anim^' nbsp;tibn '

DE HOM INE A NTE LAPS VM nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,55

ribuSjluprànon fîcloquutuseft. Ita,quoquehicpeculiarc quiddamdehomine dicit infpirafle Deum in faciem eius ipii'aculum,quod de reliquis beftijs non dixir,nbsp;cùmtamen omnibus beftijSjficuthominiinfît Spiritus in naribus.

Quæritur igitur cur hoc Mofès fie voluerit dicere ? Secundo quæritur id quoque (quanquam eodempertinet) cùm per totamiefipturara, omnia anima.nbsp;lia vocentur animæ viuentes, cur tantùm dehomine hoc in loco dicatur, Faôiumnbsp;eumefle inanimamviueiitem ? Supra qui dem dixit: Producat terra ani mamnbsp;viuentem, vnumquodque infuo généré. Sed hic multùm mutât amp; dicit Homo faduseft in animam viuentem.

Hæcabfque dubio mouerunt Patriarchas, Sanôlos Patres amp; Prophetas, vt huiufmodilocos diligentiusexcuterent, Quod ifta fingularis loquendi jatio fi-gnificat Molen infigne quiddam voluifle oftendere. Nam fi animalem vitam,nbsp;de qua hic Moles loquitur, relpicias, nulla differentia eft inter hominem amp; AILnbsp;num. Habet enim animalis vita opus cibo amp; potu, habetopus Ibmno amp; quiete,nbsp;corpora pari ter cibo amp;potufaginanturamp;crelcunt,inediamarGelcuntamp;pereunt.nbsp;Stomachus cibum accipit, codum tranfmittitad cpar,quodfanguinem gignit,nbsp;quo reftaurantur omnia membra.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'

Hæc cum confideramus, nulla inter hominem amp; beftiameft differentia. Et tarnen hominis vitam Mofes ornât hoc modo, quod de eofolo dicit, Effeeumnbsp;fadum in animam viuentem, propterea quod ad imaginem Dei eft ebnditus, quænbsp;imago procul dubio in ftatu innocentiæ fingulariter reluxit in facie Adæ Sc Heuæ,nbsp;ficutpoftpcccatum, tarnen Gentes, ex pofitucorporis,quodfolushomoereólusnbsp;incedit, amp; attollit oculosadcoelum, collegerunt hominem præftantiorem effenbsp;creaturaminteromnes reliquas creaturas.

Hue rclpexit Paulus, cùmhunc locum citât, Corinth. 15. Scriprum eft, Primushomo Adam,fa(ftuseftinanimamviuentem, vltimus autem Adamnbsp;inSpiritum viuificantem. Animam viuentem vocat vitam animalem^quæ efte.nbsp;dere,bibere, generate,augefeere,quæ omnia ctiam in brutis funt. PerAntithe.nbsp;lin autem dicit, vltimum Adam tadum elfejn Spiritum viuificantem^ hoc eft ta.nbsp;lemvitam, quæ iftis animalis vitæ conditipnibus non indigeat.

Docet etiam Paulus, etiamfi Adam nonpeccaflet, tarnenviéiurumfuiflè corporalem vitam, indigamcibi,potus, quietis, crefcentem,generantem,amp;cæte-ra, donee per Deura ad vitam Ipiri tualem effet translatus, in qua vixiffet fineani.nbsp;malitate,vt ficdicam, nempcab intra, ex lolo Deo, amp; non ab extra, ficut an|eaexnbsp;herbis amp; fruótibus. Idque fie vt tarnen homo habeat carnem amp; ofla, amp; non fitnbsp;mereSpiritus, ficut Angeli funt.

Refpondeo igitur ad quæftionem, Deum per os Mofi, etiam hoc in iopq yo. luilTe oftendere fpem futuræ amp; æternæ vitæ, quam Adam, fi in innoçentm per.nbsp;ftitiiret,poft animalem hæcvitamhabiturusfuerat,quafidiceretMoles : Faftusnbsp;eft homo in animam viuentem, non fimpliciter ficut beftiæ viuunt,fed quamnbsp;Deuspofthacviuificaturuserat,etiam fineanimalivita. Hancfpemimmortal^nbsp;tatisperChriftumhabemus nos quoque, quanquam propterpeccatummortiamp;nbsp;omnibus calamitatibusfumusfubieôli.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp; ,

Adæ melior fucrat futura conditio. In terra fuauiter amp; cum fumma vo-luptate vixifTet. Deinde fine vlla moleftia effet translatas de animait vitain fp-ritualem. Nos ex animali vita, non nifi per mortem amp; poft infinita perKii^ âc cruces transferimur.

. : nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;t.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;-

Genei, cap. i.Tol. 57. DicîtitaqueMofes,profundofomnoopprc^' fum Adamum, ita vt procumbens invirentemterram,longos duxeiitSpirftaSnbsp;ficutfolentquibenèamp;fuauiterdormiunt. Hunclomnuminquit, fecit Dom*'nbsp;nus fuper eum cadere. Eftcnim fomnus verèdiuinum amp; pulchcrrimiim^^^'nbsp;num,quod delupertanquamr'osdefiuit, amp;hume6lat totura corpus.nbsp;que fie dormiret Adam, tulitDominus vnam de coftis eius. Vocabulumnbsp;um 2c/4, coftam amp;latus fignifîcat. Quare ficaccipio,quödnudaracoftam,l^nbsp;ueftitamcarneacceperitDominus,ficut Adam infrà dicit: Hoceftosexolfib^nbsp;meis, amp; caro de carne mea. Porto hoc quoque fecit Dominas, per verbumii^^nbsp;um, neputemuseum Chirurgi more feôfionealiqua vfum elfe. Dixit : Ex iftonbsp;fe fie induto carne,fiat muher amp; ita fadum eft. Atque eum hiatum 'ateris poft^^nbsp;claufit carne.

ïum in vno latere plus habere coftarum, quàm in altero. Sed hoc meliuslci^j, Medici,quiAnatomiannorunt. Lyra difputat. Numeacoftain corporeA^^nbsp;fueritfuperflua ? Sedhocfîfuit,inquit, monftrofumfuit,Si non fuit, fequitl'nbsp;Adamumpofteadiminutum fuilfe cofta,fedidquoquemonftrofumeftinqi'f'nbsp;Tandem refpondet, Illam coftam fuilfe fuperfluam ratione indiuidui, Italt;l^^nbsp;fublataea, fuilfe corpus Adæ integrum, amp; tarnen corpus AdæindiguilTehac*^^'nbsp;fta, propter mulierem ex ea formandam.

bum foluit omnia huiufmodi argumenta. Qi£id enim necclfe eft difpiit^f^ vnde reliquam materiam acceperitDeus, qui vno verbo poteft amp;conditomi?'nbsp;Oriuntur autem hæ qmrftiones ex Philolbphia amp; Medicina, quælineverbû^^nbsp;Dei operibus dilputant. Fit autem hoc modo, vt amittatur gloria Scripturaenbsp;ôlæ,amp;maieftascreatoris.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;* x

cut à Mole exponi tur, quod Heua fit condita ex cofta Adæ, amp; quod ea pars poris iterum claufa fit carne.

Sicut Adam ex gleba, ego ex guttula languinis Patris mei fadus lü Quomodo Mater me conceperit, quo modo in vtero formatusfum, amp;increme^^nbsp;lumplcrim,hoc gloriæ conditoris relinquo.

Vere enim incredibile eft, ex gutta languinis hominem nafci,amp;taincn^^ verum. Si igitur ex gutta languinis, ifta potentia generandi cxiftit, cur nnbsp;ctiam ex gleba? Cur non ex cofta?

Quæftio de loco in quo Homo conditus eft. Gcnef. cap. i« ol* Scd agitata quoque hæc quæftio eft, in quo loco tcrræ Deuscondiderit omi-nem ? Ac funt qui magno conatu defendant, eum i n agro Damafceno elle connbsp;ditum,eô quôdaudiuerunt, glebam Damafcenam effe rutilam ac rertilem.nbsp;nbsp;nbsp;ed

Nobis enimlatis eft fcire,quôd homo fcxto die per animalia ex terra condL tüs, ScinhortumEden poficus fit. Vbi autem conditusfit,quidneceffeeftfci-re ? ExtraParadifum eft conditus, ficenim dicittextus, eum inParadifum elfenbsp;translatum leu pofitum,antequamHeuaeirecondita,quam inParadifo condtnbsp;tam elfe Mofes hic oftendit. Hæc fcire fatis eft.

Genefi cap. x. fol. 17. Agitatur hic quafi mare quæftionum. Quid fit imago ilia Dei, ad quam Mofes hominem dicit faólum eftc ? Ac Auguftinusnbsp;in hoc loco explicando multus eft, prælèrtim in libro de Trinitate. Dodoresnbsp;autemreliqui,FerèAuguftinum lequuntur, qui Ariftotelis diuifionem retinet,nbsp;QuodImagoDei fintpotentiæanimæ,memoria,mensvclintcllcdusamp; voluntas.

In his tribus dicuntconfiftereimaginemDei, quæ in omnibus hominibus I eft» Sicut enim in diuinis ( inquiunt ) verbum nafeitur ex fubftantiaPatris, amp;nbsp;Spiritus Sanduseft complacentiaPatris : Itain homine ex memoria proceditnbsp;verbum cordis, quod eft mens, Eoprodudo prodit voluntas, quævidetmentemnbsp;amp;eadeledatur.

* Similitudinem autem dicunt elTeindonisgratuitis. Sicutenimfimilitu, doeftquædamperfedioimaginis : Itadicunt naturamperficipergratiam. Ita.nbsp;que fimilitudo Deleft, quod memoria ornatur fpe, intellcdus fide, amp; voluntasnbsp;charitate Adhuncmoduminquiunt,homo eft creatus ad imaginem Dei, hocnbsp;cftjhomo habet mentem,memoriam amp; voluntatem.

Item homo eft creatus ad fimilitudinem Dei,hoceftintelleduseftinumi-- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;natusfide, memoriaconfirmata fpe ac conftantia, amp; voluntas ornata chahtate.

Tertio faciunt etiam alias diuifiones,Memoriamelfeimaginempotentiæ Dei, mentem fapientiæ, amp; voluntatem iufticiæ, amp;c. Ad hunc modum Augu_nbsp;,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ftinus præcipuè, amp; poft eum alij, eo incubuerunt, vt diuerlàs trinitates in homine

I excogitarent, putaueruntenim hoc modo imaginem Dei,faciliuspoireconfpici. Sicut autem hæ non iniucundæipeculationes arguunt acuta amp; ociofa ingenia, itanbsp;minime faciunt ad i magi nem Dei rede explicandam.

I nbsp;nbsp;quibus omnia rediguntur ad Trinitatem, tarnen baud fcio an lint valde vtiles,

. nbsp;nbsp;nbsp;præfertim cum eapoftea longius ducantur. Nam hue quoque alferturdifputa-

J nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;M iij tio de

-tiodeliberoarbitno,quæeximagineiftanafcitui-. Ita enim dieiint, Deus cft liber, ergo cùmhomo adimaginemDei fit conditus, habet etiam liberam mcnio-riam, mentem amp; voluntatem. Ad hunc modummultaexcidunr,quæautim-proprièdicuntur,autpofteaimpiè accipiuntur. Ita nataeft hincpericulofafen-tentia, quapronunciant, Deum ita gubernarehomincSjVteos proprio motvif-natagerc. Exhoedido multæ incommodit opinionesenatæiunr. Similceui quod citatur : Deus qui creauit tefinete, nonlaluabitte finetc. Hincconclu-fiimeft,liberum arbitrium concurreretanquam caulampræcedentem Ötefficiei-tem falutis. Nondilfimile eft Dionifij di dum periculofius fuperioribus vbiai-cit. Quanquam Dæmones amp; homo cecideruntinquit, tarnen naturaiia manie-runtintegra,vtfuntmens,memoria,voluntas,5fc. Sed fi hoc verum efifequi-tur, quodhomo viribus naturæ polfit facere, vt faluus fiat.

Hætam periculofu Patrum (èntentiæ in omnibusEcclefijs Sc Schobs agitatæ funtj nequelanè video, quid Patres voluerint per eas elficere. Quare conlulo vt cùn'nbsp;iudiciolegatur. Sæpe loquuntur ex affedu amp; proprio feniu quem nos nonh^^nbsp;bemus,nec habere poirumus,cùmoccafionesfimilesnon habeamus. Imperil*nbsp;igitur fine iudicio omnia arripiuntin fuofcnfu,amp;nonineo quemPatreshabui^'nbsp;runt,fed omitto hæc amp; ad rem venio

Vereor autem, nepofiqüam hæc imago per peccatum amilTaeftjnoniatr» earnpoifimusintelligere. Memoriam, voluntatem amp; mentemhabemus quideinbsp;fedcorruptilfima amp;grauilfimèdebilirata,imô vtclarius dicam ,prorfusieprofa^nbsp;immunda. Si enim iftæ potentiæ funt imago Dei,fequeturetiamSatanatn^nbsp;imaginem Dei conditum elfe, qui profeólö ilia naturaiia longe habet validio^^nbsp;quam nos habcmus,ficut eft memoria amp;intelledusfummus,amp; voluntasobu''nbsp;natilfiraa.

Ergo eft imago Dei, longé aliud nempc opusDeifingulare. Si qui tatnc^ contendunthaspotentiasefleiroaginemiftam,fiiteantureas quafileprolas amp;nbsp;mundas efle. Sicut leprolumhominem tarnen hominem appellamus,qU'^^'nbsp;quam in carne leprofi omniapenè mortua funt amp; ftupenr, nifi quôd ad libidin'^*^nbsp;commouentur veheraentius.

Quâre imagoDei,ad quam Adam fuitconditus,fuitreslongèpræftaiid^' ma amp; nobililfima, cùmfcilicetnullaleprapeccati, nequein rationc, nequein''^quot;nbsp;luntate hæfit. Sed amp; interiores amp; exteriores fènfus omnes fuerc mundilfiminbsp;telleólus fuitpurilfimus, memoria optima, amp; voluntas fincerilfima, inpulcher'^'nbsp;maftcuritate, fine omni inetu mords, amp; fine follicitudine vlla. Adhæc intsd^'nbsp;raaccelfit etiam ilia corpus amp; omnium membrorum pulcherrima amp; cxcellenti^'nbsp;mavirtus, qua omnes reliquasnaturasanimatasvicit. Plane enim exiftitrio^^^^nbsp;Ecccatum Adæ oculos ita fuiflè acutos amp; claros, vt Li ncem amp; Aquilam fuperaf^ 'nbsp;eones autem amp;vrlbs, quorum maximum robureft ,iplèfortiortra(ftauit,nûDnbsp;literquàm nos catulos tradamus.nbsp;nbsp;nbsp;Frult;ftuumquoque,quibusvfus eft m ci*

Sed poft lapfum irrepfit mors, tanquam lepra in omnesfenfus. Ita intelleélu quidem imaginem iftam poifimus alfequi. Adam non cognouJnbsp;fiiam Heuam, nifi lécuriofilfimo animo ergaDeum, amp; voluntate obedientcD^^nbsp;fineomni viciofa cogitadonc. Nunc poft peccatum, norunt omnes, quantumnbsp;furor in carne, quænonfolùm furiolàeftinconcupifcendo,fèdetiaminfam^^nbsp;cil I

DE ÎÎOMINE ANTE LAPSVM. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;139

cndo, poftquam nada eft quod voluit. Vtrin que igitur nec ratio, nec volun tas integra cernitur, fed furor plufquam beluiutis. Hæcan nongrauis noxia lepra elt, qua Adam caruitanrcpeccatum ? Præterquam quod habuit maioresnbsp;vires amp; acriores fènfus, quàm reliqua anîmanria. Apri quantùm hodie auditu ?nbsp;Aquilæ quantùm vifu ? Leo quantùm viribus hominem anteceilit ?

Ergo ImaginemDei lie intelligo. Quod Adam earn in lualùbftantiaha-bueriqquôdnonfolùmDeumcognouir, amp;crediditeum elfe bonum^fedquod ctiam vitam vixeritplanèdiuinam hoc eft quod tueritfinepauore mortis ,amp; omnium periculorum,contcntus gratia Dci. Sicutin Heuaapparet,quæcumlèr-pente lineomni metu loquitur, ficut nos cum agno aut cane. Ideo etiam iftamnbsp;pnain proponitDeus, litransgredianturpræceptum, Qu^acunquediecomc-deris ex ligno hoc, morte morieris,quafi dicat. Adam amp; Heua, vos n une viuirisnbsp;fecuri, mortem non fcntitis,nec videtis. Hæc eft imago mea, qua viuitis, ftcutnbsp;L)eus viuit. Si autem peecaueritis, amirtetishancimaginem Sc raoriemini.

Nunc igitur videmusquantaperîcula, quotmortes amp; mortisbccafionesmi ftra hæc natura cogaturexperi ri, amp;luftincre,præterfoedam concu^ifeentiam, Scnbsp;alioslurores peccati,acinordinatos motus, qui in omnium animisfx..nr. Nun-quam fumus fecuri in Deo, terror amp;pauor etiam in fomnis nos exercent. Hæcnbsp;amp; lîinilia mala funt imago Diaboli, qui ea nobisimprelîit. Adam autem in fum-mavohiptateamp;fccuritatevixir,nonignem,nonaquam metuit non metiûtalianbsp;incommoda, qui bus hæc vita infeftatur, amp; nos nimium metuimus.

Exténuent igitur peccatum originis qui volent, profeào apparet tum in peccatis,tuminpoenis,longècflè maximum. In{ptce{blamlibidincm,annonnbsp;cftvaftilsima,tumconcüpircendo,tumfaftidiendo ?

Quid autem de odio erga Deum, amp; blafphemijs dicemus ? Hi cnim funt lapfusilliinlignes, qui verèarguunt imagincm Dei amilfam elle.

Ergo cùm deimagine illaloquuntur,loquimurdercincognitaquamnon Iblùmnonfumus cxperti,fcdperpctuô contrariaexperimur, amp; nihil præternu.nbsp;da vocabula audimus. Fuit enim in Adam ratio ilium inata, vera noticia Dei, amp;nbsp;voluntasredilsima ad diligendum Deum amp; proximum,ficutAdamHeuamlu-amcomplcxuseft, amp; ftatim agnouitvtfuam carnem.

Adhæc acccircruntalialeuiora,fedlongèmaxima,ficumnoftrainfirxnita-teconféras, nempe cognirio naturæperfcCfa,animalium, herbarum, frudlumn, arborum amp; aliarum creaturarum.

Hæc omnia fimul coniundta, an non talcm virum conftituunt amp; faciunt, in quo imagincm Dei reluccre fentics ? Maxime cùm addas etiam imperium innbsp;creaturas. Vtficut Adam amp;HeuaDeujn agnoueruntDominum, ita pofteaipfinbsp;rehquis creaturis, in aere, aqua, terra, dominatifunt. Hanc maieftatem quispo-teritverbisaficqui. Nam ego credo Adamitapotuilfevnoverbo imperareleo-ni, ficut nos imperamus alfuefaôlo cani. Ac liberum ei fuit terram colere, ad.nbsp;proferenda eaquæ vellet. Nam fpinas amp; tribulos tum non fuiflè,fequentia pro-babunt, ficut neque beftiastam immanes tum fuiffeputo,vtnuncfunt.

Scdpeccati originalis iftaculpaeft, quo vitium contraxittotareliquacre^ tura, vt Solem ante peccatum clariorem, aquam puriorem, arbores fertiliores, a-gros foecundioresefTe exiftimem : Per peccatum autem amp; ilium horribilem la-pfum non Ibliimcaro lepra peccatideformataeft,lèdomniaquibushæcvitavr^-tur,corruptaiunt,ficut infra clariusdiceraus.

Hoe autem nunc per Euangeliumagiturvtimago illa reparetur. Etpau-lo poft. Ergo fuit præftantiflimum quiddam illa imago Dei, in quam inclula fuit vita æternaamp;fecuritasætcrnaamp; omniabona. Ita autem perpeccatumhæ'nbsp;imago obfturata amp; viciata eft^vt earn ne quidem intclleôtu poflîmus alîequi. Nai^nbsp;etfî vocabulalonamus,quis eft qui intclligere pofîît, quid lit elfe in vita lecura, line pauoribus amp; péri culis,lapientem ^redum ,bonum, liberum ab omnibus cala-mitatibus, turn Ipiritualibus, tum corporalibus ? His autem maius fuit, quo^nbsp;etiam æternæ vitæ capax fuit.

Nam ita fuit conditus, vt quandiu in hac corporali vitaviueret, terram co-leret, non tanquam opus moleftum faciens,autlabôredefatiganscorpus. Std cumfunima voluptate, non tempus fallens, fedDeoobediens, amp; eiusvoluntaünbsp;parens.

Hane corporalem vitam exceptura eratfpiritualisvita,inquanecvteretuf cibis corporalibus, nee alia quæin hac vitafbient,faceret, led viueret Angelicanbsp;amp; Ipiritualem vitam. Nam ita pingitur nobis futuravita,inScripturalan^ia,nbsp;quod nec bibemus, nec comedemus, neque alias corporales aéfionesexerceb^nbsp;mus. IdeoPaulusdicit : Primushomofaduseftinanimam viuentemjhoccllnbsp;viuit vitam animalem, quæindigctcibo,potu,fomno,^c. SedfecundusreflO-uabitur in Spiritumviuificantem, hocefteritlpiritualis4iomo, vbi redibit adin^nbsp;ginem Dei. Erit enim fimilis Deo, in vita, iufticia, fanditate, lapientia,nbsp;N une fequitur,Dominetur pifeibus maris, amp;c.

Hicpulcherrimæcreaturæ,quæcognolcitDeumamp;eftimagoDeiinqual' cet fimilitudo diuinæ naturæ, per rationem illurainatam, per iufticiam amp; fapi^'nbsp;tiam , tribuitur regnum , amp; fiunt Adam amp; Heua redores terræ, marisnbsp;Committitur autem eis hoc dominium non loh'im confilio,fedetiam expt^l*^nbsp;mandato. Vbi primiim exclufiuam hanc diligenterconlideremus, quod n *nbsp;beftiædicitur,vtdominetur, fed fimpli eiter omnia animalia, imo terra cum oJ'nbsp;nibus terra nafcentibus,fubijcitur Adæ, quem Deus vocali mandatoamp;expr^lnbsp;conftituit regem, fuper totam creaturam animalem. Nam ifta verba auribnbsp;audierunt Adam amp; Heua cùmdiceret Deus:Dominamini. Ergo nudushom?nbsp;finearmis amp; mûris imoetiam fineveftituomni,infolafuanudacarne,dominénbsp;tus eft omnibus volucribus, feris amp; pifeibus.

Hancimaginis diuinæ particulam etiam amiftimus, itavtneintelligal* quidem illam plenitudinem læticiæ amp; voluptatis, quam ex totius creaturæ aninbsp;lis inlpedione Adam habuit. Sedomnia leprofa, imo ftupidaamp;plane mortnbsp;hodie funt. Quis enim poteft cogitare iftam quafi portionem diuinæ natuigt;nbsp;quod Adam amp; Heua, omnes omnium animalium affedus , fenfusamp; vires omn_nbsp;intellexerunt ? Quale enim regnum fuiiret,nifihoclèiuilfent ? AtqueinSanbsp;disinhaevita aliquaDeicognitioex verboamp;SpirituSandocernitur.nbsp;naturæ cognitio,vtomnesviresarborum,herbarum,naturasomnes beftiatnbsp;perlpiciamus,hæc in hac vita plane eft irreparabilis,

Si igitur volumus prædicare infignemPhilofbphum prædicemusprimos noftros parentes J cùm adhuc eflcnt à peccatopuri. HienimcognitionemDeinbsp;pcrFedifTimamhabueruntj quomûdo enim nefcirenteum,cuiusfimilitudinemnbsp;in fe habebant Sc (entiebant ? Deinde etiam ftellarum Sc totius Aftronomiæ ra_nbsp;tionera certifîîmam habuerunt.

- » nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'

l^æc f uerunt in Heua, æquc atque in Adamo, ficut oftendit ratio Hcuæ cum icrpcnti reipondet de ligno in medio Paradifi. Ibi fatis apparetnouiffe earn fu-ura finem, ad quern eifer condita, Sc autorem oftendit, per quern id ici at, ait c.nbsp;nim : Dominus dixit. Igitur non exfolo Adamohæcaudiuit,iedipfanaturanbsp;adeo fuitpura amp; plena cognitione Dei,vt verbum Dei per fe intelligeret amp; viderer.

Hu ius cognitionis nos hcbetes amp; quad emortuas reliquiashabemus* Ani-maliaautcmcæteraomninôhac cognitione carent,nefciuntcreatorem,originem amp;finemfuum,vndeamp;curcrcatafint. Ergoprorfus carent ilia fimilitudine Dei.nbsp;IdeoPfalniusquoquo hortatur : Nolitefierificutequus amp; mulus.

Etfiigitur imago ifta pene tota fitamiifa, tarnen maxima eft difterentiaho-nnnis amp;cæterorùmanimalium. Turnautemantepeccatum, longemaior amp;il-luftriorfuit differentia, cùm cognoicerent Adam amp;HeuaDcum amp;omnescrea. ïuras, ôe quafi abforpti eifenttoti in bonitate amp; iufticia Dei, Hine inter ipfbsnbsp;4'^oqueinfignis animorum amp; voluntatum coniundio fuit.

Nec alia fpecies in toto mundo Adæ fuauior amp; venuftior viià eft quàm He., tufua. Nuncvxoreftficutgentesdicunt,neceffarium malum. Accurmalumnbsp;^ocent fatis manifeftè cernitur, led caulam mail nefciunt,Satanamj[cilicet,quinbsp;fiänc naturain fic deprauauit amp; corrupit.

QuæautemeJficimusinvita,canonfîuntperdominium,quodAdamha-buit,fed per induftriam amp;artcm. Sicut videmus dolo amp; fraude capi aucs amp; pL fic arte cicurantur belliæ. Nam quæ maxime domcfticalunt,vtanlères,nbsp;gullinæ J tarnen per le amp; fua natura fera funt. Ergo leprofum hoc corpus, habetnbsp;adhuc Dei beneficio,lpeciem aliquam dominij in alias creaturas.

Sedidperexiguum eft, amp;longeinferiusilloprimodominio,vbinon arte, non dolis opus fuit, led fimpliciter diuinæ voci paruit creatura, cùm iuberenturnbsp;Adam amp; Heua dominari eis.

Ergo nomen amp;vocabulum dominij retinemus ccu nudumtitulum. Ipla autem res ferè tota amilfa eft. Et tarnen bonum eft ifta Icire amp; cogitare, vt fulpire.nbsp;wus ilium venturum diem, in quo hæc nobis reftiruentur, quæ in Paradifo pernbsp;peccatumamilfimus. Expedamusenimeamvitam, quamexpedalfetquoque

Hic non vtitur vocabulo fimilitudinis, led tantùm imaginis. Forteautsip voluitvitarenbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;amp; ideo repetiuit nomen imaginis. Aliamcaufam

ûonis nullam video, nifî earn accipiamus pro Emphali,vt fit figni ficatio Creator V gaudentis amp; triumphantisin ifto pulcherrimo opéré quod fecit. Vt fignifi^jnbsp;Mofes, Deum non fiedeledatum in alijs creaturis, ficut in homine, quein^nbsp;fuam fimilitudinem creauit, cætcra animalia dicunturveftigiaDei,folusaut^,nbsp;homo eftimago Dei, ficut eftmfententijs. Nam in cæteris creaturis, cognoi^'nbsp;turDeusceuin veftigio. Inhomine autem præfertim in Adamo, verècogo^'nbsp;feitur, quia in eoeftfiipientia ilia, iufticia amp; omnium rerum cognitio, vtreôtooj'nbsp;catur /xixgóxöo-Acöf. Intelligit enim clum, terram amp; totam creaturam. Hocig*'nbsp;tur deledat Deum, quod fi pulchram fecerit creaturam.

Ne videretur mulier ab omni gloria futuræ vitae, compræhendit Mofos\ xrumque{èxum,videturenimraulier quoddam diuerfumeflèanimalàviro,lt;lf^nbsp;amp; membra habet dilfimilia, amp; Ingenium longe infirmius. Ac quamuisHo^nbsp;fueritpræftantiffima creatura fimilis Adæ,quod ad imaginem Dei attinet,hoco* nbsp;ad iufticiam,làpientiam, amp; falutem, tarnen fuit mulier. Sicutenim Sol praeft^^'nbsp;tior eftLuna (quanquam Luna quoque fit præftantifïimum corpus) Itamul^^nbsp;etfi effet pulçherrimum opus Dei, tarnen non æquabat gloriam amp; dignitato^nbsp;mafeuli.

Ideo autem coniungit hic Mofes vtrumque fexum, amp; dicit Deumere^'' maiculum amp; fminam, vt fignificet Heuam quoque àDeo fadam, fuiffe conf^'nbsp;temimaginis amp;fimilitudinisdiuinæ. Itemimperijfuperomnia. Sicadhuclr^'nbsp;die muli er eft confers futuræ vitæ, ficut Petrus dicit, quod fint cohæredes eiufo^*/nbsp;gratiæ. Etin Oeconomia eft vxor Domini confers, amp; habet communemf^'nbsp;leflionem prolis, fubftantiæ, amp; tarnen magna differentia eft fexus. Maseftoonbsp;Sol in cOelo, fmina velut Luna, animalia funtceu ftellæ,quibus Sol amp; Luna^^^'nbsp;minantur.

Genef. cap. 5. fol. 9S. Porrôfupràdiximus,quidfimilitudoDe^^^ rit. Etfi autem ferè omnes pro eodem accipiant, fimilitudinem amp; imagi nbsp;Dei, tarnen quantum ego diligent! obferuatione potui depræhendere,eftafiy^nbsp;interhæcduo vocabula differentia. Nam zeZew proprie vocarunt imaginentnbsp;figuram. Vt cum dicitScriprura.-Deftruite aras imaginumveftrarum. Ibi vonbsp;bulum nihil fignificat aliud, quàm figuras feu ftatuas, quæ eriguntur.nbsp;verb, quod fimilitudinem fignificat,eftperfeôfio imaginis. Exempli caufe, nbsp;loquimur de imagine mortua, qualesfiint in nomifmatibus, dicimushæc oft^Tj,,,nbsp;gq Bruti, Cæfaris, amp;c. Sed ea imago non ftatim refe'rt fimilitudinem, non oitnbsp;dit lineamenta omuia.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;J

Q^od îgîturMofês dicit,hominem ctiam ad fimilitudincm Dei fadum eC fe oftendit qtidd homo non folùm referatDeum, in eo quôd rationem feu inrelle»nbsp;dum amp; volunratem habet, (èd etiamquôdhabetfimilitudinemDei, hoceftvo-luntatem amp; intelledum talem, quo Deum intclligit,quo vultquæDeus vult,amp;c.

Ad hanc turn imaginem turn fimilitudinem Dei perfcdam conditusho^ ino,finonlapfuseiret, vixifietinæteinum lætus amp;gaudioplenus, habuifiTetvo.nbsp;luntatem hilarem amp; expeditam adobedienduraDeo. Sedperpeccatura turnfî-militudotumimagoamiflaeft. Reparantur tarnen aliquo modo per fidem,fi_nbsp;eut Paulus dicit. Incipimus enim agnofeere Deum , amp; adiuuat nos Spiritusnbsp;Chrifti, vt cupiaraus obedire mandatis Dei.

Sed horum donorum tantùmprimitiashabemus. Hæcnouacreaturain nobistaniùmincipit,nonabfoluiturdumfumusin hac carne. Erigitur volun.nbsp;tasaliquo modoadlaudandum Deum, ad agendas gratias, ad confelïionem, pa_nbsp;c^entiam amp;c. Sed tantùmfecundumprimitias. Nam carofuo more,lèquiturquænbsp;luafunt,amp;ijsquæDeifuntrepugnat. Ita tantùm incipiunt in nobis hæc donanbsp;l'eparari^ Decimæ autem feu plénitude huiüsfimilitudinis, contingent in futU-vita, poftquam caro peccati per mortem abolira fuerir.

Præccpitquc ei dicens : Ex omni ligno Paradifi comede, de ligno autem fcientiae boni amp;malinecomedas.

Inftituitur Ecclefia fine mûris amp; fine pompa allqua, in loco fpaciofilfimo amp; âtnniflimo. Poil inftitutam Ecclefiam, etiam Oeconomia conftituitur,cùranbsp;Adæ additurfociaHeua. Sictemplumpriuseftquàm domus,ficutetiampotiusnbsp;eft. Poiitia riutem antepeccatumnullafuit, ncqueenimeaopusfuit. Eftenimnbsp;politiaremedium necefiàriumnaturæ corruptæ. Oportet enimcupiditatem con.nbsp;vmculislegum amp;pnis,ne libéré vagetur. Ideo politiamrededixerisre-gnum peccati, ficut Paulus Mofen quoque vocat miniftrum mortis amp;peccati,nbsp;Hocenim vnum amp; præcipuum agit politia,vtpeccatumarceat. Sicut Paulusdi_nbsp;cit: PoteftasCTeritgladium,in vindiôlammalorum. SiigiturhominesnoneCnbsp;lent per peccatum mali fadi,politia nihil fuiflet opus, fed Adam vixifièt eum po-fteris luis in fumma tranquillitate, ac plus effeciflet moto vnodigito,quàm nuncnbsp;omnesgladij,cruces,fecures,poiruntefficere. Nullusfuilfcttumraptor, HomLnbsp;cida,Fur,obrredaror,mendax. Quidigiturlegibus,quid politia fuiflèropus ?nbsp;Quæeft ceu cauterium amp; horribilis medicina, per quam noxia membrapræicingt;nbsp;duntur,vtreliqua laluentur. AdæigiturinParadifo,poft EcclefiamenamOe.nbsp;conomiæ adminiftratio effetdemandata. Ideo autem Ecclefia primo inftituitur,nbsp;vt oftendatDeus hoc quafi figno, hominem ad alium finem elle conditum,quàmnbsp;leliquaanimantia. Quia enim inftituiturverboDei,ccrtum eft, quodfit conditusnbsp;âdiiTiiuortalem iScfpiritualem vitam,adquam raptusfeu translatus elfer Adamnbsp;fine morte, poftquam in Eden amp;reliqua terra, adfocietatem, amp; tarnen fine mole,nbsp;ftiavixilfet : Non fuilfet in eo illafdalibido,quæ nunc eft,fuiiretfimplex amp; pu.nbsp;fusamor, Sexus ad fexum. GcneratioextitilPctfinevitio, tanquam obcdientianbsp;quædam. Mati es fine dolorepcperilfent, infantes non fie milerè amp; magno cumnbsp;lâbore elTenteducati.

Sed quis illam innocentiæ gloriam quatn amifimus,poteft verbis confeq^^ Manet qiiidetn in natura appetitus maiculi ad fminam, Item frudusgeneratJ^'nbsp;niSjfedcum horribili fditatelibidinis, amp;ingenti dolore partus. Acceduntp'^:nbsp;dor, turpitudo, confufio, etiam inter coniuges, quotieslicita confuetudinefr^*nbsp;volunt. Adeo vbiquepræfens eft, peccati originalis grauiflimum malum.nbsp;na quidem eft creatio, bona benediótio, fed per peccatumficfunthæccorrupi^^nbsp;vtfinepudore coniuges non poffint ijsvti. Hæc omnia in innocentiaAdæi^^^nbsp;fuiffent,fed ficut finepudore,coniuges fimuleduntamp;bibunt : Itafuiffethoo^'nbsp;ftas fingularis, non pudor,non confufio in generatione amp; partu.

Inftituitur hicvtdixi, Ecclefia antequam effet Oeconomia. NamDoi^!' nus concionatur hie Adæ Sc proponitei verbum. Iderfi breue eft, tarnennbsp;gnum eft, in quo immoremur paululum. Hæc enim concio Adæ amp; omnib^^nbsp;nobis, fi in innocentiaperftitiffet,fuiflcttanquamBiblia,necopushabuilfein^^nbsp;Papyro,atramento,calamis,amp;illainfinitamultitudinelibrorum, quahodieJ^'nbsp;digemus, nec tarnen millefimam partem eius fapientiæconfequimur, quam A'nbsp;dam habuit inParadifo. Totumftudiumfapientiæ hæcbreuis concio abfoln*'nbsp;fet, ac oftendiflet nobis, tanquam in tabulapidam bonitatemDei, quifineil^'^nbsp;incoramodis naturam hanc creaffet, quæ poftea per peccatum funt confecuta.

Hanc concionem fi vt textus oftendit, Adam folus audiui t, fexta die habb^ eft, ac Adam eum poftea cum Heua communicauit. Et nifi peccaflentnbsp;porrôtotipofteritatihocvnicumpræceptumpropofuiffet, ôtextitiffentindeop*nbsp;timi Theologi, dodiifimi lureconfulti, amp; expertiffimi Medici. Hodie libror^*?nbsp;infinitus eft numerus, inquibusinftituunturTheologi, lureconfulti,nbsp;Sedquicquid adiuti libris difcimus,vixfecesmerenturdici,comparationeilb^nbsp;fapientiæ, quam ex hoc vnico verbo haufit Adam. Sic omnia per peccatu*^nbsp;originis funt cor rupta.

Hæc igitur feientiæ boni amp; mali, feu locus in quo magno numero bp' iufmodi arbores fuerunt confitæ, fuiffet Ecclefia, ad quam Adam cumnbsp;täte fua , die Sabbato ^nuenilïèt, amp; poft refeótionem ex arbore vitæ prlt;^^'nbsp;cafletDeum, amp; laudanet eum pro tradito dominio omnium creaturarumb'nbsp;pertermm.quot; SxcutPfàlmus ^ 14 s. amp; ,49. Quan dam formam taîisgrab^'nbsp;runiattionis ptoponunt, vbiSol,Luna,SteUæ, Pifees, Dracones luben*^**'nbsp;laudare Dominum. Quanquam nullus tam eximius eft Pfalmus quonbsp;vnufquisque noftrum , meliorem amp; perfetftionem potuiffet componere, iînbsp;innocentiaab Adamo propagati effemus.

Prædicafïèt Aÿm fummum beneficium quod effet cum pofteritate conditusad fimihtudinem Dei.

Hortatus effet, vt Sandi amp; fine peccato viuerent pofteri, vt operarent' fideliterin horto, ac cuftodirent eum diligenter, vt fummo ftudio cauer^quot;nbsp;fibi ab arbore feientiæ boni amp; mali,

Hune externum locum, ritum, verbum,cultum,habuifïèt homo,po^, redijfïètadoperationemamp; euftodiam,donee præfinitum tempus impletuin^'nbsp;iet J quo effet translatas in clum eum fummafuauitate.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;j

Set! loquimur de his bonis tanquam de thaefauro pcrdito, iherito fufpiramus 2d eum diem, in quo rcftituentur omnia. Vtile tarnen eft meminifle turn bonorumnbsp;^uae amifîmus, tum malorum qiiae fuftinemus, SC in qüibüs miferrime viuimus, vtnbsp;^xcitemuradexpecftationemillam rcdemptionis nöftroriim corporu, de qua Apo*nbsp;ftolus loquitur Ilt;om,3»Nam quod ad aninamattinet, ftimus per Chriftum liberatinbsp;ôî^eam liberationem retinemus infide donee reueletur.

y tile autem eft vt hoc quoque confiderCmtis, Deum Adæ verbum, cuîtum ÔC digioncm dediflè nudifsimam,purifsimam ÔC fimplicifsimam, in qua nihil laborionbsp;nihil fumptuofum fuit* Nonenim prazeipit madationem taurorum, nonfu^nbsp;thuris,non vota,non ieiunia,non alias afflitftiones corp ons.Hoe tantum vult,nbsp;vtlaudetDeum, vtgratiasei agat, vtlaetetur in Domino, SC ei in hoe obediat, nenbsp;^xvetita arbore comedat.

Huius cultus reliquias habemus aliquo modo per Chriftum reftitutas inhac lt;^arnis noftræ infirmitate,quod nos quotp laudamus Deu dC gratias ei agimus de omnbsp;^'^'bcnedictioncfpirituali Sc corp or al i. Sed verè nihil haec funtquâreliquiæ* Cumnbsp;^^tempofthanemiferamvitam veniemus ad choros Angelorum, tumfancftiusSCnbsp;purius hos cultus præftabimus* Sicfunt reliquiat huius foelicitatis, quod per coniu-S^HTicauemus SCvitamus adulteria, quodhaec corporalis vita non folum viCtum,nbsp;^uanquam laboriofum habet, ied etiam euftodiam ÔC defenfionem aliquam, contranbsp;tcommoda varia, quibus jlioqui opprimeremur. Reliquiæhaeftint, fcdprofeSlónbsp;^iftrac rcliquiaïjfi ad primam conditionem reipicias»

GenefCap.ï.fohji* Sedhïcnafcitur quæftio,dequa omnium Sopiftarum libri ^^^gantu^ Sc tarnen nihil explicant,ncmpè, Qiiidfitiuftitiaoriginalis^ Alij faciuntnbsp;^2iri qualitatem aliquam,ahj aliud,fed nos,fi Molen fequimur, definiemus Originalnbsp;iufticiam dici,quód homo fuit iuftus, verax,rélt;ftus,non folum corpore, fed magt;nbsp;animo,quod agnouitDeum,quódobediuitDeo, cumlummavoluptate,quo!inbsp;^ntellcxit opera Dei, etiam non admonitus, Sicut illuftre eius rei exemplum eft,nbsp;Adam profundilsimum fomnum dormiret, SC Deus ex cofta eius conderctnbsp;^^uam, ftatim vt euigilatAdam, agnolcit opus Dei dicens :Hoceft os exofsibusnbsp;Hïcannon excellens intelleStus eft, ftatim primo obtuituintclligere SCaggt;-^ofcere opus Deis Ad hanc originalem iufticiam pertinet, quodinfigni SCpuriGnbsp;i^nioaffeCtu diligebat AdamDeum, SCoperaeius, quod viuebat inter creaturasnbsp;¦^^1 in pace,lïne timorn mortis, fine omni metumorborum, quod habebat quoquenbsp;Corpus obedientilsimum, repugnans malis affeeftibus SCfdæ libidini, quam nuncnbsp;^t^ntimus. Sicut pulcherrima pieftura certifsima Originalis iufticiæpoteftfumi,ànbsp;^orruptione ifta,quam iam in natura noftra fentimus.

Gcnef»Cap.5.fol47*Scholaftici difputant,QiiodIufticia Originalis non fiierit fonnaturalis, fedceu ornatus quidem additus homini, tanquam donum. Vtfi qui ;nbsp;ftirmolxpuellx coro nam imponat. Corona certè non eft pars naturae Virginis, Sednbsp;^^iddam feparatum à natura,quod ab extraaccedit,SC fine violationc nâturæpoteftnbsp;adimi. Quare difputant de homine SC dæmonibus, quod etfi originalemnbsp;i^'fticiamamilerint, tarnen naturalia pura manlërunt, ficut initio condita funt. Sednbsp;liæc fententia, quia peccatum originis extenuat,ceu venenum fugiendaeft.

Qiiinhoc ftatuamus, iufticiam non fuifle quoddam donum, quod ab extra acgt; «ederet, lèparatum à natura hominis, fed fuiflè verè naturalem, itavt natura Adænbsp;N eflêt diligt;

cflctjdiligeieDcuffl,credere DeOjagno(cereDeum,£Cc,Haec tam naturaliafucreJ^ AdamOjquàmnaturaleeftquodoculilumenrecipiunr. Qiiiaaurem fi oculumv*^nbsp;ciofum reddas inflidro vulnere, rcóïe di'cas naturam violatam efle : Ita poftquamnbsp;mo ex lufticia in peccatum lapfus eft,re(fîè SC vere dicirur:Naturalia non integra,nbsp;corrupta efle per peccatum, Sicut enim natura oculi eft videredta natura rationisnbsp;voluntatis in Adamo fuit,noflcDeum,fidere Deo,timerc Deo, HaCcQiamami^®nbsp;efle conftet,quis tarn amens eft,qui dicat naturalia adhuc efle integral Et tarnennbsp;fententiain Scholis nihil fuit vfiratius,necrcceptius, Qiianto autem abfurdius eftnbsp;hoc de damonibus afnrmare,quos Chriftusdicit in veritatenon ftetiflè,ÔC quos nO'nbsp;uimus acerrimos hoftes efle Chrifti Ecclefiae,

Integra naturalia in homine,fncruntcognitio Dei,fide§, timor, SCc, Hæc Satart per peccatum ita corrupit, vt ftcut lepra carnem inh'cit : ita voluntas 8óratio pernbsp;catum, ficviciata eft, vtnonfolumnondiligatampliusDewm, fed eum fugiatnbsp;odcrit eum,00cupiat fine co efle viuere.

Pulchreigiturhiceacorruptiodeicribitur,habetqug fticceftit originali iufti^ SCgloriæ, gloria enim fuit non videreft efle nudum. Qiiæ autem poteft elftmaif'^nbsp;corruptio,quam quod nuditas,quæ antea gloria fuit, nunc vertitur infummamnbsp;pitudinemtNemo erubeftit ob oculos ftnos SiC integros, diftorti oculi, aut hebetes,nbsp;minus honefti habentur^ôô inducût pudorê. Sic in ftatu innocentiæ honeftifsimU^nbsp;fuit ingredi nudum, Nunc poft peccatum cum ft nudos eflè Adam ôé Heua videi'^nbsp;pudefiuntjSe quærunt perixomata,quibus turpitudinem tegant. Qiianto autenbsp;ior turpitudo in eo eft,quod voluntas ftucia,intellctftus corruptus, 6C ratio tota vi*nbsp;cioft,amp; in aliud mutata eft f Hoc ne eft efle naturalia integra fSed vide quid ftqt^^quot;nbsp;tur ex ilia ftntêtia,fi ftatuas iufticiam originale non fuilft naturæ, ftd donum quolt;^'nbsp;dam fuperfluum ftiperadditum. An non ficut ponis iufticiam non fuilft de eflent*^nbsp;hominisflta etiam fequetur peccatum quod luccefsit no elft de elftntia hominisf A*nbsp;nonigiturfruftra eftmittere redemptorem Chriftum,cum iufticia originalis,nbsp;quam aliéna res a natura noftra ablata eft, ôd integra naturalia manentfQiiidp'''-teftindigniusTheologodicif

Qhiarefugiamus deliria ifta,tanquam veras peftes, corruptclam Sacraruni^^ tcrarum,óó ftquamur potiûs cxpcrientiam,quç docet, quod nafeimur ex immun«^*nbsp;ftminejamp;contrahimus ex iplà natura ftminis,ignorantiamDei,ftcuritatê,incretl^^nbsp;litatem,odiû érga Deum, inobedientiam, impatientiam, amp; fimilià grauiftima vih^*nbsp;Hçc fie in carnem noftram funt implâtata,hoc venenum fie latè per carnem, corpil^*nbsp;animam,neruos,ianguinem,per oflàôt: medullas iplàs,in voluntatejinintclleóit)*nbsp;rationc diffufum eft, vt nonfolumeximiplenc nôn poßif, ftd nc quidemagnoftâ'nbsp;tur peccatum efle.

Nota Comiciftntentia eft. Non eft flagitium adoleftentem feortari, fed veO^^ debeturhominiEthnico, Hoeverô indigniftimum eft, quod ChriftianióiSSaer^i^nbsp;literarum periti,in earn ftntentiam inclinarunt, quod fimplexfcOrtatio nonfitP^^''nbsp;catum, ÄC collegia Canonicorum magno confenlu eandem ftntentiam, vitanbsp;ribus fuis,compi obant.Hoc cû fit in externo peccato, quid iudicabimus deimmU^'nbsp;dicia cordis,ôd internis motibus,quos homines imptj non intelligunt eflè peccata»

Sic non intelligit homo j gloriam nuditatis per peccatum eflè amiflàm. quod Adam amp; Heua nudiincelftrunt, fuit fummusornatus coram Deo, Sinbsp;creatura, Nunc poft peccatum,non folùm fugimus hominum côfpetftum nudi, ftnbsp;etiam corâ nobis ipfîs verecundamur,ficut de Adam Si Heua hic Mofts dicit»nbsp;tur aût hic pudor,amiflàm eflè in corde fiduciam erga Deum, quam ante peccafii ,nbsp;nudi habucrunt. Q^iare Adam etfi egeus fuiflèt, tarnen veritus eflètft nudumnbsp;dere oculis Dei amp; hominum,Qiiod per inobediêtiam,fîducia erga Deû eflèt am**

DE HOMINÉ ANTE LAPSVM. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;»4-7;

Porrô hæc omnia probant, originalem iufticiam fuiflè de natura hominis, eä tarnen per peccatum amiflà, manifeltum eft naturalia non manfiflè integra, ficut,nbsp;fcholaftici délirât. Sicut enim naturae hominis fuit incedere nudum, plénum fiducianbsp;amp; fecuritate ergaDeum, èCfie placéré Deo ÔC hominibüsiltanunc póft peccatumnbsp;fenrithomo hanc nuditatem, innocentis naturae, difplicere Deo, fibiôé omnibusnbsp;creaturis,ideo parat perizomata,ô^ tegit corpus.Haec an nonnaturg eft immutatio Cnbsp;Manet quidem natura,fed multis modis corruptaj fiquidê fiducia ergaDeum amiflànbsp;cor plcnû eft diffidentia, metUjpudore. Sic mannet in natura mémbra eadem,nbsp;ftdquæantcanudacum gloria confpiciebantur, nunctanquam turpis ÔC inhoneftanbsp;Velantur, propter interiorem defeeftum , quod natura fiduciam in Deum perpecgt;nbsp;catum amifitjfi enim crederemus non erubefeeremus.

^on enim Babbatum propter oues amp;boueSj fed propter homines inftitutum eft, vt ^eisrtoticia DeiexerCereturdCcrefcerét.Etfligitur per peccatum homo noticiamnbsp;^eiamifit,tarnen Deus mandatum de fancftificândo Babbato voluit manerCj voluitnbsp;feptimo exerceri turn verbû, turn alios cultus ab ipfo inftitutos,vt primum cogi-taremus deconditione noftra,quodpotifsimùmad agnitionemamp;Tglorificationeninbsp;t)ei natura haec fit condita.

Deinde vt ctiam certam fpem futuræ aeternæ vitae animo retineremus. Narrt Omnia quae inSabbato Deus voluit agi, funt euidentia ligna alterius vitae poft hancnbsp;vitam, Qiiid enim neceflè eft Deum per verbum fuum nobiieum loqui, fi nonnbsp;'^iuendumeft in futura Sé æterna vitaf Namfi non eft iperanda futura vita, cur nonnbsp;viuimus ficut quibus cum Deus non loquitur, SéquiDeumnonagnofcuntr' Sednbsp;^uiadiuina maieftas cum folo homine loquitur, Sé folus homo agnofcit, Sé apprae»nbsp;fienditDéum,neccflàriôfequiturelTealiam vitam poft hanc vitam,ad quam con*nbsp;fequendam nobis opus fit verbo Sé cognitione Dei. Nam hgetemperalis Sé præfensnbsp;eft vita animalis, qualem viuunt omnes beftiæ, quæ verbum Sé Deum nonnbsp;ï^otunt. Item.GenefiCap.i.fol.t«^. Mofé fignificat nos ad excellentiolem viram eflènbsp;Oonditos, quam haec Corporalis efletfutura, in natura etiam integra. Bene auteninbsp;dicuntdoefores. Si Adam non eflètlapfus per peccatum, tunefinito certo numeronbsp;Sandorum ab animali vita ad fpiritualem vitam Deum translaturum fuiflè. Namnbsp;Adam nonerat finecibo, potu Sé generatione vidurus. Ceflaflent autem ifta corgt;nbsp;poralia præfinito tcmpore,poft impletumnumerum Saneftorü, 8Ó Adam cum poftenbsp;itate fua eflet translatus, ad æternam Sé fpiritualem vitam. Ifta autem opera cor^nbsp;poralis vitæ, edere, bibere, procreate^ Sé fuiflènt quaedam lèruitus Deo grata, quamnbsp;otiamDeo fine vicio concupilcentiae, quae nuncpoftpeccatumeft, praeftitiflèrnusnbsp;ßne omni peccato, Sé finemetu mortis. Haecprofetfid iucundaSéfuauisfuiflèt vita,nbsp;de qua re cogitare quidem licet, aflequi autem in hac vita earn non licet. Hoc tarnennbsp;habemus, quod fpiritualem vitam Sé finem vitæ in Paradifo cogitatum ÔC deftpnbsp;Hatum aDeo,poft hanc vitamcredimus, Sé certo expeéîamus permeritum Chrifti;

Obferuandus igitur eft præfens textus,quoitamagnifice ornat, Sé ab omnibus Slijscreaturis feparat Spiritus San élus humanam naturam. Corporalis quidem feunbsp;^gt;rimalis vita,fimilis erat futurabeftiarû vitæ. Nam ficut beftiæ cilè)o,potu, quiete in.'nbsp;®§ent ad refîciêda corpora: Ita Adam quoqpin innocentia his vfurus erat.Sed quodnbsp;additur,conditum eflè hominê ita in animalem vitam, vt eflèt tamê faélus ad imagfinbsp;*îemDeiamp;fimilitudinem,hec eft fignificatio alterius, Sémelioris vitgquâanimabs.

Habuit igitur Adam duplicem vitam, animalem 5é immortalem, fed nondum teiielatam plane,fed in Ipe. Interim ediflèt,bibiflèt laboraflèt, generâflèt,Séc.

tjo nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DÈ H O MINE ANTE LAPSVM.

Ad L»amp;offmcohdifMi.GcneC2.Cap.foLi9,Tulit Dominus Deushommerii,S^ poüfit eunl tn hortS Eden, vt opcraretur èC cuftodiret cumiMandat Adg duplicem curaifl,nbsp;Vt öpereturlèu colathOrtShunCjamp;^ etiam vttueatur ac cuftodiat. HuiusmandatÜ*^nbsp;itidcn's feh'quqs,qüas nos habemuSj quædâ vcftigia manenn Nam adhuc hodienbsp;cöiiiurt(?ïa cflè debent,vt terra non tâtûm colatur,fcd vt quac cultaluntdefendantufnbsp;quoque. Sc J infinitis módis vtnmquc deformatum eft* Non cnim cultus folum ft®nbsp;dcfenfio quoque plem'fsima eft omnis generis moleftiarurn S)C miferiarum»nbsp;autem eius rei caufafit infra in j.Cap» fatis oftendetur* Ibi enim videbimus operationnbsp;ilcnihancterra. perturbatamamp;defoedatameflè, fpinis,tribuliSj füdore vultus,nbsp;infinita miferia» Nam vt de victu parando taceam, quantum difhcultatis, laborufl»nbsp;molcfriarum in co cft, vt infantem educes f Si igitur Adam manfiflèt in innO'nbsp;centia, coluiflèt rerram,plantaflèt areolas aromatum, non folum finemoleftia,nbsp;quafiperlufum SCcumfummavoluptate» Nati liberinonitä diuvfila(flematernogt;nbsp;l-orte ftatiirtjficut iiï Gallinatum pullis vidcmus,ie conieciflènt tri pedes, óf quarfiiH^''nbsp;fcrit vidum fine patents labore vIlo.Nunc videtis quanta fit miièria noftrg originis*

Si de vidu difputes non foluiri eum communem nobifcum habent beftiae, ftlt;^ homines hominibus èum fubducSt óf pCr fraudem furantur. Ideo mûris,fepibus,ó^nbsp;altjs munitionibus opus eft, Sf tamCn aegrè feruati poflunt quae magno laborsnbsp;coluifti, Ita reliquam habemus operationem, ièd longè difsimillimam illi priori*nbsp;Nonfolùm quod cum fumma moleftia coiumfta eft,fed etiS quod terra quafi inuitsnbsp;parcedat, quac Adamo cum fumma voluntafe dediflet, Sf in maxima copia,nbsp;intrahortiim, fiue extra in relinqua terra ièminaflêt, nullum fuiflètpericulum aft'nbsp;ribus Sf homicidis,omhia fuiflènt in tuto,

Videmus igitur etiam hac in parte,qua'htum malum fit pcccatum originis,cuii' fnfpicimusipinas fentes, fudorem vultus, Sgt;Cc. Sicut enim homo perpeccatuiuinbsp;Spiritu cccidit, fic ctia in corpore cecidit in poena. Nam labor eft pcena, qui inftari*nbsp;innócêtig fuiflèt ludus ÔC voluptas, Ac nunc in ifta naturæ miieria experimur,finbsp;àmçnum hottû habet, quodnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fererc,nec plantare,nee fodere labor eft,ied fit co

dio óf voluptate quadâ.Quantô id inhorto ifto,in ftatu innocêtiç,fuiflètperfe(ftiiJ^j

Prodeft autem htc quoque admonerCjquod homo non ad ocium,ied ad labot*^ etiam in innocentiaê ftatu cônditus eft.Qiiare merito ocioium vitae genus damnaril'nbsp;quale MonachorUm Monialium eft.

Sicut autem de labore Ôf operatione diximus,cam fine moleftia futuram fuift; ïta quoque defchfio feu cuftodia fuiflèt iucundifsirria, que nunc pleniisima pcricubnbsp;eft, vno vérbô imo nutu etiam vrfos Sf leones fugaflet Adam. Hodie habemus qft'nbsp;dem defenfionem,fed plane hotribilcm. Opus enim eft ad earn gladqs, haftis, botri*nbsp;ibardis,muris fepibus fofsis,0f tamê vix poflumus cum noftris in tutoeflè.'nbsp;igitur Sf pene euanida veftigiaextarit, turn operätionis turn cuftodiac.

Vtile eft videre, quam iron pofsitlongius progredi ratio, feu fapientiarioft^ in çftimatione creature. Qiiid enim quçfo nouit Philofóphus de clo Sf riiundo?'nbsp;quidemncfcitvndefitôfquotendat f Imôquidnosderiobis ipfisfeimusf Vftj'nbsp;mus nos eflè homines,ied quod hunc Patrem,hanc matrem habeamus,an non ere®*nbsp;hoc debet,feiri autê nullo poteftmodor Sic omnis nofiracognitio feu fapientia tari'nbsp;tum éx pofira in nóticia cauft materialis Sf formalis,quànquâ in his quoqp non nUri'nbsp;quam turpiter hallucinamur. caufam eflScentê ôf finalem plane non poflumusnbsp;dere,prgfertim quod miferabile eft,cum de mudo in quo fumus öf viuimus,itciri^nbsp;nobis iplis eft difputandum autcogitandu. Hgcanno miiera ôf égenaiàpientiaci

Dicit Al iftoteles. Homo Sf Sol générant hominê. Belle dicftum,ièquere hari5 ' iâpientiam ôf eô deuénies, vt ftatuas hominem ac folem eflè xtCrnum ôf infinitu^nbsp;Nunquamenuri

cipium QC finem meæ perfonæ, non poflùm irtuenircj fi certô icire id ÔC non crederè potius volo. Qtialis autem fapientia^ qualis nöticiä eft, ignorare caufam finalem QCnbsp;faufam efficientem Nam quôdformænoticiamhabemus,ficvaccanouitdomuninbsp;fuam(Sic vt germânico proucrbio dicitur)intuctur Sgt;C agnoîcit oftium. Apparet itagt;nbsp;que hîc quoque quàm hombilis lapfus fit peccati originalis,quo amifimus earn notinbsp;ciam, vt neque principium,nec finem noftri viderè poisimus»

Quod igitur Plato, Cicero, amp; altj Philofophi,qui melioris notæ funt difputant,» Hominem incedereeredo capirCj cum cætera terrain pronaïpecftent, quodpræ^nbsp;dicant rationem ieu vim intelligendi Ô6 iudicandi in homine, poftea concludunt jnbsp;Eflè hominem fingulare animal, conditum ad immortalitatem. Quaîib quàm hocnbsp;exile £lt; penè futile eft f Totumenimànoticiaformæfiimtumeft. Siautem pofteanbsp;etiam de materia cogites. An non cogette ratio, vt ftatuas naturam hanc iterumnbsp;difioluendam cfle,filt;nonpoflèeflèimmOrfalemc

Ergo difeamus veram (àpientiâ eflè in icriptura (àndla SC in verbo Dei.Id enim folùm de rnateriamon folùm de forma totius creature.fcd etiam de efficiente ôd

^eftijgj quæ etiam oculis aurib. vtuntur, fed principium 6C finem plané ignorant.

Infignis itaque hic textus eft,qui quâtô videtur cum tota experientia ÔC rationc *nagis pugnare,tantô diligentius obferuandus SC certius credêdus eft. Hîc enim do-retour de principio hominis,quôd primus homo non extiterit per generationem,nbsp;^cutAriftoteles 6CreliquiPhiloibphi,àratione deceptifomniauerunt. Propagationbsp;pofteritatis per generationem fit,fed primus mafculus ex gleba agri,prima fmellanbsp;®Xcofta viri dormientiscfiîdlaSCcondita eft. Hîc igitur inuenimus principium,nbsp;quod per Philofophiam Ariftotelis non pofsibile eft inuenirc.

Hoc principiô conftituto, ièquitur deinde pröpägatiö, non minus admirabilis pci* coniunClionem mafeuli dC fminse, vbi ex gutula humani corporis procreaturnbsp;vniuerfiim genus humanum. Sicut Paulus ex hoc loco eleganter inter Philofophosnbsp;AthenisPhiloibphatur AClor.i/, Deus ipie dat omnibus A^/'«i«T»'Jlt;^itzSpiritum SCnbsp;vitam in vniuerfum, fecitqûe ex vnius iànguine omne genus homirtum, vt habitéenbsp;fupervniueriàm terra, vtquaîrantDeum,fiforté palpent eum,autinuenianf,quam-'^isnon longé fit ab vnOquoque noftrum. Hîc Paulus loquitur depropagatione,nbsp;feda per primum hominem, ficut dicit ex vnius iànguine ? Si igitur ex guttula iàn-guinis generatur homo,ficut experientia omniumhominum in toto orbo terrarumnbsp;*cftatur,profc(ftô non minus hoc eft admirabile, quàm quod primus homo ex gleba,nbsp;^fozmcllaexcofta viri condita eft. Sed curhoc deAdazôC Heuæ conditione, fienbsp;«icredibile SC admirabile videtur, SC alterum dePropagatiorte quodomneshomi-»nbsp;fies noruntac vident non fie admiramurr' Nimirum ideoquôd ficut Auguftinusnbsp;didt: Miraculaaisiduitate vilefeunt. Sic nonadmiramurillamadmirabilem Solisnbsp;lucem, quia quotidiana eft, non admiramur alia creationis dona infinita, obibrdui*nbsp;fiius enim ad hæc,ficut Pythagoras bené dixit,mirabilcm concentu, SC fuauifsimumnbsp;aediab illaharmoniamotuum, quia funt in orbibuscleftibus. Sed quia hommesnbsp;afsiduo audiunt hune concentem obfurdeftût ad cum pcrinde,vt qui ad Catadupasnbsp;ï^li funtjfonitu 8C fragore aque, quem afsiduO audiût no afficiuntur, cum alrjs nonnbsp;alluefaClis eflètintolerabilis. Sine dubio ex Patrum traditione, hanc ipfam vocém

»50 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DE HOMINE ANTE LAPSVM.

Sic magnum miraculum cft, quod exiguum fernen feritur, ô^inde altifsiio^ quevcus cnaicitur, Sedquotidianahæcfunr, viiucrunt licut ifta ïplâ propagationisnbsp;noftræratio. Quid enim non digniftimum admiratione eft, quod mulierfernen ac-*nbsp;cipit, quod fernen concrefeitj acficut eleganter dixit Hiob coagulatur, deindefor*nbsp;maturdéalirur vfque dumferendo aerimaturus fit ftus, Editoftuperparturn#nbsp;nonquidem nouum alimentum, fed noua via amp; nouo modo venu, quod ex vbetfnbsp;bus gcminisjtanquamex fontelacpromanat, quoinfans alitur. Omnia ha:c pleni^^nbsp;sima admirationis, penicus incompræhenfibilia fuiiq fed afsiduitate viluerunt, no^nbsp;qùead huncfuauilsimumGoncentum naturæ vere obforduimus,

Qyodfivera fide hæc à nobis infpiccrentur ôd æftimarentur vtfunt, profeô^ non viliora efienq quàm quod Mofes hîc dicit Dormienti Adæ exemptam exlatetcnbsp;coflam,SC Heuam inde eile cÓditam, Qj.iin fi placuiflèt eadem ratione nos formaté,nbsp;qua Adam ex limoterræ formatuseftjnuncquoque destjffet id nobis eflè miracuUnbsp;locogt; magis admireremur iftam rationem propagationis per fernen viri. Veruflnbsp;enim eft quod barbare, fed prófelt;ló non temereconfiifto verficulo dicitur : Omnlt;:nbsp;rarum carum, vilefeit quotidianum, Si non fi'ngulis no(ftibus,aut omnibus in locisnbsp;orirenturftellæ,quantuseflètfoncurfusad idfpedaculumc' Nunenemo noftrufl»nbsp;ne quidem feneftram eius rei caula aper it,

Merito igitur damnatur ingratitudo noftra, fi enim credimus caufâm efficient tem QC finalem eflè Deum, an non opera eius admirari, fis delecftari, QC ea fempernbsp;vbique debebamus pr^edicare î* Sed quot ftint qui id faciunt vere ÔC ex animo-AudimusDeumappræhendiflè glebam,amp; feciflè hominem hoc admiramur,amp; pi'^nbsp;admirationeducimuseflèfabulofum. Quodautêapprçhenditadhuchodieguttai^nbsp;de fànguine patris, 5lt; créât hominem hoc non admiramur. Quia hoc quotidienbsp;illud femel fa(ftumeft,cum tamê vtrumque eadem arte ÔC eadem potentiafiat,ab ce*nbsp;demautore. Nam qui ex gleba formauit hominem, idem adhuc hodie creathoin^'nbsp;nés ex fànguine parentum.

Fruftra igitur Ariftoteles nugatur, Qtrod Homo Sol générant homihê. nifi Solis calor fouet corporajtamen generandi caufa longe aliud eft,nempe verhüt^nbsp;'Dei fie iubcntis,quod dicit ad hune matitum : lam fànguis tuus fiat mafculus,fiatnbsp;niella. Hoc verbum ratio nefeit. Itaque nonpoteftnon pueriliter nugaridecauß^nbsp;tantarum rcrum.Sic medici Philofophos fecutfigenerationem referunt ad conuen*'nbsp;entern mixturam qualitatum,quæ in materia prædifpofita operantur. Id etfînbsp;non poteft negare, nam videt fidas QC frigidas naturas ad generationem inepta^»nbsp;contra humidas SC moderate calidasaptiores, tamê primamcaufamnonattfngunfnbsp;Altius enim quàm in naturamjquàm in qualitateSjamp;^ temperamêtaearum,nosdüd^nbsp;Spiritus Sandus, cum verbum proponit, in quo omnia creantur ÔèT conferuattföJ''nbsp;Qiiod igitur exgutta fanguinis homo,nonbosinon afinus nafeitur, verbi virtutc^^»nbsp;quodàDeo prolatum eft. Itaque vere ficut in oratione Dominica ctiamChriß^nbsp;docct,Deum vocamus Patrem noftrum QC creatorem noftrumficut Symbolumarnbsp;pellat. Inhanc caufam cum refpicimus, turn cafte,pure cum gaudiodefisnbsp;pofsimus loqui, quarum alioqui hac caufa omiflâ,fine foeditate Ô£^ obfeenitaten^**nbsp;pofsimus meminiflè*

Ergo pulcherrima ôf iucundifsima hgc eft fabula in aurib.ratiortis,qua ad deliûà^ vfqueabufi4iintPhilofophi,fieam audierunt,ficut quidam audierunt,praefcrtiinlt;l^nbsp;Aegyptiorum literas amp; fàpientiam didicerunt, Sed inæftimabilis fapientia noh^nbsp;fGire,quod nobis^ hæc quantumuis ridiculaf vt mundus iudicat) fabula oftend*^»nbsp;nempè quod initium generationis humanat eonftiterit per verbum, fiquidemnbsp;appræhendit glebam ÔC dicit: Faciamus hominem, Sicpofteaappra:henditcoft^nbsp;Àdæ dicit;Faciamus liomini adiutorium,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;

Et paulo poft. DtxiiTiLis fatis cöpiöfè hätfteiius de conditione Heuîe qiirc étfi irattom' fabulofa vidctiir,tarnen eft certifsima ven'tas, quia in verbo Dei eft prodita,nbsp;quodftilùin verèdocet, vtdixi, deduabus principalibus caufis efficiente ôf finallynbsp;quarum cognitie ctiain in naturalibus,ficubi haben' poteft, plurimum momentiha'nbsp;bet. Qiiid cnim prodeft fcirc quam pulchra creatura fit homo,fi linem ignores,quodnbsp;fciiicet eft conditus ad cultum Dci,SC vt cum Deo in aeternum viuat f Aliquid die itnbsp;Ariftotelcs,cum ponit hominis finem efle flicitatem, quae in atftione virtutis con--fiftit ? Sedin hac naturæ imbeciilitate, quis ad hunt linem pci uenit cum etiam quinbsp;optimiftint,varljs incommodis obijciantur,quae turn fortuna, turn hominum mail*nbsp;cia prauitas conciliât. Requirit ea foelicitas tranquillitatem animi, fed earn quisnbsp;perpetue in tanta fortunaeiacftationeretincrepotcft;*'Fruftraigitur hie finis praeferi*nbsp;bitur,quern nemo attingiu

Principalis igitur finis eft,quern Schptura oftcndir,quod homo fit conditus ad Rniilitudinem Dei,vt cum Deo in aeternum viuat,dC hic in terra Deum pt ædicer, cinbsp;gratias,SC verbo eius obediat in patientia. Hunc finem vtcunep quainuis infir*nbsp;'fer,apprghendimus in hac vita. In futura autem vita perfecle earn coiffiequemur.nbsp;^æcPhilolbphi non norunt. Itacpmundus in fummafua lapicntia eft ftultifsimusjnbsp;quando facra Scriptura leu Theologia caret. Nam heqp principium,nec finem fuuninbsp;bomines norunt,quando verbo carent,taceo de reliquis creaturis.

Genef.dap.i.fol.zo. Lyra récitât ludäicam fabulàtîl, tüiüs in Platone etiam ^bcubifitmentio. Hominem principiócréatum cum vtröque fexu, 6c poftea vir*nbsp;^tute diuina quafi dilciflum feu diflè(ftum,ficut döcli QC fpinae forma vidcntur teftari.nbsp;|^3ec alt) oblcaenioribüs nugis auxere, fed feCuditrii Caput hos nugatores redarguif,nbsp;Nam hoc fi verum eft,quomodo Conftabit funipfifle Deum vnam de coftis Adae,-^xeaedificaflêmulieremt'Thalmùdicahæcfuntamp;f tarnen attingenda fuere, vt vi*nbsp;Seamus Diaboli maliciam^ qUi tarn ablurda fuggerit hominibus.

Cum hac fabula conuenit, quod Ariftotcles appellat muliérem virum occafio* *'atum,8c all) monftrum dicunt, Sed fint ipfi monftra SC tnöiiftrorum fill), qui fie ca*nbsp;lumniantuiôiffidentcreaturamDei, in qua ipfe Deus delctftatUs eft, tanquam innbsp;ïiobilifsn-nöopere. Item,quamvidemusfingulariconfilio conditam efte. Sedargt;nbsp;ifta gcntilia,quam ratio nihil pofsit certi de Deo SC Opcribus Dei ftatuere,fecfnbsp;Rantum rationes contra rationes fingifj neque quidquam perfetfte aut folidedocet*

Gencf. cap. x. fol. ;t, Porto hîc monendi eftis contra Pieudoprophetas, per quos Satan fanam doeftrinam varie conatur deprauare. Recitabo autem cxemplumnbsp;meæhiftoriæjquojPQdoàfanaticoSpiritu, fub initia huius docftrinæ,fimvcxatus*nbsp;Habet quidem textus verFum prçcipicndi, va lezraf Ichoua. Et præccpit Dominus,nbsp;ramen ilie fie colligebat. lufto non eft lex pofita, Adam fuit iuftus,Ergo Adæ iu*nbsp;fto uôn eft lex pofita. Ex hoc poftea illud neeftebat, hanc non legem fed tantum ad-jnonitionem eflè. Porrô quia præuaricatiO non eft, vbi lex non eft, eo fenfim fere*nbsp;batur, vt negaret peccatum originale. Ac in ifta lententiarum connexione magnosnbsp;Sgebattriumphos, tanquam quiThefaurum toti mundo hatftenusincognitumre-péiiflèt, V tilc avfc eft viderc Satanaeniolùnina, vt eisprudenterdifeamus obuiâ ire.

Ambaefèntentiæ font Pauli, Qiiod iufto nonfitlexpofita,amp;f quod vbiLc^' non cfi-jibi quoque non fît tranfgreisio. Sed boni Dialetfiici eft, obieruare dolo^nbsp;ac ftüdium Diaboli, quodpoftea etiameius mancipia miieri Sophiftaz vforpant»nbsp;Nituntur quidem Scriptura, Namridiculum cfîèt nihil praeter foafomnia homin*quot;nbsp;bus obfrudere. Sed earn non integram producunt, îèmpcr ea arripiunt, quac in fp^'nbsp;dem pro ipfîs faciunt, hocautem quod contra ipfos ell,aut callide difsimulant, aUtnbsp;vafris glollèinatis deprauant»

Sic cùm Satan Chriftum audirct nitifiducia miiericordiae Dei in magna fam^gt; conabatur eum ad prob.ibitam fiduciamjioc eft ad tentandum Deum inducerCjVt^quot;nbsp;batur fontentia Plalmi fibi commoda: Mandauit Angelis fois de te, vt portent tenbsp;manibuSjSf non ofFcndas ad lapidem pedem tuum. Hoc autem quod contranbsp;nac inftitutum erat, quod feilteet euftodia hæc Angcîorum effet in vijs noftris, f^^nbsp;vocatione noftra,id callide difsimulabat. In eo enim totius argumentifolutioe^^»nbsp;Nempe quod Angeli euftodes noftri font,ied in noftris vijs,

HancfolutionemChriftus erudite oftendit, cum opponit praeceptum : fentabis Dominum Deum tuum, Significat enim hominis viam non effè volare iJ*nbsp;aere,ea enim volatilium via eft,ied gradus quierant de tetfto rempli,ad id facftijVt^'nbsp;cilis ÔC fine periculo deftenfus effet. Cum ergo fomus in vocatione amp; officio,nbsp;maçdato diuinitus,fiue per homincs,qui vocationis legitimum ius habent, ïbinbsp;damus praefidium Angelorum,non defuturum nobis elle,

Hec vtilis régula eff:,quotics cum fanaticis eft diiputandum.Nam incauti fall^ tur,cum homines vafrifoo more aut à diuifis ad coniuntfta transferunt orationei»nbsp;aut vtuntur fallacia compofitionis ôf diuifionis,nec intégras adducunt ièntentias*nbsp;Idem in hoc argumente fîtjCum fie colligitur. Iufto non eft lexpofita.

fuit iuftus,Ergo ei non fuit pofita lex, fed tantum admonitio quædam fuit. Qui h*quot; non benè prudens Ôfeautus eft, irretitur praeter foam expeeftationem, inhorribillt;^nbsp;conclufionem,quod ne quidem peccatum focrit,de porno illo comedere, fiquid^*nbsp;non lex fuit. Verum enim eft vbi non eftJex,ibi non eft tranigrelsio.

Atep haudicio an non etiam noftro tempore, quidam hoc ipib argumento cepti fint. Sic enim de peccato originali loquuntur, ac fi no fit culpa,fed tantumnbsp;na, SicutErafmus quoque alicubi diiertis verbis diiputat, effè peccatum origîi^^^nbsp;pnam inflieftam parentibus primis quam nos pofteri quoque cogimur fufon^^^nbsp;propteralienamculpam, fine noftro merito. Quemadmodum puer exftortol^^nbsp;tus, cogitur fuftinere infamiam, non foa culpa ied matris. Quid enim pecea*^^nbsp;qui nondum fuit r Abblandiuntur hacc rationi,fed funt plena impietatis ôfnbsp;^fphemiæ,

Qitod igitur eft vicium huius Syllogifini f Hoc fcilicet commune, quod non eft intégré citatus, fed eu fomma perfidia mutilatus. Nam rextus integerfic^^*nbsp;bct,Non eft lex iufto pofita,fed homicidis adukeris,Sf c.Ex hoc quid aliud ièqu^nbsp;quàm quod Paulus loquatur de ea Lege, quæ poft peccatû eft lata,ôf non de hacnbsp;ge,quam tulit Dominus,cû Adam adhuc effet integer iuftus.Iufto inquit lexH^^nbsp;eft lata. Ergo (equitur irrefragabiliter legem latam elle naturæ nocenti Qi peccatfi^^nbsp;An non autem ingens ftelus cft,fic confunderc in grauifsimis caufis fenteti^^'nbsp;Adam poft peccatum non eft,qui fuit ante peccatum,in ftatu innocentiæ. Etnbsp;ifti nullum diicrimen faciunt inter legem ante peccatum amp; poft peccatumnbsp;Sed quod Paulus dicit de lege, quæ poft peccatum ftibintrauit, mendaciter £gt;Cnbsp;blafphcmia transferuntad legem in Paradifo latam. Nifienim peccatuexfitifl^b.

ôfvt Paulus vocat Pçdagogo,non fuiffè opus in integra natura.Puer quia mains opus habet Pædagogo amp; virga, Sic quia Princeps habet inobedientes ciues,hlt;ft^^f

Eus Sf carnifeibus opus cft. De tali' lege propnè Paulus loquitur,qua poft natur am pcccato corruptam opus fuit, Dixi autem ifirprà quoque,cur hoc mandato de arborénbsp;Icicnn'æ boni SC maft opus hàbuén'r Adani, Nempe vt eflet externus cultus,amp; opusnbsp;obcdicntiæexternum erga Dcum. Sic Angelus Gabriel eft fine pcccato purftsimanbsp;vV innocens crearura, Slt; tarnen aecipit â Deo mandatum vt Danielem de maximisnbsp;rebusdoceatjVtVirginiMariænunciet^quodfuturafitmater Chril^i prömilsi pagt;nbsp;tribus. Hæc funt verè præcepta, quæ innócenti naturæ propófita ftint. Sic Adacnbsp;hicpræcipiturà Domino ante peccatum, ne edat de ligno fcientiæboni 6Cmali,idnbsp;quod libenter ôC fumma cum voluptate fecifîèt, fi fuiffet abfque fraude Satanæ. Sednbsp;Paulus de alia lege loquitur,dare enim dicit fe loqtii de légé qitæ eft pofita non iuftisnbsp;led iiiiuftis. Qin's iam tarn aut ftupidus, aut inianus eft, qui inde velit coiligerejnbsp;Adsnonefic pofitam legem,cum audiat Adamefleiuftum Nihil enim aliud indénbsp;fequiturjOiiàni legem quae iniuftis eft pofita,earn legem non efle pofitam iufto Adç*nbsp;^^ùn, autem Adæ iulto pofita lex fit,fequitur earn die aliam legem, quam quæ poftnbsp;fiocihiuftis eft pofita.

Eft itaqu'e in hoc argumento vicium compöfitionis diuifionis, quia mutih's ^'cxîûsadducitür. Deinde eft ibi duplex æquiuocatio. Prima in éOj qiiodaliüdeftnbsp;îcxântepéccaturrijamp;Saliud poft peccatürii. Secunda quod iuftusquOque non eo^nbsp;dem modo dicitur poft peccatum ÔC ante peccatum. Hæc vtile eft obferuare, 06 ar*nbsp;teshocmodo transferri debent ad vfiimin grauibus difputationibus. Non enimadnbsp;filas ociofas contentiones in Scholis excogitatae funt, fëd vt grauiisima négocia pernbsp;fas rede pöfsintéxplicari. Sicuthocipfo arguménto Satan magnam rem agit, vtnbsp;peccatum originale neget^ Atque hoc vere éft negate pafsionem SC refurredionemnbsp;Chrifti. Nihil ergo impediat nos Pauli fententia,qiiin ciim Mofe ftatuamus Adae iugt;nbsp;fto efiè pofitam legem, ne de ligno ftientiæ boni comederct, fiedt Angelis dantufnbsp;fiaandata. Hoc mandatum quia tranfgreflus eft | peceauit, Si péceâtores poftea exnbsp;ffpropagauiti

Gcncf. cap.2. fol» jx, Adam fuit vt fic dicam meditis; qui tarnen poterat decipi pct Satanam,SC cadere in illani calamitatem in quam cecidit, Tale periculum lapfuSnbsp;non el it in ilia perfeda innocentia,quæ erit in futüra SC ipirituali vita, Atque hoenbsp;fignificathec pænæcomminatioiQuacunque diecomederis de ligno hoc,morieris.nbsp;Qicafidicar,potesquidemmanere invita,adquamtecondidi, tarnen nec fic esnbsp;immortalis vt Angcli, Eft vita pofita ceu in medio,potes in ea manere,00 poftea ra*nbsp;jpi ad inamifsibilcm immortälitatem.Contra fi non parueris,mortcm incurres im*nbsp;liioi talitatem amittes. Ergo eftmagna differentia inter fpiritualem Angeloru con*nbsp;ditionem amp; Adæinnocentiam.Angeli vt nuhe funt non poflunteaderc- Adam au*nbsp;tem potuit cadere,Fuit enim in tali ftatu,in quo poterat fieri immortalis ( erat enimnbsp;fine omni peccato ) Si expuerili gloria,in immortalem vitam transferri, in qua nonnbsp;poffet pofthac peccare, Poterat enim ab ifta innocentia puerili mere in m'aledi*nbsp;«ftionem,peccatum Si mortem ficut accidit. Imniortalis erat Adam, quia habcbatnbsp;tonditas arbores, quarUmfrudusadconferuatiohem vitæ valebant, fed imfnor*nbsp;talitas hæc, rtOn fic ei érat confirmata, vt impofsibileeffet eum cadere in rftotta*nbsp;litatcm.

Qtiare autem Deus in hoc medio ftatii voluerit hominem cónderc,fton eft no* ftruiii definite, aut icrutari curiofius,ficut nequé illud, Qitod Iromo fic eft cond itus,nbsp;^tab vnopergenerationem, propagenturomes.

*? nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DE LAP SV Ad AE ET HE VAE.

Gcncf. cap.x. folio 5?» Adam cum adhuc cflet natura integra, fuit fagaCifsiu''^ ingenio, vtquiHcuamftatimintellexit, carnem fuam elîè, omnium creatura'nbsp;rum exac^am noticiam habuit,fuit iuftusjteclusj intellec^îu præftanti, voluntate rC'nbsp;0a,amp;^ tarnen imperfecfîa. Nam perfectio diffcrebatur poft illam animalem vitalnbsp;ad Spiritualem.

ti Genef cap. 3. folio 43, Initium peccati originalis fuit tentatio Diaboli, cun ®nbsp;verbo Dei abduxit Heuamjad Idolatriam,contra primum,iecundum ÔC tertiûnbsp;ceptum. Hue enimproprie pertinent verba hæc,fcilicet :Præcepit vobis Deus.nbsp;horribilis audacia Diaboli,fingentis nouum Deum, ÓC negantis priorem veruiunbsp;æternum Deum, cum tanta fecuritate Sé fiducia. Quafi dicat : profccQo fatui eft^nbsp;fi creditis Deum ita præccpiflè, Deus enim nullo modo talis eft,vt tam follicitecü'nbsp;retjfiueedatisjfiucnon. Qliiaenim eft arbor icientiæboni £lt; mali, quomodonbsp;teft in cum cadere tanta inuidia,vt nolit vos eflè iapientes f

Porro ineffabilis hæc malicia fatis arguit, etfi Mofes tantum Serpentis, Sé etiam Satanæ mentionem facit, Satanam huius negocrj architeeftum fuiiïè. Acnbsp;tres amp; Prophetæ Sanlt;fti,quantumuis inuoluta haec eftènt,tarnen Spiritu Saneïtonbsp;illuftrante,facilèviderunt,noneflehocnegociumSerpentis, fed fuiflèin SerpeP^nbsp;Spiritum illum,hoftem innocentis naturæ,de quo Chriftus in Euangelio clarè coP'nbsp;cionatunQiiod non ftetcrit in veritatc,Sé quodhomicida Sé mendax fit. Euang^^nbsp;enim fuit,ifta explicate clarius,SC oftendere hunchoftem Dei Sé hominum.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;

Viderunt autem Patres hoe ipfum ex tali ratiocinatione. Certum eft fp^ turn omnes creaturas in perfeda obedientia, fecundum fententiam. Et viditnbsp;eunefta quæ fecit,Sé erant valdebona. Hic autem in Serpente prodit ie talis Sp*^*^nbsp;tus,qui fit hoftis Dci,ÓC verbum Dei deprauet, vt eo modo innocentem homiu*^*'nbsp;in peccaturn Sé mortem inducat.

Manifeftum igitur eft,fuific in Serpente aliquid deterius, quodpropriè po(®^ vocari aduerfariusDei,mêdax Sé homicida,Spiritus,in quo maxima eft SChorrib^nbsp;fecuritas, quod non veretur deprauare mandatum Dei, Sé follicitare hominem, ,nbsp;idolatriam,ex qua nouit totum genus humanum periturum efle. Vcrè horrib*^nbsp;hæcfunt, cumrecftèà nobis æftimantur. Ac videmusetiamnuminPapiftisnbsp;Sedis exempla fimilis fecuritatis,qua verbum Det deprauant Sé homines feducP*^'

Gcnef. cap. 3. folio 41. Porro hie quoque mare quæftionum oritur. Nam mines curiofi quærunt, Cur Deus permiferit hoc Satanæ, vt tentaret Heuam Ï 'nbsp;autem Satan per Serpentempotius, quam aliam beftiam Heuæ infidiatusfit,nbsp;Sed quis reddere poteft rationem eorum quæ videt diuinam Maieftatemnbsp;fifle fieri Cur non potius difcimus cum Hiob : Non pofte Deum vocari ini,^nbsp;nec ipfum cogi pofte, ad reddendam nobis omnium quæ facit aut permittitnbsp;ri rationem,^ Curnoneadem ratione cumDeo expoftulamus,quod non petnbsp;turn annum terra ger minat,5lt; arbores virent;' SicutinParadiiö omninonbsp;.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;perpetii^

perpetuum ver futurum fuilîc, fine ilia hyerne, m'ueôif frigoribus, qutcîiodiéfunt jx)lt peccatum.Scd funt ifta omnia-pofita,iii poteftate Sé voluntatc diuinaj hoc feirenbsp;(atiseft, accuratius autem ea inquirere, eftimpia curiofitas. Qiiarc nos lutum mânbsp;nuum eiusj cellcmus difputare de talibus. Non mdicemus Deum nollilim, fednbsp;ßnamus nos ab co porius iudicarn

Refponfio itaque ad Omnia huiufmodi argumenta bæcvna èflè debet. C^ôd Domino fie placuit, vt periclitarctur Adam, cxcrcerêt vires fuas,ficut adbuc hogt;nbsp;die,eum baptizati Sé in regnum Chriftitfanslati fumus, non vult Deus nos ociofosnbsp;efiè,vult exerceri verbum dona fua. Idco permittit nos infirtnos à fatana cribari.nbsp;Adhuncmodum videmus Ecclcliam repurgatam verbo, afsiduè periclitari. Exci-tanturiacramenrarrj, Anabaptiftæôi^ alij fanaticiDodloresqui Ecclcfiamexercentnbsp;varrjs tentationibus. Accedunt ctiara intcrnac vexationes. Hæc ita permittit Deusnbsp;fieri,non quod conftiruêrit Ecclcfiam aut dcicrere, aut perire veile, led ficut, iapien-tiadicit, ilIaccrtaminaEcclefiæ 2Cp!jsobijciuntur,vt vincant, öuipfo vlu diieant,nbsp;luoniam omnium potentior eft fapientia.

Alia auæftio hîc cft,de qua fortalîè minore cum pcriculo, frudru autem maiore pifleHcuamf Scdrelpondeo. Iftalicinuolutaelle,vt omniareleruarenturChrifto,nbsp;éius Spiritui,qui per totum orbem debebat lucere,ficut Sol meridianus,ô(^^ omnianbsp;Scripture myfteria aperire. Hic Spiritus Chrifti, quia in Prophetis fuit inrellcxeruntnbsp;Prophetae fandîi talia lcripturæ myfteria. Diximus autem fupra lerpentcm (ficutnbsp;^liain beftiæ fua differentia dona habent ) cxcelluiflê dono calliditatis. Ideo ad hunenbsp;Satanæludum aptior fuit. Et huius rei fàtis euidês teftimonium eft,bicMofitcxtus,nbsp;,9^1 dicit fingularem præ omnibus bellijs terræ, calliditatem inferpentem fuiilè.

Gencf Cap.j.fol.42. Hoc cgitSatan vtperlîium dicere, abducerctHeuam ab - nuod Deus dixerat,ac fublato verbo corripit optimam voluntatem, quam antcanbsp;iiomo, Vf fieret rebellis, corrupit etiam irttelledlum, vt dubitaretde volûtate.

Ex hfs fequitur poflca rebellismanus, contra mandatumDei extenlàadpo^ fmcarpendum. Deinde os SCdcntcs rebelles. In fumma omnia mala fequunturnbsp; 'quot;^^dulitatcm feu dubitationem de verbo Sé Deo, Quid enim potefl eflê peius,nbsp;S^^nn'nobedientem efîèDco,ÔL obedire Satanæf

Gcncf Cap. 3. fol. 4.0. Heuaper incredulitatem inmendaciumrucrat. Itaque ^oranioculis Deiiammortua.Tenente autem SatanaanimumSdoculos, mortemnbsp;^nfolSnonvidetnccfentiqled paulatimetiammagisinccnditurcupiditatepomi,nbsp;o^delec'latur in idolatria ifla, £lt; pcccato. Si igitur Heua à verbo non difcefsilîètjnbsp;^bominatio ei fuifîèt fie infpicerc pomum, vt co vefci cuperet. Nunc cum voluptatcnbsp;ocpcccatumin animo verlat, vbi priusrefugifîêt, fiquemalium vidilîètextenden-tenrmanusadarhnrptn iflam. bJirnr more imr^an'ens efl.fic dilccndentenerratonfl

ij6 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DE LAPSV ÄDAE Et HEVAE

contraDei verbum tredit,futurum vt nonmon'atur,fed potius vt aperiantur oculi, ÔC cognofcat malum Ôl bonum f Oculi non poflùnt làtiari afpeôlu. Parum einbsp;quod habet cogm'tionemDeijSt^redlamrationemj etiam mail cognitionemnbsp;acccdcre. Hoc vero eft Satanae ipfifsimum venenum quod optât fapcre fupra i®nbsp;quod ei præceptum erat. Eftenim hæcfapientiamors, ÔC inimicaïàpientiæ Dei tönbsp;præcepto traditæ. Facit enim hæcfàpientia,vt quod peccatum eft,iudicet eflèiuft*'nbsp;ciam,ÔL quæ extrema inlània eftjfentiat eflè optimam iapientiam. Emphafis igin^nbsp;in eoeft,quodtarnenLatinustextus omifit, quod ftilicetarbor ideovidebaturde'nbsp;îecftabilis,quia prudentes faceret. FIoc cnim Diabolus, in omnibus tentationibi^^nbsp;folet, vtquando homoàverbodifcedit longîus,tantô videatur fibi docftiornbsp;pientior.

Non igitur audiendi funt,qui diiputant, crudclitatem eflè quod propter p otP morftim,natura haec lie miferè corrupta fit,ÔC demerfa in mortem amp; reliquas calaïf*'nbsp;tares. NamEpicureicumhæeaudiunt, tanquam fabulam rident. Sed diligent*nbsp;leôori facile apparet,pomimorfum non eflè eauiàm, peccatum caufa eft, quonbsp;cat Heua contra vtramque tabulam, 6C contra ipftim Deum ÔC verbum eius,acpe^'nbsp;cat eo modo, vt verbum Dei abijciatjSif fe totam praebeat Satanæ difcipulam.

Hæcnullo modo poflunt extenuari,ftintenim vt dicunt prægnantes caufx rum poenarum,quas ftjftinemus, tam horribile peccatum tam horribilis auerfionbsp;Deo. Hanc inrueri animo debebamus, SC non tantum hærcre in dccerpto ac vorat*^nbsp;porno. Qiiienim folu m opus QC non peccatum, ex quo opushocfecutûeftintucii'nbsp;tur,hi non poflîint Deum non aceufare crudelitatis,quod ob tantillum peccatultt^nbsp;tantas pnas vniuerfo generi humano inflixerit. CÈuare oderunt Deum ôf defp^'nbsp;rant. Aut ficut Epicurei hæc tanquam fabulam rident.

In verbumigitur refpiciendum eft. EftautemidDei vcrbumjquàm magnU^^ igitur eft verbum,tam magnum etiam eft peccatum, quod contra V erbum admid*^nbsp;tur. Huicpeccato vniuerfànaturafliccumbit. Qiiomodo enim id poflèt vinccte»nbsp;eft cnim incxhauftæmagnitudinis. Qiiare ad vincendum hoc peccatum eo op^^nbsp;eft,qntafteratfecuminexhauftumiufticiam,hoc eftFilioDei.

Atqj hoc etiam Satanæ aftris dftendit. Neep enim Heuam ftatim foUicitat, täte pomi,fummam virtutem hominis primum inuadif,ftdem in verbum.Radixi^*nbsp;tur de Ions peccatieftincredulitas,6lt;raucrfioà Deo,ficut econtra fonsnbsp;dix eft fldes. Et Satan primum abducit à fide ad incrudelitatem. Hac vbiconftd^'nbsp;v t non crederet Heua præcepto à Deo tradito,facile fuit etiam id perficere, vt ind^^nbsp;laret in arborent, ôfpomumdecerptum comederet. Nam peccatum per incrit^*^'nbsp;litatem conftimmatum in corde,fequitur etiam externa inobedientiarÄdhuncid^'nbsp;dum peccati ratio confideranda eft, iècundumfuammagnitudinem veram, in^^^nbsp;nos omnes perijmus.

Genef.cap.i.fol.îo. MultiDodloreshacquoqueputant, Adamum pcccaflc,Slt; celebrant fextum diem duplici nomine, quod ficut Adam fexte dienbsp;cauit : ira Chriftus quoque fexto die paflîis fit. Hæc an vera fint ipfi viderint,nbsp;Mofesmanifcftèdicitjhomineminfextodiccreatum, ÔCei Vxorem addi'tatne* 'nbsp;Miht ficut infra dicanijfimilius vero videtur, quod Adam peccaueritfeptimo nbsp;hoceft in Sabbato,ficutadhucSabbatumEcc!efiæinfeftatSatan, cùmdocetur'^^nbsp;bum, fed ne hoc quidem ex Moiè manifefto oftendi potcft. Sunt igitur vtrinO^nbsp;ratioi^^*

DE LAPS? ADAB ET HEVAE. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;»$7

rationes contra rationes, ficutCæfarMaxïmih'anus folebat dicere. Quarc rclinquo iftadubia, ira vtfint,in vniufcuiufquearbitn'o. Cap.j,fol.4t» Qiiod adhiftoriamlap-fus attinct, dixi antea lenteiitiam ineairij Quod mihi videtur banc tentationem eflcnbsp;fadam in die Sabbato, Ita vt in fexto die Adam amp;Heuafiht conditi, Adam citius,nbsp;Heuafubvefperam. Sequenti die Sabbato mane Adam Héuæconcionatuseft,denbsp;voIuntatcDeijquodbenignifsimus Dominus totâ Paradifum condiderit ad vfumnbsp;àC voluptatem hominûj quod etiam lignum vitæ fingulari bonitatc creauéfit,cuiusnbsp;vfureftaurarentur vires corporis,amp; retineretur perpétua iuuenta» Viiam autem ar-borem feientiae boni SCmali efïê prohibitam, ex qua non licet comedere, banc obe-dicntiâm tâm benigno conditori prçftandâeflè. Haec forte cum dixit in paradifo He 'nbsp;uamfuam circumducens Adam, probibitam arborem ei oftêdit» Ita Adam amp; Heuanbsp;florentes innocêtia ÔC iufticia originali, pleni fecuritate, propter fiduciam inDeumnbsp;tam bcnignum,deambularunt nudi,tractantes Verbum amp; mandatum Dei,SC bene-dicentes Deum, ficut in die Sabbato decet Jbiprob dolor interuenit Satan, amp; intranbsp;paucas boras fubuertit ifta omnia«

Genef Cap. 3. fol. 42. Difputant Sopbiftæ quoque de genere huius tentatio-I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lîfSj qualis nam fuerit. Num peccauerunt idolatria, num foperbia lèu fecuritate, an

verofîmplici pomi comeftionef Sed nos, fi ifta, vti debent, paulo dfligentius con-' fiderabimus, inueniemusfummam amp; acerrimam omnium tentationum banc fuiflè, Inbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;quia Serpens inuadit ipfarrt voluntatem Deo bonam, 6^ nititur exinterdieftione ar-

' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;foris,probare,Dei voluntatem erga bôininem non eflê bonarn, Ipfàm igitur imagi-

nemDeiSCfummas vires, quæ in natura incorriipta erant, petit, ipfum fummum I lt;ultum, quCm Deus ordinaucrat, conatur ettertere* Fruftfâ igitur difputamUs, denbsp;'nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^ocautillopeccato, folIicitaturenirnHeuafimpliciteradomniapetcatà, cumeotra

' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ItaqueMofes cautifsimèloquitur, Ô6 inquit iDixit ferpens, hoceft verbo im-

' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Satan, bæc conatur euertere. Nec tantum hóe agir,quod imperiti cogitant, vt often-

t dat arborem, inuitet ad frueftum decerpendum, oftendit quidem, fed addit aliud ' £lt;nouum verbum, ficut adljucfolet in Ecclcfta.

Eadem exempta noftra ætâs etiam vidit,poftquam puriorEuangelq docftrfna îlluxit,impugnatores operum ôô verbi Dei non vnius generis exorti funt. Non quinbsp;dêceflàntaliæ têtationes, quod follicitat Satan ad icortationem,adulteria ÔC fimilianbsp;' flagîtia. Sed bæc tentatio, cum Satan verbum ôé opera Dei petit, longe eft grauiornbsp;.^p^'ftnlofior,S(^ propria EcclcfigScSancftOrum.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;/

' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ad hune igitur modum Adam SCHeuam petit hic Satan,vt verbum eiseripiaf,

, ( nbsp;nbsp;nbsp;ôf vt luendacio credant amifib Verbo ÔC fiducia in Déum. Hoc cum accidit, qind

.1 minim eft poftea fieri fuperbum r eflê contemptorem Dei SC hominumf fieri adult«*nbsp;rum, Iiomicidam, 6lc. Vere igitur hæc tentatio caput omnium tentationum eftnbsp;quae fecum affert ruinam feu violationem totius Decalogi ? Fons enim omniux-peccatorum eft incredulitasJiancGum Satan excuflb aut,deprauato verb© cxcitaut»nbsp;nihii ei non facile eft.

Sic cum Hcua verbum fibi effet paflà permendacium excutfi facillimum fu**' acccdereadarborem, SCpomumexeadecerpere. Itaqueftultumeiicogitarc,nbsp;Sophiftæ Si Motiachi de hac tentatione cogi tanqquod Heua, cum arborem eflet tn*nbsp;tuita, paulatim cperît incendi cupiditatedecerpendipomt, donee tandem vilt;^nbsp;cupidare, pomum ori admouit. Nam tentatio fiimma fuit, audire aliud verbum,nbsp;diftedere ab co, quod Deus prolocutus erat, futurum vt morerentur, fi ex ea com«*nbsp;diflent, Sed videamus ordine verba Moii. Primo Satan imitatur Deum. Sieur enitnbsp;Deus eratconcionatus Ad.rpta ipfe quoqueconcionatur Heuæ. Verumenim eftnbsp;'nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;quod prouerbio dicitur : In nomine Domini incipit omne malum. Sicut igitur

verboDei veto falus eft; Itaetiamex verbo Dei deprauato eftperditio, Vocoatt* tern verbum deprauatum, non folûm vocale minifterium, fedetiamperfuafioneflnbsp;internanijfeuOpinionesa verbo diftidehtés,

Significat autem hoc Moles per verbs dixit; Hoc enim egit Satan, vt perfudfl* dicere, abduceret Heuam ab eo,quod Deus dixerar,ac fiiblato verbo corrupit opt^'nbsp;mam voluntatem, quam antea habuit homo, vt fieret rebellis,amp;c.

Ètpauio poft, fol, 4 J. Secundo confiderandaetiameft aftucia fingularis,qu2^ ïiocprimitmdepraehenditur, quod Satan inuadit firmmas hominis vires, amp; ipfagt;^nbsp;Deifimilitudinemimpugnat,nempe voluntatem reefte de Deo lèntientem,nbsp;ferpentis aftucia ( inquit textus ) maior,quàm omnium animalium terrae,

Sed hgc aftucia fupra illam naturalem aftuciam ferpentis eft,quod cum fidmitt^ difputat de verbo amp; voluntateDei, Hocfêrpens ex natura conditionisfùaenonp^*nbsp;tuit,qui fuit fubdttus hominis imperio. Spiritus autem qui in ferpente loquitur, ^5nbsp;callidus eft vt hominê vincar,^^ perfüadeat comcdere,de frutftu ligni pf ohibiti-N^nbsp;jgitur creatura Dei fie loquitur, quæbona eft, fedhoftis acerrimusDei hominS,nbsp;quidê etiam creatura Dei eft,fed non fie mala creata à Deo, no enimftetitin verit^f^nbsp;V f Cbriftus dicit fohan.8. Hgc plena cofequenria exEuâgelio ÔC hoc textu fequûti^*'nbsp;Deinde deprçhendituraftucia etiamineo,quodSataninuaditinfirmâpart«lt;^nbsp;humanæ naturç,Heuam fcieminâ,Slt;^ non Adam mafculum, Qjianquam enim amfinbsp;aetjualiter iufti creati funt, tarnen Adam Heuæ præftitit. Sicut enim in tota reliq^nbsp;natura mafculavirtus,exceditalterumfexum; Ita etiam in integra natura mafeuW^nbsp;præftitit nonnihilfmellæ. Ideo Satan quia Adamum præftantiorê effèvidituo^nbsp;audet eu inuadere,metuit enim ne fruftra cédât conatus. Ac credo fi primû tentaft^nbsp;Adamum, Adami vidoriam fuiflê futuram* Pede contriuiflèt potius ferpenteiflnbsp;dixiftèt : T ace tu,Dominus aliud iufsit, Satan igitur Heuam tanquam infirmiot«*^nbsp;partem adoritur, amp; tentât eius fortitudinem, videt enim earn fie confidere viro,nbsp;non putet fe pofte peccaré.

Porto hîc quoq? admonemur de permifsione diuina,quod Diabolo permifi^^. cftinuadcrebeftias,ficuthîcinuafitferpentem. Nonenim dubiueft,verumferp«^'nbsp;temfuifle, in quo Satan fuit, ÄT cum Heuacollocutus cft. Qiiodautem difputant^'*nbsp;fuerithumana facie, ridiculafunt. Fuitferpens beftiola pulcherrima, alioquiiV^^nbsp;fic fecurè cum eo eftèt collocuta Heua. Poft peccatum autem, nonfolum ilbnbsp;pentis pulchritudo iminutataeft, minaturenim Deus futurum, vtreparhumi,nbsp;ante retftus incefsitficut Gallus, Item vt comedatterram, qui prius vefcebft'nbsp;melioribus fruóbbus, fed etiam fecuritas illa amifta cir, fi^gimus emm a' ferp«^nbsp;tibus,ficut vicifsim feppentes nos fugiunt, Hacc vulneranafurat propter peclt;3f'¦ ,nbsp;liuftidaFquot;

DE LAP SV ADAeeT HE VAE. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;»5'lt;gt;

infiicfla füllt,ficiK nos nuditatem reiflam voluntatem,ïanum mtcllcctum amifimus, i\.c de aftucia quoque pkirimum fcrpcnrc amififlè credo, quam Mofes hîc tanquamnbsp;fingulare donü creatoris prædicat. Sicut igitur fcrpens hódiémalus eft inter beftias,nbsp;itatiim pulchrum, bonum, benedicftiirri ÖC amäbi'lem fui'fle ludico, cum quo nonnbsp;homo folum, fed cæteræ quoque béftiæ libenter amp; curri voluptate vixerant; Quarenbsp;Saranæ quoque ad hanc rem, qUam infhituit, aptifsi'mus foit vt per eum loquereturnbsp;Sc ad peccatum Heuam follici'taret,

Hæcmea eft cogiratio de ferpente naturalfquo Satan abuti voluitjqui fuittuni pulchern'ma beftiola,ftne venenata cauda,fine fquamis illis foedis.Hpc emm proprernbsp;peccatum poftea acceflerunt,ficut videmus in Moftprgceptum eftè, vt beftie quçnbsp;cædem feciflcnt occideventur,non ah'am ob caufam,quâ quod Satan per eas peccauitnbsp;óccidendo hominem. Ita ferpens in teftimonïum huius lapftis rnaliciaeDiabolicgnbsp;punitus eft.

Qirodadlt;jrammaticamattinêt,latinus, particulam Aphki, vertit, cur.Etiamfi autemid à fententia non multum abludit, ramen minus proprium eft. Nam primanbsp;maxima tenta tio eft,quado difputatur de confilio Dei: Quare Deus hoc vcl illudnbsp;feceriu Mea autem ftntentia, Emphafis non eft pofira in ilia particula, cur vel num,nbsp;ftd potius in nomine Elohim Deus. Id enim facit tentationem fortiorem*

Quafi Dicat: Profetko bene fatui eftis, fi cogitatis Deum voluifle, vt de hac arborécomederetis, qui fuper omnes Paradifiarbores vos conftituit Dominos,imônbsp;veftra caufacas condidit. (^omodo qui fauit vobis omnia huius vnius arboris frugt;nbsp;*^s'inuidere vobis poteft, tarn iucundos 8^ fuaues Eo enim refpicit Satan,quo*nbsp;modo cis verbum cripiat. 8^ cögnitiónerri Dei, v t ftatuaht nort eft hge voluntas Dei,nbsp;I^eus hoc non præcépit. Hanc enirri Icntentiäm ièquentia quoqué cómprobant,nbsp;vbi dicit: Non moriemini. In hoe enim Satanae pofita funt omnia,quomodo à verbonbsp;®!^fide, hoceft à verö Deo abducatadfalfumDeum.

Hancratiónem Satanae lequühtur omnes fanatici Spiritus, Sic Arius. Putas nc lt;ïuod Ghriftus fit Deus, quiclarè dicit. Pater maior me eftf' Sic iacramêtarrj,putafnenbsp;Süodpanis fit corpus Chrifti,ÔCvinû languis Chrifti.^ PrOfecftôficabfurdaChriftusnbsp;We cogitauit quidem, His cogitationibus, cóm p oftea indulgent homines,paulatimnbsp;3 verbo difcedunr,6C incidunt in etrorem.

Cum igitur caput tentationis fit,dubitare anDeus hoe dixerit,recftius Emphafis nomine Deus. Particula quare,languidiuiculam ientêtiam facit. Âlagisnbsp;gtur mihi placet vt verras. Non, vel num Dixit Deus,no comedetis de omni lignonbsp;«orti C Non enim hoc agit propriè, vt quaerat cauiam quare Deus hoc dixerit C Illudnbsp;potius agitjVt Heua ftatuar,Deum hoc fimpliciter non dixifle, vt ita verbû ei eripiat.nbsp;^det enim rationem hoc modo facile pofse fallfiquando fub Dei nomine ÔC verbo,

Porto hocquoque infidiofifsime dieftum eft,quod in genere loquitur, ÔC inclugt; nit Vniucrfaiiter omnes arbores, Qiiafi dicat. Habetis vniueriale dominiS in omnesnbsp;neftias,5c feilicet Dcu's,qui vniueriale hoc dominiu in omnes beftias, vobis tradidif,nbsp;^ntradidit fimul oês arbores^Qirin hoc potius cogitabitis:Sicut Deus ómnê terra,nbsp;pecudes omnes vobis iubiccit,ita etiam concefsit vium omium terra nafeentium.

Hæc fane magrta tentatio eft, qua Heug animu fic conatur folicitare,vt ftatuat ^^^^'^^^^^^^demfui. Itaquefi tradiditaliarumcreaturarûvniuerfalitatem,nbsp;muidit quoque vniucrfalitatem arboruni. Sequitur igitur mandatum dearborenbsp;*ion guftanda,non elle Dei mandatum,aut faltem non fic intelligendum,quafi nolitnbsp;®xeaarbore comedi. Sic gemina tentatio proponitur,qua tamenSatan idêagit.Prpnbsp;dixit. Ergo licet ex arbore hac comedere. Secûda eft. Deus deditnbsp;' ° omnia.Ergo habetis omnia. Ergo vna hæc arbor vobis non eft prohibita,0^c,

Tendit autem vtracp ad id, vt à verbo SC à fide abducatur Hêua. Nam hoe pr^cep^ tuni quod eis à Deo traditü eft,dc nonguftanda hac arbore, arguit AdS cum fuisp®nbsp;fteris vicîurû fuiflè etia in integra natura infide^doncc ex corporali hac vita eflê tra^''nbsp;latus ad fpiritualê, Vbi enim verbû eft, ibi neceflârio étiâ eft fides.Hîc eft verbû,nbsp;guftet hâcarborê,alioqui eum morituru eflè.Oportet igitur Adamu èC Heuamnbsp;derc,quôd arbor hgc efièt faluti inimica.Sicincluia eft in hdc ipfum prgeeptum fid^^

Nos qui ex peccato transferimür in iufticiam, ôf ex mortali corpore ad corpi^^ immortaleetiam infideviuimus,iedverbumhabemusaliud,quodAdaminintegi^nbsp;natura no habuit,qui fimpliciter ex animali vita erat transferendüs ad vita/piritual^*nbsp;Jdeo fuprà dixi hanc arborera in medio paradifî futurâ fuiflê, ceu têpium in quo ho*-verbum prædicaretur, quod aliae arbores omnes eflênt ialubres, hacc autetn eflêtnbsp;tioià. Quare difeerent obedirèDeoamp; hunccultumDco praeftare, peexeagüft^'nbsp;rent,Deum enim prohibuiflè»

Ad hunemodum natura incorrupta, quæ Dei noticiam veram habuit, taiu^*^ habuit verbum ieupracceptum,quod eflêt fupra intelletftu Adæ,2ê credi oporter^^'nbsp;îdco autem hoc prçceptum traditum eft,innocenti naturç,vt haberet Adam figniHnbsp;iêu forma colendiDeum,Dco graçj'as agendijamp;inftituendifilios fîios. Hoc videti^nbsp;Diabolus 6C lciens,quôd hoc pracceptura eflêt fupra intelletftum hominis, têtatnbsp;uam, vt ipfa cogitet,fit ne hoc Dei mandatû SxL volûtas,an nonr Eft autem hçc omni®nbsp;têtationis origo Qi. capuf,cu de v erbo ÔC Deo ratio per lê indicate conatur fine verblt;^nbsp;Voluerat Deus vt hoc prgceptû eflêt homini occafio obediêtig ÔC cultus extern**nbsp;Item vt arbor ifta eflêt ceu fignû,quo teftaretur homo fe Deo obedire.Scd Satannbsp;dilputatfonê mouet, An Deus hoc prçceperir,ab hac obedientia hominêconatur abnbsp;ducere ad peccatû. Hîc vnica làlus fuiflêt, fi Heua vrfiflêt mandatu Dei, nec paflânbsp;eflêt ad alias difputationes abduci. Num Deus hocmandaflêtr'Nûcùm omnia hon^^nbsp;nis caufa codiderit Deus,vna hgc arbor ad hominis pernicie fit cSditarSapientiaqni'nbsp;dem eflê videtur,hæc perfcrutari accuratius,fed cum primü huiufmodi difputatio**quot;nbsp;nofö qug funt in paradifo veftimur. De frutftu vero ligni, quod eft in medio paradtnnbsp;præcepit nobis Deus, ne comedcremus, nelt;^ tangeremus illud, ne forte moriann^^^nbsp;Initia fatis fecunda funt,diftingut inter reliqua.s arbores hâc,recitat mandat**nbsp;DeûSed ibi labaicir,cum ad pnae comemorationem eft ventum. Non enim récita*nbsp;pcenam,ficut à Domino propofita fuerat,fimpliciter enim dixerat : Qiiacunquenbsp;ex ea comederetis, morte moriemini. Ex hac abfoluta fententia facit ipfa nonab^b'nbsp;luram,fed addit : Ne forte moriamur.

Hoc notabile SC non prætcreundum v/cium eft,arguit enim quod à fide ded^' xerit adinfidelitatem. Nam ficut promifsio exigit fidem, ita etiam comminationbsp;gitfidem, Statuere debebatHeua, Simanducauero certo moriar.Hancfidcmfic*^nbsp;crat à Diabolo, vt cogitaret Deum neutiquam tam eftê crudelê, vt propter pont'**nbsp;guftatum occidatjfic veneno Satanæ cor Heuac nunc infedum eft.

Nofter textus ideo hîcquocp paru benè trâslatus eft,quod ibnat quafi Heua verb^ fua recitet cum recitet verbû Dei, 6C de fuo ad verbû Dei addat part iculam(fortenbsp;ceftit itaep dolus mendaeï Spiritui,c|uod enim prçcipuè qugfiuit,quomodo Heuat^nbsp;à verbo amp;. fide abducerer,id nunc eo vfque perfecit,vt Heua deprauet verbum Df*gt;nbsp;hoc eft vt Pauli verbis vtar, auertit eam à voluntate diuina vt poftSatanam eat.**nbsp;T imoth.y. Inirium autem ruinæ eft auerti a Deo, ôf couerti ad Satanâm,hoc eft nf**nbsp;conftanter manere in verbo Stfin fide. Haec initia cum videt Satan, incumbit i^**^nbsp;fumma vi tanouam in inclinatum narietem. vt oenitus eam ODOrimat.

DE LAP SV ÄDAE ET HE VAE. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i6t

arbore comcdctis,apcnentur oculi veftri. Et entis ficut Dij fdentcs bonS malum» Hæc eft Sathamca Rhetorica, quamiferarri rriulierculain penitus obruif, cumnbsp;videt cam auerfäm à Deo^SCmclmatarn ad aliUni dodörem audiendurrii fupra cumnbsp;diceret: Nurn Deus vobis hOc prgcepit,nonmariifeftènegaüit verbum,(edpermo*nbsp;dum queftiom's in dubitationê conatus eft Heuam abducere.Nunc poftquam hoc Cenbsp;eftecifle videt, incipit cum ftimma temeritate fimpliciter Dei verbu negate, Deunbsp;inendacij SC crudelitatis ärguere. Non fatis ei eft Heuam addidifle particulä (forte)nbsp;fed ex particulä ( forte ) nunc facit negationem Ô6 dicit* Non moriemini.

\idemus igitur hîc quam hornlîilis res fit,cüm Diabolus incipit hominem ten-tare. Ibiénim ruina ruinam trahir, SC in fpcciêleuis offenfio ingentem ruinam com^ mouet. Magnum erat auerti àDeO SC verbo eius,ô6 prgbereaures Satané» Sed logenbsp;maius eft,quod nunc fit, vt aflèntiatür Heua Satanæ,arguêti Deum mendacij,ôô imgt;nbsp;pingentiquaficolaphos infaciemDeû Non igitur amplius auerfaeft Heua, vr innbsp;prima tentatione, fed cum Satana incipit contemnere Deumj negate vetbuDei, SCnbsp;credeté Patri mendaciorum contra verbum Dei»

Hæcnobis documentofintjôC diicamus quid fit homo fi enimaccidithoc in nagt; tiira integra, quid putabimus de nobis futurum eflêf Et exempla ante oculos fiint»nbsp;Qyi nobiftum initiô gratias Deo agebant pro reuclato verbo, horum multos vide-»nbsp;mus non folùm cecidiflè, led etiam nunc auerfari nobis.

Et paulo poft. Qirare hac régula præcipue opus eft, ad quam tanquS ad iacram ancoramrefpiciendumeft, inomnivita, vt poftquam conftet,hoceflê verbum Delnbsp;quod habemus SC profi'temur,fimplici fide ci aflèntiamur, SC nô diiputemus curiofè.nbsp;Nam ômnis curiofa difputatiO certifsimam fecumâffert ruinam.

Sic quôd ad præfentê Mofi locum attinet verba erànt fimpliciftima. Ex arbore tn medio paradifi non comedetis. Sed rationem horum verborüm non intelligebatnbsp;latio, quarc Deus hæc ita vellet fieri. Dum igitur curiofius inquirit Heua, non contenta CO quod audierat Dominum præcepiflê pertjt. C^are hæc tentatio verum exemplar eft omnium tentationum,per quas Satan inpugnat verbum ÔCfidem. Priufinbsp;quam Heuam fubit libido comedendi pomi, amifit verbû, quod Deus ad Adamumnbsp;dixît.Hoc verbum fi retinuiflèt,manfiflèt reuerentia Dei SC fides. Vbi contra amiflbnbsp;''erbô,adcft contêptus Dei,SC obedientia Diaboli. Hçc vtilia funt vt diicamuSjficutnbsp;Petrus dicit, in tentatione fortiter ftare, SC refifterc tèntatori, retinêtes verbum fortinbsp;fide,Sc occludentes aures,neadmittamusea,quæà verbo aliéna iunt.Verèenim hpcnbsp;Heue SC Adaè,nobis funtnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;à verbo SC fide abdutfti patiamur eadê.

Qitod fcqUitur in téxtu. Seit Deus quôd aperientur oculi veftri,duplicem ièn-j^utiàm habet. Âut enim intelligi potcft,quod dixerit hoe ad mouendam inuidiam r ^ogt;qui tam vtili frutftu noluit vefci hominem, vt Heua hoe modo inciperet odiftênbsp;Heum,tâquairi parùm fauentê. Aut ficut ego intelligo, laudat Deum, vt eo faciliusnbsp;Heuam in fiaudem inducat. d. profeefto Deus non eft talis, vt velit vos tanquamnbsp;tn tenebris viuere,fine cognitioneboniSCmali. Bonus eft,nihil vobis inuidet,quodnbsp;ad VOS iuuandos aliquo modo coducibile eft, equo animo feret vos ipfi efle fimilesgt;

Ad hunemodum cum SatäDeumlaudat,tum vere habet noUaculam in manu, vt gulam præcidat homini. Hîc enim lapfus facillimus eft, vbi ad id quod cupiditasnbsp;fuadet,etiam prætextus verbi ÔC volunta s Dei accedit. Atque hoc facit vt potiusnbsp;^telligam hæcà Satana dici ad perfuadendam Heuam,quam ad inuidiämouendamnbsp;Hco. Et tarnen liberum vobis facio,vt fcquamini quodlibet. Summa certe hæc eft,nbsp;quod conatür à verbö abducere SC perfuadere, vtHeua id faciat,quod per verbu eratnbsp;prohibitS.Eft enim accri imus verbi Dei hoftis, quod nouit in obedientia verbi no,nbsp;fàlutem eftc pofitam. Sedhïc mouetur queftio non fanè abfurda. Quifiat quo-Heua peccatum fijum nonduih lèntiat f Etfi enim pomum nondum voraueratnbsp;O iij tarnen pecce

taw en peccaui't Contra verbum óó fidem,{equidem à vcrbo auerfàeft admendadw*^ à Kde ad ina'edulitatein, à Deo adSatanam, à cultu Dei ad idolatn'am. Hoc cutnc^^nbsp;put pcccati fit: Nam pomum decerperc no fuit peccati caput,quifit quodmors no^*nbsp;ftatimfequtturf Quifit quodpeccatum fuumnon fentitf Imo quifit,poftquamnbsp;pomum comedit, quod mortem non fèntit, priufquam Adamum etiamperfixaftf*^nbsp;ad comcdendum

Sdiolæ varia dilputât de rationis portione fupcriore,SC inferiore, quod Adai^ fitfiiperiorportiorationis, Hcua inferior* Sedhis ineruditis QC fcholafticis rationi''nbsp;bus omifsiSjquæraraus veram ièntentiam,ea auteur hæc eft* Primùm Deus eftnbsp;ganimis, Itaquenonftatimpunitpeccatû.Alioquifieret vtinpeccatisftatimperiJ'^''nbsp;mus. Hac longanimitate Dei Satâ abutitur, cui vtile eft ad inftitutufuum,vtnbsp;peccatum fuum non ftatim fentiatzFit itaque vt quia pnaceflat,Satananimumii^''nbsp;pleat fecuritate, vtnonfolùm homo à fe peccatum eflê, fed vtetiaminpeccatisfu^®nbsp;gaudeat exultct.Sicut videmusinPontificibus,hi ficarnificinamconlcientiarun,nbsp;imointeritum hominum, inquemperimpiam dodlrinam eos adducunt, oculisô^nbsp;animo cernere pofiènt,fine dubio emendarent dotftrinam, lam autem Satan oculo®nbsp;quafi perftringit, ne iram Dei, ÔCindiciumfuum videre poftint* Itaque inhis ipß^nbsp;grauiisinris peccatis,cum fiimma fecuritate,cum gaudio amp; leticia viuunr,ac quafinbsp;benè gefta,ma^nificos triumphos agunt.

Idem plane hic Picuæ accidir,per incredulitatem à verbo in mendacium ruef^f* itaque coram oculis Dei iammortua. TencntcaûtSatana anima oculos,mortef^nbsp;non folùm non vider,necfèntit,fed paulatim etiâ magis incenditur cupiditate poJ^^nbsp;ÔC deletftatur in idoîatria ifta Sf peccato. Si igitur Heua à verbo non difcefsiflêt,abo'nbsp;minatio ei fuifîct,fic infpicere pomum vt eo vefci cuperet. Nunc cum voluptatenbsp;peccatum in animo veriàt, vbi prius refugiflèt, fi quem alium vidiflêt extendentci^nbsp;manus ad arborem iftam. Nuncmoræ impatiens eft, fie defeendente peccato adi*'*nbsp;feriora membra,àf prorumpente ex corde.Hge igitur deletftatio cupiditas coui^''nbsp;dendipomi,eft tanquam morbus ex peccato natus,quempofteamorsfequitur,lic^^nbsp;cam Heua interim dum'pcccat,non fentiat.

^uditlt;iî corporis. Gcnef ;.cap.fol.43. Pulchrè hîc ea corruptio defcribitur,quaeffi', Cefsit originali iufticiæ amp; gloriæ. Gloria enim fuit,nonvidere ie eflê nudum*nbsp;autem potefteflèmaiorcorfuptio, quàmquodnuditasquæantca gloria fuit, minever titifr in fummam turpitudinemC Nemo erubefeit, ob oculos ianos ÔC integtO^*nbsp;Diftorti oculi aiit hebetes,minus honefti habêtur,amp; inducuntpudorem. Sicinftä^^nbsp;innocentiæ honeftifsimum fuit ingredi nudum.Nunc poft peccatum,cum fe nudosnbsp;eflè Adarn Heua vident,pudefiûf, dC quærunt perizomata, quibus turpitudinCJnbsp;tegant. Quantaautêmaior turpitudo in eo eft,quod volûtas fàucia, intellecftus coi'nbsp;fUptuSjôil ratioquot; totaviciofa, amp; in aliud mutata eft Et paulô poft* Ex;hac corruptiûquot;nbsp;ne quae per peccatum fecuta eft,natum eft aliud malum, vt Adam 2lt; Heua no folo^nbsp;erubefeerent ob nuditatê,quç antea fuit lioneftifsima 6Ó fingularis orrtatus hominis,nbsp;fed etiam vt facerent fibi cin(ftoria,ad earn corporis partem, tanquâ turpifsimam vC''nbsp;landam, quænatura fua honeftifsima Stf dignifsima erat. Quidenim in totanatiH^nbsp;nobilius eft, quam opus generationesf Hoc opus diuinitus attributû eft non oculisnbsp;non orfquas iudicamus honeftiores partes corporis, fed ei parti qua nos perpecc^'nbsp;turn fie edo(fti,pudendiappeltamus,ô(lftudioféinuoluimus,neconfpiciantur. S^n^nbsp;aût in Innocenti naturatotum opus generationis fancftifsimû amp; purißimum fuiflct'nbsp;Ira poft peccatum,lcpralibidinis,hanccorporis parte inuafit.Qui igitur extra coniiilt;nbsp;gium viuarit ardent Curpifsimè, Qiti in coniugio viuuntj nifi moderent aftéóüs^

ÄrfoHidte cuftodtant beneuoicndàm mutuam,quàm varié têtanturf' Âri. hôti igitur fcntiemus tandem,quàm Ideda horribilis res lit peccatûrfiquidem fola libido ïiubnbsp;lo remedio poteft curari, ne qindcm coniugio, quod diuinitus infirmas naturae pronbsp;remedio ordinatum cft. Maior enim pars coniugatorum viuit inadulterifs,fiC canitnbsp;dtconiiïgenotumvcrficulum,Nectccumpolîuinviuercnetfinete» Hæchorribpnbsp;hs turpitude ex honeftilsima amp; præftantifsima parte corporis noftri, præftantiftigt;nbsp;inam appeilojproptcr opus generationis, quod præftantiisimum eft,liquidem con-fauatfpccicm :Per peccatum itaque vtilifsima membra turpifsima fadla iunt.

Non enim hæc fie fuilîent in Adam ôd Heua. Etant pleni fide erga Deum, îtagt; que quotics liberis voluiflent operam dare Conüeniflènt non incitati furore illo,quinbsp;nuncin leprofa carne eft.* Sed admirantes Dei ordinationem Sc obedientes ei,cumnbsp;lummamodcrationejficutcùm iamconuenimus ad audiendum verbum Dei, culnbsp;tum Dei. Hæc omnia per peccatum ita amifimus, vt folum priuatiue, amp; non pofitpnbsp;'M^f^eapoisimus intcUigere.Exmalo cnim quod rctincmus,cogimur colligere quan-*nbsp;turnbonum fit quod amifimus.Debemus aût Deo gratiam,pio reliquijs,quantum*nbsp;corruptæ generationis,adhuc manêtibus, quibus Ecclefia St politia opus habet,

Fttg^Dficrp4«or. Genef.cap,5.fol.49. Adam igituramp;Heua^poftqiiamconfeien da per legem conuidîa eft, 6C ientiunt turpitudinem coram Deo ÔC fe, amilfa fiducianbsp;çrgaDeû,ficplenifuntmetu SC pauore, vt ctim fpiritum feu ventum audiar, ftatininbsp;cogitentDeum adefle vltorem,amp; ft abftondant. Atque exiftimo vocem Domindnbsp;ambulantis,diciaMoftventumftufonumvcnti, qui præcefsit apparitionemDo-'nbsp;mini. Sicut Chriftus inEuangelio de vento dicit,vocem eius audis. Cum cnim au'nbsp;diuci unt folia crcpantia,tanquani à vento impulfajCOgitauerunu Ecce iam aducnitnbsp;Dominus expetiturus à nobis pcénas.

itaque cum Mofes addit poftca^ad aurairi dici, videtur mihi quod ft exponat, Qtiafi dicat:Erat vox ficut ventus diei, vtEmphafisin vocabulo diei fit. Non eniiftnbsp;dicit de ventis in nolt;fte,vt exaggerct ingentem pauorem,qui peccatum fecutus eft,nbsp;quafi dicat : Ita pauidi fuCrunt, vt in data luce diei,mctucrent à fonitu folij.Qtiid ac*nbsp;odifletfi Deus in tenebrisamp;^ node veniflet, ibi enim terror longe maior cft. Sicutnbsp;enimluxanimofosfacit:Ita tenebræ augent pauorem. Hie pauor quo Adam SCnbsp;Deua inipfodieiluminepoftpeccatum cxcipiunturmanifcftum fignum eft, ceeftnbsp;dilft cos prorfiis à fide. Hanc exiftimo veram ftntentiam cift huius loci, SC conuc^nbsp;ütrcumillacomminationeMofi, vbiinLcuif. concionarur de poenisftcuturisnbsp;peccatum, quod à fonitu folij volantis peccätorcstimdbunt, ÔC fugient tanquam ânbsp;gladio. Citm cnim conftientia v ere eft perterrcfa(fta,ita opprimitur homo, vt nonnbsp;lolum nihil facerc, fed ne cogitationem aliquam inftituere poftit. Sicut dicunt innbsp;acicficrt,ibi metu opprefsi milites non manum móucre poflunt, fed præbent ft ma*nbsp;efiandos hofti. T am horribilis pcena fequitur peccatum, vt à fonitu folq merhat con*nbsp;Icientia : Imo vt pulcherrimam creaturam, ipfum lumen diei fuftinerenon poftitynbsp;quo tarnen natura recrcamur.

V ides igitur htc iterum magnitudirtem peccaf i originalis, nobiftum natijSC no bis per peccatumprimorum parentum implantati. FaCit autcmhoc quoque incom-*nbsp;modum ad intelligendam priuatiue 5 feu à contrario iufticiam originalem. Fuitnbsp;enim in hominepulcherrima fiducia erga Deum jnccpotuiflcthomo timere,etiamllt;nbsp;coelum vidilfttruere.

Qiiantacumfecuritatc audit Heua SerperttemcNos no cum catellodomiedu* càto amp; alîûefa(fto,noncum puilo tam familiariter loquimur. Non igitur ante pec*nbsp;tatum quærebant latibula,fcd fapientes,recîi,ftabant eretfta facie, laudantes Deum,nbsp;At nunc à fonitu folrjterrentur* O quàm gram's cafus,labi ex ftimma ftcuritate, fi*nbsp;ducia deledtatioe Dei in ramhorribilem pauorem, vt homo à confpccftu Dei plus;gt;nbsp;O Hi) quamr

»lt;?4- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DEEFPECTIBVSLAPSVS.

quàmàDiaboliconfpeôîu Ô6 præfenti'a réfugiât, NonenimDiabolumfugiuntÄ' dam £lt; HeuajDcum conditorem iuum fugiunt,eum ludicant fibi grauiorem ÓC foïnbsp;midabih'oremeHèSatana, Satanamautem meliöremDeo, à Satana enim nonfu-giunt. Ergo pauor bic vere fuga amp; odium Dei eft.

UI. 'Ê.xcu[AtiopeccdtL Genef.cap.j.fol.yo, Sicutftultecpit fugerc,itaetiamftub tifsimê refpondetjadco deftitutus eft per peccatum omnifapientia Sgt;C confilio.Vui*-De urn docere quod nudus fit, qui eum nudum creauerat. Sic feipfum confundif»nbsp;prodit Ä^^condemnat proprio ore. Dicit audiuifie fe vocem Domini Sgt;C timuiflc*nbsp;AnnonautemaudiueratanteaquoquevocemDomini prohibentisy ne dearbornnbsp;vetita comederet f Cur igitur turn non timuitf cur turn fe non abfcondit cur turnnbsp;ftabatlætusôd erelt;ftus,cùmDeumprælèntemviderer amp;audiret C Nuncautcmadnbsp;fonitum folij pauet. Sequitur igitutjiion eflè Adamum eum amplius^ qui fuit,nbsp;muîatum, 8C aliumeflè facftum, quimendacem cauiàm accerfat ad defenfioncn'nbsp;Quoinodoenim verumeft, caulàm timoriseflè vocem, cum antca vocem non ri*nbsp;muerit,fed cum voluptate audiuerit Deum

Difcamus igitur banc peruerfitatem ôfftulticiamfèmpercomitaripeccatuirigt; vt excuiartdo peccatores le acculent,defendendo fe prodant, maxime corâ De^,nbsp;ficut Adam hic, vult tegere crimen,SCfeornare, dicit cauiàm fugæeflè, nonnbsp;peccarit, fed quod audiuerit vocem Domini, amp; ea fit perterrefaclus, amp; erubefeahnbsp;quodnudusfit. Non cogitât miferfe bunctimoremanteanon habuiflè, nec eUi*nbsp;builîèob nuditatem,qua: cüm Dei creatura efièt,cur veretur ineo, quod Deusnbsp;Nudus anteain conipeiftuDei, fîu omnium creaturarüm in Paradifo obambulan^*nbsp;rat,fecurus de voluntate Dei,8lt; fe obleiftans in Deo. lam pudefit quod nudusfibri^nbsp;git à Deo dC abicondit ïe. H^ec omnia certa argumenta.funt, quibus Adam fèipiriJnbsp;condemnatjÔCpeccatûftium prodit. Etfol.y^EtiamHeuæexemplum proponit^ibnbsp;qua: peccato corrupta^nibil melior eft quàm Adam. Adam voluit videri' innöcen®nbsp;ôô reiecit culpam in Deum, qui Vxorem addiderat, Heua etiam conatur fe excof^*nbsp;fit Serpentem,quietiam Dei creatura erat. Fatetur quidêiè comediflè pomum,!^^nbsp;Serpens inquit que tu creafti,quem tu permififti inParadiio obambulare, impofà^^nbsp;rrtîbi. Hocannoneftaccufàrecreatorem,amp;icuIpamàièremouere.^Sicvidemusp^^jnbsp;C-ituin, vbicp idc eflè ôC agerc,non vult eflè peccatû,non vult puniri pro peccato,u®nbsp;vult eflèiulticia. Hoc cû obtinereno poteft,in Deum réclinât culpam, vt Deuin^^^nbsp;guentem peccatû,mendacij arguat. Ita ex peccatohumanofit peccatû planèDiab^''nbsp;lieu, 8C incredulitas Vertitur in blaiphemiâ, inobedientia in contumeliam creatobS'

VocoautemhocDiabolicum peccatum amp; non bumanum, quia Diabolus atternum odit,accuiàramp; damnatDeû,ièautem iuftificat.Necpofsibileeft vtexto^^nbsp;de dicattDomine peccaui,ignoice mihi. Alioqui ficut in Martinihiftoria legiu^nbsp;non eflet defperandum eide venia, qua: venia impofsibilis eft, dum peccatumnbsp;agnoftit, öd Deum blafphemat, tanquam fine caulà exercentem iniuftam crudelri^*nbsp;tem in creaturas.

Sicvidemus Adam amp; Hcuam italapfbs 6d demerlbsinpeccatû, vtnonpolsi demergi altius, Incredufitatem enim lèquitur inobedientia omniü viriumjSdnbsp;broruminhomine. Inobedientiam banc fequitur pofteaexcüGtiööddefenfiop^^'nbsp;cati. Defenfi'onem lèquitur accufätio öd condemnatio Dei.HiC vitimus gradus p^^'nbsp;cati eftjDêum afficere contumelia,Sd tribuereei quod fit autOr peccati.nbsp;Ï111. Dolores in padi«. Genef cap.?. fohçr. Vaide multiplicabo dolorem tuum tUnbsp;eris grauida,Sidc, Hæcpeenamulierieft impofita,fed profetfto læta öd hilaris,j,nbsp;dem non diiïèntit a priorefententia contra Satanam lata. Sienim hocmanetjq^®nbsp;Serpenti caput conterendum eft,certa eft Ipes refurreeftionis à morte, öd tollemb*nbsp;eft,quicquid hac ipe manente ac firma,homini imponitur»

Atcç faæc quoqire caufà cft, quod Scriptura ûnôa fie diligenter cauet, ne quid dicat in piinienda mulicre contra fcntcntiawi prius de Serpente latam» Imponitpcequot;nbsp;hàm mulieri, ÔC tamen relinquit fpem refiirrcÆonis ÔC vitæ æternæ. Mortem auquot;nbsp;tciTijquain pér peccatum merueratjtransfért in alteramjôC ignobiliorem partem ho-»nbsp;minis,fcilicét in carnem,vt Spiritus propter fid em viuat iniufticia.

Muller itaqué obhoxia éft morti quo ad carnem,fed quoad fpem eft à morte ligt; bera. Manet enim certa (ertténtia,qua Diabolo comminatur Deus contritionem ca-«nbsp;pfris. Itaque animalis vita habet hic efueem Slt; mortem fiiam. Sicut Paulus quoquenbsp;j.Corinth.ij»dicitiCorpus animale mori, led refürreóurum Spiritualci Ita in hacnbsp;animali vita mânentconiugia, ac mulier experitur poenas, quas propter peccatumnbsp;hic infligit DomihuSjVt à tempore conceptionis inpartu 2C tota relfqua vita, qua li-beris feruitur varié periclitctur,ièd omnia hgc tantum ad animalem viram,feu ipiamnbsp;carnem pertinet,manentc interim fpe fpiritualis ÔC æternæ vite poft hanc vitam.

Etrol.çs. Altera màlèdicflionis pars eft incohabitatione. Qiiod finonpeccaß ¦ca{rctHcua,non fôlùm fine dolore pepêriiîèt^ed etiam ipfa cum viro coiunÆo tamnbsp;honcftafuifietjquàm hónefturrihódiéèft, cum Vxore in menfa edere aut colloquûnbsp;Educatio qüôque fuilTet facillima,ôlt;: plena voluptatis. Hec bona per peccatuamiflànbsp;funtjSC fuCcéfièrunt nota ilia mala,doloris ÔC laboris,qui in geftando, enitendo,edunbsp;icando eft. Sicut enim elegans puella,fine molcftia,im6 cum magna voluptatc QC fu-perbia quadam, pulchram coronam ex floribus contextam in capite geftat : Ita finenbsp;omni molcftia, ÔC cum magna-voluptate Heua,fi rtOn peccafler,in vterO geftaflTet foe»nbsp;turn. Nunc ad illos geftationis enixionis dolores,acciditetiam, quod Heua po*nbsp;keftate viri fubieda ft,quæ antca liberrimajôô nulla in parte viro inferior erat, focianbsp;omnium dónórum Dei,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, ;nbsp;nbsp;nbsp;,

Hæc étiàm poena eft, ex peccato originali nata quani mülièf a?qué inuita porgt; kâf,ac dolores ÔC moleftias illas carni impofitas. Regnum itaepmanet penes maritS^nbsp;ouiVxor mandato Dei patere cogitur, Is gubernatdomum, politiam, gerit bella,nbsp;défendit fua,colit terram,ædificât,plantai,Ôcc.Contrà mulier ceu clauus parieti infi-»nbsp;xus,domifédet,ficut Paulus Tit.i.ideonbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;vocat. Et Genres pinxerunt venerem

infifténtêconchæmarinæ.Quodficutdonchà iiiarn domulecum portât: Ita Mulier domi afsidua eflè. QC dOmcfticà èürare debeat. tanouam ouæ fooliata fit ratione mi*

V. nbsp;nbsp;nbsp;MalcdtiSio tcjT«. Gencf.j«fol.ç^. Prfitium terra màlcdicitUrpropter ipfum

dam. Apparetautem hic,quanta calamitas peccatum iêcüta fit. Siqutdém terra qug innocens eft ôé nihilpeccauit,tamen cogiturfuftinere maledicfionem,nbsp;nbsp;ficut Pau

lus Ro man.8, loquitur vantati fiibicdla eife,à qua tamen vindicabitur in nouilsimoi die quern expetftat. Vocat enim Pliniusbenignam,mitem, amp; indulgetcm matrem,nbsp;îtê perpétuam ancillam vfiis mortaliû. Sed ipfa ientit vt Paul, oftendit, maleditftio-^nbsp;hem fuam,primu in eOjquod iliabonanon fert quæ tuliflet,fi homo non eflèt lapfos.nbsp;Deinde in eo quoque,quod multa noxia ferr,quæ non tuliflet, ficut funt infozlix Io-Îium,fterilésaueng3±izania,vrticç,fping,tribuli,addevcnenaj,noxiasbeftiolas, ôéfi

i66 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DE EFFECTIBVS LAPS VS.

qua funt aliahuius generis. Hæc omnia per peccatum inuecQa funt, Nec dubfW» quinante peccatum aurapun or amp; falubnor, aqua fcecundior, imo quocp Solis lU'nbsp;men pulchrius ÔC clan'us iuen't: Ita vt nunc tora creatura in omni parte nos admO'nbsp;neat malcdióionis per peccatum inflidlæ. Manferunt tame reliquiae quaedam priO'nbsp;ris benedi(flionis,quod improbo labore quâfi eoaóa terra, ad vRim nóftrum nccef'nbsp;iâriaproducit,etfiealèntibus SC ipinis , hoc eft inutilibus 8C noxi]'s quoque arbotPnbsp;busjfruticibus Sc herbis, quas diuina ira ferit, deformata fint. Ac malediCtionbsp;poftea aucla eft per Diluuiunij in quo omnes bonæ arbores euulfæ,perditae, arendenbsp;cumulatæ, 3C tumherbætumbeftiæ noxiæ multiplicatae fiint. Vbi igitur 7\damnbsp;ante peccatum inter fcundifsimas arbores^in ameenifsimis pratis,inflorib.SC refisnbsp;ambulauit,ibi nuncvrticas,fentes SC alia molefta germina pullulant, cum tanta cO'nbsp;pia,vt ferè quæbona funt obruantur.

Namagrumvideiampræparatumaratroad accipiendafemina, cùm primun cônfitus eft,citius Zizania SClolium prorumpunt^quàm vitæ vtiles fruges, Ac nifinbsp;fcdula agricolæcura euellanturjquotidie paulatim ita occupant agrum noxia ilia,rinbsp;bonum fernen ftranguletur. Eft quidem terra innoceris , ac libentius proferr^*nbsp;quæ optima fiint, fed impeditur malediClione, propter peccatum homini infliCla.

SicutigiturMulier peccatipnaffl, fed profeefto tolerabilem, in corpore fertjdumaffligiturin officio paricndi Jta maritus fert pnam in Oeconomia, duinbsp;cum difficultate, æmolefto labore gubernat domum, SC alït familiam. Nam pf*'nbsp;pter eum ager maledictus eft,cûtn ante peccatumnulla pars terrae fterilis, nec vitio^nbsp;fa,ied omnia mire fcccunda SC fertilia éflent. Nunc non' fbluminmultislocis tefrinbsp;fterilis eft, fed etiam fcunda loca, lolia, Zizania, ièntibus ac ïpinis déformant^'nbsp;Eft hec magna calamitas,qu3e Adamum SC nos omnes merito ad laqueum adigen^nbsp;ftdmitigaturprômifsioneSeminis, dumpôena æterng mortis,quæ infinito inaio^nbsp;eftjtollitür«

Quod additur. In dolore comedes ex ea, cuntfiis diebus vitæ tuæ, facib's fententia. Qiiis enim nefeit, quam laboriofum fit efle agricolam C Non latis eftp^'nbsp;rare terrain ad icmcntem,quod tarnen multo ÔC vario labojejindiget,etiam cumnbsp;frges in herba eft,pene finguli dies fuas certas operas poftulant.Taceo incomino^nbsp;coèli pene infinita, noxias beftias, 6C fimilia, quae pmnia hfic dqlorem feu ærumD^nbsp;augent.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;;

y I. Mors, Genef.j. fol. dj. Donee reuertaris in terram quoniam ex ea ft^' tus es, Quoniam puluis es SC in puluercm reuerteris.. Sic lapfiis Adæ fuit à vita if*nbsp;mortem, a fàqttate in morbos. Et tarnen fuit adhuc verè aureum feculum , finbsp;ftrum fpeeftes. I^ampaulatim degeneraueruntomnia,ficut etiam oftenditidftat*^nbsp;Danielis* Qiianto enim inundus fuo fini eft propietr, tanto homines fiunt deteni''nbsp;res. Ideo fit cçiam vt pnæ duriores de nobis fiimantur.

VII. . EieäioeKParadifo. Gen,cf 3. .cap. fol. dy, Pertinen t hæc quoque ad nofttai^ correptionem ÔC admonitionem,ficut Paulus dicit Rom.iç. Quod quæcunque fri*'nbsp;pta font,propter nos fertpta font. Magnurfi enim pericuium ineo eft,fi oblitipt**^nbsp;runijiterum in ea demerganrur». : Sicutetiam Chriftus Iohan.y;admonct, cum diri*nbsp;yide ianatus es noli ampliqs peccare,ne quid tibi peiusaccidat. Et Petrus 1. Peri-ciefoeIofa,ôCdeçanerçuerfoàdvomitum. Itcm,z,Petr,i, Quiobliuiicunturpri'nbsp;catorum foorum vetei-um,.

- HçcSC aliafcriptureloCa, font admonitionesdcpeccatoinfuturum cauen«!*» proptcrca quod ficut in morbis,recidiuatio difficilius curatur,quàm primus morb^^nbsp;Ita hoc in loco v-ariè admonetuf Adâ ÔC tota eius pofteritas, vt poftqua per pron^* 'nbsp;fionem Seminis fpcm vite acGeperunt,eaueant,ne per peccatum earn iterS amittanj'nbsp;Notacn*'^

DÈ ÉFFÊ'CTIBVS L A P S V S. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;»lt;^7

Kôtà'cnini eft parabola de domo purgata, poft ei'edum Satanam,quam itênim oc* cupatjafliimptis fecum feptcm Spiritibus nequionbus.

In hune hnem vtitur tanta acerbitate Donnnus,Quafi dicat zProhibui antea,ne AdamSC Hcua attingerentarborem mortis, fèd ea petulantiafuitj vt neàftio in*nbsp;cöfnm'ödo abftincrcnt* Prófecftó nunc danda opera eft, ne etiam ad arborem vitænbsp;acccdantjlortcetiam ab ea nonabftinebunt. Ideo fic cauebo id,vtfimulprohibeamnbsp;vfitnr omnium arborum Paradifi. Exite igitur foras amp; comedite herbas agri, ÔC ftnbsp;quid aliud terra producit. Non folum arborem vitae, fed ne quidem feliquas arbo*nbsp;les Paradiß, pofthac licebit guftarejôtc

Oftendit autem hie locus arbores Paradifineutiquam fimiles carum fuifle,quas rîliqua terra tulit. Nunc itaque etiam victus, quo Adam amp; Heua vfi ftint,eos adgt;nbsp;monet peccati miferrimæ conditionis,in quam per peccatum conieefti iunt. T amnbsp;T'.in'e calamitates noftræ pilt;ftaeftint,vr etiam veftitus Qi. vidluSjBonfolum ilia Spiri*nbsp;tualium donorum carcntia,nos corum admoneanti

Gencf, cap, 45, fol. 14?. Tom. 4. Anima præftantius quiddam eft cofporc,néc poteft corpus ferre motum affecQum ilium gaudij in ftimmo gradu. Quid autemnbsp;dnima fit fpeculatiue, vel vt Philotophi lOquuntur, Mètaphyficè non poflumus fei'nbsp;rc,fedcxaffe(ftibus S^fruclibuscolligimus, efle rtobiiifsimum Qi mirabilißiinumnbsp;quoddarn ens, tarn praefens ac potens vt corpus nequeat fuftincre éiùs irnçetum.nbsp;iVtcuminfignisScimmodicus animi dolor, dominatur homini, heceflarioextin*nbsp;guinit corpus,atque idem fit in laetiÜâ niîniâ. Sicut teftantur exempla plurima innbsp;.Gentilium hiftorijs,

Tanta igitur vis eft animæ,vteafo la dominante, corpuscum omnibus fènfigt; ou5,yifu,auditu,ta(ftuSCc. obftupefcat. ijl d« WUnöCrfiC^ lt;^KatÛh(^en» Spe*nbsp;fulatiue quidem facile definitur ab Ariftotcle: Anima eft atftus primus,corporis orgt;nbsp;ganicijPhyficijamp;c. Sed non poteft exprimerequid fit, nifiobietftiùè tantum. Intel*nbsp;bgereautem Sc fentireanimam, quo ad affedlusfiios, SC vehementifsimos motus,nbsp;îion eft fpeculatiuae 8C obie(ftiuae,fed praôicaé cognitionis, vt cum iftimenfa læticianbsp;occupât, Sk: propemodurn occidit corpus,aut cum lachrymæ praegaudio manant exnbsp;oculisjde quibus Monachi SC deuotarq rhulta fcribunt, nihil eflè dulcius lachrymisnbsp;gaudij. Econtra vero nihil triftius Qi acerbius fletu lugentium. Ideo anima mira*nbsp;bile quiddam eft SC nobis incognitum.

Tom.i.Ienenf.fol.f77»exdiiputatione,0Cc. Qui putant vitium Sf pccca' turn in natura haerere,quodfir ex nihilo fa(ftû,parum abfuntà contumtlia Creatoris*nbsp;cumtalcnonfitin Angelis,Sole,Stellis,SC toto coelo.

3^* Olli cogitauerunt Animam ex traduce eflèy videntur non penitus aliéna j öcripturisfenfi{fe.

3^ ¦ Imo facilius defendent propagationem originalis peccati, quam rj, qui aliter »entiunt^cum ( Auguftino autore ) peccatum originale etiam impietas fit.

fatetur fefe ignorarc,vtra fententia certior Qi verior fit, nec fuit ^^®^^s,quieamquæftiônemdererminauerit.

? nbsp;nbsp;nbsp;Nam quod Hieron. iequunturalij ex Pial.jj, Qiii finxit figillatim corda eo*

3? f^cterminationcs veróPapa:SCiuacSynagogac,procxterminatiöne lèuexe trationc,iuftifsima caufa habcmuslt;

168 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DB. EFFECTIBVS LAPSVS.

5^ Ncquc cnim tus,ncque facultatem habet in doc^rina fidei qukquam deccP nendi jaut in Ecclefia Dei aliqüid faciendi.

j7, nbsp;nbsp;lus non habet, quia vocatus non eft,neque à Deo neque ab hominibus, k«

58. nbsp;nbsp;nbsp;Facultatem non habet,quiabeftia indo(flifsima,06 venter ftirdus ad Scripn^'

NecferenduscftinEcclefiaPythagorifmusille, Ipledixit, quofolorcgn^ Papa,fed qui loquitur fermones Dei, vt ait Petrus,hic audiendus eft.

40, nbsp;nbsp;nbsp;Igitur Papa eft nullus Ô6 omnia quae dicit éc facit funt nullttates iplb iure/

4». Melius in hac re decerneret ratio SC poeta dicens : Pattern fequitur proles.

4j. Vtnihilfitquoddicitur:Anima intellediuacreandoinfunditur, Ôdinfüô* dendo creatur.

44. Qiiis hoc probauit, aut quis prohibebit fimile pofte dici, de omni Anima î*

4^. nbsp;nbsp;nbsp;Et diffîciliorem facient quaeftionem. Quomodo Deus non fit iniquus, lt;1^

46. nbsp;nbsp;nbsp;Qtiamuis iftam rem fine periculo Chriftianus ignoret,cum S. AuguftinO

47 Abftinendum tarnen eft ab ea temeritate, quae vergere pofsit in contui^* ham Creatoris.

Qiïæ difficultas Deum moretuf, ne Animam intellcdiuam turn ex nih^^ turn ex Scmine corrupto pofsit educere C

^0, Sicut fpicam vredine vitiatam educit ex grano vitiato gt; vt SC multa alia tiofa ex vitiofisproueniunt.

RESOLVTIONES ARGVMENTORVM A L Igt; QJ'OT.Q.VAE opposita svnt in dispvtatio-ne hdbita à D. M. LKtfccro, Anno 1^46. ^«0 obijt.

Negocortiequentiam ftilicet Animam ex traduce fimul cum corporc pcri^^* quia fi Adam permanfiflet SC non cecidiflet, tunc omnes eflemus nati vt ille, SCnbsp;mo fuiftet mortuus. Res argumenti qusrit cum anima fit ex traduce, an neceflc **nbsp;Animam perirc fimul cum corpore,quod eft ex traduce. Reipondeo autem.nbsp;omnes fumusquodad corpus ex traduce, ibinon eftdubium, SC tarnen omneS*,nbsp;musimmoitalcs, quia furgemus in nouiisimo die, Prôbatio autem argum^^^*nbsp;Qtna omne generabile eft corruptibile.

îgitureft corriiptibili's. Refpondeo, Ét Philofbphicàfniaginatïô, Öf nihil àd rem, nos difputamus de traduce, non quod velimus eflè dogmatiftx eius rei^ fednbsp;quod velimus répugna re Papiftis audacibus^qui affirmant hoc quod ignorant. Äugt;nbsp;guftinus diligenter dC copiofe tradat iftam rem,Dogmatiftg RomaniftgjSC Papiftgnbsp;arrogant fibi authoritatem quod quicquid ftatuerunt,fit certum SiC rsLtüi vt non licetnbsp;cótradicere,fed nos volumus cotradiceredCno admittere, quod haneparte ftàfüantnbsp;pro articulo fidei. Nos volumus cum Auguftino {entire ÔCpugnarc^ noncfïèpronbsp;articulo fidei ftatuendum. Auguftinus non vult affirmare, nec tarnen negate, fednbsp;dogmatiftg affirmant,ftatuunt nobis articulos fidei affirmant,quod ignorant, negt;nbsp;feiunt an fit SC tarnen alteram partem audader affirmant.Ita difputamus nos, vt cumnbsp;Auguftino inclincmus ad hanc opinionem, quod fit anima ex traduce, ficut corpusnbsp;eft ex traduce,non fic quod pater faciat corpus ,fed Deus faCit, veruntamê ex feminenbsp;patris, ita etiam animam Deus ex traduce, vel ex femine patris créât, non autem ideonbsp;hoc dicimus, quod plane affirmemus, fed potius quod nobis placeatilla dodrina,nbsp;contra dogmatiftas iftos audaces, qui parum in his rebus funt attenti. Auguftinusnbsp;vt antea dixi multa hic dilputar, ôiS dicit neutram partem eflè aflirmandam, fed eflènbsp;fùfpendendam cognitionem, quanquam magis inclinât in earn lèntentiam vt exnbsp;traduceoriatur anima, 0^ tamennon vult certo aflèuerare,quo amp;^nosinclinemus,ncnbsp;fimus audaces QC temerarij, vt Papa cum fuis.

quidem pro mea credulitate lèntio quod anima fit ex traduce, fed feiamus quod in Ecclefia loquendum fit cum reuerentia rimore Dei vcrcri Deum, innbsp;cuius confpeduloquimunNon facile eft ftatuendum hoc quod ignoramus.Hacc eftnbsp;fententia de traduce, quae nihil pro certo affirmât, aut tanquam pro articulo fidei ha-het. Ideo ÔC nos cum Auguftino eo inclinemus, quod anima fit ex traduce, ÔC totusnbsp;homo cum corpore SC anima, Deo enim non eft impofsibile ex femine humanonbsp;faccreanimam immortalc,cum ex fluxa materia,faciat corpus mortale,nonne etiamnbsp;^xfemine faceret Deus animam.

Pater non facit corpus fill) fui, pater generat filium, fed non corpus fui filt), nequcoculos,nequemanus,nequevllum membrum, verum miniftrat Semen,gut-tulam paruâ,quæ guttula humida SC calida eft ex parente Adam, 8C procedit in om-nes homines,hoc eft facere noftrum, fed Deus accipit iftam guttulam feminatam innbsp;excitât Sc pcrdcitySC quia in peccato eft concepta,ideo fit ex vitiofa guttula,nbsp;vitiofumcorpus, SC vitiofaanima,hæceft vitiofa propagatiopeccatioriginalis,vtnbsp;diciturPfti. y,, gcce in iniquitatibus conceptus fum,6lt; in peccatisconcepit me ma-mos nos facit de propagatione carnis, vndc eft peccatum lt; Ibi recenfet Auguftinusnbsp;multaargumentainvtramque partem, amp;S dicatfànè quicquid velit,dicat quodfit.nbsp;Sc quod non fit, modo non impingat inhunc fcopulum, quae eflèt fumma contu-mclia aduerfusbeum, quod Deus animam puram créât de nOuo, SC mifeeat ac co-pulet carni impuræ SC pollute. Ibi laborat Auguftinus, non vult affirmare nec negate, Qiiiafi afifirmaret animas fine traduce creari de nouo, tunc anima fit tea finenbsp;vllo reatu,amp;: Deus eflèt caüfà SC autor peccati. Hoc non eft dicendum, quOdDeusnbsp;pura creatam SC innocentem animam creat de nouo, coniungaf SC copulet pcecatrixnbsp;ci carni, fed quando anima propagatur ex fe, fequitur qualis eft natura, talis SC resf

cx yitiofo panno fitvitiola tunica* Quando anima pura QC carni peccatrici cöpulï^ tutytunc Deus facit peccatum, ÓC eft autor peccati* Vcrum minime nos fie dict^^nbsp;oportet. Ergoillefciupulus vehementer mouit Auguftinum. Si anima tradit^^nbsp;inuita à Deo volente incarcerem pollutum ÔC impium, anima per fe non pcccaf»nbsp;quia eft pura amp; innocens,folùm hoc facit cauiam damnabilem QC ream, quodnbsp;pollutac carni infundit animam. At hoc non eft Deo tribuendum,fed potius def®*''nbsp;denda eftiufticia diuina»

Nilt;f«r4 fepardbilis crfuperjies corpori^non eR ex trddu ce, Sed Anima, ejl ('eparabilis,Gr fuper/tes corporî.

Quid amplius opus eft relinquere in dubio. Cum habeamus manifefta teftifl^ nia lcripturae,animam elle ex traduce. i.Cor.iç. dicitur. Corpus animale eft corp^^nbsp;ex Adam,Sc corpus fpirituale eft ex Chrifto. Non dicit fine anima omnes honn^^^/nbsp;funt ex Adam,6C per praeuaricationem inciderunt in peccatum SC condemnation'^'nbsp;Ergo omnes animae noftræ funt ex Adam,8C corpus non eft fine anima. Ergo etM*^nbsp;omnes animae funt ex anima Adami,nam homo ex carne tantum non eft homo,nbsp;Ctiani ex anima.

In PûLjro. Dauid dicit : Ecce enim in iniquitatibus côneeptus fum SC in fcjuïtatibus concepit me mater mea. Ibi loquitur de tOto homine, de ie cum corp^*'^nbsp;Sc anima. Ergo eiTet afrirmandum,quod anima êftet ex traduce*

DE EF FE CJti B VS LAP S VS. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;»7»

abfquepeccatOjfi non fécundüm corpus tarnen fecundum am'mam, quia corpus Ijj concipitur non tantum ex corpore meo, fed etiain ex ànimamea purificatafide,nbsp;fergononindiget renouationé,

V ellem quod concluderet argumentum/cd non póteft SC hoc vult. Adam efî luftificatus poft lapfum,habet remifsionem dC l'uftid'amj ôc tarnen generat peccato-res. Auguftinus facit firnihtudmem,circumciftis ludæus non gignitcircumciftimnbsp;Iudæum,ficiuftificatus Ghriftianus,nongeneratiuftumfilium, fed obnoxium irænbsp;t)ei,quipoftea fide in Chriftum iuftificatur.

Tom.t.Ienenf.fol.çjS. ex difpur.de Homine. Theologia de plenitudinë Epientiæ fuæ hominem totum ôf perfeeftum definit.

Scilicet quod HOMO EST CREAT VRA D El, carne ôfanirna fpiranteconftans,abinitiôadimaginemDeifa(ftafirtë peccato, vt geheraret 6C re*nbsp;bus dominaretur,nCc vnquàm môrcretur.

Poftlapium veto AdæfiibiecftapoteftatiDiabohbpeccato ôfmorti, vtrotp malo luis viribus infiiperabili amp; æterno.

*?? nbsp;nbsp;nbsp;Nec nifi per Filium Dei, Chriftum lefum liberanda ( fi credat in eum ) vi^

Quibus ftantibus pulcherrima ilia ôf excellentiftima res rerum quanta eft ratio póft peccatum,relicftafub poteftate Diaboli tarnen eflè concluditur.

Vthomototusamp;fomniSjfiue fit Rex, Dominus,feruus,fapiens,iuftus,amp; quibus poteft huius vitæbonis excellere,tarnen fit 6C maneat peccati ôf mortis reus,nbsp;fub Diabolo oppréflùS.

^^* nbsp;nbsp;nbsp;Quare ijjQui diCiîntNaturaiia poft lapftim remanfifle integra,impie Philo-

Similiter qui dicunt hominem faciendo quod in fe eft, pofte mereri gratiam Dciamp;vitam.

^8. Item qui Ariftotelem ( nihil de homine Theologrco feientem) inducunt, quod ratio depraecetur ad optima.

Item quod in homine fit lumen vultus Dei fuper nos fignatum, id eft liberum arbitrimTj,ad formandum retftum didamen ôf bonam voluntatem. 3°'nbsp;nbsp;nbsp;hem quod hominis fit eligerebonum 5C malum,feu vitam ÔC mortem,ôfc,

r*r ipfi f nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;neque quid fit homo intelligunt, neque de qua re loquan

^^ulus Roman.j. Arbitramur hominem iuftificari fide abfque operibus,brc uiter h(^mi's definitionem colligit,dicensiHominem iuftificari fide.

zr iuftificandum dicit, peccatorem ÔC iniuftum, ac ita reum coràm eo aflerit,fed per gratiam faluandum.

hominem indefinitè,id eft vniucrlàlitcr accipit, vt concludat totum muh dum,feu quicquid vocatur homo fub peccato.

35* nbsp;nbsp;Quare hOmo huius vitae eft pura materia Dei, ad futûrae formæ fuæ vitam.

Sicut ôô tota crcatura,nunc fubiedîa vartitatimateria Deo eft ad gloriofam luturam fuam formam^

»Zî nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DE EF FE CTIB VS LAP s VS.

Interim in peccatis eft homo, fiC indies vel iuftificatur vel polluitufii^'' 40. Hinc Paulus ifta rationis régna nec mundum dignatur appellate, fed fc»^nbsp;ma mundi potius vocat.

Tom.4. lenenf fol. 5rj4,. Pfal. po» Philofophi hominem defîniunt eflc aniif^ rationale, Sed hocquis dicit in Theologia eflè verum d Ibi enim verè homoc**nbsp;ftatua falls,ficut Vxor Loth. Quia illam magnam iram Dei non intclligit ÔCnbsp;imprudens in mille per icula mortis, imôiæpe volens ôC icicns, Hanc calamitatcinbsp;noftram Moles hîc nobis ob oculos ponit, quodfimus coram Deo accufati ÔC daifl'nbsp;nati,vt aperiamus oculos,ôtT credentes hoc, exuamus lècuritatem, Sgt;C oremus pronbsp;beratione. Siquidem fie opprefsifumus,morteæternaamp;r peccatis, Âf tarnen idnbsp;fentimus,nifi admoneamur, admoniti autem non credamus. Nam cumrempoté'nbsp;lia illa,de calamitatibus huius vitæ,non inteliigamus nec credamus, Qiiantô minü®nbsp;credemus fpiritualia,dc æterna morte ÔC æterna vita d

Geneft.cap.fol.iS. HôCliUftC per Euangeliumagitur, vt imago ilia repaf«' tur. Manferunt quidem intellecftus SC voluntas,fed valde vitiata vtraque.Euang^'nbsp;lium igitur hoc agit, vt ad illam Ô6 quidem meliorem imaginem reformemur,nbsp;invitamæternam, velpotiusinfpemvitacatternæ renafeimur perfidem, vt viu^'nbsp;3nus in Deo ôd cum Deo,amp; vnum cum ipfo fimus,lîcut Chriftus dicit.

Neque veto ad vitam folùm renafeimur,lèd etiam ad iufticiam, quia fides art*' pit meritum Chrifti,SCftatuit nos per Chrifti mortem liberatos ellè.Inde alia iulfi^'^nbsp;noftra oritur,nempe ilia vitae nouitas,qua ftudemus obtemperare Deo, edodinbsp;bo,ôd adiuti per Spiritum Sandlum. Sed haec iufticia in hac vita incipitur tantu*nbsp;neque poteft in hac carne eflè perfeefta. Placet autem Deo non tanquam perfclt;^nbsp;iufticia,aut tanquam praecium pro peccatis, fed quia proficilcitur ex corde,quodnbsp;tirur fiducia mifericordig Dei, per Chriftum. Deinde hoc quoque fit per Euang^/nbsp;lium,vtconferatur nobis Spiritus Saneftus, qui refiftit in nobis incredulitati, inU^'nbsp;diae SC alijs vitijs, vt ferio optemus ornare nomen Domini ÔC verbum eius,8£rc.

Ad hune modum incipit imago ifta noug creaturæ reparariper Euangeliuin hacvita,fednon perficiturinhaevita, cùm autem perficietur in regno Patris,nbsp;erit voluntas verèlibera ô^bona, mens verèeritilluminata , ÔC memoria conftan®»nbsp;T une fiet etiam, vt omnes creaturæ alig, magis nobis lîntlubiecftæ, quàm inParao^''nbsp;fo Adæ fuerunt.

Antequam hoc in nobis impleatur, non poflùmus làtis feire, quid ilia imag^ DeiperpeccatuminParadifo amilfafuerit. Hoc autem quod dicimus fidesnbsp;bum docent,qug tanquam ex longinquo oftendunt illam gloriam diuing imagii^^nbsp;Sicut autem clum ôd terra initio quafi rudiacorpora fuerunt priufquam luxc»^nbsp;addita :îtapij illam imaginem rudern intra le habent, quamDeus perficict in noi^^nbsp;fimo die,in ijs qui verbo crediderunt.

Pcccatum in Scripturis non folùm fignificat opus cxtcrn5,fed totam illam virtii amp;; natiiiam energiam, incrcdulitarem feu cognàtam praùitatê, qua ex veten'Adamnbsp;impellimur Sgt;C rapimur ad peccandutnmempe cor ipfum tîràuum, ÔC totam rationê,nbsp;cum omnib.ô^ optimis amp;fummis virib. fuiSjquibus nihil aliud po{stmus,quàm peCnbsp;care,fie vt tu facere pcccatum dicamur,qUando hac energia ceu impétu quo dam to tinbsp;ferinïur Sï impellimur ad malû. Necp vllüm pcccatum externum Ht, nifi primû hacnbsp;natiua vi totus homo,totocp affècflu,ceu rotetur, 8C tranfuerfus aufératür ad peccan»nbsp;dû. Hanc prauitatem cordis ÔC propenfionem natiuâ,hoc vitiû,Â^ hanc incredulita-tem ceu fontem caput omniû peccatorum refpicit fcriptura Deus j quando denbsp;peccato loquitur. Qiiemadmodum ergo fola fides iuftificat,folaq5 impetrat ÔC affertnbsp;Spiritum SCvimfaciendæ legis, Ô6 faciendi opera verc bonatficafolaincredulitasnbsp;facit pcccatum, excitât feu àcCendit carnèm ad peccandurri, dC opera mala, quem*'nbsp;admodum Adæ amp; Euæ contigit in Paradifo Genef j ?

Quare Chriftus in Euangelio folam incredulitatem peccatû vocat,ioan.t6.Spi-htus(inquit) mundum arguet de peccato, qUia no crediderunt in me. Qiiamobrem opera verc bona,veluti boni fruc^us, non poflùnt aliunde proficiici, nifi ex arborenbsp;bona id eft ex fide,in corde agente opérante. Mala nOn poflûntaliundèproficifcinbsp;nifi ex arbore mala,ideftincredulitate in corde. Proindcôd hæc prauitas ôi. incre*nbsp;dulitas in corde, pafsim in Scripturis caput Serpentis ÔC antiqui Draconis vocatur,nbsp;quod per Semen illud mulieris bcnedidîum nempe Chfifturri cOrtteréndum fit,

Pffti CT Hrtf. Hebreae linguae peritis commendo, vt differéntiam duarum diâitonum inquirant j Pela fiC Hete. Colligurtt eriim Rabin! tredecim v ocabula,nbsp;omniafignificant impietatem,âCtrânfgrefsionemi,quae no funt hiiius loci. Haecnbsp;duoautem quibus Mofes vtitur,fic diftingui folent. Pela fignificat culpam omifsio*nbsp;nis. Hete pcccatum commifsionis,amp;r compleduntur originale pcccatum. Pela fi*nbsp;gnificatomittere facienda. Hete, facere omittenda.

Sic^.Rcg.i. dicitur,prçuaricatus efl: Moab in ïirael. Sunt enim Moabitae tribu populi Ifrael. Sed præuaricatus eft,hoc eft defrjt obedire Sgt;C foluere tributû.Itemnbsp;aui.praeuaricati lunt in me,hoceft debebant reuererime, ôC mihi obedire tanquamnbsp;parent!,fed negligunt obedientiam mihi debitam. Adoptaui eos in filios, vt ferui*

»74 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DE PEC CATO OKI GIN I S.

f9vegî|l(r Wtlxir vtt$.Noii fomus purî ab omnibus vitijs Sgt;C inquinamenti* Hic eft reatus,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Wtr »«faw .^crr @0{f no^ fcftûlôig fvtn. lam fi addideris üip^'

fciam,ingratitudinem,inclementiam crga fratrem,reuiuifcit totum peccatum,amp;^ bitum tibi non eft remiflûm» T um autem remittitur, cum tu remiièris conieruo tuo,nbsp;fofbtlgt;a6debitumtitfnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Seruusdebetdecies milletalenta, fedDominusr^

mittit,f(^aî)Cf jmnUttt^t/nonteneturiôluereautiàtisfacere, debitum iam non debitum.perquid^per remiisionem. iedvbi ille conieruo centum denarios noi»nbsp;remittit,rurlus vniuerlum debitum cxigit paterfamilias. Sic nos non fumus abf?nbsp;debitis,fi Deus iure Só non fecundum milèricordiam, vult nobilcû agere. Sed fi P^''nbsp;tiuerimus nobis ignofci,ac crediderimus, fratricp remiferimus condonantur omn*^nbsp;delicfta noftra, etiamfi fint débita»nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;aber iwl flol^ftren »«D bOf^Ol / fo

Hæc eft vis vocis illius ( Alcham ) quam Chriftus fapientia Patris, qui mus Grammaticus ÔCHebræus reddidit debitum in orarione Dominica»nbsp;cap» ^i.Tom.}. fol» lo J.

Sophiftæ cùm de peccato originis loquuntur, tantum de milèra èc foeda libi^^ ne lèu concupifeentia loquuntur.

SedPECCATVM ORIGINALE eftverètotuslapfusnaturae næ,quodeftintelle(ftus oblcuratus,vtnonagnolcamus amplius Deum ÔC volunt*'nbsp;tem eiuSjVtnon animaduertamus opera Dei. Deinde quod etiarn voluntas mireei^nbsp;deprauata, vtnonfidamusmilericordiacDei, vtnonmetuamusDeum, fed fecugt;^^nbsp;omiflo verbo ôd voluntate Dei,fequimur concupilcentiam QC impetus carnis. Itenbsp;quod confeientia non amplius tranquilla eft,led cum de iudicio Dei cogitat, defpe'nbsp;ratjfequitur ÔC quaerit illicita praefidia QC remedia. Hgc peccata fic alte in naturânbsp;funtjVt inhac vita non pofsint penitus euelli,SC tarnen miferi Sophiftae, ne quideJnbsp;verbo ea attingunt» Adhunc modum (ficut correlatiuorum natura eft) peccatünbsp;.originale demonftrat,quid fit iufticia originalis amp; econtra, nempe quod eftamifil^nbsp;iufticie originalis,feu priuatio,ficut egeitas eft priuatio vilus»

Hoc longe patet latius,quam Monachi cogitant, qui iufticiam originalem tum intelligunt de caftitate» Anima inlpicienda erat primum, poftea etiam corpi^^nbsp;concupilcentia fic defdatum. In animaautê praecipuum eft,quod amifiâ eft cogJ^*^nbsp;tio Dei,quod non ei vbiep amp; fempergratias agimus,quod non delecftamur eiusop^nbsp;ribus amp; fa(ftis,quod nonconfidimus ei,quod cum méritas pnas infligiqincipin^nbsp;Deum odifle ÔC blafphemare,quod quando cum proximo agedum eft, oblequiflii^nbsp;.cupiditatibusnoftris,lumus rapaces,fures,adulteri,homicidae, crudeles, inhuman';nbsp;immilericordes, ÔCc. Eft quidem furor libidinis pars qugdam peccati originalis,!^nbsp;maiora funt ilia animi vitia,incredulitas,ignorantia Dei,defperatio, odium,blafpb^nbsp;mia. Has calamitates fpirituales Adam in ftatu innocentig nefeiuit»

Deinde annumerandg hîc funt poeng originalis peccati.Nam originale pcccat .rede vocatur,quicquid eft deperditum deijs conditionibus,quas Adam cum adh^^nbsp;-cflet natura integra,habuit,quod fuitlägacifeimo ingenio, vt qui Heuamftatimi'nbsp;tellexit carnem luam elïè,6ó omnium creaturarum exaeftam noticiam habuit, qt^*nbsp;fuit iuftus,re(ftüs,intelleôu præftanti, voluntate reefta tarnen imperfe(fta»Nâp^'nbsp;fedio differebaturpoft illamanimalem vitamad Ipiritualcm» Genef cap»4»fol.p*

f nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,

Genef.cap.2.fol.;t. Deitspeccatufflnoncreauit, fiitaq^ Adam paruifietma' [ dato,nunquam elTet mortuus,Nam mors per peccatum venit. cap.j» Genefinbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'

îniciumPAcatioiiginalis fuit tenratioDîaboli, eùmà verboDeî abduxit Heuani, ad Idolatham contra primum, fecundum ÔC ternum Pracceptum,

Gencf. Cap. 21. To-ni. i. tol.iS/. Deus dat omnibus confilia 2lt; motus ad faciendum lus amp; rcdum. Excipitur tarnen hîc peccatum, Cuius Deus autor non eft, Aôionunbsp;omnium dicimus efle autorem quæ iuftæ font, peccatum autemnon eftaÆo^fèdnbsp;priuatio»

T om.4.Ienenf fol. Hofeæ.cap; ij.Sed peccati porrô quæ caufa fit, fi roges,' Sacraeliteræ oftendunt, id ex Satana eflè, cui contra verbum Dei aflènferunt noftrinbsp;parentes, amp; Deo inobedientes fadi incurrerunt in horribiles pccnas * Nam pernbsp;peccatum illud non folùm corpora noftra fie infirmata font, vt ex immortalibusnbsp;mortalia fièrent, fod etiam mens deprauata eft. Amifit enim homo veram Dei notigt;nbsp;ciam,ôôvoluntasquoqueturnadmodum éft deprauata, vf nihilquàm malumap»nbsp;petat, hoc eft vt Paulus dicit,vtoderitlegcm Dei, ÔC peccato deletftetur. Nam denbsp;naturalibus appetitionibus, quales font ftudium conicruadi foi Ô6 foorum, in famenbsp;defiderium cibi, in nimia fatigationc quietis defiderium, fiCc. hîcnihil agimus. y/o*nbsp;luit enim Deus hec etiam innatura integra exiftere,quanquam nunc aliquid admix-tum fit viefi, propter peccatum, nec fomper hæ appetitiones iè intra foos limitesnbsp;continentjficut vfo diieimus.

Hæc igitut vera malt fou peccati caufa eft, quod voluntas per peccatum deprauata,filmens agnitioneDei,acipfoDeiSpiritucftdeftituta. Hincenimnonmodo, tanquam experenni fonte, omnis generis pcccata émanant, fodetiam reliqua malanbsp;oriuntur, quæ in hac mifora vita patimur amp; patientur damnati in æternum. Accen-dit autem Satan voluntatem contra Deum, ÔC tanquam equo foa natura indomitdnbsp;fobijcit calcaria,ÔCc.

Tom.4..Icnenfi fol. jpj. Pfal.jrr. Summadoeftrinae Chriftianæ eft vt fcilicctag-hofeamus nos totos elle in peccato pofitos,imô elle peccatum, etiam turn cùm con-cipimur formamur in vtero matris.

Êt paulo poft. Inftituit Propheta generalem confutationem, quafi habeat in confpetftu aliquem, qui contra dotftrinam iam traditam hæc obijciat. In genere damnas omnesjcùm tarnen conftet,multos bonos SC fanlt;ftos eflè,quorum vita moresnbsp;intcgriamp; fine querela font. Num Solus tu fapis^ Sicut nobis hodie obijciunt ih fi-mili argumentO. Num Soli vos eftis Ecclefia f Num foli habetis foripturamt' omnisnbsp;enim çontentio eft de nomine Eccleliæ. Id nomen quia aflertfocum iudiciumdcnbsp;religione,defaluteôôvitaæterna, ideofuriofèproeo adueriarij dimicant. Nonvo-luntyideiri quod errarunt, aut impia docuerunt. Et quanquam negate non poisintnbsp;manifeftos abufos,qui paulatim inualuerunt, tarnen non ideo volunt de Ecclefîænbsp;nomme cedere. SicTurca pertinaciter retinet hoenomê, quod coîat verum Deum^nbsp;Pic Synagoga, fie noftri aduerfarq etiam vi SC armis hoc defendunt, obrjciuntcultusnbsp;fuos,ô^ gloriantur ficut Paulus dcludpis dicif,fohabere2relumamp;ftuderevigilijs,clcnbsp;jnofinis,/âcrifictjs,orationibus,cercmÔqs,afperitatevi(ftusô6alijs5peruenireadpro-mifsiones Patrib. fadas. Hæc(inquâ ) obijciût nobis anno fanda 06 bona font:6Curnbsp;ïgitur dicis omnes efle peccatores.^Cur omnes pronuncias danationi eflè obpoxiosi^

Reipondet igitur in hoc verfufides Ô6 Spiritus Sandus. Hæc eflè fapientiam münd^non eflè fapientiam Dei. Ideo nihilominus veram mancre, hancvniucrià-lem . Omnes eflè pcccatores. Mundus enim fie iudicat, Eflè fanditatem fi for-dide veftiasjfi duro vidu affligas corpus,Ô6 te maceres,fi angulum aliquem quæras.

quàm longifsimèàcommuniconfuetudinevitaedifcedit. HinccehbatuSjhincrt*^' nafteria,hincmonftrofà illa veftitus Sgt;C viéius ratio, hincinnumeræaliæftuln^^*^nbsp;profluxerunt non apud nos folùm,fed ÔC apud ludæos olim, amp; hodie apudTurc^®nbsp;qui prodigiofifsnna qua*quecommimïcuntur,SC faciunt, vtiingularem opinion^nbsp;fandlitatis apud fuos colligant. Quanquam nihil opus eft à Turcis petere cxemp^^nbsp;Cucullatum Monachuminfpice,'^ redèexcute,ibi ôfiniraberis amp; videbisea,po,'nbsp;quam de vera SC Chriftiana fànditate recftè erudirus es,quae aduerfârtj noftrinbsp;titulis ornant amp; prædicant, imô propter quæ coniugia ÔC ciuilia ofhcia negligi^^*^nbsp;tanquâ impedimenta fuæ fandîimoniç. Hi igiturfunt qui cùm audiunt vniuerfal^nbsp;hanc,quod omncsfint peecatores,plenis buccis obijciunt vitam ôc^ obferuâtiasftia^*nbsp;Num inquiunt,omnes nos damnabisr'Num nos obijcies omnes Satanæ;'

Ita inquitPropheta, damno omnes, vos,cum Omni veftra làpicntia,cum fanC^/ tatem* Ita enim fonant verba in Hebræo,non diligis mendacium, hypocrifîn S)^ rnbsp;cum. Ergo vocabulum veritatis fimpliciter præcedit amp; damnat,quicquid prgfufl'*'nbsp;turextra hanc docftrinam. Item quicquid operû amp; iufticiæeftè poteft apud Tuf^a^nbsp;ludæoSjPapiftas, extra verbum Dei, iftas omnes iufticiasöHäncftitatemiftamß**nbsp;phci'ter vocat mendacium,quod non folùm non diligar,verùm etiamfummènbsp;ÔC execretur Deus» Neque enim vocabulum veritas,ad verba tantum referendü^

fumus, fitcertum amp; verax, quononfolûm non fallatur mundus, fed ne nos que.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;_nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, r

In mundo quoque eft veritas Politica, quae verbis SC vita præftatur,fed ea modieft,vtmultahabeat admixtavitia. SicPomponius Atticus, Ariftides,So^*^^^nbsp;tes, fuere homines veraces, SC fine fuco, Sic multi inter genres fuere verè copiUg^^nbsp;quifidem datam vxoribus egregrièpraeftiterunt. Sic inuenies alicubi mercarol'^^nbsp;veracem, Hanc politicam veritatem Deus rcquirit,Ô(^ quoridiana exemplanbsp;dunt,nonimpunèfiquisaliquid contra ciuilem veritatem faciat. Sed nequenbsp;eft hæcveritas,fi fpeeftes iudicium Dei,haerent enim in ea multa feeda vitia, SCnbsp;ïongè maiorem veritatem requirit, idco addit : Tu dihgis cam veritatemnbsp;ï'n ablcondito eft. OrtafiDicat veritas Politica, quæ in mundo eft, poteftnbsp;ti, SC intelligiturfaltemab hominibus, Ideo Ariftides, Pomponius, magnP^^nbsp;minis fuere inter fuos. Econtra audimus quotidianas querelas, de perfidia, n*-*'*nbsp;quot;d|cijs SC fraudibus,quibushominesinterfevttrnfur.

Sed ilia veritas, quam Deus diligit, ea non eft ita expofita oculis, lèd eft iu feondito 5C latet. Ergo Mahomet etïîpoliticefuiflêt vents, tarnen coram Deo fi*nbsp;mendax. Enoetfivere SC fine fuco Monachusfui ( nonoenim me in exempP**nbsp;fuperftitionem SC hypocrifin, quam non videbam. Latcbat enimablcondita,nbsp;ipcciefan(ftitatis(ficut etiam veritas ablcondita latet)donec per verbum arguereznbsp;6C reuclaretur veritas ha?c abfcondita. Ad taies refpicit Prophet?, cum dicitiDü^nbsp;veritatem in abfcondito. Qiiafi dicarillialijfucatifantfti quiincedunrin 2clo 1^^nbsp;irrepræhenfibiles, 5C fperant fe diligi, qui pro iufticqs fuis parari funt mori, P*nbsp;tantfeac ftudia fuaefle Deo in deltcqs, hifunt quos extreme odifti, dii. mo ô.'nbsp;perabiliodio Qiaia ru tantum diligis ablconditam veritatem, iftos hypoci ira'^

BE CA V S A MATERIALI PECCATI ORIGlNlS. confirtattoncjdodn'nam confolationem Dauid connrngtt.. Nam nos qui venta-tem Dei grana habemus,amp; confitemur nOs cflè peccatores,Deum autem iuftu eflè,nbsp;non pofiumus ita plene ftaruei e nos à Deo diligi, ficut ifti in mendaeijs pofiti ftatu-unt amp; pleno ore iaclant fe diligi. Jmo cum videmus multitudinem impiorum ifanbsp;praefi artam elle, amp; lie præiumere de iufticifs fuis, 5lt; Dei dile(ftione,fæpe deijcimurnbsp;ammo. Sed hoc faciêdum erat pon'us, vt Igticiasnbsp;nbsp;nbsp;triumphos iftos cotemneremus,

ftatueremus, eos efle ceuftercoram ocuh's Dci, abominationemj quia Deus fucum tarn in dortrina,quam vita odir. Ergo by pocritarum pictas eft ftimma im-pietas,eorum vehtas eft ftimmum mendacium. Contra qui fcntiunt infirmitatemnbsp;fuam,0C agnoftunt peccatum, lii funt in veritatc.

Curigitur pauentf' Curnonconfidunt/ Cum hîcaudiuntdi'ci. TuDeuses, qui diligis veritarê ablcondicam. Vtrumque igitur peruerfo modo fit, fijcati Saniftinbsp;præfumunt de dilecftione,cum fint in odio.Econtra qui in veritate funt,qui creduntnbsp;coufitcntur,{ecundum quod audiunt in verbo Dei,quod icilicet fint peccatores ânbsp;tempore conceptionis, ÔC quod folus Deus iuftus fit, hi de dilcctione dubitant, SCnbsp;mctuuntiram,quia natura aliter non poteft cogitate,cum vidctpeccatûfuum,quàmnbsp;quod Deus peccatores oderit. Hæc eft fapientia noftra, fed Dauid aliam fapientiaittnbsp;docet,ccclefcem,nempe,quodDeus peccatores veros, noabijccre fed diligere veliunbsp;Econtrà qui hancconfefsionem impugnanr, Só nolunt efle peccatores,eosmedacesnbsp;elfe Deum odifie eos. Nam cur paueat peccator, aut cur iram metuat, cum Deusnbsp;miicrit Filium fuum, vt pro peccatis iatisfaceretf Non igitur de iufticia nobiftumnbsp;vult diiceptarc,fed hocrequirit,vtagnoicamus nos eflè peccatores. Hæcagnitio ftunbsp;confefsio eft veritas, non Philoibphtca, quam audit SC videt ratio, fed Theologicanbsp;amp; abfeondita, quam tantum videt SC audit Spiritus. Igitur Deus veritatem hancnbsp;diligit. Contra quicquid non eft in hac veritate hocodit, ficut alibi dicit; Non vo*nbsp;lens iniquitatcin tu es Deus.

Gencf j.Cap.fol. 40.41. Horribilis fuit ruina Adæ SC Heuæ, per quam amifi-mus pulcherrimèilluminatam rationem, SC voiuntatem conforme verbo SC volun-tatiDei. Amifiinus quoqueillam dignitatem cörporum,vtiam extrema turpitudo fitnudumconfpiefiquod turn fuitpulchciTimum,ôôfingularisprærogatiuagenerisnbsp;humani, præ omnibus alijsbeftijs.

Sed grauifsima iadîuraineo eft,quôdnÔfolùmiftaamiflà funt,fed auerfio quæ-dam V oluntatis a Deo fccuta eft, vt homo nihil eorum velit aut faciat,qug Deus vult PJæeipit. Item quod nefeimus quid Deus, quid gratia, quid iufticia, deniquenbsp;quid ipfum pçccatum fit. Hi ftmt profetfto horribiles defetftus, quos qui nonnbsp;UJ^^lfiguntnec vident, talpa cæciores funt. Experientia quidem docet nos de hisnbsp;calamitatibuSjfedtamenmagnitudinemcarum plene nonfentimus, nifi rcfpicia-jnusadillatnqualemcunque imaginem ftatus innocentiæ, in quo voluntas bonanbsp;fv 1 atio redla fuit^ denique fumma dignitas corporis humani. Horum donorumnbsp;priuationem feu amifsionem cum confideramus in contrario, tum æftimari ali-quo modo malum peccati originalis poteft. Magnorum itaque errorum caulàmnbsp;præbent, qui hoc malum exténuant,SC loquuntur de natura corrupta Philofopho-î'u m more, quafi non fit corrupt a. Sicut dicunt non folùm in hominis natura, fednbsp;cciam in Diabolo naturaha manfifiè integra, fed hoc palam falfirm eft, Qiiid SCnbsp;quantillum rcmanlerit aliquo modo videmus ientimus. Sed quantum ami-fen'mus profeeftô non vident, qui difputant naturalia manfifiè integra. Namnbsp;Voluntas bona, reefta , Deo complacens, Deo obediens ,fidem in Creatore SCnbsp;creaturisre-

»78 DE CAVSA MATERIAU PECCATl ORÏGINIS. creaturis reóè cum gratiarS aó:ione vtens ami'fla eft, ade ö vtcx Deo noftra volnH'nbsp;tas faciat Diabölum, 2x2 horreatad mentionem nominis eius^ præfertim cùmnbsp;tur iudició Dct. Hoe num quæfo eft naturalia eflê integra f

Sèd confidèra mferioraj coniuncftio maris 02 fminæ diuinitus eft conftjt'^^ fed quamfda ea nunc cft poft peccatumfquam ipfâ caro furiofè incenditurr'Itaqi^nbsp;nünc po^èpeccatum coniuncQio hæc, non tanquam Deiopus, in publico fit, fedho'nbsp;nefti cortiuges, quærunt fola loca, remota ab oculis hominum, Ad huncmodtH^nbsp;corptts habenxus, fed quain miferu quam varie læfum f Habemus volûtatem qu^^nbsp;amp; rationem, fed quam multipliciter vitiatamf Sicutenimratio ignoratiamulcipl*^nbsp;opprefla eft,ira voluntas non perturbât! folûm,fed auerlà à Deo ÔC inimica Dei nbsp;quç cum voluptatead malumfertur,Vbi diuerfum faciendûerat. Non itaepnbsp;turæmultiplex corruptio extenuandaled magis amplificanda eft. QuodhomO^nbsp;imagine Dei,â noticia Dei, à noticiaaliarum creaturarum omnium, ab honeftifsi^,nbsp;nuditate,in blalpfiemias,in odium,in contemptsDei,imô quod plus eft,in initn^'nbsp;tiàm erga Deum,lapftis eft.Taceo iam de Tyrannide Satanæ,cui propter peccatu«^»nbsp;miferahæc natura fubielt;fta eft, Amplificanda inquam hæc funt,propterea,quod n*nbsp;reeftè coghoftatur magnitudo morbi,remedium quotp non cognoftitur, nec defi^^^^nbsp;ratur, Qiiantoenim magis peccatumCxtenuaueris, tanto quoque gratia rnagts''**nbsp;leftet.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;4

Adam 2x2 Heua nudi non erubefeebant. Non excitabatur in eis ilia fda libido, alter alterum infpiciens,agnofcebat Deibonitatem Igtabatur in Deo,fecurus erat*nbsp;bonitateDei, Vbi nunciblum peccato carere non pol^mus, fed etiam laboram^^nbsp;defperatione SC odio Dei, Hie tamhorribilis cafus dare oftendit,quam non integ*^nbsp;fint naturalia,

Sed qUanto impudetius,hoc ipfum deDiabolo Sophiftp adfirmant, in quo maior erga Deum inimicitia,odium 2x2 furor eft,quam in homine. Cum tamenfl®^nbsp;malus creatus fit, fed habuerit volûtatem Conformé voluntati Dei. Hanc volunt^**;nbsp;amifit, amifit quoep pulcherrimS 2x2 clarilsimS intellelt;ftum,2x2 verlus eft inhorrit*'nbsp;fpiritum, furentem contra ftxum creatorem. An non enim maxima corruptionbsp;amico Dei,fieri acerbifsimum 0(2 obftinatifsimum hoftem Deic'

Sed opponunt Ariftotelis fententiam. Ratio deprecatur ad optima,hancefi^^ quibufdam facris fentcntqs conStur confirmare, Itcm,eo quod Philofophi difpd^^'nbsp;Rcdam rationem efle caufam omnium virtutum. Hæc quidem non nego eflênbsp;cum transferuntur ad res rationi fubiedas, ad gubernandas pecudes, ædificanxl^*nbsp;domüm,cbferendum agrum. Sed in rebus iuperioribus non funt vera.nbsp;enim rélt;ftà ratio dici poteft,qugOdit DeSfOiiomodo volStasbona dici poteft,0^^nbsp;Dei voluntatirefiftit,ac Deo parèrerecufat r Quomodo igirur dilt;ftat, Ratio dep^^'nbsp;catur ad optima.^ Die tu optima politice, hoc eft de quibus ratio poteft iudicare, 1^*nbsp;dieftat 2x2 ducitadhoneftum, dC vtilecorporale feu carnale. Cæterùm cùm plena*'nbsp;ignorationisDei,2lt;2auerfionis«voluntateDci,quomodopoteftinhocgradubogt;*^nbsp;.^dicif' Notum autem eft, cum prçdicatur noticia Dei, 3(2 hoc agitur vt ratio reftn^^,nbsp;tur, tunc qui optimi flint 2x2 melioris vt fie dicam,rationis ac voluntatis hi tan**nbsp;acerbius Euangelium oderunt,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;

InTheologia itacp fic dicamus, rationem in hominibus eflê inimiciftimatn P Deinde honeftam voluntatem eflê maxime aduerlàriam voluntati Dei, ficutWnbsp;öriuntur odium verbi, 2x2 perfecutio piorum miniftrorum. Qiiare vt dixi non cX*nbsp;huemus, fed amplificemus potius hoc malum quod naturàhumana ex peccato pnnbsp;morum parentum contraxit, turn fiet,vt 2x2 deploremus hanc noftram cond**'^^nbsp;nem, 2x2fliipiremusadChriftummedicumnoftrum, quiirihocaPatreeftmifln^'.nbsp;quæSa*quot;

DB GÄVSA MÄtBRlALl PÉCCATI ORIfilNll »7^ Hux Satan per pcccatum mala ncdn's inHixirgt; ca per ïpfijm fanentur, 6lt; nos reftitua*nbsp;mur ir^ aiTnflam ætcrnam glon'am.

i r nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cap. s. lol.ijs. Qiioniamfigmchtum cordis humani malum eft, ab ado*

inlignis locus de pcccato originali,quod qui exténuant hi pro* ftcrOjficut'ceci hi Sole en anqS^ quæ quotidie agunt Sc experiuntur no videntl^amnbsp;tncunabula noftrainfpicé,quâ varia in prima ætate ft prodit peccatu f Quanta molenbsp;yirgarum efqdum quail in ordinem redigimur,ô^ rctinemur in officio?

Huie ætatifuccedit adolefcentia, Ibimaior rebellio ftntitur,SC accidit indomitû malum,furor libidinis QC concupiftentia. Si vxorem ducas,ftquitur faftidium tup ÔCnbsp;hirorin aliénas» Si Reipublicæ gubernatio commendaturj ibi demum vberrimanbsp;''itior5fegeseft,pmulatiOjambitio,infolentia,fpeslucri,auaritia,ira,indignatiO)8óc,nbsp;Itacp ficut German! prouérbio dicunt : vnacum annis etiam peccata creftunt.nbsp;KUngfrieergfr/jcdferfcfcrgcr. Atquehæc omniaeiufmodivicia funt, tamcraflaSinbsp;Pnguia,vtiudicaripofsint fiC intelligi. Qiiid diccmus de intcrioribus, quod creftitnbsp;mcredulitaSj ftcuritas, neglelt;ftus verbi,impiæ opiniones.

Et tarnen inßgnesTheologi habentur ôt haberi volunt, qui pcccatum originis ^'^phifticèexfcnuant. Profeefto hæc totôlt; tanta vicia non pofluntextenuari,nonnbsp;lemg hic morbus feu defcôus eft, fed extrema «^*^'«,cuius fimile tota reliquanbsp;cteatura, Gxceptis Datmonibus non habet.

r'A ^^dhabent neifti extenuatores teftimoniaftripturæ quibus nitunturt* Moftii *igt;cvideamus. Is ficut fupra quoqueinfextocapite,nonlibidinem, non tyrannidê*nbsp;^3ha peccata vocatmala. Sed hgmêtum cordis humani,hoceft induftriam, iapien*nbsp;^^nijrationcm humana, cum omnibus viribus, quibus etiam in optimisaeftionibusnbsp;ratio vtitur. Nametliocconomica amp; politica opera non damnamuSj tarnen eaipfanbsp;Poiiaopera viciât cor humanum,cum ijs vtitur ad gloriam, vtilitatemj tyrannidem,nbsp;''cl contra proximum vel contra Deum.

Nec poteft hie locus eludi,quod tales fuerlntiqui pcrierunt diluuio, generis vo* ^bylo vtitur Deus 06 dicit : Cor hominis tale elle. Erant autcm tum homines nonnbsp;^ln,quàm quiin area ftruati erant, Ô6 tarnen dicit : Figmentum cordis humani eflènbsp;malum.

X Ergo non excipiuntur hîc ne Sanóti quidem: Nam in tertio filioHam pofteaft gmentû hoc prodit quale fit. Nec fueruntalijfratres natura meliores. Hoc tantum ,nbsp;mtereftj quod alij per fide Seminis,ipem de remifsiome peccatorû retinent, maló înbsp;tordis figmento non indulgent, fed eirefiftuncper SpiritumSaneftum, qui ad hocnbsp;^btut) vt pugnet contra hanc maliciam naturae, Ô6 earn vincat. Halle naturam quianbsp;ftquiturHam totus malus eft, Ô6 etiam périt totus. Si aiitern Ô6 laphet, quia Spiritunbsp;contra cam pugnant, etfi etiam mali funt, tarnen noniunt totimali, habentenimnbsp;^®^^tim,quocontra malum pugnant,SC ideo ianefti funt*

E)iligentçj.jj.^qyg locus obferuandus eft quia aperte oftendit naturam homi* niscorruptameift. Haeccnim corruptænaturæcognitio inprimisnecefläriaeft, necnbsp;poteft fine ea miftricordia 56 gratia Dei retfte intelligi;

; itaque digni odio Sophiftæ ffint, 5)C non fernere acciiiàmus Interprptem, qui huic error! occafionemdedit,dum vertit,Cog!tationem humani cordis non malam,nbsp;fed ad malum prortam efft. Hac en!m occafione deprauant Sophiftæ 56 eluduntnbsp;^°fo^Pauli in quibus dicit : Omnes elft filios irae, omnes peecare 66 fub pecca*nbsp;, Sicenimexhoclocoargumentantur. Mofts non dicit naturam eift malam,nbsp;ftd pronam ad malum. Hccc fine procliuitas ftu inclinatio eft in poteftatc libe*nbsp;arbitrij,ncc cogtt hominem ad malum, ftu vtipforum verbo vtar, non necefsi*nbsp;^t hominem.

Poftea quaerunt caufam huius (ententiae ÔC aflèrunt In homme eflê etîatti p®* lapfum bonam voluntatem ÔC reôam rationem» Nam naturaha manfiflè intcg^'nbsp;non in homiiiibus folùm,led etiam in Diabolo, Atque ad hanc fèntentiamnbsp;quellt tandem Ariftotelis diVîum,rationem depræcari ad optima.

Acfunt harum opinionum fcmina etiam inPatribus,qui exPfal.4.vbi de lun^*' ne vultus Dei foper nos fignato loquitur,ponunt diftincfîionê portionis fuper^ot*nbsp;quæ de Deo fpeculatur,amp;: inferioris quae exercetur in cxtemis ÔC politicis negoCTnbsp;Acdeledaturhacdiftindione Auguftinus quoque, ficut diximus (uprà vbide^'nbsp;pfo hominis diiputauimus.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,,

Sed fi feint ilia cognitionis Dei in homine manfiflèt integra, longe eflèmus aW» quàm nunc fumus. Inæftimabilis igitur Sophiftarû cædtas eft,qui manifeftas Pa^^nbsp;fententias ita cauillantur. 'Nam fi hune ipium locum ficut in latinis Biblrjs habd^nbsp;redè æftimarent, ôi. piammentem afferrent, profedô definerentpatrocinarit!nbsp;malæcaufie, Nonenimexiguumaliquiddicit, quifenfiis fiCcogitationem huna^^*nbsp;cordis ab adoleicentia ad malum pronam eflè dicit, Præièrtimcum capitenbsp;xerit Moies:Cun(flam cogitationemcordis intentam efiè ad malum omni tempoi^*nbsp;hoc eft ftudere malo,Slt; eue in intentionc,ftudio ÔC conatu ad malum : Sicutnbsp;cum ardet cupiditate,etfioccafio,locus,perfona,tempus eum deftituunt, tarnen^*'nbsp;hilominus agitatur ^ftibus libidinis,nec poteft cogitationibus fuis in aliamnbsp;cumbere.Talem naturam dicit Mofes efle omni tempore ad malum,Num igitut^*^*nbsp;turalia fiint integra,fiquidem ad malum homo fem per intentus eft C

textumexHebraea veritatenondicere, quod fenfos Ôi. cogitatio humani cordis* prona,fed quod figmentum cordis humani malum fit ab adolefcentia,

V ocat autem figmcntum,ficut aliquoties foprà dixi,ipiàm rationê cum voli^ täte Sc intelle(ftu,etiam tum cum de Deo cogitat, cum honeftifsimis operibusnbsp;cetur,fiue politicis,fiue oeconomicis, Semper enim eft contraria legi Dei, eft innbsp;Catis, eft fob ira Dei, Nee liberari ab hoc malo poteft fois viribus, fecundumnbsp;tiam Chrifti:Liberi eritis,fi vos Filius liberauerit,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.

Si igitur hominem voles verè definite, ex hoe loco definitionem fume, quod animal rationale,habens cor fingens. Qiiid autem fingiff RefpÔdetMofeSjinal^''^nbsp;Contra Deinn irilicetfouleffemDei SChomines. Tribirittaifurforinturn

DE CäVSÄ HÄTERIamp;LI PÄCCATi ORIGINIS. »8« éft, ac fi dicas, hominis naturam adhuc intcgram dC bonam eflè quam töt cxemplisnbsp;difcimus 8lt; expertmur,extreme eflè vi'tiatam»

Ex hac praua (ententia multa periculofa didla nata funfjquaîdâ etiam mam'fefte falfaSCimpia, vtcumdicunt: Quando homo facit quod infeeft, tum Deus infälli-bilirer dat gratiam ? Hoc quafi clafsic o cxcitarunt homines, ad orationes, ieiunia,nbsp;affliAönes corporum, ad peregrinationes Sgt;C aliafimilia, Sicenim perfiiälum fuitnbsp;mundo,fihomines facerent quantum poflènt natura, meren' gratiam,fi non de con-digno tarnende congruo. Meritum congrui autemeoretulerunt, quod opus nonnbsp;eilet contralegemDei, fed fecundumlegemDei.Nammalo non debetur meritumnbsp;fed pna.Condigni merits tribuerStnô operi,(èd qualitati operis,fi fieret in gratia.

Tale etiam eft Scoti diôlS,quôdhomo expurisnaturabilispoisittimereDeS fiipef omnia. Fundamentum enim diefti huius eft, quod naturalia fint integra. Sicnbsp;autem colligit,homo puellam diligit que eft creatura, ficut autem perdire diligit, vtnbsp;(c ÔC vitam mam pro ea in diftrimen ponat. Sic mercator diligit opes,amp;^ quidem tamnbsp;impenfè,vtmillemortispericulafubcat,dummodôlucrariahquid pofsit* Siigiturnbsp;tantus creaturarum amor eft quae longe infra Deum fiint pofitæ,quanto magis aura-bit homo Deum ; qui fummumbonum eft r Ergo ex pun's naturalibus dili'gtnbsp;poteftDeus. Bella confequentia SC digna Francifeano Monacho. Oftenditenimnbsp;quod nefeiat tantus Dodor, quid fit diligereDeum, Natura etiam fie corrupta eft,nbsp;vtDeSnoagnfcatamplius,nifi verbo SCSpirituDei illuminetur, quomodo igiturnbsp;fine Spiritus Sandlo amare Deum poteft r Verum eft enim quodignoti nuila fitnbsp;cupido,Natura igitur Deum quem ne{cit,amare non poteft, Âmat autem idwlumnbsp;amp; ibmnium cordis fui. Deinde in creaturarSamore, ita implicita tenctur, vt Deumnbsp;etiam poftquam ex verbo agnouit, tarnen negligat, amp;contemnat verbum eius.nbsp;Sicut exempla noftrorum hominum oftendunt.

Sunt igitur huiufmodi abfurda ôd blafphema di(fta,certum argumentum,quod Thcologiafcholaftica plane degenerauerit in Philofophiam quandam,quaî nullamnbsp;veram Dci cognitionem habet, fed quia verbum ignorât, etiam Deum ignorât, Sdnbsp;verfatur in tenebris.Sicut enim Âriftotçles Sd Cicero,qui tarnen in hoc généré fum-mifunt, multa de virtutibus docent, amp; eas magnificècommendant, propter poli-ticumfinem,quod vident 8d priuatim 8d publicè eas eflè vtiles, de Deo autem nihilnbsp;docent,quod magis eius voluntas 6d mandatum,quàm vel priuata vel publica com-moda ^etîîanda fint. Hanc enim voluntatem Dei qui verbum non habent ignorant. Plané ad eummodum, fcholiftici Theologi philofophicis imagfnationibusnbsp;capti, nequeDei, nec fui veram agnitionemretinuerunt,Ideo in tam horn'biles er-roresfunt prolapfi.

Acfanèfacilislapfus eft, poftquam à verbo difeeflèris. Nam illefplendorpoli-ticarum virtutum mirabiliter capit animos. Erafmus ex Socrate tantum non per-fedumChriftianum facit. Et Auguftinus immodicè laudat.M. Attilium Regulum obfidemhoftiferuatam. Omnium enim virtutum veritas pulcherrima eft, acce-dit hocin loco fumma commendatio, quod coniunxit hanc virtutem cum amore er-ga patriam,qu3e ipfa quoquefingularis,ôd laude dignifsima virtus eft.

Inuenias autem multos daros viros, qui hanc veritatislaudem non hâbent, ficut certè Themiftocles earn non habuit,etfî hcroicus vir eflèt amp; Patriae vtilis. itaque admiratur Attilium Auguftinus, videf enimrationem ôdvoluntatemretftam, innbsp;fummogradu, hoc eft quanta in hanc naturam poteftcadere, Quid igiturhîc Vici)nbsp;eft,autquid eftmalum f certè opus repræhendi non poteft.

Primùm inreguloeftignorantiaDei, ôdquanquam rede facit, tarnen videan non etiam finis à Theologo repræhendi pofsit. Cum hoc enim ftudio iuuâdçPatriçnbsp;etiam cupidas gloriæ coniunda eft. Contemnit enim vitamvt hoc modo fibi parcenbsp;Q. immortalemad

»S2 DB CAVSA MATERIÄLI PECCÂTI O R 1 Q IN I S. immortalcm ad pofteros gloriatn.Si igitur hoc quafi fomnium vitÇjSC external^nbsp;laruamconfidereSjpulcherrimûfadumeft. Sed coramDeo eftfcedafdolatria,nbsp;enim huius facti glon'am arrogat, Et qui's dubitat, fuiflè cum hocgloriac ftudi'onbsp;coniuntffa alia vicia rquot;

nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ergo Attilius hanc lummam virtutem veritatis 8C ftudif in patriam praeftarc

poreft, nififurensôt^inlàniensadmalû. Malum enim eft,quod gloriam Deo efip*^^ ÔC fibi arrogat. Hoclpolium diuinitatis,ratio videre non poteft. Ergo difternenw^nbsp;funtvirtutesGentilium,a virtutibusChriftianorum. Verum eft vtrinque imp^'^nbsp;luntur animi diuinitus,fed hos diuinos motus magnorum hominum,corrumpitR^nbsp;fteainEthnicis gloriæ ftudium ÔC ambitio.Si igt tur Rhetor accedat, qui caufam^ß'nbsp;cientemamplificatjcontra finalem hanc viciofamcauiamdifsimile, quis nonnbsp;duabus potiisimis caufis formait Öi^finali dilsimulatis,milerähanc virtutis quafinbsp;bram,ab homine eloquente ornari poflefSed Dialecticus facile depraehêdet fueüJnbsp;videt enim deeflêcauiàm formalem,hoc eft recta rationem,quia Deus non agno^*'nbsp;tur,nec eft recta voluntas er ga Deum.Cauiàm autc finalem videt vitioiamnbsp;enim ipectatur verus finis,obedientia erga Deum ÖC dilectio proximi. Qyalisnbsp;hæc virtus eft,in qua pene omnes caufae defiderantur,præter naturalem,quae eftnbsp;tum palsio,hoc eft impetus feu im pulfirs, quo mouetur animus, ad præftâdamnbsp;fidemr' Habent autem hos impetus vt dixi,etiam imptj.Igitur fi pro patriafufcipil^^'nbsp;tur,fiunt virtuteSjfi contra patriam,fiunt vitia,ficut Ariftoteles erudite diiputat» »nbsp;Hæc eo dico,vt hunc locum obferuent ftudiofi facrarum literarum, quinbsp;pronunciat naturam corruptam efle. Nam illa virtutumfimulachra, quæ innbsp;bus funt,d{uerfum videntur probare, quod fcilicet in natura aliquid integrumnbsp;(turn fit» Accuratoitaqueiudicioadhæcdiftingucndaopus eft,

Qiiod addit Mofes ab adólefcentia,ea rationc fitjquia hocmalum in primapl®^'^ latet Sgt;C quafi dormit. Sic enim nobis tranfigitur puericiæ tempus, vt ratio vol^nbsp;tas quafi dormiant, Sd tantum beftialibus motibus rapiamur, qui prætereuntfi^nbsp;fomnus. Vix dum euafimus quintum annum, cùm quærimus ocium, lulus,nbsp;iiiam, cupiditates,difciplinam autem fugimus,obedientiam conamurexcuterclt;nbsp;odimus virtutes omnes, præcipueautemillas fuperiores, veritatem SCnbsp;Euigilaf enim turn quafi ex alto fomno ratio, £lt; videt quafdam voluptates,fednbsp;dum veras, ÔC mala quædam, led nondum fumma, quibus capitur. Vbi autemnbsp;quafi adoleuit ratio, ibi poft confirmata aliquomodo, cætera vitia, accedit ctiannbsp;bidojöó fdus carnis furor,heluationes, ludi, rixac,pullationes cacdes, furta ÔCnbsp;non i Sicut igitur apud parentes virga opus erat, ita nunc Magiftratus career^nbsp;vinculis indiget ad cohercendam malam naturam.

Proueeftioris autem ætatis vicia quis non videt.ibi enim vno agmineinghi'*^ auarttia,ambitio,fuperbia,perfîdia,inuidia,Ô£:c.Suntautê haec vicia tanto nocén^^Jnbsp;quanto ea aetas callidior eft ad tegenda ÔC ornanda ea. Igitur hie gladius Ma^fi^nbsp;tus non fatis eft. Ignis gehenng requiritur,quo tot amp; tanta flagitia puniantur.nbsp;igitur fupra in lexto capite dicitur : Cor hominis feu figmentum cordis, eflenbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.

malflper fingulos dies,leu omni tepore.Et hîc.Eflê maliï ab adoleftentia. Etfiaii*;^,^ latina traslatio mitiore vocabulo vtitur. Tamen fatis dicit, qui ad malu pronu oCnbsp;Sicut apud Comic3eft:Omnium hominû ingeniû,à laborc ad libidine procliue enbsp;Qiii autem hoc vocabulo abutivoluntad extenuandumpeccatumOrigU^^nbsp;hos conuincit experientia omnium hominum,magis ramen gentiliû leu impio^nbsp;Si enim homnes fpirituales,qui tarnen habet adiutorium diuinum de coelo,vixibnbsp;poflunt contra flagitia, QC contineri difciplina. Quid faceret homo fine hocauxinbsp;Si auxilium diuinum militât, SC fudat contra captiuitatê legis peccati, Quæ am^i^nbsp;eft fomniate integra naturalia fine hoc auxilio diuino;'

Igitur ratio non di(fiat rcdta per fennec voluntas per le retfla vult,ficut caeca Pht-lofophia difpurat,quæneicit vndehorribiies hi impetus ad peecatum in puer is, ado Icfccntibus ÔC lènibus exiftant* Igitur exculàt eos,vocat tantum atïcCtus feu palsio-»nbsp;neSjHon vocat maliciam naturæ«.

Deinde in magnis viris qui moderantur hos impetus ôifgubernantvocatvir-tûtes. In alq's quirelaxantcupiditatibus frgna, vocat vicia. Hoc autem eft verè igno-rare quôd natura fit mala. Scriptura autem fancfia confentit cum experientia di-cit. Cor hominis ab adolcfcentia effè malum,fic enim experientia docet, quod etiam Sancliaegreconfiftuntjledfacpeetiam in craflà peccatainuoiuuntur, opprefsi iftànbsp;naturae malicia.

, VocabulumNeurim,fignifîcateam aetatem, quahomOincipit rationcvti,id ferefit anno lèxto. Sicut etiam nenrim vocant iuuenes Sgt;C pueros, aptos ad minifte*nbsp;ha parentum Ô(S praeceptorum vfquc ad virilem çtatem. Non autem inutile eft, vtnbsp;rcfpiciamus ad earn etatem finguli,6C confideremus qua'm libenter paruerimus ma*nbsp;datisparentum,praeceptorum, quàmfuerimusin dilcendo feduli, quàm patientes,nbsp;quotiescaftigarunt petulantiam parentes.Qiiis enim fuit cuinon longe gratius fue*nbsp;ht dcainbulâre,ludos agere,garrire,quàm templa ex parentum iuflu frequentarer'

Etfiautemdi/ciplinaaut corrigiautfrgnarihçcpofluntaliquomodojtamênor» penitus poflùnt ex corde euelli,ficut teftantur veftigia poftquâfuccreuimus. Verusnbsp;enim Verficulus ille barbarus eft : Angdicui iuueni^ , fenibus fAtanifut in annis. Im*nbsp;pelhtquidcni Deus quofdamad naturales bonosmotus, iedid fitfupranaturam,nbsp;Sicut cum Cyrus impellitur ad reftitutionem cultus Dei ôé Ecclefiæ conferuationê,nbsp;Sed hæc non funt naturae. Vbi enim Deus eft cum fuo Spiritu, ibi non amplius eftnbsp;ngmentum cordis humani,fed figmentum Dei. Habitat enim ibi Deus per verbumnbsp;Spihtum Dei. De talibus Mofes hoc in loco non loquitur, ièd tantum dehomi*nbsp;nibus extra Spiritum Santftum, hi mali funt, etiam cùm funt optimi.

I ^llpriuitioorigimdisiußiciie, Genefi cap.x fol.jz. Peccatum originale dcmonftraf, quid fit iufticia originalis amp; ccontrà. Nempe quod eft amilsio iufticiæ originalis,nbsp;feupriuatiOjficut cæcitas eft priuatio vifiis,

E/itotlt;t/ù»rft«rlt;cb«Mlt;tKfcorrttpuo,Pfal.5iTom,4.Ienenf foLjSp. conftituuntur hicillg duæ principales totius ftripturæ fententiae. Primo quôd tota natura peccatonbsp;dânata ÔC perditafit,necpolsit luis virib.aut ftudijs ex hac calamitate SC morte emcrnbsp;^fiera quôd Deus folus fit iuftus. Qih ergo à pcccati volût liberari,hi per con*nbsp;e smem peccati debent ad iuftum Deum confugere mifericordiam eius excm*nbsp;P O auidis implorare. Et paulô poft eodêfolio. Natura humana litigatcum Deo,nbsp;tbum verum fit,quod pronûciat omnes homnies fub peccato eflè, Deumnbsp;autem olumefièiuftum. Nam natura huicfententiæ réclamât,necftatim aflêntitur,^nbsp;quo omnia foa operain iudicio Dei fint mala QC peccatum,ficut ftholaftici acerrimenbsp;hancient^tiam jefendunt. Hominem habere redlum lumen rationisôf naturalianbsp;mtegra. Hoc autemeft non folum ne^are peccatum, quod diuinitus reuelatum eft,nbsp;ei etiam negare ipfum Deum efle folum iuftu, quinospronunciateftepeccatorcs,nbsp;n haccontradieftione perpétua viuit totus Papatus omnes ScholeSophifta*nbsp;) ®^untagnofcerelènihilnifipeccatoreseftè,{edcontenduntrationcmhabcrenbsp;uum umen integrum, SC fiquidvitq fit in natura, inferiorem tantiim portionemnbsp;corruptam eflè, earn trahi libidine amp; connipifcentia,fedfuperiorcm portionem ha*nbsp;cie mextinguibilem amp; puram lucem. Hoc ft quis de ciuilibus adlionibus affir*nbsp;Q. q naaret,ali*

»u DE CAVSA HATERIÄLI PECCATI ORIGItÏiÖ. maretjaliquo modo verum clîct,fcd non fimplidter. Nam in illis quoquefenti'mü^inbsp;quantum perpeccatum ademptum fitnaturæ, Sedcùmde cognitioneDei 5C pecca'nbsp;tifeu humanænaturæ agitur,nihil minus verum eft.

Gen,cap.j.fol.4f)unquit,Hiciterum apparet quam reda fit voluntas ÓÓ intcU*^'' lt;^us poft peccatum. V oluntatem deprauatam efle oftêdit ipfum fadlum quod apP*-'nbsp;tunt diuinitus prohibita ÔC fic appetunt, vt Deo inobedientes, Satanae autemnbsp;dientes fiant. Ncc de intelledîu deprauato dubitare poflumus, cum vidcamus coH'nbsp;filium, quo Adam amp; Heua fe tutos putant. An non enim extrema ftulticia eft.nbsp;mum tentare impofsibilia,dumconantur Deum fugcre, quem non poflunt fuge^^^*nbsp;Secundo tentare fugam,tam ftulto modo,vt inter arbores le tutos credant,quosnbsp;rei muri montium ingentes moles non poterant faluare. Ad hune modum am**'nbsp;fa fiducia Dei,fequiturin voluntate horribilis pauor,amp; amiflà fapiêtia 5C intellig^**'nbsp;tia pulcherrimis dotibus, fequitur extrema ftulticia, v t ftultifsimis rationibus in*'nbsp;pofsibih'a tentent» Adeo inexhauftum malum eft peccatum originis, amp;c.

IIL nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Eft((mifsiûpmilitudinisDeidcquißtioßniilttudinisSlt;it(in«e.aoiex . a.cap, Toni»^

lenenf fol. (îo/. Antequam per fidemad Chriftiregnum accedimus,non fumus® Dei fed Satangfilfi.Sumus quidê à Dco conditiadipfius imaginemjhoc eft fanÆ^nbsp;i ifti,acctiam immor cales, Sedperpeccatumcuiusautor£ôcaulà^SatanSCnoftravö'nbsp;1 antas eft, ita fumus deformati, vt amplius Dei filij no fimus. Siquidem Dei fîm***'nbsp;t idinemamifimus, St'Satanæfimilitudinem accepimus,quietiamin veritaten^nnbsp;ftetif.Qiudautcm inobedientiam hâcfeu peccatum ftcutum fir,notum eft. Nat***^nbsp;çaim ad vitam côdita,morti SC Infinitis ealamitatibus fubicefia eft. Mens in quanbsp;noticia lucebat, perpeccatum ita excgcata eft, vt Deum amplius nonagnofeat,nbsp;luntas quoep ad eum modû eft deprauata, vt diuerfum concupiftat à lege Dei.nbsp;mirabilisnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;omnium affecftuum leu motuum eft, qui etfi omnes per le vitiofi

fint ( Nam appetitus cibi SC potus,amor coniugis,liberôrum ÔC parentum,SCfitn*^^^ affcdîus, etiam in integra natura extitilïènt ) tarnen nunc non ita puri funt, lèmP^^,nbsp;enim adhæret vitiolum aliquid,legi Dei aduerftim.Ideo etiâSancfti varijs calain**^^nbsp;busfubrjciunturnhacvita,vtpeccatireliquiçôCpuniâtur5Cpaulatim extinguâ**'^'

Hæc incommoda omnia perpeccatum accepta ftint, per quod primiparen*'^ ex quibus propagatilumus, defierunt eflê filij Dei, ac fimifitudinem Dei amife*'***^'nbsp;itaep lcriptura totamnaturamaccufiit,ficut eft inPlàl,14.ÔC contumeliofonon**^,^nbsp;appellar,hominumnonDeifilios, Profpexit Dominus de clo fuper filioshon**^nbsp;num, vt vidcat num fit aliquis inrelligens, qui requirat Deum, fed omnes ded***nbsp;uerunt, inutiles faëli Hint, non eft aliquis qui faciat bonum,^ ne vnus quidem. ynbsp;fentêtiacomuneiudiciûjdetoto generehumanoproponit,necquifquamexcip*^nbsp;nonludæijiionmaiores eorûlàncfti SC primi Patres. Eadcmenim rationeprops^^.nbsp;fumus omnes ex carne per peccatum corrupta. ItaCp omnes fumus natura non 1-^ nbsp;fed hominum fih]',hoc eft peccatores ,qui caremus gloria Dei Rom.3.

un. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;EftpropagatioiiontanfiimimputittioredtuspeccdtiAdie, Genef cap.j.fol.pS.QilodM

les difertè dicit de Adam,Genuitcpinfimilitudinefua, luxta imaginem fuam.I^^^^j varie difputantTheologi.Sedfimplexfentêtiahaeceft. Quod Adam fuitcreat**^^ .nbsp;imaginem 6C fimilitudinem Dei, vel creata imago a Dco, non generata, nonnbsp;habuit parentes. Sed in hac imagine non manfit,excidit ab ea per peccatum.nbsp;fed qui poftea nafcitur,non nafeitur ad imaginem Dei, fed patris fui Adæ, hoceftnbsp;fimilis Adæ, refert patrem Adam, non folùm oris figura, led etiam fimilitudin^.^jnbsp;non tantum haberttdigitos,nafum,oculos,geftus, vocem,loquclam fient pateb^^,^nbsp;etiam fimilis eflèt reliquiscoditionibus, tumanimi turn corporis,moribus,in^nbsp;voluntate, ô;c. Irt h is non refert fed fimilitudinem Dei, quam Adam habuibnbsp;rum amifitjfcd fimilitudinem lui patris Adam.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,,

încluditautem hæc imago peccatum Originis,ô(f pnam mortis aeternae propter peccatum Adæinflidam. Sicut autem Adam perfidem in futurum Semen, reeu-pcrauitimaginemamiflàm. Itafedquot^ poftquam adoleuit, Deus per verbum ei imprefsit fimilitudinemfoam.

Piàl,5i.Tom.4..Ienenffol.3p2 . In iniquitatibus conceptus lum, Quidpofsit dici clarius aut fignificantiusfNon dicit, occidi vriam,Non dicit,commifi adulteriû,nbsp;fed totam humanam naturam ceu vno faite complcxus,addit,In peccatis conceptusnbsp;fumNon enim de operibus quibufdam, fed de materia fimpliciter loquitur ôi. dicit:nbsp;Sernen humanu,maflâ ilia ex qua formatus fum, tota eft vitio fèu peccato corrupta.nbsp;Materia ipfà eft viciata,Lutum illud vt fie dicam,exquohocvaiculumfingicoepitnbsp;datnnabile eft,Quid vis ampliusftalis fum ego, taies fiint omnes homines,ipfa con-ceptiOjipfàaugmentatio ftus in vtero,antequam nafcimur,ô^ homines eflèincipi-mus,eft peccatum,

Porro non loquitur de peccato coniugali, feu parentum quod parentes accufèt pcccatijdefèdicit:Egoinpeccatiscoceptus fum. Nodicitmatermeapeccauir,cûmnbsp;cociperetme,necp diciuErgo peccauicum conciperer,fed de ipforudi femine loqui-tur,amp;: pronunciat id peccato plenû,Ô!r malîàm perditionis eflè, vt fit vera ÔC germananbsp;fententia,Sum peccator,non quia adulterium comifî,no quiaVriam obieci,fed ideonbsp;adulterium,ideo cdem commifi,quia fum peccator natus,imô conceptus amp; formanbsp;tus in vtero. Sic nos non ideo fumus peccatores, quôd iam hoc, iam illud peccatumnbsp;defignamuSjfed ideo ifta defîgnantur à nobis, quia antea fiimus peccatores. Hoc eftnbsp;arbor vitiofà SC vitiofùm fernen,etiam frutftum vitiofum afferunt, Nec poteft ex radiée mala, aliud quam mala arbor enafei. Et paulo poft. Hic igitur verfus Pfalminbsp;nos de cauE peccati docet,quare fimus peccatores. Palam enim ratetur Propheta,fenbsp;fuo proprio non parents tantu vitio, vitiofum fuifle,dum geftaretur adhuc embryonbsp;in vtero, 0^ dû adhuc formaretur,ita vt mater fanguine fuo in vtero adhuc peccarorenbsp;aluerit,antequâ edidiflê t partum» Idem fentiendum eft fimpliciter de omnib.qui na-^ntur, Qc nati funt,6C nafeentur in hunc mundum,excepto vno Chrifto. Nâ quodnbsp;lohannes Qc alq in vtero fandlificati funt,non tarnen hoc tollit,quod in peccatis nonnbsp;fint concept!,ficut etiam in adultis fandlificatis fpiritu amp; fide, caro tarnen vitiofà eft.nbsp;V. ^ftquiddiiminfepiirabilenecpoteflexpid.ri nifi perTilium Dei. Genef cap. x. fol. p.PeccatSnbsp;originis fie alte in naturam fixum efle dicit, vtinhacvita non pofsitpenituseuelli.nbsp;Et Genef.cap,4z» Tom,4.fol.2y. Hæret in nobis malum originis, contradlum in Pa-radifo, fermentum illud Diaboli, quo natura infedfa eft, hæceft ftulticia cordis Sdnbsp;voluntatis, ofcitantianimirum Sdfecuritas amp;contemptusDci, quodfbmniamus

puros ÔC mundos ab omnibus inquinamentis,ibineceflaria eft virga difeiplinæ, cruditio pucri, vt agnofcat fuum peccatum 6d errorem,quôd non timeat,nccreda-met pattern, tantopere ipfum diligentem, non vtfatisfiatpro peccato^ ficutPapift«nbsp;nug^tutjfed vtcorrigatur 8d aboleaturftulticia,

^^ficitur nobifeum horribilis caligo, ignorantia Sd auerfio à Deo: Ibidicit Dommus:Ego ignofco tibi gratuitô,fine vllis meritis tuis,nccp propter contritioncnbsp;Kcque propter fatisfadf ionem, non enim eft expiabile, aut vt ita dicam fatisfadlibilcnbsp;peccatum per nos,fcd perfilium Dei, Sed hoc faciam, vbi remifero tibi peccatum,fa-ciam tehæredem Sd Filiumregni Dei,vt meum erga teamorem declarem, ita tarnennbsp;VC prius eluâ fordcs tuas»nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'Of vntpâf(^(n» Sicut mater infantem

noncollocat in cunas, nifi p rius lotum Sd mundatum, nec mouetur eiulatu 6d fletu, quo minus eum purget»

r 1 quot; nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;vocati fumus ad regnum Dei, habemus remifsione peccatonim, fimus

lit] a hpredes Dei,fed hçret adhuc in notsis ignauia Ôd veternus corporis animi quam luem cogitat Deus tollere in vniuerfa vitanoftra.

Äcftualia vcrô vt furta,{cortationes 2lt; fimilia,iubebant expiare operib. bonis, SC tisfacftfonibus,vigilt)s,orationibus,votis monaftids,ÖCc,Haecfuit illorum dotftf*^nbsp;de poznitentia, pro pcccatis fatisfaciendS eflc noftris meritis ÔC virtutib.Ciim tan*^nbsp;longe maior expiatio ÖC fatisfacftio requiratur, videlicet Filius Deü Verum ipfi e**nbsp;iicfcirent quid eflèt peccatum,extenuauerunt id, SC imbecillitatem quädam fiuenbsp;fcdum,amp; languorem naturæ eflê fomniarunt, de expurgatione parum foliciti.nbsp;miferabili caligine dC deprauatione lang docftrinæ homines horribiiiter fcduóinbsp;runt.paucis feruatis,quibus luxilla diuinitus affulfit, Sola flde iuftificari homine***'

hominib. nihilpcccati in ipfis eflêreliquum,prêter fomircm quendam,qui lànè limus 2lt; tetern'mus error,ac merum rnendacium eft. Sumus enim recepti in gratianbsp;per Baptifmum,non folùm ad rcmilsionem peccatorum, fed ctiam ad expurgat*^/nbsp;nem. Remilsio eft gratuita,quæ cotingit propter folùm Filium Dei, fine vlla dig**®/nbsp;tate,merito SC contritione noftra. Hane remifsionem fequitur vexatio,anguftia)^^nbsp;b,ilatio,mortificatio,quæomniaeôpertincnt,vtaboleaturpeccatum, ita vtnon^^,'nbsp;lüm fit remiflum Qi. condonatum diuina gratia QC mifericordia, fed etiam donoSp*^nbsp;ritus ßndi expurgctur,6C vt dilcas intelligere, quanta fit malicia QC deprauatio^^nbsp;jnanæ naturae. Caligo enim amp; excitas ilia nobis innata,nccmileriam noftram,nbsp;miferieordiam Dei immenßm nos finit agnolccre,fed eft ftupor quidam, quip^ '*nbsp;tus opprelsit corpus óiT animam noftram,

VI. nbsp;nbsp;nbsp;vult fro iuflicid haben'. Genef cap.4i.Tom.4.föl.io9. Hxc cft natura pecd

Qi mali originis,quod non vult eflê pcceatum. Ac apüd Papiftas lànè praeualuit hoc Diabolus, quodvitium originis prorlus extintftum eft nequeampliuspfOnbsp;damnata habetur, Ignorantiaautem peccati, neceflànô fecum trahit ignorantie*nbsp;DefiChrifti Qi Spiritus Sanfliö^ omnium rerum. Nemo enimputet lê foreTl**^^

tenuat,aut non rede intelhgif,imönemo hominum vim eius làtis cogitate auta»^ qui poteft. Non enim rem leuiculam eflê putabimus,propter quammifit Deus rnbsp;lium fuum, vt fieret vidima ad redimendos nos.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,

Papiftae docent in Baptilmolùblatum eft peccatum originis Sf maneretant**^ fomitem Qi infirmitatem carnis, fiue pronitatem quandam ad peccandum.ProO.nbsp;neep quid gratia,fiue remifsio peccati,neque quid SpiritusSandus Qi Deus fitnbsp;lieunt. Hoc autem caoitc memorabilis delcriptio eft horribilis iftius mali lêu pec^^

Äfqiii Deus non poteft eflè mundus aut iuftus nifi nos imufti SC immundi fp Tnus, hoeeft Deus non cognofcitur eflè iuftus, nifi agnofcamus noftram immundi*nbsp;ctem. Non quód nunc demum meiniuftumfierioporteat, Nam antea immundusnbsp;fum.Scd hæc eft quæftio, an etiâ in Spirifu velim fieri immundus, hoc eft agnofterCnbsp;fCfateri pcccacum. Sicut enim initiô malû illud originis tegi ÔC ornari vôluit, itanbsp;quuntur etiam adlualia peccata, veluti proies fuam matrem SC patrem, ac mordicusnbsp;hoc retineat quod dicf folct : Si fecifti nega. Qiii enim negat autdifsimulatpeccatiïnbsp;löiam hominibus, is iamiuftincatuseft,fed eft reuera Diabolus transfi'gurans fè irtnbsp;Angelum lucis.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;wiiaflf6 r«n fein/vnî) wae @otftÇut hae fo( vnrcin fdn. Ad extre-

tftuin verô ftabiliri banc fententiam tarnen oportet: Domine Deus tu es iuftus,tu es niundus» Ego fum iniuftus,immundus.Atep illud cum Dauide fonandum eft ;T iblnbsp;foli peccaufi vt iuftificcris in fermonibus tuis*

Sed hic locus egregiè rractatus eft à Paulo.Ro.j. Atlt;^ irtde apparet quam abftir da horribilis hæc dôClrina fit in aurib. hominum carnaliû. Sic enim dicebant qui-»nbsp;dê, Apoftolos docere peccandû eflè SC facienda eflè malä, vt vendant bona, fi noftranbsp;niufticia cômendat iufticiam Dei. foWtïîcfeÂCtrofthraufffunbîaen.VerùmhæcnorB

nici Deus, quoiuam in peccatis natus fum,ÔC tota naturamea corrupta eft,plena cg-^ÙâtCjConcupifccntiaSCignorantiafui, Sv peccati. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;n j

Ac fi vultis fliciter verfari inTheologia,ac facrarurnlitmrurti ftudijs, néque ^mpingerc in feripturam claufam feu obfignatam,antea omnia difeatis peccatû redenbsp;^d Romanos fit vobis ianua, SC clauis ad feipturam fandam^nbsp;alioqui ad eius intelledum SC cognitionê nunquam penetrabitis. T um vero intelli*nbsp;getis,quantum malum fit pcccatum, propter quod Deusmifit Filium fuum, vt pur-gai-eturfanguineFilq Dei,ÔC ineflabiliilla vidima.Ideo enim SC malûipfuminenar-labile eflè neceflè eft.

Sicut autem fratres hi obftinati feelus fuum tegere pergunt,itahorribilis ilia pla-ga SCmifcriaper totummundum graflàtuf, quod peccatunl non vult nudari, amp;hod «^ftquodeft.vult enim Purum SC mundumêflè cotra fuam naturS. t»iïfthdttfeitt-

' , nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, .nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp; snbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'

ram peccatî,quâm bellehîcpidlafit,quôdnullo modo pofsit ad confefsionetn cati cogijfed negat peGcatum,aut excufat, quamdiu videt aliquam exculàtionisnbsp;fpem,vel fpedem relidam eflè. Non autem mirum eft, quod initio fperar pd^'nbsp;turn régi poflè,êC potius Deum acculât,quàm vt agnolcat fe peccaflè. Hocnbsp;eft, poftquam conuicit eum conlcientia,amp; iple eti'am ex Deo audit peccatum finUnbsp;quod tarnen perftat in excuiàtionc. Non enim dicit : Domine peccaui, dimittelt;^^'nbsp;bitum. Efto mifericors ( Nam natura peccati eft, vt non finat animum ad Deutn^'nbsp;fugerCjfed cogat potius ad fugam à Deo)ied transfert culpam in mulierem.

Notum autem eft in Scholis Rhetorum tradi, quod obiedum crimen aut gandum,aut defendendumfît,quodiurefitfadum. Vtrumque Adam facit :nbsp;inùmnegatcrimen,amp;dicit,fevoceDominiterreri, non fuopeccato. Cùmautlt;^nbsp;conuincitur,ita vt negate fadum non poisit, conatur iure defendere fadum. Sb**'nbsp;quit mihi non addidilîês hanc mulierem non comediflêm.Sic iterum quod ipftnbsp;cauitjin Deum rerjcit,ô6 eum accuiat de fuo peccato. Adeo nullus finis eft peccan^*»nbsp;vbi femel à verbo deflexum eft. Peccarat inobedientia 6C incredulitate,nuncnbsp;nat contumelias,ôlt;: blafphemiam dicens : Ego nonaudiuiSerpentem,non delelt;^'nbsp;tus fum in infpiciendo arborem illam, non extendi manum meam ad decerpendü^*nbsp;pomum prohibitum. Hæc omnia Mulier fecit, quam tu mihi dedifti. In fumtna,^'nbsp;dam non vult agnoftere peccatum,fèd purus amp; mundus haben' vult.

Pertinet itaque hæc quoque particula ad defcriptionem peccati feu naturae cati. Quando enim non adeft promifsio rcmiftionis peccatorum ièu fides,tuncnbsp;catornonpoteftaliterfacere. SidixiflètDeus:Adam peccafti, fèdcondonabot*^*nbsp;peccatum,ibiAdam cum ftimmadeteftatione peccati, humiliter ÔCcandideagï^^^nbsp;uiftèt peccatum. Sed quia ipes remifsionis peccatorum nôdum adeft, propter tra^J'nbsp;grefsionempræcepti,nihilftntit necvidet,quàm ipiàm mortem. Earn autemnbsp;natura non poteft non auerfari,ideo Adam ad confefsionem peccati non potefta^'nbsp;gi,fed omnesvias.tentât, quibusfperatculpam amoliri poflê. Sic omnis peccat^^nbsp;oditpnamfuam. Qtna autem odit pnam, fimul odit iufticiam Dei 8gt;Cnbsp;Deum, amp; conatur omnibus viribus perfuadere Deo Qi, omnibus, quod innoctf^'nbsp;ter patiatur.

AdhuncmodumextcnuathîcAdampeccatum, quodnonaudiueritSerp^^' tcm,quôd non deccrpfcrit pomum. Mulierquam mihi dedifti inquir, dédit miü* ,nbsp;ügno hoc. Ab hoc fenlu non multùm abfunt homines deiperati,qui cùm ad cogi*'nbsp;tionem peccati veniunt,aut laqueo abrumpunt vitam,aut Deo maledicunt.nbsp;funt Hiob voces : Maledida dies in qua natus ftim. Cur non mater mea mihi fep'^*nbsp;chrum facfta eftr^amp;fc. Culpam enim peccati transferunt in Deum, murmurantnbsp;tra Deum,quod conditi fint ad interitum ÔC damnationem. Aliter homo nonpo^^nbsp;facere,cùm non adeft fpes veniæ 8C promifsio gratiæ. Quia enim mors naturaenbsp;lerabilis eft,ideo parit defperationem ÔCblafphemias.

Eft igitur vox plena doloris irarum contra DeumzMulier quam tu mih difti,quafi dicat : Hoc incommodo tu me onerafti. Si Mulieri dediflès propriumnbsp;quem hortum,necme eius cohabitationeoneraflès,manfiflèm fine peccato.nbsp;igitur peccauitua culpa eft qui addidifti mihi Vxorem. Proponitur igitur Ad^nbsp;hîc,ceu exemplar omnium peccantium ÔC in peccato deiperantium. Non enim P®nbsp;ftint aliter,quàm Deum accuGre QC fè excufâre. Siquidem videntDeum omniP'^nbsp;tentem eflê,ô^ ifta peccata prohibere potuiflc. T am horribilis res eft peccatum,nbsp;non in tempore eriguntur animipromiftione remifsionis peccatorum.

VIII. Tacit arrogantes,fuperbos,c^c. Genef capitc nono,f01.iyî. HæC prauitas P'®PÎ^ peccati originalis,quod facit arrogâtes,fuperbos,amp;^ iàpientes vitra menforam. Ctnbsp;ficutPaüf

tJE CAVSÀ FORHALÎ PE cc ATI ORlGINlS; »8lt;1 fi-ciïr Paulus Rom. iz. monct, fapi'endum fit cum moderatione, fcii fbbriè,fccundumnbsp;inênfuramfidci,quam fingulis diftribuit Deus. Sed in hoc gradu peccatum origi*nbsp;nalenoHpatiturconfillcrc ipfuni Ham» Itaquc arrogat fibi vitra fuam menfiiraninbsp;radkium in patixm»

Idem videmus in Abfolonc, priufquam feditionem mouit contra patrem Dagt; «id,inique iudicat dc eius gubci nationc, Hane difplicentiam vtfic vocemjquam exnbsp;partis gubernatione haurit,icquitur pofteamanifeftus confemptus^öd aperta vis adnbsp;cpprimenduin patrem. Hoc veneno cum cor Ham plenum eilet, quod tanquarrinbsp;aianeus ex patre,ceu optima rolä colligitjlequitur talis frudîus»

IX. F«giH«ccm. Geneficap.4i.Tom.4.fol.»G7. Tantuseftftupor,fiuefuror,æ vefania Originalis mali,quód non vult dehoneftari, nec turpitudinem fiiam conlpinbsp;ci, Ac prorfus contra naturam peccati eftjfateri fe peccafle.

Sicferunt S. Martinum Diabolorefpondifièjcùm illuderct ei,acrcpraehendegt; rct facilitatem illam in remittendis pcccatis pefsimorum öc Icelcratißimorum hominbsp;num.Si tu quoque pofles dicere peenitet me peccati,etiam te abfoluere vellem.Efletnbsp;cnitn faluus Diabolus, ficut nos omnes, fi pollet fincero corde dicere: Mifereremcinbsp;Deus. Abfolutio amp;remifsio pcccatorumcertaeft, tantum agnofeas Sefatearistenbsp;peccafle. ^btTÖafomtöfrXmlïdStit^m. Adam Sc Heua hoc non potucrunt. Sicnbsp;cnim inquit Adam:Vocem tuam audiui in Paradifo,Slt; timui co quod nudus cffèm.nbsp;Nortait:Qiiiatranfgrefius fum tuum præccptum, donee Deus ipfe vrgeat cum,nbsp;fiC quæratamplius : Qiiis tibi indicauit quod nudus cfles, nifi quod ex lignt? dc quonbsp;præceperam tibi ne comcdcres,comedifiifnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Wtl fr nic^f flintfen. Nequc tarnen

obietfiumcrimenagnofcit aut fatetur,fed transfert in V xorem:Mulier inquit quam dedifti inihi,dedit mihi de ligno,amp; comedi. Etiam territus, paucns, tremens, fen-tiens fepcccaflcjtamen non fatetur peccatum. Simile exemplum eftSaulis quoquCjnbsp;quiait:Peccaui coram Deo,fed honora me coram Principibus Ifrael,tcge peccatum*nbsp;Wîlîî5f(ffn. Hoc nihil valet ne quidem coram hominibus. Qtiiafacere peccatumnbsp;S/Cnegate duplicat,imô feptempiicat vt fie dicam,peccatum, Homines non extremenbsp;malt quando funt offenfi,facile ignofeunt dcpræcantibus SC agnofeentibusj @01jlnbsp;îgt;Ù«l^bulï» (0Ïgt;t. Sin tegttur ôf ornatur peccatum,magis irritantur animi. Sy*nbsp;rach inquit : A mortuo quafinihil périt confefsio. Talis eft natura confeientiæ, ta*nbsp;inetfifentiatpcccatum,teneaturÔCexcutiatur cor vfque ad damnationem, tarnennbsp;non fatetur delic'lum.

Qiiilibetigiturdifcatin nomine Domini, fi peccauit, fatefi id, non modo etitremiflùmpeccatum,verumetiam OAunes homines condolebunt, ÔC commiiera-»nbsp;buntur lapfum cius.'Sed nemo eft qui veiit hocfacere,nifi in genere tantum.Singu*nbsp;kuiter veto culpam £d reatum agnofcerc,non cft huius nature corruptae, vtcunquenbsp;fateaturfe ream eflecoram Deo, ld cnim teftatur excmplum horum fratrum. Lu*nbsp;dit cum eislofeph,6d varié animos corum verfat, fed non cogitant hune eflè lofeph,nbsp;Cjucm iam diu extincT:um putant, Sentiunt quidem Deum recordari iccleris lufinbsp;fed nondum eft pura confelsio. Ideo vrget Sgt;c inftat lolèph, vt extundat extor*nbsp;quearagnitionem peccati, qua pofsir eis adirus cftê ad rcmifsioncm,

Atquanra hæcmiferia Sd dementiacft,quodad ipfum falutis noftræaditumita refugimus. Qiiod fi fapercmus,6cfi eflet abfque lue pefte il la Originali, hequCnbsp;cenfeientiatam obftinata SC conrumax eflet in nobis, tum pcccata pifs verè eflèntnbsp;Spiritus fancli ctncndationcs,eruditîoncs Sf operationes in bonum, vt inquit Pau*nbsp;lusRom.8. Sandtis omnia co ^pcrantur in bonum, etiam pcccata, Qiiare C Quianbsp;lapfus illihumiliant,crudiunt Slt; reddunt nos cautiores,imó etiam gratiorcs Deo,flnbsp;confitcamur Stf pcenireamMs. Adco multiplex frudus eft inpeccatis,fi quis fpiritua*nbsp;liter jjspolsir vti. Eft quidcm mors Sddaninatio in vfulegali, fed vfus fpiritualisnbsp;adhibendus

ipo ' DE CAVSÄ MATERIAL! PECCATI ORIGINISi adhibendus eft,hoc eft agnofcendum eft peccatum,aperiendum cor, confitcndti*nbsp;quærendum remediuirijtum proden't peccatum dC quo magishumihaberis,nbsp;tiusxmpetrabisveniamamp;remdsionem.

Dauid etiam tacuit ah'quandiu, vt de fe inquitjPfal.j 2.3f^ Wo(t$ cideram vriam, ftupraueram cius coniugcm,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fc^tnttct V«Ö WOft titelt

peccatum cxlabam,tegebam,ornabain. Quia peccatum originale non vult con*P ci iuam deformitatem. Nec Diabolus fert turpitudinem amp; feetorem fuum pro^'nbsp;Sed vtrumque vult pro innocentia amp; iufticiahaberi,

Id non poteft ferre Deus. Ideo addit Dauid:Quia tacui inucterauerüt oflamp; wer fc^ür grunb gangen. Quia cruciatus Sc Erynnis confdentiæ malacnbsp;pelctur tacendo, difsimulando,tegendo» Quando igitur Nathan venit Si(. di einnbsp;ille es,qui hæc defignafti, Ibi terretur ÖC occiditur,6C tarnen per fpiritualem vfuf^^^nbsp;eit ; Peccaui» Id verbum vbi audit Propheta, quod non veretur feipfum defonoä^^nbsp;confundere 8C damnare, ibi ftatim adijcit : Dominusremifittibi peccatum tuü^nbsp;Qiiodfi excußfletautornaJilet le vt Saul, voluiflet tegere deli(flum,nechab^nbsp;pcccator,fed iuftus SC innocens,pertjflet in aeternum. ^animb CT ja «nnbsp;©Ott /nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;wir peccatum originale rtt^tnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;f dtttttt/SC fi quis eilet lapfus,fli^

ad vfum fpiritualem conuerteretur, fo tjl Cf Ürttmbtt« ©Ott mit ffintt »nb Vergebung.

X» e-ßrationiittcognihtin. Tomo4.Iencnf,folio.3pj. Pßl.$i« Locus de pecc3 originiSjVnus ex illis infignioribuslocis eft,quos ratio nefeit. Dilcitur autem,nbsp;alij ex lege SC promifsionibus Dei, Solus autem Paulus ex Äpoftolis eft,quihü^nbsp;locum ex profelib magna grauitate tradauit.

Forte autem ideo à reliquis Apoftolis pra:termillus eft, quod haec dodrina manus quafi pofteris traditafi't» Moles quoque attingit hunc locum in lua oratio^nbsp;Pfal 90. Poluifti iniquitates noftras in conlpedu tuo. Ibi enim no obfcurè figniß^^nbsp;nos coramDeo eile in ira,SC ferre mortem propter iram Dei, quae inde excitai^'nbsp;quod peccata noftra Deo nota fint. Horum pcccatorum SC irac Deicaufa hxc^' 'nbsp;quod caro haec in Paradifolapiu Adae vitiata eft, vtfitperuerfo timoré SCamort nbsp;gaDeum SCfeipfum. Haecdodrinaficut dixi,permanus tradita eftpofteris,nbsp;tarnen SC Dauid etiam literis cam mandarunt. Sc poft eosApoftolus Paulus,nbsp;dubioautê hancfapientiâ,haulèrunt ex primo prgeepto, 3C ex promifsioneAbtî^*nbsp;fada SC Adæ, Ex hi s enim manifeftum fit,quia benedidionem promittunt,hantnbsp;turam ellelub maledidionc,6Cfub regno Diaboli,in quo funt tenebrç, odiumnbsp;difhdentia,8Cc.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;j

Continet igitur hic verficulus caulàm,cur nos omnes debeamus confiteri,ci'^ fimuspeccatores,ac omnia noftra ftudia coramDeo damnabilia, folus autemnbsp;fit iuftus. Atque hgcdodrinalummenecelîàriaeftinEcclefia,nequePapa,nc^^^nbsp;Turca earn credit. Nam hoc poflùm teftari mco exêplo, me cum multos annos Fnbsp;dor Theologie fuillem,hanc dodrinam nodum fciuiflc.Difputabant quidé denbsp;cato originis,fed dicebant inBaptilmo fublatum efle, SC extra Bap tifmum innanJ^^nbsp;lumen elle reliquum quod fi quis lequatur,dari infallibiliter gratiam.Quin doceb^^nbsp;in Dçmonibus quoque manfifle naturalia integra SC tantiim gratiam eos ami®^ *nbsp;Qin's autem non videf,ftïmmè contrariahgcelîè,dicere, Qiiod naturalia fintiiinbsp;gra,SC naturam elle peccato corruptam, voluntas eftquidem res naturalis, fed lt;P^nbsp;non fimpliciter de veile difputant,fed de veile bonum,idque vocant naturale, mnbsp;error eft, Manet voluntas in Diabolo,manet in hæreticis, hoc fatcor efle natural gt;nbsp;fed ea voluntas non eft bona,neque intelledus redusautilluminatus manet.

Ergofi verè volumus de Naturalibus loqui,fecundum hue Plalmum,SC fecUf S.S. modum,tunc vocemus Naturalia hoc ipfum, quod in peccatis QC mortefoif 1nbsp;qifO*

côrrupta amp; mala volumus,jntclh'gimus ÔC cxpetimus Jdîarccnimcum præfen-ti Plàlmi loco coiiuchiuntjSC ex eo probah pofîunt. . Haec (àris fint de confeßionc pcccati on'ginaliSjfeii nobiïcum nati,quod tarnen toti mundo abfconditum cft, necnbsp;rcuelatur viribiis,rationibus aut fpeculatioiiibus noftris, fed potius oblcuratur, de*nbsp;fenditur ÔC cxciilàtur. Ideo opus efl verbo Dei de clo, quo reueletur hæc naturaenbsp;rmmundiciesjfeu vitium. Qiiin verbo credcntes,confiteamur hçc fie habere, etiamfinbsp;tota natura réclamer,feue cogitur reclamare.Hgc huius Pfalmi,imô tonus Scripturçnbsp;ïcii Theologiæ diffîciliima docfîrina eft,finc qua impofsibile eftjlcripturam recSè in*nbsp;telligijfîcut recentiorum fomnia probant.

XI, nbsp;nbsp;nbsp;Eft res infinita SC omnium malorum caulà. Pfal. 90» T om.4., lenenf.fol.fp,

Porrô hîc præcipuè obfèruanda hæcfententia cft,quod nullus homo omnia fiia pec* cataviderepofsir,prgcipuèfimagnitudinem pcccati originalis fpecfîes» Neepidmi*nbsp;rumeftjQiiis enim vnicumpeccarumlibidinis,omnib.notû,fatis deferiberepoteft,nbsp;etiarafi omnes eflèmus Pocte, Vli gilio vcl Ouidio paresfldeo Salomo dieft,via virinbsp;ergapuellam efle inucftigabdemjhoc eftjaffec^us amantium, à neminc exponf,auCnbsp;Eus dici pofle.Qitanto igitur minus poterunt reliqua peccata grauiora Si. fpiritualfanbsp;fan's agnofcfficut funt impatientia in aduerfis, blaiphemiæ, murmurationes contranbsp;Deûjamp;c.Qiîantum barathrum ell fola incrcdulitast'Verè igitur peccatu tarn eft magnum,quam magnus eft quipeccato ofixnditur. Eum verb clum ÔC terra non po(*nbsp;iunt capere. Merito igitur vocat peccatu rem ablconditam, cuius magnitudo no po-teft indudi animo. Sicut enim ira Def,ficut Mors,ita peccatumquoep infinitum eft.nbsp;VultautemMofeshgcànobisdiiciôCcredi, vt perterrefadli fuipiremusadDeumnbsp;pro gratia,ne fimus in contemptorum numero, led contriti amp; humiliati ad morien*nbsp;dum,fperemus per gratiam Dei reternum pondus gloriaî»

QiuhocmodocontritiÔChumiliatifunt malleolegis, hipoftunt fnformari docerijVtillas fagittas SatanæmodercnturjCûnos follicitat vt quæramus cauiâs, curnbsp;ficnobifeum agat Dcus.^Gur omnem potentiam ftiam,contra hoc aridum foliu exernbsp;fcarficiit Hiob loquiturdncidere polTunt hæ difputationes,fed noli terrcri.Hoc ponbsp;tiusftatue,Eflehgcquoque peccati pcenas ßC fagittas Diaboli, que repellunturCly*nbsp;peo fidefad hoc valente, vt prematur fecuritas QC fuperbia noftra, in quam peccatunbsp;ouginisnos deducit. Qiiantum itaque de calamitate hominum poteft dici,tantumnbsp;hicdicit Moles. Nec credo pofte hec aut melioribus, aut grauioribus verbis expli*nbsp;fari,deducit enim narrationem vfque ad extremum gradum, quod harum calamita*nbsp;ïum caufa fit peccaturn,Quod etfi a nobis amp; toto mundo abfconditum eft,tarnen innbsp;conlpedu Qc claro lumineDei collocatur. Qiiid poteft diet grauiust'

Nulla alia ratione toll iturSfeondonatur, nifiper traditumFiliumDeiin mortem. Galat. 1.cap» Tom.4.. IenenCfol.13.

^ceata noftra nulla alia ratione tolluntur,nifi per traditum Filium Dei in mor bellicis machinis SC arietibus deftruedus eftPapatusnbsp;a. lubuertendp omnium gcntium,omncs religiones, omnes cultus omnia opera Ôinbsp;mérita. Sienfm peccata noftra pollunt tolli per noftra opera,fatisfadîiones ÔCmzrbnbsp;ta. Qiiid Opus crat pro ipfis tradi Filium DeftCum vero pro ipfis traditus fit. Ergonbsp;nos non abolebimus ca per opera noftra.

Deinde oftenditur hac fentetia quocp,pcccata noftra tarn magna, infinita 6^ tcta cfle,vt impofsibile fir roti mudo pro vno fatisfacere.Etccrte ipGprgctj magni*nbsp;r'-'do,nempeChriftus,quifeipfumtradidit propter peccatanoftra,fan's declaratnosnbsp;n'o pofte latisfaccrc,3(dommarq peccato.Valdeamplificatur vis potentia peccatinbsp;per ifta verbaiQi li dedit lemctipfum pro peccatis noftris,infpicieda eft igitur magninbsp;tudo S)C infinitas(vt ita dicam)pr£cij pro eo impêfi, tu apparebit omnino tâtam vim

Qui hæc bene confidcrat, intelligit peccati vocabulum, æternam Dei ira* jj totum regnum Satanae,complelt;fïi, ÓC iram plus quam dici poteft eflè horribilefl*nbsp;quodcertèferióafiicere, Sgt;C perterrefacerenosdeberet. Verum nos

lifsimus potentifsimus Tyrannus foper omnes homines in toto mundo, qU*® pofsit vinei ÖC expelli,illa potêtia omniû creaturarum,fiue fint Angelicæ finenbsp;næ, fed fola infinita 2C foperiore potêtia,Iefu Chrift i Filij Dei, qui feipfum pro eonbsp;didit. Deinde iftalèntentiaingentem quoque confolationemproponit, oinî£nbsp;COnfcienrtjs,magnitudine peccati perterrefaeftis* Vt maxime enim fit inui(?hi®^Lnbsp;rannus peccatum,tarnen quia Chriftus morte fua vicit illud,non poteft credent^nbsp;in eum nocere* Porro fi hac fide inftrult;fti, adhæferimus toto corde ifti hoini*^'nbsp;ChriftOjtum aperitur nobis lux,SC làno iudicio informamur, vt certifsimè Si.nbsp;me de omnibus vitæ generibus, iudicare pofsimus. Nam cum audimus pecca^^ nbsp;T yrannum eflè omnipotentem, totum mundum illi obnoxium,ftatim ineuit^nbsp;li confequentia colligimus. Quid ergo faciunt Papiftæ,Monachi, Montales,nbsp;dotes,Mahometiftæ,Anabaptiftæ,à omnes operarij,qui fuis traditionibus,p'^Epnbsp;rationibus,làtisfa(ftionibus,5Cc. voluntclucre SC vincerepeccatumr'Ibi ftatim*^ gt;nbsp;camus iftas Seîftas omnes impias ÔC perniciofas eflè, quibus non fol um obfoi^^nbsp;gloria Dei ôC Chrifti,lèdpenitus aufèrtur,ÔC noftra illuftratur 2C ftabilitur»

Amißio bonorum quie habuit homo ante lapfum. Genef. capite primo,folio th eft conditus, vt habeat cognitionem Dei,8^ vfom creaturarum, quern voletpronbsp;arbitrio,cum fomma fccuritate,iufticia,fapientia» Nihil deeft,omnia font abun^^nbsp;tiisime creata,ad animalem vitam,amp;c» Hæc amp; bona maxima ex parte omnianbsp;font per peccatum,0C fomus hodie ceu cadauer cjuoddam illius primi hominis, 4^,nbsp;vix vmbram iftius regni retinemus. An non eum dicemus omnia amifilF^jnbsp;ex immortali faeftus eft mortalis, ex iufto peccator, ex accepto ÔC grato homingnbsp;mo damnatus f' Quia iam homo eft mortalis ÔC peccator*

Malediaioterræ. Genef cap. z*fol* 25. Nunc cum alius fit homo propter p^*-turn,etiam mundus coepit eflè alius, hoc eft ad lapfum hominis iècuta eft corrupt fiC maleditftioereaturæ; Maledida terra ait Deus ad Adam,propter tc,fpinasnbsp;bulos germinabit tibi. Et ad peccatum vnius maledidi Cain, malediciturnbsp;ctiam culta non reddat virtutem foam. Poftea ad peccatum totiusmundinbsp;luuium ÔS deletur vniuerfom genus humanum, paucis iuftis ièruatis, nenbsp;de Chrifto non impleretur. Sicut autem apparet terram deformatam eflè per pc^nbsp;turn. Ita credo ego, Solis quoeplumen clarius ÔC pulchrius foiflè cum crearetutj^nbsp;te peccatum hominis.

Calamitates plurim^e in hac uita er po/l hanc uitam lt;eterna damnatio. Genf Capita \ fol. lt;So. Siquis copiam aflredat,nbsp;nbsp;nbsp;vult videriRhetor,is hoc in loco numereto^

nia generis humani mali,inueniet autem tarn copiolam iègetem omnis generis eai mitatum, vt prg metuhoevnum a Deo fit expetiturus, nevnamhoram in tannbsp;pmculisliceatviucrc.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ouidcni'»

¦ D Ê È Ff É CTIB V s PECCATÏ ORÏGINFS. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;»pj

(ïuid cniin morbos tMtiïm commemordtntts ? Omnes creaturæ contra nos Ô6 tantum non quot; pcrm'cicmnoftramarmataefunt. QttotfuntquosignisÓCaqua perdunt f'Qiian-à feroctbus SC venenatis beftijs periculi eftr'Nec tantum corpora noftra,fcd alünbsp;nta ctiam ad alendos nos nata inlcftant. Taceo quod nos ipfi ruimus in mutuas ;

, Itaque fi hominum ftudta ipeSles, quid eft haec vita quam quotidiana conten-^'%infidiæ,rapinajCædcsf'præter ca incommoda, quæ ab externis in nos deriuan-B Hcc omnia non exiftimo ante diluuium, vel numero tot, vel tam grauia fuiftè '^^Uunc iuntjied quia creuerunt peccata, ctiam poenae illæ autftæ ftjnt. Quare cala-^^tates Adæ impofîtæ mediocres fuere,præ noftris. Qiiô enim mundus magis ver-^'^a(ifinem,eô magis obruitur pnis Qé calamitatibus« Acccdir autem ad hocetiamnbsp;^dinalum,quôd quo plus mundus percutitur, eô magis indurat frontem, SxL ftu-quafi ad iua mala,ficut Proucr. 2/.dicitur: T raxit me Sc non fenfi, percuisit me

. An non enim mirum SC miferum cft,hçrere primùm in corpore noftro veftigia ^^ei,quam peccatum meruit. Deinde etiam confpici iram Dei,in terra SC in om-Q Bs creaturis,nbsp;nbsp;nbsp;ramen octo (b aciceufo animo ifta omnia à nobis negliguntur.

^'dcnimfpine, quid tribuli, quid aqua, quid ignis, quid erucg,quidmulcg,quid ^'^Bces,pediculi,cimices r'An nonhçc omnia SC lingula ftint nuncij, quiconcionannbsp;^BobisdepeccatoSCiraDei i?* Siquidem ante peccatum non fuerunt aut (altemnbsp;^Bfuerunt noxia SCmolefta.

. Scientes igitur 6C videntes, (urnus 6C viuimus in plufquam Aegyptiacis tene-ihfira Dei, SCeatn tantum non in oculos infigant, tarnen nos earn non animaduertimus, 5C hanc vitam ceu vni-Felicias ampletftimur. Sicut igitur peccata multiplicantur, fecuritas crcicit, dCnbsp;^Biinesadmalafua occolluerunt SC obduruerunt :Ita etiammala multiplicantur^,nbsp;J ^tantum in hac vita,(ed etiam infutura. De imptjs dico : Si quis enim in inferno.

'turn fenfu pcenas Sgt;C auci^tus (uftincret,5C non intclligeret fe iuftas pnas ftifti-g^^^jtolerabilioresefîêntcruciatus, ficut nos noftra mala non volumusagnofeere ^ç^Bafi dedoluimus. Sed ibiauferetur ftupor ille qui nunc obftat, quo minus vi-£ ^^usniiferiamnoftram,0Capcricnturicn(usomncs, vt non folum in corpore fitnbsp;poEne,(ed etiamin ipß mente fenfus ireDei, SC confefsio quod earn iram no-J^Bialicia meriti (umus» Hec acuent SC infinitis modis augebunr., impiorumnbsp;^datus.

^pmamdtfiuetribulumfdcietcrcfceretibi. Hîc itcrum admonemur, terram per fe nihil ^producere,(cd propter peccatum Adæ,ficut fuprà difertè dixit propter te, Qiia-^Botiestribulos Sc fentes, quoties zizania Sc alia id genus in agro, horn's, vide-irgt;,- ^^^^^^mur tanquamccrtisfignispcccati ÔC ireDei. Non tantum in templisnbsp;Br audimus argui nos peccati, omnes agri, imo pene tota creatura plena eft tali- concionatoribus admonentibus nos de peccato noftro, SC ira Dei per pecca- nbsp;/^lexcitata.

Dominus iftum mirabilem ftuporcm, ex oculis,fen-cordibus noftris eximeret,vttotics admoniti de peccato, exuercmus fecurita-^^^^^Brcmus in timoré Dei.Ideo enim tarn varie malcdic'îionibus deietfti SC ^P-efsifumus.

Genef.cap.z.fol. 2. Mea fententia hge eft, v^n^'^PfimumParadifus per peccatum hominiclaufa. Deinde per diluuium totanbsp;q difietfta,vt iam nullum eius appareat veftigium. Nam ficut (upra quo*nbsp;Poft ^°^nin°exiftimo, Paradifiim poft Adae lapfum extitifle 8C notamfuiftènbsp;eritati eius,fed tame inaccefsiblem,propter cuftodiamAngeli,quicumgladionbsp;Rnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fiammco

flammco hortum cuftodiui't, vt tcxtus dicit. Sed diluuium omnia vaftauit, fient prum eftjf uptos eflè omnes fontes amp; abyflôs* Qins igitur dubitet etiam hosnbsp;ruptos Si confufos elîè i Sicutïtaquepoft Düuuium montes funtvbianteaagn*nbsp;amna planicie fuerunt, Itaquoque non eftdubium, nunceflè fontes, vbiantt^nbsp;nulli ftieruntjSC econtrà,

Tota enim terrae fades mutata eft. Nec dubito ego reliquias Diluuij eflê, qito vbifodt'nae metallicænuncfiint, ibi non rarôrcperiunturligna durata in làxum-*nbsp;ï'pfis {3xis confpi'ciuntur formas variæ pïfcium,amp;r alïarum beftiarum. Sic credonbsp;mediterraneum ante diluuiumnon fuiflèintraterram, ledperDi'luui'umeieflc*^^nbsp;ôam viam hanc, in qua nunc confiftït. Sic fpaci'um rubrï maris fine dubio antean^nbsp;fçecundusager, 2lt;vtvcrifimile eftportioaîiquahuiushorti» Sicreliquifînus,P^*^^nbsp;ficus, Arabiens Ôlc. exiftunt ex rcliqups Diluuij.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,

Non igitur exiftimandum eft,fluuiorumhorum eflê hodie eundem fontciflj^* turn fuit, fed ficut terra adhuc eft,amp;^ profert arbores,herbas, Ôt^c. Hase fi ad incorniP'nbsp;tamnaturam referas, font quafi reliquiae miferabiles illarumopum, qua s terra tüinbsp;condita habuit. Ita hi fluuq tanquam reliquiæ manent, fed non in eodem plane Iftnbsp;multô minus ex îjfdem fontibus. De noftris corporibus quantum per peccatii^nbsp;perqt;' Loquendumitaque de tota natura poft corruptionem eft, tanquam den^^nbsp;facie rerum, quam natura primum per peccatum, Deinde per vniuerlale dihiuitiit*nbsp;induit»nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;

Ac adhuc ita folet Deus cum peccata punit, fimul etiam maledicit terrain, per Zophoniam minatur fe congregaturum piftcs maris, ÔC volatilia coeli. SicUt nP'nbsp;ftro feculo multi amnes minus pifeium habent,quàm maiorum memoria. Minus nnbsp;quentes font auiculae,ôôc. Sic apud Eiaiam cap. tj. eft de Baby lone quoque»

Qtiando enim hominesauferuntur, etiam beftiasagri diicedunt,nec quidqus^ remanet,praeter monftra amp; infauftas feras. Sic terra Canaan olim fertililsiffla,nUgt;nbsp;dicitur plena eflê falfoginis. SicutPfal. »07. minatur. Sihocacciditinparticulat*^'nbsp;pcienis,quid putabimus illam vniuerialem pnam feciflê C

Nemo ergo offendatur hoc ftandalo quod audit Molen dicere. Ex eodemf^^^ te flumina quatuor oriri,quae hodie longifsime inter fe diftant,Slt; diuerfos fontts^nbsp;bent. Ncque enim cogitandum eft,mundi eandem formam eflê hodie quae fuit annbsp;peccatum. In ea opinione cum eflêt Origines, ad ineptifsimas allegorias le couetnf^

Eft quidemNilus adhuc, eft adhuc Ganges, fed ficut Virgiliusdeeuerfa dicit. Et campus, vbi Troia fuit. Si quis enim Nilum ôi. alios fluuios vidifl^^*,^nbsp;foa prima conditione ÔÔ gloria, longe vidiflêt eflê alios. lam non folùm non eftnbsp;go eadem, necqualifas, led nec curfos idem. Sicut aliæ quoque creaturae omnes nnbsp;formatas SC corruptasfont. Ideo Petrus Atft. 3. dicit: Oportet Chriftum coelum^^^nbsp;pcre,vfqueadtempusreftitutionisomnium. Significat enim,ficut Paulusqn^q^nbsp;dicit totamcreaturam vanitati fubielt;ftamcflê,amp;^fperarireftitutionemomniuni)nnnbsp;folùm hominis,fed cli,terraE,Solis,Lunç,6Cc. Sic igitur refpondeo ad hunenbsp;Eflê Nilum, Gangem 8C casteros fluuios, led non taies quales fuerunt. Nequeen*^^nbsp;fontes folùm confufi, lêd etiam qualitas mutata eft. Sicut homo habet quidempnbsp;deSjOCulos, aures, ficut in paradifohac forma eft conditus, fed hase ipfamcnbrapnbsp;ferrimè corrupta ÔC deformata font poft peccatum.

Habuit Adam ante peccatum clarilsimos oculos,tcnerrimum 6C fubtiliftin odoratum,corpusad generâdum aptilsimum SC obediêtifsimum. Sed hodie q^^ jnbsp;turn abfunt membra noftra ab ifto vigore f Eadem ratio eft iftorum flurninum,nbsp;primam eorum origincm refpicias,SC totius creaturas*

Expedemus igitur iam reftitutionem omnium rertm, non Iblùm anim3^^^ corporisquoque, quodipfommeliusÔCnobilius inilladiehabiturifomus,

peccato vixiffèt. Ad hanc fpcm nos deducitChriftus,qui innocentiam reftituit nobis perremißionem peccatorum, QC facitnoftram meliorem conditionem, quam Adacnbsp;condinoinparadifofuit.

Coniugifbonaperpeccatumfuntcorrupta. Genef cap. 2. fol, Si Adam in ftatu inno* ccnti'ae permanfiflet, fuiflet hæc coniuetudo manti ÔC vxoris iuauißima. Iplum opusnbsp;generationis quoque fuiflet iändlißimum ÔC reuerendum. Non fuiflet ill e pudor exnbsp;peccato natus, qui nunc eft,quod parentes tum coguntur ft abftondere in tenebras.nbsp;^on minor fuiflet in concumbendo honeftas, quam eft in capiendo ibmmo, cibo,nbsp;Potucumvxore,

Annon igitur horribilis hie lapfus eft fReucra enim nullum opus fuit praeftangt; flus Sc admirabilius in tota naturaquam generatio. Eftenimpoftprædicationemnbsp;uominisDei fummum opus,quod tarn fine peccato Adam SC Heua in ftatu innoce*

n carne hret,bêftialem fcilicet appetêtiam dC pruritum, omnia haeefunt originalis Peccati manifefta figna.

Adx itaque adiutorium fuit mulier,folus enim non potuit generate, fi'cut nec uiulicr fola generate poteft.Porrô amplifsima hgc funt præconia fexus,quôd mafeu-lus pater generationis, mulier autem mater generationis eft, ôC adiutorium mariti.nbsp;^ed cùm ad ftatum innocentiæreipicimus, etiam generatio infînitis modis fuit me-«nbsp;^br, iucundior, faneftior»

Hodie multos inuenias qui voilent fibi nullos liberos nafei. Atque hæcpluf-«luambarbaricaimmanitasÔCinhumanitas, praecipuè inter nobiles SC principes ingt;

certè fine pudore non poflumus ea vti. Caufa eft peccatum. Nam in paradifo con-greflùsille fuiflêtfine omni verecundia, tanquam opus àDeo conditurnfiCbenex didumjhabuiflëthoneftam voluptatem,qualistum in cibo 8C potufuit. Nunc prohnbsp;doloreft tamfdaÔC horribilis voluptas, vtàmediciscomparetur cum EpilepP?,nbsp;feu comicialimorbo.Sicmorbus veruscum ipfo operegenerationisconiuncftuscft,nbsp;fumus enim inftatu peccati ÔC mortis,ideo cti î poznas iftas fuftinemus, vt mullere,nbsp;finehorribilifurorclibidiniSjSC tanquam morbocomiciali,non pofsimusvti.

viâuslt;iuolt;juentutdtuspropterpeccdtum.Gen.j.fol,66,Exiteforas inquitDominus,S^^*^ médite herbas agri, fîC fi quid aliud terra producit.Non folùm arborem vitae, f^^nbsp;quidem reliquas arbores paradifî pofthac licebitguftare. Oftendit autem hic loc^nbsp;arbores paradifi neutiquam fimiles earum fuiflè, quas reliqua terra tulit. Nunc iWnbsp;etiam vidus, quo Adam Ô6 Heua vfi font eos admonct peccati ÔC miferrimae connbsp;tionis,in quam per peccatum conieéii fonuTam varie calamitates noftrg piôænbsp;vt etiam veftitus vitfius, non folùm ilia Ipiritualium donorumearentianos^^nbsp;rumadmoneant,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;..

fdcitutnelcidmusoriginemnojlrdin. Genef cap. fol. 55. Apparethincquoque,q'^^ horribilis lapfus fit peccati Originalis, fiquidem vniuerfum genus humanuinf^nbsp;origincm nefeit, Videmus quidem copulari mafculum ÔC fminam, poftea ae^,nbsp;lucem certifsimo tempore infantem. Sunt hæc oculis omnium expofita ödnbsp;ma,ôd tarnen nifi verbum te admoneat Ôd doceat, ipfom opus quod leiens vidertnbsp;facis,nelcis. Sicut Philofophorumdilputationes làtis oftendunt, Haîc an nonnbsp;bilis cçcitaSjSC milèrabilis eftignorantia dSi italt;ç Adâ perftitiflètininnocentia,fl^nbsp;tiqua fuiflèt opus admoncri pofteros de foa origine. Sicut non opus fuit,vt adi^fjnbsp;neretur Adam de coditioneEug foæ, ipfe ftatim cum earn intuetur agnofeit,nbsp;fit os ex ofsibus fois, ôd caro ex carne foa. Talis cognitio fui ôd aliarum creaturagt;^ rnbsp;manfiflèt etiam in pofterirate Adae. Omnes ftafim animaduertiflênt finalemnbsp;ficientem caufam,de quibus nuncnihilo plus fcimus,quàm ipfæ pecudes.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, '

iiuditdSiidmonctnosdcpccciito, qutenuncfaddefl. Gencficap,z.foh40. Fuerunt nudijÔdc. Videturquodhaecclaufulapotueritomitti, quæadmonetderenofl^nbsp;modum neceflâria. Qiiidenim refertfiuein paradifo nudi, fine indutivelfibu®^^nbsp;ambulauerint. Sed profedtô infignis ôd neceflâria claufola eft, quæ oftendit innbsp;nobis videtur leuicula, quantum mali per peccatum originale haec natura accep^*^ nbsp;Omnes genteSjacpræfertim quae ad Septentrionem magis déclinant,abhorenj®nbsp;ditate corporum. Itaque paulo verecundiores ôd grauiores homines, non folûnnbsp;præhenduntcurtasôdmilitarespenulas in adolelcentibus, fed etiam publicanbsp;virant, cùm tarnen pudenda loca ftudiofe tegantur, turn à mulierculistumnbsp;Hæc nunc fapientia eft, ôd difeiplina digna laude, quis enim pater fine fcelere,nbsp;ram filio nu dare poflèt t' At Adam ôd Heua inquit Mofes, incedebant nudinbsp;erubefeebant. Non folùm itaque non turpe fuit nudos incedere,lèd etiam lauù^^nbsp;gloriofom ôd iucundum.

Hocnuncdmifiinusperpcccdtum. Nalcimur ejuidem nudi ôd cumglabra cuteinb mundum,cum reliqua animalia omnia, foas pelles, pilos, plumas, fquamulasf^*quot;nbsp;aflerant. Itaque contra æftum folis vmbra ædificiorum,contra pluuiamjgranùû'fdjnbsp;niuem, veftibus multiplicibus habemus opus. Horum nihil fenfiflêt Adam,fcù^d,nbsp;oculi humani,adhuc earn habent naturam, vtneefrigore nee æftu afiiciuntur,nbsp;fuiflèt to turn corpus tutum à frigore. Ac quidem multis modis melius Heua,nbsp;noftra, fediflèt apud nos nuda, nee quêquâoffendiflèt nuditas vberö, ôd relifi'^^^pnbsp;partium corporis,qug nunc pudenda: funt, ôd accendunt propter peccatöJ^

Qixarehiclocus pulchre* docet,quantum mali peccatum Adç fecutum extrema infania iudicaretur, fi quis incederet nudus. In quo igitur turn funm^^nbsp;ftra gloria fuiflèt, in eo nunc extrema turpitudo eft. Homini gloriofomnbsp;omniaanimalia ob fditatem tegêdam,pilis,plumis,fquamis haberent opus,*^nbsp;hominem ca dignitateÖdpulchritudine coporis çflè conditum,vt glabra ôdmio'^^pnbsp;te incedere poflèt. Hpc gloria perijt,maiore enim ftudio ôd cura cogimur tegct^nbsp;pora noftra, non folùm propter ncecefsitatcm, lèdmagis propter turpitudin^^nbsp;uendam,quàm reliqua animalia à natwa velatafont»nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, -p'a

SäpientiaSatanicdfecuta. GertcC cap. j.föl, 46, Haeceft i'ftafublimisftpicntiajquae ex trcetur in cultu amp; religione ergaDeum plantata per Satanam 0lt;^ originale pecca-tum in hac mifera natura, vt homines omiflo verbo, quodDeus propofuitad ftlute,nbsp;vertanturadfuas cogitationes* Sicut Heuaftpientifsima fminacondita, appétitnbsp;aliam fapientiam extra verbum, ÔC propter hanc ftpientiam fie multipliciter peccatnbsp;Omnibus lenfibus,vidcndo,cogitando,defiderando ÔC operando.

Tyrdttnts Satanée. GeneC4.cap.fol.7p. docent nos hajc, deillacrudeliSatanaety* f annidegt;qua natura peccatis implicita,opprcfla eft,ficut Paul,Eph.x.ideo vocat filiosnbsp;iræ,661Tim. dicit captiuos teneri ad voluntateSatanç.Si enim nihil nifihominesnbsp;fumus,hoceftfi nonhde appraehendimus fernen benedit^um omnes fumus Cainnbsp;fimiles,nec deeft nobis aliud quam occafio. Nam natura deftituta SpirituSanlt;fîo,abnbsp;Codern malo Ipiritu agitatur,quo agitants eft impius Cain. Si autemin vllo homincnbsp;autviresfiifiacientes, aut liberum arbitriumelîet, quo fe poflèt tuert contra Satanacnbsp;impetus,profedio in Cain hçc dona extitiflènt, cuius fuit primogenitura ôi: promiftnbsp;fioSeininisbenedi(fligt;led eadem eft omnium conditio,nifi adiuuetur hec natura (pinbsp;ritu Dei,non poteft fe fuftinere: Qind ergo futiles iatftamus liberumarbitriumr

CogitadabufumdonorumDà, Genef. Cap.ô.fol. 104. lampoftlapfum, fichominum lt;^mparatæres funt, vt quanto pluribus donis quifque ornatus eft,tantô etiamtnagisnbsp;fuperbiat. Hoc Angclorum qui lapfifunt peccatum fuit. Hoeprimi amp; originalisnbsp;mundipeccatumfuit, in quo excellentifsima pars generis humani vixit. Qyiaau*nbsp;tem de fapientia fua QC alrjs donis præfumpferint, perierunt. Hoc peccatû fuit ftim*nbsp;tnorum Regum. Hoc peccatum fuit primogenitorum ferè omnium. Qjjid mubnbsp;tis r hoc eft peccatum originale, quod non nouimus, necpoflùmus redè vti magnisnbsp;amp;cxcellentibus donis Dei.

Qitod ioiturfummihomines atrociftimaexemplafîunt, non accidit culpa dogt; norum autremm,fed culpapoflèflôrum. Deus autem talis Dialedicus eft,vtarguatnbsp;àconiugatis,Slt;fimul poftèftorem cum re feu dono poflèflb deftruat.

Etpaulèpofl. Attp hoc commune naturae noftraeeftvitium, non poteftft conti.« ïïcrc, quin infletur donis à Deo datis, Nifi per Spiritum Sandum cohibeatur. fæpe inbsp;igitur dixi. Hominem non habere perniciofiorem hoftem quàm feipfum.Hoc enimnbsp;difeo mca experientia, quod non habeo tam magnam cauftm timendi extra me,nbsp;quàm intra me . Dona enim qua: habemus intra nos, inflant noftram natu*nbsp;ram.

Sicut aut Deus natura optimus non poteft omittere quiniravarijs donis omet 8^ cumuler,ficut ftint,inc51ume Ô6 integrum corpus, opes, fapientia, induftria, cog«gt;nbsp;nitio feripturæ, Slt;'c. Ita nos non poflumus omittere, quin in his donis ftiperbiamusnbsp;ô^infoleftamus.Miierrima igitur vita noftraeft,ficarêdum fit donis Dei.Sed duplonbsp;miièrior eft cum habemus. Nos enim duplo détériorés red dimur. T an ta eft malicianbsp;peccatioriginalis, quotamen omneshomines,exceptis fidelibus aut ignorant, aucnbsp;f anquam rem leuiculam negligunt.

FdcitutnondnticmusißinmALiqu^pitimur. Tom.4.lenenC fol.Pfth9°^ Inter reli* quas calami tares generis humani, hæc noneftpoftrema, quod tanta fiue malicia,nbsp;fiue pna peecati originis eft, vt ne ientiamus quidem ifta mala,quç patimur. Igiturnbsp;Prophete fandifsimi quiqj coguntur orare,vt homines ftltcm agnofeere haneminbsp;feriamfuampofsint. Siue igitur peccatum originis qualitatem, fiuemorbum voca*nbsp;uerimus, profedlo extremum malum eft, non folùm pari æternam iram amp; mortem,nbsp;ièd neagnoftere quidem qua: paterls. Adeo vt neceflària fit oratio pro toto genercnbsp;humano,vt ifta cogitate pofsit,quæ vidct,imô quæ experirur ficri,quôd hçc vira nonbsp;folum breuifsima,fed varqs malis obnoxia eft, quodque poft ilia corporalia incom*nbsp;tnoda,cxpccftanda fint eterna. Satis malorum eflèt.abfconditum eflè peccatum ori*nbsp;R üf ginis,fcd

gini's,fèd quod ctiam tpfa pna peccati eft abfcondita,haec non lepra eft, qilæ îènntjfed vcrè lapidis natnra*nbsp;originalipeccatoinnatum,quôdiniuftos SC im'ufticiam ferre nolumus. Prompt*nbsp;fumus malos repræhendere ÔC omnes ludfcare. Deinde nobis arrogare fapicntw^nbsp;iufticiam amp; porenriam emendandi omnia, quafi ipfi fimus prac cæteris hominib^nbsp;iufti,fàpienteSjamp;c» SicutilleinEuangelio Lucae i8. Non fum ficut cæteri hoi^*'nbsp;nesjôfc. Sic Donatus voluit eflè cum fuis punis prae omnibus peccatoribus.nbsp;Aluncerus voluit omnes impiosperderç. Hoc eft feftucam in oculo fratris vid^*^^nbsp;trabem in oculo ftio non videre. Ver ûm hoc malum non definit in mundo, vlqü^

ftiamus nos natos efiè in peccato original!, itarcgimur à Deo, vt non lèmper tur donum naturam,nequefilq aequent parentes ïâpientia Si virtute.

tàorspeccati pna, Tom.4,.Ienenfifol. 378,Piàl.5;i. Peccatum eft corruptio virium interiorumÔ£:exferiorum,adeo vt nullum mcmbrum officium fiium itan'**'nbsp;faciat,ficut in Paradiib ante peccatum, fed diicelsimus à Deo plcninbsp;morbis Si mortiobnoxtj,ficutpcenæ verba oftendunt:Quacunque die comed^^*^nbsp;de hoc ligno,morte morieris. Difcimusautemhæcex folo verbo. Gentesnbsp;deftitutæjCtfiinmedijs his malis iacerent, non tarnen ea redîè intellexerunt,nbsp;mortemiudicaruntnecefsitatemaliquam naturalem, non peccati pnam efl^d*nbsp;de tota hominis natura non pofltint iudicare,quia fontem nonnorunt, vndcnbsp;lamitates in humanum genus promanarunt.

fam nos finitagnofceregt;fed eft ftupor quidâ qui penitus opprefsit corpus Si ïioftram.Ad hune tollendum opus eft vexationibus vehementioribus, qiJænbsp;az._____/vtcXClt^

Nam îudas Saul non fuftinent purgan'onem I'ftain, fed de/perant ac damitat « abiedos in æternum, proptcrea quod atfliguntur,cruciantur,mortificantur. Ad*nbsp;flidis fgirur diiigentcr hoc inculcandum eft non irafei ipfis Deum, SC quodi'pfi de*nbsp;ffvtionemi'nterprætantur, cfleacccptationem amp;certiïsïmum argumentumgratïaînbsp;iiuïnæjfiquîdem omnemfihum quemrecïpit,flageilatjne pereat tnftupore, ÔC exei»nbsp;îatepeccati onginahs,quod fuopte ingenio nee videre,nec intelligere poflùnt.

GeneCcap. 42. fol. lo^. Sed obqciùnt Papiftæ eflè fanatamperbaptifmumSC peccataremifla.Rcdèfanèfcd nondum funt ablata vtinquit Auguftinus* Hocquianbsp;ignorant illi, nunquam ad veram lucem ftn'pruræj regni Chrifti vniuerfàe Theo*nbsp;logiæpenetrant.

Vulnera quldcm fèmiuiui funt h'gata vt habetParab.Lucæ. to. Infiifumeft vt* numamp;oleum, donum Spiritus Sandlcæpit, ôd tarnen vulncraadhuc funt lætalla.nbsp;fufeeptus eft in curam vt fanetur. Nondum veto prorftis reftitutus eft. Qiiod fi veilsnbsp;diccrc,non eflè vulnus^non efle perlculum,expcrlre an femniluus pofslt Ingredljla*nbsp;boiare ôf facere officium fanl hominis. Ipfe portatur à lumêto cul eft Impofitus, nor»nbsp;îaborat, non ambulat. Sic per ßaptlfinum lumus lufceptl In lumentum Deij hoceftnbsp;præclofifslmum facrlficlum pro nobis, flue humanltatem Chrlftl, quaportamur, QCnbsp;^mel quldem receptl,de die vero In diem curamur amp; fanamur.

EtTom. 2,]enenf fol. J14. In Aflèrtlon: ContraBullamLeon : Vldeamus antem qua ratlone moueantur, vtnegentpeccatum did rellquambaptlfinollbldl*nbsp;iieiTi. Dlcunt enlm baptlfinl Inlurlam eflè, fi non omnium peccatorumtribuere dl*nbsp;catur remlfslonem, ficut habet fides Cathollca Ecclefiae ôf fandumEuangellum. Sinbsp;^tgorenilflè funt omnia peccata, quod rellquum eft peccatum did non debet. Re*nbsp;fpondeofQsild hîc dlcere poflum,nlfl quod vrgentlbus eodem argumento Pelagia*nbsp;nis Aiiguftlnus dixit,Iclllcet peccatum remlttl quóadreatum,lèd no quo ad adum,nbsp;lèuvt Ipfius verbis vtar. Peccatum iftudreatu tranfit, adumanet, Slcutenlm(vCnbsp;idem alt ) allquod peccatum tranfit adu SC manet reatu( Slcut eft omne aduale)ltanbsp;contra hoc orlglnls peccatum tranfit reatu 06 manet adu. Ecce non negat eflè pec*nbsp;catum,necdlcltfolum defedum autpnam eflè,fed peccatum adu ÔCverè eflè,

^tirlumdicunt, Atnosredumhunc proprlè vocamus peccatu,nonllludquodre* »nanet. Refpondeo : In re Ifta ferla amp; lacra no licet argutijs fophlftlds caulllarl,qulb.nbsp;effinguntreatum eflè refpedum Inter Deum Ô6 pcccatorem, quohîcdeputaturadnbsp;pfsnam. Inlurla eft gratlae Del, fl folumlftum phantaftlcum relpedum, tollere do*nbsp;ceatur, cum vtfcrlptura loquitur, gratia Delrenouet, mutet, amp; Innouos hominesnbsp;transformer de die In diem,06 res Ifta lèrlóagatur,nonrelpcdlbus tollêdls, led fub*nbsp;fiantla Sc vita murandls.Namldeo corpus morl 56 Indnerarl oportet, vt peccatumnbsp;t^ipurgetur, verus eft morbus St ferlus, qui tam ferla 8^ potentem exlglt medicina,

Elçclpfa enlm gratia noul Teftamentl 56 mlferlcordla Del eft,quod quia genlti fcimus verbo verltatls, renatl baptlfmate vtfimus Inltlum allquod creaturac elus.nbsp;Interim fauor Del nos fufclplt 56 fulh'net,non Imputans ad mortem,quod rellquumnbsp;eftpcccatl In nobls, licet verè peccatum fit Ô6 Imputarl pofslt, donee efficlamurnbsp;perfedenoua creatura,adfinem enlm purgatlonls patrls mlferlcordla refplclt,prop*nbsp;let quern Intermedlas peccatl Immundlclas ftatult mlferlcordlter Ignofcete, donccnbsp;pcnlrusabolcantur.

Apoftolus Rom. 8. fic dlclt. Nihil ergo damnatlonls eft In Ifs, qui funt in v.nrlftolefu, quinon fècundum carnem ambulant. Non alt nihil peccatl In els eft^nbsp;cum præcedente caplte peccatum aflèrulflèt, fed nihil damnatlonls, quia etfi fit pec*nbsp;catum In els, non nocct dupllcl lure. Primo quia funt per fidemln Chrlfto lefu,nbsp;quo medlatore els lgnofcltur,qindquld peccatl lncft.Secundô,qula non fecundumnbsp;carnem ambulant, Id eft pugnant contra peccatum, vt extlnguant, quo ftudlo,

quia inuiti habent peccatum in fè,pro non habentibus Deus illos habet, non tain^ nifi gratuita miiericordia, ne fuperbiat quifquam in oculis Dei de mundicia fusjnbsp;inhumilitate luae miiêrig feruetur, Hoefenfu i.Iohan.j» didt;Scimus quoniam o'nbsp;nis qui natus eft ex Deo,non peccat, fed generatio Dei conferuat eum, ÔC malig^nbsp;non tanget earn« At omnis qui credit,quoniam lefiis eft Chriftus exDeo natus dbnbsp;vt ibidem dicit:Ita fimul verum eft,iuftum non peccare, ÔC tarnen peccatum habdnbsp;feu malum facere*

Concludamus ergo cum pulchcrrimo verbo Auguftini. Peccatum inquit mittitur in Baptifino non vt non fir,fed vt non imputetur. Ecce eft 3^ remanetnbsp;catum ied non imputatur. Quarc perieuerandum eft in vfii ftripturg amp; AntiquotJnbsp;ÔC non defedus led vere peccatum appellandum, libidincm ÔC alias pafsionesft'nbsp;quas baptiimo. Et aliud efleomnia peccata remitti,aliud omnia tolli.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.

Baptifmus omniaremittit,ied nullum penitus tollit,fcd incipit tollerejd illos fefelliqqui remilsionem intellexerunt omnimodam expurgationem, ac ficnbsp;fetftum pro peccato accipere feipibs coegerunt,exmalo intellerftu in peioremnbsp;Namhaclcntentiaeorum,hominesinfecuritatem SCiuperbam prælumtioneiu o®*nbsp;cuntur,dum pcccatisablatis fibi puri vifi,omittunt ftudia expurgandi peccatfivtc^'nbsp;ius conicij iam non iunt. Qua impia opinionc,plurimi pereant neceflè eft, Sednbsp;peruencrunt inlâniç, vt etiam libidinem ineuitabilem parents Sanlt;ftorum,dujunbsp;ncrant,quanrumuis indomitum,6C iummo inuirftoep furore,contra legem Deinbsp;cupiicentem,defe(ftum vocare fint coaefti. Hoc eft vere nimis extenuate peccatud»nbsp;dicere fam atrocem libidinis impctum,cfle deferftum. plura ft cup is. V ide T ot'*'nbsp;lenenf fol. 30 j.

Gcnef.cap,42.Tom 4,fol.io4. Hoc in primis notandum eft, quodlofcpf^^^' Icribitur plenus charitate amp; affedlibus naturalibus,ac fraterna beneuolentia«nbsp;quam enim duriter copellat QC tratftat fratres, tame ardet cor eius r-f fvcrvxinbsp;fpirituali.Quiafides Qc Spiritus San(ftus,non corrumpit aut deftruit naturaiu/^^nbsp;corruptam deftrudam ianat S)C reparat.Mancnt itacp naturaliisimi adfedusifPnbsp;rentibus, fra tribus, vxoribus, quinontollunturper gratiam, fed excitantur.

Monachi olim ex hominibus truncos ôf iàxa inftnfibilia fecerunt, aefingt^ hocprçconium de Sandis fuis voluit celebrari Satan,quód non comouerentufnbsp;genere adfeduum,homines ftolidi ac iepties ftoici. Gratia vero amp; Spiritus Sanlt;^nbsp;non fic exuithumanam naturamiuis motibus, vt Pater lacob non defleatFill?nbsp;ritum,hoc enim pugnaret cum natura fic condita à Deo cum adfedibus.

Vidimus autem ante aliquot annos fanaticos fpiritus conari eiuimodi*®'*^ tnuebcre in Ecclefiam, Sicut Monetarius earn vita moribus ftudebat expriu^^'nbsp;tanquam fingularem fandimoniam. Cum enim nunciata ei eflêt natiuitas fil^?nbsp;ante aram quafi mutus furdus,non lætatus eft,nec gratias egit, ncquenbsp;refpondit, vt oftêderct ft truncum ÔC ftipitem efle, ÔC poftea iadauerat naturânbsp;prorfus efle muta tarn mortificatam.Id reuera fanaticum fuit longe deterius Stnbsp;corum delirio. Deus enim vult ftruatam naturam, non extindam, fed iubetnbsp;corrigi, vt fiatpurior,Sd affedus magis fintcompofiti in ptjs,quam ingentilibus,(^nbsp;non regunt cos timoré fid fiducia Dei, ftd temere, QC fine certa lege verbinbsp;rapiuntur,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;. .

Vides igi'tur deftriptam in hoc cxcmplo ftndimoniam landiftimoruin J qui eofdcm adfedus,licct pauciores fid moderatiores, fuas item paftiones fidin»^nbsp;tates habent ficut caeteri homines,

Scribit Marcus Chriftum circumfpexiflê Phahßros cum ira 8lt; coturbatum, ftp per caecitate cordis corum, proptcrea quod diiputabant an liccrct Sabbato curare.nbsp;At quomodo iraftitur aut contriftatur Chriftus, qui eft fine peccato f Qirare tribuicnbsp;eiEuangelifta dolorenijtrifticiamjindignationemjiramf Rcfpondeo. Ira fi accedicnbsp;moderatio ÔC manct in vero legitimo vfu, eft adfeclus naturalis, infitus hominisnbsp;naturae diuinitiis,ficuf amor SC appetitus coniugis ab initio cum alljs naturalibus ap^nbsp;pctitionibus eft conditus. Cum autem hi adfeclus fint corrupt!peccato originis,nbsp;idporro agiturvtcorrigantur.

Manifeftusigitur furor Satanæ efteiuftnodi fantftimoniam iarftarc, vbi homf* ncs fiunt trunci ÔC faxa,6C definunt efle homines» Negant eos cftc Sanélos qui iranbsp;comouentur,cum tarnen nee Stoici illi hominem iracundia dC alijs adferftibus pror*nbsp;ftis pofsint exuere» Aut enim fin gunt Ie non iralci,aut fugiunt occafionem irafceipnbsp;confuetudinem cum hominibus, qui pofsint eos commouere» Sic lanè egonbsp;quoquereprimerem iram,fi nemo cflèt qui me irritaret» Atque inde nata funt totnbsp;^gtninaftolidifsimorum Santftorum,qui conceflèrunt in loca deferta,fugientes c-fis focietatem hominum, vt viderentur alieni ab omni adferftu lènfii humano^nbsp;cutdefcribunturftudia Sgt;C mores eorum in vitis Patrum. Monachi vero cuiufdamnbsp;^^üTiplum alicubi recitatur,quo ego in primis dcletftarifoleo, Cum enim moroft'-ï3te 8lt; impatientia vi(ftus,rcli(fto Monafterio in locum defertum lè contuliflèt, vbinbsp;Iianquillenbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;omni offenfione SC peccato immunem iè degere pofte ipcrabatjfor-»

accidit vt prodiret ad fonrem,aquam allaturus vafculo lamio, id vero cum incaugt; ÎJ^^^iJpcrfufaaquæ copia, euerteret,arreptum vaftulum iratus folo illidit öó frangit,nbsp;01 tum ad fc rediens agnouit non hominum culpa cum quibus vixiftèt, ft toties adnbsp;'lam concitatum fuifle,fed fuæ naturae ôif carnis vitio, quae ad iracundiam eftêt progt;nbsp;'J'or. Reuerfus igitur in Monafterium moderationi affcdluum patientia: ftu*nbsp;Quit.

Sic nos in hac commun! hominum focietatc mancre conuerfari decet, vt pee ^talibidiniSjiræac fimilium adfeeftuum frenare óó frangere diftamus, adeoqde rc^nbsp;vtamur iracundia appetitione fexus,vt purgetur fuperbia, ambitio odium,nbsp; 'do, óóc. quodnonpoteftfieri fine ingenti labore óó dolore» In Santftis igbnbsp;'urnon folum cerniturnatura humanafic condita cumfuis adfedlibus, quos Spigt;nbsp;J'tus Sandlus non extinguit, fed etiam infirmitas corruptio, contra quam ve»-in procindlu liantes afsiduo dimicant laborant vt mortificent viciofosnbsp;'Uotus.

Sic lacób amp; Mofes multa pafsi ftint non fine dolore,cum quo interdum ôi^ïndi ,^^°gt;fremitus,murmuratio, quin etiam blafphemia quandoque coniundla fuif,nbsp;'^^preflèniru tarnen fe,0£^compeftuerunt motus illos«

f 4 f nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;haud dubiè fenfit naturalem immundiciem, verùm non laxauit ei frenu,

itam ÔC impatientiam, ÓC alias cupiditates audiens Só obtemperans Spiri-ulöan(fto^q^^ fuggefsit ne murmuraret,neuc malum pro malo redderet. Etfi igi-iuftifsim^ni caufam irafcendi, S)C vindicandi iniuriam illatamafratribushabet, nen non exequitur ius fuum,ftd vertit in ludum quendam fuauifsimum, 6C cumnbsp;'1 ^^osangió^ Jolere,flet vnacumipfis.

Capite 45. Genef. Tomo quarto,fol.tiS, Quanto melioreft natura Ä^inte-* habet, nee tollit autcorrumpitnbsp;corruptamftnatamp;re-'nintegrum. Id enim ex hoc exemplo loftph apparct, qui adeo vinciturnbsp;Slt; oculi eius liquefcant foluantur in lachrymas. Totus ftupet SC obgt;nbsp;ntefcit prae nimia miftratione, qua adficitur erga fratres Si parentem»

ïtaque non fruftra inquit Moles ( feftinaui't ) (£r fan nbsp;nbsp;nbsp;®Çl* ntïnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;f

fie tntf^unt. Poftquam proloquutus eft verba benedidionis ad, Beniamin,proP ad conclave foum» Ipfi neiciunt quid fibi velit feftinatio bæc amp; fubita auerfio vül^V nbsp;quin etiam indignationis ÔC odqargumentum clam interprætanturJEx oration«*nbsp;dicât eum clemente, ïèd quid fibi hoc vellet,quod tam fiibitô abrumperetnbsp;nem non intelligunt. Nullam verô aliam ob cauiâm confert fe in penetralia don* nbsp;quàm vt lachrymis indulgeat, Çaf ntu||(n auftnoncn.

Atquehæquidem infignes hiftoriae Sandorum fiint, quae teßantur nonmutari,fed ièruariàDeo, ficutftolidumôCvefànumMonachorumvulgns^nbsp;cuit, defèrendos eflè patentes,vxores ôi. mundS,fecedendum elîè in Monaftcn^nbsp;Sed qualis turn focietas humani generis, aut tota denique, vitaeritf Noneqninnbsp;fanÆmonia illa,aut cultus diuinus, vt perhibuerunt,fed furor iàthanicus fuit.û'nbsp;do autem necefsitate ÔC mandato Dei adigeris ad defertionem hanc, ÔCc,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.

Et paulô poft. Diligenter igitur notandi funt taies loci, in quibus célébrai**^ yJfnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;adfecftusfanlt;ftorû,quibus ita mouêtur, vt molliores videantur,^**^..

homines profaniScEthnici, Adeoenimcontriftantur 6C dolent, tamtencft*^ gunt fuos liberos, vtquouisgentiliinfirmioresfepracbeant, adeoquein vtramvnbsp;partem mirabilis vehementia ardor in cis conlpicitur.Huc addendum eftnbsp;ceptum Pauli,qui inquit; Gaudete cum gaudentibus, Flcte cum flentibus.

Sic poterit refutari Monachorum ÔC Heremitaram nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;propter quam O^

vita eorumfolitariaapud vulgus inadmiratione fuit, multosqûefècumin «nn^^q errorem amp; perniciem pertraxerunt. Et Monetarius noftris temporibus earnnbsp;in Ecclefiam inuehere conatus eft,

Recitantur in vitisPatrum plurima monftrofà exempla Monachorum, ÓC furorem illorum, ÔC caliginem fiiperioris feculi monftrant. Vt duorum fratn**:nbsp;ad quos venitmatervt videret filios fuos,quos longo interuallo temporis nonbsp;confpicata, ipfi verô claufo oftioabdideruntie,acpræcantê vi^admitteretur, iun«*^nbsp;difcedere, ac interea æquo animo hanc orbitatê ferre, donee in aîterna vita ipfi 3pP^,nbsp;rcrêt. Ego fi eo loco fuiftèm Magifiratus cellam monafticam iuisiflêm ignicrem^^'nbsp;Curnon meminerunt fefuxiflèlac maternum amp; eflè hominesmatreillainhan«nbsp;cemæditosf Sedhaec Monachi valde admiranturamp;prædicant, dicuntfuiflèv**^nbsp;fortes, 2lt; confiantes, quipotuerintcontemnerematrem,nulla ratione habita P**nbsp;ceptidiuini, nondecxcludendamatre, feddecolendisôfhonorandis parentifi*^^'

Ideo alius quifpiam Heremita dignas ftulticiæ pnas dédit, cui dixeratï^*^'^ bolus venturum adipfumDacmonemin fpecie parentis eius, cum intellexifl«^?^nbsp;trem velleinuflèrefilium. Cum igitur adueniflèt parens, progreditur Monachnsnbsp;(peeftrum eflêratus, arreptam iècurim capiti patris illidit eumq^ trucidât, Poft«^'^nbsp;rô videt non Dacmonem,fèd parentem flium fuiflè,

Talibus fane illufionib. Sathanç exagitandi fuerût hi, qui proprias vias 5gt;C elegcrunt.Qiiinpotiusapud parentes,vxorem,liberosmanes,donecDioclcflannbsp;aliquis veniat, QCabripiat patrem,filios, QCc, Ibi adfummum cultum primae tabn nbsp;deduceris, confitendo Chriflxrm ÔC præferendo eius doeftrinae profefsionem on***nbsp;bus, quaeinhac vira meritô funt chariisima,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.

Ctcrum adfetftus non extinguuntur per Spiritum Santftum, verbumf^p dem,fed augentur, vt apparet in hifte patribus,qui ardent vehementiftimis adi«nbsp;bus.Sicut dicitur hic deloièph ( Nichimenj ) incaluerant vifeera, fiuemilèr^t*nbsp;nes eius.

Pcccatüm Aduale ficdefi'niunt, eflè didiïm,fadumautcogitatutn conttale-gemDd. Scd hæc defim'tio longècft anguftior, quàm vt peccad magnitudincm, Sé Vim ob oculos poiïat» Altius enim pcccatüm infpicicndum, QC radix impietatis feunbsp;pcccaticlarius oftcndendacrat,nonfimplidter eratrefiftenduminadibusclidtisvtnbsp;vocarunt* Ex hoe errorcquod pcccatüm non reóc intelligftur, alius error, vtficnbsp;nafa'tur,vt neque Gratia quid fit intclhgatur. Accidit igitur vt in erigendis pauidisnbsp;confcientijsjinconfolandismentibus contra mortem Ôl iudicium DcicHcnt ineptiGnbsp;fini, Qiiomndo cnim coniblari poteft, quiquid Gratia fit non intelligitj' Ergonbsp;ad ilia ftultaprolapfi font, vthominibus opprefsis conicientiat dolon'hus foaderentnbsp;cucullos,régulas ÔC fimiles nugas quibus placari Deum credebant. Hæc autem ma-nifeftateftimoniafont, quod neque peccatum, nec Gratiamredfc intellcxerunt, 6Cnbsp;fiiripliciter Theolo*'iam rationalem, fine verboDeidocucre. Tomlt;4»^^^^nfifol,nbsp;jy-PfatjuEufol 377»nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;1nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;KT r- 1 V

Magna itaque lapientia eft, Eire nos nihil eflc,quam peccatum, Neficleuiter depeccatofentiamus,ficutPapæDo(ftorcs, quidchniunt, Peccatum efle didum,nbsp;fadum,autcogitatum cotra legem Dei. Qinii tu fie defini, fecûdum hune Pfalmum#nbsp;Peccatum elfe hoc totum,quod eft natum ex patre ÔC matre, antequam homo pofsitnbsp;per ætatem aliquid dicere, facere aut cogitate. Ex hac autem ecu radice nihil boninbsp;eoram Deo cnafti pofte.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,

Hincnafciturdiuifiopeccati.Namtotanaturaprimumpcr peccatum corrupta, ætcrnæ morti fobieefta eft. Deinde alia ceu fpecies peccati eft,quod homo habensnbsp;iegem poteft agnofeere, cumfcilicet furta, adulteria, cædes committuntur. De hocnbsp;poftcriore genere etiam ciuilia fora loquuntur,quanquam minus accurate.

Ipfi peccatum mortale tantum intellcxerunt de opcrc externo, commifla con-fa legem, vteft homicidium, adulterium, furtum, ôôc. Non viderunt peccatum mortale eflê,ignorantiam,odium,contemptum Dei in corde,ingratitudinem,muf-murationem contra Deum, aueriarivoluntatem Dei, carnem nihil pofte cogitate,nbsp;loquiÔ6 facere,nificontra Deum pro Diabolo. Si iftas maximas peftes,in natura hominis hærentes, vidiftènt, non tam impie nugati fuiftênt demerito congru! Si con-lt;gni. Quare propriè QC diferte definiendum eft,quid impius fou peccator mortalisnbsp;ht» Eft autem talis iàntftus hypocrita, ÔC iànguinarius, qualis fuit Paulus, cûm pro-ficifcereturDamafoum,perfocuturus IefomNazarenû,aboliturus doeftrinam Euau-trucidaturus fideles, 5^ prorfos euerfotus Ecclefiam Chrifti, Ea cette erantnbsp;maxima amp; horrendifsima peccata contra Deum,fed qug Paulus nonpotuiteernere.nbsp;fia enim excæcatus erat impio zelo Dei, vt fentirct ifta nefanda flagitia,eflê fommamnbsp;iulhciam, cultum ÔC obfequium Deo gratifsimum, ÔCc. Tom. 4. lenenft fol. 45,nbsp;in Galat.

Externapeccata quaecorporeadmittimus,prius in animo fiant neceftê eft, hoc efe priufquam peccatur opéré, cor difoedit à verbo èC timoré Dei, non intelligit necnbsp;requiritDeum. SicutPiàl. dicit. Taie poftquam cor eftêcpit,vtnegligat verbum,nbsp;ô. contemnatminiftrosôc prophetasDei,fequiturambitio ÔC fuperbia, obruunturnbsp;odijs Ô£f detraeftionibus, quos obfiftere cupiditatibus nofttisvidemus, donee etiamnbsp;poft contumelias etiam caedes fequuntur. Genef. cap ,p. T om. i. fol. 173.

Pcccatum adtiale eftfrucflus originalis,hacc font ïam propria peccata, li'cct opera,quçfacimuSjCriamiuftidæ priores antefidem, luxtaApoftolumRoi'*nbsp;Sô 3. Quialiumdocesteipfomnondoces* Etiterum, Noneftiuftus,noneftiW^nbsp;ligens. Et itei û, Eadem facis,qug iudicas,in quo enim iudicas, condemnas teipiï'nbsp;Et in hoc augetur malum peccati originalis,nectamenpoteft vitariproprijs viril^^'nbsp;Tom. i, lenent fol. »77. de Triplici lufticia,

Nonpoffiiiit omnia cognofci. To.i.Ien, fol.317. in Aflèrtione articulorû, 5Cc. bilceftjVt omniamortalia cognofcas,iuxta Piaf ip.DehVîa quis intelligitfabnbsp;tis meis munda me. CurhuncProphetam non damnât,ex cuius ore mea verbanbsp;Si pendent, qui fie piâl. 7* titulu fecit pro ignorantia foa, in quo nonnifi pronbsp;fie ignorato fibi peccato precatur. Idem rurfos piàl«i43» Non intres in iudicium ¦nbsp;feruo tuo, quia non iuftifîcabitur in cofpelt;flo tuo omnis viuens. Nec poteftnbsp;DelicT:a occulta eflè venialia,cum non iuftificarihocipfum fit,mortale fie damnal*^^nbsp;Si ergo Sanólihabent mortalia peccata,qug ignorantpropter quae damnarent«b*îjnbsp;humili fie generali confefsione præuenirentmiièricordiam Dei ignoicentem, 9^*nbsp;nos audemus tribuere impijs pnitentibus ante gratiam , vt omnia poßindnbsp;gnofeere»nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,

peenaconfet^uitur. Tom.4.IenenC fol. $84. in Micha. Quia difertèdicit: Iramf^^ mini feram,quia peccaui ei,profe(ftô hoc fignificat futurum, vt iemper peccatônbsp;fequantur foæpnae,hoc fi ftatutum habeat adulter,auarus, vforarius, impiusnbsp;amp; miniftrorum contemptor, nûputasadeo iècurè peccaturos eflè diuerfomnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;

Nam cûm vidêt quod homines pofsint honefta fpecie falli,etiaâpeum iè fallet^E^^ fèconfidunt. Putant Deum tanquam cupidinem claufis oculis inter homines?*^nbsp;fenfu,fine cura aliquahumanarum rerum volitare.Ideotam iècurè peceanqfin^'^^j^nbsp;metu pnae fecutura^, donee poft longum ipaciû,quod Deus ex thæiàuro bonitenbsp;fug datadpcenitentiâ,pnaeos arripit,ibiin horribilem «wufia,/) ièu deiperatio^^nbsp;ddunt, ficut exêpla ante oculos font,vbi in leuifsimis incômodis,mirabilis anif]°^nbsp;cofternatio ièntitur.Neceflària igitur hæc docftrinaeft,vt in omnibus calamiwi^*^*^nbsp;periculiSjProphetg excmplum imitemur,acreipiciamus ad cauiàmmali,Ôefat^^^nbsp;peccata noftra talium incommodorum, non occafioncm tantum, ièd veramta^ ,nbsp;eflè. Itafiet,vt cum Propheta humili fie tarnen forti fie côftanti corde diicarnus»bnbsp;iram Domini. Vbi econtrà mundus in fomma impatientia aut deiperat, autnbsp;nbsp;nbsp;J

fpicit adillicitapræfidiahominum ÔC daemonum. Ridiculum videri poteil, Bafilius in Epiftola quadâ, vbi de matris morte queritur, addit hoc accidiflènbsp;peccata foa. Sed profcfiîô qui etiam leuiisima incommoda ex hoc fonte enafo ^nbsp;non errat,fedpulchrèviuit in timoré Domini.

Peccdtum geÇcf fâjjè ritîd6f|f Genef T.4.fol. (74 cap. 45;. Longe ßd j. eft præuaricatiofiueoffenfio, quàm fanatioeius. Pcccatum ^cÇctfûfp! fin/nbsp;au^. Et folio fequenti. Diicamus igitur velpnarum metu, fie immedicabiiis i^^.jnbsp;mali quod eft animus faucius,cauerelapfos, quia difîîcilima luefta eft, cumnbsp;peccati. dÖtt lapfus t|î {ridjtnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;! fed reuocare gradum, rurfumque ad ati

illam benignitatis fie mifericordiæ diuing opus afpirare hoc opus hic labor eft* ,

Aliquoties iam difcipulorum Chrifti exemplum propofoimus, quiturb^^^^^j confufi erant, non aliter ac fi manibus fois Dominum foum trucidaflènt,

quod defecerant ab eo. S cd quid agit Chriftus ? Tons quadraginta diebus coiloquitur cum eisde regno Dei, de remiflione peccatorum,de mifericordia Dei,nbsp;item de paflione fua. Vos non occidiftis, qec oftendiftis me inquit. Sed hocnbsp;iuitconfilium amp; voluntas Patris mei,vtpaterer mortem amp; refurgerem,vt in nominbsp;ne raeo prædicaretur remifsio peecatorum. Et tarnen non omnes erigit. Vehenbsp;menter doluerunt baud dubie dedefertioncilla.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ictb/ amp;vtcunque

fermonibus Chrifti acquieuerunt, fed animus non adeo tranqudlus ac ferenus eC. fe potuit, ac fi nihil tale admififlent.

Citbat inforibu^. Gen. ca. 4. fol. 77. Quod additur. Peccatum tuum ad fores cu-bat,eftRhetoricapeccati defcriptio^ quamoptarimproprouerbio vfurpari. Verè enim hæc peccati natura eft, vt cubet tanquam fopita beftia, dum in adtu eft hocnbsp;eft, vt non mordeat,non terreat,noncruciet,fedpotius vtadblandiatur: Sicnbsp;cumHeuaprimùm,poft Adam in paradifo pomum prohibitum comederenqnoiinbsp;putabant id à Deo obleruari, multo minus futurum putabant,vt tarn acerbe punknbsp;retur. Sicut enim etiam feroces beftiæ, cum faturæ funt, traólabiliores funt, amp;nbsp;iomnumappetunt : Itapeccatumdum in adueft,deleólabileeft, neclentiturve.nbsp;nenum,ledcubatamp;quielcit. Quisenim vnquam viditauarum ringi,cùmma.nbsp;gnalucri occafio adeft f Quis adulterum cùmpotiturvoto lugerc vnquam vi-dit? Quodfiflagriscutem,autmalleocaputóbcunderes,abirettentatio. Atcùmnbsp;peccatum quiefeit,neclèntiturpoena,etiamfummavoluptaseftauaro in lucrumnbsp;inuolare, Adultero potirialteriusvxore, neevidetur eiusvoluptatis modus jUutnbsp;«nisaliquiseffepoffe.

Loquitur itaque AdamhocinlocOjnonfolùmdepeccato Cain,{èdingei: ^erepeccatum defcribitquale fît. Quod enimCain accidit, idem omnibus accLnbsp;Cain priufquam facrificaret, eratvanègloriolus de primogeniture præro-gatiua^ contemnebar fratrem, fibi vendicabatprimas, cubabat tùm peccatum amp;nbsp;Suielcebat,ledinforibus,hoGeflinlocononquieto. Namperforesingredimurnbsp;^^gredimur. Minime igitur fomno aptus is locus eft. SedpertinethocqUo_nbsp;QUeadpeccatinaturam,qüodetfiquiefcitadtempus, tarnenibiquiefcitvBi nonnbsp;Poteft diu quiefccre. SicutChriftusdicitMatth. 10. Nihil opertum eft, quodnbsp;^onreueletur. Impius enim putat peccatum quiefcere amp; latere, fed in fori busnbsp;poteft quiefcere, arguitur tandem amp; producitur in publicum.

, Lores enim fomnus feu quies flint oppofita in adiedo. Sicutenimtene» J^æinlumine,itaquiesininquieto loco eft. Sunt enim res natura difeordes. Adnbsp;uncmodum poteft hoc exponidcpeccatoquocunquepræterito.

Si de futuro exponas, eft eademfententia. Si lædes fratrem, acindulgebis ^^nceptæ animoiræ, dicotibî quiefcet peccatumtuum, fêd quiefeetinforibus,nbsp;Oçeftinlocovaldeinquieto. Itaque fieri nonpoteft, quinexpergefiatamp;ficutnbsp;Ihabripiat. Ac ita accidit. Nam poft cædem fadam,cum Cai n fo_nbsp;fratremfepeliret, quiefcebatpeccatum. Sedquàmdiu ? Donee fcilicet voxnbsp;^ümfadaeft:^ Vbi eft Habel frater tuns ? De omni igitur peccato hæc defcrilnbsp;Çnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;cubât info ribus. Sic enim funt hominumadfedus, dum o_

os hominumfallunt,putant dam fore peccatum fuum. Sed reuelatur amp;ex. rgncitur,nifi benèagant, hoeeftnificredant Deum propterChriftumidcon.nbsp;^onaturum.

grauifsimamfententiam,prouerbialis hæc figura compleditur. Quod Ret nihil manet abfconditu m, fed omnia reuelentur : Sicut Paulus quoquenbsp;S dicit

dicit I. Tiinoth. 5. Quorundamhominumpeccatamanifeftafunt,vtpo^ ijs indicium fieri. Ac prælertim videmus fingulariaDei iudicia in criminalibnbsp;Quàm multi enimoccidunturclam, amp; tarnen authorcsindignarumcædiuniP^nbsp;mirabilesoccafîones producunturin luçem. Monetiraque Adam filiuin, nenbsp;dulgeat peccato. Non enim clam fore, fed futurum qui id in lucem profenat^^^nbsp;puniat. Nec videtur ab hac fententia abludere,quod Poetæ finguntCupidi^nbsp;nudum, fed cæcum etiam. Quiaenim nobis pcccatumvidecux aaiconditum^ nbsp;putamus id à reliquis quoque non confpici. Sed Deus tandem reuelatnbsp;occultiffima.

EtGenef. cap. ir. fol. t6S. Hæc peccati natura eft,vt cuber ad tcaip^. ôc quiefeat ficut fuprà diximus,dum feruet dies,hoc eft dum concupifeen tianbsp;catum régnât, amp; homo àSatana opprefTus amp; abforptus cfl,verbum Dei nonnbsp;fed negligit. Perindeac fi Deusdormiat, aut prorfus nihil fit.

Sed fub vefpcram poft æftum diei incipit Dominus in Paradifo ambal^^ amp; auditur voxeius, nonamplius iucunda amp; fuauis, ficut ante peccatum, fedh^.'nbsp;renda, quam Adam fuftinere non poteft. Igitur feabdit inter arbores,nbsp;Deum neque auditum nec vifum, non ramen poteft latere.

Finxerunt Poetæ latratu Cerberi terrerianimas, fed verus terror nafe*^'^ cùm Dei irati vox auditur,hoc eft cùmfèntirurconfcientia. TumenimP^Pjjnbsp;qui anteanufquamerat,eftvbique, amp;quipriusdormire videbatur, omnianbsp;Sc vider, amp; ira eius ficut ignis ardet, furir amp; occidit.

Hæ funt Scripturæ Sandlæ phrafes, quibus oportet afTuefieri, Defc^j^^ Deus,non refeufubftantia,eft enim vbique,fed definit diftimulare,definitefftd^,nbsp;ganimis,amp; incipitreuelarepeccatum, puniredr arguere. Homines igiturftt'nbsp;quiantealongeeum iudicabant abefle, nunc præfentem elfe vident,nbsp;Ad nos igiturterrendoshæcperrinent,vtdifcamus peccatum caucre , nonnbsp;perpetuö id diflimulabit Deus, fed ficut aduentu fuo , tandem terruit amp; occia^,nbsp;dam, Cain amp; toum orbem terrarum diluuio : Ita nos quoque oppriinct:nbsp;quando,nifiperpoenitentiam eum anteuerterimus.

rhumpeccatumtrahitaliud. GenzL cap. S. fol. 1x4. Vnum peccatu non ftatim corrigitur, trahit in aliud peccatum amp; inde iterum in aliud vlqne ia nbsp;finitum, donee perueniaturadeumgradum, quern Salomo defcribit inp''^^^^nbsp;bijs cap. X 8. Impius;cum perueneritin profundum peccatorum, contemninnbsp;les enim etiamfipoftea moneas, nihil curant, putan fe nullododore opush^b^ nbsp;ac indicant fè iuftas habere caufas non credunt vitam poft hanc vitam, autfal^*^^^nbsp;etiam in manifeftis peccatisfperant. Sed opprimit tandem eos ignominienbsp;opprobrium.

Hæcfînaîisimpnitentia amp;verbiextrcmuscontemp:us, Deumcoegct^ ad vniuerfale diluuium omnis carni s.

'Peccatumpoteft latere, fed non femper. Gencf. cap. d. fol. izo. J cunda quoque tabula fuum fucum amp;Hypocrifin, lèd nullaeaeftcomparantnbsp;primam.

primæ tabulæ feièmanent occulta Ipecie fanditatis,dumeaDeusreuelar. Inu pictasenimnunquamvulthaberiamp;efleimpietasjfedpietatisamp;religionislaudeinnbsp;aucupatur, amp; ita pingit cultus fuos vt veri cul tus, èc vera religio præ eis fordeant.

Tacitfurdosamp;mutos. Genef cap. 41. Tom. 4. fol. 104. Nondumve, tèagnofcunt(fratreslofeph.) Peccatum,quanquamclanculuininterfeidconfî.nbsp;tentur,hauddubièenim reticuiflentamp; cælaflent, fifciuiiïent adeflequi aduerte.nbsp;ret,aut intell igeret fermones iplorum. Quiapeccatum natura fua faCitfurdos Sinbsp;mutos, neque quilquam eft, qui velit fua deliéta publicari, acpropterea raalè audite apud alios.

Itategunthifratrcsfcelusfuurn amp; ornant fê coram Principeterræ. Ibi peccatum mutum eltamp;furdum, aclperant perpetuo id polfe latere. Qv[ia vet o non-dumpacauerant pattern,neque etiam facinusfuumipfiaperuerant,neceflèerat proferriiilud^ eosqueadcognitionem amp; confeflionem tantorum fcelerum adigi.

Ellpropcmodtimviilnttiimmedicabile. Gencf cap. 5 O. fol. 2.4^* Videshic quàmhorribile malum, ac propemodum vulnus immedicabile lit peccatumamp;nbsp;confcientiamala. AudierantHlijIacob^benedidtionespatris, amp;quanquam il-lisduobusSimeon amp;Leui fatistriftes pnædenunclatæfunr,tarnen rcmilfaeratnbsp;iniquitas eorum, fiquidem benedixiteis pater vtcrefcerent amp; multiplicaientur.nbsp;Reliquævero tribus omnes opulenter benediftæamp;loCupIetatæ étant præfertimnbsp;luda, èc vixerunt lacob adhuc fuperftite cùm lofeph in Aegypto 17. annosamp;nbsp;niultismaanisbeneficijsabeofuerant adfeôti,lineintermifsionegratiamamp;mife-i^icordiam^anquam parentis experti, videi ant etiam amp; fenferantnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ixigt; ei us,

lt;luodamaretfratres,amp; admodum aman ter iploscompleôteretur,ficutnonfolùin blandifsi mis verbis compellarateos, ièd etiam dimilèratàfe, vt adpareniemicdi-^cnt, cumulati.maximis muneribus.

bîihil igitur aliudapparetinlofeph, quam mera amp; vt itadicam,mifericor-^ifsima miferlcordia intusamp;foris,coreiusarfitamorepaterno, manus fuevunt plenæingentibus beneficijs ergafratres, amp; tarnenadhuc inquietuseft animusco-^um, atquc ita excruciantur conlcientia fceleris, amp;aculeo mortis, vtnequeantnbsp;confidetehomini optime de ipfis merito*

Annon igitur horribilis res eft peccatum? præfettimextratentationem,vbihomines amoto metu fanfsime ècnbsp;peccant, lt;00,cTcnnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fein not. Sed quandti reuelatur amp; fequimrnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'

mulusconicientiæ, tune nulla remifsioautConlolatiofùfficitadeumre unden-dumamp; reprimendum. ProindePapacumfuisComplicibus\t ta o , xecranduseft qui renleuit orbem infinitis peccatis, amp; docuitde.peianbsp;mirericordiaÆtiaChnfti. Non cnnn F.nc magna difficnitate afp.rat mensnbsp;dbenignitatemamp; ignofentiamDei, quemnaturafugitamp;aueilatur quan^lennbsp;'»heumoffenfumeffe multisraagnisamp; enormibuspeccatis. ConloUtiodiflicuLnbsp;teradmittitur, lemiifio adraodum ægrèhæret in animo, quantumuis mu tispro-tniffionibus amp; ftgnis beneuolentiæ Oei confirmata. Vnde colligi pote quamnbsp;fit acre venenum peccatu m in natura hominis.

ni nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;verb fubitô id perfpicitur, fimplici lege tantum propofita, nifive,

^tadvirtutenfuam amp;incipiatrcuiuifcere. Ibitùm arrocitas venenati amp;infer-S ij nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;naliS

nalis mali dcpræhenditur, adec vtetiam mors amp; languis Filij Dei vïxpofliii^ tegcreamp;abolerepeccatum.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;\

Vide quid faciant Petrus reliqui difcipuli,quam fit durum cor amp;incredulum amp; infenfatumadrciurreÓLionemChriiti. Itainhisfratribuspnbsp;tinaciffime hæret peccatum, vt non potuerit haftenus fopiri aut tolli tantisnbsp;fieijs, tam benignaSt fuaui compeÙatione ac mandatis ad patrem pleni»^'nbsp;humanitate amp; bcneuolentia, 'ot deniqueannorumplacidifiimaconuerfadJ^jnbsp;Ideoenim defunótoiam parente trepidant, amp; timentmaièfibi confcij,neO^jnbsp;ipfoslofeph, neue vicifcaturininriatnillatam,amp;reddat malum pro maio.nbsp;hæccogitat aut loquitur niflipfiffimum viruSpeccati refulcitari per legem ?nbsp;nonpoiruntcompelcereautfanare iam 17. anniscuratum mitigatum.

At verôquàm facile, quam leuitcrpeccaruntSimeon amp;Leui,amp;reIilt;l^b trcs,fedquamdifficulterlancntur, tefiaturhocinloco Scriptura. Indead^^dnbsp;vt multi qui non audiunt verbum grariæ addelperationem adigantur,amp;aiit^ jnbsp;rnina fepræcipitent, autlaqueo vitam fimant, quia non poiTunt ferre vimnbsp;reuelati amp; viuentis.

Dumcubarin foribusvt adCaindiciturnegligitur,amp;fubindealiisatrlt;^ j ribuscurnulatur,20^aitfdttn«n(öuuöcvberigt;teanöer» Sedcùmexcitatuf^'nbsp;uificatur, tum oportet impend! fanguinem Filij Dei, vt tollatur.

Tanta nimirum Medicina amp; falus requiritur, diuinitas incarnataamp;^^ guis ipfe filij Dei;

Ciim igitur plusfatis mali amp; miferiarum fit in original! peccato in quölt;^ cepti amp; nati lu mus ,tantô magisdeteftandi fiint Papiftæ, qui augent oc aggf^^^nbsp;calamitatem noftram peccatis adtualibus amp;Iegibus Papæ.

Caucatverb lapfus qui poteft cauere. Lapfi autem dilcant refurgere titer credere. Et in hisagonibus intelligimus quid fit credere, quodSopi^^pnbsp;ignorant, amp; cogitant fidem elfe opinionem quandam conceptam human^Pnbsp;fuafione,quianefciunt legem amp;peccatum, ideoquenecEuangeliumnbsp;jntelligunt, putant efie resexiguas amp; leues,quibusfacilepoffismederiop^^Dnbsp;amp; viribus naturalibus. Quod fi didicilTent amp; expert! elfent in tentation^^j^nbsp;quàm difficile fit erigere fe,amp; exufcitare fidefâluatoris contrapeccatumnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;m

tcmlongèaliterdocerent. Sedhæc ignorantesftertunt, amp; fomniantpccc^^ nihil aliud effe, quàm concupifeentiam carnis.nbsp;nbsp;nbsp;De dubitatione verb, de

dentia, de odio autfugaDei nihil Iciunt, ideo non funt digni nomine rum,quiapræcipua capitadodrinæ Chriftianæ nefciunt.

Difeamus ergo peccatum horribile malum efie, non cùm defignat»r/P[,^ enim mirura in modum adlubefeit amp; placet, fed refufeitatum per legem cfTenbsp;numipfum, amp;longe potentius coeloamp; terra ,adeovt non fine magno laboi^^^nbsp;præhendi queat gratia, vt ftatuat animus o^preffus lege amp;peccato,quanQ*^^nbsp;peccaui, tarnen mifit DeusFilium fuum in niundum,nonvtiudicctmundnbsp;(edvtfalueturmundusperipfum. Hæcconfolatio nifi adfit,non eft v41umnbsp;dium, autauxilium aduerfus peccatum amp; ftimulum eins, etiamfi mille cue*nbsp;induas, aut ad extreraos Garamantes peregrincris.

f I Dementatio obcMatio gubernatorum (^rfubditorum. Gcn. ca. 54. Tom. ..jjiJ*nbsp;Itafoletfieri : Quando imminent alicui ciuitati aut region!

dementanturprius amp; gubernatores 8c fubditi, vt communibus peccatis amp;pnis impliciti hæreaiir J ücut teftantuf omnes omnium gentium hiftoriæ. Sic re.nbsp;gnum Ifrael amp; ludacùm effet vaftandum per regem Babilonium,occidebanturnbsp;lerofolimis amp; alibi Prophctæ fundebaturfanguis innocens, amp;rcplebaturtota terra, auaritia,cædibus, peccatis, amp;furoribusomnisgencris. Cüm impenderet extrema vaftitasicrofolimorum , amp; totius gcritisludaicæ, prius oportebatcrucifîginbsp;FiliuraDei. Itahodiccùm Turciciexercitus vaftaturi fint Germaniam oportetnbsp;prius implcré omnia locavfuris3perfidia,malicia, proditione, perlecutione,vtnbsp;compleanturiniquitates Amorrhæorum. Infumma,^ffw«||VnôÂ(f0Wl4cfe(n/

Ita in hoc exemplo, impendebant pnæ ciuibus proptet variadlagicia. L deototuspopulus implicatur fini ticiaPrincipis,peccato amp; pnahorribilî, Que-madmodumapudEhnicum po.etamdicitur. (^icquid delirantRegespléftun-turachiuihù Principes 'Jîarrctt feinî)Inbsp;nbsp;nbsp;nbsp;mupöaetragen*

Nobis quoque infania principum accerfitpnas, quàs dudum meruimus, bte^ûr jtennbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ôrrdjf fetnî)/ vnh ïalpcn hen^urefenine -(ànhfoinmcm

Et vt vtrique puniantur fubditi ôc Magiftratus,oportet'eos ftulticiaaUqua fîna-liaugere amp; multiplicarepcccata. SicuthicSichcmprimusautoramp;inco.a.toreft ftolidi huius confilij. Circumçiditurehimipleamp;perfuad'ettotîpopulo. Étpaunbsp;1Ó poft folio. 1S7. Simulftolidus populusîn èrrorenrîriduciturad^çpnfentien-dumamp;adprobandum raptumadfluprumDinm. Hoçefficitftultusamp;irifipiçnsnbsp;Princeps, propterpeccatapopuli, quæ pUniuntur dèlirîjs Regum, 5icut ora-nes hiftoriæ, amp; poëmata omnia oftendunt. Hic enim eft curfusmundi ab initionbsp;vfquead finem. Sichodie graffantibus i'mpunè tot (céléribus in populo,,fccuri.nbsp;tare amp; conteraptu Dei amp; hominum, fiet tandem,vt ftulticia alicuius Principis ac-cerfantur pnæ amp; calamitates, quibus oppreffi perea'mus.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nvfîgt;aô JöolcF

machet/WirbtfinPrinceps«'n Xor^fttt^un J wirbt fin vngfflef anric^tfn/ bâruber werben wir affe mit geftn tniifffm Quia non audimus, nec émendamurnbsp;voceamp;comminationibusdiuinis. Ideovehient tandem pnæ.

Horribile peccatum fuit Hæmor amp; Sichern, peccatum tacere amp; non agno. feere imo fecurè contemnere Sanóffffimum virum. Qpîd lacob ? Quid fîlta?nbsp;Etqui ad tantum feelus non expauelcit, nec mouetur Dei aut hominurh iudicio,nbsp;illefanèaudebitviræparentis,ficutanteapudicitiæfiliæ,infidiari.

HanGlecuritatem(èquiturcæcitasamp; amenda, vt infidiàsamp;periculaimpen-dentianon attendant, necintelligant.

rnumpeccatumßepeinfinita alia fecum trahit. Genef. cap. ^9. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Eol.

55. Nullum peccatumfolumeft,ledfemperaliudfecumtrahit. Idquèinom-nibus lapfibus folet accidere. Qui non ftatim refurgit amp;refîpifcit,mo^in a-liam tentationem prolabitur. Poft libidinis amp; adulterij feelus ilico mendaci-ùm fequitur, pofteahomicidium amp;eftufioinnocentislanguinis, amp; tandem etiara defperatio. @0 get^e mttben .^f^ernauc^/ niemanbwirbtfinÂfçerpropterv-num Articulum. ^egreifft ber iSieuffe 1 einen in vno, fo muffen fÇr meÇr fummen.nbsp;Sic non exiftunthæretici propter vnum tantùm Articulum,fèdcùmin vno abef-râruntàverafententia,dementatià Diabolo, etiamin alijspluribushalllucinan-tur. Itain Adulteris multa peccata concurrunt,mendacia,fufta,cædés amp; fimilia.

Genef. cap. 19. Tom. z. fol. ixi. Dilpuratur hic de pcccaris mantibusinclum, amp; numerantur ab alijsquatuor, ab alijsquiaque. Idetfi»''nbsp;rationefadumfit, tarnenpiorum ftudiumnondamno. Siautemproprièvolquot;'nbsp;mus loqui, clamor in Scripturanon fignificatilla quatuor vel quinque pecca^nbsp;(èdgeneralitérrefertur ad omniapeccata, cumquibusconiundaeftimpeeni^*''nbsp;tîaamp;malicia : SicEfaiæ Expedauivtfacerentiufticiam,amp;ecceclamor,nbsp;cftpeccantimpudenter amp; nemoeft qui puniat, nullum in Magilrratulèunbsp;bus remedium eft, nihil reliquumcft, quàm clamor,

Celano fc^rçûf. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i

Vbi igitureftadiiucaliquisDei timor, ibi Magîftratus facit officium, madüertitinfontes, amp;fequiturvt homines non clament,fèdgratiasagantD^^,nbsp;Magiftratui,quodcum vxoribus,liberis, amp;facultatibus fuisintutofint,nbsp;cxpofîti quorumuis libidini. Contràvbi verbum noneft, amp;Magiftratusn^nbsp;git officium, ac dilciplina nulla Oeconomica fèruatur vbi parentes indignénbsp;dantur à liberis, herus à familia amp; i bifequi clam orem necefle eft.

Sicuthodie auaritia 5c vfurç funt immodicæ. Magiftratus adeas conni^'quot; necpunitvtdebebat, quid igitur fit ? Nonne quiiniuriamfèntiunt,amp;nihilP^'nbsp;fidij vident in Magiftratu clamant ? Taies vocat Petrus inceffabiles delî^i^fnbsp;Petr.Z. Quifcilicetcohercerinolunt,'amp;:admonitifuriofiuspeccarepergunr,*'.*^nbsp;qucpeccatum peccato cumulant,Phàraonis exemplo,quieôinfaniebatnbsp;quo plus Aaron amp;Môfesprædicabant.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;:

Hæc viderunt SanôliPatres, videntesautem tantam maliciam, dilcru^*^ funt animîs. Leuius enim eft mori, quàm videre extremam amp; indomitamnbsp;di inaliciarn. In his igitur completum eft, quôd textus dicit, clamor Snbsp;muitiplicatus, 5cc.

Genef. cap. 4, Tom. 1. fol. go. ProfuntnobisExemplahæc, tendamus cum Deo fed cùm fentis in confeientia te reum elfe, hoc fummonbsp;caue, ne vel cum Deo vel cum hominibus lu(fteris,defendendo aut excufanlt;f^P^[jinbsp;catum. Hoc potins fac, ne à Deo intentante haftam aufugias, fèd potiusad^nbsp;confugias,cumhumiliconfeffionc culpæamp;veniæpetitione. TumDeush^nbsp;retrahet amp; pareet. Vbi contrà, quantô per negationem amp; peccati exeufarip*^^nbsp;longiusàDeo conansetfugere, tantôpropiusamp;hoftiliusteDeusperfêqnit'j*nbsp;vrget. Nihil igitur melius nec tutius eft,quàmvenirecum confcffionecWTnbsp;Sicenimfit,vtdumDeusvincit,nosquoquepcrcum vincamus. .

SedCain amp;hypocritæ hoc nonfaciunt. IntentâteisDeus haftam. trà non quidem humiliantur, nec petunt veniam,fed quoque haftam Deonbsp;tant. SicutCain hic facit, non dicit; fateor Domine, occidifratrem,ignofee-^^.nbsp;ipfeaceufandus,vitro accufatDeum. Nunquidegofumeuftos fratris mei ?nbsp;fuperbiaquid efficit ? Nimirum vt vitro fateatur felegem hanc nihilnbsp;Diligeproximumtuumficutteipfum. Item : Quodtibivisfieri,alterinefee^^^nbsp;Hæc enimlex non in Decalogoprimùm promulgata, led omnium hominu^nbsp;misinlcriptaeft. Contra hanc Cain pugnat,hancfe non curare, led fimphnbsp;contemnereteftatur,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;t- C-

Genef. cap. 5, fol. 145. Refpondetlacobftulto Laban Iccundum ftultL ciam fuam, lèd ira, vt (cruet illud quod Salomon addir,ne fimilis ei fiat^lèd ne ftul.nbsp;tisvideatur fibi fapere. lubet enim Salomon vterudiamus jarguamuSjincrepe-mus opportunè^importunè peccatoresamp;ftultos, nevideantutlibi fapientes,hocnbsp;cftneinaneantineaopinione,quafireélè fecerint peccando. Sedproponendænbsp;funtincrcpationes diuinæ, acvita Si. malefaólaipforum aperierrda vtientiantlenbsp;cieiiquifïè,amp; agantpnitentiam. Quivero fieincrepatftultum,vtfiatei fimilis,nbsp;vt li velim certare mendacijs, calumnijs cum eo, turn nerem ei fimilis. Sed fie ob-iurgandus eft, vt confundatur in fua ftulticia. Et hoc eft iudicium dini num, tuanbsp;confeientia amp; totavita anteada te redarguit, videvtagnofeas culpain, amp;c. EiuL.nbsp;modi repræhenfione vtiturlacobaduerfusLaban. Quidfeciinquitjquæmea.nbsp;transgreffio ? Quodpcecatum meum ? Congeflîfti in me maximaplauftr^con.nbsp;uiciorumamp;criminum,clamafti mefurem,abigeum,facrilcgum ,religionistuæ-euerlbreraelfe. Horum vnum tantùmoftende amp; proba, amp;luamego dignas p.nbsp;nas. Quod fi non potes, iam tuam leuitatem amp;mentiendilibidinem prodis.nbsp;Namfilentio tuo faterismentitumreefre,quin amp;diuino amp; proprio teftimonionbsp;confcicntiætuæ conuinceris. Nihil potes adfcrre in quopeccauerim,autquic-quameorumquæfacere debebam, omilèrim. Totaincrepatiotuacalumniofa,nbsp;ementitaamp;furiolafuit. Tuoenimipfiusiudicio, confunderisamp;condemnaris.nbsp;Ègo vero teftem habeo innocentiæ meæ Deum, amp; tuam ipfius conlcientiam,nbsp;fo fol man îgt;fnnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;mit Äolben huffn.

Itadepexum dari oportuit ftolidum Nabal, vt videret fe erraffe, idque eft re-^pondéré ftulto de ftulticia eius, ne fibi videatur fapere. Non enim diffimulanda lüntconuiciaSatanica,aduerfuspietatemamp;Deumipfumconfi(fta,fêdfunttradu ,nbsp;cenda amp; refutanda.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;talis refutatio non eft peccatum. Noneftiraihiufta,

sut repræhendenda,fed fanda amp; iufta, amp; Zelus pius, qui irafeitur impietati amp; peccato.

Profuntautem taies obiurgationes,neperfcuercnthominesinerratisautdc. Jiftis, amp; ma néant mancipiaSatanæ, qui eos im pulit amp; obfedit, fed arguenda funt,nbsp;vtconuertanturamp;liberentur à tyrannideSatanæ. SicutnosinfedamurPapamnbsp;^anquam Antichriftum, amp;feduôlorem orbisterrarum,traducimus amp;damnamusnbsp;iinpietatemamp;ldolomaniamomnis generis. Non priuata cupiditate incitatieinbsp;bafcimur,fedZelo iufto, amp;feruore confcientiæ ad vindicandam amp; tuendam glo-riamDei.

Genef. cap. 19. Tom. i. fol. InftituitDeus tresordinesquibus man» datum dédit, nepeccatafinantimpunèabire. Primus eft parentum qui dotnifuænbsp;difeiplinam feuere euftodire debentin regendafamilia amp;liberis.

Secundus ordo eft politicus,Magiftrâtus enimgladium gerit,vtcontuma-8enégligentesdifciplinævi cogat.

Tertius eft Ecclefîafticus, qui verbo gubernat. Sic aduerfus Diabolum car-nem amp; mundum, muniuit Deusgenushumanum hac tripliciautoritäre,in eum finemnelcandalacrelcerent,fedpræciderentur. Parentes funtceuPædagogi,hosnbsp;S^uiadultifunt amp; negliguntcohei cetMagiftratus per carnificem. In Ecclclia quinbsp;^^ntumaeesfuntexcommunicantur.

Italucetvbique diuina maieftas,vtens pro fuavariafapientia infinit^P dentiahominumminifterio. Qui fi vocationemfiiam negligunt, Scautconbsp;uent ad fcandala, aut non leri o puniunt, alienum peccatum inïe transferunr-

Peccatum filiorum fi pater non repræhendat, fitpropriumpatris. tum adulterorum, homicidarum jvfiirariorum funt qui dem propria ciuium/^nbsp;Magiftratusnonpuniat,ficutpaflimhodie fit,priuataillapeccatafinguloruiigt; jnbsp;untpeccataciuicatis,feu publicapeccata,quæpublicæ calamitatesfempeH^ .nbsp;lèquii Reólèenim dicuntLeges,quódfaciens amp;confcntiens paripoenaplc*-di funt. Sic fi Epifcopus videat errores, Hærefes, malos mores in Ecclefia,nbsp;corripiat nee excommunicet impoenitentes,feipfum conftituitrcumomni^ .nbsp;ftorum peccatorum. Sic Loth audit horribilem fententiam, nifi egredi^nbsp;participem fore peccati ciuitatis amp;periturum eflècum incredulis ciuibus. nbsp;MolèsNumeri. i ó. Cùmfèditiofos Dathan, Abiron amp; Core Dominusp^j^nbsp;turus eflèt,clamat ad reliquos : Separamini de medio impiorum, ne amp;nbsp;nbsp;nbsp;;

forbeamini, EtcumimmolarentvitulisExodi. xj. Vigintituamilliaàf^^^ tisoccifa funt, alioqui û hoc non eflèt fadumjtotuspopulusinteremptuSj^Fjj^nbsp;pulopeccatumilludimputatumeflèt. Etinlofua, poftquam RubenitX'^^^^nbsp;caflèntaltare,totuspopulusmetuenspænammittitlegatos : Nosinquiun^l*nbsp;dum fiimus purgati à pcccato Balaam, amp; vos nouum peccatum inducitisl'^Pjnbsp;nos. Sentiuntenim amp; vident verameflèEzechielis lèntentiamrSidicentei^ jnbsp;impium morte morieris, non anunciaueris ei, neque locutus fueris, vt auer^^^.nbsp;via iua impia amp; viuat, iplè quidem impiusin iniquitatefua monctur,eg°'nbsp;tem fanguiriem eius requiram de tua manu Ezech. 5.

Porro hoe præcep turn derepræhendendis peccatis, non fblùm ad in Ecclefia, amp; Magiftratus in Republica pertinet, fed ad fingulos ciues amp;nbsp;cos. lofèph de fratrum peccatis refcrebat ad Patternamp;accu{abat eos. Sic^*^nbsp;inter fè non debentdiflimulare peccataaliorum, amp; in Ecclefia frater fratre^ jpnbsp;guat, fecundum Chrifti mandatum, ne alienis peccatis communicet.nbsp;nbsp;nbsp; gt;

politianon raro exempla funt, quæ oftenduntquoties Magiftratus autfufti^^^p aut défendit manifeftapeccata,{ècu turn eflèexitium, amp; publicascalamitatcs^nbsp;ribiles.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Fugere igitur tùm ncceflè eft, nifi velis alieni peccati particeps

poenam alieni peccati attrahere in tuum caput. Sic in Apocalypfi rnonem^^ exeamus Babylone, amp; difcedamus ab ea, hoe eft vt nos prorius feparemusnbsp;fia Papæ, nifi cum ea velimus etiam perire.

QuqdadipfumLothattinet,efthomo fandus amp;innocens,fineomni^ ^^( ne amp; tarnen audit hanccomminationem: Ne tu rapiaris, non quidemnbsp;tua peccata, nam Angeli ad te mifli funt, vt te lèruent, fed propterpeccatum cinbsp;tis. OportetlgiturnosfiueJn Magiftratu fimusjfiuepriuati,vnanimitei'^^nbsp;rcpeccatis,neiraDeifupernosveniat,amp;abforbeamuromnesfimul.

Recitatür in hiftorijs Græcîs, de quodam Sybaritarum ciue Amin vidiflètfèruumabheroexaraprotradum confugere ad fepulchrumPatnSnbsp;herummotumreHgióhepaterni,epulchrifèruoparcere : Indignuin ratusnbsp;maiorem religionem fepulchri, quàmaræ eflè venditis quæ habebatnbsp;migraflèexopulenta amp; florente turn ciüitate Sybaritarum, innbsp;quod ftatueret certam posnam fecuturam, talcs mores, ac infanire vifusnbsp;uibus ob hoefadum.nbsp;nbsp;nbsp;Sed ipfe huiüs fuæ infaniæ pulcherrimum tul it

namSybarîspaulopoftdeleta. Obferuandum igiturhoceft,quodfèmperpræ-ualentibus peccatis, necefte eft venire iram Dei. Qui igitur in officio feu Magi-ftratu funtj faciant fuum officium, neque ad vlluin feandalum quantumuis exigu, üm conniueanr. Quod fi præualuerit iniquitas, fugiant ne fiant participes alie.nbsp;nipeccati.

Meritô igitur Antinomos repræhendimus, qui adfîrmant comminationes legales in Ecclefia non habere locum, fed certum Dei mandatum eft, quod pecca.nbsp;ta debent argui.

Itaquenemo curct, quod veritas odium parit. Qui gerit gladium fcuerèin îcandalorumautores animaduertat, nulla habitaratione ciuium, oftendanturnenbsp;an non.

Sic doôtor in Ecclefia libéré repræhcndat,quæcum feandalo fîunt, amp;im. pnitentes arceatà communione, amp;alijspijsoftcijs,noncnimimpijscontem-ptoribus Euangelium prædicandumeft, fèdalïliôfismifcris, amp;malèhabcnribus,nbsp;îicutapudEfaiameft: Spiritus Sanôlusfuper me adpr.xdicandum aftiidtis mifitnbsp;me adprçdicandum contritiscorde, amp;c. Non ad confolandos fuperbos contem.nbsp;ptores amp; præfraftos, quorum Temper maxima parseft. SicutChriftusinpara.nbsp;boladefeinine oftendit. Et nos hocirilocoaudimusregulam,alicnispeccattsnbsp;noneffiecommunicandum. Etfîenim Loth non fuit Magiftratusfed priuatus ci.nbsp;uis, amp; fine crimine, tarnen nifi fugifTetjpeccatumciuitatisfadumfuifretipfiusnbsp;peccatum, amp; fimul cum cæteris pcrijfTet.

Genef. cap. 45. Tom. 4. fol. léi. îacoblibcntcrignofcit amp; remit. tirfilijs peccatum, pofitaindignatione, placatusque illis recipit eos in gratiaranbsp;propterlofeph. Sed tarnen non obliuifeitur prorfusperpetrati facinoiisà filijs,nbsp;ficutinfràapparebit,cum fontibus triftespnasdenunciabit. Hæcenimeftre. ,nbsp;guladiuina. Rcraittendum eft peccatum, vt remittat nobis Deus,fed pnamnbsp;remitiere non femper necelfe eft.

Quando autem vcrbumDei ita apprehendo, vtfciamDeummihipropîci. um elfe, qui non velit me damnare propter peccatu m, nihil crit incommodi, fi innbsp;cxemplumaliorumpatiarciuscaftigationem,iuxtailludPfalm. iiS. Caftigansnbsp;caftigauit me Dominus, fèd morti non tradidit me.

Sic Mofesvirfancftiffimusnoningrediturterrampromiffionis, amp;cogiturfcr. rchancvirgamDcidicentis : Nonintrabis terram,quanquam magna amp; mirabi.nbsp;liafecifti, ficutipfè commémorât Deut. 4. Præcatusquefum Dominum in tem.nbsp;pore ill o dicens: Domine Deus tu cpiftioftendere fèruo tuo magnitudinemnbsp;tuam, amp;c. Tranfibo igitur amp; videbo terram hanc optimam trans lordanem.nbsp;Seddixitmihi: Sufficittibi,nequaquamvltr:iloquarisdehac readme. Ingensnbsp;enim beneficium eft,quód remittitDeus peccataamp;adfirmatfegratiaamp;beneuo_nbsp;lentia fua me compleóli veile,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;wit Dir fei« tct'D tÇu«, non nocebo tibi, non

perdam te, fedvt habeas monumentum peccatorum tuorum ob oculos pofitum, amp; alij exemplohocerudiantur,oportet vt tecorripiam.

Idem docetexemplumPauli 1. Cor. ii. QuiquæriturdeftimulocarniS) amp; Angelo SatanæcolaphilanteipfumJ propter quod inquirter Dominumnbsp;uivtdifcederetàme, amp;dixitmihi: Sufficittibigratiamea. CefTa,defineho^nbsp;me petere, expedit tibi hæc adflidio, quia virtus mea in i nfirmitate tua perficit^f'nbsp;èin Öir ntc^t »ngiuamp;tg. lam qui poteft hocfirmiter animo fuo perfuadef^nbsp;quod habeatDeumfauentemamp;propitium, is facile omnemimpetumSatani?/nbsp;totius mundi indignationem furorem co n tem net.

lacobigitur déclarâtanimum paternum in condonando peccato, bennoc^ ntc^f »ergcRcn* verùm ne obliuifcanturpeccati, pofteair3lt;nbsp;tur amp; caftigat eos, tametfi nunc eis parcit, mitigatus excmplo lofeph, cuiusb^^^nbsp;gnitatem clementiam fingularem experti fuerant. lamque conuidusnbsp;mentisipforum prorfusacquiefcitamp;ait: Sufficit. Satluperquequödfiliu^.nbsp;us adhuc viuit, nihil amplius requiro in hac vita,quam vt videam lofeph,nbsp;marty rifatus amp; crucifixus lum totos viginti duos annos.

Genef. cap. 50. fok 249. Hoceft quod Paulus aitRom. s. quoddiligentibus Deum omnia cooperantur in bonum ijsqui fecundump^'^fjnbsp;litum vocati lunt ^anóli. Et Auguftinus alicubi inquit : Tam bonus eftP^quot; nbsp;vtnonpermittat malum fieri nifiingensbonumpoffit inde elicere.

Sed inde non fequitur hoc, quod colligunthomines profani, amp; aPa^l^^^ futaturRom.^.Si enim veritas Dei in meo mendacio abundauitin gloriamip** .nbsp;quid adhuc amp; ego tanquam peccatoriudicor, amp;ficutaiunt quidam nosnbsp;Faciamus mala, vtveniant bona? Addit enim Paulus : Quorum damnat'nbsp;ftaeft.

Lex quidem fubintrauit, vt abundaretdeliàum,hoceftper legem tur magnitudopcccati, amp; non tantùm non fonatur, fed ctiam abundat.nbsp;hæcmagnitudofacitetiam abundare gratiam. Itaquemagnitudopcccati^^)nbsp;nem debet adigere ad defperationem,led magiscommcndandaeftamp; ampli^^^nbsp;magnitudogratiæ, quæabforbetpeccataquantumuis magna.

Hæcverbimpiaratiocinatioeft: Sipeccatum noftrum commend^^ ricordiam Dei, ergo peccemus. Non enim hoc vult aut permittit Deus,nbsp;fcribit tibi regulam,iuxta quam impune delinquas. Nondicitfepropterp^ jnbsp;turn benefacere. Aliudeft reddere bonum propter peccatura, aliud fubue*^^nbsp;fuGCurrere propter peccatum.

Omnino enim deteftatur amp; odit Deus peccatum, amp; tarnen ptop®?\ pfO' miflionem : Qui lapfiis eft non delperet. Noniubetfacerepeccatum,lf^^ ^*1nbsp;hiber. Poftquam verbdefignatumeft, amp;lex acculatamp;terretconfeienti^'^hnbsp;fiatfupramodum peccans peccatum Rom. 7. Vthic in fratribuslofepb^^ii)nbsp;ret, ibi non vultregnare mortem, ficut teftatur apudProphetam : Nolonbsp;peccatoris, ledvtconuertaturamp;viuat. Sicut peccatum abominaturitaWPj.jfynbsp;non vult manere in peccato viuente,fauciante amp;torquente confeientiamPnbsp;gem, feddat promißionemamp;remedium, quofcruetur animusfauciusnenbsp;ret. Pharilæus non debet laluus fieri præfumendo,nec Dauidaut latro pnbsp;dclperando.

Sed regia via incedcndumamp;fugiendum eft peccatura» Quanquamcnim promifirDeus veniam, ficut ait Auguftinus tarnen non promifit hoc quod certonbsp;lisredituruspoftlapfum,ficutSaul amp;Iudasnon redeunt. Noneftinnoftrapo-teftateappræhendere gratiain, neque fcis an pollis remißionem oblatain acciperc.nbsp;Wco timendus eft Deus, qui amp; præfumptionem amp; delperationeni odit. Sicutnbsp;nolopeccatorcniinquir,itanecinortem peccatorisvolo. SedfinialiciaDiabo-li ifflpulfus CS ad.peccandum., amp;lex te condemnat, Diabolusignitafua telain tenbsp;torquet, amp; præcipitare conatur in infernum, nolo temori autdeiperare,lêd con-^ugere ad Chriftum laluatorem, qui non vult mortem peccatoris,ficut nec pecca.nbsp;toremvulu

Hæc ingens conlolatio eft diligenter infîgenda animispîorum^ nain amp; cori'oborandam fidem.lèd videndum eft ne abutamur ea. Sicinbsp;^^^h.cap. 5. Supéi data venia ne fis fecurus, vt peccata pcccatis accumules,nec di-Mifericordia Dci plurima eft, copiæpeccatorummeorumignolcet. Tarnnbsp;^nim ira quàm mifericordia feftinat ab eo, amp;in fceleratos furor eiusiricumbet.nbsp;Germanicèdicimus foffl niefjtaMfFsSarm^er^jßfnt ftlnhigni, EtPau.nbsp;^^ante : Nedicas: Poftquampeccaui,quidmihitrifteaccidit? Dominuseniranbsp;pafiens quidem eft, fed i mpunè te non di mittet.

itaque quo maior eft bonitas amp; mifcricordiaDei, hoc minus ea abutendum fed qui lapius eft, confugiatadgratiamcius,vbividebit,quàmdifficilefiteri-gerefeJ amp; confolationem admittere, ca vçrd appræhenfa, iam fanatum eft pecca.

Sin fretus boni täte Del feiens Seprudens mandata eius violate aufus fueris, P'!^iculuineftncpeffundertepeccatum,antequamaccipias remilfionem in filio,nbsp;^l^hfudas,Saul, Achitophel,Abfolon,nonpolfuntadeamalpirare, qui in rai-^^^cordiamamp;gratiam Dci obftinatèdeliqucrunt.

Quodigitur ait Syrach : Depropiçiatopeccatonolicflcfinemetigadfutu aipeecatumpcrtinet,ne quis eriorcm fophiftarum inde probate conetur, quinbsp;j^^centnon elfecredendam remilfionem pcccatorum,amp;efle earn incertam. Sednbsp;æceftfententia: Non debcs in futurum peccarc. Non itafidendumeft mileri-^^fdii£Dei,vteaabutamur,talescnimfuntquidicunt: Faciamus mala vt veni-hona. Dtus cùm prohibuit peccatum vult te id fugere amp; vitare. Vbi verb pet-petratum eft^ac mordet te, amp; ad defperationem i mpellit, ficut Adam in Paradilbnbsp;^gitDeum,amp; abiconditlCjCÙm agnolceret nuditatem luam ,necpo^^etconfifte-^^advocemDei , ibi peccatum crat in fuoaôtu, amp;horribiliiudicioaccufiindi amp;nbsp;^ipnandi, Seteucta mortuuserat iuxtafententiamDei: Quocunquediecome.nbsp; fis exeo, morte morietis, turn verb ad verbum gratiæproperabis, ficut Adamnbsp;^üiuifcitadpromilfionem delcmine mulieris : Inimicitiasponam inter te amp;nbsp;^üherem, amp; fernen tuum amp; Semen illius,ipfumconteret caput tuum, amp;c. Id eftnbsp;fiam amp; Heua non morientur, fed viuent amp; habebunt Semen, quod feruabicnbsp;Ibiredijtvterque invitam amp; laluatus eft.

Diligenterigiturhoc tenendumeft, quodDeus non vult peccatum , ne-^bequicquam propter peccatum facit, quia odit illud amp; punit, ficut Scri. P^Uin eft : Reddens vnicuique fecundum opera fua. Sedhis in quibus abun.nbsp;t peccatum per legem , oftert gratiam amp; falutem. Antea inquit prohibuinbsp;priefum.

DE PECCATO ACTVALI ET MORTALE Præfumptioncm, fed non obediuifti mihi amp; nu nd prohibeo defperatioO^^^j,nbsp;trumque peccatum fugies : Ne dicas eft propiciatio amp; expiatio pro pecc2to,^lt;?^^nbsp;ro fine meru, non pergasin ea (ècuri tare, fieri enim poteft,vt obruaris delpc^*'nbsp;priufquam appræhendas miièricordiain. Nefcis horam mortis, nefcis annbsp;ius tibi antequam refipiicas manus inijciat^ aut mora te præoccupetnbsp;Non enim talis res eft peccatum autmors, quæ polfit liberedeponinbsp;ci,ficut tunica exuitur, fed pénétrât medullas carnisamp;fpirituSj ficutvideij -tentationibus delperabundos ægritudine animi amp; tabeconfici , 8c Dauidnbsp;vimillius amp; tyrannidem horribiliterfcnfit, ciim audiret ex PropbetaNath^^ ÿnbsp;ftilfimamrepræhenfionem : Tuesillc,amp;c. Ibiexclamat,peccauiDorn'ï^j^t,nbsp;oculis atque animo eius ni bil aliud quam mors, amp; exitium obuerfatut, fSnbsp;queeoipfo momento,nififubiccifletftatimPropheta : Nonmorieris,DofOnbsp;abftulit peccatum tuum. Tanta nimirum.vis eft delperationisamp;peccat'/^nbsp;hauriatcorpuscumanima.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;. pt

Non igitur temere peccabis fiducia ignoftentiæ diuinæ, led in delpci'^^ tantiim ea nitendu m, amp; acquielccndum eft. Atque ibi fuccui^ere debent inbsp;amp; miniftri Ecclefiæ, amp; milèricordia exuberans fupra peccatuni amplificafl^^nbsp;ficutNathan Dauidem hacconfolatione refufcitatex mortuis.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;J

Dominus tranftulit àte peccatum tuum. touffu ? TVtltU pp, (lerbnimbdncn@iinöcn ? défunt ce aba ßkidjtvol lung nic^fnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;pp-

ftea ramen longo tempore cum aculeo amp; morfu illius peccaticonHi(ftatur,y^jp tumuis remilfum amp; condonatum eflet. Vide enimtriftilfimaseiusqua;!'^ . pinbsp;Plairais, @0nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;waepeccatum fur fcbabCUt§ut/eftintolerabileonus,5^'*

Noli ergo lecurus elle ad defignanda mala vtveniantbona,etfienini''^^ Deus hoc fcelere fratrum lofeph ad falutem multorum hominum, amp; aliapl^^pjnbsp;xempla milericordiæ diuinæ palfim extant, tarnen periculum eft ne illinbsp;metu funt,piæoccupentur amorte, amp;defcendant ininfernum antequainp^ Jnbsp;confugere ad mifericordiam Dei. Nàm id quoque præfens hiftoriateft^*^'nbsp;monftrat,quam difficile fit poft peccaturti refipifeere amp; credere lalutemnbsp;quod Deus gratis fit propicius propter Filium,agnolcentibus deliéfa.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.ù

primis non fine magno labore eluólari polfunt ex dclperatione, qui edur^)j, in lege, amp; carcerePapæ, irretiti laqueis traditionum humanarum. Semp^J. jj,nbsp;quid afterre cupimus meritorum, amp; optatnus vt relpiciat Deuscontritione*^^ pinbsp;fatisfadionem noftram , quem errorem adhuc impudenter amp; impienbsp;Louanienles.

Genef. cap. iz. fol. zj. Tom. z. Oritur hie grauisquæftiOjCÙni'ip tum fit Pharaonem peccalfeignoranter, cur tarnen punitus fit, amp;quideinnbsp;ui pna, ac priulquam aliquid conaretur cum Sara ?

Relpondent autem turn Theologi, turn lureconfulti per diftindioneiï, ignorantiam duplicem. Aliam iuris quæ neminem excufat : Aliam aute^ :nbsp;ftiquæexculat. lus autem hic definiendumeft Dialeóficè, non de omnibusnbsp;nionibus Dodorum, hæcenim amp;infinitæfunt,amp;plerunqueinterfepuguït'^nbsp;fiquidemdeapicibuslurislureconfultidilputant,acrarôconueniunt: Seddrnbsp;promulgatainterciues,autvlu amp; confuetudinerecepta. Qui igiturignorât,^nbsp;publice promulgata, aut vlu receptafunt,nonexculatur. Difcereenimi^^^,nbsp;bar ex vicino. Et ideo promulgantur leges, vt ceu lux præluçeantin gencrrnbsp;nibus, amp; qui contràfaciunt, le deliquilfe lciant, amp; expedent pcenam.

fcire quid in quolibet cafu Bartolus, quid Baldus iiidicet, lèu concludat, hæc non eft Iuris ignorantiavocanda. lusenimeftnonopinionesDodorumamp;quæftio-neSjfcdfcientia publice propofîta.

Ignorantiaautem fadi eft,cumiusfcio,amp;faôlum ne{cio,vt cùm paterfamilias domi furem alit, quem tarnen nefcit furem elfe. Hic ius fcit quod furari lege prohibitum fit,faâumautem nefcit: Ideo fine periculo fuo alit furem, quem nefcit elfe furem, Ôc nec confilio nec auxilio adiuuat. Hæc diftinôlio vtilis eft, amp;nbsp;ideo earn recito, nequorundam intempeftiua fapientiadecipiamini,quifobriènbsp;amp; vtiliter dicla, acdocendicaufainuenta,nimiorixandiftudio,fuggillant.

Theologi in Icolis alias ignorantiæ Ipecies numerant. Primaeft, quam vocarunt inuincibilem, confiôtam ad excufanda peccata, quod nullainduftria,nbsp;vel diligentia vinei aut emendari poflit. Sic Cicero eft inuincibiliter ignoransnbsp;Dei. Nam cùm eius difputationes de Natura Deo rum, de finibus bonorum amp; manbsp;lorum,legis, vides nihil ab eo omiffum, quod Humana ratione, 8c tons viribus abnbsp;hominepoteft effici, amp; ramen quid Deus velit,quæ eius de nobis fit lententia i_nbsp;gnorat. Ratio huius ignorantiæ eft, quia non eft rationis natæ videreDeum,nbsp;led Spiritus Dei illuftrantis mentes noft ras per verbum. Hoc cùm deftituereturnbsp;Cicero, inuincibili ignorantialaborareeumneceflefuit. Sedhocipfumexemsnbsp;plum euertit celebre illudScolafticorum diólum : Homo cùm facit quod eft innbsp;le Deus infallibiliter dat gratiam. Fecit enim Cicero quod in fefuit, amp; tarnennbsp;nonconfecutus eft gratiam. Imohocfuoftudioinaltiorestenebrasincidit, vtnbsp;prorfus de Deo dubitaret. Ita enim necelfario accidit,qui fine verbo de tantis re-buscogitat,tantùm fretus rationis lumine,eumcrrare ruagisacmagis necelfeeft.

Huius igitur ignorantiæ excogitandæ caufam, Theologi nullam habue-nmt, non enim patrociniapeccatorumquærenda funt, ficut in fumma Angelica, vbi de docendisconfeientijs agitur, fæpe fir. Isenim autor huiufinodi politica amp;nbsp;Oeconomica dióia, cum magno fcandalo inTheologicas dilputationes inuexit«

Itaque cùm ego recens Theologus earn ob caufam^ eum librum legerem, confeientijs confulere inconfelfione vt poflem ,fæpiflimègrauiteroffenfusfura :nbsp;quod quæ ad Dei indicium amp;c Ecclefiam pertinebant, forenfi 8c iudiciali modonbsp;traftabar.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp; .

In politicisnegoeijs poteft elfe locus inuincibili ignorantiæ, vt cum quisim peditus morbo aut mente captusaliquidpeccat.nbsp;nbsp;nbsp;Sedhæc ad resfacras amp;con_

feientiæ négocia transferenda non funt. Sumus enim nati in cæcitatepeccati o-riginalis. Id malum inuincibile eft, adeo vt etiam renatos captiuet, fed non ideo cxcufabile eft. Sicut Scholaftici inuincibilem ignorantiamdixeruntexcufabi^snbsp;lera,quæ fimpliciter à toto excufet (Sicenim loquuntur ) id eft peccatumnbsp;tollat. Hoc fiftatuamus verum elfe,fequerur etiam fine Chrifto homines taluan,nbsp;fl faciant quod Ulfe eft. Tanta cæcitas eft in Papæfcholis amp;Ecclefijs.

Sed intuere Pharaonem, is moraliter eft in ignorantia inuincibili, nefcit Saramefle vxorem Abrahæ, amp; audit ex ipfo Abraha, quod foror tantum fit, amp; ta-menDeus immittiteigrauiflimaspnas . An non vides hic fallaméflè,iftaninbsp;celebremScholafticorum fententiam,de ignorantiainuincibiliexcufànteà toto ?

Sic Chriftus cùm inquit : Si in Sodomi s fadæ eftènt virtu tes, quæ in te fuiit faôiæ, manfilTent vfque in hodiernum diem, fed dico vobis quôd tolerabilius eritnbsp;Sodomisindieiudicij,quàm tibi. Hic ftatuit ignorantiam in Sodomis, fi coni'nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;feras

tiS nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DE PECCATO VENIALT.

feras ad Capernaitas, fed tarnen dicit, non excufari ideo Sodoma à toto. A (vtloquunturinSchoIis)excufaridicitj quod propter iftamignorantiamni^'*nbsp;punientur.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.

Sed quid multa ? Quifquis inuincibilem hancignorantiam, excuamp;tilt;?^. mereri ftatuiq inuertit Scripturam Sandam, Sc toUit èmundo Chndum iuß',nbsp;Solern,reuelatum ideo vt hancignorantiamtolleret. Vereenimaliudnib**^nbsp;quam peccatum Originale, quod qui excufatione dignum datuit, nihil facraf**nbsp;rcrum tenet.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;. ,

Secundam ignorantiæ Ipeciem vocarunt fapinamlcucralTam ignoran»^ ! qualis ed, ciim tepide 8c frigide verbum audis quod polfes difcerc fi veiles.nbsp;rededatuunt inexcufabilem.

Tertiaed ignorantia adfedata,quando dudiose cauemus, ne quid mus aut dilcam US. Hane rede duplicem pnam mesreri docent, vt cùia j?nbsp;qui in aulis Epifcoporumamp; impiorum Principumviuunt,dudioabdincn^\jnbsp;bris nodris amp; eos legere nolunt, vtcompellatià fuisprincipibusliquidonbsp;poflunt, fe ignorare dodrinam nodram.

SicapudHiobemdiciintcap. ii. Scientiamviarumtuarum nolunii^^' inEuangelio: Nolumushuneregnarefupernos. Hancvocantadfcdataifl^snbsp;rantiara.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.

Siquæras quo in loco Papa cum Pontificijs fit, autdicem.useosinholt;^Pp dremoordine elfe: Multaenimirripugnantamp;damnant,quæxciuntbcna,^'fjj;nbsp;bo conlentientia efle, aut ponemuseosfimplicitcr inter perlccuturos «Scnbsp;riosfanædodrinæx SicutideoPontifexAntichridusdicitur.

Quidigiturrelpondebirausadpropofitam quædioncmdePharaone? ' n ' udnihil, quam quod ipfahidoriafecumadferr. Ignorantianotaed,amp;nbsp;quia Deus infligit poenam, lequitur ex ipfofadoignorantiam nonexeuw'''^),,,nbsp;trumque igitur datuamus, amp;errorcmeflefadumPharaonisamp;malum erruf''nbsp;Alioqui nulla Icquereturpna.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp; jjiil

Quod fi quisexidimabit poenam hanc immilTam, non quödmali^^,n' defignauitPharao,fcdvtamalo quodlecuturumeratnifipnaintercidiy^^î^ji,nbsp;hiberetur. Is videat nc dum exculat errorern, patrocineturpeccato.nbsp;am ignorans Pharao, faduseflet adulter. Adultcrium autem lempefnbsp;cd, neque valet hoc i n loco illa iuris amp;fadi ignorantia quæ in foro valet. ,

Circiiinflanspeccatum. Tom. 5. lenenf fol. 47 Plal. 45. pugnare peccato repullulanti amp; deponere pondus «amp; circumdanspeccatu^nbsp;adEbre. iz. Grauat enim nos amp; follicitat adiduè,ficut videmusnbsp;crebrolabi. lamlaborcogitatione iræautfuperbiæ, iamàSatanavexor^*^^ p[i'nbsp;autdclperatione,Iam Papa autSedæ irruunt plenilcandalis,qui contranbsp;gnant. Ibi oppono me 8c refîdo,arguo 8c adhortor. Vide plura. Tom. 4nbsp;fol- 501.

PeccatumnonpnapeccatiFûcatur. Tom. z. Icnenf. fol. 4^^ Latomum. Videamus inquit Latomus in Scriptura qui litnbsp;inde peccatum quatuor modis accipit , Primo pro caula peccati,dcunnbsp;effedu feu pna. Tertio oblationem pro peccato. Quarto pro ipfànbsp;anima rea fir. Et miror quôd non quinto modo etiam pro præmionbsp;ti acceperint. Deinde vt totum Aridotelem liaberemus,etiampeccatum

pcccatumperaccidcns facerepoterant foecundi iUidiftinâ;ores.*'Hicfiquæram : QuæeftillaScripturainqua ilia quadriga peccatorum Latomo vilacft ? Refpon-det, Origenesamp; Ambrofius Diabolumvocantpeccatum. Er Auguftinus, con.nbsp;cüpifcentiampoftBapttfmum vel motum eius remanentem. Ex his ego conclu,nbsp;doquöd Origenes,Ambrofiusamp; Auguftinuslunt Scripturafanda, itamultipli.nbsp;cabunturnonfolumDij per operabona/edetiam Scripturæ Deorumperpecca.nbsp;ta. Quid enim effent Dij ,nifi amp;Scripturasdiuinas nobis datent ? Deinde ne.nbsp;gat peccatorem dici, eum qui habet peccatum feciindo modo, id eft concupifcen-damfeu motum eiuspoftBaptifmum.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i- ,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp; i w

Sed mittamus ifta portenta amp; ad rem veniamus. Hicte leéioriubeohbc. rum effe amp; Chriftianum, in nullius hominis verba iuratum, Scripturæ fand« connbsp;ftantem profefforem, quæ liquid peccatumvocat, tucaucilïisyerbismouearis,nbsp;qui velut melius locuturi, ipfum negant peccatum, fed nunc imperfeéHonemnbsp;nuncpnam, nunc vitiumvoluntappellari, quo exténuent amp; éludant verba Dd,nbsp;cùm nihil horum habeatScriptura,credasquétuSpiritum Sandum eum fuiflenbsp;qui res fuasidoneis verbis eloquipotuerit, vt homihumfigmentis nihil opus ira.nbsp;beret. Incredibile eft euimquàmtorqueatSophiftas, Paulus Rom. 6. 7. amp; 8.nbsp;Q^odibi peccatum amp;non pnam appellarit concupHcenüam fuperftitemBä-prifmo. Multafumma,fipofrent,redimerenthocvocabulum.

Tom. X. Icnenf. fol. 4x9. ContraLatomum. Dehocreliquopeccato uiihicum Sophiftisquæftio eft. An fit cenfendum verb peccatum necne ? Etvtnbsp;didtum eft, negate non polfunt, peccatum ab Apoftolo drei, ficuti vellent,ideo adnbsp;Patru m glofos amp; diftinCliones confugiunt, adeo vt obtinuerin t, vt Pauli vox con.nbsp;ticueritperorbem,nemoquefit amphus qui illud peccatum vocet, nomine, quonbsp;Paulusvocat,volenteseflcvocem abfurdam amp;periculofam. (^afiSpiritusSan.nbsp;äusminusprouidus fuerit aut verba ignorarit, quibus fine periculo de rebus fuisnbsp;loqutrecur, amp; nos loqui doceret. Proinde pro reducendo vfu Paulinæ vocis, hicnbsp;omniaPatrum didafemelin vnum negemus, fine appellentfuperftitem illam connbsp;cupifcentiam,infirmitatem,pnam,imperfedionem,vitium aut quoquo nio.nbsp;do volent, nos illis Paul um opponimus Apoftolum noftrum, id eft gentium, tamnbsp;locupletem autorem,qui non vno loco peccatum,amp; Temper peccatum,nunquamnbsp;pnam,nunquamimperfeôtionem,nunquaminfirmitatem vocat. Nequeenimnbsp;Auguftino, quanquam omnium fummo, licuit vocem Pauli mutare amp; ahamnbsp;inuenire.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,

Dicimus ergo : Si probauerint velexabfurditate fèntentiæ, vel ex confequen. tia, peccatum hoc non efte peccatum vere cedem us, amp; peccatu m hoc loco non pecnbsp;catum,fed pnam fignificareconlentiemus. Alioqui ne Angelis quidem de coe-lo aliud dicentibus cefiuri. Quid quæritis ampliusSophiftæ ? Ac patres quidem excufatos habeo, qui vel tentatione vel necelfitate adadi fortiter negaueruncnbsp;peccatum poft Baptifmum remanere. Quia cùm illis pugnabant, qui gratiam fim-pliciternegabant. Ideo vtdigneeamcommendarent,afleruerunt omnia pecca-ta auferri. Etferuiebatfermo eorum pulchre amp; apte materiæ (vtdicunt) fubie.nbsp;ftæ. Nam aduerfarij de peccato régnante difeeptabant, hoc negabant auferri idnbsp;qirodimpiumeft. Vereenimtotumpeccatum abolitumeft,vtprorfusnihilre.

lox nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DE PECCATO VENIAL!

gnat amplius* Quan quam Auguftinus ipfe in multis locis plane Sc vkium catum appelletj vt eft in Epiftola ad Hieronimum vbi dicit : Nemini tantamnbsp;charitatem in hac vita^ quæ non augen debeat. Atque id quodinterim dccftd*'nbsp;tium eft inquit, Et{èquiturexquovitio,fîdixerimus quiapeccatum nonnbsp;muSj ipfi nos feducimus, amp;c veritas in nobis non eft.

Exquo vitiononeftiuftusinterra,quibenefaciatamp;nonpeccet. ' guftinus. Hie vides amp;Auguftinum hanc autoritärem ficintellexiflejquodbcf^nbsp;facicnspeccet,quiaoperaturin charitate nondum fatis auda, quamvitiun^'^*nbsp;cat,nihilaliudin opere iftodceftedifterens^quamplenamcharitatem.nbsp;h«cclarafatis ? Sedamp;Latomusquædamexeodemadducit,incanderafe*^nbsp;tiam vitium femper afferente.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Quanquam vt dixi Auguftino non fatisnbsp;nbsp;nbsp;

nc aduerfarius dicat me eo niti tantum, vbi mecum facit. Sitfanè fibiip^'.'°*'' trarius, vtLatOmuscogit, meanihil refert. Attamen cùm effet Latomushi^^*nbsp;nitruispercuffus in caput, vtalienatus diu fecumnon effet, vide ns fefeAug*^ jnbsp;num damnaffe in Lu thcro, quod ante temeritatemvidere non poterantvni^^nbsp;Sophiftæ tandem ad fereuerius cogirauit : Quidfaciam ? Turpeeft vind,*!^nbsp;faciam, imaginabor Latinam linguam in toto orbe, vnà cum Græca amp; Ebrca/^'nbsp;tute Dialog! mei extindam elle, aut fi quid reliquiarumfupereft dicam,nbsp;hoc pcccato dico, non effe peccatum, ita illam non eflelinguam,quiarnbsp;dum noftrum comprobauit, facile erit, vt iftas orbis reliquias è Louanienßnbsp;tateTheologiæ petere vocabulorum fignificationes, '

Igiturcum vocabulumvitium in Auguftino tones occurrat, vt ctian^^J, infeftet, quam vocabulum peccatum in Paulo, ftatuimus amp; ordinamus, amp;i'nbsp;tute facultatis noftræpræcipimus, vtvitium fignificet, quod nos voIumuSj^^^j^nbsp;peimperfedionem, nonillud quod defit ördeeffe non debet, nec quodfit .nbsp;legem Dei,fi quisautcmaliterdixerit,indignationem Bullæ amp; in caudamnbsp;ueritfefeincurfurum. Datum fub figillo, amp;c.

Teobfecro,Jedor,qui miraris meficludcrein Sophiftasiftos, anjjs? fit dolor meus fuperiftisinauditis temeritatibusamp;impudentiflimisfycoph^^^^j^^nbsp;Non eos ludam ? qui non content!, quodScripturasDei, quod didanbsp;quodeuidentes rationes ludunt, infuper pergunt totiorbi osoblincre,amp;Pnbsp;omnes homines in beftias transformare, quafi neclinguasnoftrascognof^^*^^^nbsp;Omnia fccula,totus orbis vitium vocatetiam hoc, quod contra virtutesn^^^^;,nbsp;eft, 8c vfitatilfimum eft verbum de vitijs amp;virtutibus,nccipforum Ariftotd^^ùnbsp;catx aliud quàm vitia vocat.nbsp;nbsp;nbsp;Et adhuc audent ifti prodire, noftra, fua,

omnia negaturi, amp; in faciem omni urn diduri, vitium non folùm contra fed neccontra gratiam dici. Entibi Louaniatuos incendiarios,hoftesb^pnbsp;rum amp; veritatis. Et tu Antichrifte Romane, En tuas cultriccs.

îgitur frontes iftas mcretricias contemnamus, amp;'Auguftinum gifc, iungamus, quôdhicpeccatum, illc vitium vocat. Vitium autem feimusnbsp;quod culpam amp; repræhenfionem habeat, arguique dignumfit, ctiam i^^nbsp;corporalibus. Sichabetvniucrfalingualatina.

Quarc Paulum de peccato audiamus. Rom. 8. diccntem:MifitDcns^^^[^;, fùum infimilitudinemcarnispeccati, amp; de peccato damnauit peccatumnbsp;vtiuftifîcatiolegisiraplereturin nobis, qui non fècundum carnemnbsp;fedfècundumSpiritum. Quid eft peccatum damnandepeccatoèDixiniU

DE PEC CATO VE NI A LI. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;23,1

eflèpcccatümfade um pro nobis, ficut dicit x. Corinth. 5. Euin quinonnouc. ratpeccatum,pronobispeccatum fecit, vtiufticiaDeiefTcmusinillo. Hicv-trumquepeccatutnvtroquelocoponit. Metaphoricumvcl allcgoricumeftChrinbsp;ftus,dequopeccatodamnauitnoftrum verum peccatum. Nam quod peccatumnbsp;noftrum toUatur, vnde habcmus nifi de Chrifto, faého peccato pro nobis, non v-tique de noftris viribus aut meritis,{èd depcccato Dei, ideft quern Deus peccatumnbsp;fecit. Rogo cur non dixit, extinxit peccatum, led vigilanterponitdamnauit pecnbsp;catum. ? '

Non cnim noscredimus ,cumLouanienfibusSophiftis,Paulo defuiflever-ba,qui fit vas eledionis, eledis amp; proprijs verbis iocuturus præuiius. Quise« nimeftdamnatus ? Deindeaddit in carne, omnino afferens peccatum in camenbsp;led damnatum. Damnatus vtique is eft, qui non modo àlatrocinîo autmalonbsp;Icelere prohibitus,non modo captus amp;incarceratus, fediudicatiis Si. lataienten-tia mortis dudus eft ad mortem, vt nihil aliud cum eo fiat,quam vttoll'atur de menbsp;dio,etiainli necdum fttfublatus. Quæeft enimvirtus talis latronis ?

Itapeccatum perBaptifmum in nobis captum, iudicatum, prorfusqueinfir-«tiatum, vt nihil poftit, mandaturpenitus abolendum. Qui verb huiedamnato confenferit, incurret illud lohan. 16. Spiritus arguetmundum de iudicio, quianbsp;Princepsmundiiamiudicatuseft. Damnatumpeccatumamp;iudiciumhocredumnbsp;elfe crederedebemus, Scipfum exequi» Quæ luntautem vincula huius captiuita-tis ? Elai. 11. Et erit fides cindorium renum eius, amp; iufticia cingulum lumborumnbsp;tius. SicPfal. 6S. Afcendiftiinaltum,captiuamduxifticaptiuitatem,acce-piftidonainhominibus. Quis verb ignorât latronem liberum non minuseflenbsp;latronemquàmcaptiuum ? Sed virtuseius extinda eb, vt nihil fit eo infirmius,nbsp;cui mors eft proxima, non poteftmodb quodlatro vellet jmifer ergo, fed tarnennbsp;latro, fienim dîmiferîs eum, faciet quæ latro facit. Ita peccatum in nobis poftnbsp;Baptilmum,verèpeccatum eft,naturaliter, (edin fubftantia, nec in quantitate,nbsp;nec qualitate nec adione, in palfione verb totum. Nam idem prorfus eft motusnbsp;ivæ amp;libidinisin pio amp; impio, idem ante gratiam amp; poft gratiam, ficut eadem ca-to ante gratiam amp; poft gratiam, fedin gratia nihil poteft, extra gratiam præualet.nbsp;Vnde Paulus Roman. S. Lex Spiritus vitæ in Chrifto, libcrauitmealegepecca.nbsp;ti amp; mortis.

Cur non dixit, liberauit me à peccato amp; morte ? Nonne Chriftusliberauit à peccato amp; mortefimul ? Verum de opere proprio legis amp; Spiritus loquitur,nbsp;quæhæcfaciat quodChriftusmeruir, Chriftus quidemiemelabloluit, amp; liberanbsp;uitomnes à peccato amp; moi-te,dum nobis legem Spiritus vitæ meruit. Ille ergonbsp;Spiritusvitæquidfecit ? Nondumàmorte,nondumàpeccatoliberauit,hbera_nbsp;bitautem tandem, quia adhuc moriendumeft,adhucinpeccatislaborandum.nbsp;Sed àlege peccati amp; mortis liberauit, hoc eft à regno amp; ty rannide peccati amp; mortis, vt peccatum quidem adfit, fed amiflatyrannide nihil poflit, amp; mors quidemnbsp;inftet,fed amiflb ftimulo, nihil nocere neque terrere poflit. Ecce iam dubs locos,nbsp;inquoPauhisvocatpeccatum reliquum malum Baptifmatis.

Hine Paulus Roman. 8. amp;Colo(f. 5. lubetmortificari membra fuper terfam, iram ,libidinem, auaritiam amp; fimilia.

Apertis verbis vtens, iam non (blum appellansipfum peccatum, led fuis no-ininibus,irain,libidinem, auaritiam.

Ethæcnoui ifti linguarum auroresperfuadebunt, non efle nomina vitiorum neque peccatorum,fcribitenimSandis amp;fidelibus Apoftolus. Fingant igitur,nbsp;libido in ifto loco non eft vitium, fed poena peccati amp; imperfeóHo quædam, nonnbsp;T iijnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;contra

JIX nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DE PECGATO VENIAL!.

contra legem Dei. An non erat etiampnapeccati ante Baptifmiim ? eratpeccatum ? An imputatio hkfola mutauitremamp;naturam ? Necefl'ec^nbsp;habebunt vniuerfum Paulum, fermenouisvocabulis replerCjCrafisiftisinoho^nbsp;SicRoman. 6. Non regnet peccatum inmortali corporevcftro, vt obediî^^nbsp;concupifcentijseius.nbsp;nbsp;nbsp;Quid clarius dici potuit? peccatum ineft in corpora?

Hiciamtertiuslocus. Quartus ibidem. Peccatumenimvobis nondoj®'* nabitur, quia non eftis ftib lege, fed fub gratia. Ecce fub gratia agentibus fcrilJnbsp;amp; peccatum eis non dominari dicit. Quod vtique non de extraneo^fedintrai'^^nbsp;oportet intelligi. Quis enim extraneo refiftere poteft, amp; alterum prohiber*^nbsp;peccet ? Quintus ibidem. Vetushomoaofterfimulcrucifixuseft,vtlt;leftf'^'nbsp;tur corpus peccati.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Nofterinquithomocrucifixuseftjamp;taniendeftruen^i*

eft corpus pcccati in eisdera nobis. Nunquamvult dicerevtdeftruat corpusj^' pcrfedionisautcorpuspnæ. Ecce quinque locos apertoshabemus,inqi*î^.nbsp;Paulus peccatum vocat,præter eos, quos non numeramus adhuc, vbinbsp;indiuidualibus vitiorum vtitur. Et hæc omnia cleftiatonitiua, cederccog^^^nbsp;fibi fumiuenduli homunciones, vna reperta giofella, eproprio capiteptol^fnbsp;nevnoquidemlocoScripturæroborata. Namde/. capite^quodtotumhu^-P^'nbsp;tinet, in fequentibus videbimus.

C^idefgo ? Pcccatores fumus ? Imo iuftificati fumus, fed pergr^^'^^j lufticianoneftfitain formis illis qualitatum,fedin mifericordiaDei.nbsp;enim, ft apijsrcmouerismifcricordiam, peccatores funt amp; verum pcccatun^j-bent, fed quia credunt, amp; fub mifcricordiæ regno degunt, amp; damnatum eft,nbsp;liduemortificaturin eis peccatum ,ideo non imputatur eis, Ifta eftnbsp;ptifmigloriofiflima, Etcertefi fpeófes rem diligenter, fere minus eft, cumnbsp;llo haberi, qui adhuc peccatis infcófuseft, quàmquiomninôpuruseft.nbsp;crgodicendum, quodBaptifmus nontollatomniapeccata ? Vere omniat^'^^nbsp;non fecundum fubftantiam, fèdplurimùm fècundum fubftantiam, amp;tomi^^nbsp;cundum vires eius,fimulquotidie etiam tollens fubftantiam vteuacuetur,nbsp;ego folus aut primusexhominibus poft Apoftolos hæc dico. Auguftin^'^^^^jpnbsp;funt : Remittitur in Baptifmo vniuerfum peccatum, non vtnon fit. fednbsp;iraputetur. Audis ? Eft peccatum etiam poft remiffionem, fed nonnbsp;tur. Non fufficit tibi hæc incffabilis Deimifericordia, quod tepenitusii*®jjnbsp;cat ab omni peccato, habens tc,acfifinc pcccato fis, tantùm vtpergasmo^ jnbsp;careid,quodiamdamnatum, ^propc mortempofitumabipfoeft ?nbsp;itaque abfurditatem, amp; cogat Latomus, Apoftolum non intelligendumnbsp;peccato, prop rièdiólo. At dices hoc iam non peccatum eft, nonimputari.nbsp;eftquodvolOjVtnonnaturæ opens,fed mîfcricordiæ non imputant! tribua^nbsp;Latomus autem mifèricordiæ ignofccntiapoftpofita,vultcx natura non elf^Pnbsp;catum, hoc verb eft facrilcgium.

Tom. z. lencnf. fol, 419. ContraLatonum. Paulus ait: NihjJ jJ damnationis, licet non nihilfitpcccati,quiatotdepeccatopræmifèrat,fcdnbsp;nihil eft damnationis, non quianon fitibipcccatum, vtLatomusmentit*^^ji}

quiafuntinChviftoIcfu dicitPaulus,ideft pullaftrifubgallina, amp;fubvmbraiu-fticiæ illius paufant, feu vtRoman. 5. Clarius dicitur,Gratiam amp; donum in gra-tiailliushabent. Deinde non ambulant iècunduin peccatum feu carnempecca. ti,ideftnonconlentiuntpeccato,quodreuerahabent. Deus enim eis prouiditnbsp;duo robuftiflima munitiflîmaque firmamenta, ne hoc peccatum eis fit in damna.nbsp;tionem. PrimùmipfumChriftumpropitiatorium (vtRoman. )Vtfubhu.nbsp;iusgratia tutifint, nonquiacredunt fidem aut donum habent, fèd quia in gra.nbsp;tiaChrifti habent. Nullius enim fideslubfifteret,nifî in Chriftipropriaiufticianbsp;niteretur, amp;illius protedionc feruaretur.nbsp;nbsp;nbsp;Hæceftenim fidesvtdixivera, non

abfoluta,imo abioleta ilia qualitas, in anima, vtilli fingunt,fèdquæ fe à gra. tia Chrifti nonpatitur auelli, necaliô nititur,quàmquodfcit iliumeflèin gratianbsp;Dci,necpoiredamnari,necaliquem qui ficin eumfeproiecerit. Scilicettamma.nbsp;gnareseft hoc peccatum reliquum,fic intollerabile indicium Dei, vt nifi eum pronbsp;te opponas quem fine omni peccato elfe nofti, fubfiftere nequeas, idquod fecit fi,nbsp;desvera.

Alterum eft, quod dono accepto non ambulant fècundum carnem, nec obe. diunt peccato, fed prius illud principale amp; robuftiflimum eft, licet amp; alterum fitnbsp;aliquid,fedin virtuteprioris. Quiapepigit Deus paólum ijs,quifunthocmo-doinChrifto,vtfipugnentcontra fèipfos amp; peccatum fuum, nihil fît damnations. Non ergo nihil eft damnationis, vt Latomus délirât, quia non peccant, autnbsp;non fît peccatum in opérébono.nbsp;nbsp;nbsp;HocfingitSophiftaextrade contraapertum

textum Pauli è proprio capi te. Sedquiafuntinquit,inChriftoIefu,amp;nonam-Dulant fècundum carnem , manifeftè de mortali peccato loquens. Solùm hoc ^unt Sophiftæ , vt hoc peccatum exténuent, quod Deus tantum exaggerat,vtnbsp;Milium fuum fibi velit opponi, de homines omnes hoc vehementifîîmo iudicio adnbsp;Chriftum vrgere amp;compellere,vt fubalaseiustrementeSjdefperantes, anhelan-tes fele recipiant.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;At ifti h uius peccati negatores, f aciu n t ofeitantes amp; fecu ros

homines, in accepto dono, per hoc, amp; Chrifti gratiam vilem, dcmifericordiam C^eileuem, adquæ fèqui necelfario oportet, frigus amoris, fegniciem laudis, amp; te-¦porcmgratitudinis. NihildeChriftohi prorfusfciunt.

Tu c^o caue illos peftilentiffîmos, amp; difce opera Dei magna, mirifîca amp; gloriofa efïe, Ideo feias tete non poffehocpcccatumfatis exaggerate. Nequenbsp;oniiii malum eiusvllus hominumvnquaminucftigareautcompræhenderepeni-nspotuit, cùmfit infinitum amp;æternum,vtrurfusoperaDeicognofcas,in Chri-Itotecum faéfa, effe immenia,vtquitampotentemtibiinChriftogratiampræ-ordinauit^ quætanto raalonon pariatur teteperdi.ôequitantomalodignusfis.

2,2-4 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;PECCATO VENIALI.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;-j

Sic fcilicet de tremenda maieftate æterna iapimus, quafidchomineq^*^ diijputemuSj quando de ilia difputamus,

Tom. 2. lenenf. fol. 4x1. ContraLatomum. At dices mihi ólio illa noua amp; tua eft, de peccato régnante amp; rcgnato,amp; arbitrio tuonbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;. J

fpondeo. Efto,contemne earn, non eft mihi in verbis controuerfia finge tu faltem regnantis peccativox, non meum inucntura,fedPauli autoritaseft» .

Tununcilludquodnonregnat, quouis nomine appellato, quamub^^j promefaciat. Genef. 4. Sub te eritappetitus eius, amp;tu dominaberisi*nbsp;Hic certèpeccatumfubiedumdcfcribitur. Sed amp; Sophiftæ cogunturnbsp;re aliudpeccatum veniale, aliud mortale.nbsp;nbsp;nbsp;Et cùm veniale afférant, non no

rc,nonregnare,non damnare, veriflimum tarnen vocantamp;proprièdidunGjj catum, nec ideo alterius generis aut natuiæ peccatum faciunt, quia illudnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;J

hoc veniale, fed vtrumque defetftuma legè Dei, ßccontrarium legi Dei Et ego aliud nihil peto,quàmvt mihi permittant hoc modo peccatumnbsp;lud reliquum Baptifmo, quoinodo ipfi veniale, quod milericordia egeat, amp; ?nbsp;ra fua malum amp;vitiumfit, cm fi confentias, eriamregnarefcciftiamp;feruifti^\nbsp;mortaliterpeccafti. In hoc habeo Paulum Rom. Satis iam n.emon't'*nbsp;à quo non patiar me auelli.

Non inquam negnare poterunt, duo malafupereffeBaptifmo,peccatU^, concupifeentiameius. Verba Pauli apertafunt,peccatum,fomesiplenat'^'^p,nbsp;malum, concupifeentia motus eius. Huie non obediendum,illudnbsp;dumdicitjVtdeftruatur inquit,corpuspeccati.nbsp;nbsp;nbsp;Appcllentilladuovtlifi*^^

non repellantefle didaàPaulo, Mortificanda ea amp; deftruenda vult Paul^' quædamnata fintad mortificandum, mala ergo vitiaamp;peccata funt.nbsp;tesenimamp; mortalirates amp;pnænon caduntfubpræcepto,necin arbitrionbsp;ponipofTunt. Quis enimmortemamp;pnasmortificet,nififolusDeiisfî^^-ji,)nbsp;bis ? Super peccata verb, amp;eaquæ nos reos faciunt, præcepta feruntur.nbsp;ergo nobis præcipiat mortificare, nonobedireillis,non vtiquepnas, nou^nbsp;talitates, non infirmitates, fed peccataintelligit : Quæ effet enim Lex : Nol^nbsp;direhulceri, noli obedire febri, noliobedire fami amp; fiti, noli obcdirenudi*^^^.nbsp;vinculis, aut concupifeentiæ vnius illorum ? Nonne amp;iftæfuntinfîrnii*^^ s:nbsp;pnæ, mortalitates? Sedpeccato, peccatori amp; fuggeftionibus eorunij^^nbsp;ipfapcccatafunr,noneftobediendum.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;4-

Quanquam ftultumfit,nosinre tarn manifefta tor verbis laborare,cnn^ poftolumclarisexpreffisqueverbishabeamus,peccatumamp; concupifeenti^^nbsp;rentem. Qui Pauli verbis non acquiefeit noftris quando capietur ? jjji-quidfadurifiiiflent fi Paulus obfeurefuiffet locutus, amp; pro peccato malui^'S^t,nbsp;nrmum pofuiffet. Item pro obedire amp; non regnarc, vigilare vel abftinere di^^nbsp;SicutPetrusdicit: Abftineteacarnalibusdefiderijs,quam fecuros,qU'nbsp;hie triumphos ducerent? Nunc cùmluci amp;diei refifterenequeant,par^^ .,ii,nbsp;besilliobducere, amp;in medio dictenebrascreare,vtpcccatumfitnonpecc-^(,iinbsp;vtPaulusmentitusvideatur. QuodfietiamPatresproipfisfbnarevideantub^^,),nbsp;tarnen eis adhærendum eft,fed magisPaulo,etiamfiveradixerint,nbsp;rius amp; impotentius quamPaulus loquuntur. Clariora funt Pauli verba,^ p,|,nbsp;Vtvlliusglofa indigeantjimoglofamagisobfcuranrur. Quanquam

DE PECCATO VENÏALÏ. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;2Z5

trestamcn 3c îpfîhoc peccatum amp; vitiumvocantaliquando ^tum fæpiusdepec-cato régnante loquuntur.

Quarc Sophiftis noftris perPatrum didamc oppugn antibus, ficdixcrim : Vos per obfcura probatis clariflîma, amp; per humana tradatis diuina. Quarenbsp;eîim hoc etiam vefter Ariftoteles prohibuerit, ne ignora per ignora, obfcura pernbsp;obfcura, multo magis, nemanifeftaperobfcuraprobentur,concludo vosineptosnbsp;dilpuiatores, qui non nifi toto opéré amp; omni tempore principium vitiofiflimènbsp;petitis. Summa refponfionis Lutherans amp; confutationisLatomianæ eft hæc.,nbsp;Si peccatum in locis Apofloli Pauli citatis probari poteft non efTe vcrè amp; propriènbsp;peccatum, ruitLutherus. Si non poteft probari ruitLatomus. Atprobarinonnbsp;poteftnifiperqu^edamPatrum dióla, fibietiam pugnantium,infuper humana, finbsp;i^on pugnarent etiam, quibuspræferridebent diuina, fine quorum aurorirate ni.nbsp;hileftaiferendum quareruitLatomusamp;omniafua,amp;ftatLutheruscumomnibus fuis.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;

Tom. 4. îenenf. fol. 3^4. Pfak 5:1. Eft peccatum rcmîflum per graham, amp; eft peccatum reliquum in carne.

PeccatumpergratiamremiffumeftjquodDeuspropterChriftumnonvelit nos deferere, quantumcunque fimus peccatores, (edquodvelitmifericorditeri.nbsp;gnofcere nobis, qui peccato perdit! amp;corruptifumus.

Hoc peccatum per gratiam rcmilTum non fatiseft. Nam per infirmitatcm Jubinde, in peccata relabimur,vellemus igiturnonfolumpeccatumremitti,fednbsp;totumaboleri. NampeccatumficutAuguftinusloquitur,aâumanet,Teatuau.nbsp;temtranfit,hoceft, Resipfa, quæ verèpeccatum1 eft,amp;remi^^aeft,acàDeotole-tatur, ea raanet in carne rcliqua, necdumplane mortuaeft,nifiquodperChri-ftum, ficut m Genefi dici tur, caput Serpentis contritum eft, lingua tarnen adhucnbsp;tnicat, amp;cauda minätur idum.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Nam peccatum,quiagratiaamp;mifericordia

I^eiluper nosregnat, non poteft nos damnare , non poteft Deum nobis iratum reddere. Ettameniniuftificatis, reliquiæpeccati manent, vt concupHccn.nbsp;tiaamp;aliavitia, quæ ceu fecesreliquas, hue leminaria, Propheta in feintuetur.nbsp;Et ficutfupra pro remiflione, vniuerfaliter rogauit,itahic oratproiftarumreli-quiarum expurgationc, feu extirpatione.

Hæcigiturfecundapars pctitioniseft,quævtdixinobisfccundamdiftinâio-nem peccati oftendit, quod Deus vult peccata delete, quo ad remiflîoncm cul-pæ,amp;adipfamvimpcccati,non quôadrem,Ieunaturam peccati. Namvispec-cati,eftaccufare, damnare, mordere,lædcre,nonrelinquerepacemcordi,obijcc. reiraturn Deum,Infernum. Hçc vis peccati per mifericordiam gratuitam rollitu^nbsp;amp; tarnen manent verèhuius veneni reliquiæ. Ergo vtrumque verum eft. Quodnbsp;nullus Chriftianushabet peccatum, amp; quod omnis Chriftianus habetpeccatum.nbsp;Hinc nafeitur ilia diftindtio, quod apud Chri ftianos duplex eft peccatum. Peccatum remiflum, amp;peccatum reliquum, quod extirpandum amp;abluendumeft.nbsp;Peccatum remifliimeft, quodfiducia milerîcordiæcontritumeft, nedamnet,nenbsp;accufet,amp; tarnen propter hanc carnem, adhuc pullulât amp; militât in carne noftra,nbsp;vtefficiatfimiles frudlus prioribus,vtfimusfecuri,ingrati,ignorantesDei, ficutnbsp;priiisfuimus. Hi funtconatus reliquiarumpeccatiinnobis,quosctiamfcn-tiuntSanâijfedperSpirituniSandhumeis nonindulgent.

1X6 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DE PECCATO VENIALI.

ErgoChi'iftianus, poftquam fide îuftuseft, feu remiflioncm cepit, non debet fic fecurus efle, quafi plane ab omnibus peccaris purus fit,ledtnbsp;demumeiperpétuahæc incumbit lult;ftàcumreliquijspeccati,àquibusProp^'^^nbsp;hic cupit ablui. Eft quidem iuftus amp; Saniftus,aliéna leu extrinleca lànâi»tc,nbsp;fic docendicaufa appellera, hoc eft iuftus mifericordia amp; gratia Dei.nbsp;ricordia amp; gratia non eftaliquid humanum, non eft habitus quidam autquaUnbsp;in corde, led eftdiuinum beneficium, quod nobis do natur per illamcog^innbsp;nem Euangelij propriam, quod fcimus feu credimus peccatum noftrumnbsp;Chriftigratiam èc meritum remilfum elfe, amp; quod fperamuspropterChnnbsp;in mifericordiam amp; miferationes multas amp; maguas,ficutProphetahicdicitnbsp;autemiufticia an non aliéna iuftici a eft? quætotaconfiftitinalteriusinûUSnbsp;tia,amp;merum donum eft Dei milerentisamp; propter Chriftumfauentis.

Hæc in fimilitudine darum fit. Siquis in aulaalicuius Principb^P'^' lupplicium fit meritus,hunc fi ex gratia dimittet princeps, an non dices ci culPnbsp;remilTam, non proprio merito,fed gratuitobeneficio dementis Principb?nbsp;nbsp;nbsp;

ritus Sandi opus eft, qui expurger in nobis reliquum peccati,aut lai tern uet,nefuccumbamuspeccato, amp; doncupifeentijs carnis, ficutPaulus dicb^nbsp;tificantes Spiritu fada carnis.nbsp;nbsp;nbsp;lam hoc nobifeum accidit, quod in eafeÇDD

Ergo Chriftianus non eft formaliter iuftus, non eft iuftus fecundummD^^i,, tiam aut qualitatem (docendi caufa hifee vocabulis vtor, ) fed eft iuftusnbsp;prædicamentum ad Aliquid,nempe relpedu diuinæ gratiæ tantùm,amp;nbsp;peccàtorum gratuitæ, quæ contingit agnofeentibus peccatum, amp; crede^nbsp;quôd Deus faueat amp; ignolcat propter Chriftum ,pro peccatis noftristrao' j,nbsp;amp; à nobis creditum. Hanc iufticiam poftquam fide confecuti fumus,nbsp;celTe eft hoc balneo, feu lotione hac, de qua Plalmus dicit. Nam peccaru'^^jj,nbsp;quidem amplius damnat, fed tarnen remanet, vexât, amp; moleftè impedit,nbsp;piamur amoreergaDeum,nefic pleno corde credamus,ficut aut per Spirb^nbsp;lemus, aut Deus exigit, ne fiefimus cafti, placidi, benefici, amp;c.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;j,iii

Sed omnia quafi membra fuis vicijs laborant contra legem Dei. , magno conatu nos oppofuerimus amp; pugnauerimus, tuncpericulumeftj'^^[p,.nbsp;vitiagrandelcant, amp; nos retrahantin veterem impietatem. Sicut plurim^nbsp;planoftrorumhominumdocent, qui nunc auditoEuangeliolongèfumPnbsp;quàmantea. SicutetiamSedarum exempta teftantur. Sic enim Iccuri®,^^^^,nbsp;finonpolfit eosfiia ratio fallere,ac fifintfine carne. Illas Diabolicascog'_^^Jnbsp;nesquas afteruntadverbumDei,admiranturamp;vulgant,quafioracula,*quot;-'nbsp;nbsp;nbsp;! i

fit nullus remedio locus eft reliquus. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;are,*'

Contra hanc lècuritatem prodeft orationem Dauidis benèconfided quapoftquam remilfionem peccàtorum, quodad culpam rogauit, amp;innbsp;dia Dei lætaturetiam hoepetit, quo reftatvt laueturabiniquitatibus, vnbsp;tur fîbi Spiritus Sandus,'virtus amp; donum illud, quod intus in cordenbsp;purget reliquum peccati, quodper Baptifmum cpit lepeliri, lèd nondu® rj;,nbsp;lèpultumeft. AtqjhæceftvitaChriftiana,fîcutegregièdifcribituradnbsp;vt quæramusea quæ furfum funt, tanquam mortui mundo, amp;quorin^j^j.jiïi'

- nbsp;-nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DEPECCATOVENIALI.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;2-1%

Et 1. Corinth. %. Vtmundemusnos abomniinqui-Spiritus. Significatenimreftareinfeamp; omnibus Chriftianis «ft nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Spiritus, hoc eft malas opinioncs de Deo, amp; carnis hoc

cupiditates Si hoc noftri laboris amp; ftudij elfe dcbere, vtadiuri Spiritu J^P^gt;?cmus.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Qui autem fibi toti fanâi amp; fine vitijs cftè videntur, hi inqui,

las^Zfidem. Si concipiunt opiniones, fidei quidem fimili-(lür Diabolo immiflas quibuspaulatim ftcuriàverboinimpietatem ab-^ntur.

dixcris credo in Chriftum, fed res pieniffimi laboris eft,vthæc encorde fixa amp; certa fit acmaneat. C^iainquinamentumSpiritusadeft.nbsp;noftra, nec Satan celTant, qui hoc agunt coniunâis viribus, vtomiflbnbsp;proprijs nos opinionibus gubernemus. Hinc oriunturfeôlæ amp; hærefes,nbsp;odcrunt, amp; ramen hocfuum odium nonputantpecca.nbsp;tüjjj^V^dZeluminrerprætantur. Igiturnonexpurganrnonablüuntjpecca,nbsp;quotidielaucæur, vrdcnbsp;tijjç fiamuspuriores,vtnouushomo rcfurgat,amp;vêtuscorrumpatutqtio.

^^hancChriftianorum quafipalcftram faciunt,quôdnonfolùm varijscH-corporalibus Ecclefiam Dcuspræmi finit,fed quodetiam hærefes amp; §ai,jP^rtnittitexcitari,vtcxerceatur'adretincndumverbum amp; fidcm, amp; expur.nbsp;^^/^^^^ÎQiri^speccati. Nam ideodatur Spiritus Sanlt;ftuscredentibus,vtnbsp;^ftiç^^^^^^^prentiænoftræ incordibusnoftris pugnet,quælc attolîuntaduerfusnbsp;Deinde vt nos exciter ad orandum, adpræftanda officia humani.nbsp;raaaxime aurem fratribus, amp; vtficanimusamp;corpusexerceatur, amp;nbsp;rliem fiamus lanéiiorcs.

rç igitur hæc confcffîoefr,quod Chriftianifintpcccatores. Nam ^®rio, ibi fignificatur inquinamcntum amp; fordes. ScdnoftriSo.nbsp;re,t^(^^Srnatantùm Philofopbicam iufticiam intelligunt,ftu qualitatein in men.nbsp;^'^^^rrithancdifcordantiam concordare. Ponunriufticiamceu qualita.nbsp;t. p?^rle,eacùm adeft fentiunttorum hominem eflelanóium in llfiritu amp;car_nbsp;àgitur audiunt Paulum elfe ele(ftum,amp;rameneffcpcccatorcm,pro«nbsp;^Qÿj^Jjj^riiaspcccatihærentis in natura, purantfe Chinieram aliquam audire.nbsp;Damnant igiturnos pro hæreticis amp;minanrurnbsp;l^^rii^d^^^Q'orideant nobis ad hune Plalmum ram nobilcm , amp; notum vuLnbsp;^^atiotjnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Dauid poft mifericordiam amp; miferationes hoc eftpoft iufti-

^^rcato-'^P^rat hoc quoque vt mundetur ? NamDauidhabens remiflîonem gratia, quem nullumpcccatumacculatnecdamnat,ta-habet adhuc immundumpeccatum,cui nihil dcçft,nbsp;Eronbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^¦5 ^riàm quod non potefteuni damnarc.

3^iniijj|^^^oid iuftus amp; iuftificatusadhuc habet peccaium,amp;proparte adhuc Ideoorat donum maximum Spiritus Sanéii, adhaslbrdes expurgan.nbsp;K donum hocfatisprobàt,noneireludumautiocumhancablutio.nbsp;etiam cauendum eft , ne ilias pcccati reliquias extenuemus.nbsp;etiam purgator amp; donum purgandi, Spiritusnbsp;Propheta difcrtè illas reliquias vocat peccatum Si ini.

irianquam non eft id peccatum, quod antcafuir,quiacaputciuseft P^r remiflioncm peccatorum. ideo non fimpliciter dicit Propheta:nbsp;3 ^cd amplius, ftu multùm laua me, hodiejCras, amp; ita deinceps pernbsp;omnem

omnemviwm, ab inquinamentis corporis ScSpiri tus, vt de die in dieraß^, .[ tioramp;certior,contraterroreslegis, donee fiam Dominus legis amp;nbsp;7rÄH^0cpo^M(j tuæ mifericordiæ, amp;c. Hæc eft doftrin^uiusPfalmi,nbsp;noftra Schola, inquanunquam perfediMagiftri euademus,nonnos,non^nbsp;ftoli, non Prophetæ. Omnes enim hic manemus diftipuli, amp;omnesnbsp;dumviuimus,ampliuslauari.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;jjti-

Hæfuntduæ partes iuftificationis. Prior eft gratia per Chriftumr^^y: quödper Chriftum habeamusplacatum Deum, vtpeccatum ampliusnonPnbsp;nos accufare, fed conlcientia fiducia mifericordiæ Dei, fitreduólainnbsp;Pofterioreft donatio Spiritus Saudi, cum donis fuis, qui illuminât contraijH^;,nbsp;namentaSpiritus 8c carnis, amp;defendamur abopinionibusDiabolicis,qUiDÿ.nbsp;bem terrarumfeducit, vt vera cognitio Dei in diem crefeat. Item alia don^*nbsp;tas,obedientia,patientia,vtcorpusnofîrum amp; concupifeentiæfrangantui'Ç.^pnbsp;obediamus. Quihocdonumnonhabent,auteoficnonvtuntur,fedâut^%'nbsp;nisfordes, aut fpiriruslabuntur,vtfinedifcrimine dogmataomniapü*!nbsp;hos dominatur caro,necnorunt taies, quid fithoeSpiritus Sandibalncunigt;^nbsp;Dauidhiepetit-

VENIALE A MORTALI PECCATO Dl-SCERNERE PERICVLOSVM. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.

f llv Tom. 2. lenenf. fol. 35. Pfal. 4. Scio nullam effetemeritatempede^pnbsp;rem,quàm veiledifeernere inter veniale amp; mortalepeccatum,præfertin^^^jjiinbsp;commotionisamp;tentationis. Illudpeccatuminquam,quodmotibusanii^nbsp;antis patratur, cùm folent vel libido vel indignatio, aut quæuis alia paflî®^nbsp;natantùm^ verùm multis quoquehoris hominem quandoqucoccupare?^^ lt;i;ifnbsp;confenferit nec ne ipfe incertus fit. Quin non raro diuina diîpofitionc, nbsp;uoluntaria palfioeft boni amp;fyncerianimi,adeoabfconditavtmetuat,ip^^^[i)inbsp;credatfe confenfiffe. Quo remediofoletdiuinamifericordiaconferuaiei^-pjJnbsp;litate diledos fuos,quos infignibus donis præ cæterisornauit,neijsind^^^qjnbsp;cæterisfuperbiantamp; perçant. ProindemihiApoftoli dogma triftiffiiDun^nbsp;pientiflîmumeft, vtfaltem veiperi quifqueadfe redeat, amp;iracundiamnbsp;cepit, dormitumiturusponar,fratrique concilietur. Neque enimpo^^^'j^pii'nbsp;tempus aptius huic rei defîniri, quàm Solis occafus amp; finis diei, vbi amp;nbsp;nia amp; opera finiuntur, amp; animus iamquietioreft,aptusq5 ad deponend^^J,nbsp;ôfomnem maliciam,fiueincam confenferitfiue minus Nam delidaqi'^^nbsp;ligit ? Atque in Omni Opéré metuendum eft, indicium Dei ftridiflîm^^*

Tom. 2* lenenf.fol. 426. ContraLatomum. lùftus amp; fîdelisabsqj habetgratiam amp; donum. Gratiam quæ eum totumgratificet, vtpcrfonap jjnbsp;accepta fit, amp; nullus iræ locus in eo fit amplius. Donum verb quodnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;jjecdquot;

peccatoôc totacorruptionefuaanimi amp; corporis, fmpijflîmum ergo^^ Baptifàtum effeadhucinpeccatis, aut non elfe omnia peccatapleniffiuiei^ , (£i.nbsp;Quidenim ibi peccati vbi Deus fauet, amp; nullum noffevultpeccatum,nbsp;tum acceptât amp;fandificat ? Sedhoc non eft referendum ad noftrampu^nbsp;vtvidesjfedadfolamgratiamfauentisDei. Remiffaluntomniapergrau^'^^.,igt;',nbsp;nonduni omniafanataper donum. Donum etiam infulum eft,ïjiofF'nbsp;tum eft, laborat vtpeccatum expurger, quôdiamperfonæ indujtuni^ /nbsp;tem malum extrudat, cm hcentia fada eft eiCienth. Interim dum hæc 5nbsp;peccatum dicitur amp; eft verè natura fua, fed iampeccatum fineira, fineleg^jP

bild nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;pcccatum innoxium, modo in gratia ÄT domo eins pcrfeueres. Ni-

j ^rtpeccatum à feipfo,fecundum naturam fuam,ante gratiam ÔC poû gratiam, ténbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tiacflatir» Aliter enim nunc tratflatur quam antea, Quomodo an*

fitcognofceretur amp; obrueret nos. Nunctratflatur vt non tudnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Atnon ob hoe,non eft vete naturaliterpeccatum. Qiiin ingrati-

o Ol iniuria eft gratiae ÔC doni Dei,negare ipfurn verè eflè peccatum. Gratia qui* ha^nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;peccatum habet, quia perfona tota placet. Donum autcm peccatum

ob nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;expurger amp; expugnet,fed ÔC perfona non placer,nec habet gratiam,nifi

onum hoc modo peccatum expurgare laborans. Deus non fidtos fed veros ftatores faluos facit,non fitflum fed verum peccatum mortificare docet.

to amp; nbsp;nbsp;'^ni modum intelligendi amp; loquendi fimplicem 0^ Pauhnum ego qug*

Vila (Tffi ^^bere in tradatu peccati Sd gratiæ. Hic purus ôtl fîneerus, prorfus fine tufa ' ' g capitur,nullis diftinÆonibus indiget,ÔCmiro modo blandus aper*nbsp;Scripturam aperit. Non efthîc necefledicere, peccatum apudnbsp;eft pro vero peccato capi,quo gratia amp; do*nbsp;dAn ^jPureamp;verècommendetur. Qiiodfiquisneset, verè peccatum eflè, hîcnbsp;'quot;«JniDeiblafphematamp;ringratuseft.

pç. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;doceo, vtomnishomo in omni opéré ftioftiatfe tantum habere de

f\ç J nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;in ipfo nondum eft eiccrum peccatum, qualis arbor talis frudus.

Ho nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;mundicia fua inieipfo, glorietur autem in gratia do*

fltjod fauentem Deum habet,qui hoc peccatum non imputât, inftiper do* 0 dédit quo expurger. Veritatem ergo confiteatur, quod fi fecundum naturamnbsp;gratiam iudicandus eflèt, nonpoflèt ftibfiftere ante faciem eius. Nuncnbsp;gtatia nititur,nihil eft,quod eum aceufare poteft. An fùnt hæc tam obftura,nbsp;Ps rnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^ttienfa ilia volumina de peccato âf gratia congefta An non iam

fidei SC ratio ilia, quæ cogéré videbatur, vt peccatum pro caperetur,pulchrè conueniunt f Quid facilius dicere, quàm peccatum tracfta*nbsp;ti'anbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^tiangelio C Si lege fola tracfîes,mors amp; ira eft,fi' folo Euangelio, gra*

vtroque verè ÔC naturaliterpeccatum. QirocircaPa* tti autoritäres, qui negant peccatum eflè in iufto, omnes intelligendæ font iècun*nbsp;bç^nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;non fecundum naturam peccati vel legem , Chriftus enim nos li*

Pomes eft origo viuaciisi* 'nquietifsimaacftualium peccatorum. Omitto hîc dicere, quod Originale pec*nbsp;peccata,ita amp; incredulitas eft. At nemo vnquam fatis diligit,crcdif,nbsp;enimpromptuseft, fedcaro infirma, en'amnbsp;fomes verè efta{ftuale peccatum,a(ftualis priuatio, fiue defedlusnbsp;fç ^bquæ adeflè debet, amp; adualis pofitio feu præfentia infirmitatis aliorum ad*nbsp;qnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;qui deeflè debent, vt verè dixerit S. lacobus : Nos eflè initia creaturæ Dei,

çjjp^^um complementum,partim iufti,partim peccatores,hoc vno ialui Ól ab impqs peccatum agnofcimus, confitemur 0£. expugnamus, cui illi potiusnbsp;°ediant.

GencC Tom.z.fol.14.4. cap. ip* Sed inquies,Cur Deus fic labi fuos finitf Nobis dem non licet curiofius inquirere, de faóiis Dei, amp; tarnen facilis hîc eft rclpon*nbsp;Vult Deus noftram imbecillitatem nobis notam eflè, neabeamus infecuntatc.

Xja nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;OB PECCATO VSiîlAtKnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;» flf

Loth i'gituf S^lîxa Gftlt;îlafamiha,vidcrant Sodomitarum peccata, SimctitQti cxccrati, (èd quid nunc ipfis accidit f Tarn fàndi homines, abominandonbsp;polluuntjid quo apud Sodomitas vix fadum eft, aut faltem non vulgô

Cauâ igitur par et, vult Deus vt humuliemur omnes, ÔC tantum de ipw® ricordia gloriemur, quod enimadnosattinet,nemoalteromcliorautfanctio ,nbsp;nemo tam grauiter peccat, fi Deus manum retrahat, tu eodein peccato te po*^ .nbsp;Vtrumque igitur hic horribilis cafus docet,vt te coramDco humiles,ó^ afsioUoPnbsp;gubernatione Spiritus Samfii ad Deum ores

Genef, Gap. 40. Tom, 4« fot ? lofeph cum in fpiriru quidem eflet tamenhomo fuit perinde vt alij fandi omnes,qui in carne m an ent, licet nonnbsp;fecundumcarnem, vt ait Paulus : Garo concupilcitaduerfusfpiritum, qu^P'^g^nbsp;in Omnibus fendis per totam vitam eorum durât, in alrjs magis, in alijsnbsp;igitur loieph credidit, fperauit, gratias egit in tribulationibus, tarnen nihilnbsp;eft, eum etiam legem in membris fuis repugnantem legi mentis fenfiflc.nbsp;lionemfecundum carnem, ÔC motus quofdam impatientiae habuit, fednbsp;rauit, non quod afeiduo eos fenferit, fed vno aut dimidio die, fæpè etiam bidtJOnbsp;triduo, fecundum beneplacitumDei, qui finit tentarifuos, fed cum tentation«nbsp;prouentum, vt pofsint fuftinere. ^lt;5 tttU^ fadtKr Cin tag JWftI kttrâamp;Ct fan.nbsp;feine Murmura Çabeil, fed tarnen dominari debet fpiritu. Sicut dicitur Genef nbsp;te fit appetitu? tuus,ne definitiue concludas difiidentiam 8lt; defperationem.

Garo quâm adhuc circumferimus, facit vt gaudium fpiritus non pofsit eh« P fedum,nec queat hocpracftare quod debet: non enim eft inhac vitaabfcpnbsp;amp; tarnen frenanda SC conpeftenda eft, ne dominetur murmuratio amp; impad«^^ nbsp;etiamfi vrgeat, folicitet, impellat ad indignationem,

Acceflerunt igitur fpirituales têtatiönes,ad mala quae carné fugit fatigaï^ duriter exercuerunt.Miferum enim eft,humiliari in carcere,pati exilium,cont«^^,nbsp;negligi,rclinqui folum fine confilio amp; auxilio, pro fumis benefictjs fiimmain inamp;nbsp;titudinem experiri. Ideo maxima haecpatientia fiiit, quae non caditinhom'n^^'nbsp;Poftquam vero vidit Diabolus conflidari lofeph cum tentatione murmuration^jnbsp;impatientigjtum demum ignita tela iua in ipfum torfit, quale illud fuit : Sinbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;0/

es,die vt lapides ifti panes nant. V ides miferabilem ilia QC diuturnam calamit^t« des praeces tuas eflê irritas, clamas,inuocas,credis in Deum,fed fruftra, ModoPp^^^jnbsp;bas teperinterpraetationêfômnij pincernac liberari amp; exaltari pofle, Agèlih«^^nbsp;Deus ft vult te. Hgc tela animum aegrum ÔC feucium longe grauius excruciamn*^'

Gum Içtantur pij in fpiritu 8C cantat: Fortitudo ÔC laus mea Dominus, tnnPL cul abeft Diabolus, amp; ceflàt murmur amp; impatientia, abCT WCn kt {Otm ntöffnbsp;lt;p/fo f Utnpf ÎW (i^irf.Quandiu fonant voces illæ lau dum QC gratiarumadionts:nbsp;nedicamDominum in omni temppre,femper laus eius in ore meo,Exultabo innbsp;falutari meo, 6Cc. tantifper cuanefeunt omnes tentationes moefticiæ ÔC diffidcnj*nbsp;aclatè panditurclû S)Cparadifùs,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ifl verfofi^cn. Cum vero iterum deP«*^

tuncredit cogitatio de calamitate, defertione,exilio, ficut lofeph fecum repntan^p vend i turn efle à fratribus,qui nunc domi in fummo ocio 00 delicifs viuerentjip**^,nbsp;ferrime vndo ÔC cocluib in carcere,qui nihil tale vnquam meritus eflet,nihilnbsp;ciffet,nbsp;nbsp;nbsp;0^ i(l öer teuftl/ wen ba^ waffer (rub wirb / fo ftfi^ct cr ger« / »«b tempi

*^Juine,fuperßja^ö^Q {^detiamdeincredulitate, diffidentia, delperatione, odio, ^ontemptuDei,idolatria,hærefibus, Sic^ cum ait:Et concupifcçntiam carnis nonnbsp;pcrHcietis.

Qliafi dicat : Ego icribo, vt vos mutuô diligatis» Hoc non fâcitis, necp ett'am Poteftis,quiahabetis carnem,Ô(r earn corruptam concupiicentia, quaenonfolùm ex*nbsp;^*^tinvohispeccatum,fed ipfum peccatum eft. Alioquifiperferftamhaberetis cha*nbsp;^fâtem,nullatrifticia,nullaaduer{àfortunatammagnaeflèt, quæ illam charitatemnbsp;*^erturbare poflèt,perfuamp; enim eflèt per totum corpus. Nulla vxor tam deformisnbsp;^*æt,quâm maritus non vehementer amaret, alijs mulieribus formofiisimis faftidi-^*^Âc. Hoc non fit. Impoftibile eft igitur, vos diledione iuftificari.

OnarPn^,.,T, f-i»«« merpiinrarpHofQrinaTn de fide. Nam onortPt manere ii..

ajî nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DE PECCATÓ IN RENATIS REtlQVOnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,

IdquodHierônymuSjVtaliosfilentiopraîtcream, qui mirificus amatoföc« fenfor caftitatis fuiqingenuc fatetur, ô quotics,inquit, ego ipie in eremonbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;*

amp;:inillavaftaiôlitudine, quæ, exufta folisardoribus, horridum MonachisP* ftat habitaailum, putabam me Romanis intereflè dclicijs, ôifc. Item : Uk ig*^nbsp;cgo,quiobgehennæmetum, talimecarcere ipiè damnaueram, Scorpionumnbsp;tùm iocius ôC ferarum, fæpe choris intereram puellarum* Pallebant ora nbsp;S)C mens dcfîdciqs æftuabit in frigido corpore,amp; ante hominem fuum iam carne^^.nbsp;inortua,fola libidinum incendia bulliebantjamp;c. Sitantos ardores libidinis fenlit^nbsp;cronymus,qui pane 2C aqua in eremo viditauitjquid putas fentire noftros nbsp;fantfti ventris cultores^qui fe itareplêqamp;^iftendunt lauticijs, vtmirum fit,nbsp;pi medios C Qiiare nelt;]^ Monachis,ne£p peccatoribus in mundo ifta tantumnbsp;tur, fed Catholicæ Ecclefiae, omnibus^ pijs, quos adhortatur Paulus, fpiritu afliDnbsp;lare,vt concupiieentiam carnis non perficiant, hoc eft, vt non folùm cohibeant^nbsp;fos motus carnis,libidinem,iram,impatientiam,ÔCc, Sed etiam fpiritualesilloSjO^nbsp;les funt,dubitatio,blafphemia,idolatria,contemptus, odium Dci,ôCc.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,

Necp,vt dixi,Paulus exigità prjs,vtcarnem proriùs abijciant,amp;: perdant, fc itaeamcoherceant,vtfpirituiiubditafit,Rom,i3.iubetnosfouerecarnem.nbsp;non debemus efle crudeles in aliorum corpora, nec ea vexare iniufto labore, it^nbsp;noftra Quare iuxta præccptum Pauli debemus carnem noftram curare, vt pofsir tnbsp;lerarelaboresingenij Ô6corporis, adneceisitatem tarnen, non ad alendamnbsp;pifeentiam vult curari earn, Italt;» fi caro incipit laiciuire, reprime eam ipiritu» Sip^^nbsp;git,duc vxorem. Melius eft nubere,quàmuri. Hoc faciens,ambulas fpiritu,nbsp;fequeris verbum Dei, ÔCfacis voluntatemcius. Cæterùm, vtdixi,hocpraecept^nbsp;de ambulando fpiritu, ÂTc. non iblùm ad Eremitas M onachos,ièd ad omnesnbsp;etiamfi non vtantur libidine,pertinet» Princeps cocupiieentiam carnis nonnbsp;cum diligenter facit officium iuum,cùm bene praceft ftibditis, punit fontes, èCnbsp;centes défendit. Ibi caro amp; Diabolus repugnant follicitanteum,vt iniuftun^nbsp;lummoueat,vtobfequaturfuiscupiditatibus,amp;c. Hîcnifiipiritumducemft^^pnbsp;lur ôô verbo Dei reeftè 6C piè monentieum de officio fuo, obediat, perficit con^^E,nbsp;feentiam carnis. Sicquifqueinfiia vocatione ipirituambulet, ÔC non folùm 1*^^*nbsp;nenijfed etiam alia opera carnis,non perficiet.

Caro enim concupifeit aduerfiit Spmtum,fj}iritiK dditerfat carnem. Paulus, cùm dicif, concupiieere aduerius ipiritUAn, fpiritum aduerium carnem, commonefacit nbsp;quodfenfurifimus concupifeentiam carnis, hoceft, non folum libidinem,nbsp;perbiam,iram,trifticiam,impatientiam,incrédulitatem,6Cc. verùm ita vult no^nbsp;fentire, ne illis confentiamus, aut ea perficiamus. Hoc eft, ne ilia cogitemus»nbsp;quamur, ÔC faciamus, quæfiiggerit, amp; ad quacfollicitat nos caro. Vt fietiamnbsp;commoueatadiram,tamenita iraftamur, vtPiàl. 4. docetjUepeccemus,nbsp;velitdicerePaulus : Scio quod follicitabimini à carne ad iram, inuidiam,lt;l^nbsp;tionem,incredulitatem,0!fc. Sedrefiftiteipiritu,nepeccetis. Si vero dei^®^^nbsp;ce fpiritu carnem iequimini, concupiieentiam carnis perficietisnbsp;nbsp;nbsp;morieminfi

manorum 8. Sicdiiftumhocintelligendum eft, non de fola libidine, fed de^'^ regno p eccati, 06 c.

Kiccautemfibi inuicem aduerfantur, ut non quitcunque uoïueritisddhifciciati!. Hi duo di^^^ inquit,in corpore veftro:Caro Ô6 Spiritus,aduerfintur fibi, vt non quæcunqü^nbsp;lueritis,illa faciatis. Ifta verba potentialiter accipiOjid eft, vt non poisitisnbsp;quae velletis.Et hie locus dare teftatur, Paulum ifta fcribere Saneftis, hocnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;jf

Jîæ credenti in Chriftum,baptiiàtæ,iuftificafae,renouaræ,ô6 perfetftae, habenfit^ fionem peccatorum. Et tarnen dicit,eam habere carnem liftftantejn contra

tödemmodo de fcipfo loquitur,Romanorum Ego carnalis fum, vcnuftdatus fubpeccatunK Et deinde, video aliam Legem in membris meis, rcpugnantem Le»nbsp;gi mentis mea?,amp;^c. Item : Infcelix ego homo, SCc. Hîcanxiè laborant non folumnbsp;ÎSophiftæ, fed etiam quidam ex patribus, quomodo Paulum excufent. Indignumnbsp;cntmiudicant,quód dicatur eledlumillud organum Chriftipeccatumhabere. Nosnbsp;fideinadhibcmus verbisPauli,quibusingenuefatetur, fe venditumefleftibpecca»nbsp;tum,captiuari pcccato,habere Legem repugnantemfibi, carne (è ieruire Legi pee»nbsp;cati. Hîciterum refpondent, Apoltolum ifta loqui in perfona imp to rum, Impifnbsp;nonquaeruntur dcrebellione, pugna, captiuitate peccati, quia peccatum potentesnbsp;in ipfls dominatur. Ideo ifta querela verifsimè Pauli eft, omnium Sandtorû, ÔCc,nbsp;Nonfolûmigiturimprudcnter,fedetiam impie fecerunt, qui cxcufarunt, Paulum,nbsp;amp; alios Sandos non habere peccatum. Ifta enim perfuafione ex infcitia dodrina:nbsp;fidei nata,priuarunt Ecclefiam maxima confolatione,aboleuerunt remifsionem pecnbsp;catorum,amp;: Chriftum reddiderunt ociofum.

Qliare Paulus non ncgat fe carnem amp; carnis vitia habere,cum dicif. video aliam Ltgem in membris meis, Sgt;Cc. Ideö credibilc eft, eum aliquando fenfifle libidt»nbsp;^etn» Opinor tarnen earn bene fuppreflam fuifle grauibusamp; magnisillistentatio-=iHisanimiamp; corporis,quibus,vteiusEpiftolæindicant, ferè perpetuo exeteita-tusamp;fvexatus fuit. Aut ft quandoep lætusamp;T fortis, libidinem, iram, impatien»nbsp;damjamp;c. fenfit,tarnenfpiritu reftitit, ÔC illos motus non permifit dominari. Itacpnbsp;nullomodoconcedamus huiufmodilocaconfolationeplenifsima, quibus Paulusnbsp;Wtam carnis contra Spiritum in fuo proprio corpore deferibit tarn ineptis glofsisnbsp;deprauari. Sophiftæ Sgt;C Monachi nullam fpiritualem tentationem expert! funt,nbsp;deo tantum bellum geflerunt cum libidine reprimenda èC vincenda, ea viefto»nbsp;¦'ainflati, qua tarnen nunquam potiti ftint, putauerunt fe longe meliores 5gt;C Ian»nbsp;dtioresefleconiugibus, vtinterim non dicam, quod ifto ipeciofo praetextu alue»nbsp;hnt ÔC confirmauerint omnis generis horribilia peccata , diflènfionem , ftiper»nbsp;^lt;am,odium,contemptumproximi, fiduciam propriae iufticiae, praefumptionem,nbsp;egleäum pietatis ÔC verbi, incredulitatem, blafphemiam,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Contra ifta pec»

fata non pugnauerunt, imd ne quidem duxerunt eftè peccata, tantum in ftultis impijs votis fuis obftruatis ftatuerunt iufticiam, in neglctftis peccatum.

Nos vero certo ftatuere debemus, noftram capitalcm, rotundam, 6C perfe» iufticiam eile Chriftum. Si nihil eft,quonitipoflumus, tarnen iftatria, vt aitnbsp;aulus,manent,Fides,Spes,Charitas, Semper igitur fidendum ÔC fperandum eft,nbsp;f^perapprehendendus eft Chriftus, vt caput fons iufticiæ noftre, qui in huncnbsp;f i^fditjnon pudefiet.

^finde operam dare debemus, vt etiam externe iufti fimus, hoc eft, ne aften» pamurcarni,quæfemper ftiggerit aliquid mali,fed illi refiftamusper Spiritum. Nenbsp;itangamur impatientia propter ingratitudinem contemptum vulgi, qui abuti»nbsp;I itrlibertate Chriftiana,fed Ipiritu vincamus hanc amp; omnes alias tentationes. Qua»nbsp;U'nus igitur lutftamur ljairitu contra carnem, eatenus etiam externe iufti ftimus»nbsp;flyanquam ifta iufticia nos coram Deo non commendat.

Nemo igitur deiperet, cum fenierit carnem ftibinde nouam pugnam ^'Ouere fpiritui,^ aut fi non ftatim poterit carnem cohibere , vt fpiritui ftibietftanbsp;Cuperem ÖC ego me habere firmiorem amp; magis conftantem animum,nbsp;qiJi non iôlùm minas Tyrannorum, hercies, quas fanatici fpiritus ierunt, öi^nbsp;icandala ac tumultus, quos qdem ftiftitant, egregiè contemnere poftet, fed!nbsp;S^i etiam pauores amp; dolores ftatim excuteret, qui denique mortemnbsp;V üj acerbam

acerbam non cxhorrefccret,fed cam tanquam gratifsimum hofpitem exdperct, inuenio aliam Legem in membrismeis, rebellantem legi mentis meæ, ÔCc, nu)nbsp;luôlanturcum inferionbus tentationibus, vt font, paupertas, ignominia, in?'nbsp;tientia,ÔCc,

Ideônemomiretur,aut perterrcfiat, cùm fentit in corpore foo banc Garnis contra Spiritum,(èderigatfe verbis Pauli, caro concupilcit aduerfosnbsp;turn. Item:Haec fibi inuicem aduerlàntur,vt non,quac volueritis,illa feciatis.

His cnim fententfjs confolatur tentatos» Quafi dicat. Impofsibile eft, omnia ducem Spiritum foquamini,fine vllo fenfo,aut impediment© carnis»nbsp;roobftabit,amp;ita obftabit,vtnonpofsitisfacere,quælibentervelletis» Hîc fad^d inbsp;vt carni refîftatis,ne concupifcentiam eius perficiatis, hoc eft, vt Spiritum fequa''nbsp;ni,non carnem,quæ facile impatientia frangitur, cupit vindidam, mordet, dubit^^nbsp;murmurât,odit Deum,iralcitm ef,delpçrat,amp;c. Itaque cûm aliquis fentit hancnbsp;nis pugnam,nonideôabi|ciatanimum,fed refiftatlpiritu, 8C dic3.t : Egofomp^^*^nbsp;tor, ÔC psccatum fontio, qm'^ carne nondum exutus fom, in qua tantifper haet^^nbsp;catum,donec viuit* Sed fpiritui,non carni oblequar, hoc eft, appréhendantnbsp;lpeChriftum,acipfi«s verbo meerigam, at^ hoc modo eredus concupifcti^^*^nbsp;camisnonpcrfidam.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,

Valde prodeft prfs hancdocflrinam Pauli benè cognitam 8C meditatantfo^ quiamirabiliter confolatur tentatos. EgoMonachus, putabam ftatimacfon^nbsp;de ßlute mea,fi quando Icntiebam concupiicentiam carnis,hoc eft, malum mot**»nbsp;libidinem,iram,odium,inuidiam,amp;c. aduerfos aliquem fratrem. Tentabann^*nbsp;ta, confit ebarquotidiè,SCc» Sed nihil prorfosprofi'ciebam.

Qin'a ftmper redibat concupilcentia carnis,ideô non potcram acquiefcer^/ perpetuôcruciabarhiscogitationibus. Hoc, amp;illud peccatum commififti»nbsp;laboras inuidia, impatientia, 8^c, Fruftrà igitur ingreflus es facrum ordinefli»nbsp;omnia bona opera tua inutilia font. Si turn intellexiflêm recftè Pauli fent^^^^'^i;nbsp;caro concupiicit aduerfos Spiritum,amp;^c. Haec fibi inuicem aduerlàntur,amp;c.nbsp;que adco me afflixiflèm, Sed, vt hodiç foleo, cogitaftèm, Martine, tu non car^ jnbsp;prorfos peccato,quia carnem adhuc habes,iènties igitur ccrtamen ipfius,iuxtailnbsp;Pauli,Caro refiftitipiritui.Neigiturdefpera,fedrelu(ftare,neconcupifcentianidnbsp;P erficias, StT turn non es fob Lege.

Mem ini Staupicium dicere folitum, Ego plufquam millies Deo uouij^J reprobiorem,Iednunquam præftiti,quod voui,pofthacnon uouebo talequi'^^^nbsp;quia experientia nunc didici, me hoc non pofle præftare. Nifi igitur Deus P^^nbsp;tusamp;^ propitiusmihi propter Chriftum fit,Sc opratamac flicem horulamnbsp;feritjCum tnihi migrandum erit ex hac mifera vita, non potcro confiftere cumnbsp;ÔCbenefadismeis. Hæcnonfolùmvera, led etiampia SCiandla deipcranbnbsp;quam necefle eft fateri ore 6C corde, quotquot ialui fieri volunt.Nam Sancftiooi^^^^nbsp;tunturfuaiufticia,fedcumDauideclamant: Ne intres in indicium cum fer*J°^znbsp;quianon iuftificatur in conipedu tuo omnis viuens. Item ; Si iniquitatesnbsp;ueris Domine,Domine quis foftinebit t'lntuenturautem Chriftum propd^° -,()nbsp;fuum,qui vitam dedit pro peccatis ipforum. Deinde quod reliquum eftnbsp;carne,nouerunt hoc non imputari,fod per rcmiftione condonari fibi.Interimnbsp;nbsp;nbsp;,

fpiritu pugnant contra came, non quod omnino eius cocupiicentiam non ftnt, fod quod eanon perficiant.Ita^etiamfiientiant carné furereôCrebellarenbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Li/

fe quando^ etiam per infirmitatem in peccata labi,non tarnen ideo defponden^^ mum, neque ideo ftatim cogitant, iuum vitae genus QC officium ac operanbsp;VOCâU'3^

Magnam igitur confolationem habent pij, ex hac doet nil a Pauli, quod nörint lepartiin carnem,partim Ipiritum habere,fic tarnen vt Spiritus dominetur,caro lub*nbsp;iecîafitjlufticia regnet,peccatum lèruiat. Qui ignorât hanc docflrinam, QÇ cogitâtnbsp;piosdeliercprorfus carereomni defe(fi:u,ô^ tarnen ientit contrariû, is ad extremumnbsp;3-bforbeturfpiritu trifticiæ, £lt; defperat. Qui verohanc dodlrinamnouit 8Crerte eanbsp;''dtur,huic etiam mala neceflè cft cooperari in bonum.Nam cùm caro iollicitat eumnbsp;pcccandum,hac occafione excitatur Si vrgetur ad quaerendum remiisionem pecgt;nbsp;^torum per Chriftum,ad iufticiam fidei ampledendam, quam alioqui tanti non fa-fwet,necjp tanto defiderio iuipiraret. Ita^ valde prodeft, vt nonnunquam fentia-malicjjjnnaturæamp;^carnisnoftræ, vt vel hoc modo expergefiamus amp; excite-nuradfideiïi Siinuocandum Chriftum». At^ ifta occafioneChriftus fitartifexpo-mirificus Creator,qui ex trifticia gaudium, ex terroribus confolatio-

Hoc ego dico,ne qui's putct,peccatumpoft acceptam fidem,no eflè dum.Pcccatum eft verè peccatum,fiue ante,fiue poft Chriftum cognitumnbsp;tur.Et Deus fetnper oditpeccatumjmô omne peccatum,quod ad fubftantiaw»nbsp;attinet,eft mortale. Quôd autem credenti non eft mortale fit propter Chriftuin pinbsp;piciatorèm, qui peccatum fua morte expiauit. Non credenti in Chriftum non tonbsp;omnia peccata mortaliafunt, fed etiambonaipfius opera peccatafiint, luXtaiU ,nbsp;Quicquid non eft ex fide,peccatum eft* Ideo perniciofus eft Sophiftarumnbsp;peccata diftinguuntpenes fubftantiamfalt;fti,non penes perfonam. Quinbsp;ôé æquè magnum peccatum habet, vt incredulus, credêti tarnen condonaturnbsp;imputatur, Incredulo retinetur 6^ imputatur. Huic veniale, illi mortaleeft.nbsp;propter differentiam peccatorutn,quod credentis peccatum minus,incredulim^^^nbsp;fit,fed perfonarum.Credens enim fide ftatuit peccatum, cum Chriftus feipfti^ Fnbsp;eo tradiditjfibi elfe remrflùm* Itacp peccatum habens peccans, tarnen manetpr^jnbsp;contra, incredulus, impies. At«^ ea eft verê piorum fapientia amp; confolatio, nbsp;etiamli peccata habeant QC committant, tarnen fciant, ea propter fidem in Chnft^nbsp;nonimputarifibi,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;. jU

Hgcin confolationem piorum dico*Nam hi foli verefentiunt,fe peccata nbsp;nbsp;»

St committere,hoc eft,fe non fatis ardenter amare Deum,ex corde illi confidetc, fubinde dubitarefe illi cur^ efle,inaduerfis rebus impatientes elfe,ÔC irafci DcOj ,nbsp;Hinc illæ quærelæ Sancîorum in Scriptui-is,præcipuè in Piàlmis. Et Paulus 9^^nbsp;tui-jfe venundarum fub peccatum. Et hîc ait,carnem refiftcre fpiritui. Qiiia veto Inbsp;alibi ait.) fpiritu faâacarnis mortificant, SC in fine huius capitis, carnem cumnbsp;cupifeenttjs ô(^defîderrjscrucifigunt, nonnocent, necdamnant eos peccata¦nbsp;autem carni obfequuntur,perficiendo eius concupilcentias,amittunt fidemnbsp;turn Sandum. Et nifi deteftentur peccatum, amp; reuertantur ad Chriftum, quinbsp;tradidit Ecclefig vt lapfos recipiat ôô erigat,at(p ita fidem amp; Spiritum fancftumnbsp;perent,inpeccatis moriuntur.Quare dehis non loquimur,qui fomniant fefid^ .nbsp;bere, Sf tarnen interim in peccatisviuunt. Hihabentféntentiam foam, fecuflo^^nbsp;carnemviuentes moriuntur. Item,manifefta font opera carnis,Fornicatio,nbsp;quibus prgdico vobis,ficut prædixi,quod qui talia agût,regnû Dei non côfoqtictu

Ex his etiam intelligi poteft,qui veri Sanóli fint.Sunt autem non trunci des, vt Sophiftæ ÔC Monachi fomniant, qui prorfus nulla re afficiantur, autnbsp;concupifeentiam carnis fentiant,fed,vt Paulus ait, Caro ipiorum concupifeftnbsp;fus fpiritum. Ideo peccatum habent, ôC peccare poflùnt. Et Piàl:j2. teftatur,San^ ,nbsp;confiteriiniufticiam foam,2lt; orare pro remiisione impietatis peccati foi,cui toynbsp;Dixi, confitebor aduerfum me iniufticiam meam Domino. Etturemififtüuip*^nbsp;tem peccatimei. Pro hac orabit ad te omnis SanduSjamp;c. Deinde orat totanbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;j,

quæ certè fantfta eft,remitti fibi peccata, amp; credit remifsionem peccatorum. Ët 14.3. orat Dauid: Ne intres in indicium cum feruo tuo, quia non iuftificabitur iunbsp;Ipedu tuo omnis viuens.EtPlàlm: 130. Si iniquitates obferuas Domine,nbsp;quis foftinebit f Apud tepropiciatioeft,amp;:c. Sic loquunturamp;Torant Maximnbsp;«5h,Dauid, Paulus, SCc. Ergo idem loquuntur QC orant eodem fpiritu omnesnbsp;Sophiftæ icripturas non legunt, aut fi etiam legunt, tarnen obdudlo ob oculos vnbsp;legunt, ideo vt de nulla prorfus re, ita netp de peccato, necp de iàntftitate retft^nbsp;earepolKint.

SiMtcm fpirituducimini,noneflis fub Le^e. Paulus non potcft obliuifei docfttir^jj,;* de fide, fed femper earn repetit SCincuIcat, etiam cûm de bonis operibus agft-obijciat aliquis, Qin fieri poteft, quod fob lege non fimus. Tarnen tu Paulenbsp;jios carneau habere,quæ concupifcat aduerfosSpiritum,quaEmiliter,vexet,Ôi^^^/-,nbsp;uetnc^i''

DOMANDO ET EXTIRPANDO.

^«ttos,amp;c. Et reuera fentimus peccatum, nec illo fcnfu liberarf poflunius , vt naxHnè veltmus. Hoc certe eft fub Leg^ eflè» Cur ergo Paule di'ds, nos non eftcnbsp;^ubLcgc i Hase res,inquit,nihil VOS moueat, fed hoc faltem agite, vt fpin'tu duca*nbsp;'Tiini, hoc eft, vt hanc voluntatem feruetis, quæ aduerfatur carni, ÔC eius con*nbsp;fup/lcenti'as non perficit ( hoc enim eft duci, feu trahi fpin'tu ) turn non eftisnbsp;^bLege*

SicPauIus de ieipib Ioquitur,Romanorum 7. Mente fèruiolegi Dei, hoc eft, fpiritu nulli peccato fum obnoxius. Carne verb feruio legf peccath Itatp pij nonnbsp;fub lege, fcilicct fpin'tu, lex enim non poteft aceußre ferreiententiam rnor*nbsp;tis contra cos, etiamfi ipfi peccatum fentiant, ÔL fateantur ft peccatores eflê. Quianbsp;us ademptum eft Legi per Chriftum, qui fatftus eft fub Legem, vt eos,qui fob LegCnbsp;crant,redimeret. Ideo hoc, quod vere peccatum eft contra legem, lex pro peccatonbsp;non poteft aceußre in pijs,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;a

Tanta eft igitur potentia dominij ipiritus, vt quod vere peccatuwi eft, tarnen Eexnonpofsitaccufare. lufticiaenimnoftraChriftus,quemfideappræiî^^ditnus,nbsp;''epræhenfibilis eft ideo à Lege non poteft accufarn Donee in illo haeremus, ipi^nbsp;ducimur, ÔÔ à Lege liberi fumus. Sic cum Apoftolus etiambonaoperado-eer, non obliuifeitur difputationis de luftificatione, fed femper indicat, impoßnbsp;iibileeflè, nos operibus pofte iuftificari* Reliquiae enim peccati haerent in car*nbsp;ne, Ideo donee ea viuit, non definit concupifeere contra fpintum. Nihil ta*nbsp;men periculi inde accipimus, quia à Lege liberi fomus, modo ipiritu ambu*nbsp;lenius.

Et his vcrbis,Siducimini fpiritu, non eftis fub Lege, egregie poteris tcipfuni SfaliosvehementertentatoSjConiblari. Sçpe enim accidere iblet, quod homo, ira,nbsp;ndio, impatientia, libidine, fpiritu trifticiæ, aut alia concupifeentia carnis, tarn for*nbsp;titer excrceatur, vt eamprorfus nonpoßtt excutcre, etiamfi hoc maxime cupiaf.nbsp;Qihdhîc facial 7 num ideo defperet Non, fed ira dicat. Caro tuaiam pugnatôCnbsp;ßrkaduerfus fpiritum. Sinito earn furerequamdiu vult, Tu modóftlineaftèntia*nbsp;tis, ftd ambuia amp; ducere ipiritu, vt concupifeentiam eius non perficias. Hoc fa*nbsp;lt;iens liber es à lege. Aceußt perterrefacit quidem te fed fruftra, SCc. In tali ergonbsp;lucla carnis contrafpiritum, nihil melius eft, quant in confpecftu habere verbum,nbsp;ex eo confolationem fpiritus petere.

Nequemoueat ilium, qui hanc tentationcmpatitur,quo Diabolusitapoteft ptecarum exaggerate, vt videatur fibi prorfus fuccumbere in paroxifmo, niliil*nbsp;qucfentiat,quam meram iram Dei amp; defperationem. Hîc faltcm non iequatur ien*nbsp;fum fount, fed lioc Pauli ditftum arripiat. Si fpiritu ducimini, hoc eft, ft fide innbsp;Chriftum VOS erigatis, noneftis fob Lege. Itahabebis præfidium potentißnbsp;fintum, quo poterit omniaignitatela, quibus ille malignuseumpetit,extingue*nbsp;rc. Vtmaximeigiturbulliatamp;infaniatcaro, tarnen omnes ipfius motus 8Cfuriænbsp;non poterunt nocere QC condemnare eum. Qitia fpiritum ducem fèquens, nonnbsp;præbet carni aflenfum, neque perficit eius concupifeentiam. Itaque id vnicumnbsp;eft remedium, vt furentibus carnis moribus, arripientes gladium ipiritus , hocnbsp;eft, verbum falutis, ftilicet, quod Deus nolit mortem impfi, amp;lc. pugnernus courra cos, tunc baud dubie vidlores erimus , etiamfi durante pugna plane contranum ientiamus. Remotoautem exoculis verbo, non eft confilium , neque ail-xilfom, 6:e. Ego expertus ifta loquor:paflus fum varias amp; multas pafsiones, ÔCnbsp;«asgrauifsimas, Quàmprimumautem aliquod dieftum feripturæ appræhendi, 6nbsp;jllitanquam faa æanchoræ innixius fum ftatim deferbuerunt tentationes, multdnbsp;mausvincere.

Docét ergo Paulus in fumina, hac difputatione de lu(fla carnis ÓC fpirïtus;lt;l Sandi, feucredentes, non poßintperficere hoe quodlpin'tusvult. Libentet^^^j,nbsp;fpin'tus vellet totuseflè purus, fed caro coniunda illi non permittit. Saluinbsp;funtper remißionem peccatorum quæeft in Chrifto. Deindequiaetiain^JJ*.jnbsp;lant ÓC ducuntur fpiritu,non funt fub lege, hoe eft lex non poteft aeeufare P,nbsp;terrefaeereeos,66c. autfiedam hoe tentet, tarnen non poteft adigereeosad^nbsp;rationem.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;. .

initnifefia funt uutem opern camis, quitfunttCrc. Hieloeus non eft dißimihs tiacChrifti ; Afruëîibus eorum agnofeetis eos. Nunquideolliguntdelpm®'7(jfjnbsp;aut de tribulis ficus Sie omni's arbor bona,fru(ftus bonos faeit. Mala autem^^^Pnbsp;frudus malos facit,fîCe. Paulus plane idem hoc loco docet,quod illic Chrifttis-Icilicet teftari opera amp; frult;fius,an arbores bonæ fint,an malæ,an hominesnbsp;ducemcarnem,anducemïpirftum, Quafi Dieat. Ne quidam veftrum caufl^^ j^jjnbsp;fè non intcUigere me nunc diflèrentem deludacamis SCfpiritus, fubîjciai^^°|ji)nbsp;ob oculos,primàm opera carnis,quorum pleratp etiam impijsnotaftint,Deih^nbsp;(ftus fpiritus, Hoc^ Paulus ideo facit, quia multieranthypocritaî internbsp;hodiè etiam internos,quifimulabant,feeflepios,ia(ftabantfpiritum, 8C quo^anbsp;ba attinebat, egregrie nouerant dodrinam pietatis, Interim tarnen non fp*^,nbsp;carne ambulabant,ac opera ipfius perficiebant, Eaep re Paulus manifeftenbsp;eos non eflè taies,pro quibus ielè venditabant. Et ne hanc eius admonitionet'nbsp;tcinnantjfcrt contra eos horribilem fententiam, Qiiod regni Dei hasredes no'nbsp;vt ea admoniti fefe emendent.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;. jjn

Quaclibet ætas etiam in pifs peculiares fuas tentationes habet,Iuuenilein virilemambitio QC vanagloria, ftnilemauariciapræcipuèexercer, Hinefop^.^rnbsp;nullumfuiflêunquamfandum,quem non fæpiusinvita follicitauerit C3xo^nbsp;patientiam,iram,Slt;c. HincPaulus deSanôis hîcloquens,dicit,carneminip'*nbsp;cupiftereaduerlus fpiritum, SCc. Italt;pnonaberuntdefideria, amp;pugnaecamiSjnbsp;tarnenideo ftatimobfunt illis, qui eas fentiunt. Sed itade hacre iudicand'^j/nbsp;Aliud eflè folicitari à carneÔCeius concupiftentias non vitro ferre, fed fp^,ilinbsp;bulare ÔC reniti,ô(rc. Aliud eflè, aflèntiricarni, ÔC opera eius fecurèperficere,nbsp;commorari,ôi: tarnen interimfîmularepietatem,amp;:ia(ftarefpiritum,amp;:c.prio'^^el*nbsp;folarur,dum dicit,eos lpirituduci,SC fub lege nô eflè.Pofterioribus cominaty',^iiJnbsp;numinteritum. Imôquando^ etiam accidit, vt Sandi labantur, ÔC deüdcti^j^^,nbsp;carnis pcrficiant. Sicut Dauid grandi SC horribili lapfti cecidit in adulterium* inbsp;autor fuit cædis multorum, dum volebat Vriam in acie perire. Ea^ re hnbsp;etiam occafionem dédit gloriandi contra populum Dei, adorandi Idolumnbsp;blafphemandi Deum Ifrael.Lapflis eft horribiliter 5C Pctrus,càm negaretnbsp;Sed quamiibet ilia peccata grandia fint, tarnen non ex contemptuDei, aUt d^nbsp;malicia,lèd exinfirmitatecommiflàfunt. Deinde admonitfinonperfeuerai^nbsp;ftinatiin peccatis,Ied refipuerunt, Sgt;Cc^ Taies infra, cap. d.iubetrecipfiinft*^*nbsp;ftaurari,dicens, Sipraeoccupatus fuerithomo,amp;c.Ideo qui exinfirmitatenbsp;labuntur, illi non denegatur venia, modo rurium refurgant, ÔC in peccatisnbsp;feuerent: Perfeuerantiaautempefsima eft, amp;c.Siautem non refipifcunt,^^^Ypj)fnbsp;obftinati perfîciunt defideria carnis,certiftimum fignum eft, quôd dolus fit' nbsp;tuipforum.

Defidertfs igitur nemo carebit, quoufep in carne viuit, ideoep nemo Im^ tentationibus. Alius tarnen aliter tentatur, fecundum diicrimen perfonaf^^f)'?»nbsp;grauioribus motibus exercetur,quales fimt Trifticia fpiritus,blafphemia,d7nbsp;defperatio,5Cc. Alius crafsioribus,quales funt,libido,ira,odium,SCc. Sednbsp;requirit à nobis, vt ipiritu ambulemus, SC carni refiftamus. Qyi autem

^qui'turjamp;pergitfecurus dcfideria ipfius perficere, ille fdat,fenon pcrtinercad maxime feie omet nomine Chriftiano, tarnen feipium fallit: Qixi enimnbsp;^nriftifunt, carnemiuamcrucifiguntcumconcupifcentrjSjSCc.

Tom.4» lenenf.fol.jjj. in cap. n.Matth* Omnis blafphemia remittetnrhomp us.Non folum de peccatis communibus,fed etiam deblafphemia dicit^quodfincnbsp;®niar^ifsibilia,prætcrblafphemiam infpiritum, fcilicet blafphcmare homines,nbsp;eftjfed fpiritum blafphemare irremifsibile cft»

Hic quæftio oritur de peccato in Spiritum Sandturrijde quo etfi alias dióum fit, n öC in praefentia paucula quædam fubtj ciemus*

in Spiritum Sanctum, quç etfi in tc fint ferè eadem,ta* PraefumptiOjImpugnatio agnitg Verita*nbsp;ficVef fnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^Duidentia fraternae gratiaejmpcenitentia nnalis. Quæ

fu nbsp;nbsp;nbsp;,9untur feu officrjs exercentur, fcilicet tempore fecuritatis 0^ pacis,

n'a ^*°P'Jgnatio,obftinatio,Temporeangufl:iaeamp;turbae, defperatio, inuiden-'Jipttnitentia.

fua nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;temporefecuritatis confidit,præfumitamp;certus fibividetutfcfeÔC

arguitur, tune uperbusjö^ rcfiflit veritati fibi contrariae, etiamfi feiat eflè veritatem,non vultta-n cedere praefumptionCjSC ita impugnat agnitam ven'tatem. Perfeuerat obftina-n ifta praeferiptione ÖC impugnatione. Et moritur ita in peccatis fuis, induratus,nbsp;g^^auatuSjincorrigibilis* Econtra. Imptj cum cæperint fentire iram Dei,ficut Cainnbsp;liQ^^i gratiam efle cogitant. Cum viderint feie rcprobari,inuident omnib.nbsp;in Elutem,vellenttp nullum làluari,SC omnes cum eis perire, Perfeuerantnbsp;lt;in ^nidentia ÔC defperationCjUec finunt fefe conuertere. Et ficut obftinatio eftnbsp;Poenitentia quaedam finalis tempore fecuritatis, id eft in praefumptione SiC irnpu«nbsp;»nd^'rnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;impoenitentia finalis eft obftinatio quaedam tempore anguftiaeid eft

(Pcil ^^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;eft infignis lapfus,êx qui hune locum ad purgatoriu applicat

nitt'^^^ nbsp;nbsp;nbsp;fiîcjnecp in fiituro remittetur ) Ergo inquit aliqua peccata in futuro re-

Eo nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ftilicet in purgatorio,alias no diceret neep in futuro, ÖCc» Valde dormitat

htr nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Chriftus hîc de blafphemia fpirittis loquitur, quod hgc non remitti-

Cad nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;uecinfuturo.Ergo fi fola blafphemia no remittitur in futuro,lèqueretuf

hac ^°ftM^entfa,quöd omnia peccata in futuro poflent remitti. Et fi'c remifsio in «eatur^P®^nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'ecefläria,quia in futura poflet obtineri,tantu fi à blafphemia abfti-

Eoc V * , fi^nl vide quam periculofum fit feripturam male int elletfta adducere»Nä 9uiinbsp;nbsp;nbsp;. %fionus vir per totS mundum cofirmauit errorem ilium de purgatorio,

fius errores SC monftra gencrauit, fcilicet apparitiones fpirituu pro anima-tta nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;peregrinationeSjidolatriam Sanlt;ftorum QC horribilem illam Sa-

P*^°Ph^natioemperMiftirü venditionem,amp;velutoperis bonicomunica-Et plane Sacraments iftud mortuis feruire fecit, ''uis abftulit, Hic certe elecfti fiint in errorem duefti 0^ mirabiliter feruati.

DOnfeipfùm exponit. Marei j,vbi dicit :Qui blafphemat Spiritum, æternum, fed reus eft æterni iudieq. Quae verba fâtisnbsp;'*lt;0 dMatthaci( nequehîc,neque in futuro ) intelligendum effe, non di-*nip L ^*^aremifsione,fcdconiun(ftimfimpliciternegatiuè, quôd nulla fit re-^0 blafphemiae. Deinde hoc etiam ridiculum, quod in futuro feu purgatorio fa-libnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;folùm V enialium peccatorû,aut faltemfatisfadtionê pro mprta*

«c remifsis, Nam eu qui in peccato mortali moritur dicunt fimpliciter damnan*. Nonnq

Nonne ergo furor eft docere quod Chriftus in hac vita remifsionem omniuiD P torum,etiaminfinitorum QC maximorum peccatoruminftituerit, Sgt;Cnbsp;cata feu fatisfadionem temporalem referuarit in purgatorium f Scilicet quinbsp;debitori centum milliatalentorum, non remittit etiam vnumobulum.nbsp;horribilia funt iftamendacia,amp; tarnen plusformidataamp;fublimius honorata, Qnbsp;ipfum verbum Dei, per totum mundum enim regnarunt.

Et eft purgatorium vera blaiphemia, contra claues à Chrifto donatas. dicit.Quodcunque folueris fuper terram, folutum erit in ccclis. Non diciuQ^^nbsp;foluenturinfuturo, fed ftiper terram foluta, ftint omnia in clofoluta.nbsp;illud. Dimittite QC dimittetur vobis. Non dicit dimittite, amp; quaedam hîc, 4^nbsp;infuturo dimittentun Et contraOrationem Dominicam QC Symbolumöc^^)nbsp;prgcepta pugnat purgatoriu. Quia in omnibus tribus habetur remifsionbsp;ficutdicit, Dimitte nobis. ItemRemiisionempeccatorum, Item:Egonbsp;Deus tuus,0Cc. Quare manifeftum eft, purgatorium eflè vnum de maximis a ¦[nbsp;nationibusSCoperationibusSatanæ, amp;conterruit totum mundum, SiCnbsp;omnium opes,SC ftatuit Papam regem regum, atque fupra Deum SC verbuurnbsp;Qtiia plus timuimus Papam cum fuo purgatorio,quam Deum cum ftionbsp;plus confififumus abiblutionePapaea purgatorio,quam vera Abfolutionenbsp;ferno.Plura depeccato in Spiritum Samftumreperies.Tom. 3, lenenffohj®^*^nbsp;in Efai. Item Gcnef, T om. a. fo 1. 140*

Genef Cap. a.fol. ^4. Habemus quidem liberum quodammodo arbitfit^j, qs quaeinfranosfunt, fumus enim conftitutimândato diuino Dominipiftiu^nbsp;risjvolatilium cli, SCbeftiarû agri, Hæcinterficimus cum liber, fruimur cibis vnbsp;fuppeditantSCalijscommodis.

Item.Tom. j.Ienenf.fol.tzS. deferuoarbitrio. Qiiod ft omnino vocefli omittere nolumus, quod eflettutifsimumSC religiofifsimum, bona fidenbsp;tenus vti doceamus vt homini arbitrium liberu non refpeClu fiiperioris, fed taH^nbsp;inferioris fe rei concedatur, hoc eft, vt fciat fefe in fuis facultatibus QC poflefti*nbsp;habere ius vtendi,faciendi, omittendi,pro libero arbitrio^Licetcridipfumregaturfol^^nbsp;librp arbitrio,quocttKque illipl^cuerit.

Tom«4Jenenf.fol. ^72» Hofèæcap.tj, Etfi enimratio imperarefibip®^^*^ cofentiat omnibus cupiditatibus, quod attinet ad ipfiim externum opus.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;jjjt

cohibet, fæpemoderaturvitiofos impetus, idenim nifi aliquomodo innobis^^^, pofitum, quælegumpoliticarum, quae difciplinac effet vtilitas, quam tam^n,^^nbsp;topere diuinitus -commendari yidemuS f Ac docet experientia, camnbsp;lam efficere, ne omnes pariter fncaedes,adulteria SC alia vicia prolabanuitjnbsp;mem inde effici non poteft, quod fit arbitrium liberum, hoc eft quod hoiDO ^nbsp;Spiritu Sando pofsit fe gubernare, rede facere, ac Deo commendarenbsp;quod caput eft de quoliberiarbitrqdefenforespugnant. Namipfaconcupd^S^fjnbsp;peccatumeft, neceftociofa, fed perpetuo contra legem Dei folicitat animos«nbsp;igttur nihil in homine boni eft, ft non per Spiritum Sandum,prius corda fidenbsp;cata,Sc per remifsionem pecccatorum nobiftum nata iniquitas fublata foerif«

£gt;E LIBERO ARBITRI O. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;14t

fendimus in homine nihil eflèboni,nec poflè ab hominc boni aliquid fieri,niû Spif i-tus Sanâus eum régénérer* Sieur Ecclcfia cgregiê profedô canit de ipiriru,finc tuo ïiumtnc nihil eft in homine, nihil eftinnoxium* Ecfi enim cxrernam difcipliiiam,nbsp;quæinarbitriohominisaliquo modo pofiraeft,Deus exigit ÔC probat, tarnen hacnbsp;gt;ionliberamuràpeccatis,nonliberamuràmorte,noncommendamurDeo,vtrcmit-*nbsp;tat pcceata, amp; vitam aeternam d onet. Contingunt hæc tantum fide, ex merito filqnbsp;Bei

) quipropeccatisnoftris fiia morte iàtisfeGit,amp;^promiisionem Spiritus à pâtre accepit, per quem eorda mouentur, vt Ôi. credant remifsioncm peceatorum refPnbsp;fient peccato,ac nocenti concupifeentiaî, quae non ptius tota moritur, quàm câro hgenbsp;tnoriatur.

. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;4. lencnfi fol. 578. Pfal* $t. Sed ne in ciuilibus quidem poflùmUs pronun*

integra* Videmusenim quantusfitlegumcontemptuspræci-P^ntium retfla, ôd quanta diflôlutio difciplinæ, propter quam leges Mâgiftratus *ninitusconftitutifunt* Sic Medicus fæpe decipitur in miieendis, Phaf macis, SCnbsp;®onnunquamper imperitiam occidit decumbentem. Qui ipfum oculorum lumen,nbsp;*^resamp;alia organa omnia conceperunt vitium ex peccato,neque ira fiint iàna SCnbsp;fient in Adamo ante peccatum fuerût* Hæc ièniuum corruptio manifefta cftgt;nbsp;Htiid inipiritualibus eflè putasf Sumus igitur per peccatum fimpliciter auerfi à Deogt;nbsp;?^vt nihil de Deorecftèfentiamus, fed fimpliciter ièntimus de ipïo ficut de Ido*nbsp;®»Cicero SC alij in Republica magni viri, fi res ipeeftes, egregie funchi iunt fuo mugt;nbsp;®^c,{èd fi euoluas animos, videbis eos non alia re ad id excitatos,quâ ftudio glóri^,nbsp;tcftatur gnome ilia Celebris ,Mentem tu fola peruris gloria. Haîc veto an nonnbsp;manifefta nota eft,amiflg noticiæ Dei,cui per obedietiam feruire debebamus,nbsp;JJonnoftram quxreregloriam. Nunc autemdiuerfiimfit, quodnonDeigloriam,nbsp;^noftram ipibrum gloriam quaerimus in Deo SC omnibus creaturis* Sicilliipfinbsp;^totum infignis continentia SC fobrietas fuit, gloriam praecipuum habuere fcopumnbsp;Siiem fpcdarent,non voluntatem Dei,

nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;peccatum noftrum eft,quod in peccatis nati ftimus SC concepti,Hoc didp

^^Bauidexperientia propria* Ideoficdefinit, vtfignificetpeccatumeflècorrupt Qtemomnium virium, interiorum SC exteriorum,ideo vt nullum membrum ofrigt;nbsp;^umfiiumitanuncfaciat, ficut inParadifo antepeccatum, fed diftefsimusà Deo,nbsp;P ^ni conicientiamala,morbis SC morti obnoxq, ficut poenae verba oftenduntiQua'nbsp;die comederis de hoc ligno, morte morieris* Diftimus aut hate ex Iblo ver*nbsp;111nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;deftitutae, etfiinmedijs hismalisiacerent, non tarnen ea rede in*

^^^nint, Nam mortem iudicarunt necefsitatem aliquam naturalem,non peccati P®nam eflè. Sic de tota hominis natura non poflunt iudieare, quia fontem non no-itjvndehg calamitates in humanum genus promanarunt,

Tom*5,fol* 177'. deSeruoarbitrio. Liberum arbitrium eft plane diuinumno* nec illi poteftcopetere, quàm ibli diuina:maicftati. Ea enim poteft SC facit(fi*nbsp;^^Ifal: canit)omnia,quÄ vult in cöelö SCnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;hominibus tribuitur, nigt;

hilo tribuftur, quàmfi di'uimtasquoqueipfacistribucrctur, quolâcffl^^® nullum eflèmaiuspofsit. ProindeTheologorum erat abïfto vocabulo abftiBet^nbsp;Cum de humana virtute loqui vellenf,amp; foli Deo reh'nquere. Deinde exnbsp;ore SiC lermone idiplum tollere, tanquam facrum ac venerabile nomen Deo W®nbsp;ferere,Ätque fi omninô aliquam vim tribuerent hominibuSjalio vocabulo,quaflinbsp;berû arbitrium docerent nominandam, prgfertim cùm nobis cognitû perfpe^^'^^^nbsp;fit, mifcrè falli ac feduci eo vocabulo.populum, vt qui longe aliud audit 2^ conopnbsp;CO vocabulo, quàmTheologifentiuntô^difputant.

Eft enim magnifica nimis SC amplifsima, plenatp vox liberi arbitrij, qna^ lus putat earn vim fignificari( ficut SC vis SC natura vocabuli exigit)quç libéré pOquot;nbsp;invtrumqueievertere, nequeeavisvllicedatvelfubiec^afit. Qiiodfi iciretho^nbsp;eus habere,SCmodiculamfcintilIulamvixeafignificarijeamqueprorfiis ineffieatnbsp;fe fola,captiuam ÔC feruam Diaboli,nonmirum fi lapidarentnos, tanquamnbsp;6C deceptores, vt qui aliud fonemus, aliudque longe fignificemus, imô noc uUnbsp;confiât aut conueniat,quid fignificemus.Qui enim Sophifiicè loquitur(aitnbsp;odibilis cft, maxime fi id in rebus pietatis facit, vbi de falute æterna pericü^^nbsp;eft.

Cùm ergo fignifîcationcm rem vocabuli tam gloriofi amiferimus, imo ,j quamhabuerimus ( quod Pelagia ni voluerunt SC ipfi hoc vocabulo illufinbsp;inane vocabulum tam pertinaciter retinemus, in periculum SC illufionemÜ^^nbsp;populi f Non alia làpicntia, quam nunc Reges ÔC principes, inanes titulo^nbsp;norum ÔC Regionum quoqiie velretinent, vel fibivendicant acia«fiant,nbsp;terim penemendicifint, ac nihil minus quàm earégna ÔCregiones habent* Vefnbsp;lioc tolerahile, quando neminem fallunt aut ludunt, iedieipfos vanitatepafi^ nbsp;lîullofànèlucro. Ac hîc periculum falutis SCillufionocentifsima efi,

Quis non rideat vel odio potius habeat intempefiiuum ilium vocabulo*^ ihnouatorem , qui contra omnium vfum inducere tentet eum modum loO^ Jnbsp;di, vt mendicum vocet opulentum non quod aliquid opum habeat, fednbsp;Rexaliquis illi fuas donate pofsit, Faceretqùeid velut ferid, nulla figura^,nbsp;tionis, fcilicet vel antiphrafi vel ironia. Sic aegrotum vfque ad mortem, perfeji^^nbsp;num, ita (ànè, quia aliter illi poflèt iuam iànitatemdare« Item fi illiteratifsi^, j.nbsp;idiotam voce literatiisimum, quia alter quiipiam literas forte dare pofsit. fia .nbsp;fonat. Homo efi liberi arbitrîj, ita fânè, fi Deus illi fuum concederet.Hoc abumnbsp;quendi, quilibetde quolibet fêiacfiare poflèt, vtille efiDominus cliÔCtei^^j,nbsp;Deus hoc ei donaret. At hoc non eft Theologorum fed hiftrionum 6C Quadgt;aJpnbsp;torUm. Noftar verba debenteflè propria, pura,fobria, ôCvtPaulus dicitjf^*'^nbsp;irreprathenfibilia.

Quod fi omnind vocem earn omittere nolumus, quod eflet tutifsimum giofifsimum,bona fidetamen eatenusvti doceamus, vthominiarbitriumlib^^^Cnbsp;non refpefiu fuperioris, fed tantum inférions fereiconcedatur, hoceftvtfc*^ a'nbsp;in fuis facultatibus ÔC poflèfsionibus habere iusvtendi pro libero arbitrio,nbsp;idipfum regatur folius Deilibeto arbitrio, quocunque illi placuerit. Cæterui^.nbsp;Deum, vel in rebus quæ pertinent ad falutem vel damnationcm, non habetnbsp;arbitrium, fed captuus, fubietfius SC fèruuseft, vel voluntatis Dei, vel voWnbsp;tisSatanæ.

Eftresdefolotitulo.Tom.i, f0.327. in Aflèrtione articulorum,SCc. trium poftpeccatum,res eft defolo titulo, 6C dum facit quod infe eft, p^ccafnbsp;liter.Nititur hicarticulus primo,verbo Auguftini,de fpiritu SC litera.cap^.hb^nbsp;arbitrium fine gratia, non valet nifi ad pcccandum. Rogo quæ eft ifia libert--^

ÖE LIBERO ArBitRÎÔ. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^45

ftön nifi in alteram partem poteft, eamque peiorem r Eft hoc eflè liberum îiôft poiTenifipeccare:

SedAuguftino non eredam» Scripturas audiamus» Chriftus dicit. lohan.ij^ Sine me nihil poteftis facere. Quid eft hoc nihil, quod fine Chrifto facit liberuninbsp;arbitnum Præparat fe inquiunt, ad gratiam per opera moraliter bona. Sed eanbsp;Chriftus hîc facit nihil» Ergo per nihil fe præparat. Mira præparatio qUae per nihilnbsp;fit. Verum quid illud nihil fit, ipfe fcqu enter expo nit, dicens: Siquis in me nonnbsp;manferit, mittetur foras, ficut palmes, arefeit, SC colligunt eum,00 inignemnbsp;mittunt, amp;(. ardet» Oblecro quæ èft tua frons meretricia, làntftiGime vicarie Chrifti,nbsp;qua fie audeas Domino tuo contradicere» Tudicis quodlibèrum arbitrium poisitnbsp;fe parare,vt intret ad gratiam.Contra Chriftus dicit, quod mittatur foras, vt longiusnbsp;fiat a gratia. Quam pulchrè concordat tua bulla cum Euangeliof

Chriftum ergo audiamus, qui palmitis excifi ponitqùintppèrditionis gradus,' quftsus oftehdit eum ft non modo, non polft ad bonum parare, ftd neceflàrionbsp;peiorem fieri» Primus eft quod foras mittatur, ergo non intromittur, daturinpo*nbsp;teftatem Satanæ, qui non permittit eum conari ad bonum.

Qyid enim aliud foras mittete poteft fignificare Secundo arefeit hoc eft^' quotidie peior fit fibi relidlus» Atque hæc lunt opera duo liberi arbitrtj,ftilicet pecgt;nbsp;care, 6^ perfeuerare augefterétque in peccatis, foras mitti amp; arefcere» Si enim aliudnbsp;poteft liberum arbitrium, Chriftus cef te mentitur»

Tres fequentes pnæ funt, colligunt fcilicet ad iudicium, vt conuincatur cunl alijs. Deinde data fententia,in ignem mittunt aeternum,vbi tan,dem non nifi argt;nbsp;det id eft pnam luet acternam. Nihil ergo polft liberum arbitrium, non eft vtnbsp;ifii fingunt, non meritorium operari, ftd eft foras mitti amp; ar eft ere. Palmes exgt;nbsp;ufus non fefe parat ad vitem, neque enim poteft, ftd longius fit à vite, amp; magis a£nbsp;inagisperit, Ita ôô liberum arbitrium, ftuimpius homo.

Erafmus fie definit liberum arbitrium. Tômô tertio » ïencnf folo ? » De Scruo arbitrio . Liberum arbitrium hoc ftntimus, vim humanae voluntatis^nbsp;qua fe pofsithomo applicare ad ea, quæ perducunt ad æternam falutem, aut abnbsp;jfdemauertere.

Prudenter lâne definitioà te nuda ponitur, nec ilia eius particula C vt mOS cftaliorum)dcclaratur, quôdnaufragium non vnum forte veritusfis, Cogorita*nbsp;queegofingtüasdifcutere,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;»,

definitum fi rigide examinetur, latius patet quam definitie», quagt; lem defininonem Sophiftævitiofam dicerent, quôties videlii:et definitie non ex-»nbsp;plet definitum. Nam fiiperius oftendimus, liberum arbitrium, nemini nifi folinbsp;Deoconuenire.

Arbitrium fortalsis homini aliquod redlè tribueris, ftd liberum tribuere iit rebus diuinis, nimium eft » Quod liberi arbitrij vox omnium aurium iudicio progt;nbsp;prie id dicitur, quod poteft facit ergaDeum, quæcunque libuerit, nulla lege,nbsp;^lloimperiocohibitum» Neque enim feruum dixeris liberum, qui fub imperionbsp;^omini agit.Quanto minus hominem vel Angelum redtè liberum dicimus, quinbsp;ub imperio plenifsimo Dei ( vt peccatum ÔC mortem taceam ) fie degunt, vt ne mo*nbsp;*Bcnto confiftere luis viribus pofsint»

Igituthîcftatim inforibus pugnant definitio quid nominis 8gt;C definitie quid fei, quod vox aliud fignificat, Qc aliud reipfaftntitur» Redius veto vertibilcarbftnbsp;X qnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;triurTjVèfî

144* nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;LIBERO ÄRBITRIO.

tn'um,velfflutabilc arbitrium dkeretun Nam fic Äuguftmus ÖC poft cirm Sophlftf» glonam ÖC virtutem i'ftius vocis ( liberum ) extenuant,adie(fto illo dctrimeto, quonbsp;vertibilitatemliberiarbim'jdicunt, Ätqueitadeceret nos loqui, ncinflatis£lt;in^'nbsp;niter faftuofis vocabulis,corda hommum luderemus. Vt amp; Äuguftmus fenttt,nonbsp;adcerfam regulam fobrijs ÖC proprijs verbis, debere loqui. In docendo enininbsp;citas, Sc proprietas Dialedica requiritur, non autem ampullae SC figurac Rhetori^^nbsp;perftiafionis.

Scd ne verbi pugna deledtari videamur, donemus interim id abufui, magno ÔC periculolb vt idem fit liberum arbitrium quod vertibile arbitriunbsp;Donemus öC illud Erafmo quod liberi arbitiij vim facit humanæ voluntatiSj^^nbsp;fi Angelorum no fit liberum arbitrium, quod hoc libello folum de hominuflij*'nbsp;bero arbitrio agere inftituit, alioqui SC in hac parte ,detinitiofuerat ardiornbsp;definitum,

Adeas partes veniamus, in quibus rcrum cardo verfitur, quarum aliqtix^^t^ aperteftint,aliælucemfngiunt,vel vt fibijconfcientiæ nihil nonmetuant, cum*'nbsp;hil definitione apertius SC certius edi debeat, Obicurè enim definire, perindcnbsp;nihil definite. Apertælunt ilia:: Vis humanæ voluntatis, Item qua fe potefthoa*nbsp;Item, ad ærernam fâlutem, fed Andabatæfuntiftæ, applicare,Item,adeaqu3cp^^'nbsp;ducunt. Item auertererQuid igitureflè diuinabimus illud, applicarenbsp;ludauertere f Item quid funt ilia, quæad æternam falutem perducunt r'nbsp;proripiuntilla^ Mihivt video, cum vero Scoto,aut Heraclito res eft, vt dupl^^nbsp;borefatiger. Primùm aduerûrium infoueis ÔCtenebris(quodfacinus5CaudaX^nbsp;periculoftimeft)palpitans 8Crentansqugritem,acnifiinuenero fruftra SC cuinbt^^nbsp;pugnemjaeraquein tenebris verberem. Deinde fi produxero in lucem, tum 'nbsp;mum iam quærendo feflus, æquo marte manus conieram.

* litatem, vel aptitudinem volendi, nolendi, cligendi, contemnendi, appto^^'/zt refutandi, amp; fi quæ funt al iæ voluntatis aeftiones. Iam quid fit eandem viin**^nbsp;applicate 8C auertere,non video nifi ipfiim veile, eligere, SC nolle contcnii*^'^*^nbsp;probate, refutare, ipfàm fcilicet adionem voluntatis. Vtfingamus vimd^^nbsp;eflè medium quiddam inter voluntatcm ipiàm ÔC atftionem fiiam, vt qaanbsp;tas ipiâ aClionemvolendiÔC nolendi elicit, SC qua ipla atftio volendi SC nolt^nbsp;elicitur»

Aliud hîc nec fingere, nec cogitare datur* Si fallor culpa fit autoris, qui uit, non mea qui inueftigo. ReCtè enim dicitur apud luriftas, verba obfttU^nbsp;quentiSjCÙm potuerit clarius dicere interprætanda eflè contra ipfum. Et hîcinttt*nbsp;modernes mcos ignorare volo cum fuis fubtilitatibus, craflte enim dicendufl^ nbsp;gratia docendi èC intelligendi.Ea veto quæ ad çternam falutem perducunt,nbsp;eflè verba opera Dei, quæ offèruntur voluntati humanæ, vt ijfdem feiè ^pp'*^^nbsp;velauertat. Verba autem Deidico,tam legem quàm Euangelium, legeexig^nbsp;opera,Euangelio fides. Nulla enim funt alia,quæ vel ad grariam Dei,vel ad fal^nbsp;æternam perducunt, nifi verbum SC opus Dei. Siquidem gratia vel Ipirituseu^Pnbsp;vita, ad quam verbo ÔC opéré diuino perducimur.

Hæc autem vita vel falus æterna res eft incompræhenfibilis captui ficut Paulus ex Efaiarefert t. Corinthiorum fècundo. Quæoculus nonviditjnbsp;auris audiuit, nec in cor hominis aicendit, quæ præparauit Deusnbsp;Nam Sc is inter ftimmos articules fidei noftræ numeratur, vbi dicimus; Et vitanbsp;nam, Qyid verôiniftoarticulo valeat liberum arbitrium,Paulusteftatur«»^^jjS

DE LIBERO ARBITRIO. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^4?

Deus inquit ca nobis reuelault per Spiritumfuum* Qiiafidicat. Nifî Spintusreucx larit, nullius hominis cor quicquam de ca re noflèt, aut cogitaret, tantum abeft vtnbsp;feapplicare ad id vel appetere pofsit»

Vide experientiam, quid excellentifsima ingenia inter Gentes, de vita futura amp;refurredionefenferint.Nonncquo excellêtioresingenio fuerunt, eomagis ridi*nbsp;culum lib's fuit refurredio ÔC vitaæterna f Nifinon fuerunt ingeniofi Philofophinbsp;gt;lli amp; Graeci, qui Äthenis Paulum hæc docente Spermologon ÔC nouorum Daemo-worum aflèrtorem dicebant»

PortiusFeftusAd»z4» Paulum infanum clamabat, ob prædicationcm aeternac vitae, Qiiid Plinius de ijs rebus latrat libro, 7. Quid Lucianus tantum ingenium fnbsp;^pidine illi fuerunt f Denique adhuc hodie plerique quo funt maiorc ingenionbsp;amp; cruditione, hoe magis rident eum articulum, amp; fabulam eflê putant, idlt;p palam,nbsp;INam occulte nullus plané hominum,nifi Spiritu Sando perfufus, nouit, credit, autnbsp;°P^^^alutem aeternam, etianifi voce amp; ftylo iaditent. At vtinam eodem fermentonbsp;liberi eflèmus, mi Erafine, tam ranus eftinhoc articulo fidelis animus. Ha-

IgiturEralmo autore, liberum arbitrium eft vis voluntatis, quæ poteft à feiplâ cC nolle, verbum amp; opus Dei, quibus ducitur ad ea, quæ excedunt 06 captumnbsp;fenfum eius. Si vero poteft veile amp; nolle, poteft SCamareSC odiflè. Si amarcói^nbsp;poteft ôî^aliquantulumfacereLegem ÔC credere Euangelio, Quia impofsi'nbsp;^eiijflaliquid vehsautnolis, vtnonaliquidoperisea voluntatepoisis, etiamfinbsp;Ptohibente alio perficere non poisis,Iam cum inter opera Dei, quç ad iàlutem per-t? tnors, crux ÔC omnia mala mundi numerentur, poterit humana volun-mortem fiC lui perditionem veile, Quin omnia veile poteft, dum verbumnbsp;Dei veile poteft. Quid enim infra, fupra, intra extra, verbum ÔC opus Def, ni-^weus ipfe vfpiam eflè poteft f Quid autem hîc relinquitur gratiae ÔC Spiritui San-

Of Hoc plane eft diuinitatemlibero arbitriotribuere,fiquidem Legem 5C Euan-Umvelle,peccatumnollemortem veile,diuinaevirtutis eftlblius, vtPaulus quot;Otvnolocodicit,

Proinde nemo poft Pelagfanos redius de libero arbitrio Icripfit quam Eraß tutluperius, liberum arbitrium eflè diuinum nomen, ac diuinam vir-gnificare.Hanc vero nemo illi tribuit hadenus præter Pelagianos,Sophiftgnbsp;gtnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fentiant,longe aliter certè loquuntur. Qiiin Pelagianos quoque lon-

Wusd^*^^^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;enim toti libero arbitrio earn diuinitatem tribuunt, Eraß

illi faciunt liberi arbitrij duas partes, vim dilcernendi Sdl ®unt snbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ration!, alteram voluntati afii'ngentes, quodôlt;Sophiftæfa-

dum * ^tafmus pofthabita difternendi vi, folam extollit virn eligendf, ita clau- * Him ^9^diberum arbitrium,Deum facit. Quidputas erat fadurus,fi totumlibe-

^oitrium fuiflet defcripturus tjçc-nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^onhoccontentus,Philofophosetiamexcedit, Apudillosenimnondutn

aliquid feiplum pofsit mouere, ibique toto corpore Philofophiae Peripatetici, Sed apud Eralmum liberum arbitrium fiia-modo mouet,fed applicat etiam ad eaquae funtaeterna, id eft, in-fibi,planenouus 5Cinauditusdefinitor liberiarbitrij, qui Philo-fibi °^?^^^8*^°5,Sophiftas ÔC omnes longé poft fc relinquit. Nee hoc iatis, nec

P3rcit,fibiqueipfiplus, quam omnibus alrjs diisidet ÔC pugnat. Antea enim V oluntatem humanam prorfiis eflè inefiicacem fine gratiaf'(nifi hoc ioco di-X iij xerit)Hic

24lt;î nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DE LIBERO ARBITRIO^

Hîcverô vbiferiô definit, dicithumanam voluntatem habere earn vim, quacffiö^ fitapplicarefefe adea, quæfiint ûlutisæternæ, ideftquæfuntincomparabiliterw'nbsp;pra vim illam, Ira 8C ieipfo quoque fiiperior eft hac parte Erafinus»nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.

Vides ne mi Erafine,hac definitione teipfiim prodi( imprudenter credo)quo harum rerum nihil omnino intelligis, vel prorius incogitans ÔC conteinncns, d«nbsp;illisfcribas, ignarus quid loquaris, vel quid affirmes r Et vt fuprà dixi, minnbsp;dicis SC plus tribuis libero arbitrio, quàm omnes alij, dum neque totum liberumnbsp;arbitrium defcribis, omnia tarnen illi tribuis. Tolerabilius longe tradunt Sophi»^nbsp;vel fàltem pater eorum Petrus Longobardus, qui liberum arbitrium dicuntnbsp;facultatem diicernendi, Deinde SC eligendi, boni quidem fi adfit gratia, mali ver°nbsp;fi défit gratia,planeque cum Auguftino fentit,liberum arbitrium lùapte vi,nonpO'nbsp;fenificadere, nec valere nifi ad peccandumgt; Vnde ÔC feruum potius quàm libc^nbsp;rum arbitrium vocat Auguftinus libro 2 contra Iulianum.

Tu verô vtrunquc parem vimfâcis liberiarbitrq, quodiuapte fine gratia,vi, ÔC feie applicare pofsit ad bonum, ÔC fefe auertere à bono. Non enim cogtosgt;nbsp;quàmmagnumtribuas illi hoc pronomine,ie velfeipfam dum dicis: Poteftft^P'nbsp;plicare, prorfus fcilicet excludis Spiritum San dum, cum omni virtute iua,tanqiiaiflnbsp;ftiperfluum SC non neceflàrium, Damnabilis igitur eft tua definitio etiam apHnbsp;Sophiftas,qui nifi inuidia excæcati,in méfie iniànirent,in tuumlibellum furert^^nbsp;potius. NuncquiaLutherum petis, etiamfi contra teipfum SCillos dicas,nihil*nbsp;lànClum SC Catholicum dicis, tanta eft patientia Sandorum virorum.

Non haec dico, quod Sophiftarum fententiam de libero arbitrio probtin» fed quôd tolerabiiiorera effè ducam quàmEraimi, proprius enim acceduntadnbsp;veritatem.

Non enim illi liberum arbitrium ficut ego, nihil eflè dicunt, tarnen cùm 1*^ gratia ipfum nihil pofte dicunt, praeftrtim Magifter Sententiarum,pugnantEralhnbsp;iinô videntur fibi ipfis quoque^^ pugnare, SC fola verbi controuerfia, torqueri,nbsp;tentionis cupidiores quàm veritatis, ficut decet Sophiftas ? Nam finge mihih'nbsp;phiftam minime malum dari, cum quo femotus familiari colloquio ifto conftf^nbsp;SC candidum ac liberum iudicium poftularem in hune modum: Si quiipiaJnbsp;quot;idliberum eftè dicerer, quodfiia virtute non nifi in alteram partem pofsit, ft1*nbsp;in malam. In alteram verô, nempè in bonam partem pofsit quidem fed nonnbsp;virtute, imô alterius duntaxat auxilio, pofsis etiam teuere rifum amice t' Nan} nbsp;lapidem aut truncum facile obtinebo habere liberum arbitrium, vt qui èC futl^nbsp;SCdeorfumvergerepoteftjfed vifua nonnifi deorfum,alterius verèfblùmaiixihnbsp;furfum* Et vtfuprà,dixi tandem dicemus inuerfo omnium linguarum SC vcrho*nbsp;rum vfti : Nullus eft omnes, Nihil eft omnia,referendoalterum ad rem ipfan?^'^^'nbsp;rum ad alienam,quæ adeftè fibi ÔC accidere pofsit.

Sic SC liberum arbitrium nimium difputando tandem per accidens faciunt, vt quod pofsit liberari aliquando per alium. Quæftio autem eftp^t ftnbsp;de fiibftantia libertatis arbitrij, Haec fi foluenda eft, nihil nifi inanis vox hhtnbsp;arbitrij reliqua fit, velint nolint. Deficiunt SC in hoc Sophiftae, quod liberonbsp;vim diicernendi boni à malo tribuunt : Item regenerationem 5C innouation«^nbsp;Spiritus praemunt, ac velut externe auxiüum illud alienum illi affingunt,nbsp;quopofteai

Tonto, j.fol. 189, De feruo arbitrio. Tres opiniones de libero arbitriO' hab«P'

bbét prima öpinio fibi ipfi comparatajVt negct quidquaboni' poïïè veile hoiïiiném, tarnenrelinqui ftudmm,quod tarnenfiium quoque non fit, lam comparemusnbsp;earn l eliquis duabus. Altera enim ilia durior eft^quæ fentit liberum arbitrium nihilnbsp;valere nifi ad peccandum. Hæc vero eft Augufttni, vt multis alijs locis, turn pro*nbsp;phèlibello de Spiritu éditera. Cap. ni fallor quarto aut quinto, vbi illis ipfis ver*nbsp;bisveitur*

Tertia ilia durifsima eft,eflc liberum arbitrium inane nomen, omnia^ quæ fa* cirnus efle neceflario fub ieruitute pcccati, cu his duabus conflflt;5îaturDiatribe. Hicnbsp;dico,forte non fiimus iatis Latini vel Germani, vtrem ipiam non potuerimus edifinbsp;fcrere. Sedteftor Deum,aliud nihil volui dicere,nec aliud intelligj^ per verba dua*nbsp;rumpoftremarum opinionum,quam id quod dicitur in prima opinione. Nec Au*nbsp;guftinumaliudvoluiiTearbitror, nec aliter ex ipfius verbis intelligo, quamquodnbsp;prima dicit opinio. Ita vt tres opiniones à Diatribe recitatæ, apud me non fint nilxnbsp;vnaillanrea fententia. Poftquamcnimconceffumacratumeftjliherumarbitrium:nbsp;amiifi libertate cogi in feruitutc peccati,nec pofle quidquam veile boni. Ego ex hisnbsp;verbis nihil aliudpoflumconciperejquàm liberum arbitrium efle inanem voculamnbsp;cuius res amilfa fit. Amiflam libertatem mea Grammatica vocat nullam liberta*nbsp;tem. Tribuere autem liber tatis titulum ei quod nullam habet libellât em,eft tribue*nbsp;re inane vocabulum. Si hîc erro,reuocet qui poteft, fifunt hæc obfeura SC ambi*nbsp;gua, illuftret SC ftabiliat qui poteft. Ego fanitatem amiflam non poflum fani*nbsp;utem appellate, nec fi ægroto earn tribuero, aliud tribuifle videor, quam inanenbsp;nomen.

Sedfacefiântmonftraverbôrum, Qin's enim fetat iftumabufumloquendi,v£ bominem fimul habere liberum arbitrium dicamus,ÖC fimul amifla libertate cogi innbsp;ieruitute pcccati,acnihilboni pofle veile, afleramus f Pugnant hæc communi fen*nbsp;fui,amp; tollunt prorfus vfum loquendi. Diatribe potius accufanda eft, quæ dormi-tantcr fua verba effutit,SC aliéna non obferuat. Non,inquam ,confiderat quid fit SCnbsp;quantumvaleat dicere^ Homo amifit libertatem, cogitur feruire peccato, nec po*nbsp;teftquiequam veile boni. Sienimvigilaret SC obferuaret,plane videret, vnam eflenbsp;triumopinionumièntentiam,quasdiueriâs Sl pugnantes facit. Nam qui amifit li*nbsp;bertatem 5C cogitur feruire peccato,nec poteft veile bonum, quid de illo redlius in*nbsp;feretur, quam non nifi ilium peccare vel malum veile f Sic cnim 06 Sophiftæ con*nbsp;duderent per fuos fyllogifinos. Quare Diatribe infliciter conflidlatur co tra duasnbsp;poftremasjdum primam probat,quæeadem eft cum illis, iterum morefuo fefc dam*nbsp;rrandOjÄ: noftra probando in vno eodemque ai ticulo.

rardonoftr^lt;lifputationis,hicverfaturftatus caufæ huius. Namhocagimus,vtcli* fquiramus,quidnam pofsitliberumarbitrium, quidpatiatur, quomodofehabeatnbsp;ad gratiam Dci. Hæcfiignoraiicrimus prorius nihil Chriftianarum rerum noice*nbsp;muSjCrimusque omnibus gentibus gentibus peiores. Qui hoc non ientit, fateaturnbsp;Icfenon eflèChriftianum,Quiverôrepræhcnditvelcontemnit, iciat iefe eile Ium*nbsp;inum Chriftianorum hoftem. Nam fi ignorauero quid,quatenus, QC quantum egonbsp;«go poflùm Sc faciam erga Deum pariter incertum amp; ignotum mihi erit, quidnbsp;quatenus, amp;r quantum Deus in me poteft amp; faciat, cùm Deus operetur omnianbsp;ïn omnibus, Ignoratis vero operibus 8C potentia Dei, Deum ipium ignoro,nbsp;JgnoratoDEÔ, colere, laudare,gratias agere, feruire DEOnon poflùm, dumnbsp;lieftio quantum mihi tribuere, quantum Deo debeo. Oportet igitur certiïsirnam

»4.8 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DE libero ARBITRIO.

diftinlt;Qioncm habcrc,inter virtutem Dei ÓC noftram, inter opus Dei óf noftiuô) volumuspieviuere»nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,

Item folio xzj» de Seruoarbitrio. Non difputamus quid opérante Deo fimus, fed quid nos polsimus, videlicet aniam creati exnihilo aliquid Nosnbsp;vclcortonwr illo generali motu omnipotentiae, vt paremur ad nouam cream«*quot;nbsp;Spiritus»nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;. J

Genefis capiteiexto,Tomo primo,fol.t»ç» Nos cum de libero arbitrio duF tamus,quid Theologice valeat quaerimus,non quid in ciuilibus ÔC ration!nbsp;rebus. Satuimus autem, quod Homo fine spirit» Sanâo fimpliciter coram Deo fit impiuf, etias**quot;nbsp;omnibus omnium gentiliumvirtutibus ornatusfit (ficut profedo infigniaex^'nbsp;pla continentiæliberalitatis, amoris in patriam, parentes, liberos, fortitudin«,quot; 'nbsp;manitatis,etiaminGentiliumhiftorijs extant) ftatuimus quod optimaccogi«^nbsp;nesdeDeo, decultuDei, de voluntate Dei, fint plufquam Cymmeriaenbsp;Nam rationis lumen,quod homini foli conceflum eft, tantum intelligit conm**^nbsp;rates corporales. Is eft amor concupiicentiae vitioius,

DE materia SEV DE SVBIECTO VEI» HO MI ne convertend O, QjrOD NIHIL AG ATnbsp;(lt;Ki conetur fed habeat fe pure paßiue in conuerfioae.

Tom.1. lenenC fol. 38. in difputatione de homine. 3 Homo huius vit^f puramateriaDeiadfutur£form£fu£vitam. 3Ó. Sicutôftotacreatura, nuncfubiedavaH*nbsp;ti,materia Deo eft, adgloriofam futuram fiiam formam, 37. Et qualis fuitnbsp;Sgt;C cozlum in principio ad formam poft lex dies completam id eft materia fui* 5nbsp;Talis eft homo inhac vita,ad futuramformam foam,cum reformata amp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;pl/

rit imago Dei, jp. Interim in peccatis eft homo, ÔC indies veliuftificaturvtlp luitur magis.

Genef.cap,x»fol.x4.. In ijs quae ad Deum attinent,0i; font fopra nos,hoiuO ** lum habet liberum arbitrium,fed vere eft ficut lutum in manu figuli, pofitm i«nbsp;tentia pafiiud^non aéliua. Ibi enim non eligimus, non facimus aliquid, fed eligimuf»nbsp;mur,regeneramur,accipimus, ficut Elaias dicit: Tu Figulus nos lutum tuuiu* .

DeSeruoarbitrio. Tom.3. lenenf fol.xoo. lohan. i. Dedit eis poteitâ filios Dei fieri fic accipit. Quomodo datur illis poteftas, vt filif Dei fiant, finbsp;luntatis nuUa libertas eft f Et hic locus eft malleus aduerfos liberum arbitriuiugt;*lypnbsp;lis eft ferme totus lohannes Euangelifta, tarnen adducitur pro libero arbitrio*nbsp;deamusquacfojiohannes non loquitur de vllo opere hominis, neque magu*^^^ljnbsp;paruOjfod de ipfa inuocatione dC tranfmutatione hominis veteris,qui filius D*^nbsp;eft, in nouunt hominem qui filius Dei eft. Hie homo mere pafiiuè ( vt dicitur') fefe habtfnbsp;cit quippiam/tdfii:nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;De fieri enim loquitur lohannes, Fieri filios Dei dicit,

Tom.i.Ienenf fol. 30«?. inRefolut.propofit.Lipfenfiumconclufo. fertur liberum arbitrium eflè merepaßiuum in omni aäu fuo, qui veile vocaturnbsp;garriridiftindionemSophiftarum. Adumbonum eflètotumàDeo, fednbsp;taliter. Eft enim totus QC totaliter à Deo, Quia voluntas,gratia non nifinbsp;hitur,mouetur,quitradusredundans in membra, ÔC vires feu animae feu corp jnbsp;eft eiusadiuitasSC nulla alia,ficut tradus ferrælècantis lignum, eft ferræ merenbsp;fluus à fedore,necad tradumfoum quidquam cooperatur, fed tarnen tradanbsp;lignum operatur,impulla magis impellens, qug forratio opus eius cumlerratotnbsp;citur,cum tarnen mere patiatur.

Tomo Î. lencnf fok Pfàhç« Error eft itaque liberum arbitr/um habere iKliuitatem inbono opere,quando de interno opere loquimur* Veile enim iilud,nbsp;quod credere, fperare,dih'gereiamdiximus, eft motus, rapfus,ducius verbi Deijnbsp;'nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;eft quaedam continua purgatio 06 renouatio mentis ÔC fenftis de die in diem, in ag*

' nbsp;nbsp;nbsp;nicionem Dei,licet non Temper æquè intenfa fit ilia pafs io, tarnen ftmper eft paisio*

I nbsp;nbsp;nbsp;bece ( inquitPropheta leremias i8.) Sicutlutuminmanu figulo, ita vos domus

Iftael in manu mea. Quid obfecro adliuitatis habet lutum,quando figulus formam ' ei afftngit Nonne mera pafsio ibi cernitur f qua tarnen proficit de fua deformita*nbsp;;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;te,in formam fimilemartificisideæ.

' nbsp;nbsp;nbsp;SiCacamur ad imaginem Ç iuxta Paulum ) cius qui fecit nos. Voluntas vero in^

otnSjOiera pafsio voluntatis, quae turn cooperatur ad opus manuum orando,am-tulando,laborando.

' De Seruo arbitrio. Tom, 3. Icnenf. folio lij. Non diiputarhus quid operand ' fDeopofsimuSjfed quid nos pofsimus, videlicet an iam creati ex nihilo, aliquidnbsp; Bosfaciamus vel conemur illo generali motu omnipotentiæ, vt paremur ad no-'nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;cam creaturam Spiritus. Hîc felpondendum erat,non alio diuertendum, Hîc enim

Sicut homo antequam creatur vt fithomó,nihil facit aut conatur, quo fiat crcagt; tura. Deinde fadîus 8C creatus nihil facit aut conatur quo perfeueret creatura, fednbsp;^ttumquefit fola voluntate omnipotentis virtutis ôf bonitatis Dei, nos fine no-hiscreantisSCconferuantiSjfednonopcraturin nobis, fine nobis, vt quos ad hocnbsp;ereauit amp; feruauit, vt in nobis operaretur, Sf nos ei cooperaremur, fiue hoc fiat ex-j traregnumfuum generali omnipotentia, fiue intra regnum fuumfingularivirtutcnbsp;Spiritus fui.

, Siedeinceps dicimus : Homo antequam renouetur in nouam creaturam reg-, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;niSpiritus,nihil facit,nihil conatur, quo paretur ad earn renouationem ôf regnum-

Deindcrecreatus, nihil facit,nihil conatur quo perfeueret in eo tegno, fed vtrum-i que tacit. SoluiSpirituiinnobKjnosßnenobiirccreattscrconferuänsrecrcdtos, vt amp; lacobus di-cit voluntarie genuit nos, verbo virtutis fux, vt eflemus inirium creaturæ eius, loquiturderenouatacreatura. Sed non operaturfine nobis, vt quos inhocipfumnbsp;recreauit ècconferuat, vt operaretur in nobis amp; nos ei cooperaremur. Sic per nosnbsp;P'æftRat,miièreturpauperibus,confoIaturafflilt;ftos, verùm quid hinc h'bero arbi-trio tribuiturf imo quid ei relinquitur nifi nihilfSC vere nihil.

igitur hîc Diatriben per quinque vcl ftx chartas vbi iftiufinodifimilf-tndinibus,tu pulcherrimis locis ÔC parabolis ex Euangelio amp; Paulo addudlis, aliud inbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ïigt;fiilagir,quam quod nos docet,in ftripturis inueniri loca ( vt ait ) innumerabilia,

qus eooperationem amp; auxilia Dei tradant. Ex qUibus fi tunc ego colligam, Ho-I nbsp;nbsp;nbsp;mo nihil poteft nifi auxiliante Dei gratia,igitur nulla fiint opera hominis bona, ipft

, I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;auxiliante

2|0 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DE LIBERO ÄRBITRIO.

auxili'ante Dei gratia, igitur omnia opera hominis poffunt eflè bona Öjjot SL, (untlocainfcripturisdiuinis,quaEmeminerunt auxilij, tot font quae ftatuunt^*nbsp;rum arbitrium, at ea font innumerabih'a. Itaque vicero, fi res aeftimæturnbsp;niorum numero, ii^cilla. Satin fobriam Diatribenputas,aut mente ûnafoiA^^jnbsp;hæc icriberet.^Nam malitiæ ÔC nequitiæ eius non tribuam, nifi tædio fortenbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;J

me voluerit enecare,dum vbique fimilis fibi,iemper alia tra(flat,quàm inftiturt« fiillamdelelt;?lauitineptireinretanta,deledetô^ nosineptias eius voluntaria^Pnbsp;publiée traducere»

Primùm nos neque difputamus ncque ignoramus omnia opera poflè eflê bona,fi fiant auxiliante Dei gratia. Deinde hominem nihil non pofl^nbsp;xiliante Deigratia. Tuam veronon iâtispoflùmus admirari negligentiaiHjnbsp;cum de Liberi arbitrij vi inftituiflês fcriberc, icribis de vi gratiae Dei. Deindenbsp;omnes homines eflènt trunci amp; lapides, audes in Publico dicere, liberumnbsp;trium ftatui per loca Scripturæ, quæ auxilium gratiaî Dei commendant,nbsp;lùm hoc audes, fed ÔC Encomion cantas vidtor triumphatorque gloriofifs*^nbsp;Nuncverèfcio,exhocipiodidîoÔ£^fadlo tuo, quid fît fiC valeat liberum arbiff*^^nbsp;fcilicetiniânire. Quideflèpoteft, quaefo,in te, quod fie loquitur, nifi ipfuml^nbsp;rum arbitrium f*nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;gp

Audi tarnen tuas conièquentias ; Scriptura commendat gratiam Dei. y, gô probat libcrum arbitrium. Commendat auxilium gratiæ Dei, ergonbsp;herum arbitrium Qiia DialeÆca didicifîi has Colleifîiones Cur nonnbsp;Gratia prædicatur, Ergo libcrum arbitrium tollitur. Auxilium gratiaenbsp;datur,ergo libcrum arbitrium deftruitur C Ad quid enim confertur gratia !'nbsp;hoc vtfoperbia liberiarbitrrj,per fêiê fatis robufti, giatia velut foperfluonbsp;to,diebus bachanalibus geftiat 2lt; ludat. Quare ÔC ego inuertam coUedioncm¦nbsp;ect non Rhetor, firmiori tarnen Rhetorica quàm tu* Qyotquot font locâin^^,nbsp;pturis Diuinis, quaememinerunt auxilij, tot fontquæ rollunt liberum arbW*^,nbsp;Atqui ea font innumerabilia. Itaque vicero fî res æftimætur teftirnoniorum nHnbsp;ro. Nam ideo gratia opus eft,idco auxilium gratiae confertur, quôd liberumnbsp;trium per fefe nihil pofsït,6C vt ipiàmet dixif jOpinione ilia probabili, nonnbsp;lebonum. Commendata itaque gratia, ÔC praedicato auxilio gratiæ, fîmul »Lnbsp;tentia liberi arbitrij prædicatur. Hacc eft fana colledlio ÔC rata confequentia,nbsp;neclnferorum portae fubuertent. Plura de cauia Efficiente conuerf. in reb^nbsp;inleruntur,

I. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fJegdtiud non opus habet probationer De Scruo arbitriû Torn.?. fol. ir?. Quandô

gatiua nihil ponit,nihil eft, nihil tenetur probarc, nee debet probari. Affirmaf* debet probari. Vos liberi arbitrij vim rem humanam affirmatis, fed nullu inbsp;dlenus eft vifom aut auditum miraculum à Deo pro vllo dogmate rei humanafj jnbsp;folum pro dogmate rei diuinae. Nobis autem mandatum eft prorfos nullö do^,nbsp;admittere, fignis diuinis non ante probatum, Deuter, decimo odauo.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;jjij

ptura hominem vocat vam'tatem amp; mendacium, quod aliud nihil eft, quàm humana eflè vana Sgt;C mendacia. Agite igitur, agite inquam, probate dogm^ nbsp;ftnim de vanitate humana 8C mendacio eflè verum ? Vbi hïc oftenfionbsp;Vbi fanrtimonia f Vbi miraculaï'Ingema,eruditionem,autoritärem video,nbsp;ffCîxtîHiïs deditnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;' A

KVctsmcn vos ad magna miracula cogcmus , nccad equum daudum fanail* '^um.necaufcmmicai nale feculum, Quanquam Deus fua dogmata miraculis congt;nbsp;tirmare folcat, nullo refpedu carnahs feculï neque enim feculi carnah's mentisnbsp;Vel dementis mouetiujfed mcramiiêricordiajgratia amore animarum folida vegt;nbsp;iitate ftabiliendarum in gloriam foam. Eledio vobis datur miraculi quantumli*nbsp;bet parui faciendi. Quin ego veitrum Baal irritaturus infolto ódprouoco, vt velnbsp;vnamranamcreetts in nomine amp; vii tute liberi arbitrij, quarum tarnen Gentiles ôinbsp;tmpij Magi inÄEgypto potuenint multas create, Non enim pediculis creandisnbsp;grauabovos,quosnccillieducerepotuerunt, Dicam adhuc lem'us, capite vel vgt;nbsp;num pulicem Sc pediculumÇ quando noftrum Deumtentatis Qc videtis in fanan*nbsp;do equo claudo ) coniuntfïis omnibus viribus, conflatisque omnibus ftudijs,taninbsp;Deiveftri,quàmveftrorum omnium fipoteriris ilium occidere in nomine amp; vir*nbsp;tute liberiarbitrijvidoreseftote, Sddefenfafitcaufa veftra, mox veniemus amp; nosnbsp;.adoraturiDeum,iiuiu,inirabilem interfedorem pediculi. Nonquod negem vosnbsp;j olt'eàf montes transferre, fed quod aliud fit quippiamex viliberiarbiüijfadumnbsp;dici,amp;:aliudidipfumprobari.

Qiiod autem de miraculis dixi, idem de fandimonia dico, fi poteritis in tan* ta fcric feculorum, virorum 2d omnium quæmemorafti oftendere vnum opusnbsp;( fit ctiam Icuarc ftipulam de terra) aut vnum verbum ( fit vel fyllaba My) velnbsp;vnum cogitatum ex vi liberi arbitrtj ( fit vel tenuifsimum fufpirium ) quo velnbsp;appIicucruntfeadgratiam,velquomerucruntSpiritum, vel quo impetraueruntnbsp;veniam, vel quo aliquid cum Deo cgerunt,quantumuis modiculum (taceo quo fannbsp;dtiHcaci flirt) Itcrum vidorcs voseftote 2dnos vidi, ex viinquam 2d nomine libe*nbsp;ri arbitnj, Nam quae fiuntin hominibus vi creationis diuinæ habent foripturae te*nbsp;Ibmonia abunde. Et certè id oftendere debetis, ne ridicUliDodores videamint,nbsp;qui deca re dogmata,cum tanto fupercilio 2d autoritäre ipargitis in mundum,cuiusnbsp;qulluni producatis monumentum, Somnia enim dicentur ad quæ nihil iequitur,nbsp;quodlóngèturDifsimumeft,tantis2d tot feculorum viris eruditifsimis 2d fandiC-runt fapientem qualem nunquam viderunt, tarnen partem aliquam conati fontnbsp;expnmere. Vos prorfus nihil ne vmbram quidem veftri dogmatis exprimerenbsp;poteftis.

Sic de Spiritu dico. Si ex omnibus aflertoribus liberi arbitrtj oftendere po* teftis vnum, qui rantillum robur animi vel affedus habucrit, vt in nomine virtu*nbsp;t' liberiarbitrij, vnum obulum contemnere,vno bolo carere, vnum verbum vel fi*nbsp;numiniuriæferrepotuerit (namde contemptu opum, vitæ,famae, nihil dicam)nbsp;Herum palmam habete.2d fob haftam libenter ibimus. Ataue idinfum vos oui tan*nbsp;t4S,quotics adDcum oraturi vel aduri accedunt,quam penitus obliti incedant libe*nbsp;tiarbitrij fui,dcrperantesdc iemetipfis, ac nihil nifi folam 6d puramgrattam longenbsp;aliameritis fibi inuocantes. Qiialis fæpc Auguftinus, qual^sBernhardusummo*nbsp;l itm us diccret : Perdidi tempus meum, quia perditevixi. Non video hicallegarinbsp;Vim aliquam quae ad gratiamieieappliceqicdaccuiariomnem vim, quod non niftnbsp;auerfafuerit. Qiianquam illi ipfi' Sandi aliquando inter difputandum aliter deli*nbsp;Ixro arbitrio locutifunqficut video omnibus accidifle,vt all] fint dum verbis aut di*nbsp;(purationibus intenti funt,2C alii dum affedibus operibus. Illic dicut aliternbsp;affedifueruntante, hîc aliter afticiuntur quàm dixerunt ante. Ex affeduveropo*nbsp;tiusquamexfermonemetiendifonthonunes tamptjquamimpij*

ïji nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DE LIBERO ARBITRIO.

n, nbsp;nbsp;nbsp;AS Articula de RedeinftioKe^tottuenim homo redem^tute^l, Deferuoarbitno;Toin4' ®

ïip* Sipraeftantifsimumin hominc noneftimpium, nelt;pperditumaut dawnatt^ fed folùmcaro id eft crafsiores SiC inferiores affedus, qualem rogo faciemus Cl^nbsp;ledemptoremf'An praecium ianguinis eius tam vile faciemus, vt foluxu id, quodnbsp;lifsimum eft in homine redemerit, præftantifsimum vero in homine per fefe val£^nbsp;Sgt;C Chrifto non habeat opusfVtCliriftum deinceps praedicemus redemptoreflnbsp;totius hominis,fed partis eius viliisimæicilicetcarnis.Hominem vero ipfunuA^^nbsp;ipfiusredemptorem in potiore fui parte,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lt;

Elige vtrum volueris. Si fana eft potior pars hominis, redemptorc Chrifto eget. Si Chrifto non eget,maioi^ gloriaiuper Chriftum triumphat, vt quaeft*^Pnbsp;tiorem partem curet,cum Chriftus viliorem tantiim curet. Deinde regnurn 3^nbsp;nae quoque nihil erit, vtquod viliore parte hominis regnet, àpotiorevero P^,nbsp;perhominempotiusregnetur. 1 ta Het per dogma iftud de principali partenbsp;nis, vt homo fupraChriftnniamp;Eh'abolum extollarur,hoc eftfietDeus Deoru^nbsp;Dominus Dominantium. Vbi nunc eft ilia opinio probabilis, quæ dixitnbsp;arbitrium,nihilbonivellepoflè,Hîcverocontendit, eflê principalem parteniY .nbsp;nam honeftamque,neChrifto quidem indigere, fed plurapofle quam Deusip*^nbsp;Diabolus poflùnt.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;..

Hocdicovtiterumvideas, quantipericuli res fît, fâcra diuina tentara Spiritu Deijtemeritaterationis humanæ. fgirur fi Chriftus eft Agnus Dei,qtifiAnbsp;peccatummundi,mundumtotumfubpeccato, damnatione QC Diaboloel»^^nbsp;tur,nihilqueprodeftdiftinlt;ftiopartium principalium Ô6 nonprincipalium,^nbsp;dus enim fignificat homines mundana fapientes partibus omnibus.nbsp;III. ExArticHlodfrfgnoDfdlgt;oii. Deferuoarbitn'OjfoLiit.Tom.j.Quofolori^nbsp;iatis fortiter ftat noftra fententia proftratum facet liberum arbitrium. Autnbsp;regnum Satanaeinhominibus nihil erit,0L fic Chriftus menrietur, Aut finbsp;tale eft,quale Chriftus deftrfbit, liberum arbitrium nihil nifi iumentum capi*'^nbsp;Satané erit,non liberandum,nifi prius digit© Dei eijciatur Diabolus,nbsp;IIII. ExArticuloluftificdtionis. deferuoarbit. Tom.j.fol. xjt. Non operandnbsp;reputari iufticiam modo credat. Non eft quo hic liberum arbitrium euadat, aü^nbsp;batur cum fuo conatu aut ftudio. Aut enim cum opérante,aut cum no operanj^nbsp;merabitur. Si cum opérante,audis hic ei non reputari illam iuftiGiam,fi cum no JTjnbsp;rante qui credit tarnen DeOjteputatur ei iufticia. At turn non lib.arbitrrj vis enfnbsp;renouata creatura per fidem. Si autem no reputatur iufticia operanti,m anifeft^«^nbsp;eius opera,nihil nifipcccata,mala ÔCimpia eflecoram Deo.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,

Nee potefthicproteruirevllusSophifta, quod licet homo fit malus, P° men opus eius efienon malum. NamideoPaulus apprghendit, non homino»nbsp;pliciter fed operantem,vt apertifsimo verbo declararet,ipfa opera amp; ftudiahoi^^^j,nbsp;damnarfiquçcunque ilia fint,Sc quocunque nomine aut fpecie cenfeantur.nbsp;tern debonis operibus,quia deiuftificando ÔCmerendodifputat. Etcùm deop^nbsp;te loquatur,vniuerfalfter de omnibus operantibus,ÔC de omnibus operibusnbsp;potifsim-ùm veto debonis ÔChoneftisoperibus loquitur, Alioquipartitiofii»nbsp;peranteamp;f non opérante non confifteret.

V. nbsp;nbsp;nbsp;Ex Articula de peccato originis. Tom. de leruo arbitrio fol.231. Cûm vninS ,

deli(fto omnes fub peccato damnatione fiimus,Qiiomodo poflumusaliq^* tare,Qiiod non peccatum 5C damnabile fit f Quùm enim dicat omncs,neminoi^^,nbsp;cipft,nccvimliberi arbitrtj,necvllumoperarium,opereturfiuenon operetiiGnbsp;nctur fine non conetur,inter omnes neceflàrio comprghendetur cum alffs-peccaremusautdamnaremurdelitftoillovnico Adac, nifi noftrum delidîryrinbsp;Qiiis enim alien© delitfto damnaretur,prgfèrtim coram DeofNoftrum ante n®nbsp;finit*

DE LIBERO ARBITRIO. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;jtJJ

imitandoautoperahdo^cùm hoc noneflepoflct dclidumilludvnicum Adæ,vt quodnonipfCjfednos fccerimus, fit veto noftrum nafcendo. Seddehacredi.nbsp;ipuundum alias. Igitur ipfum originale peccatum liberum arbitrium prorlusnbsp;wihil finitpolTe, nifi peccare amp; damnari,

Vehementer admiror, quod cùm Paulus totiusvtatur vocabulis illis vniuerfali, üs,ow2»ei, NulltiSy Non, Nujquam, Sine, Vt omnes declinauerunt, Non eft iuftus quiCnbsp;4üara. Noneftquifaciarbonum,nec vnus quidcm , Omnes vniusdelidtopec,nbsp;fatores amp; datnnati funt ? Fide fine lege, fine operibus iuftificamur, vt fi aliternbsp;^uiïpiamvelit, non poftet tarnen clarius amp;apertiusloqui. Miror ^inquamjquinbsp;fedumfit, vt aduerihshas vniuerfalesvoces amp;{èntentias,præualerinccontrariæ^nbsp;imó contradicftoriæ lcilicet. Aliqui lunt non déclinantes, non iniufti, non mail, non peccato res, non damnati. Eft Aliquidin homine, quodbonuin eft amp; adnbsp;bonumnititur.nbsp;nbsp;nbsp;Quafi ille quftquis fuerit homo, qui adbonura nititur, non fit

compræhenfusinvoceifta,Oz^^^,2V«Z/«f,NoB. Ego nonhaberem, etiamfi vellem, Quod Paulo opponerem autrclponderem. Sed cogérer vim mei liberi arbitrijnbsp;vna cum fuo conatu compledi inter omnes amp; nullos illos, de quibus Paulus loquinbsp;nifi noua Grammatica, aut nouus vfusloquendiintroducatur.

Ac trop um forte fulpicari,amp; verba excerpta torquere liceret,fi lèmel au t vno loco vtereturtali nota. At nunc perpetuövtitur,tum fimulaftirmatiuis amp; ne,nbsp;amp; fontentiatn per contentionem amp; partitionem vtrobiquevniuetlaliumnbsp;P^nium fic tradat, vt non modo vocum natura amp; ipfa oratio, led amp; coplèquen-præcedentia, circumftantiæ,intentioque amp; corpus iplum totius dilputationisnbsp;Icnfum communem concludant, Paulum veile, quod extra fidem Chrifti, nihilnbsp;^Ifipeccatum amp; damnatiofit. Atque hocmodo nos confutaturos eftèpromifi-uiusliberum arbitrium,vt non queantrefiftere omnes aduerlarij. Id quodarbi,nbsp;bormefecilTe, etiamfinon concédant vióli in noftram fententiam,auttaceant,nbsp;^amhoc noftræ non eft opis. Spiritus Dei hoc donum eft.

£xdi£loIohannis. NonexTgt;oluntate-viri,fedexDeonatifunt. Tom. 3. Deler, Uoarbit. fol. lohanneshacpartitione rcijcit,quicquidnoneftgenerationbsp;oiuina,dum filiosDei non fieri dicit, nifi nafcendo exDeo, quod fit ipfo inter,nbsp;pr«e,ciedendoin nomine eius.nbsp;nbsp;nbsp;In quareiedione, voluntas hominis feu libe,

rum arbitrium, cùm non fit natiuitas ex Deo, neque fides neceftario compræhen, .nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Si verb aliquidvaleret liberum arbitrium, non debebat voluntas viri à

annereijci, nec homines ab eo retrahi, amp; adfolam fidem amp;renalcentiam mit-r,ueilluç|Efai. 5. Eidiceretur: Væ vobis quidicitisbonum malum. Nunc vero cum æ^ualiter reijeiat, fanguines,voluntatem carnis, voluntatem viri,.cer?nbsp;mmeit quod voluntas viri nihil magis valet ad faciendos filios Dei, quàm lan-^*^uatiuitascarnalis. Atnullidubium eft, quin natiuitas carnis non fa,,nbsp;ciat fihos Dei, vt amp; Paulus Roman. 9. Dicit : Non qui filij carnis, ij filij Dei,nbsp;probatque id exemplo Ifmaelis amp; Efau.

E.xdi£ioChrifii. 'E.gofHmyia,Veritas, invita. Tom. 3. fob 2.34. De leruoarbitrio.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;j

. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;dicatur via veritas amp;vita, idqueper contentionem, vt quicx

quid non eft Chriftus, id neque via, fed error, neque veritas, fed mendacium, ne^. Ted morseft,neceireeft liberum arbitrium, cùm fit nequeChriftus, neq;nbsp;inChnfto,crrore,mendacio amp; morte contineri. Vbi igitur amp; vnde habetur me,nbsp;diuin illud amp;neutrum, nempe vis ilia liberiarbitrij,quæ cùmnecChriftus(idnbsp;1 via, veritas, amp; vita) fit, nec error, nec mendacium, nec mors tarnen elfe de,nbsp;cat. Nam nifi percontentionenTdicerenturomnia,quædeChrifto amp;gratianbsp;y dicuntur.

( 3,^4nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;deliberoarbitrio.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;?

dicuntur, vtopponanturcontrarijSjlcilicet, quöd extraChriftum non fit tan, extra gratiam non nifi ira, extra lucem non nifi tenebræ extra viam nonnbsp;error,extra veritatem non nifi mendacium,extra vitam non nifi mors.Qpidto». .nbsp;efficercntvniucrfifermones Apoftolorumamp;totaScriptura ? Fruftra 'lnbsp;cercntur omnia, cùmnon cogèrent,Chriftum efTeneceirarium, quod tarnen fnbsp;ximè agunt. Eo quod medium reperiretur, quod de le nee malum necboo^^nbsp;nee Chrifti, necSatanæ,ncc verum,nee falfum,nec viuum, nee mortuum,nbsp;tiam-nec aliquid, nee nihil éflet, idque vocetur præftantiifimum amp;iuminunnbsp;toto genere hominum.

Vtrumigiturvis,elige. Si Scripturaspercontentionem loqui conceiliS)^ libero arbitrio nihil dicere poteris,nifi quæ contraria func Chrifto, fcilicct^Qi^nbsp;error, mors, Satan, Öc omnia mala in iplo regnent. Si non concédas eas 'ynbsp;tentionem loqui, iam Scripturas eneruas, vt nihil effician t, nec Chriftuin nece*nbsp;rium probent. Ac fie dum liberum arbitrium ftatuis, Chrifium euacuas,amp;f^'nbsp;tarn Seripturam pelfundas. Deinde vt verbis fimules,teChriiluiiiconnn- nbsp;reipfa tarnen amp; corde negas. Quiafiliber. arbit. Vis,nonefterroneatorn7nbsp;damnabilis, ledvidens amp; volens honefta amp;bona, amp;eaquxfuntfilutisfan^n':^nbsp;Chrifto medico non habet opus, nec Chriftus earn partem hominis rede®*nbsp;Quiaquideftopusluceamp;vita,vbiluxdevitaeft ?

At ea non redempta per Chriftum, optimum in hominenon ptum,fedperféfèbonum amp;faluum. Tum Deus quoqueiniquuseftjfivllun^nbsp;minemdamnat,quiailludquodinhomineoptimumeft amp;fanuni, hocefti^**'nbsp;Centern damnat. Nam nullushomo non habetliberum arbitrium. EtUc^ jnbsp;butatur malus homo, vis tamenipfadoceturnonextingui, quin ad bonacon^nbsp;amp; Conari poflit.nbsp;nbsp;nbsp;Si autem talis eft, dubio procul bona, fandla amp; iuftaeft,^*^^^

non debet damnari, fed ab homine damnando feparan. At hoc fieri nequ^j qui fi fieri poftet, tum homoiam fine libero arbitrio, ne homo quidemeuefj'^nbsp;moreretur nec damereretur, nec laluaretur, eftetque plane brutum, iam no***^nbsp;mortalis. Reliquiim igitureft, vtDeus fitiniquus,qui bonam, iuftam/^nbsp;illam vim damnat, quæ Chrifto non egetinhomine,amp; cum homme nialo-JX. ^.xdi^loChrißi. 'Nemovenitadmeniß'Patermeii^traxeriteum. loh. 6- * .nbsp;DeSeruoarb. fol. 135. lamilludvbiChriftus loh. 6. dicit ; Nemovenit^^ jnbsp;nifi Pater meus traxerireum. Q^id relinquit libero arbitrio ? Dicit eniiti^^^j,nbsp;efte, vtquis audiat amp; difcatabipfopatre,tumomnesoportereàDeododfinbsp;Hîc fane non folùmoperaamp;ftudia lib. arb. docetefteinania, fedipfumetij®^,^nbsp;bum Euangeli) ( de quo agitur eô loco ) fruftraaudiri, nifi intus loquatur,do ,ji,nbsp;trahat,ipfemetpater, Nemopoteft, nemopoteft(inquit)venire, Visfed^^^ *|Ï;nbsp;qua poffit homo aliquid conari ad Chriftum,id eft,adeaquçfuntfalutis,nulnbsp;afferitur. Necprodeftli. arb. quod Diatribeex Auguftinoaftèrt ad-caluiH^^nbsp;dum clariffimum hune dcpotentiftimuin locum,lcilicer,quôd Deus trahat,lt;l^^J(nbsp;admodumouemofttnforamo trahira us. Hac fimilitudinevultprobarevirUp^yjnbsp;nobis lèquendatradumDci. Sed nihil valet hçcfimilitudo hoc loco. Oil*** pjj,nbsp;oftendit,non folùmvnura,fèdomniabonafua, tumipfum etiam Chriftumnbsp;um, nec tarnen vllus homofequitur,nifiintuspareraliùdoftcndat,amp;afitnbsp;hat,imôtotusmunduspcrfèquiturFilium,quemoftendit. Ad piosnbsp;drat ea fimilitudo, quiiamfuntoues ôc cognofeunt paftorem Deum , ft* Unbsp;tu viuentes amp; moti fequuntur, quorfumeunque Deus volucrit, amp; !**nbsp;oftendit. Impius veto non venir, etiam audiro verbo , niftnbsp;hat, doceatque Pater, quod facit largiendo Spiritum. Ibi alius tranbsp;quàm is qui toris fit, ibioftenditur Chriftus perilluminationem

DE LIBERO ARBITRIÖ. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;15^

rapiturhomOjâd Chriltuin dulciflïmo raptu Sc patiturloquentem dodorem amp; trahentera Deura,potius quam ipfe quærat amp; currat.

X. Exdi£ioChnfii. SpiritusSanSlwarguetmundumdepeccato. Tom. 3. DeSeruo arb. fol. 135. Vnumadhucexlohanne afferamus, Vbicapiteid. Dicit.-SpLnbsp;ritus arguet mundum de peccato, quianon ciediderunt in me.nbsp;nbsp;Hïc videspecca-

turn efre,non credere in Chriftum. nbsp;nbsp;At hoc peccatum non vtique in cute vel ca.

pillis hæret,fed in ipfa ratione amp; voluntate. Cùm autem totum mundum reura iaciathoe peccato, amp; experientia notum fit, peccatum hoe mundofuifleignora.nbsp;tum, æquèacChriftum,vt quod Spiritu arguente reueletur, manifeftum eftli.nbsp;beruni arbitrium , cum fua voluntateamp;ratione,hoepeccatocaptum amp; damna.nbsp;tum cenferi corain Deo.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Quare donee Chriftum ignorât, nee in eum credit,

^ihilbonipoteflyelleautconari, Sedferuit nccejjdriopeccato illo ignorato. Summa,cum.Scri-ptura vbique Chriftum per contentionem Sc Antithefin prædicet ( vt dixi ) vt quiequid line Chrifti Spiritu fuerit, hoe Satanæ impietati, errori,tenebris, pecca.nbsp;to, morti amp; iræ Deifubijciat, contra liberum arbitrium pugnabunt,teftimonianbsp;quotquot de Chrifto loquuntur. At ea funt immunerabilia, imo tota ScrLnbsp;Ideo ft Scriptura iudice,caufam agimus, omnibus modis vicero, vt neenbsp;rota vnum, nee Apex fit reliquus, qui non damnet dogma liberi arbitrij.

QuodautemScripturaChriftum percontentionem amp; Antithefinprædicet, idetfiignorent,autfcirediffimulcntmagni Theologi amp;liberi arbitrijtutores,fci-tarnen amp;confitentur vulgo cunóliChriftiani.nbsp;nbsp;nbsp;Sciuntinquam,duoeflère-

S'^inniundo,mutuöpugnantilïima, inaltero Satanamregnare,quiobidprin-naundi à Chrifto, ècDeus huiusfeculiaPaulo dicitur, qui cunótostenetca. ptiüos ad voluntatem fuam, qui non funtChrifti Spiritu ab eo rapti, tefte eodemnbsp;aulo,nec finiteosfibi rapi vllisviribus,nifiSpirituDei,vtChnftusteftarurinnbsp;parabola de forti, atrium luum in paceferuante. In altero regnat Chriftus,quodnbsp;^iiduè refiftit amp;pugnat cum Satanærcgno,in quodtransferimur,nonnoftravi,nbsp;^QgratiaDei,qualiberamuràpræfèntifeculo nequam,amp;eripimuràpoteftatete-'^arum. Iftorum regnorum mutuô tantis viribus amp; animisperpetuó pugnan.nbsp;urn,cognitio5econfeffio,folafatis efletadconfutandumdogmaliberi arbitrij,nbsp;^uodinregnoSatanæ, Coxiw«rSera/re, nifivirtutediuina eiipiamur. Hæcinquamnbsp;gus nouit, amp; turn prouerbijs, precibus, ftudijs, totaque vita fàtis confitetur*nbsp;ßj jarticula de reliquespeccatoruin amp; pugna. carnis amp; Spiritus inpijs. De SerUO ar.nbsp;jjçp^Tom. 3. fol. 2-56. OmittoilludmeumverèAchilleum,quodDiatri-ottitertranfiuir intalt;ftum,fcilicet, quod Roman. 7- amp; Galat. 5. Paulusnbsp;elfepugnam Spiritus amp; carnis tam validam, vt non facerenbsp;qui veilent. Ex hoc fie arguebam: Si natura hominis adeo mala eft,vtin ijsnbsp;ugj.r^^^L^^cnati lint, non modo non conetur ad bonum,fedetiampuCTnetamp;ad-lèiunbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Quomodo in illis,qui nondum renati in veteri hominefub Satana

Ioq nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Nequeenim ibi Paulus folùm decrafïîs affedibus

tio^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;*^utnerat inter opera carnis,hærefin,idolatriam,diflènfiones,conten

illisviribus,putaratione Sc voluntate,regnant. Si trab^ affedibus, pugnatcontraSpirituminSandis, multo magiscon-camf^^-P^?^^^^quot; *P^i^5^inliberoarbitrio. Ideo amp; Roman, g. Vocatnbsp;contraDeum. Hoc.inquam, argumentum veilem mihi dilui,nbsp;liberuniarbitriunldefendi.

^Oark nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;3- EJtincautem fine lege iuflicia,amp;c. Tom. 3. De Ser.

primum, iufticia Dei fine lege (inquit) maniféftatur, fecernitiufticiâî^ Icgisiufticia. Quia iufticiafidei venir ex gratia fine lege. Hocnbsp;ge,aliud nihil efie poteft, quàm quod iuftitia Chriftiana confier finenbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ju,

gis, fie quod operà legis nihil pro ea valeant, autfaciant obtinenda. Sicut fràdicit: Nosarbitramur hominem iufiificariperfidem absqueoperibuslnbsp;Etvtfiiprà dixit,Ergo operibus legis noniufiificaturvllacarocorainillO'nbsp;quib. omnibus maniiefiilfimum efi, Conatumautfludium liberiarbitri^nihiljjjnbsp;Quia fine lege amp; fine opcribus legis, iufiiciaDci confiât, quomodonbsp;inagis fine libero arbi trio confier ? Cùmidfit fummumfiudium liberinbsp;fiiufiicia morali fiu operibus legis exerceatur, quaipfiuscæcitasamp;iæP^^^,nbsp;iuuatur. Tollithæcvox (sine) opera moraliterbona, tollitiufiiciamniora^^j^nbsp;tollit præparationes ad gratiam, denique finge quicquid poteris,. quodväienbsp;berum arbitrium, perftabitPaulus Sc dicetfinetaliconfiatiufiiciaDei.

Atquevtdem liberum arbitrium per conatum fuum aliquo polie nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;m

Dei tarnen non promouetur, necillorelpeßudignatur eiusfiudiaDeusa(fif|^|, iufiiciam, dumdicit,finelegefuam iufiiciam valere. Si verb adiufiiciamD^*^^;nbsp;promouet, quidprofucritilli,Sioperibus amp; conatibus fuispromoueretnbsp;fieri ) etiam ad Angelorum Sanótimoniam e Arbitror hîc non efle verba obnbsp;vel ambigua, nec tropis vllis locum relinqui. Quia difiinguit Paulusnbsp;duas iufiicias, alteram legis, alteram gratiæ tribuens. Et hanc fine ilia, amp;nbsp;operibus ciusdonari, illam verb fine hac noniufiificare,necquicquarn^iiinbsp;Videam igitur, quomodo liberum arbitrium aduerfus hxcfubfifiereamp;^^*^nbsp;quear,

' li^ Z. Ex dido Ecclefiafiici. sivolueris. Ee]}gt;onfto. Non video quomodo ifiisvc^^nbsp;rum arbitrium probetur. Efienimverbum coniundiui modi (fivolueris)nbsp;nihil afl'erit, ficut Dialeólici dicuntconditionalemindicatiucnihil alfct^^^jj)/;nbsp;Diabolus efi Deus, meritb adoratur. Si Afinus volet, Afinus habet alas, nbsp;rum arbitrium efi, gratianihil efi. Oportuitautem Ecclefiafiicumnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;j [it'

volui iTet liberum arbitrium afiercre. Homo potefi feruarc mandata Dei/ mo habet vim leruandorummandatorum.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ji'

Sed hîc Diatribe argutabirur, Ecclefiafiicus dicendo ; Si volueris gnificat inelTe voluntatem homini ad feruandum amp;non adfiruandum/nbsp;quid Ibnat diceread cum qui voluntatem non habet, fi volueris ? Reßgt;o»lt;^^''nbsp;uintargumentarationishumanæ,quxtalesfapienriasfunderefolct. . p/nbsp;Nos autem vt cpimus,dicimus. Quod hie locus Eccefiafiici nub^yitijnbsp;lus patrocinetur,qui liberum arbitrium aflerunt, led contra omnes pugn^^' ^pi'fnbsp;enim admittenda efi ilia lequela,fi volueris,ergo potcris,fed fic intelligetub (i-bo amp; fimilibus moneri hominem,fuæ impotentiæ, quam ignarus Sefiip^^je^nbsp;neifiismonitionibusdiuinis,nonagnolccret,neclèntirct. Tom. 3«nbsp;arbitrio. fol. 19 o. 191.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.j

Z Z. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;quot;Pofui antefadem tuam riam -vitæ amp; mortù, Elige qubd bonum e^, lt;!^c.

qmt) apertmsdicipoterat? Ehgendi libertatem relinquit homini. D arbitrio. fol. 19X.

DE LIBERO ARBITRIO. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;257

Kefiondeo. legisvcrbadicunturnonvtvinivoluntatisaffirinent,fed vtcæcain , rationem illuminent, quo videat, quàm nulla lit fualux, amp; nulla voluntatis vittas. Cognitio peccaci ( ait Paulus ) pet legem. Non ait abolitio, aut vitatio pec-cati. Totaratio amp;virtuslegiseft,infolacognitione,eaq; non nilipeccatipræftannbsp;da,nonauteminvirtutealiquaoH;endendaautconferenda. Cognitioenimnonnbsp;eftvis, ncq; confer t vim, fed erudit amp; oftendit, quod nulla fit ibi vis, amp; quanta fitnbsp;ibiinfirmitas. Namcognitiopeccatiquidaliudeirepoteft,quamnoticiainfirminbsp;tatisamp; mail noftri, non cnim dicit,per legem venit cognitio virtutis autboni, Atnbsp;totum quod facit lex ( tefte Paulo ) eft, vtpeccatum cognolci faciat.

Atquciseftlocus, vndemihilumptaeftrelponfio ifta, verbis legis moneri ac crudirihominem,quiddebeat,nonquidpolfir,ideft,vt cögnofcatpeccatüm,nonnbsp;vt credat fibi eftè aliquam vim. Proinde quoties mi Eralme, mihi yerba legis op-poniSjOpponamtibiillud Pauli, per legem cognitio peccati, non virtus volunta.nbsp;ns. Congere igitur,velexconcordantijs maioribus,omniavcrbainiparatiuanbsp;in viium Chaos, modo non fuerint promilfionis, led exadionis amp; legis verba,nbsp;tlicam, femperillis fignificari, quiddebeant, non quid polfint autfacianthqnbsp;mines. Atque idetiam Grammaticiamp;pueriin triuijsfciunt, verbis Imperatiuxnbsp;modi, nihil amplius fignificari, quàm id quod debeat fieri, ^idautemfiatvelnbsp;poflit fieri verbis indicatiuis oportet difleri.

Qui ^ginir fit,vt VOS Theologi fic ineptiatis velut bis pueri, vr mox appræ. nenfo vno verbo imperatiuo, inferatis indicatiuum, quali ftatim vt imperatumnbsp;etiam necelTario faCtum, aut fadu polfibilefit. Quanta enim inter os amp; oftamnbsp;^ÇCidunt, vtidquodiuftèris, atque adeopolfibilelàtisfuit, non tarnen fiat ? Tannbsp;mdiftantlrnperatiua Indicatiuaverbain rebus communibus amp; facillimis. Etnbsp;Vosinrebusiftis, plusdiftantibus quàm clum amp;terra,atqueadeoimpoiribili-Dus,tamfubitôfacitisnobislndicatiuaexlmperatiuis,vtmoxferuata,fada, eie.nbsp;^hacimpletavelitis, vel taliaforenoftris viribus,quàm primùmaudieritisvocernnbsp;impeiantis, Fac, Serua, elige.

ReJ}ionfio. VoxEuangelica amp;dulcilfimum Iblatium eft milerispeccatoribus, ''biEzechiel dicit: Nolo mortem peccatoris, fedmagis vt conuertaturamp;viuat,nbsp;otnnibusraodisficutamp;illaPlalmi. 30. Quoniammomentumeftiraeius,amp;vi-^âpotiusvoluntaseius. EtPlàlm. 68. QuàmfuauiseftmilèricordiatuaDominbsp;lie. Item: Quiamilèricorsfum. EtilludGhriftiMatth. 11, Veniteadmeom-nesquilaboratisamp;egoreficiam vos. Itemp^IlludExodi xq. Egofaciomilèri-cordiaminmultamillia,ijs, quidiligunt me. Et quid eft ferme plus, quàm di,nbsp;midiumfacræScripturæ, quàm meræ prqmilfiones gratiæ, quibus olïertur à Deonbsp;mifericordia,vita,pax,falus,hominibus ?,,Quid autem aliud fonant promilfionis verba, quàm illud. Nolo mortem peccatoris An non idem eft dicere. Egonbsp;lum mifericors, ac fi diceret, Non i rafcor,nolo punire, nolo vos mori ,.volo igno,nbsp;feere,voloparcere ? Et nififtarentillæpyomilfionesdiuinæ, quibus aftliôlæ con-feientiæ fenfu peccati,ac metu mortis amp;iudicij territæ,erigerentur ? Quis locusnbsp;veniæ autfpei foret ? Quis peccator non defperaret ? Sed licut liberum arbitriumnbsp;ex alijs verbis milericordiæ aut promilfionis, autfolatij, non probaturtitanec exnbsp;ifto, Nolo mortem peccatoris, amp;G.

SedDiatribenoftraiterum nihil inter legis amp; promilfionis verba diftinguenS facit hune locum Ezechielis, vocem legis, vtficexponit, Nolomortempeccatoris, id eft, nolo quôd mortaliterpeccet, aut fiatpeccator mortis reus, led magiSnbsp;vtconuertaturàpeccato,fiquodfeccritamp;ficviuat. Namnifificexponeret, ni-Y iij hil face-

2,53 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DE LIBERO ARBÏTRÎO.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;C

nihilfaceretàd rem. Scdhoceftprorfuseuertere ôc tollere fuauhfimumnluo zeehielis: Nolo mortem. Si fie Scripturas legere amp; intelligere volumusnbsp;cxcitatCj quid mirum fi obfcuræ amp; ambiguæ fintnbsp;nbsp;nbsp;Noncnim dicit :NoIo

turn hominis, Sed nolo mortem peccatoris, manifeftefignificans de poena ti fcle loqui, quam pcccator pro fiio peccato fentit, (cilicet, de timoré mortb*nbsp;in hac pofitum peecatoremadliótione amp; defperatione, erigit amp; conlolatui'yijf.^nbsp;num fumigansextinguat,amp;calamum quaflatumconterat, fedfpemveniiSjnbsp;tis faciat, vt magis conuertatur, fcilicet conuerfione fakir is, à poena mortis amp;nbsp;hoc eft,bene habeat amp; fecuraconfeientia lætetur.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^5^

Hoc cnim obleruandum quoquecft,ficut vox legis non fertur,nifi Tupf^^u qui peccatum non fentiunt nec agnolcunt. Sieur Paulus dicit Rom. 3-gemcognitio peccati. Ita verbum gratiæ non venir nifî ad eos qui peccatumnbsp;tientes aftligunturamp;tentanturdefperatione. Ideo in omnibus verbislegb\* .nbsp;indicari peccatum, dumoftenditur,quid debeamus. Sicutcontrainoinm.^^nbsp;verbis promiffionis, vides malum fignificariquolaborantpcccatores, veli),^*' jnbsp;rigcndifunt,vthîc,Nolomortempeccatoris,clarèmortemScpeccatoreinU*nbsp;nat, ram ipfum malum quod fentitur,quàmipfum hominem qui fentit.nbsp;Dilige Deum toto corde,indicatur,quid debeamus boni,non quid lentianm^*nbsp;lijVtagnofamus quàm nonpoftimusidboni.

Nihil itaque potuitineptiuspro libero arbitrio adduci,quàm hicloÇ^^. chicliSjimôfortiflimècontra liberum arbitrium pugnat. Significarurenim^^fj!nbsp;liberumarbitrium,qualitcrfehabeat, amp;quidpomtinpeccato agnito, aut^nbsp;conuertendo,Scilicer,quôd nonnifi in peius laberetur^amp; defperationemnbsp;nitentiam adderet pcccatis,nifi Deus fuccurrcretmox,amp; promiffionis verbo j;nbsp;caret amp; crigeret. Solicitudo enim Dei promittentis gratiam ad reuocand'J^^,^,nbsp;crigendum peccatorem, fatis magnum amp; fidele argumentum eft, liberumnbsp;um fèfolo non pofte nifi ad peius, amp;(vtScripturadicit)adinfcroslabi.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Jii'

urn eius leuitatis efte credas, quod nulla neceffitate falutis n oftræ, fed ptateloquacitaris, verba promiffionis eftundat tarn copio se, vt fic videasnbsp;lùm omnia verba legis, contra liberum arbitrium flare, fed etiam omni^^'jj,,,)nbsp;promiffionis ipfum penitusconfutare, hoc efl vniuerfamScripturam, coot.®nbsp;pugnare. Quarcillo verbo: Nolo mortem peccatoris, nihil aliudnbsp;quàm prçdicari amp;ofîcrri diuinam mifericordiam in mundo, quam folùmnbsp;amp; morte vexati cumgaudio amp;gratitudinefufcipiunt, vtin quibus iamnbsp;nbsp;* qII'

officium,id efl,cognitionem peccati corapleuit. Illi verô,qui legis ofßciua^^jit dum funt expert!, necagnofeunt peccatum, nccmortemfentiunt,contei^nbsp;mifericordiam promiftameo verbo.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;

Cæterùm,cur alij legetanguntur,alij nontanguntur,vtillifufcipi^^^ bjc-contemnantgratiam oblatam,alia quæftio efl, nec hocloco tradtaturab^ (j,fz le, qui de prædicata Öcoblata mifericordiaDei loquitur, nondcocculm^nbsp;tuenda voluntate Dei,ordinantis fuo confilio,quos amp; quäl es prædicatx still'nbsp;mifèricordiæ Capaces participes cffcväit. Quæ voluntas non requirenda,»^.nbsp;reucrentiaadorandaeft, vtfecretum longe reucrendiffimum maieftafis ö j(i/nbsp;foli fibi referuatum,ac nobis prohibitum,multö religiofius,quàm infinitenbsp;tudinisfpecuscoricij.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;r -

Quando nunc Diatribe argutatur, Plarat nepifts Domintts mortempopulifi' gt; ipfeoperaturinillis^ Hocenimnimüabfurdumvidetttr.

R.ejpondemus. Vtiam diximus. Aliter deDco vel voluntateDei nobi^P j cata, reuelata, oblata, culta, amp; aliter dc Deo non praedicato, non

nonobîâto,noft culto difputandum eft. QMtenus ig'iturDcusfelc abfcontiit,amp;i-gnorariànobisvuhjnihiladnos.Hiccnimverè valeriilud.Quçflipranos, nihil ad nos. Etncmeameuehancdiftindionemquis arbitretur, Paulum lequor,qui adnbsp;Theflalonîccnlèsde Antichrifto fcribit, Quod fit exaltaturus felè lupraomnemnbsp;Deumprædicatum Sccultum. ManifeftèfignificanSj aliquempolTeexfolIifupranbsp;Deum, quatenus eft prædicatus 5c cultus, id eft, fupra verbum amp; cul tum, quonbsp;Deus nobis cognitus eft, amp;nobifcum habet commercium. SedlupraDcumnonnbsp;eukutn, necprædicatum, vt eft in fua natura amp; maieftatc, nihilpoteft excolh,fednbsp;omnia iiintlubpotenti manu eius.

Relinquendus eft igitur Deus in maieftatc amp; naturafua,fic cnimnihiinos cumillo habemus agere,nec fie voluit à nobisagi cum eo, fed quatenus inditus amp;nbsp;procUtus eft verbo fuo, quo nobis feie obtulit, cum eo agimus, quodeft decor amp;nbsp;glor^aei^s^q^QPf^|J^^ß.J^ç^^^^eJe5J.2tSicdicimus, Deuspiusnonde..nbsp;ploratniortetnpopuli,quamopcraturinino,Scddcploratmortein, quaminue,nbsp;ftudet. Hocenim agitDeusprædicatus vtabiatopec-morte, Salui fimus. Mifitcnim verbum fuum amp;lànauiteos. Cæterùmnbsp;cosabfconditus in maieftate,neque déplorât,ncque tolli t mortem, led operaturnbsp;orhnia in omnibus. Nequeeniin turn verbo fuo definiuitfelê,nbsp;sdliberuinfeferclcruauitfuperomnia.

Illudit autem felè Diatribe ignorantia fua, dum nihil diftinguit interDc-^^prædicatum amp;abfconditum,hoceft,interverbumDei amp;Deum ipfum. MuU ^lacitDeus,quæverbofuonon oftenditnobis. Mukaquoqs vult,quæ verbo fuonbsp;îonoftenditfelc vcllc. Sic non vult mortem peccatoris verbo fcilicet^ vult âutemnbsp;ara voluntateillainperfcrutabili. Nuncautem nobis Ipeólandumeft verbum,nbsp;^'^doquendaqj ilia voluntas impcrfcrutabilis, verbo enim nos dirigi, non voluntanbsp;^ulainfcrutabili,oportet. Atqi adeo quis lèfedirigerequeatad voluntatem prornbsp;^^imperfcrutabilemamp;incognolcibilem? Satis eftnolfetantum,quodfitquæ.

inOcQ voluntas imperfcrutabilis. Quid verb cur amp; quatenusilia velir, hoc ptonnsnon licet quçrere,optare,curare,auttangere,fed tantum timere amp;adorare.nbsp;, igitur reâè dicitur. Si Deus non vult mortem, noftræ voluntati imputan- m eft,quo J perimus. Reôlèinquam, fi de Deo prædicato dixeris. Nam iîlenbsp;hotnneshomines faluosficri,dum verbofalutisadomnesvenit, vitiumqj eftnbsp;mntatisquænonadmittitcum. SicutdicitMatth. a j. Quoties volui congrenbsp;l^^iiliostuos amp;noluifti ? Verùm quarc maieftasilli vitium hoc voluntatis no_nbsp;illæanbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;mutât in omnibus, cùm non fit in poteftate hominis, aut cur

^i^putet, cùm non polTithomoeocarere? Quærcrenonlicet,acfirnul-quæras nunquam tarneninuenias. SicutPauIusRoman. q. dicit: Tu ^««.quircfpondeasDco,

amp;ùdt nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Qÿdd igitur rolunt TTcrba froinittentia regnnnti amp; minantiifinftrnwm^^

''^^repetitaToxmercedisperScripturagf^c. DeSeruoarbitrio. Tom. quot;i-fol- 299-Relpondeturijs omnibus nihil probari,quàmlequelam mercedis,amp; ncqua-4'^am meriti dignitatem,fcilicet, quodijqui bonafaciunr, nonlèruiliamp;merce-n^^®^lfc'ftu5proptcrvitamæternamfaciunt,quærunt autem vitam ætélnam,id amp;inucnlent vitam æternam. Vt quaererefitnbsp;niti, amp;inftanti opéraebconari,quodfequifoletadbonamvitam. De_nbsp;nciantur autem in Scripturis ea futura elfe 5c lècutura poft bonam velmalamnbsp;gern fit cognitio peccati amp;admonitioimpotentiæ noftræ, ex qua non inferturnbsp;Wnosaliquidpoffimus.

Itaperiftaspromiflionesamp; minas fit admonitio ,qua docemur tur peccatum, amp; impotentiam illam noftram lege monftratam ^non autem tribu*-turperipfas aliquid dignitaris merito noftro.

Proinde fient verba legis funt vice inftrudionis amp;illuminationisaddo^^'!' dum, quid debeamus, tuin quid non polfimus. Ita verba mercedis, dumnbsp;cant quid futurum fit, fiint vice exhortationis amp; comminationis, quib. pijnbsp;tur, confolantur,amp; eriguntur ad pergendum,pcrleuerandum amp; vincendunijiiJ'nbsp;riisfaciendis amp; mails terendis,nefatigenturautfrangantur,ficutPaulusCorin'nbsp;fuos exhortaturdicens: Viriliter agitefcientes,quód labor veftcr non eftinaw^nbsp;Domino. Sic Abraham erigh Deus dicens: Egomerces tua magna nimis-aliter quàm fi hoc modo aliquem foleris, quod opera eius certo placere Deo ngquot;''nbsp;fices,quogenereconlolationisnon raro Scripturavtitur. Necparuaconfoh''^nbsp;eft nolle, placere le DeOjVt nihil aliud lequatur, licet id fitimpoflibile.

ancur nomo pane luiu, icu vci uo nbsp;nbsp;nbsp;piaeuu lamcn pcrpancin, oc cump***

Stat igitur,cxmercedenonprobari meritum, faltem inScripturis. de ex merito non probari liberum arbitrium, multo minus tale liberum a* .'jnbsp;urn, quale Diatribefufcepitprobandum,nempequödfefolonihilpoteftbj/'5«tnbsp;le. Nam etiamfî meritum dones, amp; addasiftas folitas rationis lîmilituriin^^^nbsp;fequelas, putafruftrapræcipi, fruftramercedem promitti,fruftra minasint^p,;!^

F. CbieCiio. Sinon eß libenai arbitr^ -vbiefl meritis locu^? Si meritls non eSi locu^, 'i^bipra:mijs locii^/ Cuiimputabiturfi quisiiifiificeturfine meritis Tom. 3. DeSeruoar-biina. fol. 2^0.

Rcfpondetbî;PaulusRom. 3. NulîumeflementumprorfuSjlèdgratisiii-Ôificariomnesquotquotiuftificantur,nechocvlliimputât, nifigratiæ Dei, Do. nataautem iufticia, don a turn eft fimul regnum amp; vita æterna, Vbi nunc Conatusnbsp;Vbiftudiurn? Vbiopera? Vbiméritaliberiarbitrij ? Quiseorumvfus ? Ob.nbsp;fcuritatem amp; ambiguifatcm caufarinon potes, res amp; verba funtclariflimaamp; ftm-piiciflima. Eftoenim, quod libero arbitrioquàmMi»2gt;w«»2tn6«anf, nihilominusnbsp;iufticiam amp;gratiameo minimo conftqui nos pofte docent. Neque enim ratio.nbsp;He alia quæftionem illam diftbluunt. Cur Deu^shunc iuflificet amp; ilium deferat, quam fia~nbsp;tuendo liberum arbitrium,fi:ilicet, quod hie conatusfit. Hie non fit conatuS},nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Deus hunc pro.

Etquamuislingua amp;calamoprætexant,lcfècondignomeritogratiam non appellent,amp;tamenomniaeitribuant,quæfuntmeriticondign!? Nempequodnbsp;hicapudDeum gratiam confequitur qui Conatur,illeycrb,qui nonconatur,non confeqtti'nbsp;t«r. Nonne hoc eft plane merit! condign! ? NonneDeumreipetftoremoperum,nbsp;rocritorum amp;perfonarum faciunt ? Scilicet quod illefua culpa gratia carer,quianbsp;non eft conatus hie verb quiaconatus,eft gratiam confequitur, non confecutu-conatusfuiftet. Si hoc noneftmeritum condignumvelim doccri quidnbsp;till«

quamPelagiani. Hi nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^agnaamp; multaeffeftudiaamp;opera.

1^2, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DE LIBERO ÄRBITRIO.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.

fuopufîllo merito. Gratuitaiuftificatiorton fert, vtöperariosftatuas,quo ^j|j nifeftè pugnent gratis donari, amp; aliquo opere parari.. Deinde per gratia® *nbsp;ficarijnonfertvtperfonævlliusdignitatemafl-eras^vtamp;infràiT. cap^ ji,nbsp;ex gratia, ergo non ex operibus, alioqüi gratia non eft gratia. Sicur amp; cap»nbsp;cit. Ei enimqui operatur, merces imputatur nonlecundum gratiam,nbsp;dum debitum. Quare ftat meus Paulus liberi arbitrij vaftatorinuiótus,amp;nbsp;bo duos exercitus profternit. Nam filme operibusiuftificamur,onanienbsp;damnantur, Siue fint pufiUa, fiue magna, nulla enimexcipit, fedaduerfttsomnia exnbsp;minat.

ri. obie£iio. rom. DeSeruoarb. fot a 3 6. Siautemidmouet,^ difficile fit, clementiam amp;æquitatemDei tueri,vt qui damnetimmeritos,h .nbsp;impios eiufmodi, qui inimpietate nati, nonpofluntvllarationefibicon''^^^^nbsp;quin impij fint,maneantamp;damnentur,coganturq;neceffitate naturæpc^^^nbsp;perire,ficut Paulus di cit: Eramus omnesfilijiræ,quemadmodumamp;cæKrbnbsp;tales crecnturabipfometDeo ex leminevitiatoper vnius Adæpeccatu®«nbsp;HîcHonorandus 8c reuerendus eftDeusclementiffimus in ijs,quos

amp;faluatindignilfimos, donandumqueeftlaltem nonnihildiuinæ ciusfap\'jn vtiuftuselTecredatur,vbiiniquusnobiselïèvidetur. Sienim tailselfetei^.j,vnbsp;fticia ,quæ huraano captu polTet iudicari elTe iufta, plané non eilet diuina,^ nbsp;lo difterret ab Humana iufticia. Atcùm fit Deus verus amp; vnus, Deindenbsp;compræhenfibilis 8cinacceflibilisHumana ratione,pareil,imo necelfariuJG-vtamp;iufticialuafitincompræhenfibilis. Sicut Paulus quoque exclamât* jjjjtinbsp;O altitudo diuitiarum làpientiæ amp; fcientiæDei,quamincompreHenfibiH-* jnbsp;indicia eius, amp; inuelligabiles viæ eins.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;IncompræHenfibilia verb non cfl^

nos per omnia capere valeremus,quarefintiufta. Q^ideft Homo comp^^jj Deo ?nbsp;nbsp;nbsp;Quantum eft, quod potentia noftrapoteft,illiuspotentiæcomp^

Quid eft noftra fortitudo, illius viribus collata ? nbsp;nbsp;nbsp;(^id noftra fcientia,iib**|^,j,

pientiæcomparata ? Qmdnoftrafubftantia, adillius fubftantiam ? Sum quidoninianoftrafuntadilliusomnia ?

Si igitur fatemur, etiam naturaMagiftra,humanampotentiam,f'^ jjÿ nem, fap ientiam,fcientiam,lubftantiam,amp; omnia noftra pro rfus nihilnbsp;diuinam potentiam,fortitudinem,fapientiam,fcientiam, fubftantiamnbsp;tur. Quæ eft noftra ill a peruerfitaSjVtfolam iufticiam amp; indicium Deinbsp;nbsp;nbsp;nbsp;jn-

amp; iudicio noftro tantùm arrogemus,vtdiuinumiudiciumcompræhendj' dicare amp; æftimare velimus ? Quare non fimiliter amp; hie diciraus :nbsp;noftrum nihil eft, fi diuino iudicio comparetur ? Confuleipfam ratione®5*nbsp;conuidla cogetur,lefeftultam amp;teinerariam confiteri,quodiudiciumP'* nbsp;finit eile ihcompræhenfibile, cùm cætera diuinaomnia lateaturelfe inc®***^ jfnbsp;henfibiïia. Scilicet in omnibus alijsDeo concedimus maieftatem diuinâ^^^inbsp;lolo iudicio negareparatifumus, nectantifperpofîumus credere,eum elfeiâ*nbsp;cùm nobis promiferit, forevbi gloriamfuamreuelarit,vtomnestumvimnbsp;amp;palpemus,eum fuilTe amp;elïèiuftum.

Dabo exemplum ad confirmandam hanc fidem, amp; ad confolandum oc îllumnequam, qui Deumlulpeólum habet de iniquitate.nbsp;nbsp;nbsp;Ecce fie Deus

niftratmundumiftum corporalem in rebus externis, vt fi rationishumant jj; cium IpeÓles amp; fequaris,cogarisdicerc: AutnunumeireDeum,autiniquu^^.[^inbsp;Deum, vrille ait: lollicitor nullos læpe putareDeos. Vide enim vtprofp^jnbsp;habeant mali, contrà infliciffimè boni teftantibus prouerbijs amp; j/nbsp;prouerbiorum parente, Qu^o leeleratiores hoc fortunatiores elfe. Abunbsp;(inquit Hiob) tabernacula impiorum, EtPlalm. 75. Quæriturpeee^^

in mundo abundârediuitijs. Obfecro an non omnium iudicio iniquiflimum eft, malos fortunari amp; bonos iiHljgi ? Atita feit curfus mundi. Hicetiamfiammxnbsp;ingcniaeo lapfa funt, vt Deum cfle negent, amp; fortunam omnia temere verfare fin. nbsp;gant,quales Epicurei amp; Plinius. Deinde Ariftotelesluum illudprimum Ens,nbsp;vtliberet àmileriajentitipfum nihil rerumviderc,nifi fe folum, quod ei molc-ftiflimuin efl'cputat, tor mala, tot iniurias videre.

Prophetæ verb qui Deum eifecredideruntjinagis tentanturdeiniquitate vt Hicremias, Hiob, Daniel,A{raph,amp;alij. Quidputas Demoühenesnbsp;^Cicero cogitarint, cum omnia quæ poterant eflfeciflent, amp;talem merccdemnbsp;Ji^ilcro tntcritu reccperunt ?nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Et tarnen hæc iniquitas Dei vehementer probalt;

ilis amp; argumentis talibus tradudia, quibus nulla ratio aut lumen naturæ poteft icfifterc,toUiturfaciilimèpcrluccm Euangelij, amp;cognitionemgrariæ,quadoce-mu^,impioscorporaliter quidemflorere, lêdanima perdi. Eftquetotiusiftiusnbsp;quaeftionisinfolubilis ifta breuis folutio in vnovocabulo,fcilicct elfevitam poftnbsp;^^^vitam,in qua quiequid hîc noneftpunitum amp; remuneratum,ilhc punieturnbsp;Et nihil nifipræcurfus, aut initiumpotiusfutu_

^g^^ur lux Euangelij quæ folo verbo amp; fide valet, tantum efhcif,vtifta I æhoerroribusleculis tradata,amp; nunquamfoiuta,tam facile dirimatur amp; comnbsp;pntas futurum, vbi celTante lumine verbi amp; fidei,res ipfà maieftasnbsp;naper fefe reuelabitur An non putas,quôd turn lumen gloriæ, quæftionemnbsp;lüm^ foluere pofîît, quæ in lumi ne verbi aut gratiæ eft inlolubilis, cùm

Seb*' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;pone, lumen naturæ, lumen gratiæ, lumen gloriæ, vt habet vulgata

Inluminenaturæ eftinfo.lubilchoc,efièiuftum,quôd bonus Si malus benè habeat. At hoc diffoluit lumen gratiæ.

cft'iv gratiæeft infolubile,quomodoDeusdamneteum, quinonpo-qti;,,^!^ ^^^''Eibus aliudfacere, quàm peccare Sc reus elfe. Hîctam lumen naturç rnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;gratiædi(ftant,çulpam elfe non miferi hominis,led iniquiDei. Nee

polfuntdeDeo qui hominem i mpium gratis fine meritis co. Anbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;coronat,led damnat forte minus,vclfaltem non màgis impi,

^^henfkT o^Q-^æ aliud diófat, amp; Deum, cuius modo elf iudicium in'eom, . ^^iufticiæ, tuncoftendetelfeiuftilfimæ amp; manifeftilfimæ iufticiæ tan,nbsp;credamus moniti amp;. confit mati exemplo luminis gratiæ, quodnbsp;*^'iculum in naturali lumine implet.

T R I N A D E s E R V O A R B I T R I O I N rebu^ diuinMregenda sir inutil-ganda.

' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;loï 7 b. Quæ igitur vtilitas amp; nccefsitas tails

r?¦' eratquidemdicere,Deusvoluiteavulgari, voluntatisve_ non elfe, fed fimplici ter adoran dam, data glorianbsp;amp;fapiens folus,nullifaciatiniuriam,necftultèauttc,nbsp;^^nt Çnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;pofsit, licet nobis longe fecus appareat. Hac refponfione

abundantialupererogemus,duærcsexigunttalia fidesnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;humiliatio noftræ fuperbiæ Sc cognitio gratiæDei. AL

Primùm DeuscertópromifithümiUatisideftdeploratis amp;defpcratisgi'i^'^,, fuam. Humiliari verö penitus non poceft'homo doneefciat,prorfusextri'quot;'nbsp;¦ vires,confilia,ftudia,voluntatem,opera,omninö exalteriusarbitrio,conWj^nbsp;voluntate, opcre, fuam pcndcrefalutem, nempe Dei folius. Siquidem j,nbsp;perfuafusfuerit, fefe vel tantulum poifepro falute fui, manet in hduciafui,nbsp;îèpcnitusdelperat,ideo non humiliatur coram Deo, fed locum, tempus,nbsp;quod fibipræiumit, vel fperat, vel optât faltem, quo tandem perueniat adnbsp;Qu^i verb nihil dubitat, totum in voluntate Deipehdere,isprorfusdelel:^nbsp;rat,nihileligit,fed expedat operantem Deum, isproximuseftgratiæ,vd^nbsp;fiat. Itaqueproptereledosifta vulgantur,vtiftomodohumiliati,amp;innbsp;redaéli, falui fiant. Cæteri refiftunthumiliationihuicimo damnant docer*^j;nbsp;delperationemfui,aliquid vei modiculum fibi relinqui uolunt, quod poiTiil'nbsp;occulte manent fuperbinbsp;nbsp;nbsp;gratiæ Dei aduerfarij. Hæc eft,inquam,vna rat* gt;

Alteraeft. Q£*^lt;ifidescftrcrumnon apparentium. Vtergofideilo^^ p opuseft, vt omnia quæ creduntur abfeondantur. Non autem remotiusâunbsp;duntur, quàm fub contrario obiedo, fenfu, expcrientia. SicDeusduu^'^'j^j,;nbsp;cat,facit ilîud occidendo, dum iuftificat, facit illud reos faciendo, dumnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;gt;

vehit,facitidadInfcrnumducendo,vtdicitScriptura. Dominus viuificat, deducit ad inferosamp;reducit. i. Sam. z. Dequibusnuneno^*'nbsp;eus prolixius dicendi. Qui noftra legerunt, habenthæc fibi vulgatiifi^^.j,j}i(nbsp;îEternam fuam clcmentiara Sc mifcricordiam abfconditfubæternaira,ii^nbsp;fubiniquitate.

Tom. 5. Defèruoarbit. fol. 177. Altcrum Paradoxon, à nobis,non libero arbitrio,fcd mera neceffitate fieri.

Kejponfio. Breuitervideamus, ne pernicofilfimum dici patiamur* dico,vbiidprobatumfucrit, extra vires 8c confilia noftra,in folius opera^^ijfi-dere falutem noftram,quod infra in corpore difputationisfpero mecui^nbsp;Nonne,clarè fèquitur, cfumDeus opéré fuoin nobis non adeft,omnianbsp;quæ facimus, amp; nos neceffario operari, quæ nihil ad falutem valent ?nbsp;non nos, fèdfolus Deus operatur falutem in nobis, nihil ante opus eiusnbsp;fidurare,velimus,nolimus. tiecejjario -vero dico non co(i£lè,fid -vt illi dicunt^ j .jiinbsp;mMahilitatM,non coaSlionü, Hoceft,homocùmvacatSpirituDei,nonquid yfPnbsp;lentia velut raptus obtorto collo, nolens facit malum, quemadmodumnbsp;nbsp;nbsp;jiJquot;;

tro nolens adpnam dueltur,fedfponte amp; libenti voluntate facit, libentiam feu voluntatem faciendi, non poteft fuis viribus omittere,cj(^i:^nbsp;aut mutare, fed pergitvolendoamp;lubendo, etiamfiadextracogaturah'J^^ß.g^''nbsp;pervim^tarnenvoluntasintusmanetauerfàjamp;indignatur cogenti aut^^^ .nbsp;Non autem indignaretur, fi mutaretur, ac volens vim fequeretur.

Hoc vocamus modo neceffitatem immutabilitatis,id eft, quod vol mutare amp; vertere alio non poffit, fedpotius irritetur magis ad volendun^nbsp;refiftitur,quod probat eius indignatio. Hoc non fieret,fi eflet libera,nbsp;liberum arbitrium. Interrogaexperientiam,quàm fintimperfuafibiicS 4^nbsp;lt;fti aliqua re hærent. Aut fi cedunt vi, vel maiore alterius rei commodonbsp;nunquamlibérécedunt. Si autem affedi non funt,finuntire amp; fieri, ft . .nbsp;euntamp;fiunt.

nnrfiisex altera parte. Si Deus in nobis operatur, inutataamp; blande affibilata pcrSpiritumDei,voluntas itcrum mera lubentia amp; pronitateac iponte^iuavuitnbsp;amp;facitnoncoaótè,vt nullis contrarijsmutariinaliudpoflit^neportisqmdemin cnbsp;vivmciautcogi. Sed pergitvolcndo óelubendOjScamando bonum,ficutanteanbsp;vlt;)luitamp;lubuitamp;amauitmaium. Quoditerumprobatexperientia, quamtnuLnbsp;di à confiantes lint viri Sanâi, dum per vim adaliacoguntur, vt magis inde im.nbsp;tanturadvolcndum.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;r t

Sicut ignis avento magis inflammatur quam extinguitur, vt nec hic !-blibertas vel liberum arbitrium aliöfefevertendi,autaliudvolendi,donecdu-rarSpiritusamp;gratiaDeiinhomine. Summa,fi fub Deo huiusfecuhfumuslmc opcreamp;SpirituDeiveri.captiuitenemuradipdusvoluntatem^vt amus x. Ti-moth. 1. dicit Vt non polfimus veile,nifi quod ijfevelit. Ipfeenim ornseftiUnbsp;icarmatus,quiartiumfuum lîcféruat, vtinpaccfmtquospoffidet,nev ut^cuo-tumautfenfumcontraeumconcitent; AlioquircgnurnSatanæ.miedim u non,nbsp;ftaret, quod tarnen Chriftus affirmât ftarejdquel-actmus volentesamp; lubentes,pronbsp;uinfuum,rurfuspcrSpiritum eius ferui amp; captiuifumus{-quæramen regia libîü'-iascft)vtvelimusamp; faciamus lubentes,quæipfevelit. Sic Humana voluntas innbsp;medio pofita eft, ceu iumentum, fi i nfederitDeus, vult amp; vadit quo vult Deué^ vtnbsp;Plai. 73. dicit: Faftus fumficur iumenrum, amp; ego femper tecum. Si infederitnbsp;Satan vult amp; vadit quo vultSatan, nec eft ineius arbitrio, ad vtrumfcftbrem cur_nbsp;aut eumquærerc,fedipfiielïorescertantobipfumobtinendum Scpöffiden-quot;Um. Videetiani. EodemTomoamp;libro. foL 17^-

veile. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;1

Jolututn veile, necboni necmali habito refpcólu ,vt ficargutiaquadamDialelt;fti-¦U fcopulos euadamus amp;dicamus. In voluntate hominis eflèquóddam veile, fuodin bonum quidem fine gratia non pbteft,.nec tarnen fine gratia ftatim nonnbsp;nifimalumvelit,fedfitpururaamp;merumvClle,pergratiamftirfumadbonum, pernbsp;peccatutndeorfum ad malum vertibile. Sed vbiitum illud rtianet, quod dictumnbsp;eft Amifialibertatecogirur feruirepeccato? Vbi tumilludfludiniUi^quodie^nbsp;linquituramp;conatus? Vbivis applicandiadeaquæ falutisæternæfunt?

eniin vis ca applicandi adlàhitcm^poteftefiepûmm veile, niflfalusipfa nihil elle dicatur. Deinde ftudium amp; conatus quoque purum veileelTe non poteft,fciunnbsp;ulujuo (putaadbonum) niti amp;conari amp; non in nihilumderri, velquielcere ftudijnbsp;I'm polfit. Summa, quorfum qiiorfum fefe ^vertdrit Diatribe, non potèft coptra.nbsp;diciionibus amp; pugnantib* diÄi-s dabi, vt nön tam ipfumliberutn arbitriurn:,qyo4nbsp;défendit captiuum fit,quamipfacaptiuaeft,ficenim ih liberando.arbitrioirreti.nbsp;nir,vtcumliberoarbitrioinfolubilibusvinculisiteneatu?..

Deinde hoe mcrum figmentuna Diaieéticum eft, quodinhomine fit medium amp;purumvcllé, nec polTunt probate qui idaflèrunt.' r; ;Ex ignbrantia rerutn amp; obleruantiavöcabulorum natumeft. Quaficontinuo fie'fitin-te, fieutdifpqni-4nbsp;iminvocabulis,qualiafi.intinfinitaapudSop.hiftds. Sic'potiusreshabet, vtChrinbsp;Hiuait : Qui non eft mccum contra me eft. Non ait : qui non eft mecum,nec con-

266 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DE LIBERO ARBITRIO.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,

trame, fed in medio eft. Quia fiDcus innobis eft, Satan abeft,amp;non bonum adeft. SiDeusabeft,Satanadeft,necnifivelleinaluminnobjs eft-Deus nec Satan merum amp; purum veile lînunt in nobis, fed ficut redènbsp;^miffa libertate cogimurferuirepeccato. Hoc eft,nos volumus peccatum amp;: raaluæ)nbsp;quimurpeccatumamp; malum,facimus peccatum amp; malum,

Tom. 5. DeSeruoarb. fol. a a 4. Necpafimur,ncq;recipiinusifl^^. Critatemillam,quam nobis confulitbono,vt credo,animo,fcilicet,vc liberonbsp;PerpufiUum concedamus,quo faciliuspugnantiaScripturæ,amp; incommodanbsp;äatollantur, Namift^ mediocritate nihileftcaufeconfultum, neq;nbsp;profeófum, Nilî enim totum amp; omnia libero arbitrio tribueris, exemplonbsp;norum, manet nihilominusScripturæ pugnantia, tollitur meritum dcpr-s'^'ùnbsp;tollitur miferieordia amp;iudicium Dei, amp; omnia manent incommoda,nbsp;volumus per liberi arbitrij modiculam amp;inefficacem vim,vtfatisfup!adocui'|^^nbsp;Ideo ad extrema eundum eft, vt totum negetur liberum arbirrium,nbsp;ad Deuna refcrantur,ficnonpugnabunt Scrjpturæ,amp;incommoda finontö^nbsp;tur,feruntur.

Tom. DeScruoarbit. fol. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Tu liberi arbitrij vim mony'^f;

'amp;talcmfacis,quæcitragratiamDeiprorfusfit inefficax. Nonne agnofcb- -j:; quæro amp;peto, ft gratia Dei defit, autfepareturabillavimodicula,quidip'^,(:nbsp;cietê Inefficax (inquis)eft, amp; nihil facit boni. Ergo non faciet, quodnbsp;gratia eius volet,fiquidemgratiamDei, feparatamab eaiam pofuimus.nbsp;verb gratia Dei non facit, bonum non eft. Quare fequitur liberum arbirr'-nbsp;ne gratia Dei,prorfus non liberum,led immutabilitcr captiiium amp; fèruUV v.nbsp;mali, ciim non poffit vertere le lolo ad bonum. Hoc ftante, dono ti bi,nbsp;nbsp;nbsp;j

bcri arbitrij, non modo facias modiculam faccam Angclicam,*facfipotc51 p. diuinam,Siadieceris tarnen hanc illætabilemappcndiccm,vtcitragratii'j;nbsp;înelficacem dicas,moxademerisilliomnemvim. Quid eft vis inefficax,'^nbsp;ne nulla vis?nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;|f.

Itaqucdiccrc,liberum arbitrium elfe amp; habere vim quidem, fed inefn^^^'j,;. cftid,quodSophiftævocant,oppofituininadiclt;fto, Acfidicas : Liberu^ ji,nbsp;triumeft, quod liberum non eft. Sicut,fi ignem frigidum,amp;terrain calid^^^jnbsp;xeris. Habeat fane ignis vim caloris, Vel inf ernalis, fi non ardet, nequenbsp;verb, amp;frigefacit,neignisquidem,multô minuscalidusmihidicetur, nifip^ ^i?nbsp;aut fidum ignem volueris habere» At fi vim liberi arbitrij earn diccreini^, !nbsp;homo aptus eft rapiSpiritu 8c imbui gratia Dei, vt qui fit creatus ad vitam hinbsp;temæternam,reôfediceretur,Hancenimvimhoceft,aptitudincm,lèunbsp;ftæ loquuntur,dilpofitiuam qualitatcm amp;pafliuamaptitudinem,amp;nosclt;^ j,?-mur. Quam non arboribus nequebellijs inditam eftè, quis eft qui nelci^t^ -queenimproanlèribus(vtdicitur)clumcreauit.

Fixum ergo flat, ^ti^mtuoipfiusteftinioniOjNosomnïa neceflïtate nihil libero arbitrioraccrCjdum vis lioeri arbirrij nihil eft^ neque facit, neque poteft honbsp;num ablèntegratia. Nifi efficaciam velis noua fignilïcatione dicere perfeôiio-nem, quafi liberum aibirrium incipere quîdem flcvellepo/fir.lèdnonperficerenbsp;quod non credo.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;r a r j

DeSeruoarbit. Tom. 3. fol. xox. IohannesdiuitiasregniDeî,pcrR uangelium mundo oblatas,non autera virtutes liberi arbitri j prçdicat,fimul fignLnbsp;ficans,quàm pauci fint,qui acceptent, Répugnante fcilicet libero arbitrio, cuius vis nuLnbsp;heft alia, quam vtregnante fuper ipfum Satana,etiamgratiam ot5piritum,qiiinbsp;legeraimpleat, Refbuat.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, ,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, . .

DeSeruoarb. Tom. 5. fol. Certùm eft,liberum arbitnum eflTe yihilaliud,quàmfummumhofiemiitflicilt;i.amp;faÏHtishumana, CÙm fieri non pOtUÇnt,nbsp;aliquotinterludæos amp; Gentes,fumma vi liberi arbitrij egerint,amp; conati hnt, amp; tanbsp;men eo ipfo non nifibellum contra gratiam gefferint. Tu nunc yade amp; dic, quo«nbsp;liberum arbitrium conetur ad bonum.cuiiofa bonitas amp; iufticialcandalum

^'Scftvirtusamp;fapientiaDei. Nondicit,Aliquibusgentibus,aiiquibusIudæis, fimpliciter, Gentibusiudæis (inquit ) qui non lunt ex nobis, raanifefta parti.nbsp;honefeparans credentes ab incredulis,nulloreli6lo medio. Nos autem dilputa»nbsp;deGentibus citragratiamagentibus,hisdicitPaulus iufticiamDcielfe fiuî.nbsp;Utiâm, quam abhorrent.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Atqueis cft laudabilis ille conatus liberi arbitrij ad

Genef. cap. 5. fol. 41. InTheologiaitaqueficdicamusrationeminho ^mibuseftbnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Deindehoncftam voltintatem elle maxime ^duerja-^

^^'^'voluntaîijyei, Sicut hinc oriunturodium verbi ,amp;perlccutio piorum mini-urorum.

De Seruo arbitrio. Tom. 3. fol. x^r. Addeexemplum illudeap. lo. ExEfaiaaddudum, Inuentus fum à non quærentibus, palam apparuinbsp;?^gt;qui me non interrogabant. Hæc de Gentibusdicit, quodChriftum audirenbsp;'^^^SnofcerptlUcnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;rùm npr rnffitnrpanrpndpinfnnntnrrint miiltAnnf

J.^2 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;D fi LTBERÓ AR.BITRIO.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;. -

non fecunduttt fcicntiam. Igitur nihil deeft in ludæis, quod libero buitur, amp; tarnen nihil lequitur, imô contrarium fcquitur. In Gcntibusp*nbsp;adeft, quod libero arbitriotribuitur, amp; tarnen fequituriufiiciaDei.nbsp;cft,nifl manifeftilïimo exemplo vtriusquenationis, tùm clarilTimonbsp;nio Pauli confirmari, quodgratiadonaturgratisimmeritisamp;indignilfiiniSnbsp;obtinetur vllis ftudijs, conatibus, operibus^pufillisautmagniSjetiamopti^^nbsp;rum amp; honeftiflimorum hominum, afdenti Zelo iufticiam quærcntium *nbsp;âantium.

Abundèconftatctiam iuftosmagno certamine contrafuam carncmb^^ re, vt fâciant bonum, refiftitque eis liberum eorum arbitrium,amp; prudentienbsp;fummisviribusconcupifccnscontraSpiritum,Ot/zefli ea,quæfuntSpiritusamp;^^|,nbsp;Dei. Et quomodo poflîbileeft, vt fine Spiritu ex naturafua poflit,pro Spirit^nbsp;cupilccre,feu ad Spiritual fe præparare, faciendo quodeft in fe ? In gratianbsp;rit, natura eiustaliseftjVtcôKtrÆ^mfWW indomitumpugnet^nbsp;nbsp;nbsp;extra gratiam

poterit natura erus, vt Spiritum iuuet ? Quidinfaniusfingipotefl:? hoc monftrum nouum fimilchuic, fi quis indomitam feram vinculiscuftodi^.nbsp;domarc non poflit, amp; tarnen infanus iadet earn ante vincula amp; fine vincub^nbsp;tamcicureniamp;manfuetam,vtfpontefedomet,fèuvtdometur,laboret. . |,inbsp;Defiftitequæloab hoc infania miferrirai Pelagiani. Si liberum arbitf'nbsp;in gratia pcccat, amp; inlanit aduerfus gratiam,ficut cogimur omnes fentire, amp; *1^nbsp;runtur Apoftolus (Roman. 7. ) amp;omnesSandijCertècontraomncinicnbsp;cftjVt extra gratiam probum fit,amp;adabfcntemleparet,quamprlt;£lènteniownbsp;perfequitur.

Ncceflecftergo, mea figmenta amp; Hypocrifcsefle, quæcunque amp; doccu amp; fîunt antegratiam, pro gratia impetranda, præuenire enim nos neceflenbsp;fericordiaDei, vtvelimus, ficutnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;contra EpiftolasPelag. dicit,Q^^

dolentes Deus conucrtit amp; KcluBantes, Sicut in exemplo Pauli monftrauit, 9quot;^ îuncconuertit,quandoerat(ummo ardore pcrfecutionisnbsp;tiæ. EtPetrus non refpexitDominum,vtrecordareturvcrbi, quoddixer^^^*nbsp;fus, fed Dominus refpcxit Petrum in media amp; maxima ilia negatione,amp;nbsp;datus verbi fleuit, amare.

Tom. 4. Icnenf. Gala. ca. 2. fob jS. (^areifta non eft vcraratio iu^^, candi, vt tu incipias facere quod in tceft,(Haccnim Phrafi vtunturSophiftf^ .^jnbsp;dores Scholaftici ) Si homo inquiunt, facit quod in fe eft, tunc Deus infallib*nbsp;dateigratiam Eaq;propofitio eft apudipfosarticulusfidei. Etvtclareofte^^^^nbsp;rcnt,{eneapiculumquidem,dcdo(ftrinaPauli amp; Euangelij intelIigere,ficloQnbsp;tur, Hoc didum facere quod in leeft, non acerbe regendum efle, fed fatisnbsp;cipiatur de medio Phyfico,non Mathcmatico indiuifibili,quod impoffibib nnbsp;ri. Hoc eft fatis eflè, vt homo ea faciat, quæ arbitrio boni viri poifin t probari,nbsp;certo fecuturam gratiam, non quidem meritocongruiperfe, fed infalfibi *nbsp;(vt ita dicam) Dei, qui tarn bonus eft amp;iuftus,vt non poflit non darenbsp;nbsp;nbsp;

probono. Atque hinc natus eft ille tritus verficulus: Vitra pofte viri, non vult Deus ilia requiri. Eftquidcm bonafententiajfed in loco dióta,lcilicetdcpoliti-cis, Oeconomicis amp; naturalibus. Vt ft ego exiftens in regno rationis,rego fami-liam, ædifico domum,gero Magifttatum, amp; facio quantum poflum, vel quod innbsp;meeft,ibifumexculatus. Hoc regnum habet iuosterminos,ad quod etiam pro-phepertinentifta dióla,Facere quod in fe eft, vel facere quantum poftum» Con.nbsp;ïta^Sophiftæ ea trahunt in regnum Spirituale, in quo homo nihil aliud poteft,nbsp;Suatn peccare, Eft enim venundatus fub peccatum. In externis illis autem, hocnbsp;eft in polliticis amp; Oeconomicis rebus, homo non eft ftruus, ftd Dominus illarumnbsp;corporalium rerum. Ideo impie fecerunt Sophiftæ, quoddióta ifta politica amp;nbsp;P^conomicatraxeruntinEcclefiam. Regnum enim rationishumanæ iongiflimènbsp;IcparandutneftàSpirituali regno.

adh ^^^^deetiam tradiderunt. Naturamquidemvitiatam eftè, fednaturalia ucefTe integra, eaquetribueruntetiamDæmonibus. Hoc ftantefic ratiocLnbsp;fiiunt. Sinaturalia funr integra. Ergoamp;intelleduspurus,amp;voluntas.bo-^^ oc Integra e(j.,g^ß^p£j.(-on{£qQcn5Q^miapej-fe^afunt. Ifta expedit vobisfei-effenbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;conferuetur. Cùm igitur dicuntSophiftæ,naruralia

integra, çoncedo hoc. Si autem inferunt. Ergo homopoteftimplerelegem, ri amp;c. Hîc nego conlequentiam amp; diftinguo naturalia contra fpi.nbsp;^iia. Etdico,{piritualianonefleintcgra,fedcorruptaimoperpeccatumpror-^^xtinéiaeflèin homine amp; Diabolo itavt nihil ibi lit., quàm intelleôtus depra-Quæ nihil cogitât quàmea, quæcowfranbsp;Quarenaturaliaquidem integralunt,fedquænaturalia ? Q^odho

- nbsp;nbsp;iinpietate merfus, amp; Scruus Diabolihabet vol untatem,rationém,liberum

uium, amp; poteftatem ædificandi domum, gerendi Magiftratum, gubernandi ^,^tinamp;faciendialiaofticia,quæhominifuntfubieôl:a. Genef. i. Eanonfuntnbsp;homini, Non eft fublata genei'atio, politia. Oeconomia, lèd confirmatânbsp;P isdiôlis. Sophiftæ autem traxerunteaadlpiritualia,Etfortèacceperuntànbsp;detorferunt adlpiritualia, atqueitacommi.nbsp;c ^ntpolitica cum Ecclefiafticis. Noftrum eft igituriftarepürgare, amp;hæcnbsp;ex Ecclefia tollere.nbsp;nbsp;nbsp;Concedimus ergo ifta dida veraeflè led in loco,

'cet in regno corporali. Si verô traxeris in.regnumIpirituale coramDeo, j.jj^^^^^seapertotum. Hîc enim prorfuslumusinpeccatisfubmerfî. Quicquidnbsp;efi in intelleSlu noflro,efl error. Ideo homo in re-lat'nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nihil habet,quàm tenebras,errores, maliciasamp;peruerlitatesvolun_

] , Quare Paulus non nos, fed Chriftum incep ifte hîc dicit, Ipfe ipfeinquit,di-, me, amp; tradidit femetiplum pro me, q. d, Noninuenirinmebonamvo-inbsp;ç^^^teni,amp;intelleaumreôlum,fedChriftusmifertuseftmei,vidit me impium^nbsp;^¦^ntern' aueifum àDeo, Temperlorigius recedentem ab eo, amp;Pugnantem contranbsp;eaptum,réélumamp;vedluma Diabolo.nbsp;nbsp;nbsp;Sicexmifericordiapræuenientc

?cam rationem, voluntatem, intellcélum, dilexit me, amp; ücdilexit,vtlernet-jtrader« pro me, vt fieàlege, peccato. Diabolo,morteliberaret. nbsp;nbsp;Porto

vocabula, Filius Deidilexitme, amp;tradiditfemetipfumpromé,funtmera to-. ^^^Ua amp; ignés cleftes, contra iufticiam legis, amp; doétrinam operum. Tarnnbsp;Z iij grande

grande malum, tantus error, tcncbræ, ignorantiafuitin meavoluntate du,vt tarn inæftimabiliprætio,oportueritmelioerari. Qüid eigonbsp;de didamine rationis, de noftris naturalibusintegris,derationedepr£ecant^nbsp;optima,defaciendo quodinfeeft? QuidoflfcroDeoirato,quivtMofes^^^nbsp;gnis coniumens eft, iftas meas ftipulas, imo horreiida peccata,amp;volocu^nbsp;contendere, vt pro his mihi donet gratiamamp; vitamæternam,Cùmhîc3U^ inbsp;tantu m efle malorum, in natura mea, vt non fuffecerit mundus amp; tota creatuf^nbsp;placandum Deum,led quod oportuerit ipfum Fiiium Dei pro his tradi i

DcSeruoarbit. Tom. 5. fol. Aliuslocuseft,Hicremixtci.;,j; Dominc quoniam non eft hominis via eius, nec vlliuseftvtambuletjamp;oH'r^nbsp;greftiis iuos. Hunc locum dicit, raagis pertinere ad euentum rerumlæ^^'^nbsp;quàm ad poteftatem liberi arbitrij.

HÎC iterum Diatribe cum fiducia glofam aftert, prout vifumeft,w^^y|ii Scriptura fit iub iure luo plcniftimo. Vt autem Prophetæ iênfuin amp;nbsp;, cQnfîdcraret,quidopuserattantæ autoritatis viro i Sat eft. Eralmusnbsp;fic eft. Hac libidine gloflandi permifia adueriarijs,quid eft, quod non obtin*-Doceatigitur ex ipfiusiermonis ferie hanc gloifam credemus. Nosaute'^^nbsp;cemus ex ipla ierie, Prophetam cùm videret fe fruftra doccre,impios tantanbsp;tia,fimulintelligit verbumfuum nihil valere, nifiDeus intus doceatnbsp;non efle in manu hominis audire amp; bonum veile. Hocanimaduerfojb^^'jjj,nbsp;cio territus,petit vtcorrigat euminiudicio,fiomnino corrigi debet,amp;nogt;nbsp;datur cum impi js iub iram Dei, quos finit indurari amp; incrcdulos raanere.

Sed fingamus tarnen locum de euentis rerum triftium amp; Içtaruin jjin quidfihæcipia glofa fortiflimè fubuertat liberum arbitrium ? Fingiturq'^'^jiJnbsp;hoc nouum effugium, vt rudes amp; inertes falfi, purentefle fatisfadum.nbsp;faciunt eflugio illo de neceflitate conièquentiæ. Non vident enimnbsp;multo magis irretiantur amp; capiantur iftisefliigijs, adeo auertuntur nouisn^],,.nbsp;cabulis. Si itaque euentus rerum iftarum, non eft in manu noftra, quxnbsp;poralesamp;quibus homo Dominus conftituiturGenefi i. Obfecroquoßj^nbsp;rit in manu noftra res ilia clcftis GratiaDei,quæinibliusarbitriotgt;cip^'un-Anliberiarbitrij conatuspoteft Salutem ærernam obrinere,qui nonpotd^^^jj,nbsp;lum,imo neepilum capitis retincre. Non eft nobis poteftas obtinend^nbsp;ræ, amp; poteftas eritobtinendi creatoris ? Quidinfanimus? Pertinetigitur^d^^;nbsp;to maxime ad euentus,quodhomo ad bonum velad malum niritur quia vtf®,,nbsp;multo magis fallitur, amp; minus libcrtatishabet,quamdumnitituradpc^^j^ji;nbsp;velgloriamvelvoluptatcm. Quàm pulchre igitur euafithæcgloià,qu^nbsp;temhominis negat in paruulisamp;cre.'itiseucntibus,amp;prædicateaminih'^ ajiInbsp;diuiniscuentibus. Acfidicas,Codrusnonpoteftftatcremperibluere. P®nbsp;tem infinita millia aureorum perfoluere, amp;c.

Tom. 4. lenenf. fol. $54. Pfal. 90. Philofophi hominem efle animal rationale. Sed hoc quis dicit in Theologia efle verumnbsp;Homo eSiflatuaSalts. sicufvxorLoth. Quia illam magnam iram Dei nonnbsp;amp; ruit imprudens in mille pericula mortis, imo fæpe volens amp; feiens.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;jjcP

DE LIBERO ARB IT RI o. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Z7l

Item: Tom. 4. Icncnf. fol. 640. Holèæcap. 6. Proptcrea dolaui per Prophetas, amp;c. Hæcpulchcrrimaminiftcnjdefcriptioe'ft,quod omnibustcm-ponbusfiiitinEcclefia. Comparatur cnim dolabræ non ioiùm quod per mini.nbsp;fterium verbi, refccantur quæ vitiofa, led renouatur amp; regencratur homo, rr quinbsp;MtMctu rude e^nodofum lignum ajjteSlufadu^,a.d opus Dei ineptus crat,nunc quali lenbsp;uigatus amp; politus, præbeat le Deo fingen dum, formandurn Sgt;c Iculpendum ad Ian«nbsp;dosvfus.

Etpaulöpoft. Quod fi hanc ipfam imaginem polTemus includereanimis noftris, quodfumus sintilesfiipitideformatomulttsnodtSjT^^^^^^^ celTaremus gra-tias agereDeo, fic paterne nos admonenti, amp;per verbum luumlormanti nos, vtnbsp;poflimis hærere in regno eins. Verbum non proprie dokre fignificatnbsp;ijuod tantùm adligna refertur,led excindere,præcidere,amputate neut folet cumnbsp;Untres,torcularia amp; fimilia conantur. Nos verbum dolandi ideo retinuimus,nbsp;quodbellam fententiam includir, amp; ad pnitentiæ dodrinam alludit propius.

DeScruoarb.Tom. 5. fol. Dico tibi,atquehocfenfibusimisrcponas multi rcmleriam amp; necelTariamæternamquein haccaufa peti,talemactan-^ni,vteam alTcrtam amp;dcfenfamoporteat, per mortem quoque,etiamfi nnundusnbsp;^otusnon folùm conlliófari amp; tumultuari debeat, verumanain vnum Chaos runbsp;^'Samp;innihilumredigi. Hæefî tu noncapis,velnonafnceris,tuam remage,amp;nbsp;^^eillocapcreamp;affici,quibus Deus dédit. .nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;. ,

Neq;enimego Dei gratia tam ftultus amp;inlanusfum,qui obpecuniam,quam JJ^chabeOjneccupiOjautobglôriam, qiiam fi vellcm,non poflem ,in mundonbsp;^ilicinfenlo, obtinerc,aut ob vitam corporis,qu? nullq momento mihi certa ellenbsp;tanto animo, tanta conftantia, quam tu peruicacîam vocas, pro totpericu-? vitæ, per tot odia, per tot infidias, breuiter per f urias hominum amp;Dæmon um,nbsp;.iccaufamtamdiuagere aefuftinere vellcm. An tibifoliputas elle cor, quodnbsp;'^'^tumultibuscommouetur ? Nec nos Saxei fiimus,aut ex Marpefijscautibusnbsp;Sed quando aliter fieri non poteft, præeligimustcmporali tu multi^olli-\hilares in gratia Dei ob verbum Dei, inuióioamp;in corruptibili animo alleren-'^'u,quàin æterno tumultu fub iraDei, cruciatuintolerabili conteri.

Item: Tom. 3. DeSeruoarbit. fol. zx4. Hocautem depræcor miE-¦îtlme,necredasmecaufamhanc ftudiomagis,quàm iudicioagere. Nonpatior tte infimulari eius Hypocrifis, vt aliter fentiam amp; aliter feribam ,necdefenfionisnbsp;^^ore (vttuScribisdemc) hucproueôtusfum,vtnuncprimùm negemtotumlunbsp;,^rumarbitrium,quianteanonnihilillitribuerim. Nec hoc tu v^iam mihiinnbsp;*Mlis meis oftendcs,fcio. Extant themata amp; problemata, in quibusperpetuonbsp;alTerui vlque in hanc horam, liberum arbitriuni elfe nihil amp; rem ( eonbsp;verbotumvtebar) delolo titulo. Vcritateviôlusamp;nbsp;difputationeprouocatus ac compullus,nbsp;ficfenfîamp;Scripfi.

Primùm THOR A, proprièlegemfignifîcat,Srabinftruendo noiflC betjvndevocaturinftrumentum.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;. jj

MIZV A. Præceptum eft, vt in Mole lcgiturfæpius:Sicutprxcep^-Dominus. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.

HVKAjTransferuntccremoniasamp;placet. Nampropriè fignincatf amp;moremfacrorum,quæegoftatutavocOjVtPfal. x. Narraboprafccpw*^nbsp;mini. Ebraicè,narrabo de ritu amp; ftatuto,lcilicetde nouo ritu amp; cereinon*^\.nbsp;quæ eft credere ChriftumFiliumDei, vt ibidem lequitur, inquoomnesonbsp;umCeremoniæimplcnturamp;referuntur.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;«

PIKVP,I^eftptoprièquodLatinimandatumdicunt,Germanicè,® Çcn. Nam verbumnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;vifitarc,conftituere,ordinäre, ccnfere,amp; omnino

dare fîgnificat, inde venir. Pial. ^oS. Tikada, quodEpilcopenGræcifi'^^^'jit fin dicunt. Et Epiftopatumeiusaccipiat al ter, id eft officium demandatu*nbsp;adminiftrationem,Noftervertitiuftificationemferèvbique.

E P V T H, Teftimonium eft, quod Deus per legem luam amp; verbu^'^ fteturadeflèamp;nos curare,quo confcientiam deDeo habeamus,quem aliasnbsp;videmus, neque ièntimus, nequeintelligimus,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;J

M IS P AT H. Conftanter reddunt Indicium ,nec male, nift quodop jjii Icirelatitudinemeius vocabuliinEbrco Nam fignifîcatamp;ipfum officiuJnbsp;adminiftrationem Iuris, vt Pfat 1. Non pcrfiftent impij in iudicio, quoonbsp;dicerent^ in regimine. Item Plàl. 7 x. Deus indicium tuum régi da,nbsp;liber ludicura, qui latine diccretur liber principum,re(ftorum,confulumv^ znbsp;giftratuum. ItemPfal, iiq. Iudicabitinnationibus,ideftregnabit.nbsp;dôjftgnifîcatipfum opus amp;cxecutionemiudicij,hincilia voxpaffim in Serif j,.,'nbsp;facere indicium.amp;iufticiam. FacietDominusiudiciuminopis, Etdev^%nbsp;indicium meum prodeat, Etlocutus eft cum eo indicia.nbsp;nbsp;nbsp;Vltimô, fignifi^y

prie id, quod Latine iura, ftilicet leges qui bus hommes inter felè ciuiliter in Lpi, prophanis dilponunturjVndeamp;fæpius pro conluetndine,amp; more aliquo^'ji.:nbsp;tur,velut pro lure gentium, autnaturalijVtExodi. xx. Secundum iudiciud*\jj.nbsp;rum facit cum ea. EtPfal. xi8. Secundum indicium diligentiumnoin^'^i:nbsp;urn. Hæclatitudo vocabulipaffim in Scripturis obfeuritatem amp; ainbign*^^nbsp;parit. Ideodiligentiobferuatione opus eft.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;pm

MISMERETH, Obferuantiamleucuftodiamfonat,lcilicctgenenn^p: men fuper omnia prçdida. Imo ft diligenter confideremus,duo auttria tan^^jnbsp;erunt vocabulalegem proprie fignificantia, nempe Hukaamp;Mijpat, Statut^. [[(.nbsp;Ius,quorumalterumeatradat,quibusergaDeumordinamur,fcilicetH«^nbsp;rumea, quibus erga hominesordinamur Icilicet Mifiiat. Ethæcduofatisi*^?^jmnbsp;videtu r diffierentia ifta mihi proba Sc conftans. S ic enim amp; Mole hoc capin^ j;.nbsp;cipit: Audi ftatuta amp;Iura,quæ ego doceo,velutijs duobus verbis omnia coini^j,nbsp;«ftens. Quafîdicat,docebovos,quomodorelt;ftèviuetiscoramDeoamp;homi'

Cæteraergo vocabulaomniageneralia funt,amp;StatutorumacIuriu^^jjj/ atq; naturam indicant,fcilicetnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;quod nos inftruant amp; erudiant, ne

lîmus amp; in tenebris agamus. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;quod nos ligent, amp; exigant, ne

D E L E G E. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;175

tïmnamus. quædo(îlî fumus. Tekudim, quod nobis mandenturadexequendiim, vtbabeamus quodagamus,neociofifimus. Eduth, quod(vtdixi) nobisteftimo-nio fint,Deo nosciiræefre,amp; certa confcientia ipfum vbique amp; lemperpræicnreinnbsp;habcamus. Mifinereth, quod diügentiam Sc obferiiantiam fui requirant, nefe.nbsp;gnes amp; ftertentes fimus in faciendis illis.

Præterhæcfunt amp; ilia, Dabar, ^mara, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Verbum, cloquium, diólum.

IttrnDatharK^Taam, lèd hæc duo raio in vfu, vt Pfalm. n 9. Bonum Taam, Sc fcientiamdoccmc, quod nos bonitatemamp;diiciplinam habemus. Ac'fignificatnbsp;feregeftum illum, quem nos mores amp; habitus corporis vocamus, ficut Pial. 14.nbsp;Dauid mutauit mores fuos, coram rege Ahis, vt habet eins Plàlmi titulus.

Reliqua ergo funt duo i]\âHubaamp;Mi/pat ftatuta amp; iura,in Scripturis celc-bratiffima. Aquibus veniunt indices amp;iudicandi poteftas,abilloveröregendi infpiritualibusMagifter,quemMehobuk^vocantGenef 4p. Necduxdefernorenbsp;cius,Ebræus, ncc dodorde lub pedibus eins,id eft fempereritin luda, qui diuinanbsp;doccatjamp;adpcdeshabeatdifcipulos, à quibus non tolletur, donee veniatSilo.

, Tom. 5. Icncnf fol. 70. prçfat. In lib. vet. Teft* icA'e//wArDeifèulèntentia immurabilis, præcipiensqualcsnoseife, amp; quidfacere,quidomittereoporteat,nbsp;requirensobedientiamperfedam ergaDeum, iuxtaea,quæ in Decalogo præ_nbsp;^ipiuntur,ac denuncians seternam iram amp; pnas non obtemperantibns. Itaquenbsp;legis dodrina tota eft in exadionc noftræ obedientiæ, amp;denoftravitaacmori«nbsp;tusconcionatur. Nam legis vox hæc eft,Hoc facias, hoc nefacias, hoc tibi præ.nbsp;ceptum feito, itaque in fumma, præftes obedientiamjaut fuftineas iramDei amp;nbsp;poenas.

Tom.3.Icncnl.foi.71. Namcùmduplexfitgubcrnatiodiuînitusconftitu eæ amp;omnibustemporib.con{èruatainmundo. Altera politica per Magiftratusnbsp;^poteftatemgladij,quadifciplinamorum regitur, vt conlcrueturtranquillitasnbsp;publica,amp;:pniscoerceanturimprobiamp; nocentes. Altera Ecclcfiæper minifte.nbsp;lium docendi verbi Dei, quo Deus regitcorda hominum, amp; per quod dato Spiri-tu Sando efficit in eis verum timorem Dei,fidem, amp;interioremobedicntiam.nbsp;Harum vtramque adminiftrationem, iam in illo populo conftitueratDeus, dede-rat præcipuum gubernatorem Mofen^ qui amp; iplè populo dicebat ius, amp; iam conli-lio viri fapientis focerifui lethro, conftitueratpræfedos,Magiftratus amp;Iudices,nbsp;per quospolitica gubernatio adminiftrabatur. Deinde per eundem Molen dede,nbsp;rat, amp; dodrinam de vera agnitione amp; cultu Dei, acceptam à patribus, per quos tranbsp;ditæ erantpromilfiones Euangelij. Habebantigiturvtraraq;, amp; politicam guber-nationem,quçtantùmeftexternaaccorporalis,adhuiusvitæ nccelfitarera,amp;eamnbsp;quæcft minifterijEcclefiaftici,quæ eft propriè fpiritualis amp; externa. Etfienim amp;nbsp;tninifterium vifibile eft, amp; ctusvifibilis,tamen quæ per hocelficiunturin cordi.nbsp;buseorum,quiaudiuntamp;creduntverbo, fcilicetremiftiopeccatorum amp; donationbsp;vitææternæamp;c. Eanoniudicantur,nequeconfpiciuntur oculis, nee continen,nbsp;tur externis obleruationibus. Sedpræterhæcduo,additaeftamp;tertiafpecies,quaenbsp;poteft cenferi media inter vtranque. Quia vt dixi,hunc populum peculiari«nbsp;ter vocarat, amp; fegregatum voluit eireobalijsgentibus,videlicet,vtfcircturChrLnbsp;Hum, ex hoe populo nafciturum eftè,addidit adillam Ecclelîægubernationem,nbsp;hoceft^ad minifterium dodrinæ, certos ritus externiSaccrdotijamp;cæremonias,nbsp;addidii

X74 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;BELEGE.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;J;

addidit Scpoliticregubcrnationicertas leges de formis iudidorum,(^^P^^[i, diuifionibus hæreditatum amp;c fimiles non prorfus congruentes cum aliani^ 3nbsp;tium legibus aut politijs. His legibus omnibus tanquam difciplina, hunc pnbsp;Ium contineri regi voluit, itavt tanquam formam præfcriptam babercnîj * jnbsp;quam, quod ad externam difciplinam attiner, in omnibus vitænegocijs^nbsp;horainibus obedientiamfuam teftarentur.

Tom. 5. lencnf. fol. 71. Inprsfatione vet. Teft. PrincipiöD^^®|^pij, locum peculiarem fibi deligere voluit, vnde voluit palam conlpici ruampîquot;'^ jl,nbsp;tiam,amp;audirivocem fuam. NonquôdDeusmorenoftro,corporaliamp;*^^^ ph)nbsp;cepta voceloquatur, cùm fît non corporea, fed Ipiritualis eflentia, nec habcanbsp;fica organa vocis articulatæ,fed quôd,qui condidit rerumnatur3m,amp;^^pifinbsp;guam omnium hominum,idem etiam ilium fonumfeuvoceminSinaaunbsp;tunccondidit. Nam cùm nemo hominum,quibuslinguaamp;inftrumenui^jj;nbsp;datafunt, cogitata amp; fènfa animi voce proferrepoflit, nifî etiam hocnbsp;vt vocepolïitvtijfatis apparctjtamelfeDei donum amp; opusipium iernioneiu, u:nbsp;que amp; vocem,eiusq; facultatem,quàm fîint quæuisaliadona,ficutin Satisnbsp;nbsp;nbsp;|

tis non fatis eft vim leminisfruôlificamineireipfîs,nifîetiam Deus hocdet,',^^j, élumedant. AequèigiturfacileeftDeoconditorioris amp;linguæ,velorgau^,nbsp;dere vocem, amp;facerevtpereafermoedatur,vel etiam fîneorganisvoceæ^

Sic ergo voce diuinitusconditahæcverba,quæ in promulgationel^S^^ii.' uslocutiis eflè dicitur, amp;per Angelum miniftrumprolatalunt. Etfihîc^^nbsp;non vnus tantum Angelus minifter adfuit,fèd vt alibi,ingens multitudo . nbsp;roIusexercitusAngelorum, quorum minifterioDeus vftiseftinhacpaterutj^;gt;nbsp;legis. Ethicangelus,quiduxamp;minifterfuitvocis(èu concionisfadçadpop^ ;;nbsp;italoquitur,quafîperfonamgerensDeiloquentis, Egofum Dominus Deusnbsp;duxite de terra ^egypti, amp;c. Perindeacfî quis ApoftolusPetrusautPaub^iPnbsp;mine Dei amp; mandato ex eadem perlona loqueretur. Ego ftim Deusnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;

vos faluos tacio, proptervnigenitumFilium meum,amp;c. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.

SicPaulusipleteftaturGal. 5. Legem datamfuiflè per mi nifteriuif^^pi' rum,hoceft Angelos ad hocàDeo ordinatosfuiflejVt ipfî mandato amp;nbsp;adpopulumperferrenthanc vocem legis, led addit Paulus id fadtum elfe P^ v»nbsp;num mediatoris, videlicet Mofî, ita vt iple cum Angelis in monte collocu^nbsp;cem ab ipfîs acceptam, poftea adpopulumpertulerit. Fuitqi hæcvoxnbsp;fus fîmilis humanæ,etiamfî fîne organis linguæ amp; gutturis, eodemgenetçi^^^jjj^:nbsp;nis,quo i lli Ytebantur,itavt auribus percipi,ac articulate difcerni verba amp;nbsp;polfent. Nifî quodvoxfuitauguftiorhumana amp;plenaMaieftatis,vtdeeaP^^.(];.nbsp;dicitur,vocem quidem auditam, lèdlpeciem loquentis nullam conlpeclaiu j|,inbsp;Tanquam fi quis in loco oblcuro procul ex ali qua édita turri, au t aliunde,^nbsp;amp;grandèlonantemvocemadleperferri,nemineconlpe(ftoaudiret. Ideo .nbsp;voxfuifledicitur,quodhumanamvocem,maieftateamp;fono multùm fup^^^jcj'

Hæcprimùm demodo amp;pompadatælegisdixi,vtconfidereturha^^j^^^i Deo,tunepublicèeditamelle,vtconftaretquiseflètautorhuiusdolt;ftrinæ, , nbsp;totiusminifterij Mofaici. Etfîenim femper in mundo fuit noticia doóiitu^nbsp;apudomneshomines,vteratinitiôcreationis diuinitushumanæmeutnnbsp;amp; iam inde à primispatribus, Adam, Noha, Abraham amp; alijs agitata amp; tnbsp;Tarn en cùm Deus propter promifliones de Chrifto patribus traditas, velnbsp;rc hunepopulumjquem certis teftimonijsconftaretvocatum à DeOj^

D E L Ê G E. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;17é

verbum adcotp certo gcncre doâiinæ, religionisamp;culturum,deindeamp;politiaï forma, ab alijs gentib. lêgregatum, voluit hoe palam tellatuni fieri, editis miracu-lis,amp; illapromulgatione totiuslegis Mofiricæ faófa in Sina, amp; adderc quafi confirnbsp;mationem, qua oftendererlè approbare illam ipfam doórrinam legis,cùmeainnbsp;politiapopuliconfiituenda,primùm repetcreamp; inculcate voluerit.

Hocigitureft,quodhïcdicercinftitiii, Qriöd Deus illoloco,amp;inillocoetu,amp; per hunc miniftrum Mofen gubernatorem ilüus, Icgem edidit hxc teftantur hancnbsp;lotam patefaâionem 8i tradirionem legis, videlicet manifeftana exhibitionem minbsp;raculorum amp;delcriptionemcertæ doârinæ item rituum amp;politiæj propriètantum ill i populo faótam effe,propter hanccaulam, vt hunc,his velut limitibus cir-cumlcriptum,fegregaret abalijs gentibus, amp;hac velut difciplina cocrcerct acre-gcrer,donccid, cuiuscaufahancpolitiara conftitui voluit, peifeótum elTet, fci-liceqvtiuxapromilfionesChriftusexhiberetur.

Hincigitur hoc primiim ftatuamus,to-, tamillamlegem Mofaicam,eiusq;promulgationem, tantùm adpopulumludai-wmpertinuifie, nee ea obligari alias genres, ac ne nos quidem qui dlcimur C hri-lani. Manifeftum cft enim earn tantùm illi populo datam elTc, amp; populus Ifraelnbsp;*tacani accepit, vta lè amp; pofteris fuis fèruandam, exclufis gentibus, ficutfbli huicnbsp;Populo dataerat promilfio accupandæ terræ Canaan, Item rota ilia politia legisnbsp;5'^icæ, nihil ad nos pertinebat, adeoqs nehæc quidemconcio,quæin montenbsp;^^^ïuabitacft. Namedietiam gentesearumlegumjquæinDecalogocontinen-aliarum quarundam communem noriciam, amp; approbationem cum ludæisnbsp;^ ^ur,vt quod Deus fit,quód fit colendus, neminem lædendumefie,pudicitiamnbsp;' Ul Maliern corporis tuendam efle, non efle rapiendas res aliénas amp;c.nbsp;nbsp;nbsp;Difci_

t DamSepaeem publicam violantes,puniendoseffe,quiahæ noticiæ naturaom, in^^itæiunt,tamcn confiât nunquam ahjs Gentibus manifefia vo_nbsp;lisd^^ °^^^^^^l^quot;^^eoes,præterquamvnipopuloIfraelitico. Qgodigiturhisfo-^bf potefiquantum quidem ad hancpromulgarioncmattinct,a-a^^^P''°pdrquofdamImpcritosPhanaticosSpiritusfciendum eft, quipoliti.nbsp;Icsfnnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nobisctiamillas legespræfcribant,quiaMo-

iit ^^®^^gt;tluituncdiccbaturpopuliisDei, his legibus rexcrit,ideonecefle rinbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;amp; nos Icriiare, videlicet nouiMagifiri ,aiiquid maiusdodfu-

»otidoólrina proponit, hoc efi,fidei dodrinamdeChrifto bbrinbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;hæc vrgenr, mirantur illam Mofipolitiam, Hæcinquiunt,

Tcfta.tradunt, quæ {untpotiflîmaparsScripturæ,amp;habcntteftimo-voccdecloluntcomprobata, hint igitur amp; nobis Icruanda, ^ouam formam politiæ inducunr, qua ncceflè fit régi populum Dei.

atij'f nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;''^DOintelleóludoôlrinæEuangelij,prorfusrepudi-

cop^- 'tdeoqs non audienda, vt potius mentio omnis Moyfi abijcienda fit ex vt paticndumfit obfcurato bencficioChrifii, atnifialibcrùnbsp;debenbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nobisilludiugumMofaicumimponi. Necvolumus,nec

nobis datum lcgislatorem agnoficre, neque Deus hoc hunc tantùm ludaico populo dédit reótorem amp; rögoötTK(/.

ratiocinantes, inr*o ^^^!^^*P^^5^^^^eptæcepitpopuloDei, mandato amp; autoritäre diuina,igLnbsp;reófèficrefutabiSjQuidnobis amp;Mofi? Nihilnbsp;^Siittinetillius minifteriuin amp; vocatio, quæ illi ad vnum populum Ilraelnbsp;tradita

2,67 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DE LEGE,

tradita eft, necita vt maneretperpétua amp;æterna,fed tantum vfqucadChn'''*^; cui ipfe omnefuum ius cedit, cùm inquit : Alium Prophetam fulcitabitDom*'nbsp;quem audietis.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;c.

Deinde fi hoc concefleris, Mofisvnam aliquam legem accipiendani*® .| efTcjiam nonpoteriseftugere, quintotumMofen, hoceft omnes eiuslegcs^ ¦nbsp;pere amp; feruare cogaris. Quare femel recepto hocMagiftro Sc Legislatore,*^'!^,nbsp;his vinculisillaqueafti, vt cogaris amp; ci rcumcidi, amp; illis ludaicis purification*nbsp;Baptifi-ni amp;lauacrorumoccupari,ijsdem cibis abftinere, deniqueomniai^P^^;nbsp;fcriptum omnium legumfèruareficutillosoportuit. TalemMofenablit?^^.nbsp;quafîrediuiuum recipiamus, quiiamdiu àDeoipfofepultus eft, necnbsp;giusproferrefuæpolitiægubernationem,quàmeô vsquedumChriftusip*^' :nbsp;ret,cuitanquamDominoomneius,amp;poteftatemfuamcederet. .

Quod verb Moles Gentes non obliger, nccadeaspertineat, oftendip^|,,| velexipfis verbis,quæinpromulgatio.neDecalogirecitantur,Exodi.nbsp;inquitDeus; Ego fum Dominus Deus tuns, qui eduxi tec terra AcgyP''/',.nbsp;moferuitutis,amp;c. Audisclarèquibusloquaturamp;præcipiat, videliceH*^,nbsp;ex Aegipto eduxir, quare ad nos amp; reliquas Gentes non pertinent, quanbsp;tur, quæ nonfunteduôtæ ex Aegypto in terrani Canaam. Falso ergonbsp;lege Moll nos onerant, qui ad nos nihil locutus eft Dodorem fane Mofen *nbsp;mus amp; agnofeimus, vnde multumfalutaris, vt paulo poftdicetur,doólngt;**:^(:;nbsp;mus,ledlegislatorera aut gubernatorem non agnofeimus,cùm ipfe fuuiD** ,nbsp;rium tantùm adillum populum reftrinxerit.

Et cum in Decalogo mentio fit edudionis ex Aegypto, hoc gnumfeu teftimonium additur illi populo datum,quodDeum redeapP^^^nbsp;rent, fcirentqucfehunc Deum inuocare debere, qui feipfisdatoverbonbsp;rat, amp; hac ipla miranda liberationeteftatus eft,le elfe Deum huius pop**^*jyiii'nbsp;derat promilfiones. Nobis Chriftianis aliud fignum, aliud opusnbsp;datum eft, quo Deus vult le appræhendi,lcilicetnon illud corporalis nbsp;larisliberationis, led nouæ amp; æternælibcrationis, àpeccato amp; morte,nbsp;fen, fed perFiliumDei, qui fadus eft nobis àDeo ( vtinquit Paulus )fap*^^pi;i!'nbsp;fticia,landificatio amp; redemptio. Poteft idem amp; ex ipfo præceptonbsp;Sabbatooftendi, Palam eft enim Sabbati legem nihil pertinere ad gen*^^V^,ii-vllis gentibus mandatum aut obleruatum f uilïè. Imo Paulus amp; Apoftobnbsp;coarunt nouum Teftamentuiu Iparlb Euangelio in Gentes, dare libd***!.^nbsp;obferuationeSabbati. Sedamp; Prophetæipfi prædixerunt futurum,y*^nbsp;do defineret illud ludaicum Sabbatum, ficut Efaias inquit capitevlti^J^nbsp;quam Chriftus venerit, fore vt diferimen Sabbati amp; aliorum dierum to*}^nbsp;futurum Sabbatum ex SabbatOj, menlem leu neomeniam ex neomeiJ*J;^j/1nbsp;igitur Moles ipleteftetur defuo miniftcrio, non funtaudiendi,quinbsp;adMofaicaslegesadigunt,fedcontràillisdicatur,vtad ludæosMolennbsp;legent, nos milfosfaciant. Nam vtdixi ex Paulo Galat. 3. Qu^i Mm^^'ß.j/jnbsp;.gem,tanquam necelfariam accipit, hie iam fe debi to rem facit to tius Icg*^nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;j

Mofen doces,autquareomninoa Chriftianis leguntur libriaMoleSd*P jii.' quærenti refpondeo, Magnæ amp; graues funt caulæ, quare hos librosnbsp;leginecelïèfitinEcclefia,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;zlitis^*''^

Piimùm, de legib. illi populo propter politicam gubernationem t*quot;** sil hildico. Namhæadnosnonmagispertinent,quam Solonis aurD^**-nifi quod liberum effet amp; nobis ex ijs aliquas reciperefi qu£ viderentu t

DE LIBERO ARBITRIO. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;37Z

Muka cnimfunt înMofàicis legibus, optime ÔCpulchern'mè conftituta, quæpro* deflct imitari etiâ alias politias,Qualis eft Icx de dicimatione bonorum plena huma*nbsp;nitatis, Namfihxc feruaretur, fublatis alijs exaólionibus, dC facilius tolerarenturnbsp;penfiones,neceflàrig,amp; benedicente Deo crefcerêt reditus, vt denatis decem bobusnbsp;daretn fingulos, item dccimum quenqucmanipulum frugum, hac proportione, vtnbsp;quanta plusfrudus perceptumeflèt ex rebus nalcentibustanto plus daretur» Haecnbsp;iuxta Dei benediélionem crelcerenu Nunc cumcerti reditus leu penfiones pecu*nbsp;in fingulos annos acqualiter exigantur, etiam cum frutfîus prædiorumautnbsp;undi nonrefpondent, imôhæcita exiguntur, vtcogaris pendere, etiamfî granumnbsp;'ullurn perceperis, amp; læpe accédant extraordinaria onera fit, vt quid perpetuonbsp;dnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;poflùnt,ad extrenumexhauriaturpopulus,nec habeat vnde

Qiianto æquius SChumanius eflèthancaequalitatis rationemferuari, vtfifru* usremmlargioresautparciuscontigiflènt, eô etiam largius aut parcius pende*nbsp;ctur. Pale eft ôf illud, quod Mofes vetat vendi agros aut praediafic, vt eflèt pergt;nbsp;red*^^ dominij, fed vt quoque anno lubilæo (hoc eft quinquagefimo)nbsp;poflèftiones ad priores Dominos,ac ita conferuarentur in familijs»

fimi nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;illius politiæ leges optime conftitutæ,quæ quoqucliceret

^^^''fiirparijin imperîjs ÔC polittjs, fed ita ne accedat opinio necelsitatis, quafi fita*3utnecelfiirio exemplo oporteat nos tjfdem,legibus vti, Hanc necel*nbsp;nobis non patiamur,led libertatem retineamus, vel Molàicis aliqui*nbsp;ak nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;vtendi, Poteft Imperator conlenfu Imperij 8C populi exempla

Mofaicæ politiæ imitari, ea fie recep ta valerent, ficut nunc Valerius publice ciuile, vel quod Saxonicum dicitur, nec ideo Mofifenbsp;^^quam obligarent,no enim propter Mofen, led quia ipfis fie videretur, pro loconbsp;P^pore,quando ôê quandiu liberet,ea lèruarent,

qQ.^'3'^Phanaticis illis clamitantibusleruandaeflê hgc aut ilia Icripta in Mole, '«0 '?^^'^*^^'^^spræcepta, fimpliciterrelpondeatur, vt dix!* Nosnecferuare,acnbsp;Hos ^^^ere quidquam leruare propter Mofen* Nam totusMofes nihil adnbsp;redlè vti forma noftrarum politiarum,fiue eaMolàicam fequaturnbsp;bey*quot;* ^^congruat, fiue non congruat. Nihil ergo ad nos, quid ille, aut per iliumnbsp;^Pöpulo Iftael præceperit,

Mofijhoc eft,Dei præcepta lunt. Non habere Deos alienos, ''aliçj,ç^'^ere,ei confidere SC obedire, non abuti eius nomine, parentibus honoremnbsp;furari, non mcechari, non dicere falfiim teftimoniû,SCc,nbsp;nosferuare, an non in vniuerlum omnibus hominibuspræ*nbsp;omnibus feruanda, 6C ad omnes pertinent, lednbsp;hominum hæ leges (quç in Decalogonbsp;^ipftf^^^î^ftriptç funt. Imprefsit enim Deus hasnoticias omnibus hominibusnbsp;eft ? Quare etiam genres quibus Moles ignotus fuit, 6C quibus Deusnbsp;vt illis, norunt Deo eiîè obediendum, Deum eflè inuocandum,nbsp;abftinendum à cgde, SC iniuria aliorum, SCc. quia hgc Deonbsp;j^nt Ôc ab eo puniantur*

SUç °^pfumteftantur omnium gentium îdolatriç,nulla enim vnquam gens fuit ''ttQ fobuerit aliquas religiones, qug non inuocaritaliquodnUmen, etiamfiànbsp;c ^2nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;J quemadmodum SC ludçi fuis prgter Dei verbum 5Cmanda*

minus Idolatrgfoerunt, etiamfîlegemmanifeftapâte-« çv 5Deo traditam acceperant*

igitur ad noticiam horum prçceptorum leu legis ( quam vocant mora* J. -^ccalogum ) attinet, nihil eft dilcriminis. T am lunt ea gentibus prgeepta,nbsp;'^r«nt elfe feruanda quàm ludgi, fed non Ideo quia per Mofen tradit3,fcd quia

»7« nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DE lese:nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.

jpforum cordibus natura impraeflafuntjSC Paulus ad Rom*î.inquit;Gcntcs habent legem, cum natura legis opera faciunt, hi cum legem nonhabcant,i^*Lnbsp;font lex, videlicet, oftendentes opus legis, cordibusiplbruminicriptum. Ej.nbsp;in vtriiqueeadem noticia, à qua tarnen vtrique fiCgentes,amp;Iudaci,iàcpedecrwnbsp;Non igitur aliquam nouam do(flrinamattulitMofes,cum hateprgeeptadeo*^nbsp;idem illud, quod Deus voce de ccelo foiiätc per Moiem populo ludaiconbsp;ante omnium cordibus inicripfit in ipia conditionc,nifi quod ludgis accefltr^'^nbsp;nifefta teftimonia, SC minifterium Moyfi, quo lex 5Cicriptoamp;^ voce confcti^^^nbsp;Si illuftraretur,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,.j,(

Dico igitur feruanda eflehge prgeepta Decalogi, non quia Moies ea tra (quod ad ilium populum tantum pertinebat)ied quia has noticias naturaenbsp;omnes homines habent, cum quibus etiam Moies congruit. Ac pulchru ,nbsp;Sc vtile eft confiderare, quid illa ipü manifefta promulgatio Decalogi fa(S:anbsp;rio Mofi in illo populo, ÔC tradita manifeftis miraculis,eft cuidens amp;nbsp;ftimonium voluntatis Dei de lege,quod videlicet hgc ipià noticia legis, fitnbsp;bile decreatum voluntatis Dei, quam velit ab vniuerla creatura rational!nbsp;hanc totam naturam ad hoc,àDeo conditam efle, vt iuxta has noticias Deo ob^nbsp;SCc^ Huius in quam, voluntatis Dei teftimoniumöifconfirmatioeft,quodma^*nbsp;miraculis 6lt;^ voce de coelofonante, publice hanc dodrinam legis confirmauit, 4*^nbsp;alioqui omnes homines natura infitam habent SC intelligunt,

Hæc de ea parte legis intelligenda funt,qugpropriè dicitur móralis,hoce*^L/ cipiens qualis debeat efle vita Ô6 mores hominum, qug quidem diligenter tl*nbsp;nenda eft ab alijs partibus, Nam relique, quia non font natura hominumnbsp;nihil ad gentes pertinent, fed ita font proprig politig ludaicg, ficut vnaqueqtit^|^^nbsp;foam politig formam, fuas leges forenfes,aut politicas habet, qug alicngreip'*^'^/nbsp;ciues nihil obligant, fed vt dixi, etiam in his Molaicis legibus videre eft mult3^,jjnbsp;niaexemplahoneftifsimarumlegum,vtiiium politicgfocietati, ÔC accedit P'%snbsp;vtilitas, quod in Explicatione Decalogi cernitur illuftrg teftimonium,nbsp;noticiam legis moralis impreflam omnium hominum mentibns confirmaU**^nbsp;manifefta patefatftione faefta huic populo,

lt;Ly idiqitvrlex? nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.

Cum doccffius hominem fine lege amp; operibus iuftificari,neceflänolquot;^tl**^j./ iilaquaeftiolt; Silexnoniuftificat, quare ergo lata eft 7 Item,cur DeusvrgetÖ^^finbsp;rat nos lege, fi non viuificat. Quid opus eft nos tam duriter exerceri amp; vexar*,nbsp;hi, qui vna hora operati funr,redduntur pares nobis,qui portauimus pondusû*^nbsp;teftum,^ Veniente Gratia, quam Euangelium praedicat, ftatim oritur iftanbsp;murmuratio, fine qua Euangelium non poteft pratdicari. ludaeihanchabebaitt^nbsp;nionem, quod fi legem foruarent, iuftificarentur. Ideo cumaudieruntEuang^L/inbsp;ConcionarideChrifto,quiveniftètinmundum,vtfàluarctnoniuftos,fedpcct3*^^(î}nbsp;quodque hi praecederent illos in regnum Dei,maximè indignabantur, conqi**^*nbsp;fetot focula graue iugum legis,magnamoleftiaamp;laboreportafle, fiCfeiêmifi^*^j()'nbsp;vexatos 6C oppreflbs fuifle legis tyrannide, fine aliquo frucftu, imofoomaxi**^nbsp;tommodo, Gentibus idolatris vicifsim gratiam contingere fine vllo laboreS^ hnbsp;leftia. SichodiePapiftaenoftri murmurant dicentes; Qtiid profuit nos vixi*nbsp;ginti, triginta, quadraginta annos in monachatu,vouifle caftitatem, paupert^*nbsp;öbgdientiamjlegiflê hora,canonicas, mifsificafle, afflixiftecorpus ieiunijs,nbsp;fcus,caftigationibus,Slt;c. Simaritus,vxor, princeps, conful,prgceptorjdiicip** ÿfnbsp;jnercenarius aut feruusportansiàccos,fianciUaverrensdômum, nonfoiüiu*nbsp;parcs,fod etiam meliores ac dignioresfontj'^

Eftigitur quæftio ilia difficilis, qua ratio conclufa eft, quam etiam non poteft foluere,fed ea maxime oftenditur, Intelligit ratio aliquo modo iuftitiam Icgis,quantnbsp;etiam docct amp; vrget QC imaginatur facientes earn effe iuftos, non intelligit officiumnbsp;amp; Hnem legis. Itaqj cum audit hanc nouam Pauli amp; incognitam mundo 1'ententiam»nbsp;Qiiod lex lata fit propter tranigrefsiones,fic iudicat, Paulus toll it legem, quia dicit»nbsp;quod per earn non iuftificemur, Imo blafphemus eft in Deum, qui legem tulit,cumnbsp;dicit cam propter tranigrelsiones datam eflê.Viuamus igitur,vt Gentes,qug legemnbsp;nonhabêt, Imo peccemus ÔC maneamus in peccato, vtGratia abSdet, Item faciamusnbsp;^21a, vteueniant bona. Hoc Apoftolo Paulo accidit, idem ôc hodie nobis acciditknbsp;Vulgus enim,cùmexEuangelio audit,iuftitiam exmera gratia Dei ÔC folafide, finenbsp;*ge amp; operibus contingere, eodem modo colligit,quo tum ludaei. Si lex non iufti*nbsp;Car,nihil igitur operemur,hoccp egregiê præftat.

gitur faciamus f Vehementer quidem cruciat nos hoc malum, fèdnort i^us prohibere. Chriftum prædicantem oportebat audire, quod eflèt blalpjjg^nbsp;CCT fnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;dotftrina feduceret homines, ÔC Cgfari rebelles fa

Paulo 6C omnibus Apoftolis accidit. Qtiid mirû, fi fimili modo nos ho-^^^3ccufet mundus fBlalphemet öd perfequatur fane nos, T amen ideo non eft tacamp;gt; fed libéré loquendum, vt afflicftæ confcientiæ eripianturex Diaboli laqtieis»nbsp;^quelpecftandum eft,quôdnoftra docftrinaabutatur impium ÔC ftultum Vulgus,nbsp;^°dliuelegem habeat,fiuenon habeat, lànari non poteft. Sed potius Ipedîandumnbsp;^^^uomodo milèris confcientijs confolatur, ne cum multitudine pereant.Si tacere*nbsp;nullamprorlusconfolationemhaberent COnftientiæ, qug itacaptæamp;f irretitgnbsp;'f legibus amp; traditionibus humants, vt fcfcnullo modo explicate pofsint.

juj nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Paulus, cùm videret alios aduerlàri docftrinæfiiæ,alios libertatem car*

JJ nbsp;nbsp;quærere,amp; détériorés fieri ex ea,fe hoc modo confolabatur, quod eflèt Apo*

®UsIcfuChrifti,adprædicandam fidem elecftorum Dei, ÔC quod omnia tolcraret ^°pter cleclos, vt ÔC ipfi falutem confequerentur. Ita ÔC nos hodie omnia faci*nbsp;propter eledlos, quos Icimus iuuari noftra do drina. Canibus amp; porcis, quorûnbsp;iJ^jPerfequunturdodrinam, altj conculcant libertatem noftram, quam in Chriftonbsp;vnam quidem voculam emitterenbsp;fuVnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp; Optarim potius porcos noftros,cum aduerlàrijs canibus, adhuc

^ecîlos eflètyrannidipapç,quàm propter eos fie blalphemari nome Dei làndum* folùm imperitum vulgus,fed hi etiam,qui videntur fibi mul*nbsp;Vçf^^P^'^^jhoc modo colligant,fi lex non iuftificat,ergo ociofa eft.Non tarnen ideonbsp;lisnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Nam ficut ilia confequentianon valet,Pecunia non iuftificaqergo inuti*

eruendifunt. Manus non iuftificant, ergo ampu* tçj 1nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ita ne^ifta valet, lex non iuftificat. Ergo inutilis eft. Oportet vnicuiq^

Içft nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;proprium officium amp; vfum. Non ideo deftruimus aut damnamus

iuftificare.Sed aliter refpondemus ad iftam qugftionem. l^'^gltnr lex r quam aduerfarij,quiperuerfa, opinione fingunt officium SC vfumnbsp;^duemnonhabet.

dilputamuSjamp;^ refpondemus cum liâtnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;iuftificare, fed per hoc non affirmamus legem eflè ocioftan,vt illi

S* I^x^on iuftificat, ergo fruftra lata eft, Nonf* Habet enimfuum ^^3nd 3,^nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;vfum, fed non eum quem aduerfarîj ei affingut, fcilicet iufti*

Içj, *^^*^^®*Iniôaccufat,perterrefacitÔCcondemnat eos. CumPaulo dicimus Vtlege. Side*nbsp;® legem propria definitione, ôC tctineoinüio officioamp; viu* tes optima eft. Sinbsp;^9. tj verd traits*

aSo nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DB LÉÖEquot;

vvrc traflsfero cam inalium vfiim, SC tnbuo eijquöd iicti eft tribüêdum, legem, fed totam Thcologiam peruerto*nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lt; j

Agit ergo hic Paulus contra peftilentes hypocritas, quibus plane intolö^ eft hæc Pauli vox,Lex propter tranlgrefsionê addita eft. Putant enim legisnbsp;efle iuftificare» Eaque eft generalis opinio rationis humanæ in omnibus Sopl^**nbsp;ÔC toto mundo,quod iuftitia paretur operibus legis. 111am pernicioiam opinio,nbsp;nullo modo patiturfibi eximiratio,quianon intelligit iuftitiam lidei. HineP^P* .nbsp;non tarn ftulte quàm impie nugantur,Ecclcfia habet legem Dei,traditionesnbsp;decretaconciliorum,fiiuxta ea vixerit,eft fancta, His nemo periuadebit,qn0û*nbsp;rebus obferuatis tantum prouocent iram Dei, non placent. In fumma,nbsp;ftitiarius imaginatur,fe fuis eledlitijs cultibus Sgt;C voluntaria religtone placatu^^nbsp;iram Dei, â^c. Ideo opinio iuftitiæ fentina eft omnium malorum, ÔCnbsp;peccatorummundi, Nam crafla peccata ôd yitia. agnofei, ideo^ emendari p^^nbsp;autcerte prohiber! vindidîa Magiftratus. Illud veto ( cuiufque homin^ P^nbsp;pria opinio de iuftitia) non folum non vult eflè peccatum, fedetiamyenditat^,^^nbsp;pro fumma religionenbsp;nbsp;iuftitia. Itaque peftis ilia eft fummum ôé maximum

urn Diaboli in toto orbe terrarum vere caput ferpentis, ÔC laqueus,quoDial^ omneshomines capit ôdcaptiuos tenet, Omnes enim naturaliter fentiunt .nbsp;iuftificare. Vt igiturPaulus verum ofticium 06 vfum legis oftendat,nbsp;opinionem de eahominibus eximat, refpondet ad hanc obicctionem. Qyid^-j,nbsp;leXjftnoninftificat.^ hoc modo. Non propter iuftiheationem, led propternbsp;nes appofitd efl.,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,

Vtres ita vftis rerum diftindlifunt,Non Hint ergo confundendi,alioqnin rerum fit confufio. Mulier non vtatur vefte viri, nec vir mulieris. Vir'^^ J,nbsp;niulicr muliebria opera faciat. Vnulquifquehoc praeftet, quod fua vocatio^ jnbsp;ficium requirit. Paftores 5^ concionatores doceant pure verbum Dei.Magi*^, jnbsp;gubernent lubditos. Hi obediant Illis', ÔCc. Item,quælibctcrcaturainlüôOnbsp;amp; loco feruiat. Sol luceat die,Luna Ä^ftelle nodlu, Mare det piftes, terranbsp;fÿluæferas,ligna,filt;c. Sic lex non vfurpet fibi alienum officium ÖCvlum,nbsp;iuftificationis, fed relinquathunc foli gratiæ, promiftioni, fidei. Quodnbsp;Icgis officium C Tranigrelsio, ftu vtalibidicit, Lexftibintrauit, vtabundar^^nbsp;num. Bellumprofedid officium, Lex,inquif,propter tranigrefsionesappofi^^nbsp;id eft, vitra Slt; poft promifsiones addita, donee veniret Semen Chriftus,cui p^*nbsp;film fiierat.

Hicfciendumeft duplicemeflèlegisvfum, Alterciuilis eft. Nam hauit ciuiles, imo omnes leges ad cohercendos tranfgrefsiones. Ergo omi^*^nbsp;lata eft ad impedienda peccata. Si cohercet peccata, ergo iuftificatf Nihilnbsp;Quod enim non occido, non committo adulterium, furtum non facio,nbsp;alijs peccatis abftineo, non volens aut virtutis amore facio, fed carceremjgl^. ÿnbsp;ÔC carnificem metuo. Illa prohibent ne peccem, vt leonem aut vrfumnbsp;catenæ prohibent, ne quæque obuia laniet. Ergo cohertio à peccatis, nonnbsp;ftitia, fed potius fignificatio iniuftitiæ. Vt enim furenti QC indomitænbsp;rjcitur vinculum, ne làeuiat in quæque fibi obuia : îtalex inlànumSdfurcntcn jnbsp;minem coheicet ne pro libidine peccet. Ifta cohertio làtisindicat, quod ilhnbsp;opus habent (vt omnesquotquotextraChriftumfunt)nonfuntiufti,nbsp;impi) Qc furentes,quos necefle fit vinculis ÔC carcere legis domarine peccent.nbsp;lexnoniuftificat.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,,2

DE LEGE. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;»'h

Prius ergo inrcllcdtus ÔC vfus legutn eft, cohercerc iiupios. Diabolus cm'm regnatintoto orbe terrarum, SCimpellit homines ad omnis generis flagitia. Ideonbsp;Deus ordinauit Magiftratus, parentes, praeceptores, leges, vincula 6C omnes ordi-«nbsp;nationes ciuiles, vt fi nonpofsint amplius efficere, reuinciant lâltem Diabolo ma*nbsp;nus, ne pro libidine fua ita fæuiat in fuis, Sicut ergo in hominibus obfefsisyia quitus Diabolus potenter régnât, vincula catenæ inqciuntur, ne quem lædanttnbsp;Sic totimundo,qui obfeflus eft à Diabolo, ÔC præceps fertur in omnia fcclera, adeftnbsp;magiftratus luis vinculis QC catenis, hoc eft,legibus, cohibens manus 2lt; pedesnbsp;ne præceps ruât in omnis generis flagitia. Si hoc modo fe arceri non finir, pnanbsp;capitis pleiftitur, Hæc ciuilis cohertio fummè neceflâria eft, ôc à Deo inftitutajnbsp;cumpropter publicam pacem, turn propter omnes res conferuandas, maxime verônbsp;ne tuniultibus ôt ièditionibus ferocium hominum curfus Euangelij impediatur»nbsp;Ilium ciuilem vfum Paulus hîc non tratftat. Eft quidem valde neceflârius, ièdnonnbsp;iuftificat. Nam vt obfeflus non ideo liber compos mentis eft, quod manus amp;nbsp;pedes ei ligati iunt: Ita mundus vt maxime arceaturlegeabexternisflagitis, nonnbsp;^eo iuftus eft, fed manet impiusi Imô ifta cohercio indicat mundum eflè impiuminbsp;rorentem ÔC impelli à principe iuo Diabolo, alioqui non opus eflèt euiu legibusnbsp;colierceri ne peccaret.

Alter legis vfus eft Théologiens feu fpiritualis, qui eft C vt Paulus ait) augers tranfgrefsiones, hoc eft reuelare homini ftium peccatum, cæcitatem, miiêriâ, impie-ignorantiam, odium, contemptum Dei, mortem, infernum, iudicium àCnbsp;commeritam iram apud Deum. Hune vium traciat rnagnifi'cè Rom. 7, Is planenbsp;mcognitus eft hypocritiSjSophiftis ÔC omnibus hominibus, quorquot ïnceduntnbsp;in opinione iufticiæ legis lèu propriac, Vtautemcompeicat amp;Tcontùndat Deusnbsp;monftrum ÔC beftiam illam furentem ( opinionem iuftitiæ ieu religionis ) quaenbsp;naturaliterinflâtSCfuperbire facit homines, vt purent propter earn fe placere Deo,nbsp;oportuit eum mittere aliquem Herculem, qui monftrum iftud toto impetuadori-wur,profterneret,6Cconficerct, hoc eft,coaeftus eft ferre in monte Syna legem,nbsp;pompa tam horribili ipecie, vt totus populus pauoreconcuflusfir,Exod»nbsp;9-20» Is vfus legis diuinæ, vt eft proprius ÔC præcipuus, ita perutilis eft amp; maximenbsp;necelhrius.

Ph quisnon efthomicida, adulter, fur, amp; abflinet externe à pcccatis,vt iuraret ( quia eft obièflus à Diabolo ) iè eflè iuftum, ideoquenbsp;iuftitiæ, 8C præftimit de bonis operibus amp; meritis fuis. Hunenbsp;nationnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;mollire amp; humiliate poteft, vt agnoftat fuam miferiam damns con*^nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;enim eft malleus mortis,tonitru inferni, dC fulmen iræ diui-

''fuseftn^^^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;infenfatos hypocritas. Quare proprius SC verus Icgis

mine nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;monte Syna ) tonitru,clangore buccinæ, perterrefacere, ful-

fiC conterere iftam beluam, quæ vocatut opinio iuftitiæ. Hinc enim /^^cmiam dicit: Verbum meum malleus eft, conterens petras. Doneenbsp;®pinio iuftitiæ inhomine manet, manet in compræhenfibilis fuperbia, præ-mifnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;odium Dei, contemptus Gratiæ ÔC mifericordiæ,ignoratio pro-

intrat incor,nequeiàpit prædicatiode gratuitaremïf^-Chriftum. Quia ingens rupes SC adamantinus murus maen^ iuftitiæ, qua cor ipflim cineftum eft, obftat, Vt ergo opinio iuftitiænbsp;ïtaornnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;pertinax, ôô durÜsimæceruicisbeftiaeft:

levé ^°cftnda ÔC conterenda ea, habet opus Deus ingenti forti malleo feil ice C ¦ o * Qttæ tum in proprio officio 0^ vfu eft,cumficacculât amp; oftendit peccatum,

âSî nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Dé lege.

'Eccc trahfgreflùs cs omnia mandata Dei, ÔCc» Etira tcrrotem incutit confci^Y^ vt verc fentiat Deum offenfiim, ÔC iratum dC fe ream aeternæ mortis. Ibicon^nbsp;tit onus importabile legis j ÓC conteritur vique ad defperationem, vt prxnbsp;anxietate mortem expetat, aut fibiipfi conicifcere mortem cupiat. Quarenbsp;malleus ignis, ventus amp; commotio ilia grandis, ÔC fortis , conterens pena^nbsp;fubuertens montcns, hoc eft,induratos ÔC fuperbos hypocritas. Hos icgis^^'^nbsp;rores, qui per ifta fignihcantur, non ferens Elias, caput pallio operuit3.Rfg^[Jnbsp;Cellante tarnen tempeftate ilia cuius fpetflator erat, venir fibilus auras tenais )nbsp;qua-Dominus erat, fed oportebat procellam ignis, turbinis, dC terræmotusnbsp;ccdere, antequam Dominus ipiè in fuiurro lenis aurae fcquebafur. Hunc 1^^nbsp;vfum adumbrauit terribilis illæ afpetflus Si pompa, qua Deus legem tulit inillnbsp;teSyna. Summa fanrtitas erat in populo Ilrael, qui egreffus-fuerat ex AegyP^^nbsp;Nos (laditabant) populus Egt;ci fumus,omnia quae locutus eft Dominus Dens 1^nbsp;fter faciemus, Deinde MoRs ftndificabat populum,iubebat lauare veftes, a*'.nbsp;Mere ab vxoribus, Si parare feie in tertium Diem, Ibi nerho non erat iancn^nbsp;mus. Tertio die Moiês educitccaftris populum ad monteminconlpedhnny^nbsp;mini,, vt audiret.vlt;xem ipfius. Qjiid fit C vbi filij Ifrael vident horribilem 3*P.nbsp;(ftum montis fumantis ÔC ardentis, nigras nubes amp; fulgura', diicurrentia in *nbsp;denfiftima caligine, Si audiunt clangorem buccinæ paulatim crefeere, Si P^nbsp;iixius protendi, Item,vbi audiunt tonitrua Si fulmina, pauefacfïi rctrocedeb^nbsp;Si procul ftantes dicebant Mofi : Nos omnia libenter faciemus , modonbsp;quatur nobis Dôinînus, ne moriamur, deuorante nosignifiocmaximo, Tnnnbsp;doCC 'ô^ aülcultabimus. Quid qirefo hîc profuit mundicies, Candida veftis, aînbsp;nentiâ ab vxoribus, ianditas Nihil prorfus, Nemo hancDeipratièntiatnin*^nbsp;maieftate Si gloria ferré potuit, fed omnes exterriti Si pauore coneufsi ibant nbsp;quafi a Diabolo adi. Deus enim ignis conftimens eft, in cuius conipedunbsp;citer nulla caro confiftere poteft. Hoc ergo officium lex diuïria propriè ba^^^nbsp;quod turn in monte Synahabuir cùmprimùmlataeft, Â^audiebatur àlotis,ini^pnbsp;purificatis Si caftis. Si tarnen redegit illos Sandlos in agnitionem iua mifetia^'jnbsp;que ad defperationem Si mortem. Nulla tum mundicies iuuabat, ied tantns*^nbsp;fenfus immundiciei, indignitatis , peccati, iudierjStiraeDei, vt fugerent anbsp;fpctftu Domini, neque poflênt ipfius vocem audire. Qiiid eft omnis caroû*^nbsp;bant, vt audiat vocem Domini Dei viuentis. Si pofsit viueré é Hodie vidinnbsp;quod loquente Deo cum homine, homo perferre non pofsit,

Dei fandus, quem Dominus fibi digit in peculium, præ cunôis gentibus oî . terrarum, cunda quæ locutus eft Dominus,faciemus, Sic tandem accidit oin .nbsp;bus iuftitiards,quiopinione iuftitiæ ebrij arbitrantur extra tentationemnbsp;me diligi à Deo, refpicere Deum vota, ieiunia, præcatiunculas, ôf cledîiciaop^^nbsp;fua, pro quibus fit illis redditurus fingularem coronam in clis, led venient^^nbsp;improuilo tonitru,fulmine,igne,amp; majleo illo,qui petras conterit, hoceftlcg^;;.nbsp;reuelante peccatum, iram Si indicium Dei oftendente, plane idem illis nbsp;quodftantibusiudçis ad radices montis Sy nai.

Admoneo pietatis amatores, prçcipuè qui aliquando äliörum firwn Dodores, vt diligenter ex Paulo dilcant, intelligcre verum ac pitipriuiunbsp;vfum qui ( vt timeo)poft tempora noftra iterum oblcurabitur Si prorfusnbsp;tur. Nam nobis adhuc viuentibus Si fumnia diligentia vtriufquejlegisS^!^^^nbsp;gelij officium Si vfum monftrantibus, tarnen perpauci fontetiam internbsp;pij

_ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ÖE LEÓg.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;iltj

^^ vïjcn voIüntj rtobifciTmprófi'tentur Euahgeh'uim, quiifta rede tcncant. QyidÏ iuturuin putatis nobis ablatis C Vt interim nihil dicam de Anabaptiftis, nöüisnbsp;ArrianiS) -ÓC ipiritibus blafphcemis in Sacramentum corporis ÔC fànguinis Chrifti,nbsp;¦^uiacqiièifta ignorant, vt maxime ore diuerfum dicant, acPapiftac, lamdudumnbsp;tnim à puradodn'naEuangeltj, ad leges relapfi ftint, ideoque Chriftum non dotent. ladant amp;iurant quidem, fe nihil quam gloriamDei, ialutemfratrumquaenbsp;rere, SC verbum Dei pure docere.Sdreuera deprauant illud,amp; detorquent ad aiie»nbsp;num fenfum,vt hoecogatur illis foriarc,quod ipfi fomniant. Ideo fub nomine Chrinbsp;hl fua fomnia, lub nomine Euangeli) tantum Leges amp; Cær emonias docent* Suntnbsp;ergo émanentlemperfuifimiles,hoeeftjMonachi,operarrj, legfs Qc cæremonia-rum Dodores, nih quod noua nomina ÔC opera excogitant.

Non cft igitur parui momenti res, probe tenere, Qind Lex,quis vlus^quod officium eius lit ^Quia vero ifta fumma diligentia ÔC fide tradimus, reipià tefta-mur,quodïegem Sc opera, vt aducrlanj nos falfó acculànt,nonreîjc'inius, led ma-ximeftabiKmus legem,opera eiusexigimus, dicïmusquelegem bonam vtilem,nbsp;fid in fuo vfiijfcilicet primo ad cohercc,ndas ciuiles tranlgrefsiones. Deinde ad re-iicbndas Scaugendäs Ipirituales trahigrefsiones. Quare Lex etiam lux eft, quanbsp;LcetôCoftendiqnon gratiam Dei,non iufticiam ÔC vitam, led peccatum, mortem,nbsp;iram QC iudicium Dei. Nam ficut in monte Sy na, tonitru, fulmen, nubes caligino-fi,mohsfumigansSCardens,SCtotaillaterrifica facies, nonexhilarabat, neeviuifi*nbsp;Cabatfihbs lfraeljled perterrefaciebat,reddebat fere exahimes, SC oftendebat quamnbsp;non ferre pöflent,cum omni ilia fua fanditate SC mundicie,prgfentiam Dei loquen-tis e nube. Sic Lex quando in fuo vero vfu eft,nihil aliud facit, quam quod reuelatnbsp;igt;cccatum,cfficit iramj accufatSCpertcrrcfacithomines, vtnonproculabfi'nta de-fpcratione. Is proprius eft vfus legis, hîcfinem habet nee amplius progredi de-fiet. Contra Euangelium Lux eft, quæ illuminât, viuificat, confolatur SC erigicnbsp;pauidas mentes. Oftendit enim Deum eflè propitium peccatoribus, ÔC indignianbsp;propter Chriftum, fi credant lê per mortem ipfius, liberatos à maledidione, idnbsp;èftjàpeccato, ÔC morte æterna, ÔC per luam vidoriam donatamillis benedidio-tiem,id eft,gratiam,remifsionem peccatorum,iufticiam SC vitam æternam.

Hocmododilcernentes legem ab Euangelio,vtrique tribuimus fuum propnum vfum ÔC officium. De hoc legis ÔC Euangeltj diferimine, nihil legitur iti libris Monachorum,Canoniftarum, Scholafticorum, imo ne quidem veterum Pa-trum. Auguftinusaliqua ex parte illuddifcrimen tenuit, acindicauit. Hierony-wus ÔC altj fgnorarunt. Summa,mirura de illo fuit mukisfeculis filentium in omnibus feholis SC templis,Eaque res adduxit confeientias in maximum diferimen. Ni-J ^nimdifettè dilcernatur Euangelium à Lege, non poteft làlua retineri Dodri*nbsp;DaChriftiana^

_ Çontràcognita hac diftindione, cognofeiturvera ratio iuftificandi, tumque ^cile difeernere eft fidem ab operibus, Chriftum à Mole, ÔC omnibus politicis legios. Omniaenim extra Chriftum, llint minifterium mortis ad vindidammalo-pnn. Refpondet ergo Paulus ad Quæftionem hoc modo. Lex propter tranfgreßnbsp;ones appofita eft. Id eft vt augefierent 6C magis cognofterentur ac viderentufnbsp;tranfgrefsiones. Et reuera etiam ita fît» Nam cum per legem rcuelatur homini pec-^^fnm,mors, ira ÔC iudicium Dei, infernus, ÔCc. impolsibile eft vtnon fiat impa-j5.^?'^uret,oderit Deum ÔC eius volunratem.Non enim poteft ferre iudiciumnbsp;mortem ÔC damnationem,0C tarnen nonpoteft effugere,

«84 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DE LEGE. ¦

Hîctumncceflamp;no mcurritin odium èC blafphmfam contra Deum. Pnti* extra tentationem magnus ûntflus fuit, coluit 8C laudauit Deum, genu flexit,nbsp;gratias egit vt inflatus Pharifaeus Lucae gt;8» lam autem reuelato peccato Änbsp;te, vellet Deum non eflè, Itaque Lex fummum odium Dei affèrt. Et hoc nonnbsp;lùm eftoftendiamp;cognoicilegepeccatum, ied etiam per oftenfionem augeri,i'nbsp;flari, incendi, SC magnificari peccatum. Hinc Paulus dicit Romanorum 7gt;'nbsp;tumvt apparent peccatum, perbonum operatum eftmihimortem, vtfiatexc^nbsp;lenter noxium peccatum per Præceptum. lllic copiofè traôat iftum legisnbsp;dlum. Ad iftam ergo quæftionem fi Icx non iuftificat, ad quid valet Paulusnbsp;fpondet. Vt maxime inquit non iuftificat,tamen maxime vtilis fîC neccflàriaeftj^pnbsp;Pn'mùm ciuiliter cohercet carnalcs ÔCrudes» Deinde oftendit hominemnbsp;quod fit peccator,ergo reus mortis dignus ïcterna ira.

Ad quid prodeft ifta humih'atio, confufio nbsp;nbsp;nbsp;contritio per iftum mall^*quot;/

iegem fcilicet f Ad hoc prodeft, vtgratiæpateat ad nos aditus» Sic ergo lex ftra, Slt; præparatrix eftad gratiam. Nam Deus eft Deus humilium,nbsp;adflicftorum,oppreftcirum, defpcratorum,Sd eorum, quiprorfus innihilum*'^^nbsp;ifii funt, Eiusque natura eft exaltare humiles, cibare eftirienteS, illuminarcnbsp;fniferos ôd adflidios confolari, peccatores iuftificare, mortuos viuificare,nbsp;tos damnatos ialuare,amp;c; Eft enim creator omnipotens ex nihilo fadensnbsp;nia. Adhoc autem naturale ÔÔ proprium opus non finit eum peruenire ndnbsp;tifsimapeftisillaopinioiuftitiae, quae non vult eflepeccatrix, immunda,nbsp;damnata,iediufta,Sanlt;fta,6Cc. Ideo oportetDeum adhibere malleum iftuingt;nbsp;gemicilicetquæfrangat, contundat,conterat, amp; prorfiisadnihilum rediga^n^nbsp;beluam cum fiia vana fiducia,iapientia,iuftitia,potentia, ôifc. Vt tandem fuonbsp;difeat fe perditam ÔC damnatam,

Atqueibi turn confeientia ficlege conterrita, locum habet doeftrina hj ÔC quae rurfum erigit conlblatur dicens : Chriftum veniflenbsp;dum,non vt quaflatum calamum conterat, non vt linum fumigans extingUa^ nbsp;vtpauperibus Euangelium annunciet, contritis corde medeatur, captiuis P*^nbsp;cet remiisionem,ô(fc»

Sed hoc opus hie labor eft, vt fic perterrefadus 6C contufus lege, pofsit/^^^( rum erigercjô^ dicere ; lam fan's contritus Si conturbatus fum, fan's miferènbsp;me tempus legis. lam tempus eft gratfae, Si audiendi Chrifti, ex cuiusnbsp;dunt fèrmones gratiæ.Iam tempus eft ridendi, no fumantem Si ardentemnbsp;Syna,fèdmontemMoria,vbieft fêdestemplum Si propiciatorium Dei,nbsp;fcilicet,qui eft rex iuftitiæ Si pacis,Ibi audiam quid Dominus mihi loquatubnbsp;tur autem pacemplebifuæ. Imô tanta eft ftultitia humani cordis, vt nonnbsp;Donappraehendat iniftocertamine confeientiae, vbi lex fecit officium,nbsp;fuumvlumexercuit,doôirinamgran'æquae certifsimè promittit Sinbsp;nempeccatorum propter Chriftum,fed etiam plus legum quaerat, quibusn^nbsp;fixiere velit.

Ego inquit,fi diutius vixero,emendabo vitam meam hoc Si hoc faciam* ihgrediar monafterium,parcifsimè viuam, contentus pane amp; aqua,nudisnbsp;inccdam,SCc. Hîc nifi omnino contrarium feccris, hoc eft nifi ablegaueris -cum lege fua adfecuros Si induratos,ôd apprehenderis ihiftis pauoribus.jliî*nbsp;busö^

DE LEGÉ^ wusChriftumpaflùmjCrucifîxutnjmortuum pro pcccatis tuis j plane adiim cft de-Salute tua. Sic pèr accidens Lex cum foo officio, etiam prodeft ad luftificationcirijnbsp;ftonquidemiuftiHcans, fed vrgénsadpromifsi'onem Gratiæ, SC faciens cam fua-üem acdefidcrabilem» Qiiare legem non abrogamus, fed indicamus verum offigt;nbsp;cium amp; vfum ipfiiis,quod fcilicet fit vtilifsi'ma miniftra vrgens ad Chn'ftum. Ideonbsp;poftquani te lex humiliauiqperterrefecit 8é prorfus contriuit, vt ïamfis defperatio-niproxiinusjvidevtlcgeredtènorisvtù Quia officium SCvfus eius eft,non folùninbsp;oliendere peccatum ac iramDci, fed etiam compellere ad Chriftum. Hune vffimnbsp;legis folus Spiritus Saneftus oftendit in Euangelio, vbi teftatur Deum adeiî'e ionttbnbsp;tis corde, amp;fc.

Qyarencontritusesmalleoiftô,nêpertrer(e vtaris contritione ifta, vt one-tes te pluribus legibuSjfed audi Chriftum dicentem : Venite ad me omnes qm labo-ratis amp; oncrati eftis, Ego reficiam vos, Quando Lex fie te vrget j defperatis omgt; nibus rebus.tuis, ad quærendum auxilium folatium apud Chriftum , tum eftnbsp;ftruit per Euangelium ad luftificationem, Isque eft optimus acnbsp;pcrfeâifsimusLcgis vfus.

Quare Paulus hîc nouo capite incipit traeftare legém, SC definit quid fit,hinc oc-cafioneaccepta,quôd dixerat Icgem non luftificare. Hoc enim audiens ratio ftatin» infert. Ergo fruftra Deus earn tulit, Neceftè igitur fuit quærere, reeftè definire SCnbsp;tefponderej quid Lex ÔC quomodo intèlligenda fit j ne latius aut ardlius accipia-tuqquàm oporteat. Ad luftificationcm inquit,nulla lex fimpliciter eft neceïîària«nbsp;Ideo quando difputandum de iuftitia,vita SC falute aeterna, omninô remouenda eftnbsp;ex oculis lcx,qiiafi nunquam fueriqaut futura fit, fed prorfus nihil fit. In negocionbsp;enim luftifieationis, nemo fatis poteft è cOnfpecftu legem remoueré, ÔC promiisio-nemfolamintueri. Ideo dixi legem SC promifsionem affeeftu longifsime efle iepa*nbsp;nnda,reipfa enim funt coniundifsima,

DonécveniretScmenjCui promiffiim fuerat. Paulus legem non facit per-petuam, fed dicit earn îatam SCadditameflèpromifsionibus propter tranigreisio-nes fcilicet cohercendas ciuiliter, præcipuè autem propter eas reuelandas ôc augen-das Theologicè, SC ne hoc quidem perpetuô j fed tantum ad tempus»

Hîcnoflè oportet prædicàmentum Quando. Qiiamdiu fcilicet duraté debeat «mperium feu tyrannis legis, quæ rCuelàt peccatUm, oftendit nôbis cjuales fimus,nbsp;3p«it iram Dei. Qiti ferio ifta fentiuiit, fübitô périrent, fi non acciperent con-lolationem, Ideo nifi abbreuiarentur dies legis, nemo faluus fièret. Oportet igi-turpræfigf jpQdum SC tempus legi, vitra quod nondominctur, Quandiu ergo do-miniumlcgisduraredebets Donee veniatSemen, fcilicet illud, de quoicripturrt

: In Semine tuo benedicentur omnes Gentes, Tantifper ergo durare debet Tyrannis legis,donee plenitudo temporis SC Semen illud benedieftioriis veniaunbsp;Non vt ipfa lex Semen afferat,aut iuftitiani donet, fed vt ciliiliter coherceat ÔC con-dudattanquam incarcereindomitas, Theologicè autem arguat, humiliet ÔC per-^ffiefaciat. Sc fichumiliatos SC contrites cogat afpirare ad Semen illud bene-didum. Durationem temporis Legis SC ad Literam, ÔC fpiritualfter intelli-gerclicet. Ad literam lex vfque ad tempus Gràtiæ durauit, Lex ÔC Prophe-

Cvt ipfe Ç HR I S T V S inquit) vfque ad lohanncm Prophetauérünt. A tempore Iohannis vfque ad hunc diem Regnum Clofum vim patitur SCnbsp;violent!

a86 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DE LEGE.

violent! rapiunt illud. Hoctempore Chriftus baptizatus cft, 6^ coepit pracHicä^ vbi etiam ad literam defijt lex, totus ille cultus Moiàicus, Spiritualiter Lex n®quot;nbsp;debet diutius dominari in confcienth, quam ad praefinitum tempus iftius SeflU*^nbsp;Benedic^i. Quando ergo lex oftendit miht peccatum perterrefacit me, ren^nbsp;wit iram QC indicium Dei vt incipiam palleicere,delperare,amp;c. Ibi praeicriptufl*^nbsp;dum,tempus 6C finem habet lex, vt definat foam Tyrannidem exercere. Qyianbsp;ûtisfecit officio foo, ûtis oftendit iram Dei amp; perterrefecit. Hic dicendum eftjnbsp;CneLeXjiatisexterruifti ÔC contriuifti,omnesflucftus tui foper mctranfieruntjnbsp;rores tui conturbauerunt me. Item,ne auertas Domine fadem in ira à Seru£gt;^ nbsp;Ne quæib in furore tuo arguas mCjÄTc. duando ifti pauores amp; querelaenbsp;tempus ÔC hora eft Seminisbeneditfti. Cedatigitur lex quae quidemaddita eftnbsp;ptertranigreisiones reuelandas 8C augendas, fod tantifper tantum donee Sei^nbsp;veniat. Quo pr3clente,deftnat Lex reuelaretrani^eisiones amp; perterrefacere,nbsp;datque regnum alteri,{^inifcilicetbenedi(fto, hoc eft Chrifto qui habetnbsp;labia quibus non acculât tcrret,lèd de rebus longe mclioribus loquitur,quaflnbsp;nempé de gratia,pace, remiftione peccatorum, vitftoria peccati,mortis,ô^e»nbsp;morte 6^ reforretftione partis àC donaris credentibus. Indicat ergo Paulus hftnbsp;bis, Doneeveniret Semen cum beneditftio promiflâ eft, quandiu Lex durat^nbsp;beat literaliter Si. Ipiritualiter.

Ad literam defijt,cum Semen illud benedi(ftum,came noftra alfomptaj*^*^ in mundum, donans Spiritum Saneftum 6C fcribens nouam Legem incordiPnbsp;Sic, Spiritualis autem duratio legis non femel cellar, fed tenacifsime hacret innbsp;foientia.

1^ Ideo difficillimum eft homini qui Theologico vfo legis exerceturjfinönbsp;gis videre. In illis enim terroribus 6C fenfo peccati, non poteft mens Ipefflnbsp;pere, quod Deus fit milericors, quod velit condonare peccata propter Chd^'^nbsp;fod fimpliciter iudicat,Deum iralci peccatoribus,acculare Si condemnare cos«nbsp;nifiaccedat fides, quae it erum erigat, autiuxra illud Chrifti, vbi duo veltres,nbsp;adfit frater qui confoleturverbo Dei, fie opprelfomSC contufomlege,nbsp;Si morsfequitur. Igitur peisimum eft hominem præfcrtim tentatum Ibfonnbsp;Væh foil inquit Ecclefiaftes,quia cum ceciderit non habet fobleuantem fe.nbsp;qui inftituerunt Monachatum,leu Iblitariam vitam,innumerabilibus dederun^,nbsp;cafionem delperandi. Si quis lègregaretlè à confortio hominum caulânbsp;numatquealterumdiem(vtde Clirifto legimus, quod folus quandoquenbsp;n't inmontem,0(fnQ(ftu perdurauerit in oratione) nihil eflet periculi.nbsp;coegerunthominesadlblitudinemperpetuam,hocDiaboli fuit inuentuiUnbsp;cùm homo tentatur Si folus eft, non poteft fibrjpfi confulere,ne in minin^nbsp;dem tentatione.

Tah's eft ctiam vis legis Si iufticia ex lege,cogens nos externe eflè bono5gt; exGtddt.T. minaturpoenam Si fopplicium tranlgrefloribus, ibi obtemperamus leg*nbsp;4.fi)L 10?. timoré pnae, led inuiti 00 maxime indignantes ? Qualis autem haec iuftftjLj^^nbsp;fi coatftus formidine pnæ malum amittis f* Ideo iufticia ilia operumnbsp;nihil aliud eft quam amarc peccatum, odifle iufticiam, deteftari DE Vnbsp;Lege foa,amp; fommam malitiam adorare, Qyam velieinenter enim fur

km, 5l oditfurtum, tam libcnrcr nos paremuslcgij ôcfaamusquaepræcipit, oniitt»mus quæ prohiber. Interim tarnen hoc commodi habet lex, vt maxime cordanbsp;Bianeantimpia,vt priraû externe dC ciuiliter coherceat aliquo modo fures, homicpnbsp;das amp; palam improbos. Hi enim nifi hanc fidem exiguam habcrent,peccatum puni*nbsp;ri in mundo,rota,cruce,gladio,amp;^c. ÔC poft hanc vitam æterna morte SC inferno, tuenbsp;nullus magiftratus, nullus paterfamilias aut pædagogusj vlla vi, vUis legib. aut vin-»nbsp;culiSjfurorem hominu cohcrcere poflênttCQmminationibus legis tarnen,quae terro-»nbsp;remmentibus incutmnr,aliqtio modo impij deterrentur, ne précipites in omniafla*nbsp;gitiorum genera ruant, Interim tarnen mallent nullam legem,nullam poenam,nul*nbsp;Ium infernû,deni(ç nullum Deumeflè. SiDeusnonhaberet infernum, nec malosnbsp;puniret,amarent a laudarêt eum omnestquia verè malos punit,ÔC omnes mali fint*nbsp;Ideo,quatenusfublcgeconcludunturj nonpoftùnt non odiffe Sé externe blafphe-»nbsp;marcDeum, Deinde lex concludit homincs non tantum ciuiliter, fed amp; Theolo*nbsp;gice,hoceft,Lex eftetiam career fpiritualisôô verè infernus ; quia cùm reuelatpec*nbsp;eatum,minatur morte ÔC æternam iram Dei,homo non poteft effugercnecconibla-tioneininuenire:non eft enim in poteftate hominis hos terribiles terrores, quos lexnbsp;eh]cit,autaijaj^ cordis triftitiam excutere.Hinc ilia miferabiles fàndîorum voces ôinbsp;querelaefunt paftim in Pfàlmis: In inferno quis confitebitur tibi,5Cc*

Homo enim tune in carcere conclufus eft,ex quo non poteft egredi, née videt quomodo ex his vinculis folui,hoc eft,ex his tcrrorib.liberari polsit. Sic lex ciuiliternbsp;theologicè career eft. Primùm enim ciuiliter cohibet ÔC concludit impios, ne pronbsp;libidine fua præcipites ruere pofsint in omnia ftelera. Deinde ipiritualiter oftenditnbsp;îiobis peccatû,perterrcfacit humiliât nos,vt fiepauefadi agnoftamus miferiam ÔCnbsp;daninationem noftrâ. Atlt;p is verus ôd proprius legis vfus eft, modo non fit perpe-»nbsp;fuus,quiaifta conclufio euftodia fub lege diutius durare non debet quàm in futu-*nbsp;»am fidem:quæ fi venerit,definere debet Théologiens ille legis career, Hîc iterumnbsp;videmus Legem QC Euangeliuiu,qua: inter fe longifsimè diftinda,ôC plusquam counbsp;tradictoria, feparata ftint,affedu coniundifsima eflè.Hoc indicat Paulus cùm dicit,nbsp;fub lege euftodiebamur conclufi in futuram fidem, Qiiare non fâtis eft nos coclufbanbsp;elfe fub lege,quiafi nihil aliudfequeretur,cogcrcmurdefperare,in pcccatis mortnbsp;L-cd Paulus addit nos conclufos elle fub lege, ÔC coherceri fub pædagogo lege no innbsp;sternum,fed in Chriftum qui eft finis legis, Ifta igitur pauefadio, humiliatio ÔC cvi^nbsp;fiodianon durare debet perpetuô, fed in futuram fidé, hoc eft, infalutem ÔC bonuntnbsp;noftrum,vt nobis conterritis lcge,dulcefcat gratia, remifsio peccatorum, liberatio ânbsp;^S^^^^eato,morte, amp;fc.^uae operibus non acquiruntur, fed fola fide apprehendun*nbsp;fnr,amp;:c. Qiii extreme contraria intentatione nouit coniungere, hoc eft, qui vbinbsp;maxime lege terretur,nouit fine legis,ôô initium gratiæ feu futuræ fidei,adeflè,is re*nbsp;- ( vtiturlege, Hanc artê ignorât omnes imptj. Hanc ignorauit Cain,cùm cocluiusnbsp;carcerelegis peccatum fuum feriô fèntiret, Primùm extra carcerem crat, hoceft,ni*nbsp;nil terroris fentiebat,etiam iam perpetrata fratris cæde, fed egregiè difsimulabat,ô£nbsp;«piumDeumhocignorareputabat, Nunquid euftos fratris md, in quit, fumegofnbsp;Lumautemaudiret,quidfeciftftEccevoxfanguinis fratris tui clamat ad me deter*nbsp;fa,ac. Ibi incipit hune carcerem feriô fèntirc.Quid hic faciebat.^Manebat in carcerenbsp;conclufus,non coniungebat cum lege Euangelium,fed dicebat : Maior eft infquitasnbsp;^^^quamvtveniammcrear, Solùm carcerem infpexit, non confiderans ei pec-»

^^Hatu efle, vt apud Deum gratiâ quæreret.Defperauit igitur ôf négatif cDeumhabcre. Non crediditfe conclufum in gratiam amp; fidem, fed fi'mpliciter ifta vocabula, cuftodiri ÔC concludifub lege, non ociofa, fpe-«nbsp;culabiliafeu Sophiftica fed veranbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cuftodia feu career ille fignificat veros

Pirftuales terrores,quibus confcientfa fic concl«dft«r|Vt in latifsimo orbe terrarum

a88 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DS LEGE,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.

non i'nueniret locum,vbi tuta eflè pofsit. Imo durantibus illis pauoribus,co^*^ tantam anxietatem fentit, vt coelum 8C. terram,fi ettam decies maiora ÔC ampli^^^jnbsp;lent, putet efleanguftiora quam foramen mun's,ibi tu plane deftituitur hoiflO onbsp;fapientia, viribus iufticia,côfîlio ÔC auxili'o. Conlcientia eni'm res eft tenerfiin^nbsp;cum fic carcere legis concluditur,nufquam patet ei exitus,fed apparetnbsp;ftiam fubinde augeri vftp in infinitum.fentit enim tune irä Dei,qui infinitus öGnbsp;ius manum effiugere nonpoteftvtPfalmus 139. ait: Quo ibo à Spiritu tuo,amp;^c pnbsp;ergo ciuiliter conclufîo vel career eft ipià afflidio corporalis, quo conclufùs vli^nbsp;poris fui priuatur. Ita Theologicè career eft perturbatio ÔC anxietas animi,nbsp;clufuSjpriuatur pace conicientiaî,amp;^ quiete cordis. Non tarnen in æternum,v^nbsp;iudicat, cum iftum carcerem ientit, fed in futuram fidem. Erigendus eftnbsp;confolandus animus ftib Legec oncluius,hoc modo,frater concluius quiden^nbsp;feiashoenonagi, vt perpetuo in ifto carcere concluius tenearis, quia icript^nbsp;Concludi nos in futuram fidem.Affligeris ergo illo carcere non in perniciem nbsp;fed vt per Semen benedidionis recreeris,lege occideris,vt per Chriftumnbsp;Qriare ne deiperes v t Cain, Saul luda s, qui conclufi in illo carcere, nihil 3*nbsp;runt, led in ilia ipià conclufione manièrunt,ideo coadi funt deiperare, Te alit^*^!^nbsp;ras iniftis confcientiæpauoribus oportet, quàm illi,nempè vtfeias bcnefadii^f,nbsp;quôd ficconelufus Ôl confuius es, ied vide vt ifta conclufione rede vtaris,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,

in futuram fidem : Deus enim nonvultpcrturbarite,vtmaneasinperturba^^|.z non vult occidere tè, vt in mortemaneas,Nolo mortem,inquit per Prophetao^Pnbsp;catoris,ô(fc. fed vult te perturbari vt humilieris,amp;f agnoicas tibi opus eflènbsp;diaDeiamp;beneficioChrifti.

Quare euftodia ilia fub lege non debet eflè perpetua,fed durare tantufli nbsp;nbsp;nbsp;,

fidem.IdquodetiamPiâlmusi47*docet. BeneplacitumeftDominolupct^^Y^z' tes eum,hoceft,quihac legis euftodia coardantur. Sed mox addit,Etin eis,Vjnbsp;rantfupermifericordiaeius. Ifta ergo duo contraria coniungenda fiint,nbsp;diuerfifsima funt. Qiiid enim magis contrarium, quàm metuere 5C perhoiî^*^nbsp;ifamDei,5lt;fimiliterfperareinmiièricordiaeius f Alterum infernus, alteruinbsp;lum eft, ôô tarnen oportet eflè in corde coniundiisima. Speculatiuè'coniung'*^^/nbsp;fac!llimè,ièd pradicè ea coniungereeft omnium difficillimum, id quodpropf*^nbsp;périentia fæpifsime didici.Papiftae ôf Sedarum autores de hac re prorius nihilnbsp;runt.Ideo legentes velaudientcs ifta verba Pauli, fiint illis plané oblcuranbsp;Et cum Lex oftendit eis peccatum,acculât ôC perterrefacit eos,nullû inueniun*^^^nbsp;confilium neque auxilium,fed fimpliciter delperant,ficut Cain ÔC Saul. Cum 1nbsp;tur, vt didum eft,tortor amp; career nofter fit, certum eft nos cam non diligere,nbsp;hCmenterodiflè. Ideo qui dicitiè legem diligere,mentitur Ô6 nelcit quid dica*^*nbsp;lânus mente captus eflèt fur aut latro,qui amaret carcerem amp; compedes.Cuinbsp;rem lex, vt dixi,nos concludat, certum eft nos eflè infenfiisimos hoftes eius-Suj, jnbsp;tam amamus legem Sgt;C iuftieiam ipfius, quàm homicida carcerem, quomodo ignbsp;lege iuftificaremur f Conclufi in earn fidem, quæ reuelanda erat. Hoc Paul«®nbsp;pro tempore plenitudinis,quo Chriftus venir. Tu veto accommoda,nonnbsp;tempus illud,fed etiam ad effedum. Quia quod geftum eft hiftoricè ôt temp®nbsp;ter quando Chriftus venir,legem abrogauit,nbsp;nbsp;nbsp;libertatem ac vitam æternam*^^^

cem produxit,hoc priuatim quotidie fit Ipiritualiter in quolibet Chriftiano, fubinde inuenitur per vices,tempus legis Sgt;C gratiæ. Habet enim Chriftiant^® tnbsp;pus,in cuius membris,vt Paulus ait,militat lex amp; peccatum, peccatum autem*nbsp;1 igo,non tantum fadum operis,lèd radicem arborem cum frudibus vt (j,nbsp;loqui folet de peccato. Id non iôlûm haeret adhuc in carne Chriftiana 8^ Bapt^^nbsp;fed etiam militât 8C captiuat eàm,fi non ad aflènfum vel opus, tarnen ad

D E E E G E. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;38^

pulfum. Nam ctiamfi Chn'ftianus non ruat fn craflâ lUa peccata homicidi'um, adul* terium, furtum, SCc. non ideo tarnen liber eft ab impatientia, murmuratione, odio*nbsp;l^Ufphemia, ÔCc, contraDeum. Quae peccatahuinanærationiprorfusignotafunt:nbsp;ftaeum ctiam inuitum cogunt deteftari legem, coguntaconfpetftu Dei fugere,nbsp;fogunt eum odifle ÔC blafphemare Deum. Nam vt fortis eft in iuuenili corporenbsp;libido, in viro ftudium acquirendæ gloriae opum, infeneauaricia,itain Saneftdnbsp;''iro fortis eft impatientia,murmuratio,odium Ô6 blafphemia Dei, Huius rei extantnbsp;fxemplapafsim in Pfalmis, lob, leremia, SC tota fcriptura, Ideo ÔC Paulus banc lugt;nbsp;dam fpiritualem defcribens, vtitur valde Emphaticisaefignificantibus verbis, fcûnbsp;licet militandi, repugnandi captiuandi, EftigiturinChriftiano vtrumquetemgt;nbsp;pus legis Ôi^gratiae in affeeftu. Legis tempus eft,quando lex me exercet diuexat,nbsp;f ontriftat Sgt;C redigit in cognitionem peccati ac illud auger, Ibi turn lex eft m verc fuonbsp;''fu, quern Chriftianus fubinde fentit donee viuit. Sic Paulo data fuit Hides in car-*nbsp;^eni,angelus Satanæ qui eu colaphiraret. Libenter fenfifïèt fingulis momentis gaugt;nbsp;turn confcientiac, rifum cordis, 8C guftum vitæ æternæ. Item, libenter caruiflecnbsp;onmi perturbatione animi ideoque cupiebat auferri àfè hanc tentationem. Nonnbsp;audit à DominotSufficit tibi Paule gratia mea, Nam virtus mea in infirmitatenbsp;pcriicitur. Idem certamen experitur vnuiquifque Chriftianus, Multæ horæ luncnbsp;rixor, ÔC impatienter ei repugno, Mihi ira fîC iuditium Deinbsp;^t'plicetjipfi vicifsim difplicet meaimpatientia,murmuratio, SCc. Hocque tempusnbsp;eftj fub quo Chriftianus fecundum carnem femper eft, Caro enimperpetuonbsp;^Qttcupifcitaduerfus fpiritum,amp;fpiritus aduerftis carnem,hgc inter lè mutuo aduergt;nbsp;®^tur in vno tarnen plus in alio minus, SCc. Tempus gratis eft, cum coriterum eri*nbsp;l^tpromifsionegratuitæ miieriçordiæDei, amp;dicit: Quare triftis es anima mea,nbsp;Squareconturbas mer Nihil preterea vides quam legem,pccçatum,terrorcm,triftinbsp;defperationem,mortem, infernum ÔC diabolum An non eft etiam gratia,rc»nbsp;^'Isio peccatorum, iuftitia, confolatiOjgaudiuiTijpax, vita,clum,Chriftus, Deus,nbsp;anima mea perturbareme,Qiiid lex peccatû, ÔC omnia mala ad ifta f Spera innbsp;^Ojqui proprio filio no per pepercit, fed pro peccatis tuis tradidit eum in mortemnbsp;j^ds. Hoc tune concludi eft iub lege lècundum carnem non in æternum, ièdinnbsp;riirun^ Chriftum, Itaque cûm lege perterrefaeftus es, die, domina lex, tu non esnbsp;es omnia, led praeterte eft illud quiddam maius ac melius, ftilicet gratia,nbsp;^^jibenedidlio, SCc.illanonaccufat me, non terret, non damnat, fèdconfolatur,nbsp;^^fperare iubet,8C certam vitftoriam ac falutê in Chrifto promittit.Non eft igiturnbsp;iftam artèm benè noflèt, ille meritô diçeretur Theologus,nbsp;tunbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;homines hodie qui perpetuô ipiritum iatftant, ÔC difcipuli eorum, videngt;

çj^æieam egregiè noflè. Ego veto ôi^meifimilesvixtenemus huius Artis prima tiinbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tarnen lèduli fumus difcipuli in ea fthola, vbi ifta ars diftitur. Difeitur

dem feddonec caro SC peccatum manent, non poteft edifei. Sic ergo Chriftanus ^diifus eft in duo tempora, quatenus eft caro, fub lege eft, quatenus fpiritus, fubnbsp;^^^^^boeft. In carne perpetuô hæret concupifeentia, auaritia, ambitio,fuperbia,nbsp;Hæret in ea ignoratio, contemptus Dei, impatientia,murmuratio,ô^ ira contranbsp;côfilia ôô conatus noftros impedit,quod impios SC contemptores nonnbsp;tçrnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Eiufmodi peccata hærent in carne làndîorum.Qiiare fi nihil pre-*

aßj^^^5fpc(ftaueris,manebis perpetuô fub tempore leges, fed oportet iftosdies caro falua fieret. Oportet legi finempræfcribi,quo definat:nbsp;habet finem, qui Chriftus eft: tempusnbsp;^^^gfatiææternum eft,quiaChriftus femel mortuus, amplius non moritur, SCc.nbsp;pjf^^^^seft,ergo etiam tempus gratiaï aeternum eft. Tales fententias infignes innbsp;onondebemusofcitanterpercurrere, vt Papiftae 6C fedarum autores folent.

Spö nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DE LEGE,

Continent enim verba vitÇjqiig mirabüiter confolantut èC confirmant afi1ilt;?^3S fctcnttas. Et qui ea probe tenent,redè ludicare po(Eint,quid fides,quid falfusnbsp;rus timor fit, ludicare omnes affètflus 6C omnes Ipiritus difcernere poflûnt. i ®nbsp;Dei fan da SC preciofa res eft,fed non debet eflè gternus:debet quidem innbsp;icmpcr eflè,quia in eo peccatû fèmper eft,ièd folus eflè non debet, alioquinbsp;Cain,Saulis Iudg,hoc eft,fèruilis ÔC defperationis timor eft,DebetigiturChrJ ®nbsp;nus fide in verbum gratie vincere timorem, auertere oculos à tcpore legis,nbsp;in ipfiim Chriftum ac fidem futuram.Ibi turn dulceicit timor miicetur neóat^»nbsp;incipiat nô folùm timere, fedetiâ diligere Deum. Alioqui fi homo in îegem Pf.nbsp;catum tantum intuetur, exclufafide, non poteritexcutere timorem, feddefpi^^inbsp;tandê. Sic pulchrèdiftinguit Paulus tempus legis 5Cgratiç, Diicamusamp;^nost^nbsp;diftinguere vtriufcp tempus non verbis lèdaffèdu,id quod eft omniû difficiUgt;^J Jnbsp;Qiianquâ enim remotifsimafunt ilia duo, tamêetiam côiundilsimafuntineo^^nbsp;corde nihil magis coniundû eft quàm timor amp; fiducia^lex ÔC EuSgelium,pclt;^^^f^!nbsp;gratia, tam coniunda enim funt, vt alterum ab altero abforbcatur. Ideo nulla Matnbsp;matica coniundio poteftdari, quçeflèthuicfi'milis. Paulus abhocloco,Qui^^*^jnbsp;lex incepitdiiputare de lege, itê de vftx ÔC abulu legis,hincoccafioneaccepta, Qnbsp;aflèruit iuftitiam credentibus contingere ex gratia amp; promilsione,non lege, tanbsp;putatio genuit hanc quæftionem. Qiiid igitur lex r Ratio enim audiens,exnbsp;promifsione contingere iuftitiam feu benedidionê,ftatim infert. Ergo lex ttt^ttPnbsp;deft. Ideo locus de lege diligêter eft confiderâdus, quid ôd quomodo fit denbsp;tiendum,neeam aut omnino reijciamus more phanaticorû fpirituum,qui annt5 '1nbsp;mouentesfeditionê rufticorum dicebanr,libertatêEuangelicamabfolucrehoitinbsp;ab omnibus legibus. Aut ne cùm iuftificâdi ei tribuamus, vtricp enim inlegetf Knbsp;cant,in dextra,qui per legem iuftificari: in finiftra,qui prorfiis à lege ïiberieflè vonbsp;Ingrediêdumeft igitur regia via., vt neep legem plane reijciamus,nelt;p plus ei t^nbsp;musquàm oportet.Quç fuprà toties inculcauit de vtroep legis vfu, politiconbsp;logicojfatis indicant,legem non eflè pofitâ iuftis,fed, vt alibi Paulus docet i^ti%nbsp;Suntautem iniufti duplices, iuftificandi QC non iuftificandi. Non iufti»^nbsp;cohercentur ciuili vfii legis,ligandi enim funt vinculis legum, vt feroces amp;nbsp;beftiæ funibus SC catenis ligantur. Is vfiis nunquam ceflât, de quo Paulusnbsp;agit, Iuftificandi veto exercentur Thcologico vfu legis ad tempus,non enimnbsp;tuo durât vt ciuilis,fed refpicit in futuram fidem, SC veniente Chrifto finitur.nbsp;fatis confiât omnnes fententias, in quibus tradat Paulus Ipiritualem vfiimnbsp;telligendas eflè de iuftificandis,no de iufiifi'Catis:hi enim, vt fepeiam dièlum eftnbsp;gèextraSCfiipra omnemlegem iunt, Imponendaefiigitur lexiuftificandiSj'tt,^^nbsp;ea tantifper euftodiantur,donee iufiieia fidei venerit: Non quod per legem iitftnbsp;illam confequanturjhoc enim eflèt abutijUon reefiè vti lege,Ièd vt pauefatfii SChnbsp;liati legCjConfugiant ad Chriftum, qui finis eft legis ad iuftitiam omni credenftnbsp;Abutuntur ergo lege, Primùm omnes iuftitiarq SC hypocritæ, quinbsp;homines lege iuftificari ; is enim vfiis non exercer ÔC vrget in futuram fidem 3^ ÿnbsp;ficit làturos, lècuros dC fuperbos hypocritas, tumentes SC præfumentes de ium,nbsp;operibus legis, 6C impedit iufticiam fidei. Deinde abutuntur lege,qui Chrm^nbsp;prorfiis ab ea^bfoluere volur,vt fanatici fpiritus tentabât,amp;^ ilia occafionefem^^.j^/nbsp;Rufticorum mouebant. Et hodie multi ex noftris etiam idem faciunt, qui crcpnbsp;lt;ftrina Euangclij ex tyrannide Pap£,fomniant libertatcm Chriftianam,carnalcfnbsp;licentiam faciertdi quiduis. Hi, vt Petrus ait,libertatcm fpiritus velamen malA'nbsp;faciunt,propter quos nomen Dei ÔC Euangeliû Chrifti pafsim hodie blafphci^^^^,nbsp;llli dabunt aliquâdo dignas pnas iftius fueimpietatis. T ertiôabutûtur etiai^^^j^.nbsp;qui terrores ipfius fentièntes non intelligunt eos tantû durare debere ad Jiß

In hi's abuRis ille eft caufa defpcrationis,vt in Hypocritis eil cauffa fupcrbiae öC prae-I'Jmptioms. Contra, verus vfus legis nullo præcio æftimari poteft,quando videlicet confcientia fob lege cóclufa non dcfperat,fcd prudens p er Spiritum Sanclum in me-»nbsp;dijsterroriûusfîcitatuitjConcfolafomquidenifob lege non in æternum ; imd iftanbsp;condufio cedet mihi in bonum, Qiiomodo '!! vt ita conclula folpirê QC quæram ma*nbsp;nuum auxiliatores,amp;c.

Hocmodo lex eft quafi impulfor quidam,qui impellit eforiêtcs ad Chriftum vf tnsbonis fois impleat, Qiiare legis propriû officium eft nos reos facere, liumiliare,nbsp;occidere, ad infernum deducere amp;: omnia nobis au fer re, fed illo fine vt iuftificemur,nbsp;txaltemur, viuificemur, in coelum cuehamur Sgt;^ omnia acquiramus. Non ergo firn*nbsp;pliciter occidit,fed ad vitâ occidit» itaeç lex Pædagogus nofter fuit in Chriftum. Ite*nbsp;tumaffeâu confongit legem ôô Euangeliû,quç ipla inter fe longifsime ieparata font,nbsp;fom inquit : lex Pædagogus nofter in Chriftum* Eft autem Ô6 ifta fimilitudo de Pae*nbsp;9®g°'^^Ide infigniSjideo diligenterconfiderandaeft. Quanquam Pçdagogus fitnbsp;vtilifsimus S)C valde neceflàrius pueris educandis amp; inftituendis, tamê da vel vnumnbsp;puerum aut diftipulum qui amet foum Pc d ago g um, lu dgi vehementer fcilicet ama-^ntfuum Mofen, ac volentes faciebant quod mâdabat f Ea erat diledlio dC obedic*nbsp;^*3 ipforum erga Mofen qug fingulis horis, vt hiftoria teftatur, eum libenter lapidaCnbsp;ent.Ideo impofsibile eft,quod difcipulus amet Pçdagogû. Qiromodo cnim amarenbsp;poflèt à quo in carcere detinetur,hoc eft, à quo non permittitur ea facere que libenbsp;ïcr vellet. Et fi' quid admittit contra mandatû ipfius, ftatim obiurgatur SC caftigaturnbsp;3beo:infoperample(fti,5Colcularivirgamcogitur. Egregiafcilicetiuftitiadifcipuli,nbsp;quod Ppdagogo minaci ac duro obedit,quôd virgam ofculatur : nû etiam volensnbsp;gaudio facit f AbfentePgdagogo ff agit virgam,vel earn in ignem contjcit: amp; finbsp;**^perium haberet in Pçdagogû,non pateretur leab eo virgis cædi, fed ipfiim virgisnbsp;^diiubereuEt tarnen valde neceflàrius eft puero pçdagogus,vt erudiat caftigetnbsp;^ni,alioquienimfine haedifeiplina, inftitutione èc bonaafluefadlioe perirer puer,nbsp;^uhibetur ergo pueropçdagogus,vt eû erudiat Sgt;C euftodiat aevelut in carcere caprinbsp;^'itnteneat,Âdquid,ô6quamdiui Num vtperpetuôdurer,iftuddurûodiofom

Oïninium Pçdagogi,ÔC feruitus pueri t'Minime, fed ad praefinitum tempus, vr ifta ®oediêtia career amp; diftiplina cédât puero in bonum, vt foo têpore fiat hçres ÔC rex,nbsp;'OnenimeftPatris volûtas vtfilius perpetuô fobditus fi'tPçdagogo ÔC cedatur vir*nbsp;amp;sabipfo, fed vt ipfius inftitutione ÔC difeiplinaidoneus reddatur ad fuccefsioneninbsp;^Peditatis. Sic lex nihil aliud eft, inquit Paulus, qua Pçdagogus, fed addit in Chr i*nbsp;^Tigt;vtfuprà,lex propter tranfgrefsiones addita eft donee veniret Semen,SCc,Scri*nbsp;P 'lUconelufit omnia fob peccatum,vt promifsio,00c. Item, Cuftodiebamur fob le*nbsp;8^gt;Conclufiineajnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;reuelanda* Qparelexnoneft fimpliciter Peda*.

Cuiufinodienim Paedagogus eflet,qui tantum vexaret 8C verberaretpuerum gt;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;* *ffi'ïïndocerettQuarefuperiusfeculumPædagogoshabuit,vbiverifsimèfcho!ç

I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;foternus, Ludimagiftri tyranni carnifices erant, perpetuô vapulabant,

P'^^dpultolabore 8lt;. infatigabili diligentia difeebât, fed perpauci veniebantad all* j Ugê, Talis Paedagogus non eft lex, quia non tantfi perterrcfacit dC vexat,vt

^doeffos amp; ftolidus Pædagogus tatum flagellar ÔC nihil docet pueros, fed verberi* g^^fois impellit ad Chriftum. QuemadmodSbonus Pædagogus verberat, inftituitnbsp;cxercet legendo ÔC fcribendo pueros inhunefinem, vt perueniantadcognirionenbsp;Inbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;literarum amp; aliarum honeftarurerum, amp; hoc poftea cum voluptate faciat

S^od ^ius cogerentur àPædagogo inuiti fecerunt, Hac pulchra ergo fimilitu* oftenditPaulusveru legis vfum,quod videliccthypocritasnoniuftificet, quianbsp;extra Chriftum in prgfumptione ÔC feueritate.Et econtra quod co territos,fi

DE LEGE nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.j

hoc modo lege vtatur, vt Paulus docct,non relinquat in morte 5C dSnatiórié,^. ChnftS vrgeat.Qui vero inillis pauorib.pcrdurant in iftafua pufillanimitat^A jnbsp;Chriftü non apprehendunt,ad extremö deiîierât.Charifsimè ergo pingitnbsp;vfiim legis hac allegoria de Pgdagogo. Na vt is obiurgat, vrget amp; contriftatnbsp;non hoc colilio,vt perpetuo duret lita Pçdagogiajied vt definat vbi pueri pro^^.nbsp;cati amp; inftituti funt,vtep poftea fine coatliöe Pgdagogi alacres öC liberi fruatur gt;nbsp;täte amp; bonis paternisdta qui perterrefiunt amp; coteruntur lege,fciant iftos terrot^^ .nbsp;cótritiones non fore perpétuas,ièd illis feie parariin futurû Chriftû ÔC libertat^^ jnbsp;ritus,Stc.Vtexfideiuftihcemur.Lexnoefl:Pædagogusinaliûlegislatoré,n^*nbsp;opera cxigit,ied in Chriftum iuftificatorem ÔC iàluatorem, vt per fidemnbsp;per opera luftificemur.S ed homo cùm fentit vim legis,hoc non intelligit necçnbsp;ideo dicere folet,perditè vixi,tranigreflùs iùm enim omnia mâdataDei, Ideolt;çf^^nbsp;fumæternæ mortis: fi aliquot annos, velûltem aliquot menfes adtjceretD^*^^ jSnbsp;meæ, velim emêdare vitam mcam St deinceps fàncfiè viuere, Ibi homo ex veronbsp;vufu facit abuiùm,ôt amiflo ex oculis Chriilo,intuetur in alium legislatorem» 1^^nbsp;enimterroribusStanguftijs deprehenfa ratio audet promittereDeonbsp;omnium operum totius legis, Atep hinc ortæfunt totieSig Monachorum,to^^j^,nbsp;inftituti, tot opera excogitataadpromerêdam gratiam remifsionem peccatonbsp;Atephiquiiftaexcogitauerunt,fenferûtPaedagogiam legis,noninChriftuoj^nbsp;nouam lcgem,feu in Chriftum legislacorê,non abrogatorein legis. Sed verusnbsp;vfus eft,quod feiam me lege adduci in cognitionê pcccati St humiliari,vt adnbsp;nbsp;nbsp;p?

veniam,ô^ fideiuftifîcer. Fides autem non eftlex,necp opus, fed certahdutia,«!^^ prchêdit Chriftum,qui eft finis legis. Roma: »0. Quomodo f Non quod abrog^^pfnbsp;terem legem St nouam ferat,aut iudex fit operibus placandus, vtPapiftçdocü^nbsp;fed finis legis eft ad iuftitia omni credenti.hoc eft,Omnis qui credit in Chrift^J^ .nbsp;iuftus, lex eu non poteft accufare, Stc. Hpe vis St vfus legis verus eft. Eftnbsp;fan(fta,vtilis St neceflària,modô ea quis legittime vtatur, Abutuntur autenbsp;pocritae,qui vim iuftificandieitribuunrgt;deinde defperates,qui ignorant legénbsp;gogumeflè in Chriftum,hoc eft,legem humiliate,non in perniciê,fedfalutetrjy Jnbsp;enfin percutit vtEnet,occidit vt viuificct,Stc. Loquitur autem Paulus, vt 0^nbsp;monui dciuftificandis,non de iuftificatis.Quare cùm voles difputare de lego?^nbsp;riam legis accipere debcs,fcilicet peccatorem St impium,ilium lex non iuftiß^nbsp;ponit ei ob oculos peccatum, conterit eum St ducit in cognitionem fui, oft^^nbsp;in fernum, iram St indicium Dei. Hoc proprium legis officium eft, deindenbsp;vfus huius officij,vt peccator feiat legem non ideo reuelare peccata St humiH^^^^tnbsp;defperet,fed legem conftitutam efle à Deo, vt fua accufatione St contrition^nbsp;eum ad Chriftum faluatorem St confolarorem:hoc vbifit,nonamplius eftfi^^^^f,(,nbsp;gogo. Et is vfus valdeneceftarius eft, quia cùm totus mundus in peccatonbsp;opus eft ifto minifterio legis,vt peccatum reueler,alioquifine eo nemo pofl^rpnbsp;nire ad iuftitia, vt fupra copiofe diximus. Sed quid facit lex in his,qui per Chrnbsp;iuftificati funt i Refpondet Paulus his verbis, quaefuntquafiadditioquxdafi*^f/nbsp;vbi venit fides,non amplius fumus fub Paedagogo, Hoc eft, liberi fumus al^^ 01nbsp;cere St Paedagogo noftro, quia non amplius perterrefacit St vexat nos,nbsp;fides reuelata eft.Paulus hîc loquitur defide certo tepore per Chriftû prgdif3^' ^^5nbsp;ftus enim aflumta natura humana femel in tempore venit ,legê cum omnib.^^jünbsp;fuis abrogauit,St fua morte omnes hocbeneficiûfuumfideappraîhendêtes anbsp;nbsp;nbsp;^05

St eterna morte liberauit.Si igitur Chriftû St rê quam^cfsit afpexcris,nulla^^0« Jex eft.Tpfe enim veniens præfinito tempore verifsime totä legem fuftulit:f»^^*nbsp;JO lege,non cuftodimuramplius fub tyrannide ipfius, fed fecuri Stlactf ag^nbsp;Chrifto,quinuncSpiritufuofuauitrinnobisregnat,VbiaûtDominus,ibifi^j(lt;

Quarc fi poflèmus Chriftum qui legetn abrogauit, Ôô nos peocatoresPatr i fua morte recodliauit,perfedèapprçhêdere,nihilprorfwsiur0innoshaberetPaedagogus ille.nbsp;Scd lex membrorû rebellans legi mentis obftatj vt Chriftum perfetftc apprehendercnbsp;non pofsimus,Defelt;ftus igitur non eft in Chrifto,(e4 innobis^qUi nodum exuimusnbsp;f arneminqua donee viuimushaeret peccatuJdeo quod ad nos attinet,partim liberianbsp;lege,partim fub )ege fumuSjSeruimus cumPaulo mente le^i Dei, carne legi peccati,nbsp;koma:/. Ex hoc Sequitur quodfecûdum confeientiâ plane liber i ftimus a lege,Ideonbsp;P^jdagogusille non debet in ea dominari,^ hoc eft gt;iio debet ei elle moleftus fuis tergt;nbsp;roribus,minis ÔC captiuitate: ÔC vt maxime hoc têtet,tarnen coniciêtia nihil moueturnbsp;ilia rcjhabcténim in confpedu Chriftum cruçïfixum qui abftulit omnia officia legtsnbsp;deconfeientia. Col. 2. delens quod aduerfabatur nobis per décréta Chirographumnbsp;ergo virgo virijita confeiêtia non folum legis ignara,fed etiâ ei prorius mor*nbsp;tuaeffe debet,6C vicifsim lexconfcientiae.Hoc non fit operibus autvlla legis iuftitia,nbsp;fed fide quæ Chriftum apprehendit,fecundum affedum tarnen hæret adhuc in carnenbsp;peccatum,quod fubinde aceufat perturbât confdentiam. Qiratenus igitur manetnbsp;earOjCatenus manet etiamlexPaedagogus,qui fubinde pcrterrefacere,8C contnftarcnbsp;foletconfciêtiam oftenfione peccati,ô6 cominatione mortis ipfa tarnen femper iterSnbsp;lt;figiturquotidiano aduêtu Chrifti,qui vt femel certo tempore venir in mundum renbsp;dêpturus nos à durifsimo imperio Pgdagogi noftri, ita quotidie fpiritualiter ad nosnbsp;venitjhoc agês, v t in fidem QC cognitionc ipfius crefeamus, vt confeiêtia de die in dienbsp;perfediusfe Chriftum appréhendât, indies magismagifqp minuatur lex carnisnbsp;peccati,pauor mortis, quicquid malorum lex fecum affert. Quamdiu igitur in carnbsp;fine oeccato non eft.viuimus,ftrbinde redit lex,ôd facit fuum officium, in vno

- _________ l nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;»

faneftus 6Cpuius fum, nihil plane feiens de legê, Chriftus enim eft fermentû meum» bivero meam carneminipicio,ientio auariciam,libidinem,iram,fuperbiam,SCc. T igt;

eur igitur audimus Euagelium, quid opus eft Sacrame is nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;4 chriftus nondum

quatenusChriftuminfpicis,reuera lex Ôi^ peccatua o 1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fermentatus

venirtibi:autfi venit,tamen adhuc reliquiæ poccatiin nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;g^c. ibi adhue

f'i torus. Vbi enim eft concupifeentia, triftuia fpiritus, p nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ellit timorem 6C trp

ftx Sô peccatum eft,Chriftus nondû vere adeft, qui nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;chriftum fide

fi tiam, QC adfert pacem 6^ fecuritatem confcientisc. Q_ g diabolus non 2 ;prchendo,eatcnus ab rogata eft mihi lex. .Sed caro mea, ^unbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.« cofde diffuftt

r fet pertotum corpus ôlt;:omniamêbra:notifit,nonftat)rn . , incepimus diffundi.Interim ea eft confolatio noftra, q, primitias Spirituffhabentes,! p

SH nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DE L8GE,

Chnfto reforgemus. AiricnQtiattquamergo Chriftuscft heri fîc hodiCjâf fæcuh: 8C quanquam Euangelium ÔC fidem habuerit Adam ÂT omncs ptj ante Cnnbsp;ftum, tarnen icmel Chriftus venitpraefini'to tempore, femel venir ÔC fides cum Apnbsp;ftoli Euangelium per totum mundum prgdicauerunt* Deinde quot idie etiafflnbsp;fpiritualiter Chriftus. Venir per verbum Euangelq quotidie fides,fide auteinp'r^nbsp;fente cogitur ccdere Pgdagogus cum fiio wifti ÔC molefto officio. T une autem fnbsp;ft us fpiritualiter venir quàndo fubinde magis magis^ agnoftimus,nbsp;nbsp;nbsp;intellig''

quae ab ipfo donata funt nobis SCcrefeimus in gratia SC cognitione ipfius. 2. Pctï-3

Paulus Efàiae teftimonio probauit, Saram eflè veram matrem qua parit 5C hæredes. Contra Agar id eft fy nagogam generate quidem multos filios,nbsp;nbsp;nbsp;|,

uos è domo eqciendos,ÔCcPorro,quia ifte locus eriam de abrogation e legis ôf bertate Chriftiana loquitur, diligenter obferuandus eft. Nam vtfummusacpt^,nbsp;puus Chriftianæ dolt;fttinæ articulus eft noflè,quôd per Chriftum iuftificemur ôinbsp;ucmur,ita perAnthithefin multumrefert,probe tenere locum de abrogationc kj* nbsp;Valde enim prodeft ad confirmandum doeftrinam noftram de fide, SC ad patan^^nbsp;certam confolationem confeientiarum, praefêrtim infèrijspauoribus,fiftiai'^^ .nbsp;gemeflè abrogatam. Dixi fuprà faepius, 8C iam iterum repeto ( ilia enim res ,nbsp;poteft fatis inculcari)quod Chriftianus fide appræhendcns beneficium Chrift*^^jnbsp;lam prorfus legem habeat, fed quod rota lex illi abrogata fit cum fuis terror*^nbsp;Sc Idem docet hie locus Efàiae de vexationibus. Ideo infi'gnis SC confolation^P*nbsp;nifsimus eft locus, prouocans ad lætandam fterilem SC defertam, quæ fecuO^^jnbsp;legem ridenda feu deploranda potius erat : nam fteriles fecundum legeinnbsp;maleditflæ ? Sed Spiritus Santftus inuertit illam fententiam, SC fterilemnbsp;dam Sc benedidam, SC econtra foecundam ÔC parturientem malediÓamnbsp;ciatcum ait: laetare fterilis, Sk^c. Vt maxime igiturvideatur Sara, hoc eft,nbsp;co ram mundo defèrtaacfterilis,non habens legis iuftitiam ÔC opera, tarnennbsp;Deo, tefte Propheta, fcundifsima mater eft infinitorum liberorum. Contrénbsp;maxime in fpeciem fob Agar abundantifsima foecunditas ÔC parturitio fit,nbsp;nulla proles manet, quia filij ancillæ eijeientur vna cum matree domo, ÔCnO^.^^nbsp;cipiunt haereditatem cum filqs liberæ, vt Paulus infra ait. Quia ergo fill)nbsp;mus, abrogata eft nobis lex, vetusnoftermaritus, Romo.7. quidum dom^^^.nbsp;turnobis, impofsibile erat nos in fpiritu generarc liberos, cognofeentesnbsp;fed ferui manebamus cum ipfis.Itaque lege dominante non font quidem ocio»*^nbsp;mines, fed ftrenuelaborant,portant pondus diei ÔC aeftum, parturiunt ÔCnbsp;multos filios, fed tam genitores quam geniti fpurrj font, non pertinentes ad 1*nbsp;ram matrem : Ideo tandem cum Ifmaele eïjciuntur è domo ÔC hæreditate,nbsp;turóC damnantur. Impofsibileeft igitur hominesper legem pofte iuftificari^ jnbsp;uari. Maledida fit omnis dotftrina, vita, religio, quae çonatur lege autnbsp;parare iuftitiam coram Deo,fed pergamus de abrogatione legis loqui,nbsp;Sc alrj Scholaftici de abrogatione legis loquentes, dicuntiudieialia 6C cæremo^*^^nbsp;poft Chriftum mortifiera, ideoque iam abrogata eftè,non item moralia. Hinbsp;rant quid loquantur. Tu verô cum voles, de abrogatione legis loqui, difpn^'^ E jpnbsp;cipuè de lege propriè dida ac fpirituali, ÔC CQmpledere'fimul totam legem,nbsp;ftinguens inter iudicialem, Cæremonialçm ÔC Moralem, Nam cum Paufosnbsp;per Chriftum à maleditfto legis libçratos eftè,cette de tota lege loquitur aep^^^^L;^nbsp;de morali, quæ vel fola aceufat, malediçit ÔC condetnnat çonfciefitiâSjnbsp;rçliquæduæfpecies,

Qiiafc dicfmus legem decalogi nullum habere ins aecufàndf ôlt; perterrefaciendf ^^nfcicntiarrijin qua Chn'ftus per gratiam régnât, qm'a Chriftus fus illud antiquaui t.nbsp;Non quodomninô nonfentiatcdnfdenria terrores legis, certè fentit eos, fed quodnbsp;*''is non pofsit condemnari ÔC ad delperationem adigi. Quia nulla nunc eft con-»nbsp;ÿ'finnatio his qui in Chrifto leftifttnt, Romgt;8. Itemrn'Filius vos liberauerit, vere li*nbsp;^neritis, Ioan. 8. Vt maxime ergo Ghriftianus per Legem pertcrrefiat cognogt;nbsp;Kat pèceatum,tarnen non ideo deiperat,quia credit in Chriftum, in eum baptilatusnbsp;habetremifsionem peccatorum per cum ? Remifto autem nobis peccato pernbsp;Chriftum ipfiimDominum legis (fictarnen remiflb, quod ftipfum tradiderit pronbsp;^0 ) non habet amplius lex ftrua ius accufandi ÔC damnandi nos propter peccatum,nbsp;lt;^ini nobis remiflum fit,ac iam liberi faefti fimuSjlibcrante nos Filio. Qyarecreden-hbus inChriftum tota lex abrogata eft. At nihil facio. Nihil potes facere vtlibere-ris à tyrânide legis,ftd audi hoc latununcium, quod Spiritus in Propheta tibi affertnbsp;Lætarc fteriliSjôtfc» Quafi dicat : Cur tarn mcefta es, cum nihil caufte fit cur mrorenbsp;^fticiaris Ätfterilis film amp; deferta, Sóc. vt maxime tab's fis, non habens iuftitfam

IcgCjtamen Chriftus eft tua iuftitia,is fatftus maledidlum pro te, redemit te à ma- QK^o legis,in hunc fi credideris,lex tibi mortua eft. Et quo maior eft ipfeChriftus ^g'^jhoc meliorem habes iuftitiam legis iuftitia. Deinde fcecunda es non fterilis,nbsp;quia plures habebis filios quam maritata.

Alia abrogatiolegis externa eft, quod politicae leges Mofi prorfiis ad nos nF «U pertinent: Ideoque non debemuseasreuocare in forum, necquadam fuperftFnbsp;tonenosalligare adeas, vt quidam fuperioribus annis volebant, ignari huius IFnbsp;ßertatis. Cacterum quanquam Euangelium nos non fiibijciat iudicialibus Mofi,tagt;nbsp;^en in totum non libérât nos ab obedientia omnium politicarum legum, ftd innbsp;nacvitacorporalifiibijcit nos legibus eius politiae in qua viuimus, hoceft,iubet v-pumquemque fuoMagiftratui legibus ipfius parère, non tantum propter iram,nbsp;fidetiam propter confeientiam i, Petri i, Roma.ij. NecpeccaretCaelarfi quibuFnbsp;dam iudicialibuslegibus Mofi vteretur,imo libéré poflèt illis vti. Erant igitur So-phiftaj quinugantur iudicialia Mofi poft Chriftum mortifiera eflè, Neque cæremo-^ijs Mofi nos aftringimur,multô minus Papæ,

Quia V ero hæc vita corp oralis non poteft in totum carere caei emonijs aut n'tF us,oportet enim efle quandam Pædagogiam, permittit Euangelium ordinationesnbsp;j^'^^^^^clefiade ferijs, detemporibus,delocis,0Le. vt populus feiatquodie, quanbsp;¦3,adnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;locum conuenire debeat, ad audiendum verbum Dei,ÔCc. permittit

conftituantm-iejf^jQnes velut in Schola,praccipue propter pueros amp; fimplices, vt ^P^^odius doceri pofisint. Sed hoc fine permittit talia conftitui, vt omnia in Ec-fanant decenter ÔC lecundum ordinem, i, Corinth. 14, Non vt ftruantes tales or-oinationesmereantur remifsionem peccatorum, deSe,

Deinde etiam fine peccato omitti poflunt,modo præteroffenfionem infirmo-tumidfiat. Ideo error eft dicere, Iquod caeremoniae Mofâicæ per Chriftum reuela-tumniortiferæfunt,alioquipeccaflènt Chriftiani, quod obferuarunt ferias Pafcha-t's0^Pcntecoftes,quas vetusEcclefia exemplo legis Mofâicæ (quanquam longe ioniodo Slt; fine)inftituit cclebrari,6Cc.Paulus autem hîc præcipue de abrogationenbsp;moralis loquitur,quod diligenter confiderandum eft. Agit enim contra iuftf-vt iuftitiam fidei ftatuat,fic cocludens, Si fola gratia feu fides in Chriftumnbsp;»n incatjcrgototaLexfimpliciterabrogataeft, HoccpconfirmatteftimonioEfâiæ,nbsp;quoinuitatfterilcm QC defertamEcclefiam ad lgtadum,quiano videturhabere pro*nbsp;lt;^ni genitam, neque fpem prob's in futurum gignendæ,hoceft, non habet difcFnbsp;pulos,non applauditur ci, qui prgdicat verbum crucis de Chrifto crueffixo, etc»

1^6 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DE LEGElt;

contra omnemfapiçntiamcarnis.Çed ca reSjinquitPropheta , nihil te nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'

ueat Sc perturbetjimo exulta ôtT iubila potius,quia plures filij deièrtç,quam eius virum habetihoc eft, quaç maritum habet Suf numeroiâ prole multiplicatur, infin^'nbsp;biturxontra tu fterilis ac delerta,abundabisfilijs. Appellat etiam Ecclefiamnbsp;quia filij ipfius non legejOperibus,no vllisconatibus aut viribus humanis, fednbsp;ritu fantfto per verbum fidei generantur,ibi mera nafcentia eft,nulla operatic. Co 'nbsp;trà fcecundi laborant SC exercent fe nitniutn parturiendo, ibi^ mera opera eft n®nbsp;natiuitas. Sed qui iufticia legis aut propria conantur coiequi ius filiorum SCnbsp;lèrui iunt,nunquam accipientes hscreditatem, etiamfi ad mortem vftp nimionbsp;defatiganrur,quia contra voluntate Dei luis operib.conlèqui conantur,quodVO''.nbsp;ex mera gratia propter Chriftum credentibus donare vult, Credentes etiam ojnbsp;operantur,non aut per hoc filij hærçdes fiunt, hoc enim affert eis natiuitas :nbsp;nbsp;nbsp;,

iam filij faAi propter Chriflxïni,benefa(ftis luis glorificentDeum SC adiuuentp^o mos, de Abrogatione legis vide Enarratio. Pfal.4?4 Tom.5.48%. latin.fol.curnbsp;cienda fint opera legis à Chriftian. cum lex fit abrogata,vide inLo.de Bon.operio*

PMÎiordtioddPetrum. NosnaturaludaeiSónonexGentibuspeccatores. nos naturaliter fumus ludæi, qui nalcimur in iuftiriam legis, in M olen amp; circu»^nbsp;fionem,0£^ cum natiuitate ipfam le^em afferimus, Non arbitrio vt Gentes,fednbsp;ra habemus iuftitiam legis, vt fupra cap.i. Paulus de fe dicit: Aemulator exiftoi'^Pnbsp;ternarum traditionum,amp;rc. Quarèfi conferamurcum GentibuSjUonlumuspo*^^^nbsp;tores fine lege Qc operibus, vt Gentes, fed ludaei SC iufti nalcimur SC æducamur.nbsp;ftitia noftra ftatim orditur ab ipfa natiuitate,quia ludailmus eft nobis agnatusTjnbsp;enim Gen. cap.17. præcepit Abraham circumcidere omnem malculum oóauonbsp;SCc, Hanc legem de circumcifione à patribus acceptam,poftea Moles confirma^*^'nbsp;Magnum ergo eft,quod naturaludæifiimus.Et quanquam iftam prærogatiua^nbsp;bemus,quod naturaliter iufti fumus, nalcimur in iplam legem SC opera eius,nbsp;fumus peccatores,vt Gentes,tarnen idco non litmus iufti coram Deo.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;-,

' nbsp;nbsp;Etiamfi igiturmihi des ludæum optimum, quiiuftus natus eft, Sf ab fp^^^L

«irate perfetftilsime legem feruauit,tarnen ideo coram Deo non eft iuftus, GrCJ\ cifiquidem fumus,fed propter circumcifionem non iuftificamur. Ea enifflf^nfJ^nbsp;èftfignaculumiuftitiæRoman.4. Neque pueri in fide Abrahæ circumcifi,nbsp;circumcifionem,ledpropterfidem faiuatiliint. Vt maxime igitur fimus luda^*nbsp;SC fandi ac gloriari polsimus contra Gentes, quod habeamus iuftificationemnbsp;culrum,promilsiones, Patres, quae profedlo ingens gloria eft, tarnen ideononbsp;mus iufti coram Deo,nec præcellimus Gentes.

Ex his làtis confiât Paulum non agerehîcdecæremonfjs, quod poft exhibitum mortiferae fint, vt Origenes SC Hieronimus putant. Sed denbsp;lèria re agit,lcilicet de natiuitate Iudæorum,quos negat eflè luftoSjCt iamfinbsp;San(fii,circumcidantur,leruentlegem,habeantadoptionem,gloriam,Tefta^^^jnbsp;Patres,cultum, DeumChriftum,promilsiones,inillis viuant,fiC deillisgloi'^^'nbsp;Vt lohan. 8. aiunt,Semen Abrahæ lumus:Item,vnum Patrem habemusDcu^ «nbsp;Roman.i. Ecce tu ludæuscognominaris,amp;c. ItaquePetrus,Paulus,nbsp;ftolferantquidêfiltjDei,iuftifecundum legem, imô Apoftoli Chriftijnont«^nbsp;j'deo erant iufii coram Deo. Qiianquam igiturquafi vno falce compledîarls utnbsp;nia,legem,opera,5Ciuftitiameius,circumcifionem,adoptionem,TelÏamcntagt;f jnbsp;jniftionesApoftolatum,5lt;c. tarnen per illa non contingit iuftitiaChriftiatt^

DE L E G E. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^^7

h'ûnfuntFïdvs ihChriHui-n,quæ S O L A, vt fequitunn textu mfiificat,no lex,amp;rc Non quod Icx lit mala aut damnata. Non enim xdeo damnantur lex,drcüdfio,cuVnbsp;t«s,ôôc.quia non luftificant. Scd ideo Paulus detrahit ds iuftificationen-i,quia Plèu^nbsp;doapoRolî contendcbant homines per ea fine fide tantum ex opéré opcrato, iuftili'gt;nbsp;'.¦riàfaluari.HocPaulonon erat ferendum, ceflànte enim fidè omnia mortiferänbsp;lunt,lex,circumcifio,adoptio,templum,cultus,prümiflà,imô Deus Qc Chriftus ipïcnbsp;line hde nihil profunt. Rotunde ergo ôâ generaliter loquitur Paulus,contra omnianbsp;kjaæ fidei repugnant,non folùmcæremoniascauillatur.

ScientesMtem, quod non iuflißctüur homo ex opcribia le^ii, niß perßdem iefu chrifii, ^jc. VOCabua lum opus legis latißime patet,5C valde emphaticum eft. Hoc moneo propter fecugt;nbsp;tos amp; ociolos Sophiftas amp; Monachos, quihuiufinodi vocabula in Paulo imôtogt;nbsp;Umeiusdifputationemj deïuftificationeoblcurant ÔC deprauantluis ftultis amp;im-pqs glofsis,quas ne ipfi quidem intelligunt. Opus ergo legis accipe fimpliciter pernbsp;antithefincontra gratiam. Qiiicquid non eft gratia,Lex eft,fiue lit iudicialis, caeregt;nbsp;monialisjfiue Decalogus,Ideo fietiam faceres, opus Icgis ftcundum hoc præceptû :nbsp;HiligesDominum Deum tuum ex toto corde tuo,ô6c. (vt intérim non dicam,nul-Jjnihominemfeciflè,autfacerepôlîê) tarnen noniuftificabcris coramDeo. Qiiianbsp;ex operibusLegis non iuftificatur homo. Sed de hac re infra copiofius.

hignificat ergo opus legis Paulo, opus totius legis fiuecæremonialis fiue Deca* lügi.Si ant opus Decalogi no iuftificat,miiltô minus circumcifio,quai eft opus cære*nbsp;inonialis legis. Itac^ cum Paulus dicit, vt frequenter folet, ex lege ftu ex operibusnbsp;bgis ( quæPaulo idem fignificant)non iuftificatur homo,fimpliciter de tota lege Io«nbsp;tjuitur, opponens per antithefin iuftitiä fidei,iuftitiæ totius legis,quae parari poteft,nbsp;f ue virrute diuina,fiue humana ex lege, Propter illam, inquit homo no pronuncia*nbsp;tut iuftus coram Deo. luftitiam vero fidei imputât Deus gratis,perthifericordiarn,nbsp;propterChriftum. Ideo Emphafiamp;EpitafiquadamdixinEx operibus legis. Nonnbsp;enim dubium eft,quin lex fit landa,iufta, bona. Ergo opera legis funt etiam iandia,nbsp;iufta,bona,Et tarnen per ea homo non iuftificatur coram Deo.

Repudianda eft igitur opinio Hieronymi, ÖC aliorum qui ibmniat Paulum hîc loqui,non de operibus Decalogi,fed legis caeremonialis. Tamen coguntur faterfnbsp;eriamcæremoniarum legem fuiflebonam 6C fandlam. Circumcifio enim Ô6 aliae le*nbsp;de ritibus rempli, amp;c. fuerunt iuftæ amp; fandlæ, æquèenim præceptæ ôîf ordinalnbsp;^lt;cranc a Deo ac leges morales. Hîc dicunt,fed poft Chriftum fuerunt mortiferae,nbsp;*oc ipfi fingunt è capite fuo. Deinde Paulus non loquitur hîc de Gentibus,quibusnbsp;tæremoniæmortiferæ,fed de ludaeis, quibus étant bonæ,quas ôd Paulus ipfe fernbsp;Ergo co etiam tempore,quo leges caeremoniarum fuerunt lànclæ, iuftç, bogt;nbsp;ï'æjnonpQ, luftificare.

_ Eoqm'tyj. ergo Paulus non de parteIegis,quæ 3^ ipfa bona fàndla eft, ftd de ' niuerfà lege,Q!iod opus ftcundum rotam legem faclumjnon iuftificet.Neque apgt;nbsp;ptllat peccatum legis,aut opus carnis,led opus legis, hoc eft,opus fecundum legemnbsp;actum. Ergo non occidere,non mcechari,0dc. fiue fiat fecundum naturam, fecun-Um vires humanas,fecundum liberum arbitrium, fiue fecundum donum Dei, velnbsp;mmarn virtutem,tamen non iuftificat.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;x

Pofluntautem opera legis fieri, aut ante iuftificationem , aut poft iuftifi'catiogt; multi boniviri etiam inter gentiles, quales funt Xegt;nbsp;3phon,Ariftides,Fabius, Cicero, Pomponius Atticus, ôdc. prçftiterunt legemtnbsp;'lt;¦ erunt egregia opera. Cicero mortem fortiter perpeflus eft incaufa iufta Sr^bo*nbsp;ïia. Pomponius vir fuit verax ôd conftans, qui nullum neque dicebat, neque fer#nbsp;poterat mendacium,

îp8 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;D E L E G E.

Conftantia autcm veritas ftint optimæ virtutcs ac pulcherrima nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^s,

Et tarnen per ea non funt iuftificati. Poft iuftificationem faciunt opera legis Paulus, ÔC omnes Chriftiani,fèd per ea non iuftificantur. Nihil mihi confti^®nbsp;inquit Paulus,ied per hoc non iuftificatus ftim* Conftat ergo cum loqui de vninbsp;fn lege,amp; de operibus totius legis non de peccatis contra legem.

Si dMt qu£rentcsiuftifica.ri in Chri/io,fnuenimur ZSquot; ipfi peccatores,Brgo ChriftiK peccati minifi^^l Hæ non funt latinae Phrafes,fed Ebraicæ ÔC Theologicæ. Si hoc verum eft 0*4nbsp;quod in Chrifto iuftificamur,impofsibile eft nos elle peccatores,aut per legemnbsp;ficari. Contra ft noneft verum, fedoportet nos iuftificari per legem Ä^opet^^*nbsp;tum impofsibile eft nos per Chriftum iuftificari. Alterutrum falium eflê Jnbsp;Aut non iuftificamur in Chrifto,aut non in lege. Sed in Chrifto iuftificamufjnbsp;non in lege, Argumentatur igitur hoc modo,li quærentes,SCc. Hoc eft, finbsp;perfidem in Chriftum iuftificari SCfic iuftificati inuenimuradhuc peccatores, *** inbsp;genres lege,quæ nos peccatores iuftificet, fi opus eft,inquam,legis obferuatioi*^.nbsp;Iuftificationem, vt qui iufti lunt in Chrifto,non fint iufti,fed opus habeant adh nbsp;ge iuftificante,vel Ü iuftificatus per Chriftum,debet adhuc per legem iuftificari,nbsp;Chriftus nihil aliud eft quam legislator SC minifter peccati. Ergo iuftificatusnbsp;dlus in Chrifto,non eft iuftificatus Sgt;C fantftus,ied opus habet adhuc iuftitianbsp;täte legis. Sed certe ftimus iuftificati 06 iufti in Chrifto, Quia veritas Euangcü)nbsp;cet,quod homo non in lege fed in Chrifto iuftificetur. Si autem illi,qui in Chi*nbsp;iuftificantur,inueniuntur adhucpeccatoreSjid eft,pertinent adhuc ad legemnbsp;fub lege,vtPleudoapoftoli docent,ergo nondum iuftificati funt.Qiiia lex accuh^nbsp;arguit eos adhuc efle peccatores amp; exigit vt opera legis faciant, vt iuftificentunnbsp;go iuftificari in Chrifto non lunt iuftificati. Et fie neceflàrio iequitur,Chriftum**^ jnbsp;efle iuftificatorcm,ied peccati miniftrum. His verbis grauiftime acculât Pfeudoapnbsp;ftoloSjSC omnes iuftitiarios,quod omnia peruertanr,quia ex lege gratiam, ex .nbsp;legefn,exMole Chriftum,ex Chrifto Mofenfaciunt. Docent enim quod pofi-^nbsp;ftum,amp;omnemiuftitiam Chrifti, opus fit obferuatione legis,fi iuftificari velis-Lex fit Chriftus peruerfitate intolerabili,Qpialegitribuiturquod proprieChrnbsp;competit. Sifeceris,aiunt,opera legis,iuftificaberis,fi non feceris,no iuftificafief^nbsp;vt maxime in Chriftum credas. Siautem verum eft,quod Chriftus non iuftifieai,nbsp;eft peccati minifter, vt neceflâriô fequitur ex eorum dolt;ftrina, Ergo Chriftus eftnbsp;quia nihil aliud ex eo habemus:cum doceat nos peccatores efle,quam quod cxb^§;nbsp;habemus,Et ficDocftor peccati,Chriftus,mittit nos ad legem amp; Molen iuftifi^^^^ï

Itacp Papiftæ,ÔC quotquot iufticiam Chrifti ignorant,aut non reefte tenent,!*^ polTunt non facere ex Chrifto Mofen,amp;: Legem,a: ex lege Chriftum. Sic enimnbsp;ccnt,Fides inChriftum iuftificat quidem, fed fimul feruari oportet etiampîæ^^j',nbsp;Dei,quia fcriptum eft:Si vis in vitam ingredi,ferua mâdata Dei. Ibi ftatimnbsp;negatus Suf fides abolita eft. Quia mandatis Dei fine legi tribuitur, quod eftnbsp;Chrifti. Eft enimChriftus definitiueiuftificator SC redemptor à pcccatis.Sihoeftsnbsp;tribuOjiam lex ipfa meus eft iuftificator,liberans me à peccatis quia opera eiusnbsp;Sicep Lex eft Chriftus, ÔC Chriftus in totum amittit fuum nomen,officium,nbsp;riam,nihil^ aliud eft quamlegis minifter,arguens,terrens,afferens,8C mittensnbsp;catorcm ad alium,qui polsit eum iuftificare,quod vere eft legis officium.

Sed proprium Chrifti officium eft,peccatorê per legem reum fatftS SC con»* j tü,amplc(fti SC ablbluere à peccatis,fi EuSgelio credit. Chriftus enim eftfinis IcgS^nbsp;iufticiam omni credenti,iple eft agnus Dei,qui portât peccatamûdi. Quia veio^nbsp;piftæ Sc fanaticiS.nontenentdoeftrinade luftificatione, inuertût omnia, ex Chn ,nbsp;Mofen,0C ex Mole Chriftum facientes. Efthæc reuera (etfi verbis aliud dica***^nbsp;principalis eorû prop ofitio,Chriftus eft Moks,0Cc.Deinde nos qui tanta dilig^*^nbsp;.¦nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;inculcai**'^

D E L E G E, jncuicamus vrgcmus Fidem,rident, dicentes, Haha, Fides, fides, expeóa doneenbsp;tide pcruénias in cIum,Nitendüm eft ad fublimiora oporrct te legem Dei impie*nbsp;rc,iuxta illud:Hoc fac,S6 vines,Oportet te multa pati, fundere fanguinem, déièrerenbsp;domum,vxorem,liberos,imitari exemplum Chrifti. Fides,quam ita vehemêter ex*nbsp;tclIitis,fccurôs,ociofôs,SC ftertentes reddit homines. SicfiuntmèriLègiftæ ôé ope*nbsp;Chnfto ad Mofen déficientes,item à Baptifmo,fidc, promifsionib. Chrifti re^nbsp;tocantes populûad legem 8c opéra,£b ex gratia,le^em,Ôt ex lege gratiafacièntes,nbsp;diiis vnquam autem crederetjquod tàm faéile ïftà poflènt commilceri NemOnbsp;ramhebetiingenioeft,cuinonappareatifta legïs gratiæ diftinlt;ftio facilima eflègt;nbsp;quia ipfa natura rerum Sf vocabulorutn affert iftàm diftincftione.Qyist^ enim intel*nbsp;Ifgitiftas voccs,lex,gratia,rè 8é nominè diueriàs eflè. Ideo monftrurh monftrofiispnbsp;num eftjftante ifta diftindîiône cîarift ima, tarnen aduerlârios labi in iftam perucrfi*nbsp;tareniSatanicam,quod legem amp; gratiam confundant, 8C Chriftum in Mofen tranPnbsp;forment. Idcô fiepe dfcó,iftàm docftrinam Fidei eftè fàcilimam, iftamcp diftindlîo*nbsp;hem Icgis amp; gratite quemlibet facile poflè intélligere, quantum ad verba attinét,fcdnbsp;in ipfo vfu,vita,affeôu,eflê omnium difficilimam*nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;A-a-n-

Papacuiii fuis fcholafticisDoâoribus clarèdicit : legem gratiàmeue da,5c tarnen in ipfo vfu plane contrarium docet. Fides in Chriftum, inquit, fine fitnbsp;acquifita per vires aduSjSC habitus natûrares,fiue fit infüià per Deüm, tamê mortuanbsp;cft,nifi feqUatur diledlïo. Vbi hîc manet diftindlio Lcgis Ô^GratipcNomine qùiden»nbsp;ifta inter fe diftinguit,reuera tarnen Gratiam vocat dileÆonê. Sic omnes Lcgis ex*nbsp;aâoresàperibustribuuntluftificationem.'Qiiicuncnigiturarticulumiüftificationisnbsp;non probe tencnt,illi neceflârio confundunt l^em ôô gratiam. Itaep diligenter di*nbsp;fcerncre difcat quilibet pius Legem à Gratia,af^iftu, SC vfu, non vt Papa 8C fanaticinbsp;fpintüs,verbistantàm. lili,quantum âd verba attinèt, fatétur ilia duo eflè diftinda,nbsp;tcipfaautem,vt dixi,comifècnt ea. Qriia nonconcedunthdem fineoperibus iuftifi*nbsp;are.Si hoc verum eft^Chriftus iam nihil mihi prodeft,vt maxime enim veram fidcmnbsp;habeâm,tamehiùxtahancipforûopinionem,noniuftificor, fi illa fides mea fit finenbsp;charitarOjEtvt maxime earn habeam,tamen non fatisdiligO.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Chriftusfidc

appræhenfus,non eft luftificator,nihil prodeft gratia, nee fides vera efTepoteftfine charitate ( Aut vt Anabaptiftæ dieunr,fine cruce, pafsionê, 8C effufi'One fanguinis.)nbsp;Siveróadeftcharita3,operaóecrux,fides vcraeft,0e iuftificat.

Hacdoârina hodie itcrum obfcurant fanatici hominesbeneficiu Chriftfidetra* hunteihonorem iuftificatoris,5e conftituuntminiftrUm pcccati. Nihil ergo à nobisnbsp;didicerunf,quàm verba recitare,rê ipfam non tencnt. Videri quidê volunt,fequolt;pnbsp;fiuangelium amp;:fidem Chrifti pure doccre,vt nos, fed quando vfeniturad vfum,funtnbsp;èodores Legis,per omnia fimiles ipfis pfeudoapoftolis. Nam quemadmodu ilh vl*nbsp;trafidem in Chriftum, vrgebant per omnes Ecclefias circumcifiortê 8C obferuaiiocmnbsp;LegiSjfine qua detrahebant,Fidei iuftificationê C Nifi circumcidamini, dicebant,f^nbsp;cundum legem Mofi,non poreftis falui ficri)lta hodiè exadoreslegis prgter iufticianbsp;fiJeijrequirunt etiS obferuationc mandatorS Dei,iuxta illud.Hoc fac, Se viues. lutnbsp;Sivisinvitam ingrcdfiièrua mandata. Ideö nemo exipfis, quantuuis videanturfibinbsp;fipere,intellig!t diierimé legis 8C gratie,Ipfo enim vfu ÔC rei u iud icio conuincuntunnbsp;Nos veró hïc diftinguimusjSC dicimus,Nos nunc non difputare,Niïöpêrabo*nbsp;na fint faciendarNeep nos qu2ei ere,Num lex bona, fanda, iufta fit f aut,Num fit fer*nbsp;L-andatNanns plane alius locuseft- Sednoftra difputario quæftioeft,deluftifica*nbsp;tionc. An lex iuftificet.^Hoc aduerfarq non audiunt,neep ad hanc quæftionê refpon*nbsp;cent,neep ibi diftinguunt,vt nos,fcd tantum clamant.Rona Opera cfTe facienda,jegênbsp;fdcferuandam,Bcnè,fcimushoc.Sed quia diuerfilocifunt,non patiemureoscomi*nbsp;fieri,fuo tempore agemus de loco ifto,quod kx 8C bona opéra fint facienda. Cu autnbsp;hïcverfemur

300 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DE LEGE.

hicvcrfemurinlocoluftificationis,reijcimusnuncopera, quæ aduerfarij mordictJ^ tenentes,adicribunt eis iuftificationem, Quod Chrifto eft adimere gloriam,nbsp;operibus tribuere.

Eft italt;p iätis firmum hoc argumentum, quo fæpc vftis ium in magnam co lationem,Siquærentes,amp;c»Quafidicat Paulus: Si nosiuftificati in Chrifto,nbsp;musadhucprononiuftificatis,fedpro peccatoribus, qui per Legem adhuc iu*^nbsp;candi iunt,Ergo non poflumus quærere iuftificationem in Chrifto, fed in Lege. *nbsp;autem iuftificatio per legem fit, non fit per gratiam, à iufficienti diuifione. Sinbsp;iuftificatio non fit per gratiam,ied per legem. Quid fecit Chriftus ftia paßione,nbsp;dicatione,vi(ftoria peccati, Amortis, ÔC Spiritus Saneftimißione t' Autnbsp;camurper Chriftum,aut peccatores ÖC rei per eum efficimur. Si vero Lex iuftifnbsp;tum ineuitabiliter lequitur nos per Chriftum peccatores effici, igitur ChriftuspeC'nbsp;cati minifter eft» Ponatur italt;^ hæc propofitio, Omhis credens in Dominum ft'nbsp;Chriftum,eft peccator SiC reus æternæ mortis,amp; nifi recurrat ad legemjSC opets d*nbsp;faciat,nonßluabitur»

Scriptura,praeiertim noui T eftamenti, vbiep inculcat fidem in Chriftum,ö^^' gnifice earn prædicat» Qui,inquit,credit in eum,ßluatur,non périt, non iudiea^nbsp;non confunditur,habet vitam æternam. Illi contra: Qui credit in eû,damnatur,?^nbsp;quia habet Fidem fine operibus,quæ damnat. Sic peruertunt omnia,ex Chrifto^'nbsp;pliciter perdùoreirijex Mole ßluatoremfacientes. Nonne autem inæftimabilisunbsp;fphemia eft,fîc docere, Faciendo legem, amp; opera, efficieris dignus vita asternajnbsp;dendo autem in Chriftum,reus eris mortis æternæ ç' Lex feruata ßluat, fides in Cm 'nbsp;ftum damnatf

Iftiufinodi quidem verbis aduerßrrj non vtuntur, reuera tarnen ita docc* Quia fides,inquiunt,infufa ( quam propriè vocant fidem in Chriftum ) non liu^nbsp;à peccatis,ftd fides formata charitate. Ex hoefequitur, quod fola fides in Chrift^'nbsp;fine lege ôf operibus,non ftluat, Hoccertèeftaffirmare, quod Chrilhis relinQ,^nbsp;in peccatis SC iraDei,amp;^ reos nos faciat mortis æternæ. Econtrà, Si feceris ftg^nbsp;opera,tum fides iuftificat,quia habet opera, fine quibus alioqui fides nihil pm^^nbsp;Ergo opera iuftificant,nonfides,quia propter quod vnumquod^ eft tale,nbsp;gis rale eft. Si fides propter opera iuftificat,ergo opera magis iuftificant quàmnbsp;Profundae ftint abominationes blaiphemæhuius docftrinæ.

Ärgumentatur ergo Paulus ab impoßibili, 6C iufficienti diuifione,Si nos i^ ¦ficati in ChriftOjadhuc iumus peccatores, iuftificandi per aliud quam per Chnft^nbsp;fcilicet per Legem,Ergo Chriftus non poteft nos iuftificare, fed tantum accuf^^^^nbsp;condemnat nos,Ergo gratis mortuus eft. Et hi 5)C fimiles loci falfi font : Eccenbsp;Det,Slt;^c. Item : Qui credit in Filium,habet vitam aeternam,imó tota icriptura,0 nbsp;teftatur Chriftum eife luftificatorem 6Ó Saluatorem mundi,falfa eft. Nam finbsp;mur peccatores,poftquam in Chrifto fomus iuftificati, necefle eft iequi, faciei^^^^,nbsp;gem fine Chrifto efle iuftificatos. Hoc fi verum eft, tum fomus Turcæ, ludæi,'nbsp;ri,retinentes tantum in fpeciem verbum dC nomen Chrifti,vfo autem amp; fcucraP jnbsp;fos negantes Chriftum èc verbum ipfîus, At Paulus vult,fidem eilenbsp;erroramp;impietaseftaflèrere,fideminfuûmnoniuftificare, nifi ornata fit op^^nbsp;charitatis. Quod fi autem hoc aduerßrtf omnino defendere volunt,cur in totd^nbsp;dem in Chriftum non abifciuntcPræiertim cum ex ea nihil faciant, quamnbsp;qualitatem in anima, quæ fine charitate nihil profit, curnonpotius appellannbsp;phamicaphamf'hoceft,cur non claris verbis dicunt, opera iuftificare, non n j;/nbsp;Item,cur in vniuerfiim manifeftenon negant totumEuangelium Paulumnbsp;uera negant) qui folifidei,non operibus tribuuntiuftidamfNam fiFides cumnbsp;ribus

r bus iuftificatjfalfa eft tota difputatio Pauli, qui difertè dicit: Hominem non iuftifigt; cari opéribus legis,fed fide lefu Chrifti.

SienimdiitacJJctLeXi^utépûJJeti^iui/icâre,^frèeXLfgeeJJèt iufîicia,c^c^ Paulus fignificat his verbis,nullam fimpliciter legem poflè viuificare, fed tantum oeddere. Ergo mcanbsp;opera, quænonfolùmiuxta leges Papg feu traditioncs humanas, led etiam legemnbsp;Dei facio,non iuftificant me co ram Deo, lèd peccatorem conftituunt non plaçantnbsp;iram Dei,led irritant,Non conlequuntur iufttdam, fed tollunt cam, Non viuificantnbsp;fedmortificantme. Itaque cumdicit: Silex data eflêt,Óirc* clarifsimis verbisdocef,nbsp;üe Legem quidem diuinam viuificare, fed plànè contrarium effedlum habere»

Hæc verba Pauli, quanquam fint ûtis peripicua j tarnen Papiftfs funtpenitus obfcura ói ignotâ. Nam fi ea intelligerent,non ita iadarent liberum arbitrium, vi*nbsp;res humanas, obferuationem confiliorum, opera iupererogationis, ó^c» Sed ne vi*nbsp;dcantur palam imprf gentiles,qui verba Apoftoli Chrifti impudenternegent,hacnbsp;pcftilentifsima glofla perpetuo clüdunt huiufinodi locos Pauli de Lcge,ófténdentcnbsp;peccatum,ó(: iram opérante,hoe eftideDecalogo:Paulü loqui de legccaïremOniaru,nbsp;non de Lege morali.Sed Paulus propfiè SC difertè loquitur,cum inquif.Si data eflètnbsp;Iex,amp;:c.nullam prorfus legem excipiens. Ideo glofla Sophiftaru nihil valct.Nam leges cæremoniarum aequé à Deo præceptaé,amp; tam rigide feruatat fuerunt ac morum,nbsp;circumcifionem non minus religiofè ludaci oblèruarunt, quam Sabbatum. Ideo denbsp;tota Lege loquitur ApoftoiuS*

Cantantur Qc leguntur ifta Pauli verba in papatu,irt omnibus templis,óf tarnen contrariü docetur amp; viuitur» Paulus fimpliciter dicit,nulla legem eflè datam ad viuinbsp;ficandum. Contra Sophiftat plané contrariû docent, ôf ftätüunt multas amp; infinitasnbsp;leges datas eflè ad viuificandum.Quanquam hoe manifeftts verbis non dicant. Tarnen reuera ita fentiunt,hoc^ fatis clarè teftatur Monachatus,Teftantur infinity leges humanaèjtraditiones óf càeremOniae,Teftantur opera óf mérita congrui óf codi-gni,óf innumerabiles alij impij cultus,per ipfos inftituti,quos folds prædicauerunt,nbsp;oppreflô Euangelio,ccrtô pollicentes gratiam,remflsionem peccatôrum, óf vitamnbsp;arternam,illos confocuturos efle,qui taies cultus obièruatent» Qüædico,negari nonnbsp;poflunu Extant enim adhuclibri eorum,ccrtifsimihuius rei teftes.

Nos contra cum Paulo ftatuimus,nullâ prorfus Le^cm,fîueftt humana,fiuc di-uina,iuftificare ôf viuificare. Ideo^ difeernimus legem tam longé à iufticia, quàm mortem a vita,infernum à coelo. Et,vt hoc ftatuamus,mouet nos illc clarus Pauli locus, lex noneft data ad iuftificandum, viuificandum ôf iàluandum,fed fimpliciter adnbsp;damnanduni,occidendum,£f perdendum,contra opiniônemomnium hominû,quinbsp;naturaliter iudicât, legem datam eflè ad iufticiam, vitam ôf falutem Confequendam.

Hoc proprium diferimen officiorum Legis ôf Euangeltj conferuat in vet o vfij vniuérfam finceram Theologiam. Item,conftituit credentes fuper omnia vitg genera,fuperomnes omniumhominû leges Ôf dogmata indicés, Denicp facultatemiup-peditat probandi omnes fpiritus.ContràPapiftç,quia dotftrinam legis Ôf Euangelqnbsp;prorfus commifeuerunt ôf confuderunt,ideô nihil certi tradere potuerunt nec defi-de,nec de operibus,nec de vitæ generibus,nec de dilcretione Ipirituum i Hoc idenïnbsp;accidithodiefanaticisfpiritibuSjôfc.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.

Poft iftas ergo confutationes ôf argumentationes Cutis prolixe ôf pulchre docef Paulus,legem nihilaliud eflè,fi verum ôf Optimum eius vfum perfpexeris,quàm pgnbsp;dagogiam quandam ad iufticiam. Humiliât énim homines, ôf capaces iufticip Chrifti redditjcum fuum proprium officium facit,id eft,cum cos rcos agit, terret, redtgicnbsp;ill cognitionem peccati,iræ,mortis,inferni: Hoc enim fado,périt opinio iufticigfannbsp;ciitatis propriæ,6f incipit dulcefeere Chriftus cum fuis beneficijs. Qjtare lex non eftnbsp;' ontrapromiflâ Dei,fed potius pronbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Non implct quidem promflsionem, neep

Semen mulieris conteret caput Serpentis* Et Genef zi.in Scmine tuo, cû igitureft promißio in Scripturis de Chrifto, patribus fada, ibi promittinifu^

SemenMuh'eris,amp;c.Intebenedicentur,SCc.SCftmilcs. Deindepertotainl^g^j cuius proprijfsimumofficiurn eft,peccato fubtjcere ÂTc. Ergo nulli Monachi,nbsp;Carthufiani, nulli Celeftini conterunt caput Serpentis, ièdmanentcontritifn^nbsp;pite Serpentis,hoc eft,fub poteftate Diaboli. Qths hoc crédit f

Summa, quicqufd extra Chriftum 2C promifsione eft,nullo excepte,fiuc diuina,fiuehumana,cæremonialis.fiuemoralis,eftcoclurumfubDeccato, Script,,,

pïómifsio,inquit,riullo men'to,nulla lege,nullis operibus irnpetratur jfed donàtuf». Quibusf^Credentibus. In quemdn lefum Chhftum^quieft Semen benediYlu^ quodnbsp;aedentes à maleduflo redemif,vt acciperent Benediótionc. Ifta verba non ftint obgt;nbsp;fcurajfed clarifsitna. Opéra tarnen danda eft, vt ea diligenter obferucmus, 8gt;i. vim 6^nbsp;pondus eorum béne éxpendamus» Si enim omnia conclulà ftint ftib peccatû, ftquigt;nbsp;tuqomncs Gentes efle maledilt;ftasjamp; carere gloria Dei.Item:ftib ira Deijamp; dominionbsp;Satanx efle,Et neminem ab ijs liberari vlla alia re pofte, quàm fidê in ChriftS lefttm*nbsp;Fortifsimè igituf pugnat Paulus iftis verbis contra fanaticas opiniOnes Sophiftagt;nbsp;omnium lufticiariorum,de iufticia legis,ó^ operum,cùm dicit,vtpromifsidnbsp;txfide lefti Chrifti daretur credentibus»

Quomodo fcfpondendum fit ad lèntêntias, quae loquiirttur de operib. óf mer^* tcde,fupràfatis copiofè indicäuij netç respoftulat, vt nunc de operibus dicamus*nbsp;Qyia bic non eft inftituta dilpütatio de Operibus,led de Iuftificatiöne,Quod ea lcili-cet per legem ôf opera non contingat,cum omnia fub peccato Ôf malêdidlö fint, lednbsp;perfidem in Chriftum. Extra caufam vero iuftificationis nemo potcft bona opera anbsp;Jt'co prxcepta,latis magnifice comendare. Quis enim vel vnius open's,quod Chri-fi^nus ex fide ôf in fide facit, vtilitatem Sgt;i. frutftum latis prædicare poteft f' Eft enimnbsp;ptæciofius quam clum ôf terra. Ideô necp totus mundus in hac vita poteft dignatnnbsp;^ctcedem reddere vel pro vno tali bono opéré. Necp mundus banc gratiam habet,nbsp;'t bona opera piorummagnifaciat,mulfô minus,vteacompenfet. Quiaea nön cergt;nbsp;^fiaut fi cernit,no bona opera,led pefsima malefacfta eftè iudicat, Sf èos qui talia fa-^Uhtjtanquâ nocentilsimas generi humano peftes è mundo exturbat. Sic Chriftusnbsp;Valuator mundi, pro fuis maximis ac inenarrabilibus bénéfices, ignominiofilsimanbsp;Orte crucis affecftus eft. Item Apoftoli, verbum gratiaé Sf Vitæ æternæ mundo affegt;nbsp;JcnteSjKaTnyAta'Tft; mundi, omnium fadliftint. Digna profedlo pró tantisnbsp;fneficijsàmundomerces.

Opera veto extra fidem fatfta, vt maxime in fpeciê fanÔa vîdentur,ftib pcccâtd ^tnaledidô ftint,Quare tantum abeft,vt eafacientes mereantur gratiam, lufticiam^nbsp;^vitamaîternam, vtpotiuspeCcatum peccato addant. Hocmodo operaturPapa,nbsp;. omo peccati 6f filius perditionis,ôf omnes eum fequentes* Sic operantur omnesnbsp;mciarij 8c hxretici,qui fide exciderunt.

_^^^,uiiinautemvenirctfides. Petgit declaràre legis vtilitate Ôf nccefsitatem. Supra ^^xit cam additam propter tranlgrefsiones,Non quôd hoc præcipuûDei confiliumnbsp;tantum ferret ad mortem ôf damnationem, vt ÔC R.o.7.inquit,Nümnbsp;V -^°^^^ft5inquiens,falt;ftûeftmihimorsf' Abfït. Lexeniméft verbûmonftransnbsp;impeiigrjg ad eam,Ideô non eft data tantum ad mortem.Sed is eft principalisnbsp;us ac finis eiuSjVtreuelet earn,vt hoc môdoappareat, quale ôf quantum fitipftimnbsp;Pcccatum. fsJon tarnen fie reuelat morte,quod ea deleôetur, aut nihil aliud quaerat,nbsp;vt nos occidatjSed ideô reuelat, vt homines perterrefaefti Ôf humiliati timeantnbsp;cum. HoccpclarèindicattextusipfeExod.xo,Nolite,inquit,timere,vtenim prostet vos,venit Deus,vtcp terror ipfius eftèt in vobis,ne peccaretis. Legis ergo ofii-^*um eft,tantum oqcidere,fic tarnen, vt Deus pofsit viuificare. Qiiare lex non eft da-J uupliciter ad mortem,fed quia homo fuperbit,0f fomniat fe lapere,fe iuftu ÔC fan-eft,vtlegehumilietur,vtficBeftia ifta, opinioiufticiae, OCcida-gt;4ua non occilà,non poteft homo viuere.

te ¦ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;occidit,tame Deus vtitur ifto effetftu legis,hoc eft,ifta mof

ntbonum vfum,fcilicet ad vitam. Videns enim Deus nulla alia re pofte coherreri QP^fietn tllam vulgatifsimam orbis terrarumjOpinionê iufticiae, feu h/po-fin of fiduciam fandlitatis,voluit earn kge occidi,Non in perpetuum fed vt occilanbsp;^ihomo erigeretur itcrum,6lt; vitra legem audiret hanc você,Noli timere,Non ideanbsp;Cc tjnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;dedi legem,

^©4 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DE LEGE.

dedi legem, 5if oeddi te per cam, vt in morte ilia manercs,fed vt timcres me, Si vi^ res. Præûimptio enim bonorum operum,amp; iufticiæ,nonadmittit timoré Dei» 'nbsp;verô timor Dei no eft,ibi nee fîtis Gratiæ nec vitx eflè poteft. Oportet igiturDcüi^nbsp;habere malleum fortem ad coterendas petras,ignem in medio cli ardenteWi^nbsp;fubuertendos montes, hoc eft, ad opprimendam iftam pertinacem Si obftipa^^''nbsp;ftiam,præfijmptionem, vtiftacontufionehomoinnihilum redadus, dcfperetnbsp;fois viribuSjiufticia Si operibus,amp;^ pauefiat coram Deo,ac ita pauefadus fitiatinu^'nbsp;ricordiam SC remiisionem peccatorum.

împofsibile eft,humanam naturam implere Iegê,imô in iuftificatis, quihabe^ Spiritum Sandum, répugnât lex membrorS,legi mentis ô^c.Quid no faceret in**^'nbsp;pijs,qui SpiritumSanclum non habent f Quare docens per legem contingereiunbsp;ciam,ipièmet non intclligit quid loquatur,aut quid affirmer, multo minus fcrt»t 'nbsp;gem,ièdfeipfum Si3lUosludit amp;grauatonere importabili ; praelcribit Sinbsp;polsibilia,fîô ad cxtremum,{e Si difcipulos foos adducit in delperationem.

Eft itatp proprius legis vfus Si finis,homines quietos Si (ècuros^ facere rcos, fint obnoxq peccato,irç Si morti: vt fint conterriti, defperabundi,pallentes Sinbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'

tes ad fibilurn foltj volantis. Et quatenus taies font,font fob lege. Lex enim perfedlam obedientiam erga Deum,S^ damnat eos,qui hanc non præftant. Coanbsp;aut,quod nemo hanc perfedlam obediêtiam legis præftet, autpraeftarepofsùj^*jjnbsp;tarne Deus fouerè requirit.Ergo lex non iuftificaf,fed códemnat,iuxta illud:Manbsp;lt;ftus omnis,quino permanferit in omnib.SCc, Itatp docens lege, eft minifterp^^'^^,^

QyarePaulus retftè vocat minifterium legis,z.Cor.j.peccati minifteriö:Naai , oftenditpeccatum,quod fine lege mortuum eft.Peccativeró cognitio(nonilb,^^j,nbsp;culatiua hypocritarum,led vera,in qua cernitur ira Dei contra peccaruffl,amp;^ vetfnbsp;titur guftus mortis) perterrefacitcorda,adigitad defperationê Si occidit,Ro.®* ,nbsp;Doeftores illi legis Si operum, quos ftriptuia appellate folet exacftores Sinbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Zz-p

(perindc enim,vt illi exa (flores in Acgypto, opprimebant filios Iftael corpora uiture; Ita hi docflrina de lege Si operibus, redigunt in ipiritualem Si miftrrim*^nbsp;uitutem animas,ad extremum in deiperatioem adigunt Si perdunt ) neep R fP j,/nbsp;agnofcunt,necp vim legis fentiunt.Netp pofsibile eft,eos conlequipacemnbsp;i iæ in veris pauoribus Si agone mortis,etiamfi foruauerint legem, dilexerinh j;nbsp;bona opera feccrintjamp;T mala perpefsi fint. Quia lexfemper terret Si accufatjnbsp;Tununquam fecifti omnia quæ in lege mandata font : Maiedidlus autem [nbsp;fecerir,öiSc. Ideo manentifti pauores Si fob inde augentur ; Et nifi tales legisnbsp;res erigantur fide Si iufticia Chrifti,coguntur defperarc,

Huiusrei extat infigne exêplum in vitis Patrü de Eremita quodam : Is nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;p/

tequàmmoreretur,ftabattriftis Si imrnotus tres dies,fixis in clum oculis»! . gatus, cur hoc faceret, aiebat ft timere mortem. Cum difeipuli eum conftl^*^^nbsp;non elft, cur mortem timeat, cum ßneflifsime vixerit,refpódit : Saneftènbsp;Si ftruaui mandata Dei,fed longé alia fon; iudicia Dci,quam hominu.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;jiolt;

neret mortem præfentem,quanquam inculpate vixilftt Si ftrualftt tarnen potuit elft tranquille animo:Qtiia in mentem ci venit,Deum long^^nbsp;dicare quam homines.Atq? itaamifitfiduciam in omnia bona opera Sinbsp;nifi promifsioneChriftierecflus eft,dcfperauit. Itacp lex nihil aliud poteftnbsp;nos nudos Sé reos conftituere,ibi turn nullum eft confilium aut auxiliumjftnbsp;deplorata font.Hic vita S(f martyria omnium Santftorum nos iuuarenon p®nbsp;Hoc ctiam pulchre adumbratum eft in hiftoria latg legis,Exo.t9.2o»nbsp;Xit populum e caftris in occurfom Dei, vt audiret Dçum loquente ex

pcrtem'tus ac paüore concuflus populus, qui paûlo ante promiferat fé omriia fa* lt;ftunim,quaeDeus mandaretjretroceßit,amp; procul flans, dicebat ad Mofèn:Quis ponbsp;(eft videreignenijamp;f tonitrua,amp; clangorê buceinai audircfTu nobis loquere,ô6 au*nbsp;diemus,Non loquatur nobis Dominas,ne moriamunofficium ergo legis propriumnbsp;eft,nos ducere ex tabernaculis nofltiSjid eft,ex pace fiducia noftri, dC confbituerenbsp;Pos in confpediim Dei amp; reuelarc nobis iram eius, Ibi tum confcientia fentit,fc leginbsp;tion(àtisfeciflè,nec fâtisfacerc,ncc perferre poflc iram Dei,quam lex reuelat.cu nosnbsp;tta in confpedum Dei producit,hoc eft,cum pcrterrefecit,accufat, S)C peccatu often*nbsp;dit:Ibi impolsibile efl,nos tunc pofle cofiftere, ideo exterriti fugimus ÔC clamamuSnbsp;nun Ifraelc:Moriemur,moriemur, Dominus non loquatur, tu nobis loquere, ôfc»

Qui igitur docet,fidem in Chriftum no iuftificare,nifi lex fimul iêructur,illc fa* tit Chriftum peccati Miniftrum,hoc eft,dolt;ftorem legis,qui idem d^eat,quod Mo

Ergo Chriftus non eft Saluator,nec largitor gratiae,ied crudelis T nnus qui Çxigit inipoisibilia,vt Mofes,quae nemo facere poteft. Sic omnes luftftia^ exifti*nbsp;tnant Chriftum cfle nouum quedam legislatorem,amp;^ iudicant Euangeliu mhil aliudnbsp;«^»quamlibrum, qui cotineat nouas leges de operibus,vtTurcæ de fuo /Vcor^onbsp;fomniant. Sed fatis legum eft in Mofe.Ideó Euangelium eft prsedicatio de Chnfto,nbsp;9^odremittatpeccata,donetgratiam,iuftificet dC faluet peccatores, Quodaut pr^nbsp;cepta in Euangelio reperiuntur,ifta non funt Euangelium,fed expofitiones legis SCnbsp;*ppcndices Euangelij,

Porrofilexeft minifterium peccati, ergo eft etiamminifteriumiraE $C mortis* Qinalex,vt reuelat pcccatum,ita perterrefacit hominem, oftendit iram Dci,0^ incixnbsp;^terrorcm mortis, Statimenimconftientiaficinfert; Nonferuafti praecepta,ergonbsp;Deus eft offenfus Qi. irafeitur tibiiEftcp hçc confequenth mfeparabilis,peccaui,ergOnbsp;loriar, Ita per conftquens minifterium peccati, eft minifterium irat Dei 8^ mortis»nbsp;î^cuçlato enim pcccato^ftatim fcquiturnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;damnatio» Nam fie infert con*

ftientia,Tu pcccafti,crgo Deus irafeitur tibi,Si irafeitur, ergo occidet ÔC condemna* Jgt;ft tc in acternum. Atep hinc fit, quod multi, non ferentes iram ac iudicium Dei,nbsp;SU« lex aperit,feipfos occidunt,praecipitant ac demergunt,

Afc/îf. Quare dicat,Chriftus non eft peccati minifter, fed Donator iufticiæ Qi vi »»æternæ. Quare Paulus longifsimè Chriftum à Mofefeparat. Maneat ergo Mofesnbsp;*utcrra,fit doctor literæ,exador legis Ô£ crucifigat peccatores. At credentes,aitPaunbsp;hw,h4befttalium Dodorcm in confcientia,no Mofen,fed Chriftum.Qui legem ab*nbsp;J®§a«it,peccatum,iram,amp;: mortem,vicitfi^fuftulit:Isiubetnoslaborantes a ommnbsp;ousmalis oppreflos adfe venire, Ideo confugientibus nobis ad eû, euanefeit Mofesnbsp;Onn iiia Icge,vt nufqua confpici pofsit eius fepulchrum,vt^peccatum Qi mors am*nbsp;plius non pofsint noccre nobis.Na Chriftus dodor nofter. Dominus eft legis, pec*nbsp;çati,ô^mortis,à quibuscredens in eum,liber eft.Eft ergo proprium Chrifti officiumnbsp;tójetarea pcccatis Qi morte,id quod Paulus perpetuo docet Qi inculcat, Ita^ per le*nbsp;gem damnamur Qi occidimur,per Chriftu vero iuftificamur Qi viuificamur, x per*nbsp;terrefacit rcpellit nos à Dco,Chriftus aût recociliat nos Deo,facitcp vt habe^usnbsp;acceftum ad eum. Eft enim agnus Dei tollens peccata mundi, ergo credens in Chn^nbsp;ftum,habet c3 quifuftulit peccatum mundi.Si peccatummSdi foblatum eft,ergo gt;nbsp;*uthi,qui in eum credo,iublatum eft. Si peccatum fublatum eft,ergo Qi ira, mors, Qinbsp;*binnatiofublata funt. Et in locum peccati iufticia, iraerecociliatio 0^ gratia,mortisnbsp;rita,damnationisfalus æternafuccefsit.Iftam diftindionem difeamus nontantiimnbsp;verbis,fed vfu,vita,0lt; ipfis viuis affedibus,pradicare.Na vbi Chriftus eft,ibi opor*nbsp;let effe tranquillam Qi lætam confcientia. Eft enim Chriftus noftra reconciliatio,iu*nbsp;fticia,pax, vita, falus.In fumma,quicquid mifera Qi afflida confcientia quæriqhoc innbsp;Chrifto abundè inuenit.Paulus amplificat iam illud argumentum Qi perfuadet.

DE LEGE. _ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;JJ*

Sien!in,{lKf drßrUM, éditer um ledißco, præudricdtoremmeipfutn con/iituo.Ç^ cauî, VC quod femel deftruxi, denuô acdificem. Nam fihoc facerem non folumm»nbsp;laborarem,fedmeipfum prguaricatoremcoftituerem,amp;more pfeudoapofto0?nbsp;omnia peruerterem, hoc eft, ex Gratia amp; Chrifto iterum lege ÔC Mofen, viûnbsp;ex lege ÓÓ Mofe gratia amp; Chriftum facerê» Deftruxi autem per minifteriumnbsp;gelij,peccatum,trifticiam,iram,SC mortem. Sic enim docui,confcientia tua,o non^nbsp;eft obnoxia legi, peccato, SC morti, à quibus nulla ope Humana aut angelica lib^nbsp;poteftjiam veto Euangelium venir, à annunciat tibi remifsionem peccatonimPnbsp;Chriftum, qui legem abrogauit, peccatum SC mortem deftruxir. In hunc crcdc,tnbsp;liber eris amaledicto legis,a tyrannidepeccati, amp;mortis,crisiuftus,amp;habel5^nbsp;tarn aeternam.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, -j,

Sic per prgdicatione Euagelij deftruxi lcgê,ne ampliùs dominetur in cofcici^ Nam CÛ nouus hoipes Chriftus,in nouam domu venir,vt folus in ea habiter,ß.nbsp;veterê colonum Mofen cedere,ó(^^ alio migrate, Vbi autêChriftus nouusho^P^^! nbsp;ftïi lcx, peccatum,ira,mors,no habent locü,ièd adeft mera gratia,iuftida,lgticia/*nbsp;merafiliahsfiduciaerga plaça turn, fauentem,amp; propiciû pattern propter Chhnbsp;Num ergo expulfo Chrifto 8C deftrudlo ipfius regno, quod per Euangeliupb^^ ynbsp;iterum acdificarem legem, amp; erigerê regnû Mofi f Quod fieret, fi, vt pftudoapo^^nbsp;folent, docerem circumcifionê,amp; obferuationem legis neceflàriâ ad iâluté.Atr^*nbsp;modo reftituerem in locum iufti'ciæ ÔC vitæ, peccatum mortem» Lex enininbsp;tumoftenditpeccâtum,efficitiram,ÔCoccidit,

Quid quæiô papiftæ aliud iunt,cû optimi iunt,qua'm vaftatores regni Ch rilt', extrueftores regni Diaboli,peccati,irg Dei,ôô mortis çternç.^ Deftruût auté Ecd^nbsp;quç eft ædificatio Dei,non lege Molî, vt pfeudoapoftoli,fed humanis traditiotr*nbsp;doiftrinis daemoniorû. Sicfanatici ipiritus,quihodiefunf,amp; nos fequêtur,dcftrii^j^nbsp;ca,quæ nos aedificauimus, ÔC denuo acdificant SC ædificabunt quæ nosnbsp;Nos veto,gratia Dei articulum iuftificationis teneur es, certo icimus,'nos fol^hnbsp;Chriftum iuftificari.Ideônoncoufundimus legem SC gratiam,fidem SC opera?^®.^,nbsp;longifsimè feparamus.Eamcp diftindionê legis SC gratiae vnuiquif^ ftudiofosP^nbsp;tatis diligenter obieruet,finatcp eâ valere,no in literis SC fyilabis,ied in vfu rem nbsp;attdit.Bona opera eflè facienda.Chrifti exemplû eflè imitandû.pofsit reeftènbsp;6;^ dicere,Benè,libenter ifta faciâ, Qtiid ampdius f Tune iàluus eris. Non.nbsp;omniabona eift facienda,mala ferenda,iànguinem eflè fundcndû,fi res itapoh'nbsp;propter Chriftum,fed per hæc non iuftificor, nec iàlutem conièquor.

Non funt ergo trahêda bona opera in articululuftificationis,vtmonachif^t:e Qiti non folùm opera bona dixerunt eflè meritoria vitç æternç,ièd etiamnbsp;fupplicia,quç flagitiofis propter malefacftafua infligûtur. Sic enimcofolatifirr^Snbsp;cum iam vltimo fupplicio afficiendi eflènt, patere volens iftâ ignorniniofamnbsp;hoc fl feceris,mereberis remifsionê peccatorum SC vitâ çternam. Valdè horfih^ jnbsp;cft,miferum furem,homicidiam,aut latronem,in iumma ilia anxietate fua,ficl^nbsp;vt in ipfo articulo mortis, cum iam ftifpendendus aut pleèîendus eft capita o;nbsp;Euâgelio de Chrifto,qui tû folus poteft coiblari SC faluare,iubearur iperare vemnbsp;remifsionem peccatoru, fi volens patiatur ignominiofam mortem,quaeipfiP^^(3nbsp;ftelera iua infligitur.Hoc verè eft afflieftiisimoaddere extremâ perditionetu,^nbsp;opinione SC fiducia mortis propriæ,monftrare ei iter ad infernum.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;j(Çe

Hac re fatis oftêdunt hypocritæilli, fe ne literam quidë docuiflèautintell^ de Gratia,Euangelio,aut Chrifto: tantu in fpççiem rctinuerunt nomen Euang^^^^,nbsp;Chrifti, vt eô facilius imponerent cordibus fimpliciû. Reuera ramen in totumnbsp;gato Sc côculcato Chrifto, plus tribuerunt humanis traditionibus, quamnbsp;Chrifti:In quod teftantur tot cultus, tot genera ordinum,tot caeremoniac, r°t

^ae ihGîtutà funt hâc opinione quôd'vaîercftt âd promCfendairt gra* liani,6Cc« Inconfeßione nullam fecerunt fidei aut meritt Chrifti mentionem, fednbsp;tantum inculcauerunt fatisfatfliones humanas 8C mchta, vtcernere eftinhacfor*nbsp;ma abfolutionjs, vt caetcras taceam^qua quidem Monachi inter fe vfi ftint, ÔC lngt; quinbsp;volebant haben rcligioiiores cæteris,quaniiibet a(crjbere,vt ÔC pofteritas intelligatnbsp;mfimtamamp;meffabiiemfuiffèabominanonem Papïftici regnû

Tomtd dbfolutionii Kionafticie ,pitrcdt tibi Dcuifrdten Men'tutn pafsionis Dotntni noflrt îefuChriftijamp;BeatæMan'æfempervirginiSjÔ^omnium Sandorumj mcritum or-^^grauamcn religionis, humilitas confefsionis, contritio cordis : Bona operanbsp;quæfecifti, Sc facies pro amore Domini noftriîefuChrifti, cedant tibi inremifsio*nbsp;em pcccatorum tu orum,in augmenrum meriti gratig,prannimn vita^»tcr-æJAmen.

fiicaudis quidem meritum Chrifti,fed fi diligentiüs verta nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tntelli*

gesChriftuni plane ociofum efie^SC ei detrahi sloriam SC nome luftincatoris ôc Sal-

'^^gt;debet feruire amp;ftare pro promtisionibus 0^^ gratia, ft cum his pugnaf, iàn(fi:a,8Cc. fed dodîrina perniciofa ÔC diabolica,vrgens tan-^^tlç ^^^ationem,ideo eftrepudiâda ÖCexcommunicanda.QuarCjCumappel-^^mp^^'^^^^^^^ elementa, loquitur de lege fecundum fuperbos 6C prae-iuftificari, non delege fpin'tualiterin-Sc æ operatur. Nam lex v t fæpe iam diximus, in vero fuo vfu, accult;nbsp;t^ondemnat veterem hominem.

,0« nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DE LEÖ-R.

Hic non folum eft elenicntum robuftum ÔC diucs,- fed orrinipotes S£ tnum, imo eft inuincibilis omnipotêtiaô^ opulentiaad quamconfaentiacol*^^^nbsp;infirmifsima 6lt;: pauperrima. Eft em'm tarn tcnera res, vt propter leiufsiminnpnbsp;tS ita pauefiat pallefcat,0^ defperet,nifi rurfus erigatur. Qpare lex inpro^^nbsp;vfujplus vin'um ÔC opum habet, quam coelum Sgt;C tem comprachenderenbsp;eti'am vnus apex ftu vnumiota legis, totû genus humanum occiderepofsitjnbsp;teftatur hiftoria promulgata legis Exo.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Is verus S)C Théologiens legis v»

^8*^ ^¦§0 hîcde hyppcritis,qui exciderunt gratia, vel qui nodum ad eam.Hiabutentes lege,quaerunt per earn iuftihcari,exercent ÔC fatigantnbsp;ribuseius dies SCno(ftes,vt Paulus de ludxis teftatur Roman. »O.T eftimoni^^znbsp;quitjillis perhibeo,quod velum dei quidemhabent fed nonfecundum feientis^)nbsp;norant enimiuftitiam Dei, Sic^ Talesconfidunt fefe per legem fie pofte corob^nbsp;amp; locupletari, vt foampotentiam Si diuitias iuftitiae,quam habent ex legc, P^nbsp;opponereiræfi^iudicioDei, per earn pofsint Deumplacareamp;faluari, /mInbsp;tione redè dixeris, legem efle infirma 0^ egena elementa,hoceft,quaencc p®*^nbsp;iuuare,nechabeantconfih'umautopem.

Et qui vellet hic rhetoricari,poftèt hçc verba latifsimè amplificare,a^iue,p*^^^ Qi neutraliter. A(ftiue,lex eft elementum infirmum Si egenum,quia redditnbsp;infirmiores, ÓiT egentiores. Pafsiue,quiaipfà per le non habet vim, amp;opcsiw*^*j^nbsp;donandæ vel affèrendæ, Neutraliter, eft infirmitas. Si paupertas ipfà,nbsp;igitur homines prius infirmos Si pauperes corroboraret Si ditaret rldeo p^^nbsp;veile iuftificarijidem eft,ac fi quis alioqui infirmus Si çgcr, aliud quoddamnbsp;malum quîereret, per quod promitteret fedepulfurum infirmitatem Si eg^^^nbsp;fûam,cuni'tamen illi certum afferret exitium.Vt fi laborans morbo comitiali,»*nbsp;gatfibipeftem,autfîleprofusad leproium, mendicus ad mendicumveniret,^^,nbsp;opem laturus alteri, ÔC lecupletaturus ilium. Horum alter iuxta prouerbium?nbsp;gerethircum,alter fiipponeretcribrum.

EftquehæcpulchraTapinofis,quaPaulushocfignificarcvult,quodquacf^, per legem iuftificari,hoc commodi inde habeant, quod indies magis magifqti^nbsp;miores, 2lt;:egentioresreddantur. Qyiaipfi per feiê font infirmiSC egentcs,hoC^nbsp;font natura fill) iræ, rei mortis amp; damnationis aîternac,amp;l apprehendunt illud,4^nbsp;mera eft infirmitas ÔC mendicitas,pcrquod quçruntcorroborari amp; locupletari»*nbsp;omnis homo deficiens apromifsione ad legem,à fidead opéra, nihil aliud facitnbsp;quodfibi infirmo Si egenti inponat iugum inportabile. Aeftor. ly. quonbsp;decuplofit infirmior Si egenior, donee tandem deiperet, nifi Chriftus ven^nbsp;libereteum.

Hoc idem teftatur Euangelium ,de muliere quæ duodeam annos laborati^ profluuiofänguinis. Si multa perpefta fuerat acopluribus medicis, in quosnbsp;ferat omnem fobftantiam foam, nec tarnen poterat abilliscurarf,fedquolof^,j^nbsp;curabatur hoc peius habebat,8Cc. Quotquot igitur hoc nomine faciunt opera Itg^nbsp;vt per ea iuftificentur, illi non folum non iufti, fod duplicitcr iniufti reddunturinbsp;eft, vt dixi infirmiores, vt egentiores Si ineptierçsad omneopus bonum reddnbsp;tur per legem, Sic, lioc ipfe expertus fom in me SC multis alifs. In Papattrinbsp;tos vidi Monachos, qui ardentifsimo ftudio multa 8C grandia opfra faciebaUtP^^nbsp;acquirendaiuftitia Si ûlute,6C tarnen nihil eratimparientius,infirmius,mifentsgt;^jxnbsp;fiil magis incredulum,pauidum SC defperabundum. Magiftratus politia',qui''^nbsp;bantur in maximis SC grauifsimis'caufis, non eranttam impatientes Si taun^^^'nbsp;brirer impotentes, non erant tarn foperftitiofi,increduli,pauidi, öfc. vteiuö

DÉ LEGE. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Jöj»

Quicun^uc igitur quaen't per legem iuftitiam, nihil aliud facit, niÏÏ quód rnub tiplicatis aóibus, comparer fibif/ziv, iftius primi achus, qui eft,quod Deus iratus Ôdnbsp;tremendus, operibus fit placandus, Inhocconceptuincipitoperari. Nunquamau*nbsp;tem tantum operum poteft inuenire, vt confeientiamreddat pacatam, ièdiempefnbsp;defideratplura-.lmo inillis ipfis quæ fecit, inuenitpeccata. Ideo confeientia ipfiusnbsp;Jiunquam poteft reddi certa, fed neceflè eft eum femper dubitare,óófiefentire : Tiïnbsp;non rede facrificafti, non rede orafti, omififti aliquid, hoe vel illud pcccatum com*nbsp;oiiûfti. Ihicor trépidât amp; femper inuenit fe onuftum multis plauftris peccatorum,nbsp;ftuac fine fine crefcunt : Itavt femper longius difcedat a iuftitia donee tandem acqui*nbsp;tathabitum defperationis, Hinc in agone plericp defperabundi, has miferabiles vo*nbsp;tesmifcrunt.Me miferum,non obferuaui ordinem meumiQuo fugiam à conipedUSnbsp;iratiiudicisChrifti f Vtinamfuiflêm bubulcus,aut homo omnium vihïsi'mus.nbsp;Monachusinfine vitæ infirmior,egentior magis amp; pauidus eft,quam initio cum fu*nbsp;fciperet ordinem. Ratio,quia ftuduit fe roborarepeïinfirmitatem,filt;^clocupletaj.^nbsp;per paupertatem.

hexfeutraditioneshumanæ, vel régula ordinis fui debebanteum Ägrum pauperem fanare amp; ditare, fed infirmior ót^-'egentior fadus eft publicanis Ô6 meretri««nbsp;cibus. Hl enim non habent inflicê illam operumnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;qua nitantur vt Monachus,

ftdvtmaximèfentiatpeccata,tamen dicerepofltrntcum publicano,Deus propitius fto mihipeccator», Econtra Monachus exercitatus in dementis infirmis amp; eggnis,nbsp;^oniparauitfibi hunc habitum. Si obleruaueris regulam iàluaberis,ô(5c. Hacfaliapernbsp;luaGone fie dementatus ëC captus eft, vt præ ea non folum non apprehendere gratia,nbsp;ftd nememiniflè quidem gratiæ, pofsit. Ita necpræterita nee prgientia opera,quan*nbsp;^muis multa Ô6 grandia ei iatis funt, fedfemper fpedat £lt; quaeritalia atep alia, qui*nbsp;«us iram Dei placare,fefe iuftificare conatur, donee ad extremum d efperare cogitur,nbsp;«aque qui à fide relabitur ëC legemfedatur, amittit vt cam's Aefopicus earnem, 8Cnbsp;^mbramarripit.

Qliareimpofsibileeftjhomines per legem falutiïuxconfulere,vólentes(vt na* turaomnes affedifunt)quod vnquam pacatireddatur, Imo nihil aliud faciunt, quanbsp;quod leges legibus accumulant, quibus feipfos amp; alios excruciant, öcT cönicientiasnbsp;Jammifereaffligunt, vt plericp nimiomæroreanimiantè diem pereant Vnaenitnnbsp;femper gignit alias decern, donee vfqj in infinitum crefcant, Hoeßtisteftantufnbsp;^unumerabiics fummæ ( præfertim ilia Diabolica, quaminftripfbrunt Angelicam)nbsp;^uæhuiufmodi leges colligunr ÔÔ exponunt.

bumma qui contendit lege iuftificari, hoc Cönatur,quod nunqilam poterit effigt; ^^te. Hue accommodari pofiunt (id quod video patres fecifle) dida Dodorumnbsp; Pfutumvirorum, de inani opera. Cuiufrnodifuntfaxum voluere, cribrOaquamnbsp;Etputotalibusfigmentis parabolis voluiffe patres admonereiuosnbsp;ueipulos diferiminis legis 0^ Euangelijivt figmficarent eos, qui gratia exciderunt,nbsp;*Kerccre amp;fatigare quidem iefe afsiduo Öl moleftifsimo labore,ftd inanem öperaranbsp;umerck Ideo tales redifsimè dicutur,faxû voluere,hoceft,inaniter ftidare. VtPoetaenbsp;deSifypho fabulantur,qui quoties apud inferos,ßxuad verticemmotis voluit,fern*nbsp;ptr iterum recidit. Item cribro aquam haurire,hoc eft in exhaufto, atq^ irtutili labörenbsp;vt poetæfingunt puellas Danaides apud inferos vafis perforatis, aquanbsp;*u '^treindoliumpertufum,0!^c.Etvclim vOsftudioibsßcrarumlirerarUjiftiuftnodinbsp;parabol3JJQ^,^p^ç^.^J.çnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;retinere legis Ô^EuagelijdiicrimêiQyod

Y^e iuftificari ex lege, fit ex vacuo loculo pecunia numerate,Ex vacuo vaie can* ^aro edere5^ libere.lbi robur ëC opes querere, vbimera eft infîrmitas ëCpaupertas,nbsp;ggrauare opprcllum ôc i'uccunbentem oneri,centû aureos velle foluere,ÔC ne vniînbsp;»ammuni quidem habere.Nudo vçfteniexuefC,Aegrum ëC cgcntëmniore infirmf*nbsp;*5te2Cinopiaopprimere,SCc*nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;inbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Qjiisatl*

3«o nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DE LEGE.

Quis autem vnquam crcdidiflèt, quod Galatae qui dodnnam puram nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;I

didicerant, tanto Apoftolo dodorc, potuiflènt tam fubitoabduci ab ca, ac t pleudoapoftölos cucrtif' Non fruftra tam fæpc incülco, defcÆonem ànbsp;Euangeltj facüem e(re.Ratio eft quia homines ctiam pij non fatis perpendunt,q^nbsp;praecioftis,quanquam neceflarius fit thaefâurus, vera Chrifti cognitio. Idco ^nbsp;cura Sc diligentia non laborant, vtcerto ac firmiter cam aflèquantur Sinbsp;Deinde maior pars eorum qui audiunt verbum non exerccntur cruce, nonnbsp;tuf cum peccatis, morte SC Diabolo, fed fecuriviuunt fine omniccrtamine.nbsp;quia non fiint muniti verbo Dei contra aftutias Diaboli,non exercentur,neqü^Pnbsp;bantur tentationibus, ideo nunquam experiuntur vfum SC potentiam verbi« rfnbsp;fentibus quidem pijs doCloribus imitantur eorum verba, ac certoperfuafif^*'^nbsp;cauûmiuftificationisoptimêtenere. Ablatis veroipfis, acvenientibuslupbinbsp;ftitu ouium, idem illis accidit quod Galatis, hoc eft,fiibitôSC facile feducuni^»nbsp;iterum ad infirma SC egena elementa conuertuntur*nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, .

Habet autem Paulus fiiam peculiarem Phrafin,qua cæteri Apoftoli non vnW ' Nam nemo illorum taies appellationes tribuit legi,icilicet quod fitinfirmumô^^Snbsp;num hoc eft plufquam inutile ad iuftitiam, elementum,prêter vnum Paulum«nbsp;egoàufimita legem appellare, putarem eflc fiimmamblaiphemiaminnbsp;nifi Paulus prius hoc feciflèt. Sed de hacre fiiprà copiofius, quando lexfitinfin^nbsp;egens, quando item fit robuftiisima ÔC opulentiisima, ÔCc.

Si autem lex Dei infirma SC inutilis eft ad iuftificationem, mulrômagbi^^ Papæ iunt infirma SC inutiles ad iuftificationem.Non quod in vniuerfiimreijcia^nbsp;damnem leges ipfius,ied dico pleraf^ vtiles eflè ad externam difciplinam,vtoi^^nbsp;OmniageranturinEcclefîa,neoriantuf diftidia, odia, SCc* Vt Cæiàreæ leges?nbsp;funt ad bene gerendas Reipublicas,ÔCc. Hæc autem commendatione SC'^uleg*\nbsp;fiiarû Papa non contentus eft, lèd requirit vt{èntiamus,quod per obferuatioemnbsp;rum iuftificemur 8C falutem confequamur. Hocncgamus ÔC eadem fiducianbsp;nbsp;nbsp;j,

tudine qua Paulus contra legem Dei, proferimus fententiam contra décréta, tt^ tionis SC leges Papæ, quod non folùm fint infirma,egena SC inutilia ad iuftitianjnbsp;menta,fed exea-abiliamaledilt;fta 8C Diabolica,amp;c,Quiablaiphemantgratiam,ei^*nbsp;tuntEuangelium,fidem aboient, ChriftumtollunUnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;¦

Qiiatcnus igitur Papa exigit eas obferuari, vt neceflàrias ad làlutê,eft Ânti^*j7 ftus SC Satanæ yicarius. Et quotquot ei adhaarent ÔC iftas fiias abominationes,Ô^Pnbsp;phæmias confîrmant,aut hac opinionciéruanr,quod per eas velintpromcrerirei.nbsp;fionem peccatorum, font ferui Antichrifti ÔC Diaboli. Docuit autem iam muld^ ,nbsp;culis,ÔC obforuauit eos tanquamnecefiàrias ad Glutem tota EcclefiaPapiftiea'^.nbsp;Papa fedet in têplo Dei, oftentans fe eflè Deum,aduerGtur Deo, SC extollitur GPnbsp;omne, quod dicitur Deus ,aut quod colitur,SCc. t. Thefo 2, Et confcicntiæpl^^^jnbsp;muerunt ÔC reueritæ font leges ÔC ordinationes Papæ, quàm verbs ÔC ordinationbsp;Dei. Atquehincfacftus eft Dominus cli, terræ,ÔC inferni, ÔC geftauit triplicem.nbsp;ronam, Hinc Cardinales Si Epilcopi,creaturæ eius, fatfti font reges SC principes *^nbsp;du Ideoquc fi legibus fois non oneraret conicientias, nondiuretineretillammnbsp;tremendam poteftatem, dignitatê, opes, ÔCc. led ftatimrueret totû regnum ip**^^nbsp;Locus ifte quem Paulus tra(ftat,grauifsimus eft, ideo diligentiisimè confilt;ifnbsp;dus« Qiiod videlicet déficientes à gratia rurfos ad legem, amittant prorfosnbsp;cognitionem veritatis, peccatumfounon cernant, necDeum, foipfosautDial jnbsp;non agnoftant, Denique vimSCvfom legis, de cuius tarnen obieruationema^*nbsp;gloriantur, non intelligat.Nam fine COgnitione gratiæ,hoc eft Euangelîj de Chd Jnbsp;impofsibile eft,quod homodefiniat,legemeflèinfirmum ÔCegenum clernentum;.nbsp;iuftitiam inutile, fed omninô contrarfom de legeiudicat, videlicet earnnbsp;neceflai*^

^eccffijrfâîfteflc ad falutcm,fcd ctiam confirmare 8Ó lociipîetare infirmes egent^s,,, ^loc eft facienres eam promereri luftitiam ÔC fàlutem dC aeternam. Hac opinæne itan*nbsp;ïe,ncgatur promifsio Dei tollitur ChriftuSjôCGftatuitur mendaciumjimpief as,Ido*nbsp;Jti ia. Papa autem cum omnibusEpifcopiSjAcademitjsjSCtotafuafynagogadocuit,nbsp;içgcs fuas ad iuftitiam neceflàn'as, Ideo fuit dodor infirmorum amp;:egcnorumcl^nbsp;ïnf ntorum, quibus reddidit Ecclefiam Chrifti in orbe terrarum infirmifsirnam oCnbsp;pauperrimam, hoconerauit ÔC miiërrimè affltxit^amiuisimpîjslcgibusobfcuratonbsp;ChriftojÔC Euangelio ipfius obruto ac fepulto. Itaque fi voles obferuare leges Papacnbsp;offenfione confeientiaf, (crues illas fine opinione iuftitiæ, Ea nanque per folumnbsp;Chriftumdonatur.

Quibus denuô feruire vultis r Hoc addit vt oftendat fe loqui de fupcrbis prÇ: fumptuofis hypocritis, qui per legê qugrut iuftificari, vt fupra fepe indicaui. Alias legt;nbsp;gé appellat iândâj bonâ^SCc. vt gt;. Tim.i, Scimus quodlex bonafit li quisea légitimenbsp;vtatur, fcilicet poiiticè ad cohercendos malos, Theologtce ad augendastranlgrefsi*nbsp;oucs.Qyi autem lege v titur ad confequendam iuftitiâ corâ Deo, nekit qmû ioquagt;nbsp;tur,aut de quo affirmet,facit® legem bonâ,fibi noxfam amp; damnabile« Argu ergonbsp;Galaras quo denuô feruire volunt legi,quæ nonliberat à peccatis, fed tantum auxnbsp;g«. Nampeccator per fe infirmusnbsp;nbsp;^genus, dum quærit per legem iuftÜicari,inea

«nul inuenit, quàm ipfam infirmitatem â: egeftatem. Duo enim ægri conueniunt, quorum alter alterum tantum .plus onerat, non fanat» Vt tor^snbsp;Clirifto libenter volumus feruire legt, non tamciî infirmæ amp; egenae, (ed ropultænbsp;diuiti, hoc eft,quatenus eft efficax habens Dominium in corpus,6Cc. Ibi enim ferui*nbsp;ïuslegi tantum corpore amp;membris,non confcientia.SedPapaexigit vt feruûmusnbsp;îfgibus fuis, cum hac opinione, fi feceris,iuftus es, fi non,damnatus, Ibi lex eft plusnbsp;quant infernum amp; egenum elementum,ÔLC. Nam durante ifta conlcicmie feruitutcnbsp;fublege, nihil cflè pmeft, quàmmcrainfirmitasôi^egeftas. Qpare totaEmphafis eftnbsp;in vpeabulo feruiendi. Agit ergo Paulus hoc loco,ne conicientia capta lub legeicr-uiatjfcd libera fit 8lt; domina legis., Nam per Chriftum eft mortualegi,o^ econtra lexnbsp;ipfi. Dequarecapi:a,copiofius ditftum eft*

Totavisfita eft in vocabülo faciendi* Facere autemlegem,non eft tantumcx-terne,fcarede Sgt;C perfedè facere. Sunt itaqp duplices legis fadores. Ahi,quiiunt ex °P^nbuslegis contraquosagitóópugnatPaulusintotahac Epiftola,Alq,qmluntnbsp;de quibus paulo poft dicimus. Ex legeaütem,feu operibus legis elle, ^exhgt;nbsp;dcefrefuntprorfuscontraria,vtdiabolus amp;Deus,peccatum iufticia mors ÔC vitanbsp;contraria fünfEx lege enim funt, qui per legem iuftificari volunt. Exfade Itmt,nbsp;fcla mifericordia propter Chriftum fe iuftificari confidunt.Qy i exfide dicit ehe lulti-riam,maledictt 06 damnat iufticiamoperum. Contrà,c|uiexlege dicit efleiulticiam,nbsp;Dialedicit Slt; damnat iufticiam fidei. Sunt igitur præcife contraria*

Qjii hoc confiderat, facile intelligit, quod facere legem,fit non tantum «t^me in fpeciê.vt hypocrirç fomniant,fed in fpiritu,hoc eft, reuera amp; perfjnbsp;quæ inlege pracipiuntur* Sed vbi inueniemus ilium, qui legem ænbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;gt;7

liudabimus eu. Ibiftatim rcfpondcnt aduerfarq,Fa(ftores legis iuftmcabutur* Bene* f ^ddefiniamus prim urn, qui fint ifti fa dores. Ipfi fadorem legis appellaift eum,qujnbsp;eperatur legem,amp; fic ex præcedcntibus operibus iuftificatur* Hoc non eft racere e-*nbsp;gem apudPaulum, Qiiia vt dixi,contrariafunt,ex operibus legis efl'e,amp;: exfidc elk,nbsp;1 '.acp veile iuftificari exoperibus legis,eft negate iufticiam fidei. Qitare hoc ipfo iultinbsp;t arij, cum legem faciunt, negant iufticiam fidei, 6^ peccant in primum, fecundum,nbsp;tertiuni pra:ccptum,ôlt; in totam legem.

$tt nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DE LEGE,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,

Quia Deus præcipit fe coli fide amp;^timore fui. Ipfi èdiucrfo fine fide fidem faciunt ex operibus iufticiani* Hoc ergo ipib quod faciuntnbsp;ciunt contra legem, ôi^ grauißimeö^atrocißimepeccäfjNegantenimDeiiyibünbsp;mifericordiam 8gt;C promiGiones, negant Chriftum cum omnibus benefio)^^^ nbsp;ftatuunt l'rt corde, non legis iufticiam, quant non intelligunt, multô minusnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.

Sed merum fi'gmentum Sgt;(. id«lum legis, Ideo neceflè eft eos faciendo legem, folùm non facere,ièd etiam pcccare,6ô negare diuinam maieftatem in omnib'^^ fnbsp;mißis fuis. Ad hoc certèlcx non eft data,

Quare non intelligentes legcmjabutunturea,ô^ Paulus ait. Rom.to.Ig*'® j tesiufticiæDei,,SCfuamquaarentesftatuere, iufticiæDeinonfuntfubietfb«nbsp;enim iuntnon inteiligentes, quid de fide ÔC promifsiombus ientiendumfit, , Jjnbsp;, prorfus fine omni iudicio irruunt in fcripturam, apprçhendentes vnamnbsp;üs partem,icïlicet legem, hancputantiê operibus implere. Sedhocmerum eft*^nbsp;niumifafcïnatio illufio cordis,iufticiacp ilia legis,quàm putant fe prçftare, rt* j,nbsp;nihiîaliud eft, quàmi^loïsitnaôf blaiphemia Dei, Ideo neceflè cfteosmanerenbsp;maledido.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;gt; j.

Ergo legem, hoc modo, vt ipfi iômniant, impoisibiïe eft nos iâcere, rnulm nus per earn mftificari. Hoc primùm teftaturlexipfâ, quæomninô contrarium^nbsp;âum habet. Äuget enim peccatum,operaturiram,accuiàt,perterrefacit8^ eon^nbsp;nat, quomodo igitur iiiftificaretc' Deinde etiam promifsio idem oftendit,^^^nbsp;diiftum eft Abrahæ, In tebenedicentur omnes genres. Itaquenuiquameft^^ jjnbsp;di(ftio,nifîinpromflsioneAbrahae, extra quamfies, fubmaledicftoes,nbsp;fub maledi do, non impies legem, quiaesiubpeccato, diabolo. Si morte^^nbsp;qttae otnnia. certQ fequuntur maledidlionem. Summa, Si per legem venirctivm .nbsp;fruftra promitteret Deus,fruftraque profunderer fuam Benedicftionem.nbsp;Deus fciret, nos legem non poflè fëcere, praeuidit hoc longe ante legem, amp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.

promifit Benedilt;ftionein,dicens:Benedicenturin te æc.AtcpitatcftatuscftjO^^,, gcrites non per legem, fed per promifsionem Abrahaf, benedicendas fore.nbsp;tur contempta promifsione appræhendunt legem, vt per earn iuftificentur,nbsp;didiflinr.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^5

Quare facere, eft primûm credere, QC fie per fidem praeftare legem, oportet primùm accipere Spiritum Sandum, quo illuminati amp; renouati incipimush^nbsp;ïcgem,hoc eft,diligere Deum fiC proximum.Spiritus Santftus autem non per leß .nbsp;accipitur (. Nam qui fiib lege funt,ait Paulus,fiibmaledicfto funt, ) ièd per^tr*^/^nbsp;fidcijhoc eft,per promifsionem.Oportet nos fînipliciter cum Abraham fît'nbsp;in promifsionem bencdici. Ideo primùm omnium audienda eft promifsio»nbsp;Chriftum proponit, eum^ credentibus offert, quo fide appræhenio, donaturSpnbsp;tus Sancftus propter ipfiim. Ibitum diligiturDeus ÔC proximus, bona operaß^ \nbsp;fertur Crux, Hoc verè eft legem facere,alioqui lex perpétue maner infeóa»nbsp;nbsp;nbsp;ÿ

fipropricacdifertè definias quid fit facere legem, nihil aliud eft, quàm crcdere^^ lefum Chriftum, SC accepte per fidem in Chriftum SpirituSancftoopcrarica,*!nbsp;funt in lege. Ncque aliter lex à nobis fieri poteft. Qpiafcripturadicitjextraprot^^nbsp;fionem non eflè bcneditftionem,etiam in lege. Igitur impofsibile eft fieri legcft a ¦nbsp;quepromiisione, oportet adeflèbencdi(ftionem,quæpraedicatio,eftdeChrifto,^^^nbsp;Abràhæ promiflîis eft, quod per ipfiim mundus benedicendus fît, alioqu*nbsp;quam faciemus legem.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ijt

Itaque neminem in toto mundo dabis, cui hic titulus, fadlor legis, conüt' extrapromifsionem Euangeltj. Ideo, fedlorlegis, eftterminusfidhis, querfltnbsp;intélligit, nififirextra SCfupra legem inbenedilt;ftione6Cfide Äbrahae,nbsp;fador legis is fît,qui accepto SpirituSandlo per fidem Chriftijincipit diligcrcP j.,

amp; benefaccrc proximo. Vtfacere includat fimulfidem ,quæ facit arborera^ qua facta^fiuntfrudus. Oportetprimùmefrearborem,poll:eafrudus. Poinaenininbsp;non faciunt arborerai, fed arbor poma facit. Sic Fidesprimùm perfonam facit^nbsp;lt;îuæ poftea facit opera. Irâque facere legem âbfque fide^ eft facere poma fine ar.,nbsp;boreexlignoamp;Iuto,quodnoneftfacerepoma,fedrnera phantafraata. Contra,nbsp;pofita arbore,hoc eft,perfbna feu fadore,qui fir per fidem in Chriftum,fequunturnbsp;Opera. Oportet enim fadorem elfe ante fada, non fada ante fadorem. Quarcnbsp;non fador dicitur ab operibus fadtisjedfaciendis. Quia chriftiani non fiuntnbsp;^nfti, operando iufta, led iam fide in Ghriftuin iuftificati, operantur iufta. Illudnbsp;^berum politicum eft, fcilicet ex fadis fierifadorem ,vbi fepe citharifando,vtnbsp;äitAriftoteleSjfitaliquisCitharoedus. InTheologiaautemfadoresnonfiuntexnbsp;operibus,fed ex perfonisper Fidem ram fadisfiuntoperatores. De ralibus loquitur Paulus Roman. 2. Cum ait :Fadores lesis iuftificantur,idcftigt;iuftirepu-tantur.

Quin amp; ipfi Sophiftæ coguntur fateri, amp;itaetiam docent Opus moraleex-^quot;^efadum,

finon fiat lyncero corde, bona voluntate amp; redo didamineratio-^^^^efimulatum. Atque hinc natum eft apud Germanos adagium,

Impius enim Scpelfimusnebulopotefteadem opera niu]are,quæpiusex fidcfacit. ludaseademoperafaciebat,quæalij ApoftoU.nbsp;¦Ijnddeeftoperibus ludæjCÙmeademfaciatquæcæteri Apoftoli ? Ibi re^ondetnbsp;^phifta ex morali fua Philofophia, Quanquam eadem opera faciatquæ alij, ta^nbsp;^0 quia perlonaeft reproba, didamen rationis peruerfum, opera eiusfuntHy-Pooritica,non vera, vtaliorum Apoftoloînm, vtmaximein Ipeciem fimiliavide-^tur. Itaquecogunturilliipfifatcri in politicisamp;externis, opera non iuftifica-^^»niflinuoluantfimulredum cor,opinionemamp;voluntatem. Quanto magisnbsp;j^Bnntur hoc cóncedere in Theologia, vbi ante omnia oportet adelfenoticiamnbsp;pnrificet. Inceduntigiturinoperibusamp;iufticiaLegis,vtnbsp;nSir^^ operibus Apoftolorum, non intell igentes quæ loquuntur aut de quibusnbsp;jçnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Et quanquam Paulus palfim dicat claris verbis, Legeninoniuftifica.

^dIranioperari,oftenderepcccatum, reuelareiram amp;iudiciumDeij 8c com-æternam, Tarnen iftalegentes non vident, multôminusintelli-nonluntdignivtvocenturHypocritæ,fedlaruæamp;lpedrâfuntpia-^lis^^^^^^n^ti, cùm fomniant feoperibus legis elfeiuftos. Itaque, vt dixi^ fador ru^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;definiunt, eft terminus fidus amp;monftrum, nufqu'am exiftensin re-

cum hunc locum,Quicunquecxoperibuslegisfunt,fubma-¦ontra ¦ probat per hoc didum Mofi,Maledidusomnis, amp;c. Non probat l^toba contrarium, vt primoafpedu apparet,.fed redilfime amp; optimènbsp;dnis .^ofes enim idem fentit amp;ftatuitquödPaulus,cumait:Malediduso-f fecerit,amp;c. Nemo autcrtrfacit. Igitur quicunque funtexoperknbsp;Legem. Sinon faciunt,fub maledidofunt. Cùm veronbsp;^'^crit^^- ^^^^^^dfores Legis, vt dixi, veri amp; Hypocritici j feparandi funtveri abHy-funt, qui per fidem bona arbor lunt antefrudum, amp;fadores an«nbsp;De his loquitur K Moles, amp;nrfi'fint tales, fub maledido fu nt* i Omnesnbsp;lunteiufmodi, quia habent opinionem, quod velint per o-iufticiam, amp; reddere per eaperfonam iuftam. Sic enim cogitant,Nosnbsp;iniufti volumùs fieri iufti j Quo modo 5 Exoperil;)us. Itaque perin-aliquis Architeduslt; qui ex tedo fundamentum,ex frudibusnbsp;dconatur facere. Nara cùm per Opera iuftificari quærunt fadorem ex o-D dnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;peribus

514 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DE LE GE.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;JI

peribus fâcere volunt, quod præcisè contra Mofen eft, qui talem faâoreiii n fubijcit malediólioni, ac ipfe Paulus.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;t

Ideo conantes facere legem, non foliim non earn faciunt, fed etiam dixijprimuin præccptum, diuinaspromiifioncs,benedidionem AbrahæP^^.^nbsp;fam, negantfidem, 8c leipfosfuis operibus conantur benedicere, hoc eftjii*nbsp;re,liberarc à peccato amp; morte, Diabolum vincere, amp; vi clum rapere.nbsp;fimpliciter negate Deum, amp;fele in locum Dei conftituere. Nam iftaoiuni^'nbsp;foliusdiuinæ maieftatis opera, non creaturæ neque Angelica? nequenbsp;HincPaulus facile prædicerepotuitcx primopræcepto,abomination^ ,nbsp;turaSjinEcclefiamperAntichriftuminuehendas. Quienimprætercultifjj 1nbsp;mi præccpti, qui eft timor, fides amp;dileóho Dei, aliumcultum ad falutemnbsp;riumdocent, funt Antichrifti, amp;conftituuntlein locum Dei. Talesve j;nbsp;prædixit etiam ChriftusMatth. 14. Cum ait: Multi venient in nominenbsp;centes, Ego fum Chriftus. Sic amp; nos hodie, vt facile,ita certo dicerepoHi -jnbsp;Quicunque extra fidem quæritiufticiam per opera, negatDeum, Ôc leipfbrunbsp;Deum, quia ficogitat,Si hoc opus fecero,iuftusero,ero vidor peccati, ¦nbsp;Diaboh,irae Dei amp; inferni,amp; conlequar vitam æternam. Quod,quæfo,qnin? ßjnbsp;eft, quam arrogate fibihoc opus, quod foliDeo competitjamp;oftendereft'n'^^inbsp;Deum ? Ideo facile eft nobis prophetare, SccertiflimeiudicaredeoinnibiS^'^^nbsp;extra fidem funt, quod non foliim fintldolatræ, fedidala, quæ Deum neg^nbsp;fèfe in locum Dei conftituunt. Ex eodem fundamento amp; Petrus Prophd^ anbsp;curaait:Intervos eruntmendaccs Magiftri, qui Dominum,quieosmercat^ nbsp;negabunt,amp;c.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;

Et in veteriTeftamento omnes Prophetiae contra Idolâtrasexprin^^P^p cepto fluxerunt. Omnes enim impij Reges amp; Prophetæ,cuminfidelipnP^(j^nbsp;nihil aliud egerunt,quàm quod Papa amp; omnes Hypocritæ femper faciunt,Pnbsp;habito primo præcepto amp; cultu à Deo inftituto, accontempta promilfioneu^nbsp; mine Abrahæ, benediófore futuro omnium gentium, inftitueruntfinenbsp;verbum Dei impium cultum, amp; dixerunt. Hoe cultuobferuato,laudabin^^nbsp;fèruiemus Deo, qui eduxit nos de terra Aegypti. Sic Hieroboam fecit duosnbsp;reos vitulos,amp; dixit : Ecce Dij tui Ifrael, qui te eduxeru nt de terra Aegypti«nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;

cebat de veroDeo, qui Ifrael redemerat. Et tarnen ipfe cum toto populo dolatræ, Quia contra primum præceptum Deum colebant. Refpiciebant*:^nbsp;in opus tantùm, quo faófo, purabant fe iuftos co ram Deo,Quod erat negareinbsp;ipfum Deum, quem ore prædicabant, quod eduxiftèteos de terra Aegypti« P*nbsp;libusidolatris Paulus ait: Confitenturfenoffe Deum, fadisautemnegant. jnbsp;Quarc omnesHypocritæ amp; idôlatræ eaopera facereconantur, quænbsp;ad diuinitatem pertinent, amp;vnifolique Chriftocompetunr. Orequide^,,nbsp;dicunt, Ego fum Deus, Ego fum Chriftus, reuera tarnen interim diuinitate^^^nbsp;amp; officium Chrifti fîbi arrogant. Idco reuera dicunt. Ego fum Chriftujj »nbsp;lum Saluator,non folùmmeus,fèd amp; aliorum. Hoc Monachinonfolùinaotnbsp;runt, fed etiam perfuaferunttoti mundo, nempe quod non foliim fèipfos iuninbsp;repoffintfuailla Hypocritica fanditate, fedetiam alios, quibuseamcommnbsp;carcnt,Cùm tarnen iuftificarc peccatorem,fitfoliusChriftipropriumoftenbsp;Sic Papa fpargendo fuam diuinitatem in orbem terrarum, negauit amp; oppteiu Pnbsp;nitusofficiumamp;diuinitatem Chrifti.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.

Ifta expedit habere benè inculcata amp; meditata. Quiavaicntad dam vniueifam Chriftianam doôtrinam amp; vitam humanam. Valent adnbsp;das confeientias, ad intelligcndas omnes Prophetias amp;Scripturas, amp;adrlt;; .^5

y / dicandas omnes res. Qui enimifta probe tenet, certóftatuerepoteft, Papam elfenbsp;Antichriftiim,quialongèdiuerlumcultumdocet,quàmprimaTàbuiaproponitjnbsp;Ccitointelligere poteft, quid fit negateDeura, negate Chriilum quid Chriftusnbsp;vdit, cum ait: Multi venicnt in nomine meo ,dicentes : Ego fum Chriftus, Quidnbsp;fitaduerlati Deo, ôc extollifupra oiiine, quod dicitur Deus, autquqdcolitur.nbsp;Quid fit Antichriftum federe in exemplo Dei, 8c oftendere Icfè quafi fit Deus^nbsp;Quidfitabominationcm ftarein loco fando ç, amp;c.

Ifta autem mala omnia hincoriuntur, quod malediéiaHypocrifis non vult Benediólionediuinaiuftificari, necformari àDeocreatore ,non vult elle materianbsp;mere palfiua,led aótiuè ea operari, quæ ipfa patiendo debebat Deum finere opeta.nbsp;n,amp; abeoaccipere. Itaquefacitfeiplam creatricem amp;iuftifiCiîticem per operanbsp;lua,afpernansBenediâ:ionempromiftàm, amp;daram Abrahæ amp; filijseiuscredenti-bus. Sicquilibct Hypocrita iimul eft materia amp; operator ( quanquam hoc fit connbsp;iraPhilofophiam, quia idem nonpoteft agere inleiplum) Materia, quia pecca,nbsp;tor, Operator, quia induit cucullum ,aut digit quoddam aliud opus,per quodnbsp;fperat mereri gratiain amp;. laluare feipfum amp; alios. Ergo fimul eft creamraamp;crea-ror. Qnare nemo poteft verbis conlequi, quam horribilis amp;cxecranda res fit^nbsp;(juærere lufticiam extra benedidionem in Lege 8c operibus. Eftenimabomina-tio flans inlocofanôto,quæ negat Deum, amp; conftituit creaturam in locum Créa-ton's.

Suntigiturfa(ftoreslegis,nonHypocritæexternèfacienteslegem,fedcreden. accepto Spiritu Sando earn implent, hoccft, diliguntDeumamp;proxLnbsp;roum,amp;c. Vt fador legis fit, non qui ex operibus fiat fador, led qui ex perfonanbsp;perfidem iam fada, fiat operator. NaminTheologiaiuftifa6ti,iuftalaciunt^nbsp;non item in Philofophia, vbi facientes iufta, iufti fiunr. Iraq; Fide iuftificati taci-mus bona opera, per quæ, vt z. Pct. t. dicitur, vocatio amp;elelt;ftionoftraconfir-,nbsp;matur, amp; de die in diem certior fit. Sed quia tantùm pri initias Spiritus, nondumnbsp;décimashabemus, amp; reliquiæ peccati in nobis mancnt, Legem perfecte facimus.nbsp;Sed hoc credentîbus nobis in Chriftum, qui Abrahæpromilfiiseft, amp; nos benc-dixit, non imputatur. Fouemur enim amp; alimur propter Chriftum interim in grenbsp;miotolerantiædiuinæ. Sumusillevulneratus,quiinciditinlatrones,cuiusvul-«a Samaritanus obligauit, infundens Oleum amp;vinum. Qt^iemdeindeimpo.nbsp;^^nsin iumentum fuum, duxit in diuerforiura, ciiramc]; illius cgiqAbiens autemnbsp;^ommendauit eum hofoiti. dicens:Curamilliushabe. Itaauefouemur interim

cipiemusillum?Nufquam\ Mofesipfefamturlenondfe talem Ait nullum efie innocentern apudDeum. EtDauid:Ncint^si inbsp;Seruotuo,amp;c. Et Paulus Rom. 7«nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.^Ófa^oreslegis 8c

nacum Paulo ncceftario nos cogitad Chriftum , per quern nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;

¦tuUiustransgreflfionisrei. Quo modo? Primum perremi p imputationem iufticiæ pmpter fidem inChriftum,peinde per donumamp;Spi-ritum Sandtum, qm paritnouam vitam, nouos motus..amp;c. In nobis, vtetia

dido efTe. Iraq; requirit Mo (es (adores ve vos, qui ex fide funt, vt Paulus eosHäi'-natj qui non funt vcri fadores, hoc eft, qui non funtex fidc. Nihil ergoimp^^^-' quodMofes negatiuè, Paulus afhrmatiuc locutus eft, modo redède.nbsp;finias, quid fit facere. Sic vtraquefententia vera eft , (ci.

I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;di(ftose(re,quiexo-

DE LEGE CONTRA ANTINOMOSP' qVIBVS brevis, comprehen. doctrlnbsp;na de lege divina etc. q^v o d s I t

J^Exnonfoltira eft non necelTariaadiuftificationem, Sed plané in****' ^lis amp; prorfusimpoftibilis.

Cùm deiuftificatione agitur, nihil poteftfatis dici,contra legis 7VLLXIVIlUiiXIlliaii.I XIU.UV.X{XII1 XiX XV^V*nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;1

Nequeenim data eft lex vtiuftificet,autviuificet,autquidqu3miuucf^' Sedvtpeccatumoftendat, amp;iram operetur, hoceft, confcientianiquot;quot;'nbsp;Morsnoneftinflida,vtpereamviuamus, necpeccatum ingenitufo?

Ita lex non eft lata, vt per earn iufti f ieremus ciim neque iufticiam litllitlcpulilC,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, /

Summa, quantum clum à terra diftat, tantùm debet lex à iuftiEcaoO Et nihil docendum,dicendum,cogitandumin re iuftificationis,nbsp;itvcÄiiiun.».

Ex his autem non fequitur, legem effe abolendam, amp;c c concionibus Quineó magis eft necefTc earndoceriamp;vrgeri,quod non eftnccelT^^nbsp;Vt homo fuperbusamp;de viribus fuisprælumcns erudiatur, fefepc^^^o^nbsp;I.-..»..*....«....

Nam peccatum amp; niors eo maxime monftranda funt, non quod net entiam. ,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;. j^i.

Sed vt homo agnolcat fuam iniufticiam 8c perditionem , amp; Si peccatum ignoretur, præfumitur (alla innoccntia,ficut in Genfib^nbsp;¦*.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Si

num fît amp; peftis ad iuflificationem. riam amp;peftiientifllmam fiduciam in lege,nbsp;iufticiam.nbsp;faciat.

per ipfum innocentes effemus.

T ' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;~

vitam præftare pofiit,

8 feparari.
9

lum verbum gratiæ in Chrifto exhibit»

clefiætollendara. fedimpoflîbilisad iuiîificationem.

non pofTe iuftificari.

ria fintad vitam amp;innocentiani îtur.

poft in Pelagianis, cernitur.

DÉ CONS ILTIS. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^17

^9 Reuelare enim peccatum eft aliud nihil, nee aliud eirepoteft,quameflé hgein, feu efieâum amp; vim legis proprijfiimam.

io Lex amp; oftenfio peccati, feu reuclatio iræ, funt terminiconuertibiles, ve. lut homo, amp; rifibile vel rati onale.

Tollere legem Scretinerereuelationem iræ, eft idem, ac fi neges Petrum fflehominem, afhrmesautcmeife rifibilem vel rationalem.

Similis iapientia eft, tollere legem ,amp; tarnen docere peccatum rèmitten. dum.

^3 Cùm dicat Scriptura Spiritus.Sandti,finelegepeccatumeftemortuum, ttjVbi noneft lex, non eftepræuaricatiônem.

^4 Vtimpoifibilefitelieaut intclligipeccatumfine lege,fiue feriptafiuein. It-'uJpta.

^5 nbsp;nbsp;nbsp;Poftfequitur, Cùm nullum fit (fublatalege) peccatum, nullum quoque

fflèChriftumrcdemptoremàpcccato, Sic enim iplcChnftusdicitrNonefto-pus medico valeniibus.

CùmautemChriftusvcnerit,nonfoluerefedimplereîegem fruftravc-fi nulla fit lex in nobis implenda.

V Et cùm lex Dei rcquirat obedientiam noftram erga Deum, tolluntifti ^omomachietiam obedientiam erga Deum.

Ex ijsfitmanifeftum, quod Satan in iftis fuis organis, verbaliter tantùm docet peccatum, pnitentiam amp; Chriftum.

^9 Reuera autem tollit Chriftum, pnitentiam, peccatum, amp; vniuerfam ^cripturam,vnàcumipfoDeoeiusautore.

30 Et cogitât ftatuere peftilentiflîmam fecuritatem, contemptum Dei, im_ P^nitatem, amp; perpetuam impnitentiam, plus quàm Epicurus ipfe.

3^, nbsp;nbsp;Hoc teftatur ilia vox eorum, quod Lex arguat peccatum, amp; quidem fine

, Hic apparet.eos veile talc peccatum doceri, quod non condemnet, forte 'I'^odetiamfmeChriftofaluct.

Nann fijgt;eccatum non damnat, reftat, vtChriftüs nonredemeritnosà peccato damnante,!ta ncc ab iraDei.

3 J nbsp;nbsp;nbsp;Quid enim eft beatius, quàm peccatum habere non damnans, id eft, non

3'^ Igituramotalege, itafumusfaluiàpeccato, vtneChrifto quidemegea-*«usMedjatore,amp;c. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;r gt;

Sed amp; hoc falfum eft, quod fineSpirituSandoarguatlex peccatum, cùm fit feripta digito Dei.

. Etomnisvcrirasvbicunqueeft,àSpirituSanâ:oeft, amp; prohiber! legem, veritatem Dei prohiber!.

Tollerelegemobhoc officium, quod arguat peccatum adeondemnatio-cnt,euidenseftfuror,

4 o Edamus ighur bibamusquc amp; fub iftis Magiftris tantcmuSjPcre^M'^ caftrina cürat.

41 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Nam hæc eftpeccati vis, vt Paulus dicir, quodpeccatum eft aculeus nio^'

41 Sublata eft enim lex virtus peccati, amp; conlèquenterfublatavipc^^*-^ mors quoque amp; infernus perierunt»

4 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Lex enim, vt fuit ante Chriftum nos quidem acculans, lub Chrifto^'

4 8 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ifti verb Satanæ diftipuli videntur cogitate, legem elle temporalem?1quot;

S inhomine.

9 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tarnen impiendam neceflario à nobis.
10
11

in nobis quoque.

Î2.

peccato amp; morteagimus.

tradi quotidie. »4

catoadhucefle.

lerevolunt.

16
17 tollas.

iS tus peccati lex.

T Ex dominatur in homine, quanto tempore viuir. ¦^Liberatur autem à lege dum montur.nbsp;Neceflèeftigiturhominemmori,fiàlegevelitliberari.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;jj,

Quod ft lex dominatur viuenti homini, dominatur amp; peccatum viü Quare hominem mori oportet, fi àpeccato liberari velit.nbsp;Lex enim virtus eft peccati, ftimulus autem mortis peccatum eft.nbsp;Hæctria,lex,peccatum,mors,funtinleparabilia.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;J

Quatenus igitur mors adhuc eft in homine, eatenus peccatum amp; Legem accipimus extra Chriftum,hoceft, literamnondurnimp^^^^nbsp;upicii(.iiiuiuccciia.rivuinjuis.

In Chrifto quidem lex impleta eft, peccatum deletum,morsdeftrU^^'J^^P) Hoc eft, fi in Chrifto per fidem crucifix! amp; mortui lu mus, taliafiiUnbsp;At ü viuimus, in Chrifto nondumfumus,lèdextraChriftunifi^^^'

Res ipfa autem amp; experientia teftatur,ipfosiuftosquoquemorti Quare neceflè eft, ipfos,quantum fub morte funt, fub lege quoquc rnbsp;Prorfusimperiti amp; men tiunadecep tores funt, qui legem ab Eccm*nbsp;Hoc enim nonfolùmeftftultum amp;impium,fedprorfusimpoflibn^'^(j])nbsp;Si enim legem tollere voles , oportet vtfimul amp; peccatum amp; i

¦¦ . nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fi»

19 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;1

^Hcputarc.

10
11 morte.

il ^3nbsp;mododocendam.

laciem eorum oftendat.

\ ' abEcclefia.

ab iinpijstollendam amp; non docendam elle.

2-7 r nenda, quibus tarnen non eftpofita.nbsp;betproponi.

^9 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;

os,amp;finelegeChriftianos.

30 nbsp;nbsp;nbsp;

Probate igitur debuerant prius, iuftos efleprorfusfineomnipeccatoamp; Aut ipfos amplius in carne non viuere, fèd de mundo fublatos cfle.

Turn reólè doceretur, ctiam legem prorfus elïè illis fublatam, amp; nullo Hoe autem cùm probare no.npoffint,fcdcxperientiaipfàcontrariuminnbsp;Infignis eft impudentia iftorum Magiftrorum, legcm volentium tollerenbsp;Sedlongèmaioreftimpudentia^fedveriusinfaniaipforum,legemetiamnbsp;SienimSanótis amp;iuftis eftpeccatumamp;morsipfbrumjideft^lexpropo,nbsp;Qyanto magis impijs amp; malis, quibus proprièamp;maximepofitaeft,de.nbsp;C^odfi fingunt, fuamEcclefiamfèu auditoresfimplicitereflèomnespi.nbsp;Pateteos prorfus infanire, amp; nefcirequidloquanturautaffirment.

Nam hoe eft aliud nihil 3 quàmomnesauditores eorum putarcexhac vita fublatos effe.

3i nbsp;nbsp;nbsp;Hoe autem putare,eft fibijpfi in vacuo theatro 1 udosfingere amp; fpedare.

Suntenim in hocfèculofempcr, tumiuftiincarneviuentes^tumetiam ®2ali maiori numero illis permixti.

InChrifto fufeitato certè nullum eft peccatum, nullamors, nullalex, H^musfubieótus erat viuens.

ctt ^^^tdem Chriftus nondum eft in fuis fidelibus perfe(ftèlufcitatus,imó gPttineis^ vt primitiæ, fufeitare à morte.

torn n^^tmpijs verb, quorum maior eft numerus in Ecclefiapcrmixtus , adhuc mLnbsp;nbsp;nbsp;^^^^nt illi fimplicirer fub lege, 8c eos oportet lege, etiamfi fieri poflèr,ful-

7° nbsp;nbsp;nbsp;Qpatenus Chriftus in nobiseft fufeitatus eatenus fumusfinelege, pecca-

Qu^atènus verb nondum eft in nobis fufeitatus,eatenusfumusfublege, P^ccato amp; morte.

mipi nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;promifeue docenda eft ( ficut Euangelium ) tam pijs quàm

^ttpijs vt territi agnofcant fuum peccatum, mortem amp; ineuitabilem iram vi5nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;admoneantur carnemfuam crucifigere,cumconcupifcentijsamp;

Pfior'b nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;amp; timorem Dei, facitque nouiffimapeiora

jXO nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ö É t E G Elnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;pC

lofophicèlèuIuridicèfublatumperChriftum. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;gt;

turn, lexabolita, mors deftruóla. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;. -uifl

Ji nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Qua dieit Chriftum fuo fimploeoneinere noftroduplo,amp;faccrep^

Clumnumerum. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;£ mii*

J5 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;SednequeAuguftinusautor,nequenosDifcipuli eius,hanealfinxii.

54 Hanc ipfièfuocapite,vtcirentnouiautores,amp;præeæterisillufti'£S^ 1 bolo magifti'O addiderunt.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;¦!

. Quatuor vias Scriptura tradit prædicandi amp; docendiad falutemn'^^ 1 num, ex quatuor operibus Dei colledis.

J 6 Dcusenimterretminis,folaturpromiflis,monetaftlidionibus,aUi^^ nefaófis.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;. _ jj,

¦ ini' jSnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;BenignitasDeiaddueitadpnitentiam,hoeeft,vtlegempeccadvi j

temefleagnolcas. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, J

. ¦ fylll 6 onbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Hoc agunt ipfi fanatici, vtper Sacramentum amp; exemplum Chrifti tp |

01 Nam 11 lextollitur, nefeitur quid Chriftus fit autfecerit,dum pro*® j legem impleuit.

éi SienimpIenitudinemIegis,ideft,Chriftumintelligerevolo,need | feire, quid fit lex amp; plenitudo eius.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ÿ

63 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Id doceri non poteft, nifi doceatur, in nobis legem non efle impkraiP»

Ó5 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Impiosfimpliciter, carneamp;lpiritu 3feu totaliter,Pios verb,qnate j

qua Chriftusretineri non poteft. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.

nefcias,quidimpleuerit. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fljii

doceasamp; legem in nobis non elfe impletam. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tyiii

peccati amp; mortis ad perniciem hominibus occultare. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.

t jSta confequentia Sandi Pauli, vbi non eftlex, ibi necpræuaricatio, ¦^nonfolùmTheologicèjfcdetiampoliticèamp;naruraliterbonaeft.

î nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Similiter amp; ilia, vbi non eft peccatum, ibi necpna necremiflîo.

3 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Similiter amp; ilia, vbi non eft pna nec remiflîo, ibi nec ira nec gratia.

Similiter amp; ilia ,vbi non eft ira nec gratia, ibi necdiuina nec humanagu-Similiter amp;illa, vbi non eft diuina nec humana gubernatio, ibi necDe_ nbsp;nbsp;''

Similiter amp; ilia, vbi non eft Deus nec homo, ibi nihil nid forte Dia-Qno fit, vtAntinomi legis hoftes, fint plane vel ipfi Diaboli, vel Diaboli Nihil iuuatAntinomos,quôdgloriantur lede DeOjChrifto, gratia, lege

J* Etiliorum Pfeudoprophetarumîuramento:ViuitDominus,cùm tarnen Idsöiurarent, teftelfaia amp; leremia.

Ac fi quid de lege docct, velamen Mofi, non faciem claram amp; veram, id Lex non damnans, eft lex fida amp; pida, ficut Chymera aut Tragela-politica aut naturalis lex eftquidquam,nififitdamnansamp;terrens

7 . QuidquiddeDeo,Chrifto,fîde,lcge,gratia,amp;c. loquuntur,Antinomi ^eintelleâu, vt Pfitâcus-fuum ;!tflergï, loquuntur.

j(?jj^-jj.^^3fÇ^vitandifunt, vtlicentiæ amp; indulgentiæ ad omniafacinorapeftiJ

Non enim Chrifto, fed fuo ventri feruiunt, amp;: hominibus placere volunt, aiano gloriam furenter quærentes.

311 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DECONSÏLIIS.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;j

Hic locus vnus eftcx corum numero,qui hodie nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;occafionen

dit,vt omnesimaginesfinedilcrimineextemplis eijcerent. Nequehicno'^^ Ecclefia tumukus eft. Nicena Synodus fecundaannis retro plus milk y |nbsp;turn fubConftantio amp;Irenematre eiushancobvnam caulamcoadaeft^^ 7nbsp;turn magno conftnfu eft contra eos,qui ftatuebant nullum in templis imag* 0nbsp;vfumefle. Non igiturablurduni fuerit paucisoftcndcre,hoc quid de negociof^J.nbsp;poflitconftitui. Verùm eft, quod Moles amp;Prophetæ magno ftudio vbiqueprnbsp;bent amp; damnant imagines, ledineptum- eft,idin genere intelligere denbsp;imaginibus. Nam amp; ludæi Imaginibus etiam in templo funtvfi,ficut oiknbsp;ædihcium Salomonis. Et quis dubitet in Regum amp; Principum domibi^^ynbsp;fuiftealiquaspiólasTabulas ? Pilt;fturaenim,quiaresreprelèntatnunqLianV..j|nbsp;prohibitas aut illicitas artes habita eft. Sicutigiturfinc peccato recitaturk*nbsp;ria de Salomonelapienter iudicante inter duas mérétrices: Ita profeôlônbsp;cato cadem Hiftoria pingitur. Neque ego vnquam ludæos tam Barbarosynbsp;iudicarim,quin ctiam in publicislocisamp;nontantùminterpriuatospariek^ tnbsp;monumenta rerum præclarè geftarum habuerint pida. Sicut in ijs lt;1^1 yc|nbsp;dis perquam diligentes fuerunt. Nonfolùm igiturbarbaiiemfcdinfigncyi^Jnbsp;queinfeitiam iudicauerimus,quodinmultislocisetiam Chrifti amp; ApoftokL:«nbsp;imagines fine difcrimine ex templis eiedæ funt. Quis cnim non vider,quoônbsp;finepeccaropiæ Hiftoriæetiam cum frudu auditorum recitantur, Adhan^i^jiiinbsp;dum propter rudes etiam pingi taies Hiftoriæ fculpi poftiint non folùm ii^P4nbsp;tisædibuSjlèdin publicis locis. Vt ficutolim décrétarerumpublicarumnbsp;GO loco proponebantur, Ita rudes vbiqueadmoneantur falutisluæ bencfick^^l,:nbsp;Dei pnarum,quæ peccatoribus inflidç lunt,amp; fi quæ alia ad ædificatioflC^

Sed inquies,fi tanta piduraru'm 5c imaginum eft vtilitas,cur tanto ftudio yi' amp; Prophetis prohibentur amp; damnantur ? Relpo^ Mofes amp; Prophetænbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;P

de imaginib. ad eum finem conditis, vtadorarentur amp;per illam adorationy^ii us crederetur coli. Sicut mamfeftum teftimonium eft in lecundo præcepto« j^inbsp;adorabis neque coles ca. QuiaegolumDeustuus. Sic in Deut. dicitMok^.^p,nbsp;nus locutus eft vobis,voccm eius audiu iftis, fimiktudinem vidiftis nullam-.ynbsp;ceretisvobisimaginem quam adorarctis. Ergo vicium omneeft in adoral j;,nbsp;cuku,qui non hgno,non lapidi,non auro,non argento, ledipfi Deocondit^^^J,,nbsp;betur. Adoratioigiturfi abfit,poteft imaginum, fient literarum, vfuseire,lt;li^.j,(i!nbsp;monent nosrerum amp; res quafi repræfcntant. Euangelia cxponuntHiftotki^^^ nbsp;fti. Lexamp;Prophetævoluntatem Dei nobis exponunt. Sed quis ideochaknbsp;ofculatur ? Q^iseasadorat? Quisputat Deum coli,fi coram SanélisBibkn^j-cumbat ? Alius earum eft vfus,vt legantur,vtedoccamurdevoluntatePc*^i-i,-ciamusearn. Hieigiturnalcituraliaimaginumdifferentia. Quçdam emknbsp;daces amp; fcandalofefuht. SicutBarbaræ ,Margarethæ, Georgij, Chrik^ii'nbsp;Catharinæ, amp;c. Hæ quia mendaces funt. (Nam quoS referunt nunquami^nbsp;ra fuerunt) abijciendæ funt.

DE CONSILIIS. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;525

Suntenim tantum ad Idolatriam confiôtæ. Sicutîgitur mcndaceslibriabijciun-tur,quodetiamfi diu eos legas,nihil nifi mendaciaIcgas. Ita quoqueharum ima-ginum nullus eft vfus. Non autemfatis eftadmonerc quid lint mendaces. Sed propter fcandalum pænitus tollendæ funt. In quem vlum enim alTeruantur ?nbsp;Qpin potius lient nemo domi fuælcandalofas piôluras ferre debet. Ita maximenbsp;lt;:xpublicis Ecclelijs eijciendæfuntinquibus omniaadædilicationemleruircde-^ntquidqmddicitur feribitur, canitur, pingitur,fculpitur. In Summa^quid-quid videtur amp; auditur. Ac habenda eft in hac re pofteritatis rationbsp;cuiiftainfcandalumamp;ruinamelïèpolTunt. Sicutexem.

pla extant in Sacris Hiftorijs vbi etiam bonæ res cùm in fcandalum abijlïcnt a-biedæ funt. Sicut æ.

ET CONSILIIS,EX TOM. I. FOL, de ILLO CHRISTI DICTOnbsp;Vadç y rende , relin^uenbsp;omnia, amp;c.

P)Omînushociplb,quod docet vendereamp; rclinquereomnia,conceJ dit, imô præcipit quærere 8c polfidere omnia.

^onenimpoteris vendere autrelinquere, nifiquodiuftèacquiefîerisamp; . Alioqui dicioportuit, omnia elfereddendaamp;reftituenda,cctifurta,ra-

Manifèftum eft, in lècunda Tabula præcipi, omnia quærere amp; polfidere, vtk 1 eft tuum, non alienum habeas,feu (vtPaulusait) laborerquiliber,nbsp;^quot;'^^beatquoddetegenti.

7 nbsp;nbsp;nbsp;ËtiplePaulusquærebatmanuum opère viôlum,amp;polfidebatfuum.

bul3gt; reftautem quodChriftusnonveneratfoluerelegemlècundæta, î ^^^^gisconfîrmare.

lato d' Magiftratum amp;lurapolitiævbiqueconfirmât,etiam coramPL »0 5:1^2tumeft tibidefuper.

Don quot;æ^^ficuniigitureft,quodMonachiputant,ChriftiEuangeIiumlèruari 11 cnbsp;nbsp;nbsp;^^cundam rabulam clibatu amp; pauperrate contemnant.

amp;rel; ^^^^^Hypocrifis 8c mendaciuminfigne, quodprætcxunr,felevendere 'lt;iuere omnia.

vtteftar ^P^^^^^'^nimviuerecos, vel dedans per alios, vel acquifitisperlêiplo% ^rres amp; experientia.

'l'iunt nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;bibunt,veftiunt,habitant,certènon venduntnecrelin-

muni nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;P^upettatem, feu relinquere omnia,faciuntidem quodin com-

* polfidere. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Hoc eft

3X4 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;de'consiliis.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;..

15 Hoc eftfuauilïîmunl relinquere propria modica amp; incerta amp; pere aliéna plurima amp;certiflima,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,

ié nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ChriftusautemdicitjVendendaamp;relinquendaefïè omnia propH^j

17 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'ïgitur fi monaftico fenfu volent relinquere amp;vendere omnia, opo^^ .

exire de hoc mundo. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tir;

1S nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Imo exire oportet illuc,vbi nonviuitur,editur,bibitur jVeftiwrj*^*

turjVtficvercomniarelinquant. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp; jj,)!'

19 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Nam vita,feu quodviuis,edis,bibiSjVeftis,locus,horaamp;fimin25^

vteriSjtuafuntipfovfu. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;. 7|i('

Z O nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Si verb tua non funt, iam fur autlatro es,aliéna vorans,amp;pro

pans. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp; .nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;pli,

, Zi CHriftus loquitur de relinquendis amp; vendendis omnibusprop^^^^ mam tabulam, leu confeflionem amp; caufam publicam fidei.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;j|;i5

lorum, vendendus eft Ager,relinquenda amp; amittendafunt omnia, x^ Tunc enim quod in fecunda tabula lufte habes amp; polfidcspronbsp;propter primam Tabulam, id eft, vita.m æternam, eft hilariter admi trendingnbsp;2,4 Extra caulam primæ tabulæ, leu confelfionis,funtomniaparandbnbsp;uanda,defendenda,adminiftranda.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.v

X 5 Quia tenemur tabulæ lècundæ obedire, id eft, lure diuino amp; pus amp; hanc vitam fouere,alere, tueri, adminiftrare.

x6 Extra caufam primæ Tabulæ,feu confelfionis,fiquisfuis nonpt^^L fidenibegat, amp; eft infideli detcrior. Et Chriftus: Non leparet horao,qü05^nbsp;coniunxit.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;J

Hoceft, ita relinqueudofuos amp;vendcndofua, fimulvItraTabu^^ ¦ cundam, peccatamp; in primam. .

x8 Sicontràj quiincaulaDeinon dixeriradfejfuoSjfua,Nelciovo5) j foliim legem primæ tabulæ, fed necfecundælèruat.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;j,}!

X9 Qui contra Deum iniufte tenet, vocanteTabuiaprima,quodàD^ ; bet,amp;iuftèpolfider,præcipientetabulalècunda.

30 ExtracaulamconfelfioniSjChriftianuseftciuishuiusmundi,deb2^ , cere amp; ferre, quæ funtfuæ ciuiratis,iuxtaTabulam lecundam.

5t nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Sinunc latro aut Fur tibi viminferre,velfurarivolet,eóquodtu

fi:ianuses,hîcrcfiftendum eft malo, fi vis piusciuis eflehuiusmundi. nbsp;nbsp;nbsp;. . [jpi

5X nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^ia ficut Magiftratus iplercfiftit, cuiuSraembrumes jitapræciP*

33 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ita fi latro in itinere te occidere volet propter Chriftum, debes te

dere,etiamfioccidendusfitille. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.

3 7 Magiftratus enim non eft latro aut fur, rapicns corpus, vxorem amp; rem priuatam, led contra fures amp; latrones hæc o mniadefendit.

3S Quare Magiftratus, fine prophani J fiue impij J norifüntcontrâillt;^ fiobilcum amp;pro nobis, in lècunda tabula.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;jpii'

. DE CONS IL I IS. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;5X5

Î9 Summa^ Magiftratus qualis qualisfit^præcipitfèmperamp;vbiquepacem feruariinterlubditos, cuiuscunquefintreligionis.

41 HÎC ft non volunt melioribus informari, habet locum dodrina Chrifti, Vade, vende, relinque, cede, perde omnia, etiam ipfam Animam.

47 Sicut non habemus aliam quandam tabulant fecundam, propterquam hceretcontraiftam priorem agerc.

43 Tabulaenimlecunda,licutamp;magiftratus,pertinentadhancvitammun_ ^i3*^iuinitusdati amp;conftitui*

49 Ideo ncrftrum non eft, imo prohibitum eft,diffipare magiftratus amp; poli-fwsaDeo ordinataspropria temerirate.

* nbsp;nbsp;nbsp;V Videns eft, Papam non efle MagiftraturnjOeque Ecclefiafticum nequc

51 Tresenim Hierarchias ordinauitDeus contraDiabolum,fcilicetOeco_ nomiam, politiam amp; Ecclefiam.

53 nbsp;nbsp;nbsp;Ecclefiafticum non elfe conuincit,quodEuangelium damnat,amp; concul.

?4 Politicum non effe conuincit, quod Iuraciuiliafibifubiecit,ficutamp;E-iiangelium.

55 Oeconomicum non effe conuincit, quod nuptiasamp;coniugiumprohi. ®^hquibuslibitum eft, non tantùm facerdotibus.

5^ nbsp;nbsp;nbsp;Sedeftilludmonftrum, de quo Daniel dicit quodaduerlaturomni Deo,

57 Et quod Paulus Danielis verba fecutus, vocat aduerfarium Dei, homL nempcccati,filiuniperditionis.

^Oftri (krmani vocant OScertroIff / quod Græci, ft fortenotumillis fuiftet, dixiftcnt «gJCToAvxtip.

Vi animal lupus eft quidem, fedàDæmonearreptus lacerat omnia, amp; abitur omnibus venabulis amp;armis.

® , ¦^^4^od opprimendum neceflarius eft coftcurfus omrlium pagorumamp; ®Ppidorura, fingulorum amp; omnium virorum, etiamfi fictandem euadat.

' Necefth cexpedtandaludicisfentcntiaj autcorifilij autoritas,fed expen-g^n'^^præfenscalamitas amp;. nccefsitas.

Qu^odfilæfusaliquisfueritperhocmonftium,dumoccidendumpcdè-^uitur,nullaconfcientia perfecutionis tenetur, fed poenitentia de non occifo,.

Nec eft hic curandum.fi Iudex aut rufticusin paso hoc Animal iûbeat dimitti, vel etiam defcndat.

de CONSiLtîSv nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;j

^5 Quodfiludcxamp;rufticiàperfêciitoribusiftiusmonftrioccidenturin^^ fotumultu, nihil iniuriæeisillatumeft.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,

é 6 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ita ,fi Papabellum mouerit, refîftendum eft ei fîcutmonftro furioio

67 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Non enim eft Epifeopus, neque Hæreticus, neque priRceps,nequety'^''

6S Ncg curandum, fihabet millitanteslîbiprihcipes,reges,velipfoseti^ CæfareSjtituloEcclcfiæincantatos.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;t

ternadamnationeexpedet. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.

7Z Primô,quôdfueruntamp;funt horainesin Scripturisindodilfimiamp;^ gentilfimi, quod têftantur eorum décréta amp; Epiftolæ.

y nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Neque enim ex toto corpore PapifticiIuris amp; Epiftolarum difeerep*^^

71) nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Iudex cupiditate amp; alijs prauisaffeôfibuscaptus,neceirariôiudicâ'^^' j

76 nbsp;nbsp;nbsp;HocipfîIurillæfatentur,DecretaPapægraueolere ambitionemamp;^' I

7 s Nulla decretaliseft, quæ non in principio,medio 8c finehorrendis Iphemijs arrogetdominiumEcclcfiæ,amp;pcrhocrerumomnium.

7 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Secundo, Eft etiam ideo impolfibile, quia vitra Scripturam nihil p®

condi, velde fide, vel demoribus, adlalutem nccelfarium. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;jj,

80 Sed quæ Cæfar vel abus quicunque princeps de haevitaordin^^j dem non pertinent, fedfuntpro hoc mundo necellaria.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;m.

Si nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Tertio, Eft ideo impoflîbile,quodPapæ nullum iushabent leges co

di, nequeEcclefiafticas, nequeciuiles, neque Oeconomicas. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.

Si PræcepitenimChriftusper Apoftolos, quodamp;excmplopropd® uitfubPilato, obediremagiftratibus,vtnotumeft.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;jju*

Hoc cùm feruarint omnes primitiuæEcclefiæ,EpifcopiScFidd^^j amp;vnusPapaaufuseftconculcare.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;gpo-

54 nbsp;nbsp;nbsp;Nec cogitât belua Arótolycus ,quod non eft Rex, nec gubernato*

prçtarijamp;Ecclefiamextinguere. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.

S 8 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Sic aufus eft, patriam poteftatem tollere, data licentia libcris c

8 9 nbsp;nbsp;nbsp;Similiter contra Paulum, licere defererc parentes, amp; monaferiumi'ngre.

nira facit rcligiofos fieri. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'

V jj Supererogatio operum mifencordiæ ,Luc. 6, Omni petcnti te, tribue. Compefcereluramentum amp; verbum ociofum, Matth, ix. Deomnio.nbsp;Nonlurareomnino.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;;

Siteoculustuusfcandalizar, ^^icianbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;operari, ne fiamusHypocrjtæ,Matth.7. cap. Attendite ,ne iu-

^ypo quod doces., Matt, z 3. cap. Dicunt amp; non faciunt, Ideo confulit P^^tnoeijcietrabemdeoculotuo.

^oneife follicitum de vilt;ftu,Matt. 6. cap.Nolite lollicideftedicentes: Xjj^ tianducabimus ?nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;. .

.^^^^eptio traterna,Matt. iS.cap.Sipeccaueritfratertuus, vadeamp;corxL ^ntcrte,amp;c.

tarnen intelligitur de peccatis venialibus,nam demortaJi eft ^^rtept'^^nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nonad lemper fcilicet, dum videbitur elfe vtilis

Ptob^^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;vulgatiifima PapÆ amp; Sophiftarumnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ita recepta,.vt etiâm

lofianneHufSjineoipfoLibrOjOb quernpaffuseftignem, k S j^'^'^'^^^^^*^tteaomnia,Cap. 7.

^.Sorbonain fuo Decreto aduerfus Lutherum damnatumdilt;ftat,efre ^tatiua nimis Chriftianæ religioniSjfi pro præcepristeneri oporteat. Hinenbsp;Ee ijnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;illaFa-

5iS nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DE CON SIL I ÎS.

ilia, Famofa apud cos difputatio, Vtrum lex xMofi fit grauiorvcl Euangelij ? Etd^ ccrnuntviritanti,fanèfapientilfimèinhuncmodurn.

Lex ScEuangelium, quo ad grauitatem,habentfeadinuiccnij ficutexccden-tia amp; excefla, nam quo adabrogationem cçremoniaruni,Euangelium eftftcibuS fed quo ad prohibitionemanimi, Euangelium eftgrauius,quialexmanunijbnbsp;uangelium prohiber animumjVtdicit Magiftei lib.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DiftinóL 40.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.

HIc difcCjfraterChriftiane, quantùmdebeasdoârinæhuic (gratia Dei) hoc» cu^o reparatæ. Nam quid ( rogo ) facit nobis reiiquum, tandem de ipfonbsp;feu Decalogo quoque ( vt de Chrifto taceam ) hæc Theologia Pharifaica ?

In perpetuam rei mcmoriam, maxime verb in redemptorisgloriarn, ifta W, memori mente feruanda amp;exaggeranda aduerfus impudentiflimos rabulas,P'Pjnbsp;fticæ abominationisdefenfores. Exhisenim intelligjSjquid vouerintviridhp^nbsp;fedi Monachi amp; facerdotes, dum Confilia ( id eft Dei prçcepta ) primonbsp;fariaChriftiano adfalutem docerent. Deinde noua idolatria in traditionesn 'nbsp;manas imo Dçmoniacas doótrinas deformata, vouèrent. Nam pr.TCcptaDci'nbsp;cere confilia, nonne eft Humana traditio, imo horribilis amp;diabolicablafphe^nbsp;PI.114, Animanoftraficutauisereptaeft,delaqueoaucupiSjlaqueuscontf^finbsp;cft,amp; nos liberati fumus. Hoc fecit adiutorium noftrum in nomine Domiob^lnbsp;fecit cóelum amp; terram.

¦ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;' D E V O C A B V L O.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i

Tom. 1. Icncnf. fol. Enarrar. Epift. EtEuang. Euangeft«*?^' verbum gràtiæ,vitæ amp;c falutis, verbum iufticiæ amp; pacis ,omninö contrariuö 2nbsp;amp; tarnen fimul confonantiftimum, quod latine dicitur, bonum nunciuin/^^p,nbsp;man. i o. Quara pulchri. pedes Euangêlizantium, prædicantium pacemnbsp;nunciantiumbona.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;¦nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;..jii,

Tom. X. lenenf. fol. 64. Pfal. 5. Euangelizareóft latum,iucun^ fuaue, bonum verbum nunciare, quod Jeranenu Ebræisdaximus fignificarC,,jj,nbsp;turn aurem verbum aliud non cft, quamremifliopeccatorum, multi tu do'nbsp;cordiæDei,conIbIatio triftisconfeientiæ.

QV I D $ I T. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,

Tom. 3. fol. 303, Elai. cap. 2. Eftccrtadoôlrina,inquatutbnituni fcientiæ,amp; offert propici um Deum amp; fauentem,qui filiumfuum çtcrnuiunbsp;in mortem dédit pro inundi vita, vtnÔs peccatoreshabeamus reinilfiont'iquot; P y,nbsp;torum per pretium fanguiniseius,aciufticiam ac vitam æternam per virt*^*:^nbsp;furredionis cius. Item,Vidoriam mundi,peccati,mortis,Satanæ amp; infeti' ^^,,1nbsp;quia promittit amp; offert omnibus Euangelium,ideoGentespcccatorumnbsp;confeientia vexatæ accurrunt,læti amplcduntur, 8i. accipiunt Thafaurosd'nbsp;raifericordia?, quos verbum oftendit, amp; fides in verbum acçipit.

Tom. 4.lenenf. fol. 27. Gai. ca. 1. Eft ergoEuai^eliurndodrinat^^J^gei' nullam legem adraittit. O qui hîc benè diftinguere noftet,ne in Euang»:^^nbsp;quærcret,fcdid abillatamlongèdifcerneret,quàmdiftatclum àterra.nbsp;tia ilia in fe facilis, certa amp; plana eft, fed nobis difficilis, imó ferè incoinp'^^[,ei''nbsp;biliseft,* Facile quidem dixçris Euangelium nihil aliud efte, quàm reuel^fnbsp;Filij Dei, quàmcognitionem îefu Chrifti,non eftereuelationein autcogn'Cjjî'''nbsp;legis. Sed in agone conicientiæ, amp; in Ipfa praxi, hoc certo ftatiiere, eft dinbsp;{iamexcrcitatiffimis.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;5i3^'

DEEVANGELIO. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;32^

SiautemEuangcliumicuelarioFili) Dei cft,vt Paulush cdefinit, tunccertè non accufat amp;c peiterrefacit confcientias, non minatur mortem amp; in delperatio.nbsp;ncm adducit, vt lex facit, fed eit doótrina de Chrifto, qui certè neq; lex, neq; opusnbsp;eitjfed noftra iuiticia, fapientia,fanótificatioamp;redemptio, i. Cor. i. Qiian.nbsp;quarn hoc meridianaluce clarius lit, tarnen tanta luit Papiftarum dementia amp; cæ-titaSjVtexEuangclio legem Charitatis,exChriitolegislatorem fecerinr, qui gra_nbsp;niorapræceptatulerit,quamMofes ipfe. ScdEuangeliumdocct,Chriliuin nonnbsp;venifle,vtterretnouamlegem,amp; traderetpræceptademoribus, fedideo veniiTenbsp;dicit, vt hoftia fieret pro peccatis totius mundi, quodq; reinittantui nobis peccatanbsp;amp;donetur vita æterna, propter ipfum, non propter operalegis, aut noitramiu-fticiam. De hoc inæihinabilithæfauro, nobis gratisdonato,proprièEuangeli.nbsp;Umconcionatur. Quare doôtrinægenuseit,quodnondiciturautacquiriturvllonbsp;ftudio,diligentiaautfapientiahominum,autlegeetiamdiuina,ledperDcui'n ip.nbsp;fum, vtPaulus hic ait, reuelatur, primùm externo verbo, deinde intus per Spiri.nbsp;tum. Eftitaq;Euangelium,verbum diuinum,quoddeclodeicendit, amp;pernbsp;S.S. reuelatur,qui ad hocmiifus eit. Sic tarnen vt verbum externum præcedat.

Toin. 3. lenenf. fol. 70. Sæpehocdidtumeit, Deum bis tantum manifeito tellimonio, ôtvocepalàmde clo fonante, tradidiife verbum lu um, quodcertônbsp;fcircnt homines elfedoólrinam diuinitus pateladam. Semel,cùm populo Ifraclnbsp;Ôtlegem tradidit, amp; politiam peculiarem infiituit. Iterum,cùm miflb vifibilitcrnbsp;SpirituSanôlo,per Apoftolos Euangeliumin omnemgentiumlinguasfpargerenbsp;cpit. Edi enim amp;aliàscumpatribus, Adam,Noha, Abraham,Ifâàc,Iacob,a-deoqi amp;per illos alijslocutuseft,vs(p ad Mofen, tarnen id non eftfadtumeiuf.nbsp;modialiquamanifeita, in omnium oculos incurrente Ipecie feu pompa, amp; publice de clo fonante vocc,fed priuatim Patribus oficnfa fpecie, verbum fuum fonannbsp;te,tanquam luceipforum cordibus affulfit, amp;perminifteriumvocis eorundemnbsp;etiamin alios fparfit,qui eosaudierunt, vtpaterBaptiftæZachaiiasinquit, ficutnbsp;locutuseilperosSandorum Prophetarum,inde vsq; ab initio. Quemadinodumnbsp;amp;hodicperininifterium vocishumanæ nobis loquitur. Namvniuerlummini_nbsp;fteriuminEcclefiaomnibustemporibusmundi, nihil aliud eit, quàm perpetuumnbsp;quoddam teftimonium, amp; propagatio illius cocleftis vocis, quam lemel Deus voluit manifeftisfign is palam cderc.

Harum duarum concionum prior, quando amp;quomodopromulgatafir,in HiftoriaExodi. xo. Dcfcribitur.

Præterhancaltcraconcio publice édita eft, diuinitus miftbSpirituSanóio, poft refurredlonem Chrifti, amp;nouiflimumPafcha, diequinquagefimo, multonbsp;auguftioreamp;magismirandofpeótacu'.o. Hîcenim Spiritus Sanctus vifiblli fpecienbsp;confpeótuseft, vtdiciturAét. x. Tanquam vehcmentis flatus de clo, implensnbsp;totaradomum,in quavna erant Apoftoli ,inquibusconfpedtæfunt,tanquam Lnbsp;gneædiuifælinguæ, ita vtinfideret fingulis eorum, amp; cunótirepletiSpirituSari-fto, inciperent loqui alijs li nguis.

Hæc miranda amp; verb gloriofti opera teftabantur Spiritum Sanótum adefle concionibus Apoftolorum, tam potenter, tantaqueefficacia,vtquodattinetadnbsp;illamexternam gloriam, quæ tunc conlpiciebatur, nihil vnquamfimilevideritnbsp;Ecclefia. Nam hæc reuera eriam mundo fuerunt miranda, loqui tot gentium lin-guis homines ludæos, quibuscum gentibusnulla commerciafueranr,amp; taccrenbsp;inufitataSrimpoifibilia natilræhominum. Hæcnunc nonfimiliterconfpiciun.nbsp;turgeri m Ecclelîa. Etfî enim Deus fcmpervult propagari, hanc ipfam dodtrinamnbsp;Ee iij Euange-

530 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DEEVANGELIO.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i

Euangelij, quam tunc fparferuntApoftoli, tarnen non vult id fieri nouisini^'*' lis,palàindecloeditis,fedfatiseifuit,his duabus inanifeftis amp; confpicubr^^^',nbsp;lationibusdeclofonafTe. Etfihis etiam annumeraripoteft illaadrnirandar^ (nbsp;uelatio,quafe totadiuinitas palam oftendir,fonantevoccæterni PatrisdeCho^^^nbsp;filio,cum ßaptizaretur in Iordane,Item,cùm in monte cum eo colloqucrentupnbsp;les amp; Elias, fed hæc non à to ta multitudine,fedpaucioribus teftib. coiifpelt;^l2W'

Ethanepofteriorem manifefiam Euangclij reuelationem ideo fieriopor^;^ quiaantea voce amp; fcriptis Prophetarumprædiâum erat,Deum fparfurunid^nbsp;totum orbcmterrarum, hanc nouain lucem doCtrinæ de Chrifio. Nunep?nbsp;quam hæc prolata amp; patefada efi non vult Deus aliqua noua rcuelationcnbsp;nbsp;nbsp;|

de clo loqui, aut aliudgenusdoârinætradere. Scdhïccritquafitertiusamp;P^ ' ftremusaduSjCummanitefto aduentu,adiudiciumfepalàmofi;endetconip/^Ùnbsp;dum omnibus creaturis, in gloria amp; maieftate diuina,vbi non erit opusnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;I

Tom. 4. Icnenf. fol. 91. Galat, cap. 3. Ex his confiât dodriö^*^ uangelij omnium iucundifllmam, amp;vbcrrimisconfolationibusplenain,n^*'':jf,nbsp;cionari de noftris aut legis operibus, led de incompræhenfîbili amp; ineftabilinbsp;ricordia amp; charitate Deierganos indignos amp; perditos homines, Quodw^ 4nbsp;ciim videret milericors Patcr,nos maledióHone legis opprimi,amp; itafubeat^ , nbsp;vtnoftrisviribusnunquampotueramusexeaiiberari, mileritvnigenitiunnbsp;in mundum,acconieceritineum omnia omnium peccata,diccns. Tu fis ynbsp;le negator, Paulus ille perfecutor,blafphemus amp; violentus, Dauid ille adiih^JLnbsp;cator illequicomcditpomuminParadyfOjLatroillein cruce,inlumraa,tu(p*j',nbsp;fona,quæfeceritomniumhominumpeccata, cogita ergo vtfoluas, {inbsp;tisfacias. Ibi lex venit amp;dicit, inuenio ilium peccatorem quidcmtal^.^,nbsp;fufcepcrit omnium hominum peccatain le, amp; nullum prætereapeccatüin'''^nbsp;nifiinillo,ergomoriaturincruce, Atqueitainuaditeumamp;occidit,nbsp;totus munduspurgatus amp; expiatus eft ab omnibus peccatis, ergo eriamnbsp;à morte 8c omnibus malis. Sublatis verb peccato amp; morte per vnuindw^^*nbsp;minem,Deus nihil aliud videret amplius in toto mundo,præfertiinfi^*^^nbsp;quam mcram piirgationcm amp; iufticiam. Et fi quæ peccati rtliquix rem^inbsp;tarnen præillo Sole Chrifto, Deus eas non ccrncret.

ltaoportetnosmaghificare,articulumiufticiæ Chriftianæcontra legis amp; o-perum, quanquam nulla vox aut eloquent ia fit, quæ digncpofli*^*-ji,inbsp;pere, multo minus eloqui eius rnagnitudinem. Quareargumentumnbsp;Paulus tradatjpotentiftimum Sefummum omnium eft contraomnest^^y^'nbsp;legis. Continet enim hanc inuidam amp; irrefragabilcm Antithefin, vinbsp;Si peccata totius mundi funt in illo vno hominc Icfu Chrifto,tuninonnbsp;mundo. Si autem non funt iniplb, funt adhuern mundo. Item:nbsp;iplefadus eft reus omnium peccatorum quæ nosomnescommifimiis, E feJnbsp;abfoluti fumus,ab omnibus peccatis,fed non per nos, noftra operaautnbsp;per ipfum. Si verb eft innocens, amp; non poftatpeccata noftra, portamus^^^jinnbsp;amp;incismoriemuramp;damnabimur. SedDeogratia,quidedit nobis vinbsp;perDominumnoftrumlefumChriftum. Amen.

DE EV ANGE LI o. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;331

Tom. 4. fol. iij. cap. 3. Galat. Qi^otquot iuftificantur non propter ob_ fcruationemlegis humanæ autdiuinæiuftihcantutjledpropterChriftum,qui o_nbsp;Dines leges in vniuerfum abrogauit. Hunc vnicum proponit nobis Euangeliumnbsp;placatorem ira- Dei per Sanguineni proprium ScSaluatorem^in quem nilicreda-turjnonlâluabiturIudæuspeiTcgem,non perordinem Monachus,non perlapiennbsp;fiam Gcntilis, non per politicara aut OeconomicamiufticiamMagiftratus^autnbsp;Dcrus,nonperobcdientiamferuusamp;ancillajamp;c.

^one^notiimrationi. Tom. 3. fol. 4x9. Elai. cap. 54 Euangelium eft Ciufmodidoârinaj quæ non ficut doólrina legis àrationeintelligifur,ledplanènbsp;aiuidet à ratione. Nam remiflionem peccatorum, propter alienum meritum,nbsp;itcmyufticiam alienam,ratio capere non poteft .Ac ne in Sandis quidem hæc co_nbsp;gnitio lads firma eft. Quanquamenim fiduciamoperum amp;fuperftitionem dam_nbsp;J tarnen non poflumus earn penitus eijeere animo. led eft quafî innata car-^^peftis,quævehementiusSpiritum vexât, quàm vllalibido carnem. Hue acce_nbsp;^Dntconfuetudo amp; inftitutio,quôdnon folùm nati ,led faóli amp; inftituti adfuper_nbsp;inonemlubPapafumus. HuicquiaaduerfaturEuangelium,amp; damnatomnemnbsp;^uciamcxtraChriftum. Ideo pauciflîmos inuenitdifcipulos, contradiciturnbsp;mundo.

J Item,de Seruo arbit. Tort). 3. fiol. i 1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Oftende mihi în vniuerfo genere

ortaliuin vnum,litilleomnium Sanótilfimus iuftiffimus cui vnquam in men-Diveneritjhancefleviamadiufticiam amp;falutem,Icilicct credere in eum, qui fit , ?^eusamp;homo,propcccatishominümmortuusamp;fufcitatusj amp; collocatusnbsp;banc iram Dci,quam Paulus hîc reuclari dec-bac ¦ fnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Vide ludæos tot fignis, tot Prophetis, alfiduc eruditos^ quid de

loar nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;non modo non receperunt,lcd ita oderunt,vt nulla natio lub c-

ad adflidlos. Tom. 4. fol. 304. Matth, cap. 9. Confide fibre-^^^^^^'^^peccatatua. Hoc verbo Chrirtus leipfumpingit,qualisfit. Eteft J, coratioverècbaraéferanimieins. Etexcordisabundantiaoseiusloquitur,fdnbsp;J^egquotj affedus eins omnimodus fit,Remittere libenrerpeccata, amp;liberareànbsp;adflidi funt amp; talibus indigent. Non adPharifæosnbsp;DiilTnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;(quorum ibi magna copia fuit) Namiliinonegcntre_

viuu ^^^^^.^P^^^^^^^ciguenda eft natura Humana. Quidam funtlccuri amp; in pace E.tvbiiftanbsp;nihil rcdedoceri autdifei poteft. QiiiaChriftus amp;fuum verbumnbsp;Jex,minæ, terror, amp;c. adfecuros folùm. Imoilli,qui

Licet verum fit, quodfecuris amp; impiis fit nimis Vol^^nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Errantigitur vtrique, qui legem

^Dt luper omneshomines, fiuc fint fecuri, fine aftlidi,ponerc. Etilliqui Ee iiij volunt

'DB EVANGELIC. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'

voluntEuangeliutnluperoraiiespi'oferre, Sic cniiti confundentur nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;¦

gelium maximis malis. Nainita fitvt pij quiEuangelio confolandifuntj^^'ï' crucifigantur. Etimpij,qui lege funt terrendi,Euangelio indurentur,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Çr

rc Paulus docet Timotheuin, vrrcôtè lècet verbumDeijficuthîcChriftusW*: ! ¦quiEuangelium adflidoParalyticoolferq Pharilæos autem arguit blalpb^^'^-amp; malos. Quid (air) malacogitatis? NondicitParalytico,Curinalècogiws^'*'nbsp;NecPhariEeisdicitjConhditCjamp;c. Optinièlècans verbum Dei.

Kanlunt,qui hocdifcrinien obferuant. Nam fub papatu omnia ifta confufiflima. Ideo etiam non potuerunt docere, quid efletfides amp;nbsp;quomodo différant, aut diftinguenda lint, ficut nec hodie no lin Pharifæi,Pap* inbsp;amp; alij Hæretici. Amplificanda itaque luntifta verbaChriftiimmenlæ fuaiiiti*!nbsp;PrimoFili (inquit) Filium vocat,qucmpcccatoremdefinit,dicens,peccaôtHnbsp;amp;c. Qi^omodoeftfilius,quipeccatoreft^ Quisiftaconcorder? Legilla,Ph*/nbsp;lophus, Monachus, ratio ? Omnes definient elfe impolfibilia, Filium dicinbsp;catorein elfe fimul amp; lèmel.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;

Atfidcsitaconcordat,quodpeccatoreftduplex. Peccatorafiliâusamp;tf^j, latus,à pcccato cupiens elfe liber,ellfilius. Peccatorlècurusamp;peccatu®*nbsp;agnofcens, led i ultus fibi vilus,eft hollis amp; Diabolus,illc erigitur,ifte arguitut-

Item : Tom. 4. lenenf. fol. 454. inPfal. 7. Grad. Qui habent cor um, hoc eft, cor tenerrimum, fineollîbus duricie, ac merain pulpam carorS^nbsp;non funt lege occidendi,fedviuificandi amp;erigendi alterododtnnægénéré,^'*.nbsp;Spiritus Sanôlushîcvocatrifumamp;ouationem,ncmpe Euangelio. Hoc eftlquot; 1nbsp;Paulus monet de verbo rcCtè fecando, vt duris dura, fradtis autem amp; mollil^^|,.|nbsp;4ia proponantur, vt qui fine tiinorcfunt,fccuriincipiantninere,quiautcmp' |nbsp;latis timoré opprelfi funr,incipiantfidere amp;fperare.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;il

Hæc fatis vulgata eft differentia legis amp; Euangclij, fed vfu tarnen nonft^' gataeft. Sicenim fumus infirmi, vtfacilius fequamur fenfum de peccatonbsp;te, quàm iftum rifum amp; læticiam Euangclij. Nam,vtde medicanqnonft-'?^^nbsp;cellitur cor redemptione amp;vita donataperChriftum,ficutcorterreturvoo.Vnbsp;bulo legix, feu vna cogitatiuncula de peccato amp; iudicioDei. Hociiideacc*nbsp;quia hæc legis amp; Euaiigelij difierentia vfu non fatis poteftdilci. Scribita''l''|,,nbsp;dem amp; docetur,led corde non itafentitur, alioqui fieret, vt terri ta corda,nbsp;trilliciam animo eijeerent, quia vt audiuimus,ad taies pertinet vox rifus amp;nbsp;non vox terroris Sc trifticiæ.Sed lèntimushîc etiam aduerlarium Satanam,Q^Enbsp;lege accutilfimè nobifeum difputat, amp; ciufmodi vtitur argumcntis,quæfl%;nbsp;non polfumus. Fatcri enim cogimurnollra peccata, quæ etfi coramnbsp;nonnunquain tegimus, tarnen confeientia quafi mille telles, contra nos,pinbsp;ciat,nec patitur eorum obliuifci, aut ea tegi. Oritur itaque fæpe dubitatio^''nbsp;de Sanâis operibus,taceo deijs,quæ manifellèflagitiofa funt.

His tanquam aculeis mollia corda Satan transfigit amp; grauilfimè faJ'|j, tantùm ideo , quia dillinôlionem hanc, vlu amp; praxi non ita habeinus no^nbsp;ficuteftnobisIpeculatiuènota. Nam fipraxin habcremus,diftinguerenu*sinbsp;doôlrinam legis amp; Euangclij,item,interdifcipuloslegis amp;Euangclij, amp;nbsp;mus Satanam hoc modo. Q^od Satan tanquam inendax Spiritus, mennbsp;cordainuoluitamp;implicat. Siquidem vbi funt corda faxea, ca nonocci' gt;nbsp;palpatvt magisindurentur, ac impletpromilïîonib. amp; lpe,quæ ad taha(gt;1nbsp;pertinent. HæcSophifticafunr,confundunturenimmendaciterdolt;ftrinçg^ dnbsp;contràvbi cordaplus fatis funttcrrita,ibi erigendacrantpromilfionib. dei,^^*

turn maxime ca terrerè nintnr, amp; in hoe incumbit,vtianianteafradlosanimos pcnitusconterat. Laborandum itaque eft Chriftiano ^vtalTuefcatin cordefuonbsp;diftinôhonenihancpurèfaccrCjamp;Satanærefpondeat ; Abi Saran cum mendaeijsnbsp;tuis. Quando fum iine timoré Dei fecurus amp; durus, rum veni amp;inculcamihi legem, teaudiam libenter,nam is locus eft docendæ legis, Sed poftquam nunc cumnbsp;lege venis, quando cor meum iam ante morte amp;peccatopauefaótum eft, tenonnbsp;audiam. Noncnimad me pertinet tuado(ftrina,ledrilusamp;ouatio,nonterroramp;nbsp;®ors,Abiigituramp;c.

Sicrefpondendum erat terrenti Satanæ, fedexperimurcùmmaxinjèhocre-Iponfo opus erat, animum non pofte lie refpondere, vtcunquefæpe hæcaudiuerit. patio eft. Quia naturahter fit, vt plus nos terreat hiatus i nterni apertus, quàm cnbsp;Ium apertuiu exhilarct,vt plus trifticiæ aftèrat vna cogitatiode peccato noftro,nbsp;ftuamoiunesconcioncs feredemeritoChrifti. Quarefudandum eft,*vt praxinnbsp;nanclaltem aliquo modo difeamus, amp;nos erigamus hisvcrbis,quodfciiicct E-uangelium fit rims amp;ouatio, quæproprièpertinetadcaptiuos,hoceft,adfentien_nbsp;captiuitatem peccatiamp; mortis, ad cordacarnea,pauefadalenfuiræamp;iudicijnbsp;Hi funt ditcipuli, in quorum cordibusplantanduseftrifus,amp;quifoliau-mredebeant voeem exultationis in tabernaculisiuftorum, idque autoritateSpiri-tusSanfti^quam hie vcrficulus oftendit.

^etiamin-peteriTenamentopradicatnm. Tom. 3. lenenfi fol. 74. in præfât. rnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Mofesnontantùmlegestradit,(edcontinetetiampromifliones

U ttasinde ab initio Patribus de Filio Deiventuroincarnem. HæcparsinMo-upræcipuaeft, vndehoc difeitur,quodnatura non docet,nec ratio per feintelli.

iicut Icgis dodrinam aliquo modo pcrcipit,led diuinitus de cloreuelario-portuit,amp;voce Euangelij traditur, quod non proponit mandata, nee docetqua. esnoseireoporteat,fedproponitfuauiirimam voeem Dei ,promittentis nobis re_nbsp;^usionein peccatorum, amp;. bona æterna propter filium, atque hæc fide docet acci.nbsp;Fbquæcredatauditæpromilsioni, amp;canitaturcerra fiducia aduerlusomncstei-toresamp;tentationespeccati, mortis,Satanæ, amp;quot; inlerorum.

Hocilludefteximium amp;fingularein Scriptura Molaica, quodetiam nobis 6 ntibiisprodeftjamp; tàm ad nos,quàm ad ludxos pertinct. Altera pars fcilicet Ic.nbsp;S'suadicio,nobis nec data, ncc fcripta eft, ( cratenim lex aliunde nota ) fed hancnbsp;''^^^.^'^elutionemtotamcnteampleétamur, amp; Molen audiamus,proponen-dunbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^ulcilfimaspromilsioncs, quibus fiducia erga Deum in cordibus accen.

niifsi nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;benignitate dediftepro-

( multo ante promulgatam legem)delibcrandototo genere ^oapcccato amp;. morte per Filium,amp;c.

nef nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;eft lententia primæ promilsionis, cùm dicituradferpentem Ge-

ill' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ponam inter te amp; rnulicrcm,amp; inter fernen tuumacSemen

conterettibicaput,amp; tu mordebis calcanéum eius. Hîc audis illam Euangelij de Chrifto,promiftbtotigenerihumano,( non ra'ntiimnbsp;^^æisjlcupofteritati nafcituræ exprimisparentibus, videlicetventu'rum elfefe-quidelcto peccato, abolira morte, amp;concülcatä'piotej.nbsp;genus liberaret. Huic promifsionicrimcrederent A.nbsp;cius pofteri, hac fide à Deo receptiamp;falui faóti fu nt.

lcni æ^P^'*^tnifsio poftea clarius repetita eft, amp; traditaAbrahæGénefi li. In 'ttionbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;genres. Hæctùmfuitfecunda Euangelij inftau-

ft'U b /^^^Hfto nafeituro quidem ex Seminc Abrahæ, fed ira vt ciusbeneficium lu..nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nominatim intelligercturpertincrc adomnesgenres,SicutPaulus

534 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DE EVANGELIO.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.

His promiflîonibus agitatis à Patribus,additMofesipfemanifcftuin''^ nium deChrifto cùm ait adpopulum,Deut. i S. Prophetam lufcitabit^iP*^^,nbsp;minus ex fratribus tuis, hunc audietis,ficut poftulafti à Domino Deo tuoi^ ;nbsp;reb, amp;c. Et mox repctit verbaad ipfumfada. Et Dixit Dominus :nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^jys,

iufcitabo eis de medio fratrum Riorum, tanquam te, ôc dabo verba meain nbsp;nbsp;lj

amp; loquetur ad eos omnia, quæ præcipiamei, amp;quicunquenonaudierKV eius, quæ loquetur in nomine mto, ego depolcam ab illo. Hæc dare de Cnbsp;dicuntur,cuivniMolefuumminifteriumcedit. Nam alioqui ipfe folusaunbsp;dus erat. Et fignificat eum aliud nouum genus dodrinæ fparfurumjhunc/nbsp;audiri, videlicet iuxtapromifliones de ipfo tadas Patribus, in quibus etia®^ pj jnbsp;ditur vocatio gentium. Similes legunturpromiflioncs, amp; alibi innbsp;I trum, quas omnes poftea Prophetæ clarius enarrarunt, amp; Apoftoli eoruH*nbsp;monijs ad confirmandam dodrinam Euangelij fæpe vtuntur.

Tertinetadludæosi^Gentes. Tom. 4. lenenf. fol. 455 Pfalm 7* .yi Os noftrum erit plenum,non hoc tantùm fignificat^quôd ibi erit vox amp;nbsp;dam, led quod os fîmpliciter aliud nihil fonabit,quàmrifumamp;illasnbsp;confolationes. Sic lingua noftra, id eftprædicatio, erit plena exultationCjl^jifnbsp;totum minifteriumeritconfolatoriura. Hoc primum ludæocftdidum»^,nbsp;vlus ilîe primum olferendus fuitilli populo habend promifliones. lamnbsp;tes venir, quas etiamvocatadcommunioncm huiusrifus.'nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;jpÿ

Tune dicent inter Gentes, Magna fecit Dominus cum iftis. Gentes no^ 1 quæ naturaliter oderant amp; faftidiebant ludæos, nee quicquam minus Inbsp;gionem eorum poterant ferre. Hæ inquit,prædicato ifto rilu admirabuH . 1nbsp;prædicabuntmagnaliaDei. Hoc miraculum fcilicetefficietillerifuspr^^.nbsp;per os amp; linguam noftram. Porro Gentes hocnullo modo facerenr,nclt;if;nbsp;rent pro beneficio, nifi ipfi quoque eius beneficij elTent participes. Cûrnnbsp;Spiritus Sandus dicatnos prædicaturos amp; admiraturos hoc beneficium, v^jpfnbsp;captiuitads ludæorum, manifeftè fignificat,etiamhuius liberationisp^^^pjfnbsp;fore, ficut Chriftus in Euangelio dicit : Qui in nomine meo facit virtut^®jyiiinbsp;eft contra me, led pro me. Ad hunc modum dicit Gentes quoque, illam'^[yiinbsp;ptionem de morte amp; peccato prædicaturas elfe, ficut idem teftantur ali^r^^iiinbsp;omnium Prophetarum teftimonia. Zachar. 8. eft, quod decern viriel jinbsp;buslinguis Gentium, appræhendent fimbriam viri ludæi dicentes: Ibimii^nbsp;feum, audiuimus enim quoniara Deus vobifeum eft. Hie locusnbsp;Plalmovideturtranslcriptusefle. SicElai. x. Confluent ad montemPnbsp;omnes Gentes,amp; ibuntpopuli multi amp; dicent:Veniteafeendamusadnbsp;Domini, amp;addomumDeiIacob,amp;docebitnosviasfuas,amp;ambulabiu^^^nbsp;mitiseius,amp;c.

Hæc ad noftram confolationem pertinent, qui lècundum carnem ' J mus fernen Abrahæ, quod quanquampromiflîo nobis non fada eft, tam^^^ynbsp;quamimpletaeft,noseius reddimur participes, fed tarnen per ludæos,nbsp;dum promilfionis verba. In Seminetuobenedicentur omnes Gentes,nbsp;ftus, Salus ex ludæis eft. Certùm igitur eft nos Gentes, pertinere adiUa^nbsp;ptionem, etiamfi nobis non debebatur. Nobis enim non fuit promb*^nbsp;milèricordia contigit, per rifum ilium prædicatum , non fofùm innbsp;in Gentibus etiam , quæ prædicabunt amp; habebunt omnia cum pop^*

DEEVANGELIO. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;555'

Tromi^oEuangeUjeSigramita. Tom. 3. lenenf. fol. 517. A.mos ca. 3. Hoe enim eft difcrimen inter promiflioneslegis amp; Euangelij/iuod ifta quæ lex promit.nbsp;titjfubcertaconditionepromitrit, ficuttextus clarèdicit. Qui fecerithæcviuetinnbsp;cis. Honora patrem amp; matrem, vt fis longæuus fuperterram. Vbique enim an_nbsp;neftitconditionemnoftrorumoperum,ficutclarcapparetexzs. cap. Deut. Lnbsp;niôextotalege. Euangclmm autem, quæ promittit, gratis fine conditionevlliusnbsp;eperis promittit. Quare qui promiflîonem fide acCipit, earn certö conlèquitur,nbsp;impediente, neque præterita vita mala, necpræfenti S^futura infirmitate.nbsp;^iamifcricordiaDeiinChrifto nobis exhibita, certa amp; infallibiliscfi,eam cùmnbsp;oes intuetur per Chriftum, fine conditioneoperisaut dignitatis noftræ, accipitnbsp;^cttôquæpromittuntur.

O^nibits hominibus ennunciatur. Tom. 5. lenenfi foi. 511. loel. cap. Si. cutenimSoltotumorbem terrarum radijs fuis illuminât, fie omnibus hominibusnbsp;^f'nunciaturEuangelium,amp; vt maximènon omnes verbo credanr,tarnen ram im_nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,

P')squampijsannunciatur,hisvirtusDeicftadfalutem,ilIisiudicium. Videe. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;(

qo. Tom. 3. lenenf. fol. 386. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;(

^onomnesfufcipiuntEuangelium. Tom. 3. lenenl. fol. Efai. cap. 1. V-'Uerlale fignum, omnes Gentes, non ita eft intelligendum, quod omnes Gentes conuertendæ. Eaquidem eft Deivoluntas,reuelatainverbo,quodomnesnbsp;,^ualuos fieri, amp; ideo Euangelium in torum mundum Ipargitur, vt non fit locusnbsp;^uononfitprædicatioEuangelica. Sed quanquam non omnes accipiuntE.nbsp;£nbsp;nbsp;nbsp;iutn^ tarnen vbique aliqui conuertuntur. Neque enim fruftra prædicatur

T'otn« 4* lenen.fol. 14. Gab ca. i. din ^A^^^^^ææ^æcaulæ. D. Staupicium,tuncfummum virumamp;vicariumor-qua^nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;dicere. Hoc mihiinquit,placet,quodhæcdodrina

îcin nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;omnia foli Deo tribuit, hominibus nihil. Deoau.

tell^piuodluccclariuseft)nimiumgloriæ, bonitatis,amp;c. Attribui non po. doft vehementer tum me confolabatur amp; confirmabat. Et verum eft,nbsp;Euangelij adimere hominibus omnem gloriam fapientiam, iuftici.nbsp;^'^^^^^^^^¦^bcierelolicreatori,quiexnihiloomnia facit. Multôautemnbsp;P^ffu ^^J^ciere miniumDco,quàm hominibus. Ibi enim cum fiducia dicerenbsp;Iniôe'?nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ecclefia, Auguftinus amp; ahj dodores, item Petrus, Apollo,'

diuerfum doceant, tarnenmeadoólrinaefteiufmodi, ^^pienti gratiam Sc gloriam illuftrat amp; prædLcat,amp;omnium hominumnbsp;peccare non polfum,quianbsp;amp; hominibus, quod propriè amp; verc vtriufque competir.

tap. g^oriarn Dei,amp;aperit dolos Diaboli. Tom. 4. lenenf. fol. t6x. Gal. itnöfj ^^^^g^iiuæprædicatmilericordiamamp;gloriamDei, amp;detcgitmalici-

- ^^^^2boli, depingitque cum fuis coloribus, dctrahit ei laruam maiefta. mundo imponit. Hoc eft,oftendit omnescultus, religioneSjnbsp;^ibn^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Itemtraditionesdecælibatu ,decibis^ amp;c*

natn ^æ^dicant homines fe promcreri remiffionem pcccatorum, amp; vitam æter. f^iaboinbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;amp; doófrinas Dæmoniorum. Nulla igitur re plus irritatur

diteujj^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;c^nimauferteilaruamDei,amp;pro-

^onfçç, . ^3Ciciodverèeft,hoceft,DiabolumnonDeum. Quare impolfibile eft crucis florcnte Euangelio, vel certeDiabolus non eft redenbsp;cantùm leniter palpatus. Si vere pctitur, non quiefcit,fedincipicnbsp;tutnultuari amp; omnia perturbarc.

Tom. 4. lenenf. fol. 19. Gal. ca. t. Euangelium adfcrtomniabo'^ f^ ritualia amp; corporalia, nempe i-emiflîonempcccatorum,veramiufticiani,P^!'j^inbsp;cordis, amp; vitam ætcrnam. Deinde adfertlucem ôc indicium ccrtum,de 0®nbsp;dodrinis amp; vitægeneribus, approbat amp; confirmât politiam, Oeconomiaæ) ,nbsp;mnia vitæ genera,quæ diui nitus i nftituta amp; ordinata funt. Ext'rpat doólfi^'nbsp;roris,feditionis,confufîonis,amp;c. Eximitterrorempeccatiamp; mortis. jjnbsp;omnes infidias èc opera Diaboli detegit,amp;Dei beneficia acamoremetg^jj3,nbsp;Chrifto aperit. Quis (malum) hic furor eft? quod mundushocverbu®? 4nbsp;Euangclium æternæ confolationis, gratiæ falutis amp; vitæ æternæ, tam acerbe® |nbsp;tam Satanica rabie blalphemat èc perlèquitur.

Euangeliumnonconfundit. Tom. 4. lenenf. fol. Soz. loei. cap. 3' j],' confundeturpopulus meusin æternum. Habet hæcparticulainfignemnbsp;fin Euangelij amp; legis. luftificati fide inquitPaulus,pacerBhabemusapU^nbsp;per Dominum noftrum lefum Chriftum per quem etiam aditum habciu^nbsp;ad gratiam haue in qua ftamus. EtEphef. 3. Per Chriftumhabemusbç,^;nbsp;tem,amp;aditumcumfiduciaquæeft perfidem. EtEbræor. 4. Accedamusbnbsp;cumfiduciaadThronumgratiæ,vtaccipiamusrai{ericordiam,amp;grati3miOnbsp;mus, vt opportunum nobis contingatauxilium, QuiaenimEuangeliu^^ nnbsp;dit Chriftum Dei Filium,exvoluntatePatrisfalt;ftum viótimam amp;fatisfeei'^ÿnbsp;peccatis. Ideo animi noridubitant de Dei beneuolentia,nonpauent,nonC|nbsp;giuntaDeo,fpemomnem inDeimilericordiahabentpofitam. Sed t }lnbsp;cit? Oftendit quidem Dei voluntas quæ fit, quod attinet ad noftraop^^Jnbsp;quid Deus à nobis exigat. Sed quia facultatem faciendi non præftat,nibi^^ji|nbsp;fequitur legem quamconfufio. Sicut enim peccator apudLucam,proe'?nbsp;amp; ne ocUlos quidem attollere audet: Ita nos quoquecùm lex nobis oftenb^Lnbsp;cata, amp; accufatnos,trepidamus,pauemus,nonaudemusadDeumattoller®^!nbsp;los,refugimus aDeo, amp; ficut Adam amp; Eua in Paradyfo,nihiloptamus^yi^cnbsp;quam vt abfeondere nos ab eius facie poflimus. Hanc confufionerntobCnbsp;dotftor Simpliciter enim verum eft, qui credit in Chriftum, nonconfaonbsp;in æternum.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;j.

FacitvtlaudemuiDeum. Tom. 4. lenenf fol. 801. loel. ca. V j bitis nomen Domini Dei veftri. Hiefrudusfaturitatem hânccleftisnbsp;fequitur. Vides autemhicquoque darum diferimenlegis amp; Euangelij-peraturiram. Commouentur enim animi contra Deum , iudicantin*®nbsp;amp;crudelem efle, quod hanc infirmam naturam onerauit ingdntihac nV .nbsp;gis,quam fuftinere impoffibile eft. Contra Euangelium , quia concio^^i^nbsp;de mifericordia,amp;æternisbenefici]S Deipatris,quifiliumfuumdeditvidi.j;nbsp;Et filij, qui fanguinemluumfudit, pro peccatis noftris, amp; Spiritus Sandfid^^jinbsp;cendit in animis fiduciam erga Deum,per Chriftum. Ideo animiin^nenbsp;has diuitias milericordiæ amp; bonitatisDei, erumpuntinlaudemDci,pf^nbsp;bonitatem eius, laudant amp; ornant eum, ac etiamvitampotius abijciuncqnbsp;confeftionem.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;. p/.

ludæi intelligunt has promifliones de temporal! benedidione, famisrecompenfaturumDominusfedicat. Sed quid copiam annonæ^Pnbsp;foleat fequi notuin eft, nempe quod Moles dicit : Seruus meus impingnbsp;dilatatus,incralfxtuseft ,amp;recalcitrauit. Naturaenimpeccatodeprau^ ^li.nbsp;poteft aliter quàm abuti donis Dei, nonlbliim ad luxum amp; fuperbiam,nbsp;am contraEcclefiam amp; Deum. Iraq; non laudes, non gratiarum adio

feturkatcmjfedcotcmptiß rcligionis amp; cxtrcmafecütîtas. ïdcoDeusEcclefiâ fuairt poft alia incommoda etiam fame,SC l'nopia exerccri finit. Quia autem abunde b^oetnbsp;pabulum verbi 8C fentit in ipfis periculis certam confolationem, Ideo foluantin lingua in laudcm 8C gloriam Dei, Sic dicit Pfabçt.libéra me à fanguinibus Deus,Deusnbsp;lalutis meæjôC lingua meâ laüdabitiuftitiamtuam. EtOfeâsdicit, Dimittepeccatânbsp;amp;bcncfacnobis, ôCreddemüstibivituloslabionim noftrorum. Hocigitur illunbsp;beneficium eft,quod hic frutftus fèqui folet,Vt laudetur Deus,ÔC prædi^ur eiusmt-ftricordia, ficut Prophèta hic quôqüê dicit. Laudabitis inquit nomen Dorruni cnbsp;veftri, quia fecit mirabilia vôbifcum. HaeC enim mirabilia non funt benedictie corporalis, Sc annonæ vbertas t Sed qüod nobis miferis peccatoribus qui jnj^ws n^ürnbsp;Ûijiræ, dator iufticiæ, Dodor, Filius Dei, qui famdicôs nos pofitô^ub lege ÔC irânbsp;Eei,pafcit verbo fuo,ÔC hoc modo,cx peccatoribus iuftos.ex irç filqsDeo gratos,cxnbsp;damnatis faluos,cxmortalibus iitimortalcs fecit. Hæc vere funt mirabilia,qug nemonbsp;vnquam fecit,nifi Dôdor hic iufticiæfiiius Dei.

^ßfeeptrum ffrrtumhoßibus,credenti(gt;usigt;erovirglt;ifdutis^ Tomo 4. Icnenf, folio Pfal.i, Cur inquies hoc nomine Euangelium appellat Spiritus Santftus, cum rénbsp;uerafit verbum recreàns animas ÔC feluans, ficut Chriftus quoqj non venir ad per-dtndum mundum,fed vt feluet niundum. Hic autem diuerium vaticinatur Spiritusnbsp;Sandus, quod mundum fit vaftatUrus.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.

Reß^it4eo. Verum cft,quodhocChrifti officium cft,vt faluet,vt a peccatis liberetj îidonetvitam æternam, SicEuangéliUm quoepredè dicitur à Paulo, potentia Deinbsp;dfalutem omnicrédenti. Qui enim Chriftum ampledGtur Si verbo eius credunt,nbsp;verè confequuntur falutem. Ideo feriptura quoi^ eum vocat angeli lapidem, qui fu-ftinettotüm ædificn pondus, cui totum aediheium innititur, ne corruat. Qui auteninbsp;Eliriftuni non ampleduntur, verbum eius oderunt jhi quia falutem fuam obijc/untjnbsp;quomôdo poflùnt non perirecQui huic lap idi nolunt inniti, fed aperta fronte con-tracunt, qui âut cadunt ift hune lapidem, aut fuper quôs hic lapis cadit, quomoddnbsp;nonpolTuntlaedi.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, rj ri

Igftur Chriftus quo dicit loan. lî. Non veni vt iudicem mundum, ledyt laluc mundum. Qui me fpernit ÔC verbum meum non accipit, is habet qui eum iudit*nbsp;Verbumquodlocutusfi'm,iudicabiteuminnouilsimodie, Eftquidê feeptrum feunbsp;''iîgafalutisverbûEuangeltj omnibus credentibus, Sed qui hoc abqCiunt^uia falu-ïemabijciunt,non poflùnt non perire. Non culpa verbi, quödfendum eft ÔCnbsp;offert,fcdfuaculpa,quodhancfalutcm,quæoffertrerjciunt,6Cnitunturpotius,iicu£nbsp;,legç facrificqs, ficut Monachi votis SC traditiônibus iùis,ficut iufticiarq om^nbsp;nes cultSus,quos ipfi fibidclegerunt. Cur enim no humiliant fe, cur Deo non dan£nbsp;honorem, curnonfatenturfemiferoseflèpeccatores, èC Chriftum ampleduntur fnbsp;Sicenim eflet eis Euangelium falutis SC vit« virga.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.

Diligenter itacn notabis hanc defcriptionem, qUód Euangebu appellatur lcej^ tnim ferreum. Qin autem Euangelio ïé opponunt,tefta,aut vas figuli. ProkCto nqnbsp;magni negoctj res eft,fi manibus teneas ferreum mallcum,ollam fidilem cotunger6nbsp;Qiudenim tuis viribus, quid brachiorum pondéré opus eft ÇFfgt;nbsp;^denSjCam côfringet. Pertinet igitur hacc defcriptio ad fignincadam illam inuicianlnbsp;''«Wm verbi,quænon cernitur oculis, fed eft abfcondita. Sienim mundifeu ration's iudicium fequaris,quid eft verbo infirmius?quid cöhtemptius fNon enim ferrunbsp;ftipula,autleuis palea eflèvidetur, quae infirme anthelitu feu fpiritu loco mouc-turnce poteftcofiftere. Ita enim Reges,Pontifex, Epifcopi,SC tota impiorum turbanbsp;'ogitant de nobis,eflè nos numero pauCos,SCmiferosmêdicos, qui ne apud nöftrosnbsp;9«idemaliquo in loco fumus. Securé igitur nos SC verbum quod praedicamus con*

5«*^ temnunt,non mecuunc ruinam,non calamitatem aliquam à nobis* Sunt en«nbsp;mero multi,ae valent potentia,dignitate ÔC opibus. Rident igitur tanquafflnbsp;ineptias,cum minamurcertas poenasiecuturas contemptum verbi taminfignj*^ ¦

Sic Petrus,Paulus ÖC altj Apoftoli quid erat collati ad fy nagogamf'cuius do ,nam,cultus,SC totumiàcerdotiûconabâturmutarcfSuauis vfusmouebatUYnbsp;ficib.ex his conatib.fcd tu vide quid iècutû fiuNonne infirma ifta vox Petri,nbsp;aliorurnfvere fuit ferreavox,fuit malleus quo fynagoga tanquâ tefta, contulanbsp;jîuluerem redat^a eft,adeô vt ne quidem tefta fuperfit,in qua (vtEiaiasnbsp;imitatus,ait) igniculus geftaripofsit ç Non enim folùmper totû orbem tettat .nbsp;fer populus difsipatus eft,ficut teftç, fed ne particula quidem reftat ad vllam ttt ,nbsp;lis,fimpliciter funt reprobi 5C nec^ ad Rempublicam nec Ecclefiam vtiles.lottnnbsp;det tjs qui hodie fe verbo opponunt: Papac Sgt;C eius complicibus,T urcæ,nbsp;Schuermeris noftris,qui falfîs dogmatib.de cna Dominfide Baptifmo,ô^d.pt*nbsp;bant Ecclefias. Omnes hos Ipiritus faneftus hic pingit,quod fint fra da teftagt; mnbsp;non pofsit geftari igniculus.Sed non apparet iam hæc verbi potentia Jmonbsp;apparet. Dodrina noftra videtur in tanta adueriàriorum multitudine prorfii?r ,nbsp;f a,imptjDodoreSjidolatria,Tyrannis, videnturpranialitura.

Pertinet igitur verfus hic ad nos confolandos, ne abijciamus animû Tnus,ied ftatuamus ficut coram Deo, hoftes verbi iam iitdicati ôC præcipiratinbsp;infernum.Ita indicium hoc fuo têporemanifeftatum iri. Verbum enim Deinbsp;torrens,nulla vi poterircohiberi,faciet quod/natura folet, vt faluet credetes,«?nbsp;aût vt damnet ôC conrerat. Idlt;ÿ ideo, qui?, autor huius yerbi eft, fapientia,nbsp;iufticia diuina,ideo eft fuperomnia,quæ nos habemus amp; fumus. Quidnbsp;pa cum iuftieijs fuisfQuid Turea cum potentia fuafOiiid Sacramêtarijf'Qn^^Ljÿnbsp;baptiftæcumfuisPithanologijsô^fucatisrationibus f nihil profedo nifinbsp;inutiles bullae,quae inflatae funt,amp;^ aliquid efle videntur,fed fubito euanelcH^^'Sfnbsp;plificemus aöt nobis præfertim his nouifsimis temporibus has cófolationes,ot^(3nbsp;da verbi potentia. Fieri enim non poteft, quin animi noftri perturbentut.qJnbsp;fcandalorûmultitudinc St infirmitate Ecclefiæ. Non enim Indus aut focusnbsp;ictus mundus fc nobis opponit.Turea amp;^.Papiftas fi coferas difsimilimi fntednbsp;efle voluntjfed in hoc confentiunt quod contra Chriftum pugnant,0i^nbsp;hanc volunt fublatam. Eft quoque magnum nobis pcrfculum à falfisnbsp;autoribus impiorum dogmarum. Qiiin etiam corda noftra nos oppugnanfi^nbsp;confolationem quam per Chriftum habemus,conantur reddere dubiam:

Necelîè igitur eft vt amplificemus nobis verbum 05 eius potentia ac quicquid fapientiç,iufticiae,tyrannidis,fiue extra fine intra nos, hoc omne 2 nbsp;verbo oportet,aut ruat amp;5 pereat. Qiianta potentia Satanae foris fit,in tyran«^nbsp;rius,fed profedo longe eft potentior in cordibus noftris. Habet enimma^*,j|jtjnbsp;ftri partem,nempe carnem noftram,eam incitât, vt vexet corda delperatio^^^jji'ii^nbsp;confeientia peccati,Ô!5 all js fimilibus relis verèignitis, Sed ftatuamus iecudu^j^jjiXnbsp;Pfalmi vaticinium,federe contra hgc omnia mala difficultates omnes,R^amp;nbsp;ftrum Chriftum,qui eft filius Dei,ac ornatushocticulo, quod fit RexReg^^^qiti';nbsp;cal.19. ac tenere manu ferreum malleum. Efle autem Tyrannos, haereticos,nbsp;quid ft verbo opponit,vas figuli. Cum igitur inter hos comittitur certaine^nbsp;fibileeft, vtfigulinum vas ptæualcatferro,ferrum cominuet amp;5 conterettcit^^nbsp;Iiebitautemapud,nosficcredimus,'veraiufticia,fapientia, falus SC vita,nbsp;nbsp;nbsp;.fir

mundus SC Satan. Nam verbum Domini manetin acternum. Manet Rex nofter Chriftus, manebimus nos quoep, qui in eum credimus. Hou^®nbsp;verbi omnes ruent 6^ peribunt,Amen, De effedibus plura dicuntur in lo^nbsp;nbsp;nbsp;.

DB BVANGBLiÔ? nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;33^

hritfandalum apudhypocritof. Tom,jJen4 £01,387, Efai, cap. 40, Sed haec doôlrinà ftiagno fcandalo occafionem praebct. Sic ehim cogitant homines, fi bona opera nihilnbsp;prolunt.Ergo iequamur cupiditates höiträs QC viiiathiis fine lege. Quare vidêdumnbsp;tft vbi dicamus,opera nihil ptódeffd.Sütiiüs enini iam in loco iuftificatióniSjöC con-folimus côfcientîjs.Hic nulla opera,nulla iufl:icia,nulli cultus valent^fed tantum de-tigcndi oculi font in mentum 0^ morte Chrifti,pro noftris pecCatis jpafsi. Hue Chrism cum fide apprehendimus,quod pro nobis iatisfecerit j6c foa morte peccata nogt;nbsp;mortem noftram deuicerit,tunc Deo viuimus in iüfticia^ no noftra fed Chri-*fij quae fola dat vitam acternam.

Porto præter hanc fpiritualem vitam,Obligat nos politia, vt externe honefte é-viuamus.Hucadhibendâ éft alia iutlida non Chriftiana,fed politica quç neceP naelt,SCnonhnè pêccàtO practermittitür, fedadiufticiamGhriftianamnihüo plusnbsp;^hquaihedere,bibere,dormirC Ô6c,Cûmigiturdamnanturbona opera, fie dam-tisnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;iufticiam Chf iftianam inutilia. Maior enim res eft vidoria mor-

nténii,rèmiisiô peCcatorum,0^ iüfticia,quam vtnoftrabonaopera quidquani ^afferre pößirtf,Gratiaéft,Ô^Dêigratia,qui gratis tantum theiàurum in Chrinbsp;0 donat credentibus* Difcipliham igitur S, Berrihardi, Benedidli ÔC aliorum,quacnbsp;ll fuit,laucjamus. Nam Prophéta humanârti iiifticiam flOrém appellat, tanquanbsp;^pulchram Si fpecioiàm,quæ capit oculos Si rätioüem, Sed fumma impietas eft^nbsp;, ^dere per earn difeiplinam nos confequi remifsionem peccatoru ÔC iufticiam, Ra-°quidêficftatuif, ÔCcapiturilIaoperum £pecie,ièdipiritus iâftôlùs aliter iudicat,nbsp;^od Icilicet finis omnium operum legis fit, non vita aeternaqua iam ante habemusnbsp;^fidcm.Scd vt fidem hac obedientia teftemur etiam coram hominibus, ÔC carnemnbsp;j^piditates noftras, quæ fpiritui repugnant, mortificemus. Plura vidé Tom. 4*nbsp;^nr.fól.304. cap.p. Matth,

^ ^^^^umeAimff^seMtiotoruntculpa. To.j.Icnen£.fol.quot;35r4,Eiài,cap.x8. Porto obièf-« hic vcrbüm,quod alias in fe eft verbum falutis Si vitg,ipfis fit grando ôfVerbS mortis, idcp nOti vitiô verbi,fed perfidia impioru, cum à Deo non mitnbsp;credehtéS feruemur, Qiiare haec v ox opus alienum,conti-Chrifti q. d.Prôpheta, Non eft tuum opus quod ifti occi^nbsp;dnnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;eft,Qiiare igitur perduntur plurimi per verbûÆgo

b nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;proprium opus eft ialüaré Si viüificare, Cogor autê hoe

opus admittere,neqp enim méos ieruaré airt illuminare poflüm, nift iufticia Voluht fidére. Qiiia énim veni, vt iuftificemnbsp;i'ufo . ^^iufticia,quaccöntirtgitperfideminmcammortem, Ideocogor damnarenbsp;eft ex proprijs ôpéribus,eft taménhoc no proprium,fod alienû opus»nbsp;^O'dnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Tom,3.1en,fol.^43,Nos hodié nonfomus excufoti fi verbsChri-

quot;^def nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;âducntû)nô accipimus própter ftandalu crücis,quó eft opertum

Pci^g 2 vt tOtüs müridus caro conrênent quafi rê hihili.Quia vidêt paii-feqüijSC adhgrercomiiib. ^i verbs accipiuht, ideo ^misampledhirtturjVt iura ô^cçremOnias,quia afférSt opes,gloria,potency,-^Alijvero etiam perfequuntur, Et fie afpedus verbi éft contémptibilis Si.nbsp;offenderemur hac humilitate præmoiliti fumus om/nbsp;^Ç°^°^°^S^P'opfi^fâ»um,amp;Sanô:orumdilt;ftisôi exêplis, Ëfle hoe verödnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ftandalijftulticiam gentibus.Ideo fumus Si ipfi incxcu-

Ecclefiæ humilitate,hiamus ad gloriolàô^ opulentà dogma-Chriftus in verbo fiio contemnitur. Et ita a fuis hoh recipitur,hec agnofci* ' d vae ilhs vt Matth, il. Sodomitis peius habebunt.

^^'^^tuntrucKquedadfcrt Euau^liumwnMctceJJâre^ Tom,4.1en.foi4^»,Gaiat.càp,^»' Ff ij DodïrüisI

ÿ o nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DE BVÄNGELIO.

Do câlina fide),eft dodtrina cruci's SC plena fcandalis. Itacp c3 dicit. Sx ci'tcun^ adhuc prædrco,quid perlècutionem adhuc patiorfEuocatum eft xgxtur fcano^jj,nbsp;cis.Signxficare vult magna foreabfurdiratê ÔCindigm'tatê Ü ceflàret ftandali^nbsp;Ad eundcmodûloquituruCoru.Chriftus mißt meEuâgelizare,nô in ïp,nbsp;,bj,ne euacuetur crux Chnfti,q, d.no libenter vellê aboleri ftandalû SC crucé

Hic dicdt dU(^_uis,'£rgo Chrifiiâtti extreme demcitta funt,quod vitro fe obijciuntpericulii. ¦tione nihil faciunt,ntß quod conciliant fibi iram Cf odium mundi crfufcitant fclt;indala.liec vtilleait,fi*f0nbsp;aiiti,crnihilnißodium quterere. Ifta res inquxt Paulus nihilofFendit aut perturbâtnbsp;tantumanimolbsredditôCbenefÎ5erareiubct,defcçlicifticceflùÔCaugmente^nbsp;-fiæ,quæ fiib cruce floret ÔC creftit. Oportet enimGhriftû caput S^fponfuinE^^^.nbsp;dominari in medio inimicorum fuorum Plàl. no. Eçôtra quandocrux aboHP fnbsp;furor tyrannorum SChæreticorum, item ft?andaladefierunt,acDiabblonbsp;atrium ftiû,omnia in pace funt, certilsimum fignum cft, ablata eflè puramnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;îc

tftrinam. Hoc etiam Bernhardus animaduertens,Ecclefiam turn in optimo ait,cum vndiepimpetatur vi ÔC dolis à Satana.Contrà pefsimè habere,cumnbsp;pace agat. Et pulchrè per Catachrefin allegat didum hoc ex Cantico Ezechiî^lnbsp;in paceamaritudo mea amarifsima)in perfonaEcclefiaeagentis in fecuritatcnbsp;Quare Paulus pro certifsimo figno habet ; EuangeÜum non eflè, fi faluanbsp;cetur. Contramundus pro certifsimo figno accipit,Euangelium eflèhçretica«nbsp;xlitiofam do(ftrinam,quia videt prædicationem eins fequi ingentes tumulW^pjySnbsp;tiones,fcandala,fe(ftas amp;c.SicDeus laruam Diaboli,Diabokis Dei induit.nbsp;fiib larua Diaboli cognolci,ô(f Diabolum fub larua Dei reprobari vult.

Scandalu crucis aeftiue StC paftiue poteftintelligi. Crux fequitur ftatim verbi,iuxta illud Pfiil.Hd.Credidi,ideolocutus fiim,ego verohumiliatus füllnbsp;Eft aut crux Chriftianorum perftcutio cum ignominia 5C fine vlla commift^^nbsp;ideoque valdefcandalofa eft.Primum patiunrur vt fteleratifsimi nebulones.1^nbsp;Eftias Propheta etiam,deipfo Chrifto prjed/xit cap. 9. cum fteleratisreputa^nbsp;Deinde latronibus,furibus SCc. mitigantur pnæ, SC homines tägunturnbsp;diaergailloSjibiftandalumnoneftconiundiumcumpozna.

Contra mundus, vt iudicat Chriftianos peftilentes cfle homines,ita paînâ fan's dignam eis,pro malefadis fuis,infligipoflè.Necpcomiftratione'^^lj^nbsp;uctur ergaipfos,fed ignominiofifsimo genere mortis afficit. Et illarenbsp;comodum ad ft redire. Primum quod obfequiu præftetDeo,fiinterficiateO^nbsp;de publica pace fperatreftitui,iftis peftibus ablatis.Idco crux S)C mors piorunbsp;fcandalis.Ät nihil moucat vos ifta indignitas inquit Paulus ÔÔ duratio crucisnbsp;QC fcandalijftd potius vos cofirmetjftis cnim durantib.optime habetres Ch''^nbsp;Ad eS modü confolatur etiä Chriftus fuos Mat.^.Beati eftis,inquit,cSnbsp;rint vobis homines ôôperftcuti vos fuerint,S^dixerint omnemalö verbda^i^nbsp;VOS mentientes propter me. Gaudete amp; exultate, quonia mcrces veftranbsp;coelis,fic enim perftcuti funt Prophetas,qui fuerSt ante vos. Hoc gaudiö no Pnbsp;Ecclefia fibi eripi,Quare no libenter velim,quod Papa E pifc.Principesnbsp;nobifeû concordes eflênt.Ea enim concordia certa fignificatio cflèf,nos am» pjtgt;-dolt;ftrinâ.In fumma oportetEcdefiâ cum pure Euâgelium docerperftcutio^ pnbsp;ALIA OBIECTIO AD VERS AR lOR VM,

NIHIL BONI SECVTVM SIT P R AE D I C A T I O N E Euangelij^crquodtotuimundiKturbeturcrcommoueatur.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;M

Tom.4.Ien.foliot4jr.Galat.cap.4,. Quicuncp natifunt, ÔCviuuntin ac gloriantur de ifta natiuitate 8C hæreditate Dei, habent perfecutoremnbsp;diftimus hodie ipfa exporientia. Vtdemus enim omnia plena elle tumuft^.^^ijV

DE EVÀSgELIO. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;h*

lt;ccutîonibus,fe(Qis Sgt;C fcandalis.Quafc nifimuniremus animos noÔiros illa Pauli co* folatione QC fimihbuSjac certo teneremus àrticulû iuftificationis,non poflemus ferrénbsp;vim ÔC dolos Satanæ.Qiiem enim non mOUerentperfècutiones illae atfocifsimç ad*nbsp;uerfariorumT'Deinde iedlae QC infinita illa icâdala, quæ fuicitànt hodie ipiritus fana*nbsp;tiaVProfedô vehementer dolet,Cum audire cdgimur, omnia fiiiflè tranquilla 8é pa*nbsp;cata ante Euangeliû,iam eo inuulgato omnia turbari,forum mundû comoueri ÔC innbsp;Icfe collidi. Hoc audiês homo firte fpiritu,ftatim offenditur, 8c iüdicat inobedientiânbsp;fubditorûcrga Magiftratus,ièditiones,bella,pefté,famê, éuerfiones rerumpublica*nbsp;rü èc Regnorum,fedas,lcandala ÔC fimilia infinita mala oriri ex dolt;Rrina Euangelq»nbsp;Contra hoc maximu fcandalum debemus nos erigeré Si cortfirmarehac fuaüii*nbsp;«maconfolatione,quod pios hoc nomen âC titulu in mundo oporteat gerere, quodnbsp;Hitiofi Si Ichifmatici ac infinitorS malorû aurores fint.Hinc eft quod adueriàrij pu*nbsp;ïantjfe iuftifsimam caufàm habere,imo oblequium (è praeftare Deo,c3 odcrunt,per*nbsp;»equuntur ÔC interficunt nos. Ifinael igitur non poteft no perfequi Iiâac,no vicifiïmnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;pcrfecutionê Ifmaelis non vult ferre, isnonprofiteaturiê eflè

ianum.Sed quæio dicant adueriàrij, qui ifta mala fie hodie amplificant ô^ exag garant, qugbona lècuta lînt ad prçdicationê Chrifti ôi ApoftolorumfNonne vafta*nbsp;^oregniludaiQ-Imperij Romani,S^côturbatiototius orbis terraröfNonnbsp;^Jpacuangelijjquod Chriftus ôc Apoftoli docuerunt in làlutê, non perniciê hominbsp;^^^'^tPlàl.z.ait,culpa gentium,populorum,Regû ÔC Principum,qùi oblelsinbsp;» ftnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;verbs gratiæ,pacis, vitac amp; iàlutis aeternæ,audire, fed de*

3fifunt,amp;damnaueruntvt dogma perniciofum,religioi,8Creb,publicis, Hocc^ ^urû eflè longe ante S^S.in Dauide prædixit,c3 ait.Quarc fremuerunt Gentes,5Cc,nbsp;^'^^ultus ÔC conturbatio rerum,ctiâ hodie cernitur Si auditur. Adueriàrijnbsp;^ansferunt culpam in dor^rinam noftram. Dotflrina gratiae ôf pacis, no excitât hasnbsp;^^gt;¦038,fed gentcs,populi,Reges terrae Si Principes vt Pfal.z. ait,frcmunf, meditan*nbsp;^jinfurgunt Si confultant, non cotra nos,vt putant,aut dodlrlnam noftram quamnbsp;côf rnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ftditiolâm criminantur,led contra Dnm Si Chriftû eius. Ideocp omnia

çj ^°^conatusfuntÔfcrûtirriti.Habitatorclirideteos. Dnsfubfannateos,amp;.c» quamdiu velint,illos motus excitari per nos, tarnen Pfalmus conlô*nbsp;ipfos eflè autores talium motuum. Hoc i^ no credunt,multônbsp;^6nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tumultuari infurgere Si confultare contra Dhm Si Chriftû eius,

PtjéQ ^°^ftare,legloriam eius defendere. Si nos perfequendo oblèquium illi Plàlmus no mentitur,S^ exitus rei hoc probabit.Nos nihilnbsp;P3timur,pcrhibente nobis teftimoniû conlcientia noftra in S. S,nbsp;Chriftû ftpropter tales tumultus Si fcandalaexcitantur,nonnoftra,fednbsp;dinbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;negare non poflùmus,nec patrocinium eius delèrere, cum Chri*

Paccar ' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;puduerit Si lèrmonû meorum, in generatione iftaadultéra Si

fiteri - ^^P'^debit illius SC Filiûhominis SCc.Qiri igiturdocerevultChriftûjSôcon* ftarim audire cogitur, quod homo peftifer fit, qui co*nbsp;conturbarunt orbem terrarû (dixerunt ludæi de Paulo Si Silanbsp;décréta Cæfaris faciunt. Et Z4. Inuenimusnbsp;Slt;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;peftiferum,8lt; concitantem feditionem omnib. ludæis in vniuerfo or*

Nazarenorû Sic» Simili modo queruntur Gentes Atft.id. Hi ho* noftram Sic. Sic hodieaceufantLutherum eflècôntur*nbsp;Pofside/P^^^^Imp.Rom. Sitaceiêinpaceeflèntomnia,quaefortisillcarmatusnbsp;Clnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;amph'ùs me perlèqueretur. Sed hoc modo obfcuraretur Euâge*

^^lis j\^^^°fl^or,conturbaturamp;rruit Papa. Autamittendus eft Papa mor* tfl, Ru aeternus Sicum co vita aetcrnä.Sed ex duob.malis minus eligendunbsp;3t igttür potiùsPapa terrenus Si mortalis,quâ Chriftus cceleftis Si ^ternus,nbsp;Ff iij Chriftus

541 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DB B MÄNGEL io.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,

Chn'ftus ipfc cum præuidcret in fpiritu maxi'mam rcfum conturbation?. lifionem mundi (ecuturam cx prpdicanonefua,hocmodo feipfum cofolabawr'gnbsp;veni mittere in terra,ÖC quid volo nifi vt accêdatur.4ta videmus hodicnbsp;Euangelij,propter perfecutiÓem, 6C blaiphemiâ aduer/àriorum, contempw^»^nbsp;gratitudinem noftrorum hominum,multa mala fecutura.Ea res tarn vchcinctefnbsp;angit, vt fecundum carnem fatpe cogitemus,melius fuifle no inuulgari doóitW^nbsp;tatis incolumi pace,qUä ea nuncinuulgata pace publica perturbari. Sednbsp;antrepidicu Chrifto dteimus,veniigné mittere in terra,amp; quid volo nifi vtnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.

datur.lllo aut igne acceib,oriuntur ftatim maximi motus. Qiiia non aliquis Imp.fed Deus huius feculi prouocatur, qui eft potentifsimus S. dns totius 'nbsp;Hunc magnum aduerfariû inuadit hoc infirmü verbum, pratdicâs Chriftûnbsp;Huius potentiâ diuinâ fentiés Behemoth,excitât omnia membra fua,mouetcaUnbsp;facitcB ferueftere quafi olla profundu maris,Iob.4i.Hincilli tumultus Ô6 furore*nbsp;dfi ^iarenihilnosmoueat,quodaduerfartjoffendunturô::clamitât,Nihilbof*'^nbsp;nire ex prgdicatioeEuangelij.Ipfi infidèles egei amp; indurati funt.Ideo impofsifi^^,nbsp;eos videre vllû frucftuEuâgeltj. Nos cótra,qui credimus (quâquâ foris adnbsp;mimur infinitis malis,cotemnimur,fpoliamur,blafphemamur,danamur, P^^Pnbsp;omniS fiimus,occidimur,ó^ intus confciêtiapeccatiangimur,ac perDgmones^nbsp;mur)videmus ingétilsima Ô6 ea innumerabiliacómoda amp; fruéïus Euageltj-I*'^nbsp;fto enim viuimus,in quo SC per qué reges fumus amp; Dni, fupra peccatum, [jjïnbsp;carnem,müdum,infernum,8C omnia mala. Per que deniep cóculcamus pedib^^Lnbsp;draconê QC bafilifeû, qui eft Rex peccati amp; mortis, Quomodof'In fide,nondÔ'jj^j jnbsp;reuelatum eftbonum noftrû, quod per patientia interim expeeftamus SC tani^*,jnbsp;certo iam tenemus per fidem.Difcêdus eft igirur diligêter articulùs iuftifiratP^.j^nbsp;folus erigere cotra infinita ilia fcâdala, ÔC cófolari nos poteft,in omnibus,nbsp;ÔC perfecutionibus. Videmus enim aliter fieri nonpoftè,quinmûdus offendatii^nbsp;lt;ftrinapietatis,8Cperpetuoclamitetnihilboni ex ea venire. Quia animalis ho^nbsp;percipitea,quaeftintS.Dei,ftulticiaenim illifunt, ».Cor.j. Tantum videt^^ jpnbsp;mala,cÔturbationem rerum, rebellionem,c£des, feeftas, SCc. His alpedusnbsp;tur excæcatur SC ruit in contemptuin Slt; blafphemiam verbi.

Nos cotrà,debemuscofirmari,quiaadueriàn)noaccu{ant SCdanant liOsp^^jÇj, manifeftafcelera,vt funt,adulterium,c3edes,rapina,ÔCGfied propter dodrinän^^jnbsp;Qiiid docemus igitur.^ChriftûfiliSDeimorte crucis redemiflè nos àpeccatisi^nbsp;êC morte çferna.No ergo vitâfed dodrinâ noftrâ,imô no noftrâ,fed Chrftb^Pjjî*nbsp;nât. Ergo culpa Chrifti eft quod nos impugnât. Et peccatû propter quod no^ P jynbsp;quûtur aduerfarii,no nos,fed Chriftus comifit. An aut Chriftû,^»pter hoc,fiR^*^^g^nbsp;cet,peccaturn,qui folus eft luftificator ÔC Saluatornofter, deturbaturifintnbsp;dânaturi vt hçreticû SC feditiofum, v iderint ipfi.Nos hâc iuâ caufam illi com^^i aInbsp;îgti SC fecuri intérim erimus {pelt;ftatorcs,vifuri vtri vicerinr,Chriftus neanipR^^^fcnbsp;quidê nobis fecûdû carné,quod ipfi Ifinaelitac noftri tâ fureter nos oderuntnbsp;quûtur.Secundû fpiritû tamé gloriamur inafflitftiÔibus noftrisuum quia fc»nbsp;nos ferre,no propter peccata noftra,fed propter Chriftû, cuius beneficium gnbsp;illuftramus: tû etiâ quia Paulus hicprçmunit nos, ôf dicit oportere Ifmaelcnbsp;6CperfequiIiâac.Eribi.fol.i47.HocmalûfemperexiftitinEcclefia,prçfertiit^igt;nbsp;dodrina Euâgefij,fcihcef,quod filq carnis ridêtôC perfequûtur filiospromyjnbsp;Papiftg SC S.fanatici perfequûtur nos hodie,propter nulla aliâ rem, quânbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;f£?r^

mus iufticiâ cotingere per promifsionem.Malcenim habet Papiftas, q» ido^ no adoramus,hoc eft,o,non prçdicamus lufticias,opera 6C cultus ab hominidnbsp;gitatos amp; inftitutos,valere ad confèquendâ gratiâ SC remiftioné peccatoi0nbsp;conâtut nos è domo eficercjhoc eft^glorianturfe eflè Ecclcfiâ, filios SCnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;j'

£gt;È EVANGEtlÔI nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ul

Wfepertincrc häercditatc 2lt;c.Nos contra,vt hæreti'cos Sgt;C feditiofos excomunicant ö^ii^ofluntoccidunt in obfèquiû Dei amp;c.Ita fimplidrer,quantüm in ipfis efi:,cijciütnbsp;i^os eprgfenti ëC futura vita,Fanan'ci S.ihfenfifsime oderüt nos, qüod impugriamusnbsp;deteftamur eorum errores ôé hçrefes, quas fubinde nouas in Ecclefia fpargunt,acnbsp;pfopterhocipfùm,iudicâtnos 15gedctehorescflePapiftis,tdeo(^atrociu8 nos odé*nbsp;dntquâillosjôôc. Qiiamphmû igitùr verbû Dei l'n lucêprodit irafcitur Diabolus^nbsp;ratus vtitur omnib.virib.Ô^ dolis ad perfequêdum QC ^rfus obruendum illud. Ideonbsp;aliter fieri no potcft,quin exufo'tet infînitas fedas ÔC fcandala,itê perfècuti'ôes 6é cxgt;nbsp;des.Eftenim mendacij pater QC homicida* Mêdacium fpargit in mundû per impiosnbsp;Inodores,homines occidit per Tyrânos.Sic vtrûcp regnu fpirituale 8c torporale oenbsp;tupatjhoc per mendaciû impiorû docfîorumCvt interim no dicâ quod perpetuo fuisnbsp;*gnitis teils vnumquêtp pr/uatim follicitat ad haerefes ÔC impias opiniones)illud pernbsp;gladi3Tyrannorum,atcp ita vtrincß cocifät contra filios liberæ,pater mendacij Sè cgnbsp;dSjfpiritualem amp; corporale perfecuti'onem. Spiritualis, quâ à fanaticis hodie ferrenbsp;^^§mur,moleftifsima aeprorfus intolerabiîi's uobis eft, propter fcandala quib.Dia*nbsp;déformât dodrinâ noftra. Audire enirn cogi'mur fêdîas Anabaptifiarû QC Sagt;nbsp;5^nientariorû,ô6omnia mala oria eflè ex dodfrina ilia,Corporalis quârçb.amp;fcorponbsp;pb-infidiantur Tyranni,tolerabilior eft,quiâ non fit propter peccata noftra,led con*nbsp;iefsionêverbiDei.Dileanîus igitur ex ipfo titulo Diaboli(patermendaci} ÔC cædis)nbsp;quem Chriftus ci tribuit Iohan.8. quod fiorenteEuangelio amp; régnante Chrifto, ne*nbsp;felfefitoriri fcdîas perditionis,ÔC ornrtia eflè pléila furorib. homicidarum perfequê*nbsp;veritatem. Et Paulus ait* Oportet hæreîès eflè. Qui hoc ignorât facilime offen*nbsp;ditur,Ô!^ deficit ad veterem fuum Deum amp;fidem,reli(ffô vero Deo ÔC. fide.

Prémunit ergo hic Paulus pios, ne amp; ipfi oftèndâtur illis periècutionib.fèÆs Sd ^andalis,dicens:Quemâdmodû tune is,quifeCundû carné eft, dCc, q.d.fi fumus filijnbsp;îfoinifsionisjfecundum ïpiritû nati, expeeftanda eft nobis Cértifsiinè perfecutio fra*nbsp;J.dsnoftri,qui fecundum carne natüs eft. Hoc eft non folùmhôftes palàm imprj per*nbsp;^quenturnos,fed etiamhi,quiprimum fuerunt dulcés amiciftoftri, quibufeum co-«nbsp;^erfatifumus ftimiliariter in eadem domo,quiànobis acccperuritdödtrinam Euan*nbsp;Sffn,fiunt poftea infenfiisimi hoftes noftri,pcrièquêtes nos acerrime.Quia iunt fra*nbsp;^es fecundum carnem,quos oportet perfequi fratres fecundum ipiritum natos. Sicnbsp;Chriftus Pfal.41.de Iuda:Homo pacis meæ in quo fperaui,qui edit panenbsp;^^^cunijlcuauit coram me cafcaneG fuum. Sed hajc noftra confolatio eft, quod Ifmaenbsp;snoftris nulla dederimus occafionem periCqUendinos.Propter dodrinapietatisnbsp;n/nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nos Papifte,hancfi reuocarcmus,ftatim definerentnos pericqui.Ite,fi

ro errores fanaticorum ipirituGapprobaremus,ipfi laudarêt nos. Quia vé* ''T°^®^impietate deteftamur,no pofluntnos no infcnfiisimcödiflè SC perièqui.nbsp;hanc periècutioné ilia icandalanon folùm Paul.vt dixi,nös prgmu*nbsp;) ^ypfeChriftus loh. »^.fuauifsime cofolatur.Si de mundo,inquit, efletis, mun*nbsp;s qj luue{|(j,'jjggj.çj. Qiji'g vci 0 de mundo non eftis, fed ego elegi vos de mundo*nbsp;Proptereaodit vosmûdus SCc.q.d. Egofum caufa omniG perfecutionG quas fertis,nbsp;uterficimini,rcus ftim animarG veftrarG,quia fimeG verbû non prædicaretisnbsp;eonfiteremini,non perièqueretur vos mundus.Scd bene agitur vobiicG.Non eftnbsp;maior Dno fuo,fi me perfecuti funt,2lt; vos ^ipter nomé meû périèquétur SCc.

His verbis omnê culpâ transfert Chriftus in fe,amp; libérât nos ab omni metu q.dlt; vos fed nomen meum,quod prædicatis confitemini, in caufa eft cur mundusnbsp;2* perfequatur vi 2lt; dolis,fcd cofidite,ego vici mundum. Hac fiduciafuftentamurnbsp;° *Iubitantcs,quin Chriftus fatis robuftus fit,non folG ad fuftinendâ,fèd ctiâad virtnbsp;omnê vimT yrannorG SC dolos hgreticorû.Hoccp fatis oftêdit cotra ludeos Qûnbsp;''Oni.quorG tyrannidè ac perfecutiones aliquandiu fuftinuit,fuftinuit etiam dolosnbsp;F f iitj hxreticorumj

344 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DE EV ANGEL 10.

faæf cticof um, fed Rio téporc cucrfis ac deletis ülis omnib. permattfit Rex Quantumuis jgitur inßm'ant hodiePapiftXj quantumuis(èlt;5ïarijdepgt;^^nbsp;cörrumpant Euängehüm Chn'fti,tamettChriftus manebit Rex m(ècula,ôinbsp;Domini ftabit in aeternum ^redadis itt nihilum omnibus inimicis ipfius,nbsp;FROMISSIONES TEMPORALES IN^nbsp;CLVDVNT CHRISTVM.-nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;j

GeneC Cap. ir.Tom.2.foI.p^. Obferuandum autempraîcipuèhoceft, hae promifsiones includunt ipfum Chriftum, imo aeternam vitam, ÔC fi non denbsp;ftojfed delßaco videantur loqui. Ideo Paulus in Romanis addit, fcriptah^^.ß,;,nbsp;propter Abrahamum led propter nos credituros Abrahac exempIodNamnbsp;temporalis eft, ceu nux quae tegit nucleum Cliriftum amp; æternam vitam.nbsp;nienteChrifto,tefta leu cortex, in quo nucleus incluftis eft,frangitur,nbsp;promifsio têporalis ÔC luccedit Ipiritualis. Abraham promilsiones has non vi jj,nbsp;pleri, vidit lûacû filium amp;luos ex eo nepotulos Eläu ÖC Jacob. Sara aute anteQ inbsp;nafcerêtur exhac vita euocata eft.Hæc,inquies,quid fiint ad tarn magnificasnbsp;fionesf Profoerunt hç non Abrahæ ÔC Sarae,^ led pofteris.

Sic cogitamus fere,acludgorum prgcipue hoclcandalum eft,qui tatum vid^^^ fta iplum nucleum Chriftum QC gternam vitam inclulam in hac,quafi teftanbsp;corporali promifsionede terra canaan,6C pofteritate Abrahp, non vident, Sed*,j,nbsp;tura läncfta no oblcurèfignificat promilsionibus corporalibus includigternas^^^,nbsp;rituales.Non enimftimus conditificutboues afini,fed lumus coditiad.(ynbsp;Jgitur cum Deus promiflbr nobiftum loquitur, non tantum temporaliumnbsp;bifcum loquitür,non Iblam ventris cura fulcipit. Anima vult conleruare ab!nbsp;Oc aîternam vitam donate. Sunt igiturexternp promilsiones ceu putamê,lnbi*^j,jnbsp;autem nucisSC veritas eft Chriftus ÔC xterm vita.Qiiia Deus promiflôr loqnifnbsp;cum afinisôi^bobusficutPaulus dicit, NonDeocuradebobus.i,cor.^»Sed,^(,nbsp;çrcatura intelligente, codita ad fimilitudinem Dei, vt cum Deo in gterna vit^ /nbsp;T emporales autem promilsiones, lùnt ceu nuces poma, quibus allie*nbsp;nos pueros.Sic ducimur ÔC allicimur ad amorem ætcrnarum rerû ôtT quafi aü*^nbsp;immortalitatis promifsionibus temporalibus.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,

Sic dat panem ÔC aquam,non vt comedâ amp; bibam,ficut equus aut muInSj* bus no eft intelletftus, lèd vt ex hoc corporali dono agnolcam benignitatem^;nbsp;cameetiaminalffspericuliserigamatcpconlbler.Sienimtantumdonarett^^r ijinbsp;tarnen vult agnolci abs te, quod fit acternus Deus, ac immenfæ bonitatis.nbsp;credisjhabes vitam aeternS.Etfi igitur Abraham iftas promilsiones le viucntenbsp;dit,tarnen credidit Deo, Jdeo habuit æternam vitâ,nec potuit mori,lêd adhf^ ^|ji(nbsp;Credtdit enim Deo promittentiReges,populos,5lt;^filiûhgredêbenedilt;ftion^',p(ii:nbsp;fis igitur oculis abdidit fein tenebras fidei,in quibus inuenit æternâ lucèm«^nbsp;modum promifsiones amplificandælunt,vtetfi decorporalibus rebus tantô ipinbsp;tur,tameneasapphcemus ad aeternamvitam, propterpcrlônam loquenfis.nbsp;aeternus eft ÔC etiam corporalium rerum occafione excitât nos vt fibi eredam®'nbsp;autem Deo credit,is viuit aeternam vitam. Non enim eft bos aut mulus,m^ »nbsp;videt Deum eflè bonum,hgcautem noticia eft aeterna vita,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;/

EvANGELiVMâf lexproprie inhocdilFcrunt, quodlexpraedicat ômittenda,imô cum commiflà ac impolsibilia fieri QC omitti ideo Iblamnbsp;niftrat cognitioncm, Euangelium autemremiflapeccata Qi. omnia

tcxcnim dieft, Redde quod debcsEuan:autdimittutitr tibipc(xatatua,ficRonia.3» pcT kgcm oognitio peccatigt;Et,4. Lex iram operatur, Vbi cnim non eft lex, nee prsgt;nbsp;uaricatio.At de Eüangelio dicit Lüc^ vltimo. Sic oportuit CJinftfi amp; à mortuis refurnbsp;gereamp; prçdicari in nomine eius(notainfigniter in nomine non nofti o ) poenitenti^nbsp;amp; remifsionem peccatorum in omnes gêtes. Ecce prædicatio remiisionis pcccatorunbsp;perhomen Chrifti hoeeft, Euangelium.EtRomaao.Qyarnfpeciofi pedes Euâgelfnbsp;^tahtiuin pacem annwntiantium bona,id eft remifsionê peccatorum ÔC gratiam legisnbsp;plenitudinêper Chriftum^ Inde iuftificatus per gratiam a lege ad Euangeliû fugiês,nbsp;dicitjdimfttenobis débita noftra,Quod veroCliriftusinEuangelio Apoftoli mulnbsp;taprçcipiunt, funt nihil aliud quam interpretationes legis, quibus peccatum cia*nbsp;tiùs cognofeeretur, vt gratia tanta ardentiûs quæreretur, quanto peccatum certiusnbsp;fentireturk

¦jj, QyibencnouitdifcernereÉuangelium à lege,is gratiâs âgat l5eo:Etfciat fe efle ncologum,ego certè in tehtztione riondu noui vt deberem. Sic autem itla duo dit'nbsp;fernenda funt, vt Éuangelium ponas in écelo. Legem in terra* t Euangelîj iufticiânbsp;s coeleftê ÔC diuiflâ,legis terrenam humanâ, vtep tam diligenter diftinguasnbsp;wticiam Eùâgelij à legis iufticiâ, quâ diligenter diftihxit Deus coélû à terra,lucem inbsp;^enebrisjdierrià ho(fte,vthgc fit lux dC dies,illa tenebre nox*Âtlt;p vtinâadhuclonnbsp;§gt;useasdiftinguere poflèmus. Quaré fi agitUr de fide,iufticia cceleftijConicientia,cxnbsp;^udaturprorfuslcxSf rclinquaturintérra;Sideoperibus accêdatur lucctna Operunbsp;juiuftin'aelegjsjj^j^Q^jç^ gjcluceatSol illeôd immenfaluxEuangeltj amp; gratiæirinbsp;^ luccrnaautem legis in node. Qtiare confeientia, perterrefadafenfupeccatifîcnbsp;lam agis in terra, ibï afinüs labùtct,fruiat amp; portet onus fibi impofitö,hocnbsp;gt; corpus fit cuin jfjçjjibi-jfsfiiislegefubiedum.

afeendis in clum, relinque afinum cum farcina in tertajftihil enini Jdcienriacu legc,operibus amp; terrena iuftitia.Sicafinus manet in valle, cOnicientiànbsp;f alçendit cum Iftacin montem,nhil penitùs ftiês de lege ÔC operibus, fed tantumnbsp;'»atanbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;peccatorum èimeram iuftitiam in Chrifto propofitam QC dà^

d nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;obédientia legis feuerifsime Cxigatur^ ibi nihil ftiatur de Euan*

Jim ' ° nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;operibus.Hacdiftindionediligenterobièruataneutrûexceditfuo's

manet extra caElum,hoc eft, extra cor vel confeientiam. Econtra libertas ^§clicamanet extra terrain, hoc eft, extra corpus ôf mebra ipfius. Qiiàm primiînbsp;tur nnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;peccatum veniunt in ceelum,id eft,in confcientiam,protinus hinc èîjciâ

^hS^iacóicientiapcrtcrrcfadametu irç amp; iudicijDei,tû nihil delegeôô peccatô Chrifto.Et vicifsim cum gratia libertas, ÔCc.V enitin terra,nbsp;iîi fnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Dicatur,Tu no debes verfari inhara SC fordibus corporalis vite,fed

tio nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;inclum,amp;c.Iftam Icgts amp; Éuangelij diftindioncm Petrus fimulà

Ëuangelium fimul ÔC le f^^^ononeratferendum ideo reprehendit Petrum,nbsp;7!^'^^8P°^*^^^*^^2fhceret,Sed vtifta duoiterû pure difcerneret, nempe,nbsp;bonbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;terra,Euangelium vero in clo iuftificet. Papa autem no folum mifeuit

^^^^^tiângelio, fed meras leges ÔC eas tantum cærémoniales ex Éuartgeîio tjconfundit politica Sgt;CEcclefiaftica j quas verè fatanica Sgt;C infernalis confufio eft.

DE DISCRIMINE LEGIS ' îs iöcus de diferimine legis amp; Euangelij feitu neceflàrius eft,quia continetnbsp;totius dodrinæ Chriftianae. Idco quife^ ftudiofus pietatis diligêter difeatnbsp;nbsp;nbsp;, |jqlt;

legem ab Euangèlio, non tantum verbis, fed etiam ipfo affeôtu SC expetientt^ cft, vt in corde SC cotifcicntin ifta duo benè diftinguat. Alioqui quantum ÿnbsp;attinetjfacilis eft illorunl diftin(fliô:Sed in tentâtione fenties Euangeliumnbsp;econtra, legem afsiduameflêhofpitem in Conicientia. Nam ratio naturaliténbsp;cognitionem legis. Quâtccum perterrefit conicientia peccato,quodIcxnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Jj,

augetjdicas. Eft tempus moriertdi, eft tempus viuendi, eft tempus legem aUt»* eft tempus legem contemnendi, eft tempus Euangelium audiendi, efttemp^ j,;nbsp;ciendi Éuartgelium, Lex iam diftedat,Euangelium veniat,quia iam rtöneft^gt;nbsp;âüdiendi legem,ièd Euangelium. At nihil boni fecifti,imô grauiter pecöfti-^nbsp;dójièdremiisionem peccatorum per Chriftum habeo,pröpter quem omnianbsp;mihi condonata iunt. Extra certamen vero cônicientiæ,cum externa ofîîci^^ j}nbsp;bcnt:hîcfi cs minifter verbi,magiftratuS,maritus,præceptôr,diicipülus,ô^û^nbsp;jcmpus audiendi Euangelium,ièd legem,ibi ièruitô vocadont

Confeientiae diligenter funt docendæ, vt locum de diierimine gratiae bene diieant» lufticia gratia: ièu libertas confeientiae ad carnem,Caronbsp;debet eile libera,fed manere in ièpulchro,carcere,giabato, debet fubrjei legis y,nbsp;ceri per Aegyptios, Confciêtia vero Chriftiana debet eflè legi mortua,id cftgt; 1nbsp;lege,Slt; prorfus nihil habere comméreij cüm ea« Hoe prodeft noflè, qüiânbsp;confolandas afflidas Confeientias. Ideo cum vides hominem pauefalt;ftumnbsp;ftatum cönfcientia peccatudic. Nonredè diftinguis,frater,tupönislegeint^j(ilt;nbsp;fcientiam,qü^pönenda eratincarnem,euigila,refurge SC cogita tibi credèot^,j((i)nbsp;in Chriftum,vidorem legis SC peccati, ea Üde tranicendes legem, 6C ibis innbsp;vbi nulla eft léx 8(. peccatum»Etfi lex SC peccata fint, tarnen ad re,quia tu kg^nbsp;catis mortuus es» Haec diftineftu funt facilia, ièd beatus qui ifta probe noflèt innbsp;mine cönfcientia:» Hoe eft,qui irruente peccato,6^ lege acculante ac terrenk»? jjfii'nbsp;dicere. Quid ad me,quod tu lex me agis reum,quodconuincis multanbsp;mififlè Imo adhuc quotidie multâ cómmitto :Hoc nihil ad me, iamfurduslt;;gt;nbsp;.audio te,ideo furdo narras fabulam,quia fum tibi mortuus. Si âutê omninonbsp;vis diiputare de peccatis, vade ad Carnem SC mêbra, feruos meos, illos eru^*nbsp;amp;cruclfigc:mihi veroconfeientiæ, DomingScReginæ,nefismolefta,nbsp;mihi tecum, ium enim mortua tibi, SC iam viuo Chrifto, vbi ium in alianbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;j

gratiæ, quae dominatur peccato SClegi: per quid C per fidem in Chriftum, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;¦

infra eXponit. Eft autem mira SC inaudita ifta definitio : Qiiod uiucrelegigt; Deo:0d mori legi fit viuere DcOætha: dua: propofitiones funt cofrarjifsimf y'j/nbsp;ideo nullus Sophiftaaut legifta eas intelligit. Tu vero diice eas relt;fte int^nbsp;Qiri viuit legi, hoc eft, quaerit per opera legis iuftificari,peccator eft,amp; m^n^nbsp;mortuus amp; damnatus eft»

Lex enim non poteft eum iuftificare SC ialuare,0if fed accuiaf,perterrcft^ cidit eum» Ergo viuere legi,eft mori Dcö,Et è contra mori legt eft viuerenbsp;nbsp;nbsp;nbsp;jiii

fi vis viuere Deo, op ortet legi moriaris, fi aute viues legi, mortuus cs Deo* viuere Deö,iuftificari per grattam ièu fidem propterChriftum finenbsp;Qirare ChriftianUs,fi proprie SC diièrtê definiatur,eft Filius gratig SCnbsp;catorum,qui nullam prOf fits legem habet,ièd eft iupralcgem, peecatum,nbsp;nbsp;nbsp;,;5

fernum. Er vt Chriftus liber eft à ièpulchro, Petrus a carcere: Sic Chrim liber à lege. Et qualis refpetftus eft Chriftirefufcitatiefepulchro, SCnbsp;c carcere,ad fepulchrum ÔC carcerê,talis eftrefpeôus confeientig ruftifîc^Ç^^^i/^

bs DÏSCRÏMÏNE LEGÏS ET EVANSELIL 34,7 Vtquc Chriftus foa morte refurret^ionemoriturlcpulchro, vtamplius non ha-beat iusineum,nee poftït tenere eum, fed lapide amp; figillis, óóc. Frac^is, cuftodibusnbsp;pcrtcrrcfadisjrefurgit ipfe ÔC liber difcedit: Et Petrus ftia liberatione moritur carce*nbsp;ft abit quo vult^ita conlcienna per gratiam liberatur à lege. Et fic cft omnis qui na*nbsp;tuseftex fpiriru. Verum caro nefcit vndc veniat aut quo vadet, quia nonpoteft lu-^icare nifi ïecundum legem. Contra,fpiritus dicit. Accufetmelanèlex, terreatmenbsp;peccatum amp; mors,; non tarnen ideo delpero. Qjtia legem contra legem,pcccatumnbsp;^otitrapeccatumjmortem contra mortem, habeo,

Itaque cum remorfwm çonfqen.ti? propter peccatum fentio. Serpëntem ilium ®ieum, Chriftum, in cruce afpicio. Ibi peccatum al/ud inuenio contra meum pecca*nbsp;*^tn,quod me acculât deuorat,peccatum vero aliud,fcilicet in carne Chrifti,quodnbsp;toüitpeccatum totiusmundi.Omnipotcnseft,damnatacdeuoratpeccatummeum,nbsp;peccatum meumneme aceufet dC damnct,damnatumeft per peccatum,id eft,pernbsp;hriftum crucifixura, qui faólus eft pro nobis peccatum, vt iuftiria dei per iliumnbsp;»¦emus,Sic mortem in carne mea inuenio,quç me affligit ÔC occidit,lèd habeo contra*nbsp;ïam mortem, quæ eft mors mortis meae, ca crucihgit ÔC deuorat iplam. Hæc omnianbsp;hunt perjegemamp;opera,lèd per Chriftum crucifixum. In cuius humcris lacentnbsp;Jtiucra generis human! mala. Lex,peccatum,morS)Diabolus,infernus,que omnianbsp;Oftuntur in eo, lira enim morte occiditea. Verum oportet nos hoc Chrifti benefi*nbsp;^mtirmaßde accipere, nam vt neep lex,necp vllum opus,fed folus Chriftus nobisnbsp;ertur, ita nihil à nobis requiritur nifi fides, quæ apprehendit ÖC credit meum pec*nbsp;^^um01^mortemdamnariamp;aboleriinpeccatoô^morte Chrifti. Siefemper certilânbsp;q^ibus neceftâriô conludêdum eft, Solam fidcm iufti*nbsp;Qyomodo enim lex 2lt; opera cooperarentur ad iuftificationcm, cum Paulusnbsp;ûtra legem ôf opera agat. Et prccile dicat nos debere mortuos eflè legi. S i Deo vi*nbsp;autem mortui fumus Icgi,amp; iota nobis mortua eft, tunc reefte nihilnbsp;nç ^^°tmerctj nobifeum, Qiiomodo ergo cooperetur ad iuftificationem. Oyarcnbsp;Chriftu fine lege amp; operibus iuftos pro*nbsp;^®^^opbiftac exei non intelhg5t,ideo fomniant, fidem non iuftificare nifinbsp;qujj °P^3charitatis. Hocmodo fides, quæ credit in Chriftum, fit ociolaSC irrita,nbsp;, ^^3hitur vis iuftificandi,nifi formata fit charitate. Tuverofeponc iamlegenbsp;'I* isanbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;alium locum 0^ tempus,nbsp;nbsp;nbsp;intendeanimû ad ftatum præfentis cau*

pecQj ^^^ftatus eft.Qtiodlefus Chriftus Dei filius moritur in cruce,ÔÔ portât me3

lib * nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;amp; mihi iam negotium fac!unt,ideo follicitus fum quo modo ab

quÿi^^^^*fieer faluer. Hie non inuenio legem, opus,aut charitatem aliquam, ^^ftru^fnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;his liberare.Sed folus Chriftus to 11 it legem, occidit peccatum meû,

^icar nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;meam incorpcluo,atcphocmodo cuacuar, infernum diabolumiu

od nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;deftruit ad infernum. Summa omnia quæ meantea cruciaucrunt

f nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;medio fuftulit,cxpoliauit,oftentauit palam,S6dciIlis

ihi F nbsp;nbsp;nbsp;^i^niphauit,vt iam amplius non pofsint dominari, led cogStur leruirc

M nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;intelligi poteft, hie nihil oportere agi,quam audire ifta fiegefta eflè,

bde apprehendere. Et ea eft vere formata fides. Poftea, Chrifto ficfide K'mQ mcmortuo legi, iuftificato à peccatO)amp; liberato à morte, diabolo in*nbsp;figjnbsp;nbsp;nbsp;Çhriftum,Tacio bona opera,diligo Deum,ago gratias, exerceo charitatem

f nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;charitas vel fequentia opera nec infirmant meam fidem nec

f eft Theologia, ÔC paradoxa ration! mirabih'a ÄT abfiirda. Quod pp cæcus, furdus fum lcgi,ô(^hberab ca, fed planeeimortuus. Eft autemnbsp;I fententia, per legem leg! mortuus lum, plenifsima confolatione , quaenbsp;' -nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fioportuno

fl oportufto tcmporcalicui poflèt inciderc, OC cùm vcro intclkdu animo,is confifterct fortiter aducrfum omnia pericula mortis, terrores confdd* jnbsp;Si peccati,quantumcun^ irrucrcnt^ accuûrent 2C ad defperatioem cum adig^fnbsp;lent»Certèvnuiquifquctcntatur, finoninvitâ,tameninmorte, ibi cinnnbsp;oftcndit peccatum,Con{cientia ftatim di(fîat,peccafti;Hic fi tenes qua: Pauk®nbsp;fti Apoftolus hic docet;Refpondes,verum eft,peccaui. Ergo Deus punietnbsp;nabit te* Non,imo lex Deihoc dicit,Nihil mihi cum hac lege. Quare i* qunbsp;aliam legem, quæ cogit hanc obmuteièere,libertatem icilicet,quam libertat«'nbsp;fti,per Chriftum enim libcratus fum à lege, ideo lex quîc imptjs eft Si mancd^ unbsp;mihi libertaSjSC ligat meam damnatricem legê.Et fie lex quç me ligabat Sinbsp;tcnebatjiam ligatur Si captiua tenetur per gratiam feu libertärem, quænuucdnbsp;lex. A qua etiam accuiàtrix ilia lex audit. Tu non ligabis,neque captiuumnbsp;aut reum facies mihi hunc,ied ego tenebo te captiuam. Si ligabo tibi manus,^^nbsp;ceas ei,qui Chrifto iam viuit,amp;Stibimortuus eft. Hoclegi dentes eft excUtt^Aÿ/nbsp;betare aculeum Si omnia arma eius,cam(p prorlus eneruare. Et tarnen impfl®nbsp;credulis manet lex.Et nobis infirmis,quatenus no credimus,manet,Ibinbsp;fuam aciem dentes. Sed fi credidero in Chriftum, vtcuncp peccatum me fo^ ^u(nbsp;ad defperationem,tarnen fretus haclibertate quam in Chrifto habeo, diconbsp;nbsp;nbsp;J

me peccaflè,fed peccatum meum,quod eft peccatum damnatum, eftinChm^ eft peccatum damnans. Eftautem peccatum illud damnans fortius damnîk^nbsp;enim iuftificans gratia,iufticia,vita Si iàlus. Sic cum fentio pauores mortis,di^^nbsp;hilrei eft mihi tecum mors, quia habeo aliam mortem mortificantem te mcaknbsp;tem. EftaSt morsmortificansfortiormortificata. Siefidelisper folamfideUiP 1nbsp;erigerc fefe Si concipere certam amp; firmam confolationem, vt no palleftat ànbsp;cari,mortis, diabolinbsp;nbsp;omniummalorum. Etvt maxime Diabolus omky W

fuo in cum irruat,8C eum abruere velit terroribus.totius mundi, tamê inm^d^^^ terroribus concipit fpem,Ô£^ dicit: Domine Satan nihil me mouentmintc Sinbsp;tui.Qtiia vnuseft qui vocatur lefiis Chriftus, in quam ego credo : Is legemnbsp;uit,peccatum damnauir,mortem aboleutt,infernum deftruxit:Eft(pSafan,k jjiinbsp;tan,nam te captiuauit vinxit, vt mihi Si omnibus credentibus in ipfum,^*^ P jjrt'nbsp;amplius nocere. Hanc fidem Diabolus non poteft vincere, fèd ipfc pernbsp;tur.Qin'a haec eft,ait Ioannes,vi(ftoria quae vincit mundum,fides noftra,QP®nbsp;vinci£mundüm,nifiquicreditquodlefuseftfilius Dci f Pernimiumnbsp;Si indignationem fpiritus,Paulus iplâm gratiam appellatlegem,cumnbsp;aliud nihil fit,nifi iumma Si infinita libertas gratiae,quamhabemus innbsp;Deinde etiam tnbuit hanc ignominiofàm appellationem legi nobis incck f(il^nbsp;nem,vt feiamus earn nunc nouo nomine baptifâtam, quod iam no viua,nbsp;Si damnata fit. Et quodfpetftaculum valde iucundum eft, proponit Si.pii'nbsp;gern velut furem,aut latronem aliquem iam damnatum Si adiudicatumnbsp;eit enim per profopopeiam, legem captiuam tenen cui iam manus Sinbsp;fint,omniscp poteftas adempta,ita vt amplius non pofsit excrccrenbsp;ftoc eft,non pofsitacculâre Sicondemnare,Ethac iucundifsima picîura r^nbsp;contem ptibilem in confeientia, vt credês in Chriftum iam aufit legi,fânlt;^nbsp;fuperbia,infulrareadhuncmodum:Egofumpeccator, fi quid potes con^^nbsp;fâcito,tantiîm abeft vt credenti fit lex nunc formidabilis.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;l

Chriftus cum refurrexit à morte,quid formidaretfcpulchrumiPct'*^® cxcarcere,quidiammetueteum Puellæ moribundæ potuitlcftuluseii^j^^fFnbsp;bilis,iamautcmrefufcitata, curtimcretillum T'Sic Chriftianus quinbsp;perfidempofsidet,curformidaretlegemf'Sentitquidemterroresnbsp;non vincitur,fed fretus libertate quara liabetrâ Chrifto, ait, audio teleg^^jjr

nrormurantcm,te veile accufàre ÔC codemnare me,fed hoc nihil me mouct. Tuihihi es vt vacuum fepulchrum Chrifto erat, video enim te captiuam dC ligatam manus ÔCnbsp;pedes,quos ligauit tibi mea kx. Quae eft ilia iquot; Libertas,Qiiae vocatur lex,non quod,nbsp;hgetme, fed liget meam legem, Lex enini dêcalögi ligabat me : Contra illam nuncnbsp;habeo aliamlegem fcilicet,gratiam,qug non eft mihiiex,nccp ligat,fcd libérât me.Efl:nbsp;utem lex contra damnatriCem legem, hancligatvtampliusnonpoflctmeligarc*nbsp;Sic contra mortem meam ligantCm me,habeo aliam mortem, vitam fcilicet j quae vi-wificat in Chrifto, Et ilia me foluit ôi. libérât à vinculis mortis meg, Qc ijfdem ligat ip*nbsp;hm.Sicmors qugme ligabat,iam ligata eft,qugme occidebat, iam occifa eft, perip^nbsp;«tn mortem,id eft,ipGfsimam vitam.Sic Chriftus fuauifsimis appellationibiis voca*nbsp;twrmealex,peccatummeum,Mors mea,cotra legcm,peccatum,mortem,cum reue*nbsp;nihil fit, quàm mera libertas, iufticia, vita, ÔC falus aeterna ? Ideo autem faeftus eftnbsp;^xlegijpeccatum peccato, mors morti, vt mea maledicfto legis redimeret, iuftifica*nbsp;ret amp; viuigc3fgj._gjç^jj.Qqyç modo Chriftus dum eft lex, eft libertas,dum eft pecca*nbsp;turn,eft iufticia,dum eft morS,eft vita,hoc ipfo enim quod paflus eft fe legem accuià-inbsp;TCjpeccatum damnare, mortem deuoraredegê abrogauit,pecatum dàmnaüir,morgt;nbsp;tem aeftruxit,me iuftificauit ÔC faluauit.Sic Chriftus fimul eft venenum contra kgê,nbsp;pcccatum 0!^mortem,SC remedium pro libcrtate,iuftitia,6ó vita aeterna.Hgc propricnbsp;aulina fpeculatio 2lt; phrafts eft, valde iucunda SC confblatoria. Sic SC Romaiy. opgt;nbsp;ponit lege mentis legi mêbrorum,Hoc quia noue 5gt;C mirabiliter ditftû eft,facilius in*nbsp;^rntin animum,SC Hrmius hgret in memoria. Deinde etia fuauius fonat,cum dicit:nbsp;per legem legi mortuus fum, quàm, Ego per libertatem legi mortuus fum,nbsp;«cit enim quandam piefturam, quafi lex contra legem pugnet,Qijafi dicat,lex fi po*nbsp;^meaccufare,amp; ligare conftituarn fuper te aliam lcgem,hoceft,aliurn T yrannutnnbsp;vicifsim accufet,liget,opprimât. T u quidemmeus es carnifeXjnbsp; habeoaliumcarnificcm,Chriftum,quiteexcarnificct:teaiitem excarnificato pernbsp;iof' flnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;item, fi diabolus me flagellar, habeo alium diabolum qui vicifsim

8^^^wt,Sc vincit.Sic gratiä eftlex,non mihi,Nam menónligat,fedlegitime', ah ' Inbsp;nbsp;nbsp;^^wmpiius me ligare pOfsit.Itacp Paulus libenter nos prorfus abftraheret

Pcctiôe iegis,peccati,mortis,ô6 omnium malarum ren3,SC transferret in Chri* fpeiftarémUs iûcundifsimum duellum, quod fcilicet lex contra legemnbsp;t'gnet,vt fit mihi libertas,peccatum contra peccatum, vt fit mihi iuftitia, mors con*nbsp;vitam.Qiiod Chriftus fit diabolus meus contradiabolum,vtnbsp;Dei, quod deftruat infernum, vt habeam regnum coelorum.

ditum ft nbsp;nbsp;Myftica,id eft,mons Syna in quo lata lex QC vetus Teftamentum corf

earn 1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Deo Abrahac magno populum, fed fine promifsione, hoc eft,.nbsp;nbsp;4

Ch ft nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;hacredemDei.Quialegi non funt additg promifsioncs de

nat nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;deliberatioeamaleditftolegis,à peccato ÔCmortc:Item,dedo

remifsionis peccatorum,iuftitiac ÔC vitæ aeternae.Sed qui fecerit ea, '^iitctineis.SuntergopromifsionesIcgisconditionaks,nOngratispro*nbsp;Quinbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fed facientibus legem, ideoeprelinquuntcofeientias in dübitatione,

fond nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;facit, promifsioncs vero noui Teftamenti nullam habent annexa

fiign nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;exigunt quicquam à nobis,neque pendent ex conditione neSftrae

ftici nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;afferunt ÔC donât nobis gratisremifsionem peccatorum, gratiam, iu*

traóata funt. itaque per Teftamentum continet tâtùm promifsiones corporales, quibus fem*nbsp;eiufmodi conditiozSi audieritis vocem meam, fi feruaueritis paiftumnbsp;1 ambulaueritis in vijs meis,critis mihi populus, 5lt;c. Hócludaei non confi*

Arabes Agar vocant, non générât ni'fi fèruos, quia legi'non eft addita Chn'fto. Quare fi ad legem opera,relidla promifsione SC fide, defeceritisonbsp;perpetuô manebi'tis ferufiideft,nûquam liberi eritis à peccato dé morte, lêdnbsp;lediefto legis manebi'tis, Agar enïm non gignit fernen promifsionis dé haetede^^jjjnbsp;eft,Lex non iuftificat,non affertfiliationem dé hæreditatem,lèd potius eamnbsp;ôt^iramefFecit*

quia apprchcndit ipfum Chnftum ûluatorem« Ratio humana obicôîum habet le* gem, hoc led, hoc non feci. Fides autém, quando in proprio fuo officio eft,nulluninbsp;prorfusaliudobieclunihabet quàmlefumChriftumfiliurri Dei tradituni pro pec*nbsp;«ns totius Mundt. Nonrefpicitcharitaterrt:nondicit, Quid fecit' Quidpeccauic*nbsp;Qiiid meruit' Sed quid fecit Ghriftusr Quid tile meruit f Ibi veritas Euarigeltj dicitjnbsp;Redemit tcapeccato,DiabolOjmortegrernaJ\gnofcitigiturfides,fcirtiftaperfonainbsp;lefu Chrifto, habere remifsionem peccatoriim, .ÔC vitam æternam. Qui hoc obiedîonbsp;xcidit,non habet veramfidem, fedfucum amp; opinionem, ÔC vertit oculosapromif*nbsp;fione ad legem,quæ perten'efacit,amp; in defperationem adigit.

Qiiare,quæ Sophiftç docuerunt defidc iuftificante,fifit charitate formata,tner» verborumportentafunt.EaenimfideSjquaeapprehedit Chriftum filium Dei ôi^ednbsp;ornatur,noqugincludit charitatern,iuftificar.Namfidem, fi certa Sgt;C firma eflè debet,nbsp;nihil apprehendere oportet, quam folum Cliriftû, neq» alia re, in lutfta Sé terroribusnbsp;confcientiç,niti poteft,quâ ifta vnione. Quare qui Chriftum fide apprehedit, quangt;nbsp;tûuis lege per terr efiat, amp; molepeccatorû grauetur,tamengloriari poteftfe iuftu eflè*nbsp;Q!.iomodo,aut per quid per gêmamf Chriftum,quern fide pofsidet. Hoc aduerftrqnbsp;Aon intelligunt,ideó abficiunt gemmam, Chriftum,amp; in locum eius,reponSt chartV

Scd vt hancnobis libertatem permittantjnon pofliimus obdnefe,ficirt Paulus potuit, Ideô idem facimus, quod ipfe. Nam cùm illam libertatem obtintnbsp;non poflèt,necp{eudoapoftolisvel ad lioram (altem cedcrc voluit»nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;j*

Sic igitur aduerfarq hoc faluum nobis relinquere nolunt, quod folaFw^^ Chrifhim iuftificet : Ita nec nosvolumus, necetiampoflumus,in hoccedefCP* nbsp;quod fides formata chantatc iuftificet.Hic volumus debemuseflè rebelles,nbsp;tinaccs,alioqui amitteremus veritatemEuangelq,amitteremus noftramlibett^^'^^nbsp;quam non inCæfare, Regibus,principib.nonin Papa, Mundo, carne,nbsp;tioncjôifc. fed inChrifto lefu,habemus, Amitteremus fidem inChriftum,qii3^gt;'^^ jnbsp;pradixii nihil aliud appiehendit,quàm Chriftum gemmam,Hancfidem,qua,te^ Jnbsp;iuftificati, SC Chrifto inlèrti fumus, fi nobis faluam reliquerint aduerfarij, oft*'* jjnbsp;nos omnia fadturos, modo cumea fide nonpugnent. Quia vero hoc impet^'^l jjnbsp;cis non pofliimus, vicifsim,ne tantillum quidê eis cedere volumus. De re enifl^*nbsp;magna hîc agitur, nempe;de morte filij Dei,qui,voluntate S)C iuflû patris,lt;:^^'^^,)nbsp;lt;flus,crucifixus,amp;S mortuuseft pro peccaristotiusMundi.Sifideshîc cedit, ûbJnbsp;refurrelt;flio,amp;^c. filtj Dei inanis eft. Item,fabula eft,Chriftum eflèfàiuatoremnbsp;DeniquCjDeus ipfemendax inuenitur,quia,quod promifir,non(èruauitnbsp;fiCfàncfta efthac inrenoftrapertinacia. Hoc enimquærimus per earn, vtconl^j^jnbsp;mus libertatem noftrara,quam in Chrifto lefu habemus, vtque veritatcmE^^.^j;nbsp;retineamus,qua amiflà,amifimus Deum, Chriftum, omnes promifsiones,fidei)nbsp;ftici'am,Sf vitamærcrnam.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^,1/

At dicat aliquis, lex diuina ÔC fanóa eft. Habeat ea fane fuam gloriam, lalex, quantumuis diuina amp; fancQa, debet me docere, quod per earn iuftifi^^*^fnbsp;vam. Concedo lt;Iuidem,vtmedoceat,quôddebeam diligere Deum 6Cnbsp;i'tem,viuereinCaftitate, patiêtia,SCc.Non autemdebetmihi oftendere,quonbsp;peccatis^diabolo,morte,inferis,liberari debeam:Hiccofulendum dC audiend^jjnbsp;Euangelium,quod docet, non quod ego faceredebeam, hocenimeft prop^'^^^Pnbsp;officium,fcd quid lefus Chriftus Deifilius pro me fecerit.fcilicet. Quod pronbsp;fus SCmortuus fît,vt me à peccato SC morte liberaret,hociubetmeEuangeliiJ^nbsp;pere 2C credere. Ea^ eftnbsp;nbsp;diciturEuangelij veritas. Afque is principalis

ns Chriftianæ articulus, in quo cognitio totius pietatis confiftit, Ideo maxlt;^ J/ fert eum bene (cire, QC perpetuô inculcare : Nam vt tenerrimus eft, ita faciUi*^^nbsp;tur. Hoc bene expertus eft Paulus.Hoc quotp experiuntur omnes ptf.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ji,

Summa, Paulus Titum circumeidere noluit, ob nullam aliam caulärnj'^ Qiiod fubintroierant quidam falfi fratres, explorafuri libertatem, ÔCc.nbsp;cogéré Paulum, vt eum circumcideret.Hancco3lt;ftioncm SC ncceisitatein 30*nbsp;uertens Paulus,ne ad horam quidemeedere voluit, fed fumma vi eis reftiti^» ^c,nbsp;dicit :NequeTitus, quimccumerat, cumgcntiliseflèt,coacfluseftcircufnndij^^f,nbsp;Siiure charitatisvelobfcquio fraternitatis hoc poftulaflènt ab eo, nonnbsp;Sed quia volebant ÔC vrgebant hoc fieri malo exempio, in (eruitutemnbsp;deftrucftionem totius Euangehj,fbrtifsimè fe illis oppo(uit,pcrpupit, Si oblt;^*nbsp;ne Titus circumeideretur.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;J

Resquidem apparet valde leuicula,circumci(um vel non circumcifin accedête fiducia, ac timoré propter feruatamaut omiflâmcircumcifionein,gt;^^jjj[j/nbsp;Deus,Chriftus,gratia,ôiSomniapromiflàDei.Aliocpji ficircumcifiofineiHo^ nbsp;mcntoferuarctur,nihil periculi eflèt.Sic,fi Papa exigeret à nobis tradifioncsnbsp;nudas cæremonias, non grauaremur eas obieruarc. Qiialis enim eflêt labor, gnbsp;Cucullumrrafoverticeincederercumalioquicæremonrjsvtimur.

Addere autem hoc grade malû, quod in iftaleuicula,imô nibili recofift^^.^ill QC falus, aut mors £lt; damnatio gterna^hoc Satanicum eft QC blalphgraujn.

ET evangelie nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;jdj

hïcnonrcclamafjAnathcma eft o, Edarrijbibam, geftabo cucullum, faciam qu2ecuilgt; que præfcriplên't papa, modo finat ifta Omnia libera effè, Sed c m ifta exi'gere voletnbsp;tanquam neceflan'a ad falutem, ad ea confcientias aftn'ngere, SC in I'fti's cultum Deonbsp;gratum inftitucrc, ibi omnino repugnartdumeft» Nihil noceret fculperelignum^nbsp;iapidem,ftatuam,fed cultum iuftituere, Sgt;C ligno, lapidi, autftatuæ diuinitatem tri-buere,hoceft,id4umpro Dcocolere.

Igitur diligenter confidcrandum eft,de qua re Paulus agat,nc cum Hietonimo» ineptiamus, qui putauit efle quæftionem amp; defperationem de ipfi's rebus. In hocnbsp;errauit. Non enim eft difputario:An lignum fit lignum, an lapis fit lapis,fed de addinbsp;tamento, hoc eft, de vfu rerum, vtrum hoc lignum fit Deus f feu, vtrum huic lapidinbsp;infit diuinitas f Hicrcfpondemus,lignum efle lignum,0Cc. Sic circumcifio nihil eft,nbsp;præputium nihil cft,dicit Paulus, led ponere iufticiam,reuererentiam,fiduciam falunbsp;tis,timorem mortis,in iftis,hoc eft cceremoni js tradere diuinitatem. Ideo in tninimonbsp;non eft cedendum aduerlarijs, vt neep Paulus pleudoapoftolis cefsit. Quia ad iuftigt;nbsp;cgt;am,ncque circumcifio,neque præputium, neque rafura, neque cueullus,pertinet,nbsp;ob^meraGratia,HæceftEuangelij veritas

^oni.j.Ienenf fol,lt;^p. In præfat.in vêtus Teft. Habet lex tria dilcipulorum gegt; ifra.Primi funt,qui legem quidé audiunt, verùm cotemnunt earn, amp; turpem abftpnbsp;onini tnetu agunt vitâ,amp; ad hos lex non peruenit.Illi enim vituli cultores inExodo'nbsp;Qî'umfiguram gcrunt,ad quos Moles non perferebat legem,fed commotus ira,le*nbsp;tabulas frangebat,

hecundi funt, qui tentant fuis viribus præftare legem, fine gratia Dei. Horuni gutamhigerunt,qui gloriam in vultu Mofis ferre non poterant,cùm denuô refergt;nbsp;Atquc ad hos quidem peruenit lex,verùm ipfi non pollùnt earn ferre, obgt;nbsp;jynbsp;nbsp;nbsp;nbsp;gitur earn velamine, ÔC hypocriticam vitam,fimulatione externorum opelt;

aiii nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Verùm lexetiam ilia iplà opera iudicateflèpeccata, vbi vclamea

fti nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Conuincit enim nos, quod noftræ vires nihil fint, led tantùm Chrigt;

e{| o nbsp;nbsp;nbsp;1^ lunt,qui in Mofis fact cm fine velamine poflùnt defigere oculos, hoc

Pt^ft nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;intelligunt legem,amp;^ vident,quàm fit impolsibile humanis viribus earn

^^tq^e hic quidem fefeexerit ilia peccati vis âfpotentia mortis, hæc eft ilia giutij. ° immenfæ magnitudinis, cuius cufpis fcxcentos æris ficlos pendet. Fu-omnes Ilmaclitp,prgter vnicum Dauidem,id eft,Ghriftu noftrum,nbsp;enim gloriam,yultus Mofis Chrigt;nbsp;Scoria °^^^'^*'arct, nemo ilium legis fulgorem,hoc eft,peccatiacmortisnbsp;opera,omnem præfumptionem,defuis vigt;nbsp;rnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;norunt vfum, quam vt per earn peccatafua agnoft

defiderent Chriftum,quod proprie Mofis officium eft,SC germanus le-' iiÇjfjj dilcrimine legis ÔC Euan; plura reperisin locis de lege,iuftificatiogt;

æ ad Roman: Ex prædeftinationis lèntentia fola pengt; accepturifint verbum, qui nontqui credituri,qui non; quinbsp;P*flDi obcæcandi, quidamnandi 2CiulèiGcandi fint. Cùm igitur ÔCnbsp;verbum fit ex Deo, certè in Iblius Dei manu fitum eft,nbsp;cemurjamp;hæcccrte ftabilis fententia dC immota prædeftinationis necelsitas^nbsp;Gg iij fumme'

5H nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;de präedestinätioke;

fumme ncceflàna eft. Tam imbecilles eni'm fiimiis, vt fi in nöftns mattibus paudfsimi aut nulli faluarentur,Diabolus enim omnes vinceret. Nunc cumnbsp;bilis certifsima Dei fcntentia mutari no pofsit,nec ab vlla crcatura c5uelli,w^'nbsp;Ipeseftnobisreliqua,tandê vincendipeccati,quantumuisetiânuncin carnefe^^nbsp;At hiG curiofuli habenis cohibendi funt, qui antequam Cbriftum 66 viftinbsp;ciucis difcant, abyflum illa prædeftinatiois fcrutantur, QC num prædeftinati uWnbsp;ne fruftra inueftigant. Nam hi baud dubiè in confufionem confcientiæ,autnbsp;tionem,fua hacinepta curiofitateducêt amp; prsecipitabunt feipfos.Tu veto,innbsp;diftendarum iàcrarum rerum,fequere ièriem Ól ordinem hic traditum ab ApO^ jjjnbsp;Primùm,diice cognitionê Chrifti, vt agnoicas omnes vires tuas nihilnbsp;ad peccandum. Deinde,vt per fidem cum carne tua afsiduè lutfteris, quemanbsp;dum. 1. i. 3.4,. 5. d. 7. capite docuit. Mox cùm ad caput 3. perueneris,hoc eft,vbgt;nbsp;cemamp; tribulationes expertus foeris, hancmortificationemeflèiàlutarenîô^^^PÇjnbsp;tendamrtum primum dulceflêtnecilsitashaecpraedeftinationis:tum primùm*^'nbsp;incap.^.to.amp;^ ti.SC quam plena confolationis fitpracdeftinatio.Nam nifi tribubt*^)^ jnbsp;expertus fis,nifi ad portas inferi aliquando, vt in Dauide Sd alijs ianeftis videmnS; rnbsp;(ftum tefenicris,non poteris harte prçdeftinationis ièntentiam, fine periculonbsp;phgmo,quodam fremitunaturç,contra Deum traeftare. Necefle eft igiturnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, I

terem primûmeflèmortificaxum, fenfum carnis detritum, ladlantes in Chrin^r. »num adoleicere,ancequarn meracumhocbibant.Nam SChiceftfuaquædâpi^^^ ,nbsp;Cui lacfte interim opus eft,dum folido cibo aflueftat,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;1

VNDE AC Q_yOMODO DE PRAEDESTlN^' TIONE IVDICANDVM SIT, ETnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;SINT pRAE'

Gen.Tom.3. fol.3lt;lt;.37 .cap.ilt;î.Libetexboclococaptarcaccafiortêdirp^^^^j;j ' de dubitationCjde Dco,SC volutate Dei.Audio enim fpargi paftim fteleratas jnbsp;inter nobiles amp; magnates de prgdeftinatione,fiue prçfciétia diuina. Sic enimnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;gt;,

tur. Si fum prædeftinatus,fiue bene fi'ue male egero, faluabor. Si non fum pr^^nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i

difputare, fi poflem per incertam valetudinem, Qiiia fi funt vere voces, vtipb^ 4 .j dem videturjuum plané tollitur incarnatio filtj Dei ,pafsio,reiurre(ftio, Sinbsp;fecit pro falute mundi.Quid proderunt Prophetç ac tota ftriptura facra.^Qui*^ *^nbsp;jrtenta f Abijeiamus ergo Si conculcemus ifta omnia.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Jf

Sunt hæc Diabolica 8C venenata tela, amp; ipium peccatum originale,quo Diabolus primos parentes,c« diceretrEritis ficut Dq,Nan enim erant content]; Jnbsp;lata diuinitate, qua cognita beati erant. Sed videbant penetrate profunditarc^ .5^ jnbsp;tans. Sid enim ratiocinabâtur,fubeffè aliquâ arcanam caufam curprohibuiflet P ((nbsp;île edcret de arboris fru(ftu,quçerat in medio paradifi,e2 velebaticire.Pcrinci^'^nbsp;bodieloquuntur: Oportetfieri,q,Deusprçfiniuit. Igitur incerta Si inaniseftnnj.^jynbsp;dura,de religionc,aut de falute animarum. Atqui tibi non eft cómiflum,vt fer^^nbsp;nbsp;nbsp;|

tentiâ qnç eft inperueftigabilis. Quare dubitas tu aur abrjeis fidem,quam nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.

praecepitfCluorfum enim attinebat,mittere filium vt pateretur Si crucifigorc^^.^iv ( nobis Qiiid proderat inftituere iacramenta, fi incerta funt aut irrita prorfus jfnbsp;ftram IâlutêfÂIioquienim,fi quis fuiflet prædeftinatusgt;absqgt; fill o Si absepnbsp;tis, aut fcriptvra fan(fta,eflet faluatus.Ergo Deus iuxta iftorum blafphçmianij Bnbsp;biliter fatuusfuit, mittendofilium, promulgando legem amp; Euangcliuirtjin*^*' (jPnbsp;Apoftolis, fi hoc voluit tantûm,vteflèmus incerti Si dubitaremus, vtruirtutnnbsp;juandi,anverodamnandi.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.Mft»

Sedfunt heprçftigiæDiaboli, quib. conaturnos dubios Siincrcdulost^ Cum Cfiriftus ideo venerit inhuncinaduni,vtfaccretnos ceitißimos.Nccem

tgt;e PRAEDESTINÄTIOÄE; nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;35^

tandem vd dcfpcrattonem,velcontemptum Dei, Sacrói'umBibïiorumj baprifmi amp; omnium bcnchciorum diuinorum, quibus nos voluit conHrmatosad»nbsp;vn ins incertitudinein ôC dubitatiôcm. Dicent enim cum Epicuræis,viuamus,cda'nbsp;nius,hibamuSjCras moriemur. Turcarum more^temerè in ferrum SC ignemruentjnbsp;fiquidcm hora prarfinita eft^qua vel occumbas vel euadas.

Opponenda cft autem cogitationibus iftis vera firma cognitio Ghrifti, Sicut ffpcmoneOjin primis vtile ôd neceflâriû eflè,vt cognitio Deicertiisima fit in nobisjnbsp;lirma animi adfenliôe apprehenlà hærean Alioqui inanis crû fides noftra.Si enirrtnbsp;Jionflat promiisionibus fuis Deus,turn de noftra faluteadum eft, Cum econtrà hgcnbsp;noftra confolatio fit,tametfi nos mutemurj vt ad immutabilcm tarnen confugiamus»nbsp;SiccnimdeièadfirmatMalach.j. EgoDnsamp;nonmutor. Et Rom.n. Sincpceni-»nbsp;tcntia cnim ftint dona 8C voc^Ltio Dei. Sic igitur in libello de Seruo arbûrio à alibinbsp;lt;locui. Eflè diflinguendum,quando agitur de noticia,vel potiùs defubiedo diuini»nbsp;lt;ans, Aut cnim difputandum eft deDeoabfcondito,autdeDcoreuelato.DeDeo,nbsp;^uatenusnó eftreuelatus,nulla eft fideSjnullafcictia,cognitio nulla. Attpibi tenen-^^uquoddicitunQuae fupra nos,nihil ad nos.Eiufmodi enim cogitatiôes,quæfti-praautextrareuclationê Dei fublimiusaliquidrimantur, prorfusDiabolicaefunt,nbsp;Auib.nihil amplius proficitur,quam vt nos ipfos in exilium præcipitemus,quia obtj-obiedum inperueftigabilc,vidclicef,Deum nonreuelatum. Qiiin potius re-^ncat Deus fua décréta amp; myfteria in abftondito. Non cftcur ea manifeftarinobisnbsp;antopere laboremus.

Mofes ctiam petebat,vt oftêderet ipfi Deus facie fuam, féd refpondit Dns. Po-^nora mea tibi often dam j faciem aSt meam videre non potcris. Eftenim airiofitas Qj.,g,Y-5 q^QJ^^pç.|l,-æ^J.,vtadDeum adfedemus viamnatu-fpcculatione. Sed eft ingens pcccatum, amp; conatus inutilis fiC irritus,Sic enim in-S^tCliriftusJohan.d. Nemo venit ad Patrem nifi per me. Ideo,quando ad Deumnbsp;oteuelatum accedimus,ibi nullafidcs,nullum verbum, neep vlla cognitio eft,quianbsp;ift Deus,qué tu non facies vifibilê. Deinde feuerifsimè prohibuit Deusnbsp;j^^^adfedïgjjj^nêdiuinitatis.Sicutaitad Apoftolos Chriftus,Acf.t.cumqu£runt.

Um prædeftinatum eft, vt hoc tempore reftituatur regnum No eft veftrum noflê Qinbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;me elfe abftoditum vbi me non reuclaui tibi, aut tibi ipfi caufa exitif

horribiliter lapfus eft. Quia ftrutator maieftatis opprimetur à gloria* quid? ftatim voluit Deus occurrere huic curiofirati,fic enim (ua volun-præicientiam prædeftinationê egregièmani-^cnnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;rationis 8^ fàpientiæ carnalis,ficut tu imaginarisjfic faciâ:Ex

ttiitf nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fiam rcuclatus,amp; tarnen idê Deus manebo. Ego incarnabor,vel

pleb H p nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;morietur pro tuis peccatis,amp;refurget à mortuis. Atqpita im-

gt;510 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tuum, vtpoisisfcire,anfis prædeftinatus,anno:Eccc hie eft Filius

Qi ^^^^^^^^^»'c'shunc afpice iacentë in præfcpio,in matris grcmio,pendêtem in ^dequidisfaciat^quidioquatur. Ibi me certôapprchêdes.Qiii enim me vita ^p^*^Cbriftus,videt patrem ipfiim.Si hunc audieris,SC in nomine eius baptinbsp;Vnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;diliges verbu eius,tûccrtô es pr3edcftinatus,6d certus de tua falute. Si

^^ledicisaut contemnis vcrbû,tû es dSnatus: Quia qui no credit, condênatur. Alias cogiratióes Sf vias rationis autcarnis occidito,quia Deus eas detcftatur.Idnbsp;«age vt fufeipias filifî,vt placcat in corde tuo Chriftus,in fua natiuitate, miraculisnbsp;Ûnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;enim eft liber vitæ,in quo fcriptus cs. Idquc vnicum amp; praefentifsimum

horribilis morbi, quo homines in inquifitione Dei procedere vo-gt;0;) r^^^l^tiuquot;^,^ tandem in defperationem aut contemptum.Si vis effuge-r ^^^^°^^quot;°dium,blafphçmiamDei, omittefpeculationem deDeoabfton-define fruftra contendere ad videndam faciem Dei. Alioqui perpetuo tibi G g iiqnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;in incred«-

in incrcduh'tatc amp; damnatione haerendum ÔC pereudum erit, Qiiia qui d ubitaf,^'^*' credit:QiiinoncteditjCondemnatur,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.

Deteftari itaa3 fugerefceleratas iftas voces debebamus,quas iacfîâtEpi^^^^ Sinecefle eft hoc ita fieri,Hat,Deus enim non ideo de clo defcendit,vt facerett^^,nbsp;certum de prædeftinatione,vt doceret tecontemnere Sacramenta, abfolutionciJ''nbsp;teliquas ordination es diuinas.lmo ideo inftituit, vt redderet te certifsimS SiCnbsp;ret morbum dubitationis ex animo tuo, vt non folùm corde crederes,fed etfatn onbsp;Its carnalibus aipiceres,8C manibus palpates. Cur igiturretjcis ifta amp; querens Knbsp;fcirc an fis prçdeftinatusî'Tu habes Euangelium^es baptiiatus, habes abfolufiof^^jnbsp;és Chriftianus, ôi. tarnen dubitas, ac dicis te nefctre vtrum credas an non f Nuß'?nbsp;veris habes,quæ de Chrifto in verbo Si Sacramentis prædicantur fnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;:

Sed dices. Non poflum credere,licut multi hac tentatione vexantur Torgæad me venire muherculam quandam amp; cum lachrymis queri,quodnbsp;fet credere.Ibi cum articulos Symboli ordine recitarem,§lt; de fingulis quaerere^e^nbsp;tueret ne hgc vera amp;S ita gefta efle an non i^ Refp. omnino fentio vera clîcjfednép Inbsp;fum credere.Illa erat Satanica illufio.Diceba igitur fiftatuis ifta omnia veraefe^^nbsp;eft cur de tua incredulitate queraris. Sienim no dubitas filiû Dei pro te mortuS^ nbsp;certe credis.Qiiia credere nihil aliud eft,habere ifta pro certa ÔC indubitata vefi^

Deus dicit tibi,en habes Filium mcû,huncaudias Sé acceptes.Id fi facts,laß tus es de fidé 5é iàlute tua. Sed nefeio inquics an maneâ in fidec'Attamennbsp;promifsionem ÔCprædeftinationêfufeipe, non inquiras curiofiùs dearcaîii^^nbsp;confiltjs. Si credis in Deumreuelatû,Sé reetpis verbumeius,paulatim etiatnab^^* jjnbsp;ditumDéûreuelabit. Qi.n'a qui me videt,videt 5é Patt ern. lohan, 14.cap.nbsp;reijcit,amtttit,cum reuelato Deo adhaefcris,ira vt cor tutim fie fentt'at, te non aißnbsp;rumChriftum, etiamfiomnib.fpoliatusfueris, turn certifsimèpraîdeftinatuseSnbsp;ablconditum Deumintelliges,imô iam de praefenti intelligis. Si filium agnofd^)quot;nbsp;voluntatem cius,quodvclitictibireueJare,quod velit tibi efle Dominusnbsp;tor tuus. Igitur certus es,quod etiarn tuus Dominusnbsp;nbsp;Pater fit,

Vidc quàm fttauitcr ôé benigne Deus ab hac horr ibil i tentatione te liberct;^ Satan hodie mirismodis vrgct,vt homines dubios ac incertos, ac tâdem ett'aiß^ 'nbsp;nos à verbo reddat.Cur enim audires Euangeliû, cùm omnia pofira fi'nt innbsp;nattoneinquiuntJta rapit nobisprædeftinattonê certtficatâ per filium Dei ôi Sa^nbsp;menta,reddcs nos incertos,vbifumuscertiisimi,Ac fi adoritur pauidasconfö^ 1nbsp;hactentatione,moriunturtllæin defperatione,Sicutmthipropcmoduaccidtfl^b^fj.jnbsp;Staupicius eadême laborantem hberaflêt. Siaûtcontemptorcs iunt,fiuntEplt;^jnbsp;pcfsimt.Itacppotius iftasfententtas animis noftrisinfigamus.Ioh.lt;^.Ncmovcß* jnbsp;me nifi Pater traxertt eum. Per quemf per me. Qtit videt me,videt Sé Patreni»^ jnbsp;ivlofen. Non poteris videre faciem meam.Non enim videbir mehomo Sé vin^f'nbsp;Non eft veftrum noflè tempora ôémomêta,quæPater pofiiit in fuaipfiusP^^ nJ'nbsp;Vosite,Séquodiubeocxequimini.Itê,Altioratenequæfieris,Séforrioratene*-,^jnbsp;tatus fueris.Sed quæ praecipit tibiDeus,illa cogita ièniper,6é in plurib.opcfila'nbsp;non eris curiofus. Audi filium incarnatum,ôé fpontc fe offerer prædeftt'natio.nbsp;nbsp;nbsp;.

Staupicius his verbis me cofolabatur.Cur iftis fpeculattontbus te cruciasf VulneraChrifti,Séfanguinêprotefufum: Ex iftis fulgcbitprædeftinatio. Aßnbsp;dus igitur eft filius Det,qui miflus eft in carné,6é ideo apparuit,vt hoc opßs^^nbsp;diffoluatjôécertumtefaciatdeprædeftinationc. Ideotptibtdicit:Tuesoßi^nbsp;quiaaudisvocemmeam. Nemorapietteexmanibusmeis.

Mufti qui non ad iftum modum repugnaucrunt tentationi huic,in exitiß P quot; pitatt funt.Itacp diligenter murtiéndi finit animi piorum,ficut hærcmita quin^nbsp;risPatru,ab eiufmodi fpeculationib.dehortatur fiios auditores. Si viden's

tjjrtnp'edëmccelum fixiiîc,rctrahceum. Sic folent cnim Sancti' neôphyti cógi'tarê dcDeo extra Chn'ftuin. Hi funt qui in cluni afcèndcré,amp; vti umcp pedem ibihgeanbsp;Keonantur/ed fubito ad inferos dcmerguntur.Caueant igi'tur pij Öt: id vnum agar jnbsp;vt difcant adhacrere puero SjC filio lefu,qui eft Deus tuus,propter te incarnatus.Hüènbsp;agnofee ÔC audi ac deledare in cOiÔC age grattas. Si hunc babes^tunc etiani Déuninbsp;abfconditumparitercumreuelato babes 06 ilia eft vnica via, veritas ÔC vitajCXtrànbsp;quam, nihil prgter exitium 2lt; mortem inuenies.

Ideoaütmanifeftauitièincarne,vtrapiatnos cxitiorte, excarneamp;TêxDiaböli poteftate. Exhaccognitione non poteft non exiftere ingens gaudiö Qc deledïatiójnbsp;qiiodDeuseft immutabilis, ÓC quod necefsitateimmutabili operatur, net^feipiurilnbsp;tiegarc poteft,fed fcruat promifsiones. Non igitur liberaefunt cogitationes iftg,fiuenbsp;diibitationes de pt'ædeftiilâtiône,(ed fuht impiae,fcélératac,diàbôlic3é, Ideo,quandonbsp;I)iabolus ijs te impugnat,tantum dicas : Credo in Dominum noftrum lefum Cbri-ftum,de quo, mibi nó eft dubiü,quin fit incarnatus,paflus,mortuus pro me,in cuiusinbsp;mortem egofum baptifatus.Hoc refponfo euanefcit tentatio,amp; t«;rgü Vértét Satan.

Sicutfepè alias reeitaui memorabileexemplüm,dc veftali qüada, quac eandem ^éiltationem patiebatur.Nam ÔC fub Papatü füerüt multi ptj, qui fpirituales bas ten-inbsp;Driones fenferunt, quæ funt verè infernales, damnatorum cogitationes. Nihilnbsp;«nim differt dubitans à datnnatö. Veftalis igitur quoties fenriebat,fe peti ignitis te*nbsp;bsSatanæ, nihil aliud dicebat,quàm,Chriftianafumi

35^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DE PR AE DESTINATION B.

àfpiciendus fit Deus.rcuelatus,ficut in Pfalmo canimus,^r Çàfî rc ^ebaot^/Vtlî) i|l fan anba 0Ot(. lefus Chriftus eft Dominus Zebaoth,necnbsp;Deus, ÔC alias fæpifsimè. Sed iftos locos omnes tranfibunt, 8é eos tantùmay^Pnbsp;de Deo abfcondito. 'Vos igitur qui nuncme auditis, memineritis me hocnbsp;non elle inquirendum de prædeftinationeDei ab/conditi:Sed ea acquiefccOnbsp;qug reuelatur per vocation?,amp; per minifteriu verbi. Ibi enim potes de h'denbsp;tua certus eflè,ac dicere:Ego credo irt filium Dei,qui dixit; Qui credit in P* Jpa*nbsp;bet vitam atternam. Ergo in eo non eft damnatio, aut ira, led beneplacitum^nbsp;tris. Hæceadem autem alibi quoque in libris meis proteftatus fum, ÔCnufl^^nbsp;viuà voce trado,ideo fum exeufatus,

Tom.4.in Gen.cap.43.fol.1t8. San^îorum exêplanos docent,nonefle dum Deumlècundum prædeftinationem diuinam,necconrêncnda medianbsp;ad hanc vitâ iuftentandam ÔC pericula cauêda ; Sicut multi temcrc dilputant flnbsp;ii necefsitate.Si voletme Deus feruarc,tempore famis aut peftis, cro fuperftcS)^nbsp;fine cibo aut medicina. Sin fuerit pereundum,nihil proderunt ilia omnia.nbsp;nbsp;nbsp;,

Hæ cogitationes impiæ,SC prohibitae funt à Deo. Non enim patefecit^oj canaconfilia,quomodoautquandote velit iuuare, necpeftipfipraefigendflS'nbsp;tempus,perfona,non enim feretfibihæc vincula rationis 6Ófapiêtiae humantnbsp;fed vult te feruire vocation! tuæ,acpropterea condidit clum 8C terram,nbsp;quæ continent,vt te alat SC fiiftentet. Illis igitur medijs noueris tibi vtend^nbsp;nec inquirendum curiofiûs in arcanam eius gubernationem,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,A.f(

Qliia vita haec confiftit in prouidentia ipfius, ÔC tua fide. Siquidem fore Deum tuu,telt;^ fuftentaturû dC làluaturû. Non eft igitur quod dicas.Q^P^nbsp;fecero,non tarnen impediam voluntatêDei,quo minus fiat hoc quod definifl**^'nbsp;enim Diaboli vox eft,amp;^ damnata in æternum. Quin potius fimplici fidenbsp;quando es in periculo amp; anguftia, vtere medrjs,quibulcuncp potes, ne têtesnbsp;(^lod fi nihil auxiltj aut remedij eft in tjs,quae condidit Deus ad propulfan^^[(|)nbsp;riculum aut morbum,tum reîjceinDominum curam, vitamcp tuam,Ô^ ipfiflS wnbsp;tiæ, SC bonitatigubernationem tuipermitte.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;

Qiii vero contemnunt media,SC periculû fibi temerè accerfunt,illi çant contra promifsionem,8C tentant Deu,ficutPfal.78.deIudæis,qui praefi*^^^^(nbsp;certâration? auxilfi diuini ; dicit. Et tentauerunt Deumincordib.luis,Vtp^f .(Vnbsp;efeas animab. fuis, 8C male loquuti funt de Deo.Nunquid poterit Deusnbsp;làm in deferto,6Cc. V erùm nonferet,Deus le captiuari SC cogi intra metasnbsp;ruæ,ac prgfcientia SC predeftinatio eius nihil ad te pertinet,quin potiùs vtnet^ Jnbsp;Deum,audias eum promittentem,ei^ firma fide adluere. Hoc enim docefnbsp;Patriarchy Iacob,qui quanquam verfatur in periculo mortis, confumptisnbsp;om nibus,quy ex Âegypto aduexerant filif,tarnen non negligit medium,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;il

quoque vfus fueraf,iubet redire filios in Aegyptum, 6C emere frumentum, familiam vniuerlàm fame enecet,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^,31'

Ita retinet promifsioem,ÔC fide inuocat,no tentât Deum,ftatuit firmit^^^f, l defertû iri,necirritas fore promifsiones,8C tarnen nô excludit mediu quodon^^^ 1nbsp;ficut fuprà quoep Abrahamû audiuimus defeendiffe in Aegyptû cûfame|nbsp;Êlec diligenter oblcruanda ftint, ad refutandos fariaticos illos, Inbsp;rnagrtàmfapientiamScfortitudinemelle, quiduis audere ÔC tentarenbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;|

quodin fpeciemmagnificum, infolens,SCinufitatum eft. Quemadmoduif de duobus fratribus, peregrinantibus in terra Gentilium^ qui cum efiU'^^nbsp;porrlg®

ET EVA NG ELt ir nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;359

ÎP^Trigefctafeispanisabincolîsillonimlocofum, alter co nolui'tvelci, propterea Siod homines imprj QC Erhnici obtuleratj ac nifi coelitus palcereturjinortem potiiisnbsp;ôppetendam cen!uit,pcrijt igitur fame,amp; fepultus eft in infernum. Aker veto fuie .nbsp;bnior,qui fiimpto cibo fuppeditato à Gentilibus jferuatus eft«.

Siemagna ftulticia fuiflet abftinere à frumento ÔC eibo allato ex AcgyptOjpro^ pterea quod eflent ibi homines imptj ÔC increduli« An non cnim panis Aegy ptiorSnbsp;fl catura eft æquè ac altf cibi ÔC alimentar'Sic nos eodê foro, T erra, Aqua,CaelOjSolenbsp;^njimur,quo dC impios ftimus vti« Non mittet tibi Deus Angelum caelitùs qui ténbsp;Gngularimodo alat,cum abundè fuppetat in terra vnde viuas. Ad hunc modö Chri«nbsp;ftus rcipondetSatanæ:Scnptumeft,nontcntabisDominumDeumtuum,quafidi-»nbsp;Cät,nihil mihi opus eft Angelorum fubfidio,qui è faftigio tempk me deducant,cuninbsp;non defint gradus per quos deftendam,

Hæc opponenda ftintillis qui difputailt de próuidentia Dei,ó^ ncceftitate præ-» fcientiaîdiuinæjcùm tarnen nihil ad eospertineant, neqp enim ipfis hoe eft necefla*nbsp;hum,fcdprómiisiones ÓC praecepta Dei amplecfti dcbebant,SC vti creaturis conditfsnbsp;ad huius vitae conleruationem,quibus fi iuuanrur,benè eft, fin minus, tarnen ftiantnbsp;1^0 obtemperandum enè,qui,fi opus fuerit,etiam miracula facief,acfidem 2lt;lpeinnbsp;coriim cumulanïsimè ornabit.

öenef«cap.4o.Tom.4«fol«lt;^2. Nee moremur impias hominum proFanOruvo^ ces,vtTurcarum óó aliorum, qui dicunt,ea quæ femel aDeo definita 8C ftatutanbsp;nonpoflc impediri. Fatum eft inquiunt,ideo neceflario hate vel illa euenient,nbsp;«fSWogfhftfó. Sedtibi illa non funtmanifeftata, alias emm nullus locus eritfi-dei,(pei,patientiæ,charitati,fed aut cóntemptus, aut odium Deünde exiftet inani-mis hominum,non credemus,nécfperabimus eo auxiliuin* Deus igitur ordinatnbsp;contingentia illa propter exercitia fidei Öó fpéi»

Gene£câp,i5Tom»jfol.nlt;î. n7* Alia eft voluntas beneplaciti fijbftantialis,vogt; luntas Dei ^cu nuda maicftas,quae eft Deus ipfe. Ab hac remouertdi öculi funtiNonnbsp;enimapprehend! poteft. In Deo enim nihil éft nifidiuinitas,óó fobftantiaDeieftnbsp;eiusimmenfafapientia,acomnipotenspotentia. Haecrationi fimpliciter funt inac-cefsibilia,QuK-quid hac voluntatc beneplaciti Deus voluit,ab æterno vidit«

De hac voluntate fubftantiali ÔC diuina nih il ferutandum, ièd fimpliciter abfti» nédum eft,ficut amaieftate diuina: eft cnim inferutabilis, nec voluit earn Deus pro*nbsp;ponere inhac vita« Quibufdam inuolucris voluit earn Deus oftendere Baptifmo,nbsp;Verbo,Sacramento Ccenx. Hæc font diuina fimulachra,5C voluntas figni,per quaenbsp;amp;pronoftrocaptunobifcumagit» Igiturinhæctantiim intUendum eft, voluntasnbsp;beneplaciti fimpliciter dimittenda eft,nifi fis vel Mofes, vel Dauid, vel aliquis limi*nbsp;Is perfcclus vir,quanquam hi quoep in voluntatem beneplaciti fic intuit! font, vt anbsp;voluntatefigninufquamauertercntoculos«nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;j 4

Vocatur aût voluntas figni,effèlt;ftus ^i,quando ipfe foras procedit ad nos,no* bifeum agens,per aliquod inuolucrum,0^ externas res quas poflumus apprehende*nbsp;re. Sicut font verbum Dei Sf cæremoniæ ab ipfo inftitutæ. Hane voluntatem nonnbsp;dicunt eile omnipotentem. Etfi enim Deus per decern præccptajmandat quid velftnbsp;iicrijtamcnnonnr. Sic ihftituit coenam Domini Chriftus,vtfiducia mifericordiæcqnbsp;ßrmetur in nobis,tarnen multi earn fumunt in iud!c!um,hoc eft,f!nefide.

ÛEVS PERMITTIT EXCAECARÎ SEV INDVgt; RARI NOLENTES CRËDERE EVÀNGELIO.nbsp;Tom.jJenenf.fol.3ii.Efaicap,j4. NeqüCéftvt lubtilitér difputcmus Deuntnbsp;^ediuc excæcare* Satis enim induratiônis eftjcum Ipiritum lüum lubtrahitjôi^ rcgt;nbsp;iquitimpiosSatanæ»

b nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cadar, Papa, fiC Mabônietlftâ: non aîiam ob caù-»

^mhodieviuuntô^manentin hoc mundo, quamproptetEcclefiam, Verbum 6^ f3cramenta,quibus ablatis ftatim peribunt, vt teftatur Danietn. Cum complétanbsp;^«gt;tdtfperfjomanuspopulifandi,complebunturvniueri hatc» Interea vcroma*nbsp;0^ educatio liberorum, quiatnoddum compîetus cftnbsp;nondum aediti funt inluecm* OBcnttukr tlUnbsp;lt;jî/fo fol qjapji vnî) Xôrrf wolnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;»0 fû Wdktt*

quo nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;conferuatrix omnium rerum, ôf fêminariunî irt mundô,

^lvt' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;indies progt;

'ontr nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;amplelt;5Iuntur dodrinam coeleftem« Intcrea,etiam infantunt

^os nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Caefâr, Turca, âf pugnantaducriuscolumnasô^ conieruatores

quidem dignaretur, fed propter reliquias Ecclefix ^Ofönis, opibus,pötentia,gloria, pro quibus hanc gratiam referunt Ec-^*gt;vtperfequantur reliquias, prorfus deletas QC perditas velint.

Sedquidinquies, fi me depraedefiinationevca tiùs, j^^^^ætct,quôdfruftrafperemfinonfum prædeftinatus DehocPfal.2i.Ia-tcntationem,qüam qua caufanbsp;pj.. J^boluSjVelfapientia carnis, vbifcieris,fimul lcies,quo remcdio Occurras.nbsp;accertifsimusjhanc cogitationem non eflê ex DeOjnbsp;cxpellendam, tanquam earn quæ Deo tuo dilpliceat multis mo-Deoeft, adnbsp;^^^iendamfuamvoluntatemmouet. Neque enim aliud facit, cogitât,nbsp;Hnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;voluntas Hau A r curiofam iftam de tut pracdeftinatione lob

præcepit tibi,vt earn prohibueritquoquCjPlal.^j. Ialt;5a fiiper Sniiiï)nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^uram tuam. Et JMatthaci ô, Nolite folliciti eflè ; Quacrite primüm rc'

caufa hac inutili cura Sgt;C noxia te occupât, quam, vt intérim iuberis fperareQCcredere: fimulcpfubdolctetra-3^ fnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;amorcm tui ipfîus, vt incipias quacrere quç tua funt. Hatc enim cft

machina, qua nos amore noftri folicitos reddat, ac fie in Dci tonbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ftatuat. Quid autem prodeft fi vlque in finem mundi hac cOgitatio-

inde lequerctur, nonideocertus fieres, aut aliud de teDeus ^'^^*^ingp^^5°'h'ahunclaborcmftultorum, 6ôinfacicmDiaboli,haec fuggerentisnbsp;?P^Wæ torqueas. Primûm illud Plàl.i. In lege Domini (nort irt praedefti-die ac nocfle. Et illud Ecclef. Cogitatum tüuftl habe innbsp;qnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;mandatis cius afsiduus efto. Exodi ij. Eritquafi,figrtuni inma-

4'^a lappenfum quid ante oculos tuos, EtMatth.y.Non Omnis qui dicic ~nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;H hnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;mihi,Domine

. 5^» nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;BE PRAEDESTlNÄTIONEa

mihi Domine,Domme intrabit in regnum coelorum,fed qui fâeft voîuntateirtp®^ meijamp;Tc.Et multa fimilia.Necf enim aliud Deus requirit, quam volûtatemnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,

bis elle afsidua iblicitudine commendatam, Qiiod vbi fecerimus, pracdeftin^no fpôte implebitur fine noftra eurajlle verô perucrfor, primo vult te de tenbsp;éc poftremo de pracceptis Dei, vtfic te præferas Deo tuo,nec fuper omnia eS «* plt;nbsp;imonecDeum habeas, Namfiillivix perfeuerant, qui mandatis Dei intentih'*,^nbsp;ïnhacrent, vbi apparebunt qui,eis deièrtis, mifceritepermittunt extraneiso^V^nbsp;cogitationibusf'lta Diabolo vel cordi tuo dices:Nonhoc prgcepit Deus,fednbsp;me iufsitjhuic intendam folo negodo,illüd fl vellem,non poflem.

Secundo,non eflè ex Deo eti'am hoc indicio facile intelliges,quôd his nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.

duo maxima mala tibi intentat.Primum, vt têtes Deum,quôd Chrifto in rempli quo(^intentauit»Conatur enim hoc te négocie» occupare,vt optes certus^nbsp;de tua praîdeftinatione, autfignum vidercdecoelo» Quid enim eft anxiuni d^nbsp;deftinationeeflè aliud, quàm impatientiam eflê deincertitudine diuininbsp;autem impacientia ilia aliud facit, quàm quod tentât Deumf Dum illiuscon*nbsp;certum fibi eflè optatf Breuiter odit Deum eflè Deum,quia non alia vult illuiî*nbsp;quàmipfefcit.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;

Itaque huic terribili peccatoocarrresverbo Dei, ficutChrifixis fecit, . Scriptum eft. Non tentabis Dominum Deumtuum. Debes enim veilenefeit^^ unbsp;£ècreta,quæ voluit te neicire, atep gaudere in hac eius voluntate, quam prsttepifnbsp;obfèruarein omnibus. Amata autem hac occulti eius confiltj voluntate, iaxnp^^^nbsp;ftinatus es. Ita iemperex pixceptis ieruatis fuafponte fcquuntur,fine omni.nbsp;j(tra,quac pciuerib ftudio ante prçceptatam anxiè ôC fiuftraquçrimus,ôifnbsp;inuenimus vnquam, quia praeceptum Dei via eft ad Deum, quaamiflâ,aliaii. 4nbsp;quaerimus,tentante Diabolo,pcr curam noftrg laluti's prçdcftinationis,nCt^nbsp;erramus, ÔC vtramque amittimus, tam viam Dei,quàm noflram, aeperhoc^^Pnbsp;jjeftinationem falutem.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;

Alterum maximum malum, qudd te in idem præcipitium tollere nidj^^, ¦piè cecidit,SC Adam deiecit.Qyid enim aîiud niolitur ifta cura prçdeftinatio^/jf/nbsp;quàm vt optes fcirc(vt diximus)cortfilium Dei, At veile feireconfiliumnbsp;veile æqualem Deo,ficut ipfe voluit quando dixit : Aicendam in clum,nbsp;akifsimo. Et ad Adam.Eritis ficut dq,icicntes bonum ôf malum.Atquehocit^j^nbsp;eft,nolle Deum eflè Deum tuum,quod eft fummum omnium peccatorum»nbsp;vides, quàm aflutèhis noftris te contra mandata Dei tuifbllicitetjVteoipftjvnbsp;ciditcafiijCadas.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,

Qirare amp; hicfulminandus eft verbo Dei,dicentis, Prouerb.iy. Sicut dir mel multum,nó eft ei bonum,fic qui ftrutator eftmaieftatis,opprimcturgt; amp; -)(nbsp;Et Ecclef jo.Altiora te ne quçfieris,66 fortiora te neftrutatus fueris,{ednbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ÿ

tibi Deus,ilia cogita femper,ôô in pluribus eius operibus ne fueris curiofus-P^^, cnim neceflarium tibi,ea quç abftondita funt videre oculis tuis. In fiipcruacan^nbsp;bus noli fcrutari multiplicirer,amp;: in pluribus eius operibus no cris curiofus^Çnbsp;cnim iupia fenfum homninum oftenfa funt tibi, multos enim ftipplantaukf'^Pnbsp;silorum,invanitatedetinuitfenfuseorum.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.

Qliando ergo his pracceptis Dei prohibetur cura ifta curiola opcrum nobis oftenfa funt eflè fupra captum lenfiim noftrum,amp; incompraehenfnbsp;da eius, cum timoré in præceptis Dei potius occufari debemus, vt in eumnbsp;cumfiducia,S(: haeeftudia impofsibila,diabolo in caput fuum vertere, âf cunnbsp;Kegum IO. fidenter in opus Dei accinefti diccre:Efto vir fords QC pugneuiuSjnbsp;llus autem,quod bonum eft in confpeduftio,faciat.O pulchrum exempli'nbsp;prius^

priüs difputafletjân'effet vidoriâ pncdeftiparâ ^pudDeuhi, non pugnaflet, imô dif-putando négligeas fadlus,6^ aliéna operatus, yidlus turpitet fuiflet,

Ai vide hicimpijfsimam ïmpietatertijftiiltifsima ftulticiam,peruerfißimam per* urfitatem noftrâ, Ducimus vxotes,ædffîçatnvs domos, plantamus vineas,emimu»nbsp;lubftantias,amp; nemo hic priûs difputat,prgdeftïnatum fit necne vxorem forecaftamnbsp;vcladulteram,domum atfuram vel manftrram,fiibftantiam perituram vel duratura.nbsp;Brcuitcr omnia noftra opera,maxime pcccata,c«m fiducia incipimus, perficimuscp^nbsp;nihil foliciti,quid de tjs Deus pricdéftinauit,iàtis hic tutuiti eft à noftra tcmeritate al*nbsp;nfsimum eiuS confiliumj nemo hie non prius cogitat, folicitus eft, æftuat quomodonbsp;feciat quod propo{uit,qUàm difquirat ac diiputet de prædeftinatione,

Qiiare hoc f* Quia no funt à Deo prgcepta,noftra ftiiicet fiint à nobis eledîa» Ac ^1 ad Opera Dei ÔC prajcepta tîius venitUr, hic ftatim quaeftio naftitur, hie confiliuninbsp;tentatur.Deniep hie demum dii|)utamus: An Dei praeceptis debeamus obedirenbsp;2ntequatn eius fccreta nouerinlus. A n hoc non eft diuinam maieftatetti amariisfinbsp;peruerfitate exacerbate, quod in noftris tarn fumus patietes, ôi^obliuiofi fiiorumnbsp;cönlilionim,amp;^ fms tarn impatientes ôC curiôü:' Nonne gquèfolium arboris nonnbsp;^ditinterram,fine eius voluntater'attp anima tua falua fief fine eius confiliofNcc vlnbsp;scapillus tibi creicit/inc eius c5filio,nec panem comediSjUec potu bibisT'Hic nonnbsp;®lputasjnihilcûlt;fîaris,nihiltrcpidas,nihilmotariseiusconfîliû, quin ruas in opus,nbsp;^cverojtotus es quaeftio cundlatio»

nuhe ergo intellige,hon ex Deo,(èd ex Diabolo SC quidem tune offenfifti*. 0 aftutifsimOjhas cogitâtiones tibi veniffè,vt foperuacaneis rebus,tc à ptgceptoinbsp;uauifsimavôluntate optimiDei tui diftrahat» Redîe aptiisimè in his dieitEc*nbsp;».Quiobicruat venturn,non feminat,ÔC quiconfiderat nubcs,nunquam metet»nbsp;^^»lodo ignoras qug fit via fpiritus (id eft venti) ÔC qua ratione oflà compingan-ventre pregnantisr fie neftis Opera Déi, qui fabricator eft omnium.

ergof' Nihil faciendum, quia file omnia fabricat, 6( noscaneftimusî* vefperèneceflêt manus tua,quianbsp;*rnj^nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;hocâut illud/id eftmatutinum velveipertinum) SCfî

Vides quàm omnia nos doceatneftire, 6C tarnen non 5diare,imô eômagis Operari iubet,quoneicimus quidfuturum fi't,cum illi per*nbsp;deo nolint agcre, qüia ncfciànt quia fiiturum fit. Hoc enim quaerit Diabolus,nbsp;tç^7'°Pwentur invita, ncc in pace SCfpeobdormiant in morte, fintquevtroquenbsp;iotiinbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;rebelles,nbsp;nbsp;nbsp;inôbedicntes,fic tarnen, vt culpa fit non ip*.

/^^pl^^sDei, vt qui non prius confiliafua reuelando cuacuauérit, 6C diui* ^^Ptonbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;euacuatis confilîjs, nullam fecerit,quàm illos prg*

feâit .^°°l^l^ucrit. Siquidemfandlifsimihomines, tune omnia libentereflênC* m!!nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fl primùm feirent, quid de cis Deus cogitarit, hoceft,ff

»loui nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;pracceptor eis fuerit,nec enîmDeus eflê poteft,fl non aliud eft,iâpit,

itcrum,fi nobis Deus fua cónfilia reuelarct: primùm trepidi fieremus, ^o^tcinptores,aut déiperantes, fleut 8C modo fiint qui putantnoxium eflè,nbsp;pt^deftinationem^quodhine multi oflfendantür. Adeo,quic*nbsp;**^or vult öf facit, homo puluis temere violât, vnumhoc aeftuans, vt fit finenbsp;enim timen' poflet, fi non fccreta de nobis cogi*nbsp;^Piet^^'^^nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Charitas locum habcret^ Vae tibi furcntifsimà

3^4 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i VÎT IF I CATI© KB.

Ïufticia generalifsimè accepta. T oJen,fol.477,Pral.45. Dilcxiftf picndum cft nomen lufticia gencrabftimè, vt fit luftida credere in lefum Cht* ,nbsp;iamp;^dilïgere Deumac proximuni, Hoc cft,vt intelligatur fimul de lufticw»^,nbsp;operum, feruire Deo ÔC proximo, in ceconomia QC poliua, ÔC omnibus alijsnbsp;quæ mandat Deus. Hæc iufticia tam fidei quam operum adminiftratur pdnbsp;trum ÓC ipfe earn diligit,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Mw/ Nos omnes earn natura odimus»nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;n./

lufticia Pfalm. tz» Éxaudi Domine iufticiam meam. Tom.x lenenf.fol*^^ nificat lèu id quod verè iuftum eft, feu luftam Giufam, qualis eft fides,nbsp;opera fidei.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;_ A

lufticia QC aequitas Pfiil.p.T om. a.Ien. fol. 114, «. Debemus autem iufl^*^ aequitatem intelligere non intcrnamChriftifolóm,qua ipïèiuftus dC aequusf*nbsp;opcraeiusquibusiuftifi'cat Sif rcÆficat populos, fîCgratiam eius* qua illisnbsp;ÔC æquitatem largitur. Alioqui quis ftaretànrethronumcius^ quantumül^L'^nbsp;ôus, fi ïufticia ÔC æquitate fiia homines nidicaret Sic de Salamonenbsp;Quod fuerit Rex regnans indiuitrjs, gloria pace, quia non folus ipfc,(cd^^j,nbsp;ditifiii per eum dtteicebant, gloriabantur Ôl pace fouebantur, vt.j. Reg«4; mnbsp;bitabatqueludaSClfraclabfquc vllotimoré , vnufquifque fub vite fuanbsp;fua,àDan vfqueBerfabeæ,alioquirniferrimo Qi. infeficißiimo regno regnafltGnbsp;diti fui fuiflêntomnespaup eres, infam es,inquieti,fi:ultijô^c.

Ira regnum Chrifti in veritare, iufitcia, æquitatej, pace, iâpientia confift*^ quia fblus ipfe, fed èC fideles fui per eum funt veraces,iwfti, æqui,pacifici,faPfJ(,f(/nbsp;Eflêt enim infelicifsimus, fi Dicficnt mendaces, peccatores,,iniqui,inqui^f gt;y{nbsp;pientes, quale cft Diaboli regnum. Sic îeGi. 35. pratdixit. Non adijcietvl^''nbsp;pertranfeat in te immundus à incircumcifiis.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.

Iufticiam 8gt;C æquiratem, neaffetftcmus copfam Sc varietatem, pro nofl^.^^fj/ temeritate fiue libertate, arbitremur ex-PiàI:5r. elle aliud nihil quam opus nbsp;cordiac amp; iudicij Dei, dicitür enim illic: Ego autem in multitudine mifeJ'^^^^^ij.nbsp;ttræ, iritroibo in domum tuam, adorabo ad templum fantftum tuum,innbsp;Et irerum, Deduc me Domine, in iuftida tua propter inimicos meos,, dirigénbsp;ipeeftutuo viammcam^

Qiii enim propofita miiêricordia Dei,firma fidc; in eum credit, atqt^^ ditjhic iuftificatus eft,acficintrat in mifericordia, ÓC deducitwr intufticia,amp;^''^ jîcnbsp;giturà Chrifto fedentc, in iufticia ciuirnodi iudicante orbemterræ-ingreditur in iufticia,multis in via fua iêandalis,petitur à carne^mundonbsp;luxtailludpßlm:

luxta inter fcandalum pofuerunt mihi, fi quo modo offendat adlap^pt(/ dem fuumzDonec enim incarne viuimus, infidiaturcaleaneonoftrofcrp^*^^^nbsp;quuSjVt viam noftram deprauat, aut detorqueat a retfto inceflir.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.

Ideo hi'c indicium Dei propofirum incutit timorcm, qui præièruat 1 dcclinemusà maio,nefeducanturfenfusnoftriper Safanam(fieutHcuaInbsp;à fimplicitate, quæ eft in Chrifto, vt catpto icinere procedamus : Ethaec eft Inbsp;do feu æquitas ifta.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;I

QlTare,licet hæc duo infpirituali ifto negocio aeftimare,ficutapud nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;I

DEIVStIFICATlONE. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;37^

^ftinct, donee fànatur. Itamiht vidcreturiuftidameflègratiam, qua perfidem in fum iuftificaniunRedjtudinemabftinentiam quändam, quaabftinemus ab onvnbsp;usillecebn's, aut mini's quibus homo auerri, äfinfuacurüariacdepraüari poßnbsp;ppnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;aut quöuisalio nomine quS

Eadcm duo per lufticiam ÖC Judicium fignificari arbitrer, quac fere femper com-q nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Feci indicium SC iuftfeiam, Etiterum, Beati

Wraciuntindicium Qc iufticiaminomni tempore. Eadcm duo per luftificationem ^ortificationem membrorum,poft iuftificationem exercendam intelligerê.Licecnbsp;itudomagisad affedum referatur, quamadtumultummortificationis,quiiu-{Z^*°nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;peragitur, Nam is vtique reeftus eft,qui integri aC fynceri turn iudicq,

atredus efle pcrfeuerat,quamcunlt;:p in parte oblata vel cauia vel occafione. Qiiç fitnnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;FJäbju.certe copiofè déicn'bitur, vbi dicitur;Qiri habitat in adiutorio altiß

8Cccoelicommorabitur, dicat Domine fufteptor meus es tu, ïé 2^^^^^'^^ßdemamp;iufticiam pertinent. DeindefequitunScutocircumdabicnbsp;in tnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;® timoré no(fturno,à fagitta volante in die, à ncgocio perambulantc

Dæmonio mcridiano. Cadenta' latere tuo mille, ÔC decem He * jp^^^^'^stuis,ad teautem non appropinquabüt.Qiiarer' quianecad dextram^nbsp;Hianbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;déclinât,fed media regia reeftaque via incedit. Et infra. Angelis iuis

'^ia ^^^'^^^^^j'^tcuftodiant te in omnibus vqs tuis. Gerte haeccuftodia facit, vt in fç ^^^^pcrièueret, aduerfus omnes illeccbras ad prauitatem allicientcs. Deniquenbsp;itur;Süper afpidem SCbafiliftum ambulabis,amp; conculcabis leonem 8C dracone»nbsp;^oc r nifi quod calcanei fui vniuerfas infidias vincit iuftus redlitudine ftra,nbsp;dor ^^^^^^^ftudinem ApoftolusRoman:^. fiC.ij. alijsquelocis commendat, vbinbsp;iuftificatosquidem perfide, fed tarnen folicitos reddit, ne obediamusnbsp;n(j^P'^^^J5,necmembra exhibcamus arma iniquitatis, fedrenouemur de dienbsp;veterem hominem,nbsp;nbsp;induentes nouum. Nee eft dubium, quin

tçj jj 5 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ali numero dixerit; Tn recftitudinibus.quod noftra translatie fingulari

illa nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;wfticia ( quod fiC ipftim pro arquitate permutauit vt oftenderet infinita

9nia magni reptilia, 8£ animalia magna cum paruis,id eft, varias infidias, 9nia '^^^^ftiæimpcditur, vt 6f ft vna fitiufticia re(ftitudo,multae tarnen dicantur,nbsp;^Itis exercetur prauitatibus,SC toties velut renouatur.

^^^^Egamus,quammagna gratia fit habereChriftum iudicem in iufticia Qnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;atque quam redo ordine iufticiam praepoftierit aequitati, cum multi

bantl Ï^^piant per fidem iuftificari,fed ftatim deprauantur S)C obliquitatibus detur viam, manente nihilominus (vt ipfi putant)fide,Eltern acquifitanbsp;Ft hæc obliquitas ftu prauitas maxime pcriculoE eft in rebus ipirituanbsp;tjUç Qûibuspfal; diximus. Hane iufticiæ 6C aequitatis differéntiam interim ie-meliora inuenerimus, quac multum nee iudiciolucisafferetvarijsnbsp;Jaelocis,qua: his vocabulis vtuntur.

eft forte, non tarnen prattereundum, Quod verbum iudicabit, offici], Jeu dignitatis fignificationem Ebraico more habet,nbsp;Fhtto. Iudicabit innationibus, implebitruinas,conquafläbitcapitainterranbsp;Sicinlibro ludicum, deRcdoribuspopuliIftaeldicitur,quodiudica-deftjpræfuerintlfrael.

regnum Chrifti conftitutum fit inexpugnandis, nori UcJi . suthominibus, fed peccatis SC vitijs. Et qui vice huius Regis praefunt, innbsp;debeant, vnico hoc ftopo obieriiato, quoreddant popu-^ftrifti a peccatis 8C erroribus quam purifsimum. Sicut Pfal: lix.dicitur. Qirianbsp;Hb it} ilhcJed

37t nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DB ïVSTÎf ICÄTIONE;

mHi'cfedcfuntfedes iniudido,fedes fupcrdomumDauid, ludictum eni'm rcïpcdlu inférions, quo redlifîcatur^SCàpeccatis etnundatur* lufticiacftnbsp;ipedlu fuperion's,quo obeditur eius verbo. Alterum hoc ad S. I'uftificatS,nbsp;illud ad carnem mortihcandam pertinet : Vtrumcp tarnen ab vno eodeffl«^nbsp;Rege amp; ludi'ce proueniunt,nunifterio verbi per Apoftolos, Apoftolicofq?''^^)^^.,nbsp;lufticiaDei- Tom.iJenenf. Pfal. $. fol. 49. luftici'am Dei oportet vt t ,nbsp;fcamus vereCanonicafignificatione intelligere,non earn qua Deusiuftusnbsp;nbsp;nbsp;f

qua Sc I'mpios damnat,vt vulgatißime accipitur. Sed vt beatus Auguftmus n'tu Sc litera diciqqua induit hominem,dum eum iuftificat, ipfam fcilicet mii^^nbsp;diam,feugratiamiuftificantem,quaapudDeüiuftireputamur. De qua ApOgt;nbsp;Rom. I. lufticia Dei reuelatur in Euangelio,ficut fcriptum eftduftus ex fidenbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;5,

ItemHofeaEcap.x.Tom.4.IenenCfol.lt;^gt;9. Delponlabo temihiiniuftiü^^j^^ zedeck ) Hæc prima gemma eft annuli, quem Ecclefiæfeu Iponfæfuaenbsp;nat,Iufticiam fcilicet,non earn quam mundus vocatiufticiam, QC lex quoquc °nbsp;Opia enim ludex iuftus eft,ideo furem laqueo interficit,latronem rota,nbsp;gladio. Sedhanc iufticiam fures,latrones,homicidac,oderunt. Talis non eftnbsp;de qua hic loquitur Propheta, fed eft iufticia qua per Chriftum condonanturnbsp;ta. SicutZacharias quoqueconfolaturEcclefiam, cum dicit, Eccc Rextuusnbsp;iuftus,hoceft,afferensad peccatores iufticiam. Ad hunc enimmodumPauli^^nbsp;cabulumiufticixexplicat, Roman.j. DeclaratDeus iufticiamfuam hocnbsp;vt ipfe fit iuftus SC iuftificans eum,qui eft ex fide in lefiim, hoc eft, eum qui creû*,nbsp;ïefum.Sic iuftum Deum peccatores non fugiunt,fed vitro lequuntur eum,nbsp;nbsp;nbsp;7^,

Deus vitro le eis offert,amp; conlôlatur nos.Nouum igitur hoc ÔC longe dluerfui^^^ teri fdere fdus eft.Nam lex proponit DeS pnas intentante peccatoribus^^nbsp;uera Deus tails eft extra Chriftu. Sed in Chrifto eft iuftus,id eft,iuftificansimp^^j^,nbsp;donans peccata^jrçteriens peccata,ficut Michas loquitui-, SC ea in abyflos ma*?nbsp;inergens. Item Gen.Tom.4..cap.4x.fol.iot.Hgc obleruatio admodum necelw*^*nbsp;in lacris literis,quando vocabula adîiue, quandopafsiuè lumenda fint, quianbsp;mo mutatur fecundum adiuam aut palsiuam fignificationem. Vt Roman.j» ,nbsp;gt;ies peccauerunt ÔC egent gloria Dei, fi adiue ponitur,alia eft vis vocabuli,nbsp;alia quando pafsiue accipiendum eft. Ideoin vtrauis fignificationenbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;-jj

menti eft ,ad verum fenfum colligendum. Sic iufticia Dei, item opus Dei,vtroque modo exponi poteft. Secundum latinamGrammaticamamp;^Gi'r^^^tnbsp;iufticiaDeiintelligitur, qua ipfe iuftuseft. Sed hgc expofitio oblcuranbsp;caliginem vniuerfo textui ftripture ßnClg. Sin palsiue accipitur,turn eft fâlusnbsp;folatio noftra,fignificat enim iufticiam Dei, qua ego iuftificor diuina mifttk®*^nbsp;Ita fi exponas fidem Dei iuxta latinorum phrafin,qua ipfe credit, aut qua feru^Pnbsp;mifla,ea expofitio obfeurat lententiam Pauli. Sed quando accipio pro dononbsp;me, quo ego credo in Deum, ibi longe aliter SC melius fonat. Sic opus ei dfinbsp;quod iple patitur,fed quod operatur in me.

Olim ego cum legenduSCorandum eilet illud Plâlmùin iufticia tualibera^i^» tus exhot refeebam,Sc ex toto corde você illam oderâ:Ne me libérésnbsp;fticia, qua tu iuftus es,a(ftiuè. Pafsiuè igitur accipienda eft iufticia, qua ego iulh

Ad hunc modum in Hebrça lingua aeftiua ÔC pafsiua fignificario vehement . feurat textû,fed qui poteft rctftè diftinguere inter vtrumcp Iciat fe no paru proienbsp;ItemGen.cap.z/.Tom.j.fol.dr. Ego idprimùmbenc videbam,omninonbsp;efte gratuita donatione,ad lucem SC vitam cleftem confequendam, atque anxinbsp;fedulolaborabam deillafententiaintelligenda« Roman.i. lufticiaDei

Êuangeiio. Ibi diu quærebam dC pulfaba, Obftabat enim vocäbulum iUud(Iuftid9 Dei )quod vfitatè fic exponebatur Jufticia Dei eft virtus qua ipfe Deus eft formahgt;nbsp;ter iuftuSjÄf damnat peccatores. Sic omnes Dodores hunclocu interpretati fueratjnbsp;«xcepto Auguftino.Iufticia Dei,id eft,ira Dei. Quoties vèró legebam huhc lócuritinbsp;femperoptabamvt Deusnunquam reüelaflèt Euangelium.Quisenimpoftit dili*nbsp;gcreDcumirafccntcm,iudicantcm,damnantem rquot; Donee tandemjilluftrantc Spirigt;nbsp;luSando, locum Abacuediligentiùs expenderem: luftus cxfide viuiti Indecolli-inbsp;gebam quod vita deberet ex fide exiftere, atque itaabftradïum referebamin eoncré.*nbsp;turn, amp; aperiebatur mihi tota iacra fcriptura, amp;clumipfum« Hoc veró temporenbsp;ingentemiftam lucem videmus clarifsimè, ac beet ea nobis abundefrui. Sedcon-temnimus amp; faftidimus gemmam, amp;thaefaurum ilium cleftem. Olimigiturrur*nbsp;fus co adempto, iterum clamabimus 5C puliabimus ficut de fatuis virginibus innbsp;Parabola dicit Chriftusj fed firuftrai Ideo timeamus Deum ÔC fimus grati. Moueatnbsp;autem vos in primis meum êC aliorum exemplum,qui viximus in morte dCinferno jnbsp;nee habuimus benedidlionem tarn copiofe, vt vos habetis. Diligenter igttur exer,nbsp;ccte àC cogitate doârinam de benedieftione, vt cam amp; retinere ipfi, QC in alios quocjnbsp;propagat e pofsitis. Nos quod debuimus fecimus.

iuftumfieri,Tom.j.Ienenffol.jygt;-.lgituriuftumfierinoneftopcrari,fed nafei. Operatorvero non nafcitur,ftd gignit ipfe potius opera. Hie aût in luftificatioe eftnbsp;merum pari:Quia/folus Deus in nobis operaturfidem, per quam nos gignit: Ideanbsp;Petrus nos vocat,quafi modo genitoSjSCe.

luftus apud Paulum. Tom.4.. lenenf fol.po. Galat. Captj.Vocat ergo Paulus, eos tantum iuftos, qui fine lege,per pro'mifsionem feu per fidem promifsionis,iufti*nbsp;Écantur. Ideo facere legem eft fiifta res,quæ nihil fignificat extra fidem.

Gratiævôcabulum,Pfal:ylt;.Tom;4.Ienenf.fol.4Oi.HancdiftinÆonerriPaulua tradit: Aliud elfe gratiam SC aliud elfe donû,gratia fignificat fauorem,quo nos Deusnbsp;lt;ompleditur,remittês peecata SC iuftificans gratis per Chriftum. Pertinet autem adnbsp;prædicamentum relationis, quod dixerunt Dialcdfici, minimazentitatis 5C maxim^nbsp;virtutis elTe. Ne nnteris efie aualitatcm fieut Sonhiftaefomniarunt. Pendetenim

mereatur gratiam, quam vocantqualitatcminhärentem voluntati, diuinituS dogt; natam fupra,illamdclc(fiionem, quam viribus naturalibus habemus.Hac habto,dPnbsp;cunt hominem elfe iuftum formaliter SC verè Chnftianum. Illa inquam impû SC pegt;nbsp;ftilens perfuafiq eft, quia non facit nifi Turcu,Iudacum, Änabaptiftam,fanatKi^ ranbsp;minêjæc.Qiiis enim non polfet vir tute humana,fine gratia facere opus bonu, öc nocnbsp;modo meren' gratiam,SCcr'Sic fomniatorcs illi fideiri fecerunt y^n^quaiuatean anima,quç fola nihil valeat fine charitate,charitate vero accedente fit ethca3qöC lultincet.!

Sequenria autem opera dixerunt valere ad promerCndä vitam eternä de condig-, Jiö. Ita^Deusproptercharitatê,quâinfuditvolutatihominis, accepter illud Opusnbsp;fequens, advitam æternam:malum autem opus deacceptare ad dânationem SC poe-Aam aetérnam. Äudierunt per fomnium de acceptatione,cam poftea rclationem tri-buerünt öperib.Ifla omnia erronea funt SC blafphgrria in Chriftum^Quanquam nonnbsp;Qmnes tarn bene loquuntutjled quidam vt diximus docuerunc, nos ex puris natu

DB IVSTIFICATIONB. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.

ralibus poflcDcum fupra omnïa dih'gerc» Haec prodeft noflcvt magisP reddaturPaulina difputatio. Plura dc hoe vocabulo gratiæ videTonionbsp;contra Latomum fol, 42;. 41^.

Tom.j,lenenCfol.427.Ie{ai.cap. lufticiaChriftiananihilaliudeft^ï^^ gnofcere Chriftum« Hoe autem quid fitjUullus Sophifta intelligit. Illi enim

'' tant,noticiam in intellecflu elïè,Iufticia autem eft in voluntate.lnde concludü^^'j^j^ go noticia Chriftinon poteft eflè iufticia. Verum Propheta contrarium dicit:nbsp;if um fcilicet fôlum eflè iuftumjamp;S per iùi noticiam alios quotp iuftificare. Erglt;^^nbsp;eia Chriftiana non accipitur,nifi ante cognofeatur Chriftus« Porro Chriftusnbsp;gnolcitur,nifi per doefirinam ÔC externum verbum. Euangelium igitureftnbsp;eulum quoddamjper quod ad nos defertur Chriftus cum iufticia fua SCnbsp;nis. Sicut Äriftoteles quoep dicit,cognitioncm intellertiuam requirerenbsp;uam. Neceflè igitur eft prius audiri verbum, quam credere illud pofsiifli^®nbsp;ftificemur.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,

lam quod dicit noticiam Chriftiiuftificare, manifefte iequitur, Ergo gula Franci/ci,vel Dominici,ö(fc* ergo neep cucullus,nec miflà, ergo nullm^^nbsp;cium opuSjimo ne quidem legis diuinæ opera, cum omnibus alfjs legibus R.(nbsp;bus iuftificant, Ratio hgc eft,quia non funt cognitio feu noticia Chrifti : Etg®nbsp;fruftra imo etiam damnata amp; damnantia,cum feruatur cum opinione iufticisf)nbsp;cultus Dei bona opera. Sicfimpliciter omnes régulas, omnes leges,SCnbsp;nia damnat ÔC abijcit Propheta. Hæc autê quis audeat profiteri inter Papiftas inbsp;hinc eft quod Paulus amp; Petrus tarn multa dehac cognitioe dicant, creftiteinc^ênbsp;tione lefu Chrifti,SCc.Nondum eftis perfelt;fti,0Cc. creicite,0Cc. ÔC fimiles all)

Ad liberationem igitur à morte 6C à peccatis, nulla alia ratio eft quam n® J feire Chriftum.H3ec cognitio fola nos liberabit,neque eft aliud vllum folatiuin^nbsp;igitur illi iunt,qui noticiam aeftiue acceperunt. Dicit enim de cognitione,qiianbsp;ftus cognofcitur,6C feitur per praedicationem,nempe, quod Chriftus filiusDcj^-^^nbsp;ceptus è Spiritu ftmftojnatus ex Maria virgine, fub Pontio Pilato fit paflus,n^Fnbsp;pter fuum aliquod peccatum (fumma enim in eo fuit innocentia)fed proptet^^^'j,]nbsp;mundi peccata,quaeinfereccpit, vtnos âpeccatis liberati, in aeterna iuftida^nbsp;ipfo viueremus.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;J

Sunt igitur hæc verba non oftitantcr legenda, fed quia vigilanter pofitaI nobis diligentifsime legi 6C obferuari debent, vt fcilicet cogitemus, SC quidnbsp;ticia fit,Sc contra quid ponatutjUempe contra omnia humana ftudia, operanbsp;cias. Sic enim folet fcriptura,fere femper ad Antitheies refpicit,

Eft autem mirabilis iufticiae definitio, quod fit noticia Dei, vt cor tantui tur in noticia Chrifti crucifixi,ficut Hieremias quoep dicit, in hoc glorietur vitnbsp;ine,6Cc.Ratio humana hanc iufticiam neque inuenire,neque inuentam capersnbsp;tclligere poteft,quae iècundùm fubftantiam nihil aliud eft,quam noticia Chriftinbsp;eft,fides qua apprehenditur Chriftus in corde,quod dederit fenbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;pro

peccatis noftris, ficut Paulus dicit t»Timoth, 1. Verbum quidem prædicat ® omnibus Chriftum,tanquam vieftimam pro noftris peccatis. Nifi autê Spirif^^nbsp;lt;ftus corda illuminet,huic verbo aflentiri nemo poteft. Aflentimur autem cirffnbsp;prehendimus promiisionem,quod in femine illius fitbeneditfiio Gentium*nbsp;Hæc igitur gloria Chriftiani eft, feire, quod fua iufticia fit credere in hunt^nbsp;ftum diuinamifericordiaficreputâte,ÔC promittente. SicChriftianorumnbsp;putatiue tantum iufticia eft non formaliter. Sunt autem hæc diligenter diiêeflnbsp;inculcanda in concionibus,vtfciamus,nos nulla alia re iuftos SC iuftificando^ ly

^01 flia nôtidâj non per noftra opera jnon per deealogum,noh per alfas léges,nou per iura,non per fudfcia,non per poenas quantûuis acerbas^quas vel ipfi nobis fpon*nbsp;tcimponimuSjVelalijinuitis imponunt» Haec énim omnia Annthefis excludit à lu*nbsp;ßicia,qufanonfuntnotfciaChrifti« Ergo Monachatus $gt;C Pliarifaifmus, ergo alfj vPnbsp;teordines non fuftificantj quia hoc folumfuftificati feire amp; nofle Chriftum, quodnbsp;Vhnftus fit feruusDei,qai portât iniquitares noftras.

. AttpfnhacdcfinitiOnenobis eft cönfiftenduin,nefcilicetcogitemufe èûcflêfux ^em aut tortorein. Nam cor fine fide ÔC verbo non poteft aliter de Deo iudicare^nbsp;lt;juàmquod fitfeuerus iudex.Eft qufdem iudex fed in futurum,lioc eft,iudicabit innbsp;Oßiiifsimo diejêlt;damnabit impios, luftis aütem dabit vftam xternam, lam autemnbsp;gt;gnus prædicatur,cuius officium eft portare' noftra peccatà.Hçc qui liöuitjis plenusnbsp;^ftbpientiajamp; poteritiudicarede omnibus döclrinfs, Praefértfm autem hæc indenbsp;tolligejifpQteft,quod nos non portamus noftra pcccata, quod Chrfftfanlis baptiza*

^ul cnim ac abi|t,euanefcit imagO. Sic Schuermerf; quafi in fpeculurh intuêtur, hâc doctrinam audiunr. Cum aût in tentatiOnem vcniunt,in alias dotftrfnasnbsp;^^pera,tunc obruuntür ôf obliuifeuntur hufus loci.Euanuit enim imago poft*nbsp;^^eflèrunt à fpeculo.Eft igitur rcs rtiaxima èc difcillfiha in hacnoticia perfiftere^

370 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;OE IVSTIPICATION«.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.

Ideo fempcr eft tnculcanda 8C afsiduo vfu exercenda.Et qui earn in afflidionÏbüS^ ¦ tcrf öribus confcientiae non tcner,aut apprehendit,non poteft cofiftere, NuUaci'**quot;nbsp;alia tam eft firma acCerta coniblatioconîcientiarum,quàmillapafsiuaiufticia.

Sed eiulmödi eft Humana imbedilicas ÖC miferia, quod in pauOTiHuseon^^^. tiaCj öd in periculo mortis,nihil aliud /pe(ftamus,quam noftra opera , noftram diÿquot;nbsp;tat em öd legemzQuac cum oftedit nobis peccatum noftrum, ftatim in menteni vtnbsp;male tranlada vita. Ibi tum magno animi dolore ingemiicit peccator, cogfrxns'^ 'nbsp;Ah quam perdite vixi. Vtinam liceret diutius viuere, tum velim emendarenbsp;mcam,ôdc. Nee poteft ratio Humana ( Ita hoc malum eft nobis infitum, ilb^!nbsp;infelicem comparauimus ) ex hoc ipeeftro iufticiaj atftiuac feu propriæcüO^nbsp;re, ödattollerefeiè ad conipetftum iufticiae paisiuaîièu Chriftianæ, iedfimpl^^^nbsp;haeret in adiua. Atep iftas cogitationes, abutens naturae infirmitate, aug^nbsp;vrget Satan, turn aliter fieri non poteft,quin magis trepidet, confundaturö^nbsp;refiat conlcientia.lmpoftibileenim eft, vt mens Humana exfefeconcipiatco*?,nbsp;tioncm,0d fpelt;ftet fblam gratiam in ienfii ac terrore pecc3ti,aut, vt conftanternbsp;difputationem opcrum,0dc.Hocerumfitum eft extra vires,cogirationes,accap^nbsp;hominum,adeo^ etiam extra legem Dei. Ea quidem eft fummum omniumnbsp;hint in mundo : Tarnen tantum abeft vt conftientiam conterritam pofsitp^^gt;nbsp;redderCjVt etiam plus contriftet,ac in deiperationem adigat. Per legem cnim Pnbsp;çatum fit excellentcr peccatum Rom./,

Quare nullum remedium habet afflidta conftientia contra defperatiou^^({^ mortem a:ternam,nifi appréhendât promiisionem Gratiaeoblatxin ChriftOj^^ j)nbsp;Irancfidei pafsiuam, feu Chriftianam,iufticiam, quiaappreheniapoteftconK*nbsp;acquieftere, ôd cum fiducia dicere. Ego non qutero iufticiam alt;ftiuam,deber^nbsp;dem habere öd facere cam : Et efto lane quod earn haberem öd facerem,tamcum^nbsp;no pofliim confidere,necpeam opponere iudicio Dei. Itacp retjeio me extranbsp;alt;ftiuam,6dmeam öd diuinç legis,iufticiam,ôd fimplicitcr illam pafsiuam amp^^ gpj/nbsp;quç eft iufticia grâtiæ,milericordiæ,remilsionis peccatorû. In lumma ChrilHnbsp;ritus Sandi, quam non faCimus, fed patimur,non habemus,fed accipimus,nbsp;earn nobis Deo patre per fefumChriftum.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;J

Sicut ipla terra pluuiam non gignit,nec vllo luo opere,cultu,aut virib^^^ rerepoteft, led tantum clefti donodelùper recipit. ha fine noftro opèrenbsp;donatur nobis diuinitus iftacleftisiufticia. Qiiantûigiturarida terra exfe^ ^(,7nbsp;poteftadcomperâdam fibi largam ôdfelicilsimampluuiam: Tantum etiam J,nbsp;mines noftrtsvirib.ôd operib,cfficerepoflùmus,adcoparandam nobis illam jjjlinbsp;cüeleftem,6deternamiufticiam,nifipergratuitamimputationemôdpcrinena Anbsp;jdonumDci, illam confequamur. Summa igiturars 8d lapientiaChriftianoynbsp;nelcirelegem,ignorare opera, öd totam iufticiam adiuâ.præfertim cum comnbsp;lucftatur cum iudicio Dei,ficut extra populum Dei fumma fapientia eft,nomnbsp;cere vrgere legem, opera öd acftiuam iufticiam.

Mira autem res eft mundo inaudita,docere Chriftianos,vt difeant gciTijVtcpfic viuant coram Deo, quafi penitus nulla lex fit. Nifi cnim ignorait Anbsp;gem.öd in corde tuo certo ftatucris nullam eflê legem ödiram Dei, fed

: Ödmiferfcordiam propterChrilhim,non potes faluus fieri.Pcr legem cnim pcccari,0dc.Econtra,inmundo fic vrgcrilcx ÔC opera debent, quafi prorlusnbsp;promifsio aut gratia. Et hoc propter praefratftos fuperbos amp;' induratos,nbsp;hilaltud ob oculos ponendum eft,quam lex, vt terreantur humilientur*nbsp;data Iex,vt tales perterrefaeiat 5d occidat,vtcp veterem hominem excrceaf,nbsp;verbum Gratiæôd trarreeftè fecari debet,iuxtaApoftolum. x. Timoth.*»

BE I VST IF IC ATI QN E. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;37lt;

töufjVtintra fuos limites maneat. Qui docet homines per legem iuftificari töram ücOj is cxccdit limites legis, ÔC confundit has duas iufticias,a(fîiuam ÔC pafsiuam,nbsp;wqucnialusDialeóiieuSjquia nonie(flèdiuidit.Econtra,qui legem 8C opera veterinbsp;hominijpromifsionem autem amp; gratiam nouo proponit, retfle diuidit. Garo eniranbsp;Ifu vctus homo,lex opera coniungenda funt, hcctiam ipiritus leu nouns homo,nbsp;piomilsio amp; gratia. Quare cum video hominem fat is contritum premi lege, terrerinbsp;pfccato Si fitirc confolationem,ibi tempus eft j vtrcmoueam illi ex oculis legem ÔCnbsp;îyfticiam adiuam,Ô£f proponam per Euangelium pafsiuam,quæ exclufo Mofe cumnbsp;3 lege,exhiber promifsionem de Chrifto,qui propter afflicftos ÔC peccatores venc-»nbsp;Ibi turn homo erigitur,SC fpcm concipit,nec amplius eft fub lege, fed ftib gratia,nbsp;'tait Apoftolusdam non eftisftib lege fed ftxb gratia. Qiiomodo non ftib lege fie*nbsp;t^ndum nouum hominem, ad quern lex nihil pertinet, Habet enim ftios limitesnbsp;'^^eadChriftum, vt Paulus infra dicit : LexvfqueadChriftum, Quo venientcnbsp;ph tnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Sabbatho, ccflàntÔf omnes Prô;

^æccftnoftraTheologia, qua docemusdifertèdiftinguere has duas iufticias, Ji luam 5)Cpafsiuam,ne confundantur mores amp; fides,opera ÔC gratia, politia dC re-j'^n^V^^^tttem vtraque neceftaria, fed quaelibet intra fuos fines contineri debet.nbsp; ticiaChriftiana pertinet ad nouum hominem. lufticia vero legis ad veterem,quinbsp;_tus eft ex came Sc (anguine, huictanquamafino debet imponifarcina, qua pre*nbsp; ^tur. NeqUc debet frui libertate fpiritus vel gratiæ,nifi nouum hominem indue*nbsp;.^^pwfidemin Chriftum,( quod plenenon fit in hac vita) tunc fruatur regno ÔCnbsp;gratiac. Haecideo dico ncquis putet nos bona opera rcijcereautnbsp;P ohibcre,vt Papiftac nos falfo acculant, non intelligentes neque quid ipfi loquan*nbsp; ^tiequequidnos doceamus? Nihil nouerunt nifi fblam iufticiam legis, et tagt;nbsp;J '^olunt iudicare de do(ftrina,quæ pofita eft longe fupr a ÔC vitra legem, de quanbsp;, Pofsibile eft hominem carnalem poflè iudicare. Ideo neceffè eft nos offend i, quianbsp; *us viderc non poflùnt, quàm in legem, Quicquid igitur eft fupra Icgem, eft etsnbsp;fcandalum.

^ill nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;mundós conftittrimus,vnum cleftenijaîtenim tcrtenu,

fe maxime diftantcs. lufti* ptofnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tcrrenajde terrcnis agit,per hanc facimus böna opera.Sed ficut terra non

dj. nbsp;nbsp;^ttâus,nifî priûs irrtgata ÔC fcundata è Clo ( T erra enim non poteft iugt;

^nd '^^^°^^*^^^t-egcreclum, fed econtraccelumiudicat, renouât, regit SC foe* i'lfaciat quodDns iufsit ) Ira per iufticiam legis, multa fàciendo ni*nbsp;implendo legcm nonimplemus, nifiprius fincnoftro opéré SC me*nbsp;î *¦nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;per iufticiam Chriftianam, quae prorfus nihil pertinet ad iufti*

pafs' °*^^^^^*'tftftt3(mterrenamSCalt;ftiuam. Jfta autem eft iufticia coeleftis SC fèd fideapprehen*nbsp;*tiu quamafcendimus fupràomnes leges ÔC opera. Sicut igitur portaui*nbsp;ait,imaginem terrent' Adamdta pôrtemus 8C imaginem coelcftis,qufnbsp;^ibçnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;bomo in nouo mundo, vbi nulla eft Icx, peccatum j conftientia, mors, fed

l^çp/^bil ergo facimus nos, nihil opcramur ad hanc iufticiam cotifeqUendam ? rçbate iufticia eft prorfus nihil facere, nihil audirc, nihil fei*nbsp;îdPg^^^^'^f^^opci'ibus, fed hoc folûm fcireSC credere, quod Chriftus tranfieritnbsp;fnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;videtur, quod fedeat in clis ad dexteram Patris, non lu*

nobis à Deo fàpientia,iufticia,fàn(ftificatio SC redemptio. Infumma, bis hnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Pontifex, intercedens pro nobis, 8C regnans fuper nos, SC in no*

pe nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'D E I VS Tlï 1 C Ä T 1 o N E.

Ibi nullum pcccatum cernitur,nullus terror, nullus remorfus coïcicntisefeJ^^r jjiF hanc iufticiam coelcftem non potcft cadcre peccatum. Nam ibi nulla eft 1^*'nbsp;tem nulla eft lex,ibi nec praniaricatio.Cum ergo hic peccatu non haheat locnnbsp;nulla eft côfcientia,nullus pauor, nulla trifticia. Hine ait lohannes. Quinbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lt;

Deo, non poteft peccare, Siautem adeft conftientiac pauor,fignum eft,iuft^ Cfii ablatam, Gratiam amiflam eflèc colpelt;ftu,amp; Chriftum obfeuratum nonvi^ ÿijnbsp;vbi vere videtur Chriftus,ibi necefleeft ^audium plenum,5C perfclt;fturn innbsp;adeflê,SC pacem conftientia: quae certo lie ftatuitdieet fim peeeator legalis,'^ nbsp;legali,tamcnideo non defpero,ideo non morior.Quia Chriftus viuit,qui eftnbsp;£gt;C vita mca aeterna SiC eceleftisJn ilia iuftieia 8C vit3 nullum habeo peeeaWiu/nbsp;tiam ÔC mortem. Sum quidem peeeator lecundum prelèntêvitam,Ô!l eiusU . .jinbsp;vt filius Adae, vbi aeeulat me lex, regnat mors, fiC tandem deuorabit me :nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;0

banc vitam,habeo aliam iuftieiam,aliam vitam quæ eft Chriftus filius DeJgt;9^* peeeatum âC mortcm,ftd eft iuftieia amp; vita aeterna, propter quam,criamnbsp;meum mortuum,0il in einerem redalt;ftum,relulcitabitur,00 liberabitur à feni*nbsp;gis Sc peeeati,fimullt;^ eum Ipiritu lànÆfieabitur.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;jfjtifi

Ita vtrumque manet dum hie viuimus,earo acculatur,exercetur contriftatur ÔC eonteritur iuftieia alt;ftiua legis,ied ipiritus regnat, lætatur SC ftnbsp;pafsiua iufticia.Quia feit fe habere Dominum fed entern in eoelis ad dextera^P^j ÿnbsp;qui aboleuitlegem3peeeatum,mortem,ôc omnia mala eoneuleauit,captiuad^^p(i^nbsp;triumphauit de ets in femetipiô,Cololti. Agit itaque Paulus inhaeEpifto^^'^fjfs(inbsp;diligenter inftituat,eonfortet 6c retineat in eognitioneperfeefta huius exc^lftnbsp;mæÔC Chriftianae iuftieiæ, Siquidem amiflbartieuloiuftificarionis,amiflâ^^ Jnbsp;to ta doeftrina Chriftiana, Et quotquot funt in mundo, qui earn non tenent,nbsp;ludæi vel Turcæ, vel Papiftae,vcl haeretiei. Quia inter has duasnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'

ÔC pals iuamChrifti,non eft medium,Qui ergo aberrauerit à iuftieia Chriftft^^^ oport et in adiuâ relabi,hoc eft oportet eum,amifloChrifto,ruere infiduciau^nbsp;Hoc videmus hodic in fanaticis ipiritibus,lc(ftarum autoribus, qui nibil ®nbsp;nec retftè pollunt docerc de hac iuftieia Gratiae, V erba quidem ex ore ÔCnbsp;ftr is hauferunt, ideo verba tantum loquuntur SC lcribunt. Rem verô ipfâmnbsp;nbsp;nbsp;j|i'

vrgere ÔC acuerenon polîiint ; Quia non intelligSt,ncc intelligerepofluntj^*^ tùm hærent in iuftieia legis. Sunt igitur 6C man ent exadores operum,nonnbsp;afcendere vitra illam adiuam iufticiam, Itaque manent ijdem quiftieruntnbsp;nilï quod noua nomina,ÔC opera noua faciunt,res tarnen manet eadem. Vf, Dnbsp;faciunt alia opera quam Papiftæ,Papiftæ faciunt alia opera quam Iudxi,amp;^^' jijtJ'nbsp;maxime alij faciant alijslpeciofiora, maiora, diflSciliora opera, tarnen eadeiAnbsp;nbsp;nbsp;

ftantia, qualitas tantum eft alia : Hoe eft,fpecie SC nomine tantum variant uera tarnen opera funf,SC qui ea faciunt,non Chriftiani, fed operartj funt SCnbsp;fiue vocentur ludati, Mahometiftæ,Papiftæ, Anabapiftæ,amp;c.

Ideo nos fiefemperrepetimus, vrgemus 6C inculcamushunclocum Chriftiana iuftieia, vt in afsiduo vftx feruetur, amp; dilèrtè dilcernatur ab adiii^nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i

legis, Alioquinon poterimusferuare veramTheoIogiam (Ex illa ladodrinafit ÔC confiftitEccIefia)fedfimusftatimIuriftae, caeremonianfj,nbsp;Papillae,Chriftus obleuratur, 6C nemo poteft in Ecclefia rede doceri SCnbsp;fi volumus eflê prædicatores 8C dot^ores aliorö, oportet nos haberenbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;a

harum rerum,SC probe tenerehanc diftindionem iuftidp,legis SC Chrifti«^ didu fecilis, fed experientia ÔC vlu eft omnium difficillima, etiamfi dilig^f^^^pjiï^nbsp;cam acuas ÔC exerceas : Quia in hora mortis, vel altjs agonibus conlaenti?,Pnbsp;concurrunt hç duç iufticiæ, quam tu optes aut velis,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;

Admoneo igttur vos, praefertim qui futuri eftis Magiftri conlcienfi^jjjiiJ vnUJfT

DE IVSTIFICATIONE. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^75

'niimquemquefeorfim, vtexerceatis vos ftudendo, legendo, meditando amp; orah. flo,vtintencatione poflitisconfcientias Scvcirras 5z aliorumerudire, amp;conlblarinbsp;^reducereàlegeadgratiam, abadiua iufticiaadpafriuain,inSuiTima,àMo{êadnbsp;'hriftum. Solet enim Diabolus in adfliâioneamp;pugnaGonfcientiæperlegemnbsp;terrere nos, amp;opponcre confcicntiarn peccati, vitam noftram pcflîmè transa.nbsp;^nijiram amp; indicium Dci,infernum æternam mortem, vt fie nos in delpera.nbsp;^^onemadigat, nos fibi fubijciar, amp; à Cfhrifto abftrahat. Solet denique oppone^nbsp;^locosexEuangelio,quibus Chriftus iplè exigità nobis opera, amp; cominaturnbsp;®aniieftis verbis interitum ijs, qui ca non fecerunt.

Sichicignorauerimusdifeernere inter bas duasiufticias, fi hic fide non ap_ præhenderiniusChriftura, fedentem addextcramDei,quieftvitaamp;iufticianô_nbsp;ajUnietiam interpellât pro nobis milerispeccatoribusapud Patrem,tumlumusnbsp;nullgratia, amp;Chriftusnonampliusfiduator,fedlegislatorert. Ibinbsp;^wluspoteftefle reliqua, fed certadelpcratio amp; mors æterna iequetur.

^i^camusigitur diligenrifiîmèhancartem diftin^ucndiinterhasduasiufti-y^^^iâinusquatenuslegiparèredebeamus. Diximusautemfuprà,quôdlex ^^ynriftiano non debeat excedere limites luos, led tantùm habere dominium innbsp;Bem,quæ eifubieôtafit,amp;fubeamanear. Hocvbifit,confiftitlexintrali-csluüs. Si veto vult occupare conlcientiam amp; hiedominari, videvttùmfisnbsp;Sedænbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;diuidas amp; legi non plus tribuàs, quàm ei tribuendum eft,

nicas :lex tu vis alcendere inregnumconlcientiæ, amp;ibi dominari amp;eamar-ind nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;gaudium cordis tollere, quodhabeoexfideinChriftum,amp;me

^.^^wperationem adigere, vt delperem ôc per cam. Hoc præter officium tuumfa-limites tuos,amp;exerce dominium incarnem. Confeientiam au, BiutiTnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Baptizatus,amp; per Euangelium vocatus ad corn.

æternæ,ad regnumChrifti, in quo acquiefeit cbnlcL ^üsSe^-^^^^inullalexeft, fedmera rcmiffiopeccatorum,pax,quies,læticia,fa.nbsp;æf^rna. Ifta ne interturbes mihi. Non enim feram teTyrannum du,nbsp;tçjj^ . ^^^delem exaólorem in conlcientia mearegnare, liquidem eaeftfedesamp;nbsp;^hriftiFilij Dei, quiellRexiufticiæ amp;pacis,acdulciffimusSaluatoramp;nbsp;^trinconfeientiam lætam amp; pacatam infana amp; purado-Bangelijk amp; cognitioneiftius palTiuæ iufticiæ.

ram nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;habeo, defeendo de clo, tanquam pluuia fcundans ter«

nihi ^ftjprodeo foras, in aliud regnum amp; facio bona opera, quæcunque minifterverbi,prædico,confolorpufillanimes,admi_nbsp;piet ^^^^Bmenta. Si paterfamilias,rego domum,famiiiam,educo liberos adnbsp;cio ^Q^ehntem. Si Magiftratus,officiumdiuinitus mihi mandatum fa.nbsp;thrift ^^^Bus,fideliter rem Domini euro. Summa . Quicunque certô nouitnbsp;tur j ^'^^^r^^nfticiamfuam,isnonlolùm ex animo amp; cum gaudio bene opera,nbsp;fubijcit fequoqueperCharitatem Magiftratibusetiamnbsp;qoçeorum, Seomnibus præfentisvitæ,firesitapoftulet,oneribusatjînbsp;P^^iciilis. QuiafcitDeumhoc vellc, Steiplacerehancobedientiam.

574 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DE IVSTIFIC A 1 lONt.

humanamelTefacrilcgium, 8c iufticiariosdicitreoslælæmaieftatisdiuinæ ' ' iu^lificare efl pptt^ S 0 LI KS DLL Sicut creatio quoque folitis Dei opus eß. Quia cninbsp;catoresnatifumusrcnafoiriecelfeefteos,qui fiuntiufti. SicutdicitChnnbsp;han. J. Et iuftus vbique apud Paulum noua creatura, amp; nouus hofflO di ,nbsp;Iamilli,qui operibusvoluntiufti elfe, hoctribuuntfuis eleóticijsoperibuSj^^^^nbsp;Süliui Dei e^, nempe, quod bona opera polfint facere nouam creaturam amp;nbsp;nbsp;nbsp;j

rare. Hoc autem eft Deo eripere gloriam fuam, Scalfcribere earn humanoop^j^^ Id quod hoc loco conquer!tur, amp; appellat holocauftum rapinæ, quod holo^^^.nbsp;tribuant diuinam virtutem, amp; eripiant Deo gloriam.

Tom. 4. lenenf. fol. i6. Galat, cap. t. N«//«creatura,nequehi'^^ na neque Angelica, poteft hominem cripcre ex hoe foculo nequam.nbsp;mera operadiuinm Maie^atis, nonhiimante aut^ngeliciSpoteSlatK,quód Christanbsp;turn,nbsp;nbsp;nbsp;cripui t nos ex Diaboli tyrannide amp; regno, hoc eft,ex nequam

Etfolio. 17. Sequent!. LaudemusigiturDeump^tre?» amp; gamus,pro hacimmenfafuamifericordia,quód nosexDiaboli regno, innbsp;ptiui tenebamur perFiliumfuum, cùm impoflibilèerat noftrisviribusho^^^j^inbsp;Ïiberauerir. Simulque cumPaiiloconfiteamur omnia opera amp;iufticiasn^ nbsp;cumquibus omnibus Diabolo ne pilumquidemcuruarepotuimus,eireüa^(^^,,nbsp;«Scftercus. Conculcemus item,amp; confpuamus omnem vim liberi arbitral»nbsp;nemlàpicntiam amp;iufticiam Pharifaicam, omnes ordiiies, Miflas, religio^^^jipUnbsp;tus,vota,abftinentias,cilicia, amp;.c. Tanquamfdiflîmum menftruatxp^n^i^yijnbsp;amp; peftilentiflïmum Diaboli venænum. Contra illuftremus amp; naagnin^^^nbsp;gloriam Chrifti, qui non ex fimplici,lèd ex nequam mundo nosfuanannnbsp;puit.

Tom. 4. lenenf. fol. ^SÓ.Plal. 51. TANTVM VNA caufaeft, fcilicet MERITVM CHRISTI, feu gratuita mifericordia,nbsp;cordaSpiritu Sandoaccenla, fideappræhendunt. Quodfi quisvult, nnna*- mIinbsp;gnitionem peccati, tanquam caufam fecundam, leu vteruditi loquuntur,c2nbsp;fine qua non, quia fic eft caufa, vt tarnen tota fes pendeatex mifericordia1,0.-ex promilfione, quod fcilicet Deuspromifir,fe velleillorum mifereri,qni 0nbsp;fountfuapeccata, amp;iufticiamfitiunt.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;l

hlal Alioqui fidénaturapeccatiloquaris,etiampeccatorifenfitiuo,nbsp;debetur focundum omnem legem amp; naturam, quam poena amp;indign^f* j)inbsp;ma. c^iod autem tales pnam amp; iram effugiunt, hoc totumeftnbsp;Dci, qui promifit le eos, qui fontiuntpeccata amp; horrores iudicij diuini,nbsp;ciliare, gratuito remittendo peccatum.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,,

DE IVSTinCATIONË. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^7$

Nihil eft igitur eft, quod poflit quoquo modo allegari pro merito. Quia nec agnolcerepeccatum all quid eft, nih quantum promiftio diuina facit. Nam cùninbsp;peccatumperSpiritumSanófumarguituiacreuelatur, vtDauid nonadulrcriinnnbsp;tantùm, fed vniuerfaliter totam naturam peccato deformatam, penitus animo in,nbsp;tueatur, tunc,ft nihil quam noftralatisfaótio expedandaefret,opprimcietur Da_nbsp;uid metu Sc iudicio Dei, Sc defpcratione, ficutnoftraexperientiafæpeedoôHfu-tuus. In monafterijs proponebanturfatisfadiones, amp;accurrat'apeccatorum con-ffffio,fed nonideo in tranquiilo erat confcientia. Suadebatur cucullu5,fed ijdemnbsp;if cucullodurabantanimi dolores,quos antea eramus palfi, nec proderatiterumnbsp;Hjcerecucullum. Hoc autem experimur, Dei benigoitate,præfcntiflimum amp;nbsp;tertiiTunum rcmedium elle, nofle feu credere, quod Deus territus peccato luo ve^nbsp;iit ignolcere, amp;quôd iubeat fperare tales remiftionem pcccatorum. Hunepro.nbsp;'fiflionislocumoftendit Dauidfuocxemplo, fibicaulam elleimplorandæ mile-^^cordiæ, Sc doni quo purificetur.

. Quaierationalis particula, qua hx vtitur,non ponitur,quaficognitiopecca-**^pnmacaiifa, quæ merentur remiflionem peccatorum. Peccatum enim eft ^ccatum, amp;inereturpnamfuanatura, fiueagnolêas,fiuenonagnolcas. Sednbsp;^^itio peccatieft correquifitumquoddam, quod Deus vultagnofcentibuspeccanbsp;^§nofcere,non3gnofcentibus, non vult ignofeere. HæcpromiftioIola caufanbsp;imprima, media amp; vltimacaufa, hoc eft, totum eft in iuftificatione.

Item, Tom. 4. lenenf. fol. 60. Galat, cap. 2. si per legem e^iu^licia. Ergo ^,^^^(^hrinHimortua^c^i. Hic admoneo Paulum nonloquidelcgeCçremoniali,nbsp;j^P^tpetuôSophiftænugantur. Ethuiufeeerroris primi extiterunt Origenes amp;nbsp;5^'^^^nymus, inhaepartenocentiftimi Dodlores. C^osfecuti pofteafuntomnesnbsp;olaftici^gcillorum errorem approbat amp; confirmât hodie Erafmus. Abftinen.nbsp;nugis illorum, qui Paulum fielt ultis fuis gloftisdepra.nbsp;''frócnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;noueruntautexpertifunt. G^afi

Qr ^^^^îponiæetiam non fucrintbonæamp;Sanétæ,certèordinatioSacerdotij, Qnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Sandra opera omnia fuerunt

ïtcv ^tïtcm hæc Pauli verba diligenter expendenda ad hune modum. Eft cerf^'^^'^'^ccne,quôdChriftusmortuuscft ? Item: Eftne gratismortuus? Ibinbsp;QqAP^^tiere cogimur, nili manifeftèfimusinfani,Quôdmortuusfit. Item:nbsp;HiQj. gtatis, non proie, led pro nobis mortuus fit. Siigiturgratisnoneftnbsp;Qnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ex lege non eft iufticia. Quare accipe nunc vtramque legem,

Ijçj ^rumfit, amp;nufquam in rerum natura inueniatur) fed finge inquam, quod in te eft acquiras gratiam, fis iuftus, habeasSpiritumSandtum,nbsp;merito congrui ? Ergo non opus habes Chrifto, led tibi ociolus amp;nbsp;mortuus eft.

]j Pieinde accipc etiam ipfum Decalogum ,qui præcipitfummum cultumfcL .%timorera ,fidem amp;diledtioncmDe),I cm : Diledtionemproximi,amp;daah-qui fit ex lege Decal ogi iuftificatus. Nihilominus manet verum, quodnbsp;^tiftiis gratis mortuus fit. Nam iuftificatusex legeDecalogi, habet in fe vim ac-li ij quirendt

576 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp; DE IVSTIFICATIONE.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.

quirendi iufticiam, Q^ia non ponendo obicem, amp; faciendo quodiii (ècftj jj, tur infallibiliter gratiam, amp; infunditur ei Spiritus Sandus, vt Dcumamp;P^oj-mumdiligeicpomt. Hoc ftante^necelTario fcquirur, Chriftumgratisnbsp;tuum. Quid enim homo opus habet Chrifto, qui ameteum, amp; tradatf^'L-pro eo, cLim fineChrifro,per meritum congrui poffit confequi Gratiam.nbsp;de beneopcrari, amp;, vitam æternam de condigno mcreri aut certe faciendo'^^jjj !nbsp;iuftificari? TollaturigiturChriftus cum omnibusbeneficijsfuis.^ quiao'^^jliinbsp;ociofuseft. AtcurChriftus nafcitur,crucifigitur, moritur? Curfitp^^ jiJnbsp;meus diligens, tradens inseftimabilem hoftiam,Seipfum,pro me ? Cur^ ((¦nbsp;nia facit ? Simpliciter fruftra. Si ratio iuftificationis,quam Sophiftætradt*nbsp;ra eft. Quiainlcgeautinmeiufticiaminuenio,extragratiam amp;Chriftuiï ,

Eft nc ilia Blafphemiatoleranda aut diffimulanda? QuoddiuinaM^^* proprio filio nonparcens,fed tradens eum pro nobis omnibus, iftaferiönoP)^,)-:nbsp;(ed tantiim ludat? Priufquam hocadmitterem,velim potius, nonnbsp;urn Papiftarum amp; iufticiariorum, fed omnium etiamSandorumôçAng^^iiii'inbsp;fanditatem, cum ipfo Diabolo in profundum inferni detrulam.nbsp;damnatam eflè. Ego plané nihil videre volo ,præ illo Chrifto,Istannbsp;Thælaurus efte debet, vt reliqua omnia præ ipfo mihi fordeant. Is dcnul^jj.jiii;nbsp;tanta luxIefTe debet, vteoappræhenloFide nefciam,anfitlex,peccatuii^)'-^nbsp;fticia aut iniufticia in mundo. Quid enim omnia,quæ in clo amp; terra?, nbsp;Filium DeijTefum Chriftum Dominum meum, qui delexit me, amp; tradU^nbsp;ipfumpromc ?

Quai'C abijcere gratiain Dei, maximum pcccatum amp; vulgatiffi^^^igt;lt; quod omnes ifticiarij committunt. Quiadum quærunt,aut per inerU*^nbsp;grui, aut per opera amp;afflidionesfuas,autperlegemiuftificari,abijciuiib^(^(nbsp;muSjgratiam Dei amp; Chriftum. Et harum abominationum omniumnbsp;Papa. Iscmmobfcurato,imoprorfusobrutoChriftiEuangclio,replca^ .(I?!nbsp;rauit mundum fuis impijs traditionibus. Id quod inter cætera teftan^^.nbsp;indulgentiæ amp; Bullæ ipfius, in quibus non credentes, fed contritos,nbsp;manusadiutricesporrigenteSjamp;c. abfoluit. Quare fatis teftatuseft,nbsp;fimpliciter gratis mortuum, amp;gratiam inanem amp; irritam effe. Ideoablt;a^,^^d^nbsp;nesamp;blafphemiæregni Papifticifuntinæftimabiles. Et tarnen Soph*?^^innbsp;ändurati, ctiamnum in tanta luce veritatis, perfèuerant in impijs 5c van*nbsp;lisfuisopinionibusdicentesrNaturaliacfTeintegra, amp; hominespofTefui^.^^jt? ,nbsp;dis, amp;meritis parare lead gratiam. Tantumqueabeft,vtagnofcantinPnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;|

amp;errorremfuum,vtcumetiamcontraconfcientiam defendant. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;f

Nosverocum Paulo conftanteraffirmamusfnolumusenimah*^^^^ am Dei) Aut Chriftum gratis mortuum effe. Aut legem nonnbsp;Chriftus non eft gratis mortuus. Ergo lex non iuftificat. ChriftusPei jnbsp;mera gratia amp;mifericordia, nos iuftificauir. Ergo lex non potui t hocpi^^^j.js^nbsp;enimpotuifTer, ftulte egiffiet Chriftus, quodfeipfumtradidiffetpronbsp;ftris, vtperhoc iuftificaremur. Concludimusigirur, Nequemeritofj*nbsp;condigni, neque cruce aut aftlidionibus, neque ipfa legc,fedfolafl $nbsp;ßum nos iuftificari.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,

Si autem Chrifto falus mca tanti confiât, vt mori cogaturp* * tneis, tum palàm eft, mca opera, amp; iufticiam etiam legis,præ hoc tali tanbsp;CIO vihffima amp; plane nihili effe.Quia certe non cmam vili nummulo,q** ,{!**

multismillibusauri ralentis. Eftautemlexvtlongcinferiora fiientioprætereain, cum omnibus fuis operibus amp;iufticijs, terunciolusquidam adChriüum cuiusnbsp;morte amp; refurredione mca mors viôia, amp; iufticia amp; vitaætcrna mihi parata cft.nbsp;Numigiturhocincomparabili pretio contempto amp; obie(fto quærerem per le^nbsp;gem aut per opéra congrui amp; condigni ( per iftaslordcsamp;ftercora,vtPaulus votât, præfertim fi ea cum Chrifto conféras ) iufticiam quam Paulus teftaturhienbsp;Chriftum mihi gratis , amp; ex nieracharitatedonalTe, amp;hoctantieiconfi:itiire3Vtnbsp;coaftus fit fele tradere pro me ? Id quod vt dixi,totus mundus facit, amp; præcipuènbsp;tjuioptimi amp;San0tiflirai in mundo habcri volunt. Atqueperhocfatisteftan.nbsp;mr,vt maxime ore aliud fereantur, Chriftum gratis eflè niortuum, Quod eft extre-^èblafphemare Chriftum, ei in faciemcon^uerc,filiumDciconculcare,San-guinein Teftamcnti prophanare, ^c.

beoi: Gal. cap. 5. Tom. 4. lenenf. fol. 94. Claruseftigiturhictextus^ tluod omnes homines,, etiam Apoftoli amp; Prophetæamp;Patriarchæfubmalediôlonbsp;l^ianfilTenqnifiChriftusfèfeoppofuiftetpeccato, morti,maledi(fti oni legis, iræamp;nbsp;mcioDei, amp;eain corporefuofuperaller. (Namiftaimmaniamonftra,nullanbsp;Umanapotentia fuperari potuerunt,) lam verb Chriftusnon eft lex, non eft o_nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;non eft a(ftuselicitus_ fed Derfbnadiuinaamp; Humana, onafufcenitnccca.

573 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DE tVSTIFIC ATIONE. ,

CkeuniintcrprctaridcChrifto ? Qua ergo ratione Paulus hancfcnteman'',-;,,^! di6lusomnis,amp;c. AdChriftum accommodauit, eadein amp;nos nonfolu'^nbsp;totum caput Deut. xy. Sed etiara ora ncsraaledidiones legis Mofaicï^^^'^^jpnbsp;re, amp; deChrifto interpretari pofTuraus. Nara ficutChriftus iple innoccosnbsp;hac generali lege, pro fua Pcrfona. ita etiam in omnibus alijs. Et ficiitip*^ gt;nbsp;eftin hac generali lege,cum malcdiâum pro nobis tadus,acfufpenfuscftjj^^jjj5nbsp;vthomo fceleratus, blafphemus, parricida, proditor, amp;c. Ita amp; in oænbsp;legibus reus eft. O ra nes enim maledióliones legis in eum congeftx Sinbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;jpii f

ideoque eas portauit amp; luftinuit in corporeluo pro nobis. Non foliim raalediótus, fed fadus eftctiam raaledidum pro nobis.

Hoc verb eft interpretari ApoftolicomoreScripturas. Nam rituSandonon poteftitaloqui,ncmpe, quodtotamLegemcomprehen^^.^ii-dido(fcilicctChriftusmalcdidum faduseftpro nobis) aceam totamf'^^^^iivnbsp;gerat in Chriftum. Et econtra, quodomnespromifrionesScripturæcoiîP'^^jjoi;nbsp;dat,Si lemelin Chriftoimpletas dicat. Ideo Apoftolicum amp; firmilTiniuif jjjjinbsp;argumentum, non ex vnoloco legis, led ex vniuerfislegibus fumptuin/f'*^nbsp;vehementer nititur Paulus.

ExhisapparctquantadiligentiaPauIuslegcritScripturaSjamp;quäifl* jeO fiftimè expenderit fingula verba iftius loci,In Semine tuo benedicenturon*, jyrJnbsp;tes terræ. Primùm ex vocabuloBenedidionisfic colligit,Si Benedidio*^?Lacinbsp;in omnes genres. Ergo omnes genres funt fub maledido, etiam lud.ri,nbsp;habent. Et affert teftimoniumScripturæ, quoprobatludæosfubmale^**' peil'nbsp;qui fub legefunt,Maledidusomnis,qui non permanferitin omnibus, Si^'nbsp;de vrget particuîam, Omnes genres, ex qua fie colligit,Benedidioneninbsp;pertincrcadludæos, fed etiam adomnes genres totiusorbis terrarum,nbsp;ad omnes Gentes pertineat, impoflibilè fit cam conti ngere per legemnbsp;nullæ Genteseam habucrint, præter ludæos. Et quanquam hi Legcmnbsp;nbsp;nbsp;jj^C*

tarnen adeo perillam non contigilfe cisBcnediôtionem, vtquo plus cam facere, hoc magis obnoxij fadi fint maledidioni legis. Qiiare opor^^^^nbsp;lufticiam elfe, quæ longe excellât Legis iufticiam, per quamcontingatß^*nbsp;non folùm ludæis, fed etiam omnibus gentibus in toto mundo.

Poftremô particuîam, in Seraine tuo, hoc modo explicat, quod mo nafci debebatex Semine Abrahæ, (cihcct Chriftus, per quem ventui^ peii'nbsp;nedidioin omnes Gentes. CùmitaqucChrtftusdebuit benedicereoiuinbsp;tes, quasinucnitmaledidas,oportuitipfum auferrcabeisMaledidiot^^^7i^^''inbsp;potuit auteur perLcgem auferrc,quia peream magisaugetur.nbsp;Adiunxit Icmaledidis, aftumens illorumcarnemamp;fanguinemamp;fi^^*^^ j(iilt;';nbsp;feMediarorcm inter Deum amp; hermines. Licet,inquiens, caronbsp;agam inter malcdidos, tarnen fumBenedidusille, per quem luntbencm^j,îii^nbsp;mnes homines. Atquc ita in vna pcrfbna coniunxit Deum amp; homincfl®^^^nbsp;tusque nobis maledidis, fadus eft propter nos maledidum, amp; luamnbsp;nemabfconditinnoftrumpeccatum,mortem amp;malcdidionem,nbsp;naueruntamp;occiderunt. Sedquia Dei Filius erat,ab illis tencrinbsp;ca, ôlt; triumphauit de illis,amp; quicquid adhæfit earn i, quam caulanbsp;(ècumtulit. Itaque omnes illicarniadhærcntes, benedicunturàMale^nbsp;cft,àpeccatoamp; morte liberantur,

Qui hoc beneficium Chrifti, de quo Euangelium proprièconcioU-^^^^^e^ , intelHgunt, nec aliam præter Legis iufticiam noucrunt, hi, cum audiuf^

'imoccupatialijscogitationibusamp;fanaticisitnaginationibusldeolunteis^ *^^gmata Imö nobis qui primitiasSpiritushabemus,impoi i ee i pnbsp;'^^dligereSi credere. Quiafortifïimèpugnant cum ratione uraana.

Chriftus pro nobis faótus omnium Leg urn, maJedidio-fçj. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;malorum noftrorum reus, venit medius,arapleótens nos mi-

ÿjç^^^pctditospeccatores, inlelèfufccpit dcpertulit omnia noftra mala, quæ in ^bru '^^®PP^^^iJ'^^cdifcrutiatura erant nos, eaquefèmel ad modicum tempusnbsp;inundauerunt fupercaput ipfius, vtPfal. 8 7. Propheta in pernbsp;meconh'rmatus eft furortuus, amp;omne'snbsp;induxifti fuper me. Item, In metranfierunt iræ tuæ, amp; terrorestuinbsp;P^rCh nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Hoemodo liberatiabiftisæternisterroribus amp;cruciatibus

æterna amp; ineftabili pace amp; felicitate, modo hoc credamus, frue. rcsai^æ^^untîIlaadorandamyftcriaScrîpturæ, vera Cabala, quam etiam Mo-^Pfrnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Apoftoli cognouerunt,

pofteris tradiderunt, de qua futuraSandi veterisTeftamenti plus exhibita. Agnofeimusquidem ingentem The_nbsp;iiiH nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Chrifti amp; iufticiæ ndci, Sed tarn plenum gaudium fjd-

^^Pios' concipimus, quale habuerunt Prophetæ 8t Apoftoli. Hine tarn fæpeinculcauerunt,præcipuèPaulus, Articulumiu-hoeproprium Apoftolorum munus,Chrifti gloriam amp; be-;zj ¦nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;atque per hoc affliófas confeientias erigere amp; confolari.

^^^^diSlio^brahæveniretperChrißumIhefitm. Paulus femper in con-»'On °^^^''''clocum,InSeniinetuo,amp;c. Quiabenedidio Abrahæpromif. ^^'^0 ^'(^^^^v^nireinGentes,nifîperSemcnAbrahæChriftum.Etquidem hocnbsp;ipfum fieri maledidum,vtpromiffio Abrahæfada,In Seminenbsp;ficimpleretur. Nullaigituraliaiatione,hocnbsp;fieripotuit, nifiIhefusChriftus fieretMaledidum, amp; con-J^ionenbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;maledidis, amp;ficabillisauferretmaledidum,amp;efuabene-

¦ .^tdsiufticiam vitam. Memincrisautem,vtetiamfupràmonui ^^^'^^cabulum non effe inane, vtludæi fomniant, qui Benedidionemnbsp;SeddepeccatO'amp;iufticia,denbsp;^sôji^^^acoram Deo,Paulus hîc agit. Loquitur ergo de rebus inæftimabili-Gentes benedidio Abrahæ venirctnbsp;a Vij

mérita congrui «5tcondigniafferamus,acquaratiore Pr ^quot;i iV Peftpræparatio,hoc eft,merirum congrui amp;nbsp;'nnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;paratur hçc iufticia, quod Chri ftus Ihefus fadus fit

rç^^'^Carjj^^æ*^'ftum. Nos enim fumus ignorantes amp; inimici Dei,fumus mortui jjj J 'T'aledidi,Ergomeritumnoftrumplanènullumeft. Quidenimmenbsp;'liô Ö peccator ,ignoransDei,mortuusinpeccatis,obnoxiusiræamp;nbsp;aliquem excommunicauitquicquidis faciebat, male,nbsp;^.^P-®'^g'5^''l^l'lt;^uscoramDeo,vtomriesfumus,antecogni_nbsp;nihil facit præter maledida.

DE I VS TI Fie ATI o NE. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.

Quarc ilia vniCa via ejleuadendi malediólionem, credere Sc certa cere, TuChrifteespeccatumamp;Maiedidummeum,feupotiusegofunipecci^^_nbsp;tuum, malediótum tuum, mors tua, ira Dei tua^infernustuus, Tucontra^j^^nbsp;fticia,benediótio, vita, gratia Dei clummeum. Quiatextusclarèdicit«nbsp;ftus faóluseft pro nobis malediólum. Itaque nos liimus caufa, quodfadusutinbsp;ledióium, imó nos ipfius maledictumfumus.

Is potentiflimus locus amp; confolationis pleniflimus etfi ludæis nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ju, t

induratis non fatisfacitjtamen nobis, qui fumusBaptizati,amp;fulcepimusiitaæ! drinam, fatisfacit Sc_ conducit potentiflimè, quod per maledidioncm,nbsp;mortemChrifti,Benedidi,hoceft,iuftificatiamp;viuificati fimus. Donlt;^r^nbsp;tum,mors amp; maledidioin nobis manent, peccatum terret, mors occidit%nbsp;didio damnat nos. Cùm vero ifta in Chriftumtransferuntur,fiunth^^cnbsp;noftra ipfius propria,amp; fua bona,noftra. Difcamus igitur in omni tenra^^nbsp;peccatum, mortem ,maledidionem ,amp;quot; omnia mala, quæpræmunt nos,^nbsp;transferre in Chriftum, amp; vicifTim iufticiam, vitam amp; benedidionemnbsp;nos. Namreueraomnia mala noftra portât, cùm Deus pater omniumn^'^j,;,nbsp;iniquitates, vt Iefaiasait,conieceritineum4 Etipfclibenscasfufcepi^nbsp;nim erat reus, led vtinhocfacerctpatrisvoluntatem,perquamSanótiHc^^^nbsp;inæternum.

Hæc eft ineftabilis amp; infinita illa milèricordia Dei, quam Paulusl* exuberanti amp; largilftmaqiiadam copia verborura eftundere vellet,fed.nbsp;fum profundilsimam Sc Zelum ardentifsimum diuinæ charitatis erganos,*^ jjjn'nbsp;teft anguftia cordis humani comprxhenderemulto minuscloqui.nbsp;iplamagnitudo diuinæ milèricordiænonfolùm difficultatemcredendij^YLt',nbsp;credulitatemparit. Non lolùmeninaaudio,quodoranipotensDeusco^nbsp;mnium fit bonus amp; milèricors, fedquódetiamillafummamaieftas,^!^^^^nbsp;dito peccatore, filio iræ Sc mortis æternæ, tam lolicitafuerit, vt proprionbsp;nbsp;nbsp;

pepercerit, led tradideriteum in mortem ignominiofifsimam, vt pendco^' ^,1 dio larronum, fieret pro me peccatore amp; maledido, peccatum amp; male^*'nbsp;bcncdidus,hoceftiuftus,fiiiusamp;hærcsDeiclficerer. Quis poteftift^*^nbsp;tatem Dei latisprædicare ? Ne quidem omnes Angeli.

Tom. 4. lenenf. fol. 41. 43. amp;c. Gal. cap. x. IVSTICIaÆ fidei .IMPVTAT DEVS GRATIS, permifericordiampropternbsp;IdeoEmphafi amp;Epitafiquadamdixit,exoperibuslegis. Noneniniduo^nbsp;quin lex fit Sanda,iufta,bona,Ergo opera legis,funtetiamSanda,iuftVnbsp;nbsp;nbsp;|

tarnen perea homo non iuftificatur coram Deo. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;s

RepudiandaeftigituropinioHieronymiamp;aliorum,quifomnian^ hicloqui non dcopcribusDecalogi, fed legis Cærcmonialis, tarnennbsp;teri etiam Cæremoniarum legem fuilfebonam amp; Sandam, circuinciÙ^ pt.V'-'nbsp;aliæ leges de ritibus rempli. See. Fucrunt iuftæ amp; Sandæ ,æquèeniinnbsp;ordinatæ crant àDeo, acleges morales. Hîcdieunt, fed poftChriftufl^^.jiii:'^nbsp;mortiferæ. Hoc ipfi fingunt ècapite fuo. Deinde Paulus non loqoKnbsp;genribus^ quibusfint Cæremoniæ mortiferæ, lèddcludæis,quibiis qH*

deivstificatione. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^gt

quasamp;Paulus iplefcruauit. Ergo eo ctiam tempore, quo leges Cæremoniarum lueruntSanâæ,iuftæ,bonæ, nonpotuerunt iufîificare. Loquitur ergo Paulusnbsp;nondcpartelegis,quæamp;ipfabonaamp;Sanôl:aeft,feddevniuerfalege. Quod opusnbsp;Secundum totam legem fadum,non luftificet. Neque appellat peccatum legis,autnbsp;°puscarnis,fedopuslegis,hoc eft,opus(ecundum legem fadum. Ergo nonoc-^^^cre,nonMoechari,amp;c. Siuefiat lecundum naturam,fccundum vires humanas,nbsp;^cundum liberum arbitrium,fiue{ecundum donum Dei jVel diuinamvirtutemjnbsp;^^tncnnoniuftificat.

PolTunt autern opera legis fieri, aut ante iuftificationein, aut poft iuftifica. ''^nctn. Ante iuftificationem multi boni viri ,etiam inter gentiles, qualesfuntnbsp;'nophon, Ariftides,Fabius,Cicero ,Pomponius Atticusôcc. Præftiterunt le_nbsp;^^amp;feceruntegregia opera. Cicero mortem fortiterperpefliis eft in caufaiuftanbsp;nona. Pomponius vir fuit verax amp; conftans, qui nullum neque dicebat, ne_nbsp;p 'Icrrcpoterat nicndacium. Conftantia autem amp; veritas,funt optimævirtu-^\3cpulchcrrima opera legis, amp; tarnen per ea non funtiuftificati. Poftiuftifi-Icgis, Petrus, Paulus, amp; omnes Chriftiani, fed per ea nonnbsp;th f Nihilmihiconfciusfum,inquit Paulus, ledperhocnoniuftifica-nin. Conftat ergo eum loqui de vniuerfa lege, amp; de operibustotius legis,nbsp;'^'peccatis contra legem.

¦ ^^^^^^lacftigitur pcrhlciofa amp;împiaopinîoPapiftarum, quitribuurtt pijj?'^P'^2tomeritum Gratiæ amp; remiffionis peccatorum. Dicuntenim, O-^ratnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Gratiam, valere ad impetrandam gratiara de congruo. Impe-

pli nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Gratia,lcquensopusmererivit'amæternamdecondigno. Exern.

Hef^'^^^^Homoexiftensin pcccato mortal!, fine gratia, fi bonanaturaliintentio-^ei^''*^^°P^^^onum,ideft,legat velaudiatMiffam, det Eleemofynam, amp;.c. is Opjj^^'^^gratiam decongruo. Imperata hoc modo Gratia de congruo,iam facitnbsp;bitQSi meritorium vitæ æternæ. In primo quidem Deus non eft de..nbsp;tatQ ^^9uia eft bonus amp; iuftus,dcceteum, vtapprobet tale opus,etiaminpec-reddatpro tah officio gratiam. Poft Gratiam autem iamnbsp;cogitur dare vitam æternam. Quia iam nónlo_nbsp;grjfjnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;arbitrij, fadfum fecundum lubftantiam, fed etiam fadfumin

^'lihAntichriftiani,quam ideo commemoro, vt eó poflit difputatio Pauli. Oppofita cnim iuxta fe pofita, rnagis iLnbsp;vt palam fiat, quam longe aberrauerint à veritatecæciiftinbsp;amp;quàmiftafuaimpiaamp;blafphemadodtrina, nonfolùm ob_nbsp;fimpliciter fuftulerint Euangelium Sc Chriftum obruerint. Sinbsp;peccato mortal!, poflum facere aliquodopufculum,quôdnbsp;fitgratum Deo ,fed etiam poftit merer! gratiamnbsp;idc/| 1'?®'.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;habuerogratiam, pofTum facere operafècundum gratiam,

Gratia Dei, rcmiffionc peccatorum, promiffione, anbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Chriftusplanèiam mihi ociofuseft,Habeoenimlibe.

faciendi bonum opus, per quod gratiam mereordecon. 5 ^poftea vitam æternam de condigno,

3Si nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DEIVSTIFICATIONE.

amp; ludæiSj non Ecclefiæ .Chrifti. Etea res fatisoftendit,Papam cum pis,doótoribus,Monachis,amp;c. Neque habuifle vllam cognitionemnbsp;rerum {acraruin,nequefolicitosfui{re pro falute delerti amp;mirabiliternbsp;gis. Nam li velper nebulam vidifFent, quid Paulus vocetpeccatum,l^\^^j^iiö'nbsp;tiam, tales abominationes amp;impiasnugasnon obtrufifFentpopulonbsp;Ipfi peccatum mortale tantiim intcllexerunt deopeieextcrno,commu^^jj[iiinbsp;legem , vt eft homicidium adulterium,furtum amp;c. Non videruutp^^jpjiHnbsp;mortaleeflè, Ignorantiam,odium,contemptum Deiin corde,ingratit^nbsp;murmurationem contra Deum, auerlarivoIuntatcmDei,carnemnihnp°nbsp;gitare, loqui amp;facere, niftcontraDeum,proDiabolo. Siiftasmaxin^^nbsp;in natura hominis hæ rentes vidiflènt, non tam impie nugati fuilFentnbsp;congrui Sccondigni, amp;c.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;J

Quare propriè amp; dilèrtèdefïniendumeftquidimpiusfeu peccator.;i(i fit. Eft autem talis Sanótus Hypocrita Si. Sanguinarius, qualis fuitnbsp;proficifceretur Damalcum, perlecuturus îheFumNazarenum,aboliturgt;^^^ fnbsp;nam Euangelij, trucidaturus fideles, amp; pro rfuseuerfurusEcclefiarnChri'pofnbsp;certè erant maxima amp; horrendilfimapeccata,contraDeum,ledquæP^^ i^p^i'nbsp;potuit cernere. Ita enim excçcatus cratimpio ZeloDei,vtFentiretift^*^'j'iik'nbsp;flagitia elFe fummam iufticiam ,cultum Sc oblèquiuniDeogratilFimuifl-FcilicetSan(fti,quidefcudunteiufmodihorribiliapeccata,elFefummamii^nbsp;mererenturgratiam?

Quare cumPaulo în totum ncgamus meritum congru! amp; condigi^^j^.yji'' fiducia pronunciamus,iftas fpeculationes elFe meraludibriaSatanæ,nbsp;fa(fta,aut exemplis oftenla. Nemini enim vnquam dédit Deus gratiato J*nbsp;æternam pro meritocongru! amp;condigni. Sunt ergo illæ difputationes*nbsp;fticorum de merito congru! amp;condigni, tantùminaniafigmenta,amp;0^ynbsp;lia hominum ociolorum lomnia de rebus nihili. Super quæ tarnenlnbsp;Papatusfundatuseft,amp;adhuchodiehisnititur. QuifqueenimMonach'^^^/nbsp;habet imaginationem. Ego per obleruationem SandæRegulæ,polFuî^nbsp;gratiam de congruo, operibus autem,quæpoft acccptamgratiamfacio/^ vji'nbsp;meritum accumulate polFum, vt non tantùm mihi fufficiat pro confeqne^y gt;nbsp;æterna, lèd etiara hoc alijs communicateamp;venderepofsim. Sicdocu£^^j(f-vixerunt omnes Monachi, Etpro hac manifeftablalphemia in Chriftnf^ »jinbsp;denda, nihil non tentant hodie contra nosPàpiftæ. Et quo quiFqueelb^nbsp;Hypocrita ac iufticiarius, hocdeterior eft Euangelij Chrifti hoftis.

RATIO. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;1

Vera autem Chriftianifmi ratio hæc eft , quôd homo primùm p^*^ y'* agnolcat, le elle peccatorem,cui impolsibilèfitvîlumbonumopuslace!'*^'^i,/inbsp;enim dicit. Tu es arbor mala, ideo omniaquæcogitas, loqueris amp;facis,P[j(gt;|nbsp;contra Deum. Non igitur poteris merer! gratiam operibus tuis. Sinbsp;tentas,facis malum deterius. Quiaeùm mala fis arbor,non potesfaceren^^j.!nbsp;losfru(ftus,hoceft,peccata. Quicquid enim ex fide non eft,peccatuineii'^^^ Inbsp;veile merer! gratiam, præcedentibus operibus, eft veile Deumplacarepnbsp;Quod nihil aliudeft, quàm peccatisadderepeccata,ridereDeum amp;eiusiF^^j nbsp;uocare. Cùm homo fie eruditurlege, terreturamp;humiliatur, verequcy*^^j,|fi

gnitiîdinetn peccati fui, ac ne micam quidem dilcdionisDci in le inuenit, iuftifi-catDeuin in verbo fiio, amp; fateturfe reuin æternæ mortis amp; damnatiouis. Eft igi-tuipriorChriftianilmi pars, prædicatio pnitcntiæ Si cognitionis fuiipfius.

Altera pars, fi vislaluus fieri, Salus non contingit per opéra, lcd Deus mifir vnigenitum fiiium fuum in mundum, vt nos per eum viuainus. Is crucifixus,mor_nbsp;^uscftprote,amp;obtu]itpeccataruain corporefuo. Ibi nulla eftcongruitasaucnbsp;opusantegratiam,fedmeralra,peccatum,pauor,mors. Itaquelexoltendittan-funipeccatum, pcrterrefacit amp; humiliât,atque hocmodopræparatadiufiifica-tionctn Si impellit ad Chriftum. Deus enim reuelauit perfuum verbum,le forenbsp;propicium patrein, qui velit fine noftro merito, cùm nihil mereri polfimus, nobisnbsp;donare gratis remifsionern peccatorum lufticiam Si vitam æternam propternbsp;^nriftum. Nam Deus eft, qui fua dona gratis largitur omnibus, eaque eft lausnbsp;luinitatis ipfius. Sed hancluam diuinitatcm nonpoteftdcfendere contra iu_nbsp;^ci3rios, quiGratiara amp; vitam æternam non volunt gratis accipereab eo, fed ilianbsp;^^teri fuis operibus. Ideo fimpliciter volunt ei adimere gloriam Diuinitatis.nbsp;n,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;retinerc pofsit legem præmittere cogitur, qua? terreat amp; conterat,

abominate oj. .porten ta Sophiftarum de merito congrui Si condigni, leu de operibus an vn P®^^^gratiam. Ea eniminanllfimalbmniahomineslècuri, quinul-¦nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tentationibus Si veris pauoribuspeccati Si mortis excrcitatifunt,e fuo

intelliguntquidloquantur,autde quibusaffirment. igi(^ oullum exemplum operis ante gratiam amp; poft gratiam poteft dari. Suntnbsp;p^g^cifsiinæ fabulæ , quibus Papittæ feipfos amp; alios deludunt. Ratio,nbsp;f manifeftiflime dicit, Hominem non iuftificaii ex operibusnbsp;^UyjJP^præcedentibus ( de quibus hie loquitur) fine lequcntibus. Vides ergonbsp;biuj ^oriftianaiufticianon eft inhærensforma ,vtSophiftæ loquuntur,eùmdi_nbsp;0pçfçgt;^3ndohomo facit aliquod bonum opus, illud Deus acceptât, amp; pro illonbsp;charitatem. Hanc infufam charitatem dicunt elfe qualiratemnbsp;oorde , eamque vocant formalem iufticiam ( expedit vobis fcirenbsp;^5*01 loquendi ) Nihilque minusaudirepolfunt,quam iftam qualita,nbsp;cor, vtalbedo parietera, nonelfeiufticiara. Nonaltins poEnbsp;5 afiiilrim cogitationemhumanærationis,Homoeftiuftvsnbsp;, quæ eft gratia gratuin faciens, id eftdiledio. Sic ifti habituinbsp;/ æjohærenti animæ,ideftcharitati,quæeftopusamp;donumlecundumle-^^oit, Diliges Dominum Sic.) Tribuuntiufticiamformalcm, Scnbsp;^ura,qui hanc habet, dieuntformahternbsp;Deinde etiam effeótiuè, Q^iaiam bona opera facit, quibus debeturnbsp;HæceftSophiftarum opinio, ^eorum quioptimifunt.

non funt tam boni, vtScotus amp; Occam, qui dixerunt non opuseftè tnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;gratia Dei, charitateilladiuinitusdonata. Sedhominem poE

co|j; ^¦^fibus viribus elicere charitatem Dei fuper omnia. Sic enim Sco^ O homopoteftdiligerecrcaturarn,adolcfcenspuellam,auarus pccunbsp;poteft etiam diligere Deum, qui eftmaiusbo,nbsp;* honio habet ex naturalibus viribus dileâionem creaturæ, multô magisnbsp;hab^ec

5S4 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;de 1V5TIF1CATIONE.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;j

habetdilctftioncmcrcatoris. Hoe argumento fueruntornncsSophiftæcon^. Etneinoexeispotuithocfoluere. Dixerunt tarnen ,,Sciiptura nos nbsp;Deum ipfum vitra naturalem amorem,quo non eft contentus,exigei ectianinbsp;ritatem donatam àfe. Per hoc accufantDeumeftefæuumTyrannum^^^ Inbsp;lemexadoretn^qui nonfitcontentus^ quodferuo amp;impleolegem fuani,*^nbsp;tra legem, quam bene implere poftùm, etiam exigat vt circumftantia amp; ornai^nbsp;veftituquodamimpleara. Vtfihæra non effet contenta, quod cocaopti®nbsp;raffet cibos, fed expoftularet cum ea, quod nonparafl'et cibos indutapte^'^.nbsp;fte,amp;ornatacorona aurca. Qualls hæc effet Domina,quæpræter hoc,quonbsp;ca debet, amp; etiam egregiè præftat, exigi t geftari ab ea auream coronam, quaipnbsp;berenonpoteft? Sic cuinfmodi efïètDeus, quôd exigeretànobislegeru'^'nbsp;quam alioqui naturalibus viribus feruamus, tali ornatu impleri, quem taniounbsp;bere nonpoffumus ?

Sed hic diftîndionem faclunt, ne videantur contraria affercrc amp; Legemdiiphciterimpleri. Primo fecundum fubftantiam faéli. Dcindol^^^inbsp;dum intentionem præcipientis. Secundurn fubftantiam faóli id cflj^pj,!],nbsp;remipfam,poffumuslimpliciterimpIcreomnia,quælexpræcipit,fednoO^^^jl](nbsp;dum intentionem præcipientis, quæeft,quod Deus non efteontentus,nbsp;amp; implefle omnia, quæ in lege mandata funt, quanquam non habeat, quonbsp;plius exigat. Sed vitra hoc exigit, vt in charitate legem facias, nonnbsp;quam habes , fed fupernaturali amp; diuina, quam ipfe dat. Quid hocnbsp;quàm exDeo facere Tyrannum amp; carnificem, qui hocexigit a nobis,nbsp;ftare non poffumus? Etparurn abfuit quin manifeftè diccrent,nonfîon-culpa,quod damnemur^SedDci, quod ifta circumftantiaexigitlegoianbsp;nobis impleri.

Ifta repeto amp; pluribus inculco,ad illuftrandam illam caufam,vr^' quàm longe aberrauerintà fententiaScripturæ, qui dixerunt nos natural'nbsp;ribus Deum fuper omnia diligere polfe,vel faltem ex opéré operatenbsp;am amp; vitam æternam. Quia verb Deus non fit contentus legem imploranbsp;fecundum fubftantiam faCti,fedveliteam impleri etiam fecundum iurou%[iij|nbsp;præcipientis, ideocogatnos ScripturaSanda habere habitum lupernnto.^^^pnbsp;ecloinfufum,quieft charitas, quamdixeruntefïe formalem iufticia'^ -nii'nbsp;mantem amp; ornantem fidem, facientemque vtcaiuftilicet. Siefidesennbsp;ftliqua, color, charitas verb eft vita, nucleus, forma. HæcfuntSch*nbsp;rumfomnia.

Nosautemlococharitatisiftius ponimusfidem. Et quemadniodu dicunt, fidemnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Sc charitatem viuos colores amp; plenitudincn'^^

Ita nos econtra dicimus fidem appræhendere Chriftum, qui eft forma, qU ornât amp; informât, vt color parietem. Qiiare fides Chriftiana non dnbsp;qualitaSjVel vacua filiqua in corde, quæpofïitexiftereinpeccatomoitaib #1nbsp;Charitas accedat amp; earn viuificet, fed fieft vera fides, eft quædam certanbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;A

*n tfmplo fedebat in medio tenebrarum. Eft ergo formalis noftraiufticia, non ^haritas informans fidem, fed ipla fides amp; nebula cordis , hoc eft,fiducia in remnbsp;Aüam non videmus^hoc eft in Chriftum,qui vt maxime non videatur tarnen, prænbsp;Icnscft. .

luftificatergo fides, quia apprchcnditamp;poflîdetiftumThælaurum,lcilicet ^hriftum præfenrem. Sedquomodo præfens fit, non eft cogitabile, quia funt te.nbsp;^tbræ,vt dixi. Vbi ergo verafiducia cordis eft, ibi adeftChriftusinipfa nebula amp;nbsp;Me. Eaque eft formalis iufticia, propter quam homo iuftificatur, non propternbsp;^haritatem yt Sophiftæ loquuntur. Summa, ficutSophiftædicuntchantateranbsp;ormare amp; imbuerefidem, fic nosdicimusChriftumformarcamp;imbuerefideni.nbsp;Ergo'fide apprehenfus in corde habitansChriftuseftnbsp;üluciaChriftiana, propter quam Deus nos reputat iuftosamp;donatvitamæter-^^m. Ibi certe nullum eft opus legis, nulla diledio, fed longe alia iufticia, ôc nous quidatn mundus extra amp; fupra legem. Chriftus enim vel fides,non eft lex,nbsp;inf °nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;re,quam neque docuerunt, neque intellexerunt Sophiftç

ciic ^^°^^^^^P^àvaldeperniciofumefteerrorem,quôdScholafticiTheologido-hac ratione confequi remiflionem peccatorum ôc iuftificatio-fotn ^^®P^^gt;bus præcedentibus,quæappellant méritacongrui,mereaturgra_ inhærentem voluntati,diuinitus donatam fupranbsp;habemus, Hac habita, dicuntho-formaliter amp; verèChriftianum. Illa,inquam,impiaamp;pefti-^^uihnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nifiTurcam, ludæum, Anabaptiftam, fanati-

pUs bQ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, amp;c. Quis enim non polfet virtute humana, fine gratia tacere o.

modo merer! gratiam, amp;c. Sic fomniatores illi fidem fece_ folanihil valeat fine charitate,charitatenbsp;¦^'lentefitefficaxamp;iuftificet.

a autem opera dixerunt valere ad promerendamvitamæternam de quod Deus propter charitatem, quaminfuditvoluntatihomLnbsp;filud opus fequens ad vitam æternam, Sic enim illi loquuntur,nbsp;^P^arebonum opus ad vitameternam,malumautemopusdeaccepta_nbsp;'^^''^^nem amp;pnam æternam. Audierunt perfomnium deacceptatio-TUejjjg Mearelationem tribuerunt operibus. Ifta omnia erroneafunt, amp;bla-P ^^^iuii^^'^riftum. Quanquamnon omnestambeneloquuntur, fed quidamnbsp;^^'^projM^^^^^'irrtnos ex puris naturalibus pofTe Deum fupra omniadiligere*nbsp;d C ^^^noffe, vtmagis perfpicuareddaturPaulina difputatio.

MCoveram Chriftianifmi rationem, vt homo primiim erudiaturle_ f fia if fui,vt difeat orarecum Propheta,Omnespeccauerunt amp; egentnbsp;ï^em : Non eft iuftus,nevnusquidem,nonèft intelligens,non eftnbsp;omnes declinauerunt, amp;c. Item : Ibi foli peccaui, amp;c. Sic con.nbsp;'fi hoj?- ^^fierremus homines à merito congrui amp; condign!. Humiliato au_nbsp;per legem, amp; redado in fuicognitionem, turn vere conftitutuseftnbsp;fnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;pnitentia incipit à timoré 8c iudicio Dei) videtquefo tarn

P^fi. nbsp;nbsp;peccatorem, vt fuis viribus, ftudijs amp; operibus non poffit à peccatis libe-

redèintelligit, quidPaulusvelit,cùmdicit,Hominem elfe captiuum peccati,Itcm : Deumomniaconoîufifrefubpeccarum,To_nbsp;Kk turamun-

586 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DE IVSTir IC ATÎOME.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;. jj;l

ttiin mundum rcum efle coram Dco, ^c. Ibi vider meram Matheölögi^ Sophiftarum Theologiam de merito congrui amp;condignijamp;rueretotuin *nbsp;tum.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;_nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;r ? Sä'*

Hîc tum oritur huiufmodi fulpirium^ C^is tum poteft opem ferre. .^,1 fie Le^ homo exterritus, defpcrat prorfus de viribus fuis, circumlpeôiatnbsp;auxilium Mediatoris amp;faluatoris. Ibi tum tempeftiuèvenir falutarever^jinbsp;uangelij,dicit: Confidefili,remittunturtibipcccata. CredeinlelumC'J.'^jpjonbsp;propcccatis tuis crucifixum, amp;c. Si{èntispeccata,nolieaintealpicete,l^.nbsp;mineris ea translata effe in Chriftum, cuius liuores tefanauerunt, amp;c.nbsp;1. Pet. X. Hocinitiumcftfâlutis, hocraodoliberamuràPeccato,iufti'^^j,j:i.nbsp;Si. do natur nobis vita æterna, non propter noftra mérita amp; opera, fednbsp;dem,quaChriftum apprehendimus. Q^arenosquoquefacimusquali^nbsp;lormalemiufticiam in corde, non charitatem,vtSophiftæ,fedFidem.nbsp;vt cor nihil ipedetnbsp;nbsp;nbsp;appréhendât quàm Chriftum Saluatorem. Ibiau^^^pt

celle eft,vtfcias, quid fit Chriftusdefinitiuè. Hocignorantes Sophiftæ?^^^ eum ludicem tortorem, amp;excogitaueruntilludftultilfimumcomnici^nbsp;merito congrui amp; condigni.

Chriftus autem definitiuè non eftLegislator,fed propiciatoramp; Hoc fides apprehendit, amp;. fine dubio credit, eum opera amp; mérita congrui^ jjfj-gni fecilTe fuperabundanter. Potuiflet enimpervnicam guttulamlanSpnbsp;tisfaccrepropeccatisMundi. lamautemcopiosè fatisfccit. Ebr. 9-. jjs/nbsp;priumfanguinemintrauitfemelinSamfta, amp;c. Et Rom. 5. luftificatig^pcU*nbsp;gratiamDeiperredemptionem, quæeft in Chriftolelu, quemnbsp;propiciatorium, perfidem in Sanguine ipfius,amp;c. Ideo magnates eftnbsp;nendere Chriftum portantem peccata mundi, Eaquefidesfolareputaturnbsp;ciam. Rom. 5. Sc 4.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.p/

Hîcoblèruandum eft,iftatria,Fidem, Chriftum, Acceptioncmft^*^ÿf'' tionem, coniungenda elfe. Fides apprehendit Chriftum, amp; habet cunnbsp;tem,inclufumquetenet,vtannulusgemmam. Etquifuerit inuentush^nbsp;apprehenfi Chrifti in corde, ilium reputat Deus iuftum. Hæc ratio eunbsp;turn y quo peruenimus ad remilfionem pcccatorum amp; iufticiam.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;!

înquit, Deus in me, amp; fidcstuaapprehcndit Chriftum, quem tibi donauâj^^jjjfl Mediator amp; Pontifex tuns, ideo fisiuftus. ItaqueDeus acceptât leu rep^nbsp;iuftos, folùm propter fidemin Chriftum, amp;c.

Et valde necelTaria eft acceptatio feu reputatio, Primùm, fumus perfedè iufti, fed in hac vita hæret adhuc Pcccatum in carne,nbsp;liquum in carne pcccatum purgat in nobis Deus. Deinde relinquin^.^.jdvl*'!nbsp;quandoq; à Spiritu Sanóto, amp; labimurin peccata, vtPetrus, Dauid,amp;nbsp;Habemus tarnen lèmper regrelTum ad iftum articulum, quodnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;gof'd

ftratedafint, quodqueDeuseanon velit nobis imputare,Pfalm. 32-. capit. 4. Non 'quod peccatum non adfit ( vt Sophiftæ dociieruntj Jlnbsp;benèoperandum eftê, donee nobis conlcij fimus nullius peccati) Inionbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;I

adeft verè, amp; pij illud fèntiunt,Sed abftonditum eft amp;non imputatur no ^^^^0| propterChriftum, Quem quia fide apprehendimus, oportet omniaInbsp;elfe peccata. Vbi verb Chriftus amp; fides non eft, Ibi nulla eft rcinilu^^^jV'* Inbsp;rum,nulla abfeonfio,ledmera imputatio amp; damnatio pcccatorum.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;I

glorificarifilium,amp;ipfeglorificariinnobispereura. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;poflX I

deivstificationé. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;3S7

Poftquam fidem in Chriftum fie docuimuSj docemus etiam de bonis opérions. Quiaapprehendifti Fide Chriftum, per quem iuftuses, incipe nunc bené o. peeari, dilige Deum amp; proximum, Inuoca, gratias age, prædica, lauda, confiterenbsp;beunijBenefacamp;feruiproximo, fac officium tuum. Hæc verè funt bona opera,nbsp;4næfluuntexiftaFideamp;hilaritatecordisconcepta,quod gratis habemusremiffionbsp;'^mpeccatorum per Chriftum. Quidquid pofteacrucisamp;paffionumferendumnbsp;^^nitjtoleraturfuauiter. Namiugum,quodChriftusimponit,fuaue,amp;onusip_nbsp;quot;^sleueeft. RemifTo enim peccato amp; confeientialiberataab oncre amp; morfu pec-^^^ijChriftianusomniafacileferrepoteft. Quia intus omnia funtfuauiaamp;dul-9^5 ideo omnia volens facit amp; patitur. Quando autem homo in propria iufticianbsp;^edit, quidquid tacit amp; patitur, graue amp; moleftum ei eft, quiainuitus facit.

I^efinimus ergo huncefle Chriftianum, non qui non habet aut nonlcntit ^[^catuin,Sed cui illud àDco propter fidem in Chriftum non imputatur. Ifta do-fiüftnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;confblationem conicientijs in veris pauoribus, ideoque non

hti nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tanta diligentia inculcamus rcmiffionem peccatorum, amp; impu

quod Chriftiano nihil prorfusnego-ftia ^^^^^^ejpi'ælèrtimin tenratione, cum Lege amp;peccato. QuatenuseftChrk fDtj^^^cftfupraLegem amp;peccatum. Habetenim incordepræfèntem, amp; inclu.nbsp;gemmam,Chriftum,legis Dominum. ItaquecùmLexeumac-Chriftum, quo Fide apprehenfo,nbsp;'at nnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;vió'torem Legis, peccati, mortis amp; Diaboli, qui illis omnibus impe.,

PtOfp ^^teChriftianus propriedefinitus, eftliberab omnibus legibus, amp;nulli nec forisfubieólus. Sed fignificanterdico,in quantum Chriftia-quantum mafculus aut tmi na) hoc eft, in quantum habet Contciennbsp;ornatam amp;ditatamillafide illo magnoamp;incomprehenfibilithe-5 vtPauIus air, inenarrabih dono, quod non poteft fatis magnifieri amp; launbsp;filios amp; hçredes Dei. Hine Chriftianus etiam maior eft toto mun.nbsp;^p^.'^hocparuum,vtvidetur, donum habetincorde,Sedparuitashuiusdoninbsp;quod in fide tenet, maior eft coeloSc ten a, quia Chriftus maior eft, quinbsp;^^umeft.

dodrina, pacificante Conlcientias, Chriftiani conftitu-^^^Crtifr^'^^'^Pæimdoôtrinarum,amp; dominifuntfuperomneslegestotiusmun j^^^dlt;^ä'epoflunt,Turcamcumfuo Alcoranoeftedamnatum. Quianbsp;^^'fid pvia, hoc eft, non agnolcitfepeccatorem miferum amp;damnatum,nbsp;apprehendir, propter quern credat fibi remitti peccata. Sic cumnbsp;P^®unciantfententiam contra Papam, eumeftedamnatum cum toto re-' ^^ficinceditcum omnibusMonachisamp;Scolisfuis,quodpermeri-^*cQç^^^§^'.P^¦ueniamusadgratiam ,pofteaper meritum condign! recipiamurnbsp;dicit,Illa non eft vera ratio iuftificandi, non fic itur adnbsp;^^qUç?*^P*^ Plumper præcedentia opera merer! gratiam de congruo, nequepernbsp;^^^*-^vitam æternam conlequi decondigno, fed credent! in Chriftumnbsp;^Peccatum imputatur iuftitia. Illa fiducia facit eum Dei Filium amp; hære-^P^ promiftam vitam æternam. Itaque per fidem Chrifti donannbsp;Gratia,pax remiffiopeccatorum,falusamp; vita æterna.nonpernbsp;congru! amp; condign!.

5S3 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;D E IVSTIFÎC ATIONE.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fd

Quaredoiïlniiailla Sententiariorumdemeritocongrui amp;rcondignb°gj/, j cultus, Miflæ amp; fundationesinnumeræ regniPapiftici,funt abomin^f^p jj-inbsp;phemiæ Dei,Sacrilegiaamp;abnegationesChrifti. VtPetrusprædixit z.nbsp;HisverbiSjErunt, inquit, inter vos Magiftri mendaces,qui introducentfe^f^.'pyinbsp;ditionis, 8c Dominum, quieos mercatuseft,negabunt,amp;c. d.nbsp;redemit amp; mercatus eft nos luoSanguine, vtnosiuftificaretamp;faluarcb^^^jjii.nbsp;cft iufticiæ amp; falutis. Sed futuri funt mendaces Doâores,quinegantes^^^|(idnbsp;num Blafphemabunt viam veritatis, iufticiæ amp; falutis,inuenient nouasvi^^, nbsp;tatis, amp; perditionis. Et multi iequentureorum perditionem, amp;c.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^iji'

Petrus egregiè depinxit Papatum, qui ncgleóloEuangelio amp;fideChriftilt; jy,i, opera amp; traditiones humanas, vt funt de merito congrui amp; condigni,deo^ jnbsp;ne dierum, ciborum, perfonarum, de votis, de inuocatione Sanótorum,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;¦

grinationibus,de purgatorio, amp;e. Has fanaticas opiniones de tradido^y^^Jf ¦ operibusitaimbiberuntPapiftæ,vtirnpoflîbile fit eos intcHigercvelfyn^* fnbsp;Euangelio, fide amp; Chrifto,

Hocquc res ipla latïs oftcndit. Nam illud ius fibivfurpanfjQU®^ Chriftieft. Iplefolus libérât à peccatis,donatiufticiam amp;viramnbsp;meritis congrui amp;condigni ,exclufoChrifto,impetrarenospoffcimpuo^jiiio'nbsp;impiementiuntur. HocPetrus amp;alij Apoftolivocantinftituerefeótaspdnbsp;nis, negateChriftum, conculcareSanguinemcius,BlafphemareSpirft^.^pypi'nbsp;tum amp; gratiara Dei. Itaque nemo fatis videt, quam horribilis fitidolat^'*^nbsp;ftica. (^àra incnarrabile eft donum, quod nobis per Chriftum Ui'nbsp;abominabiles funt Prophanationes illæ Papifticæ. Ideo non funt leP^ Inbsp;mandæ, aut obliuioni tradcndæ, led diligenter confiderandæ. IdqUylytüf'nbsp;ctiam valet, vt gratia Dci amp; beneficium Chrifti per contrarium arup*^jtt^nbsp;Quo plus agnofco Prophanationcm Miftæ Papifticæ,hoc magis abhorreonbsp;ftoream,amp; ampledorverum Miftæ vfum, qucmPapafuftulit amp; verritnbsp;in mercem,quæ coemptaalteriprofit. Quiadicir,quodSacerdos milfid'?nbsp;ftata, negans Chriftum amp;BlalphemansSpiritum Sanctum, ftans innbsp;opus non folùm pro fe, fed pro alijs etiam, viuis amp; mortuis, amp; pro totaE*^^nbsp;non aliaratione, nifiex opère operato, amp;c.

Itaque vel inhocapparct,patientiam Deicftèinæftimabilcm,lt;l^°^6^' dudum non perdiderit tötumPapatüm,amp;igniacfülphure,vtSodoïn^ni yj?nbsp;rnorrham,noncuerterit. Atbellihominesiamvolunthanc fuamnbsp;turpitudinem operire amp; ornare, Hoenoneft diflîmulandum.nbsp;diligentia illuftrare debemus Articulum iuftificationis, vtis, velutnbsp;Sol,ètenebrisamp;caligincHypocrifisfuæeosprotrahat inlucem, amp;reud^ pjjrtnbsp;tudinesamp;pudendaiplbrum. Ideo libentcracuimusamp;vrgemus iufticiænbsp;vt aduerfarij confundahtur, vtque Articulusifte conftabiliatur 8cnbsp;dibus noftris. Hocquefummè neceftarium eft, Amiftb enirnhocSoi^t^eHnbsp;murin priores tenebras. Valde autem horrendum eft,Papamhocpoti yiilnbsp;cereinEcclefîa,quod Chriftusnegatus, conculcatus, conlputusnbsp;fit, amp; hoc per Euangelium amp; Sacramenta, quæ ita oblcurauit amp; in tam « jefiquot; Inbsp;lem abulum vcrtit,vtfibi, contra Chriftum, leruierint pro ftatuendis |nbsp;tandis fuis Diabolicis abominationibus, O tenebras amp;infinitam iram nbsp;nbsp;nbsp;|

InGcncf. Tom. i. cap. xx. fol. xo6. X07. Exclula eftlgiturom, isgloriatioperadditamparticulamadpromiflîonem, InSeniinetuo. Illud Se.nbsp;®entoUit omnes alias benediâ:iones,amp; gloriam propriæ iufticiæ amp; confert nobisnbsp;^'^'inijhoceftjillam quæ cft ex fide Chrifti, quæ ex Deo eft iufticia in fide Philip. 5.nbsp;^tïinesigitur genres bcnedicentlê,non in alio quàmin Semine.tuo,in ipfo omnesnbsp;jhæfaurifuntlapientiæ,iufticiæ,landitaris J quicquid vfquamapudeos erirlau-id totum habebunt per hoc Semen.

amp; fandificatio amp; redemptio, vt quemadmodum Scriptum eft, qui gloria. /MnDominoglorietur. Ipfe eft vira Salus amp;paxnoftra. loan. lO. Egofuninbsp;'^^reâio amp; vira, qui credit in me etiamfi mortiius fuerit, viuet.

çp X ¦^firahammulrispræclarisvirtutibus amp;donisornatus fuit, quæ agnolcerc 5«prædicaredebuit,lèdnonhabetgloriamcoram Deo. Quiaexclulaefto,nbsp;gloriatio. Quantô magis de alijs Sanôtis idem iudicabimus quantumcun.nbsp;^^^ineismeritorum, fine congrui, fine condigni.

'lift' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;bcnedicit in illo folo Semi ne Abrahæ^ amp; hoc vult vt fimus bene-

iîii/'^^^^iplosbenedicamusinhocSemine,hoceft,gloriemur, amp;ccrtôftatua raiiv- Semen noftrum , amp; ad nos pertinere cum omnibus fuis bonis amp; Thæ-quot;'leftibus.

^cer-' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fliciterconuerfus àIudaifmocùmdicit,Benc-

Sej nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;efi caufa efficiens,fedamp;fo-fnialû. Hoc eft,benediâio ipfa,ex ipfo enim

Wilmusbenedidti, chrifti amp;vnai, dedehocfingulipoflumusgloriari, formalis benediôfio,vndio,vita,Salus,quiaeiadhæreoper fi_nbsp;denominor benedi6lus,meque ipfum benediâum

^P^rtèf nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;loi '395' lefai. cap. 4X. Gloriam meam alteri non dabo. Hic

Prophetam loqui de diuinitate,fed fimpliciter de officio amp; opc-Gloriam meam non dabo altcri. phriftus iufticiatuaerit. Qui igiturinhocChrifto fide non hæferinr,nbsp;damnabuntur,etiamfi occidife patiantur,amp;lanóliffimèinfpc-HuicvniChriftotribuo gloriammeamvt iuftificetcredentcsini-vel in coelo vel in terra, nullum aliud opus ad

Elafphemam doófrinam elTe,quæ iufticiarn operum docet. Et ni-ÿüinitat.Ip^^äre, Ie operibus iuftumfore,quamveileDeumeire,amp; affedarc 1plæ mentes hicnbsp;autem iufticiam gloriam vocat,tangitquafiacu cornbsp;ftudijsquærantglori.nbsp;aulus,Volunt nos circumcidi, vtin carne veftraglorientur.

CONSCIENTIAE FIRMAM CONSOLA. tionem habeant contra tentatio-nes depeccato amp; ira Dei, exclufiua -vrgenda

Toiïi nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;retinenda.

4 Icnenf. fol. 4? 3* nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Pl^l« 130« Onf^^pudteefipropitiatio.

590 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;D E I V S T 1 F I C A T I O N E.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;jJ

Ergo propicicitionem non înucnies in Mofe, non in Lege amp; faólis Legis nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;|

profeflionc vitæ monafticæ, non in duraamp; laboriolavita,nonin Eleemo non apud diuum lacobnm aut Romæ in æde diui Petri ,In fumma, nufqu3nbsp;ueniespropiciationem,quianuiquameft,quàm APVD TE. Eftautei^r^^j,nbsp;piciatio non noftrum ineritura, autiufticianoftra, Icdgratuitaremifliope^*^^}'nbsp;rum, ignolcentia amp; indulgentia perChriftum. Hanc,etiamfi milleannis^^ jjnbsp;fligas in monafterto, in monafterio tarnen amp; tuis alijs operibus, non itiueninbsp;eutfatisprobatquæfentitdelperationem,etiainin Sanóiiflimaamp;^ j,.nbsp;fimavita. InhocauteinvnoacquiefcitcowycieKfw,quodfimpliciter,fineylnbsp;ditxmento propriæ dignitatis,nudiflîina^vt fiedicain, nudifiîmæ mifenlt;:*nbsp;Dei per Chriftumfe committit, amp;dicit: O Domine habeotuampromifli°,*^i,j,nbsp;quod exfolamifericordia fîtiufticia,quæiufticia nihil aliudeft : quàm tua i»nbsp;kentia, id eft, quod non vis obfèruare iniquitates, Sic.

Commendoigiturvobishanc Dauidicamdefinitioncm iufticiæCbf'^^j, næ, Quod obfèruare peccatum, efteondemnare, Econtrà,nonobferuar£Pnbsp;turn, cft iuftificare, feu iuftum pronunciare. Et quod iufticiaeft, quando no jdnbsp;feruantur peccata, fed ignofeuntur, condonantur amp; non reputantur, ,jr,|nbsp;loco beatum definit,amp;PauIus earn definitionem valdepropriè allegat:nbsp;cui non imputauitDominus peccatum. Non cnimdicit,Beatusvir,quip [,0:nbsp;bet peccatum, lcd cui peccatum, quod habet. Dominus non rmputauitJ^.^yjivnbsp;quoq; dicit, Cùm non obferuantur peccata. Hæc teftimonia diligenterco^ finbsp;da funt, vt videamus quomodo hæc doôlrinafitfundatainScripturaSaU nbsp;quomodo omnis fiducia iufticiæ operum amp; Legis in iudicio Dei præciû

Nam finedifcrimineadæquathæcdodrinaomneshomines. tùm fumus iuftinbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fequitur nos non folùm omnes peccatores^L/

plane nihil intereftè, quo ad Deum, interconiugemamp;Monachum,iu^^^jj[i' tam amp; ciucm, inter Principem amp; Agricolam. Hæc cnimdifterentiac^*^,^nbsp;num, nihil fubleuat homines in iudicio Dei, hoc autemfubleuar, quod P vpnbsp;condonantur. Q^od fi in Ecclefia hæc doétrina diligenter tradita efièb*^^nbsp;nachatus, non alia vitæ generainueda effent, quæ homines ftulti credid^%ii'',nbsp;ramDeo plus commendationis habere. Qualisqualis cnim vita fit,nbsp;nium eadem eft conditio, quod opus habcmusremiffionepeccatoruin,u',^ idpnbsp;lusin Adisdicit, Deumtulifïemores Patrumin dcfertoquadragintaanu^^lnbsp;5rolt;?gt;ôg«lt;rtf/«vTïÿ inquir. Ad. i^. Sicutbonusmaritusfertmoresvxoris,p'^j^d!'înbsp;difeipulorum ,Princeps fuorum x^.ulicorum. Quodfi hæcciuilisvitagt;P^^jjli5|nbsp;iftaepijkia, vt non fummo lure homines omnia inter fèagant, quantonbsp;neceflè eft, vtDeus fît TgoTro^ogos inhacnoftratùmimbecillitatc,tunip^^nbsp;Effet quotidie quod obferuarcr,amp;puniret,fednonvultobferuarenos,u ,nbsp;vtnoscredamusinChriftum,tuncvultipfeTga7Tlt;ilt;^age7i?, vult ad noftru*^/nbsp;litatem conniuerc,amp;ignofccrc,acpropterfidemin Chriftum nos ptoi^nbsp;here.

Ad hunc modum Dauid à defperatione ad fiduciam amp; certam^^^V cordiæ fc conuertit. Nam cùmadpeccatanoftrarefpicimus,necefiurLPpiii^nbsp;bamuramp;prolabimuraddefperationem, Sed non funt oculi ad peccata .5iinbsp;figendi,hucrefpiciendum cft adpropiciatorium,vt quanquamnbsp;g^rc nos effe peccatores, tarnen etiam non negemus rcmiffionem p^^ v

Cur aiitcrn remilïio pcccatonirn promilTa eft, fi non peccatores eam dcbcnt confe-? Qujn quodpropiciationcmDauid nominar, hoe ipfo teftaturfeeffepecca-tpremjamp;propiciationemadfeproprièpertinere. Sedinquies,peccataindignuni äciunt, cuius Deusmifcreatur, SperentigiturDauid,Paulus,Petrus, tanquamnbsp;änäi amp; digni, At ego peccatorlum, Iperarenonpoflum,amp;c. Huiufmodi co-amp;tationcs,ceu ipfifllmam peftem animæ tuæ fugias,amp; fie potius cogites. Quia pec_nbsp;*:itorfum,ideo remilïio peccatorum ad mepertinet. Non igitur defperabo, non'nbsp;lorbebor triftitia, led conuertam me ad Dominum, qui promilitpropiciatio-fæj qui iubetIperare amp; credere, amp;.c.

SieproponitDauidin hisduobusverficuIisfummamtotiusdoôlririæChri-^Solem ilium,qui illuminâtEcclefîam. Stante enim bac dodrina, Hat fuente autem, ruit ipla quoque. Ego autem ideo ïæpius cam inculco,nbsp;X?nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;æque vellc amp;agere,quàmvthanccognitioneincxeon-

, ^¦limistollat. Huncprincipaliterfpeôlantomncstuibæ,quasturapu-ce,tuinpriij^t.jj^çjj£,jj.^j., nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Anabaptiftas,videinus quan-

lèdanultideterriti dilîenfionibus, etiam o_ e âncdoélrinamcpcrunt. BoniigiturPaftoriseft, nefinatlevlladilputa.nbsp;vtne^nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Priuatim autem quotiesaccidit,

peccati, hæc cogitatio remilïionis peccatorum aut a-ricnti^^f^^P^'^'^^tetur? Ideo Dauidin hocPfalmonon folùmpropriam expe-teate^'^æ'^^dhortationesamp;promiiriones,ficutaudicmus,proponit, vtappa-gnirud*^a^^æ^a^oraireproconferuationchuiusdoôïrinæ. Etlanèpcriculim.a-nisae S^^^^^uihanccxcitareamp;augeredebet. Amilïbcnimhocloco, oin-amp; tentationibusobruuntur animi.

amilTus effet,quidtamnionftrofumfuit,' tmjji^on^æ^^^^^^^^^samp;auribusaccipereturabomnibus? Pudetdicerc, tan-adorandosnbsp;tipolTun ^^Q^tràcùmhæccognitioretinetur,facileomnis generishærefeseuernbsp;nitnisU* . ^tinligne exemplum Paparuseft,qutvnicohoclocoviôïus,amp;exa-etiam fi Papiftarum vitam infefteris, amp;nbsp;gi^operib ^^^^^CHhauariciam,crudelitatem, amp;c. exagites, atque ex malis le-tumPapg^^P^°'um impietatem arguas, nihil profeceris.nbsp;nbsp;nbsp;Conceditenim id torn in us vqnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;non poteftnegare manifcftafuorumlcelcra,Sedinquir,nihilo-

^cformaM noftra dodrina amp; regnum noftrum landum eft, etiamfi vita fit ^^Pcccatis.

enitn ^odum Diabolus quoque in lege amp; operibus nonpoteft vinei, fuapotejjjj Leges, tum opera traólat,vtceu per araneitelamperrumpar,làluanbsp;Lhriftutn^ ^^^^nmvincitur, cùmdo(ftrinafideiamp;hic locus vrgetur, quodnbsp;./^¦UnemiuftificationisPapiftæ non amilerint folura,fedetiam f-^^^efurmauerintamp;obruerint. Hoc caputcùmpetitur,vei tere ter.nbsp;doäiißj c L tuin Papa, turn Satan, Nihil enim habent, quolctueripofsint,lînbsp;^nuincatur quod falfa fit.

P^'^^cipalcm locum , date operam vtdiligenter agnitum, amp; natum habeatis.^ Nec quifquam veftrum itafi arrogans, vt exifti-Kk iiijnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;£netamp;

DE I vs TI Fie ATIO NE. met fe hanc diuinam fapientiam plenè haufiffc. Nam dum Satan amp;mun ¦ )nbsp;Item, noftra ratio valent, nunquam erimus in hac cognitione perfedi, Si quiînbsp;eut milites in acie collocati fumus, quotidiepericula obijcientur,in quibusom ,nbsp;busftare, non cft huinanæaut virtutis autlapientiæ. Summaefthuiusverhe^^nbsp;Quoniam apud tepropitiatio eft, quod concluditDeum nouvelle nobifeu®nbsp;re lècundum legem,vtnos viciffim cum Deo nonagamuslecundumlegemnbsp;dicanius cumPublicano : Dominepiopitiuseftomilii peccatori.nbsp;gratiæ fcptaprogredinntur, amp; rclidahac amplitudihe gratiæ, delcgedup^^^j,nbsp;volunt,quod hæctecerint,illa nonfecerint,hiquantô progrediunturlong®^nbsp;toaltiusdemergunturininfernum.

Non frultrahoc monco , video quid accident optimo vii'O Bemna Eum,fî diligenter cxcutias, inuenieselTe duplicem. Quandoeniriieftapi^nbsp;fidc, tune pulcherrimè docet Chriftum,prædicat magna eius beneficia ;nbsp;dit animos ad ampledendum Chriftum,hic nihillpirat,nifirolàs dcmell^'nbsp;fus cùm difputar ex lege, aut de lege, tunc non aliter difputat, quàmTurcaa* ,nbsp;dæus aliquis, qui Chriftum aut nefeit autnegat. Legateiusdifputation^^ipfnbsp;quis volet, de vita monaftica, de obedientiaerga Abbates, amp;c. Etvin^^ .ÿnbsp;verum dicere. Idem alijs dodoribusomnibusvfuvenir. QuandoHintnbsp;tra difpurationes, pure docent Chriftum, cùm autem in campum legisnbsp;untur, ficdiiputant, quafînullus vfquamelferChriftus,quiinftituftfe*^5j(jiiif'nbsp;fuo Sanguine remilfionem peccatorum emilïet. Idem nosquoqueexp^^nbsp;cùm in legalia amp; traditiones incidimus.

Ergo in illo Paradylo feu clo gratiæ confiftendumeft,amp;nufqj^^^pii grediendum aliô, vt raaneamus in hac fimpliciconfelfionecumDaui*^'nbsp;teeftpropitiatio.

Tom. 4. lenenf. fol. 495. Pfalm. 130. Siiufticiaefïetex aut lege, necefleeflètautdefpcrationem fèquiexLegenonfàmftè fèruaw/'jjiii*'nbsp;fumptionem,fi feruata effet. In defperatione autem timor maioreftj^^i^jP^nbsp;beat effe, in præfumptione plane nullus timor eft. Media igitur via eft,nbsp;usomniaconcluditin mifericordiam. Non quidem tollitlegem,nbsp;fine lege non poteft confiftere, Quæ enim Reipub, forma futuraeftcb^inbsp;adulteria, furta impuncadmitterentur ? Deinde,oportetetiampior*^*Vnbsp;tia amp; opera verbo Dei régi, AdhuncvfumrelinquitDeuslegem,^^^''^^nbsp;pro obædientiain ijs,qui credunt. Sed quod ad ipfum peccatun*nbsp;iubetjVt pofita omni fiducialegis, tantùmfpcremusin milericordiaO^icl* inbsp;Chriftolefupropeccatispaffo,oftenditDeus. Itatolliturpræfumpfi^tnbsp;quitur timor, non qualis in delperatis eft, fed qualem inueniasnbsp;tosliberoserga pattern. Ergo nullus Monachus faluabiturpropterR^^l^jf^^lnbsp;duram vitam, Ego etiam nonfaluabor ideo, quod cum fummafideamp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;|

ftumprædico,Non laluaturPrinccps,quiadiligentcrpræeftfuis,amp;deft^^^fl!j | Ac de Monacho facile probaueris hoc verum elfe, nam totumviræg^JÎ^(^ilgt;'^,j |nbsp;verboDei,SeddocereEcclefias,gubernareRelpublicas,funt quidemnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;|

Umma opera Jed tarnen fu nt opera Legis, quæ per fe aut defperationein ,aut liisænbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;pariunt. Igituretiam ftantibushisoperibusnon contingitfa.

Na nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;conclufît Deus omnia fubpeccatum,vtomniummiièrearur.

m fi aliquid relinquashumanæ naturæ quo Deum poflîtdemereri, Nemo ti_ afFerentesie-obædicntiam, amp; fîmilia,Sed hoc modo amittitur Deus, amp; loco nbsp;On'nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Idwlum cordis. Nam dum cogitât Monachus Deo placere funem,

arbore penderet quam cindus eft, dum cogitat placere Deo alias üii obferuationes, Nonne à vero Deo difcedit, amp;cogirationes cordisnbsp;Sea^* collocat, dum fentit Deum idem cogitarequod ipfe cogitat ?nbsp;quæfingitalium Deumamp;verùmnbsp;^afu r verusDeuseftpropiciatio perChriftum,Operarij autem voluut openbsp;îfnfnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Deusigiturabijcitoperaomnia, amp;nudam mifèricordi-

Tini nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;vtfcilicettimcatur,vtnoncontemnaturàpiæfumptuofis,o-

verficulo hanc Maximam quodcum dodrinarcJ ^peccatorum,Gratiæ,feupropiciationis,amiflacft,neceflario fequitur,nbsp;^it.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;NamfublataGratia,etiam timorem Dei tolli ProphetadL

Snof^*^^^^^^^^^æ®^^J^^umaliud,quàmcolereamp;vencrariDeum i Item obedire ? Hunc Deum amifi ego, cùmnbsp;infiduciaiufticiæmeæ. Nam fado amp; verbonbsp;poftum,ex perfediflîma iufticia Legis nihil aliud poftefequi, quam autnbsp;5nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;eft rarior,autpræ{umptionem,quæ eft communier. Na-

^aopç^*^^§itur,inquies J an non facienda Lex eft ? An nonfuntfàciendàbo-brofedofaciendafunt. NamideoEcclefiamhabetDeusin mundo, amp; Oeconomiam inftituit, vt nufquam deeftet occafio rede ope-aquot; ^db eft, etiam cùmhæc facitftudiofiftiimè,quinonvideatquan-immundiciei ,prælertim fi fada fua deducat in confjje-rnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;caput negocijtotiusrelinquitur Soli Milericordiæ, quam Sola

apprehendimus. Et qui per opera fumus ferui inutiles, per ^Orbei Chrifto exhibita eft, conftituimurfilij, lohan. i. SiVerustLnbsp;^^titHj. cultus,reuerentia vera, imo agnitioDci vera,folamifericordianbsp; Q^odper Chriftura confidimus Deumefte propicium.

P^5 pugnant defperatio d præfumptio, quàm aqua n Vnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;autem Lex aut ad defpefationcm, autpræfum-

ft^bç nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ideo redè concluditur, per Legem neque iufticiam , neevé-

c nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Et tarnen feruandus eft Decalogus. Qpi enim pfæ_

fubditus, parcat. Hiclunt diflimilimæ inter le perfonæ, Principis,Dodoris, miniftri,fenatoris,ciuis,ferui,nbsp;E)ebentautem finguliin fuogenereobedien.nbsp;»vtfummoftudio faciant, quantum poflunti Sedquia Legis operanbsp;5 pct ea tantum ferui fumus,amp; accipimuspromiftam mercedem expado,nbsp;Perpropû

Perpropiciationem autemfeu Gratiam conftituimur filij Hæredesreg* jj. Opera igiturquæfequuntur, non faciuntHæredes autfilios^iedfiuntnbsp;bus amp; filijs, adgrati^rum adioncm, teftandainobedientiam.

Quare commendo vobishasconlequentias. Quod, vbi propiciatio ibi nullus eft Deus, Item,vbi Deus non eft,ibi non eft propiciatio, Item, vbiPnbsp;ciatio noneft,ibinon efttimorautcultusDei,fedmanetidolatriaamp;iuftic^^nbsp;rum. Hæc,ftanteLege Sc natura, non poftlint aliter le habere. Ergo Pap^^.^^(j()-hometifmus,Iudailmus,Monachifnius,amp;quicquidfimileeft,quodpropi55 Jnbsp;neni non intelligit,aut credit, fimplici ter eft coram Deo Idolatria, ctiamb^Çj^,nbsp;videaturexiiniumeire,quiacxtrapropiciatoriumnoneft timorDei,fedp'?^ pii-ptio. Chriftianaigiturdo(ftrinanonnegatautdamnatoperabona,fic^^^^^[il^nbsp;denter aduerfarij nos calumniantur apud impcritos, SeddocetDeunin/^ jj^,nbsp;obferuare iniquitates, hoc autem veile, vtcredamus,leu fidamus miled-^«nbsp;Quiaapudeum eftpropiciatio,vttimeatur,amp; mancat Deus nofter.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;!gt;*

igitur creduntDeumeireignolcentem,amp; propter Chriftumremitterepe^^^Jfi-verum amp; rationalem cultum Deo præftant, non litigant cum Deo dcleg^ bus, amp; iufticia, Sed pofita omni propria fiducia, reuerentur eum obprop**'nbsp;nem, amp; lie conftituuntur filij, qui accipiunt Spiritum Sanótum, amp; Legemnbsp;cipiuntfaccre.

Tom. 4. lenenf. fol. 47. Galat, cap. 2. Vidoria pcccan tis,Salus amp; vita æterna, non contingunt per Legem, non per operaLegis,^nbsp;vires liberi arbitrij, aut noftram voluntatem led perfolum lefum Chrift^nbsp;go solaFides, hoc apprehendens,iuftificat. Afufficientidiuifioneamp;indiJ^nbsp;vióloria peccati amp;mortiseft inSoloießtChriflo,^r^o noneftinoperibusLt^'pfj)-)!nbsp;involuntatenoftra,amp;c. Ibihbenterpatiemurnos vocarisolarios ab adu^^nbsp;qui de hacPauli dilputationenihilintelligunt, amp;:c.

Item: Cap. x. Ad Galat. Tom. 4. fol. 54. Namvtnequel^^jjF: vllum opus, led folus Chriftus nobis offertur,Ita nihil à nobisreqiiiritur'J^^jfl'lnbsp;des, quæ apprehendat amp;credatmeumpeccatum amp; mortemdamnari,^nbsp;in peccato amp; morte Chrifti.

Sic temper certiflima habemus argumenta, ex qui bus necelTariö dum eft, Solamfidemiuiiificare. Quomodo enim Lex amp; operanbsp;ad iuftificationem, cùm Paulus contra legem amp; opera agat, amp; clarè dicat,nbsp;nbsp;nbsp;gt;

here mortuos elleLegi,liDeo viuerevelimus ? Si autemmortnifumus^^J îplà nobis raortua eft, tunc certe nihil habet commereijnobifeum.nbsp;ergo cooperaretur ad iuftilicationem ? Quare necelTe eft dicere, Nos Imnbsp;feu fide in Chriftum, fine lege amp; operibus iuftos pronunciari.

DE IVSTIFICATIONE. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^9^

nifificiatoptfachariiatis. Hoc modo Fides, quæ credit in Chriftum fit ociofa amp; irrita,quiaeidctrahitur vis iuftificandi J nifiiormatafitcharitate. Tu verofepoijnbsp;neiamLegem amp; charitatem in ahum locum amp; terapus,amp; intendeanimum adfta_nbsp;tumpræfentiscaufæ. Isautemftatuseft, QuodlefusChriftus Dei filiusraoriturnbsp;incruee, amp;portatmeumPeccatum,legem,mortem,Diabolum,infcrnum, in cornbsp;porefuo,Hihoftesamp;Tyranniinuiä:i mepremuntamp; mihiiamnegociumfaciunt,nbsp;Hcofolicitusfum, quomodo ab eis libérer iuftificer amp; faluer. Hîc non inuenionbsp;^gem, opus autcharitatem aliquam, quae me polfit ab his liberate, fed Solusnbsp;^hriftustoilitLegem, occidit Peccatummeum, deftruitmortem meam incor-fuo atquehoc modo euacuatInfernum,Diabolum iudicat,crucifigit de_nbsp;fMitadinfernum. Summa,Omniaquæmeanteacruciaueruntamp;oppreiferunr,nbsp;^^'^^äCLriftusemediofuftulit, expoliauit,oftentauit palam deillisperSeipiumnbsp;^^lurapLauit, vtiam amplius non polïint dominari,fedcoganturieruire mihi.

o nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fatis intelligi poteft, hic nihil oporterc agi, quam audire ilia fie gefta

liof c nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^ppn^hendere, eaqueeft vere formata fides. Poftea, Chri-

ï^i }^ , ^Pprchenfo, me mortuo Legi, iuftificato à peccato, amp;liberatoàMorte, amp; inferno per Chriftum, facio bona opera, diligoDeum, ago gratias,nbsp;charitatem erga proximum. Sed ilia charitas,velfequentia opera, necnbsp;informant meam Fidem,nec ornant, fed fides mea informât amp; ornâtnbsp;charitatem. Hæc noftraeftTheologia, amp; Paradoxa ra,nbsp;tionimirabiliaamp;abfurda. Quod non fo,nbsp;him cæcuSjfurdusfumlegi, ôcnbsp;liber ab ea, fed planenbsp;eimortuus.

( ^io. 4 lenenf. fol. ^98. Pfalm* çt. SédhîcôriturTheoIogîcaqüç-puriores nine, cum tarnen reliquiæ peccati femper jnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;æteaniï' Refpondeo. Sæpedixi hominem diuidi in Spirirumamp;car_

^ê'^nr attinet adtotum hominem,manentreliquiæpeccati,feufi_ ^s^ppellat, inquinamenta Spiritus amp; carnis*

1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;inquinamenta funt,dubitatio de Gratia,impcrfeófa fides, murmu,

j, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Deum, impatientia, imperfeófa cogni tio voluntatis Dei, amp;cetlt;

i) nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;perHærcticos,inquinamentacarnis,perreiiqua

Propter hæc inquinamcnta igitur, ctfi nunquam fimus ira pun ficut nos elTe conueniebat, tarnencon{ècuriiam{uinusBaptifmum,q^-P^]^jjnbsp;museft, confecuti fumus verbum quodpuriflîrnumeft,confecuti funius^^ .ßjnbsp;verbo amp; Baptifmo per fidcm SanguinemChrifti, quiprofeftôeriamelnbsp;mus. Ergo {ecundumhancpuritatem, quamSpirituamp;fide habemus,nbsp;fto amp; Sacramentis ab eo inftitutis, reôlè dicitur Chriftianus purior nine,nbsp;rior Sole amp;ftellis,etiamfiadhærefcantiilainquinamentaSpiri tusamp;carniS^,nbsp;enim teóla Sc obruta mundicie Sc puritate Chrifti,quam confequ i murnbsp;biamp;fide. Eft autem diligenternotandum,quodhæcpuntaseftalienap^^^fjjnbsp;Chriftusenim fua iufticia nos ornât amp;veftit. Qgod fi Chriftianum U»nbsp;feclufaChriftiiufticia Sc puritate, qualis in fefit, etiam cùm eft Sandim®Jjj,nbsp;inucnies, non folùm raundiciem nullam,fèdDiabolicam,vtfievoceni,^*5j^o.nbsp;'nem. Porro,quidPapafacitaliudin{uadoctrina,quàmvtfeparetnosà^nbsp;vt Baptilmum, auditum Euangelij, (eu promiftîonesDei nobis adimat,nbsp;linquat Solos. Hoc verô eft omnem puritatem homini adimerenbsp;quere,nifîpeccatum.

Quando ergo dicunt. Peccatum lèmper hæretinhomine, turpoteft ablui, vt fit niue candidior ? Refpondeo, Homoconfidet^^^flt^nbsp;non qualis in feeft,ièd qualiseft inChrifto, ibi inucnies quod credente^nbsp;blutiamp; mundificati Sanguine Chrifti. Quis autem tam prophanuseft/^jÿnbsp;Sanguinem Chrifti elfe mundiflimum ? Quid ergo caufeeft, curdubi^^*'nbsp;homo de mundiciefua ? An quia ièntitadhuc reliquiaspeccati in le ?nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;j

dicia hæc aliéna eftèt debet,nempe Chrifti amp; Sanguiniseius, non debet cl quamipfînobis circumdamus. An noninOcconomia filius hæreseftP^J^^ft^nbsp;tarnen propter imbecillitatem geftatur, tra(ftatur,amp; regiturà feruula ?nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;(jj/

tionem refpicias, nonne filius qui bæreseft, leruulælèruuseft, cui Et tarnen non ideo definit elfe hærcs,eft enim ex patrefamilias natus, nonnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;!

ua natus. Ad eundemmodumdeChriftianoquodamiudicandumeft,^ figendi funtoculijqualis c Baptifino fit retralt;ftus,nonqualis èparentibus*nbsp;Nam regeneratio eft potior prima natiuitate. Non enim eft ex homi^ nbsp;Deo amp; promilfioneeius, quam fides noftraampleditur.

pertineat. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.j

Gcnef. Tom. x. Jtol. X07. cap. xx. Diligenter Hebrea t verbo benedicendi notan4a amp; expendenda eft : O runes Gentes bentnbsp;metipfas. SignificatenimTO-A«?(ji^og/«f/ilIam Sc naturam fidei,quodc^^nbsp;dubitanter ftatueredebeomeefte benediótum, meque adeoviuum,*^)*^nbsp;ftumamp;benedidumpronunciare :AiioquiiniuriamfacioSeminiAbr^ nbsp;fto, autori vitæ Sc Salutis.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i

Nequeenim inmeis meritis, autoperibushærctpromiflîo : ne Abrahæ,abillobenedicor,cumid fideapprehendo, amp;viciflîm nn pi)gt;nbsp;lcitbenedidio, Sc diffunditur per totum corpus amp; animam, vtamp;iplnnanbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,

uificetur, amp; faluetur per idem Semen, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;r

D B 1 V s T I F I C A T 1 o N E. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;397

¦ ' ; îdqueinhacvitaincoatur per fidem, quando anima oppreflâmorte peccato ^gitur, amp;confolationem vitæSlt; falutis accipit. Aliquanto poli in refurrecftionenbsp;ïortuorumlequeturfiC corpus animam,fineomniimpedimentOjnoninlirumenta-cffediuè, Ô6 quafi formalitcr,adeo vt corpus nollrum liumile trâsformetur,nbsp;''tfitconformecorpori Chrilii gloriofo. Phîllpp:3.

. Mulu'pliciter autem hæcHducia, ÔC tam fandia glorïatioinnobis impeditur« J, flcitur enimnobifcum vitio origmalis peccati conceptum malum,Superbia ôd prgnbsp;^ptio, qua praefumunt homines,de fuis viribus,fapientia, porentia ,opibus»nbsp;lèd fanguini nihil cli facilius, quàm feCe benedicere ÔC elFerre coram Deo,nbsp;d ^°P^*^*tifticia ôd ûndiitatê.Sed hæc benedicfiio carnis morflficanda ôd occidentnbsp;peftilentilsimum venenum* Et pn'usfquam bènedidiionem illamnbsp;fPptehendamus, cogltanda eli ôdagnolcenda maledidlio, quapeccatisamp;^horn'bilinbsp;illsnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;immérfi fumuSjdifHdentiæ,blalphemiae,fecuritatï,ôd alqs Infinitis morgt;

IçJ ^^^do enim pronunciat Deus genres elle bencdicendas,fignifi'cat eas efiè ma-*Rer nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ociofè id à Deo dicitur,fcd fignificat carere eas benedidîionc,ôd

f nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Hæccôfequentiacllncccflària SCineuitabilis» SicutPaulus Apo-

ußit nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;finie iudicio fubncitj.Cor.4, Nifiil mihi conlcius fum, fed non in hoc

^^^*^*^ogt;tametfilemper earn in ore habeant, ôcS ièfe benedkant, îèdinlè-Diabolicaôd maledidiaeft. Etprophetæpalsimcumhocgcnercacer-appellant eorum benedidîiones mendacium, vanitatem, idolum, r ff'''MugunaAc.

loquitur Paulus Galat:?. Quknnfp ex operibus legis funt, ^^*'*-* Omnes igitur genres, quia egent bcnedidîiôe, funt fub maledi-V)nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fubdttus fit Deo omnis mundus. conclufit enim feriptura om-

promifsio ex fidelefu Chrifti daretur credentibus, Hæc dC fimilia Sç(]j^^-promifsione,tanquamexlargifsimofonteemanarunt,nbsp;iudiefi diuini carni fid ration! non perinde gratç funt. Defugiuntnbsp;homines etiam palàm imprj ÔC facinorofi côfefsionê peccati: præfertimnbsp;d gt; iih audientes dodîrinamEuangehj,aegcrrimè ferunt argui ipforum peonbsp;çnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Benedidiionem facile omnes admittunr, SC iadlanr,ièdmale-

dici propter peccatum haud vnquam patiuntur: quin etiam doft ^3171 oderunt ÔC perfequuntur hoftiliter,

portinere bunc locum non ad faturos, praefradios Sd propria iu. adhumiliatos Sdadfliclos, quos vexat 5C angit peccatum,qui fergt;nbsp;^^fiea * .nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;it^m Dei, qua: impendet maledidiis ÔC peccatoribus, qui fi

to V ^it^iam,fapientiam ÔC alia domi, tarnen clamitant hæc nihil efiè, nifi Mnerunturfe omnium qui viuunt milèrrimos. Ideoquemiieri-^^i implorant.

dj p'^hçg^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;P^îP^^^tis 5gt;C Diues, tarnen quia notarié efiè fub ira Dei,peccato

' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Diaboli :Qiiid profunt mihi,cogitat,omnes opes totiusmun-

^onbenedicunt,necadferunt vitam ôdfalutem æternam, agnofeunt fe efiè damnatas, habentes fpiritum contri-defuisdonisÔC viribus mortificatam, etfiinceduntinpompa,nbsp;'^^isnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;donorum fpiritus, vt Dauid ÔC alij: tarnen reputant fe pro

DE IVS T IT IC ATI ONE nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;I

ïllis igi'tuïr hæcpromifsio proponenda eft» SkutProphctæ hincomiiesconföl^ jies fuas fumpferunt,

Tom.^.Ienenf. f0l.49z.InPfal.1jo. Nec fane puto quenquam inter eflc, qui aufit ludicium Del fubirefiducia fuæiulticiæ. Et tarnen docent, inbc .nbsp;liortantur, vt alîj faciant.Nos autem contrarium docentes dC deducentes Ecck *nbsp;ad fiduciammenti Sgt;C mortis Chrifti, damnant tanquam hæreticos. Hæc an no^^nbsp;tremaeft maliciaCIpfi non faciunt quod docent, vtfiduciafoorummeritorui^^nbsp;riantur,6C volunt ad hoc alias cogéré, aut tanquam hæreticos damnât. Sic oi®nbsp;fanorum hominum experientia hoc docet, neminem vincere in çonfpeôuE^*) ,^(nbsp;operibus,aut iufticia fua,ô(f tamê tota natura cum extra tentationem eft,circuitnbsp;ad opera, amp; quærit quomodo per eaDeum pofsit placare. Sed hîcpropoid^nbsp;glex SiC Clara doclrina,fi peccata oblèruaueris,ncmo fuftinebit» Quis igitur cup*nbsp;in indicium deicendere, vt vincatur SC condemnetur.

Quarehæcfumma eft, quod nos omnes ( Dauid, Petrus, Paulus, Séc, )P tores nafcimur, viuimus, fumus morimur. Hæc autem eftglorianoftraô^'nbsp;quod edodiper Euangelium de mifericordia Dei amp; merito Chrifti, profih^'^^iiinbsp;va legem amp; noftra opera, quafi in alium orbem dodrinæ, Slt; aliam lucem,nbsp;ftducia ad Deum accedentes,dicimus : O Domine, non poftumus tccum^ gt;jllnbsp;contendere, non poftumus de noftra iufticia ÔC peccato tecum difputare:nbsp;vis iniquitates obferuare, fi vis tanquam in iudicio interrogate, an iuftinbsp;. mus, Appellamus igitur ab hoc iudicio ad thronum mifericordiæ,fi quidnbsp;mus,fecimus hoc ex tuo dono. Igitur nos reipice oculis mifericordiænbsp;lis iufticiæ iudictj tui. Nifi enim indulièris iniquitates nobis,adeas clau^^'^^nbsp;los,ne videas,noniàluabimur,6Cc.

lt; Hanc dotftrinæ lucem videmus Dauidem in tenelrris legis fccutum ftra hodie melior eft conditio, quod hæc clarè videmus in Nouo Teftarncn*^^nbsp;poni. Nam quid docemus hodie aliud, quàm fola fide in Chriftum nos b nbsp;Solo Chriftimerito régi ôdtolli peccata noftra.^Secundumfentcntiam;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fijf

mm remiftæ finit iniquitates. Remifsio peccatorum igitur eft elum ifi^ ; quo habitamus fiducia meriti Chrifti.

Qui enim credit non ludicatur, ièd transijt à iudicio in vitam æterna«* jji» non addit manifeftam de Chrifto mentionem,amp; tarnen quia propiciationc^^ 'nbsp;relt;ftè refpicit ad hoc propiciatorium in NouoTeftamento reuelandum clati^'' J,nbsp;enim vides, quod fignificet fibi defperandumeflè,fivclit Deus peccata obi^ jfil^nbsp;Nam extra remiisionem peccatorum, feu cognitionem gratiæ, quid eft,nbsp;nbsp;nbsp;

Qiii igitur non in hoc vno fidunt, quod per mortem Chrifti peccata fiib Deo quaficlaufi oculifint,ne peccatanoftra videre pofsit,hifine dubionbsp;enim vnum proponunt iàcræ literæ. V itam noftram cftc tantum fub remift*'^

Deus non odcriqfedquod dicit Deus ôô promittif,fcnon velleobfcruarcn^^^^qiî* I fiones noftras, quia credimusinChriftum, 6CChrifto fidimus. FluncdyP^ qü* |nbsp;obi-jciunr, fub eolatent, illi habentur profile's, quiahabentpropiciator^Inbsp;îionhabcnt, coguntur dcfperarc. Qiiidenimpromoucntcurfitandoadlonbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;1

ftoloru mf quid promouent induendocucullum,5Cmifirèaffligendo coi, lîmplicitcr dicat Dauid,fi obferuauens iniquitates, quis fuftinebit tenbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp; p I i

Dontitio S[gt;iritusSlt;(nâi erpaxcordis. Tom.j. leneriCfolu^.Galat:Câp:2. luftificato aiigt; tem fie corde per fidemquæeftin nomine dus, dat eis Deus poteftatem hhosDeinbsp;fieri,diftufo inox Spiritu Sancflo in cordibus eof um,qui charitate dilater eos,ac paca-tos hilarefep faciat, omnium bonorum operatores, omnium malorum vidores,enânbsp;Kortiscontemptores QC inferni.

^*lt;^'^/}'^^'gt;^^contraconcupi/centiantcdrnis.Tom,4..JenenC,foî.t7o»Galât,C3p,f, Semper fidtndum amp; fperandum eft, femper appraehendendus eft Chriftus, vt caput amp; tonsnbsp;fiifticiæ nôftræ, qui in hune crcdit,non pudefiet» Deinde operam dare debemus, vtnbsp;«üm externeiuftifimus, hoc eft,ne aflèntiamur carnij quæ femper fuggerit aliquid,nbsp;^fijfedillirefiftainus perfpiritum. Nefrangamur impatientia, propter ingratitu-,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lt;^ontemptum vulgi,qui abutitur hbertàte Chriftiana, lèd fpiritu Vincainus

3nc a omnes alias tentationes. Qyatenus igitur lueftamur ipiritu contra carneni catenus etiam externe iufti iumus, Qyanquam ifta iufticia nos coram Deo nonnbsp;fomniendat»

fia ante iuftificata ÔC per Spiritum Sandû renata eft,fequuntur bona opera. Opor-arbT*' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;frudum, ficut Chriftus quoque dicit:Matth. tz. aut facite

dicat, fruftra laboratur de frudujui hod^^-conditio ÔCftudium érat,quodnbsp;oreiadîâtbona opéra dC totimalifunt.Qub-poteft, vt ex malo femine boni aliquid enafeaturf Igitur induti eu-^ftinnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;pracdicantes, vigilantes, nihilominus veterem impietatem cordis

'iirru nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;dicitzClum nônanimum mutant qui trans marc

^Ogia^ ^^^^gt;''^ftcngt;dieram,exercitiamutant,fedanimus idem maner. In Theo-**tus8^ hoeprimum agitur, vthomo fiat bonus per regenerationem fpi.. ^P^'itus eft certus, fandus Qi. animofus. Deinde fit, vt ccu ex arbore bona,

Dauid tacuit de fuis operibus, æ tantum rogauitea,quae Deus fpiritum luum efficere, His autem impetratis,redit ad fua quonbsp;Patiijrnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;regeneratiohe fèquidebent. Ea opéra non iunt,qualia impius Pa-

Pu nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;peregrinationum, ingredimonafteria, quod opus,currt

*^^ic ^'®*^^®ï*tumclia, vocarunt alterumbaptifinum, led Deo fie beneficO 5d 3mplifi'care dôna eius, amp; per ea erudirealios quoep ho-^^ctia gratiam. Sicut in Euangelio faduntij, quiàChriftoiànatifunt.nbsp;enbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;prohibêturàChrifto,non pofluntomittere,quineiusbeneficiaprac

^'^tid nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;opera, quaï teftantur arborem mutatam efte exfteriliini

'^'^^Pulu^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;plenam QCflorentem. Ad hanc vitam reuocat Chriftus

mortuifepeliantmortuosfuos, tu autem mefequerc, opera eflè mortuorum opera, eos autem qui in Chriftoviuunt,nbsp;prædicanda mifcricordiaDei, vtearn alij quoque diftnbsp;igitur hæc eft, quôd vita ôf falus noftra, totafit pofiraininbsp;per verbum Deus reuclar hoc modo, vtiubcarpeccaroi esnbsp;cognitio eft iufticia,ficutEfaias dicit. Etiufti-'^'^cord nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nullum aliud nóftrum opus eft, quam vtoblatami

recufemus, fed cam fidcaccipiamus, Sedhoc ipfiim quoque bpiritus Sandi, quia fides non eft omnium» Poft iuftificationem, cuninbsp;LInbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ianiprd-'

»am prömifsio rcmiïsi'om's pcccatorum ÔC vitæ æternac creditur fide pofsideon'j tunc proximujp SC perpetuum opus eft^agere Deo gratïas,ö^ hæc eius bcncfidaprfnbsp;dicare, Quia autcm mundus omni vi fefe oppom't, neque Satan ctiam ceflât hancnbsp;proedicationem varijs incommodis obtedis nobis excutere: Ideo perijt Dauidinnbsp;proximo verfu, Spiritum ilium animofiim, qui contemnat pericula omniaôiwaâ'nbsp;no animo det teftimonium Chrifti, ficut Lucas de Apoftolis dicit»

totamferipturamfblui necefleeft : Tum ftatimfequitur, neque Monaen ^^jjjii votis,neq} mifsis,aut vllis operib.nos iuftos pronüciari.Ibi fine abrogati^ j,(nbsp;terne rei,fine tumultu,fine aliqua vi humana,fine vlla impugnatione

DE I VST IP'kATIONÉ. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;40t

fetoIpi'ntu prædpitatur Papatus. Ncque à nobis paratur hacc vidoria,fcd per Chrt« ftum,cuius beneficium praedicamus illuftramus.

Et hoc quod iam dico res ipià cciam teftatur. Nam co fcmporc quo primum in-cipicbatindinai;iamp; ruerePapatus, nibilplanefaciebantièdarff, nequecnimpotcgt; ï^ntjfedtacebant» Contra nihil docebamus amp; vrgebamus propter articulum lu-^olus imminucbat Papæ autoritatem, ÔC regnum ipfius de*

iw/îj/îcittioniîdrticKlMj erigit contrti fcandala. T om.4.IencnCfol.«40,Galat:Cap:44 Difceit flu» eft igitur diligenter articulus Iuftificationis,is folus erigit côtra infînita ilia ican*nbsp;ÔC confolari nos poteft in omnibus tentationibus Sé perfecutionibus.Videmusnbsp;aliter fieri non poflè, quin mundus offendatur doôirina pietatis, ôé perpetuonbsp;^rnitet nihil boni ex ea venire. Quia animalis homo non percipir ea, quac iunt ipi*nbsp;^JcusDei, ftulticia enimillifunt.i,cor.z. Tantum videt externa mala, conturbatio*nbsp;^^teïum,rebellionem,cædes,fe(flas,SCc,Hisfpedris ofFenditur,excaEcatur ÔC ruitnbsp;'^^ontemptum âf blaiphemiam verbi,

. ^ios contra debemus confirmari, quiaaduerfàrij non acculant amp; damnant nos ®pternianifefta lcelera,vt funt,adulterium,caedes,rapina,ôfc,Sed propter dotfîri*nbsp;Quid docemus igitur t'ChriftumfiliumDei morte crucisredemiflenbsp;^^ftrisôC morte ætèrna. Non ergo vitam fed dodtrinam noftram,nbsp;noftram,lèd Chrifti impugnant. Ergo culpa Chrifti eft quod nos impug*nbsp;U ^^c^t^^^Propterquodnosperfequunturaduerfarij,non nos,fed Chriftusnbsp;Chriftum, propter hoc fi Deo placet,pcccatum,quod folus eft lufti*nbsp;^^^uatör noftcr,deturbaturi fint è ccelo ÓC damnaturi vt haereticum ÖC fedb nbsp;luam caulam illi commendantes, laeti óó lecuri in*nbsp;fpedlatores, vifuri vtri vicerint, Chriftus ne an ipfi. Dokt quidem no*nbsp;carneiriy quod ipfi Ilmaelitat noftri tam fiirenter nos oderunt 8C per^nbsp;Ipiritum tarnen gloriamur in afflieftionibus noftris, turn quianbsp;ficjunbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ferre, non propter pcccata noftra, fed propter Chriftum, cuius bene*

terg tr gloriam illuftramus,tum etiam quiaPaulus hïc prgmunit nos QC didt,opor *^5deni illuderc ÔC perlequi Ilaac,

^^SPONSIO AD ARGVMENTA QjiAE ADVERSA'RIÏ opponuttt contni doârinam cr iufticum fideL

GalanCap:}, Cum hfe locus præbeat occaßonemj argumentis quæ opponunt adueriarfj contra dodrinam fidei, Quçnbsp;iuftificemur: Multa occurrunt in facris literis Noui ÓC veteris Te*nbsp;. ? *°lt;^a,dc operibus ÔC præmfjs,quibus aduerlàrij nituntur,amp;f ijldem putant lenbsp;euertere dotftrinam fidei, quam nos docemus fiCtuemur, Ideo inftru*nbsp;Pnbsp;nbsp;nbsp;oportet,vt non IblùmdocerenoftroSjlèdctiam relpodere adueriârio*

æ^ionibus pofsimus, Sophïftæ 6C quotquot articulum luftificationis non Intelligunt, quàmpoliticam legalem, quae etiam aliquonbsp;exmoraliPhilûlbphiaôflegerapiuntvocabula,fa*nbsp;fimilia, transferunt in Theologiam, In quo non folùm pefsimc,nbsp;^fiig^titer diieerni debent Philofophiaamp;Theologia, So*nbsp;docent, Ita natura eflc,praeccdere,opcrari, quia arbor natura*nbsp;oteftfrudu, Item,inPhilolbphiaconccdunt, opus moraliternoncflèbo*nbsp;Ll ü) num,nifi

num, m'ßadfit pnus rccfla ratio amp; bona voluntas. Statuunt/gftur redafflratf5^^ fiCbonarti voluntatem ante opus, hoc eft,tuftificantperlbnamtnoralifer ante oPnbsp;Contra,111 Theologia vbi maxime debebat fieri ( adeo ftupidiftint afini) inuetWnbsp;jhocpcrucrfifsime, ftatuentes opus ante relt;flamrationem,0^c.

Qitare aliud eft facerc in natura, aliud in Philofophia, aliud inThcoIog^' «atura primum oportet eflè arborem, deinde frudumjn morali Philofophia,»^nbsp;pracrequirit bonamivoluntatem amp; redam rationem operandi, ibiquenbsp;Philofophi. Hine Theologi dicunt,Moralem Philofophiam non habere in obienbsp;ÔT caufa finali Deum. Qjiia Ariftoteles,Sadduceus,aut homo'ciuiliter bonus,' .nbsp;Jiocrcdam rationem amp; bonam voluntatem, ft quærat communem vtilitatent'-publicæ,tranquillitatem amp; honeftatem.

Altius non aflurgit Philofophus, aut legislator. Non cogitat per tionem, ôic, coniequi remifsionem peccatorum vitam aeternam, vtnbsp;aut Monadius. Ideo Gentilis Philofophus longe melior eft tali hypocrita«^nbsp;enim intra limites fuos, habens tantum rationem honeftatisôtTtranquillitatt^L^nbsp;îicaè, non mifocns humanis diuina, contrti, Sophifta imaginatur Deumnbsp;fuam bonam intentionemamp;f opera, ideoepmifeetdiuinishumana, polltI^*^^^J,lJ/nbsp;Dei, eamque imaginationem haurit ex Philofophia morali nifi,quod eap^^'^^nbsp;titur quam homo gentilis,0Cc.

itaque oportet nos altius afeendere in Theologia, quam in natura phia,cum vocabülö faciendi,vt plane nouum fiat. Nam vt exnaturalibus taPnbsp;smoralia aliud fit,itamulto magis ex Philofophia êC lege transltatuminTheo^ jj/nbsp;aliud fit, Vt prorfus hicnouamfignificationemhalieat, Ô^ requiraretiamt^'^^^etnbsp;tionem ôif bonam voluntatem,no moraliter,fed Theologicè,quç eft quod p^^nbsp;bum Euangelij cognofto ÔC credo,Deum mififle filium fuum in mundum, y dffnbsp;meret nos à peccato amp; morte. Ibi facerc,eft res noua,incognita rationi,Phil^nbsp;jegiftis, Sgt;C omnibus hominibus.

Eft enim fapientia in myfterio obfcondita,amp;c. Prçrequirit igitur tio ipfam fidern inTheologia,Cum igitur opponunt aduerfarq fententiaspnbsp;de lege 0^ operibus, QC vrgent vocabula operandinbsp;nbsp;nbsp;faciendi, fie rcfpoi'*^^

efie vocabula Theologica, nonnaturaliaaut moralia. QyaEjfinaturaliavd fint, accipi in ftio vfu. Si vero Theologica,includere redam rationem ôinbsp;luntatem'fncompræhenfibilem ration! humanç.Qiiare,facere,inTheologtnbsp;gatur femper de fideli facere, vt fidele facere fit alius circulus,ac nouumnbsp;num,à facere morali. Itaque,ciim nos Theologi loquimur de facere, necenbsp;loqui de fideli facere, quia in Theologia nullam redam rationem, ÔCbon^®nbsp;tatem habcmus,praeter fidem,

Ifta régula pulchrè obfèruatur Ebrc:i ». Illic numerantur multa var«a öpera ex facra fçriptura. Vt de Dauide, qui occidit leone Ô6 vrfum,occiditnbsp;Ibi infulfus afinus Sophifta,tantS faciem operis,vtbosnoua portam,nbsp;infpiciendß eft hoc opus, vt primu cofideres, qualis fuent perfona Dauid 3nbsp;hoc opus facerer,nêpe tab's,cuius cor cofidebat in Dominu Defl Ifinael,V^nbsp;ic habet. Dominus, qui eripuit me de manu leonis amp; vrfi, ipfe liberabit m^nbsp;nbsp;^3'

Philiftçihuius.Deinde,tuvenisadme c5 gladio,haflaamp;fclypeo, venio in nomine Domini Zebaoth,Deiagminum Ifi-ael,quibus exprobt^nbsp;Et dabitte Dominus in manum meam, percutiamte, aufcramcap^^j^iiPnbsp;te,Slt;c. Qiiia non in gladio^ ncc in haftaftluat Dominus, àfc. Vides cfg°

DS î VST 1 FI CATIONS. - nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;4«|

psfc^ftlmiyeOjfnfideforteniSCconftantemfuiflè, antequamhoc opus facereu ¦ ^facercDauidiSj non eft naturale autmorale,(èd fidéle.

Sic eadern Epiftola dicit de Abcljquod fide rnelïorêhofti'am obtufit Deo quant ^ain,SiSophiftæinciduntmiftumlocum,vtinGenefi legitur ( vbi fimpliciter de^-fïrf)itur,quód vter(^,Cain amp; Abel,obtuleruntmunera,amp;: quód Dominus refpexicnbsp;^'1 Abel ÔC admunus cius) ftatfin arripiunt haec verba: obtulerut munera,Dominu»nbsp;^lpcxitadmunera Abel,amp;clamât. Ibiauditis Sé videtisDeumrefpexilîèmunera:nbsp;^'¦go opera iuftificant.Sicimmüdi porei putant iufticiam eflè rem moralem, tantumnbsp;'iipicicnteslaruam Opens,non corlacientis opus. Cum tarnen in ipfaPhilolbphianbsp;^ogantur fpclt;ftare,non nudum opus,léd bonam voluntatem operatons.Hïc autemnbsp;ærent tantum in vocabuliSjobtulerunt munera, Dnsrelpexit ad munera, non vi*nbsp;lentes quod textus in Genefi manifefte dicat,Dnm refpexifiè primùm ad peribnamnbsp;ÂbeliSjquæplacuit propter fidem,deindead munera eius. Jtacploquimur inTheo*nbsp;JogiSjde operibus, facrifictjs,oblatióibus ÔC muneribus fidelibus,hoc eft,que oblatanbsp;laéta funt in fide, vt Epiftola ad Ebræos exponit. Fide,inquiens, Abel melióretnnbsp;obtulitjfidc Enoch translatus eft,fide obediuit Abraham,Séc.Habes itaquenbsp;vanoncmexcap.ii.adEbraeos ,quomodo fimpliciter relpondendum fit adargu*nbsp;^fntajquæ obijciuntur ab aduerlarijs de lege Sé openbus,fciiicet; Hoe opus illflnbsp;yd alius lecit in fide, Sé fic loluis ipforum omnia argumenta.

Exhis,manifeftum eft in Theologia opus nihil valere fine fide, ftd oporterc Fïcederefidem antequam opereris. Impofsibile enim eft,fine fide placere Deo,ftdnbsp;^ccdentem ad Deum oportet credere. Hine dicit ille ad Ebræos,hoftiam Abelisnbsp;^)ifemeliorem,quiacredebat. Ideoopus feu facrificiumAbelis fidele fuit. Contrenbsp;'iCain,quia impius Sé hypocrita erat,nulla fides gratiac,fed mera præfumptio iuftt*nbsp;propriae fuir,idcô opus eius,quo ftudebat placere Deo,hypocriticum Sé infide-^ait. Qpare,coguntur aduerfarij ipfi concedere,in omnilîus operibus Sandlotumnbsp;hïûipponifidem,propter quam opera placent. Ergo inTheologia eft nouum fa*nbsp;^^fCjdiuerfum à moral/.

Ocindehoc modo etiam diftinguerc folemusfidem,quôdfides al/quando acc/* j opus,aliquando cum opere. tenim artifex varié de fua materia, Sénbsp;Ô ^^^^arborc vel nuda,velgcftante fruéîum, loquitur t Ita Sé Spiritus San*nbsp;z , '.-*pfura,variédefide loquitur, iam de fide ( vtfiedicam) abftradla vel ab*nbsp;de fide concreta, compofita feu incarnata. Fides abfoluta feu abllracl»nbsp;ré nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^lt;^fiptura abfoluté loquitur de iuftificatione, feu de iuftificatis, vt cerne*

Romanos amp; Galatas. Qiiando veto feriptura loquitur de prg* fideinbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;J ^^lac de fide compofita,concreta leu incamata,loquitur, Huius

aliquot recenfebimus, vt, fides per dileélionem efficax. Hoc fac ôé £. ''fiad vitam ingredi, ferua mandata Del. Qiiifecerirhæc, viuetineis,nbsp;hbonum,ôéc. In iftis Sé fimilibus locis ( quales funt innume*nbsp;lif ^^^bteris) vbifit mentio de faciendo , lcriptura femper loquitur de fide*nbsp;bnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;dicit,fachoc ÔC viues, hoc vult, cogita primùm, vt fis fidelis, ha*

fas rectam rationem QC bonam voiuntatem.id eft, fidem in Chriftum, ea habita ®pereris.

^'^*8^m/rum,fiillifidejincarnatx, fioccft,opcranti, qualis fuit Abelis, ° fidelibus, promittuntur mérita ac praemia C Qind ni ita varié loque*nbsp;feriptura dç ß-je, cùm etiam de Chrifto Deo ôé homine varié loquatur, feilt*nbsp;) tarnde tota perfona, iam deduabus naturis ipfius feorfim , aut diuina, aucnbsp;naturis feorfim loquitur, de C H R 1S T O. abfoluté loquitur«nbsp;de diuina vnira humanæ, in vna perfona loquitur,de Chrifto compofito ôlt;nbsp;L1 fit} tncaxnato^

4.Ô4 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DE iVSTlîtCATIONE.

incarnato loquitur, Extat régula apud Scholaftfcos vfîtata,de comunicationt matum,cùmpropnetates dtuinitati Chrifti conuenientes, tribuunturnbsp;ipfius. Id quod pafsim cerncrc eft in Scripturis. Lucae x, Vocat Angelus infantnbsp;ex Maria natum,faluatorcm hominum, SC communem Dominum Angelorumnbsp;hominum. Et cap.». Filium Dei. Hine verifsime dicere poflunt, ille infans, qninbsp;praeiepio dC virginis gremio iacetjcreauit coelum ÔC terram, eft Dominus An^unbsp;rum, Hicloquorquidemdehomine, fed homo iniftapropofitioneeftpfan^^^nbsp;uumvocabulum, 06 vt Sophiftacipfifatentur, fupponit pro diuinitate, idoy ,nbsp;Deus,qui ftuftus eft homo,creauit omnia. Creatio quidem tribuitur foli diuin*^ nbsp;quia humanitas non créât. Et tarnen rede dicitur, Homo creauit quia dtntn*nbsp;quacfolacreat,eftincarnata cum humanitäre, Ideoque humanitas participât ijfa .nbsp;proprietatibus cum diuinitate. Quare rede ÖC pie dicitur : Iftehomo lefus ednnbsp;Ifrael de Aegypto, percufsit Pharaonem, ÔC. fecit omnia mirabilia ab initio m

Igiturcumfcripturadicitjfivisin vitamingredi, ierua mandata Dei, Sd viueSjÄSc. Primüm, videndum eft de cuiuimodi feruare 8C fecere loquatur.nbsp;in his fimilibus locis, vt dixi,loquitur de fide concreta, non abftrada, comptnbsp;non nudaaut fimplici. Eftep iftahuius loci,Fachoc SC viucs,fententw;T u vin^^^ jynbsp;pter hoc facere fidele, vel hoc facere dabit tibi vitam propter Iblam fidem.nbsp;do iuftificatio foli fidei tribuitur, vt creatio diuinitati,Slt; tarnen, vt vere dicitur,nbsp;Mariæfilius creauit omnia. Ita tribuitur etiam iuftificatiofidei incarnatat,ft^nbsp;facere. Ideo nullo modo lentiendum eftcum Sophiftis hypocritis, quodnbsp;ibluteSC fimpliciteriuftificent, quodque moralibus operibus promittantuttnbsp;SCpræmia,fedfidelibus.

Permittamus igitur Spiritum Sandum loqui in feripturis, vel de fide rtuda,fimplici,vel de concreta, compofita, incarnata , omnia funt fidei, quatnbsp;bus tribuuntur, Nonenim moraliter,fed Theologicenbsp;nbsp;fideliter font optta lt;

Fides in Theologia perpetuo fit diuinitas qperum, QC fic perfuia per dfuinitus per humanitärem in Chrifto. Qui in ferro ignitoattingitignem?^^ j,|i)nbsp;attingit, Ita qui tetigitcutem Chrifti,vere Deumtetigit. Eft igitur fides, ^^ijnbsp;(vtitaloquar)inoperibus, Abrahamdiciturfidelis, quia fides diffuianbsp;Abraham, vt inipiciens eum operantcm,nihil videam Abraha:, carnalis vel opnbsp;tis,fed tantum credentis,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^(3®

obieda adueriàriorum,quicommifeent Philofophiam ÔC Theologiam, Si libus operibus Theologica faciunt, rede öi facile refpondere pofsimus.nbsp;c-um opus,eft fidele opus,fichomo Theologicus eft fidelis : Item ratio reda,nbsp;tas bona,Theologice,eft fidelis ratio ôi voluntas, ita vt fides in vniuerfumnbsp;tas, in opere,perfona SC membris,vt vnica caufa luftificationis, quaepofteae^nbsp;buitur materiac propter formam,hoc eft,operi propter fidem,

Potentia æterna Sgt;i infinita traditur Chrifto homini,non propter huma fed diuinitatem, Sola enim diuinitas creauit omnia, humanitäre nihilnbsp;te, Ita neque peccatum 5gt;i mortem humanitas vicit, fed hamus qui latebat .nbsp;iniculo,in quem Diabolus impegit, vicit Ôi deuorauit Diabolum, qui vonbsp;uorare vermiculum. Itaque Ibla humanitas hic nihil effeciflèt, fed dimnbsp;manitati coniunda fbla fecit SC humanitas propter diuinitatem* Sicnbsp;des iuftificat ôi heit omnia, tarnen operibus idem tribuitur,fed propter

DE IVSTIFICÄTIONE; nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;4»^

Suilt i'gkur ifta vocabula,facerc, opcrari, triph'citer accipienda, fubftantïah'ter fèunaturalitcrjmoraliteró^Thcologice C Sophi'ftae finxerunt quacdam opera neu-*nbsp;fu]ia,qua; dixcrunt nee bona nee mala) In fubftandjs lèu naturisóf moralibus,vtnbsp;dixij aeciptuntur ifta voeabula in fuo vfu ÔC naturali fignifieatione. In Theolo-*nbsp;vcrójfiunt plane noua voeabula, aequiruntque nouam fignifieationem» Qijarenbsp;«'l morale facere pertinent omnes hypoeritæ, qui volunt ex lege iuftifieari,6C fal-bs opj'niones de Deo habent,eontra quos Paulus hie difputat. Habent enim faee*nbsp;^quod fluit ex redla ratione bona voluntate morali lêu humana. Ideo opera eogt;nbsp;funt plané moralia lèu potiùs rationalia. Contra piorum ftmt Theologiea,nbsp;SUä fidem includunt,

_ Qyare cùm legis in Seripturis de Patribus, Prophetis, Regibus, quod operati Minufticianijfufeitauerintmortuos, vieerint régna, fiCe» memineris talia 0lt; fimilianbsp;_uta,fccundum nouam SCTheologieam Grammatieam exponenda eile, vt Epi-«nbsp;foaadEbræosexponit,nempehoemodo, fide operati font iuftieiam^ fidefulcita-«nbsp;mortuos,fide vieerunt Reges régna» Ita vt fides ineorporet 0^informéenbsp;Ethoeaduerlarij,fifimifont,negarenonpoflunt, nee habent quod contra#nbsp;aut opponant» Clamare quidem poflunt, feripturam fiepe loqui defacien#nbsp;operando.Nosperpetuorcfpondemus, eamloquide faeere fideli. Oportetnbsp; ^)pnmùmrationemilluftratameflèfide,antequàm operetur, habita autem ve*nbsp;tanquam reda ratione, inearnatur amp; ineorporatur einbsp;propter fo#

«ete nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;igitur prodeft j vt Theologiae Studiofi bene diftinguere difcant inter fa#

hypoeritieum,morale ôdTheologieum.Hôe enim faeientes,facile ex# cerçnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;omnes loeos,qui iuftieiam ftarucre videntur. Eft autem verum fa#

^ixi, fidele feu Theologieum, quod is non habet,qui ex operibus quærit iu# maledidlus eft omnis legis operator ÔC moralis ûndus. Quia inee#nbsp;^^^cuminpræfomptioneiufticiæpropriæ, dum per voluntatem ratio#nbsp;lus eæçnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;vult iuftifieari, ÔC fie faciendo legem non facit. Hoeep vocat Pau#

facej-ç nbsp;nbsp;operibus legis,hoe eft,hypoeritas facere legem, 8é tarnen faeiendo non

ii'3nvg]^^fotelligunt faeere iuxta Grammatieam moralem, quaeinTheologia ^porantur quidem multa, fed ex præfomptione propria, fineredla ra#nbsp;lat, t Ona voluntate Theologiea, hoe eft, fine eognitione Dei Si. fide vt Phari#nbsp;Paulus ante eonuerfionem, Ideo caeci font Si errant, ac manent fob

moneo,fèntêtia$ ^uas aduerfartj opponunt ex Seripturis de ope ÇatUf J .^^'cede.femper Theologieè exponendas eflè per definitionem. Vt fi obif#nbsp;'^*^1 illud Danielis 4. Redime pcceata tua elecmolÿnis,ftafim eonfolendanbsp;fnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;oftendethoe redimere non eflè

opus infaerisliteris prçrequiritetia ''^iQtatemSiretftamrationem,nonmoralê,fedTheologieam,quaefideseft.nbsp;ipfimet eogunturconcedere^nbsp;^ftitinbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ariftotcle,ômne opus bonu proeedere ex elerftioe.Si hoe verum

îtè^fophia,multô magis in Theologia oportet efle ante opus,bonam volun# rationem perfidem.Hoecp volunt omnia verba imperatiua.Itê omnia

^^°H^°^iftâfolutio fitinfoffieiens,quanquam eertifsimafit, tarnen iftud argumentorum Si Principale fpetftrum Criftianorum fit, contranbsp;^entationes Si obietftiones, non tantum adueriaxiorum, fed ctiam ipfiusnbsp;DiâbolijVt

de Iv s TIFI cat fo ne. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.

Diaboli,vt appréhendant caputjfcilicet Chn'ftum. Deinde cfto etiam quod Sop^' | ftæfintargutioresme, ôC i'ta obruant amp; ülaqueentme argumentis pro oper*^**nbsp;contra fidem, vtprorfus me explicare non poßim ( quamuis hoe xllis impo*siDnbsp;fit ) tarnen potius honorem habere ÔC credere velim vni Chrifto, quam pernO'nbsp;omnibus loci's, quos contra fidei dodihnam pro iufticia operum ftatuenda pro»nbsp;cerepoflent,

Qiiare fimpli'citer ei's ita refpondendum eft,Hic Chriftus eft, ilh'c ftn'pW*^^ . ftimonia de lege 6C openbus. Chriftus autem Dominus eft Scn'pturae ÔC oitiOnbsp;operum. Idem eft Dominus cceli, terræ, fabbati, rempli, l'ufticiæ, vit2e,irægt;P^^nbsp;ti,mortis,2lt; fimphdter omnium. Et hune prædicat Paulus ipGus Apoftoli^®!^nbsp;catum 6d maledidum fadum pro me. Audio igitur quôd nulla alia ration^ rnbsp;tuerimliberari àpeccato,morte ÔC maledidionemea,quàm per mortemnbsp;nem l'plius. Ideo certifsimè QC fecurifsimè concludo, quod Chriftunnp^*^^),nbsp;côrpôreftio oportuen't vincerepeccatum, mortem amp; malediÆoneminca'^^nbsp;opera legis autmea. Cogitur autem ratio naturaliteraflentiri ÔCdicerequo^nbsp;ftusnonfitopuslegisautmeum, quod languis ÔC mors fixa non fit circum^^*^^nbsp;fcrüatiorituumlegalium,multô minus cucullus, vertex ralus, ieiunium,nbsp;Quod fua Victoria quam mihi donauit,non fit Carthufianus. Quare fi ipftnbsp;cium redemptionis meæ,fi iplefadus eftpeccatum Sgt;C maIedi(Qum,vtmeiti^|y^nbsp;Ô^benediceret,nihil mororicripturaelocos,fi etiam fexcentos producaspro*^^nbsp;operum,contra fidei iufticiam, ÔC clamites ftripturam pugnare. Ego auto^^^^j/nbsp;Dominum feripturaehabeo,à cuius parte volo potiùs ftare,quàm tibicredcf^'nbsp;quamimpoftibilefit feripturampugnare, nifiapud infenfatos SCindurafos^^yjnbsp;critas. Apud pios autem amp; intclligentes,datteftimonium pro Dominonbsp;igitur quomodo tuferipturam concilies,quam pugnare dicis. Ego cumnbsp;pturae maneo»

Ideo fi quis non fàtis inftrucftus eft, vt taies locos ftripturaî de operibiis liare autfoluerepoIsit,6Ccogitur tarnen audire inftantiam aduerfariorum» fc^'nbsp;hementer huiufinodi locos vrgent, Ille refpondeat fie fimpliciter : Tunbsp;uum ,hoc eft,fcripturam,amp; cam non totam, nequepotiorem eius partem»nbsp;tùm aliquot locos de operibus,huncieruumrelinquo tibi. Ego vrgeo II'nbsp;quiRexeftfcripturæ,quifa(flus eft mihi meritum ÄS precium iufticiænbsp;lum teneo Si in eo hæreo, ÔC relinquo tibi opera,quæ tarnen nunquamnbsp;folutionemnequeDiabolus, neque vllus iufticiarius tibieripereauteu^^nbsp;teft. Deinde tutus es etiam coram Deo. Corenimmanet fixum in cbielt;^^^((^'nbsp;vocatur Chriftus,qui crucifixus ÔC maleditfîus eft,non pro ie,fed pro nobis?* -jjijSnbsp;xtusfonatjFacftuspronobismaledidum. Hunclocum vrge,. QCopponeo^^^pofnbsp;fcntentqs delege^operibus,0d^die:Audis nehocSatan f Turn ccderenbsp;tet,quia nouit Chriftum efle Dominum fiium.

DILVTIO ARGVMENTI SOPHISTARV^^ i DILECTIO EST IMPLETIO LEGIS.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;I

Ergo lex iuflificta. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;1

To.4.Ien.fo.t^8.Gal.ca.5r. Quanquam Paulus proprie difertèI tarnen nihil profuit. Sophiftæ enim ex hoc dido Pauli male intelleóo.nbsp;plenitudo legis,fie collegerût.Si diletftio eft impletio legis.Ergo diled'O fnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;y

Ei-go d iligêtes fiimus iufti.Belli homines argumentâtur â verbo ad feu àprgceptis ad vitâ,hocmodo,lexprgcipit dilelt;ftionê.Ergo opusftâti«^^

fcftautcth incptifsima con(èquentfa,a præccptïs argumeritati nbsp;nbsp;coftcïudcre ad ope

fa. Deberemiis quidcm implcre legem,impletione eius luftifican, ïèd pcccatunt obffat. Prælcribitamp;'piæcïpitquidemleXjVtDeum ex toto cordc, SCc. Sgt;C proxigt;nbsp;jnnm vt nos ipfos diligai-nusjfed ideo non fequitur. Hoc fcn'ptum cft,ergo fit. Lexnbsp;præcJpitdj]eÆoncm,cjgodilïgnnus. Nondabis aliquem in terris qm' ita dilïgatnbsp;Deumamp;proximumvtlexrequint. Infutura autem vita, vbi plane mundati abnbsp;omnibus vitijs SC peccatiSjamp;f puri vt fol erimus, perfeifîè diligemus SC perfèiffa dûnbsp;Jefrione iufti erimus. înilla vero vita,impeditpuritatem illamcaro, in qua,doneenbsp;viuimuSjhæret adhuc peccatum* H inc tam potens eft amor noftn' vitiofos, vt longt;nbsp;gtfuperet amorem Dei ÔC proximi. Interim tarnen vt QC in bac vira iufti fimus,ha-bemuspropitiatorium ÔC thronum gratiæ,Cbnftutnjin quem credenres, peccatumnbsp;lobis non imputatur. Eft igitur fides iufticia noftra in bac vita,in futur a autem, vbinbsp;liberi erimus ab omnibus peccatis ÔC concupifccntîjs non am-

.4o8 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;de I VS-TfFICATIO we.

.Dumiubeo vosdiligeremutuôjhocàvobisexigovt Spiritu ambuîetis, footn** quod legem non implebitis,quiapeccatumhaerçt in vobis donee viuitis, ideo ö®*nbsp;polsibile eft vos implere legem. Interim tarnen hocdiligentcr curate, vt fpidtu^nbsp;bulen'Sjhoc eft,ludîemini fpiritu contra carnem, ÔC fèdîemini motus Ipiritualcs»

Non I'gitur oblitus eft caufac luftificationi's. Nam cum I'ubet eos Ipin'tu ambu s' re,manifeftencgat opera iuftificare, Quafi dicat,cum de impletione legisnbsp;non hoc volo,quod lege luftificamini, led hoc dico,quod duo contrarij duccslmtnbsp;vobis,fpin'tus ÔC caro. Deus ftiftitauit in corpore veftro rixam QC pugnam,nbsp;enim cum came ludatur, SC viciisim caro cum fpiritu. Hie nihil cxigo i vobis,nbsp;cnim pluspoteftispraeftare, nifivt,fequcntes ducem fpiritum,refiftatis Tnbsp;Illi obedite,contra hanepugnate, Itaque cum doceo legemamp; adhortor vos adnbsp;leffionem mutuam,ne putetis me reuocare dodrinam de fide, SC nunc tribuere^^»nbsp;vel charitati iuftificationem. Sed hoc volo,vt fpiritu ambuletis,nenbsp;carnis perficiatis, Vtitur autem Paulus verbis proprie acceptis,quafi dicat,Nodnbsp;peruenimus ad impletionem legis, ideo ambulare amp; exerceri fpiritu nos opon gt;nbsp;vt ea cogitemus,dicamus,amp; faciamus,quae fpiritus funt, vtque refiftamus his lt;]nbsp;carnis funt,

Tom.3.1cncnf.foI.:p7.Icfai,cap.42. Diligenterarticulus iuftificationis?^^ nosfolihodiedocemus,difcendusécretinenduseft. Hocenimamiflo,nulhbnbsp;fi,nulli falfæ dodrinæ,quantumuis ridiculæ dC vanæ,refiftere poterimus,nbsp;Papa acciditjVbi ea credidimus,quorum nunc nos pudet pigetep, Rurfusßnbsp;rimus in hoc articulo,fecuri fumus ab haerefibus,ô(^ retinemus remifsionenip^^nbsp;rum,quae infirmitatem morum ÔC fidei condonat,

Tom.4.Ienenf.fol,«i,Galat,cap.». Vtconfirmentur confeientiæ noftr®^^ iP haerefes futuras,non erit molefhim repetere ea,quae alias docemus,prgdicafl^ quot;nbsp;^imus,cantamus,SCfcribimus, lacenteenim articulo iuftificationis, iacefltnbsp;îcaquefummèneceflàrium eft,vteumperpetuôinculcemusSlt;^ acuamus,nbsp;piodum Mofes de fua lege dicit, Nam fatis vel nimium non poteft inculca^nbsp;geri. Imo etiamfi probe difeamus fiCteneamus eum, tarnen nullus eft qwicu^^g^nbsp;fedeapprehendat,aut pleno affedu SC corde credatzAdeo lubrica eft caronbsp;nbsp;nbsp;nbsp;

Tom.4,ïencnffol.4oi,Pfal.Çi. PetitioDauidis probat, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;plC'

talem efle,qui nunquam pofsit perdifei. Qui igitur fibi perfuadent, quod c ne norint,hos verifsimum eft,nunquam coepifle, vt eum difterent. Qiiricnnbsp;tidienoua certamina,nunc à Satananuncàcarnenoftra,nuncàmundoô-^nbsp;tia noftra oriuntur,quibus ad defperationem ad iram,ad libidinem SC ahanbsp;nbsp;nbsp;nbsp;jiit

mur,quomodo pofsibile eft in tanta infirmitate noftra,non fæpe nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;!

fairem frangi. Deinde quot négocia vita haec nobis obrjeit, quibus pau^ ducimur,vt obliuifeamur huius gaudtj.'^Quare fiimma necefsitas eft,ponbsp;nosfèmperhocauditulæticiæperfunderefèuafpergerevcht, neobriiasunbsp;riifticia ilia, quam fenfus peccatorum affert.

DE I V S T IF ï G A T IO N E« nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;V

_ ^om.4.Icncnf.fol.4oo» PÛL51. Papa,omiflb verbo, déforma virtufcSa-gt; «taf difputat. ltem,decontririonibusô(rattntionibus:Hacdolt;fînnaûnenbsp;Schobs corruptus, v t vix magno labore,Dei gran'a,mc ad folum audi*nbsp;krnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;conuertere. Namfiexpccîîandumco vflt;pcft,donccfufiîaen-»

^ontcran's,nunquam peruenies adauditum gaudij» Id,quod in monafteno ma-faepifsimè expertus fum.Sequebar enim banc dodrinam de contrû Or nnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Quiantô conterebar magis,tantô dolores, ÔC conlcientia infurgcbat ma-

conlblationes, quas afferebantq, Siccmmcogitabam. Quisnoui'tantalibusconlblationibuscregt;nbsp;Poftea cafu accidebat, cum apud præceptorem meum de his meis ten-»nbsp;^Ufrçj. ^®9^3s{ànèplurimas,amp;propter aetatem,patiebar, cum mulds lachrynu'gnbsp;05quid facis C An nelcis quôd ipfe Dominus iußitnbsp;itaconfirmabar, vt (cirem Ablblutioninbsp;^^^gt;qri2mlâepequidemanteàaudicram, (ed,ftultis cogitationibusïm*nbsp;'0 Dp putabam me verbo debere credere, fed audiebam,tanquam nihil adnbsp;*Qineret,

exemplo ÔC pcriculo moniti, difcite hanc dodln'nam luftificationis, ^^^'^^fbculusoftendit, quôdiufticia non contingat, nifiei, qui créditnbsp;bofiei^ P ftrnguatis inter verbum abfoluentis,amp; veftrum propofitum feu contri*nbsp;rerram. Nam contritio etiam cum fumma perfet^ißnbsp;^fren^'^n,re(pedu iufticiæ, eft infimum quiddam,imô merum nihil, quo neepnbsp;meritumeft agnolcercpeccatum,nbsp;^folüç^°^^®:!'^arc,proculàtuacontritioneauerteoculos, QC in vocemfratrisnbsp;pedore innrere,ne dubitses quin ilia vox fratris, in Sacramento feanbsp;dida ab ipfo Deo Pâtre, Filio amp; Spiritu Sando, ita vt to*nbsp;ab ÇQ quod àudis,non ab eo quod tu facis QC cogitas.

Papa facit, adigit primo ad Contritionem, 2lt; ex contritione poftea verbum effîcaxan non rQuafi promifsio Deinonvaleatperfe,nbsp;D ^^11nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;acceisione noftrorum meritorüm, côtritionum aut ûtisfadionum,

^odrinam ficretinent, vt nos faniora docêtes,tanquam hæreticos dam* cnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;genere fuppliciorum afficiant. Hinc in omnibus bulb's addita eft hçc

^.^^tij^'2^econfîtentibusamp; contritis : Quafi certitudo abfolutionis pendeat ex ^^frituj^^^ontritionis, cum tarnen cor nunquampofsitftatuere, quand© fit fatisnbsp;indulgentias etiam magno auro vendidit Pontificum auaritia, Sed,nbsp;indulgentias iftas, ÔC. potiùs fine vt nobis irati fint Pontifices, quamnbsp;certitudinem verbi,nitamur contritionibus noftris,ficut ipfi doceunbsp;reuelas totius orbispec*nbsp;, morte 6C refurredionetua,expiata ÖC deleta efle. Hanc vocemnbsp;nnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;oritur gaudium, de quo Dauid hic loquitur* Quo modo enim

'^^imus, cum audit tantam diuinæ mifericordiæ eflê magnitudi* largiatur gratiam, fiCnon fpedet infufiieientem contriti*nbsp;firam mifericordiam SC noftram calamitatem confideret.nbsp;^¦Pequiturfiduciailla,vtdicamus,fumbaptizatus, fumpfi corpus prónbsp;vocem ex miniftro vel fratre,qua mihi annunciatanbsp;tib °nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;autem fiducia vincitur mors amp; omnia mala.

liæc pluribus dico, vt iciatis formam remiisionis peccatorum non eflê Mm peropera^

4lt;0 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;»B FIDE rrStïFiCÀ NTK'

per opera, fed per auditum.Canunt quidem ÔC or at hunc Pfàîmiim quotfdi'e in nbsp;nbsp;I

Élis Papiftae, fed nemo eft qui intelb'gat quid fit hoc gaudium, quo pij lætantur lö )omino,ncmpe certa fiducia mifericordiae Dei, amp;(. confeientia non dubitans def^'nbsp;mifsïone peccatorum, Hacc fiducia, feu cognitio, feuauditus ille fi non adfit,nul nbsp;poteft firma haben' confolatio, Nam hoc quoque propria experientia didici, quonbsp;poft vigilias,ftudia,ieiunia, orationes alia durifsima excrcitia, quibus Monadiuînbsp;ego ad mortem vfque me affligebam, tarnen ilia dubitatio relinquebatur in animo» jnbsp;vt cogitaremiQpis feit an Deo haccgrata fint?

Talices igitur vos iuutnes^ fi modo grati fueritis Deo, pro tanto dono, quod ault;î*^ lamßnam ÔC veramrationem,quapcrucnituradiufticiam, vt pofsitis dicercinoOjnbsp;dibus veftris. Si non tantum oraui aut feci, quantum oportebat aut ßtis ent,nbsp;admc f Noncnimaedifico fuperhancarenam. Si non perfedîè contriui, qu*o^jnbsp;meidquoque i Sed hocadmepertinetpropriè, amp; fuper hocaedifico,nbsp;mihi loquitur per fratrem : Ego abfoluo te in nomine amp; merit o Chrifti.nbsp;buracredo eflê vcrum,nec me fallet fides mea. Eft cnim atdificata fupra petru Icnbsp;num fill) Dei,qui mentiri non poteft, eft enim veritas, ÖCe. Ad huncnbsp;fundunturanimiverogaudio, Sdveralxticia Spiritus Sandli, quae tOtaconWnbsp;f ertitudine verbi,feu in auditu.

fidts interdam pgnißcatßdelitatem, Tom. 4* folio i 6. Galat, y» Coni dem inter frudlus Spiritus numeret,palam eft,cum non fidem in Chriftuif»nbsp;litatem feu candorem intelligere. Hine, i. Corinth.ij. ait, charitatemnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;co^'

tc. Qui igitur hanc fidem habet,non eft homo fufpicax,fed fimplicis èCcafldi dis. Qui etiamfi fallitur SC diuei-fum experitur quam credit,tarnen adeo 1^nbsp;libenter hoc condonet. Summa, omnibus credit, non tarnen cOnfidit.nbsp;Vii tute carentes,homines funt fufpicaces,difficiles, mofofi virulenti.nbsp;'dunt neccreduht, nihil ferre poflunt, benediiftaSC faefta aliorum calum^*®nbsp;peruertuntjSC cos à quibus non laudantur,6C magnifiurtt,óderunt. Ideonbsp;le eft eoscharitatem,amicitïam,cöncordiam,paCèth cum hominibusfei'i^^^pj.jfS^^*nbsp;tern ablatis,nihil aliud eft liaecprtefcns vita, quammorfiis 6C dcuoratio»nbsp;go,hoc loco eft, quod alter alteri fidem adhibèt in hïs rebus, quae adnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;j

FideivocMam in lirieareritatemfignifiait. Tóm. 4. fol.78. Galat, cap. aliquis,vt Iudæi,5C hodie quidam fcioli,Fidei vocabulum inEbraeo figui»^nbsp;tatem. Ergo male vrgeri a nobis. Deinde,locum ex capite if. Gencf.nbsp;corporali,fcihcet,depromrfsionepofteritatis. Ideo male cumnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;rtf»

ad fidem in Chriftum,fed fimplicitcr intclligcndum efle de fide Abrah^gt; t bat fe iuxta promifsiortèm Dei habiturum Semen. Atque hincnbsp;allegationes 6C probationes Pauli nihil concludere. Simili modonbsp;pofîùnrlocum,quem Paulus infra ex Habacuccitat, qui loquiturnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, )(

fionis implcndae,nondefidetantiiminChriftum,dequaPauluseum2 liter quoque torumti. caput ad Ebræos defideSCexemplis fidei. * ,nbsp;riofi Spiritus, in his rebus laudem SC perfuafionem fapientiaeac dolt;ftri^ nbsp;vbi maxime non deberent. Sed breuiter refpondeamus propter fimp*^nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.

Ad primam fie rcfpondeo. Fi'dem mihilalxud cfle,quàm ventatefn cordis, liôç cogitationê cordi's de Dco. Ret^è aût deDeo cogiïat ÔC ientit Solafides^nbsp;3ut autem homo redîè de Deo cogitat,quando credit ipfius verbo«Cttmnbsp;ia(nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;verbum,Deum ex ratione fiia i netïri,ÔC ei credere vult:Non habet veri*

de DeOjideo neep redè de Deo cogitare, neque iudkare poteft, vt Monachas j^^iinaginatur fuum cucullum,rafuram dC v'ota,placere Deo,illacp acceptare cam/nbsp;i donare fibi gratiam ÔC vi'tam çternam,non habet veram ,kd mendaeem 6Cnbsp;fcif^°S'i^3ïionem de Deo.Igïtur veritas eiî ipfà fides,quae relt;4è de Dco iudicatanbsp;noftra opera ÔC lufticias nonrefjaiciat, cum fimusimmundï, (cdnbsp;ifirnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;mifererijtios refpicere,acceptareiiuftificare S)C faluare, fi credamusi

fit vt efièt propiciatto pro peccati's totius mundi.Illa vera eft cogi* aliud,quamipla fides. Mca rationcnonpoflum appre*nbsp;ftatuere,me in gratiam recipi'ptopter Chrifium, fed audio holt;nbsp;^dati per Euangelium,amp;fide apprehendo.

**^^4 fi nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Paulumrcdlè citarclocutncx cap.i^.Gc-»

T nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^2m in Omni fide debet ineflê fiducia miiêricordiae erga

fidemremifsionis peccatorum propter Chriftum* ^en 'quot;^P^Psibile eft confeientiam expetftare aliquid à Deo, nifi primum ftatuat fibinbsp;propter Chriftum. Ideo omnes promiftiones referendae (untnbsp;Chrifto Gencfj. Semen mulieris coteret,6Cc. Ita ctiam Prophe*nbsp;innbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;expofiierunt, Hine fides Patrum in vetcri TeftamentO èc noftra

eademcft,licet alia atepaliaexterna obieda accédant* Id quod Petrus 'iof^ j^^ft3tur,cum ait:Netp nos,neque Patres noftri,amp;^c. fed per gratiam Domininbsp;ftnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ûluari,quemadmodum Sc ipfi* Et Paulus i.Cor.io.Pa-

ftijj Jfii oiunes bibcrunt de fpirituali,confequente eos, petra*Petra aût erat Chri-^^riftus ipfe,Iohan.8. de Abraham,cum ait : Abraham exultauit vt viderct gauifus eft* Hacrebat tarnen fides Patrum in Chrifto venture,nbsp;exliibito» Abraham fuo tempore iuftificatus eft,Fide futurinbsp;exhibiti ôC præfèntis.ficut fuprà dixi dénbsp;Admonitus vero à Petro*,nbsp;iam venifle,SCc. Itacp diuerfa tempora non mutantfide,Spiritum ßn*nbsp;Eadem enim femper voluntas ÔC cogitatio fuit,eft ÖC erit,de Chrifto, innbsp;dC futuris filfis. Sic amp; nos æquè habemus futurum Chriftum,Sdnbsp;euin,ac Patres veteris Teftamenti* Expedamus énim eum,irt extreme»nbsp;cum gloria, adiudicandum viuosSCmortuos, quem iameredifnuänbsp;noftram, Ideo neminem offendit ifta allegatlo Pauli,nifi inlullbsnbsp;nullo modo licet ad futurum Chriftum redire, nifi quatenus fitnbsp;t ^fpedamuseumredemptoiem, quinosliberaturusfitabomnib.magt;nbsp;0 ffChriftum nondum reuelatum, fed adhuc reucgt;nbsp;h ^niQnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;itanegaremusChriftum 06 omniaeius beneficia, negaremus

%(ljj ^^^^um,ÖCmendacemfaceremusDeum, SCipfo fado teftaremur,eunt 4nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;quod pollicitus eft,vt ludæi faciunt.

dixi,Paulus locum ex Gcnefi, qui de fide Abrahac loquitur, de fix Quia omnes practeritaepromifsiones inclufæ fuerunt in Chriftuntnbsp;il^finbsp;nbsp;nbsp;nbsp;vtritp cum Abraham 6C alfi Patres,tum nos fide in Chriftum iuftifigt;

^^^^^Eiturum,nosinpracfentem. Difputamusenimnunc de natura 6^ lt;h'nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;vtrobique eadem eft,fiuc Chriftus venerit,fiue venturus

¦go eft Paulum oftendere,quod lex non iuftificet,fed fola fides, fiue illa fif ruin,fiue inprgfentem Cliriftuin»Eft SC hodie Chriftus ahjspta^fens,alijsfu*nbsp;Mm q tuxus.Ciegt;

Hi fi audiunt Euangeh'um ÔC credunt,fit ipfis præfens,i«ftificat QC faluat eos»

Tom.4.Ienenffot44.Galat.cap.x. Fides eft quacdam cérta fiducia fîrmus aflènfus,quo Chriftus apprchcnditur, Eodem T om.fol.Sop.IoeLcap*?'*^nbsp;lt;ft certafiducia,quaftatuimus Deumpcr Chriftum placatum,amp; condonar^nbsp;peccata,6C adoptareno? mfilios ÔC hæredes vi:æ æternæ, Hancfidemnbsp;prorfus neiciant ( credere eriim eis aliud nihil fignificat, quàm profelsionem*^nbsp;ticiam hiftoriæ ) quo modo inuocare nomen Domini poflùntf

EodemTom.fol.uP, Galat, cap.j» Fides eft pertinacifsimus intufus, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;;

aipicit praeter Chriftum vidlorem peccati di. mortis, largitorem iufticiae, Vitac acternae. Hinc Paulus in Epiftolis fuis ferè in fingults verfibus proponitnbsp;culcat lefum Chriftum,proponit autem per verbum. Neque enim aliter fnbsp;prehendi,quàm fide in verbum.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;f

Hoc pulcherrimè fignificatum eft Serpente aenco,qui eft figura Chrifti» morfu ignitorum ierpentumin deferto percuflôs, Mofes nihil iubebatfeccrCj4^(jnbsp;immotis oculis alpicere ierpentem ilium acneum. Qjji hoc faciebant, iblo iH*^nbsp;afpetftu ferpentiSjfanabantur, Ali] contra,qui nonaudiebant v ocen. .Mofi,2^Pnbsp;tesfua vulnera,non ferpentem,moriebantur. Sic,fi debeo confolationcmnbsp;mine conftientiç vel agonemortis cocipere,oportet me plané nihil aliud prÇnbsp;cum Chriftum fide apprehendere,amp; dicere: Ego credô in lefum Chriftumnbsp;pro me paflùm,crucifixum,mortuum,ôifc. fh cuius vulneribus amp; morte,vid^P y/nbsp;catum meum,ô^ in eius refiirreôione, vieftoriam peccati,mortis ÔC Diaboli-If^^ly/nbsp;fticiam ÔC vitam aeternam. Praeter hune nihil audio nec video. Ea eft verafides^ gnbsp;fti in Chriftum,per quam mêbrafimus corporis eius, de carne QC o£sib,eiüsgt; yinbsp;in ipib viuimus,mouemur {umus.Ideo vana amp; impia eft fanaticorum ho^ t,'}nbsp;fpeculatio de fide,qui fomniant Chriftum fpiritualiter, hoc eft, fpeculatiueifl|jj,ynbsp;eftè,realiter veto in clis. Oportet Chriftu ÔC fidem omnino coniungi,oport^^nbsp;pliciter nos in clo verfari,^ Chriftum eflè,viuere 8C operariin nobis.Viui^.nbsp;ÔC operatur in nobis non (Î3eculatiuè,fed realiter,praefentiftimè QC efficacifsn^^*

CLVOTTVPLEX S 1 T FIDE S. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.

T om. 1 len.fol, ytx. De votis Monafticis. Sophiftae multiplicem fidê ncralem,(pecialem,acquifitam,infufam,informë,formatam, catholicâ,nbsp;implicitam QC explicitam,hoc eft, confufifsimam Babylonê errorum ÔC opin*^^

T om.i.Ien.fol,py.In difput.de votis.Omne quod non eft ex fide,peccat^^/ a. Hoc verbum,de fide ilia vnica iuftificante,dicitur.}. Fides informis, icqtiiii^^^,nbsp;neralis,ÔC quam docêt proftibula Papac,fbmniû eft.4. De qua nihil in

EodemT om.fol.5j8. in difputat.de Fide. Arbitramur hominem Fides hic vera,amp; donum illud Spiritus Sanefti intelligi debet, z. Si Paulus denbsp;quifitalèu hiftorica loquiintelligiturjin vanum totus laborat.j.Nam amp;Soph» .hjnbsp;rerum iftarum nihil intelligunt, tarnen fatentur fidem iftam non iùftificare.4d*nbsp;cent nelt;pinfulàmS.S.fidemiuftificare,nifi formata fit charitate. t}. Hoc enimP (J 1nbsp;aflêruntjfidê infuiâm poflèftarecum peccato mortah,amp;: damnari. iJ.Sequiturlj^^yt 1nbsp;Pauls de haefide intelligas, ipfum de ociofo aut fabulofo Chrifto praedicare. lnbsp;Chriftus nihil plus adeft vel prodeft talib.credentib.i^ ipfis Daemonib.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;I

Cûm verb Paulus prolixe tribuit luftificationê fidei,neccflè eft ipium de iftis* nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;|

Cvt ficdica)acquifita,infufa,informi,formata,explicita, implicita, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;3^-* |

nihil dicere. 9. Qiiin Sgt;C Daemonibus ôi. peftimis hominibus concedunt hanc quifitam.to.Oportet igitur,de aliafide quadâ eum loqui, qug fadat

»E- F IDE IVST IJf lCftNTB. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;4t3!i

légétti. II ? Er quæ nos notf finàt fimflês eile -8cli nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;hominibus defcendentiban infernum,fcd fi'miles faciat fancflis An*

**^æceftautem fides apprehenßua/vt ftnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;proiuftfcia nöftrarefurgentiS«gt;

ftàs nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tantum audiat rcs à ludacis ÓC Pilato,in Chrifto crucifigendo,gé

jVcl de refurgête narratas, i4..Sed quæ intelligat charitatem Dei Pâtris per Chri* I^i3pro tuis peccatis tradirum,te redimere QC laluare volentem. i$. Hanc fidê Pau-atVfnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ûndus,ad vocem Euangelïj, in cordibus audiêtium do*

«U, PHæceftillafides,quæverèinfuûdicidebet,necviribusnôftrisac*. ^^^^3cquifi'ta)poteft. i7.Fidesacquifita,feuSophiftarum,infufa,deChrûnbsp;^dtnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;filium Dei pafRim refufcitatum,atlt;p hîc definit, i8, Sed vera fides

Pec . nbsp;nbsp;nbsp;quidem filium Dei paflum refiifcitatum fed hoc totum pro me,pró

^^^tisnieis,dequocertusfum, 19. Eftenim pro totiusmundi peccatis hiortuus, ^*^8°nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;prô meis

F^desacquifita,habetfinemfeuvfum pafsionis vfum pafsionis Chrifti,vi*nbsp;^çj.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;2», Fides acquifita flat, vélut piger manumfùbaicellaabicondêns

PïQ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;vera,extenfis brachtjs ampleditur læta filium Deij

dicif.Dileftusmeusmihi6Cegoilli.ExemplumhuiusPair* balatas de ièipfo præftat, dicens : Qui dilexit me, QC tradidit iemetipfiim prónbsp;^gïur illud pro me,fcu pro nobis,fi creditur,facit iftam veram fidem,0? fe^nbsp;omni alia fide,quæ rcs tantum geftas audit,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Hæc eft fides,quæ fola nos

I ^tjfine lege QC operibus,per mifcricordiam Dei in Chrifto exhibitam, difputat, de Fide, 4. Sophiftæ docent fideirtnbsp;eQy ^ni ftare cum peccato mortali, amp; de remifsione peccatorum dubitare, quodnbsp;Hiçj^^^htiftumnegate, $» Sequitur,fidemhancinformemnon elle ex fide, fednbsp;incredulitatem contra Chriftum, lt;J, Qiiin figmentum ÔC ïdôlum vanißnbsp;oórdis illorum, qui nefciunt quid loquuntur, aut de quibus affirmant,

^ati f ® äutcm diuina,nôn accipitur corde vano,incredulo Si idôlatrico,cùm effi* eftpromifsio*nbsp;^ojiii ^'.Poflèaccipifeucredifideinformi, 9. Nec eft opus hôminis^ fed fpiritusnbsp;nnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ChriftirFides autem informis eft cogitatio feu imaginatio hominis, id

hjh IO, Infufa fides fi'militer eft merum fomniurrj, amp; nihil in rcrumna* vocabulum plané fi{fticium,ficut Chymera amp;: Hircoccruus, «, Fntftra

Ho^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;informem charitate fieri formatam,0^ fic iuftificare, 12, Charitas cnim

PotijL j'^^^^hmultd minus informât idwlum,mendacium,figmentum hominis,fed ^anïanbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Quid eft aliud dicere, charitas informât fidem informcm,quam

Men J nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Extra Sy nagogam

'æfimtiftçbarbaræSophiftarumvoces,fidcsinformis, formata, gratia gra* lt;^hnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;«y. Sunt enim fumptæ ex Philofophia rationis, quæ non poteft eà

^ih .^®^^*^^dere,quæfùntChrifti6C Spiritus cius, i^. Imô verôfuntprOphangVô* ^ellnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;veritas Chriftianà, amp; nec à docente nec audiente

^ÂPOffunt, 17. De rebuS facris loquendum éft,fânis fàcris fobrns, Spiritus feriptura traditis, 18. Ne contingatjficut contigit nobis Magifteriónbsp;ftnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Nehem, 13, loquebanturiuxta linguas populi ÔC populi, 19. Pro^

informis non fuit,cum Danielinter leones illæfus viuebat,ficut didturt *® Fides informis non fuit Sufannæ fides,de qua fcribitur»nbsp;Dauid proftrauit Goliath futilinbsp;COm. ^orcdulacogitationc,qualis eft fides informis, zz, Fidcs vera eft fubftantianbsp;gt;idcft,firmaô^ certafiduda, inDeumpromifsoremmifèricordiæôCaüxilîj#nbsp;Mm iijnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Fides

Z?. Fides vere iaformis fuit Petri,quando Chriftus ad cum dixit:Rîodicæfidci')^^ redubitafti f 24. Qiiin illa fides Petri feu dubitatio, improportionabilitern*nbsp;quiddam erat,quam fides informis.nbsp;nbsp;nbsp;Illa vocatur modica fides, haecveroeßP^

catum incredulitas,amp;: tota cordis humani impietas* nbsp;nbsp;nbsp;Summa,fruftra

Tom.4Jcnenf.fol.88.cap.3. luftus exfide viuif. Sopliiftac,vt paratifuntad^^^ dendumfcripturaSjhunclocumficcauillantur. luftus viuit exfide, fcilicercffi^ nbsp;opérante vel formata charitate,fi verô eft fides informis non iuftificat.HancglOç^^nbsp;tpfi finxerunt, eacp vim faciunt Prophetae verbis. Si fidem formatam vocarefltnbsp;ram amp; Tfieologicam,vel vt Paulus,««'w^rcKetT^jw^quam Deus fide vocat,nihiloic®^|^nbsp;deret hæc ipforu glofla:Tune enim fides non diftingucretur contra chantate,v^^jnbsp;opinionem fidei,quomodo amp;^nos diftinguimus interfidem fiftam SC veram.nbsp;eft,qux audit de Deo, Chrifto,amp; omnibus myfterijs incarnationis Sgt;i. ledemP^nbsp;nis,éd apprehenditillas res auditas,amp; pulcherrimè de eis nouit loqui, ÓCnbsp;ra opinio Sé inanis auditus manet,qui tantum relinquit bombum in cordenbsp;gclio,de quo multa garrit,reuera tarnen fides non eft, quia non renouât neciinbsp;rat cor,nongeneratnouum hominem, fed relinquit cum in priorifuanbsp;eonueriatione. Eftquehaecfidesvaldeperniciofa,quamfatiusefletnonhaber^'nbsp;Philofophus moralis me lioreft tali hypocrita,qui hanc fidem habet,

Itaque fi formatam fidem,diftinguerent contra falfam feu fitftam fidem, rne offenderet ifta illorum diftindïio, fed ipfi loquuntur de fide formatanbsp;faciuntque duplicem fidem,Informem ÔC formatam. Hanc peftilentißimam jjjtnbsp;tanicam glofläm,non pofliim non vehementer deteftari. QiiarnuiSjinquim^^nbsp;fides infuiä,quae donum Spiritus Sanefti eft, 6Ó acquifita, quam nos ipfinbsp;bismultis aiftionibus, credendi, tarnen vtraque eft informis Slt; formaturch^^j^^jj,nbsp;Sic fides fine charitate vt ipfi fomniant, eft quafi pidluraóóresipeciofainm^^^jjj'nbsp;quæ tum primùm cernitur,cùm lux,id eft,charitas acceflèrit, Atque hocti'nbsp;1 lias eft forma fidei,ÔÔ fides pura materia charitatis. Hoc præferre eftnbsp;dei,amp;:tribuereiufticiamnonfidei,ièd charitati. Quia propter quod vnum^nbsp;eft tale,amp;^ipfummagis, Itat^cùmnontribuuntiufticiam fidei,nifi propter^nbsp;tcm,fidei nihil omnino tribuunt.

Deinde dicunt euerfores Euangeltj Chrifti,fidem etiam infuiam, cipitur audiendo,aut vlla alia operatióe acquiritur, led quam Spiritus Santy fjfiynbsp;in homine,ftare in peccato mortali,eamep pefsimos homines pofte habere. W*quot; . nbsp;la fit,ociofamamp;^mutilcmefte,etiamfimirabilia facial. Ita fidei fuumnbsp;ius auferunt tribuunt charitati vt fides prorfus nihil valeat, nifi acceflet^^nbsp;id eftjCharitas. Ergo iuxta hoc pcftilens figmentum Sophiftarum, fidcsnbsp;virtus,erit quoddam informe chaos,nullius operis,efficaciæ vitacjfedtao*^nbsp;fiua materia. Ifta omnia blaiphema in Deum QC Satanica ftint, quae ptorW®^, rjjjiJnbsp;rant QC euertunt fidei dodlrinam à Chrifto mcdiatore,SCa fide appréhendainbsp;retrahunt. Namficharitaseft formafidei, vt ipfi nugantur, ftatim coglt;gt;inbsp;ipiam charitatem eftê principalem ÔC maximam partem Chrffian^rÆÂXnbsp;amitto Chnftum,ianguinem, vulnera,0iS omnia beneficia eius, ÔCnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i

At Sandus Spiritus,qui dat omnibus os ÔC linguam,nouit etiam potuiftèt dice-rCjVt Sophiftæimpie nugantur, luftus ex fide formata vin*nbsp;fulto omifithoc, amp;fimpliciterdixit, luftus exfide viuit, Abeantigitur^^^j|jjjd

DE. FIDE I VST IF I CANTE.- - nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;415

taalam cmtem, cum fua impia ÔC peftilente glofla. Nos volumus rctincfe extol* fidem, quamDeusfidem vocauitj ideft,veram ÔCcertamfidem, quænonnbsp;Qnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nec de diuinis promifsionibus, nee de remifsione peccatorum per

¦«lunijVttutilecuri manere pofsimus in obie(5lo,Chrifto, amp; retinere in oculis languinem Mcdiatoris QC omnia ipfius beneficia» Sola au tern fidesnbsp;^PPf^ficndir.eft vnicum medium, vt ilia è confpedu non finamusnbsp;auferru

J04. In Mathæ.Cap.p. Vfitatum dictum eft: Parutilos bap* habent.Hocfobrièeft intelligendum. Fidenbsp;tüs Ç *1^nbsp;nbsp;nbsp;orante ex fide Ecclefia, datur paruulis fides propria. SiCut hîc, oran

ft Iiominibus iftis,datur paralytico lanitas,quam non habebat.Quia oratio {»ej-p oninipotens, ficutChriftus dicit, credenti omnia pofsibilia, licetnon ièm*nbsp;Pofe adèflê,quæ petimus in fide, tarnen eerto Iuntimpetrata,0dfuotem-Pparebunt.

°' -Ienenffol.J2j. Galat. Cap.4. Videmus quanta fit adhucinfirmitasFi* iiQnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;certo poflemus ftatuerCjhos efle in gratia,nobis peccata efle remiF

Ipnfium Chrifti, nos efle filios Dei, turn profedtdlætiacDeo grati P0 hoc inenarrabili dono. Quia verôfêntimus contrarios motus, timo*nbsp;tojipç.^^hitationem, trifticiam, Ideo non audemus hoc certo ftatuere, Imonbsp;^^æat magnam præfumptionem ac fuperbiam efle, hanc gloriam fibinbsp;'^Per*^^'nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;demum rede intelligitur, cum ad vfum transfertur,fine

'^^^Iflnifque afluefaciat fe, quod certo ftatuat fe efle in gratia, amp; perlbgt; pUcere cum operibus. Si autem fentit fe dubitare, exerceat fidem, ôd lu*nbsp;Inbitationcm, ac nitatur ad certitudinem,vt dicere pofsit, fcio me ac*nbsp;Ï^Ui^ f 5^3 Spiritum Sandum habere, non propter meam dignitatem autmeri*nbsp; ^P°ptcr Chriftum, qui propternosfubiecitfelegiSCtulitpeccatamundi,nbsp;^^§0 credo,fi ego peccator fum, Sc erro,ipfe iuflus eft,errare non pot eft.

Fideproficiente hîc docet. Et ^^¦garitam non efle incognitam, led auditam, quod Hi: pretiofa. Ideonbsp;''^lut cognita, QC pietitur plene pofsideri, quç incepta eft nofei: Nam iftenbsp;innbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Margaritam querar. Supra, ille agricola aliud quç

f obf nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;meritis accepir. Hie mercator vnum hoc fpedat, vt cogni*

enim vita Chriftiana, vt qui coepcrir videatur fibi nihil habere, ^(pç - pergit vt apprehendat. Vnde Paulus,non arbitror me apprehen*nbsp; flnçrctrô font, ad ca que priera font me extendo,nbsp;nihil perniciofius eft,hömini fideli, quam ifta prgfumptio,quafi ap*nbsp;opus quçrendi non fit. Hine enim multi retro labuntur, ÔC mareeFnbsp;ignauia.

^^fiif'^^^hardus quoque dicit. Stare in via Dei eft retrogredi, Quare,qui p ^^*fi'^nus,hoc reftat, vt cogitet fe nondum efleChriftianum fod quçrere,nbsp;. hriftianus. Vtcum Paulo poisit gloriari. Non fom,fed cupio efle : Et,quot-P^fedifomus, in hac régula maneamus. .Chriftianus enim non eft in fadonbsp;Mm iitj fed in

fed in fieri. Dicitur cnim ad cum, Peti'tc,lt;pKerite,pulfate. Non dicitur,habefiv^_ niftis, intraftis, fed, petite, quajrite, Sia Igiturqui Chriftianuseft,noneft^'^j^nbsp;nus,hoceft,quifeputatfaduni Chriftianum, cum fit tantum fiendusnbsp;illenihil eft: Tendimusenimincûelum,nondumfûmusinclo. Etficutnunqnbsp;Veniet in clum,qui putat fe iam efle in Goelo,ita iam eft in coelo qui tendit innbsp;turn. Quia Deus reputat cum quafi iam fit in coelo. Summa,proficiendum eitgt;nbsp;ftandum Si. fecure ftertendum. Homo noftcrvetus debet dedie in diem, (vt*nbsp;lus ) renöuari. Veh illi qui iam totus renouatus eft » id eft, qui putat fenbsp;turnîllleabfquèdubionondumooepitrenouarinec vnquam guftauit,nbsp;Chriftianum. Namquicoepit, illenonputatfeefleChriftianum, fed valdccup^^^nbsp;jSeri Chriftianum.Et quo magis proficit,hoc magis cupit fieri,amp; minusnbsp;Adeo funt opera regni huius mirabilia. Qpi ftat ait Paulus,vidcat nc eadat, btnbsp;rum, Qpi exiftimatfe »liquid eflè, cum nihil fit,ipfefeducitfcjæc.

Tom.4.Iencnf foI.«7.Galat:Capî4.Satisteftaturinfirmitas fîC ludïacarni^ fpiritu in fandis, quam imbecillis adhuc fit fides in ipfis. Perfeda enimfides»*^^^

afferret perfetftum contemptum SC faftidium pracfentis vitae. Si concipere ftatuere poflemus,Deum eflè patrem noftrum, ac nos eflèfilios amp;:haeredesi'P^.j^nbsp;prôfedîü vilefteret nobis mundus,cum omni fua gloria,iufticia, iapientia,po^^.^(inbsp;cum omnibus regfis coronis, opibus, voluptatibus, ÔCc. Non fic eflemusnbsp;pro vilt;ftu,non fic adhæreremus corde corporalibus rebus, acillis prjcfentibn^nbsp;deremus,ablatis abijeeremus animS,ac deiperaremus, fed omnia fièrent à nobi^ j^nbsp;ma charitatCjhumilitate, patientia, ( Ifta haeretici quidem ia(ftant,fed reuera,n^*^nbsp;crudelius,nihil magis fuperbumfiCimpatiens illis)Nunccontrariumfi'tdnob*^,pnbsp;cnim adhuc fortis,fides autem imbecillis, SC fpiritus infirmus eft. Ideo rede ai^nbsp;lus,nos tantum primitias Spiritus in hac vita haberc,illic habituros décimas.

¦ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;VNDE sit FI des.

Tom.4,Icnenf:fol.24.Galat.Cap.x.Pefpetu0 inculcamus,cognitioneinbn amp;:fidem,non eflè rem aut opus humanum, fed fimplicitcr donum Dei,nbsp;ita conferuat fidem in nobis. Sicut autem per verbum ibidem primum donat, i^/nbsp;inceps per verbum,exercer, äuget, confirmât SC pcrficit earn. Itatp fummus nbsp;tusamp;f/àbbatumfàbbatorumeft,exercerefèfèadpietatem,tralt;ftareôifaudirev^nbsp;Econtrâ nihil periculofius eft,quàm faftidium verbi. Q|ii ergo fic frigcf, 9^*^nbsp;fe apprehéndiflèjôC incipit paulâtim faftidire verbum, ille iam Chriftum SCnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;jp

liumamifit,ÔChoc, quod putat fènoflè, tantum fpeculatiuèàpprehcndit, biH mills viro, vt lacobus ait,confideranti faciem in fpeculo,qui abiens,ftatim obi*nbsp;turquâlisfucrit. Talefcpfiunt tandem fanatici acnugaces fpiritus.

Tom. j. Ienenffol.82. In Deut. Cap.i. Scias fidem eflè opus non liberial fedgratiæDeifolius.

EtTom.j.Ienenffol.428.Iefài*Cap.r3. Nifi Spiritus Sandus corda huieverbo aflèntiri nemopoteft. Aflèntimur autem, cùmapprehendimnspinbsp;fionem, quod in Semine illius fit benedidio Gentium.

Tom.1 Jenenf fol.$j9.In difjjut.Defide. Omnium quidem cftaudiwsl èutferiptum eft, ïnomnemterram exiuitfonuseorum. Sednonomm'm^^ 1nbsp;ifta,ficut feriptum eft, Quis credidit auditui noftrofnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;r -

Item.Tom.;.Ienenffol.44d.Ieûi.Cap.lt;Ji. Chriftianusnonfitjfêdnafa^^J paratur humanis viribus, fed plantatur manu diuina. Chriftus enimhortul nbsp;Sc Chrtftiani funt opera merç gratip,qui per verbum eradicanturexhortom .nbsp;transferuntur de mundo in aliam vitam*nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;p Ë

£)E riÖE IVSTlïlCÀNtB» nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;4»^

I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DEOBiBCTÓ FIDEi.

fli nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Galat. Cap.i. Verum Euangeliüin eft, quod opéraàuC

**tas,nonfint ornatusfcuperfcótio fidei, Sed quodFides per Ie eft donum Dei, ^pus diuinum in corde, quod ideo iuftificat, quia apprehendit ipfiim Chnftumnbsp;'^atorem. Ratio Humana obietQum habet legem,hóe feci, hoc non feci. Fides autcnbsp;I p?^^°^P'opnofuoofficioeft,nullumprorfusaliudobiedlumhabèt,quàmlefuninbsp;Inbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Dei,traditumpropeccatis totius mudi.Nonfèfpicitcharitatem,n5

ll^^^^^^^dfecif Quid pcccauir'quidmeruifSed quid fecit Chriftust'quid ille meruitf' * Veritas Euangelij dicit:Redemit te à peccato, Diabolo, morte acterna. Agnofcitnbsp;sturpidçjnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Iefii Chrifto, habere rèmifsionem peccatorum óó vi*

iiö Oil* hocobieéîo excidit, non habet veramfidem, fed fucumfiCopi* vertit oculos « promifsioneadlegem, quæpeftérrefaeitamp;inde/peragt;nbsp;'^madigit.

'^crb nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;docuerünt de fide iuftificantc, fi fit cliaritate formata,merà

Otn nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;portènta funt.Ea enim fides,quæ apprehenditChriftumfilium Dei amp; eo

' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;includit charitatem,iuftificar.Nain fidem,fi certa ÔC firma eflê debet,

oportet, quàm lolum Chriftum,nelt;p alia rc, in lu(fta,ÔC terroribus poteft,quàm ifto vhione.Qiiare qui Chriitû fide appreheditjquan-»nbsp;^ole peccatorum grauetur, tarnen glofiaripoteft ie iuftS

9uajj^^!*§^nt,idco abijciût gemmam Chriftum,ô6 in locum eius,repon0r charitatê, ^^unt gemmam eflê, Cùm autem ignorent quid Fides fit, impofsibile eft eoanbsp;poflùnt earn docere alios.Qiiod autem habent fomniun»nbsp;® Oratio naturalis, nonfides eft.

J ÔE FORMA SEV P R O P it I Ê t A T I B V S FIDEt conftatfide cordis amp; imputatione Dei. To. 4. Icnenfi fot^fnbsp;¦^putatû eft illi ad iufticiâ.Genf,i . Hanc partitulâ no fruftrà addit,

S^dem iufticia formalis ÔC tarnen non eft fatis.Quiapoftfidem haerent ad* ^^^dçj^'^^'æP^^cati in carne. Sacrificium illud fi'dei coepit in Abraham,led in mortenbsp;P^fiîqt p^^êmmatur, Ideo^ neceflê eft accedere alteram partem iufticiç, qug earnnbsp;^^^ctimputationem diuinam.Fidcs non datDeo formaliter ßtis, quia eftnbsp;K 'litnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;vix fcintilla fidei eft in nobis,que incipit Deo tribuere diuinitatem.

n ^ocepimus, nondum décimas. Deinde ratio tota non occiditur irt apparet:Quia in nobis reliqua eft adhucconcupifcentia,ira,im*nbsp;1nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;frucftus carnis ac infidelitatis.Item perfetftiores etiam fantfti, non ha*

perpetuum gaudiumin Dec», lêd varieaffedifunt, iam triftes, lam ^opHetis ÔC Apoftolis fcriptura teftatur, iêd talia errata non imputanturnbsp;Chriftum,alioquinemo faluus fieret. Cortcludimus ergo ex hisnbsp;iputatum eft illi ad iufticiâ,Iufticiam quidé incipere per fidem ac per eSnbsp;fpiritus, fed quia Fides infirma eft, cam non pcrfici fine imputanbsp;;Vqnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;iufticiam incipit,imputatio perficit vfcp ad diem Chrifti.Dil*

^ophift^ de imputatione,cùm de acccptatione operis loquuntur,fed extra 1^*^^P:iiiam,quia earn trahunt tantùm ad opera. Non confiderant immûdi*nbsp;ç h *^'^^^^^5p^fl:cscordis,Incrcdulitatcm,dubitationem,contemtum6Codiutrtnbsp;bcftig, fontes Ôi: caufg funt omnium malorum. Sola externa Sdnbsp;iniufticias,quçriuulifunt, proccdcntes ex illis fontibus, confide*nbsp;tnbuunt acceptationcm operibus, Quod videlicet Deus, accepter operanbsp;'dem ex debito,fed ex congrue. Contra nos exclufis omnibus operibus,rem inbsp;gerimus

DE FIDE IVSTIFICANTE, genmus cum capitibus huius beftiaejquae vocatur Ratio, quæ eft forts omttiinj )nbsp;lorum. Qirta ratio rtort timet, non diligit Deum, nom conHdit Deo, fed iècure conbsp;temniteum, rtequemirtisrtecppromißionibuseiusmouetur, non delecflaturip**nbsp;verbis amp; faóis,(ed contraDeum murmurât, irafeitur ei, iudicat QC odit DeSjn*nbsp;tna,irtimicaeftDei,Roman;8.rtOrttribuens ci gloriam, Hac pefte(ratione)oc^**nbsp;hileflèntexterrtàôècrailapeccata.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, |

Quare,primum omnium hoc agendum eft, vt per fidem occidamus nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;|

tatem,contemptum,odiumDei,murmurationem contra indicium,iram,omngt;^ ba amp; fada Dei:Tum occidimus rationem.Necp enim alia re poteft occidi,quannbsp;fidem,quæcredensDeo tribuit illigloriam,nonobftante quodloquatur,quaï^nbsp;nbsp;nbsp;gt;

ni ftulta,abfurda ÓC impoftibilia videntur, ncque obftante quodie depingaty^, aliter quam ratio vel iudicare vel caperepofsit, nempefic. Non propternbsp;tionem legis, opera,aut mérita tua, fed propter fidem in lefum Chriftum filiutnbsp;genitum meû,natum, paflùm, crucifixum ÔC mortuum pro peccatis tuis, accepnbsp;amp;pronunciabo teiuftum. Et quod reliquum inteeft peccati, non imput^v ^jjsnbsp;Nifi igitur ratio madetur,amp;vniuerfæreligiones SC cultus fubclo abnbsp;excogirati,adparandam iufticiam coram Deo,damnentur, iufticia Fideinon^nbsp;locum.Hoc audiens rati o,ftatim offenditur,infanit ÔÔ oftendit inimicitiamnbsp;uerfus Deum,dicens. Ergobona opera nihil funt f Ergo fruftra laboraui SiiP^^nbsp;podus diei ÔC gftum f Hine ille tumultus gctiû populoru,Regum ÔC princPynbsp;uerfus Dominum Chriftum eins. Mundus non vult neque poteft ferr^jnbsp;tiam, iufticiam,religiones ÔC cultus fuos,argui ÔC damnari. Papa cum fuisnbsp;videri errafft,multo minus patitur fe damnari,8lt;c.

Diftant igiturftudiofifacrarum literarum ex hoc dido, crediditAbr3h^^0iz ÔC imputatum eft illi ad iufticiam,Chriftianam iufticiam propriè ac defertcnbsp;re ,Qiiod fitfiducia in filium Dci,feu fiducia cordis per Chriftum in Deuiu-aàdant hanc particulam tanquam differentiam: Quae fiduda imputatur adnbsp;propter Chriftum, NamCvt dixi)iftaduo, perficiunt iufticiam ChriftianaiU|r^0(jknbsp;fides in corde,qug eft donum diuinitus datu,0!^ formaliter credit in ChriftÖ.P^.j}ii,nbsp;quod Deus reputatiftamimperfedâ fidem ad iuftidam perfeda,nbsp;in quern coepi credere. Propter hanc fidem in Chriftum,non videt Deus dupnbsp;nem de voluntate eius erga me, diflfidentiam, trifticiam fpiritus, amp; alianbsp;adhuc habeo.Donec enim viuo in carne, vere peccatum eft in me,Qiiia vet® * nbsp;braalarûChrifti, velutpullusfubalis galling, protegor, 2lt; recurusago(ijigt;^^^'j^cigt;^nbsp;cozlo remifsionis peccatorum, quodfupra me obdudum eft, tegit £C codoo^ nbsp;reliquum peccati in me,hoc eft, propter fidem,qua cccpi apprehendereChnnbsp;putat iufticiam imperfedam pro iufticia perfeda, peccatum pro non Pnbsp;quod tarnen vere peccatum eft.

Sic viuimus fub velamine carnisChrifti,qui eft columna noftra,nubis ignis per nodem,ne Deus videat peccatum noftrum. Et quanquam nosnbsp;mus, Scpropter illud terroresconfeientiae ftntiamus, tarnen récurrentes anbsp;mediatorem SC propitiatorem noftrum,per que confummati fumus,fcruany^ppjd; inbsp;enim v t funt omnia,ita per eundem habemus omnia,qui 6C omnia innbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;1

tfoc nobis credentibus, conniuet Deus ad reliquias peccati,in carne no* hçrêtes, SC vult efft tedas quafi nullae efftnt.Quia inquit, credis in filiunbsp;habes peccata,tamê debent efftremiflâ, donee ab ipfi's penitus abfoluarisp

Locum hunc de Iufticia Chriftiana, quern Sophiftæ non intelliguntj n gere poflunt, Chriftianifumma diligentia diftant intelligere, Nonaut^^jjJtó^nbsp;le femel hunc pofte perdifcere.Qiiare opera dent, vt Paulum fgpeSCnbsp;ü'a legant,relegant, SC prima cumpoftremis, imo Paulum totû cum

DE FIDE I VS TIFI CA NTS. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;415I

tüminueniêtïcm fie (é habere,quod iftis duob. conftat luftieia Chriftiana, Eide,quç glûriam tribuit Deo, amp; imputatióeDei.Fides enim,vt dixi,infirma eft,ideo oportetnbsp;mputationem Dei accedere,quodDeusnolitreliquum peccatiimputare,nohtilludnbsp;punirc, aut propter illud nos damnare, fed tegere ÔC. ignofceretanquam nihil eflèt,nbsp;propter nos, noftram dignitatem vel opera, fed propter ipfum Chriftuminnbsp;HiJcmcredimus.

Sic homo Chriftianus fimul iuftus SC peccator, amicus SChoftis Dei eft. Hate ^ntrarianulliSophiftacadmittunt. Quia veram rationem iuftificandinontenent.nbsp;inc eft quod coegerunt homines, tarn diu bene operari, donee nullum plane pecca-»nbsp;fentirent. Et hac re dederunt multis occafionem,qui cum conarentur totis viri*nbsp;shoe efficere, vt toti eflênt iufti formaliter,nec tarnen poflènt colêqui, vt verterê-urininfaniam. Etinnumerabiles ex illis ipfis etiam quihuiusimpqdogmatisaisnbsp;Jnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;articulo mortis adadîi ftint in delperationem. Id quod Sc mihi

L1 P contra hoc modo doccmus,SC confolamur afflidlum peccatorem,Impol^i* celt tratet te fie fieri iuftum in hac vita, vt nullum plane peccatum (entias, vtqucnbsp;^pus tuum fit lucidum,fine maculis velut fol,fed habes adhucrugas ÔC maculas,ôinbsp;poflüm eflè fandîus, cùm habeam ÔClentiam pecca»nbsp;Qyodfentis ÔC agnoftis peccatum,bonum eft, gratiasageDeo,nedelpera.nbsp;fanitatem, cùmægrotusagnoftitamp;fateturmorbumftium. Sedquonbsp;df ^^»abor à peccato r Accurre ad Chriftum medicum,qui fanat contritos cor*nbsp;^^'ïtpeccatores.

¦ation nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;iudicium rationis, quac diiftât cum irafei peccatoribus.Sedmacftata

tens ^?^^cineum. Sicredis,es iuftus, quia tribuis ei gloriam, quôdfitomnipo* oÎt, ^.^^cors, verax, 6Cc. iuftifîcas 8C laudas Deum,fumma,tribuis ei diuinitatemnbsp;^°d reliquum in te peccati eft non imputatur, fed condonatur triainbsp;ta,ô ^*triftum,in quem crcdis,qui eft perfedlè iuftus formaliter,cuius iufticia,eftnbsp;tuum,eft ftium.

off ''idcmus vnumquemque Chriftianum eflè verum fàcerdotem. Quia pri quôjj nnbsp;nbsp;nbsp;ôt^madîat fuam rationem Ô6 iènftim carnis. Deinde tribuit Deo gloria,

^^ni V nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;verax,patiens,miferatorôlt;^mifericors. Hocque eft iuge illud iacrifi-

ÔC matutinum in nouo teftamento. Veipertinum,mortificare tn''^Matutinum,glorificareDeum. SicChriftianus quotidie dC perpetuó ve»nbsp;^^nplici facrificio Sc vfu eius. Etnemoiàtisprædicarepoteft preciumSdnbsp;^acrificij Chriftiani. Eft itaque,vt diximus,Chriftiana iufticia imputationbsp;^quot;ti.^^^'tifticiavel adiufticiam, propter fidem in Chriftum, vel propter Chri-»nbsp;o ^ftam Sc incognitam rationi definitionem, cumaudiunt Sophiftac,ri*nbsp;p® *^3§inantur iufticiam eflè qualitatem, primo infuiam, deinde in mem*nbsp;Nonpofluntexuere cogitationes rationis, quac didlat iudicium rec*nbsp;Quqnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;reda eflè iufticia. ideo donu illud inenarrabile excellit omnê ratio*

reputetSC ^nofcat, fine vllis openbus ills iuftum, qui folùm fide ap l{ç '^^^^nifuum,miffum inmundum,natû,paflûm,crucifixum,ÔCc.pro nobis,nbsp;^^^titum ad verba attinet, facilis eft, fcilicet iufticiam non eflè formaliter innbsp;fn ^tiftoteles difputat,ied extra nos, in fola gratia ÔC reputatione Diuina. Etnbsp;J^^^æièu iufticiac in nobis eflè,praeter illam imbecillem Fidem, feu primitiasnbsp;thnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;apprehendere Chriftum , interim tarnen vere peccatum in

Res tarnen non eft ludicra, fed feria SC maxima. Quia Chriftusqui quem fide apprehendimus , non fecit aliquid exile pro nobis,nbsp;s.pnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Paulus, dilexit nos, SC tradidit femetipfum pro

^iftus eft pro nobis maledidum,0tC. Non eft auteni ipeculatio inanis, tradi Cliriftum

42» nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;de fide ITSTiriCANTB.

Chrifrum pro peccatis meis,amp; fieri inaledi(5lum pro me, vt eripiar ex itaque, apprehendere ilium filium ôi. corde in ilium credere ( quod donumnbsp;£acii, quod Deus reputet iilam fidem,licet imperfelt;fiam,pro iufticia perfc^^^'nbsp;in alio prorfus mundo extra rationem fumus, vbi non diiputatur, quidno^yf!nbsp;debcamus, quo genere operum Gratiam amp; remiisionem peccatorum Inbsp;Sed hic fumus in diuinaTheologia, vbiaudimushocEuangelium, quod^^nbsp;jpro nobis mortuus fit,quodque,hoc credentes,reputemur iufti,manentibiï®nbsp;minus in nobis peccatis ÔC quidem grandibus.

Sic amp; Chriftus in Johanne definit lufticiam Fidei. Ipiè pater,inquitjagt;^® Quare amat Non quia fuiftis Phariiàei, in iufticiam legis imprehenfibiles,nbsp;nbsp;nbsp;(p

¦cili,bcne opérantes, ieiunantes, ÂTc, Jed quia ego vos elegi de mundo ,nih^jj((' ciftis,nifi quod me amaftis,5C credidiftis quod à pâtre exiui.Placuitvobis bonbsp;(ft um (ego) müEim à pâtre in mundum. Et quia hoc obielt;fîum apprehendi»*^^^nbsp;ajnat vos pater 6C placetis ei. Et tarnen alibi vocateos malos, amp;:iubctpctc'^^jf)lnbsp;fionem peccatorum: Iftaex diametro pugnant, Chriftianumeflèiuftuiu^^nbsp;Deo, SC tarnen fîmul eflè peccatorem* Deus enim non poteft negare fuamnbsp;hoc eft,non poteft non odiflè peccatum SC peccatores, hocque neceflàrionbsp;alioqui iniuftus eflèt,2C amaret peccatum* (^iiomodo igitur fimul vcranbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i

contradicftoria, habeo peccatum, amp;fum digniisimus iraamp; odio diuino, amatmerHicnihilomnino intercedit nifi mediator Chriftus, Pater, induit,nbsp;amatvos,quiadignieftisamore,fèdquiaamaftisme,6Ccredidiftis,quôdab^^ tyi»nbsp;Sic Chriftianus manet in pura humilitate,fentiens reuera peccatum,SC prop^^nbsp;agnoicensfe dignum ira,iudicio Dei,SC morte æterna, vt humilietur inhacnbsp;net tarnen fimul SC in pura amp; iàncfta fijperbia,qua ièiè vertit ad Chriftumjô^ P^jyinbsp;feCe erigit,contra hune ienfum no imputari fibi reliquias peccati, fed etiam ftnbsp;patre,non propter fe,ièdamatumChriftum,

Ex his nunç confiât quomodo fides fine operibus iuftificet,ô^ quomodô, neceflaria fit imputatio iufticiaî. Peccata in nobis manent,quæ Deus maxim^inbsp;Idco propter ilia oportetnos habere imputationem iufticiaî, quænobisnbsp;propter Chriftum,qui nobis datus,ô(S à nobis fide apprehenfus eft* Interimnbsp;nee viuimus,portamur SC fouemur in gremio mifericordig SC tolerantiaenbsp;nee abolcatur corpus peccati, SC refiiftitemur noui in die illa. Tune eruntnbsp;Sc tem noua, in quibus iufticia habitabit;iub hoe interim clo peccatumnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i

habitant, 5C pif peccatum habent. Hinceft,quod Paulus Rcman,7. peccato, quod in iantftis reliquum eft. Et tarnen Cap;8. dicit. Nihil damnaf^nbsp;cffc,qui funt in Chrifto lefu* Quis conciliât ilia fummè pugnantia r'Quodnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;j,|)l

in nobis non fit peccans,quod damnabilis nonfitdamnandus,quodreieni^^ reijeiendus, quoddignusiraôdmorte atterna, nonfitdaturuspnas*^ vnnbsp;diator Dei Ä^hominumlefus Chriftus, vt Paulus ait: nihil Damnationis elinbsp;funt in Chrifto lefu.

Tom.4.Icnenf,fol*44. Galat. Cap.i. luftificat ergo Fides, quia appiquot;^ pofsidet iftum thaîiàurum,fcihcet,Chriftum prçfentem. Et in Gencf.Cap-4'nbsp;fol.7;. Neque enim Fides tanquam opus iuftificat, fedideoiuftificatj ,rïci,gt;'^Ïinbsp;hendit mifericordiam in Chrifto exhibitam.In hacfiducia mifericordiaeEnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'

vcra Ecclefia,cum humili confefsione peccatorum indignitatis,quae ip^ condonaturumperChriftum,

Operaautemquæfequuntur,funtccuteftimoniahuiusfideiS^pl2^^ t prop ter fe fihipïïciter,fed propter fidem,(èu propter perfonam credent^^^

^5^cCcap.i;. foI.jr^Totn.z, ApprehenGo promifsionis certalocatur G-'*1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tanquam opus noftrum,fed tanquam Dei opustPromifsio e-

t. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;cogitatio diuina, qua Deus nobis aliquid offerf,non eft no«

credit,qui fentit eum efte veracem,0i^ efle praf« reputaturiuftus« Pofteaeftlexnbsp;cnim non folùm promittit, fed etiamiubet QC mandat. Ad legem au«nbsp;'^t accommodes voluntatem tuam,8^iubenti Deo pareasfeuob-autem banc pcruerGtatenm inG'gncm,ftatuere quod promiCnbsp;^Ptïa^^nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;autem diftinda funt fola fides promifsionem amplediturï

feruiunt,quæinfania eft fingere fidcm informem jamp;Tdicere iuftificetï' Cur non vtruntf relinquisintra fuos eer«

^^aliud poteft, quàm aflêntiri promifsfoni» ^^^^^^reputatur pro iufticia, cur infane Sophifta afleris,dilelt;ftic«nbsp;virtutesy Scio has eflèinfignia Dei dona, diuinitus mandata,nbsp;noftriscordibus excitariamp;^ali,fcio fidem finehisdo«nbsp;^te.fed nunc nobis quæftio eft,quid cuiuscp proprium fit,nbsp;varia femina,non aurem quatro ego quae cum quibus con/un«nbsp;q'^9^æcuiuscp propria virtus. Hicapertè die,quid facit fola fides,nonnbsp;coniundafit. Sola autem fides apprehenditpromifsio«nbsp;H Pfonaittenti Deo, Deo porrigente aliquid, admouet manum,amp; id ac«nbsp;folius fidei opus eft ebaritas, fjjeSjpatientiaJiabent alias ma«nbsp;9uas verfantur, habent alios limites intra quos confift unt. Non enimnbsp;^?^^^Pomifsionem,fed mandata cxequuntur, Audiunt Deum mandan**nbsp;ntem,non audiunt Deum promittentem,id fides facit,

autem teftimonium hic darumSCindubitatum eft,quod fideiim« credens Abraham,reputatur à Deo iuftus.Hocnbsp;erant ludicanda.nonnbsp;^Portçj^ ^°Phiftarum opinionibus, qui cogitant fie: Ecce non fatis eft fi credas,nbsp;^ttçfç vt bene opereris, quafi verô nos ftatuamus Deum tantum pro«nbsp;*nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;legem dare £C imponere certa officia, Sed cum Deus

nobifeum agit, nobis aliquid dat Sif offert.Cum autem per ^'^tequiritaliquid à nobis,8C vult vtnosaliquid faciamus^

hæceft, quod fides, quæ agit cum Deo promit« '¦^tnnbsp;nbsp;nbsp;^^^spromifsionemaccipit,hæcfolaiuftificat,Charitasautem,quæagit

^3ndanre,ea mandata exequitur ôô paret Deo. Sicut autem hnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;charitas, fie finis fidei St^charitatiseftdiftinguen«

fg P ^^^um autem feripturæ faneftæ eft,quæ abundê tcftatur,quod nemo Exigitlex vtdilig as Deum extoto corde tuoamp;f proximumnbsp;'nnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;faciat^ Nametiam Sandorum diledio

Vk' ^æpeturbaturmctii, fæpediffîdentia,fæpeimpar^en;^a^nad-o fils a §ifur manet turn fidesfotmatacharitate^SienimteDeusnonba« I 'fiiußT?'^?nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;excotocorde,fiCpræftirerisIegem,nun-

Difce igituriufticiamtribuere,nontuædeledioni,nontu« Hæc enim femper contamtnata,imperfeda Sdpoil utafunt,nbsp;H funtconfefsionem indigniiatis, 5C humiliiationemcum deprccatinnenbsp;N nnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;venias

D E F I D E I V S T 1 F I C AN T E. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,

veniæ,fed foilmifericordi», folî promifstoni de Chrifto,qutamfîdesaccipiu^ cainiudidoDeicontra confcientiam tueturac defendif

HaeceftfànaSô vcradodn'na,contrà,illa Sophiftica doc^rfna defidH^f^^ mi formata,efl: ex diabolo SC exnngiiit fîdei dodlrinatn, noscp inuoiuit innbsp;cos 6C ludaicos errores, Abtjciainasigicur eamtanquampefteminfernalei,nbsp;mus quidem,quodfides nunquam eft fola,lèd affert fecum charitatem SiC al*jnbsp;tipliciadona* Qui enim inDeumcredit,SCcertuseftquodfaueatnob!s,'Hj,^nbsp;dem SC Filium dédit,SC cum Filio fpem æternæ virae,quomodo hic nonnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;jp

totocorde Deum,quomodo eum non reuerereturC Quomodononftudef^^^j clarare pro tanris benefictjs, gratum animum cquot; Qiiomodo non probarctnbsp;obedientiam in aduerfîsperferendis C Sic tides chorum pulcherrimarinn^j-jynbsp;tum fecum ducit,ne(^ unquamfola elîjfednonideo confundendæres,ô^ci^°^,(,nbsp;liusfideieftaltjsuirtutibustribuendû. Fidesceumater eft.exquafobolesill^^jnbsp;turn nafcitur, hæc nifi prima adf«t,fruftra quæres illas, Hæc nifi amplexa i nbsp;promiGiones de Chrifto,non charitas, non aliæ uirtutes aderunt,8C fi earumHnbsp;fi fimulachra hypocritæ pingant ad tempus.

Difcernenda igitur eftpromifsio à lege» PromiGio requirit Jpit ra. PromiGiocerfaôCfirmaeft,acccrtôfit,quia Deuseamfacit» Lexauteinbsp;fit,quia nos,qui eamfacimus,fumus homines,hoc eft, infirmi peccatorcsynbsp;lufticiaigitur noftra,non ftat in lege ôi. operibus,quialegei-n nonpoquot;nbsp;perfeCfê faCere,fed in promifsione,quæ firma amp;immutabilis eft.ftacpt'»ijiJnbsp;^ppræhendit fides, certó fit, ÔC impletur ac fequitur infaîlibili confequcn^*^nbsp;folafides promifsionem ampleCfitur,quôd fola fides iuftificac.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,

Lex Sc opera non iuftificant, ÔC tarnen lex docenda, ac opera nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;(iiJ*

ciendafuntjUtintelligamusnoftrammiferiamSCtantoauidius ampiccîaii tiam.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;311'

Hæc Theologianon,ut blafphemi Papiftae clamant, nobircunin^^j\P nobisexcogitataautiuuentaeft»TraditearnD»Paulus,SC cicateiusnbsp;fen, quidicit Abrahamum credidifle Deo,SiC hoceireputatum adiußi^^^/nbsp;eft,reputatum Abrahamumiuftum,miferente Deo,cumcrederetnbsp;Porrô omnispromifsioDeiincluditChriftum, fi enim abfcp hocnbsp;Deus nihil nobifcum agit» Differentia igitur fidei Abrahæ SC noff*'^^^nbsp;eft, nifi quod Abraham crcdiditinChriftumexhibcndum, noscrediin^^nbsp;bitum iam,SC ilia fide iuftificamur omnes,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;;

Tom. 4» lenenf.fol. 47» Galat»z» Hec uera eft ratio Chriftianiffl'/*.,(iP''^j

de in Chriftum, non operibus legis nos iuftificari. Hie nihil glofa Sophiftarum,qui dicunt, fidem turn demum iuftificarc,ffacceh^^j^,d'^nbsp;tas 5C bona opera» Ifta peftilenti glofa hanc SC fimilcs fententias in g^ph*nbsp;bus difertè tribuit iuftificationem fidei, obfeurarunt Sf deprauarunt^pifl jnbsp;Cum autem homo audit, quod debeat quidem credere in Chriftum, Jo'nbsp;noniuftificarc, nifiacceflerit ilia forma, fcilicet charitas, turn ftatimàï'^^^clnnbsp;amp;. cogitât, fi fides fine charita te non iuftificat, ergo fides ociofa SC inbsp;titasfbIaïuftificat»Quia, nififidesfit formata 5C ornata charitate,nihil

Et pro hac fua perniciolà ÔC peftilente glofa comprobanda, farijlocum.i.Cor» if. Silinguis hominumloquar SC AngelorumSCchat^^jnbsp;temnonhabuero,nihil fum» Hic locuseftmurusipforumaheneuSî^^l^jiii'^i;nbsp;pes fine mente funt,ideo nihil intelîigunt nec uident in Paulo»

i'%i nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;**nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;IVSTIFICANTE.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;4.!

fcccrunt iniun'am uerbis Pauli , fed etiam negauerunt ''*®^®®**ï3ciusbcneficiaobruerunt. Ideo uirandaeft, ut uenenumin«nbsp;ftjf, ^oocludendumcß cum f^auIo,Sola fide,nonfide formata charirate nos lu-Quare noniftiformægratiftcanti tnbuendaeftuis iuftificandi,fed fidei*nbsp;Sc pofsidec in corde ipfum Chriftum faluatorem, Haec fidesnbsp;3nte charitatem iuftificat»

q^oc^ efle,de boni's opehbus charitate, Scd fuo 'icijly ^^oco,quandofciiicetquæftio eftdeoperibus extra hunc capitalcm ar-autcm ftatus caufæeft, per quid iuftificcmur 2C uitam atternaninbsp;gt;'0^ JÏ^^urHic refpondemus cumPauIojSob/ïdeifiCbnyiHmnospronuncari iuftos,nbsp;quod opera autcharitatemreijciamus,utnbsp;°®3CfJ^3nt,fedexftatU[ præfentiscaufæ^non fincmus nos dimouen'nbsp;'btiç quaerif, Cüm igitur lam uerfcmur in loco communi de iufiifica«nbsp;'^^onc ^^^^¦musSCdamnamusopera» Is cnim locus nequaquamadmittit difpu«nbsp;operibus, Abfcindimusigiturin hocpropofïto fimplicitero«nbsp;omnia opera legis»

fancîfa elf,benched cùm uerfamur in difputatione de iu« bnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;eß locus iam dicendi de lege, fed quatftio eft, quid Chriftus fir,

nobis attuleritf Chriftusauttm non eftlex,noneft opusmeum, feftcharitas meaautlegis,non eftcaftitas,obedientia autpauper-mediators«^ faluatorpeccatorum,Redem«nbsp;In iIlofumuspcrfidem,SCipfe in nobis, lohan.tfinbsp;'quot;pe»nfum efle folum cumfponfainconclaui, amotis omnibusmianbsp;8c J familia» Pofteaueró cùm aperitoftiumôi^egreditur,accurrantferlt;nbsp;potum, Ibi turn incipiant opera QC

reifte definiamus Chriftum, debcmus diligenter difcernere o« omnia opera à promifsione Euangelijamp;^fide. Chri-^hit noneftlex, ergo nee exacftor legis nee operum,fed eft agnus Dei,quinbsp;quæquidem fidemfe-fed ut gratitudo quaedam. Q_uare uicftoria peccatiöC mortis,falusó^nbsp;contingunt per legem, non per opera legis, non per uires liberinbsp;^^eah^^^^oftram uoluntatem fed per folum lefum Chriftum» Ergofotafidesnbsp;diulfioneSC indutftionc» Vitftorianbsp;2S^®quot;t'seft in folo IefuChrifto,Ergo non eft inopenbuslegis.nec innbsp;^^^'âçp^ioftra amp;c. Ibi libenter patiemur nos uocari Sobriojabaduetfatijs, quinbsp;jj ^^liDifpu ratio ne mhil inielligunt,

4.Ienenf Galar»cap.j»ErgoiIIapropofitió Sola fides iufiificati modo ferre polTunr, Quia Paulus hicfortilTimênbsp;Pnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;hunefinem non efldata. Si igitur ipfà

ôCuiuificat, multô minus opera iuftificanr» Hoc enim unit Paulus /'¦tiujp^'^dicit,Lcgem nonuiuificarc,quód fcilicet nee opera uiuificent. Quianbsp;opera non uiuificant» Si ergo lex ipfaetiamnbsp;t^^^^Muam impleri earn fir impo sibile) noniuftificat,multóminusipfanbsp;'(iesçWoI^jîdesfi ne operibus iuftificat,Non patitur Paulus iftam add tionem,nbsp;''®P^'*bus iuftificatjfedfimpliciter per negatiuam procedit Roman. ?.5^nbsp;inquit,noniuftificaturomniscaro» Ethoc loco,nbsp;J datalexaduiuifieandum»

Galat. cap»4.fol . 120. Ifta quoc^ hue pertinent, Q^odfiolafide luftificemur, hoe duellum geftum eft inter legem SC Chriftum,nullaprorfus operanbsp;noftra interuenerunt, fedfolusChnftusibi fuit, qui induta pcribnanbsp;N n *nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;noftra.

414 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DE FIDE IVSTIFICANTE,

noftra,fubi'ecîtfelegi, 86fummainnocentia fufttnuit omnem ci'ustyr^** Ideo lex tanqiiam larro SC ßcnlegusJicmicfdaFilq Del, amittit iusnbsp;damnari,utubicunlt;ÿ eft,uelfakemnominatur Chn'ftus,procul difcedcf^y^tisnbsp;gere hoc nomen ut Diabolus crucem,cogacur. Quare credentesbb^''* .nbsp;àlege perChriftum, qui de catriumpbauitper femectpfum. îtacvbicgæ^ jpnbsp;friumphus per Chriftum nobis partus, nullisoperibus, fediblafi'de'appr^*\f/ ;nbsp;tur. Ergo fola fides iuftificau Plura teftimonia dehacfententiafuptâcûnbsp;morata lunt.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;|

Tom.z.Ienenf foLlt;joo,Aduerrus Cocleum. Pritnûm ego conatusium' rc quàm potui clarifsimè iiim Paulina: fententiæ,quam Spohiftæ diu(uro%gt;nbsp;crilegouerborumaburupenitusobfcurarunu Nam ubi ad Romanos^nbsp;opcribus diCputat aduerfus iufticiam operum, certè id uehementtfsimê fjn'nbsp;iuftificationem operibus in totum adimat 5C foli fidei tnbuat. Hæcnbsp;uerbaeius: Exoperibuslegisnemoiuftificatur» Etiterum, OmncspfC^^^jJ*nbsp;ÔC uacui funt gloria Del, gratis aurcm iuftificantur perfidem,Sic* ËtK® 1nbsp;Peccatum eft quicquid non ex fide elf.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,ji, |

Dcnicß hæcconfirmât potentifsimo cxemplo Abrahæ, quiiuftift^^'jiiJf^ï nonexCircumcifione,quod erat optimum ôfiegregium opus diuimtijs'P^tii'nbsp;tum,Slt;omniobedientiaperfedum, fedfide ante Circumcifionem,nbsp;habere gloriam coramDeo,fi ullisoperibusfit iuftificatusjfcnpruramy^^nbsp;rCjFidesefTeiullificatumôCc. Hæc certè funt fulmina diuinæ autoritatiS' j

Tu nuncuide,an non Paulus uehemcntius afïcratfola Fide nos quàm ego,licet uocabulo, Sola,non utatur,quo egofumufus.nbsp;Opera non iuftificantjfedfidesiuftificat,certè robuftius affirmât folaifl b (,ji*nbsp;ftificare, quàmfi dixeris: Solafidesiuftificat, niiî quôd hoc clariusnbsp;illud, dum per impios Sophiftas,Pauli tumjphrafis tum,fententia negk^

' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;s I G N I F I C E T,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,

Tom,i.Ienenf.fol. ysîj,indifput*dedidoad Ebre.cap, tj ig. Friift'^Scli['* Papiftæ ÔC Sophiftæ Deum Pattern amp;iomnes articules fidei noftrægt;dii'nbsp;unt opus Chrifti pro nobis impîetum,nbsp;»P,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Negdîit enim fblx fide,feu cjuod idem e{l,folius chrißiopéré impleto,nos iuftißcitri.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,3K

clefia ab initio mundtusep in finem iuftiftcatur, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'

ai. Sic folaFlde,utnccçratio,nc^lex,necßplenitudoipfalcgis,q^^ charitas.quidquamfaciant ad iuftificationem.

Fidesdebeth^rerein/olopurouerbo. Torn.?. Jenenf. fol.;79. lefaiæ capj7' uijii,-tem fidei natura eft, ut fimpliciteromnes fenfusexuat, ÔC in nudum reti'ciat. Alia enim res aduerfaturoculis, 6C aliud audiunt aures.nbsp;deres,omniadiuerfa funtàuerbo. Fidesigitureftcertitudocertifsit^^ jnbsp;prehendituerbum ôC in uerbo hærct, non confiderata externanbsp;in tentationibus peccati, nos de peccato accufat, non folûm confeientianbsp;J/gna,lapides,domus9lt; omnes creaturæ, in medio tarneniftarum

(J , nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DEFlDEIVSTiriCÄNTE.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;4^f

dicit. Confide. Hoc uerbumapprehcndit fides,contra con« ''^*îni,Sathanam,infernuin,8lt; mortem uincic.

lt;103 gt;g*cur rnfignes huiufmodi loci de fidei natura, quod fi des fit certitu« P^æ uerbo, fineifta re, quam fignificat uerbum. Imonbsp;'ûnnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Quareretffifsimefeceris intentatione,fîquàm

ex oculis ÔC. animo externam rerum faciem remoueris. Creduntur *** ®^»quaî nonfunt,8^ poftquam crédita fuerint,certó implentur.

inuiftbiliaydilattijcontrdria, Genef. Tom. j- fol, «? cap, if, Fides pri« ^ttitnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;proponiteaampledenda,quac non appa«

aliquo modoferreôCfuftinerc polKimus. Sedanimus nonib« ^^tah inuifîbile ,fed etiam fufpenditur,ÔC differtur iniongum, Sicutnbsp;CZ fupra uiginti quincp annos expedauit,antequam nafceretur ei filius.nbsp;Tertium uerö5ClongègrauifsimumiIIudeft,nbsp;turnnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;dilationem temporis fequitur etiam difpofitio in contrarium,

expedare poteft,fperare dilata,amare contraria,is tan-^P^tietur Deum ueracem efle amp; feruare promifla,

*'-Vd nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nee carnis nee rationis humanac opera funt.neqj Monachoruirt

' quibus omnis raora nimis longa ÔC molefta eil, Statim enira exnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;cupiunt, nec fident Deo nifi de praefentibus, non de qs quo«

h adhuc fufpenfa eft, Sed uult Deusinuifibilia ôf contraria eile ,ut tentemur 8C exerceamur ac difcamus uerumamp;f Deogratifsi«nbsp;efle expedationem. Hine in Pfalmis tarn frequentesfuntadmo«nbsp; Expeda Dominum,uiriliter age ôi^c. EtPropbetac idem afsiduônbsp;¦k' fuhr ^^P^^3te,credite, Sed ridentur hæc à Prophanis,ficutrecitantur eo-di, nnaiioncslefaiaciS, Manda,remanda,expeda,modjcumhic,modicuninbsp;deridebant dodrinam ÔC confolationes de fideamp; patientia,tan^nbsp;Sgjj *^58 amp;: incertas. Atqui certùm eft uerê Sd pracfenter iam turn id para«nbsp;? P®'^ptu efle quod petitur aut promittitur, cum incipimus©rare SC con«nbsp;? Eterit antequam clament, aut uocememittant, exau«nbsp;n ^^'^illis loquentibus adfum ego ôf audiam. Id profedó certifsimutnnbsp;nanimus humanus quando eftintentatione 8C periculo,,nbsp;confolatione acquiefeit. Sic enim perpetuo angi 8C queri folet:nbsp;Qnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Vbifiet ;¦ Refpondeoigitur,expeda expeda. Q'^iod

ufitatum Deo, ut tarder, ut différât SiT protrahat auxi-ïa nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ueniat in necefsitate 06 ueniatfubitô. Sicutin mi«

P a nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;edudione populi Irael ex Aegypto apparet, Expedaue

tempore, graui feruitute opprefltis tardante Domino, Sed ^5^tremum difenmen uitæ ÔC mortis addudus eft,ac utrinep præfen«nbsp;ad Mofen Dominus: Quare fie clamas nbsp;p^^eratio ÔC magnalia Domini exhibentur. Sed quando nonexigicnbsp;^'^nia, Scinextricabilis humanisconfilifsdifficultas, turn differt opus

b nobilifsimaproponunturnobis inSandisuiris,utdifcamus Pnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ÔC fpiritualem pofitum efle,non in aedificandistemplis,

^5 ad f nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;omnia funtpuerilia ÔC ludicra,quibusallicit ôlt;inui*

^E)eus,quemadmodum ludacosuarqsricibus,amp;quadamquafipæ« Patrum cultuseft expedatio, Sicut Hiobinquit:Eti«nbsp;efit me in eo Iperabo. Etiacob infrâ quando pugnatcum Angelonbsp;N n ?nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;firmiter

41« 'gt; ¦ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DE fide I VST if IC ante*nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;_

firmitcr ôi. conftantf animo retinet promiflionem. Sed difFcrtuf cius concutitur* Attamen is eius animus eft: Ego credo quod uera fitnbsp;nbsp;nbsp;t,ö

fiojfinon ftattmimpletur,tarnen fpero,ftetiamludaturmecum»tarnen eum* Huiusmodi facrificia,fuauiftîmumde fe odorcm præbent in oo*nbsp;Det,8Canimum hominis tandem perpétua flicitateamp;læticia exhilarant.nbsp;trâ, qui frangunturdefperatione,ô6 deficiunt,feipfospriuantacternitate,iitnbsp;quitSyrach, Væ his, qui perdiderunt fuftinentiam. Q_ui verô perduratötnbsp;net fiduciam expeÂationem, «s vincit Sgt;C triumphau Sic Noahcxp'nbsp;centum amp; vigintiannos,S^interim fannas Slt;irrifiones impiorumtulitjenbsp;demtotus mundus fubmerfus eft,ipfe autem cum domo fua mirabilitet»Wnbsp;ÔC pater iufticiæ fadus eft*nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;-

Naturafideieflluäaricuniinfirinitate. GeneCTom.j»fob i9o.cap44.Scdbaec^^)j,yi turafidei,quando folIucet,fiCclumeft ferenum acquiefcimusconfolatio(^|,i ¦nbsp;propofitis SC canimus : Te Deum laudamus ôdc* Benedicam Dominuff .jt |nbsp;tempore SCc, Rurfus aucrtifti faciem tuam ÔC fadus fum conturbatuSi* inbsp;Pfalm. 29* Ad te Domine cIamabo,St^ ad Deum meum deprecabor. Qj*ænbsp;tn fanguine meo,dum defcendo in corruptionem,Hæ uidentur efle voces o.nbsp;rantium ftcutdicit: Domine deduxifti ab inferno animammeamjfaluaftit^nbsp;fcendentibusinlacum,lamadumerat deme*

Ad hune modum ludatur fides cum infirmitate,cûm Diabolus SC nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;p

minantur,ÔC apparet ipfi ludanti,non adeflè amplius fidem» Sicut quet^^,(ii-lacob : Ego fadus fum obominabilis omnibus vicinis,coniedus fum in extt^ i periculum, Nec aliud fentio quàm interitum* Vbi hic fides SC metnon^^joi^nbsp;mi ftîonum, cur non illud animum inducit aduerfus Deum præ ualuift* jin'nbsp;magis contra vicinas genres Omnia hæc exciderunt, Tentatioabfot* Wnbsp;gnificas illas promiftiones vidoriasgloriofiflîmas fideû Et tamemnbsp;defperat, quanquamdefperanti eft fimillimus. Nondiffidit,nccnbsp;quanquam fie apparet,fed eft tentatio ; Sicut Paulus de fe dicit, Nenbsp;tes,refponfum mortis habuimusin nobis. Oportet fandos fie exerceriAnbsp;readinfernum8lt;abyirum,atcßindcreuocariin ccelum.

Adhuc enim retinet lacob linum fumigans in corde fuo. Cünin^'^^tl' turSimeonamp;^LeuiperculTifle SC diripuifle totam ciuitatem,nonpocnlt;t^^j,ii^'nbsp;hementer commoueri,propter tot homicidia. ideo fuit haud dubtè infit^LXnbsp;xima, querclæ, eiulatus ,SC clamor ad Deum SC in conclaui folus fnbsp;mis orauitpDomine Deus adiuua me,quidedifti mihi promiffonem,nbsp;in fummo periculo. Hæc oratio exaudita eft, iuxta promiflionem,nbsp;Spiritum fidei, fiue gtatiæôC precum, Ideo rurfus oritur ei lucifer SCnbsp;erigitur,8C vincit omnia pericula. Tegiturenimpcccatum filiorumÆ-, ,nbsp;ditur optimus pater à vicinis,ne(^ quifquam eft,qui fe aufit ipfi opponct^^^^I

Fides non efi l(x neij; oput legii. Tom. 4. lenenf- fol- 89. Galat.cap 3, facerelegem,iuxtaillud,QuifeceriteahomoSCc. lufticia fideieftpjcd(inbsp;illud, luftus ex fide viuit. Ideolexexigit,utDeoaliquidpræftetnusj^^^jP^^*nbsp;tem non exigit à nobis opera, aut vt præftemus aliquid Deo,fed ut cicn^nbsp;promifli'onfirecipiamus ab ipfo. Itaq^ legis officium eft in fummo fuonbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ijo

rari,fideipromifltonibus aflentiri. Quia fides eftpromilftonisfidcs,op J gis opus, Rcmoratur ergo Paulus in uocabulo facere, ut^ darenbsp;iufticia legis, quæ fidei, opponit inter fefe promiflionem SC legem,fîu^?^if'nbsp;ra. Exlege dicitnihil fequi nififacere,fidem autem eflè omninócontr^fnbsp;nempe quæ promiflioni aflentiatur.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;J

Oportet ita^ ifta quatuor diftinda eflè perfediflimê. Nam no proiîîiflîo habet fuum proprium officium. Ad legem pertinet facere,2

Q^iàm latè crgoIex8Cpromi{Ïio, tam laté faccreS^ct^dctedi-faccre Theologicé intelhgas* Nam Paulus hic in alio loco diftindionem inter facere dC credere,ut feparet charitarem à fide,nbsp;'^,fiyç®o]anifidemficiuftificare,quod lex fine fiat moraliter,fiue Theologûnbsp;5prorPjsnihil cooperetur adiuftificationem. Quia lex petinetnbsp;huius generis, fed omninó diuerfum quiddam,nbsp;ç^H^uitur antequam lex fiat,quopræexiftcnte,tunc fiat pulchraincarnatio,nbsp;perpetuô iuftificat amp; uiuificat.SC tarnen non manec fol a, id eftnbsp;f 9^od non fola in fuo gradu Sf officio maneat, quia perpetuô Tolanbsp;fine S^^ft'-isfecundumdiuinitatem fubftantia uel natura diuinaôf aetet«nbsp; Humanitas uerô eft natura in tempore creata. Haduæ

Humanitatis eft incaepiflc in tempore, diuinitatis eftefleæter-h'^^Phn nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Et tarnen conueniunt hæc duo SCincorporaturdiuinitas

principio, Vtergodiftinguere cogorinter iuinitatem Sgt;C dicere, Humanitas non eft diuinitas,amp; tarnen hoanbsp;h 'tnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;hic diftinguo, fides non eft lex QC tarnen fides operatur. Conue«

n nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;opcrainconpoftto,8C tarnen utrumcg habet SCferuatfuani

f proprium officium, Habes ergo cur Paulus hunclocum hicalleget, f Pe *¦ ^tn longiffimè à charitate diftinguaf,nbsp;^^'*'5!a*^^^*tacj}SophiftaECumfuamaIediAagIoftàô(fdamnetur uoxifta,Fidcsnbsp;l)I^ Di^K^*^us conftanter,iftauocabula, fides formata, fnformis,acquifitanbsp;portenta,nata in perniciera dodrinae ÖC fideiChriftianæ,adnbsp;Si conculcandum Chriftum Sgt;C ad ftatuendam iufticiam opcrum,nbsp;ut retinere poflimus fidem ueram Sd redfamftne operibus.nbsp;opera fidem fequi,fedfidesnondebetcfreopeia,necoperafi«nbsp;'^ftindantur .fedreâifïimè diftinguantur utriuftftamp;^ legis feu opeium

uiuimusfimpItciterfideinChriftum,quicftunepeCd f 'noftrumoperculum, propiciatoriumôf remilftopcccatorum.nbsp;facimus, operamur quidemTed iufticiamöi^ uitam non habe-iuftificare Q(. uiuificare,fcdoftendere pcccatum QC oc«nbsp;^^hoçnbsp;nbsp;nbsp;quidem lex, Q_ui fecerit ea homo uiuet ut eis, fed ubi eft qui facit le-

^^diligitDcumcxtotocordeSCc.amp;^proximumficutfeipfum{'Er-iqft^^^it legem, ut maxime aliquis conetur earn faccre, faciendo earn non f^finbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;maledido. Fides uero non facit, fed credit in Chriftum

Ptp f Eacphomouiuit non propter facere, fed crederc,Credens uerô f^^^hft'^^°^^otemnonfacit,condonaturperremiffionempeccatorumpro3nbsp;eft peccati,nonimputaturei,

GeneftTom. ?.fol,4*-capult;?. Siquidemfciome ^àpeccatisperminifteriumuerbijefleBaptîZatumjdebeoefteani-^N'^^dh^®^nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;omnia pericula, fi ue corpus fiue anima extrema paria«

ih nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;credere inquies, 8C tam fortiseffè. Conccdo fanè. Caro

Hri^*'^^P^O*^*orii, ut de fedicit Paulus Roman.r» Video aliam legem ^^^s,repugnantemlegimentismeæ, Vbiloquiturdepeccaro uni«nbsp;'*gt;ijnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;naturæ, qua fit,ut non tam conftantcr refiftamus Icgi

^adha:rcamuslegimentis. Atcß idem omnes pij queruntur,dum '''bnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;H^fi^oius quidem hanc fapientiam,utaliquomodoóftc-

^^/quot;^ndamuspromiflîonesdiuinas,Slt;:fufpiramusquotidie,utcaro,quaî redigatur in cinerem, Conandum autem eft, ut crefcamus innbsp;dia Heroica, donee pcrfetfti fîamus,

Sed fine tentadone nihil difcimusjnecp quicquam proficimns* mîHtia 8lt; cxercitatio Chriftianorutn eft, qua cognokimus nos effè fubnbsp;Angelorum ,8c quantumuis grauibusamp; difRcilibustentanonibusexcrfnbsp;non tarnen nocere cas nobis. Hæc Theologia noftra eft, qua: non facgt;*nbsp;bitô difcitur,fed afsiduè meditandum eft in Iege,ftandum eft in acie contranbsp;Ium,quiconaturnosretrahere àftudiouerbiôCIanguefacere fidemnoinnbsp;dVOD SIT DISCRIMEN INTER

Hic quaeftio oritur,quid interfît inter fidem 8C fpemgt; Hac in rc uerunt Sophiftae,fed nihil certi oftendere potuerunt. Nobis, quitanicof* (H?nbsp;cifsÿnè uerfamur in facris literis,8C longé maioriCabfituerboinuidia/E^jjii.nbsp;întelligentia eas tradamus, difficile eft aliquod difcrimen inuenire. * jnbsp;enim cognationem inter fe habentfidesô(^fpes,utha:cSCilIadiuelIinotLi,i)Sinbsp;Et tamcn aliquod difcrimen inter ipfas eft, quod ab office's, contralijsnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i

I. Differunt fubiedo, quia fi'des eft in intelledu, fpes in uoluntate. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Lci'

acin illis expedat meliora, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;jottl

1111. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;oriinct quia fidcs eft ante omnem tribulationcra, initium uitae,

Spcs pofterior,extribulationibusparta. Rom.y; nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;a^(i^

V. Acontrarijs, Quia fidesdodorSC iudex eft,pugnans contra errors® reieSjiudicansfpiritusSCdodrinas, Spes Imperator feu dux belli eft,nbsp;contra tribulationem, cruccmimpatientiam ,triftitiam, pufillanimitatem»nbsp;rationem,bIafphemiam,8CexpcdatbonafubmaIis,

Quando igitur fideinucrburaDeiedodus,apprchendoChriftftflt;^Z fiducia cordis ( quod tarnen fine uoluntate fieri non poteft) credo in eum,y nbsp;ticia iuftus fum. Sic fide, feu hacnoticia me iuftificato, ftatim ueniinbsp;mendacij pater,SCniiitur extinguere fidemdolis,hoccft,mendacio,^'f^\,l^nbsp;ÔC haerefibus. Deinde, quia homicida eft, conatur earn etiam ui oppr*^,nbsp;ipes ludansapprehendit remfidedidatam,fit animofaet uincitDiabo'^ jif'jnbsp;pugnantemFidem, quo uido,fequitur pax SC gaudium in Spiritu Santft^ /.inbsp;ipla igitur fides ôC fpes uixdifcerni poffunt, ÔC tarnen eft aliquod diferi««^yi'inbsp;ipfas, HoCjUtfaciliusagnofcipofsitjdecIaraboremfimilitudine* hinbsp;ferunt prudentia ÔCfortitudo,tarnenitaconiunda: funthæuirtutes,u^^nbsp;uelli non polTinu Eftautem fortitudo conftantia animûquæ in aduerüs .jiiinbsp;fperat, fed fortiter perdurât, ÔC expedat mcliora. Nifi autem fortitudonbsp;prudentia, temeritas eft» Et uiciflim, nifiad prudentiam accefferit fo*quot;^ jnbsp;dentia uana 8C inutilis eft» Sicut igitur in Politia, prudentiafinefortim^ .(,ii'inbsp;na eft, Ita fidcs in Theologia fine (pe nihil eft, Quia fpes fert 8Cnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;jjjO

lis ,acuincit ea. Et uiciflim,ficut fortitudo fine prudentia temeritas fine fide præfumptioinipiritu 8C tentatioDeieft. Caret enim noticia'^^j^iï'Inbsp;uel Chrifti,quam fidesdocet,ideo caeca ÔC temeraria fortitudo eft.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;I

omnium pius habere debet redam opinionem 8C intelledum fidei infor I fecundumquern inaffiidionibus regaturanimus,utlperetinmalisopd* j;(J Inbsp;fides didauit 8C docuit»nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;I

^het igttuifeftdialedlica,quae concipitide^m omnium credendorum.Spes aniplificat, vrget, cxhortatur 5C pei fuadet ad conftantiam, ne fünbsp;CUtjnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fuccumbat,fedrenneatuerbum,£lt;flrmitenlliadhærcar. Sû

^Hat Dnledica ödRhetonca dilhndae artesfunt,fiC tarnen adcointerfecoM dialetfï-ïca nihilnbsp;\a -nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Dialetfticus fine Rhetorica non afficiraudirores,

coniungens docet öC perfuadet) Ita fidesSCfpesdiftindiafFedus Ptçf enim aliudcfi-^quâm fpeSjamp;Sfpes aliud,quâmfides. Et tarnen prosnbsp;9*^^*quot; habentinter fe,diuellinon poifiint. Vt igiturnbsp;traduntjta fidesSfCpes, Eftnbsp;'Johintatis innbsp;Itr^ ^^^jPf'Udentiée £lt; fortitudinis in PolitiajDialedices fit' Rhetorices innbsp;'onç.

exhortandOjQiiia exhortationeexcitatur fpesinalïlidioni« iamfideiuftificatum, ne cédât mahs» fed contràardentioreat,nbsp;tQffJCu'afideiIuceretuolunfafi,nonponeteiperfu3deri fpes. Habcmusigisnbsp;g^^^hriftuin,8C manemus inipfiusgratia.AdhacrentibusnobisChrilïo.fi-^,c°nfitcntlbusJftat^m^nfurguntcontranoshoftes,Mundus,Caro,Dia-^Menbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;perfequcntes nos acerrimë in corpore ÔC fpiritu» Ideo fie

Spiritu ex fide, expedatnuslpcm iufticiæ noftrae. Expe= iluj ^®^teinperpatienîiam,quiaomnino contrarinuidemus etfentimus.Mun«nbsp;principe Diabolo, foi ls Ôi^ intus nos omni gencre malorumnbsp;Os JO'^inde hæret auhuc in nobis pcccatum,quod fubinde contriftacnbsp;%* tarnen omnibus non defatigamus needefteimus, fed fortiter erigi#nbsp;9'^ænbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tioluntatem. Arqjita con-

tçij I Petmancmus,SC nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;omnia mala per eum, qui dilexit nos, donee

fpeperduramlis, rcueîationetofum habebimus, îna credimusjdoccmus Vcrbum,ôd propagamus cognitiesnbsp;fàcientes perfecutionem patimur(Iuxtailiud,Ciedi*nbsp;°'ff*sitim,Ego autem humiliatusfumnimis) patientes,forriter crigi«nbsp;exhortante nosferiptura fuauifsimisSC confolationeplenifsimis promût,nbsp;Per pgj^'luas fides docuiu Atqjitanafcituramp;f crefeit in nobis fpes,Rom.154 V cnbsp;confoIationemScripturarum fpem habeamus. Idco non finenbsp;çj, Pauluspatientiamintribulationibuscum fpe, Rom.j.g.amp;f alibi,nbsp;^011 ^ftitatur fpes. Contrâfides, utamp;^ fuprà monuimus, prior eft fpe.Eftnbsp;incipit ante omnem tribulationcm, Difcit enim amp;f appre-hgHanbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tarnen Chrifti ftatim fequiturcruxSd

Pd ferendojuxraillud, Vtperpatientiam,amp;fc. Manentcrgotiia ^.^*^°^^fucritatem, ac défendit ab erroribusô6hærefibus,Spcsferrfilt; uin=nbsp;%3 '^ç corporalia 8C fpiritualia, Charitas ut in textu fcquitur,facit omnianbsp;integerSCperfedluseftinhacuita,donee reuekanbsp;cia,quatnexpec5at,Eacrit confummata 8C æterna.

if nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;locus grauifsimam Së dodlrinam SC confolationem continet. Do»

ïegis.multô minusper opera Sftraditiones humanasiuftificemur,redperfo''|, Chrifttim* Qutcquid praeter hunc in nobis eft^ïuefitlex,opus,pafsio,fiucn''[j^nbsp;ledusjuoluntasSCc, caroeft,nonSpiritus. QuicquidigiturmundushabetoPnbsp;mum Sc fandifsimum extraChrin:um,peccatum,erroróC caro eft.nbsp;cifio^obferuatiolegfs ,itemopera,religiones,uota monachorum SCnbsp;fticiar/orurn, carnalia fünf; Nos uerô inquït Paulus^ longé fupra ifta omnünbsp;famurinSpiritU; Quiaperfidem tenemusChriftum,8Cintribulationeexp^^jj^nbsp;musfpeearn iufticiam,quamfideiampofsidemus» Confolatio hæceft,ut'Lnbsp;rifs pauoribus ( in quibus adeo magnusSC fortiseft fenfus peccati,trifticiæ,û^C^i,.nbsp;racionis SCc, penetrant enim ÔCoccupant omnia interiora cordis) non fequari^nbsp;fum tuum,alioquidices,fentio uehementesterroreslegis,amp; tyrannidemnbsp;non folùm rebcllantismihi,fedomninôcaptiuantis me,nullam confolai*'^^,,nbsp;aut iufticiam fentio,ergopeccator,non iuftusfum. Sipeccator,ergoreus^^^pnbsp;næ mortis» Contra hune fenfum nitereSCdictEtiamfi fentiam mepror^^^ -iinbsp;preflum SC abforptum peccato,8CcordidetDeum auerfum ÔC iratum,nbsp;rcipfa hoc noncftuerum ,nifiquiafenfusmeusitaiudicaL VerbumDOynbsp;in iftis pauoribus fequi debco, nonfenfummeum,Iongèdiuerfumdocet,^ ÿ.nbsp;fctlicet propè adeftè ijs, qui tribulato funt corde,amp; hum lies fpiritu faluare-non defpicere eum corcontritum ôC humiliatum- Deinde Paulus hi^ inbsp;iuftifica os fpiritu ex fide, fpem iufticiae nondum fennre,fed expedare adh

Quare cûm lex accufatSC peccatum perterrefacit te, SC nihil Iram QC iudicium Dei,ne ideo defperes, fed arripiasarmaturam Dei ,ftuti fnbsp;galeam fpei,ôC gladium fpiritus,ôC experire quàm bonus SC fortis fis bcllat^ynbsp;deapprehende Chriftuni, Dominum legis SC peccati ÔC omnium quse^jjiii^nbsp;tari folent» In hune credens iuftificatuses(id quod ratio SCfenfuscordi^' .ifinbsp;rentato non dicit, fed uerbum Dei ) Deinde in iftis pugnis SC terroribi'^yi''nbsp;binde redeunt Sgt;C cxerccntte per fpem patienter expeda iufticiam,nbsp;fide habes, fed tantûm incceptam SC imperfedara, doneeea fuo temponbsp;tur perfeda SC æterna» At non fentio me habere iufticiam, autfalt^^nbsp;fent o. Nonientire,fed credere debes te iufticiam habere,Et mfi credid^Gs*nbsp;fe iuftum,infi'gni contumelia SC blafphemia afficis Chriftum.quite'*^/nbsp;lauacro aquæ per uerbum, qui denicß mortuus in cruce,peccatum Sinbsp;demnauit8Coccidit,ut per tpfumconfequereris aeternam iufticiamôioi*^),;/nbsp;negare non potes ( nifi uelis eflè palàm impius ôi. blafphemus,SC prorfu®(d^nbsp;nere Deum, omnia promifla diuina,Chriftum SC omnia ipfius ben^»*^nbsp;necß te iuftum eflè negare pptes,

Difeamus igitur in magnis horribihbusterroribus,ubicon^^*^fW, hil fentit præter peccatum, ÔCiudicat Deum cftè iratumôC Chriftumnbsp;nonefle confulendumcordisnoftrifenfum,fed uerbumDei tonfuft^wtónbsp;quod dicitjDeum nomjrafci,fed refpicere ad afïlidos, contritos fpiritonbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;|,

tesadi'ermonem ipfius» Chriftum nonauerterefeàlaborantibusôf eos refocillare, ôifc. Docet igitur hic locus clarè legem ôC opera nonalftf^.(.j(d,nbsp;am 6C confolationem,fed hoc ipfum facere Spiritumin fideChrifts ,y4nbsp;fpem in ipfis pauoribus ôCtribuIationibus, quae fertSCuincitmala.nbsp;runt, quàmimbecillis ÔCexigua fitfidtsSCfpesincruceSCluda. ApP jinbsp;tumeiîèlinumfumigans,quodiami3mextindurus fit fortisuentus,nbsp;dentes in illispugnis SCterroribus contra fpem in fpem, hoc eftgt;p/Jnbsp;promifsionem Chrifti, contra fenfum peccati ôC iræ Dei,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ptü

jftam fcintillam fidei perexiguam, ut apparet rationi, quia eum uix uelut elementarem ignemgt;qui implet totunicoeIum,ÖCabforbetomi^ Jnbsp;5C peccata,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;

DE FIDE IVSTIFICANTE. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;4M

Verè pfj in toto orbe terrarum nihil chariusamp;T pretiofius habent hacdo* pf Q.uia tenenreseam, hoc nouerijnf,quod torus mundusignorât, nempenbsp;mortem 5C alias calamitates ac mala corporalia amp;: fpiritualia,ele(flisnbsp;hj '¦finbonumJtem nouerunt Deumturnproximê adeflè, cömlongiffîmèap=nbsp;Turn maxime elle mifericordem ÔC. faluatorcm, cûm uidetur ma«nbsp;qij' «rafci,affligere Ôô perdere. Norunt turn fe habere iufticiam æternam,nbsp;certiflîmam poffeffionemfpeexpeôiant, repofitam in clis,cûm maxi«nbsp;itinntterrores peccati ÔC mortis, tum fe eflè Dominos omnium,côm omni^»nbsp;i'-^^ta ilIudtNihil habentes, omniapofsidentes. Hoc uocacnbsp;içjjj ^^âconfoîationem concipere per ipem, Sed ilia res fine crebrisôt^ magnisnbsp;^^'onibus non difcitur.

!Kcordis, Tom. J lenenCfol* 4 JO. ficut Rom. f, luftificatifide pas pet lefumChriftum» Qjiando ergo animus confirmnbsp;nobis,dicit,Q.uis ergocontrà nosyQ.uem time«nbsp;rundum c At qiiid mundus erga Deum f Q,uid creatura ad create«nbsp;t'*''Anbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Atquidmorsaduitam,quacinChriftoeft f Numpecca-

bpeccatum ad æternam iufticiam, quae in nobis eft SCc. Verûm ufum,amp;fcreet pernbsp;ïi(j in corde,

Tom. 4,Ienenf. fol. yr.Gahcap. z.Fidespurc eftdo« Icihcet per earn ficconglutineris Chrifto, ut exteSi^ ipfofiatquaUnbsp;eapoftît fegregari, fed perpetuó ad h acr efeat ei, V t cum fidu«nbsp;Jnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ego fumChriftus, hoc eft, Chrifti iufticia, uidoria, uita amp;fc,.

Chriftusdicat, Ego fumille peccator, hoceft.eiuspecca-adhærct mjhi,SCegoilIi,Coniun(ftienimfumusper amp;Sos,Ephe. j. Membra fumus corporis Chrifti,de carnenbsp;^bus eius. Ita ut hatc ftdes Chriftum Si me areftius copulecquàm ma«nbsp;fidesilla non eft ociofaqualitas , fed tanta efteianbsp;raj utobfcuret Si prorfus tollat ifta ftuItilTima fomnia dodrinæ So-format« à?charitatis,de meritis, de dignitateaut quali«nbsp;J, '®^C,

V nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;IctT^enf.foE74»GaLcap j Paulus his uei-bis,cre-s

^id*k':'^'ti nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fummum obfequium, fummam obædientiam

q nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;QuiK-hetoreft, exaggerethune locum,

bQj Tjjl^^fidesfitresomnipotensj'quodcß uirtus eiusfitinaeftimabilisSC tnfr« tlçQ enimDeogloriam, qua nihil maius ei tribui poteft. Tribuercnbsp;ueracem, fapientem,nbsp;o^Totcntem,Infumma, agnofeere eum autorem 8ónbsp;.'^^nisboni Hoc ratio non facit, fed fides, Eaconfummat diuinita«nbsp;fA'^'cam^creatrix eft diuinitatis,nontnfubftantia Dei, fed in nobis*nbsp;f^æ^tir'^^ ^mittit Deus in nobis fuam gloriam, fapientiam,iufticiam,ucrit3«nbsp;i^^^^'am,amp;:c.ln Summa,nihil maieftatisSCdiuinitatisrelinquitur Deo,nbsp;Necg poftulat Deus ab hominealiquid amplius,quàmuttri-diuinitatem,hoc eft,ut eum habeannon pro idwio, fed pronbsp;i ^^^^^^¦^^^^^àiat^miCeïeatur,iiiuet,Sic. Hocobtento, habetfuamdi-iiQinbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;0^ illæfam, hoc eft,quidquid cor fidele ei tribuere poteft, ha.-

gloriam pofte tribuereDeo, eft fapientia fapientiarum , iufticia ¦eligionum, Si facrificium facrificiorum. Ex his intelliginbsp;^^iufticiaftt fides,per Antitheftn,quantum peccatum incredulitas*

43X nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;D E F 1 D E I V S T 1 P 1 C A N T E.

QuicuncJj igitur credit uerbo Dei,ut Abraham, l'uftus eß coram fidcm habet, quae tribuit Deo gloriam, hoc efljeddit Deo,quod ei j ^^piinbsp;modo ut iiiradefiniuntiußum) Nam fides itadicit,Ego credo tibiDcoloq^^^j^jnbsp;Quid loquitur Deus d impolTîbilia,mendacia, flulta,infirma,abfurda.^,^,^^,nbsp;nanda,haeretica fiCdiabolica, fi rationem confulas. Quid enim maggt;snbsp;lum.fiuItumSC impoflîbile, quàm cum Deus ait ad Abraham, quod acc^P jnbsp;fit ex flerili iam emortua carne Saræ filiura.

Sic Temper Deus, cûm obficitarticulos fi'dei,fimpliciterimpofsibgt;^,ii furda, fi indicium rationis fequi uoles, obtjcit. Certè ridiculum èi am^rnbsp;deturrationi, in Cna nobis exhiberi corpus 8^ fanguinem Chrißigt;BP'nbsp;efle lauacrum regenerationis ac renouationis Spiritus Sandi, Mortuos^.^,))inbsp;gere in extreme die, Chrißum Filium Dei concipi, geßari in aluonbsp;fci,pati mortem indignifllmam crucis,refufcitari,federe nunc addext^^nbsp;tris,SC habere poteßatemin clo 8C terra, Hinc Paulus Euangd*^ .l/'nbsp;ßo crucifixo, uocat uerbum Cruels SCfiulticiam prardicationis, quamiy *nbsp;daloiam, Gentes flu!tamdo(fîrinamiudicent,ÔCc, Itat^ ratio non intdlgt;g^fj(inbsp;re uerbum Dei SC credere,iümmum cultum cße,fedeaqua£ipfaclig*f (în*!nbsp;bona, ut uocant, intentione 8C propria deuotione, fentit Deo placerc, npa'^'lnbsp;Deus Ioquitur,iudlcat Verbumcluselïe haerefin SC Diaboliuerbun'j^^ jnbsp;cnim et eße abfurdum.Siic.

Contra, Fidesrationemmadat,SC oeeldit lllambefllam, quatn dus SComnescreaturaeoccidere nonpofliint. Sic Abraham camocci* jJiJ*nbsp;uerbum Del, quo promlttcbatur ei fernen ex ßerlllSClam efftanbsp;uerbo non ßatimquldcm aflentiebatur ratio in Abraham, fed certènbsp;ipfo contra fidem, ludlcansridiculum, abfurdumÔClmpoflîbile,quod^^f,|)^nbsp;iam non folûm nonagenarla, fed etlam natura ßerlhseranparlturadnbsp;Ißam ludam profedô habuitfidescum ratlone In Abraham. Sednbsp;clt, madault, facrif!caultratlonem,acerrlmum SCpeßiIentiflimumho%(ilt;p|nbsp;Sic omnesptj,lngredlentescum Abraham tenebrasfidei, mortiftcant*^^^jii(gt;nbsp;dlcentes:Tu ratio ßulta es, non lapis quac Delfunt.ltacpne obßrep^snbsp;race,non ludica , fed audluerbum Dei,SC crede, Jta plj fide mada^^^ rnbsp;maiorem mundo jiatcß per hoc Dcogratiflïmum facrificlum SCnbsp;fient,

Et ad hoc plorum fâcrlflclum SCcultum, omnes omnium gentln' P nés, omnia omnium monachorumSC lufiiclarlorumoperacollata, ;;nbsp;funt. Per hoc enlmfacrlftclumprlmùm madant,utdixl,ratlonem,ho^^g3'nbsp;omnium maximum SC Inuldlflimum, Q.ula ratio comdemnlthnbsp;usfaplentlam, iußlclam, ulrtutem, uerltatem,m^ferlcordlam,maieft3tf j,nbsp;inde per Idem facrlfidum, tribuunt Deo gloriam, hoctß,creduntc^|nbsp;fium,bonum,fidelem,ueraccm,8Cc. Credunt eum omnla pofle,*^*nbsp;eluseflefanda,uera,ulua,efficacla.SCci QuodeßDeoacceptlßim^Tgfjpnbsp;um. Ideo nullamalor, melior autgrailor religio cultusuc Deo exh*nbsp;in mundo,quàm fides,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;m

Contra gt; Operarq carentes fide, muîta quldem faclunt, Idu^ant pfis crueem imponunr. Q^uia uerô hlsrebusexißimancfeplacare**^j^iy inbsp;gratiam mereri, non tribuunt Deo gloriam,hoc eß,non Inbsp;rtcordetn.uerace(Ti,(eruantem promißa,SCc, Sed iratum ludicem.Pnbsp;operibus. Atq? hoc modo contemnuntDeum,arguunteumnbsp;bus fuis promiflis, negant Chrißum SC omnla beneficia élus, In lutn*

äntDcumèfedc fua,SCfefeinlocumipfiuscoHocant. Ncglctfio enim couina nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;cultus Suf opera à Deo non præcepta. HisDeumde#

'^ari foæniant i ôd fe pro illis racrccdemrecepturosabeo fperant, Jtaqjrauo-Dei hoftem, non madlant,fed uiuificant,aufetunt^ Deo ma« jjwtcm ÔC diujnitatem,amp;^cam operibusfuistribuunr. Quarefolafidestribuitnbsp;j fo gloriam, ut teftatur Paulus Rom. 4.de Abraham» Abraham,inquit fidc con=nbsp;ftatuSjdedttgloriamDeOjCertiffimc feiens quodquxcuncßpromiflttDeus,po«nbsp;^nseftamp;facercjideo reputatum eft illi ad iuft.ciam*

fidesuiâoridtioflra. Tom. 4. îcncnf, fol. itp. Galat, cap.4. Hæc fideseftuido* înoitra,quauincimusterrores Legis,peccati,mortisôô omniummalorum, nonnbsp;^nien fine magno certamine, Verè pn,qui grauibustenfationibusquotidienbsp;^erccntur,hicfudant. Illis fæpenumerô inmentemuen^t,Chr^ftumuelleexnbsp;I^J°L^*^'^^^°^^^^^ gt;uelle rationem exigcrc â nobis tranfadæ uiræ.uclleaccufa»nbsp;' ^öridemnai e nos. Non polTunt certô conftituere eum milTum à pâtre, utnbsp;ostyrannideLegisoppreflbsredimeret. Hocinde accidit, Saneffi nondumpe«nbsp;to ,^°^crunt Cainem,ca autemrépugnâtfpiritui.Tdeofubinderedeuntter«nbsp;(ç?^^f2*5p3uor mortis,8Caha fpecflra triftia, quæf demimpediunt, uttantanbsp;titudine beneficium Chrißi,qui nos è feruitute Legis redcmit,non apprehen-S^uanta de beret,

modo Chriftusnos redemit f Iftc fuit modus rederti« Legem, Chriftusueniens,inuenitnosomnescaptiuosnbsp;fiidofnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;euftoditos fublege. Quid fe«

fare nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;dominus legis, idcoLex non habet ius in eutn,non poteft eum accu«

Ibi Filius Dei, Cûm igitureflet fublege,fuafpontefelegifubiccir, ^^ftcuit in eum omncmTyrannidcm,quaminnos, Aceufat autemnbsp;Dei,aciudiciofuo condemnar.ö^ hocnbsp;pçfj.jt^^9uiaomnespeccatôres6Cnatura.Iitcr fill) iræfumus. Contra, Chriftusnbsp;tame^nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;gt; necß inuentus eft dolus in ore eius, ideo Legi nihil debuit,0i

riospç ^^itaminnoccntem,fanlt;ftum,iuftum2i(fbeneclilt;ftumxquefeui)t,acin blafp(,ç^^^°fs,maledi(ftos ÔC damnatos, amp; multo atrocius. Accufauit enim utnbsp;À1,? feditiofum, fecit eum reum coram Deo omnium peccatorum to«nbsp;fuafente?;'fnilt;5fic contriftauit ac paue fecit,utfudaretfanguinem,poftremonbsp;*'^*acondemnatur ad mortem,quidem crucis,

gredituf'^^^ofedomirabile duellum eftubiLexcreatura,cum Creatore ficcon« inl^iFa^fcr omne ius,omnem tyrannidem fuam in Filio Dei exercet,nbsp;^auitin^^^Hiltjsirat exercuit. Quia ergo Lex tarn horribiliterSlt; impie pec«nbsp;quot;Pttatri fuum, uocaturiniusS^ accufatur, Ibi Chriftus ait,Domina lex,nbsp;fomitiiß-^^¦^gma potentifTima ac crudeliflima totius generishumani. Quidnbsp;innocentem Hic Lexnbsp;autnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ocf iderat priusomnes homines, cum non habeat,quo fe de«

'ùm m Ç1 P^'get uiciftim ita damnatur ÔC occiditur,ut amittat ius fuum,non fo-in nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;quem iniuftê fæuijrSCoccidit ) fed etiam in omnibus,qui cre«

*^§oleoi His enim dicit Chriftus: Veniteadmeomnes.quilaboratisfub ''1 Dom* potuiiïèm uincereLegcmfummoiure,fïnemeomalo,Sume«nbsp;^^gis, ideo^ nullum ius in me habet, fed propter uos, quieratis

^'adem carcerem,tyrannidem dC feruitutem Legis, fub qua capti« **'®gt;ftlb*** ^os,paflusfumLegern dominarimihi,Dominofuo,perterrcface-^cere mepeccato,morti ôdirae Dei2lt;c,quodnondebebat, Ideo du«nbsp;O Onbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;plici

plici lurc Legemuici,proftraui,!riu idaui, Pnmtim ut Filius gis. Deinde in perfona ueftra, quod tantundem eft aefi uofipft Lege® ®nbsp;ris,quia mea uidoria eft ueftra.

Ad h une modiim Paulus de illo mirabili duello pafTitn loquitur« ^Trpo»'; lucundior ôi. illuftrior fiat,Legem pingereroletperproropopceiatn,qua'* *nbsp;tentiflîma quædam perfona,quæChriftumcondcmnaucritSCoceider*b'^ .pnbsp;ipfe,fuperatamorte,uiciflim uicerit, condemnaueritamp;^occiderit,Eph«;**,[^i^nbsp;ficicns inimteitiam in femetipfo. Eccap,4.ex PfaJm. lt;J8, Afeendens p;nbsp;captiuamduxitcaptiuitatem.Ètprofopopia ufuseft, etiam ad Ro.nbsp;peccato damnauit,peccatum,amp;;c, Hacergo uidoriafuafugauitChriftu^'-p^,,nbsp;feientia noftraLegem, utamplius non poffit nos confundere in confpt^^'^nbsp;in defperationcm ad/gcreôi damnare. Non definit quidem oftenderer^^jjnbsp;tum,accu{areô(^ perterrefacere,Sed confeientia apprehendens hocnbsp;bum, Chriftus à lege nos redemit, fide erigiturSC confolationem concip® .(,js|nbsp;ni(^ fanda quadam fuperbia infukatLegi,diccns,NihiI moror teiroresamp;nbsp;tuas, quia crucifixiftiFiIiumDei,amp; fummainiuriacrucifixifti. Idcopr^fnbsp;quodin eumcommififti,efl:irremiflibile,amifißi iustuum,SC nunc inpo^.^nbsp;nonfolàm Chrifto uidla ac ftrangulataes ,fed etiam mshi credent: innbsp;nauit hanc uießoriam. Sic Lex pertjt nobis infempiternum,modôin^nbsp;permaneamus. Deo igitur gratia,qui dedit nobis uidoriam per Dofflii.ü' ¦nbsp;ftrumlefutnChriftum.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,

Facit ex eoi^uod nihil efi,ut fit e3c. GcncC Tom.j.fol. jp. 00, cap. 27. Fides co,quod nihil eft,utkt8CeximpoHtbihbus facit omnia poflibilia.nbsp;temeritatem Rebeccac uidifti : Quomodo adornaritfiliumlacob,ucfaller^ .nbsp;trem, circumdedit manibus Ss^ collo pclliculas hædorum, ut pater putaretei'nbsp;uera pilofum efle,

Eft res plena periculi,ficut trépidât Iacob,ôif auerfatur confilium matn^ p-fortê inquit, pater palpetôC fentiar, ac inducam fuper me pro benediâione'^^ didionem. Sed lanta eft fides iftiusoptimæ mulieris.utper ilia omnia P^C^,)nbsp;pat. lacob ingreflus eft in fpcciefiltjEfau,habensmanus pilofas,fieart^ nbsp;0^ dolo, fed patrem non fallit pet omnia, quia intelligit tarnen uocemnbsp;des ergoquôdDeuspulcherrimè corrigittemeritatem iftampcrfidem®J ^iit,nbsp;prqpter quam necefle eft ftolidiflimum confilium,fieri optimum et fcclieilii'quot;

Ita fcriptura fandadefcribit hiftoriasSandorum, utcommendet uiquot;^j0j fidei. Qui igitur uerbum Deihabetjillcexiftimetfeljeatum.fic^auertatO'nbsp;à rebus pracfentibusad futurasamp;^ inuifibiles. Quia uerbum De: præfenquot;;f,i(,nbsp;tniflîo non loquitur de praefentibus , fed futuris rebus amp; nemininbsp;Fides fertur in rem quaiadhucpurum nihil eft,amp;expedatdoneenbsp;Eft feientia ôt fapientia tenebrarum0^ nihilitudinis,hoc eft,rcrumnbsp;compertaSjÖi^ non apparentes, acferê impoffîbiles. Qui uoletChrift*2quot;^p(|inbsp;cum oportet hoc animo bené meditatum ac infixum habere. Aliæ eni®nbsp;omnesdocenturexSyllogifmis,Indudionibus8Cexpcnmentis,nonh3brnnbsp;damenta aut principia fua,incoquod nihileft,acpraefertim nonapp^*nbsp;poflibile, abfurdum, ftultum, fed fides apprehendens promiflîonemj^''nbsp;lt;d,quod omninôeft abfurdum,impoflîbile, contentum uerboamp;^pro®dnOnbsp;uina.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, fgj!quot;'

Sicenimlacobfacitî Mater iubeteum benedidionem à patreacdp^ ^|,((gt; obftat pura nihilftudo,quia benedidio pertinebac adEfau,nonadlaro^;j^[,^-batrerumimpoflibiltas. QuomodoenimpoflumbeneUicicogitauir,fratrnbsp;tur benedidio,praeterea cft hirfutus,egoglaberfum,periculumcftj^ 0?nbsp;maledidioncm auferam. Idcoimpoffîbileeft,quodadremattinet,q®

. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;D E F I D E I V s T I F I C A N T Einbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;43

Pater enim cogitât de bcnedicendoEfau, de me nihîlefl iblli« tç Deinde poffibile eft ut hæreat maledidîioin me, qui lïimleuiamp;^ glabra cuanbsp;(q 'pater fallaciam agnofeat. Ideo certô impingemus mea mater* Sed maternbsp;oinnia,maledi(f}ioillamihi noceat,fi qua uenier* JHaeftmuliernonnbsp;tjjj« 'frgt;Homo eft fpiritu fminino, fed tantus ardor eft in ea, ut fuperet uiros for-cogitât fe pofte perrumpere, ut benedidio ei conferatut.cui lege ô(^nbsp;non debebatur : Credit fimplicire» impolTibftia,abfurda,ftulta,periculo!ainbsp;ün?» ft''' benedicendjs Iacob,utut répugnent ac aduerlencur o»

cius uirtuseft cordis cogttatio, feu ut ifadicam,opinio,quafertur nihil,quodimpoffibileôCablurdum eft-* Tantum habet ucrbumdûnbsp;tfrej''.ft°'*tlicit:Maior feruietminori* Ipfa uerô fenfit ut mater, uteriftorumnbsp;acceftit illuminatio SpiritusSandi,ut uerbum id redè intelligerer*nbsp;rigidus,ficutimmotarupes,achæret taniùmin legeÔdrégula»nbsp;'c pnmogenitum, ue rûm ea,mater nihil mouetur»

'üiic ^*^^ndem modum nosquoc^comparemus, quando habemus uerbum, fiHçn'^csdifputationes contra uerbum abijciamus, ne^ quicquam moremurnbsp;contraria legi naturae ô(^ Mofi obtjcian-'tçjç ^^'^afequendum eft hoc, quod dixit,DeusjQuod fi ratio accedit ÔC difpu-J'Ut, 'ora adum eft. Hincluda »lia carnis contra fpiritum exiftit Galar*nbsp;lublimibus illisaffedibus,qualiseft credere quae nonnbsp;funt fecundum rationem impolTibilia*

,ac tandem etiamin morte faciendum eft, Quando Deua pitifk ducem contra portasinterorum, contrafuroremtonusmundi,con«inbsp;rimeæ* Q^uid hic animi hobis debet eftè f Qins enim egonbsp;P^Snoprimùm contra tot exercitus omnium Dacmonumôi: hominum,nbsp;inbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^cfpondeo. Reipiciendumeftad man«

^Dominusdicit:VadeÄ^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Egotecumero. SicutMofen

^l^'^cgyptium aggredi.amp;f educercpopuliim detyrannide ôC fornace ftulta ÔC impoftîbilia uidentur, educere tantum populum,ôdnbsp;poft fc(ficutloquitur Mo'es adPharaonem)nbsp;tnî fecundum rationem, Tu non educes, ne unguhm quidem,nbsp;b oiucrfum populum.'' Q^uia Rex potens eftS^crudelisTyrannus.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;loquitur cumPharaone,ac fi iam haberetedudam tur«

,/.t^ofl](j.,!''§cntcm. Quantumuis apparent fabula, ftulta cogitatio 8c prorfus h''*',id '^^*'^ftonem fpedes* Q,uicqutd enim fides didat ÔC uerbum pro*nbsp;* Q,uia Deus eft uerbum,uerbumeft Deus,qui habetnbsp;Inf ^^^^P°'^quot;3'cliuinam,Roman «*

î'hquidem non aliter apparet, quàm Humana uox^SC ftulticia homi-hi nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Petrus Ad . lo. dicit: Homofumtui fimilisadCornelium.Pc*

^ik*''^bil^^r^'^*^ fonatuoxhumanainauribusCornelq. fed tarnen facit om-animandi fumuscontra omnia pcricula, quæ à Tiircis8C alijs ho* coortemipfam,fi enim abfoluti fumus per os fratrisnbsp;Se j^p*O'cienduseft homo qui loquitur, neep in periculum aut mor*nbsp;infepulchrum.corruptioncm ucrmes,purredinentnbsp;ejç biiççji'*'mihi.rcfpicicndum eft. Ratio enim fine fidecogitât : Numnbsp;p.^'corpusmortuum uiuat,quodrepc!iiur, corroditur à uermibusautnbsp;''IQ P'fitus redigiturflduerô fimpiciter negatSxf dicit: Non eft uc«nbsp;P§o^osdicit tfft iicrum lammort«deftinatus.uideormihînbsp;quot;tredurus fum ex fcpukhro gl.oi iofus,8lt;^ clanficato corpore.

O o ij nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;luco

DE FIDE IVSTIFIC ÄXTE,

Ideo fides eft pugnaomnipotens,qiiæ contra pugnam cafnis profpedu hæret i'nuerbo SC promifsione* Nonenim loquimurhi^p[,i!igt;^;nbsp;ftorica ,quae eft fimplex noticia utcümfcio DauiduïcïfieGoîia^Jjynbsp;OS, licet id üt exemplum fidei, mihi tarnen tantum hi ftorica eft Sé finbsp;fternendusGoliath,lacerandus leo, ibt hiftoria nihd ualeret,nift qi^9 j((nbsp;dam exhortatio,qua£mead fimilcm fortitudinem excitaret, St uerônbsp;rem.Dauid, Samfon, adepti(tint clariCsimas uidorias, ideomihiquo«^*nbsp;ftandumerit.idefïètmihiimpofsibile» Nam ÖÓ Dauidnonfineing^^^^j-opGnbsp;tam pracclaras res gefstt. Fuit enim in carne,perinde ut nos fumus,hab*Jnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;I

dicentem, militantem, imó captiuantem fe carnem non aliter atep nos j Multô plus fenfit incredulitatis quâm fidei, fides enim apparet jnbsp;quia caro nonfolùm militât, fed etiam captiuat,utinquit Paulusnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'

Ego olim non aliter mihi perfuadebam, quâm Paulum nihil fudando ÔCpugnando contra carnem. Atuerôinquit:Datuseftnbnbsp;carnismeae, Angelus Sathanæ, ut me colaphifet:llle docet me quid fit b ' nbsp;deo ego uidorias gloriofas martyrumô^ Sandorum,fed mea fides hoc non r nbsp;praîftare, Et ipfi etiam fudauerunnôt^ mortem uicerunt non fine ingontinbsp;ne* Ita nosquoc^ habemus eundem baptifmum,eundem confo'atot^hi^^oinbsp;Spiritum Sandum paradetû, qui proponit nobis in uerbomuhiphccmnbsp;tionem. Achiftoriamquidemdecertaminibus Sé uidorqs Sandoruml*nbsp;audio, fed cadem non poftum praîftare. Ideo apprehendendum cft ucrb^f

ftine Dominum,uiriliter age,conforteturcor tuum. Deus etiam infitonUtO^^.u de non abijcit. Q,uin nec Apoftoli ipfiStf prophetæ in fide forres fuerunt p^iii*nbsp;timmagnafaduriper fidem. Mofes ad mare rubrum trépidât clama/* (lt;gt;nbsp;CarocOntraeum non Iblûmmilitauit,fedeaptitauiteum. Videsenimnbsp;ei caro,quod in utrocß latere funt montana,retro eft Aegyptus,ante nos en ynbsp;per quodcùmpuerisSCmulierculisacpecudib. nonpoterimustranfire.^^p*nbsp;ad defperationem cogebatur,lcx enim carntsamp; membrorum hoc eididab^^ci*nbsp;fumus deftituti omni auxilio. Quid egi educendopopulum cPereundt'^jfinbsp;nobis omnibus. Ibi turn gemitusincnarrabiles,utuocat Paulus incipinn^'nbsp;clamor non poteftfcribiliteris,ncculhusfèrmoneenarrari. Quia hocutfynbsp;Cordit gem.tuî, nimis grande eft quod replet clum 8é pénétrât nubcs ? ¦-!!'nbsp;tingit ad auresMaieftatisdiuinæ,utrefpondeatDeus;Qiiid clamas cAty nbsp;mauit,fèdobftupuit, fteterunt^comæ,SCuoxfaucibus hatfir.Isucrö,qninnbsp;turcordajintelligitquiduelitfpiritusingcmifcens.

Haec ideo repeto SCdiligentius inculco,quia fidesapparetcoramtM quafileuisres, SCuacuaopinio, quamquilibet animoconciperepoisit.nbsp;efîè non hiftoricam quæ fit facilis. Sed quando obqcitur mare rubrû,morsr nbsp;ria peccati,mortis,inferniper nos, turn fit copula Sé coniundio uirrunsD^*^ nbsp;infirmitatehumana, omnipotentia coniungiturcum nihilitudincóóextrf'^|j!i*'nbsp;becillitate, ac tandem có perducit infirmum ,ut faciat impofsibilia ind*^^ *

Fideiuirtutitiborämortif Gcnef.cap,«8.Tom.3.fol.8o.Fidesinformisn*quot; Iet,necpoteftfuftinerc ôé ferre illos impetus. Vera autemô^uiuaxfid^^^jiinbsp;uincit dubitationem,reuera eftuiuacifsimaqualitas, fi tarnen ita appelhlt;^j^^nbsp;eft irrequietum bonum in corde noftro, quod Diabolus fingulis mom^nbsp;petit Sé oppugnat. Sicut in primis in agone mortis difcitur Sé fentitur,nbsp;fides informis, an uera Scuiua fides. Chriftianusenim fubitmortemang^nbsp;fepulchrum,abfumiturâuermibus,breuitcr in nihilum redigitur,qpnbsp;trarium eft omnibus promifsionibus diuinis» Quidigiturfaciat^IbintJ^^,!?'nbsp;experitur fidem non efle nudam qualitatem,fiquidem terrores mortisny

de fide IVSTIFICANTE. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;4î?

Uiqjmortem rantâm» fed SC miUe Diabolos ÔC infernum fpftim cer* faciam Deum mendacemjficenimaffe*nbsp;'las piorumin eiufmodiagone. Etfi efFunderet infernus omnesf/ara«nbsp;fii^^euomeret in me quidquid eR mali, tarnen raaneo in fide il la. Credo in le-®fi3tnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;unicum: Domine Deus ferua me per Chrifturh,ne

mentiris» Contrarium quidemfentiOjfeduerbutn ^abco,quod non fallit,imô eft mihi omnia in omnibus*

modum fcriptura fanda commendat patres, ÔCproponitcxempIa Necçeft ulla alia dodrina in mundo,praeter fcripturamnbsp;iiUtjj docet folam fidem eflè uidlricem mundi, quæ fides eft habere uer«nbsp;uerbo* Atcp interim pati fimphciter contraria,nbsp;eft, donee ueniatpromifsio* Hiob adnbsp;fortitcr* Refpondet enim: Qiiafi una deftultisnbsp;manu Dei, mala quare non fuftineamus f Si ha«nbsp;f''quot;thnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;hadenusDeo alcnteSCfuftentante,cur

r quot;iiis nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;aliquid feramus C Tobiæ uxor etiam cecidit, Sed Dauid manec

totodeccnnio ,cumeßet quidem Rexfine corona,nne terra, quot;quot;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;SaulitiseftèthoftisdeclaratusSC feditiofus. Poftea cnm Abfoa

^^.quot;p!affjeit, tantum dicit : Siplacuero reducer me,fi autem dixerit mihf faciatmihi quod bonum eft coram fe. Idnimirum eft fir^nbsp;uiuithomo SCc*

G^nef, cap* 38. Tom*4. fol*38, Fides ft' adeft nontacet,fed populum hortatur ad credendum,orandum,facrificandum,lau-«nbsp;As7f«cutfcript urn eft,Corde creditor ad iufticiam, ore fit confeflio adfalu«nbsp;^esnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;credis,SC habes ucrbum in corde, fieri non poteft quin 5C ore illud

' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;uerbo cordis confeflio oris,ut laudes Deum SCgra-

P^o bénéfices Sc doeftrinapatefada, SC hanc etiamtradas,SCprofitearis P^^m famiJiam hofpites ÔC uicinos docuit, per duxit ad agnitio«nbsp;5gt;fi-nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Apoftoli errantes per orbera propagarunhSC inuocarunt Deum*

^^*°'/lltri(ifoperi£gt;Hr* Tom.i. lenenf. fol. 472. De libertate Chri« tnliberi Turnus per fidem Chrifti ab operibus f Sed ab opinioni«nbsp;ftulta præfumptione iuftificationis per opera quæfitac*Fidesnbsp;bnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;iuftici«

opera abciïè neqi pofsint neep debeant, ficutftne ci» iftius mortalis opera eße non pofliimus,non ta«nbsp;fç?^ 5ut 0^ ?^cia noftra uita eft, Ted in fide, ncc tarnen illa ob id contemne ndanbsp;Mnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.Sic in mundo Turnus necefsitate uitachuius corporis coadi,

f Turnus. Regnum meum non eft hinc Tcu de hoc mundo air iççj ,[j7quot;nondixir,Regnum meumnon eft hic,Teuinhoc mundo. Et Paulus,nbsp;quot;bnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Tecundum carncmmilitamus. Et Galati

uiuoFilijDei,ftcquodfacimus,uiuimus,Tumusin ^^Oin ?.S®'^«ionns, neceTsitas huius uitac facit ÔC corporis regendi cura,non

ht^'^trçn°^**IenenT,fol-47o-De libertate Chriftiana.QuanquamChriftia-1(1^omnibus operibus, debet tarnen rurfus Te exinanire, hac in Über« secipereu'n ftmilitudinem hominumficri,8C habitu inueniri ucnbsp;**^^?^^*^^3re,Sc omnimodo cum proximo Tuo agere, ficut uidet fecurn

'quot;if * *'^'§quot;0gt; damna ut^homuncioni.citraomnemeritum,mera gra.« ^quot;tordia,deditDeus meus inChrifto omnes diuitias iufticiae SC Talutis,

utampliusnulfareprorfusfndigearn.njfi fide,quae crcdat hoe fefïchaberc ergo tali patri, qui me fuis hisinæftimabilibus bencficijs obruif,curnonlib^jnbsp;ter,hilariter,totoeorde fpontaneoeß ftudio omnia faciam^quæcuncçfeiucrop* ,nbsp;ta amp; grata coram illo effe.' Dabo itaqj me quendamChriftum proximonbsp;admodumChriftus fefêpræbu tmihi,nihil facîurusinhacuita, nifiquodui^'nbsp;proximo meo neceflàrium . commodum Stf faJutarefore,quandoquideBiP^'nbsp;dem omnium bonorum in Chriftoabundansfum«nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;jj,;

Ecce fie fluit ex fide chantas èC gaudium in Domino,amp; cxcharitatehiXj, libens, liber animus, ad fponte feruiendura proximo, ira ut nullam habeas.ninbsp;nem gratitudinis, ingratitudinisjaudisacuituperrjjucriautdamni. Ne^'pn(nbsp;agit hoc, ut homines fîbidemerearur, nec inter amicos inimicoic|,difcernf jf»nbsp;gratos nec ingratos fufpicit,fed liberrimè difpergiCjfe SCfua,fiue eanbsp;gratis,üue mereatur» Sicenim 8t^ Patereiusfacit,omnibus omniadiftfjP|i,i'nbsp;abundanter amp; liberrimè, faciens Sole fuum oriri fuper bonos SC malosJf2 r* ¦nbsp;nihil nifigratuito gaudio,quoinDeoperChriftum deledatur,tantarunfnbsp;Largitore facit ôCpatitur.

Vides ergo, fi cognofeimus ea, quæ nobis data funt, maxima S-'P*'^ |,j|ii UtPetrusait,moxper Spiritumdiffundi in cordibusnoftris charifatem,qJ3nbsp;hilaresjomnipotentes operatores,8C omnium tnbulationum uiôoies,p'^*,,tl'inbsp;rumferui, nihilominus tarnen omnium Domini fumus, Q.ui uerônonf^j^t*'nbsp;cunt donatafibipcrChriftutn, ijs Chriftus fruftra natus elf,pci opery'* nbsp;dunt,ad iftarum rcrum guftum SC fenfum nunquam peruenturi,nbsp;ximus noller necelsitatem habet amp; noftra abundantia indiget:Jtaamp;ilt;j55nbsp;Dco necefsitatem habuimus SCmifericordia eaisindiguimusjdeo ficutF^ *nbsp;leftis nobis in Chriftogratisauxiliatus elf: ItaÔC nosdebemus gratisp^^S'/''nbsp;operaeius proximo nollro auxiliari, SC unufquifqj alteri ChrtItusqnbsp;UtfimusmutuumChrifti, amp; Chriffusidemin omnibus , hoc eftueré Cbr'

Fi(lejretrlt;ibÙ4pecc.'«o. Tom. 2. lenenf fol.iSo.Pfal.ij. Proponebam ^^,111'': ïn confpedfu meo femper. Facitautem haec propofitio Domini, cornbsp;hilare ÔC fpontaneum ad omnia bona opera faciendo Ôf malafercnda»nbsp;propofito, ficut fæpius dièf um eft,ordienda eft bona uua amp; bonumnbsp;enim non libentifsimèfaceretSf änderet, quiconfiditfefe placereDco, ,nbsp;num efle fibi fauentem ac propitium cquot; Q_uod peccatum quantumuis nbsp;non contemneret eadem fiduciain Deum nixusi Verè non facir,nccf-*nbsp;tell malum hæcfides,ficutnvcuinciabullomalo. Nemocrcditquài^*^nbsp;maIo,SCmoueat ad bonum fiduciaifta,nifiexpcnus.

Fideinhabetiscontraconfcientiämägerenonpotefl. Tom.i.fol. yij.DeUOtisl^^ ^^[jiS';-Chriflus per auditum uerbi fut, cordi manifeft atus, quod ipfe fît, qui cerdos fadus eft, nobis datus, îuum Sanguinem fuderit, noftranbsp;nos in fuos acceperit. Hic inquam auditus cor Iætificat,confcientian^nbsp;deat diccre St^ gloriari in ipfo î Si Chriftus promeamp;Smeuseftjqiïi^job'^iMjnbsp;Quomodo non placeam ego, 8C opera omnia mea, fi Chriftus meus^ f^jiJ^^;nbsp;fti dNunquid Chriftus difplicere poteft Ecce ifta eft fides,nbsp;cet, quam qui habet, contra confeientiam agere non poteft, quianbsp;bitare fefe placere Dco. Qpi uerô non habet, non poteft nonnbsp;am agere lempcr,quia non poteft non dubitare, fefe placere Deo.nbsp;promifsio Dei,ô^pignus promifsionis Chriftus,relida fola naturanbsp;quid Deus de le cogitet. At habenspromifsionem fiC Chriftumcettnbsp;quid Deus fupér iplüro cogitet, nempe cogitationes pacisjpropic^^^jjp^ ,i(*nbsp;Chriftt,clamantem rcmilsionem pcccatorum,3^ Abba Pafer,in

Exerdtiumfidei. Tom. 4. lencnf. fol, 4î8,PfaI.2. Grad, Hoc j itm, de quo Dauid hoc in loco nos admonet, ut difeamus refpiccrenbsp;ncs de uerbum, ac iudicare fecundum oculos furfum leuatos, nonftlt;^

DE FIDE IVSTIFICANTE, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;43?

Expcnmurautfm fitcTfieoIogiamefiejnfiniratnfapientiam, quaenun^ fukfnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;perdifci pcuir. Videmusenitn mutationcm,quant

fâfilsofFerunt, Hcdicrcdê iialco,cias morior. Id periculum facit utciunt j)qi f*'3îuguftiora elle uideantur^quàmut nospoflânccaperc amp; totacréaturafîtnbsp;JJ ^qualiinferniis. Sic Caro oler, qtram etiaminfpiratSathan ut non Deumnbsp;''Uitamuideatjfed infinitum malum eiïe iudicet» Atqui hoc non iudiciu.m,fednbsp;^idacium carnisnoftric,Slt;' Diaboli eft contraquodpugnandumeft SCcreden-,quod etiam in morte nofira Deus maneat, ÖÓ nofter Rex Chnftus uiuat,innbsp;^^lusconfpckflumeamors, cumomnibustn'bulationibiisamp; pencuhsfitunum ni-^quot;.Quidenimmorscquidliberorum aiinTsio.fiC fimilïafunt,fiad Deum conféras?

Sedhancautemquis fad's didicit.' Loqui^V doccrealiquo modo poOumus, 'tdexperimenus ÖC ufu oportet fieri Thcologum .utcumDauidcaffirmemus,nbsp;Nondabitpedem tuum in commotioncm,hoceft,non finette fubuerd.Caroenininbsp;fcfldmat,quiaienrir non foltimmoueri pedem,fed fe prorfus (onculcati. V id. Fi*nbsp;lium Dei quid paflus eft.uide lohannemBaptilfam,Mariam .Apoilolos J^roplie-i3s,quidpa(sifunt,uidc hodie Ecclcfiam,quid quötidie patiatur. H ec expcrien«nbsp;ill proucrbio lot urn fecit,quo dicitur4Q.uoquirc^ nequi,oreofoeliciorjt.icpmun*nbsp;dusmetu horum periculorum difceditab Euangelio* Ira contiarium apparerabnbsp;'o,quodinhocloco Dauid promittif. Videturenim Dominus dare ped miitnbsp;Commotioncm, fed uidetur tantûm, reuera non facit, ac uideturcarnucontrâipi*nbsp;''USamp;: fides iu^iicant banc eße exakationem coram Deoöf gloiiam. Indicantnbsp;^oncm, quae ob confefsionem Euangelij fubitur,efleinitiummeliorisamp;^ æternænbsp;^'æJgnominiamiudicantefleinæftimabilemgioriam inoculisDei. Hoceft fi-Qei udicium^f tf, caro aliter fentit,fed ex fenfu carnis non eft faciendum iudicium«nbsp;^oorfumenimpertineret dotftrina uerbi 3^ huiufmodicxhortationes amp; promilLnbsp;''ones. Igitur maJum eft, conuertendum in bonum, ÔC ibi caro concludit fedari,nbsp;Wdieinconculcationêlutblbi fidesfecundum uetbiim pror.iinciarcdebet.æanbsp;^oarife Filio Dei,SC conformem fieri Cl)rifto,Credenda enim funt hxc tanquaranbsp;*0uifibiIi3,ô^ etiam infcnfibilia,nonuidenda Sc fentienda*

Q.uiautemnonuoluntcredere,fedfequifenfum,hi puneftum glotiæôC de-^'fumhiiiufmundireiigunt.fed quam mifera eorumerit conditio,cum poft moe to'equot;'^''^^'^'^**®*^§^cidq,excipicntur atternis doloribiis S)C lachrymis Q.uanlt;nbsp;Lazaro acgrorareamp;egere ad modicum, quam cum dunte hienbsp;Ollinbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;torque»i in acternafiammar Pertinetigitur haecdotftrinaadeos,

fentire,Utdiftinguantinterpericula tuaÔCDeum,0C inu Cmnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;centum defiganr in calamitatem præfcntem, fed leuent ad auxiliunt

fu in uerbo promiftum. Nam periculaillaquibuscredentesexpofiti li ^ciuent pcdem,fed fides facit ut res non moueatur ad lapfumjed ut qiia-tittn^''nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;periculorum,6Cconferamus pundum afflicftionis,

3 *)squ3. infinita funt,ficuteft ipfe Deus,eiuspotentia,gratia,Denic^*etetsgt; quam promifit credentibus in Chriftum,

tu nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Galaf.cap.5,Fidespercharifatcmefficax. Hunclo-

gt;Ul?f nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;iuam fenrentiam,qua docent nos charitate ieu opt ribus

iu(i'f nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;acquifira raceo}non

lum f nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;charitatem.Q.uiacharitatem uccanrgratiam gra-

Çl nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, hoc eft, iuftificantem ( ut noftro uerbo,feu Pauli porius, loquar)

äritatem deinde acquit i noftro meritocongrui,8Cc, Q,uin hoc affirmant, Fi« jji^5^^*kifuram,ftarepofrècum peccatomortali. Adeo in totum transferuncnbsp;'fâfionemà fide, ôiffolotribuunt (hac rartone)charitati» Atque hocuoluncnbsp;tUrnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Pf^^P^'^l'J'^^^^omftraium habere,Fides cjuac per chatitatem opera-

da/ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Paulusuelit dicere, Ecce, Fides non iuftificat, irao nihil eft ,nifi acce-

440 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DE FIDE IVSTIFICANTE.

Verûm hæc omnia monftra funt, per homines ignauos confida; Q-nimferatdocerlt;,Q,uod fides, donum Dei per Spiritum S and um infufun: .j»

U opinione,exhifi:oria concepta loquerentur, toleraripoflênt, Imôdchgt;gt;,pjflt; fide redê loquerentur. At de fide infufa fie (entire, hoceft,planênbsp;prorfus nihil de fide redêintciïigere. Deinde hune locum Pauli pernbsp;(ut dicitur ) uitr um Icgunt, ôf textum déformant ad fua fomnia. Non , jei^nbsp;Paulus, Fides, quae per ebaritatemiuftificat, Nee dicit,Fidcs,quae pernbsp;gratum facit. Talem textum ipfi fingunt, amp; huic loco per uim intrudunt.nbsp;minus dicit,charitas gratumfacit. Non ficdicitPaulus,fcdficdicit,Fid«5^^j(inbsp;per charitatem Gperatur, Opera fieri ditit ex fide per charitatem,nonnbsp;hominem per charitatem. At quis eft tam rudis Grammaticus, qui -(j,?nbsp;bulorum uirtute intelligat, Aliud efle iuftificari, aliud operari nbsp;aperta funt uerbaPauli, Fidespercharitatemoperatur. C^aremanifeu^ ji?nbsp;turn eft,quöd illi uero 0^ germano fenfu Pauli (ublato,pro operari, intellS^^^jjiifinbsp;ftificari,0(S per opera iufticiam, cum etiam in morali Philofophia faceri cognbsp;opera non eflè iufticiam,fed à iufticia fieri opera,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, .(ii*

Porro Paulus hie non facit Fidem informem, ôf rude uelut chaos, hilfit ncqj efTe, necßagere, Sedoperationem ipfamtribuitfideinbsp;Non fingens rudern quandam ÔC informem quaIitatcm,fedaflerensefh^Vp[)gt;nbsp;operofam quidditatem, ac uelut fubftantiam feu formam ( ut uocant)nbsp;lem. Non enimdicit,Charitas eft efficax,fed fides eft cfRcax, NonChatit^^^qii**nbsp;tur,fed fidcs operatur, Charitatem uero facit fidci uelut inftrumenrutflP^^^ei'nbsp;operetur. lam quis nefeit, quod inftrumentem habet uim,motum 8^nbsp;non âfèipfo, fed à fabrojoperatore feu agente cquot; Qjiis enim diceret,nbsp;uimâ^motum fecandifabroc NauisdatuimS^motum nauigandinaut^' [nbsp;Efaiae exemplum adducam, Qins dicit, Serra trahit fabrum,8^ bacuius 1^nbsp;num Non diflimile eft, quod iftidicunt, Charitatem eflèformamfid^î^oi»^^nbsp;buere uim SCmotum fidei ,(euiuftificare, cum Paulus nec opera chariiat^

dat, quomodoconccderetiuftificationcm fCertum igitur eft,iniuriam2g^^0))f''nbsp;folöm Pauli fed ipfius quoc^ fidei S( charitatis,hunc locum pro charité' ,nbsp;fidem efle deprauatum.

Sed ita acciditignauisIeAoribus, Sfquifuascogitationes iacrarum literarum. Cum uacuiaccederedeberent,86ex(acriSliterisrcfc^L^nbsp;ïationes,Deinde uerba diligenter confiderarc,prçcedentia cumnbsp;ferre,8( hocftudcre,ut integrum fenfum alicutus loci caperent,nontn^*nbsp;cabulis aut excerptis uerbis, fua fomnia affïngerent.Paulus enim hoc loC pclt;gt;^nbsp;git,Quid fit fides,aut quid coram Deo ualeat. Non (inquam) deiuftifi^^pC^^nbsp;fputat. Hoc enimfuperiuspertotumprolixefecit.ScdbreuiuelutEpip^^pici'Lnbsp;te concludit, quid fit ipfa uita Chriftiana,dicens,In Chrifto lefu neejjnbsp;nbsp;nbsp;jcS*j

netÇ preputium quicquam ualet,fed fides per charitatem opero(a,ldcft p3Cpp*j fida neeß hypocritica, fed uera amp; uiuax, Èa eft, quæ exercer urget ho .^(;pnbsp;per charitatem. Hoc eft tantum diccre,Qui uult efle uere Chriftianusnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;poj

fti regno,hunc oportet efle uerè credentem.Verè autem non ritatisfidem non (equuntur. Et fie utri^àdextris 8C finiftrisexcl^nbsp;Chrifti hypocritas. A finiftris ludaeos QC operarios, dicens. In Chrif^^inbsp;cumcifio, id eft, nulla opera, nullus cultus, nullum prorfus uitænbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;I

des fine omni fiducia operum ualet« A dextris,ignauos0(f inertes dicunt ,fi' fides fine opere iuftificat, ergo nihil operemur, fednbsp;faciamusquaîuolumus. Nonficimpij, dicit Paulus. Verum eft fine opnbsp;lam fidem iuftificare, fed de fide uera loquor, quae poftquam iuftifi^^ -j/nbsp;fiertet ociofa,fed eft per charitatem operofa.

^cutdixi,Totamintam Chriftfanam Paulus hoc loco pingn/cihcet ^rgaDeiim intus, ÔCcharitatem feu opera erga proximum foris, Vcnbsp;ftfisjjnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fit Chriftianus,IntuscoramDeoperfidem,quioperibusno^

'uP®* coram hominibus,quibus fides nihil prodeft,fed opera feu 'lts \ igittif forma uitæ Chriftianæ audita feu cognita,fcihcet quod fit fi*nbsp;5^*'as( ut dixi) nondum dicitur,Qtiid fit fides,Quid fit charitas^Hæce*nbsp;uE'nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Nam de fide feu interna natura, ui ufu fidebfuprà difpu-

^^unclocum nemo fedêfapiens,poteftintelîigerc de négocie iuili' Chriftianorum. Et efiplanénbsp;5i°'l denbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;falIaciaCompofitionisÔC Diuifionis.ubi de parte accipitur,

^icitur. Neqj enim Dialedica pati debet figuras Synccdochasô^ , cûfitMagiftra docendi,definiendi,dimdendiô(^nbsp;tiP'^:^f^P^oP*fjfsimè» Qualis cnimefieteaDialedica,nbsp;d^B't a corposnecfineanimaôfcorpore eflepoteft, crgocorpusin*nbsp;* Eadem Dialedicaeft, Vita Chriftianaefifi*nbsp;fides per charitatem efficax, ergo char itasiuftificat, no niblanbsp;«celTant humanafomnia,

lt;^fflt;^3mus,quâm horribiles finttenebraein iftis Ae* bnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;folûmfidem,fedetiam charitatem in Chrifiïanifmocontemnunt,

P nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fatigant operibus eleditijs,rafuris,ueftihus,cibis,ôfahjsinfinitis

A^^^U'Sjquibus uolunt Chriftianiuideri. Sedftathicliberrimus '^ff'^^tis uerbis,Chrifiianum facit, Fides elficax per charitatem,nbsp;if gt; q^/'^'^^num facit cucullus, ieiunium, ueftis,ritus,Sed fides uera erganbsp;proximum ôf benefacit,fiue fit Scruus, Dominus,Rex, Pon*nbsp;5(^'^0ru ^y^PU'puratus,pannofus,carnibusuefccns,pifcibusUtens, Nihil,nbsp;idquot;! '^f^fi'ifitanum, fed fides Sgt;C chantas,Cætera funt omniamendacianbsp;tarnen nihil eft contemptius ea ipfa Fide Sf Charitate apudnbsp;'^finbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;uoIunt,SC plane Ecclefiafandior,quàm ipfa Dei fan*

f^-urfus fuas laruas Qi. figmentaelediciorum eperumadmirantur tegunthorribilesfuasidolatrias,impietatcs,auari*nbsp; regnum. Tamnbsp;initioufque

it p haE' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^^P*nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;debcmusigitur dubitareSpiritum

ai nobis, fed certô ftatuere Qi agrtofeere nos eflè templum, î^'^v^tcrnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Sandi, Nam fialiquis fentit amorem erga Verbum,

'Ptir^^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, cogft^t, didat Sf fcribit de Chrifto , is feiat,hoc

^humanæ uoluntatis aut rationis fed donum Spiritus Sandi,' tç Vquot; K-nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Spiritu Sando fieri. Contrâ, ubi odium Qi con.

Diabolus, Deus hnius feculi regnat, cxcæcat Qi capti. ^Odiç f^^^inum, ne illis fulgcat lux Euangelij, gloriæ Chrifti, Idnbsp;n uulgQ uidemus, qui nihil afficiturVerbo, fed fecurrifsimê con.nbsp;temnit.

44» nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DEFIDEIVSTIFICANTE.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ajfü'

temnit, ac fi' prorfus nihil ad fe pertineren In qmbus uerô eft aliqna gpifi* fptriumcrgauerbum ,i'ili agnofcantcum gratitud'ne, iftumaffecftuinpnbsp;tum Sandum fibi infufum efle, Cum ifto enim affedu non nafcimUi,nbsp;legibus crudiri poflumus, ureum acquira mu s, Hæc planénbsp;tio eft dexteræ excelfh Itacp cùm libenter audimus praedicari de Cbn j,jpnbsp;Dei,qui pfopter nos fadîuselîhomo,Ô£^CubiecirfefeIegi,utnosrediE^nbsp;Deus per ÔC cum ifta praedicatione certô mittit Spiritum SanCtum innbsp;ftra.Ideo maxime expeditpijsfcirefe Spiritum Sandum habere.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, ,

Hæc dico pro confutanda Sophiftarum ôi. Monachoruffl drina,quamdocuerunt5Ô(' ftdrueriint,uidehcet,NeminêcertôpolRi'^P^||jft'^nbsp;pro uirUi fuabencoperetur 8é inculpateuiuar, Vtrum ingiatfafiunbsp;(enria iiu gatilTima ôC reccpttflîma fuit Principium articulusqui*^^nbsp;tofoPapatu^quo dodfrinamfidci prorfus obruerunt,fidcm euerterunf/nbsp;tias perturbarunt,Chriifum ex Ècclefia fuftulerunt, omnia benefilt;^*^^(,(,i^nbsp;Spiritus Sandi obfcurarunt amp;^abneg3runt,uerumcuItumDei fnbsp;latrtam .contempium Si blafphemiam Dei in cordibus hominumnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;1

qui de uoluntate Deiergafedubitat,ô(f non certô ftatuitfeeflèingf^jjlZ poceft credere fe habere remifsionê peccatorum^feDeo curæ eflcjfcnbsp;Auguftinus redè Si piê dicit, Vnumqueneß {idem fuam

fl earn habet. Hoc ipfi negant,Abfit,aiunt,utcertôftatuam,quôdfigt;^*^i,,5^ quôd fim fandus,quôd habeam SpiritumSandum,etiamfi fandén*^ yii^nbsp;mniafaciam* Hancimpiamopinioncm,quatotumregnumPapatnid^' (nKJnbsp;cent^lTimam peftemuos iunioresfugite Si exhorrefeite, quia eanbsp;eftis. Nos fenes in ca â puero educati fumus,camcß ita imbibirnus.nt^^nbsp;in imis uifcenbus cordis noftri. Jdeo non minorf laborededifcimu^^jCidiiJnbsp;ueram fidem difcimus. Omninô autem nos certô ftatuere oportet,q^onbsp;gratia,quod placeamus Deo propterChriftum, quodhabeamiisnbsp;dum, Q,ui enim gt; piritum Chrifti non habet,hic non efr eius. Deinlt;^^nbsp;dubitanscogitat,loquiturß(^operatur,peccatumeft, Qjiia omneq^nnbsp;cxfide,peccatumeft.

Q.uare fiue fis Verbimjnifter,fi'ueguberncsRempubIicamjC^dd debes.tuum officium placereDeo, Illud autem nunquam ftatuerepot^nbsp;beas Spiritum Sandum. Atais, Nondubitoofficium placerenbsp;dinatio dimna, fed de perfona dubito, an ilia placeatf Hicconfulenda^ i,iPj3nbsp;logia, qua? praecipuèhocagir,utcertosnosreddat,quod non folûm of*';nbsp;Ibnae, fed etiam perfona ipfaDeo placeat. Quia perfbna baptifafaj*nbsp;Chriftum ,fanguinccius ab omnibus péceatismundaraeft, uiuitin*®^nbsp;clefi'aïjtem, nonfolûmamatpuramuerbidodrinam.feduehemente)'^^^^^nbsp;det earn propagari. Si numerum credentium augeri. Contrà.odit P^rnbsp;naticos fpiritus cum impia fuadodrina,luxta illud:Iniquos odionbsp;autem tuamdilexi,

Jdco ftatuere certô debemus, non folùm officium noftrum etiam Perfonam noftram,Q,uicquid ca etiam priuatimdixerit,gefrerif^i.jji*',^nbsp;rit, placet Deo. Non quidem propter nos, fed propter Chriftum,nbsp;pro nobis fadumeflefub Legem. Sumus autem certilsimi Chrifiump'^ js/nbsp;eum fandum efte,8Cc, Quatenus I'giiur placet Chriftus, Suf in eoli3f^^^^3Clt;|nbsp;nus Si nos Deoplacemusacfandifumus. Etquanquam hafieatpecf^^nbsp;in carne, 5C ptaetcrea etiam quotidieadhuclabamur. Tarnen gratianbsp;lentior eft peccato, Mifericordia Si ueritas Domini regnat fupernbsp;num.Quarepeccatumnonpoteftierrereautdibiosnosreddere degfnbsp;»robis, Chriftusenim G'gaspotentiflimus,fuftuJitLegem peccatufi^^ipji'lnbsp;JVlortem Si omnia mala aboleuit. Doneeille eft in dexteraDci,int«''f ,J- Inbsp;nobis,nonpoflumusdegraiiaDexerganosdubitare,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;I

DE FIDE IVSTIFICÄNTE. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;44î

ff nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;qiioqj mifit Deus Spjn'tum Filfj fui, ut Paulus bic att, in corda no-

Chriftus autem ccrnflinius cft in Spiritufuo,fe DeopIacere,Slt;fc» IdcoSó ^^'^demSpirirum Chnfti babeamus, debemuscerti efle,nosefle in gra«nbsp;ftjtunbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;9^ certuseft. Hoc de teftitnoniointcrno,quo cor cerriflimê

vtfyp nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;gra ia,fe habere Spintum Sandum, Externa ueröfigna,

f'ffri '^*^bP'^nt,libentcraudiredeChrifto, docere, gratiasagere, laudarc, conlt; difpendio etiam rerum öd uitæ. Deinde fecumdum uocationemnbsp;nondelcdari peccatis,noni'rrum-¦ ^itnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;uocationem,fed propriæ (eruire,adiuuare fratretn egentem, con«

*^r Ift'sftgniscerti reddimui Ödconfirmamur äpofterion,nos eflc Imaginanturöd impijfeiftafignahabere,fednihilminushabenr»nbsp;'^tfhnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Papamfua dodn'na tantum perturbare QC ad extremum

L*Pii ç^'f^donem adigere confcientias. Quia nonlolnm docet,fed etiam præ« o*quot;®nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ut Pfalmus ait, mhil eft cert/. Et aiibi,

labor öd dolor,uidemus autem hic,quanta fit adhuc infirmitas poftemus ftatuere, nosefte i'ngratia nobis peccatanbsp;^^nos habere Spintum Chnfti, nos efte FiîiosDeijtumprofedôîætinbsp;pro hoc inenarrabilidono. Qiiiauerófentimuscontra-lj^*'*«re^^^*^orem, dubitan'onem, trifticiam,ödc,Ideononaudemushoccertónbsp;^dicatmagnam praefumptionem acfuperb/ameftè,nbsp;farrogate* Ideores ifta turn dcmumrede itelligitur,cûm ad u-Ç. ^f'frtur.Sine experientia enim nunquam difcitur.

afluefaciatfe,quod certôftatuàt,feeftèin gratia öd per« K ^ttç. placere cum operibus* Si autem fentit Ce dubitare,exei ceat Fidemnbsp;dubitationem, ac nitatur ad certitudinem, ut dicere poftîr,Scionbsp;rneam dignitatem aucnbsp;hnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;P^opter Chriftum, qui propter nosfubiecitfc Iegi,ôd tulic peccata

?liunc ego credo. Si ego peccator fumôd erro,ipfeiuftuseft,errrare libenter audio/Iego,canto, fcribodeeo,nihilmagiscupionbsp;^*'§eliumipfiusinnoterceremundo,ôdmultosconuerti*

teftantur Spiritum Sandum adeflè-T alfa enim non fiunt h uma-cxercitijs aut laboribus acquiruntur,fedperChri-,quiprimûm noticiafuiiuftificat nos,Deinde créât cormun=! blam,qua ftatuimus nos placerenbsp;PP'^*', Donar item certum iudiciurn,quoprobamusca,quæpriusnbsp;If l'^Aprorfus contemnebamus, Debemus igitur quotidie magisnbsp;incertitudine ad certitudinem,ôdoperamdare, ut iftam pefti-? °P*f^onem (Qjiiod homo dubîtaredebeat de gratia Dei)quæ totumnbsp;fidubitamus nosefte in gra-?^'f^C)^optopterChriftum,NegamusChriftumnosredemifle,nega-'lubeneficia* Vos iuniores facile puram dodrinamnbsp;poteftis, Quia ea non-

Potuiffet Paulus dicere, Mifit Deus Spiritum Filii fui *oocantem Abba Pater, Sed confultô dicitclamantem, ut indi-Üt lliu *°'^^'Chriftiani,quiadhucinfirmuscft,Ôdinfirmitercredit.Rom.8.nbsp;th'^'5te^^^*^^®^^quot;'S^'ftJ'^^^oarrabilem, Similiter,ôt Spiritusadiuuatin-^'^Çf oftras inquit,lS!am quidoremus,utoportet, nefcimus,fed ipfc Spiri*

confolatio,quôd Paulus hic dicit, Spiritum Chrifti, fJeo in corda noftra,claraare,Abba Paterôt^c.ltem Ro*8,adiuuare infir-mitates

444 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;de fide IVSTIFICANTE.

mitâtes nofttas,amp;f intercedere pro nobis gemitibus inenarrabilibus, tocrcderetjüleinnulla afFh(flione,quantumuts magna,deficcret* pf»*nbsp;banc fidem impediunt« Primûm, quôd cornoftrum natum eftinnbsp;de,quôd hoc malum nobis naturaliter ingenitum eft, quoddediuinonbsp;nosdubitamus,nonpoflumuscertô ftatuerc,nospIacereDeo,nbsp;obambulataduerfarius nofter Diabolus, edens terribdes rugitus,ôcnbsp;peccator,ideo Deusirafeitur tibi, 8C damnabitte in æternum. Centranbsp;mosamp;^intollerabilesclamores, nihil plané habemus,quo noserigan^usnbsp;temus,nifi nudum uerbum,quod proponitnobis Chriftumnbsp;morns ÔC omnium malorum. Sed huic adhaerere firmiter in iftonbsp;pauoribus confcientiæ,hoc opus, hic labor eft* Nulli fenfuinbsp;Chriftus.Non enim uidemuseum,non fentitcorintentationenbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;(,i

SiC auxilium, Imô tune apparet Chriftus irafei nobis SC defererenos, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;M

tir homo in tentatione uim Peccati, infirmitatem carnis,dubitatto;^pi3\^ ïgnita tela Diaboli, tcrrorcs mortisjfcntit iram ÔC indicium Deûnbsp;tiiïimos ac horribiks clamores edunt contra nos, ut nihilprorfusui«nbsp;quum,quàm defperario ac mors æterna*nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp; i

Af in medtjs iftisterroribuslegis,tonitruispccc3ti,concuflion*^^^fjcid SC rugitibus diaboli,incipitclamare (ait Paulus) Spiritus Sandus jjXJnbsp;ftro, Abba Parer. Et clamor ipfius longifliméfuperatÔCperruinpi^nbsp;fornlTimos ac horribiles Legis,peccati,mortis,diaboli,ÔCc.penetratnUPnbsp;nbsp;nbsp;J

Ium,ac pernngit ufcpadauresDei,ÔCc.Significat ergo Paulus hisuer^t^^^yjuM tatem adhucinptjseflci IdemdocetRom.s.cùm ait Spiritus adiun^ttnbsp;tesnoftras. Cùmigitur fenfuscontrariorum fortisfitapudnos,hocen/gj(,inbsp;fentiamus Deumirafci,quàm fauere nobis,6Cc. IdeomittiturSpin^'^Lpr'^nbsp;in corda noftra qui non fufpirat, non inuocat, fed fortiftimê clamat,^^^|jjFnbsp;intercedit pro nobis, fecundum uoIuntatemDei,gemitibus inenaffnbsp;Qiiomodoïnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;jidT

Jn fertjs pauoribus SC cettaminibus confeientiæ apprehcndim^^3i^'J^^, Chriftum, ÔC credimus eumfaluatorum noftrum. Sed lex turnnbsp;Sc peccatum conturbat nos,Impugnatdeni^ Diabolus nos omnibirs^^j;r^,;nbsp;acignitistelisfuis,8Cconatur totis uiribuseriperenobisChriftum,SCOnbsp;folationes excutere. Jbi parumabeft, nefuccumbamusSC deiperemf^^jiiC*;nbsp;enim turn arundo ilia contrita,8C Iinumfumigans. Inerim tarnen Spirit®,nbsp;adiuuat infirmitates noftras,SC interpellât pronobis gemituinenarf^Pj^js' ,nbsp;teftimonium fpiritui noftro,quodfimus Filif Dei. Hoc modo in r£trfnbsp;gitur mens,fufpiratad Saluatorem ac Ponnficem fuum IefumChriii^(fi nbsp;infirmitatem carnis,atq; icerum confolationem concipir,0C dicif, Abbanbsp;ftum ergo gemitum,quern nos uix fentimus,uocatPaulusclamoref^^^i.ijj^nbsp;tum inenarrabilem, qui replet clum 8C terram. Deinde etiam clanrot (nbsp;mitum Spiritusuocac,qutanobisinfirmisôC tentatis,excitât Spiritus^nbsp;morem in corde noftro.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'

Vt maxime igitur Lex, peccatum, diabolus, magnos SC^gi* (î)gt; contra nos clamores, quiuidentur totum ccelum S)C terram replere,ac ^P',1nbsp;uincere gemitum cordis noftri, tarnen non poftunt nocere nobis.nbsp;hihoftesnoftriinftant,accufantôCcruciant nos fuis clamoribus,hoci^^^(ii^j, 'nbsp;mifeentes apprehendimus Chriftum,cordeÔCore inuocamuseum,b^^^,5iLnbsp;eo, SC credimus eum pro nobisfadum fubLegem,ut nosâmaledii^* |}c'Lnbsp;meretjUtcß peccatum ÔC mortem deftrueret. Atep fie apprehenfoCi^^^ii)'nbsp;clamamus per eum, Abba Pater, Ifcß clamor nofter longé fuperat claifnbsp;poli,8Cc.

DE fIDE IV S T IF i C A H T Ei nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;44^

1 Verùin,vfquc adeo non putamus iftum gémitunî, qucm cdimus in his tcrrorigt; *nIncl'mbecillitäte noftra, eflê clamorem, vt ægrè depfehendamus eflê gémi-Fides enim noftra,quae fie in tcntatione fufpirat ad Chriftüm, irifirrnifsima eftgt;nbsp;noftrum attinet» Ideo hune clamorcni non audimus* Verbumnbsp;'nliabemus,quoapprehcnfo in ilia lutfta^ refpiramus paululum ac ingcmifcpnbsp;^5*» Huneque noftrum gemitumaliquo modo ientimus, clamorem veto nOnau*nbsp;Ille verô inquit Paulus, qui icrutatùr corda, intelligit quid fpiritus dèfiderétjnbsp;Huic cordium ferutatori, ifte exilis, vt nobis apparec,gemitus, eft fortifsimusnbsp;gemituSj in cuius comparatione,maximi ôc horribiles rugi-»nbsp;ï^i^objniF^rni,prorfus nihil lurit,necaudiripoflunt.Noilnbsp;Paulus hûcgemitum ptj cordis affliefti vocat clamorem, 8gt;C gemituminenbsp;Put Pquot;^Fpiritus. Replet enim totum clurn, ac tam fortiter clamat, vtangelinbsp;C nihil vlquam audire, praeter iftum clamorem;

Rcm nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;omnino contrarius fcnfirs.Non videtur ifte exiguus nofter

Putj^^ ^^P^^ctrare nubes, quôd folus audiatur in clo, à Deo amp; Angelis. Imó P'æftrtim durante tentationc, Diabolum horribiliter contra nos rugire,nbsp;collapfiira efle,omnes creaturas minari malü,nbsp;le j Vnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;°pcfiri,ac veile nos deglutire. Hic lenfus eft in corde noftro, bas horribigt;

terrificam faciem nos audimus ÔC videmus. Atep hoc eft, quôd Pau»-^111^°*' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;infirmitate noftra perfîci, Eft enim Chriftus,

ifn °^nipotens,tum verè régnât ac triumphat in nobis, quando nos tam infir Vt vixgemitum ederepoftimus. Verùm Paulus diciteumgemitum,irtnbsp;^ei eflè fortiisimum clamorem,qui totum clurn ac terram replcat.

plj ocat ôd Chriftus Lucac.iS. in parabola de iniquo iudice iftum gemitum cordis % ¦nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;talem clamorem, quiindefinenterdie acnoôleclametadDeum,

iudex iniquus dicat. Num igitur Deus non faceret vingt; fuorum,clamantiura ad fe die ac no(fte,ÔÔ patientiâ haberet fupernbsp;^to^t citô facietvinditftam illorum. Nos hodie in tanta perfecutioncnbsp;®r)çjf^^'^^ioncPapæ,tyrânorumacFanaticorumfpirituum,quiimpugnantnosnbsp;*. Finiftris, nihil poflumus quàm çdere taies gemitus, ac ifti fucrunt bom*nbsp;Fîrio,. '¦^^¦umenta noftrabellica, quibus difsipauimus totannisconfiliaaduer-demoliri cpimus Antichrifti regnum. Illi etiam prouocabuntnbsp;ftat''nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;aduentus lui gloriofi, quo abolebit omnem principatum^

^^acvirtutem,ponct^omnesirtimicosfubpédesfuos,Amen» iuç^^^xodi,i4.1oquitur Dominus Mofi ad mare rubrum,dicens : QuH clamasnbsp;Mofes non clamabat, fèdtremebat, ac penè deijjerabat. Erat enimnbsp;Incredulitas videbatur regnare in eo nort fides, Videbat enimnbsp;SUajj^ itamontibus, exercitu Aegyptiorum,acmari concluftimjvtnuFnbsp;^^Fugere. Hîc Moles ne mutire quidem audebat quomodo igiturnbsp;Qliare ,non debemus iudicare fecundum fenfum cordis noftri, ftd fe^

î^lis f erigat acconfoletur, ne in tentationibus omnibus ®0ri^^^^'^^bant, fed ea vincant, non tarnen fine maximis pauoribus Ôô la..

^ht aii( r'FFæ fomniarunt fantftos ita habuiflê Sf)iritum Sanôium vt nunquam fenle* S tentationem. Hi fpeculatiuè tantum, vt ô(^ hodie fanatici homi-^'^tç San(fto,loquuntur. Sed Paulus dicit virtutem Chrifti in noftra infir^nbsp;. Item, Spiritum Sandum adiuuare infirmitatem noftram, SC inter*nbsp;P*^o nobis gemitu inenarrabili, 2ôc, Ergo t«m maxime liabcmus opuanbsp;P P Spiritus

44^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DE FIDE I VS Tin CÄ NTS.

SpintusSandiauxflio Si confblati'one, tumque maximeadeft nobiSjCU^'* nbsp;nbsp;nbsp;?

fumus impotentes ac defperationi proximi. Si quis forti ac laeto anirno ina^ P nbsp;nbsp;.

in eoiam fecit officium ffium Spiritus Sanctus. Inhisautem,proprieexet^ . j fuumjqui vehementerconterritifunt, Si appropinquauerunt,vt Pfalmusaibnbsp;portas mortis» VtdeMofeiamdixi, quividebatpræfentifsimammorteiT*^ gt;nbsp;£lt; quoquo vertebat vultum. Fuit igitur in fumma anguftia Si defperation^jPnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;I

que dubio fenfît in corde fortifsimum clamorem Diaboli contra fe nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;;

totus populus hodie peribit* nufquam enim poteft elabi» Huius maximima j lus cris autor, quia eduxifti eum ex Aegypto, Adhæc accefsitclaæornbsp;dixit. An non erant fepulchrain Aegypto.^ Tuideoeduxiftinos, vthtcmnbsp;murindeierto. An non melius fuifletferuire Aegyj.xijs, quàmhîcmiftrsDOSnbsp;indefertor Ibi SpiritusSanlt;ftus nonfuitfpeculatiuèinMofe, fed reuera, 9nbsp;ipfo interpellauit gemitu inenarrabili, vt foipiraret adDeum,amp;dicerct.Fanbsp;tuo iuflu eduxi populum, fer igitur opem. Hunc gemitum vocat ftriptunbsp;morem.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^5»

Ifta copiofius traeftaui, vt dare oftendercm,quod fit officium Spiritus quando hoc præcipue exerceat. Debemus igitur in tentatione nullo modonbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;|

de ilia re ex fenfu noftro, feu ex clamorelcgis,peccati,Diaboli, Sii, ßb't ,|ii | noftrum iequi* Si iftis clamoribus credere volumus,iudicabimus nosdeftit^*^ j,/nbsp;nt auxilio Spiritus Sanefti, ac plane proietftos à facieDei, Quin potiùsnbsp;mus tunc,quod Paulus dicat,Spiritum adiuuare noftras infirmitates, Sic,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'

mare, Abba pater,hoc eft, çdereinfirmiisimum quêdam fingultum acgemit^^jjilii dis, vt nobis apparet, qui tarnen fit coram Deo maximus clamor Sinbsp;gemitus, Qiiarein omni tentatioeacinfirmitate tua,hçreûltem inChriftoatynbsp;is dat Spiritum Sandlumjqui clamat, Abba pater. Ifque exiguus gemitus,iu^^nbsp;Deijfortifsimus eft clamor,amp; ita cozlum Si terram replet, vt praeter eumnbsp;audiat, praeterea compefeit omnes omnium aliarum rerum damores.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;

Obferuabis etiam quod Paulus dicit,fpiritum non multis verbis autlo^^^ii tione intercedere pro nobis in tentatione, fed tantum gemitu, inenarrabm'nbsp;ncc vocefortiterteftari clamorem cum lachrymis,amp; dicere:MifereremeiF^nbsp;Sed tantum ipfam clamoris ac gemitus vocem gderc, quæ eft. Ah pater»nbsp;nbsp;nbsp;.X

dem breuifsima vox cft,fed omnia compleditur. Non os,fed aftedus ib^^y ad hunc modum. Etiamfi anguftiae fint mihi vndique, Si videar defertu^^^Xnbsp;fus à facie tua proie(ftus,fum tarnen filius ,tu pater,propter Chriftum, fu*nbsp;propter diledum»

Qliare vocabula pater, formaliter dida in corde, eft eloquentia, mofthenes, Cicero, Si quiqueeloquentiisimi, qui vnquamfueruntinmuu jv'tnbsp;poftunt exprimere.Res ifta,non verbis,fed gemitibus exprimitur,quinbsp;bis omnium Rhetorum, non exprimuntur» Sunt enim inenarrabiles.

Multis indicaui Chrilbanum hominem oportere certiisimeftatuerej gratiaDei,ô(^haberedamoremSpirirusSandiincordefuo» Hocideoft^nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i

nino diicamus repudiate peftilentifsimam opinionem totius regni nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;I

docuit. Hominem incertum debere eflè de gratia Dei erga ft« HaC 1 ftanteChriftus plane nihil prodeft»

Nam qui de gratia Dei erga ft dubitat, ilium necefle eft etiam mifsionibus diuinis. Si per conftquens de voluntate Dei, de Chrifti ,nbsp;quod pro nobis natus, paftus, mortuus eft, refurrexit, Sóc» Nulla aut^nbsp;blafphemia in Deumeft,quam negateeius promifla, negate Deum ip^ § nbsp;ftum, Sic. Ideo extrema fuit, non folùm dementia, fed etiam

DE FIDE I V S TI F I C A N T É. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;44?

ûnachitanîoftudioallexeruntiuuentutem vtriufque (èxtis in monafteria ad regiones cC ord. nes Sanótos, vc vocauerünt,tànquam ad certifsimum ftatum falutis i fîîmcnpofteaücallecfîoSjiufienjntdubitaredegradà Déi. Deindè,Papa totum ,nbsp;gonißhumanum vócauitad obedientiarriSancfîæRomanæEcclefiae, tanquam adnbsp;in quo certôconfequipoflcnt falutem j poftea tarnen obediencesnbsp;dubitare. Sic regnum Antichrifti, primùm iadîàt ôd inflat fandi-prômittit vitamaeternamobieruan-Ptü^ hnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;dm afflixerunt milerrimi homines corpora, iuxtapræicri-

jiçfquot;' ^^narum traditionum, vigilijs,inacdia,ô(fc. hoc lucri inde reportant, quod Pio*'*eorum obêdicntia placeat Deo,nec hè. Sic Satan horribiliter lufit innbsp;lia J*'nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Papam. IdeocePapatusèfl: verifsimacarnificinaconfcien-

S31, H^atcm funt, pro hoc fùo peftiîenti errore ftatucndo 2 confirmando, didîo SuntiuftiêCfapientes, ÔC eorum opera in manu Dei, Et tagt;nbsp;prtfç homo,vtrùm amore an od/o dignus fit. Hoc didlum alij de futuro,alrj denbsp;Vnscj ^.'°^oDeiaccipiunt. SedvtricpnonintelliguntSalomonern, quinihilmi-gi' loco,quam quod ipfifomnianu Deinde tota fcriptura hocpræcipuenbsp;certô fpercmus,conhdamus,5lt; credamus, Deum eflè mifcri-fidelem ÔC vera-

P, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;find qui nunc præftiterit quod promifit, tradendo vnige-

*^0110 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;in mortem, propter peccatanoftra, vtomnis qui credit in eu m,

nullum poteft erfè dubium, qurii nobis faueat,quin ablatum fit odium acira Dei, cùmnbsp;mofi filium fuum.Quanquam totum Euangelium hocnbsp;inculcet,nihil tarnen profuit. Hoc vnicum didîum Sa-amp;Otij'^^^^^intelledum,plus valuit, prælèrtim apud deuotarios ôC fèuerioris re-^onachos iftoSj quàmomnespromifsiones confolationês totius fcri-Chriftus ipfe. Abufi ergo funt icripturis ad fuam ipforum pcrniciem,nbsp;! I(|a^'^f'i^fiifisimaspcenas contemptac (cripturæ Scf negleôi Euangelq.

Qi^^Papifiæ hodie ornant fe, quafi nihil ma-*^*-°unifèr!nt,Idcoconuincendifiint fuis proprijsabominat'onibus,quas mundum. Id quod teftantur ipforumlibri, quorumnbsp;y. f) ^^^^creadhuc extant.

certi reddamus nos habere puramacveramÉuangelîjdoc^rinamlt; '¦^açfp^^^^ifudineimpofsibileeft, Papatum poflè gloriari, Inquofietiamomnia *

b nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;æ^cosChriftiincerta doceie, quiaiubentdubitareconfcientias,

I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;rabie plenifunt, vt nos qui ab ipfisdiflêntimusnbsp;nbsp;nbsp;cerf a doce-

A * nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;*

9^°*^ liberatifumusabhocmônftroincertitudi-ftatuere pofEimus Spiritum Sanlt;5îum clamare, acinenarrabilern cordibijs noftn's. Hocque fundamentum eft noftnirri. Euan-nos,non benefatftä ÔC perfetft onem noftram,fcd ipfum Deumnbsp;hChriftum mediatorem. Contra,Papa iubet refpicere, norinbsp;riori Chriftum pontificem, fed noftra opera di. mérita. Ibfnbsp;n bnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;dubitatio Slt; defpêratió, illic verb certitudo di gaud ium fpiritus^

qui mentiri non poteft^ Dicitenim,eccetradofiliummeum i^ te fanguine fuorèdimatà peccatis Si morte^ibi nori polTurndubitar^

44« nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DB FIDE IVSTlîlCANTE.

niii velim prorfus Dcum hegârc. Atquc hæc eft ratio éwr noflraTheologja Qlitâ rapit nosc confpedu noftro,ôd ponit nos extra nos,vt non nitamürnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;

fciétia,ienfu,perfona,operib.nôftris,fed co nitamur quod extra nos,Jioc eft,P^° -Ü fione ÖC veritâte Dei,quæ fâllere no poteft* Hoc Papa nefcit,idco impiè nugatnbsp;fuis furijs:Neminem feire ne iuftos quidem fiCfapi entes ytrùm dignifintatno^^^^pf,nbsp;ïmo ü iuft i Qc fapientes funt certo fciunt ie diligi à Deo, vel iufti QC iàpicntcs no

Porto hoc didum Salomonis prorfus nihil loquitur de odio velfauotefy^ji^ ga homines,fed politica eft fententia,taxans ingratitudinê hominum. Tafitanbsp;eft peruerfitas amp; ingratitudo mundi,vt benèmeritis de fe,fçpê référât mahnnbsp;amp;C quandoep etiam indignifsimè eostraeftet» Contra, improbos euehitnbsp;jScit. Sic Dauid hiC fantfîus ÔC optimus Rex,eie(ftus eft è regno, Prophct.T,Cinbsp;Apoftoli occifi funt,Deni(p omnium gentium hiftoriæ teftantur multosnbsp;fne meritos de patria, cieamp;os eflè à proprijs ciuibus in exilium ô(. illic miftrt vnbsp;quofdam etiam turpiter perijftè in carcere. Qiiare Salomon non loquitur hitnbsp;feientia agêtc cum Deo, feu de fauore Sgt;C iudicio Dei, fed de iudicijs ÔC volun^^nbsp;hominum inter fe,Q_« D. Multi iufti ÔC fapientes font, per quos Deusnbsp;ni operatur,6C pfçftat pace hominibus. Sed tantum abeft,vt hoc agnofcâthfnbsp;vt fæpetalibus pefsimam gratiam pro optimisfuis benefatftis referant.Ita^nbsp;mèaliquis omnia benèfecerit, tarnen nefeit vtrum haefoa diligentianbsp;tur odium aut fauorem apud homines*

Sic nos hodie cùm putabamus inuenturos nos fauorem apud Germs^^^^pt^ ftroSjquodillisprædicamus Euâgelium pacis, vitç amp; falutis æternaî,fnuciU^,j^j'tiPnbsp;fauoreacerbifsimum odium. Multis primùmarridebatdo(ftrinanoftra,^3û*nbsp;cipiebant earn : Hos putabamus fore amicos amp; fratres, qui nobifeumnbsp;fenfo plantaturi ôô propagaturi eflènt ad alios dotftrinam hanc.SednunceXp^^jj;^nbsp;eos elîèPfeudofratres ÔC infenfifsimos hoftes noftros,quierrores ferût, 0^^°nbsp;nosredlè ÔC pie docemus,deprauant,amp;c.euertunt,ac pafsim fêandala inE^^nbsp;citant. Quicunm igiturpiè 6C fideliter facit officium foum, inquocunqnt^^j/nbsp;vitæfitgenere, ^accipitprobenefictjs fuis ingratitudinem, amp;c. odiumhf*^ ^nbsp;fs pro pter hoc fe nô ad mortem vfcp excrucier,fed dicat cum Chrifto,odio hahnbsp;me gratis.Item,pro eo vt me diligerent,detrahebant mihi. Ego autem

Papa igitur hoc impio dogmate, quo iufsit homines dubitarede erga fe,foftulit Deum QC omnes promifsiones de Ecclefia,obruit beneficia b*nbsp;totum Euangelium aboleuit. Ifta incommoda neceflàriô fèquuntur, qnhnbsp;jîôn promittenti Deo,fèd fois operibus SC meritis nituntur. Hoc vbinbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lî

eft hominem certum efle de voluntate Dei,imô neceflè eft eum femper ca,ac tandem defperare. Nufquam cerni poteft,quid Deus velit, quidnbsp;in verbo ipfius. Hoc certos nos reddit,Dcum abieciflè omnem iramac ° -nos, tradiderit filium foum vnigenitum pro peceatis noftris,ô(fc. Redduu^ jj#nbsp;certosfàcramenta,poteftasclauium,amp;c.quae,nifidiligcretnos Deus,non^nbsp;nobis. Talibus infinitis teftimontjs de fauore foo erga nos,obruit nosnbsp;recxplofà hac pefteincertitudinis,quatotaEcclcfiaPapeinfelt;ftaeft3certonbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;|

Deum nobis pr opicium, nos illi placCre curç elle propter Chriftum, S.S.qui interpellât pro nobis clamore amp; gemitu inenarrabili. Eft aut !»nbsp;gemitus formaliter, vt Deum intentatione appellesnon tyrannum,nbsp;tortorê,fed patrem. Qiianqua is gerhitus tam exiguus SC öccultus fit,nbsp;nbsp;nbsp;ptdj'¦,)?

pofsit.Nam in veris pauorib.cofcientia c3 iudicio Dei luôîâns,vocare nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;(if,

patrem,fediniquumiratum amp;crudelemTyrannum aCiudice,atlt;jis (én*^/ ferit cordi Satan, longé foperat clamorem S. ÔC fortifsimè fentitur. ApP^Ï^^ pi^ nbsp;quod Deus deleruerit nos, ac velft nos detruderé ad miferos.

fàncti, quçruntur, proiedus fotn à fade Deû Item, fa(fïusfumficut vas perditum, certc non eft gemitus,qui dicit,Pater,fed rugitus odîj Del,qui forti'ter clamat,nbsp;ûnieiudex, crudelis tortor, ÔCc» Hîctempus eft, vt auerfis oculisà lege, operibus,nbsp;foifu confcientiæ tuce, appréhendas fide promilsionem, hoc eft,verbum gratiæ dCnbsp;''Kæ, quod confcicntiam iterum erïgit vt incipiat gemere fiC dicere, vt maximenbsp;^fcufet melex, perterrefaciat peccatum amp; mors, tarnen tu Deus promittis gragt;nbsp;iufticiam êc vi'tam aeternam per Chriftum. Sicque promiftio gemitum affertnbsp;Qui damat, Abba pater*

fijjjZ®*4lt;IenenCfol.774.Pfal.i. Omncs Chrïftianos cxercet vexât, imo prot' rebus aduerfîs, vel lècuritas in lactis. T aies natura fumusnbsp;captiuant nos, vt non pofsimus exultare in timoré in exultatione.nbsp;prorfus impofsibile hoc temperamentum poderis eft ( li-.nbsp;PoiVnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;vocabulo in Tlieologica materia vti ) quod Spiritus Sancius

timere ôi. laetari funt affedus prorius contrarij, QC tarnen fi volumus n®ïcflc,vtrumqueneceflèeft,vtôdpaueamusamp;exultemus.

diiputarunt multa de timoré feruiliô^filiafi: Ac fane '^idere, quid interfit inter pattern caftigantem filium, ôf lidiorem. Cùmnbsp;fifium caftigat,non abijcit omnem ^em filius. Videt enim fincm virgae,nbsp;P^trisirammetuit, tarnennbsp;niiièricordip, T ali animo in pna non eft fur,cum à lidlore arripitur.nbsp;^nimum talem, vt propitius non fit, ni'fi priuslaqueo ftrangulagt;nbsp;.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Defpcrat igitur quia poene nullum videt finem.

?J?(^Q^^^conomicum exemplum admodum luculentuip cft,fêd nobis conftitutis Ij *nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;poteftjDcum efle nobis patrem. Itaque timemus eum,non

enim videmus confilium erudiendi)fedferuili. Statuimus cnim çp fi^sjjpfinefine.Quiigiturhïcpoflètfapere, cùm fentit peccatorû pnas amp; dixnbsp;*^s Dei,Deus autem,ficut pater filium,quem dih'git,caftigat.Momentumnbsp;æternum iraftetur Dominus,hic faceret, quodSpiritus Sandlusnbsp;^®iubet,

nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;artem tenuit, ficut teftantur concioncs eius. Deinde, etiam expend

Qj^^Hoçjj.'^^lde eflèt infirma,tamen quia finem flagelli videbat, vincebat timorem, ijiedles etiâ inDàuide penènbsp;''tex^fi^tionemnon ièntiat. Et tarnen ficut Paulus dicit, mentenbsp;P^ poena exilq,Deum inuocat,ftntit,non vtapud lidloremnbsp;^''^niç locum,etiam dum plagas accipit,Hociecum ftatuit, Pater eft,nonnbsp;eft,quod timor Del, verus fitfihalis timornbsp;exultatio, feu fpc,ied fi fequaris iènfiim, timoré iènties exultationbsp;extingui. Sed ne ideo abijcias animum, nec deiperes fuftinenbsp;apprehêde verbum,quod concionatur iram Dei eflè momcntaneam,nbsp;voluntateeius, hoc eft veile Deum vt viuamus, non veile, vtnbsp;lyÎJltqij hancipfam ob caufamimmittereplagas. Siefietvtßltemguttuxnbsp;'¦lis ^^^Itationisfentias, ca paulatimerefeet, vt tandem fuperet timorem,nbsp;iQ Ç?tarnen eiufmodi, quam,ficut teftantur exempla,fandli Dei didi,nbsp;fequi veftigia, ÔC hanc artem etiam diftere, Ad-«nbsp;^mnosjprgfertim fi orauerimus,Spiritus Sandlus,

î-ïe(ftorem,Sçipionem3Herculem,ff ui æterna beatitudine in Paradifo cnni Pàulo amp; alijs Santftis, Quod nihil aliud eft,quàm aperte fateri,nbsp;lam éflê fidem, nullum Chriftianifînum* Si enim Scipio ÔC Numa PomP^^^nbsp;fuerunt Idolatrç,faluatifünqcur ôportüit Chriftum pati Ôf mori,aat quoînbsp;eftbaptizariChriftiartöSjäütdoceriChriftum i Adedhorribiliternbsp;omiftô verbo,neque quicqtTam ftiunt de fide, fed illud ipfum ftatuunt^

Supra cnim audiuinius quoties nairaüit Mofes excitatâ finflê altarfa àb Abrâhàmei amp;alijsPâtribuSjdocuifiè eos familiamfuarn, ÔC ad eam alïos quoqucaccèfsifîcjaudt*nbsp;u/flè condones verbum tradituni à Patribusamplexoseflc,adiunxiflcctiaiTi votanbsp;preces fuas ad inuocatïonem piorum. Non hoc dixi, eflê genres per fe, aut ex fonbsp;ipris,aut per fuos n'tus faluaras,fed per verbum Patrum^ id quod rantoperc prçdicatnbsp;î^falmus.jof.DcIolèph. ErudiuitRegem,Prmcipes SCfenes Acgypti,SÇc.

AtqughæcTheologia eft, non difcernere inter verbum amp; non verbum, inter Juccm ÔC tcnebras Vbi enim eft verbumjibi amp; lux eftj vbi non eft verbum, ibi funtnbsp;tenebrx.Num igitur hi qui lucem ÔC verbum habent,coniungendi videntur cum ijsnbsp;S^hntenebris funtf Itafit nimirum, quando ab vno articuio abenatur, vt nullusnbsp;Sic enim Aegypti fubinde ad turpiorem idolomaniannbsp;funq vt tandem non fint veriti cattos mures adorare,qug infania etiamanbsp;^cnale Efi^nico poeta ridetur :

ipv nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^uibus hsc, lujcuntur numina in hortis. Coluerunt enim alliä qu oqilC 3^ coepe,C^J

deflexerunt, ifti paulatim à Sarhana Sc alios di. grauiores lap-EtZuinglianiadhucmultofoediuslabenturjproptereaquodper-j^^endereerroresi

p,],y nbsp;nbsp;igitur hoc adhrmo Cum Zuinglio,Cainicam Ecclefiam aut Numam Pomgt;

VifQ nbsp;nbsp;nbsp;hmiles feruatos amp; factos eflehaeredesregni clorum, fed aliquos bonos

^eafdfamilia Cain,audiuine verbum amp; docftrinam Patrum peruenifleadfocietatemregnicleftiscum EcclehaPatriareharum,

^''tl enimfolitus cftDeusexgentibusetiamfibi Ecelefiam colligare, ficut Raab fuit Cananitis, quæ recenfentur in genealogia Chriftf»nbsp;^^tlinbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;adiunxerunt fe pqs, fed amp; multi alij Cananæi cum illis. Non quod

errore fadta fit particeps remifsionis peccatorum, fedconuerû ab Ifraelitis* Id nimirum eft,exgentili amp; infideli,fierifidelem. Poftgt;nbsp;credidit verbo quod audiuit^ non iam amplius gcntilis, fed membrumnbsp;fuit. Sic de Naaman conuerlus fuit per Prophete Helifati verbum di

Oci limit os ineafuiflêopiniorteantequindecinlânilôs, quod quilibethomonbsp;?tçfç p ^filuaretur. Hoc quid aliud eft, quam ex omnibus inimicis Chrifti vnamnbsp;^t})jnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Vnde mox fequeturfruftramifliimefle verbum, SCFiliumDei

lefum Chrifturtu Net lam vlla crit differentia inter Turcas, i^dæosjamp;f nos qui habemus verbum.

genres, fed dico eas nulla alia ratione feftiati,- quam pct ¦^fi ^lirifti. lethro facerdos Midian, vcl per Mofcn vel pet lofeph noticiamnbsp;lofeph non fuitociofus, fed diligenter dC fedulo docuit, dCnbsp;ejf ^^ilias cum quibus vixit, ad agnitioncm Dei perduxit. Verbum nonnbsp;, fed vt Chriftus inquit: Salus ex ludæis. Veruntamen non flt;gt;nbsp;^Ht, ludæos manfit, fed propagatum eft ad genres , quæ à ludæis' accepe*

audacia di impudentia Zuinglianorum eft, qui talia docere,amp; mea-exemplo abut! audent. Non enim aliud docuineclenfivnquam.

Principes Aegypti erip fç^°^ph, qui cum eflent gentiles, nequaquam faluatifunt fuis impfjs facri*nbsp;*3pientiam de veram Dqi agnitioncm hauferunt ex concionibus lofeph,nbsp;^^^^^^niO'^iiTiconuertitmaximam partem populi,6lt; verbum eius com-habuit, auefta amp; confirmata ipfius authoritate, per mirandantnbsp;tempore famis de fertilitatis. Hue accefsit Jacobynbsp;öifamiliafua, fuitque pulcherriina,Ecclefia,Rexfidelis,Principes pqnbsp;Pp iiij popuiü^

4ji nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DE NOVA OB E DIE KT 1 A

populus relt;flè(èntiens de Deo fine drcumcifione tarnen amp;alijs ritibus : quibufdam cæremonîjs Aegy ptiorum amp; madatione pecorum concefla.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Si

- nbsp;nbsp;nbsp;Quanquam poftea abieda vera QC fimplid dodrina externa tantum P

ûcrifida retinuerunt,quae etiam fàndorumPatrum pofteritas fecuta eft, ''j vituli aureijSC fæpe aliàs.Sacn'fida habuerunt à Patribus,fed his abufi,dem^^j)Jgt;^nbsp;ribilem Idolomaniam prolapfi funt. Sic enim folet Diabolus ex Ecclcfianbsp;fernum, Atque idem nobis Germanis timendum eft, qui tanta luce b pji'nbsp;fruimur,pro qua vt fimus grati, ÔC fiimmo ftudio verbum retinerenbsp;diemonemur, QC minaturDeusgrauifsimas poenas ÔC tenebras conteiup,nbsp;Sed facillime poterit fieri, vt aliquante poft omnia repleantur delirfjs QCnbsp;num fanaticorum qui nobis viuentibus iam non obfeure petulantiamnbsp;re,6C corruptelas dodrinaeipargereaudent, Simus igitur grati, SiC infid*®nbsp;cauere diftamus*

Geneficap,22.Tom,i.fol.i97. Bonum opus eflèillud nos adfirnlaml*®^f^ fit in fide amp; obedientia Dei, ab eo qui credit Deum creatorem, feruatoronbsp;jfeitantem à mortuis. Econtra Monachus,Sacerdos Baal, Turea, ludaeus, i*nbsp;nbsp;nbsp;,

SicAchas magnum opus facit, fed contra Deum amp; dus verbum» Micheaî 6. dicitur. Nunquid dabo primogenitum meum pro fcelerenbsp;quia non eft praeceptum. Abrahamhabuitfingularemandatum Dei, aft)*nbsp;Quia non generaliter dicit:Quicuncp immolauerit Deofiiium,placctnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;jji*

Non poflùmus omnes vnum SC idem opus facere,ficut in corpore uerforum membrorum diuerlas operationes eflenecefle eft» Pedes no®,nbsp;manus non ambulant, Sed vna eft obedientia,amp; vnus Spiritus S, Obed*nbsp;tern fit certa de fide, quae nulla eft, vbi non eft promifsio diuina. Netpnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;qi**^

vbi non eft mandatum Dei. Papiftae ÔC Turcae font pleni fide fed confilt;ft cunt : Ego fic crcdam,igitur fic Deo placebo. Id verb eledicium ett prop*^nbsp;.neddeoque deuotio cft,non ad Deum,fed ad Diabolum pertinens.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;rgC/i

Itaque exemplum illud fingulare Abrahac non eft trahendum fo itiam. Sed obedientiam ÔC fidem refurrelt;ftionis,occifi' peccati,mortis,nbsp;^lio funt,imitari debemus. Poftea quifquefoo loco Só ordineineademnnbsp;.SC obediat Deo.Ita erimus foeij Angelorum,hofpites, ÔC conuiuæ

vel tibi imperaueriSjVel quod Dominus per verbum foum te iufièrft» nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;|)j'

'tio ex hoc ipfo Mofis loco fomitur,càm de Abrahamo dicit : Abtjt 'ficut locutus erat ad eum Dominus. Hîc obedientiam DialeÆcenbsp;bes,quod requirit verbum Dei. Itacp vbi Deus non loquitur fed tacet,iPnbsp;'teft eflè obedientia.

' Deinde non fatis eft Deum loquf, fod requiritur vt tibi loquatur» nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;I* J

Dei erat ad Abrahamum, vt maeftaret filium. Vera igitur obedientia^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;J

°P^5 idem efiètjUméft non fuit crant ipfi hoc vt facerent,ficut Abraham erat luiliis. Sicnbsp;Hn)/^'!^^^^^^^^E^3hgelioomniavenaere, ôôChriftumfequi, acpulchcrr^.nbsp;ol^^dientiæ opus,G paruiflèt. Monachi gloriaiitur Ce idem faccre, ac pu-«nbsp;laudem,fed non eft obedientia,quia non ipfis hoc rîiari*nbsp;'^tiis^f).'^^^^^8^urnotanda hæc dcfcn'ptiocft : Abfjt Abraham ficut ad cumlo-«nbsp;Dominus ihqmïjlócutu^ eft, locUtus eft Abrahamo vt egre-«nbsp;^Ergo hacc egreftio fuit fahrtiïsfmiîm opus,amp; Deo gratilsima obedientia»

lt;^oI«éDeun1i nomen Domini, quod eft opus fell cultus prima: tabulæ, quae denbsp;præcipiL Complecftitur autem iriuocatio hominis Dornihi, pfggt;nbsp;*'^bî,ftdem feu fiduciam in Deum,confeisiorièm,Sóc, Sicht coniùngicnbsp;Paulus Roman.»o. Pertinent quoque ad cultum Dei, o'pera feeundacnbsp;P ea non immediate ad Deum referuntur,

quod Mofes non dicir,inuocari cæptus eft Dominus,fèd nomen Domi* Chriftumjficut etiam in alqs locis vocatur,Sehern,lehoua. Etnbsp;nomen Domini tum caeptum fit inuocari,hocnbsp;^^'np ^^^3^jSeth,Enos,hortatifintpofteritatem iuam, vt expeclarent redem*nbsp;'nrlt;^'cderent promtfsioni de femine mulieris, ÖC ipe illa vincerent Cainita-^lùs '^^^)^uces,periecutiones,odia,irtiurias, amp;Cc. necdefpcrateritdeßlhtc,fednbsp;Qö^atias agerent Deo, liberaturoeos aliqiiando per Semen mulieris.

aliud potuit Adam Sgt;C Seth melius aut vtilius docere, quam libéra-mfuæpofteritatipromiflùmf' Etconueriiunthæc chm vera ratiöne, ^^Os»fequenda eft. Nam primae tabulae prima débet eile cura,nbsp;pofica eft fecundam intelligere. Imo facile eft fecundam implere. Qiio-dotftrina pura eft,vbi recftè creditur,re(ftè inuocatur retftè agunturnbsp;p ^Ojpofliint abeflè alq inferiores frutftus r*

quoque oftendi: Dialectica definitio hîc conftitucnda eft, hsf. ^ocatcultum Dei cæremonias per homines inuentas SC traditas, nonfta-^.^iç,- ^^^ohalialudibriarationishumanæ, fed inuocationeni hóminis Domi-hnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fummus cultus, Deo placens, 5C in prima tabula poftea mahcïàtùsÿ

praeceptum poftulat fidem vt credas Deum adiutorcm êflè iti fiVfnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;pelp. dicitur.Secundum,poftulat confefsionem ÔC inuoc2itio*

Dei inuocemus in periculis, vt gratias agamus Deo.T ertium, vt ve^ tueamur ÔC euftodiamus,Slt;?c. Hi funt veri 8^ proanbsp;^rnnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Deus, non requirit facrificia, non pecuniam, non alia,^

Jq nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;requirit,vt audias,mediteris^doceas verbum, vt ores, vi Dehm tii

h nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fitjfequentur quafi fua fpontc etiam fccundætabulæéultus feu öpé-

I t^oque dicit Pfalmus primus, qui meditatur in verbo Dei die ac noefte,^ plantata ad riuos aquarum,qui dat fructum ftium tempore, ÔC cu-defluit. Hæc euidens 5é infallibilis eft cofequentia. Qiii enim cre-^^m^tDcuni, qui inuocat Deum intribulatione, qui laudat gratiasnbsp;'fhefieijs, qui libenter audit verbum, qui aftiduè meditatur opera De/^nbsp;quidoeêé

4Ç4. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DE NOVA OBED1ENT1Ä.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;(fl

Qui docct alios vt faciant eadetn,hic num noceret proximo f an non obedif^ r tïbusjnum ocdderet f num moecharetur f ÔCc,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,

Prima igitur tabula primo proponenda,5d de verts Dei cultibus pn^° di font homines* Hoc enim eft facere arborem bonam, ex quapofteanbsp;boni frudus. Aduerfarij noftri contraria ratione vtuntur, voîunt eflèfoit^nbsp;quam arbor eft.

Tomo.4.ïenenf.fol,44.t,in. .Pûlm.Graduum. Omniafandorumop^^ opera Chrifti in eis regnantis.

Item.Tom,4.Ienenf,£ol*4o2« De Gratia nos doccmus, nempe, continua perpétua operatio j feu exercitatio, qua rapimur amp; agimurnbsp;ne fimus increduli promifsionibus eius, QC cogitemus atque operemur 9^* Vicnbsp;Deo gratum eft 8C placet* Spiritusenimeftres viuanonmortua. Sicutai^^^^JpjS^nbsp;nunquam ociofa eft, fod aut augentur corpora, vt inpueris,autaliainanh^ -(nbsp;pulfu vitæoperafcntiüntur,ficSpiritusSanlt;ftus nunquam ociofos eftinpi)®nbsp;aliquidagit, quodpertinetadregnumDei. Quare moneo,vtiftavocabul2^^^Jt 1nbsp;logica, aifoefcatis rede intelligere, ne, cùm auditis vocabulum creandi, coggt;^ gi 1nbsp;vno aliquo momentaneo opéré, fed depérpetuagubernatione, conferuaC* fnbsp;augmento fpiritualium adionum in corde fideli*

Itein,Tom,4,fol.d58.Cap.io*Hoièæ* Mefsis non antecedit,ièd Jfi' nem. Si igitur iufticia fernen eft, quis furor, quae cæcitas aduerfarioruifnbsp;ruffl eft, quod fernen hoc damnant QC abijciunt, ÔC vrgent populum adnbsp;In omnibus foggeftis audiuntur, præclara bonorum operum encomia,nbsp;fô à nobis clamitant negligi, cùm hoc v num folhdte agamus vbitp, vt verü*nbsp;Ecclefiae retineant, ex quo enafcatur bencficientia*nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,

Ipfi autem hanc tbtam dodrinae partem non modo non tradunt, J, fus non intelligunt, quod capti fois opinionibus, ftatuuntiufticiameflc,îinbsp;putationem, fed qualitatem* Hortantur igitur tantum adbeneoperandüfnbsp;autem ea facultas fit,non oftendunt.

Propheta igitur alium dodrinae ordinem tradit. Vult fèri iufticiatn, dodrinam de vera iufticia per Chriftum, non per opera aut ftudianbsp;initio tradi. Acoftcndit poft hanc quafi fationem, fecuturammeflem,!®nbsp;operum,quæfingunt hypocritæ, vt per ea remifsioncm peccatorum conie^^j^p/nbsp;qualia in lege erant fâcrificia, oblationes, obfèruationes rituum legalium* 1

Bona opera non faciunt bonum virum, fedbonusvirßcit bona opera« ra non faciunt malum virum, (èd malus vir facit mala opera. îta vt/êiflPnbsp;teat i'pfam fubftantiam lèu perfonam eflè bonam ante omnia operanbsp;ra b o na fequi ói^proueniïe exbona perfona. Sicut amp; Chriftus dïci't:nbsp;non facit bonos frucQus, Bona arbor non facit malos frudtus. Claruif^nbsp;quod frudlus non ferunt arboremjUecarborcrefcft in frudlibuSjfed c diner gt;nbsp;resferuntfrucflusjfrudluscrefcuntinarboribus.

V t ergo ncceflè eft,arbores eflè priores frudïib.fuis,6d fruóius no nciçbonas ncquc malasjfed econtrà arbores tales,fâciunttales frudîus.

, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ÎBV DE BONIS OPÈRIBVSnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;4$^

^^Mmpcrfonamipfamhoitiiniseflcbonam vel malam, anteqüani faci'at bonuni lälum opuSjSC opera lùaiioii faci'unt cum malum aut bonura,fed jpfe facit opcanbsp;'^aautmalaautbona.

Similiaviderelicetinomnibusartificijs. RIala domus vel boira, noir facit ma-» aut bonum fabrunr,(èd bonus aut malus faber facit malam autboiram domum,nbsp;^'nviriueifùm,nullum opus facit artificem talem,quale eft ipfum, fed artifex faciCnbsp;fij fnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;habet in openbus hominum,qualis eft tpfe,fiue in

^^^)Uueininfidelitate,taleeft opuseiusjbonum fi in fide,malum fi idinfidelitatefax conuertitur, vt quale fit opusjtalis fiat amp; homo in fide velnbsp;j.^'nndelitate» Opera enim vt non faciunt fidelem, ita nee luftum. At fides vt facitnbsp;^urUjita Sc bona opérai

*'per nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;opera neminem iuftificent,ÔChominê óportêat eflè iufium,anteqüaitt

r nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;eftjfolam fidem efle,quæ ex mcra Dei miiencor*

ab nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;legCjChriftiano homini opus eflè ad falutcm, cum per fidem liber

graruirôfaciat,quæcuncpfacir,nihilqup^ ^olun, /nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lâlutis C cum iam fatur Qi faluus fit gratia Dei ex fide lua ) fed

opus bonum prodeft ad iufticiam 5C fallitem. E diuerfö,nul ^tbonbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;malum aut damnatum,fed incredulitas, qiiae! pëifOriâm

^^oit,mala Sc damnata facit opera. Vnde dum bonus aut malus ^di, ^^fbcitur,nonhocaboperibus,fed àfide velincredulitate oritur, ficut Sy*nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;peccati apoftatare à Deo, id eft, non credere. Et Paulus É*

^*^5 bonoSj aut facite arboremmalam, ôi frudlus eius malos, acfl k Vnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;bonos habere, ab arbore incipiet, ÔC hancbonam plantabit.

'^fiona o{^erari,non ab operando,fed à credendo inc!piat,quod perfonam bnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;onim perfonam bonam facit,nifi fides,nec malarri,nifi incredulitas»

verum eft,operibus fieri hominem bonum aut malum coram homini* ¦'¦iQujj^f^nificrfieftidemquod oftendiSCcognofci, quis fir bonus aut malus, vtnbsp;hnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;frutflibus eörum cognofcetis eos. At hoe totunr in fpe*

airet,qua in re plurimifallunfur,qui fcribere SC docerepræfiimuntbo* usiuftificentur,interimfideinememörenturquidem, eüntès in v/jsnbsp;clientes fempcr,proficientes in peiüs, caeci caecorum ducès, inultis fefcnbsp;çnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^gantes, Sc tarnen nurtquam ad vèratrr iufticiam peruenientes,quot; De qui*

^abfjç %i.Timoth.j.dicit:Habcntesquidem fpeciem pietatis,virtutcmaurenl in^'nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;difcentes QC nunquam ad feientiam veritatis peruenientes,

Ip nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;cæcis non voluerit errare,oportet vt vlterius profp!ciät,quam

f,doeflrinas operum, imo auerfo ab operibus intuitu, perfonam in* Q ^^jprQ^^^^^one illa iuftificetur,quae non operibus rtet^ legibus, fed verbo Deinbsp;Iff* ^11) ^^°^^gânæfua£)SCfideiuftificatur ÔC faluatür, Vt ftet gloria Maie*nbsp;nos non ex operibus iufticiæ,quaî fecimus nos, fed fecundum mi*nbsp;gratiçfuæfaluos fecitcredcnres.

% nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Tom.».ïenenf.fol,$'4$ pfopofit. 8. Ç)^

'^tïi,^.'^^^î9'æcxfidefiunt, Spiriru fandlo mouenteôCregeneranre volunta* li ''isnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tarnen eft,eam etiam per verbum SC fignum eXternum, hoc

S^ç^P^°ntifsis,admoncriSCexcitari. Plâcuitenim Deo per minifterium ver* Spiritum diftribui 6C augeri. Nec illa ipfa opéra iuftificant co*nbsp;iuftificatis, licet rede dicanturiufticia operum, Deo grau

5lt; nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DB NOVA OBEDIENT! Ä,

Genef cap. 12. Tom. z. fol. 214. In religione ante omnia quaerendum iufsit f Seneca ait : Non quis,fed quid dicatur attende. Id praeceptutn i--ÔC politia locum habet. In Ecclefia vetonbsp;nbsp;nbsp;religione.

dum non quid f fed quis In homine eft aliqua fapientia ex lumine rationis tùs infito. Sed quiahominis proprium eft errare Sgt;C falli,ideo quid dicatur atten inbsp;dum eftjUon quis dicat, non innitendumperfonæ.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp; c, I

Sed in Ecclefia confideretur, Quis, Qualis, Qiiantus fit qui iubetud, Diabolus facillimè immutat,Quis,Qualis,Quantus, in Quid,Quale,Qii^^^^j^j^^ !

Achas cogitat de infigni,cultu Deo præftando,immolat filium exeiupl® , hae. Sedpeccatgrauiter. Nam Quis, hoc eft, Deus non iufsit, Minchafiuev*^nbsp;pfferri mandauit,hoc ipic negligit, amp; Quid pro quis arripit.

HæcinEcclefia faepemonenda Sgt;C diligenter agitandafunt, vt fimus j dotftrinafemeltradita. Hancfifecutieflemusantehæctcmpora,haudvnq*^^nbsp;nobia,peregrinationes,indulgentias,iàcrificia,prodefun(ftisamplexielftirJ^^jjj^nbsp;libetpaftor in fuaparochiadocuiflet verbum Dei, amp; Ecclefia acquieuilft^nbsp;Baptifmo ,coena Dni, Abfolutioe, confolationibus in morte amp; vita.Sin^^nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;1

feciflent fuum officium in funeftioibus ciuilibus SC oeconomicis,fiue nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;I

Domini, Magiftratus feu fubditus ? Ifta portenta Papifticarum abomin^^* I nunquamirrepfiffentinEcclefiam.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;-1110*^^ I

Sic enim Abraham ft gerit,relilt;fta religione, Angelis,conipe(ftuDe*,* nbsp;nbsp;nbsp;I

Morija,quo turn nullus làncftior in toto orbe fuit, fonuit enim ibi vox diuina,omnibus illis tergum vertir,tanti facit vocatioem ÔCrainifteriumnbsp;Deus nihil iubeat,nihil tentet,fed reuertitur ad operas conomicas,gubci^nbsp;liam,vxorem,feruos,vbi plane nihil fpirituale,aut Ecclefiafticum apparct)nbsp;relinquit in mote Morija,nec moratur eum Angelorum apparitio, ftd redit nbsp;ros amp; afînum.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;sbi*

Hæcfi audiretrcligiofiis aliquis Heremita, autMonachus, deteftaret hamum. Num enim is S. Patriarcha eft,qui relinquit locum tam facrutu,nbsp;habitat cum Ângelis,ôf vaditad afinum,exercer opera ceconomica,nbsp;dida ÔC ftabularia CQiialis hæc eft fàndfitas C Mirum enim eft,quantus fitnbsp;contemptus horum,amp;^ id vnum,religionem amp; faneftitatem ducunt,defertonbsp;hoc eft,pâtre, matre,SC ciuilibus officijs fteedere in angulum defertum*nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;jitf

Hieronymus alicubi tantopereprædicat hanciàndimoniam, vt dieat ôS patrem occurrentem Monacho ingreflûro Monafterium ÔC cupientefj^ Çiiiflnbsp;trahere,reijciendum QC. proculcandum eflè. Impia hæc ÔC deteftanda votnbsp;te Hieronyme conculcamus,cum tua Bethlehem,cucullo QC deftrto.nbsp;rio verbi diuinivocornoninBethlehèm,fedinparochiam,adEcclefiamgt;3^nbsp;dum verbum Dei,ibi habitat Deus, ibi funt euftodes Angeli, ibi audionbsp;afficiendos parentes,ftruiendum vocation! pie SC fideliter. Si Deus alionbsp;re volet,vocabit me, fine vocatione ftquatur te dC alios Diabolus.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;j,

Honorabo igitur non conculcabo parentes propter verbum Dei. SiautemàBaptifino,fideô^ obedientiaDeideficio,quodomnesMnbsp;cerunt,quæpoteft elft finÆtas aut cultus Deif*

Propter me,inquit Chriftus, ÔC propter nomen meum,relinquetis res,patrem,matrem,vxorem, filios, agros, non veftro arbitrio autnbsp;tis parentes,cfim maxime opere amp; ope veftra opus habuerint.Similisnbsp;ludacosquoc^ inualuerat, quam taxat Chriftus, Matth, ijr. Cum facriW*nbsp;ftndlius eflè docerent, quam obêdientiam erga parentes : Corban,nbsp;num,£lt;facrificium,plustibi proderitquam honor, atque ita toUebant ^jjicis^

«itatis Sf religionis parentum j ftatum èC. dignitatem j ad fuam àiiaritiant ex-plwidam*

Hæcdoârina vt multis hacQenüs âgitata,amp;r diligenter explicata eft,Ita aisiduo fftrepetenda propter adoleicentes, ÔC teneramaetâtem,qüaeefl:feminariumEccle-fiæjVtdifcant ibi perfiftendum ôi. manendnm eflè, vbiDeus loquitur, ôtS ad ea officianbsp;îdluefcantj quç funt mandata diuinitùsjnifi allô vocenturjaut expellanttir^ vt quan-Tyranni profcribunt, SCeijciunt ffiis fundliortibus pios.

Spontanea eledio Si voluntaria in religione,aridet quidem carni,amp;^ ration! clî dmodum plaufibilis, Sed fi fequeris, perinde facis ac illi, qui relidîo tabernaculônbsp;^arbores ôiS lucos currebant. Id diabolicunl eft, nondiùinum. EtPaùlusetiamnbsp;bmnat eledidas religiones, vbi non adefl: verbum vocans, (èd tantùni voluntasnbsp;''¦gensamp;inftituens.

inl Igitur diligenter hoc annotauit, quod non voluit Abraham mànerc lacro, cùm peregiflèt iàcrificium. Sed reuerfus eft ad laicas operas

«las J ad fiios cultus liberos adhuc nondum vlli loco alligatos « Adhuc leb^tnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;habebat cultum fixum, fed iubente Deo quandoque offe-'

Meminerimus huius breuis lèntentiæ: Abift cianofïnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;locutus eft Dominus ÔC fcribamUs cam fuper omnianego-

domi feu foris,fiue in bello ièù pace,fiuein pefte feu alio bej ob°H,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;etiam fi moriendum fit,tarnen nos ipfos conlôlemur, quôd in

fohtiQEtfienimeuéntusvidebiturtriftior,tamenfummacon-9^od Deo fis obiècutus, Abeo^itur expedlabis opem, ÔCpræ-^«0 maius,quàm fi res ex ièntentia cecidifîet*

laudes obedientiae, qUg tàntùm eft vel promiisionum, veî *a. diuinorum* Hgc enim fi non adfint, non meretur dici obedien-Satané obedientiam dici: Nam Deo ÔC eùjs verbo non obe-Ç^tangobedire.

prgeipua nobis verbi feu vocatiOnis cura fit. Hec enim Ibla facit veratri quemfiprgftamus, nonfolûmtueriteftimo-poflùmus; Sed etiam expedareà Deo opem, cuius vo-d finbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;periculis iequimur.

atftionibus luis oblêruethanc particulam: Dominus fnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;plenus ipe viueret. Sed impedit nos Satan inuidens no-

mirabili fpecie à vera hac obedierttia vocat ad fuam obegt; eft täftni obedientiam,qug non habet mandatum Dèij qualis Mo-''e^ Cfi °^nibus fuis decretis, vrget obedientiam, quia vult elfe fummus Porî-fpj i^nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;vicarius, ac addit horrenda fulmina, futurum, nifi qui obediat, vt

inobedientia, Promifsiones quoque addit ad numina diuorum Petri amp; Pauli, habituros plenariam re-peccatorum. Talibus promilsionibus ornât omnia iiia opera,nbsp;vtinuitetfimplices adobe-opulum, proh dolor,nimis obedientem, Quot enimnbsp;b ainf ffihac obedientia,dum Ie reda via ad cluffl ire iudicabant,demer

Doeftores horribile indicium Dei ob has impofturas fentieht j non eftideo exculata. Debebant enim circumfpiccrc,nbsp;ho *nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;efièt,quod hîc Mofes dïcit. Sieur Dominus dixit, Vbicun-

45? nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DE NOVA OBEDIENTIA.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,

iinpleuit Papa mundum Satanica obedientia : Praccepit enini non (èd quæ ipfeexcogitautt. Inde accidit,vt tota eius religio,non veranbsp;lt;Sicia,acmerahyprocrifis eflèu

Tom.z.GeneC Cap. 21. fol, 177» De Antonio Hæremita,qui incpti tacmonafticæ,narratur hiftoria: Cupiuiflë eum lcire,quem habiturus eilet '^*0nbsp;Slt; gloriæ focium in æterna vita: placebat enim fibi mirum in modiim, ob honbsp;tarium vitæ genus. In fomnis igitur audit eflê Alexandriæ futorem, feunbsp;quendam, ilium eiufdem gloriæ focium fore. Miratur Antoniuscollafiû^ ^iJnbsp;Alexandriam proficifeitur, vifurus fcilicet hominem fanCtitate fibi parem, 1Inbsp;quæmagnifica defutoreillofibipollicetur, fcdcùm adeum venir, viditquo'ï*nbsp;fualaborando vi6:um quçreret, amp; fie le ÔC vxorem, ÔC liberos aleret. InquÙS^,ji(nbsp;quçfo temifutor,fcio quodDeumfîdeliter colas amp;verc ei feruias: Dicigi^^ pivnbsp;quid facts, quid comedis, quid bibis, quomodoautquandooras f Numtu^nbsp;dies infommes agis orationi incumbens C ÔCc, Nullo inquit ille modo,nbsp;vefpert ago Deo gratias pro fidelt eius tutela ÔC gubernatione. Peto remifs*^[^f'nbsp;nium meorum peccatorum perChriftum,acluppIiciter oro,vtmefpiritufuo?lt;^(,ifnbsp;net, SC in tentationem non inducat: poft hanc orationem traefto coriummeun^^^jii' jnbsp;hiac meis alimoniam paro,prgterea facio nihil, nifi quôd caueo, necubiahq^*^nbsp;traconfcientiamfaciam»nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;..j/'

Antonius hgc audiens miratur, ac intelligit cleclicios cultus non efiê ei que qs nihil eflê confidendum. Hoc beneficium non folùm ipfi Antonionbsp;fed eftquoqueadmonitioàd omnem poften'tatem,qua DeusEcclefigfug'^®nbsp;currere, ne indulgerent eledlictjs cultibus, qui femper hanc noxiam fiduci^fPnbsp;fecum adferunt, quam mortificari neceflê eft. Non vilis veftitus, nonafp^'nbsp;non ieiunia, non longæ orationes, non vigiliæ, non vlla opera nobis ptounbsp;font ad vitam æternam, fola fîducia mifericordiæ, feufolapromifsioeftq^nbsp;Abfque hac fi fis,libéré confitere,5C die ergo nihil fom.Ego adhacreditatem^nbsp;tineOjCgo ex patris domo eiedlus fum, SCc»

Genef.Cap.44.Tom.4.fol.i^2. Neque enim vita ilia inpretio' quæ noftra fapientia 8C induftria eligitur? Durifsimam etiamnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Stoii^^ .f n .

Difeamus igitur Deum non deleclari operibus eledlicîjs, nequeeiK^j^rif^p dameflêrationem cultuum noftro arbitrio,fed ipfomonitore ÔC duce

Cönjkt SEV DE BONIS OPE RI BV s. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;4^?îgt;

tanta cft peruerfitas humant ingenij, vt qùod mandat Déus quae non praecipit ehgamus*

bono ftudto ÔC intentione hæc faCimus. Inde eninï om-« '^'*Pünnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;hærefes nataefunt,inde extiterunt Mùnacht, Stotci, Baahtae^

^^^'^°-°*'Pwslanceolisûnguinem eltciebant,ô(rpropterealèexaudiri ïpegt; S *

ambulandum eflè i'neövitae généré, quodpraecepgt; eft diuinitùs, vt, fiue vigilans fiue dormtens, fine comedensjnbsp;?*one ^,^®pofsts dicere: Hoc facto in nomine Domini,non proprio arbitriö amp; elegt;nbsp;eii,^ Pnbsp;nbsp;nbsp;denique quicquid egcris,aut paflùs fueris, placitum etit Deo, Qc vidégt;

®*^ph honorât regem, amp; ea quæ ad gubemationem regni pertinent fidegt; Rempublicam legibus,bonis moribus,docfîrina religionis,nbsp;officia Deo grata eflè, adeoque feruat hoe,quod monet Salomon: Omgt;nbsp;Ita ^^^'^^ffitnenta tua fint Candida, lartare cum vxoretua,â^C.

*^nejj^'^^tiid egeris vt inquit Paulus ColofC j. Sermone aut fat^o, omnia ift nögt; loffiphanimo tranquillo vfitatas operas obit,nequenbsp;contra mandatum Dei. Sed Papiftae cum fuanbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;SC indolen*

intelligunt bona opera lofeph incedentis in fide SC ipiritu timoris Rcgem,6lt; vtentis hac potentia, Sgt;C dignitate ad gloriam Dei, ÔC aliogt;nbsp;c, ^ttn,

f nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^^^linquitad Saul.t.Sam,io. Ciim ergo euenerint figna haec omnia tibi,

^1 inuenerit manus tua, quia Dominus tecum eft, Deus dabitfticcef-^'^fiuuj^^^aberis in. alium virum, vbi ad Prophetas illos veneris. Qitando igitur redus eft,ac fides fincera,quicquid poftea feceris,quantuncun^

* çlif j ^ontemptum,coram Deo erit preciofiim. Quia opera ilia hunt volen-. fide, amp; Spiritu Sando,

f, '^'1^Cs; Ego non ium loieph, aut Patriarcha. Atqui exemplum eius in^ preceptor, difcipulus, magiftratus, fubditus,

0 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;operas tibi mandatas obeas, SC vtaris tempore amp; perfona, qua

c nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^^odfi fueris fidelis,amp;S afsiduusin faciendo ofiîcio,plùs iàtis erit

difficultates amp;grumng obtjcientur,nequeopus erit accerfereent ^^^Asç^^^^'*os. Sicut loftph non fodit corpus fuumBaalitarum more, fedplagt;nbsp;Jçj ^^0 animo iuftinuit, quae diuinitus infligebantur.

facere Monachi, QC hypocritp, illis enim nihil eft impatientiuS^ patiuntur quæ elegerunt ipfijflagella, ieiunia,nbsp;^^^cerationes corporis, magnam deuotionem SC humilitatem prænbsp;Srnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;demum verahumiliatio fuit,quando landt' Patres Abfaham,lfaac,

^Pat' ^^^^^tsgrumntslàepeobruti, tarneningentirobore ôdfideimmotafunigt; Pnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;prgftiterunt. lafpf« îgt;ft SOîwn^én*

r nequaquam intelligunt ea, quæ feribit SpiritusSandusdé puerilia, abieda amp; carnalia, quia pugnant contra ele-6lt; deuotiones, ÔC docent nosambularein viaDei, ôC fttîgt;nbsp;^ïe vocation!.

^y^tûtur S)C damnat omnia opera hypocritarum, quia ad nihil aliud ^%i,?^^''^^°ff^diculaobîjciant, quibus regia ôd^veraviaDeiintercluditur.

P ad alias femitas , ÔC diuerticula defledunt ? Ideo iubec Paulus, Roman, id. Rogo àutem vos fratrés vt obferüétis eos quinbsp;Qq q dtflènfîoncs

4lt;î« nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DE NOVA OBEDIENTIA,

diflènfiônes 5C offendicula contra dodrmam quamvosdidicïftis,fàcW®^^ netisabillis.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;j 1'3»'

bit tibi Deus abundè quod agas,quodquc patian's. Sed hoc nobis deeft, lt;1^° curamus ea,quaecurare debebamus, fed alqs potius occupamur, quænbsp;datanobis. Ideomanemusimperitirerumfpiritualium,fcmperdifcctes,nunq^jijnbsp;adicientiam peruenientcs» Sicigitur accedit grauitas quaedam rebus ilhsIcu^nbsp;exilibus, quæ proponuntur in iàcra hiftoria. lamque videmus talia acwnnbsp;vt nullus ßaalitarum ÔC Monachorum fuftinere ea vnquani potuerit.nbsp;dixi de impatientia ÔC fuperbia eorum,quifeâ:âtur religiones.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tfî

»nö gifttgtr öingaulfcröf«/ Ocnnn pc^rfufferîQîônc^. Chn'a deleclantur vijs illis volunthonorari, amp;:fomniafuahaberipro veritate diuina, necpolfont^nbsp;prehenfionem vllam. Sed Patriarchas videmus exercitatos eflèfideö^ P jjjnbsp;patientia, iuxta verbum 03 voluntatem Dei, acrebus fecundis pariter SCnbsp;timoré Dei vfos eflê.

SPECIES. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.

'rom.4.1enenfifol,d78. Hofea£Cap,i4. CultusDei nonfurttjquxnös^j^^ jiji mUSjfed quæ Deus per verbum ffium mandat» Hocverbum qui aUt neghgnbsp;contra faciunt hi funt rebelles, Ô3 non tantum non præftànt Deo cultuflijnbsp;irritant Deum, SC ad feueras pcenas prouocant.

Sunt autem veri cultus quatuor lpecies,dignitate SC ordine inter le in Primus Ô3 fummus cultus, eft fides in Chriftum, fecundum vocem iftaiunbsp;iiantem: Hunc audite» Hæcfiduciaincludittimorem Dei,ftudium verbnbsp;tionem, Ô3 réliqua, quæ prima tabula oftendit, Ô3 Paulus vocat^Zquot;^^t^^^ nbsp;luntfine hypocrifi,Ô£: manant ex corde per Spiritum Sandum illuminât^«nbsp;Secundum locum obtinet obedientia crga fecundam tabulaffl,!^^nbsp;iiisopera.

Tertio loco lunt Cgi emoniæjqüas Deus inEcclefia voluit extare,vt folûm exercitia, fed etiam teftimonia diuinæ voluntatis. Sic non fan'snbsp;feruare Decalogum^ etiam circuncidi oportuit. Et nos hodie, fi voluniit^nbsp;membra eflè,fanctumbaptifina,ô3 ccenam Domini nullomodo debenuis^nbsp;gere, aut abijcere: Âc quodadhos tres ordines attinet, omnes inter ftnbsp;iùntfimiles. Obligantur enim omnes pariter ad hos cultus præftandos.

Qjiartum locum vendicantopera vocationis, hæcquoquefuntD^^^^(i(*^j, tus,quanquam diuerfa fint. Magiftratus çolit Deum, cùm potentiamnbsp;ad iuris SCæqui conferuationem. Paterfamilias cùm ftrenuè laborat,nbsp;lias, cùm curat liberos 83 familiam, S3c» Qiii igitur non volunt Deonbsp;fed præftare obedientiam debitam Ô3 gratam, hi in curriculo le continea^ nbsp;are hypocritarum more alios cultus fibi quærant, fruftra enim colitur Pnbsp;datishominum»

Tom»4.Ien.foI.4o8.Pfal.yi. Eft audacia fuper audaciâ, virtus titudo fuper fortitudine,äudereloqui irt publicô,ô3 cofiteri nomêDoinl^^^jnbsp;Satâimminet OmnigenereinfidiarS, vthâccôfefsionêimpediat.Easinnbsp;â ocuhs humais pofsibile elTet cernere,facile caüfapateret,cur S3 fpiritust^^^jj^

Propheta^ Ä^ilunc ab ipfoDoinino labia apcririopfef, Donadorandas portandum nometiDóinini coram DiaboIOjTnundo,Regpnbsp;j^^^j^rincipibus ÔCcarnevniuerfa* Hîcenimvariaeoccafiones funt, quaclabiaprægt;nbsp;pêricul4nonnunquamlucri fpes, faepe etiatri amicorumnbsp;Suo*nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ücrificium Satan conatur impedirc Sicut ego

fæpe expcrtus funij Sgt;C tarnen in magnis caufis, vbipericlitabatur gloria Deij aperuit mihi ós contra ifta obftacula*

^tu nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;bïc de publica confeßione ÔC prgdicatione eins, qui iam eft iuftifîgt;

Sjf dftamusj quanta rés fit andere loqui quæ expértus fis. Non folùm enim piccata ô(^ car O noftra hanc confePnbsp;parte vrget ipiritus,ficutPetrus dicit A(ft.4*nbsp;loqui quæ vidimus ÔC audiuimus. Hîc S. hancpræcationerrtnbsp;vt ipfe apen'at labia noftra, ad annunciâdam lau*nbsp;^innbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;admoneo vos,vt quoties in làcris literis occurrunt vocabula ifta^

t(.]j nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;laudem Dei, iufticiam, Ô£fc.memineritis fignificari fimulextrema peri*

eftfeobqcereDiabolo, mundo, carniSó omnibus ^'indnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;laudabis Deum, nifipriùsreum facias, ac damnes totum

'^1 gT omnibus iufticîjs luisr Hoc autcm quiiquis facit,fibi non odium fogt; tïö^ .nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;manifeftum pcriculum acccrfit, ficut econtrà qui docent ordines, in*

^0(j ^quot;3tnea, ÔC da vt polsim confidenter clamare, docere, erudire alios hoc, qui gratis iuftifi-

lic audis,quisfitille iuftificatus, amp; quamam potifsimùm opera eligat, ^*51)1 ^on abftinentiam, non cilicium Iohannis, nonEremum, ÔCc. quænbsp;funt.Sed fi ad hoc fummum opus conferas,ad prædicatiocm nominisnbsp;J ôuiocusfunt, nonfolùminiftisPapælaruis,iedetiaminveréSan*nbsp;lohannes ideo tantus fuir, quia pellibus veftrjt, ÔCc. nonbibicnbsp;ficeram, fed quia erat plenus Spiritu, amp; audebat Pharifæos appellatenbsp;Qliia ay debat Tyranno dicere. Non licet tibi habere vxorcm

coram totô populo teftimonium dare Chrifto inter fuos corigt; calceos foluerenon fum dignus.nbsp;f ^^æ^obannem comendant,St^ cum maiorem fàciunt inter natos mulierû.nbsp;j'^^doççj^^^^lcs,cibum,potum,quiuis etiam malus imitaripoteft,id^finepcriculo,nbsp;fine periculo adminiftrabit nemo.Et lànè patet,quod præmiumnbsp;cùm itaturpiteradarbitriummererriculæiugulatur. Ergonbsp;f'^biKj ^^8ium ÔC dignum Chriftiano homine opus ornare meritis laudibus,nbsp;f ftulticias Papæ,non priuata landorum exercitia afflidiOnes, lèd hocnbsp;°^^fcri nomen Domini coram mundo. Hæc enim virtus virtutum,

q n nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;quàmpaucifint, qui magno animo Rempub. capeftère, ôdî

polsint, ôi. plerunque accidit quod Cicero dicit, vt ^Ppiiçfo P *®^^orum præmiorum adRempubh acceduntj metugrauifsimoruntnbsp;î ^tfJ,y'^^^^^^°^P°l^sint.

vi ^^quot;^iftoclis, Ciceronis, Dcmofthenis ÔC aliorum in Repub. mag» cxempla fatis teftantur,etiam illud vitæ genus plenifsimum péri*nbsp;Muliebrc enim eft, federe in angulo, QC reprehendere aliorum resnbsp;Qq «J geftas,

geftaSj fed in fe na tu 2C conuentibus pn'ncipum verfari, ói. libéré fententiaw^^^. ctfi neceflarium ÔC vtile erat,tarnen pauciGimi audent. Quanto maius èC äug'**nbsp;eflèputas facraloquiSC docere, inconlpetflu DeiÔC Angelorum, contravol'*^^,nbsp;tem non principum Regum foltim, fèd etiam Diaboli ÓC totius mundi f' .nbsp;«naius periculum fufeipitur quam in Republica, quamuis ibi quoque magno aU*nbsp;opus fit, fed hïc etiam SpirituDei opus eft,amp;digito Dei,quodeducanturlab^jnbsp;foluatur os in laudem Dei, Ergo poft iuftificationem amp; Gratiam, nulluïn^j^^,nbsp;opus maius eft quam loqui veritatem de Chrifto. Corporalia exercitia,no^^nbsp;mines folum præftare polTunt, fed beftiae quoque ieiunijs ÔC alijs poffunta'*^nbsp;Etfertur Turcarum in corporalibus afflitftionibus magna efle feueritas.nbsp;inter Chriftianos omnia ilia exercitia fufeipienda funt, quæ pertinent adnbsp;dam feumortificandam carnem,iêd audere ob nomen Chriftipericulumnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;(j

tunarum adiré,ad id requirituripiritus principalis,amp; oratio haK,Domine bbi^ aperias.

Gcncf.Cap.i9,Tom.3,fol.plt;^. Papiftæ in vita Patriarcharum nihil hunt praeter tftacamalia: quæ tarnen non tam font carnaliaac opera ipfonnjl;'nbsp;gubèrnanturà Diabolo, Sgt;C fiunt fine Spiritu Sando. Etiamfi enim ieiuna*** '0/nbsp;ftinenta coniugio, murmurant in templis ; tarnen in precibus eorumnuU'^^nbsp;tus,nullus affedus,nullus cultus Dei eft,plena font omnia auaritia, idolatr*®»nbsp;gloria, vCcontcmptu Dei.

iiosverofiidocemu$. Primum omnium fpedandam efle perfonaffl, an**^ M amp; pia: id quod fit per verbum, quod credit . Turn veto exercet fount i*nbsp;riumin Ecclefia, docet, exhortatur, orat,diicitamp;laudit verbum, fertcrucen^j.jtnbsp;ter verbum, mortificatur carne, Illa eft perfona fonda,viua amp;beneplact'®'^yi(nbsp;qu^ progreditur ad alia externa officia, poftquam audiuit verbum, credid'hnbsp;fecit Ecclefiafticum officium,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;J

Sicut Dauid, poft htèC prodit ad adminiftrationè'mregni, auditcaufa^^ bellum, inftruit exercitum, facit impetum in hoftes, interficit, fondit fang^^ii^.nbsp;hoftilem, Hïcc non font propriè Ecclefiaftica, fedfuntpolitica. Siqnisig*nbsp;cat : Dauid tunc non eft fondus, quia eft miles amp; portât gladium, illenim^nbsp;iudicat, ficUt Papiftae. Quis enim eft illé Dauid, qui fondit fonguinemnbsp;bellum?' Eft iuftificata perfona in Ecclefia, verbo ÔC fide. Sed poftcanbsp;dCmandatam adminiftrationem politicam, ideo iudicat, condemnat,iufob^^öh'nbsp;miniftratRempublicam, punit fontes, gerit bella. Et manet nihilominus**nbsp;delis, 6C arbor bona: Illa autem effufio fonguinis placet Deo. Quanq'*** .ffC*nbsp;dusnbsp;nbsp;nbsp;Monachi, omnefque alt) hypocritæ, vehementer offenduntuf, P*.^

quod intuenturtantùm in êxternam laruam operum, non vident fidem, non Spiritum SC impetum Dei, qui gubernat perfonam: nonnbsp;foblimibus, fod etiam inpôliticis ôf oeconomicis ofh'cîjs: Quiaadhoev^ jij*nbsp;diüinitûs, ficut dicitur, vt faciat omnem voluntatem meam, quae etiamnbsp;dat, vt humilier Philiftgos,Damafcgnos,Âmalechitas, Ammonitas,ô?Cnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;id

Qliid ifthuc veto inquiunt Papiftae, debebat orare, focrificare, templo. Rede fone: Etiam Ecclefiaftica foo loco èc ordine facit: Mane ora,nbsp;tur in verbo,credit,Pfollit,Ôif diligenter eaot ,it,lt;iUæpeia»udE«lc6«;y

politicaS^oeconomi'caadminiftratjgeneratliberos, curatfamiliam, edit, bp ItainceditDauid pie Sgt;C lanlt;fie,per omnes tres Hierarchias;Ecclefiafticam,Po-lt;nbsp;f'tam Si; Occonomicam.

Ad euiidem modum noftra quoq^ vita inftitucnda eft,vt inucniamur in ordinc , *f3tu,qui placet Deo fecundum verbum ipfius. Ante omnia crcdas in verbum,nbsp;conliteaiiSjöi; lis paratus pati ÔC mori pro verbo,Poftea fiue Magiftratus cs,fiuenbsp;J^^crfamiliasjferuias vocation! tuo loco, Talis vita placet Deo ÔC ornatur diuinûnbsp;magnis praemtjs 8é fucceisibus,

afpiciendafuntcxcmpla Patrum in fublimi illo gradu, ^i^fontemnantur infiima, carnalia ÔC fordida exempla conomiæ ÔC politiae. lamnbsp;Quandofiunt àperlbnacredente, accegt;nbsp;bnda,diuina,quæ quicquid fecerit,icït Deo placere. Sic tarnen ne confundagt;nbsp;°'do,fçdmaneat 8gt;C viuatinfide,pofteà placent etiam opera vocationis,nbsp;^^huncmodum defcribitMpfes, Patriarcham îacob, quomodo vcnerit in Hagt;nbsp;lie nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;filiam auunculi, amauerit puellam, duxerit Vxorem, genuerit

magis apud Ethnp nij/ Cîtnalia inueniri queant. Quia nemo videt differentiam eflentialem, quænbsp;ïjinbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;inter gentilenijSC hune Patriarcham Iacob, Efau enim ôC limael etiam

oues,mulgent vaccaSjhabent familiam,praebent pabulum pe-ç^^j^^^jOuaefuntfimilia opera Sandlorum operibus : Sgt;C tarnen non iitnt iàndla, P^is r magna SCincomprehenfibilisdifferentiaeft,inter opera vtriuiquenbsp;mnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Iacob eft fides QC verbum, lilic nullum verbum eft,led incredulp

'lt;^lü^*^^''^^ntumigiturdiftant opera lacob ab operibus IfmaelatitEfau, quantum ^®terra,quantumuis fint eadem opera in Ipeciem,

Ethnicorum virtutes prædicat : Socratis,Ciceronis, At.-comparationem. Vix inquit : inuenias apud Chriftianos, qui prac* Imoapud Chriftianos multi inue*nbsp;poiKj«nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;mail amp; flagiciofi, quibus Ethnic! hi longe fuerunt meliores. Re*

(J,, nbsp;nbsp;nbsp;eft autem : Philofophice 0^ inmateria conueniunt, hoc eft, in genere

differentia. Si enim vel Cicero vel Socrates fanguinem ^^cnproptereanonplaceretDeo, Nequeeft quaeftio quæ ÔC quanta o*nbsp;vcsnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Hannibal,IuliusCaElar,Scipio,quosqu!dem ma*

vnquam Chriftianum, Illud enim robur mili* I^^m ÔC tolerantiam malorum laborum, non facile reperies in vl*nbsp;J .'^^*^*^no,!mô ne quidem in popul! Iftach'ttciRegibùs iDauide aut alijs,nbsp;omnibusChriftianisRegibus, Daui*

Ä* nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;darctur mihi optio, eligdttm VfiiuS Chriftiani ruftici, aut ancil*

1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;maxime agrefteopus, prae omnibus vifftortjs SCtriumphis,

f 9u nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;CæEr!s,amp;;c. Quare f Qiiia hie eft Deus, illic eft Diabo*

ifferentia eflentialis. Materia operum eft eadem, led fpecies 5C. diff diuerfa eft,Quia Deus d!cit,hu!us muh'crculae opera ÔC officianbsp;%quod venit domum,obtempérât matrifamilias, mihi placent,

bumilitatem ancillæ fuaî, vb! etiam nihil magnorum Ôi nifi quod domi humiliter fungitut offietjs ancillæ, ft*nbsp;^ulinaria, fiüe pccuaria. Tales erant iftae duæ Lea ÔC Rachel, quaenbsp;Q.q iüj pafeebant

4lt;S4 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DE NOVA OBEDIENT 1A

paftcbantgreges patris,agebant aquatum,mulgebant vaccas SC captas : placebant Deo. Hannibal autem, Alexander,bcipio,Cicero,non pbccnt- «p,nbsp;Qiiia genere quidem conueniunt, vel ftiperant potius, fed fpecie SCnbsp;fupcrantur,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;-

Hoc non omnes poflunt cernere, ne Erafmus quidem vidit» Soli nuntprecium,amp;pondus operumChriftianorum, Pondus autem öi^nbsp;ximum operum eft fides amp; verbum. Ibi enim Deus ipfe eft, 8C Spiritus in opnbsp;te. Homines verd qui funt ficut equi amp; muli, vehementermouenturnbsp;cici Ego quoqueolirainMonachatu longe eram fàndîior, quamnuncfum, 1^!nbsp;externam laruam,plus orabam, vigilabam, abftinebam, macerabamcarneß.nbsp;breuiter tota vita mea erat fpeciofifsima in aliorum oculis:tametft in meis(jt/nbsp;quia valde contritus SC afflicftus eram. lam vero comedo 8C veftio generali d 7,nbsp;to modo,nihilpræcipuumautfingularepræalrjsinvitameaeminet. Tum^nbsp;fem Monachus,nihil aliud feci,quam quod perdidi tcmpus,adfliximcamnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,

riem,quin etiam confcientiam meam fauciaui illis iuftictjs operum, vt grèfanariqueat. Quiapræternaturam , cuünfitaeft gloriatio de opcrihuS)nbsp;comparaui habitum SC confuetudincm 'refpiciendi ad mea opera, Si dig*) .ÿ|nbsp;meam. Cæterùm,certô fci'o iam vnam léÆonem, vnum Pater nofter plus va j^/jnbsp;Deo magi's probari,quàm omnes illas precationes, quas murmuraui, totis^nbsp;cim annis:quiafciomeexaudiri. Nec opus eft vlhsvigilijs, authngularibigt;^ A'fnbsp;nijs SC abftinentia, quia Deus dédit AngeiumSatana:, cum alrjs difficultat*nbsp;crucibus huius mundi, quæ magis me,quant ilia omnia exercent,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;y

Atque hatftenus de loco ifto, quôd faniftifsimus Patriarcha tam prclTe ter dcfcribitur,vtnihil différât etiam ab inHmo,^ abiedifsimo inter Ethnito^ 4nbsp;indedifcat ledor difcrimen inter Chriftianum SC Ethnicum amp; eorumnbsp;enimeftChriftianus, vide'an colat,audiat, amp; feriô araet verbum, anexd^jftnbsp;etiam cruce SC vexationibus iQiiod fi ita eft,conuenfet ad templum,libenrd^nbsp;verbum,deletftabitur ineo,crcdetex animo,orabit,gratias aget, habebitbo^^5nbsp;fcientiam. Hæcfî videristumcertoftatue, SC admirare eum tanquamnbsp;placentcm Deo. Et quicquid pofteà rerum gerct, fîue in Magiftratu,fiucin (iJnbsp;nomia,diceseflêDeogratum,quodremunerabiturDeus, non in hac tantunjj,,(tnbsp;etiam in futura vita.Sicut dicitur in ApocalypfizOpera eorum fequuntur illn^^,ti'nbsp;folùm Ecclefiaftica opera,fcd etiâ politica SC conomica. Impiorum a*nbsp;nicorum opera non placent Deo. Ideo nonfèquuntur eos, fed moriuntutnnnbsp;ria,fînememoria,fîne admiratione. Noftra autem habent gloriam SC inipd'nbsp;nbsp;nbsp;|

Ättiliumregulumobfidemhoftrieruatam. Omnium enfm virtutum ,^(,311^ cherrima eft, SiC accedithoc in loco ftimma commendatio, quod conlUfl ifs-olnbsp;virtutem cum amore erga patriam,quxipß quoque fingulans SCnbsp;virtuseft.

Inuenias autem multos claros viros, quf hanc veritatis laudcmnon^,^ [jj/ ficutccrteThemiftocles earn nonhabuit,etfiheroicus vi'r eflêr,6(nbsp;que admiraturÄttilium Äuguftinus, videt enim rationem SC voluntatei^^p^jjjjiiJ

, '^ttiógradujhoccftjquantamhancnaturampoteft cadcre. QiHlt;ï igitur In'cvi-f f,aut quid eft malum rquot; Gerte opus reprehend! non potcft.

rrimùmj'nReguloeftjgnorantiaDei, Sc quanquam rccfte facit, tarnen vide Jen etiam finis à Theologo reprehendi poisiti Cum hoc ehiin ftudio iuuandaenbsp;r'hx,enam cupiditas gloriæ coniunefta eft» Contemnit enim vitam, vt hoc modonbsp;^''-'paret immortalem ad pofteros gloriam» Si igitur hoc quafi fomnium vitæjSC cx^nbsp;^namhanclaruamconfideres,pulcherrimumfalt;ftumeft» Sed coram Deo eft foe-«nbsp;gt;dolatria,fibienimhuiusfa(ftigloriamarrogat* Et quis dubitat fuilic cum hocnbsp;6 Oriæftucljonbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;H

^^go Attilius hanc funimam virtutem veritatis Óé ftudij in patriam praeftare infaniens ad malum. Malum enim eft, quod gloriam Deonbsp;PW fibiarrogatiHoc fpolium diuinitatis ratio videre non poteft»

111,^ ftfcernendæ funt virtutes gentilium, à virtutibus Chriftianorum. \'e' ^*111 vtrinque impellûtur animi diuinirds, fed hos dminos motus magno.-corrumpif poftea in Ethnicis, gloriae ftudium ambitio. Si igiturnbsp;caufam efficientem amplificet,contra finalem hanc vitiofam caunbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;videt duabus potifsimis caufis formali amp; finali difsimula-

(J hanc virtutis quafi vmbram ab homine eloquente ornari pofte d caufam fóriha^nbsp;^'ftJe'^'^^b'e(ftamrationcm, quia Deus non agnofeitur, nec eft reefta voluntas ét'nbsp;fini, Caufam autem finalem,videt vitiofam efte. Non enim fpedîatur vervisnbsp;jV'jp '^'^i^æntia erga Deum Sc diledlio proximi. Qualis auterh haec virtus eft, innbsp;omnescaufaedefideranturjprteter naturalem, quæ eft tantum pafsio,hocnbsp;impulfus quo mouetur animus ad praeftandam hoftifiderndHabentnbsp;'^petus vt dixfietiam impij. Igitur ft pro patria fufeipiuntnr, fiunt virtu*nbsp;^^itra patriam,fiunt vitia,ficut Ariftoteles erudite difputat.

dico,vt hunclocum obftruent ftudiofi facrarum literarum, qui difertè naturamcorruptameftê. Nam ilia virtutum fimulachra , quæ in genti*nbsp;Anbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;videntur probare, quod fcilicct in nâtuta aliquid integrum reli*

Eft auterh fiæc dôdlrinæ noftræ furtima j quod f Io ftnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;perfonam priiis Deo acceptam eftè quam opus. Et perfo*

bo nbsp;nbsp;' ihftam ex opere iufto, fed opus fieri iuftum SC bonum ex perfona iu*

probat. Quia enim Deus ad Habel refpicit, refpicit n ^fio °^^^^ónem eius,SC quia ad Cain non refpicit, ideo etiam ad oblationemnbsp;Hancfententiam textus dare probat, nec ab aduerfarijs poteftnbsp;ex his verbis clarifsima 5)C optima confequentia, quôdHagt;nbsp;opus fuum,SC quod opus propter perfonam placet, non perfbnanbsp;Sicutaduerfarn noftricontenduntdumdocent,homfnemiuftificarinbsp;ft

ga P modum puris SC mundis oculis infpexit hunc locum autor Epi.» n ^^¦æos cum dicit : Fide meliorem hoftiam obtulit Habel quàm Gain^nbsp;teftimonium accepit, quod fit iuftus , teftificante fuper donis eiusnbsp;^*115 *nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;C^in quoque, ac quidem prior, fed offert inflatus ilia gloria fan*

Vcnit igitur fine fide,fine confefsione peccati, fine implorationc gratiae, mifen'cordiae Dei,finepetitioneremiisionis peccatorum,nulla alia renbsp;citurum Deo,quam quod efletprimogenitus, Sicut adhuchodie omn^®nbsp;faciunt,tantùminopusfuumintentiiunt,aclperant fe Deo propternbsp;non fidunt in mifericordiam Dei, non fperant Deum propter Chriftum Pnbsp;donaturum eflc, T all's etiam Cain fuit.Impofsibile enim eft, quod difpH^^*nbsp;fi habuifietfidem»

Contra Habel agnoftitfe efle indignum Sgt;C miferum pcccatorem. itaquead mifcricordiam,0(^ credit Deum efle propiciumSC veile mifere««^^!^'nbsp;que qui corda infpicit,iudicat inter duos fratresofferentes fimul, acnbsp;non propter hoftiam,quafiea minus fuiflet bona, fi enimputamennbsp;in fide,gratum Deo fuiflet,fed quia perfona mala 6C fine fide,ac fuperbianbsp;na eft. Contra ad munus Habel refptcit, quia perfona placet. Sicut textus dinbsp;dit, Primo reipcxiftè ad Habel, ÔC poft ad munus eius. Nam cumnbsp;cet,etiam ea placent quæ facit* Cum contra omnia ingrata fint, quæ is

Infignis igitur hie locus eft,quo dare probatur. Deum non reipicci^ gnitudinem,necmultitudinem, nec etiam precium operis, led fi'mplicitcf Pnbsp;tidem. Sicut econtra non contemnit, neep paucitatem neep indignitatem»nbsp;dionem operis,fed tantum perfonæ infidelitatem*

Qiiid igitur eft,quod ludaei gloriantur Tern plum Domini .^Qiiid eft lt;1^^ piftaciadant miflas fuas,cilicia,labores,fudores,magnirudinem, multitudin^ nbsp;nique precia operum fuorum f Non enim curat Deus opera, ne à fe quide^ Fnbsp;pta,cumnonfiuntinfide. Sicut etiam prædidus leremiae locus oftendit.^*nbsp;tern curat minus opera ab hominibus inuenta fine verbo Dei, folamnbsp;hoc eft,fiduciam mifericordiæ per Chriftum,hac peribnæ incipiunt placere ynbsp;' poftea etiam placent earum opera. Sic Cain oblatio non placuit, quia fnndei Ji?nbsp;nonplacuit. ContraoblatioHabelplacuit,id®propterfidem, quodnoi'^ nbsp;eft dignitate fua,non iacrificijs,non opere, fed umplici promifsione de Sen*^nbsp;lieris faefta,

Item. Genef.cap.ao.Tom. 2. fol. ilt;?o. Papiftis fiintbona opera, ne affedluintelledlu recitare Pialmos,veftire cilicio.abftinere a carnibus?'^'^ ,nbsp;piicibus Sc vino. Hæc iudicant digna tantis opibus SC tagi lautis præbendis*nbsp;Sed aliter Spiritus Sandus SC icriptura de bonis operibus condonaw)nbsp;fcilicet ad opusbonum fide, quod in gratia fis apud Deum propter Chriftti^jjj]f('nbsp;fundamento ftante, poftea omnia fandla funt, fiue doceas verbum, fw^nbsp;afflicftos,fiue patiaris vel tuas infirmitates, vel aliorum iniurias. Ideonbsp;cit : Amen dico vobis, qui credit in me, opera faciet, quae ego fedo, *nbsp;maiora.

Qualia autem fecit opera Chriftus {* nimirum quae Patri cleft* P bant, arguebarPharifaeos , humiles coniblabatur, haec Deo gratanbsp;Sed etiam innaut dormiens, etiam iter faciens, edens SC bibens pbee^^j^.^nbsp;Idem inquit,acddit rjs, qui credunt in me* Atqui inquiunt Papiftae b ytjiJnbsp;ftint,Sc ciuilia opera, frons erat corruganda, erat fugienda coniuetudonbsp;Sc nihil faciendum,quod fimile eflèt aliorum faClis. Sic fcilicetnbsp;feiredebon's operibus, de quibus tarnen perpetuo vociferantur.nbsp;fant,quafi nihil boni operemur, ÔC fruuntur interim opibus mundi,nbsp;corantur SC impinguantur, fed venietintcritus eorum fubito* OramusH^^fZ

impcdiunt fua impcenitentia orationes noftras, èC ftCcélfe 'itam Sodomamrucre Sgt;C pcme, tarnen valebit oratio noftra pro mifero Loth

Gcnc{cap.i2. Toin,ï. fotzoS. lop. zió. Remöuenda liic éft ömnis óptnïo argt; fogantia propriæiufticiæjatque illud Semen accurate feparandum ab omnibus Opé--fibus. Semcn enim Abrahae conceptum ex Spiritu Sancto,non eftmeuni opus.Sednbsp;Wdiftindæres,iufticianoftraamp;femen. Opera quidem etiam diciintur amp;funcnbsp;DcnedidioneSjdequibus lohan. 14. Maiorahis faciet : fddtüm denlum verè bonanbsp;«inr,n prins adfitbenediclio.

Bcnediâio autem Seminis alienuni opus èft Sé nón noftrum i Ergo nee lufti-fiat legis,ncc traditionibus Papdneis luftiEcatio tribuenda eft. Sed in Chrifto lefti 1'beratore noftro benedicam me ipfum, vt qui gloriarurq'n Domino glorietur/.Co-¦'nrKi.amp;inPßi

. 104. Laudaminiin nominelàndîo eius, ibi gloriemur cum fidu* ^aâilæticiaætcrna»

p. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;vero affirmatiuam fententiam huius loei tradïauimust De fide in

Semen Âbrahp,excluiâ operum dignitate Sé merit is,Qitia text us clarèdp l^tód omnes Gentes,jn fe quidem maledidiae, Sé fine vlla dignitate Slt; iufticia^fe-¥ uaiiicn fint benediclurae aliéna benedic'lio ne.

Eamnata eft igitur omnis benedidlio extra hanc, omnis iapientia, iuilicis, pogt; fO-u qiiicquid poftidet homo iuxta fuam primarn originem Sé natiuitatemnbsp;Vtcunque floreamus vclvniuerfi mundiopibus ódbonis, ftante ma-'nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;dam na ta eft omnis illa corporalis benedidlio. Nee vllius tanta eft di

gnes §loria,qui hîc excipiatur» Quia omnes Gentes fignificant omnes ho* docfîrina noftra de iuftifîcatione amp; fide recflè ôf piè congruunt,quantnbsp;i fsnquamerroneamSé hæreticam damnant amp; perfequuntur, Sé nos vo*nbsp; ¦ olarios,proptei-ea quôd Ibli fidei tribuimus iufticiam.

r.il » c nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;dodîrinaî nos non autores fumus:fed ex hac Sé fimilibus promiftio*

r -' al A^^^Ghriftiilluftiante,haufimus.Manifeftècnimhîc reijcitur omnis opt* N, i J ¦ iufticiæ operum,amp; in vnam hanc benediamp;'onem per Semen Abrahaenbsp;^d«Uriufticia,falus,amp;:vita.

veritati contradieuht, operæ precium eft ^duerfatiuam noftræ dodîrinæ, quam ipfi ftatuuntvnanbsp;Douanbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;recens commenti ftint ad pàlliandum fuum errorem.

P nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;vident fe in manifefto Sé turpi errore deprehenfos, quôd opera tan*

Dde,amp;fqni4emtraditionum humanarum dOcuerunt. lam igitur paululunt inneâunt, Sc pro traditionibus ftiis, opera Sé iufticiam legis ad iuftificatio*nbsp;exigunt.

fur nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;*d quidem ad declinandam iuftam ignominiam latis fit,eô de*

dicâtjNec opera fola, necfolamfidemiuftifi* ed fidem cum operibus, quia fides fine openîms eft mortua.

4lt;S8 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;de nova OBEDIENTIA

qirodfolaßdeiuftircpütemurS^ pronundemur, ea confirmatur exhoclo^® ciEur,quod Gentes benedicent Ce non in (àpientia, ôi. iufticia (ua, nee innbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, jii'

benedióiione Seminis,hoc eft, Chrifto lefu, qui faélus eft nobis à Deo fticiajfandificatio ÔC redemptio,i,Corinth,i,

Negatmahaeceft^ Hon foUfi^siufltficatJedfides coniun(iKopcri1gt;M. Ac ni callidam declarationem fiue limitationem addunt. Licet exigamus oPnbsp;quam neceflaria ad falutem,inquiunt,tamen non docemus confidendumoLnbsp;Eft fatis aftutus Diabolus,fed nihil agit,tametfi fucum imperitis ÔC rationu^

Pofito enim illo, quod fiducia operum rerjdtur, di damnatur, turn nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^ili

rum prorfus nihil eft, Impofsibile enim eft, eiïè veram iufticiam in homin» accedat fimul fiducia,etiam praecepto diuino, quo prohibeor mentiri, autnbsp;fticiam,quæ reuera tails eft. Non enim earn peccatumdiceredebeo.

Siigitureftaliqua iufticia operum, vtipfi dicunt, quod fid« fine nihil fit,diuina autoritäre earn iufticiam adfirmare amp; habere debeo, 0^ denenbsp;falutis credendum eft, quod haec iufticia valeat ad ialutem amp; vitam

Itacp fallacia mendacium eft, quod docent non efle fidendum contrariaftnrentiaretinendaeft, quod neceflario fiducia comiteturinfti^^nbsp;rum. Qviia omnis iufticia ÔC veritas adfert fecum fiduciam, quae eft endele^ nbsp;acftus primus,iubftantia ÔC fac totum iufticiae.

Sic ciuilis ÔC Oeconomica iufticia non poflunt eflefinefiducia. turillidetrahatur, quam coram Deo iufticiam efle volunt r In ceconomi^nbsp;me efle oportet,quod hæc mulier eft vxor mea,haec proles mea eft. In pol'^nbsp;eile debeo de meo Magiftratu,quis fit, cui fum Iubditus,qui duesmeijqdl nbsp;gibus mihi coniuncli fint : non licet dubitare aut ambigere. Qirin etiamnbsp;ftantiaôi^certitudorequiritur, vtnon dubitem, necreculemvitamnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,

impendere,pro falute ÔC defenfione domus,Vxoris,Magiftratus ôi. cimii^' terndubironumhæcfit meaconiunx, meus pater, filius,Princcps,autcinbsp;non eft Vxor mea,nec pater, nec filius, nec Princeps, Äic, Atcp ita tollitn^nbsp;cum Oeconomica, turn ciuilis.

Omnis igitur iufticia amp; veritas fiue politica, fiue Oeconomica fiducial»* tftam habet, tanquam fuam formam fubftantialem.

Quando igitur dicunt Papiftæ fe docere iufticiam operum, confidendum efle operibus,fibi ipfis contradicuntjamp;S iufticiam operumnbsp;hrn efleipfimetfatcntur. SicutinOeconomia,fidubitas devxore, an fitnbsp;non eft vxor,ied meretrix. In qualibet enim iufticia oportet efle certitudiotj^j ,nbsp;tantum Chriftianorum, verumetiam Gentiliumnbsp;nbsp;nbsp;Turcorum. Turea

defuaconiuge,familia,Imperatore,6lt;:c. Sic Chriftianus ftatuat fua cere bona effe,fiueinEcclefiafiant,fiue inOeconomia,fiucpolitia :nbsp;quando docent opera facienda,Ô!S tarnen non confidendum illis»

Vnde etiam condones illæ Prophetarum r* adorant opusmaninimfij^^jjifï' fimiles cquot; nifi quia omnes qui volunt iuftificari fois operibus, reuera nbsp;quia non poflunt vitare,quin habeant fidudam operum.

Quarefoftinuiego maximoslaboresinMonafterio f Cur corpus nqs, vigilifs QC frigore adflixi fnimirumjquia conabar efle certus,per earnnbsp;gere remifsionem peccatorumjSfc.

Ideo refpondeo : T u loqueris pugnantia, afleris iufticiam opcttrm, dudam, cum tarnen omnis iufticia neceflario includat fiduciam :nbsp;eft argumentum,concludens nullam adefle iufticiam, Qjjod fi coUo«®^nbsp;opera,es idolâtra,

SEV DE BONIS O P E R I B V S. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;46^

Hoe an non eft docere pugnantia amp; implicantia contradidionem Quis videtjeos lemetipfos conficere, amp; deuorare fuis contradidionibus ? Modonbsp;^^üunt juftificationem,modö neganr, verbisquidem non negant, fed reipfa.nbsp;X*afideracura operibiisiuftificaredicunt, amp; ramen fiduciam excludunt.

Quæanteadetraditionibushumanis amp;operibus legis nugatifuntjipforum jj^niudicio, amp; confeflione damnanrur. Poftquam autem fidei vocabylum ar.nbsp;çP''cre,itavtnegentlolamfufficeread falutem,amp;alTuantoperum meritajfimulnbsp;fidem cum operibus amittunt.

. SedalIegantlocumLuc .17. Omniacùmfeceritisdicite:Seruiinutilesfu-non fitconfidendum operibus. Sedrurfus Qy.o^ enim pro fc facere iudicant, id vniuerfam eorumnbsp;jinani labefadat. Non enimfiduciamrantùm,fedamp;iufliciai'nomnem,amp;nbsp;'iiiitnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Chriftus. Si enim diccndum eft opera effeinutilia, le.

Vil; ^eceflàriô quod non lint iufticia, nee valeant ad vitam æternam .fed lint ^^amp;nihiliprorful

!ß*^^°^nisfiducia,iufticia,fapientia,quicquideftoperum reijcitur,amp;faL 'iEçf ?4^od fide cum operibus iuftificemur. Solum autem Semen benedidunlnbsp;a morte amp; confertiufticiam amp; vitam iXternam oppræhenfurn fide.

nos facienda eflè opera,fed hocimprobamus,quodaduer. fidem iuftificantem,amp;' opera iuftificatorum per fidem. Benenbsp;funtconnexainleparabiliter fides amp; opera. Sedfolafi.nbsp;'^iflt;ïiü^^æ^PPræhenditbenediôbonem. Ideo fblam fidem iuftificanterapræ*nbsp;2^^^^o^abenedicitur, opera non habent gloriam quod benedicant.fednbsp;J^usbenedidæperlonæ.

fidem, de quanoncftdubitandum,necdicen. SjÊpnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp; Væquidicitis bonumma

5, Non dicam igitur. Ego habeo benedidionem : Igitur fum inutilis, 1 ^'^Pofl'^^^'^^^jiuftus, benediólus, quia aliéna iufticia talis fum, non mea.nbsp;bnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;iræamp;iudicioDei, amp;certus lum, quod Deus non poteft

^^bijeere filiumfuum Semen illud Abrahæ,ideocum fiduc.ia amp;c indu. me elfe i uft u m amp; hæredem vi tæ æternæ.

^P*'æhenditur hac promiflione penevniuerfadodrinaChriftiana ,in. hfifti ôc iuftificatio,præterSacraraenta,quæpofteaChrifto veniente,nbsp;Deinde,refutatioPapifticæ dodrinæ, non tanrùm de traditioni^nbsp;¦ Sedetiamdefideconiundacum operibus,quaravrgentcontranbsp;manetiraraota amp; firraahæcfententia,quod Sola fides iuftificet.nbsp;omniumhominura,amp;poniturSola

b' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;¦ biftifîcatioveftrainquadocetiso-

^^''Q^i^ngenda. eftmendaciuin : Quiacontradiciris vobisipfis, fta. tçQ *am operum amp; negatisfiduciam, qualublata,ipfam lufticiam toliine.nbsp;^co,S\^P^^'baiufticiæeftcertitudoamp;:fiducia.

1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;cft,quandocertuslumper fidem. Semenbenedi.

l tpç'ctie ^^5 perquod me benedico. Nec dubitandum eft,aut lentien. inbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;illam elfe nihil, autociofam. Semen enim Abrahæ non finit

¦ k nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fed plenum frudibusiohan. 14^ Qui credit in.me,amp;c.

k. r\. .'^'UntvprA Xz illii J nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;hnr Ifirn rpvriic hahpf Onia ferifli h nr*

quando dicïtDcus : Benedicamre,quiaobcdifl:ivocimeæj quafï bencdicercm tc amp; alios, nifi obedi(Tes.

Hoc argumentum tanquam murumaheneumopponuntijSjqU^/ Jiii diximus,acimperitis facile fucum faciunt. Vbi nunc manet,quóddicisi'Snbsp;Omnes genres bencdi cent feie in Semine Abrahæ ? Item, quod damna^nbsp;ciaoperum, Mofeshic contrarium dicit : Quia fecifti, C^iaobedilb-^j^jii^inbsp;qucntiaeftmanifefta. Obedientiamp;facienti Abrahæ datur benedióH'^jnbsp;facere lunt opera : Ergo per opera conlèqui mur benediótonem.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;op^

Rejpondeo . Duæ quæftiones funt in hacdifpucatione. iuftificemur. Secunda,an Deusfaciat magnalia óc mirabiliaproptereknbsp;iamSanófiamp;iuftifuntperfidem.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.

Nosdeprima quæftionenuncagimus, per opera ne mcreaniu'^^ ncm, an ex gratia amp; milericordia Dei, tanquam donum accipiamusfiBC

Non hocquærituran iultificatus per gratiam (ic fidem mercatuf tretaDeo, vt propteripfum facit Deus miraculaamp;inhgnia opera. Sic** inbsp;fuos mirificat, Sx. ornât varijs amp; mirandis raodis.

Has duas quæftiones ipfi Satanica malicia mi (cent amp; confundunt? ' Dialediciloquuntur,fallaciaCompofitionjsamp; Diuilionis. Eiufm^^^'nbsp;digni odio funt amp; reprobandi, quiafcducunt populum metis fallacijs jnbsp;guunt inter argumentaamp;materias, de quibusdilputatur.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;jrcritî

Doóforisamp;Dialeólici eft, primùm omnium reâèdefînireamp;diuiû^^Jjjrfij, argumentariamp;concludere. Prioraduoaduerfarijnon faciant.nbsp;pofitioncs,amp;conclufionemfinevlladefinitioneamp;diuifione. Illa coflnbsp;hilfanidocent. Sedturbantamp;feducuntfimplicesanimos.

Quæftio noftra hæc eft : An peccator poffit mercri iufticiam na, vel Iola, vel cum fideconiunefa: Aut num Sola fides absqjopedbfl^^^iiif

Abhacquæftionediftinguendaeftfecund'a : AnDeus propter* .^^51^. catos, landos, conftitutoshæredes vitææternæ,faciatmirabilia,nbsp;mus t6. Mirifica mifericordtas tuas, amp;cet. Nam hancpropofidr.'J.jpii^'nbsp;unt ipfi,de mirificis Dei, quæ fiunt in ijs, qui iam habent iufticiam,nbsp;Ófum,lunt filij SeHærcdesDeijamp;confundunt opera iuftificandoru'flnbsp;busiuftificatorum.

Quin potius ad hoc refpondent : An Abraham fit iuftificflrflJJ^,p5m(' larionem filij, amp;confecutus hæreditatem æternæ vitæ. IdnosflCg'^^pjiynbsp;tio eft, quia eft iuftificatus fuprà capite. i j. Et hîc dicit textus, 1^nbsp;Abraham : Non iuftificauit, antea enim acceperat remiftioncifl Pp^o,nbsp;ôc iufticiam per fidem. Quan do dicit Moles : Credidit Abrabflfl'* Inbsp;putatum eft ci ad iufticiam , Illic non fcriptum eft, quia fecift* /

Igitur nihil valet eorum argumentum, Sed horum verboi'Ufl tia eft. Fecifti mirabile opus, quia es iuftus, viciffim,mirabileopusnbsp;dabo benedifftionem omnium gentium per Semen tuum. Per^^^ jnbsp;caturAbraham. Quidenimadipfum omnium Gentiumbenediot*nbsp;hoc totum pertinet, quod hîc dicitur per memetiplum iuraui.

Ergo promiffiohæc non eft fada Abrahæ vteum iuftificaret« quam præmiumnbsp;nbsp;ornamentum quoddam à Dcoaddituin,vttc Lefli*ùlt;|

fidelibusamp;inuocantibuslè largiturumimmcnfabeneficia. Mag quod Abraham eft Pater fidei,benediólionisamp;Chrifti. HæcfuA^nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,

bilia, fed per ea non iuftificatur, quia iam ante eft benedidus, antes lt;ftio omnium Gentium promittitur.

J, Longe alia reseft, quando DeusSanôtisfuis ingcntîamiracuïadat,quàin ^^¦'^siuftificat, amp;recipit in gratiam. PromilitChriftusfidelibusquicquidpe-'^ntàPatrcimpetraturos. Item : Qui manferit in me fruéiusfaciet multos,nbsp;c ^per hxc opera quæ impétrant à pâtre non iuftificanturjfîcut perIruôlus nonnbsp;''rpalmites.

?ra nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;igitur Dcum benelacere iuftificatîsj remunerari amp; ornarç

ndibus amp; mirabilibus operibus : Sed hæc omnia non impctrarent eis remilfiol fiji?nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;amp; gratiam Dci ,nifiantea inSandisadelfent. EtSandi^quia

gratia, amp;habentSpiritumSan6lumJdeoinftru(ftifunt ad oinnebonum. Abraham nifi fuitfet iuftus amp;donatus Principal! illo donogfatiæ amp; mifè:#nbsp;Inbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;obtulifletfîliunijuec

'¦gloriamconfecutusefTet, de qua præicns locus concionatur. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;¦

f^tio nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;quotidie oro, vt Deus pefTundct Papam amp; Tu ream ; Sed per banc

iuftificor,imô nifi iuftus eirem,non orarem. Sentio autem,vr ex-r n^e^samp; totius Ecclefiæ preccsrcpellerc amp;reprimcreTurcos, Papam Wlitnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;magnum beneficium cftj quodaduerfariorumturorde-

''Qijf nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;amp;artesfuasexcrcent,adfundendum languinem

Pcr q, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Sed oratiohæc non facit Ecclefiam,fedeconti à Ecclefia orationem

^btinct mirabilemiftam vidoriam, aduerfus Satanæinlidiasj amp; arcet euftodiam bonorum Angelorum impetrat.nbsp;oieritaSandorum,de inquitChriftus : Quiinmecre.inbsp;^fahisfacien

'PUs ^biincmodum Deus ad Abraham hîc loquitur : Ta fecifti hocinfîgne ^*fica ^^'^diligereSandosfuos,nonfoiùmvocare,iuft.ificare,{èdetiamma-bficati igitur faciunt mirabilia, mirabilibus autem non iuftificantut*nbsp;gloriamurde vidorianbsp;J ^^^^nam, amp; eius membra, quod nihil polfint contra nos. Sedper hancnbsp;^''iuftificamur. Deus enimficdiligitSandosfuos,vtquicquidaganr,nbsp;fideminnbsp;dicunt. Quia reliquicæpeccatiadhærefcentes nobis,nbsp;opera. Sedoportetinuoluifimul fidem,tanquaminfeparabiliternbsp;P^^^bus. Ac fi quidreftat vitij, illudtotumabforbeturperbenedi-li Çj^^^inis.

^enii^^!bplici amp; varia,in quo explicando,fi non pro dignitate tradaui om-*rio meæ id adlcribetæquus Ledor. Capitatamenrerumhæceflec-quodfuppeditat hic locus pleniflîmam confirmationem dodrinæ iuftificemur. Quia nulla benedidioeft Ipcran.nbsp;ft ^^n Abrahæ. Textus enim claruseft. Omnesgenres,quantum-i *1? æ lapientes, ornatæ donis infignibus, tarnen non benedicuntur, nifînbsp;jnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^tuumO Abraham,itavtbenedicantfeipfas,noninfeipfis,fedinSemi-

471 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DE NOVA OBEDIENTÎAnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;. , QjiJ

igitur,nos ipfos, amp;. ftatuimus nos eos eHè, ad quos pertineat ifta bcncdiiî^^* ' fideseft,quæappræhenditbenediâionem.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.

Adillani confifmationeniacceditrefutatio aducrlariorumdciu rum. Quia cnim opera non funt ilia benediótio per Semen Abrahjf jnbsp;ftum eft, idolatriam amp;c maledictionem efïe quæcunque iufticia, vclbcnbsp;per opera præfumitur.

Hæc funt capita noftrædoârinæ,adfîrmareiufticiamperSolam refutarePapæidolatriam. Corollariè autemfcquitur, quicquidPapi*'nbsp;Sc operibus blaterant, ab ipfis non intelligi. Et repræhendcndum in P^nbsp;quod docent dubitationem, amp; auferunt iufticiæ rormam fuam iubft^nnbsp;quæeftfiducia.

Nosautemidco tam multis fîdem prædica/ us,vradferamusfini certitudinem illara ,qua perfuafi cerriefle debemus, noscffcbcncdiftoHnbsp;men Abrahæ.

Tom. 4. lenenf. fol. 43. Oalat. capîte. i. Si hoc veruni Paulus,quod in Chrifto iuftificamur,impoflibilèeft noseffepeccatof^Sf^nbsp;LegcmiuftifîcarijContrà, fi non eft verum, fed oportet nos iuftificarip'nbsp;amp;opcra eins, tumimpofîibilc eftnosperChriftumiuftificari.nbsp;fum elle oportet. Aut non iuftificamur in Chrifto, aut non in Lege. Wiï'nbsp;ftoiuftificamur. Ergo noninLege. Argumentaturigiturhocmodo,bgt;?.nbsp;tes, amp;cct.. Hoc eft. Si conamur per Eidern in Chriftum iuftificari,nbsp;cati, inuenimur adhuc peccatorcs, indigentes Lege, quæ nos peccatores 1nbsp;Si opus eft, inquam, Legis obferuatione adiuftificationem, vt qui !..nbsp;Chrifto, non fintiufti, fed opus habeaiit adhuc Legeiuftifîcante,Vel,b*nbsp;tus per Chriftum,debet adhueperLegem iuftificari,Tunc Chriftiisnihir^^ ii'^nbsp;quàm Legislator amp; minifter pcccati. Ergo iuftificatus amp; S an dus in Ch'*nbsp;cft iuftificatus amp;: Sandus, fed opus habet adhuc iufticia amp;: lanóHtate Leg* '

Sed certç fumus iuftificati amp; iufti i n Chrifto, Quia veritas Euangv? fli-quod homo noninLege,lèdinChriftoiuftificetur. Siautemilli,*î*jj,f^, ftoiuftificantur,inueniunturadhucpcccatorçs,ideft,pcrtinentadhue* (jJ'nbsp;amp;. funt ftibLege,vtPfeudoapoftolidocent, ergonondum iuftificarHn^Xnbsp;Lex acculât amp; arguit eosadhuceflepeccatorcs,amp;exigitvtoperaLegjsW^^(if.nbsp;iuftificentur. Ergo iuftificati in Chrifto, nonfuntiuftificati.nbsp;fequitur, Chriftum non elfe luftificatorem, lcd peccati miniftrum. .^per**jnbsp;grauiflîmè aceufat Pfcudoapoftolos amp; Omnes lufticiarios, quodomn .^^,'*,nbsp;tant, quia ex Lege Gratiam, ex Gratia Legem, ex Mofe Chriftum, exnbsp;lenfaciunt. Docentenim,quodpoftChriftum amp;omnemiufticiun*nbsp;pus fit oblcruationeLcgis, fi iuftificati velis. SicLcx fitChriftuspeiU*^^^nbsp;tolerabili,QqiiaLegi tribuiturquodproprièChrifto comperit. Sifet^Lpf^j,nbsp;opera Legis, iuftifîcaberis. Si non feccris, noniuftificaberis, vt maxiinc^^.^i'jinbsp;ftumeredas. Si autem verum eft,quodChriftusnon iuftificaqfedeft*nbsp;niû:er,vtnecefrariôlcquiturex eorum dodrina ,Ergo Chriftus eft LexJ^JiFnbsp;aliud ex eo habemns, cùmdoceatnospeccatoreselle,quàmquodexnbsp;mus, Et fiçDodorpeccati,Chriftus,mittit nos ad Lcgfmamp; Mofeniu^^^*' jiW

SEV DE BONIS O P E R I B V S. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;475

Itaque Papiftæ, amp;quotqiiot iufticiam Chrifti ignorant, aut nonreôlè te. pofTunt non facereexChriftoMofènamp;Legeni, amp;cxLcgeChrifl:um. nbsp;S/cenim docent,Fides in Chriftumiuftifîcatquidcm lèd fimulferuari oportet e_nbsp;J'^mpræceptaDe!. Quia Scriptumeft, Si vis in vitamingredi,{eruamandatanbsp;biftatimChriftusnegatusamp; fides abolira eft. Quia rnandatis Deifiucle.nbsp;gtnbuitur,quodeftSoliusChrifti. Eft enimChriftus definitiuciuftificator amp;nbsp;^MtmptoràPeccatis. Si hocLegitribuo,iamlexipfaincuseftiuftificator,libe_nbsp;me àpeccatis, quia opera eius facio. Sicque lex eft Chriftus, amp;. Chriftusinnbsp;^tum amittit'fuum nomen officium amp;gloriam,nihilque aliud eft quam Legisnbsp;nifter,arguens,terrons, ofterens mittenspcccatorem adalium,qiiipoffitnbsp;quot;^uftifîcare. Quod verè eft legis officium.

fi nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;abfoluereàpeccatis,fiEuangeliocredit. Chriftus enim

iufticiam omni credent! ,Iplc eft Agnus Dei, qui portât peccata ^itio ^^veró Papiftæ amp; fanatici Spiritus non tenentdodrinamdeiuftifî-,nbsp;quç *nucrtunt orania, ex Chrifto Mofcn,amp; ex Mofe Chriftum facientes. Eft_nbsp;'^^'4 V fi verbis ali ud dicant) Principalis eorum propofitio, Chriftusnbsp;Metitnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tios,qui tantadiligentiainculcamusamp; vrgemusFidenij

: Ha, ha,Fides, fides, expeâa donee fide peruenias in clum, Ni-fublimiora, Oportet te Legem Dei implei e, iuxta ilîud. Hoc fac, amp; Osj^^portettemulta pati ,fundere fanguinem, delereredomum, vxorcm,libe-Chrifti. Fides ,quam ira vehementer extollitis ,fecuroSjnbsp;SicfiuntmeriLegiftæ ôc Operarij,à Chri-Chrifti reuocan-ad Legem amp; opera, amp;es Gratia, Legem, amp; ex Lege gratiam facL

vnquam autem crederet, quod tam facile ifta polTent commifeeri ? hebeti ingenio eft,cui nonappareatiftaLegis amp; Gratiædiftinôliofa,-natura return amp; vocabulorum affertiftam diftindiionem*nbsp;^''''fift^^'^^'^ffitclligit iftasvoces,Lex,Gratia,reamp; nominedmerlaseftc. Ideonbsp;î^o^fitofiffiraum eft, ftanteiftadiftindione clariffima, tarnen aduerfa.nbsp;J- ^-hri(^*'^^^*^pCquot;ucrfitatem Satanicam, quod Legem Sgt;c gratiam confundant,nbsp;Molen transforment. Ideolæpe dico, iftam dodrinam Fidei elfenbsp;^'^i^Çfç''^iiftamquediftinâionem Legis amp; Gratiæ quemlibet facile pofte in.nbsp;adverba attiner, Sed in ipfo vfu, vita, afïedu elfe omnium dif.

?P^cuinfuisScholafticisDoôloribusclaiedicit,Legem amp; gratiam eftèdi^ vfu planécontrariumdocet. Fidés inChriftum, inquit,nbsp;thn P^*^ vires, aôf us amp; habitus naturales, fine fit infufa per Deu m, ta.nbsp;nifi fequatur diledio. Vbi h'cmanetdiftindioLegis iScGra.nbsp;Qßiine quidem iftainter fc diftinguir, reuera tarnen Gratiam vocatdilc.nbsp;otnnes Legis exadores operibus tribuuntiuftificationem. Qui«nbsp;Articulum iuftificationis non probe tenent, illi neceftario confun«nbsp;Gratiam. itaquediligenterdifeernere difeat quilibetpiusLegeninbsp;inbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;vfu,non vt Papa amp; fanatici fpiritus,verbistantùm. Illiquan«

fatentur ilia duoefiédiftinda,reipfaautem,vtdixi,corn. concedunt fidemfineoperibusiuftificare. Sihoeverumnbsp;»*Uxnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;æaximèenim veram fidemhabeam,ta«

hanc ipforum opinionera, non iuftificor, fi ilia fides mea fit fine ch arL Rr iij ,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;täte,

474 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;denovaobedientianbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;/

täte, Et vt maxime cam habeam, tarnen non fans diligo. AtqucitaChr^ de apprehenfusnoneftiuftificator, nihil prodeft Gratia, nee fides veraen^P^^^jnbsp;fine charitate ( Ant vt Anabaptiftæ diciint, fine cruce, paffionc amp;nbsp;nis) Si verbadeft Charitas, opera amp; crux, fides vera eft: amp; iuftificat.

Hac dodrinahodiciterumobfeurant fanatici homines beneficium detrahunt ci honorem iuftificatoris, amp;conftiruunt miniftrum Peccati. .nbsp;ergo ànobis didicerunt, quàm verbarecitare, rem ipfanon tenent. ViuJ^ 4nbsp;demvolunt,fequoq; Euangelium amp; fidem Chrifti puredocere,vtnos,Sed9 ...nbsp;dovcnituradvlum,funtdodoresLegis,peromniafimiIesipfisPfeudoapO* ..nbsp;Nam quemadmodum illi vltrafideminChriftum,vrgebantperomncsEclt;: .nbsp;Circumcifionem obleruationein Legis, fine qua detrahebantnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;de'

nem (Nifi circumcidamini,dicebant, lècundum LegemMofi, nonpotem fieri.) Itahodieexadorcs Legispræter iufticiamfidei, requiruntetiamo^j^ji,.,nbsp;tionem mandatorum Dei, luxta illud. Hoc fac, amp; vines. Item, Si vis in ¦nbsp;gredi,lerua mandata. Ideonemoexipfis,quantumuisvideanturfibilapf^jnbsp;telligit diferimen Legis amp; Gratiæ, Ipfo cnim vfu amp; return iudicio conuincü^'

Nos verb hic diftinguimus, amp; dicimus, Nos nunc non dilputare, , ra bona fint facienda ? Neq3nosquærere,NumLex bona,Sanóta, i^^^nbsp;Numfitfèruanda? Namis planèalius locus eft. Sednoftra difputationbsp;ftio eft, de iuftificatione, An lex iuftificet ? Hoc aduerfari j non audiunt,nbsp;nbsp;nbsp;

hanc quæftionem rclpondent, neqj i bi diftinguunt, vt nos, Sed rantiinidjqiii^ Bona opera efle facienda,Legem efleferuandam. Bene,feimushoc.nbsp;diuerfi loci fu nt, non patiemur eos commifccri, Suo tern pore agemus del^fnbsp;Quod Lex amp;bona operafintfacienda. Cùmautemhîcverfcmurinloc® nbsp;cationes,reijcimus nunc opera, quæ aduerfari j mordicus tencnrcs ,adfcrgt;^^,nbsp;iuftificationem. Quod Chriftoeftadimeregloriam,amp;camopcribustrib»^

Eft itaque fatis firmum hoc argumentum, quofæpe vfusfumin confolationcm, Siquserentes,amp;ce. Qi_d. Paulus,linosiuftificatiinL^jjii'''nbsp;habemur adhuc pro non iuftificatis, fed propeccatoribus, qui per Leget''nbsp;iuftificandifunt. Ergo non pofTumus quærerc iuftificationem inCbrifitj.jiiii'.nbsp;Lege. Si autem iuftificatio per Legem nt, non fitper gratiam. Ad futficic*] r|i'/,nbsp;fione. Si nunc iuftificatio non fit perGrariam,fedperLegem,Quidf^t:gt;^^j,,ii''nbsp;ftusiuapaflîone,prædicatione,vi(ftoria peccati, amp; mortis, amp; Spiritusnbsp;nbsp;nbsp;nbsp; J

fione? Aut igituriuftificamurperChriftum,autpeccatorcsamp;reipcrei^ J mur. Si verb Lexiuftificat, turn ineuitabiliterlequitur, nospcrChriftuUtjjjtt'nbsp;tores effici,Igitur Chriftus peccatiminiftcreft. Ponaturitaquehæcpff^^fi'^nbsp;Omniscredens in Dominum lefumChriftum, eft pcccatoramp; reus xtern^nbsp;amp; nifi recurrat ad Legem, amp; opera eius faciat, non faluabitur.

Scriptura, præfertim nouiTeftamenti,vbiqueinculcatfidcm inCb^*^ pi'! amp; magnifice earn prædicat. Qui, inquit, credit in cum, faluatur, nonnbsp;iudicatur, non confunditur, habetvitam æternam. Illi contrà, Qui creu'nbsp;damnatur, amp;c. Quia habet Fidemfineoperibus, quæ damnat. Siepe 741nbsp;Omnia, ex Chrifto limpliciter perditorcm, ex Mole faluatoremfacientes-nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,

autem inæftimabilis Blafphemia eft, fic docere, Faciendo Legem amp; opS'^ W* ris dignus vita æterna, Credendo autem in Chriftum,reus eris mortbnbsp;Lexfcruatafaluat, fidesinChriftumdamnat?

SEV DE BONIS OPERIBVS. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;475

Iftiufmodiquidem verbis Aduerïarij non vtuntur,rcveratamenita docent. xUiafideSjinquiuQfj Ïnfufa quampropriè vocant fidemin Chriftum ) non libe_nbsp;^f^ peccatis, led fides formata charitatc.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ex hocfèquitnr, quod fola Fides in

^nriftum,fincLegeamp;operibus,nonfaluat. Hoccertècftaffirmare,quódChri-n^relinquat inpeccatis amp; ira Dei, amp; reos nos faciat mortis æternæ. Econtrà, Si ^ris Legem amp; opera, tum fides iuftificat. Quia habet opera, fine quibusalio-inifidesnihilprodeft. Ergo opera iuftificant, non fides. Quia propter quod v-'ninquodque eft talc, illud magis tale eft. Si fides propter opera iuftificat, ergonbsp;magis iuftificant quam fides. ProfundæfuntabominationcsBlalphemænbsp;^iusdoärinx,

« A nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;abinipoflibiii,amp;fufïicienti diuifîone,Si nos iu_

mcatiinChrifto,adhucfumuspeccatores,iuftificandi peraiiudquàmperChri» um,fcilicet per Legem,Ergo Chriftus non poteft nos iuftificare,fed tantum accu-*tamp;condemnat nos. Ergo gratis mortüüseft. Ethiamp;fimiles loci falfi funt,Eccenbsp;^nusDei amp;c.Item,lt;^i credit in Filium ,habct vitam æternam,Imô tota feriptu-pj'inæteftaturjChriftum efte iuftificatorem amp;Saluatorem mundi, falfa eft. Namnbsp;'gt;nuenimurpeccatores,poftquaminChrifto fumus iuftificati, necefle eft fequi,nbsp;^tæntesLegem fine Chrifto efte iuftificatos. Hoc fi verum eft, turn lumus Turcæ,nbsp;^«ijanari, retinentestantùm in fpetiem verbum ôc nomen Chrifti, vfu autemnbsp;/^yeraprorlus neganres Chriftum amp; verbum ipfîus. At Paulus vult fidem eftenbsp;afterere, fidem infufam non iuftificare,nifinbsp;autem hoc aduerfarij omninôdefenderenbsp;k l A^^^nrin totumFidem in Chriftum non abijciunt ? præfertim cùm exea nLnbsp;' lt;acianqquàm inanem quaiitatem in anima, quæ fine charitate nihil profit,nbsp;non potiusappellantScaphamfcapham?hoceft,cur non claris verbis dicunt,nbsp;^^aiuftificarc,non Fidem.Itern, curin uniuerfum manifeftènon neganttotumnbsp;^Paulum(vt reucia negant)qui foliFidei,non operibustribuuntnbsp;fiFidescumoperibusiuftificat,falfaeft totadifputatio Pauli,quinbsp;dicit,Hominem noniuftificariopcribusLcgis,fedfideIhefuChrifti.

, Pecc3^°^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;QJl^quot;^^^°^umChriftianusin

^isnondcfperare,itaquoquedenullooperepræfumeredebet,quodidadiu-fnciat. Et fol. 304. Opinio quod ad luftificationem coram Deo *'^p?^^opera eft Idwlu m.

fintne nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;propofîtione quod bona opéra ad falutem non

na ^^j^ficupis,vidc. Tom. i. lenenf. fol. 470. DehbertateChriftia-- nbsp;nbsp;nbsp;- DevotisMonafticis. fol. 513. 515. jxd. ^i7'

A, Tom. 4. lenenf. fol. 50. Galat, cap. z. Impoflibile eft humanam implcre Legem. Imo in Iuftificatis,qui habentSpiritumSanótum re-Snatlex membrorum Legi mentis, amp;c. Quid non faceret in 1 mpijs, qui Spi-^'nSanâumnonhabent. Quaredocensper Legem contingerc iufhciam,ip c-( ??^nintelligitquidloquatur,aut quidaftirmet, multo minus ieruarLegem,nbsp;1nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;amp;alios ludit, amp; grauat onere importabili, præfcribit amp; exigit impo 1-

Et Tom. 4. lenenl. fol. 3Si. Pfal. Quicquid fumusS^^^^^JiP^ hoctotum efle meræ Gratiæ,non iutticiæ aut meriti noftri. Qnid igitu^. .jjcft.nbsp;An non Decalogus præftari debet ? Si autem præftatur,an noneaiinbsp;Retpondeo,VolumusDecalogumpræftareamp;lëruare, fedeum larga,nbsp;Euangelica difpenfatione, feu diftindione, Quiaaccipimus tantum P^..nbsp;ritus, amp; geraitus Spiritus in corde manent. Item caro noftra, cumnbsp;amp; concupifcentijs, hoc eft, tota arbor cum trudibus etiam manet.nbsp;curDecalogusnunquampoflitplenèpræftari, Alioqui fl Decalogus P® nbsp;ftari integer, quid opus eflèt iufticiailla, quam Dauid per verbum,nbsp;tit, hoc eft, quid opus elfetimputatione? Nunc, cùm etiam innbsp;néant peccati reliquiæ, nondum plane mortificatæ, vtrunquefit, vtp .nbsp;tum inhabitantem peccato refiftamus, amp; obediamus Dccalogo, amp;c tamc^rnbsp;nem ScSatanam in peccatum impulfi,tpcremus remiflionempeccatoruii*

Sic obedientia erat in Lege, facrificare,amp; tarnen infrà dicetPropb^^^^pjili ficium Ôeholocauftanoluifti. Sicenimerantfacrifîcia, ne tarnen tollet^^^ifinbsp;ricordia. Adeundem modum facimus Legem per Spiritum Sandum,nbsp;manet verbum, Milerere, hoc eft, nos manemus peccatores, amp;opushabei^nbsp;tuita reniiflione peccatorum per Chrifti meritum. Ergo mflericordianbsp;noftra vita in mortem vsque, amp; tarnen Chriftianipræftant obædientiao^ quot;Jinbsp;fed imperfedam, propter peccatum inhabitans in nobis. Quarehocqii^|.j(inbsp;fcamus, vt verbum, Milerere, benéextendamus, non tantùmad adualiapc «,nbsp;fed ad omnia beneficia Dei, quodfumus iuftialieno merito, quod habe®nbsp;um Pattern, quod Deus pater amer peccatores lenfitiuos, In fumma,nbsp;noftra vita eft mifericordia. Quia tota noftra vita eft peccatum, necpotel' rnbsp;ni iudicio aut iræ Dei.

Tom. 4. lenenf. fol. 175. Galat, cap. Nullusvnquamrui\,; dus, qucrn non fepius in vita Iblicitaueritcaro ad impatientiam, iram,nbsp;nbsp;nbsp;. .f-

Paulus de Sandis hïcloquens,dicitCarneniinipfisconcupifcereaduenUS tum, amp;cet. Itaque non aberunt defidcria amp;pugnæcarnis, non tarnen nbsp;tim obfunt illis, qui eas fentiunt. Sed itadehacreiudicandum eft,nbsp;folititariàcarne,amp;eius concupifcentias non vitro terre, fedSpirituanibunbsp;reniti, ôcc. Aliud efle aflèntiri carni, amp; operaciusfecurèperficere,in ilb^nbsp;morari, tarnen interim fîmulare pietatem amp; iadare Spiritum, amp;cet.nbsp;confolatur,dumdiciteosSpirituduciamp;fubLege non efle. Pofterioribü^* .nbsp;minaturæternuminteritum. Imoquandoqueetiamaccidit,vtSanâiwnbsp;amp;defideriaipfiuscarnLsperficiant. SicutDauid grandi amp; horribilinbsp;dit in adulterium. Item, autor tuit cædis multorum, duin volebatnbsp;perire. Eaque re hoftibus etiam occafionem dédit gloriandi contra gt;;¦nbsp;Dei,adorandiidwlumluum,amp;Bla{phemandiDeumIfrael. Lapfuseltnbsp;liter amp; Petrus , cùm negaretChritlum. Sed quamlibet ilia psccaragran gt;nbsp;tarnen non ex contemptu Deiautdcfl:inatamalicia,fed exinfirmitatec^

SEV DE BONIS ÖPERIBVS. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;477

Deinde adraoniti non perfeucrauerunt obfti'nati in peccatis, iedrcfipue-nintjamp;c. Tales infra Cap. 6. lubetrccipi ,inftrui amp;:inftaurari,dicens,Slpræ-0:cupatusfuerithomo,amp;c. Ideo qui ex infirmitatc peccant amp; labuntur,illis non ^ncgaturvenia, modo rurlum refurgant, amp; in peccatis non perleuercnt, Perfeuc-wntiaautcm peffimaeft, amp;c. Si autem non refipifcunt, fedporro obftinatiperfi-^'untdefideriacarnis, certiffimum lignum eft, quod dolus fit in Spirituipforum.

Defidcrijsigiturnemocarcbit, quousquein carne viuit,ideoque nemo liber ^latentationibus. Alius tarnen aliter tentatur,fecundum difcrimenpcrfona-Hicgrauioribusmotibusexercetur,qualesfuntTrifticialpiritus, Blalphc-iiin'^'^^^nti^,^efpcratio, amp;c. Alius cralfioribus, qualcs lunt. Libido,ira,odi-.SedibiPaulus requiritanobis,vtSpirituambulemus, amp; carpi refifta«nbsp;Qiiiautem carni obfequituramp;pergitlecurus delideria iplius perficere^ ilJenbsp;Hiç p °*^pertinere ad Chriftum,amp;vt maxime Iele omet nomine Chriftiano,ta_nbsp;Qui enim Chriftifunt.carnemfuamcrucifiguiitcumcon-P'Ms,amp;cct.

^''!^''^5,vtfuprà quoquc obiter monui,grauilïîmam confolationemcon-adraonet, quodlineconcupifcentia amp;. tentationibuscarnis, imo eti-^^^^tisSandinonviuant. Admonetigirurnos,nefaciamus,vtquidain tUqj JSentirent, hoc eft, vt plane faxa clfent. Talemimaginationemhabüe-amp; Monachi de Sanótis, quafi fuerint meri ftipites amp; trunci amp; planénbsp;Maria lênfit maximum dolorem animia-Ptçf ^^%Lucæ. X. ConqueriturDauid in Pfalmis jfeimmodica trifticiapro-p^S^itudinemtentationumamp;peccatorumfuorumconcepta,pcnèab^brbe_nbsp;l bnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;amp; Paulus le foris pugnas, intus pauores fentire, Se earn e lerui re

-^i^^eioiftitum elle pro omnibusEcclclijs, EtDeummifertumefte morti, amp; reftitueritvitæ,nedoloremfuper do-tai ItaqueSophiftarumSanlt;fti,fimilesfuntSapientibusStQicorum,nbsp;finxerunt fapientes, qualesnullivnquamfueruntin rcrumnatura. Ecnbsp;'nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;perlualîone,quæ nataeftexinfeitia huiusPaulinædodrinæ,

! Pbff^.^'^^onachus fiepe exanlmo optabam earn felicitatem mihi contingere, vitam alicuiusSandi hominis. Interim ta-San(ftum,qui in Eremo agens,abftineret acibo ôc potu, amp;nbsp;tnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;herbarum amp; aqua frigida. Et illam opinionem de

folùm haulèram ex librisSophiftarum,fedetiam Pari'^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;amp;potu taceo,

1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;etiainlanguentes aqua frigida vti, amp; codum aliquid accepiC

1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^utem lucentc veritatis Sole , clarilfimc videmus Chriftum amp; A-

1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Sandos , non qui cælibem vitam agunt , abftemij funt, aut

1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^peciem monftrofa faciunt , vt de multis legitur in vitis Patrura^

1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;amp; Baptifati, creduntle Chrifti morte amp; San«

m nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;mundatoselfe. Sicpalfim PaulusIcribens adChriftianos

I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;amp;Hæredes Dei, amp;c. Sandi igiturfunt omnes, quot.

(I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lerui,finelibcri, amp;c.

I ^^wisoperibus,fedDei,quæ fide accipiunt,vtfuntVerbum,Sacramcntaj Inbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Chrifti

47S nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DE NOVA OBEDIENTIAnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;{JillI**

Chriftipaffio,mors,refurreóliOjVióloria,SpiritusSandi miflîOjamp;c. Sanlt;5tifuntfanditatepairiua,nonaôtiua*nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, b^'quot;

Sic verè Sandi iunt mini ftri verbi, Magiftratus politici, parentes,H'. familia^amp;c. Si primùmomnium certôftatuant Chriftumefleluamnbsp;iufticiam, ianôtificationcm amp; redemptioncm. DeindCjfivnufqunQ^^j^jîf^nbsp;fcripto vçrbi Deifaciat officium in vocationefua,carni non obièquatub^^^jlit'nbsp;htu reprimat defideria amp; concupifcentias cius. Quod omnes quènoDnbsp;mi, fed multæ adhuc imbecillitates amp; offenfîones cernuntur innbsp;nihilimpcditeorumSanôHtatcm,modônonexdeftinatamalicia,fcd^^^.^(j,t^J'nbsp;litatepeccent. Nam,vtiarnaliquotiesdixi,pijièntiuntconcupil^^^nbsp;nis, fed repugnant neeamperficiant. Item,fictiameximprouifo labantnbsp;-catum, tarnen veniamconfèquuntur, fi fidein Chriftum iterumerigp ¦ti'nbsp;non vult vt abigamus,fedquæramus perditam ouem, amp;cet. Abfit pppiiquot;*;nbsp;firmos in fide aut moribus, fi videro eos àmare amp; reucrei i verbumnbsp;cavti,amp;cet. ftatim iudicem profanosefle. HosenimDeusaffumpfi^^jj^nbsp;eos iuftosper remiffionem peccatorum. Huic fiant amp; cadunt, amp;c.nbsp;gratiasagoDeo,quôdfupra modum abundè mihi donauerit,quodon^^j,|ftgt;qnbsp;thuspetij, nonvtviderem vnumSanô'tum,{edmultos,imoinfinitosvei^ qü1nbsp;Non qualcs Sophifiæ,fcd Chriftus ipfe amp; Apofiolipinguntacdeicri^^^jj,^nbsp;rum amp; ego,gratiaDei,vnus lum. Sum enim Baptifitus, amp; credonbsp;minum meum fua morte me redemiflèà peccatis, 8c donalîe raihi iuffi^*^nbsp;ditatem æternam. Et Anathema fit, quicunque hune honoremnbsp;habuerit, vteredat, quodeius Morte,Verbo,Sacramentis, amp;c. luftifi*^^nbsp;lt;fiificatusfir, amp;cet.

Repudiata îgitur hac fiultaamp; impiaopinionedeSandorurn^pP (quam putabamuscompeteretantùmSanôlisinclo, amp;in terraEreifl'f^^|.j.^nbsp;nachis,prodigiofaquædamoperafacientibus) difeamus nunc exSenpnbsp;ta, omnes fidelesChrifii Sandoseffe. Admiratur mundus Sanéli^^^^ nbsp;didiGregorij, Bernhardi, Francifei amp; fîmilium. Quiaauditeosnbsp;fpeciem amp;inlblitaquædamoperafeciflè. Certèfueruntetiam San(î^bnbsp;Cyrillus, Athanafius, Ambrofius, Augufiinus amp; alij, qui tain âfp^^^?nbsp;dam vitam non egerunt, vt illi,fedconuerfatifuntinterhoinines,en^piill^^jnbsp;communes,biberuntvinum amp;vefiitu elegantiacdecenti vfifunt, -pibSnbsp;difiri men fuit, quodadeommunem vitæ confuetudinem attinet,int^^nbsp;lios honefios viros, amp;tamenlonge præferendiluntillisfuperioribuS'nbsp;finevlla fuperfiitione docueruntfidem Chrifii pure,Hæreticisrcftir^'jf-c/nbsp;clefiam abinnumeris erroribus repurgauerunt. lucundiffima fuitnbsp;familiaritas, amp; præfertim triftibusamp;affliôlisfnonçnimabduxerunnbsp;fationehom!num,fèdofficium fuumadminifirauerunt infrequenti^^ jiii'nbsp;verbo erexerunt amp; confblati funt. Contrà, illi nonfolùmcontrap^ pjb.,nbsp;docuerunt, led etiam multarumfuperfiirionum ,errorum amp;impior^*^^föl^'nbsp;auto res fuerunt. IdeonifiinagonemortisChrifium apprehenderunbnbsp;fins morte amp;vi(fioria confifi funt, nihil planèprofuiteis rigida vita.

yif*^ 'i'* Hæc fatis oftendunt, qui verè Sanéfi fint, amp; quæfitappellandanbsp;Non illorum, quiin angulisamp;antrisdclitefcunr,inædiacorporanbsp;ciageftant, amp;c. Hacopinione, vtfingularequoddam præmiumi^^^pj^'^nbsp;antpræ cæterisChnfiianis, Sed qui Baptilàti funt 8c credunt in Chb

f nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DE BONIS ÔPERIBVS.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;47^

*'cisco^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;hominem cumaôtibiis fuis, fed durante vira manet

Snarp p'\''pP nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;quam nihil obeft ipfisfentire,modô eam non permittant re.

D carnis, quibus impugnatSatan Spiritum ,fcntiunt, defperent, f ¦nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;iudicabant fè nullam prorfus concupi/centiam car

tarnen neque Hieronymus,ncqueGregonus, nequeBe-ßernhardusamp;alij (quosMonachiimitandoshbipropofueriint Ntni exempla caftitatis amp; omnium Chriftianarum virtutum) huenbsp;Sntç^^ P®tuerint,vtnullam plane concupifccntiamcarnisfentirenr,Imàfen_nbsp;Idquodingenuefatentur, non vnoloco in librisfuis. I-ùm, non irnputauiteisiftaleuiadelida, fedetiam perniciolbs er_nbsp;exipfisin Ecclefiaminuexerunt. Gregorius autorfuirMiâænbsp;'^tiquam fuitmaiorabominatio inEcclefianouiTeftamenti»nbsp;j^5quot;^ttim,impios cultus amp;voïuntariasReligioncs excogitaucrunt. Cy»nbsp;'^piitabat,abHærcticis Baptifatos rebaptilandos elfe,

în Symbolo nos credere Ecclefiam Sandam* Eli e- habitans in Spiritu in locoinaceflibili, ideo nonpoteftvideri JOcusenimiraablconditamp;obruiteaminfîrmitaribuSjpeccatis Sinbsp;Vn formis crucis amp;fcandalis, vt Iccundum lenfum nufquam ap-r ignorant, cùm vident infirmitates, peccata, amp;c. eorum quinbsp;Si credunt, ftatim olfenduntur, Si indicant eos adnbsp;y \8j. pertinere. Et interimfomniantEcclefiamelfeEremitas, Mona_nbsp;b ^ttantùm labijsDeum honorant, amp; fruftraeum colunt, quia nonnbsp;''Crn f fed doólrinas amp; mandata hominum Icquuntur amp; alios docent,nbsp;y^pcrftitiolà amp; prodigiola opera,quæratiomagnilacit amp;admirarur,nbsp;iudicantcosclfe Sandosamp;Ecclefiam. Illiconuertuntarticulumnbsp;Sandam, amp; c. Et pro Credo ponunt video. Iftiufmodinbsp;j'^^Ptÿj^'^^iciæamp;voluntariæ fanditates reuera funt Ipiritualia veneficia),qui-oculi amp; mentes hominum amp;abducunturàcognitioneverænbsp;^^cet.

à^^'^ani^^'''°^'clt;loccmus,EccIelîamnon habere maculamautrugam,fèdclïè tarnen in lefum Chrillum. Deinde in vita per abftinentiamnbsp;^elfç ^Atijs carnis, Sc per exercitium Spiritualium fruôluum. Sed non-p/*^*^?lt;ie^'^'^'*^Per liberationem amp; ademptionem omnium defideriorum ma_nbsp;f^'^t^xpurgationemomniumimpiarumopinionumamp;errorum. Sera-Ecclefia peccatum fuum,amp; oratfibi dimitti débita fua. Item,nbsp;^flîoncm peccatoium.

^âbtinturamp; etiam errant,fed per îgnorantiam. Non lij^inbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;negate Chriftum, amitteic Euangelium, reuocare BaptilL

. ^^^^ntigiturremilfîonempeccarorum. Et lî etiam per ignoran« hylunnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;errant,hoc illis ignolcitur. Quia ad extremum agnofeunt er.

veritate amp; Gratia Dei in Chrifto nituntur, vt fecit Hieto-Bernhardus Sc alij. Operaigiturcarnis ftudcantvitarc ChrL quot;«erianonpolfunt.

Adhocigiturprodeftpijsfentireimmundiciemcarnisfuæ, ani amp;. inipia opinionc de iufticia operum, quafipropteream acceptd^jainbsp;Deo. Hac Monachi inflati tam Sariólos fè efle putaueruntpropterinbsp;vitæ genus fuum, vtctiam alijs, quanquam interim cordepropiioconu ^nbsp;turfeefleimmundoSjVendiderintfuasiufticiasamp;Sanólitates.Tamnbsp;ftiseft fiducia iufticiæpropriæ,amp;fomniare le elTemundum. Qiî/nbsp;tiuntimmundiciem cordis, non polfunt fidere iufticiafua. IslcnluS^yi[Ci)nbsp;eoSjVtdemittantcriftas,amp;nonpolïïntconfiderebenefaólisfuis, àcoif^^ppi'nbsp;accurrere ad Chriftum Propiciatorem, qui non habetcarnemcorrupt^jj^jDii»'nbsp;tiatamjlèdpurilïîmamamp;Sandiflimamjquampro vita Mundi deditjii^'^^^jj'nbsp;niunt iufticiam folidam 8c perfeólam. Sic manentin humilitatenbsp;monaftica,led vera, propter 10rdesamp;vitia ,quæhærent in carnefua,prop^^pct?'nbsp;ß Deus feuere vellet iudicare, rei elTentæternæ mortis. Quia verb nofnbsp;unt contra Deum, led humiliter 8c contrito corde agnolcentespeccataii^^^p^nbsp;petunt, ac freti beneficio MediatorisChriftijprogrediunturinconfp^*-^ Jii'*nbsp;amp;orant propter ipfum ignofeifibi peccata, expandit liiper eos Deusinnbsp;clumGratiæ ac peccata propter Chriftum,non imputât eis.

Hæc dico,vtcaüeamusperniciolbs Sophiftarum deSanditatevK^ piU^ quibusita men teshoftræ fuerunt occupatæ, vt eos fine magno laboreiin^nbsp;rimusexcutere.nbsp;nbsp;nbsp;Quare ledulo operamdate,vtrcôhèdifcernatisinter,

lèu Sanélitatem veram amp; Hypocriticam ,tum poteritis alijs oculis gnum Chrifti, quàm ratio, nempeSpiritualibus, amp;certo iudicare,Lp/nbsp;Sanôium, qui Baptifatus eft amp; creditin Chrillum.nbsp;nbsp;nbsp;Etdeinceps in

iuftificatur 8c remittuntureipeccatapræteritaamp;prælèntia, abllinetipi^ .jji' rijs carnis. Sed ab his prorlus non mundatur. Caro enimnbsp;uerfus Spiriturn. Manent tarnen iftæ fordes in eo, vt humilictur,amp;fieiinbsp;dulcefeat Gratia amp; beneficium Chrifti. Siciftæ fordes amp; reliquiae [nbsp;obfunt,fedvaldeproluntpijs. Quo magisenimfentiunt infirmitatemnbsp;ta fua,hoc magis confugiuntad Thronumgratiæ,Chriftum amp;eiusaux ÿ nbsp;plorant,vtometeosfuaiufticia,vtillisaugeatfidem, fubminiftretSph^^j,inbsp;duce vincantconcupifeenrias carnis, ne dominentur, fed lèruiant.nbsp;nus perpetuô luôlatur cum peccato, amp; tarnen ludando non fuccumbit,nbsp;riam obtinet.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;;

Hæc dixi, vt intclligcrctis,non exhumanisfornnîjs,ledverbo Sanôti fint. Videmus ergoChriftianamdodrinam maxime prodelfe^nbsp;dasconfeientias. Deinde eiufmodi elfe doôlrinam, quæ non decuc^nbsp;rofarijs amp; fimilibusfutilibus rebus agat, fed dearduis amp; maximiscauns,^^piinbsp;^uomodovinceredebeamuscarnem, peccatum, mortem,Diabolum..nbsp;drina vt ignora eft iufticiarijs,itaimpoflîbilè eft cis,vel vnam confeiennbsp;tem inftituereaut conterritam amp; delperabundam confolari Scpacificare*

15 Tom. 4. lenenl. fol, lai. Galat, capite. 4. FIN Anbsp;obedientiælegisin iuftis, non eft iufticiacoram Deo, quæ Sola fidenbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;a

SEV DE BONIS OPERIBVé. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;4^i

/'^cndumEuangelfo. Papa ita confuditcçrcmonialia, morali'a SCfidem, vtprorgt; ter ea nihü difcreuèrit, donee tandem practuleritcgremonialiamoralibus, QC

001,4. îenènf fol. 4od.Pûlm. fu Sed inquies, An non ad regeneration pertinet etiam noua vita f' Ita, Sed fîcut frudus non funt, m'fi pn'ùs fit arbor: Itanbsp;eflèbona opera, nifi pn'ùs perfona fit lufta ÔC bona.Igitur vi'ta çterna feunbsp;Permerïto operum, fed qüia l'àm iufti funt, amp; haeredes vitæ aeternacnbsp;^^oi,cuiusméritumfidéaccipiunt,iftibônafaciunt, non eo fine, vtvitarrtnbsp;t'urohabentalienomerito, fcilicet Chhfti, led vtnbsp;^°^odientesdiuinaê voci, vt gloria Dei, pariterdôdrinaôCvitalandanbsp;Hune ordinem finium non irttelligunt aduerfarq fed peruertuntnbsp;R'-iiit ^^t:eflàrium efteflê Dauides, qui magrio animo hâncdôdrinamlpar^nbsp;gràtiam, fed etiam in eos qui funt in gratia»nbsp;^^^ontiunt terroresô^ infirmitatem fiiam, cumfingulariauiditatehancnbsp;0110nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Altj extra gratiamj etfi magna ex parte perfèquiintür, tamert

^inij^°;4«IenenCfol,4o4.Pfàl.yt. Sed hîc iterum admoneo , quod fuprà.Quiâ Vnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;® Domino, ideo mariifeftè nobis oftendit, non eflè noftri opegt;

L^^^cia nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ßoftrarum confcruàre iftà donà, fêd efle nos pofitos iheôpericulo,nc

^°^P*'°nttnnifit, cùmDominusnosrelinquithobis j fiCfubtrahit dicit,Dimifi'teôsinfuàdefideria. Hoccùmfitftatimnbsp;Pr r^nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;cupiditatibus noftris indülgcmüs, ficut Dauid in adiilterioj

^c({ ^ iptionemâüt defperatiônem prolabiniur. îdeodicitnémeprOijcias, Q Spiritu tuo fàndificante,nam hoc corn fit verè proiedüs fumnbsp;I,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;p^Pdtum tuum fàridumne auferas à me.Fatetur énim Spiritum Sandüm

'''taih^ t^ondum perfedè aut totuiti, funt enim tantum primitiæ fpiritus : Poft ür^^'Unnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fiet,vt pienitudinem fpiritus confequamur ÔC fiamus ficut ipfe eft.

Spiritum Sandum feruemur ab omnibus inn ^îoexteriùs, fpiritus carnis, vt corda noftra fiant ceu purumnbsp;quodnon pateat reditus inlmundofpiritufi ficut Chriftus etiartinbsp;'^^ngelio,

0 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;OPERA SVNT F A C l Ë N D À.

praecepta moriim, quibus exhortanturcre* ''lt;'1nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;exercenda. Et earn partem dodrinæaliquc»

etiarrt ratio, de dodrinaveto fi'dèi prorfus nihil nouit. Ne e.*î^P^r(ij^^ dodrina Chriftiana diflôlùète bonos mores,ÔC pugnare contra poli-^e^ç^^^ationbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Apoftolus etiam de bonis moribus,honéfta 6C externa

feruandacharitate,concordia, ÔCc, Non poteft igitur mundusiu-^^^^^os,quod diflblirantbonos mores, qtiod publicam pacem,honegt; Vmelius tradunt mores 6^ oinnes virtutes, quàm illinbsp;*^^^^3gftratus, quia fidemaddunt,

vocati eftis, fratres, Tantùm fie libertatem in occafio-* ^llil,ç^'^^P^lt;fiaritatemferuitevobis inuicem, Q. D, Nadi eftis iam pernbsp;^^atem, hoc eft,longe eftis fupra omnes leges feeSdum confeientiam,nbsp;S s èc corant

'484 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DE NOVA OBEDIENTIÄ,

Sc CO ram DeO bead SC falui' eftis, Chn'ftus vcftra vita eft, Igttur leX, mors,etlamfi vos terrent,tarnennefpnocere,netein dcipeiationcm adrgctcP^^nbsp;Ea eft praeclara QC inæftimabilis libertas veftra, Nunc veftrum eft diligcn^^nbsp;jieillain Iibertatem detis in occafionem carni, Hoe malum latifsimepat^^ ,|j,pnbsp;nium deterrimum eft, quod Satan in doeftrinafidei cxci'tat, quod fcilicetli^nbsp;tatem,qua Chriftus nos liberauit, in multis raox transfert ad occafionemnbsp;idemconfequcnturôCjudasinfuaEpiftola-, fubintrauerunt inquit,nbsp;tics impi'j, qui Dei noftri gratiam kransferunt ad lafciuiam. Caronbsp;nonintelligitdocftrinamGratiæ, fcilicet quod operibus non iuftiliccmui'! .j,nbsp;la fide. Qtiod lex nullum ius in nos habeat. Ideocum audit hancdoórmai^^^^^ji,,nbsp;fcr team ad lafciuiam, SCftatimfic infer t, fifumus fine lege, viuamusigiW'' jiJnbsp;mus, nihilfaciamusboni, nihil demus egentibus, multo minusnbsp;mali. Non enim eft lex quae cogat aut ligetnos. Ita vtrinep periculumnbsp;tarnen altero tolerabilius. Si Gratia feu fides non prædicatur, nemoW ^^^1nbsp;Fides enim folaiuftificat SC faluat. Contra fi prædicatur fides, vt neceflc cnbsp;prædicari,maiorparshominumcarnaliterintelligitdotftrinamdefidejó^l'^*quot;nbsp;fpiritus in libertatem carnis rapit. Hoe cernere eft hodie in omnibus vitæ,^iinbsp;fuperiorum inferiorum. Omnes iaflantfè eflê Euangelicos, iaóïantChr*nbsp;libertatcm.Et tarnen interim obfèquentes fuis cupiditatibus conuertuntura^^jnbsp;ria,voluptates jfuperbiam ,inuidiam,6Cc. Nemo fideliterfuum officiumnbsp;percharitatem alteri ferait, SCc. Ea indignitas nonnunquamadeonbsp;facit, vt fæpe optem ciufiTiodiporcos,qui margaritas pedibus conculcantaJ^j.^rnbsp;fub tyrannide Papæ.Irnpofsibilé enim eft hunc populum GomorrhæEuang |^)iinbsp;cis regi. Deinde nosipfi qui docemus verbum, non tanta diligentia ÔC am Yofl'?'nbsp;luce veritatis facimus noftrumofficiü, vtprius in tenebris ignorantignbsp;Qiioenim fumus certiores de libertateillaa Chrifto nobis parta, hoc frig*nbsp;fègniores fumus ad tratftandum verbum,orandû,bene operandum admaiaf^nbsp;SCc.Et nifi Satan vexaret nos intus fpintuahbus tentationibus,amp; foris pc**.nbsp;bus aduerfariorum, item cotemptu ÔC ingratitudine noftrorûhominû,nbsp;ri,ignaui,St ad omne opus bonum reprobifieremus, Atepita cum tempor^nbsp;mus cognstionem Slt; fidem Chrifti, defereremus minifterium verbi, SCnbsp;commodiorem pro carne noftra viuendi rationem. Id quod pleritj exnbsp;incipiuntiila occafione moti, quôd laborantes in verbo, nonfolùm vic^ui^nbsp;bere non poflïint,fèd quôd etiam indignifsimè tratftantur ab fjs, quos pr^^L^nbsp;Euangelrj liberauerunt ex miferrima feruitute Papæ. Hi paupercm ÔC feaf^j,/^nbsp;Chriftum deferentes,implicantfe præfèntis vitg negocijs SC ventrifuo,noînbsp;feruiunt. Sedquofrucftu, cumtempore experientur. Cumitaquefciau^^^jil'*'^nbsp;lum maxime infidiari nobis, qui verbum habemus ( alios enim capuuostc^^^^,fii^,nbsp;ipfius voluntatem) ÔChocfedulô conari, vt libertatem illam fpiritus noh*^nbsp;vel fàlutem hoc effîciat, vt earn transferamus ad lafciuiam : Ideo fummanbsp;cura docemus amp; adhortamur,exemplo Pauli, noftros homines, ne exiftigt;^^^c3'\nbsp;libertatem fpiritus, partam Chrifti morte, ideo fibi donatam, vt earn dent inbsp;nem carni,aut, vt Petrus ait,earn habeant, velut maliciæ velamen,fed vtnbsp;fibiipfis inuicem feruianr. Ne ergo vt diximus, Chriftiani abutantur h^cnbsp;imponitApoftoIus carni eorum feruitutem,per legem demutuadileChf^^^'^jlt^nbsp;Qiiare meminerintpij, feinconfeientia coram Deo eflè liberos a

lt;fto,à peccato SC morte propter Chriftum,corpore autem eflè feruos. Hïc per charitatenijiuxta hoe Pauli præceptum,fèruire debet, Vnufquifcpnbsp;infua vocatione diligenter facere officium fuum,ÓC quacunque re poten ' .,nbsp;proximum, Hoe exigit à nobis Paulus his verbis, Per charitatem

SEVDE BONIS OPERIBVS. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;xSj

non finunt fandos fccundum carnemeflè liberos, fedfubqciunteos Doteftnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;dodrina de mutua charïrate inter nos feruanda nullo modo

obf nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;perfuaderi carnalibus hominibus. Chriftiani hac in re libenter

4^«ntur.Alij prgdicata libertate illa,ftatirn inferunt,fi liberrunï,érgo mihilicet j. volo. Hæc res mca eft, cur ergo non vendèrem eain quanti poflùmfnbsp;thnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;bona opera non contingat nobis fa lus, cur darémus aliquid êgen- gt;

Hi fecurifsimè excütiunt hoc iugum, ÔC feruitutem carnis, ÔC transferunt li- fpiritus in licentiam SClafciuiam carnis. Illis fccuris contemptoribus certd ^unciamus ( quanquam non credant nobisj fed nos rideant ) quod fi corporc ÔCnbsp;nonbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;vtantur pro fua libidinefvt certe faciunt quia non adiuuant inopes^

inc'nefasjamp;c.) quod S'fnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fe tales glorientur, fed amiferintChriftum Qc libertär

'ietç nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Diaboli, quodque nunc fub nomine Chriftianae libertatis fepties

anteafub tyrannide Papæ, Diabolus enim qui expulfuserar^ tOfjjnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;eos,aflùmptis ftcum alijs feptem fpiritibus nequioribus ipfo,Slt;c.Ideo

peiora primis. Nos diuinum mandatum habémus prae PfOh* *^^^'ö^bïim,quodannunciat omnibus hominibus, fi modo credant, gratisnbsp;iut^^^^^^tiftumjlibertatem à lege,peccato,morte,ira Dei, ÄTc. Non eft in arbitrionbsp;hanclibertatem per Euangelium iaminùulgatam, cglarenbsp;^Qiinbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;teuocare. Qyia Chriftus earn nobis donauit ac fua morte peperit.

tOfC ^PP^^tnus illos porcos^ qui toto impetu ruunt in licentiam carnis, cogere,y t ^uis fermant alijs. jdeo quodpoflumus, facimus, hoc eft,admo*nbsp;?^üigenter eos debere hoc præftaré.

tnonitis noftris nihil efiicimus, committimus rem Deo, tsftio tempore contemptoribus. Interim tarnen hoc nos folatur,quodnbsp;inanis apud pios quorum proculdubio multinbsp;minifterium erepti funtc feruitute Diaboli, 5)C translati in libcrta-Hipauci,quiagnoicunt gloriamhuius, libertatis ipiritus, 5C yicifsimnbsp;*ts ff ^^^pcr charitatem feruire alrjs,0^ nouerunt fe fecund urn carnem efle debitOquot;nbsp;plus nos exhilarant, quaminnumera turba corum, qui abutuntur ilianbsp;nos contriftare poflunt.

loquitur,cum in quit, Vos in libertaterri HÎC ne quis fomniet libertatem carnis, feipftim exponit, cuiuftnbsp;Tantum ne libertatê in occafionem detis earn/,nbsp;r!'^aritatemieruite vobis inuicem.

do nbsp;nbsp;nbsp;vnufquifcpChriftianus feiatfe perChriftum conftitutuni efle in confciegt;

mortis, Ôfc. ita quod ilia non habeantius in eum, amp;^c. quoep hanc feruitutem externam corpori fuo impofitam eflc, vt per cha^nbsp;aliter intelligunt Chriftianam libertatem, illtnbsp;^^^^^^ngelij commodis infuam ipforum perniciem,0(5 peioresiunt Idolatrænbsp;®nineChriftiano,quam anteafub Papafuerunt.

{(ç.p 3ulus iam pulcherrimèdeclarabit ex decalogo,quid fit ieruireper charitatem, %fnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;verbo impletur, nempe hoc, Diliges proximû tuum ficu t

^'Paulus vbi iecit fundamentum Chriftianæ.docftrinæ,folet iuperftruere au* ^gentum,8e lapides preciofos. Fundamentum autem aliud nullum eft, vt ad

*P^^ Icfus Chriftus, feu iuftitia Chrifti. Super hoc fundamentum opera Sc vere bona,quae omnia includit breui præcepto. Di*nbsp;tuum,SCc. ChD. Cum dico debere vos per charitatem feru ire iiwi^nbsp;luod lex alibi dicit,Diliges proximum tuumficutteipfum,Hoc ve*nbsp;^terpretariferipturam praecepta Def Cogitatio Sopliiftarum,quam habentnbsp;'nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ss q deverbd

de vcrbo diltgcndi,prorfus fn'gida ac vana eft.Dicunt enim dfligere nihfl |,jy ïiifiveile alicui bonum, Aut charitatem eflè qnalitatem inhatrentemnbsp;jnö elicit motum cordis vel atrium,qui Vtocatur bene veile, lila cft plane nu «»nbsp;lenta amp; Methematica charitas,quænon ^^{vtita dicam) incarnata,net^P^°^^^,(i!gt;nbsp;opus, Paulus contrà dicit,charitatem debcrecflèferuam,ÓC nififit in orho®nbsp;risj non eflê charitatem. De charitate autem præcipiens, oblique fimul taxatnbsp;doÓoreSjin quosfpiculafuadirigit, vt dotfirinamiùamquocpdcoperib.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;jji:

fos defendat confirmer. Ch D. Hatfïenus vos docui o Galatae veram » P* vit^, nunc etiâ. verèbona opera docebo.Et hocideo, vt ilia ridicula ÔC fanatinbsp;cæremoniarum, quæfolumvrgentpfeudoapoftoli, longe inferiora eflecog^nbsp;operibus charitatis, Ea enimell dementia, ôif furor omnium impiorumûOnbsp;ÔC fanaticorum ipirituum,quôd non folûm relinquunrfundamentum venn^^^ji*nbsp;ô:rinam puram à folidamjed etiam haerentes in fiiperftitionibus fuis, nun^^^ p nbsp;tingunt vera bonaopera, idcoep tantum fuperftruunt,{uper fundamencu^gt;nbsp;lus aitjlignum, foenum Si ftipuiam. Sic Pièudoapoftoli qui crant acerrinunbsp;resoperum, non docebantaut vrgcbant opera charitatis eflë facienda,nbsp;mutuó feie diügerent, vt parati eflent ad ferendam opem,in quacunquenbsp;proximis.non lolùm faeuîtate, verumetiam toto corpore,hoc eft,lingua, tunbsp;de,ôiS totis viribus, led tantum vrgebant,feruandam efié circumciflonem,ôu jÿ»nbsp;dos eflè dies,menfes,Slt;:c, Neque alia bona opera docere poterant, DeftfUtnbsp;fundamento Chrifto,amp;f obicurata dodrina fidei, impofsibilè eft remanef^''nbsp;rum vfum,exercitium, Si opinionembonorum operum. Sublata arboreXnbsp;auferri quoque frudus. Simili modo hallucinantur hodie fedarij innbsp;bonis operibus,neceflè eft igitur éosfanatica Si fiiperftitioià quaedamnbsp;Süftulerunt Chriftum, fuccid erunt arborem. Si fiindamentum fubuerteiuunbsp;edificantfiiperarenam,amp; nihil pofluntfuperftrucre,quàmlignû, fnumpuP^e^nbsp;Egregiè quidem fimulant diledionem, humilitatem, ófc, (èd reueranou f pFnbsp;veritatèjVt Iohan.a{r,fed tantum verbo amp; lingua diligunt. Sic, fimulant Sinbsp;fanditatem,eaque fànditatis fimulatiônc,imponunt hominibus, vtindicénbsp;«orum eflè magnifica Deo grata. Verùm fi admoueris lucem verbi, inu*^nbsp;meras nugas de rebus ridieuhs Si nihili, pertinentibus tantum,adnbsp;ftcs,refpedum perfonarû,amp;c. Qiiare atquè neceflârium eft,vt pîj dodor^^nbsp;gcntcrvrgeantdodrinamdebonisopcribus,quâmdodrinamdcfide. (îiif :nbsp;vtrique infenius eft Ô!f accerrimè refiftit. Fides tarnen primum plantandajnbsp;enfin impofsibilè eft intelligi,quid bonum opus fit, quid Deoplaceat,nbsp;Satan dôdrinam etiam verèbonorum operum oderit vcl indeapparet.nbsp;cnim omnes homines notitiam quandam naturalem habeant animisnbsp;tam, qua naturaliterfentiunt alteri faciendû elfe,quod quis velit fibi fi«^*nbsp;tentia Sifimiles quas legem naturæ vocamus,funtfundamentûhumaninbsp;nium bonorum operum ) T amen adeo corrupta Si cxc3. eft vitio Diab° f,nbsp;ratio,vt illam cognitionem fecum natam non intelligat,aut fi etiam adm^ Anbsp;Dei intelligat, tarnen feienter (tanta cft potentia Satanaî)eam neghgat

Deinde,accedit hoc mali, quôd Diabolus omnes iuftitiarios Si demenrat, vt, omiflà dodrina de verè bonis operibus,pueriles quafdaiu^^nbsp;remonias aut portentofà quçdam opera,quç ipfi excogitarunt, vrgeant^nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;|

cit ratioignara fidei. Si mirificè illis deledatur. Sicinpapatufaciebantb^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;|

ta ilia amp; nihili opera,quç neep prçcipitnecp exigitDeus,fumma volupta^^J^^tr [,( ardore amp; magnis impenfis. Idem ftudium ad res nihili cernimus hodienbsp;eorum diicipulis praecipuè autem in Anabaptiftis . In noftris verô bnbsp;diligentifsimè vrgetur vera dodrina de bonis operibus , didu

SEV DE BONIS OPERIßVS. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;48?

ÔC ofcitantia regnet ? Quo plus adhortamur di excitarrtus homines ad bene jj^^f3ndum,adexercendam inuicem chan'ratem,ad abrjciendamcuram ventris,2lt;c.nbsp;'^Onnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;magis frigidi redduntur ad omnia cxercitia pietatis, Ita(^ Satart

^O'^rinarn hdei fed etiam bonorum vehementer ödit ÔtS impedit. Hîc ne nesnoftri earn difcant,aut finormt, faôïs tarnen non præftent. llîichypocn'tænbsp;ç^'^eticieam penitus negli'gunt, 6C inten'mloco ei'us ftultas cæremonias, aut n'digt;nbsp;capïuntur Ô!^delelt;?îantur hommes«nbsp;dus enim non Euangeh'o èC fide, fed lege amp; fuperftin'one regitur«nbsp;ijçjj^^onetigitur Apoftolusfenô Chriftianos, vt, poftquam puram docln'nanlnbsp;iufjp^^'llcrintôiSaccepermt,etiamvera opera exerceant« Manent enim etiam irtnbsp;a^Q'^'^^l^pcccati reliquiæ,quæ,vtàfide: itaSCàverè bonis operibus abhorrent Ô(Snbsp;humana SC caro quae in iàncflis refiftit fpiritui in impfjs verô

1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;afficitur, Pharifæus fuperftitîonibus, hoceft

310 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;metiri exiuis cogitationibus,quàm ex verbo ipfius. Et longe

facit opera, quæipfaeligit, quam quæ Deus præcepit, Ideotamdili-^gt;ièu ' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Pb Dodïoribus in tradenda Sd vrgenda charitate non fimula-

tftfç '^¦gendis verè bonis operibus,quam in verafide docenda.Nemo igitur pugt; Dilig^s proximum tuum, Slt;fc. Breuilsimumnbsp;^do^nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fecillimum,quod ad verba ipfa attinet. Sed da Dodlores ÔC auditorcs,

lç^ç/^dojdiicendo, Sgt;C viuendo hoc rec^e exerceant ÖC præftent. Ideo verba ifta, ^^^^æjf^ruite vobis inuicem.Item: Diliges proximum tuum ficut teipfum,nbsp;nemo pius etiam fan's expêdir,vrget ÔC exercet.Et quod mirum eft,nbsp;'^^tätionem habent,quod ftatim læditur confcientia ipfbrum, fi vel rem le^nbsp;jnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;debebant facere,omittant. Non item, fi charitatem ( quod quotidie fit)

'n puro acfraterno corde er ga proximum non afficiantur. Tanti enim præceptum charitatis, vt fuperftitiones fuas, aquibusinhac vita nonnbsp;^'^fusliberi,amp;:c.

Paulus Galatas his verbis, Totalex in vno verbo impletur, f Xte' belli eftis homines immerfifuperftionibus, ôiTcæremonijs veftris denbsp;profimt nee vobis nccalijs. Ét interim charitatem,qugnbsp;fra^ ®^ienda,negligitis. Quæ ifta eft dementia veftra f Sic öf Hieronimus ait,nbsp;do^'^§*'us corpora ndftra, vigilijs, inædia, labore, Äfc. amp;charitatem,quæfolanbsp;in Monagt;nbsp;traditiones fuas de cçremonijs,efii,veftitu, 5(c, Hîcnbsp;atç^utillû omittant,peccant mortaliter.Quodvero nonfolum negliguntnbsp;f 1nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;inftiper etiam alius alium acerrime odit,hic nihil peccant,aut lædunt

Per Paulus hoeprgeepto nonfolum docetbonaopera,nofolümfuperftruit £^^^^cntum aurum, argentum, lapides preciofos, fedetiam deftruit ligna,

nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ftipulam. Deus' quidem benefecit,quödmultascæremoniaslu-

Per hoc enim fignificare voluit,humanum animum naturalifer fuperfti-eurare charitatem,fed alligatum eflêcgrcmoni}s,amp;rcarnali iuftitia dele^ fnbsp;nbsp;nbsp;tarnen Deus exemplis teftafus eft,etiam in veteri Teftamento, quanti

'¦iM nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;charitatem, cui cedere voluit ipfam legem cum fuis cæremonqs. Dagt;

^çjr ^trirct ipfe,amp;; qui cum ep erant,cum non haberent quod ederent,edebänt ?.^^°^Qos fecundum legem folis iàcerdotibus,non laicis edere licebat,Ö^C4nbsp;^^^^P^fbatunhvellendofpicas, öfc. violât Chriftus ipfe iàbbatû,nbsp;Knbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fabbato infirmos« Hæc Omnia indicant, chagt;

a nbsp;nbsp;preferendam efte omnibus legibus amp; egremonijs, amp;c, £t Deum nihil

^iQjj^^^/equirere à nobis,quam charitatem ergaproximum.Idem teftatur etiam i^Um ait,Secundum autemfimile efthuie,

48lt;lt; nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DE NO V A o B E91E ST IA,

Tota entm lex in vno verbo impletur. QgaG dicat, Quid onefàt^s j,oi quid aoxtj fudatis amp; vexaminicgremonijs legis,de cibis,diebus,locis,amp;^lt;^^ ujjin'nbsp;modo fit vefcndum,bibenduni,feriandum,ûcrificandum,ÔCc. Defiftit^nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;;

eptqSjSC audite quid ego dico.Tota lex plcnifsime comprehenditur in vnO j,get bOjDiliges proximum tuum ficut teipfum. Deuscerte non deleóïatur, rjinj*nbsp;ilia obleruatione rituum legalium.Sed hoc nunca vobis requirit,vt credaun i jigt;nbsp;ftum,quem mifit ipfe,fum in illo confummati eftis,ÔChabetis omnia. Sinbsp;dcm,cultumDeo gratifsimum,vultis ôi legesaddere,tû icitote hocbreuinbsp;tepto, Diliges proximum tuum ficut teipfum, omnesleges comprehendtl^^^jtHnbsp;ceptum ftudete feruare,quo feruato, impleftis onmes leges. Et Paulusnbsp;interprcs præceptorum Dei. Inbreuifsimam enim fummam cotrahittoWiDnbsp;oftendens in omnib. ipfius legibus,quae fere infinitg funt,nihil aliud cotintf* *nbsp;ma,quam hoc breuifsimum verbum,DiIiges proximum tuum ficut teipfi^'f||/»'nbsp;ofFenditur ifta vilitate St' paucitate vcrborum quia breuiisime dicitur,credc*j^ jjjt,nbsp;ftum;ltem,dilige proximum tuum ficut teiplum. Ideo vtramtp dod^in^nbsp;Severe bonis operibusconremmt. Interim tarnen ifta vilißima amp;breuifs'fnbsp;voXjCrcde in Chriftum,credetibus di uina eftpotentta, qua vincunt peccaPi)^nbsp;tcffijDiabolum^Stc. quafalutemconftquuntur. Sicferuirealteriperchah^^'nbsp;eft,docerccrrantem,confolariadflilt;ftum,erigereinfirmum,adiuuarcproxiJ^j-jjîtnbsp;cuncprc poftis,ferre eiusagreftes mores,amp; importunitatem, tolerate innbsp;nbsp;nbsp;nbsp;(iH'

politia aequo animo moleftias, laborcs^ hominum ingratitudinem ôd contci^P^fO^ obedireMagiftratibus,honore parentes adficere, patientem effe dominbsp;vxorep'ntradabili familia 6Cc.operavtratioiudicat,nulliusmomentifunr,*^.^t'nbsp;mihijtam egregianbsp;nbsp;praeclai a operafunt, vt totus mundus eorum v t ilirate .^più

tatcmCquia non metitur opera aut vllas alias res ex verbo Dei, ftd ex iudit*, caecac 8C ftultae rationis)non comprehedat. Imo ne quidcm vnius miniminbsp;Operis precium aeftimare poteft.Toto igitur ccelo errât homines, quandoi^'^^fjAnbsp;fe belle intelligerepraeceptumcharitatis. Habeniquidem illud icriptum i^nbsp;quia naturaliter indicant. Altert faciendum quod libiquiscupit fieri. Sedh*nbsp;fequitur,quôd illud intelligant,alioqui fadlis etiam præftarent, amp;nbsp;tatem omnibus operibus,ne(ç tanti facerent, SC inflarêt fuasbullas,hoceft,''|j(ji^nbsp;fupcrftitioncs,vt /unt,triftivultu 8d demiflbcapiteinccdere,cGchbem eflê,nbsp;pane ôf aqua, in cremo agere,ford ido veftitu vti 5C fimilia. Illa prodigiofanbsp;nbsp;nbsp;pjf

ftitiola opera,quæ neep Deo mandante,netp approbante eligunt, iudicant nbsp;nbsp;ob

tiara amp; Iàndla,vt charitatem quæ eft fol omnium operum,longifsimè feurent. Adeo incomprehenfibilts amp; infinita eft caccitas humanacrationis,nbsp;lùm de dodirina fidei,fcd ctiam de vita St operibus rite iudicare non pofsit-nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'

ludlandum eft nobis fedulô non folùm contra opiniones cordis noftrfiq^Dht^^^j^^- f rallier libentius niteremur in re làlutis,quàm verbo Dei,fed etiam contranbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;v'

ûndïamipeciemelcdîiciorum operum. Vt ita diftamus magnifaccreoprt3^jj(iii»( ftufquilqueinlua vocationefacit, etiamfiinfpeciemleuia, ôddcipedla vinbsp;modo habeant mandatum Dei.Et econtra' contemnere ea,quac ratio eligb**nbsp;dato Dei, vt maxime praeclara,grauia,magna,fiindia,videantur.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;|

illud percurram. Breue verbum eft,ôf pulchrèacpotenter didium, Dilig^®^|i;ii*| ftium lîcut teipftim. Nemo poteft dare melius, certius, Sd propius 1nbsp;Neque dari poteft nobilior Sd profundior habitus, quam charitas, neepext^ ^^,,11 1nbsp;obiedlum,quàm proximus. Exemplum ergo habitus Sd obicdlum funrnbsp;nbsp;nbsp;

Itatp ficupisfcire,quomodo diligendus fît proximus, 6d habere exempli fauius teij confîdera diligenter, quomodo tu teipfum diligas. Certem^'^^^j.j^

^ pCficuio maxime cupercs te àmari, ÔC iuuan omnibus confilqs, facuitatibus Ô£ ''titiusomnium hominum ÔC creaturatum* Quare nullo libre indigos, qui tenbsp;ô^admoneatj quomodoproximum diligere debeas, babes cnimpulchérri*nbsp;optimum librum legum in corde tuo. Non eges vllo dolt;florchac inre,nbsp;fîntum confule tuum proprium cor, hoc iàtis abundè docebit te, ita diligendumnbsp;dTctuum proximum vt teipium. Deinde charicas fumma virtus eft, quae no folùninbsp;patataeftferuirelingua,manu,pecunia,facultatibus,fedetiamcorporeSCipiâ vita,nbsp;tteep mentis aut vlla alia re prouocatur,nequedemeritis,ingratitudine,fiCc.impedi^nbsp;ur, Materideo fouet,curaqSCc.filium quia diligit eum,amp;c. Poftremô, nullum anigt;nbsp;nul,crgaquodexerceredebescharitatem,nobiliuseft proximo tuo. Non eft Diagt;nbsp;Mus,nonleo,vrfus,lupus,non lapis,lignum,ö^c.fedanimaltuifimillimü,quonubnbsp;um viuit in tern's iucundiuSjamabilius, vtilius,benignius, magis cOnfoIatOnum SiCnbsp;neceflarium, quodcp naturaliter coditum eft ad ciuilitatê focietätem.Ideo nihil innbsp;totareturn natura,potuitconftitui magis dignum amore,quamproximus noftcr,

Sed ca mira ars eft Diaboli, vt non folum poisit cgregie obfturàre hoc ftobiliG num obieâum,amp;^ ex animo eximere,ied etiam poteft cordi plane cofitfàriam opixnbsp;^orcm perfuadere, vt iudicet proximum non amore, fed acerbifsimo odio dignumnbsp; 'Ocep poteft facillime efficere,tanturn iuggerit, Ecce is homo hoc vitio laborat,ob-*nbsp;^^gauitte,nocuit tibi,amp;c. Hicftatim vilefcithoc obieeftum amabilifsimum, vt amgt;nbsp;P usnonagnoftatur proximus diligcdus. Sedhoftis odio digniisimüs.Hocmodónbsp;Mmii-igcç poteft habitumdiligendiincordenoftro mutare, vtexamatoribusnbsp;P °jtiniorumfiamus detra(ftores,ofores,5lt; pefiecutores ipforum, Vt nihil in nobisnbsp;U0 ptæcepto ( diliges proximum tuu ficut teipium ) manea^quam nudae 86 inagt;nbsp;^siitcrae 2( îyllabæ. Eft auteiti proximus noftcr quilibet homo, præfertim qui openbsp;âindiget,vtChriftusinterpretaturlucæ. to. Qiiiétiamfimealiquainiuriaaffe--nocuitno ideo exuit humanitatémjaut definit eflè caro,iànguis,creatura Deinbsp;' umillima,fumma,non definit eflê pfoximus meus* Donee ergo in eo manieritnbsp;Humana, tantifper manet etiam praeceptum charitatis, qüod cxigit à me, vtnbsp;deipiciam,non malum pro mal© reddam, fed malum bono vin*nbsp;^ui charitas nunquam erit tolerans,patiens,Ô6c*i .Corinth.tj, Non abicodi*nbsp;pnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;morbofum, fed fouctur,curarur. Etmembrisminus honeftis, inquit

Sjvbcriorhonos addêdus eft. Sed ita exc^cata Ô6 corrupta eft veneno Diaboli ^bqucmmultis infignibus donisac virtutibusnbsp;ititnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;vnum næuum,aut maculam in eO deprehenderint,in hanc fogt;

bonorum ipfius. Multos etiant acerbos illufores, qui cos, quibus male volunq nonap*

^iab /¦' oculis, odunco nafo, fparfo ore, 86c. BrCuiter mundus efi regnutn charitatem,86 omnia Dei diefta ôc facftaièCuriisimè conrênif*nbsp;niendat ergo Paulus charitarcm Galatis 86 omnibus pijs(hi enim foli diligunt)nbsp;inuicem feruiant,Q,D. Non opus eft onerare vos cifnbsp;thçnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ö^ritibusMoiaicis, ièd ante omnia perièuerare in fidei dotftrinaquam i

ego vno verbooftendamVobisiummaô^ quomodo omnes leges impleatis,Diligite vOs mutuo per charita^

W nbsp;nbsp;nbsp;^^^^^^tqtribusbenefacerepoteritiSjMundus enim plenus eft homittibus,

Ö6Theólogiï| re*' ^ongifsima. Breuifsima, quod ad verba 86 fententias attinet, fed vfuanbsp;ord^^^ ^ongiobprofundior ÔC fublimior toto mundo. Quod ft inuicemnbsp;^omeditis , videtc ne ab inuicem confumamini* Paulus his verbidnbsp;¦gt; in Ecclefijs non pofte conftarepacem86 concordiam, nequcindötftrïna^

488 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DE NO V A OBEDI ENT IA,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;. jjH

neque in vïta, fiperimpios Dodores, fubuertaturfundamentum, hocew» Chnftum, fed ftibïnde oiüi alias atque alias opiniones SC diflènfiones dÇ cjjêii'nbsp;amp; vita. Semei autcm violata Eccleli'acconcordia, non eft modus ncqucH^'^nbsp;fionum, Authorcs enim fchifmatum inter fe diflentientes^hic illud,aliusnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;pjty

docetadiufticiamneceflarium, Qiiifque foam opinionem ÔC foperftitio*^, bat,alten'usreprehendit* Ibineceflceftoriridilsidia, amp;fadiones.nbsp;alios mordeant deuorent,hoc eft,iudicent ÔC condênent,donee tandeui p Lfj/nbsp;Hoc præterforipturam teftantur etiam exempla omnium temporum. nbsp;ca.euerfa fuitperManichæos, mox focuti font eos Donatiftæ,qui Só i ödnbsp;fentientes diuifi erant in tres fedas,5Cc. Noftro tempore pnmum defect^nbsp;bis iacramcntarij,poft Anabaptiftæ,horumneutri inter fe concordes font. * nbsp;i'emper parit fedas,ÔC alia aliam damnat. Ceflânte vnitate focundum Matnbsp;cos,progreditur numerus vfque in infinitum. Sic lælà amp; ablata vnitate Pnbsp;neque in dodrina neque in moribus poftibile eft manere concordiam, ftd pnbsp;noui vtrinque errores nafeuntur vfque in infinitum. Hoc etiam vidimus inbsp;tu,in quo cum negleda iaceret dodrinafidei, impofsibile fuit manerecon^ fi^nbsp;fpiritus. Eaablata, pofteaperdodrinamoperumnatgfontferèinfinitatfo,nbsp;nachorum.Hi difeordes inter fo metiebantur fonditatem ex grauaminenbsp;difficultateoperum foperftiofbrum, quæipfiexcogitauerunt. Hincalij'^^^ipff'nbsp;haberi altjs fandiores. Item non folum Monachi diuerfæ, fed etiam eiufmtnbsp;fefsionis,interfediflentiebant,vtfigulusfigulo, ita Minorita Minorität

Denique tot erant opiniones in quolibet Monafterio, quot Monadt*.jeii' Tam diu igitur mutuas inter fo aluerunt æmulationes, contentiones, lites,nbsp;tias,morfos SsC deuorationes, donee iuxta hoc didum Pauli iam c5fomerent*^jili'nbsp;Qui vero dodrinam fidei tenent, 0^ iuxta hoc Pauli præceptum fefe mUtt*nbsp;nbsp;nbsp;,

gunt,nonvitupérantalijaliorumvitægenusopera, fed quifque altetius^pt^ vitæ 8lt; officiura,quod facit in foa vocatioe,probat. Nemo pius præfertcotsnbsp;officium Magiftratus,officiofubdiri,quinouitvtrumqueeflèorationcmEf J'nbsp;here diuinum man datum, non difternit inter officium feu opus patris Ä ^(î ti^nbsp;'gogi Sc difcipuli,heri ÔC ferui,SCc, Sed certo pronundat vtrumcp placcrcnbsp;in Hde obedientia Dei. Coram mundo quidem ifta vitae genera SC eoruunbsp;inaequalia font, fed ifta externa inacqualitas nihil impedit vnitatemnbsp;omnes idem de Chrifto fontiunt ÔC credunr,fcilicet, per eum folum nobis nbsp;gere, remifsionem peccatorum ÔC iufticiam. Deinde quod ad externamnbsp;fationem ôC officium attinet,alius non iudicatalium, neque opera eiusnbsp;fua laudat, etiamfi longe ftiperent ea, fed vno ore 6C fpiritu fatêtur fe nbsp;'dêChriftum faluatorem,apud quern nulla eft perfbnarum aut operum acctpnbsp;Hoc impofsibile eft eos facere,quinegleda dodrina de fide SC charitate,nbsp;tiofo opera docent. Monachus non concedit Laici opera, ^uæ facit in fo^ 'nbsp;nc,tambonaSCacceptaefleDeo,quamfoa. Nonna, longe praefeiffouu' j,p('nbsp;nus Sc opera, vitat generi ÔC operibusmatronæ, quæmaritum habet,nbsp;iudicat meritoria effe gratiæ vitx aeternæ,non item opera matrisfàmili^^nbsp;hinc eft,quod fàcri ifti homines,vt aurifames, vehementer contenderunt^^^^P'nbsp;ferunt etiam toti mundo, foum ftatum ÔC opera,longe maiora SCnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;r

corumftatu 5gt;C operibus. Et nifi hanc opinionem fanditatis de huchodieapud quofdam haberent amp; defenderenr,non diu feruarentnbsp;Sc opesfoas. Nulliigitur Monacho,aut alq,quicunque tandem fit,nbsp;fuadebis Opera mariti,vxoris,ferui,ancilla:,ÖCc. in fide ÔC obedientianbsp;liora Sc magis accepta eflèDeo,quam fuperftitiofa SCprodigiofäillaekcn

Süblato enim angulari lapide Ghnfto, non poflîxîit opêtaffj' àliteîf *farc,quamfc3(præfei-tim cum tampræclaiaÔCgrandia operafaciunt)folosDec»nbsp;Vnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;hodi'c Anabaptiftæ fomniant,fejqui egent,e{uriunt,frigent,ô^ vili

F s:bi!c cft luftfciarios Qc feôarum autores pacem habere cum ijs qui eorura opinio ^^^ntiuntur, fed mordent amp; deuorant eos» Contra Paulus docct vitandasnbsp;difcordiarum fiCoftenditquomodo vitaripoftint.Eajinquitjefl:nbsp;j^^^^^^ordiam. Quifque faciatinfuo vitægenere, adquod Deus cum vocauit,nbsp;officium. Nonextollatfe fupra alios,neep opera aliorum reprehendat, amp;fuanbsp;charitatem feruiant. Hæc germana ÔC fimplexnbsp;Tia bonis operibus. Hoe illi qui naufragium circa fidem fcGerunr,amp;f fa-^efidcÓ!^ vita feu operibus bonis concéperunt, nonfaciunt, iednbsp;, ^'^èntientes inter fe de dodrinafideiSCoperum, alq alios mordent ÔC deuo-*no Hnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;codemnant, vt de Galatis hic Paulus ait, Quod fi inuicem

Flo Q. D. Nolite alij alios inu/cem crimari amp; damnare, propter circum-obferuatióem fcrj'arum,atit aliarym cgremoniarum, fèd hoe pofiùs vobis inuicem per charitatem feruiatis ,Alioqui fi perrexeritis vos inui-Pqj ^°dereamp; deuorare,videtene confumamini,ideft,prorfus pereatis etiarticor-Arr, '^^^^^fiuodferè fèmpéraccidere folct,praecipueautemautoribus ielt;fiarum,vCnbsp;noftro tempore nonnullis. Qui ciïim fundamento iaifio in arenamnbsp;feenum,ftipulam, hunc neceflê eft perdi ÔC concremari. lila enininbsp;incendium. Vt interim non dicam eiufinodi morfijs, ÔC de-'Ones ïèqui folere , etiam deuaftationes, non vnius ciuitatis,iedregionumnbsp;^otum, ói^c. Nunc interpretatur, quid fit fei uire proximo per charitatem.

DUjj fiicilè 6C periculofum eft docere, nos fide iuftificarifine operibus, amp;C tarnen fi niyQnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;opera.Hîc nifi fint fideles prudentes miniftri Chrifti ÔC difpeniàtores

fiui redlè fecant verbum veritatis, ftatim fides ÔC opera confundû ''tnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;rque locus SC fidei ÔC operum diligenter doceri ôd vrgcri debet, fic tarnen,

intra fuos limites maneat. Alioqui fi opera fola docentur,vt in Papatu ' fidesamittitur. Si fides fola docetur, ftatim fomniant carnales homines,nbsp;'^on efle neceflaria, 0lt;Sc.

. cap44o.Tomo 3.folio jS/. Sic cogitant homincs,fi bona opera nihil viuamus finelege.Quare,videnduinnbsp;*^^®ns opera nihil prodefle. Sumus enim iàm in loco iuftificationis^S^ con-Hicnulla opera,nullaiufticia, nullicultus valent, fed tantumnbsp;meritum ÔC mortem Chrifti,pro noftris peccatis pafti. Huncnbsp;'ifjj.nbsp;nbsp;nbsp;cum fide apprehêdimus,quôd pro nobis iatisfecerit, Slt;:iua morte peccata

%ii noftram dcuicerif,tunc Deo viuimus in iufticia,no noftra,ied Chri-Iorro praeter hanc fpiritualem vitam, obligat nos fetiam honefte viuamus. Hue adhibenda eft alia iufticia, no Chri-P°fitica,quae neceflaria eft £C non fine peccato prætermittitur, ftd ad iuftt-gt;^11nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nihilo plus facit,quam edere, bibere, dormire, S^c. Cfim igltuï

¦iiiQ^^^''hona opera, licdamnanrurtanquamad iufticiam Chriftianam inutilia, eft vicloria mortis S)C inferni, remifsio peccatorum èC iufticia,nbsp;ioftra bona opera, quidquam ad earn afferre pofsint. Gratia eftÔCÇeinbsp;/I'^*8'3tis tantum thefaurum in ChriftodOnat credentibus. Difciplinamnbsp;p ®anâi Bernardi, BenediÆ Ô6 aliorum quæ olim fuit,läudamtrs Namnbsp;°Pheta humanam iufticiam florem appellat, tahquam rem pulchram ÔCnbsp;ipeciofartt,

45gt;o nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;OE NOVA OBEDIENTIAL

fpcdofain,quae capit oculos óf rationem. Sed fumma impietas eft credef^ difciplinam nos confcqui remifsïonem peccatorum dC iufticiam. Ratio 'nbsp;ftatuitjóf capitur üla operumfpede,fed Spiritus fandus aliteriudicaqquod^jj^i,nbsp;finis omnium operum legis fit,Non vita æterna, quam iam ante habemusnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;iJi*

fed vt fidem hac obedientia teftemur etiam coram hominibus, QC carnem tates noftras quæ fpiritui repugnant mortificemus.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^pcif

Ex Efai. cap, 58» Tom, 3. fol. ^7. Et anteibit faciem tuam iufticia : confcientiam tuam confirmabunt, Habebis confcientiæ teftimonium,nbsp;nem Iteferis. Sic bona opera,vt Petrus ait,certos faciunt de vocatione, èC 1** Jinbsp;confcientia malorum operum interhomines. Neque enim hîc verfanuit innbsp;luftificatione. Gloria Domini colliget te. Ex illo teftimonio confcientia:nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;piî

operibustuiscertusredderis, Deum tibi bene veile,Sf probare tua opera* pys-mater cum fuum officium incurandis liberis facit certo fcit probare Deu iU^ Sic gloria operum haec eft,quod poffiimus bona coicientia dicere, fcio hoe ®L^,nbsp;cere Deo. Alia enim fidei gloria eft,quae dicit fcio me iuftum effe fola gratia;

SI FID.ES OMNIA FACIT, ET SOLA IVSTICIAM SATIS EST, CVR ERGO PRAE-ceptafuntboMoperit'^

ExlibellodelibertateChriftiana. Tom. 1. fol. 4(?8. OciabimurergO^jije operabimur,fide contenuVRefpondeoeNon fie imprj,non fie. V ere quidem*nbsp;ret res ifta,fi penitùs S)C perfede interni ôf fpirituales eflemus quod nonfi^^^nbsp;nouifsimo dierefurredionis mortuoru,donecin carne viuimus, non nifij/nbsp;6f proficimus,quod in futura vita perficietur, propter quod ApoftolusR^^J^jJ*nbsp;pellat primitias S.quod in bac vita habemus accepturi,fcilicet, décimas, ôfnbsp;nem Spiritus in futuro. Adhanc partem pertiner,quod fupra pofitumnbsp;num efle omnium feruum ôf omnib. fubiedum. Qria enim parte libernbsp;ratur,qua autem feruus eft,omnia operatur,quod qua ratione fiat,videarnuS

Qlianquam homo,vt dixi,intus fècundum Spiritum per fidem abundt* ftificetur,habens quidquid habere debet, nifi' quod hanc ipfam fidem Sf opnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i

oportet de die in diem augefeere, vfque in futuram vitam : Tamenmanetin .jiO' Î mortali fuperterram,in qua necefle eft vt corpus fuum proprium regat, [nbsp;minibus conuerfetur. Hîc iam incipiunt opera,hic non eft ociandum,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i

iandum,vt corpus ieiunrjs, vigilijs,laboribus, alijsep difciplinis moderate tur,0f fpirituifubdatur,vt homini inferior! ôf fidei obediat, ôC conformis nbnbsp;rebeller aut ipftim impediat,ficut eft ingenium eius, fi' cohercitus nonnbsp;rior enim homo conformisDeo,0f ad imaginem Dei creatus perfidem,nbsp;iocundatur propter Chriftum,in quo tanta fibicollata funt bona,ynde»» j:jc«nbsp;lu'm negocrj fibi habet, vt cum gaudio Ôf gratis Deo feruiat in libera char/ta^J^nbsp;dum agit : ccce in carne propria offendit voluntatem contrariam,qvtr m^nvo'nbsp;re de quærerequaîfua funr,nititur;Id quod Spiritus fidei ferre non potcitnbsp;let,0f aggreditur hilari ftudio ad opprimendam 5^ cohercendam earn,nbsp;nbsp;nbsp;L

dicit,Rom.7.Condele(ftorlegiDeifecundumintcriorem hominem. Vna j aliam legem in membrismeis,repugnantemlegi mentis meaî,ôf captinantnbsp;nbsp;nbsp;j,], |

legem peccati. Et alibi,Caftigo corpus meum amp; in feruitutem redigo,nc ^ci' prædicans ipfè reprobus efficiar. Et Galat. 5. Qui Chrifti funt,carnem fnanbsp;fixcruntjcum concupifcentifs fuis.

Verum ea opera oportet,non ea fieri opinione, quo per ipfa coram ßcetur quifquam,hanc enim falfam opinionem fides non feret j quac

Dcc,fed folùm ëa opinionc, vt corpus in fenntutem redïgaturj purificetur ^^oncupifcentqs fuis malis, ira vt oculum non nifi verrat ad concupifcentias expuf-S-indas. Cum ënim anima per fidem purgata fit amp; amans Dei faefta, vellet omnia pa-^fctpurgari,præcipuc corpus propriumjVt omnfa fecum amarêt à laudarent Deu.nbsp;^'întvckomoexigenrecorponsfuicaufaocian'nôn pofsit, cogituri^obid, multânbsp;operar.'jVt in feruiturem redigat. Hæc tarnen operaipû nonid lùnt,qûo lufti-c«ur coram Dëo,fed gratuitô eafadatinobfcquiumDeinihflaliudintutÜs,quarnnbsp;iJinum bencplacitumjcui per omnia vellet oblèqui officiofifsimè.

Hacrahonequifcpfeipfumerudirefacilèpotcll, qua menfura aut dtfoëù'one, Qiciinp corpus fu um caftigare debeat, tantum enirh ieiunabit,vigilabit, labora-^fj^uantùm fans elle vident, ad corpons lalciuiam cOncupifcentiâ premendam,nbsp;vetopræfumunt openbüs luftificari, obferuant non mortificatîonem concupi-ntiarum,fed iplà tantum operaiarbi trantes, fi modo quam plurima dé maxima fegt;nbsp;^rintjfefc bçnc habere SCiuftos faclosefie; aliquando Qc cerebrum lædentes, amp; na-extingucntes,autfaltem inutilem reddentes. Qriæ ëft ïngèns Infipiéntia ÔCnbsp;b'iotantia Chriftianæ vïtaî Ôô fidei, veile fine ride per opera l'uftificari amp; làluari,nbsp;^ebnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp; ^^^^f^dinibus ëa monftrenius.

hominis Chriftiani per ridem fuam ex meragratuitaqüe mifericördia ^arnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;iàluati, non alio loco haben' quam opera fuiflêntÂdæ ÔC Hcuæirt

° omnium fîliorum,fi non peccaflent, de quibus Genef 2, fie dicitur : Pogt; quem formauerat inParadyfum vtoperetur ôi. cufiodiretil-^Pera^^^'^^^eratiuftusSCrecfluSjà Deo creatus, fineep peccato, itavt per fuamnbsp;fsjf euftodiam non opus habuiflêt iufiifîcari SC redîus fieri. Sed ne ocio*

^idedit ei Dominus ncgocium,vt Paradyfum Colêret 8ë ièrulrét* tçi^ '^æfiiiflènt opera vere liberrima,nullius gratia facfla, nifibenéplacitidiuini,nbsp;¦^Otinbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;quamiamhabebatplerië,quaéSccongenitafuiflètno-

p^^us. Ira SC crederitis hominis opera, qui per fidem fuam dehuo repofitus ktcç,.^^yfum,8C de nouo recreatus, non eget operibUs vt iüftus fiat, âut fit, fednbsp;corpusfiiuipopereturScferuet, funtei opera eiüfmodi libertatis,nbsp;lüs. \riiitu diuiiii beneplaciti facienda, nifi quod nondum plene recreati fugt;nbsp;^^^^doSCcharitate, quas augeri oportet, non tarnen per opera, fed pernbsp;In*nbsp;hbro paulo pofi, Vltimo SC de ijs dicemus quæ erga proximum fuumnbsp;cnim homo fibi viuit foli in cdfpore ifto mortali ad operaridû in cd, ¦nbsp;'^'hushominib. in terra,imô folùm alijs viuit ôC non fibi* inhocenim cor-^Ielt;^um facit, quo fincerius SC liberius queat altjs feruire, ficut Paulus,nbsp; Nemo fibi viuit,SC nemofibimoritur. Qui enim viuit Domino,vi-^oritur,Domino moritur* Ided non poteft fieri,vt fit ociofus in hac vita,

h*^1*^^*^ proxirnos fiios. Necefiè efi enim vt loquatur, agat SC couerfetur '^Coj^'^'^b.ficutChrifi:usinfim;Iitudincmfadius, liabitu inuentus eft vthomonbsp;cum hominibus,vt Baruch 3. dicit. Nullo tamenhorum opus eft ei adnbsp;I^lutcm. Ideo in omnibus operibus fuis ea debet opinione cfle forma-'^^I^^^^re,vtahisferuiat,Sc profit in omnibus,quecuncpfecerit,nihilnbsp;'Ub I^hcns, nifi necefsitatem ÔC comoditatem proximi. Sic enim Apofto-^snibus laboremus,quo demus necefsitatem habenti,cum potuiflêt digt;nbsp;alamus,fcd Sgt;C inquit necefsitatem habenti. Nam SC in hoc ipfumnbsp;curam habere,Chriftianum eft, quo per eius iâlurem SC commoditatem lagt;nbsp;]^%b^^^^^æ^^r^^I^ruarepofsimus, in fubfidium eorum, qui indigent, vt fi'enbsp;^°I^fium feruiat membro infirme,SÇ fimus filtj Dei, alter pro altero fol*

nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;whoriofu3,inuicem onera portantes,ÔC fie legem Chrifti implentes*

49X nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;D E NO VA OBEDIENT IAnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;J)0(

Ecce hacc eft vere Chn'ftiana vi'ta,hîc verè fides effieax eft per eft,cum gaudio Qi dilelt;ftïöne,pródit in ópiis (cruitutis libernïnæ, qua a tnbsp;amp;fponrefèruit,ipfaabundèfaturafideifuacplehitudine Sgt;C opulcntia. qUI'nbsp;penfes cum Paulus docuiflèt,quàm diuites faefti eflent per fidem Chrilfi,nbsp;nj'a obtinm'flentjdocet eos deinceps dicens:Si qua confolatio Chrifti,nbsp;chan'tatiSjfi qua focietas (piritus/mplete gaudium meum, vt idem lapnbsp;charitatem habentes, vnanimes id ipfum ientientes,nihil per contentiontuj.^^ßjiiinbsp;inanem gloriam,fed in humilitate foperiores inuicem arbitrantes, nonnbsp;firtguliconfideranteSjfedeaquæaliorum, Hicdarevidemus^vitamChru * jjjvnbsp;ab Apoftoloinhancregulameflepofitam j vt Omnia opera noftraàdaliou*nbsp;moditatem ordinentur,cùm perfidem quifep fuam fie abundet, vt omnia alia j?nbsp;totaque vita ei fupèrfluant j quibus ptoximo Ipontânea beneüolèntianbsp;benelàciaf*

Ex Genef.cap.17. Tom.a. fol. 102. Opera non faciunt iuftam pcrfonaiu-fta perfona facit iufta opera, Qc tarnen opera hoc praeftant vt fides in eis exef Sc per ea quafi augefcat ÔC pinguelcat. Dum enim præftat obedientiamnbsp;ham cum fuis domefticis.circumciditur,recordatur fides Dei promittcntisnbsp;pientisnos. Sic Petrus iubetvtcertificemus eletftiöném noftram pernbsp;Sunt enimteftimonium,quod gratia in nobis fit effieax^ 8C quod vocatinbsp;mus. Contra,fides ociola quatnon excrcetur,moritur öf extinguiturcitOjC^nbsp;autemfide,dubium eftanfimusvocäti Sf eletfti. Ojiiautemin afsiduOnbsp;tio prOgreditur, is condudit:Non fum in exercitu contra Chriftum fed pronbsp;nbsp;nbsp;nbsp;;

non nego verbum,non perlequor Ecclefiam ; Igitur fum vocatus ad Rcgnuiu Sc eledus. Quod fi per infirmitateni cado,relurgOidoleo de peccató,amp;f veniaiuP^^nbsp;cor. Sic per ipla Opera pojnitentiæ ÔC charitatts inrelligo, me efle vnum de rapi*^ ,nbsp;incendio Babel,leu ex colluuie mundi* Ad hunc modum etfi obedientia 1nbsp;iuftificatjtamenfidemcertificats^quafiilluftrat,vtpolsitconfpici. HincdicitP :nbsp;calypfis. Qiiiiuftificatur,iuftificeturadhuc. Sicut enim qui exercerituroperibvsjj^nbsp;credulitätisjfubindemagisac magis incredulifiünt, 8C peccatum quafi robur'^^nbsp;exercitio afsiduo accipit : Sic econtra quipietatem exercent,in his fumitincreu^nbsp;fidesj vt certo ftatuant fe ad Ecclefiam pertinere.

Tom.4. Tencnf fol. Matth, cap. td, Reddet vnicuique iuxta opera Sophiftæ intempeftiuè hunclocum deprauant SCtrahunt ad iuftificationeni,feibf nbsp;quod per opera iuftificemur vel damnémur j cùm Chriftus non de iuftificatiouenbsp;quatur,lcd de tribunal! fuo,in quo iudicabit iuftos SC impios. Non enim quomonbsp;iufti fiärriushic docet, led quomodö examinandi fint iufti SC iniufti, num iufti nbsp;iniufti fuerint.

Sed quia Sophiftæ non curant diftimftam SC propriam intelligentiam,in^e)^ fecundum materiamfubielt;ftam,fed inuento vocabulO,opera,clamant : Ecce opr^nbsp;operajdeo digrediämur SCnos, SC träeftetriusopera, verdm propter nofuo'/nbsp;propter ipfos,licet noftri monendi fint, vt locos huiufinodi, ad iuftificationcmnbsp;pcrtinentP^

SEV DE BONIS OPERIBVS. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;493

fîîtinentes, negent ad caufam iuftificationis pertinere, amp; in hoc forti ter ftent amp; ^perièuercnt. Hocftante,digredianturadDifputationerncommunemdcope-^^^us(etiamfihîc non fît locus) amp;fîcdicanti

Primùm, Scriptura duas habet partes, Altéra eft promilfîo, Altera Lex. ^cdiftinóhoeftcerta indubitatactiam aduerfarijs. Deinde certum eft, Pro.nbsp;non exigereea, quæ nos debemus facere, lèdexhibere ea, quæ Deus no.nbsp;^donat. Hac diftindione liante amp; concefîà, fequitur( vt oportet) neceflario,nbsp;omnia dida leu allegata de operibus amp; præmijs pertineant ad Legem, nonnbsp;ptomiflionem. Si pertinent ad legem, necelTario fequitur quod non doce.nbsp;quidDeusnobispromittatfîneLege, led ollendunr quid nos debeamus face.nbsp;Oftendendo autem quid facere nos debeamus , comprehendunttotam vi.nbsp;^qualiselTedebeat. Vita autem totàelTe nonpoteft, nifî ctiam includat cumnbsp;^ibusvoluntatem, rationem amp;omnes vires amp; animæamp;corporis. Exeràpîinbsp;^«la Præceptum de nonoccidendo, denon furando, amp;c. Nonlolùmoperanbsp;^Stdedetiam cor amp; omnia membra, Vt Chrillusexponit Matth. 5. Hîc nihilnbsp;fnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;facere, Sed quid nos oportea t facere, Ideo promilfîo hic

exigit fîc totum hominem ,reôlè dicitur,Rcddi vnicui. cor operafua. Quia necelTariô fubintelligituretiamreddifecundumnbsp;1Jamc Pnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;rationem,àquibus lluunt 8c pendentopera,tan-

compofîrum. Nam line corde lèu rationenon lt;3inyid^^°pus,necbonumnec malum. Quareillifunt vehemeiiter deteftan.nbsp;operibus fîcvrgent, qualî line ratione amp; volunta.nbsp;^rioînbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;voluntas fit potior, prior amp; maior pars operum, amp; ne.

tlttallaci'P ^nturin omnibus diélis, Quæ de operibus loquuntur. Hæc enim ^f-iipofita fnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^^^^^^®^M'ilicct,cùm lt;fîuiduntea,quæ debentelTe

neceff coniunóla, nempe opera amp; rationem. Obtento igitur, quod o-bini includat,imô prærequirat rationem lèu voluntatem (hoccil,to. Tune lèquitur prona conlèquentia, Ante opusoportereperfo:.nbsp;efî'e reàam 8c bonam. C^iia nifi prior fit ratio reôla amp; bona,^nbsp;^^fîopusredlum amp; bonum fieri.

^unc etiam Philofophum j Vtrum reélaratio lola8cfineoperi-P præce4 bonam ? Hiccogiturrelpondere, Ante opera amp;fîneoperi-oportere reôlam eflè rationem. Quia non ex operibus ratio, f^dUtic fiuntopera. Ergofolareélaratione,fineoperibusfitperlbnanbsp;perrationem, fiuntopera. Ita fît, vt non opéra reèla la.nbsp;^^èlam, fed ratio reélafacit opera. Et ratio fine operibus amp; ante o.

5 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;reôiè etiam in mo.

1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;quantô magis in Theologia, vbi requiritur vitra rationem natura.

00 hominena ante opera amp; fine operibus bonum laciat, Ita multô Z^iDUs Chrillianis requiritur ante omnia fides, quæ perfonam facialnbsp;Arknbsp;nbsp;nbsp;Quod ell ratio in moralibus, hoc fides ell in Theologia Sicut in

^fellpriorfruólu. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;

Quæri eftim amp; h'c poteft. An fruótus faciat arborem,vclarbor HÎC refpondebitur ex natura Nilr primum fit arbor habens fuumnbsp;Nonfiuntfrudus. Itain moralibus, Nifi homo fit bonus, habensfuccun^^j^^Pnbsp;idcft,re(^amrationem,non{equunturbonaopera. Itain Theologiä,*^^j^jij-fuccus amp; pinguedo oliuæ, hoc eft,fidesamp;cognitioDei,nonfiuntopCYßjfiVnbsp;Stat ergo veritas, Arborem fine frudu amp;. ante fruólumeftebonam,nbsp;nbsp;nbsp;°

amp; natura. Stat veritas, Moralem hominem efte bonum, fine opcribus,** pera, per folam rationem recta in. Stat veritas, Chriftianum elTeiw''^ nbsp;Charitatisoperibus, amp; antecharitatem, per (olam fidem.

Quid eft ergo, quod vrgent opera, amp; dida deoperibus ? Cùm tcri. Nullum opus cfTepofte, nifi prior fitefficiens leu operans fineopetCj^^j^t'^nbsp;ncceftario prærcquirereperfonara, quæ ipfum faciat ? Cur ergo iraptig^ p nbsp;tra nos, quod fidem fine opcribus dicimus efte, amp; facereperfonamnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;

fcquiopcra, qua;nonfaciantperfonamiuftam,fedfiantaperlbnaiuftii5^ ri cogantur id ita fieri, tarn in natura, quam in Philolophiamoralijfcub^u^pCi*

Quando nuncarguuntSophiftæ, Dcusredditvnicuiquefecundu^Ljii^ Item J Hoc fac, amp; viues, amp; fimilia, Relpondendum eft, Hæc didanbsp;nifi præcepta Dei quae totum hominem totamque vitam exigunt.nbsp;quid nosfacere debeamus, aut quidfecerimus, Sicut 8c S. Auguftinusd'nbsp;libusScripturis nos admoneri,quid facere debeamus, non autemnbsp;poftimus,autquidfecerimus. Vitiofiftimum igitur argumentumnbsp;dit lècundum opera,Ego opera iuftificant vel damnant. Et eft verè .nbsp;pofitionisamp;Diuifionis. Peftimèenimdiuidunt,quæcompofitafunt.nbsp;illud verbum,opera, cftcompofitum,includensfidemfeurationemfid^nbsp;quam fiunt opera, amp;cet,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,

At ipfi diuidunt iftud compofitum,amp;folaoperafeu partemcon^L;/^ ponunt fidei, amp; per opera volunt faluari. Et ipfe textus Euangelij hancd* jiii;nbsp;vitiofam non patirur, quia coniungit opera cu m perfona,amp; facit talenbsp;ex opérante amp; operibus, quod non fitdiuidendum. Non enim dicit,bfnbsp;libetoperijfedficdicit; Reddervnicuiquefecundum opcrafua.nbsp;quit, id eft, qualis fuerit perlona operans, talem accipiet mercedem.nbsp;opera, led operans recipict mercedem. Operans verb eft, qui ante op^nbsp;nbsp;nbsp;,

vel malus eft. Ergo argumentari ab opere ad operantem, eft àpartcaa .[jüI gumentari, Sicut fiargumenteris, Hocanimalhabetduospedes,crgnbsp;quiaduopedesfuntparshominis, non totus homo.

Si ifta fubtiliora funt, quam vt intelligi polfint à vulgo, tunc nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;(yr p

in ifta fimplicitate, Quod Scripturæ de operibus amp; præmijs l^quentc^jjO. gulæ, lècundum quas totavita agenda fit. Inquibusnonquæritur,^}iJlt;,nbsp;des, quid Chriftus, quod eorum officium ? Sed tantùm requiritur,nbsp;mus, amp; fecundum easviuamus,Qu^iapræcipiunt. AtScripturæonbsp;nibus,luntdoôtrinæ, inquibus quæritur,quidfitfides,quidpolfit,nbsp;Summa, Omnino aha res eft, quando dicitur. Sic viuercdebes,aiib ywnbsp;Quiahæcdodrinacomprehendittotum hominem amp; vitam,/nbsp;amp;lcgc.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.

Item, alia res eft, quando dicitur, Vndepetenda fit hæc vita, pertineat? Statimdicitur,Eftobonus,iuftus,amp;c. Hic nondocerisä^^^jp^öfi^nbsp;vnde aut per quid iuftus fias, Sed fimpliciter dicitur, Efto iuftus,nbsp;re. Sed hçc longe diuerlàquçftioelLPcr quid iufti fiamus tnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;f,.'

^^^pjf^fideprimùmiuftificatus, facisopera. Hîcfunrduo diuei'fa,fîdes öpe^ ^tttanien funt vnum in omnibus præceptis, quia omnia præceptavtrumquènbsp;^*îuirijnt. Sic fit fallacia in omnibus argumentis, quæ ab opcrc contra fidem fi-Quiaappræhendunttotum amp;arguunt contrapartem»

Genef. Tom. 3. fol. 93. 94. cap. 18- lamdevotolacobdicendum Manbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;locum amp; exemplum lacob allcgantPapifti^aduerfusnos, qui

*1(1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lacob vouit votum amp;fcruauit : Igiturquivouc.

ïoy^ . ^re. Etadduntlocum Num. 30. Si quisvirorum votum Domi. ®gt;nenbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^^^^^C^nftrixeritiuramento,nonfacietirritum verbum fuum, fed o.

ik)j)^^^^P*'ouiifitimplcbit. Item, Deut. 13. Cùm votum voueris Domi, finbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;uon tardabisreddere, quia requiret illud Dominus Deus tuus a te, amp;

*^cato nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;peccatum. Si nolueris polliceri absque

multa loca 8c exempla adducuntMonachi contra ^^fiiantamp; confirment abominationesfuorum votorum.

^tft^^^'^fcasrefutarepofîîraus,priraùm omnium hæc reguladiligentertcnen. remiflio peccatorumjgratia vel mifericordiaeft primanbsp;Ktratj ^Psangularis. Atqueea eftfimplicitergratuita,amp;nullisoperibusim.nbsp;He* Regulam femper inconfpeduhabeamus, quod neque exoperi.nbsp;P^tanbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lege iuftificamur, fed gratuito præucniente gratia omnia noftra o.

rSicut apud Ifaiam dicitur: Inuentus fum à non quærenhbus. ? Mbif^^^gularis, amp; Deus fitinitium noftræ Salutis, qui manifeftet amp; reucletnbsp;Hoc caput eft, amp; fundamentum,quodin rotanbsp;P^oponitur. Primùm omnium eft ipfum verbum Dei, vtamp;ipfa créa.

^^id efle fine verbum hue fadum præcedens,quod nos mouer, hunc Hoccertumcft. Perfonaprimùmfitacce.nbsp;It^ ^eni^^^'^9uam,gratiaiuftificanteamp;donoSpiritusSanóli, quo agnofcitho.nbsp;verè prima gratia, vbi nos nihil facimus

V^0pç|.. ^^pofito, quod eft certum amp; primum,fèquituralterafententia. Quod aliud fint quàm gratiarumadio amp; glorificatio, qua.nbsp;l*! ^'^fianbsp;nbsp;nbsp;' ^^^æ^^^^^®fyn^5fi^^vota,fiuepaftîones,fiucmorsdeniq;ipfa»

fumerariinter facrifîcium gratiarum aCfionis : QuiaDeo ni. mereriautefficere,vtpcrlonæ noftræ iuftificentur. lamnbsp;^.^ïântùmfuntoperisoperati. Egoenim amp; omnes Mor.achi voue,nbsp;facimus? Qiiia volumusnbsp;amp;faluari. Pugnant igitur cum articulo iuftifi_nbsp;amp; Blafphemiæ peffimæ, amp;funt omnia votanbsp;itnpia amp; facrilega. Quia Monachi funtde numero iUorum, quinbsp;quos damnat Deus, amp;econtràdicitper Efaiam :Inucntus fumnbsp;^^ntibus. Item, TollitevosipfiSacrificia veftraôccomcdite. Nonnbsp;T tnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ij .nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;volo

49^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ö E VOTIS M O \ A 5 TIC IS.

volo veftraiacrificia: Non euro veftravota. Nunqtiid manducaboWf'\^' rum? Qiiamdomummihiædificabitis? Vbipriushabitauiantequ^nbsp;remclumamp;terram ? Sed hoe dixi : Audite vocem meam, Auditenbsp;mini omnis Iuda,Mcum verbum Ht apudnos, vtfim egoinitiumSalu^'nbsp;Qy ia inuentus fu lu à non quærentibus, vt fcias quid Ht gratuita iuftifii^^^* qiij'*'nbsp;milïio pcccatorum , quaperfonaeft accepta, nonpropteraliquodop^^nbsp;cunque illud Ht. Sicut ludæi hodie Ie mirabiliter macérant, vt jjfXnbsp;am DeijVtplacent iram Dei, led nihilproficiunt. Hoe iam fatis certuui

Plurimum igitur differunt votum lacob amp; vota Monaftica. non eft votum iuftificationis, vel remiflionis peccatorum. Imo ninnbsp;pcrloaa per remiflïonem peccatorum efl'et accepta amp; Filius Dei, non ßnbsp;tumiuftus,quinnefaceretquidemvotum. Votumnonfacit arborem/^i^ysinbsp;élus arboris non eft arbor, fed votum eft fruótus Hdei. Sic ergo dam'!nbsp;vniuerfum vota Monaftica, amp; facrificia omnia, ctiam illaquæ fubM^ ûüHnbsp;prælcriptaétant. Nam deijsquoque dicitDeus: Nolofacrificia veltnbsp;re ? Quia vos facitis vs^^ay Troónpay^ vultis me quærere veftris lacrificijs, .tnbsp;hoc non leram ego, vtaliquidfiatad meplacandum : Sed agnofcïtemc*^nbsp;torem amp; datorem. Tuncopusplaccbit,fifietvelingratiarumaôtion^^^jjiJi^nbsp;commodumamp;bonumexemplumproximi. Sedfime voletiscibarécatOnbsp;rum amp;hircorum, autoblationibus veftris, ibî fruftra laborabitis.

Non enim comedam carnes, non accipiam cultus vcftros, quibu^^^ppi^ vt dem vobismeam gratiam. Etenim gratiadelKtelîe gratuita,nbsp;ta,lt;5ic fol omb fonfl fem / fonfîIjcijfct$ ntcljf Gratia. Poftea acceptab^gt;nbsp;veftra, holocaufta amp; oblationes veftras, quia non offers co fine, vtnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;

vt agnofeas me largitoremamp;iuftificatorem omnia gratis tibi dediffe« igiturpro gratitudine amp; glorificationc mei : SicutPaulus inquitRonA-1'nbsp;cognouerunt Gentes,{ed non vt Deum glorificauerunt. Deus manife^^fnbsp;ditilliSjfcd cùm deberentgratiasagereamp;Iaudare,ibialiud egerunt: ÇjiTnbsp;trxytvToisJ^.xÄoyij-ftois^ amp;c. Primùmdonumeft cognofcere Deumjidi^^rjjirl'^nbsp;gratiarumaólio amp;laus. SedftultifaólifuntinconHüjsiuis, amp; fèccruitnbsp;Deos Idwlatricos, quibiis ipfi dent amp; ofïerant, non accipiant abcis.nbsp;lum fingere amp; relinquere verum Dcum. amp; feipfura glorificarc, nonD^'t^pd^^nbsp;nim cogitant. Deus dabit mihivitam æternam, pro meritis, pro cutiiinbsp;prooperibuslupererogationis. HæcefthorribilisBlafphemia.

votum,fedgratiarum adlionis. Itaenlminquit : Si rcuerfusfuero, diceret obligabo me iam ad debi turn, amp; reddam ac fatisfaciam vbinbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;f,

ædificaboibiScholam amp;Ecclefiam ,amp; adeamconftituendarn amp; dabo décimas boum, capararum,pomorum,ladisitem amp; bunbsp;tem. His quidem Deus non indiget. Non enimedit panemnecbi^.^^inFlnbsp;Sicut inquit Pfalm. 50. Nunquid carnes boum manducabo?nbsp;cis? Refpondco lacobeftiamiuftus. Nonigirurvouet vt Deumnbsp;(ed vult hoc facere vt gratias agar,vtglorificetDcum,quideducatamp;teJ^^pO/nbsp;iuxtapromilTionem. Quis décimas illas accipiet ? Non Angeli,n^jpi(^Snbsp;Luna,Sedfacietilludinfigneamp;præclarum opus,ad conleruationemnbsp;fundationem Ecclefiarum amp; Scholarum, vbi viuant amp; alantur Propb^FjffC^j^nbsp;phetarumfilij,quiefuriuntamp;fitiunt,funtnudiamp;milcri. Siçuthodii^'

. , nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DEVOTI'SMONASTICIS.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;497

,j^^'ïgt;paucimiferiaillaafficiuntur,amp;quàm maligne præbeant hi, qui abundant ?yad educandam St. reftituendam iuucntutcm, quæfuccedatinlocumeo-nunc docent. Ideo valde delcdtatus fum vocellluhriflimi Principis amp;nbsp;L ^SaxoniæHenrici : Qui defunólo fratre Georgio fucccliit in impcrio, Si hoenbsp;(^^'lismandauitjVtftipendiahoneftaconftitucrenturScholisamp;Ecclehjsficdi-

m«pî)ennod2 oîfùKH nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'*1^ aun-tncfen geben*

PaucilTuni verb funtfiuePrincipesfiuepriuati, qui laudatiflimam banc vo-J ^^'^^^nbautfequantur. IdcoSchoIæ Si Ecclefiæ in magnopericulofunr, hjQ aliquanto poftdeerunt, qui Scholas ScEcclefiasfoueantacfuftentenr.

¦ DorninumDcum tuum ? Eftdarcdecimas ^de .^^^'Windifcipulis,filijs,vxoribus,pauperculisamp;egcntibus. Ifti funtalen.nbsp;QJiicquid enim (inquit Deus) de,nbsp;^Utnnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Prophetarum, perquosdoétrina propagarur, hoe mihi

Non vt te propter hoc opus iullihcem : Sedprogratiaruma, gl ^^ctificioîaudis quod re iuftificaui Si in temporalibus criam tibi bene,nbsp;MS.quot;? peraraplius benedicamjfiadiuucris, fi. alueris,amp;fouerismilerosfi-^piietarum.

eft,quod toties repetit Scriptura in Mole, Salomone Si Pfalmis s Etpertinetadpræceptum maxime ad Sacerdotes,vt con.nbsp;b'^^nifterium. Si vouerisautpromiferis tutelam Scholarumvidevtred.nbsp;^''euçj^^hriflusinquit : Paupcresfcmpci habetis vobifcum,præ{ertimtempo-P'^üs^^'^^^ngelij. Accidit enim veibo Dci amp; profcftbribus cius, quod alijsnbsp;Pnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;noc^ ^Sroöf.

qui intclligit fuper egenum amp; pauper cm inquitpromifliodiuina. t.\nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;gratiam habes, amp; cs iuftifieatus gratis, id agnofee amp; fis gratus, tunc

l'k^ nbsp;nbsp;quot;^^^^cam,italoeuplctabo amp;cumulabotc,vtabundc tibi latisfaólumfen,

nos in primis hoedebebat, vtftudiadifcentiumamp;docentium j'/bçjj^^Uaremus, quia illæ Eleemofynæ appellantur hoc loco decimç non illis.nbsp;Et Chriftus inquit, Amendico vobis, quicquidfeciftis vni de hisnbsp;minimis, mihi feciftis.

Sacerdotesin LegeMofi partem amp; Hærcditatem cum Ifrael non D.**'fdit3^ihil accipiebantde pofTelfionefratrumfuorura. Ego enim pars amp;nbsp;SedquidhabebatDo.nbsp;Vota,Sacrificia,décimas. Iftainquitnbsp;tamiliam fuftentarc Si alere queatis , ut poftiris va.nbsp;,docere amp; difeere, amp; conferuaremeum verbum. Nihiligi-^^bnechabebant partem inter filios Ifrael,Sacerdotes. Nihilhabc,nbsp;^^lamp;lC^'^^*^*^3*^^^^^^^^^^^5Dei,Ethævocantur diuinaoblatioamp;diuinavo.

^P^ contulifti, ac feias Deo grariffi. oinatummagnificohocamp;fumimotitu-votum Dei, Sedhæc qui credit amp;præftat, IciatfingulareDonuninbsp;Tt iijnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Dei

49S nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DE VOTIS MONASTICIS.

DeicfTc. Munduseniinnoncurat. IdcoqueTurcavenitamp; dimus, amp;illïs quibus debcbamus,præberc dcnegamus. Vultnbsp;fcum cderc, aut nihil eorum rclinqueie quæpoflidemus. An nonnbsp;fica amp; omnibus expetenda gloriaeft, quod Deum ipfum alo amp;cibo,fi^^æ^^jnbsp;Doôloremaurdilcipulumalo. Tumenimdas décimas pro domonbsp;Scholisamp;Scholafticisconferuari non poteft. Sicutlacob vidit inhocionnbsp;lios Sem,habitantes ad montemMorija,quihabuefuntfilios,filias,nepot gt; .nbsp;ptes, amitaSj Materteraspaupcrculas amp; mopes. Cùm enim fuiflet antca\nbsp;perTyrannos, Eber forte eum reftaurauit, poftEber Abraham amp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Lijosi^

eumdefolatum,etiaminftauraruntamp;cxcoluerunt. Italacob iam videt filiasPatriacharumefurirc egerein loco defèrto. Ideo vouet^finbsp;columisàDominOjfedaturum décimas, hoceftScholam Patriarcharunil^^^ji)nbsp;raturum, conferendo ea quæfunt neceffariaadciusfuftentarionem,conl^nbsp;ea quæ funtnccefTariaadeiusfuflentationem.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.

Vota legalia, qualia Nazareorumerant, fueruntextraordinaria ^ flua. Sed illud verùm votumeft, quod fequitur iuftifîcationem,amp;lt;^*'*ji]i^nbsp;votum charitatis, quale hoc Patriarchæ lacob votum erat. Summuin^j^^inbsp;Principale votum eft in primo præcepto, quo pacifeimur cum Deo, 9^^nbsp;nobisefteDeus, amp; nos credere velimusin Deum Pattern. Hoceftpadu^Lv'?'nbsp;Tabula?, figuratum illis,Leuiticis votis amp; Sacrifieijs, amp;eftgrariæ amp;iuft* jitj'nbsp;turn. Sedhæcfunt vota charitatis, amp;funtnaturaliaik perpétua, dequiP'^li-tur. Si non voueris absquepeccato es, fin autem vouifti,rcdde. Nonfui«'!^nbsp;gati,neccogimuradcertum modura,vclpræfcnptum voti. Sedfimini^^Vnbsp;fix non aluntur, tu m votum hoc fit naturale amp; morale præceptum, vt j nbsp;fingulifuoloco conferuationem minifterij. SicutilluftriftimusPrincep^^^-^/nbsp;FridericusDux Saxoniæ Eleótor, confert quotannis ter mille aureos,ad^'nbsp;tionem Academiæ Vuitenbergenfis. Id veriffime eft votum lacob.

Etfienim non dicit conceptis verbis, ft Deo dare aut vouere, cftDei votum, quo tantùm impendit, vtpoflintali Paftores,Magiftri,P^^ vii,nbsp;Artium amp; facultatum. Et tenetur reddere,licet non fit de fado votum^^ c nbsp;votum delure,quiaomnestenemurvi religionisChriftianæ vouerenbsp;lis, etiamfi non vouemus de faólo.

Lyradicit; Quæ neceffiiria fint non caderefub votum, fed eflcvO ijii' libera. Sicut Monachi vouent obedientiam, caftitatem, paupcrtateiu ?nbsp;dem ante votum nonfunt deneceflitate,fedpoft votum fiuntmaximcD^^^^jp^,nbsp;Tale eft votum charitatis, quo promitto alicui egenti decern aureos,nbsp;habet. Ibi tencor ftruare promilTa ,imô alioqui debco ,ciim videonbsp;mum,vtinopiamciusfubleuem : Noncnimdebopati,vtChriftusefii'^nbsp;nudus aut egens.

amp; difeipulis amp;filijs Patriarcharum pracberc neceflariaad vitam. Si inquit, dabo vobis filijs Eber décimas, propter donum Dei,qui me pclKï-hancvifionemamp;portamclioftendit. HineinPfalmis votapalfim^fr^j, Plnbsp;gratiarum adiones, quæ alioqui opera necefraria,amp; Mandatafuntnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;I

que Verbalia tantùm opera funt, ftd ctiam rcrum amp; verorum oificiot nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;I

dicitur : HonoraDeumdetuafubftantia : Quod non de verbis tantui^ jj-iit^^, I oris, autdcgenuflexioneintelligendumcft,ftddereipfa. SicuthonotP gt; Inbsp;non hoc tantùm exigit,vtopcriamus caput, rcuerentcralloquamur , *nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;|

^cri. Sedcosetiamalamusjamp;reipfahonoremus. Et Paulus inqm*^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;I

DE VOTÎS MONASTICIS. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;4^^

Muntduplici honore digni funt. Item, Ad Galat. 6. Communicet autcm b ^'^iCatechifaturverbo, ei quifeCatechifat, in omnibus bonis. Quandoigi_nbsp;¦¦vultDcus le honorari, tumvult ofïerriSacrificiajnonoristantùm,{èdetiamnbsp;isreuerentiam^imöfaólumipfum. Vult nos adiuuareminifterium, amp;con-¦TelinguloSj vtftudiadifccntiumfuftententur amp;propageturdoôtrina. Ibi turnnbsp;^yâudatur amp; glorificatur Deus, ibifacvotumScdic : Promittomevelleali.nbsp;WconferreadiuuandasEcçlefias. Illudeft votum S. lacobi.

Duplexigitur votum eft figuratum votis legalibus, Vnum eft fîdei erga De-nobifcum pacifcitur quod velit nobis eftcinDcum,ficutfupràdevoto r'rai piæccpti diximus. Alterum eft votum charitatis, ex præccpto amp; verbo, li«nbsp;(nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, quando ego nelcio egere, aut non egetmeoauxilioproximus.

neceflarium quando opus habet meoauxilio, amp;alijidferrereculànt,ra_ '^5'^oninterpolui nomen Domini, tarnen eftdandum,quiaChriftuspræcipit;

^clef nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;officia amp; vota'non tantùmnegligit, led etîam tapit, amp;fpoliac

dec^misabalijscollatis,id^üc agitvtfttenuè efuriamusamp;C-^¦nias nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;cxemplumdiligenterinculcandumeft,quodlacobfouetde-

aut locupletetur,{èddat pauperibus m.iniftris, art^ ^*^^pctffintminimi fratres, aut difcipuli Chrifti in terris. Omnes enimnbsp;fiint amp;habentfualucra. Hæcfolaproteffioindigctdonaiînbsp;Viuendum eft nobis de altari,vtinquit Paulus : Qui igirurnbsp;jedifcf ^^^^svcrbiDci, confertaliquid Qu^iodit dodrinam cum docentibusnbsp;rapit amp; fpoliat.

lt;^tdinauit Deus,vtviuamusexvotis,Sacrificijsamp;EIeemofy_ .f^^ur nobis lure diuino. Et pij cùrn vident inopiamamp;egeftatcm mi-cclefiæ amp;Scholæ, vouent amp; tenentur dare décimas, ficut lacob dédit,nbsp;°^^udinem amp; dignitatem huius bfficij præclarè intellexit.

5* nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;OpîiiotneipfosquidemPatresqUtE

garnis,per habitum fordidum amp;fimilia, quod fanaticus illeMo-I dicebat, hoc eft, emendationem viciorum craßiorum. Eth-Phtn nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;appellarunt,quæ eft vtilis amp; ncceflaria i n hac vita, præ-

*^P^^ habet inftitutionc amp; dodrina, ne fiant prorfus bar-% Sça^^h^^d omnia officia communis vitæincpti.

-r nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;°^®B^cè-^dliuaamp; fpeculatiuavita multô aliterdefinicnda eft,eae^

il nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tempore,taliseft, S5a einem Die 3(M^en vhfr^cÇcn- Nonfunc

nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;. ^^ænesôtconfolationcs,qualesMonachorumerant. Sedqui vult

y y^l^^^teDeum, eum oportebit verfari in his exercitijs,de qui bus antea I hpai. ^ficetinpetendo,quærendo,pulfàndo,retinendô verbum amp; promiLnbsp;fittellcdfus, cum omnibusviribus, amp; viuithomo fbloverbo Dei.nbsp;eftDeut. s. Adflixittcpenuria,amp; dédittibicibumManna,quodnbsp;P^^^^stui, vtoftenderettibi ,quodnoninfolopaneviuithomo,nbsp;* V erbo, quod egreditur de ore Domini.

Aliæ Spcculationes Monachorum funt imaginationesfiigi^^ periculofe, quia procédant ex proprio arbitrio amp; ratione,finc verbo P poflt'nbsp;tïq, Ideofugicndæfunt. Et qui volet pie amp; fliciter de Deo fpccLi^nbsp;ciatid fine verbo, fedappræhendat filium incarnatum, incipiat ànbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ii

is, quibus inuolutus eft donee veniat ad afeenfum in clum. Ita manebit in verbo amp; promiflionc data. Noui quofdam qui gloriaban Xnbsp;fpeculationibus, quarum fuauitate ita capti eflent, vtviderentur fibi lt;1^nbsp;do rapti amp; fublari in çlura. Talcs ego non amo, nec vnquamnbsp;Quia funt fine verbo, amp; qui eas Icdantur, funt homines ignari Legisnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,

Veraautem fpeculatioquæ facitIlraelitam,eftmortiftcatio um, quæ funt fenfuuni amp; rationis noftræ, amp; hærerein fola fide amp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;(ii'

miflionis. Inagoncmortis verus vfusharum fpeculationum confpif^Ljjii,^ nim nihil confilij nec auxilij fentimus. Neceffaria ergo eft ipecuUn®?nbsp;præhenfiopuriamp;foliusverbi,abftra(ftaàfènfibus,iuxtalententiâiii-nemraeumlcruauerit, mortem non videbit in æternum.

Adiiuam vitam conftituitamp;ordinatlexDei, non traditiones fed ea quæ funt vocationis noftræ in externa vita. Confiderent finguln®nbsp;nerevitæ verientur,amp;incofcruiantfuævocationi, amp; diligenter exercejnbsp;mandatain Decalogo. Poftea in tentationibus fies Ifraelita,retinenoOnbsp;cendo fidem inpromiffioncm. Sicut in Decalogo fuiftilacob,nbsp;promiftîonibus,quævrgcbunttcadinuocationem. Cuius rei infign^^^ f'jnbsp;eftCananitisMatth, Quæpulcherrimccxcrcetur.invitafpeculatii^jiflj*;!nbsp;inftatjVtnullaatrocitateverborum patiaturleimpelli. Tam diupul^t nbsp;lit fores donee Chriftuscogaturcedcre, amp;cuminfigniprxdicationefi^e*nbsp;uerantiæeamexaudirc.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,

Ad hunc modum rcótc docetur de dodrina amp; fpeculatiua vita '' tur iuxta Decalogum amp; promifliones, quod Monachi non intellexerui^' jjj Pnbsp;logusenim mordlrat vnicuique operavocationisfuæ. Tentationes jiidFnbsp;docent intelligereDecalogum ,fed Deum appræhenderefidc, noniad^jujji*''nbsp;dtpromiffiones. Sicut PharifæusLucæ iS. Et apud Efaiam. pd*nbsp;mus amp; nonalpexifti nos ? amp;c. Quia hæc gloriatio damnatanbsp;promifsiones poflum eorum, quæ aut feci autpaflusfum in perlecutioniynbsp;nifte. Sed non ad exemplum Monachorum, qui fingunt merituranbsp;inoperibus. AtquehæcexPatribusrcpetendaputaui, nevideamurc^ 1;nbsp;ra amp; Gregorius, non videntur intellcxiflè, quid fitadiua aut contempl^^^ii'nbsp;vtrumqueenimcollocantinMonafticisCeremonijsamp;traditionibus. .jii'nbsp;manct in Decalogo : Contemplatioinpromifsione. lacobfitconcuL^nbsp;gc, amp; promißionibus Ilracl.

Genef. cap. 2.9. Tom. 5. fol. 9S. Hocadconfolationemnoi(^)^[.iii, tinet,quandoproponunturexemploSan(ftifsimorum Patriarcharunj^.^jiibJ'nbsp;in fublimibus Heroicis virtutibus, fedetiam leuifsimis amp; vililsimis a

hfOfa. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tT ACTIVA.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;jO,

contemptis vitæ Oeconomicæ opufculis, nc defperemus autco-vicæofficijsoccupamurj àDeoobieôlos amp;fprerosejTe, ¦'nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lïïundus hanc lanóti_

fcdquando ctiaindeSandiflimishominibus vulgariaiftaofS» ^udit, oiiinem opcram ludi putat amp; bonas boras male colloca-Legendarum» Quia non eft dignusvt vidcat gloriam Dei,nbsp;Tollaturimpius ne videatgloriam Dei. Soli credentes vident amp; in-0 ntoperaDei,ideoinnoftris,imôDeioculisfunthæcpræciofa.

eft quod Cogites aut miieris, quare deleólctur Spiritus Sanâusde. SedaudiDiuum Paulum

Qi^æeunque feripta funt^ad noftram doftrinam icriptafunt, vtper 5tUj ^'^^amp;conlolationemScripturarumlpem habeamus. Sibrmitercredere-^^°bcet infirmiterSanótum ipfum amp; Deura condito-'*¦ K^^^^erum efle auto rem huius libri 5c rerum tam vilium,vtvidenturcar-^^'ïih'^^'^b^remusmaximamconfolationem. Sicutait Paulus. Imöcorno-amp; fuperbire,quod Deusdignaturrecordari óc memi-Et non folùmHeroi-j^^^^^^i^æipf^^^®'^csoperum voluitcelebrari,amp; tanquamgemmis amp;nbsp;proponi toti orbi terrarum vulgandas, legen»nbsp;Credentib. ergoomniacooperanturinbonum,imóinglo-J'*gt;S(lçi^ani vdiftima,fordidiflïma,conremptiflïmaerant. Quia vident Den mnbsp;pfallat,nonfolùmmagnificasamp;eximiasSandorumvir.nbsp;'^'^r*bi/r^-^'^minimaopulcula,quiafuntoperaDei. IdeodelcdaturDeusiiinbsp;fint fine minima, nobis in maximam confolationem,nbsp;: Beneplacitum eft Domino,fupertimenteseum. IteminPf.

babetquod agatDevis, quam vt Lachrymas nnumeret ? Annortoccijpatuscft,inadminiftrationemundi,nbsp;Angelorum , laudantiuin amp; benedicentium fine fine?nbsp;Avtjj^^icimirabilius? Et tarnen verum eft. Hæc quoque cura incurabitnbsp;(j^/^'liiir'^'^^^Lachrymasamp;fugasDauidis. Sicalius Pfalmuscanit : Quoni-eorum recordatus eft : Non cftoblirusclamorispau-liq '^fiQ^'^P^^tiofamorsamp;Sanólorumin confpeótu Domini. ImöMofesaicnbsp;î^cvngulamquidemvnamrclinquemus. Nonmodôviri,mu- ''ti?5^^^^^^^^^ib)untex Aegyptô : Sed quicquidhabemus,etiam mi- ^'Onrelinquemus. Nonfoliimigiturpretiolafunt inconfpeâiinbsp;ope^'atur, fanguis Itemnbsp;t^'Q^j.jl|'^3uifiimacertamina,lèdetiam vngulæipfæviliflimæ, pretiofæfunt.

^l^^udi,^frntacfitßnoc^6e|Ter/ Veftriautem amp; capillicapitis om-folt nidjt ettt .^ar vcrficrni. Quid quæfo vilius amp; negle-Corpore humano quàm pilus, capiilus, vnguis ? Et tarnen, hi quo-qui in clis cft,curæ funt.

pî^is ^^odumtraólandafiinthæccxemplaviliumamp;cfordidotumoperuns inft^ '^oceant 5c confolenturnos. Nonenim negamuselfeabicôfa amp; vi-^^'^cutum tantùm ,in quo fiunt alpiciamus,fedDeum iplum auto-Lij?Me^^^^^uieft. Slue enim Cordes, fine gemmas Sanôlorum, amp; operum co-autori pariter vilium amp; honeftorum operum,funtnbsp;hoif P^cus eftcooperator. MagnaigiturSv infinitahæcconCola-^^^credunt.

Etideoiftadefci'ibunrur,vtvideamus quàmtenerè nos dihg^^ ftatur Deus,quantam amp; quàm anxiam curam noftri gerat.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'L.

wtcb / öaó cr forg ^at / ïcb vertier ein J^ar. Quod (i capillos numerat to magis ergo corpus, Animam jftnguinemjamp;omnespaffiones. Scunbsp;nbsp;nbsp;pjrj,

lublimia funt, propterea noncredimus, amp; quövilioraamp;{ordidio!'a . ^^) eóctiam minuscredimus. Sordes ipfæ amp;vilitasoperum,impediun^nbsp;ftratn. Alioqui iniramenfumamplificaremus mifericordiamDeb**nbsp; tilïimis Sc leuiflimis operibus, Sc fides noftra maximè corroboraretut- .jjjnbsp;nim cura amp; iolicitudo Deo eft de nobis, vt non queat obliuiici vniusnbsp;uslachrymulæ,autperturbatiunculæ,vtfic dicam. EthocvultSpni^.nbsp;quando fie infirmiter incedit, in delcribcndis fuis Sandis,quodnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;-jiPj

me, minima opera Sandorum placent Deo. iß ein Äoßitclj ïnnö ßen ^Jîenfeben I ^6 iß nieste fo gering an i^m/ ee gefeit ©ott/Sanguineninbsp;mori, ludare, certarc, amp;ludari aduerfus Diabolum reuera eft magn^nbsp;menterplacetDeo. Sed ficftatuas,quando es fidelis tum placent Deo (jü*nbsp;fica, carnalia animalia officia, fiuc edas, fiue bibas, fiue vigiles, fine do*^nbsp;mere corporaliaamp; animalia funt. Tanta res eft fides.

Primiim omnium igiturvide,vt fiasChriftianusamp;perfonagt^ta'^^^^rfi' per verbum, per Baptifmum amp; ^acramenta. Si perlona credit amp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;qiU

non perfequitur iilud, fed agit gratias pro eo, tum nihil aliud facias, Salomodicit : Vadeergoamp;comedeinlæriciapanemtuum, amp;bibecunnbsp;vinumtuum : Quia Deo placent opera tua. Omni tempore fint q/lnbsp;Candida, amp; oleum décapité tuo non deficiat. Perfruere vita cum V^o^ Tti'nbsp;diligis cundis diebusvitævanitatistuæ,quidatifunt fubSoleomnite'^M/nbsp;nitatis tuæ. Hæc eft enim pars in vita, amp;in labore tuo, quolaboi^^nbsp;Quid requires amplius ? Quidpofretdiciiucundius,fuauiusamp;clarn^

a/ï Verum eft quidem placereDeo, etiam in impijs fedulitatemnbsp;în officio. Sedpbftat increduliras, vanagloria, ne poffintoperaluâ*'nbsp;gloriam Dei. Vicium amp; peccatum eftin perfona, quæ Deo nonnbsp;turigitur etiam impiorum bona opera in hac quidem virapræmialua,i^^^(ii^nbsp;merantur,Roncolligunturin vtre,iuxtaPfalm. SententiamSand^.p^^^nbsp;tem Lachrymæ, tugæ tenrationes, opera minima, maxima numerantiJnbsp;num laudanda amp; celebranda.

* nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Il *

Dulciffima igitur hæc confolatio eft, quam monftratPaulusR^^ Quando dicit,nihil fruftra Scriptum eftein ScripturaSanda.nbsp;hecinfima Sc leuiffima ideo proponi,vt fignificetur beneplacitum diuio^nbsp;dis fuis, lempercnimmanet enim remiffiopeccatorum, Stacceptatio?^^.^nbsp;be amp; vmbraculo alarum, amp; protedione Dei viuunt, quamdiu funt innbsp;que hæc nobis quoqueappheemus. SienimfumusChriftianiamp;vcfiPjl^ptiinbsp;noselfefimiles fummisillisfandis/inoninfummogradumaximarunPnbsp;tarnen his infimis amp;fordidis adionibushuius vitæamp; quodad curam Pnbsp;onemDei attinet,nonminùsnosdiligiatqueillos. Cuius tenerrim^nbsp;nffimædiledioniscertum pignushabemusFiliumDei, propterquemnbsp;Pater,amp;confedere nos fecit in cleftibus,ficut inquit Paulus. Sci3rtmJ|^(jplt;^nbsp;nospertinere,quodinPfalm. ^6. Dulciffimedicitur ; A Doroinog pöfnbsp;minis dirigentur, amp; viam eius volet, çùm ceciderit non collidetur : Û2. .jlw

ÜSU . nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ACTIVA.

Tantum credamusamp;aflentiamur huicpromi/Tioni. ne forte cadant, ne qua im.nbsp;évident maculam aut pituitamgenisad{perfam,abfter-Id quodhoftisamp;alienus non facit. Sipluma capillisinhæ_nbsp;®nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Tanta etiam cura,tantus amor amp; vera paternitas Dei eft

*47* SpiritusSandus non femperinj-*^^ine^ QPædam finit eos facere fuo arbitrio amp; voluntate. Elias knbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;idem poft nuncia,

f^cit £ nbsp;nbsp;nbsp;J fibi metuit amp; fecedit in defertum, vitæ luæ hoc modo confulens :

non enim iubetur diuinitus vt lecederet. Ratio didabac lateretin delèrto : IgiturquiprælèntilfimoanimoeratcùmPro.nbsp;periculo trepidabat, amp; nufquam credebat fétu turn fo-^dnoftram confolationemfuntferipta, quideSandisnonaliudnbsp;^^3 ac fi fuiflent trunci amp; caudices fine lènfii.

dicunt Aiftor. 14. Sumushomlnes I^®-®'^^^^*-^^diccreadIdolatras,quiaSanóli non lern-Idabentfuas appetitiones amp; aftlidiones fi-Jh'Snt «nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;igiturcommunibusftudijsetiamoccupantur^feminantjarant,

c ' itii nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;facienda, fufficit ratio amp; induftria, ôc quanquam fi-

faciunt, tarnenhæcinpijsDeo gratafunt, propterfidemin '^^ïidigiturMonftrosèfaciunt,nifiimpellenteSpiritu Sanófo fin-VfftNiisiuflî,alioqui manent amp; viuunt in communibus affedibusnbsp;f* Q^occupantur lingularibus operibus, ficutPontificisSan(fti,quiinnbsp;mutatione loei,quodloliviuuntamp;feà reliquamultitudinenbsp;^^^lt;^itarem ponunt, amp; interim negligunt timoremDei,amp;dilc(ftio-culicem, Sc glutientes Camelum. phDSJXmff« ©fug«nbsp;Mf Nj^,^(u£fcr.

Pid f Abraham , qui cïim omnibus MonachisSanâioreffet, qui ''itnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;3 tarnen cùm ad ignotos Geraritas acceditj, tre-

lo ^^^^'''^jldfpicans ,poftquam tanta Sodomitarum fuit malitia, in eo Ûnbsp;nbsp;nbsp;vp'3 ''''dum effe timorem Dei. SicSem amp; proaui eius patres families ha-

.'''s^docueruntEcclefiam. Sicnosquoqjineo mancamus, quod Si enim Deus aliquid fingulare per te volet fieri, vocabitte amp;nbsp;'^^^'^det, quas fequaris hoc fi non fit, gaudeat tarnen vnufquisque fenbsp;^''^nediuinajCÙmifta vulgariahuius vitæ officia fuftinct, amp; exequitur.

Canones fuos amp; Décréta Patrum ,quæ tarnen non habent ^iuinam, ea adorant amp; negligunt interim charitatem, fpem amp; fidem,nbsp;Iqç hojj^p''fequuntur verbum, fidei hoftes funt. Hos fugito amp; imitate Sanâo-5 qui non abhorrucrunt àcommuni focietate, ncc confu.nbsp;dîjijHj uo,fedcommunibushuiusvitæpafrionib.fubieôH,habueruntvxo_nbsp;quamfuainduftria, Sclabore alucrunt,ficutcommunitcrfolentnbsp;^sramilias etiam inter Gentes.

504 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DE ORATIONE.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,

Scdcommuniafuntinquies? Atcommendata per Scripturam quæteftatur hominem ad Oeconomica amp; politica officia creatum.nbsp;munia ifta funt Dei ordinatio : Quam autem requiris tu magnificent^^nbsp;rocndationem ? Aut quod clarius tcftimonium ? Ancilla igirurcUnbsp;vaccas,lèruus cumpaftinatagrum,modo fidelisfit, hoccft,vtftatuatpl^^^j,}clgt;Jnbsp;tale vitæ genus, amp; à Deo inftitutum efle, Deo magisleruitquàmomn^^nbsp;amp; Monachæ,qui defuo vitæ généré certi elfe non poflunt. Oppoo^Tnbsp;hiftorias,traditionibus amp; canonibus hominum : Certùm enimnbsp;teftimoniumhiceft,quidefcribitfuosSanôitos, quod in fide,verbonbsp;ne vixerunt,perreliquâomniafimilesalijshominibus,SicutPaulusadg^nbsp;cit,nos fumus homines ficut vos, hoc eft, fimiliter affedi, dolemuscùm^nbsp;eft, eaudemus cùm res cedu nt ex fèntentia.

Sæpe hæc amp;libcnter inculcojamp;lcio non fieri abfqucfru(ftu,tam2i,ji. cethicerror omnium animisinledit, quodtantùmadmiremurrara,alic^ u|i(inbsp;ftrola. Quin maneamus difeipuli Spiritus Sanóli amp; Scripturæ,nbsp;vitam 8c isiâa.^ quosScriptura commendat amp; proponit,non curantes,jj,nbsp;ham lècundum fuam fingularem vocationem fuitbellator, amp; occiditqd^.^'nbsp;ges, id fecit fingulariter iuffiis,. cù m taie aliquid Deus abs te volet fieri,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;jjf

iubebit, non quidemde clo per Angelos, fed per ordinariam poteftateat- ? non fit,quiefceàfingularibus,amp;proponetibi AbrahamumPatremfamm^nbsp;vocatione,etfi,vtPapiftædieunt, funtlaicalia opera, tarnen propterfidem* înbsp;bum verèfunt Spiritualia. Sic gloriari Monachus de cucullo, 8c Monafted .nbsp;non poteft, fiueCanonesPatrum,fiueDecreta Pontificumprofehabeat.nbsp;nones enim cum fuis concilijs amp; Décréta,fi quidhabentboni,confentma'nbsp;Scriptura Sanéla. Si non conlèntiunt nihil ea curamus,ledetiam vtfufpfnbsp;ritô fugimus amp;abijcimus. Nos autem cum teftimonio Scripturæ prædia? )|^nbsp;ciuilia opera. Voluit enim Deus nos ferre communes afflidiones,amp;taia 1nbsp;manæ vitæ, amp;iubet nein ijs delperemus, led confidamuscum nobisnbsp;adfuturum, qui inftrixit nos rationenaturali,qua rega-mus ifta ciuilia,ne tentemus Deum, fubijei-

tionem cife nudam appellationem nominis Dei. Hancfifpcdestotiisn^^^ plenuseritinuocantibus Domini nomen. NonIudæus,nonTurca,non^f,.[,nbsp;chusinuenitur, qui non multùm amp;feriô inuocet, præfertim conftitutiismp .jjnbsp;r*nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;1___ r* . ____ii._ ' . nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;__.

eft. Idvtintelligipolfit,definitioveraquærendaeft. nauvp,-Sophiftarum Scholis. Paulum fide dignum teftem adhibeto, qui Prophetælèntentiam, amp; citât, amp;egregie explicar, Roman, lo.

differentia ludæi amp; Græci. Idemenim Dominus omnium, diues inoinne^^|]^,, cantesipfum. Omnis enim,qui inuocaueritnomen Domini,faluabKnn . j,nbsp;modo autem inuocabunt, in quern non crediderunt Quomodo autem

ütc nbsp;nbsp;^^diuerunt^Qiiomodo autem audient fi non fit prædîcator,^ Quomodó

^elij nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nifî fucnnt miCsi, fient feriptum cft, Quàm fpeciofipedes Euan

HijI nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;pacem,Euangel{zantiumbona,amp;c» Hæc eft pulchem'ma amp;erudttiïsp

Ecrarurn rerum cogitabi't inuocationem efiè opus fecundt ^^^^'^^bcùrnhuicopen'fecundiprçceptitn'buaturfalus, amp;nonponùsnbsp;fti'morem exi'git,vel intégro Decalogo. Sed Pau^nbsp;tcn(|- ^mcrefpondet, inuocationem pendere ex fide, fidem autem ex verbo,acnbsp;fhancdefinitibneminuocatiónis.

Domini eft, cum audis primûm Euangelium de filio Dei, ac ^opofitnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;promiisionem, 8é poftea fiducia promifsionis inEuangelio

' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;hunemodum, quiinuocat, is vêrèinuocat certofaluatur.

^^§turinuocatio eft nuda appellatio Nominis Domini, quam etiäm Turgt; longe maximas,vt humili corde audiasnbsp;primo baptifmum, deinde etiam ßcrofnadtam cnam non neglßnbsp;^^lonbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Euangelij promiisionemadiunclam, non poflunt fine

contemnijèc vt clarius quod fentio dicam, fides omnino enim nititur verbo, verbum autem remifsionis pec^nbsp;lnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;myftcria,Baptiftnum amp;Coenam.Baptifmus ha^

Qlii crediderit Sgt;C baptifatus fuerit,faluus erit. Cna hanc habet hrlÇcnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;CorpusChriftipronObistraditum, ÔCfanguiseiusinremifsox

Vf ^lo nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;noftrorum effuftrs fit. Cum hac promifsiôe iplg res dé quibus pro»

(i^^^ito^^^nöpe corpus amp; fanguis Chrifti, cum pane SC vino nobis exhibêtur, ^Pp^'omiftione corda pofsint, federateigituragût,qui docent tannbsp;vinumin cozna exhiberi.Hoc primum eftquod inuocatio rcquin't,vtnbsp;Pöfrnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ftcramêto vtaris.Quomodo igitur inuocare Deum pofluntTur»

non habent,ô^ facramêta ridentf'Quómodö inuocare Deu nfinbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;etiâperftquuntur verbû,Ô^ verûiacramêtitOrum vfum danantt*

^-Iv nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;audire verbum amp; vti ftcramentis,fide audire verbû oportet,5C

debent accipi. Eft aût fides certa fiducia, qua ftatuimus Deum pet .Placatum,ÔÔ condonare gratis peccata,5C adoptare nos in filios ÔC heredesnbsp;Îjq^danefidem cumPapiftæ prorftis nefeiant ( crederé eîiim èisaliud nihitnbsp;noticiam hiftoriæ) quomodo inuocare nomertnbsp;'^tj ^tcjnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ertium eft vt animus cofifus mifericordiaDei,fe aperiat,amp; viua

''h nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;expetat liberationê.He inuocationis verç, vt fie dicam,con

^°^filt;i^tatç,oftendunt nullum cultum vera inuocatione efle rariorcm Ecclefia inueniri. Dei nomen quidem appéllatur ab omni»nbsp;faCramentis carent.ÂIq,vtPapifte,verbum oderunt ÔCnbsp; Ecramentis autem fine fide vtuntur, ac fi ex opéré operato profintnbsp;ncutros nomen Domini inuocare, féd potiusinya»nbsp;% '^^5tio afificere contumelia. Sicut in Pfalmo de periecutoribus ludæis di»nbsp;%'nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;vertatur in pecCatum. Sicutenim qui vere inuocantnOmen Do

orationis frudum sternum» Itaqui fine fide itiuocanf^ î ^^^^^^j^exitium fuum propérant.

ïNvocansdvs et de discrimine VERAE FT FALSAE ORATIONIS*nbsp;'lquot;Ienef.fot7S7.IocECapu« Obferuandaeft ÈmphafiSj quôddicitPrôgt;nbsp;V U phetâlôel

5Olt;S nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;D E O R A T I ON E.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;

pheta loei. Ad te clamo Deus.Difcernit enim hoc modo firam QC fai popi-^ nem ab Ethnicorum orationibus. Si verbalpe(fles,etiam Tiircæ, etiamnbsp;in himc modum orant, vt dicant. At te Deus clamo. Acintelh'guntnbsp;num illud numen, à quo vm'uerlàfunt condita. Sed hocnondum eft,nbsp;noflcjfi non's eum eflè conditorem omnium rerum.Sicutenimhomincni^®nbsp;nouifti, fiveftem aut os noris, Haecenim lumenta quoque obfèruant,nbsp;Mentem fi noris,tune verè eum nouifti. Adhunc modum, quinbsp;norunt,quàm quodconditorfitcli ÔC terrae,verèDeumnefciunt,necpoiy,nbsp;inuocare Deum. QiiiaenimanimumDei, qualisfit,ignorant, coguntur^nbsp;cùm orant,nec poflùnt ftatuere certi aliquid de auditione«nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, jifO

Prophetæautem alia inuocatio eft. Deumenimqueminuocat,vct'^^ folùm ex hoc eius opéré, quod oculis fubiecium eft, quôd eft conditor 6^nbsp;tor totius creaturæ, fed ex alijs propioribus, ÔC animum eius clarius oftenu^nbsp;Nouit enim hiïc populum peculiariter vocatum, vteflèt populus Dei,nbsp;turn ex Aegypto,nouit expulfis gentibus donatuni poflèfsione terre Canaa^pcClt;nbsp;natum verbo Sgt;C cultu Dei. Hgc omnia certa funt figna diligi huncpopiil*a^\^nbsp;Igitur orans ftatuit,fè non fruftra orare.Scit enim quod oret benignuninbsp;Pattern. Hgc opera jwopius quafi oftenduntDeum, amp; certa beneuolenti^^ff*nbsp;ta commonftranthuic populo peculiariter exhibita,Sed ne hecquidemp^*'^^nbsp;noticia eft. Arguunt enim curam Dei fed earn temporale amp; huius tantùmnbsp;nbsp;nbsp;

autemDei noticia hgc eft,quod notant Prophetp,Deum cli promififle lieris,quod contereret caput fcrpentis,quodmalcdi01ionem, in qua totög ,nbsp;manum propter peccatum eft,auerteret, Së adduceret fuper nos benedi^ö^,^jv(f'nbsp;ad Abrahamû dicit Deusdn Seminetuo benedicentur omnes Gentes.Ha^^*nbsp;nota eft,quam qui norunt, Deum verè norunt, hoc eft,animum Ô6nbsp;norunt, quod non oderit genushumanum propter peccatum, ftd id aiu^^nbsp;liberaturus fit per Filium fuum à morte gterna,à peccato amp; Satang Tyrann*^nbsp;noticiam pofteafequitur certa fides.Quomodo enim dubitare de deiben^^ (jii^nbsp;animus ampliûs poteft f An ^ui filium promittit ôô donat,fruftra à fenbsp;longé inferiora ÔC huius tantùm vitæ funt f Haec vera Dei noticia omnibus nbsp;bus inEcclcfiafuit,amp;fbla eft fons verè inuocationis. Qiiia autem exfolo'^^j^fS'^nbsp;citur,certùm eft non T ureas,non ludæos, non vUas Gentes, non denilt;^nbsp;iplà Ecclefia orare.^Qiianquam enim verba recitant,tarnen quem inuocentjnbsp;runt, coguntur igitur dubitare de euentu feu exauditione.

Sednon tantum hgc Dei noticia accédit fidem, Ecclefia habuit oinnib^ ribus certam exauditionis promiisionê.Nam in lege erat certum verbuinjl^^plt;'^^nbsp;tes in temploDeus exaudire vellet.Quia enim eum locûfuo cultuideleg^*^^.^^ffnbsp;ac fe ibi habitaturum promiferat,ac auditurum fupplicâtium preces, pijnbsp;promiÉione,de dei voluntate nihil potetantdubitare.Innouo Teftameut^.jjlii-^nbsp;non eft alligataad certum locum,ficut in veteri. Nam vt Chriftus inquifj^^^jj^t^'^nbsp;nec illo monte adoratur Deus, fed veriadoratores,adorant eum innbsp;non funt alligati ad certum locum, ftd mens intuetur Chriftum, fic^io^^'^nbsp;cxauditutjfecundum Chrifti di(ftum;Quicquid rogaueritis patr cm tnnbsp;hoc vobis dabit, petite ôôaccipietis, Talempromifsionemnonnbsp;ïudæi,non Papiftæ. Igitur oratio eorum prorfus fine fide eft, nec merctunbsp;nomen, potiùs eft illufio, aut blafphemia in Deum. Si extaretpromifti\^fir,nbsp;diturum in Mahometis nomine inuocantes, Deum auditurum eos,nbsp;negarent,quiinuocarentnomen Mariae, Petri,Pauli amp; aliorum Diuorui^jiinbsp;Turcæ, ludæi, Papiftæaliquidfuæ inuocationi tribuere, fed cùmnbsp;Chriftum abficiant, Papiftæ autem in diuorum inuocatione fpempona^^b

De ORA TI O NÊ. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Jo7

. Eiferte igitur Propheta dicit : Ad te Domine clamOjqui fcilicet te nobis patefê-» J, *1 non folû illis magnificis bénéfices corporalibus, lcd promißioe de ièmine mu-»nbsp;^ontrituro caput ferpentis.Deinde qui in hoc loco iufsifti te inuoCari, ac addfnbsp;ccrtâ proniifsiôem,futurÛ3vt hîc te inuOcâtes exaudias,Ad teinquitclamo. In*nbsp;quocpjfed neiciunt te, ÔC inuocant fine promißione exauditionis,nbsp;dubitât,8C potiùs blafphemât quâ orann Quienim dubitat deexaitnbsp;^*°^gt;adiniit Deo gloria bonitatis mißricordig. Meminerimus igitur,adnionitinbsp;*01nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Omni vera inuocatione hoc primû effe, vt mens intueatur Deum ac norit

pro^^p nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;9^0^ vclit nobis adeflè, nos exaudife, nos liberate, fiquidc

^^wationê ab gternismalis per filiû fuu.Deinde, vt intueatur etiâ promit peculiariter loquentê. Ita enim cofirmabitur animus, vt cumnbsp;nittnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;0ot,6c excludetur dubitatio. Etfi enim in corporalibus malis, nos lub»

Volejj^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;eft,necfic vrgêda eft exauditio,quia, fi Deo ita videatut,

hmen fîmus eius voluntati, ac humiliaturi nos fub eius potentem manu, ^31ibnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;obedientia fides reólè coniungitur. Certus eft enim animus de æter*

falt;fia,ac ftatuit in leuioribus quo(Ç,miIèricordiamDei *^ondefuturam, fi fie SC gloria eius,ÔCnoftrafaluspoftulet.

»dOf^ ®î-lenenCfol.379.Icfai.Cap. j/.Paratior eft Deus ad exaudicndû,quàmnos 'oftrnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Sicut ex hoc exemplo patet, Qyare nos quoq^ debemus diieere, qudd

ociolgjfed placeant Deo amp;S certô exaudiantur,ficutmonet tpiitç^^^^^fiCap.iS.Ante orationem prépara animamtuam,amp;noli elle quafihomonbsp;*gt;on P ûeum,Hoc eft,crigc animum certa fiducia,quôd Deus fit te exauditurus,nbsp;dignitatê,fed primum quia certus es Deum præcipere, vt oremus,nbsp; P^ccatum eft non orare,ac fi caedem facias,aut aliud quiddä obmittas, quodnbsp;it.SecSdô quia Deiis promifit ßexauditurS, Tertio quod habeas vocenbsp;J ^^ationis ab ipfo ditftatam, quare non eft quod metuas,ne offendat eS ora-r\nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;quibus Amen, quo oratione claudimus, nititur, no ftilicet tua dig-

pra:cipiens,Deus promittens SC Deus didlans. Qui hare confiderat, 3rat animam fuam.Monachi etiam prgeipiunt de præparationc ad orationbsp;inanes cogitationes, Neque enim necefsitatemnbsp;relpiciunt ad Deum promittentem, fed in ventumnbsp;e tentant Deum.

cft,quomodo conuc* tt'^^fi(DauidPfal.5i,)Mifereremei.HîcenimfiperfonasfpeeftesDeum amp;nbsp;9^^5nbsp;nbsp;nbsp;agitur,apparebit fumma difsimih'tudo, ÔC con*

t| i nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;An non enim hîc totius naturg fenfus,an non hoc omniS ho*

^^^^^^ft)9uodDeus peccatum oditf Sicut lohan.p.cæcus dicit, Scimus audit. Eos autem audit,quie3 colût,ô^ faciut voluntatênbsp;Itnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;eft,Ego fum Deus zelotes, Quin per totum Mofen fere nihil

'j,''^Us^^^*^2côminationes contra malos QC inobedientes. Conuenit cumlegeMofi nullo modo poflùmus exuere.Sic enim omnes homines iudicant,nbsp;iuftus. Ergo te odit,ergo infliger pnas, ergo te nonbsp;confequêtiam tota natura impofsibilè eft, vt negate pofsit. Hinc ßntftinbsp;Vu tj Patres,qui

$0« nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ÖË OÉ.ÂTÏOME.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.Çid-

patres,qui inPfal.fcn'pferiinf,ferè expofuerüftt, luftus Deus,pro co quodyj-dicat ac punit,non pro co quod luftificat-Indc mihi accidit inueniri,vt hanc^Pnu) tioncm dci odfflcm,óó cx illajhexi feu habitu adhuc hodie quafi cOborrefcO)^*nbsp;Deum iuftum dieu Tanta eft vis impiç dodrinæ, fi ca animi in prima xtatd*nbsp;tur,amp; tarnen veteres doctores ferc omnes fic exponunt,

Sed fi Deus ficiuftus eft, vt puniat iufté, icu pro merito, quis poteft huius iufti Dei cófpecflu Siquidem omnes fumus peccatores, amp; afferini'^5 3nbsp;iuftâpnarüm infligendarS caufàm.Procul htnc cum tali iufticia, âf taliiü'°pfiilt;nbsp;quianos omnes ficut ignis confumens, vorabit, Qiiia aüt Chriftum faluatorcnbsp;mifitjprofetïló nó hoe modo iuftus vult eflè vt puniat pro merito, fed vulti^nbsp;dici, vt agnofcêtcs peccata iuftificet,5lt;: eorum mifereatur.Qyod igiturnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,|t

cator dicit: Mifèrerc mei Deus, perindefonat, aefiloquatur contra Dccaï^ê^jfiii quo Deus mandat ne fis pcccator,0£Sminatur peccatoribus pnas«Qiiowlt;^f|,(Ânbsp;couenit inter peccatorê amp; Deum,qui eft iuftus, vcrax,inimicus SC boft'® ? .j,; nbsp;qui ftia natura non poteft ferre peccata C Et tamêDauid infra dicit; Agnoi^^®nbsp;tatem meam.Itcm,Peccatum meum coram meeftfemper,Hic Dauid, inq''^nbsp;appellat óó dicit: Milèrere mei. Hoe vero eft coniungere duo incompatib*^nbsp;quuntur. Ergo ftatim initio oftendit Dauid earn artemó^fapientiam,qii2:^nbsp;fapientiam Decalogi, 6C verè cleftis fàpientia, quam neej lex docet, ncct^nbsp;SpirituSandocogitareautintelligere poteft.

Nam natura in vniuerium boe ftaEuit,amp;r iècü dicit,Non audeo eleuareoo^p^ï' ccelujled terreor confpetftu dei. V trumep enim fcio me peccatorênbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;J*

cata ödiflèjNunquid tgitur orabo.^Hïc veto incipit certamê difficillimiini'^jj)'' animus in iè propter pecCati conicientiam confufus,ftatuit orationem din^^j,f?nbsp;donee aliquam in fc inueniat( vt fic dieam)dignitatem,aut circumipicitnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;j'*'

filia,Ó^Sophifticas conlblationes,vt prius cogitet de iatisfacftione, vtpofletlt;-quafiduciapropriædignitatisaccedere,SCdicere:MifereremeiDeus.HfÇP nofträc naturae eft fententia, fed longe pcrniciofiisima eft. Nam animi erig^ .ylJnbsp;fiduciam proprig iufticiç,SC ftatuunt Deum pofte placari noftris operibuS'nbsp;phema præfumptio eft propriorum meritorû,contrameritumChrifti.Dc^^j^(Fnbsp;in pcccâtis nati fumus,fequitur nunquâ nos oraturos eftè,fi non priùs fuiniJ^nbsp;quàm ieiitiamus nos ab omnibus peccatis puros eflè.

ErgOexcutiendâb^cblaiphema cogitatioeft,ôiSinipfîspcccatis,ftö'' tiûs dicam in ipfo mari pCccatorum, hoc medio vtêdum eft, quo bîcDauidnbsp;Oratio differatur. Qgorfum enim attinet, verbû miièrendi, fi ifti qui orât,nbsp;amp;¦ miicricordia non opus habent.^ Sed vt dixi,acerrimû hoc certamênbsp;in ipfo peccatorû fenfu excitare,vt clamet ad Deû mifereremci,Aliquotics^j^£llnbsp;plo didici, qui hæc doceo Sê abjs precipio, Omnium ferè operum difficdbi^^p(iinbsp;orare. Qi,iare non profiteer me artificem huius operis.Hoc autem confit^®^ppcilt;^Jnbsp;maximis pcriculis me admodum frigide hçc verba pronuciafle, Mifcreret j/îi^nbsp;quod mea offèndebar indi^nitate, ÔC tarnen vicit tandem Spiritus Sanêli^.jjt^inbsp;gcisitqualis,qualis cs,certe orandunicft.Deus enim non propter tuamdtg*nbsp;fed propter fuam mifericordiam orari vult,amp; Cxaudire.

Vt igitur hec reêlè intelligitur DeS odiflè peccatores SC amareiuftos, facienda eft,inter peccatoremièntientem peccata, Sé peccatorê non fcnncnbsp;cata ftia. Oratione peccatoris non fentientis peccata fua,Deus no vult,nbsp;fum quod Orat no intelligit nec vulnSicMonachus qui in iupcrftitioe manbsp;canit amp; murmurât, MifererC mei Deus, fed quia in fiducia propriænbsp;jmmundiciem cordis non fenrit,tantijm fyllabas rec'tar,rem ipfam nec infnbsp;optât» Ad hæcaddit contraria orationi luæ, pexit ignoici, petit m iferifû

DE ORATIONE. ' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;5'09

^toimipfc ïam hoc, ïam alto modo quæfit expianoneiti pèccati ÔC {àtisfacT:ionem. ocveroannoneft palamDeoilluderefPerindeacfiquistnedicus clamolus impornbsp;ifnisvocibus inftat proftipe,amp; cùm earn ahquis offerat,ipfefuas opes^hoc eft^rnen*nbsp;¦dtatem fuam lacfletj amp;C manïfeftè oftendat, fc non indigere ftipe»

Sic mimici Euangehj verba numerant,rem aût non modo non intelligûf,fed rè' 'placontrarium faciunt,dum varios cultus lufcipiunt,dumqupruntremîïsionê pec-Riorum impijsmifsisjperegn'natioibus, inuocationibus Sanclorum,ÔCc. Taies pecnbsp;fîtores, qui peccatores font, amp; tarnen non fentiunt fe eflè peccatores, fed pràefratftanbsp;fonte perrumpunt, Ce iuftificant, verbû Del perfequuntur,amp;c. T aies inquâ proculnbsp;^ccndifuntabomniniifen'cordia,6C iraeditfla eis propone da, quibus Déus nórimpnbsp;ficordiam,fed æternas minatur pnas,ficut eft fententia primi praccepti. Ego fomnbsp;ousxeloteSjVifitans iniquitatem Patrû in tertiam 8gt;C quartam generationê.Propo-aetùmfont exemplairaî, interitusSodomorum, diluijfoperomnem carnémnbsp;fOjdireptio populi fane'll,SC fi qua alia horribilia fpedlra iudictj ÔC irg Déi in icrigt;nbsp;jj- l-'^.^^^^^îHdcducantur infenlatijimpnitêtes peccatores ad Cognitionem foijnbsp;enoincipigjjf implorare mifericordiam. Hienimfunt, dequibusdicitur,Deusnbsp;Anbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;peccatores non audit, SCc.

Hia nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;font,quifontiunt fua peccata amp; irâDei',ac terrèntur à facie Dei.'

diui nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;cótra lè comminationes in verbo Dei propofitas,amp; ex horribilibus iræ

^^^^plfSjita detjciuntur animo, vt propter peccata eafdém poenas ipfi qüölt;p ^tfninbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;terrorib. cùm animus malleo legis amp; iudictj dei fie quafi cótritus eft,

s,tempusÄoccafio eft huius diuinae làpientiæ arripiendç, vt cör fe eri* lt;nfnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ftatuat,Deum cùm iraftitur peccatoribus, irafti tjs tatùm, qui duri

^fiint,Quiautemfentiuntmolem peccatorumfuorum,detjsdidlum eflê. Dominofuper timentes eum.Tum enim per legem fàtis effecftumnbsp;fotit^i^®^f3jQuod beneplacitum fit Domino foper timentes cum, quod Deus cornbsp;humilia tumnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;defpiciat,quod fint aures eius apertg, amp; oculi eius in-

% nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ftercore crigat, vt foueat lichnum fumantem,vt quaftà

^uimfuntiftetenerrimus vermiculuSi f^slatio Hieroriymi habet.z^Reg.ij. deDauide, quanquaminEbreonorinbsp;^tfçp^^Hifsimus flos, cjui ad leuem aurulam comminationis diuinp commoueturnbsp;fifi ^Iteri infenfati peccatores in maximis procellis ceumontes fergt;nbsp;ffinoti ad omnem poenitentiæ prædicationem. Quare hoc vnum in iftisnbsp;^onfeientiarum agendum eft, ne fie territi animi iudicent fecundum nagt;nbsp;nnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;foum, cjuia abriperentur in defperationê.Sed fitut diueribrum mor

ijj,inter fe diuerû remedia font, Ita hi territi verbis gratiae erigendi fontj r f^ah'^^^^^f^ntconcutiendiferreo feeptro.

finis dodloribus nihil fanipoteft in talibuspericulis conicientiarUni aj- ^ic/tnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;exêplo expertus fom. Orationes enim iudicâtfecundum naturâj

çî^Pçç. ^npeccator, Deus aùt«niuftus eft, ergo eadem me poena manét, quae UHic natura refiftit, ncc poteft in illis nebulis irae diuine, radios migt;nbsp;Sed hîc vera Thcologia noftra venit, SC docet, cùm animi fie fontnbsp;'^nam Theologie partem completam eflê,qug lege amp; minis legis vtitur,nbsp;jj^^latiQ^^^^^^cipiat cognofeere, ÔC exuat fecuritatem, in qua omnes ante hanc iraenbsp;viuimus, Neque hîc refiftendum eflè,(ed deberé nos progt;nbsp;^^^^mTheologiæ partem cognoicendam, inquatotaTheologiç cogni*nbsp;humilibus daf gràtiam, pertinere minas illas 8C horrib.üanbsp;fnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fecuros peccatores, his Deum eflêzelotem ôd ignerricongt;

»®d ilios contfitos ÔC paùidôs efle popufom gratig, cüius vulriéra àlhgarê Vunbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;é^fanaré

$1» nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;D B o R. A T1 o N E.

Sc fanarc veilt Paftor bonus, quianimam fuam ponit pro ouibus. Ergotiol^ tales obfcqui cogitationibus cordis fin', quae propter peccata fuadent non cnbsp;dum, noneflcfperandam gratiam, fed cum Dauide animo confident! da®nbsp;cflèjMiferere mei Deus,propterea quod tales fint Deo beneplacitum»

Haec huius Pfal.Theologia eft,ignota icholis Papiftarum. Nam hie bene aperto ore inhæc verbaerumpentem,Milerere raei Deus,0f fic conin®onbsp;res fua natura difsimillimas,Deum SC fc peccatorem,iuftum 8C iniuüum,nbsp;autem ilium montem irae diuinae, quiitadifiungitDeumS^Dauidenijnbsp;fiduciamifèricordiæ,5CfecumDeoconiungit. Hoc veto eft quod addit 1®nbsp;noftra ad legem. Nam appellare Deum amp;dicere, Miftrere,non magnila®nbsp;fed addere particulam,mei, id vero eft, quod omni ftudio inculcatur innbsp;6^ tarnen experimur,quàmçgre à nobis praeftari poftit. Nam hoc,inei, jjÿnbsp;©rationes noftras impedit, cum contra deberet,vnica SC fiimma orandi cnbsp;occafio efle,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;

Ergo primo Exemplum dilcendum eft, vtredeintucamurpronomc®^ (.lH ftatuamusidfignificarcpeccatorem, ficut poftca manifeftè exponit. Cùm ß/nbsp;pcccatis conceptus fiim.Fatetur enim ibi hunc,Mci,efle maximum p^ccator^^^^^(fnbsp;go nos quolt;^ hoc difeamus, vt illgturbae cogitationum,qug nos voluntnbsp;nos magis excitent ad clamorem, ficut de cæco legimus in Euangelio,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;- ob

tusmagis clamabat. Experimur enim in nobis hanccogitationum quaCtutba jj/ iurgantem nos, Qiiare vis óraref Neicis quid tu fis, SC quid fit Deusfnbsp;tionumturba valdemolefta eft fpiritui, ÔC plurimos impedif, fed contemnt^^^ijnbsp;SCobeamipfam caulameft orandum, quaevideturnosab orationercuoca*^^^,^nbsp;quadam per illam turbam ad Chriftum perrumpamus SC rogemusnbsp;Hocqui faciuntjilli retfte orant,fed profeifto magna contentione Spiritus 0pnbsp;Nam propria experientia didici,his cogitationibus fiepiisimè orationemnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;yg

iam enè,Dei tarnen gratia ad eâcognitionem perueni,vt Satang,telis fois nanti, noncederem, fed erepta v i Spiritus arma in ipfiimhoftemconucrtt^^ nbsp;dicerem. Tuideoab orationedeterres, quia fumpeccator, fed ego,obhan^nbsp;caufam mihi potifsimum orandum eflè video, quia fum maximus peccatotlt;nbsp;habeo miiericordia.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;/

Idem faciendum eft in ipfb aeftu tentationum,cùm animi,aut libidifii ditftæ cogitationibus tentantur. Ibi fi quîs ad orationem hortetur,ftat*®^^|[ol^nbsp;animus impuritatem, Qiiafi in iftis fbrdtbus cogitationum, orationinonp® j.jjjiii'nbsp;locus. Hîc contra vrgenullomodoexpetftandumfinemtcntationis, doo^^nbsp;nis aut altcrius vitfi cogitationes animo penitùs effluant, fedineoipfot®®^(lt;lt;!^nbsp;quo tentationem fentis eftè validifsimam,amp; te ad orandum imparatifsim®®'^^j (bnbsp;in locum Iblum, 6C ora Dominicam precationem, aut quicquid tandem nbsp;cere, contra Satanam 8C tentationem eius. Tune lènties tentationemmi®»nbsp;Satanam terga ver tere.

Quod fl quis orationem cxiftimat differendam, donee animus impuriscogitationibus:lsnihilaliud fecit, quamvt Satanam alioquiplusw®^,/nbsp;tern, adiuuet fiia fepientia ÔC virtute. Hgc verdgentilis religio 8C Sophiifi^nbsp;Satang dodlrina,contra quam exemplum ÔC dodlrina huius Pfel. tenendanbsp;videmus, Dauidem in ipfototius fiueimpuritatis conipetftuSCinfingö^^^^^qiJ'jnbsp;peccato,non à Deo fugcre,ficut Petrus ftulte dicebat in naui,Domine exi a nbsp;peccator fiim,fed cum fiducia miftricordiç prorumpit in orationem ÔCnbsp;ne fi him peccator,ficut fum, Miftreremei. Qjjia enim verc ftntiunt n®nbsp;da peccatum, ideo magis debemus per orationem ad Deumnbsp;crat fugiendum, antea erat metuendus Deus, cum periculum efletnel^^^(/

DE O R ATIO NE. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Çii

îapfum debet fperari venû,amp;: peti ndn debefcrefifti in cogitation fanHnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;timoris. Nunc Satan lioc agit, vt ifte or do peniertatur, vt in peccatis pa

tiij] nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;timoré Dei, ëC vt poftquam patrata font, maneamus irt

Mif ^^^^atiidem vt dixi,vide difertèconfogientem ad mifericordiani ëC dicentêj fteremciDeus, quafi dicat» Scio me eflè malum Ôl peccatorem,teautem eflè iu*nbsp;D,iP Qjièdigitur me erigo,5C orare audeOj hoc totum facio, fiducia verbi ÔC pronnbsp;Qiua Icio te non elle Deum Mahometiftarum aut Monacho*nbsp;noftrorum,qui promififti teredempturum peccatoresjnbsp;peccatores fonfitiuoSjquinorunt amp; fontiuntnbsp;jj^ peccatores,àfc. Érgo nos quocp audeamus dicere, MiferererneiDeus,foninbsp;uanbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tentatus à carne,fanguine,ira, odio, fed fpes eft in mifericordia amp; bonitaté

t^2t:eflêeftaccedere expériêtiam proprianij ^tiperare iftum quafi montem propriae indignitatisinbsp;ntif '¦'^forum,qui inter nos oraturos SC Dcum eft. Etfi autem hîc maxime fentiturnbsp;^^^tjtamen etiâ hæc confolatio nobis tenen dà eft, quod non foli dicimus jnbsp;'^üsnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Deus,fèd idem nobiftum dicit ëC orat Spiritus in corde noftro, gcmi*

videmus,necp plenè intelligimus* P^^tiiftimc intelligit Deus, qui etiam Spiritus eft. Fiducia igitur hunbsp;etiam in media conrentione certaminis fou tentationum, debegt;nbsp;refiftere ÔC dicere,fi fom peccaror,quid tum,^Deus eft miforicors. Si foranbsp;Pli(5£^^P^ecataadorandumineptus, benè eft, nolo fieri aptior» Nam proh dolornbsp;tis ad orandum aptus fom, quia nimiùm fom peccator»nbsp;qitôdaudendurneftfonfitiuis peccatoribus (vtficnbsp;/tii docendi caulà) ÔC quôd Deus iuftus ÔC homo pcccator font Cociliandi, hènbsp;Deum metuamus,quia cum Dauïdè canamus rriiforerê.Ne autem pronbsp;Î^gt;fçfç*j^^o3ut nomen Deus nos impediat, quin in medio horum ponamus vèrbûnbsp;^'icp^r^^^^tiodDeusôChomopeccatorconciliantur. Hoc nifi fiat^ nonfolùmnbsp;nunquam redè canere,fod ne orationem Dominicam vnquam rctfténbsp;%q^^^fimus. Qiiia hoc minus inhac vita futurum eft, vt fimulab omnibus peonbsp;Ofp puri. Nam etfijadualia, vt vócarjdefint,quod perraru eft, tarnen non de-P^^^^tum. Quia autemfomper fumus in peccatis, ergo fompcr quocpnbsp;^^^nii^^^ftjficut reuera Chriftianorum corda omni momento orant^ cum videntnbsp;fnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;indignitatem,amp; cupiunt cam condonari.Hçc perpétua Chrigt;

^^i]fj^^'^furpiria,cogitationibus,nonnunquam Ctiam négoces perturbantur ëC rnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Verè igitur Theologicavirtuseft, hoc modo o-

''¦'^111 h ^^tiere peccatum, ÔC cùm fontimus noftram infirmitatcm,confugercad can ^%MifereremeiDeus.

°m. J, fol. 163. lacob dèligit foiitariüm iocum.Prôpferé'a quod t ^'dçj^^^xime opportuna eft precantibUsyctiarn intétdiU. Quando Cnim eft foriânbsp;P^-t^tir verba ilia, qüse coraniDeoefîutïdimusnbsp;^^^taudiri.

Piritrtdveriecr ferilt;corationiivirtui efti quodapprebendit Q^fiituitDeume(fepropâi«)«.Ideo^confidit, ineoelle præfidiumcontramor^nbsp;enim,nifi hoc ita eflèt, appeliaret « wnl habitaculum noftrum Mofos,

Sunt I'gitur hsec verba maximae fiduciæ Si perfetQiïsùng fpei de vita nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;itJ'

quidem in ipfo iènfîi irx ÔC peccati,dicerc audet, o Domine quanquam t feeris nobis propter peccata noftra,tarnen nun quam ita deferuifti genus hanbsp;nbsp;nbsp;nbsp;j.

quin fempcr tibi reieruaueris Ecclefiam, quin eorum fueris habitaculum V elie»' qui (pern ialutis in te habuerunt pofitam» Haec prima orationis eft virtus,apFnbsp;dere Deum quod fit mifericors,SC faueat amp; iuuare velit,

Quis iam neget Spiritum Santftum in fois eflè optimum oratorem Mofes in difficillima caufa,qua ft SC totum mSdum coram Deo reum agU, nji,nbsp;beneuolentiam captat, SC iudicem caufe conciliât, per fidem in miftiico^^ jio,nbsp;quam omnibus ftculisEcclefiaeexhibuit. Sine hac fide oratio non poteftd^nbsp;Qiiomodo enim orabit ille,qui non putat in Deo tantum bonitatiselft)nbsp;audiat,ftdvelcontemnitDeumjVeldeDeo defperat f Cuius generis fuaf ^i)nbsp;orationes Papatus. Non fofom enim in fide orare non pofluntjliquidem hhnbsp;intelligunt, fed etiam pofteain eo viciant orationem, quod SandorunU^^. jiitinbsp;interceisionibusnituntur, Quare nos hunc Doiftorem ftquamur, qu* Viii^nbsp;8anlt;fto,hoc eft,in vera fide cordis orat amp; dicit,Tu es habitaculum nofttum»'^nbsp;fide,finedono Spiritus Sanlt;fti,nemo ex corde poteftdiccre.

Neceflaria autem doclrina eft,quæ in exemplo hocproponitur,quod in oratione neceflariam effe fidem. Hæc fiadeft,triumphamus. Nam propt^'nbsp;in Chriftum oratio accepta eft,SC placet SC impetrat omnia. Si credisnbsp;bitaculum tuum,eft nbi vere habitaculum,fi non credis,non eft. Quare quinbsp;font,non iblum fine omni frutftu orant, fed etiam vertitur eorum oratio in rnbsp;ÔC magis irritant Deum, Blaiphemia enim eft,venire per orationem in conlpnbsp;Dei,Slt; tarnen ftatuere quod fruftra ores,quod non fit te auditurus Deus.nbsp;nbsp;nbsp;.pl

Secunda uirtus vevie orationif ejl,quod{e vertit ad Deum,non adalia prtefidia carMlid. Attf fidei opus eft,quae non iblum nos conciliât Deo, fed fimul etiam tuetur con^*?^nbsp;nes impias dotftrinas SC praefidia humana.Nam hae duæ fontvirtutes,Habct^nbsp;amp; Retinere Deum. Qiii fidem habet,habet Deum fauentem,ldeo placentnbsp;eius amp; omniareliqua vocationis opera. Sed magna diligentia amp; cura, im®* Vnbsp;Dei beneficio opus eft,vt Deum fieretineamus,ÔC non fopplantemur àSat^^^nbsp;ri» folicitante nos, fi quo modo à vero Deo ad fiduciam humanorumnbsp;nos poisit abduccre. Ideo Mofes diftrtè hîc dicir,Tu Domine es refugium

Qrdtia debetfieriinnoininefbUas Chrifti^^utfrustra oratur. Tom. 4. lenenfi fol. 44* ' pjil* Grad : Apud nos nulla eft oratio extra Chriftum, fed quicquid oramus,ot2^^((/nbsp;nomine ÔC fiducia{Domini noftri lefu Chrifti, qui ita eft habitator cli, vtnbsp;cundum verbum Ô^Spiritum fit nobiftum in terra,amp; regnet in manu,IingU2r .jp«'nbsp;nibus membris noftris. Omnia enim Santftorum opera, font opera Chrifo^ ipii,nbsp;gnantis. Neque enim ftparandum eft clum à terra, ficutDauidnoftpataJ. iHnbsp;Ôl Zion feu lerufalem. In Chrifto enim clum amp; terra coniunefta Si idemnbsp;Chrifto omnia impleta funt,Ô£^ poisidentur omnia, itaep quiChriftumhabc^ Jnbsp;dit,habet clum SC terram,Si quicquid ineiseft, ficuttempore veterisTdt^*nbsp;Deus omnia collegerat ad locum tabernaculi.

Fanatici fpiritus ftmper fingunt fibi proprias religiones,ficut ludæi nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.pii'

valles, lucos, amna flumina. Sic. Hi etiam volebant videri, quod leuam losadDeumhabitantem inclis,ftdfallebantur.Qiiomodoinquis,nbsp;id eft,quod fupra caput eftfRede'. An rtbn ea ftdes eft Dei.'' An non Deusnbsp;nitur f'Non,Qiiia Deus fie eft habitatôrcli,vt verbo foo dixerit fe in loconbsp;eulihabitatururn eflè. Ibi quæreGunlSâUljAhab,Baeià, lerobeam, ibifecudHnbsp;bum fuuffl eum inuenies. Alibi nuiquafU,neque in clo, nec in terra eumf ^(,(1'nbsp;T iftçx etâm orant ad Deum,cli ô^-teïiiàc creatorem,fed no inueniunf,q^

b E o ft. À 11 lt;5 N Ëi nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ïij

%,p^^^°'lt;^cduntnccquaïnint» SicPapaoratadDclïrrt Âü^fti'nf,Ftandfei, nulquarrt eft. Ih Chrifto enïmplacuithabitareom*nbsp;oratjnuenit Dei aures aperta$,qui extra Clin'ftS orat^nbsp;r'^®?,'^^^5nonpræbet. Hinc facile eft ludicare de Papiftarum orationibj quaenbsp;'^UsSnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nit untur,non folius Chrifti nomine,fed meritis ÔC interceisiogt;

Itnpöfsibilé igitur cft^ vt vel hunc vel alium Plalmum poftint regt; ^'^jflöenimautpofthabitoChrifto, amifliiseftDeus cum ötnni créa-fonti Ergo hoc Epùheton eft Dei, no glogt;nbsp;h.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;iitdicant Papiftar/ed reuelatijno( vt fic loquar)Dei fpeculatij

P^^'Etum verbum, in quo fe reuelat talem ha-habitare velit ad arcam in tabernaculo. Eft ^uidem reuera call Wo '^jftd non mihijCui per verbum fuum dicit aliud, nempe quod turn in tém-^^iitn^^*^^°^ineChriftoinueniriÔCeflè velit. HancregulamorandiQC colendinbsp;Hornbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;idolatrae Iudaèi,Turcæ,Papiftæj2C omnes voluntariarumreligions

ïjlç nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;putant fe Deum vellc inuenire SC colere^fecudum quod ipfis cor ditftat*.

nonnouit, necaccipitjficutipfi Deum non nouerunt, Neque à nobis apprehendi poteft, cif cumftantiac autcm,tempus,locus,nbsp;bijj ftintiumendæ exnoftraratione,ièd fimpliciter ex verbo Dei, Quinbsp;habet Deum defcriptum circumftanttjs in verbo iuo propofitiS, is po-''eli^^P^^æuloeumpotéft appellate fccundum Maieftatem fuam, Habitatoremnbsp;^rcihLnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;habitantem lucem inaccefsibilem.creatorem ch'ô^^c, Sicutaliquando

P'ùs nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Genefcap.ij.Törti.i.fól.zji.Impofsibilè eft orärc,nifi

^i Dr nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;populum de Deo : Imo tu priuatim nSqüam orabis fceliciter,nifiipic

hti's (J ¦ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Symbolum, vél alium fcripturæ löcum, qui te admoneat boni-

*'lt;lièd^'^utätum iuflerit te orare,fed etiam addiderit promifsiöhe de ex-p Hac priuata cocione,quam ipfc tibi fubqcis,excitatür animus ad oratione, iiatpnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;publice innöftrisEcclefijs, riön habemus mutos cultus, femperio-

docentur homines de volunrate Dei, Concionibus aütem *^^11: ^^^ónes äutgratiarumatftiones. Sic Paulus i. Corinth.14.Vult primo do*nbsp;titçff^p ¦hs öf admonérijpoftea re(fîè bencdicitur Vel orätutiEt Zacharias promit-beinbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Dnm S. gratiæ ÔC precum. Spiritus gratiæ eft, qui docet de voluntatc

pvç^j^^irnendando mifericórdiam Dei,erigir ad fidem. Hunc iequitur Spiritus ïoca^j énim norunt Deum reconciliatum amp; faucntcm,hi in periculis eum in*nbsp;cetta fpe liberationis. Ita perpetuó praidicatio amp; oratio iunt coniunda.

Gencf.cap.iy.Töm.j.fol.t?, Omnis orationititur Qiiiaextat verbum Deiinfecundopraecépto, quodnbsp;^'onis.p'*^p^°' affiimes nomen Dni Dei in vanum.Itemdnuocamcindie tribula*nbsp;^Omifs' otatione,iciastibi de exauditionenoneflèdubitandum, quam denbsp;Nohvqj^^^ ^^hitare nó potes,nee debes.Qin'a oratióis fundamcrttüeft pfomifsio:nbsp;^''Jgt;îiç(lb^^^^^°^^^^°^^S'''has,nonmeritanoftra. Huius dodrinseinfigne exê^nbsp;PqIP ^heccæ oratio,quac poft tot impedimenta,tandem mirabilitcr exauditur,nbsp;di'afji-j.grauida fada eft initio nihil dubitat fe exauditam, QC adiutâ eflenbsp;periculo : collidun-*nbsp;defperatiönemredigatiïr.Cum veto in fum-hiieff *^^^*°neeft,erigit rurfus Deus verbo^ fié fignificsat ipfam vere exaudi-orantesinfide,ôf expedantes in orationCj hoc eft, irtnbsp;Tap

norunt nec intelligût. Ëorû cnim oratio nihil aliüd ¦nfio Dei. Sed feria fié ardens oratio, quae non definit, non defetigatur,nbsp;udex*

^14 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DB O RATIO NE.

Qdexpedtat vfi^ad vkimum pundum, hacc tandem perrumpi't cozluH QC eft impo/sibilè vtnonexaudiatur. Tune enim eft facrificium Deonbsp;quando lïc oramus, vroratio excedat noftrum captum QC ïntelleduiTigt;nbsp;pliefj. dicitur : Qui potens eft omnia cumulate facere, fuprà quamnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;J

telligimus.Qiiando defperata res eft,omnia confilia amp; ftudia irrita,ibi tU nbsp;nbsp;pr

tis,caue deficias. Quia Deus ex mortuis, ÔC ex nihilo vocat omnia. rei aut fpei eft reliquum,ibi demum incipit auxilium diuinum. Atlt;p hgnbsp;tiones funt. Interim tarnen non funt contemnendae, orationes inlirinssnbsp;infirmorum. Sedillæproponuntur nobis in fummogradu, ÔCnbsp;vt imitari conemur, Primum enim,vt pueri Alphabetum ÔC Donatum 'ÿjcFnbsp;nos balbutimus in imperfeda oratione,quac neutiquam contemni debd»,nbsp;qui Alphabetum amp; Donatum non difcit, nunquam Virgilium,aut latinnbsp;fcetdta qui non orat infirmiter,nunquam ad perfedam orationem pertingnbsp;Genefcap.ji.Tom.3.fol,i5p.i(5o, Inhunc modumlacob inftituit

Deus Patrismei Abraham,SCc. InHebraeo eft Dq. Eft ardens oratio,pgt;^® tilla fidei laborantis. Eft clamor Mofe ad mare rubrum. Prim urn autemnbsp;dit fides lacobDeum Abraham ô^lfaac, ÔC pofteaetiam fuum Dominumnbsp;Ita admonetDeum promiisionum faeftarum ad Abraham ÔC ad Maac,pr3^^*Pnbsp;ad ièipium,quæ valde augent öi. inflammant orationem, ÖC excitant acnbsp;laborantem amp; linum fumigans. J^u^a|Ï62(bra^amgtr(bf. Tudixifti^nbsp;Iiâac,amp; mihi,non mentieris nobis. Et tarnen adhuc ludatur. Tantanbsp;robuftas columnas habere confolationum QC promifsionum, quibusnù^nbsp;men trepidare,profedö mirabilis res eft,

Ait autem : Tu dixifti ad me ( reuertere in terram tuam ) Tu perdu3^ hanc tribulationem,tentationem êc periculum vitae. Haec vero ingensnbsp;eft,quando quis poteft dicere: Domine Deus,non mea temeritate incith m*nbsp;lamitatem,nec vllius vel fapientis vei ftulti confilio,fed tu dixifti,tu iufsift**nbsp;igitur feci deierendo Laban, ÖC iam tua res agitur, tua promifsio ÔCnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.

tuafidesliberandaeft,nonmea. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;jppij

Hgc eft illa infirma fides, Ô!^ fingultus ille de quo didum eft:Hic irritât terram,0!^ eft gratiftima oratio:Tu dixifti,Ego fum in tua obedientia.Rcd^'^^pi/nbsp;in patriam meam autoritäre iuflu tuo ó Dhe. Sed vide quantum nbsp;obfjeiatur. RedadusfuminhasanguftiasdCdifficultates,vndemeisviribuSnbsp;filijs nonpoflum eludari. Ergo opus eft mihi tuo auxilio. AlqfortafsisnoJz^ynbsp;runtjied illud obiecerunt. Si manfiflèmus apud Laban, potuiflèmus in tuto tnbsp;lacob non curat ifta. Eft valde fortis oratio. Sed quid dixit ampliùs. Etbcn^^H^Knbsp;ribi, haö tfl bnn wort. Hoc eft, verbü tuum,quod no velis perdere,nocere,ftu nbsp;cere in mea patria,in qua iuisifti me redire. Attp inde appareteum no àDiab^j^^ nbsp;turn tentatû vexatum fuiflè, propter nunciû de fratre aduentante:fed etianbsp;rib. fihjsamp;totafamilia,2U^(tcberSÔaferWOnu^inaue.^'Mi pater,mimarite,mnbsp;clamarunt,quid fecifti,cur in tantum diierimen nosadduxiftir'Illæquerelç^j,),^nbsp;runt ci tam violenta verba : Domine Deusaudiquæfo, quomodo ttep^anbsp;meum quoepanimum excruciant,quâquam fcio te promififlemihiauxiliö^nbsp;Ita emicat SC emittit vocem fi'des,licet fît infirma. Sicenim haud dubie^^nbsp;lauit.Qiiid trepidaris adeô,nu defperabitisrprpptei ea non abijcienda eftnbsp;tionis. Ego non defpondebo animum,etiamfî vos defperaueritis. Adnbsp;SC feipiumerexitjamp;r lachrymasac fremitus fuorum reprefsit.NoniufsîtiuC'^'^^nbsp;uerti vt noceret,èômu^ «oc^ gtttnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Deus aderit npbis, tantum vtaum

^^xîmispenculis.ïftifuntgcmitus incnarrabilcs Qé viôlénti'fsimi, quibiis cxufo'tSt ' *^P*jcoiitra defpeian'onem. ^uti tnu^nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fo fdn» Non tarnen pcribb

:Nonmoriar,(edviuam, Séc. Habeo pi oinifsioncm, Dominus dixit fe veile ^bbenetacerCjnolitelachrymarijlugerejtrepidaie : Deus iufsit nos exite de Me^nbsp;Potamiajamp; reuerti in patriam mcam.

amp; mandati diuina. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;vtiö fol prfötgcH/ öcr ^teuflTcl aber wmf ! ÎBolan fo

J^**P8fprcW3ftfein/vnbfolf bw'ïBdtJfrrctffcn. Hi bunt violenti ilb, quirapiuntreg^ mclorum.Carnaleshomines talia ofcitanterlcguntj neque quicquam inteili««nbsp;taJj'mntcntationum» Nefciunt quomodo adfe-»nbsp;fit is,qui laborat in extrema neccfsitate, ^Ca bkfl ber îîeuffd iU/(6 {fï wrlortt* Sa-'quot;^ggcrit adflidlo. Quid clamas Abtum eft de te, res deplorata eft, fed Spiritusnbsp;Ncquaquam abium eft:Scio aliud Deumnbsp;gß. vehementia Sb potentia ipiritus in inh'r-'nbsp;gt;gt;10^ finbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Quia eftlacrificium

SacrihciumDeofpirituscontribulatus, cor conrritum Sb humilia-frnftdj/ non defpicies : Quia eft acceptißimumfacriß-ßodorem fuauitatis,qui replet clum Sb terram.

'fvi '^*^^^^dcis dicitur, Quæ eft ifta^quæafcenditficut virgula fumi, Tenuis la-.Owul/ »«bmai^f »nferm .^crre^off bft nai» flt;ï3f/^drc auff tc^ fan nimmer hóren. Eft tenuis dC exilis gemitus, fednbsp;^fcnHnbsp;nbsp;nbsp;damore ad cozlum in conipebïum Dei pertingitjquo excitatuxDeus ad

igftur eflè forti Sb infrabïo animo, quantumcunt^ malorS Sb pèricu-'J'^odak p'^^^^^^J^bqJ^ntumuis defpeiatio animis obuerfatur,Sb feruemus illud, Poeta dibïum eft:Tu ne cede malis, fed cótra audentior ito. Namnbsp;g^^^'bnec remittit manuSjillc faluus eft, Sb egrcgius facerdos,qui præftantif-'¦Jnip, ^P^fi'oumfecrificiumfecriftcauit. lacob nunquam fuit fanbiioriàcerdos,nbsp;mortihcatus eft. Ideo Mofes tamnbsp;pugnam cumangelocom-V maiora,quàm petcre aut expebtare aufus fuerat lacob. Ad hunCnbsp;Z Deus nos cxercerij Sb cxüfeitari fidem noftram j vt de die in diem cregt;nbsp;ftnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fiamus.

6 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;mandatum. Néque enim ita orandum eft, vt Monachiinané

j nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;precum fuarum fe»nabanc : nulla ratione habita promiftio-

cogitantes. Illudnon eft orare. Sicut o^^bam^cùm Monachus éffem, inuocabam quidem in tenta-Q^P^^niiftiones Sbmandatum nefeiebam. Verba tantum murmurabamusnbsp;pfoficifci debet exanimo lidelfSb proponente fibi Sb necefsitatem,óbnbsp;?^S^oincenditur animus ad petenduminfide. Vbi fingula verbanbsp;f °*^vtMonachiautNonnaefe)lentanimo pèiegrinante, necintelli-'^'I%verk

lif Sb au nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;quidem numerum,aut multitudinem curat verä oratio,fed mut

ft[fpiria, quibus nulla verba reipodent,nifi admodum exiliter,vtin tantum verbis precatus eft quae récitât Mofes^nbsp;^^Q^^diefufpirauit. Fuitprolixaoratio, quoadgemitum, tametß

Pt^t *^^5^ftitur etiam ad orandum GRATITVD O, ôb memoria bcnefî* ^^dorum. Ea exempla ft colligantur j mirabiliter exufcitant fidem,nbsp;öbDco

$04. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DE ORATION E.

£v Deo eft gratlïsimum. Ait ergo : Minor fum omnibus miferationib^ g^vef*' omni veritate, quam exhibuifti feruo tuo, hoc eftj maximam mifericordiaf,^ti!''nbsp;tatem mihi præftitiftû HæceftgratitudOjfiueiàcrificium=^A:*6s''quot;^'^j ficü^Pnbsp;facrificium mortifîcationis,quo gemitu occiditurj ÔC deiperat de viribus Wnbsp;nium creaturarum .Inter reliquaautem beneficia numerat.Qiioniam inba^nbsp;fiuilordanemiftum. Diuifitotum populum in duas turmas, adeô creui^P p'nbsp;ban,cum initiô nihil præterbaculum habuerim, quando egrediebar denbsp;najid eft,eram folus. Habebam quidem viaticumnbsp;ita egenus erat, quin eflèt inftrucftus a parentibus viatico ) fed folus fuinbsp;EftphrafisHebræa,quavtiturMoles,Exod»21. Si cum corpore fuofu^*^^nbsp;fus lèruuSjCum corporeluo exeat,id eft,folus. Significat tantumfolitudin^^nbsp;inopiam pecuniae,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;-

Agnofeo igitur,inquit,non elfe hoc opus meum,cùm lolus tranfieriiÂ *%(J' lomeolordanem,quodtantamlubftantiamacquifiui, fed mifericordiamnbsp;tem tuam. Quatuordecim annis apud Laban gratis feruiui, paupernbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;

panem habebam quo velcebar. Et tu Deus fex annis ita me locupletalfij rim hoc breui tempore in duas turmas. Hæc eft manifefta ÔC palpabilisnbsp;6 Deus. Magnum enim eft paftorem ita creftere, ex lade, lana, cafeis,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;jfiii

auaricia. Ethabebatlacob quatuor vxores, vndecim liberos, magnum feruorum.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^^11?

Hoc ergo làcrificium gratitudinis amplifîcauit pulcherrimis verbis,pt qui paucis hic defcribiturtSicut luperius etiâbreuiter abfoluit.Qui^ contim^^ j]i(lt;nbsp;oratio dies ÔC nodes ; tantum femel recitatur hoc loco, fedlacob nonfemd%[iinbsp;Caeterum phrafis haec nota eft,milericordia Sgt;C veritas.Semper enimi^*^.)»'nbsp;ra lânda coniungüntur. Sicut Micheae t*. ÔC alibi in Pfalmis, Mifericordianbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'

neficium,velbeneficentiamfignificat, vtin Matthæo loquitur Chriftus Milericordiam volo nonfacrificium. Hafid fignificat vtrumqg, qui dibg^Pc/nbsp;mum amp; benefacit ei,ôlt;S cuibenefit,quià Deo donatur multis mifericordijs^^piii'nbsp;ficijs, Ita ergo dicitlacob: Milericordiae tuæ QC beneficiorum tuorum erga î. ¦nbsp;eft numerus. lam verôhocaccedit, quôdpauperem me lex annis locupl^^^nbsp;creuciim in duas turmas.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.({i/

Veritas eft promifsio,ficut Roman. »$. loquitur Paulus. Dico enim Û» lefttm miniftrum fuiflè circumeifionis propter veritatem Dei,ad confîrmand^nbsp;mifsionespatrum. Gentes autemfuper mifericordia honorareDeum,nbsp;promiflùs Chriftus. Ideo feruata eis eft veritas. Gentibus non fuit promilamp;® nbsp;milèticordia donatus. Nullus Patrum noftrorumhabuit promifsionem,D^*^^ilnbsp;dem prOmifit le veile eflè Deum omnibus hominibus, quæ noticia inditâ ennbsp;homirtum, ficut teftaturPaulus, Rom.i. Etteftanturomniumgentiumop .jji'nbsp;cultus,quôd Deum eflè nihil aliud fit,quam benefacere hominibus. Ideo . pnbsp;uocant alius Iouem,aliüs Martem,ôiSc,non alia opinione,nifi quod velintnbsp;naturalitef omnes homines intelligunt, amp; ftatuunt Deum eflè numenaliq*^nbsp;ncficum,a'quo petenda St? fperanda fint omnia bona. Deus eft promilfor5lt;I^^jCj'nbsp;rax,hoc eft,promittit omnibus hominibus inlege naturæ,quæ dicit ; Inuocajnbsp;Ie Deum.

Étfi igitur errant in perlbna Dei propter Ïdolatriam, tarnen ftudia ibi debentur vero Deo,id eft,inuocatio 8C expedatio bonorum SC auxilij-HiUnbsp;populo funt exhibitspromilsiones deDeo,expreflaeft veritas, definingnbsp;gnitio Dei fine Idolatria SC errore. ld vero ingens SC inæftimabile beneficinnbsp;Ideoprædicat lacob mifericordiam SC veritatem Dei. Tu promififfinbsp;etiamhanc veritatem,præfertim iftislèxannis. Promififti item^quod velis

, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;D E o R A T I o N E.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;î»r

î(ç^eunti in Patn'am, propter has mifericordiasSC ueritateÿ, quais exliibuifti P biturusesje rogo ut me libérés*

'^'Gr4tit»doiIîdincludittertiam uirtutem orationis^quæ etiam ad mortificatio* iii^^f^inet,quodfinemeritisfuis exaudtaiur.Non enimficorandutn eft*Refpicenbsp;ItHjyUs,quiafumSandus Monachus,fumuirgocafta, fum Epifcopusexcel-Euangelio* leiuno bisin Sabbatho, do eleemofynam. Ilsnbsp;remouendum ôd expurgandum eft ab orationc,ahoqui cor»nbsp;oratto, amp; utrumcj facrificium mortificationis QC grantud»nis,fdatur

doccndumeftjfedfequamur exemplumiacob, qui omnibus miferationibus cuis, Nonfumdignus, ne una quûnbsp;ueritate,quamunquam praeftitifti,autetiamnilmpræftas,

^'^^gt;'nitormcadignitate,fedtuis promifsionibus SCmiKrationibus* Hoc oratio* reuera hoc iudicium Dei de nobis eft,quod all«nbsp;Paulus. QjLifdhabes, quod nonaccepiftifSiacccpifti, quidgloria«nbsp;**''^10^^ *^°^^'dumeft: Domine Deus, quæ hadenus prxftitifti,funttuapro«nbsp;'P^^^fto^dia, nihil in me eft dignitaris* Sicut igitur hacïcnus fecifti,nbsp;tnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;onnnia,ficdeincepsmeindignomexaudi8C iuua, A«

vX Deus, quidfuperbis ciniséd puluisf Terra es amp; in terram reuer« ^E(jß'°nnc exftercore creaui te f Quis conferuauit uiram tuam f Omnia quaenbsp;jpplicitcrmeafunt*

bconditionesfunt bonæorationis,quæfaciunteamgratifsi« °gt;'emfuaui!simumcoram Deo,quae nonpoteft nonexaudiri* Primùmnbsp; 'hs g '^^^spromilsionem. Deinde mortificerisinanguftiatua* Tertióagasnbsp;C non eflè dignum una miCeratione, fed per folam mifcricordi«nbsp;^/petare auxilium* Laudandacquidemfunt,amp;:àDeomandatæhacnbsp;iuuandis PaUperibus* Sed non eft confi«nbsp;Äfeiusoperibm: Qu^nquamde«nbsp;oratiogemituseftaureum

;^''Jit()j*'^*^P«nïrfjr«^«tntHri»tn«owtton Genef*cap*37.Tom,4*fol*24. Vehement

fratribus lofeph ton's 22 annis fuerit, Toteniminterfunt defcenfum in Aegyptum* Fuit profedô maxi-plané perfuafum eft, eos toto illo tempore nihil boni fa«nbsp;j^^'Jmgemitum inuocationis SC Precum,ad patrem incoelisederenbsp;fanguislofeph morspatns,ôlt;^ ludusfami«nbsp;%rnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;infixus cordibus eorum* T anta autem mole opprefla confcientia,

i nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;inuocare poreft* Ego fané fi uel minimac offenfae aut liuoris mihi

Oportet igitur cor ab omni maleuolentia,o« *'Pi'^^%proximum liberum efle,quod nemini male uelit, fed omnibusnbsp;Itiji^Eei^y^tô^ignofcat. Namfiquandoofficrj ratio poftulat,utuitia hominumnbsp;I Stnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;caft^andoad poenitentiam perducere conamur,nequa«

Pe nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ab omniodioelîè alienifsimum,tarnet*

hominum odifTe SCdeteftaridcbeamus* Sic proimpqsEpifco« enim ita adfetftiefledcbemus, utimprecemur eismalanbsp;J autem repræhendo SC arguo impietatem amp; flagitia co«nbsp;'^'P^tte niiror quidfecerint fratres his uigintiduobusannis quibusui«nbsp;^infaccoamp;^cinerefedentem jlachrymanrem SCeiulantem ob inte.nbsp;X Xnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ritum

Ïi8 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;D E O R A t I O N É*

ritumfiltj- Ego fanè nonpotuifR-m tanti ói tam mtretabiiis ludus nccmecontinere,quindicerem: Ah nos infh'ccsquidfedmus.ô^^*nbsp;audiuntquotidic pattern docentem ,habenturpro membns EccU* rjqiiiinbsp;lacob Sc tarnen nullus corumpoteft Deuminuocate, nihil boninbsp;bené operantur,impiumtameneft SCabiedum, quia hrrenrnbsp;mortal(,SChomicidiopaterno,ffaterno,auito.HypocrirîsBanfolcb{îî?^^^nbsp;^ng:ebcttV)tbtretbertgt; Hypocrifisiam abominanda commitccrcjCxnbsp;durare poteft»

P R AE C A T I o N I S, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;. Ï1

T'rtiDn*^ GeneCcap.xj.foI.7. Tom.?» Hebracumuerbum(Athar)magnafn^^^^[ji(.nbsp;habet j quia eft fingulareuerbumorandi,fignificatimpoi tunè ÔCnbsp;Itautpulfando ÖC odiofèinftando Deomoleftiam exhibeamus» odiU*nbsp;dmus» Primümenimpetendumeft. Secundo quaerendum. Tertióp^ tabldnbsp;Si clamauerimus, Domine Deusadiuuameinhaccalamitate Jibcianbsp;uelah'omalo,nec fequiturftatim liberatiotumquaerenJa funtcmn*^ j,yj-Patrum; Vide ô Pacer cleftis,ut præftô fueris populo tuo omnibusnbsp;Si adhuc ccflat, tu tarnen ne celles orare,Rddicas non difceciani,n^^nbsp;pulfarcjfedcîamaboSCpii'fabo ufqjadfinem uitae meæ SicRebect* jut'nbsp;hortataeft» Milfaacnedefatigeris,neceflès.EtIfaacipfiuslacbryiïgt;^5nbsp;tus uidiîjôCexorauit Dominum.

Hincigiturdifcendumeft, quandooramusxertilîîmumelîè quo pf? mur,ut certè hadcnus Ecclefia oratione pacem impetrauit, 8C Turcain d Jnbsp;tificc reprefsit.Tantômilludcaueamus, ne poftquamfemel incepetin^^^Liii,nbsp;ftatimdcfatigemur,fed quaîramusSC proijciamus omnem curam = cala**nbsp;cr ucem in Deum, SC exerapla liberationum omnis generisnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'

cumfiduciaôCcontinuisidibus pulfemus fores. Ibi tum experiemur cobus dicit ; Multum ualetdeprecatio iufti, pénétrât enimclumS^rtf^^.jij/nbsp;poteft amplius ferre clamores noftros, utLucæ iS.deiudice iniquonbsp;citur. Vcrûm non una tantum hora petcndum eft,fed cîamandun'!nbsp;ibi coges eum ur ueniat. Sic ego plané confidoji feriô SC ardenter inot^nbsp;ftabimus,exoraturosnosDeum,utueniatextremusdics.

Ad eundemmodumconfugit Rebecca ad intentamSC perfeiict^ )}/ tionem,8C anxiè nodes SC dies fufpirauit. îfaacquocç proeanbsp;Deo nihil aliud propofuit, quâm unicam illam necelîîtatem.uideliceinbsp;coniugis. VndedifcamusDeo omnesnecelïîtatesetiam corporalesnbsp;clïè,ante omniaautcm fpiritualcs. Ifaac ita orauir ; Si eft nominis luinbsp;fi ad conferuationemregnitui pcrciner, da Rebeccæ prolem. Vbinbsp;fioficut Rebeccæ deerat, fuppleat id Scfuccurratoratio. SedeftrcsaN^j,:i3*rnbsp;gnilaboriSjôC longé difficilior^quàmprædicatio uerbi.autahaoffici^b^^^flv'S*nbsp;ca. Quandodocemus, patimur magis quàm agimus.DeusloquiturPnbsp;eft opus diuinum, fed orarc eft difficilhmum opus, ideo etiam *'2riffia^^bj)(i|nbsp;Magnumigitur eft, quodaudetIfaacoculosSCmanus attoHerea'^ pnbsp;Maieftatem,quod petit,querit,pulGt : Maxima enimres eftcumnbsp;ÔC illud magnum, quando ipfe nobifcum loquitur, fed hoc difficiliuscnbsp;cnim infirmitaSjôCindignitasquæ retrahit nos ut cogitemus;

audeam attollere oculos,leuare manus ad diuinam MaieftatemC Vbi nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;

6C ad cuius nutum tremit totusmundus,adeumneegohomuncioni*^^^(^i,(( Hoc uolo ÔC peto ut mihi dest'MonachorumôCfacrificorum uulg^^nbsp;rat, necfciunt quid fit orare, Quanquampiorum aliquifaciliushascog^pt^^jnbsp;uincunt, Sedpreces uerèpotentes, utualidæquænubespenctrar«quot;^

D E o R A T I o N E. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;$19

kn^^^^'fficilcsfunt.Ego enitn qui cinis,puluisamp;plenuspeccat/sfura alloquor ui» keçuerum Dcum, Non igiturmirumefl;_,trepidareSCrefugerènbsp;adhuc eflem Monachus, ÖC primftm in Canonenbsp;Pater. Jtem,OfFerimustjbinbsp;t,'iji^^^'ôôCaeterno,totusftupebam8CcohorrefcebamadiIIasuoces. Cogitabamnbsp;^SO^^^f3*^^3ieftaiem,cümadconfpedum aut collo«nbsp;^^îîcuius Principis aut Regis,expaucfccre omnes oporteat.

niticurmifcricordia Sgt;C uerbo Dci, uincitamp;f exupcrattre» V^'^gt;fliftam,ficut in Ifaac tiicit, qui de omni humano auxiliodefperauir.

ualidam. Jllam excellentem audaciam ÖC ma* %ç F/dei non uidet Caro, Propter nos ueró iila fcribuntiir, ut Gmusnbsp;confidentesjamp;Sdilcamusorare. Non enim poflunt eflcirritæprecesnbsp;necIfaac fruftraorat. SedutMofesinquitjamp;exoratuseftDo-\fv ^.^^cnoftros gemitusSCclamores negligetDominus,tantömadoran«nbsp;^^tcniur.

.p nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;CALIS.

fj ^4,IenenCfoI.787; ToeLcap.i, Quidam in eo errore funt,ut fatisefle piw cogitent, Orationem autemfeurecitationemcerto*nbsp;putant ociofam 8C fuperuacaneam, Gquidem cor infpicit Deus^ö^nbsp;t^'*0f9t^'^°8*^onesnoftras, SedhæcfententiaG uera eft, cur ipieChriftusdo-jj'Pftitj,p^DominicamcCuripfeinagone fuoter ijTdem uerbis orationemnbsp;profeSCEccIcGainftituit.*nbsp;mandatam, qua: ore fit,nec carere certo fuonbsp;K, CQ/^^nandata,8eabipfoFiIioDeiufurpataiif,

ü nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;prohibitum eft, peccatum eflc putant,G!

utantur,fedhinonintelliguntcaufamcur battologi« t'nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;*¦ ^hriftus, Verê enim ft rem aeftimes, non prolixitatem orationis, led

Qui enim ideo utuntur longiore oratione,quaG Deus aut itfj j^^ntelligat, tanquam imperitus Iudex, aut non fua fponte exaudire ue-oratione quaft impellatur Si^excitetur, hi peccant, Statuerecnimnbsp;Ohriftusdicit) Pater nofterinclisnoanbsp;*''5nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Deinde quod fponteôif uolens exaudire uch't,Gcut di-

uos qui malieftis, nouiftis bona dare fihjs ueftris, quanto cloeft,dabit Saniftum Spiritum fe pctentibus t Negligensnbsp;fhUpnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;habet longa inftrucflione, ut caufam difcat, SC non ftatim ad

flecflitur, Tails inquit Chriftus,Pater cleftis non eft^ Jgitur Nouit enim hoc priufquam tu ores, Sc quianbsp;Hancfapicntiæ 8CmifericordiacIaudem,quiDeoînbsp;0 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;orant,bené prolixifunt,nonrede orant. Suntautem

Monachorum, in quibus amplificantur non promifsiones cruciatus Chriftiincruce ScGmilia.Prophetanbsp;fäts prolixuseft,fednon utdoccat Deum,nonufcogitetDe-affedu cogiturneGtbreuis, ac ipfa diligcnti con-%th^ihlQnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;exufcitatfe,uttantóoretardentlt;us. Idem facit

P^oliberationepopuli. Idem facit Pfalmus 79.dum 1 p ^^^^^^^^Bffuderunt Sanguinemipibrum, tanquamaquam circui-'erçj^'^*^^outdeeflènt,quieosfepeIirent,ÔCc,Non dicunturhæc,quaanbsp;excitandus Gtadferendamopcm.necfuanbsp;populo adefle uelit, Senfus malitam ahè imprefliis eft animisnbsp;^**aquantumuislongaorationeexprimipoITe uidentur.

D E O R A T 1 O N E, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Jj

Tragt ca hoc in loco figura eft, cûmdicitignideuorari, quicquo^'^p^i. amnutn eft, ÔC fiammis exuri arbores , fed quæ pcteft aptior imagoMnbsp;quam ft id compares cum incendio / Oppida,pagi pacis tempore florent,nbsp;tur, 0^ omnium necefsariariim rerum copia inftruuntur. Sicutautetnoftonbsp;dio omnia pereunt,ac miferabihs facies ruinarum confpicitur,dumoW^]j[|p»nbsp;nerem redadla, confufa iace nr. Ira bellum omnia ornamenta rollit, ac rebn^lnbsp;formcm uaftitatein. Sicutpaulôpoft ProphetadeBabiloniohofte didt'nbsp;ante cum eft ficut Paradifus, fed poft cum dcferta folitudo. Sed bacnbsp;oratione cur Prophcta utiturfCurnonfatiseieftdixifle, quod hoftiso*nbsp;namenta domi forifcp abftulerittAn non uidebat, norat, intelligebatnbsp;qualia eflent, etiarafi Propheta non ficamplificaretcNorat quidcm,net Pynbsp;ta utDeumdoceatjideoficorar.fed uehemensaffectus,amp; ingens defidet*^ ^.(,1nbsp;ratæopis,eum fie facit copiofum, uehementem oratorem. Nonnbsp;orationem efle languidam ,elucefcere in ea debet fidcs. Quanto autef^ gjCnbsp;tasredditur atrocior,tantöfaciliusexauditiofperariporeft. Nonigitt^f^*^nbsp;tologusjfi contra Turcicum Tyrannum orans, intuearis animo Pannoni^Snbsp;cedoniam,Græciam, Afiam,tot prçclaras Ecclefias,tot millia hominu,q^*^nbsp;diopcricrunt,autdegenerarunttnTurcicam impietatê,Excitaturenitn, jnbsp;animus,addiîigcntiorem orationem, ôifadcertiorem fiduciam exaudici^^nbsp;quidem Deus mifericors SC bonus eft, nec poteft longius tolerare tantannbsp;litatem,

Genefcap.ip.Tom.z.foLijs. Prima conditio bonaîorationis,eft tias agere ,8C beneficia quæ diuinitus acceperisrepetere animo ôf uetbi^p^?nbsp;oratione Dominica, petimus quidem quotidianirm panem, fed cuminit*^ ji'nbsp;Patrem noftrum appcllamus,confitemur hocipfonomine, nosynbsp;defenfosâ Deoeflê,ô(^ omnia paterna officia à Deo accepüTe.nbsp;Rhetoricis præcepiis,uocaturbeneuolentiæcaptatio,quæoptimêfitp^fnbsp;8^ gratiarum adionem. Secundo loco eft uel querela,uel commémorât^ /nbsp;fîtatis. Ego inquit Loth, fum in maxim is periculis,fi fecundum tuam 00*^nbsp;àfeenderoin mortem,peccauiiamanteatardando,poflèt autemnbsp;fus accidercjideo propter mifericordiam quaraeferuafti, teoro.utmdnbsp;nes quod peto. Tertioîoco proponit quidfibi donari uelit,Fugiam inqtigt;b ,nbsp;pinquam ciuitatem,amp;: ibi feruabor,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.r

Et Genef. cap.xf^Tom. j.foI.y.Qjiando oro pro aliquo proponoiHiLiC®' in confpedu cordismeûet nihil aliud uideo,autcogito,in eûfolûm animo^^jWnbsp;Sic Ifaac orauit propofita uxore fua in confpedu.Quo uultnbsp;ics f fuifle orationem ardentem QC. intentam, in qua non hæfîtaucrir,non^p(^*nbsp;fit animo amp; cogltationibus.Q,ualis oratio celcbratur inius,qui cumnbsp;taueratjfe orationem Dominicam fine ullisperegrinis cogitationibusdj^ct'nbsp;cum autemdepofuiflènt equum, ÔC finita orationc,cx paefto ucrûm fat^^^nbsp;nbsp;nbsp;,

tur,fafluseftfeinterorandum fuiffêfollicitum deephippio ôC treno cquo addenda eflent an non. Talis non debet efle inuocationbsp;fit in diredo, fed animus nunc ad dextram,nunc ad finiftram euagatur. *nbsp;tem Sc ardens oratio Deo proponit caufam,9(: magno ftudio^ardor^^^jjKnbsp;unam intuetur, necturbatur illauel præfumptione uel defperationCnbsp;Domine Deus,refpiceadflidamiftammulierculam,ôt^promifsioncf^j^(lnbsp;hil præterea cogitât aut curat. Atcphæc eftdeprecatio ilia iufti afsidn^»nbsp;tenta Sc direda.de qua in Epiftolalacobidicitur.

Item Genef.cap,j2.Tom.j.foI.KJi,^46Ätnb mwe truffé». Quafinefeiat Deus quibus indigeamus, profedó nonnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^,5,

inquit ChriftusjScit pater uefter quibus opushabcatis,antequamp^f^ j^^. ergo uu|t fufpirem, ut clamem, gemam, pulfem, QC agnofcam menbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;r

llDjjj. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;D E O R A TI O n E»nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fU

quo^ memineris quid ti'bi défit» Alioqui fccuri fter-foehcifsimos, cum fimus miferrïnu'» ld uerè nefci-' ''fdifdmus alias,nifitempore tentationum»

.j, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;D A R V M.

^%f°''quot;^'^^ncnf.foL42o,i.PfaIm»Grad» Exauditio fie eftdefinienda.nonut ^Cu,^J^P^*faciat,quod nos optamus,fed ut faciat quod nobis eft utïIe.NamDe/nbsp;poteft dare nifi quod bonum eft. Nos autem faepe pro libc-*'%ß ^^^^nicis jfæpe pro nobis ipfts oramus, non quod eft bonum,(èd qqodnbsp;x^Per^ïdetur, IntalibusDeusetiam tum exaudit,cûm non facit quodnbsp;ïta($ in oratione Dominica priuspro fan(ftifi'cationenominis,pronbsp;prouoluntatisfuæimplctioneoratur,quamdenoftrisamp;uitaenbsp;fcilicit in talibus Deus non faciat, quod nobis uidetur eflênbsp;uerè fit bon um» Recftè igitur traditur difcrimen rerum peten« 'nbsp;^uæ ad gloriam Dei SC fafutem noftram pertinent,fine conditionenbsp;b^fh exaudiri. Contra in ijsquæ ad banc præfentemuitam pertinent,nbsp;pipô ^*^^^^uonem,fedcumrefignationenoftræ uoluntatisin uolun®nbsp;faciatfecundum quod ipfi uidetur,SC nobis utile eft«nbsp;bonum,nos non fcimus,tïcut Paulus quo^ dicit. Ad hunenbsp;^îndusDeo noftro fideli SC bono eft titulus,quod fit auditor precum SCc,

h% ^^ïcnenfifoLtpp. Matth cap.8. Fides dcbeteflè certa deexauditione, executione, quando, ubi, quomodo, per quem, Deus fierinbsp;?^Çoj^^debeteflcdefauoreDeiconfcientiæjfedfubiedo, de confilioSChoranbsp;p^^^'inanda, pro gloriafua SC noftro bono» Sicut hic Ieprofus,dum mun«nbsp;bIocum,modum ptécfcribit,fed eius uoluntati fefe fub«nbsp;bora, hoc modo,hocloco quibus non putabat,accipit inten*nbsp;^i8lt;H^*onem» Hacrefignifi'eat, quamgrata fitfibiifta certa defua fauorefi-I bumilis de eius confilioÖC uoluntate,patientia, quam fides libenternbsp;ïj^.*^elicetin omnibus Patriarchis,Prophetis,San(ftis,qui nihildubitan^nbsp;efga fie gt; tarnen longanimiter eius confilium SC uoluntatem ex»nbsp;poteft exemplis Adæ, Abrahæ,6C muîtis altjs amplificari»nbsp;n^ßnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;confirmari, utexpeda,ruftine,fi' moramfecerit,quibuspfe-

Qi. Prophetac,Q.uia natura Dei eft,differre effeClum orationis inteIIigimus(PauIo tcfte,Eph, j»)

l'*^**Ut5'*^^3P»yo Tom.5»foI»i2i. Qiremadmodum oratio SC gemitus eft ineffa« t** Ej^^^uditio SCgaudiuminaeftimabilcSC inaeffabile eft, Sicut inquit Pau«nbsp;Jnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;quam petimus aut intelligimus da«

r quod in fuperficie cordis, SC fpumailla uerborum fanCIi ei-^3*'g*tor omnipotens Qi opulentifsimus,qui redditfecundum ^*^®^ugultus» Ac propterea finitorationemintendi,crefcere,nbsp;f nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;exaudit. Qiiia fi ad primum clamorem,aut petitionè refpon.

''iie a?®augefeeret, fed refrigelceret. Ideo differt auxilium:,ar^ inde cre-P^^Pe^'^^'^^^defeit oratio, Gemitus item cordisfitprofundiorSC ardentior, defperationem. Ibi turn fitardentifsimaSCacerrimanbsp;uidetur propemodum iamdeficere gemitus,

Quod fi ftati'maudfrct non fieret ita fortis, uiuaxSC ardens tantum fupcrficialis SCpaedagogicus gemttus,quiadhiicdifcKorare,g^nbsp;fiderare,nondumeftMagtfterprecum*Quando ueróad defperationenbsp;turn eft amp;: cogitat animus tentatus, ccbce wtrïgt;m4)t6 bvÄuel esnbsp;tarnen adeft adhuc fdntillaSClinumfumigans : Ibi tum efto totiis,^rypFnbsp;Ea enim eft luda Sandorum,quiputant funiculum iaw*^nbsp;tri : Et tarnen retinent fufpiria, ideo tune oratu eft perfeda amp; fortifsii

ha hoc loco de Rahele dicitur ( Recordatus eft Deus StfcOQ-tia^^, hil fentiebat Rahd, quam omnes preccs amp; lachrymaslfuifle inanesnbsp;fe fimplicitcr effe extindam ÔC dektam ex animo 8C memoria DetSed no jjijiHnbsp;tuasmea Rahel : Longé enim erras, fenfusille tuns carnahseft.NondUquot;jjjj/nbsp;ritus finguItiensSCgemitusinenarrabilis, fed caro fentiensöCnbsp;fuittuiobliusDeus. Sedftatimàprincipio enminciperes petereprol^tg^f/nbsp;Sefignauit omnia uerbagemitus tui. Nondum autemeratfatisardens /nbsp;oratio, Ideooportuit earn adolefcere SC grandefcere,ac propterea diftnbsp;fecundum, tertium^ quartum, quintum annum. Ibi dedit primüm conlonbsp;per ancillam; Sed gemitus nondum acquiefeebat,adhuc uidebatur DeüS^^j.^rJ,nbsp;IdeorecordatuseftDeus, Quanquamnunquamunummomentum°ùi'nbsp;it, fed hoc demum tempus fuit, utaudiret tua fufpiria, cûmputares ea^rnbsp;obruta prorfus eflè obliuione,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;

Ad hune modum nos quo^ difeamus petereSC fperareauxilmn7|,3t^ res aduerfa funt SC fides labafcit, HabemusenfmpromifsionemEuang^**'j^)hjnbsp;mus baptifmum,abfolutionem SCc, Quibus eruditiSC confirmatifumus» 5^nbsp;mus mandatum quoiubemurprecari,habemus fpiritumgratiæSCpt^f^nbsp;c um prim um cæpimus orare,angitur animus S/C quer ulatur fe nihilnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,

feendum igitur eft,fi petendo nihil efficis, ut adiungas inquifitione^ jZ quatras. Si ut ilia uidetur efle irrita, quin magis fe abdit SC abfconditnbsp;pulfationem, SC non definas,donec expugnes ianuam,qua claufus eft.nbsp;dubium eft,quin oratio noftra audiatur,ftatim prolata prima fyllaba.nbsp;Angelus adDanielem. Abexordioprecumtuarumegreftuseftferffloli^ii'nbsp;tem ueni ut indicarem tibi, Sed quod non ilico dat Deus, quod peti«T»tis,bnbsp;fit, quia uultquacri, SC improbè inftando expugnari : Sicut docctnbsp;iniquo ludice Lucae 18. Tum enim uenit SC libérâtcledos , SC cumu'^ -irnbsp;quàmpetiuimus,quaîlîuimus,pulfauimus,ldeoautem differtutaugefcat^nbsp;gemitus fiatfortior:nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fufpiramus nobisadmodumexilisuidetuf^^

uera eft ardentifsimus. Sicut Paulus damorem appellat, Nonenimf^l,ii;; tantùmuerbo formando uocem per linguamSClabia, ne^etiamexpf^nbsp;preces noftras fonamus,fed fimpliciter clamamus, Non oris ffinusaiii%iAnbsp;clamor cordis SC gemitus eft inenarrabilis, Vrttcrbcwh«lt;fcjiGCrt |îclt;fij^nbsp;do corfiingultitamp;fufpiratpropemodum deficens præanguftia, Ac turnsnbsp;oratio perfeda eft SC effieax,

Hæc faepedicendaôCrepetcndafunt, neomnemfpemSCfiducia'^^ptZ r, mus de inuocatione noftra,quæutcuncpinitio eft frigida, nec ftatim rnbsp;auxilium,tamenfciamusideoiddifferri, ut fiat oratio perfedior S^firmm 'p/ (,nbsp;rabilis enim uirtusSComnipotentiaeft orationis. VteSm Rahelnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Qj

fus defpeda SCfpreta efle à Deo, SC ipfa tarnen maneret adhuc linum »it non potuit non expergifei inuocatus, quaefltusSCexpugnatusDeus, tjjnbsp;tierômodoadeftomnibusinuocantibus,atlt;^itacumulate0^hberaIitcr5ifpZ tjqnbsp;tur fateri fe nihil tale unquam iperafîe. Sicut Monica potuit dicere : Nonnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;j-.

tiui,necaufusfuifperare filiummeum unquam futurum tantum dodotf^q/ lïæjôCc- Non igitur deficiamus,fed perfiftamus in inuocando,optandO;nbsp;rendo,donee fpes SC liberatio expedata affulgcat,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;j '

V 0encs.cap449,Tom.4.foti9»4Hoc diligenter tenendum eft,quod promittic iAôC differt rem promiflam, ac tentât nospenurta uerum praefentium^ut eru-iof^osftde promifsionis,eaqjconfirmeturamp;^difcat Deo credere,non tantumnbsp;ÇitibusfiQgpjæfentibus,fedetiamabfentibus,autaduerftsrebus,quamfîdemnbsp;quot;SComnesdodores illiusnon habentnec norunt»

Y Verùm hic Principalis locus eft totiusfcriptura£fandae,noiîe6Cintenigcrc t^j^'^promittentem» Auxiliatur enimamp; opem fert etiamre ipfaamp;Tin euentu,fednbsp;pfotnifsione fidem cxerceat, inopia eorum quibus indigemus, ut difea*nbsp;confidere, non tentare ipfum quod ludaei faciebant, quibuscum Deus

V^osfedabantur. Nonenimpoterantfuftinereconfilium eins» ©ûÇunb; *'gt;4)tcr^4rrcrt

Prophetis 8C Pfalmis; adhuc uifus procul,0^ apparebit in finem^amp;f non mentietuf,nbsp;EtpfaDz*nbsp;îtjlt; /Dominum,uiriliter age,confortetur cor tuum,ÔC fuftine Dominum. Sednbsp;Çjÿj oon uidebant,nec cupiebant difeere* Ideocligebant alios cultus, 8Cnbsp;StG ¦ fnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Deos Aftaroth, Baal, qui ilico, 8C in præfentiaiuuarenr,fine fi*

tt,|,lt;^*^sionis,u[palpareö0manibusapprehendere auxiliumpoffent. Sicutfu« leremiæ : Facientes faciemus ucrbum,quod ex orenbsp;Verbum tuum non audiemusamp;^c* QjD,uolumus haberenbsp;^^linosftatim exaudiat,£Clargiaturq» cupimus.nonquidifférâtauxilium#nbsp;utperdat,ncc^ utdeferat,fedpotius utcopistnbsp;præbeat.SicutdeeoteftaturPauIusEph j.Quipotenseftom-h *omnia quae petimus aut cogitamus* Talesigitur uult nosefle quinbsp;( %dnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;moræ, certö expedantes, quod ab lindenbsp;nbsp;nbsp;cumulate daturas fie

nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;didicitconfequuttiseftlacobjcumdarcturei promifsio femi-

honpofteris ipfius terra Canaan, Sgt;C ipfo adhuc uiuente lofeph ad fumlt; ?nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Sc dignitatem eueheretur.

( nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fecuritas S)C malicia carnis eft, utnon folSm promifsionibus diffi-

? nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Nam hacquoqidifferuntur, Ideo commit

5 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Tarnen uult Deus timeri minas, ÔC expedari promifsioa

) Ima'** neutrum horum curatj'fîjrebcrtfowl(4löpßfntccwlt;54rt64rtf t' ¦^dis y Pn'ens Si tardans, cùm in promilsiombus tùm tn comminationibusnbsp;ÿ ^lt;^'oneftfallax,ÔC tarditatemillamgrauitatepcenac,autbenefic(Onbsp;$ U Dto^ quot;^SnitudinecompenfatJJÊrbdmptenbUcb/VrtbbdWptrturwol*nbsp;|inbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;præcipit feriptura : Timete Dominum ÔC crédité eû Item Be^

f fH''fius I : æ^nniino,fuper timentes eum,ÔCineisquifperantfupermiferû i uid''''^uifik^p S^fuite Domino in timoré ÔC exultateeicumcremorc,Et oportetnbsp;V'Scfpç**® credereêC timere,Vt Noah timet pnamDiluutj,quam nonnbsp;/ tj, Wm ^^tonem non apparentem.Nos credimus in Chriftum Domûnbsp;credimus eumuenturum in extremodie,nof(^furcf.nbsp;fnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;clarificaturum,Philip.?. Imptjs uerô redditurum poenas,

i* 'iasg/p^ Dcum,8CquinonobediuntEuangelio2.Theffi.ltaptjformû f^P^otuifsionibus: Impij autemnec timentneccredunt, nccnbsp;^i^antDeum,

jx4 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DE OR ATI ONE.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.

Sic ergo orditurlacoborationem fuamadfilios , Congregao^**jjßa^ dite, docebo uos,quid eucnturum fit pofteris temporibus: Ego poif* p;,nbsp;tum,cuius memoriam uelim apud uoscflefempiternam,uttimeati^^^j[isV^nbsp;Deum uerum. Prædïcabo uobisminasöCpromifsionesdiuinas,uth3^^f^i(ßnbsp;umquemtimeatis,SCinquemfpcretis. Hocuultlacobillaattention^jf^jcVjnbsp;eos in timoré comminationum óCfidepromirsionum,Q.D. Sciotp^nbsp;bis malos SC contumaces fore; werbetb(gt;(cbubcitwcrbC»t/vitbJ»i^nbsp;fel Vitter cucbjcm/quieruntIdolatræ,contemptoresDei,comminan[iS /j^riSnbsp;tenus, perinde ut Mofes quoep Samuel,item Dauid, SC alq multinbsp;is uaticinabantur : Tamen in illa pofteritate mea crunt aliqui, quinbsp;um,eicßconfident.Propterilloshæcdicuntur. Alijconremnebantnbsp;quidifferebatauxilium fieRettert beitit®0ttm'^t(titgep^eit/nbsp;apud Hiercmiam dicitur omnium Gentium Deus. Ettelfanturlibfinbsp;Regum, cumulafle eos idwla per totam terram, perinde ut nos 9^°^? fUifl-fecimus^SC longé crafsiore modo omnia impleuimus idolamania Sario®

UciiucranaL pi nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lt;tuA.uiuiiigt;iucu liUiiiiiuuvauctL jucuin icu ivi«*,jl

fticiuerö Chriftophoro,GeorgioSCaIrjsDtuisplurimisfupplicabant. ^^^1 SicCaro negligitDeum comminantemSC promittentemliberaii^'f^3i)Jnbsp;cm'm tardât Sc protrahit auxilium.ideocontemnitur. Neroouultaflueie^ ä** nbsp;citiafidei,fedfine fideuoluntuiuere,ÖCpraîfentibusfrui«3DeitbAUCbnbsp;fabelt. Promifsionem uerö certam,licet deinuifibilibus, tarnencertó«Jnbsp;abhciunt. Hæc eftpraecipua dodrina QC argumentumhuiuscapitis:nbsp;quo fine commtnetur Sc promittatDeus.VidelicetjUt exercentnbsp;mit ®0tt ^aitbelit Wil/ ber muôbâôleriteit/ vt non uiuat ex pane folonbsp;bo quod procedit de ore Domini. Si deeft panis, non eft proptereai^ .p'J, 'nbsp;Deus alienus, fed confirmandus animus fide uerbi, Deus promifit fenbsp;8C Dominum meum,fi uoletme occidere fame, facial fané,tarnen fpets^^^^jnbsp;Oportet enim fidem SC timorem exiliere in animishominum,quianbsp;promiisio etfides.et ècontra nulla eft: fides fine promilsionc.ficut nullusnbsp;ubi deeft comminatio. Sed Deus utrumcp differt ut tentet nos,quam teut^ nbsp;cum mundus nonuelitfuftinere,utrum^contemnit,nec comminant«^nbsp;nec promittenti credit.

Tom.4.Ienenf,foI.44î.in 4.PfaI.Grad- Deusficutin natura fua,fi^Wjj modo agendi 8C uirtutefua, eflinfinitus, Itac^non pafiturànobiscirc^y^^nbsp;Proponitur igitur nobis hic exemplum patientiæ, quod expedanda'*^nbsp;Domini, SC non dubitandum de auxilio diuinoSC manu Domini affutuf^^tP',nbsp;enim primafyllaba,feu pottus primusgemitus orationisincipit, annuUjo,)*nbsp;refpondet nobis,Fiat,Non tarnen debem us ftatuere, ubi, quomodo,nbsp;quos fit daturusquaepetimus. Hæc enim relinquenda funt Deoutipf^^ /fti*nbsp;nobis hoc agendum eft, quod noftrioffictj eft, utfciIicetoremus,ÔCnbsp;rcipiciamus ad manum noftri Domini.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,

Ad hune modum docet nos Dauid fuocxcmpIo,SCmonetut demus, non remittamus brachia , necauertamus oculos â Domino,nbsp;geamus, inftemus, perfeueremus, ficut Chriftus quoc^ monet in fimilitU^ ,nbsp;wulierculae SC iniufti iudicis, qui et fi nclt;^ Deum nec homines tiraer«'|^nbsp;improba afsiduitate uincitur, ad cognofeendam caufam. Si enim homo nbsp;tam malus non eftjquin fuperetur improbitate orandi, quid non de DeO'»

DE ORATIO NE. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;»

uhrô ad audicndasprcccsofFert, nos autem etiam mandate fuo cogit »Osnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;utdicam, quodreseft, qui adlargiendum eftpromptior quâm

Recipiendum Nam ilia mora qua auxilium diffère, non hoc ag!f,iit often« f nos non auditurum efle, fed ut exerceat fidem noftram, £lt; nos dtfeamus co«nbsp;uarias ÔC multiplices rationes auxiirjdtuini tam longé poficas fupranbsp;jiS quod cap ere Si intelligere pofumus. Statuamus ergo rem quampetimusnbsp;/'hi non ncgan',nec patiamurnos unquameoadduci,utmoramhancinter«nbsp;hetnur effe neglecffum. Vult enim Dominus itanobifeumagere ,uc nomennbsp;retineat,quod Dauid inalio loco ei tribuit,quod fcilicetfitadiutorino«nbsp;'°hunitate. Haccoportunitas definitur ab ipfo,â nobis non poteft defmirû

TALIBVS C O G I T A T I O N I B V S C V M A N 1 M I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,

Tom.4jcncnr.foI.4i8.ini.PraIm,Grad. Vfusfidei.nempe Gc feconuerte« p'Rd Dominum acorare,Slt; praefumere quod oratio placiturafit,SC Deus earnnbsp;''Ruditurus,longedifficillimares eft,propterea quod confcientiac timidæferënbsp;''Pugnanthuic fiduciæ, SC de medicina defperant,pracfertim fi accedat confeien«nbsp;'^peccatiftuindignitatis. Ibienimferè accidit, utanimus priusfecumdifputet^nbsp;'^'ioratione aliquid pofsit profici, praefertim ad hanc quæftionem qui dedu-nunquam orabunt,fiid ex fenfu fuaedignitatismetientur. QjRRhhocnbsp;^'gt;fndumcft,utqualistufis,hocinlo,co negligas,amp;^ in promifstonern potius,nbsp;hnecefsitaeêorandi.in pericuIüSi^ caufam ipfam intuearis. Ita enim fiet,utetfiabnbsp;®'Rtionetuaconfcientiatereuocet,tamcnpericulimagnitudoadorandumcogar,nbsp;^Renim(exempli caufaficloquor)fi quisfcortatus eft,£lt; inter eundum cafu denbsp;inUiitnejn labitur,in tanto periculo ideo non orabit,quiaconfeientiarnnbsp;habet.' Imo quanto periculum SC necefsitas inaior eft, tantó adorandumnbsp;J'i'hus efle exercitatioi SC promptior. Ad hunc modum in hoe periculonbsp;eft, ut quales, qualesfimus nos,tnagis illuc refpiciamus, quodnbsp;Dodores tantum malorum excitât,quâmquod nosindigninbsp;jS^i'Xaudiamur,

em e facitpromifsio,quod in Chrifto nonfolumhabemuspromifsio« uerba,ipfas fyllabas SC literas quas debemus orare^

fl Dr nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;etiam mandatum acccdit,ut nô n9ftri arbitrij fit orare,fed

^Ud °P^5' cum cogitamus SC poftea accedit etiam necefsitatis tis tç confideratio, turn acuuntur animi, SC excutitur ilia propriæ dignita«nbsp; tiiiDa^^^*'^®^^°hfcientja quafi abforbctur, Sicutinfubitispericulisquocçfit,nbsp;i*' htfüitinereàgraflàtoribus,aut cum periculo in aquamnbsp;**hha Ibipriufquamquifquamde fuadignitate cogitât, prorumpitautinnbsp;4nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^ogitationemhanc, O Deusadfis. Hic enimuerûmeft,quodmedici

4 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;acribuscondimentis. Nec^enim melior orandi Ma«

4 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;necefsitas. Sed dumnosfecuri,8lt;quafioculiscapti obambula«

4 ^nuirr præfentium malor um tangimur, non mirum eft fi oratio noftra n ''^11nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;langucat. Mihi quidem hocaccidit,utfentiammenun«

4 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;IrrIROC acre condimentum,quod eti«

1 dam I^RRiem ut itadicamôd appetitum orandi excitât,ficut dicit, cum tri» A .^'^^^RRUs ex hoc uerfu Dauidem hoc remedio elfe ufum in periculonbsp;n bis faci »RRtprimöm docendofe ÔC fuos erigcret,deinde oraret. Idem no.nbsp;fiducia caufæ feu necefsitatis , quam etiam oratio

I ta nobis oftendit. Q.uia enimpoUuitur nomen Domini, quia confei« Inbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;«ntix

enci'æ perduntur,quia confefsi'o Euangelij periclitatur.magna profelt;?5^o C ucifli' ut dicatnus, Gndificetur nomen tuum,ut fit finis abominationum ÔCnbsp;rum, Adueniat regnum tuum, quod per rcgnum Sathanæ quafi oPP/nbsp;Quiadhuncmodum orat,isficorat,utfacilècIumgemitibusfuisifliPnbsp;alioqui extratribulanonem uix impleatur os noftrum ,ficutPaptftariJ'nbsp;8C cantica funt, Qjii cum in fumma fccuritate uiuunt,quomodoorar^rjf/nbsp;Hane caufamoftenditDauid,cûmdicit,cûm tribularerclamaui.nbsp;eflc necefsitatem urgentem, quæ impellat, ficut funt noftra fratrufflnbsp;Salus, mors aeterna, peccata noftra,incommoda noftra,glorianbsp;Item, Pax, bcllum 8C cætcra, quae omnia pulcherrimo ordine in oration[jod*nbsp;capropofitafunt, öi uerêfunttribulationes, quaedocentnosorare.Im® Xnbsp;(fimatores horum periculorumfumus, ctiamnoscoguntamp;^urgent.^*^^j0(i''^nbsp;deremuSjÔd perrumpamus per nubesillas, quae nobis conlpedumnbsp;adimunt, ôi ftatuamusorationem effe facrificium gratifsimum DeojOt^.^ni^nbsp;turn, quern ipfe à nobis exigic Q,uidam de medio cogitant,Sd fratrunioP|^nbsp;nituntur, id fané non eß reprachendendum,nam plurium oratio eft fo'^**^j,/ nbsp;ccfle eßjUttu quocg ores,amp; fias pars Ecclefiac, quæ uno orc dieftnbsp;Netpenimhuiusautinius tantàm,fedtuusquo^ uulteflc Pater,nbsp;nbsp;nbsp;,

Difertê autem additum eft. Ad Dominum, contra illas me olim exercuerunt, ÔCadhuchodie,fi qui inter Papiftasnbsp;cent. Sicenimcogitabam,peccatorfum,nonigiturpoflumorarenbsp;propter peccata fuccenfenté, quæram mediatores, quibus propitft^s , tftÇnbsp;Petrum, Annam,0^c. Confeientiæ cnim pauidæ audit© nomine Delnbsp;Et fané magna eft Maieftas, fed non tarn magnam fingere tibi debes, fnbsp;renolis. St cntmMateftatem confideras,cur non in hoc confideras,4nbsp;Maieftas præccpit ut ©rares Profcdôncnitapufillus,autnihilnbsp;ritas præcipientis ligec, H©c mandatum intuerCjSC c©mmittc te eiosg^^Ùl^nbsp;mandauit, die, D©mine n©n eft arbitrtj mei, ©rem ne an n©n crem (nbsp;chi Ibmniabamus ) Tu præcepifti, agn©fc© igitur me debere pateretio*' ,ji® jnbsp;nusfum, atpræceptum amp; u©Iuntas tua digna eft, cui paream,proitiift^p£(ji)nbsp;na eft in qua c©nfidam. Or© itacp in dignitate non mca,non MariffjH^^nbsp;in dignitate,nominis lefu, ÔC Dei præcipientisô^ mandantis,

in dignitate,nominis lefu, dC Dei præcipientisô^ mandantis, Hancrationem orandi totus Papatus ignorat,5C poftum exemp*-mare. Sicut ego in Monachatu nunquam unam orationem dominicainnbsp;ui.ita quo$ adhuc hodie Papiftas, ne unam quidem fyllabam in fidenbsp;forte fadum eft,ut Deus audiret gemitus inenarrabiles cordismeijnbsp;alios multosfuifte, qui iftos gemitus etiam habuerunt, quanquam eos fnbsp;ucrunt,fed extra hos gemitus nulla pax orationisredè autintclleda,a^^jOlt;nbsp;ciataeftjUtdebetjô^utDeigratianunc oramus,acreliquosquo^doccinnbsp;Extat fententia cuiufdam Eremitæ, inter Monachos hos celebriS^nbsp;Nullum eflc tantum laborem, ficut eft labor orandi. Id quidem uertimnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;

cias ad orandi legem fine fide, quætradita fuit facrificulis,fedmaggt;®, nbsp;nbsp;jd

cum loquimur de oratione in fide, utcorreludetur confeientiæ ac audeat fiducia mifericordiæ Dei, Quanquam difficultatemnbsp;non folQmpromifsioorantibusfada,item mandatum,fed etiamnbsp;nos urger. Quod autem ad ipiam rem attinet, oratio fine fide uerc eftinbsp;lis, Hæc enim duo orationem faciunt efficacem,promifsio Dei Sinbsp;cxerceteuos,8^ aifuefacite uos etia ad clancularias preces in cubicuIO*nbsp;ftuspræcipir.QuodfiSathanearnoratione,ficutfoletconaturimpedft^l^ji:fjji jnbsp;culos claudcreôi^dicere,O Domineeccehie tribulatioôi^auguftia,nbsp;chtor,iIIeffatermeusficpericIitatur,ftcuexaturaSatana,nopatiturtcnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;j

me cogité, fim ne bonus andignus, adiuua me in temporcfecundûucr

pcriculo impiædodfi« AcplacctDeo,fihicfiducia mift-rcordiæ8)Cnbsp;^e,bené fis (mpudens,fecundum hoc quodfcquitur,0^ ipfeexaudiuitnbsp;gratam efle orat.onemnoftram,quamnbsp;. Usfiducia pronaifsionis S)i. mifericordiac eins, quo earn exaudit,

hic ei tribuit, '^'Plfr ac cauc ne cum oras, per difFidentiam hoc nomen eieripiasjiiMnbsp;Namficut Germanico prouerbio dicitur.Fincm commen-*^^onusfit. ltaplericßinconcludendaorationepcccant,acorationemnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Amen,dubiratio quae in cordibus eft,

9'^'0'^ ^*^*^^^f*GontrahancdubitationemDauid hie orandu in fide exciter, ut flatuamus Deum certó nos au«nbsp;'^^fi^uidem eft auditor omnium gemituum eorum,qui in fide oranr»'nbsp;aiiH°^nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;audit,audiet fuo tempore,fi non audit eo modo quo tu uis Si

Lnon per haneperfonam,quam tu optas,faciet per commoa ^S'cdicitBernhardus alicubi,necmeminime quidquam legiflein om*nbsp;inbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;feriptis,aut pulchrius , aut magis piè didfum,Fratres inquit,

p^Ofaf oratione ueftra fed feitote, quando uerbumper oserumpit, X J® Ueftra feripta eft in oculis Dei,ö(S aut ft et quod petitur, aut expedit nonnbsp;pdj^R^d potuitdicimagisChriftianumd Quid confolationeplenius,quàmnbsp;quidam munificcntifsimus,adomnes fupplicationes^nbsp;Î?petitur.'Scdinquis..fxpefitdiuerfum.Quo«nbsp;gfauidaöd parturientefoemina,quae inpartumoritur Anenirr*nbsp;orafle pro fua Rahe!, in tali pcriculo occumbentem^ Sic orauitnbsp;ijj%Q5^'^afpirituscontenttone, pro filio exßathfeba, fed oratio fruftra fuit;nbsp;uidemus. Refpondeo.nbsp;ht ^onnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;P'nnàm ftatuendumeft,Deum effe auditorem precum. Hic titu-

*^3^ lar^^n'nent. Quare eorum orationemôC cxemplum propono.Quanquam enim pueri for«nbsp;nobis difeunt,tarnen nos rede ex ipfis difceremus oratio«nbsp;^'^Propt^^rnoftræ naturae peruerfitatem , Qi. malam inftitutionemnbsp;P'neexceptfoneeftftatuendum,quod noftra oràtioficnbsp;^^undô exauditiofiecftdefinienda,nonutDeusfemper faciat,quodnbsp;Q ''^fed ut iaciat, quod nobiseft utilc,5dc.

»t)|j nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;-----,--------i--------------y.---------»----- ,

% vti præfinire,tempus,Iocum,pcrfonam,ôdmodumrei,quam pe _ ^nilTl r^piîc rfl- IiK^rrimiTc ifQ nranrlfltn nAr\tf»rin-» ilï« /-imimftannanbsp;b R- s

«. (.«.utativ ¦. Ullllllis nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cilnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;I tkji-jiiviina iignUiT) lanb

'''^tà^^^^o^lafcenfuruseflen'ntempIumJtemGideoniSjCUmpcterctfù '^^^îiuuellere,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Rcfpon«

¦¦^8 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;D E O R A T I O N E-

Refpondco breuitcr, Secundum legem non licet Deo quicquaflP^^jjed'' bcrCjfed fecundiim Euangelium ptjs licet, qui fine lege funt,impijs*?jjiiii'*nbsp;Ideo conceditur feruo huic petitio ilia,quia habet mandatum à Deo* Sicnbsp;refponderi poflet, fed uolumus uti hac libertate Euangelica*nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;w/

Secundum legem potiusexplicemusquatftionem;Acprimüinii^Y dumeftjexemplaSanclorumfi^filiorum Dei non efle trahendaincon*^^nbsp;am amp; regulam, nifi quando fequuntur præfcriptam tegulam in uerbo. jyi*

Secundô refponderi potell, feruum locutum non indicatiuê,fed uerifsimile eft eumhæcuerba non aperte dare proloquutum,fedfuinbsp;turn 8C uotum cordis.Scriptura autem folet ea etiam quae quis cogitatjdif^ßp^nbsp;lare,utin Pfal,i4. Dixit infipiens in corde fuo* Item,Mulierqua:fluxuii^ij,5i^nbsp;nis patiebatur Matth.p.dicebatintrafejhoceftjcogitabat^fitetigerota^'nbsp;briam ueftimenti eius,Salua ero*nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, ftf*;

Sic feriius cogitauit. En ueni in Mefopotamiam,quid nunc fum,non habeo in mandatis, ubi diuertendum fit, SC qui adeundifintnbsp;Domine Deus fer opem:Et addit uotum,utinamueniretuirgo,qu«',^5rnbsp;fponfafilioDomini mei: Nihil pracfcribitDeoj'nlndicatiuoautlmp^^^^^^/nbsp;do. Quod in hiftoria Judith fit, fedoptat tantum, perinde ac fi ego tacitu^nbsp;fcra,Principis,autamicicuiuftlamaducntum,præteromniumfpemamp;^op*'; .nbsp;Pcrtinct autem hoc ad confolationem æconfirmationem fideinbsp;catione, quia fi'gnificatfcripturafantfta hoc loco, Deum tarn propè ad« Vnbsp;non folûm exaudiat pratccs indicatiuas, ut fic dicam, fedôC optatiuas.SiC^-nbsp;bet,fi totam fuam uitam explorer,hoc expertus eft, 5C teftabitur facpenui^nbsp;ter fpem optanti tantûm,mu}ra contigiftè.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;., ¦

Quare nonellneceftèhancquaeftionem,perlibertatcmEuangc^/, plicate,non enim alius fenfus eft,quàm quodferuustacitusoptât:0** /nbsp;lam puella ilia deflinata Ifaacoinmatrimoniura,adfontem, Sifen^c^^nbsp;hauriendamaquam.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, pZj

ludaei meras nugas adferunt. Sed fimplex hæcfententiaeftftf**^^^/,' aduentum puellac, Si. ubi earn uidet tjfdemfignis oblatamad fe accedec^nbsp;fcit,quód tam fubitó SC infperata op tatis eius refpondet euentus, Ideon®*^nbsp;tatio,fed fignificatio defidertj cuiufdam»Perinde ac fi adolefcensnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;

as pucIlarum,0C cogitaret utinam confpicerem eam,quæ mihi futurael^ cafu aliquam confpicaretur, quae poftea ei collocaretur,

Huiufmodi exempla innumera funt etiamapudimpios,quiintc^j/^ compotes fiunt praeter opinionem, Sed piorum hate magna confoIat*nbsp;etiam optandoorant Sc inuocant. Præcerea huius feruiis animus jnbsp;nonoblata Rebecca acquieuiflet Dei uoluntati : alioquiredediceretufnbsp;fed praedida ratione non eft tentatio, aut petitio figni.

Cterûmfihominicontentiofohæcnonfatisfaciunt. Rerpond«j||ilt;i codem modo, quæ ad Ezechiæ SC Gideonis exemplum refpondetnus,nbsp;humiliter ueniam præcantur, 8C petunt fibi ignofci.quôd fignum pc jtnbsp;tunt diffïdentia aliqua moti: Sed magnitudo rei promiftæ tanta eftgt; uti*nbsp;capere, 8C quafi laeiicia ôC admiratione obftupefadi, cogunturfignuninbsp;poftulare,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;

Gideon non dubitabat fe miflum ,SCuocatumdiuinitusad ruan;|^^j,tF^, fed laeticia quadam, SC ftupore ipirituali fignum petit: ut etiamnbsp;mifsionem audituri étant,figno confirmarentur.Sicferuustacitusr«C]^jl^/^;,nbsp;num potuit non lüa cau(a,fed ad confirmandum animum SC amoremnbsp;non incommoda refponfio eft, fed magisplacet, quæ de optatiuoinodlt;^ nbsp;quiaconuenit cum experientia communi tâmpiorum, quàmimpiot*^ ^V

DE ORATION E. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;JîJ»

-J, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;D I A N K

oraturisaccidi'u Cùmenimo=f ^'^^crud P''°nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ecclefîæ, impediunt oran'onem primùm aduerfariorum fus

^^^^^j^uiuerbumcrudelifsimêperfcquuntun Deinde Principumôiî Snbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;npubh'ctsofficijs uerfantur negligentia. Tertiôilla efFrenisIicentia

MrisQ^^ ,?^*^ulltsfcculis fuilîè uidetur. Turn fine modo peccamusfi'nguliin Et inhis omnibus nemo agit pnitentiam. Hæccertë impediuntnbsp;'^^''loUçnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;dubitatione oremus. V idetur enim Deus in tanta malicia mun«

P*^° liberationejita oramus, utmodico uideamur contenu« optant quietemuniusdiei. qui premunanbsp;^idat quotidiano uidenturfibicontend fore, SedDeo hoc nonfatisnbsp;A fopra quam pofTumusintelligere aut petere,amp;C prorfus uerum eft,nbsp;quidpetamus. Libenter utor proprijs experientijs.nbsp;C ihDnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;dedidNon plus optabam, quàm ut ifte unus aba

tollerctur,fed quod diluuium mirabilium ac maximorum ficutumeft.'Itainuniuerfum uerumeft,neminemaudereoptarenbsp;h P«i5/^^'?^^^E)eus paratus eft donare.Caufa eft anguftia cordis noftri,paruianbsp;p\Qn*'^fifmitasfidei.Superatigiturcopiorarcdempdoinfinitismodispetitioanbsp;pionbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Dominustradiditformamorandi. Hæc enim nifiitaâ

r^co nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;qfosnoftrumcflètaufus totôi tanta petere ? Igiturnon

inh nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Chrifti uidores peccati, inferni ôC mords, fed

J p'^uftatnultiplletter fentimusbeneficentiam Dei. Et, licet nunquam eftètnuspeterejtamen donauit eaDominusgt;amp;^ donabit alia quo^.

î?%' dicit Propheta,Copiofam redemptionem efle,quæ fcilicet fitfupra Mnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;enim,ficut exiliter credimus, l'ta etiam petimus exilitcr. I-

«li nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;clis pluituberrimê fuper fcinttllas orationis noftræ,8CguttUa

Ó hij]ç fttæ, ÔC compenfat moram libérait copia. Nam etiamfî expedandum pofteaeft Itberatio uberior. Iacob,qui eft IfraeI,expedauitDo«nbsp;tf'*igitur fecutum eft gt;', Totumferê orbem mutauit ille populus, exnbsp;Itk* Vitijs fuccrefeens, An non putas autem, fi Abraham hanc poftertta-tijSpQ ^,^ncm,ÔC infignes res geftas uidllïèc, eum didurum fuiflc,nunquaninbsp;' C'^^'^^^^tftiJî^^^P^omittendDeo, fedtam mirasnbsp;''^g'^Ecam pofteritatts fuæ fortunam non potuit credere, propter an-(,j humani. SicEccIefia poftChriftum,orauitproregno Dei,Adnbsp;°^^^fecuta eft ruina regniRomant,tnuidi,ut uidebatur. Nosquoeÿnbsp;P'° ^*t)eratione, ueniet igitur dies Domini,ôif difsipabit uniuerftimnbsp;Pçrfç.^'^*nomni potentiaSatanæôCinferorum. Ergo hoc tantum curemus,nbsp;Knbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^P^nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Dominus gloriofum euentum omnium

Chdftiani hanc confoîationem teneant, nunquam efle tantamopref-Qjiod fi aliter fentiunt SC cogitant,malê cogis ^ö'primi Præceptifumma, quod hic dicit: Copiola eft apud Desnbsp;cft,eflèDeum,redimereóChberare,id(5maiore disnbsp;lif ^feccînbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;quâm ab animo humano cogitaripoteft.

Abraham)hic proponitur clementix ôd. benignitatis precibuspiorum, quo ôd inuitamuradinuocationem,ôdnbsp;mirificè confirmatur contra diffïdenttam Ôd dubitationem. Nonnbsp;Y ynbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;enim

ÿj® nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;D E O R A T 1 O N E.

enim propter feruum, fed propter te Slt; mehæc fcn'pta fiintj priufqiiarti fierat,ecce audita eft oratiojnter loquendumannuuDeuspredbuseius- ^jui*

Proindcfine ulla hæfitatione nobis perfuadeamusDeumfacilfiinj5^P|^ii!, ptifsimunieflèad audiendam orationem noftram,amp;Iargiendum quoiJnbsp;fient pracdicat eum Pfal.e;, Benediclus fit Deus qui non rerjcit oration^»^nbsp;ÔCmifericordiamfuââme. AcuerifsimumÔCpropriumnomêDeieft,jyi'nbsp;precum,S^ tamquidem proprium,quàm illud efijCreator cazliôC tcrrs.N*-*^^ nbsp;tantùm precesfinecircumftantfts oblatos^fcdetiam iHoipfo momento,^ |ijiilt;nbsp;tio profertur, fieri aut facfïum eflè quod petitur, ftatuamus. Sicut teftant^ftnbsp;mæ Ô£^ dulcifsimæ uoces Pfalmorum,clamauerunt falui fadifuntjftnp'nbsp;abfolutè nulla circumftantia addita.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;jifii*

Hic ergo clamator, illic exauditor Deus , tantnni tu clama quemadmodumhortatur Pfalmo.??, Accedite ad eum , amp;iIIuminamin*A^iiîi''nbsp;ueftrae nonconfundentur. Atc^inde mutuatuseftEfaiaspulcherrifna' P (nbsp;fionem: Et eratantequam clament, ego exaudiam:Adhuc illis ioque»^*^ lit''*nbsp;audiam. Sic Bernardus a!icubi præclarèâlt; piè ciixit: i'ratresnohtenbsp;orationesueftras, fed fcitotequâmprimumincipitisorare,moxoranoii^nbsp;citata ÔC feripta eft coram Maieftate diuina.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;

Hancrationem orandi omnes Monachiignorant, tantum enim rant preces,propter obedientiamEcclefiæ aut Regulæfuæ.Otandiimlt;g^nbsp;hacfiduciaSCpIerophoria, utftatuas tuamorationem exauditamnbsp;per os erumpat. Qjiodfinontam citô datur quodpetis, non propteream^jiii*nbsp;precatio, fed dabiturfuo tempore, SC dabitur hoc,quodoptas, autnbsp;ôô optabilius. Abfit igiturlongifsimc omnis dubitatiodeexauditione.^^f/nbsp;nêquandooro, utDeusfancftificet nomen fuum contraPapam contranbsp;illam orationem certôexauditamfcio,priufquamegoadijciam Amenî^:^nbsp;tequam cpi orare, uiditDeus motum ôifdefidcrium cordis,quemmultonbsp;tuetur8Caudit,quàmuerba per labia fonent.

Sedmultiplicia impedimenta obfjciuntur- Diabolus enim aduerf3tii'pjj.,f^ quacun^ ratione poteft fiduciam hanc : Caro noftra 8C corda nonardcn^*^fnbsp;excitanturafsiduameditationeôt: tratftatione eiufmodifententiarumamp;'^Anbsp;rum,quac colligianimodebebant,amp;ffæperepeti,utexufcitarentrsosadiynbsp;nem contraPapanijSt'omnespotentes,perfequentesfanamdodtrinam»nbsp;lioc anno non fequitur effeeftus aut euentus optafus,altero anno fequeti*^(^j(^nbsp;Inter omnia uerôexempla precationum ,infignis lanquamnbsp;quacDanielis nonodefenbitur, quara omnibus prjsdiligenter commen'^ 'j^iifjnbsp;adhuc loqucrer amp; orarem ôt^c.Ecce uir Gabrielàfc. Hæcomniaenim^^^|;^nbsp;funt,non ut legamus femel tantùmobiter .ficut prophana excmplac^aj^jjf^,nbsp;folemus,fed ut erudiamur,atcßita, ut ad nospertinere ftatuamus.Necd'^^piinbsp;deexauditione, locum uerô, tempusamp;^ circumftantiasomnes aibitiio^,nbsp;Dei rclinquamus. Hoc quicuncpfecerit,reipfafentict, quâm mirand^nbsp;caciafitorationisjfimiliter enim utfpiritus adniuat infiimitatemnbsp;ftulat pro nobis gemitibusinenarrabihbusRo.s.Eph.j.Qui potenscft^^ifta^jnbsp;perabundanterquàmpetimus aut intelligimus.Nos pétimus tantùmnbsp;terna,pacemtranquinitatem,bonam ualetudinetn Slt;i neceflària ad liantnbsp;potentiaDeifuperatomnemintelledîum,fpemSt^petitionemnoftramd rCnbsp;tur plura ôt^maiora largiturDeus inuocantibus,quâm humanus lt;nbsp;capere aut poftulare: Q.uia adoramuseum cuius potentiaSC bencfief^^(ii'(|,^nbsp;finita. Qj^iin SC circumftantias omncs,Iocum,tempus, perfonamnbsp;redius difponit,quàm noscogitandopraeicripferimus. Aftuefaciamù^^^,^nbsp;raosnoftrosSC exufeitemusad inuocationem, ut multi fi'mulorent,nbsp;resoral-)unt,hoccitiusSCabundantiusimpetrabunt.Orandumaiitemt^^j^ii0|jnbsp;ne Chnfiï, nonMariaî, Petri,aut Sandîorumaliorum,ficut Papift^nbsp;(^uo alias f%pegt;

J , nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DE ORATION E.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ÎJlt;

ßdtim initio exduditMr. GeneCcap, 44- T om,4. fol.ij7« V tfnam nuocare Deum poflèmus,ficut hic ludas coram fratreorat. 3 4)

1 bas icb fwv vrtjcritt ^i6rm(8î0tt:(lt;gt; w^Uwrtbtbctcn ( 4U^ie '^bçt ç^'Ert enim pertedlum exemplar orationis imô adfedus quinbsp;necpmeminttuelpoteftatisôiinbsp;J înbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;humilnacis. Orationecefsitas facit eum audaccm,ut

ponèmus orare, præfertim in nomine faluatoris 86 melt; L'Potç^rnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nonexaudirû Sicut lofeph

-continere diiitius, quinlllachrymet fefe^aperiat. Nam nos quo^ ynbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;calamitatibus Si tribulationibus,præfertim in minifterio,

h nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;certô fciendum eft,nos habereuerbum.ld enim fundamen-

b%^çi^°^*®9uanitimur,nos eflè auditores,amp;DeumIoqui nobilcum : De hoc JMogi p^«are^q«l enim nefcit aut dubitat, murmurabit quidem preculas,nbsp;hypocritiSjfed orare non poteft. Pofito uerô hoc fundamento,nbsp;cnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ultimum præfidium, imô non præfidium,fed uir»

gt;11 poftra eft oratio in omni tentatione. Sicutfonat uox diuina: Inuo-EtinEfaia:Erit^antequamcl3a Anbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;loquentibus,ego audiam. Et ad Danielem inquic

° precum tuarum egrefliis eft fermo. Qjiando enim corferiô ftatimcumnbsp;mnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;uerê adfirmare Si teftari poflum^Non libet quidem gloa

dubium eft, ((Jnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;eodem affedu Slt;^ ardore poflumus precari, non femper ad*

ktih^'3t*Ak *uenarrabilis , quia non eft in potcftate noftra, Sed quando fpiri* hnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;quidem obmutefcit, nec poteft aflèqui autenarrare

primûm erumpit clamor Spiritus, ut ait Efaias,ni« 9uàm exauditam efle orationem adeo uehementem, Ac fi citamnbsp;portæ inferorum fefe opponerent,tamen nihilnbsp;cjj Q^^erentjfi Ecclefia hunc gemitum inenarrabilem adferret ad precatioanbsp;contra Diabolum,amp;r portas inferorum quid uéró eftnbsp;Ecclefïæcfiquidem Satanam occidimusorationc,cutnbsp;^cam 06 Pontificem profligarcmus.'ltaenim de Aegyptodiciturnbsp;Spiritus, IcemdenoftrisaduerfartjsôCperfequuto«nbsp;eft. Sicut haéfenus fane totosz4,annosoratione reprefsimusnbsp;Catfaris, T urcæ, Papæ,8Cc, V eröm hoc ardore uehementifsi-

^P^^ Theologos dici iblettSpiritus Sandus non Temper tangic gt;lb ^^¦^quot;?^Pumminationes Proheticæ non Tunt continuæ Si perpe«nbsp;^ic ^^uonhabuit continuas 8lt;aisiduasreuclationes de rebus maximis,

^ilf^^^^P°'Uni» Idemteftatur exemplum Elifeicùmaitde Sunamitide: *htJHç^^î'janimaenimeiusinamaritudineeft,amp;^Dominus clauft ä meS^nbsp;^frinbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ibifatetur Deum non Temper tangere corda Prophetarum,

Pf/*^P5^um precationis,ut Iegamus,pfalamus,audiamus uerbum,adhi-^ut ctum publicum Ecclefiæaccedamus. Ibitum PitjJ^^fcetcorjôCaccendeturTpiriius.Regulare enim hoeÔ^uTitatum eft,nbsp;^Santîfusnon Temper tangit corda noftra gemitu inenarrabili, Câmnbsp;y y iinbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;uerô

1}t nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;D E o R A T I o N E»

uerô tangit tum conclufum definitum eft, quod penetrauit nubesorat^ut«^ petrauithocquodpetitun'n clo ôdtena« Ober 6iw4vrt^(Êrîgt;6nmiî|î^

Infignisfgi'tur ca precatio eft,ubîpn'moomnium uerbum,pofteä^^^|,Ji'-cefsitas urgens oculis animo obuerfatun QiiandoDiaboIusimpeliit, ,,11! afFiigit,tumquantôatrociusurgemur,tantôardentius petimus»nbsp;crcdentiscommoueturj5(rexufcitaturin eo clamor gémit us inenarrabil'^'jjjiii*nbsp;tum quidem, cnm cpitprimûm inuocatio,ftatim exauditur iuxcailludînbsp;tioprecumtuarumegrenuseftfermo.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, pii'

Ita in hoc loco defcribitur exemplum uehementifsimæ orationis quiMaieftatis 5)C potentiæ lofeph prorfus obliuifcitur, Qc necefsiiateitiPnbsp;acceditjô^ orat fine ulla reuerentia*nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, y

Sic nos cumfortuna fècunda cft,cogitamus deMaicftate ôi. gloria inuocamus,decßindignitatenoftra,acmetuimuspotentiameius.nbsp;eft fortis amp;5ardens inuocatio, Sed cum in periculoamp;^tentatione conflit^'.ji#nbsp;ibi nulla ratione habita fublimitatis sllius^dicimus : Domine Deus adiuuay'nbsp;KcberObWrttt^tlffcSbtfcUebtcbb^ô erbarmen im lt;SimeL Sine ullanbsp;Ita neccfsitâs extrema facit audaces dC confidentes, qui perrumpuntamp;^y nbsp;Verbum autem fundamentum eflè debet inuocationis, quo nitatur ß nbsp;creditinDeum,ÔCacceditadipfumfiduciamediatoris lefuChnfti. [Z

Q_uod fi ad hune modum poflemus orare, facile minas OC potenti3^Z mundicontemneremusjficuthadenus omnium hoftium uimamp;^imp^'fjZnbsp;nuimusjô^ quanquam frigide orauimus , tarnenuirtus orationis in^®

Incrcdibilis fané furor eft Behemoth, ôi omnium Diaboîoruni^||jjf/ noSjtamennonpofluntnosopprimere.Sinautem UeusunicomoniPAto* (pnbsp;num laxaret, fubitô omnem noftram fapientiam , uircs ÖC armanbsp;NoftraenimpratfidiaSCconfilia,uelutiexiguafpecies,8Claruaquaedai* [/nbsp;iudit Deus aduer farios, ut purent fubefle ingens robur, 8C hanc lariiatinbsp;Q,uare Quia titulus Del noftrieft,quiaufertfpiritum Jmpetumnbsp;nem Principum, Sed quis hoccfRcitt Qjuicredit, qui uerbumhabef,Tnbsp;inuocatDeum,ilIeipfeeftSpiritusGratiæamp;rprecum.

V I T A R E D E B E N T. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,lt;1

Tom«îJencnCfoh4y;Jefai.cap.lt;îj. Antequam clamcntamp;fcjd clamorem finiant.SicutMofi fadS eft ad mare rubr um, EftneceftànaP^jJInbsp;pro confirmandis confcientijs^amp;excitandis cordibus ad orationem. Lnbsp;dûautem aliæ promifsiones,ita ha:c quoep eft abfcondita Si fide rantûa'^nbsp;utautêoratio noftra exaudiatur, hoc primûm feire prodeft,quôdfuo nbsp;regno Chrifti,nón obftantchoc, quod fumus in pelle iftaexternanbsp;originem fuam Si feruat odorem peccati, quo eft imbuta,imônbsp;tem gloria confolatio noftra eft, quod uerbum nosfufpendit extranbsp;in aliud cælum,

Qjiare non debemus propter peccata noftra, uel orandi fiducia'^ ucl orationes noftras, tanquam ingratas Deo, Si uanas contemnere,nnbsp;diuerfum potius partem urgereSCdiccretEtiamiîreclamat confcftiit'^^fli^f[,|)nbsp;prifmum uerbum Si facramentum altaris habco,ideo pertineo adnbsp;fii, Si fum ueré os de oflè, Si Csiro de carne Chrifti, Hatc pratfumpt^^nbsp;(ut fie uocem) animo concipienda eft, non tanquam mentum, fednbsp;tuitum donum, Si tum gratæ Si exauditac erunt preces animific im^nbsp;firmati fiducia mortis ÔC meriti Chrifti;

J nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DE ORATIONS.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;«î

magnæ Äf multac caufac, quac nos ad orationcm horfantur. Vr-proprijspeccatis,fedincumbunt etiamin nos uniuerfa mundijêcuerèficut Atlas,foilfuftinemus ponduscll,nbsp;defed-usaliarumCbrifti-nobis minantur mortemnbsp;î'iàin^f'onem. Deusenimqutnobishicpromittit,feexauditurum,maioreftnbsp;^ndus, Satan peccara.

benc tnonuit fratres fucSjCnm in hancferèfententiam kfcontcmnantorationesfuas,fed fciantquamprimumnbsp;P^^^jOmncsfuasuoccsincoeloperfcriptascflè. Certifsimo igituraUnbsp;euenturum,ut uel fiant quæ pettint,uelfinon fiant,mutentiirinnbsp;SpirituSandoBcrnardus hoclocodeorationcmonuit, Verènbsp;Ait *¦nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;rogamus, nifi quod Deus non tara auguftè dat, ficut nos oramus*

tdare,8Cparuadatgratuitô,nonrogatus.Porrôoptimaorandi 5nbsp;nbsp;nbsp;otatione Dominica,quam ipfe Chriftus nobis pracicripf'tSCorarc

quot;*8eie,8C extenderc ad omnes partespraefentium calamftatum poteft, expofitionc utaris. Non tarnen tnalume fl, iraô maximenbsp;k''iia ^^^tchaec uelilla rogare. Tantum in hoc laboremus,ut certus fit animusnbsp;enimChriftusorandifor-

gt; ^¦go plalt;^ct ci.Sipraccepit,crgo dekdatur hoc cuItu.Sipromi-^^d(turum,crgo audicr,

^^^facianius nos ad hoc Chriflianum opus, quod nemo prastcr facere. Tentât autem fidem noflram nonnunquatn Deus,nbsp;quod petimus. Difcendum igitur eft ut in fide expede«nbsp;'^tif'Q®*'3^^fierrftimora,anncdamusoration» noftræhanc uoculam Amen,nbsp;3*quandofi'ant, quaepetimüs,amp;fiant uberius.acalio prorfusmodo,nbsp;poftumus.Sicutfuperiorc capite dixit,Nclt;ÿ aurcm aud»ffè,necnbsp;J ^'diffceajquæ continguntcordicxpedanti Dominum.

nenf.4?sgt; in7.PfaIm.Grad. Etfiredemptieeftfada,ôunos fumus fanguine Filfi Dei,tamcn neccfîe eft,ut quotidie pro redcm-fuaiubetorari, Vtfandificeturnbsp;bnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tarnenconftateflcfandum8Cfandiftcatum,Vtueniatregnum

V^Cr^r nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ItcniChnftusdicicî Pater glorifica nomen tu*

glorificabo adhucampliusfitcm Paulus, f'nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;etiam fuprà monui, beneficium Euangefij SC inaeftima«

^'%ti,^^^t)numredemptionisnoftræ,amp; uitæ atternae facile did quidem, fed dif-Quia habemusin hacuita non décimas , fed tantum prim/tias bnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^^¦nisferè totaadhuc uiuit,amp; cftincolumisjngredi-

^Onr ^^^^2iumDei.ac. utficdicam, unopedccerii fumus de promiftio-^ût,^59'Jrnda, fed non fie fubfiftendum eft,ctiam alter pcs trahendus, hoc eft, pcEJ.'^^^'^^idum ÔC proficiendum eft in hac agnitione gratiacamp;ffide.ldeo

gemit)businenarrabiltbus,imôuniueriam creaturatn habitamusin hoc corpoanbsp;l emoratur, quo minus pofsimus ifta plenê apprehendere,nbsp;fblûm Spirirum gratiæ , fcdprecum quoqj,ut feiamus quidem nosnbsp;^J0tH^'^®'3-gt;P'opter Chriftum inquemcrcdimus,ôCtarnen aftîduêoremus,utnbsp;l f^^^^^°^®^®^ph»perficiaf,

gfiu' tam fit arrogans, utaeftimet,cûm hare femelaudiuit,fe cflè S'imiô^plenêfciretfta, Haec enim arrogant'a facit phanaticosfpinrus,nbsp;Y y iijnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;qui

D E O R A T I O N Egt;

qui ficut cam's Aefopicus,umbram fedantur,SC quod uerum eft;,amittfi,jfiiii' bum quidem, Baptiimus, denfcß ipfe Chriïh/s, plena^, perfedanbsp;Sed nos hic non de rebus ipfisagimus, fed de apprefaenfione rerum.nbsp;ternauerèeftperfedla, ficutChriftusdicit: In domoPatrismeiinanfio*nbsp;tæ fant , Sed in bis manfionibus nos dum hic uiuimus, nondumnbsp;tantùm eas pofsidetnus,ôôuexatnurinterim peccatis,defperationegt;cuf*^^i^iisi'nbsp;bus 8Cc. Ac nonnunquam, fides fatis firma eft,lcd rurfum accidit ut fitnbsp;nbsp;nbsp;dî''

ma,ibi immergimur tanquam in profundifsimum Iutum,ex quo cl poflumus, quin undicç commacuIetnur.Talis eft uita Chriftianorum,nbsp;minas fpiritus acceperunt,Hi ufu difcunt,noniftapofle fie plane appt /lif';nbsp;quin faepefiat,utlabantur, periclitentur,ôi^alleuatione opus habeant,nbsp;ftus Paulo refpondit : Virtus mea in infirmitate perficitur, Infirmitas£»tinbsp;manet noftra^dum uiuimus,uirtus autem eft folius Chriftû

Hoc in Papatu ignorauimus, NamS^de^antftis, etfi hiftoriaifacrartt^-jj/

rarum diuerfum oftendunt, credimus,cos fuifle purifsimos,8lt; de nobist^^ mus,fi quis unum,utfie dicatn.gradulum Gratiac haberet,faluum eflegt; jnbsp;non nego hoc poftremum,amp;^ tarnen uerum eft,præfercim in pugnaô^t£P^nbsp;bus,taiesfæpelabi, ô^fcintillam Spiritus penitusextingui,ficutDautti*(iii^nbsp;inadulterio. Quarcexcutiendahæceft Papiftarumopinio, quaaniminbsp;fccuri,ac putantfatisefle^cpiflèhaccfemeh At ChriftusdicittCltttc (iiSinbsp;rauerit in finem,hicfaluuseriCf Qiiodfiquispóft Baptifmumaquæôi?^(ii'nbsp;ftatim extingueretur, is faluaretur,fcd quia uiuimus Iongius,non poteft^*'g^ nbsp;ri,quàm utfacpifsime inpugnemur à Diabolo, quiconatur fpemjfidctfnbsp;masuirtutes, quæ in nobis per gratiamDeifunt, conuelIerefiCIabefat^^C/nbsp;betautem Satan hic earn prærogatiuam, quod gratia in nobis cpta ,noit nbsp;tem impleta Sgt;C perfedaeft. Resquidemintegræôô perfcdæfunqSc'^^ /nbsp;dum fumus integri SC perfedi, Ideo non poflumus res intégras SCnbsp;grè SC perfedè apprehendere, ficut Paulus loquitur» Ideo autem intt^A/,nbsp;h æc initia, quod metuit ne perficiancur,amp;: pugnat contra fpem,fidem A

In hoc periculo Ecclefi'a fe confert ad oration em, SiC dich : Ne indite^ tcntationcm,Item, Da uidoriam, ne deficiat fides mea,ne confundatudPijXnbsp;perfice bonum opus,quodcpiftiinme8Cc. Tales funt Chriftiani, qt!*'/nbsp;perfedam redemptionem,SCcertam fpcmuitaeæternae SC remifsionisnbsp;peccatorum,8C ueramliberationem àDiaboIo,morte,SCinferno» Hastc^^iprnbsp;nec in rebusullusdefeduseft, Sedinmc,0Cteeftdcfedus,quod iftanbsp;plenê apprehendimus» Nam caro SC fanguis, ac peccati reliquiae adhutnbsp;ideo S. Paulus clamat, Vidco aliam Legem in membris meis,repugnaitt !*nbsp;Dei* Hate caufa eft cur Chriftianus non poffit elTefecurus» Videt eniif *nbsp;pericula nondum fupcraflè,quæ quotidie hoftis excogitanQuodauten^^^h'*nbsp;ftum attinet, quern fide apprehendit ueràm eft quod habet omnia*nbsp;fto. Diabolus proftratus. Lex impleta, ira Dei fubmota/peccataexolut,nbsp;ipfa deuida eft» Sicfunt hæc, cum in Chriftum, in quern credimusnbsp;Sed cQm poftca ad nos refpicimus, cogimur fateri nos nondum eflepttt (ii(2nbsp;fidesnondum perfedaeft, quæ ifta donaperfedc apprehendcre polft'nbsp;pugna formidamus, cedimus hofti, patimur nobis excuti fpem,commott^^i;ifnbsp;triftitiam, im patientiam ÔCc. Sic Chriftiani funt bellatores SC ueri miiit£®nbsp;inacie ftant,necpoITuntcfleiecuri, idco orantfolicitê amp;: implorantnbsp;um» Contrà quifecurifunt, nihilorant, fentiuntenim Diabolumptot:tt^^(j,j(nbsp;6d fidem etiam non fentientes amittunt,0C poftea in tentatione funttanqnbsp;dum folium»

Hocdicithicucrfus,nempe quod in Ecclefi'a femper fit continuantis^ (înonore,at corde SC gemitibus, fecundumPræceptum Pauli, Abun^- r

tantum docendo pubh'cè 8^ piiuat/m^ quotidie acuatur, fed ®'^3ndo, amp; ut Mofes in Deut.dtcït, meditando,fîue confi:amus,imus,uigHnbsp;Non quidemldeo,quod fnrefitdubnanoaliquajfedquia Ad«

Ptcç ,thefaurum hunc in teftaceis uafis,Imó aggrauad adhucoarne ^far pnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ceufurculus,qui nondum peruenitadmatun'tatern

Hoe nefciunnqui ante« Chn'ftianosefle,óifcredereputanr* Hiaatnbsp;, apprehendentes temere omnia, aut plane prophani redduntur, fi«:nbsp;quidem dotflrinam noftram uerbis aliquo modo referrenbsp;Jnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tanquam poreus in ftercus, uerè uerbum nihil curant,fed

quàm ante fuerunuHi non intelligunt quod necefla« npugnis quotidianiseontra fagi.tas Satanaj confi-^^2(qnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;dmpellentis ad contemptum DeiSC hominum, Vigilandum ira^

modum intclligo orationem hanc non in perfona Prophetae, qua« redemptionis futuræ ,fcd in perfona Cfiriftianorum- quinbsp;'^^^^nt hunc uerfum orare, 2lt; dicere .Domine Redemißi de cap-amplius, Remififti peccatum,remitte amplius, Occidifti Diabo«nbsp;SuftuliftiLcgemjtoneampIius.PoftuIandum enim hoc eft,nbsp;cnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;perfedê puti,id quod fiet mortuo hoc cor«

t nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;peccatumhicregnat. Sententiaigitur eftiDomine conuerte

noftram, hoc eft, nos qui incepimus efle initium nouæ ereaturaî, ^Pçffç^î^cutredemtioperChriftumplenè SC perfedè fatfta eft, itanosplenènbsp;t ^ïçfinbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fentiamus. MuIraenimfuntinhacuita,quaE

Äiijj Ptioni aduerßntur, quare opus cft nos fie defendi,nerelabamur in ne fidesnoftra per Satanam euertatur,Caro enim eft infirma,at Sa«nbsp;A°^ns,nifiigiturnosdefenderitôô feruaueritDeus, fruftraincepimusre«nbsp;P^naperorandumeft, ut augeantur in nobis primitiæ Spi«nbsp;fç'quot; ïj^'^ouemur dedieindiem, donecuetus homo totus aboleatur permor-futurum eft, ut captiuitas perfedè conuertatur, ficut torrentesnbsp;Qtnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;cxiccatae funt. Si ue mare rubrum.fiue I ordanem intclligasjparum

,i'i9r/'^fSimftitudoenimhatceft, ficut permanum tuammirabiliterfecifti, knbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;àficcouento. Itapenitus exicca quiequid eft captiuitatis in

C ^Qtç abfumatur ,fïcut torrentes, qui per hyemem inundanqper æfta« exiccantur* Significatenimfimpliciterficcitatem,fiueeaminteknbsp;marerubro£lt; ïordanefuit,fine quaeintorrentibusfoletaccidere*

'¦fh^Atk A*tureft,quodmoneo,utafluefaciamus nos ad afljduam orlt;itionemgt;8C fçrAuàth'ç^nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;faneftæ. QuinonpugnaueruntcontraSatanam,nefci«

uidoriæ Satan abftulit* Non '13 ^ç 'f ' ¦nbsp;nbsp;nbsp;obfetuat omnia momenta, ôf tum adoriri folet,cum cor uacuum

Ll » M^rit^Thf Fan'll t*o «n nt Tort^r^ïntf'fTt'n 1*5 rrivno lt; rtA n/A/i nbsp;nbsp;nbsp;4 rt //-vnC-fpnMîî PV«*

t nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;reaempuonem jjancpcnuus nuuib calulicii*

^datnTheoIogusfum, quimediocremurumamp;^ peritiamfacracfcriptir* confecutuSjSed nomtaefFerorhocdono.quinquotïdtenbsp;r^eris Catechifmum, hoe cft Decalogum, Symbolmn ÔC deccm Prar-Y y «ij'nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;cepta

D E O R A T I O N E, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;J

cepta mecum orem, Si intento corde infpiciam, non tantum uerba nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;I

fed etiam obferuansjquid ftngula uerba Ggnificent, Et fané, cùm hoc on**; I 0iaIqsncgoct)soccupor,fcntioindecertumincommodum,VeibumcnO*]^^,tiU Inbsp;in id datum eft,ut id nobisacuamus,ficut Mofi dicit,Si exerceamus, finec*^yjji'lt; Inbsp;animi noftri contrahuntquafi rubigincm,utipfinobisipfis excidamus. Ji|nbsp;mus,Siquotidianauitafatismagnumdocumentum eft, quo homines c3nbsp;quibus excipiantur pcriculis, Sed huius ïci quae alia caufa eft, quàm q*°^0£|i** Inbsp;funt, non orant. Verbum non audiunt, nec ruminant, contend eo funt»nbsp;nbsp;nbsp;I

libris habent Si legerepoftunt, Hispaulatim inferitSatan contemptuo* ^^!ilt; I deinde aut in fubitam defperationem, aut alia pericula conijeit, Qjiid Inbsp;quum eft, uerboamiflb, quo homo contra hunchoftemfemunire dCnbsp;nbsp;nbsp;j,/'I

poftit tquot; Theologi igitur eft, afliduc difcere,aflîduê exerceri in uerbo I non tantum quia res funt maximæ, quae animo plenê includi non poH»****nbsp;nbsp;nbsp;I

am, quia aduerfarius nofter non femel tentât, fed aflïduè. Ergo afliduè ucj*' j'/i* | traeumpugnandum,Siorandumeft. ItaadpopuIumChrifti 8iEcclcl*^'^j,(, Inbsp;redemptos Sifandificatos pertinet oratio, Incrcduli enimSiimpijnono* Inbsp;FIDES PROMISSIONS SPIRITVALI I

Genef.cap, 49, Tom. 4. fol.tjj. Deinde hocquo^notanduffl promifsionesôifidemearum,neceflàriô includere fidem promifsionis^jt^lnbsp;lis.Quicun^enimuoletDeum inuocare,ilkiranecefle eftftatuereinco* ]nbsp;urn fibi placatum Si fauentem efte, Si uellc exaudire. Tametfi Louank**I 'nbsp;dodrinamimpugnantSioderunt,tamenresuera8iCertaeft, Nunquao* * I 'nbsp;bis Deum Pattern Creatorem, qui tecondidit, qui pafeitte in pane, ôi I* Jnbsp;^omnibus mails, nifl crediderisSi ccrtusfueris,te habere cum propit**** [isî.

Itahodie contra Papam Si ultimum furoremSatanæ clamamusSiof^*^^: J politia,pace,principibusôiomnibusnecefsitatibushuiustemporis,oo^/i)*^'nbsp;pro uerbo, fed Si pro uentre Si pane quotidiano,Sed nonpoflemusftrk^nf,,nbsp;orare, nifi crederemus Deum eiîe noftrum Pattern, uelle nos exaudir^nbsp;proprium clîè.Sic omnia recapitulantur,ut Paulus ait,in unumChriftutù^^nbsp;creaturaSiquidquid eft inclo Si in terra,id uniuerftim redigitur in illai ^(igt;nbsp;8i unum Chriftum, itautftt mediator, fiue pctamus fpiritualia,fiuccorp^*\jj inbsp;Adhuncmodum loquitur Spiritus Sandus per lacob depromifs*%^,:

porali,que nulla eft^mfi accedat fides promifsionïs fpintualisJnde cn/.j in hiftorijshuiuspopuli fæpe dicttur jFiliosIfracIcIamaflèadnbsp;tame exauditos amp; hberatos effe, quia uolebantDcura placarcfecnficij^ii^^nbsp;ttonibus hoftiarum,quinetiam filiorum Süfcorporum (uoruin,quaenbsp;cultrisamp;lanceolis,donee perfunderentur fanguinc, aui alioqui uûaj]nbsp;dunïsimam,fed erant idoIatræ.amp;ScoIebantDeum cuinbus commentkij^.nbsp;exaudiebantur* Sic AchaseratfandlifsfmusôifrcligiofifsimusReXj^^j^jrnbsp;bat omnes fih'os Deo.i'nuocabat Deos Syriac ÔC nullos alios. Sed Deus n® irnbsp;bat* Sic Papa cumulât preces amp; cultus immenfo ftudio, inceduntnud^jjjlnbsp;tndicuntieiunia,confeftionempeccatorum,ufum Eucharifti?^:SediIu®nbsp;Deus irritatur magis,non placatur autfleditur ad ferendam opem*

Nos uerohabemuspromifsiones: Inuocameindie tribulationiSj^^jiiA audiamteJtem,Voluntatemtimentiumfefaciet.Item, Propèeft Doni*nbsp;cantibuseuminueritatejtcm, Beatus uircui non imputauit Dornin us p pi»nbsp;neceft in ipiritu eiusdolus. His promiisionibus nitimur, connu**nbsp;nobis reconciIiatumefle,amp;raudirenoftrosgemitusSlt;^ uota,

Papa cum totaillalerna Monachorum,nonporeft prodeuntinconfpedumDeiiaditantesmerttaamp;^ cultus fuos ficutiJ j(

Äffidurcia operum perpetuum certamcn. fuit Prophetis cum Med;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;damnant omneseorumcultus,ôi^ totum resnumtanquam

promiTsiones corporales fncludunt fi'dem promiïionutn fpiri* ^fi £ ^ buccellam quidempanisdabit Deus.etiamadrauim ufqpdaman*nbsp;hoftibusetiam fuis3^ impqs bona quædam largi'rifo-ea obijciat, fed ut faueat nobis QC animo paterno nos alatnbsp;eftfides,etiam in prophanoopéré,ôiTpetitionerei carna-utapprachendam Deum Patrem, qui habet Filium, in quo fe re«nbsp;v*^^*^^r^Iigiofiusunquam fuitdifciplina falforum Prophetarum,nbsp;11nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;P^*- igncm,Slt;^ cremabantcharifsima uifccragt;ôô frudus uentris

honoremô(^ cultum Dei,Sicutdicitur Michææ fnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;primogenitS meum pro fcelere meo, fr udum uentris mei,

Prophcta : Indicabotibi o homo quid requirat à te, uti^ faceretudicium,amp;^ dih'gere mife«nbsp;Deotuo* Id uerô Idolatræ clamabantnbsp;V®gt;9u*nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;enim ftudium 5i. ardor eß in tuendis fupcrßitio«

eft ^quot;^pledenda SC retinenda uera dodrina SC fide, Sicut hodie in Papa« h ^£gt;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;omnibus temporibusplenusefl exemplorum,

ipA nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fam ferre laboreSjUigilias ,SCmacer3tiones iUas quasoh'm

'gt;h %Ph- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Academia Erfurdicnfi praeceptisprimisartium

H?*'^'lo °fopbiae ornatus eflem graduMagifterij, potuiflemibialiorumex:» ahiora ftudia progredhSed defertisparentibusnbsp;'iQ'nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;cucullum ÔCmonaflerium,quia

efl exfidc,peccatumcflè, sc econtra, domus,adminiflratione politiar,nbsp;oremusin fide mcdiatoris, S)(. ftatuamus oratio«nbsp;Noftristemporibusadmirandamnbsp;*111nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;oratione, S)C fide contra Papam, Qjianquamnort défunt

Ecclefiafolainuocattoneeum uincitSCoccidit,SCexuiteum excommunicationis, etiam apud fubditos SC complicesnbsp;^^ctnaiorafaciemusjfi perfeucrauerimus in fide SC oratione,

Qüfol 2^8. Matthae.cap.6, Duo uitia in primis taxat orantiumi P^^^otorationcm eflè, fi multa y'erba proférant in oratione (Q,uafiinbsp;informetur de rebus noftris, uelut rerum ignarus)nbsp;1?alqmultosfandosinuocauerunt.Alijnbsp;^^^Precibus, SicMiflatoresmultas Miflàs,multasprecesin Mi^nbsp;? Ht . obtulerunt. Item alq certis, multis,uarqs precibus,ut Rofarqs,nbsp;fnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Marix,8lt; certis numeris Pater nofter, Aue Maria,PfaImorum,

^^^®^^*^^^s,Monachi, Nonnae in templis fefe penitus enecagt; itis uarictate precum, Sed SC laid intolerabiliter grauati fuerintnbsp;.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Omnes iflifueruntSCfunt Battologitantùmmultilo-

noftra ignoret, uolunt per orationcm eum ad« pfe fciat, antequam oremus,quo fit nobis opus. Hoc uitiumnbsp;praefertiminhis (inter quos etiambonifunt) qui pmantfenonnbsp;exaudiri.

jfjs nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;D E o R A T I o N Enbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^(,,{(1

exaudiri, quia ftati'm noft fit quod pedtun Ideo urgent quafi De«® cutn fare dcbeant,eumnolTe QC uelle antequam ipfi orent,fednbsp;dum, locum, nolitfibtpraefcribf. Et hoc loco urgendumeftiUud,qfi°^j^iiJ^nbsp;done maxime opus eft fcire,fcilicet, quodeertum quidemfit,nosefle^^^pü-nbsp;Deum etiam nofle 6C uelîe,ante noftram oradonemjamp;Tc; Sednbsp;modus,perfona,Iocus,nonfitinipr3eftituendus.HocuuItcûmChriftus^.pfiii''nbsp;Sic enim Pater nofter, Q»D« noiite eum docere orantes, fed certinbsp;ea fcire,fed hoc facite,expedate,fidi£e,certi eftote de eiusgratia.nbsp;fuam uoluntatem uos exaudit, fecundumfuum tempus, non fccundomynbsp;Secundumfuummodum,non fecundumueftrum. Hæcomniain j/]nbsp;tern reifcite,non fecundum aff'edum ueftrum menfurate. Vide hißot*^ p/nbsp;SC omnium Sandorum, quiexauditifunt,nonpracfcriptisfecundun*P'^nbsp;uoluntatem temporibus,modis8Clocis8Cc,

Igiturnon oratur ut Deus doceatur, fed magis ut nos moueamur nbsp;nbsp;nbsp;pu^'j

fentire quid de fit, quid petendû eft, Nâ oratio me me docet,quid tnihi**/ meme mouetad orandumfiC cIamandft.Etita Deusoccafionêmifetcndiy/nbsp;per clamantem ad fe,cuiusmifercri non poteft,donee ipfe malumnbsp;ne^ clamat. Tertium uitium hie non tradat,fed Matth.zj. Vbi Phargt;^jnbsp;gratia, imo gloïiæ quocß ÔC. auaritiae caufaorauerunuHocuiiiutnßip^y'nbsp;tilium uitium quimuldloquiopeccant.lfti plané uertuntorationem*nbsp;am, dum propter gl oriam SC pecuniamorant. Gentiles tarnen pro fallt;^^pfi'nbsp;bant. Hoc uitio regnant Papiftæ ,fed Imperatores funt præ omnibusnbsp;impudentes hypocritac,propter fauoremôC uentrem omnia orantes

PAPISTARVM ORATIONES SIN2 FECTV ET INTELLECT?,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,^1^.

Genef, cap. ao, Tom; a. foL Narratur defando Hulderico j mendicum quendam,quiquotidieproipfo oraret: Accidifle autemut^^pFnbsp;mus eius quodam die mendicum negIigeret,ÔCportioncmfoIitamnonû?jjp£^.nbsp;mendicum etiam intermifiße orationem:QuiaautemHuldericusaIiq^*^jPi^inbsp;modi paflus, SC eo die periclitatus erat,interrogat mendicum,oraflet tie enbsp;fexMendicus id negat,SCadditcaufam,nihil fibi eo die ab Occonomo^^,[)P'^^(Pnbsp;Igitur Huldericus obiurgat Oeconomum,quodfuatenacitatenbsp;intercefsione mendici, Heus inquit Oeconomus,quantiefleputasof^,^i}i^(j,|nbsp;Pater nofter:* Huldericus eum ablegat Romam, utinterrogaret quaoW^^jnbsp;ret unum Pater nofteriRefpondit Pontifex nummo. Hiccumrideret ,f,'llt;nbsp;mus,refpondetfècundô Pontifex aureo aeftimare. Tertio refpondens^^^pnbsp;orbis cum omnibus fuis opibus pro uno Pater nofter, iatisfacere nonnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;f

Hæc fie fortafle fida funt,fed profedö non fine ff uduaut fruß^ Si ergo Papiftae tarn ampla beneficia redêpofsidere uoluntgt; orare ip*nbsp;bent, fed cum oratio requirat fidem in Chriftum ipfi autem non R**^*^jr,*nbsp;fint, fed etiamuerbum,quo folo fides nititur,oderuntö^ perfequuunbsp;prorfus apud eos oratio efle poteft. Oratio eis tantum linguæ 13borfquot;pf* ^nbsp;SCuociferantur in templis,fine omni intelledu,nec fuammiferiatn,o ,qiJiij!nbsp;fericordiam norint. Oratio autem fine intelledu, eft etiam finenbsp;notinullaeft cupido. Sic Papiftarum oratio tafdiofum opusnbsp;labor eft, qui ne quidem obulum ualetin oculis Dei, imô eft ^b^unu^nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lt;

dem fine fïde funt,SCDeo honoremfuum non tribuunt,qgt; gratis igno*^3t*,fi pter Chriftum dare uelit,quibus indigemus. Hoc nullus MonachUnbsp;tarnen tegunt impietatemfuamiftofalloopèreulo, quodEccIefianianbsp;in templis uociferari, SC quod Pontificis autorita te liberati fint ab oranbsp;tùm obftridi ad legendos Pfalmos : Sicutindecretis fententiahæc^ nbsp;lebris: Nullam attentionem eflè neceflariam nifi uerborum.

pcti'tores quis non exccraretur lt;; Tefnpla /gitur ipforum '1110^ ï^3boii,amp;debebant decupiofpolian præbendjsfuis.Qiiiaprùnbsp;ione fanbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Suntenim fmcfidc,£C quæ orant non inten/giinr.Deinde ex oras

^onachifiC Canonici fuas orationesiantifaciant, ureasenam fceleratius dtci potcft. Ifti autcmuerioratoresfunr,quihabcncnbsp;cut Abraham j nec dubitant fe efie fih'osgranæ,quiauocatiSCâ Spiritunbsp;ac imbuti agninone Chrifti,per quem fadlt;nbsp;nobis, fed ex clo contingir^necellenbsp;f'Columnsorare.Nificnimcredamus nosplacere Deo,quOmodo denbsp;SîspP°^«quot;ius cogitare, quod Deo grata fit ? Qjii autem de eo dubitar,ficutnbsp;Ttff pJdubitarc neccfie eft, fruftra orabi'tContrà qui crcdunt fenbsp;o gcabaefle,etiam ciimaliud agût,fineintermifsioneorant.Eftnbsp;tef^*^§^^cisincnarrabilis, qui non quiefcit nec Sabbaririfat, fed replet ounbsp;nodcsclamoribusjimóetiamipfum clum. Hosgemitusnbsp;?^ra^*'®'^^*^cnr;Igitur palam nos accufant.quôd nihil oremus. Se autê glorûnbsp;\J^^^gt;^®olt;5ïesorarc.Cum quid liera oratio fit nefciant^acmultàminus quidnbsp;t 0 ®caciat,amp;: quàmfi'teffîcax, ÔCtamêdemcritoorationismulta bJatcranr«nbsp;j\^°^adiierba attinetjorantnobifcumorationem Dominicam,quid autemnbsp;nec intelligunt,nefciunt quid fit Del nomen,nefciuntquomo*nbsp;qciodfitregnum Dci. Etquomodo uerè orare pofïènCnbsp;^«11 r ^^f°^^nc)minisipfius jSCproaduenturcgni ipfius,cùm nomen Dei,nbsp;?tç(j ciodrinam blafphemenr,Ô£^Ecclefi'amperfequantur« Nosautemnbsp;^^¦^'*^^^^^Sc*gt;cispericula,quæ Satan Ecclefiæ ftruit,£C uide-0nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;mundo habet, Igitur uero affedu clama,

nomen tuumjioc fcft,dafanâos ôd piosdodores in Ecdeiia, ^'''n^^^^^^umpatefaciunt mundo, quod fis mifcn'cors, ÔC propter fili'um tuumnbsp;uitarn ætei nam donate uelis,utomâ'nbsp;çj^^§3^j^'sinmifericordia tua confidant,te inuocent.te prxdiccnt,tibigratJlt;nbsp;^ucenimeftfandificare nomenDei-Veniat regnum tuurn,hoccft,nbsp;^^^^ndum.qui nos gubernet,£lt;feruanos,nerelabamurinregnumnbsp;C^(iith^^**'^^^nm,fidem,cultûDeiomnemconaturabolere ôCc, Siccùmora-Prophetaîjfeu Prophetarum filq ôC. difcipuli,nec opus eft uc

^^^^^osdocere poflumus,ac nos inter nos precibusadiuuare. Qiii e=s fcopJi^Cæ nomen eftomnibusChriftianis,amp;qui hocncgaf,cfianbsp;^^*^-^^cierboinftitutumenè:Saltcm haecdifferentiacft,c|uodaliinbsp;habent,alq minusp!enê,8C fienim non tam copiofuseft innbsp;f %h, P tarnen profua parte etiam in me eft:Igitur ÔC doceo uerbum Der,nbsp;S^odfi Abraham maiorem Spiritus menfuramhabuiutamennbsp;fç ï'rufl ^^*?PQn^nim,nonhabuit aliumDominumSCDeum,

r nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Abrahaeexcmplofuam auaritiamSCrapinasde-

Intemplo fine affedlu amp;intcllelt;ftu recitare Pfak blicio, abftinere à carnibus, fed non à pifcibusamp;^ uino.Hæc iudicancnbsp;ds opibus,8C tam lautis praebendis.

^^nenf. folio. 450, lefai. cap. 6^4. Quoniam Abraham non Lbonus locus contra inuocationem Sandorum. Nihil enim glofi,nbsp;nefciuit nos, fcilicet cûm uiueret, Imô credidit Abra-fidem fciuit fe habùurum pcftentatem. Hic dilputant fchola-

$40 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DE ORATION E,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,

tici an SandinoftfasraiTerias uideanu Scriptura autcm dkit quod Scimus igitur nos, 8^ fenrire debemus , quôd fine nobi's mortui«nbsp;do autem Deo uiuat, nihil ad nos, neep cnim ilia per uerbum nobis jj, »nbsp;Et Gtis eft nofle, quôd fint nobismortiit.Non ergo à nobisfuntinuoc3.^^pjinbsp;cum refugium eft non ad Sandos, præfertim mortuos,fed ad Deum,^!^^^nbsp;ab æternoJIIi ut maxime Patres fuerunt, tarnen iam ceflarunt patres elnbsp;, PRO PAPISTIS QVATSNVSnbsp;O R A N D V M.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,

folüm non admittit,i^d crudeliter odit amp;: damnat, Nee folüm nulHc abufus,quantumuismanifefti,fed excogitantur quotidie nouinbsp;tur impietas, Hic quid facias f Ea fpc docuimus,ut emendarentur,quoi*nbsp;eramus pro fucceffu ucrbi, dC contra Satanæ mendacia,Sed impijnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Jr

to nos docemus diligentiusSC oramus ftudiofius, tantó fiunt deterio^^qji^ conantur, moliuntur omnia, quæ uiden.uraddolt;Srina=noftræn,Kriwm,jHnbsp;triæ propagationem pertmere. Num igitur orabimus,utfintfehces, linbsp;quietemab hoftibus ? Vtnullisarceantur pnis, cûm certum fit,nbsp;abufuros ad Dei contumeliam,8C pace3ddeIendasEccIefias,qua:fai^'öd'',nbsp;nam ueros cultus retinent Quinpotiusoremus profandificatænnbsp;Dei, Hæc oratio fie demum exaudiri cognofeitur, cûm Dominusnbsp;pietatis patronos, ÔC omni genere calamitatum eos coercet,ne poffintb^nbsp;re^quodtantoftudio ftatuerunt,

Ita quo(Ç confideratione peccati exeufari Prop he ta potefta ra fartdificationis nominis Dei, quàm falutisfuipopuli. Velletnbsp;populum, fed cum hoc non pofsitfieri, nifi cum perpétua nominisnbsp;mia,fiquidem nolunt emendari uerbo ,mauult perire populum,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,

ditiofum Core 8C focios eius. Et leremias prohibetur orare pro PoP; nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;!

nes dicit, efle peccatum ad mortem,pro quo non fit orandum, Hicfiq^ manet Spiritus Sandus, quieft fpiritus dilctftionis Vbi manetnbsp;enim nobis refpondent hodie fedarum patroni. ReipondeturtPeccat'^^jf-',.nbsp;dieftjUtcharitatemomnemexcIudat, Namprima cura nobis debet^nbsp;Dei,pofterior falutisaliorumj Horumalterumcum intercidere neceH^nbsp;Papa, pereant impq Magiftratus,pereantimpiorum dograatump^^Zviiii*^nbsp;totus mundus,8CfaIuetur Deo fuaGloria,fuumuerbum,fua Ecclc* nbsp;tus,AMEN,

Gene/l Pnitentia compIediturterroresconfcienti3e,Stffidcm,hoceftjj^j^,)^ij,; Tom.4,foi, ftumfubuenire peccatori,uicino defperationi,0Cfide tarnenfecr^^pr^iinbsp;250.c4p.;o. manti: Miferere met Deus propterChriftum ,inquemconfido P^nbsp;Quod fitnhaefide perfeueras,certôfaluaberis, SedfentiesfimuIbo^^ji^fiii'Jj,,nbsp;dam legis, naturæ, confuetudinis, totiusdenieß mundi repugnantisPnbsp;falutis, ideonon paraturea noftris uiribus,non eft acquifita fides,fednbsp;donum Dei eft,non ex uobis.

T E N T I AE, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,

4j.Tom.4. Sic nos docemus fidem ÔÔ ueram Chriftianifmi rationeni, i.p4rs chri mûm erudiatur lege ad cognitionem fui, ut difeat orare cumnbsp;fiiMißnieß nes peccauerunt8C egent gloria Dei, Item, Non eft;iuftus Vnbsp;pr^edicatio non eft tntclligens, non eft requirens Deum 3 Omnes dcclinad^nbsp;panitentine.

_ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DE POE NITE N TI A.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;54t

Sic contrario modo abfterremüs homines à merito autem homine per Legem amp; rcdaóto in fui co.nbsp;eftpnitens ( Vera enimpoenitentiaincipitàti-^®^^^*

?.cùJîquot;P®' à peccatis liberari. Tum demum redè intelligit quid Paulus \i^Æ«icir,Hominem elfe feruum 8f captiuumpeccati Item, Deum omnianbsp;knbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Totummundum rcum elle coram Dco,amp;c. Ibi vider

^^*^^ologiamefreSophiftarumTheologiamdemeritocongrui amp;i condi J bî ^'¦^^Q^^^Päpatum.

quot;'quot;'iquot;?quot;'* nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;® P°ft 7r

Sc 8i. Saluatoris. Ibi tum tempefti uc venir fal utare verbum Euan, fidesontur b''t^^ccanbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;) remittunturtibipeccata. Crede in lelum Chriftum apphcans

^fis e '^^'^^crucifixum, amp;c. Si lentis pcccata, noli eain teafpicere,fedme-/zZgt;Z»zew« Pçf translata elfe in Chriftum, cuius liuorestelànaiicrunr,amp;c. Ela. 55.

Ç nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;L*nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;*nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'

fvita æterna, non propternoftra mérita amp; opera, fed proterFi. ri^tim apprehendimus«. Quare nos quoquefacimusqualitatemamp;nbsp;corde, non charitatem, vt Sophiftç,led Fidem* Sic tarnen,nbsp;5^(1?çft fpeôlet amp;c appréhendât quàm Chriftum Saluatorem. Ibi autemnbsp;Hoc ignorantesSophiftæjfece.

definitiuè non cft Legislator, fed propiciator amp; Saluator* operâ amp; mérita congrui amp; condi-PottiilTetenimper vnicamguttulamSanguinisfatis.nbsp;Mundi. lam autem copiosè fatisfecit. Ebr. 9. Perpropri.

5. luftilîcati gratis per l)ç Wci^j per redemptionem, quæ eftin ChrilloIcfu,quempropofuitDeusnbsp;P^*- in Sanguine ipfius. Sic. Ideo magna res cft fide appre-^riftutn^ portantempeccata mundi,Eaque fola reputatui ad iufticiam,

fjl nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;*

erum efi Deum amp; proximumjnuoca.gratias age, prædica, lauda,confitere; ;nbsp;r nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;£ ce ¦nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;° îî ¦nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;' P knbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;pdemtra-

¦iQ ^^iin^^^^^^^tnproximo,racomciumtuum. Hæc vereluntbonaopera, ^gda. gratis habemusremiLnbsp;Qpidquidpofteacrucis amp; paftionumfercn.

*'î P^c^ ' EemilTo cnim peccato amp;confcientialiberataabonereamp; tr ^Ul ^^^bChriftianus omnia facile ferre poteft. Quia intus omnia funtfua.nbsp;volensfacit amp; patitur. Quando autem homoinpro-^^tneedit, quidquid facit amp; patitur, graue amp;moleftum ci eft, quia inui-

Timere Deum propter peccata admiffajdolererxioeZ ca. deemendandavita. Hæceftvnapars. 3. Tom.^.nbsp;veniæ propter mifericordiam Dei,quamoftendit in filio lenenf.fol.nbsp;, P^^^'^5^^^^^^^x^^^^tto,vtfieret vidimapro peccatis totiusmun ^*^3nbsp;gratilfimus. Deledaturenimprimohumilitate, Deindenbsp;ticiabonitatis per Filium concepta.

54X nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DEPOENITENTTA.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.j-jHJ

Èxloei ca. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Deverapnitcntiadiximusincoarieamàbagnitionepccôitî,^'*

y Tom. turacùm verènos arripit, aliud nihil poteft, quàm terrere,anxios redded, nbsp;nbsp;nbsp;19Ji' fperationem adigeie. Abfolui autcrn fidein Chriftum, in quo Deusif [yii-

nignunracplacatum oftcnditjfiquidem pereum expiari omniumpccc^W Hæc fingulis præftarc fatis eft, nee Deus quidquam aliud à nobis requirif' anbsp;pauoresilli odium pcccati inftillant, amp; alTerunt ftudiumemendation*^^}-quamfaculratemnonpræftant. EacnimperSpiritumSandumconiertii nbsp;de in Chriftum iuftificamurj hoc eft,peccata nobis non imputantur.

J Ixloelca. Conuertimini ad me, hoc eft,nolitemihiobuerteretergum,ci*'^^^ijlt;nbsp;2.Tom.4. aduos, aufcultate mihi,idqueextotocordeveftro,neautfitfimulatar°ynbsp;79°' aut non i ntegra. Vult enim Deus totum cor, non vult timeri, nonnbsp;urn Deum, ficut Chriftus quoquedicit: Nemopoteftduobus

'' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Vfitatum autem hoc inter nos eft,cùm audimusi n verbo quid nobis

vt tarnen hadenus (eruatos cultus, ac vfttatos mores non prorfusJii'quot;'! damnemus. Dicitigiturin toto corde ad meconuertimini,vtfamni°j.^nbsp;tendentes verbo, nufquam ab eo dcfledamus. Hoc primùm eftvtnbsp;damns. Quid autem tradit verbum ? quàm oftenditplacandiDei'''^'^^j;öï^nbsp;iunio, infletu, amp; inludu conuertimini adme,amp;{cindirenon vefte^rnbsp;veftra. HæcprimaparscftpnitentiæquamProphetætiadunt.

Notusautcmiudæofummoseft, veftes fcindentiumac beers bus aduerfus: Sic Annas indicaturus dolorem, quem ex Chriftinbsp;iudicabat, voce acceperat, veftem rumpit. Acmultaaliain veteriTfl jif/nbsp;fimilia exempla funt. Difcrte autem dicitIoel,Non veftesfedcordaf'* ,^1/nbsp;gnifitans vclle fe, vt ferius fit dolor, non fimulatus. Nam hominesetfinbsp;tatibus dolent, tarnen non dolent ferió. Serius enim amp; verusdolor, adnbsp;pheta hortatur,non eft querulari de incommodis,quæpatimur, '/Xinbsp;commodorum infpicere, peccata fcihcct, de ijs dolere,ea emendate,alt;^P piii*(nbsp;admittcre, Is demum verus dolor, amp; verum pnitentiæ initium eft- ?nbsp;mulicr, maritus adulter, præter ignominiam etiam fentiuntmaledivnbsp;inopiam,dchis dolere nihil noui eft. Eft enim hæcveteris bomiP^^L^nbsp;vtamet, de fuis malts vtdoleatamp;quæratur, etiamficaulammali nond^^nbsp;autexecrctur.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;j

Dolor au tem,de quo Spiritus Sandus hic concionatur, eft non fenfil pnæ, fed fenfu peccati, quod per adulterium Deum oftenderis, Inbsp;ieceristeiniramamp;damnationem. Hicfenlus ciim vere occupaui^^nbsp;demum fèquitur quod vulgo vocantbonumpropofitum. Nonnbsp;f^^j^j'jj'^pliusoccafionesprohibitarum libidinum,animusetiamadnbsp;riti peccati cohorefeet, amp;abhorrebitatanta foeditate. HicdolorSpgt;'^^yiP'^nbsp;opus eft, qui perverbum Legis ad huncmodum animos terrer,nbsp;ftædocentjOpus hominis, quod,quoties übet ,præftari ànobispoteft?nbsp;verboadhunc modumperSpiritumSanlt;ftumexcitenturanimi,Abs^^^^^ilt;nbsp;vêtus homo femper antiquum obtinet,amp;dele(ftaturpeccatis,feólatiifnbsp;peccatorum,amp;potiusijs,tanquamrebcnèamp; foelicitcrgcfta,gaudet,b*nbsp;cft. Cùm peftilitas, autannonæcaritasincidit,dolereamp;conqueri,^ [,j5 nbsp;quifque eft, qui de horum malorum fontibus feriô cogiter, ac admoni^ j/nbsp;mitatibuspeccaredefînatjcmcndcc vitam, minuat auaiitiam, luxuni)

, . nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;D E P OE N I T E N T I A.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^41

^'sacnoxiæ beftiæ inuexerant, fed non dolebanr de idolatria, de verbi amp; Pfophe-^ffl eontemptu, èi alijspeccatis.,quætantas calamitares concitarant. lubec ^f^i^rperProphetam Deuscordalcindi, non veftcSjhoceftjiubetvtieriàdepec-j^'sadmilTisdoleant. Idenim ciim fit, feqnitur feriaviræemendatio,audiuntnbsp;.'®iamp;ampleótunrur verbum, nonfequunturamplius vel cupiditates, velftu-^äjgituriacent idolatria, falli cultus, fiducia in propriaopera,amp; totum illudnbsp;^^torum agmen, quod impietasfecum trahit.

PtosDeus, ac meminitquoque ieiunij, non fblùm quod orandum, led quod indicium etiam eft animi fend perturbati. Si..nbsp;Peccatrix Lucæ 7. Prouoluta ad pedesnbsp;Lachrymas eius Chriftus,amp;iubetvrlito^nbsp;eieflepcccata, Talem fletum hîcquoqueProphe.

^doU^?^f^itentiaenimhocprimumeft,agnofcerepeccatum ,ferió perrurbari Hieijj ^peccatisadmiflis. Hanccontritionemfequuntutdeindeceitifruóïus,^'^''^'^quot;nbsp;vehemenspcccati odium. Sed etfi necelïariahæc lunt

WiQjjç ^^enadiufticiamfatisfunt, nec,vtSophiftædilpurarunt, merenturre.^,^^^ *.^Peccatorum. Fideenim in Chriftumopuseft,eafola,quia mifericor,nbsp;reiniflionem peccatorum impetrat,amp; abfoluitpnitenti'am,

exhortatio,quamfi '^xlodcâ. conféras, videbisin fdiflîmum monfttura transtonra.^^^*^''- d--tj^%(?^°quot;*-rinam. lubetProphetaadDominumconuerti ex toto corde, hoc'* nbsp;*gt;tnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;dolercde peccatis,deinde niti boni,

fj. '^sminiftro Ecclefiæ. Statuitautem confeftionem quoque meritori. fcilicetjcumcertanbsp;Hæcquia fempercumvitiofunt, ncc vnquam in eis acquief.nbsp;u^at/^^^i^poteft,reôtè mare appellatur, quodfemelingrelïusportum nun.nbsp;Nihil monftrum hoc docct dcPauore,quemexcitatinanirnisnbsp;Inbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Hei, amp;nosin iudicio Dei aceufat. Nihil docetdefîde,

J nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;metu iræ Dei, lolaerigit. Siautem deoperibusfatifadionum,

) SXaf nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ibidemum apparebit Satanædolus. Alius certisdiebus

J C'l4iK*^^^^^''^a^certumnumerumpræcationum non intclleótaium. Inue_ ilt; r^g^^ahonibus, adoratione ftatuarum, amp; alijs nugis fe veniam pecca,nbsp;iH ^^^^asfperent. Hæcigiturperturbatiofanædoetrinæ,imôeuerfiOjnbsp;«lagna amp; digna caufa fuit, vt nos à Pontifice fepararemus ? amp;c.

Î '^\^^^PontificisEcclefiadepnitentiadoa:rinafit,notumeft. Concio_ ^^Hofea '^ontritioneamp;atritione,quainfibiquifquefîngerepoteft. Non enim H-T-Jnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;;;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;-J- Towo. zL,

Tarnzfew-iudicant hunc Spiritus Saudi motum efle, quempcr verbum Legis tiisdo£iri- bus excitât. Hane fequi voluut auricularem confeirionem, eoriironbsp;nainTa-nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Tandem fatisfadioimponitur,quæcertoruniOF

neracontinet. Hæcipfispnitentiam abfoluunt. Non ftatuuntlïpoi^ folutio, quæ non Chrifti folius, ledSandorumquoquemeritisnitiW'?*'^nbsp;le remiflionem peccatorum haberc.

Nihil autem nccelTe cft,confutarehæc accuratiuSjtantum na,præfentcm Prophetæ locum comparemus, amp; patebat longèlateqa^^' Unbsp;ticisScripturisPapædodrinam dchocarticulodilîidcre. Nampiini^^P jjc,nbsp;ra, qui fintquibusconcionaturHolèa, nempefdildolatræjquipofteiiOSjf,nbsp;cefle eft, vbi femel à vera via deflexeris) varijs peccatis amp; criminibu^'^f^po,nbsp;runt. Aclocuplctiflimum teftimonium, peccatorum funt horribilcsp®*^ijj,nbsp;pulolfraelinflidæ. Hos habet difcipulosPropheta. At nuncineoeft,»'^nbsp;los i ra Dei amp; pnis peccatorum horribilibus crigatjac viam placandiD^/nbsp;IcQDcnclæ rcmiflionis pccc^toniin oUcucIhü*

Qüis autem tam eft ftolidusamp; vecors, qui nonputetinlîfnilisfg Prophetam Dodorem fibi lèquendum elTepotius,quàmPontificesnbsp;Non autem iubetProphetaaccedcre Sacerdoteni Jbiclamin aureinnbsp;delida. ConueitiadDominura,amp;osaperireiubet,acveniam pccc^^^.nbsp;pofccre. Hæcoratioprimùmhabet confeflionempeccati,nonquæo''^nbsp;inincm,lèdquç ad Dominum fine Hypocrifi,amp;ex vero corde fit.nbsp;rat proponenda Ecclefiç amp; commendanda, tanquam necelTaria adP^^Ùrnbsp;remiflionem,quanquamremilfionem peccatorum non mcretur,ficut^nbsp;Cow/pj5zo.Hypocriticafuaconfeflîoncfalsôprædicant. SicDauiddefeprofitetur,P ijjfJnbsp;meum tibi notum faciam, 8c iniquitatem meam non tegam. Dixie*nbsp;transgreflioncs mcas, Ibitumremififti iniquitatem peccatimei. -tXnbsp;remias, amp; alij Prophetæ ctiam orationibus fuis, confeflionem peccarinbsp;Porto confeflio hæc non lolùm certorum delidorum, feu criminumnbsp;pleditur totum naturæ vitium ,Quôd etfi non polluti fimus externisflag'nbsp;quidam, tarnen nihil boni in nobis fit, ficut Dauid confitetur Pfalm. 5* Jnbsp;li pcccaui, vel vtlententiam clarius reddam, coram te nihil fum quàmpc^nbsp;malum coram te facio. Hæcconfelffio vera eft humiliatio,amp;magngt;^jtj'nbsp;commendatgratiam,amp;milericordiamDei, quodlîc vitiatos, corrupte^nbsp;ditos peccato non abijcit,fed miferetur eorum, amp; ignofeit cis.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,

Pnîten- Meminerimusigitur,pnitentiamveramincipercabagnitionevegt;^ij tiavera. feflionepeccati, Neque autem hæc poteft exiliere line ingenti dolore.

nim mens intuetur voluntatem Dei, 8c æternas peccati pnas,hoc nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.j

oculos habet, leriô commouetur, amp; non tantum dolet de admiflîs pecc^t tiampeccatumvcrèincipitodifle. Huncmotum finecontritionemu^^nbsp;Contritio nem dicas, non llatucmus cum Sophillis elfe motum hominis,fed Sph^. j jC*;nbsp;yè«45«m(?opusell. Natura enim dellitutajSpirituSanôlo,non oditpeccatum?nbsp;feccati. Nondoletdcpecccato,fedgaudetpcccatis,amp;occafionibuspeccatumfnbsp;fatiari. SpiritusSandusigiturcùmperpnitentiamrefingit homine nbsp;los motusinferit atiimis, vr videant peccati fditatem, vtcogitent denbsp;iraDei,hascogitationeslequiturodiumpeccati,amp;ardens defideriume yHnbsp;riæ. Etfi autem nonnunquamipfcfenfus pnarum animos common qr

verum vt ita dicam inftrumentum'Spiritus San quo Deus oftendit amp; irafci fe pcccato, amp;tumtcmporalibusjnbsp;^iSb*^^*^P^*^^5peccatores{ubicóturum. Hancquafiflammamdiuiniiudicijjnbsp;^f'ti(;j°'?^^sSan6lus per verbum in corda immittit, turn fequuntur non hypo^nbsp;motus, dolor de peccatOj confeflio pcccatij amp;propofitumnbsp;* fugiendi porro peccati.

\j^^^^PïcquoqueSophiftarum deliria amp;impias opinÏoncs fuge, Sratuunt mereri remiflionem peccatorum. Nosdicimusneceflariumnbsp;peccatorum,fed meritum omne excludimus. Illud e_nbsp;*^0^noftrum,fedChriftieft. Inchoata igitur pnitentia eftnbsp;Mof'^'^f^^^^speccata, amp;deijsferiôdolemus, TumatitemabforuiturjCiimJnnbsp;?°^^^cccditfiduciamifericordiæ,amp;animi vtProphetah-cdocet,conuer.^nbsp;expolcunt veniampeccatorum. De hac fide Pontificis Scbol^ panitennbsp;docent,quæ caputpnitcntiæeft. Si remiflionem peccatorumlolanbsp;fiducia, etiamopuseftSpiritusSan(fti,non.noftrum. Nani na-'quot;'^jVnd Deo,cùm videt ab eoimmittipnas,nccpoteft Iperarcindefàlu.nbsp;noftræadfeólumSpiritusSandus,nbsp;Euangelij non corrigit lolùm, fedprorfus tollit, amp; inftillatanimis fi_nbsp;^^^'dcoidiæ. OftcnditenimDcum, etfipeccatumodit, tarnen non'eonbsp;mundo donàuitFîliumfu-^'itpcreumcredereremiflionempeccatorumamp;vîtamæternarn,

(I K nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;\

^^iin?^''^^^^^fi^sPatris voluntatem cùm animi SpirituSanéloperverbum aE. Merçjj^^*^^ur,in ipfis doloribus concipiunt fpem, amp; tanquam in vmbra mortisnbsp;'^Utppnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;vitæ. Ëtfienim peccataterrent, tarnen ideo non dcfperant,quia vi-

incomparabile,SanguincmFilij Dei, mortem quoq;, *^nio^^^^^P^^^^fi5ftatuunt, tarnen acquiefeunt in mifcricordiaDei,quinonnbsp;^'\o'^^'?^^P^^c^^oris,{edvultvtconuertaturamp;viuat. Atque ideo non peper.nbsp;^n^fç^^'^itoFilio fuo,fed dédit eum vfque ad mortem crucis, vtipfius plagis nosnbsp;-^d hune modum abfoluitur pnitentia, cuiuspofteacerti proue.nbsp;vt infra monebimus.

oratioProphetæ clarèoftendit. Qui enim os luum ad De Hç 5lt;xdicitleua,feu toile,leu remitte.omnem iniquitatem fateor,hunc dii.nbsp;Deivoluntatebona ? Hanc igitur voçamus, fidem feu fiduciamnbsp;nDnititur,amp;folaremiflionem peccatorum acci.nbsp;^¦^^^dicitjPurificatcorda. Imputaenimcordafunt,quæàpcccatisnbsp;B^^^defecata. Sequitur autem fiiniquitas remittitur, luftitiamcfle gra.nbsp;'*Untnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;eontingere perautpropter opera noftra, ficùtPapiftæ ctiam impie

^C'^fi^urPropheta mircfignificanti verbo (Koltifaaon.) fignificat 'c^ P^5cato, ficut baiulantesleuantur onere. Nec dubium eft hac ipla vo_nbsp;vocauit Agnum tollentcm peccata mundi. Lanbsp;rnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Beati quorum remilfie

^Pfifta oftendit, qui docetChriftum effe vidimam portantem, amp;in Hoccùm cordaverèftatuunt, SiDeumideopla.nbsp;¦'jpr.tjjnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;vera fides eft . Spiritus Sandi opus feu donum, quod per Euan.

^4^', nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DE POEN IT EN TI A.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;J

Hîcfortuinmcntem Leólori,lacrarain rerumimpcrito veniet, OS® po flit mens à Deo fperare remiflionem pcccatorumjCumDcuspeccatag*^ nbsp;punirefoleat, ficutexemplum regniIfraeloftendit ? Scdmemineritvcr^i^jjjji.nbsp;cati pnam non eflecalamitates has corporales, fed mortem æternam. ({gt;nbsp;turpnacorporalis in nosincumbit,tarnen fpes de remiflîoneæternxp^^^juftnbsp;tinenda firmiter eft, amp; pro ea orandum. Oftenditautem Deusmiflo»* nbsp;quanquamcalamitatibus certispcccatores vifitaturus fit, tarnen libenter» jjj,nbsp;pnasrcmifliirum ijsqui filium apprehendunt fide, amp; ei meritonbsp;que pi j hac fpe, quod vera amp; æterna pna peccati reinifla fit per FiliumD^^ ^iilinbsp;lolantur , amp; vincunt diflicultatcs omnes huius vitæ , quarura peccatui'*

Hæc de prima huius præcatiunculæ parte neceflaria vilafunt,fl^*^/ neremus, Nunc rcliqua quoque videbi mus. Non fatis cft Prophetsnbsp;nbsp;nbsp;jji/

pro remiflione pcccatorum, ac veræ æternæ pnæoretpopulus,aü (,({1' particulam, amp;iubetvtorentetiamdonaribonum. H'c primùranbsp;uct vocabulum (TOB)non accipi codem modo, Alicubifignificatbeit [J-nemcorporalcmvtPfalm. Animaeiusinbonocommorabitur-Bonum non eritimpio, Genef. 4^. Dabo vobisonânebonuintcrræ^ y*nbsp;Deut. 6. Domusplcnasomnibono. Nonnunquam vlurpatui pt'tgt;^^ qnbsp;noscommuniterbonumfeuredumetiamcoramDeodicimus,vtnbsp;facicsrcôlum amp;bonumin oculisDomini. Itafæpcin Sacrisliterisnbsp;nusproiufto,vtEccle. Omnia geruntur, acfi omnium idemcfl^^.ynbsp;iufto amp; impio,bono acmundo amp; polluto,facrificanti,amp; non facrifîcantbnbsp;pcccatori. SicChriftusin Euangelioinquit, Nemo efl bonus nifiD^^^*

Quôd igitur Propheta hoc in loco dicit, Et dona, quod bonum ciffîmè comparo cum proxima particula. Toilepcccatum,quod'nbsp;donabonum, hoc eft,SpiritumSanétum,qui fandificetnos.nbsp;præteritum condonari fatis non eft, opus eft Spiritu Sanifto, quinbsp;gatnos, nevidi à Satanaamp; carne relabamurin defideria carnis.nbsp;cum hoc hofte nobis pugna cft,idfummo ftudioagenti,vtnosrctrah^nbsp;regnum, amp;pcrinobedientiamcxregno Chriftieijciat. HocIgiturnbsp;Ndua obe-diopuseft vtnonfolùmperfidem in Chnftum,nosSandificer, Sinbsp;dientia.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fedetiam vt exciter ad veramobedientiam,vtcontrapeccatumamp;lt;:^ p/^

gnemus,refiftentesconcupifccntiæ, amp;c. In Ebræo cft verbum cipcreferèexponunt. Eft autem idem verbum, quodcft in Pfalm.nbsp;pifti donapro hominibus. Id Paulus vertit ficut nos, déditdona h®nbsp;Donandi autem verbo ideo volui vti, vt hic quoque gratuiti bcneficijnbsp;turLedor.

Nihil neigiturfuntoperaînquics ? Annônhisquoqucinpoegt;^^^jj,^^jjJ drinalocusaliquis eft ? Rcfpondeo. Hadenusde rcmiflionepeccato*^^jf!f))j;,nbsp;nationc SpiritusSandi diximus. Hæc prorlus gratuita, SiC non noftPnbsp;fimpliciterinexhauftæ bonitatis amp;. mifericordiçDeifunt. Itaquenbsp;miflione peccatorum loquimur, de noftrisoperibus racemus, quæ fl*nbsp;ritu Sando fiunt, etiamfi ciuiliter nonmalafunt,tamenbonadici*** nbsp;needebent,propterimpurum cor, exquoproficifeuntur. Cùmaut^^^jFXnbsp;remiflionem peccatorum, amp; vnàSpiritumSandumaccepimus,nbsp;puro fonte, etiampuraacDeo benèplacitaoperafequuntur,

T' D E P OE N IT E N T I A. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;547

ctiam Sanélorum obedientiapcnituspura noneft, tarnen pro, in Chriftum Deo placet amp; grata eft.

^i(]i^J,^'^^hæcoperavocanturfruâ:uspnitentiæ. Interquæ primo loco hoc hie commemorat, quod linguæ foluuntur in laudem Dei,nbsp;ps? J?niiferi hominespoflumusaliud,quàm vttantam bonitatem prædice,nbsp;11Ó. C^id rctribuam Domino, pro omnibus benefieijs eius ?nbsp;accipiam, hoc eft, fuftinebo patienter quicquid accidet, amp; nonbsp;pcvo(''^'^i*^nocabo. Vota mea reddam Domino, coram omni populo eius.nbsp;10 p^^^cnominisDciprædicatioquidfunt ? Nimirumhæchumilis con_nbsp;filiusancillæ tuæ. Tunbsp;K%o n^ca. Ideo facrificabo tibi facrificium gratiarum adionis,amp; prç.nbsp;Domini. SicutautemDauidhanc prædicationem beneficiorumnbsp;. ItaHofcanofterbclliflimcdicit.-Vituloslibrorum noftro,nbsp;Hypocriræcùmputant fefummumcultumDeopræftare,nbsp;Copnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;vel vituloSjfèdverèà'Aayafiftccultus eft. Deus hoc modo

intelligi Sc prædicari fuam milcricordiam, hoc vult nos niti amp; Hic eft rationalis cultus, qui non fingi poteft abHypocritis,Lnbsp;verèplacet, Hypocritica ifta facrificia fine hoc cultu Deo non placent.

^Oçj^^^^'^nemodum confertcultus Legis, cùm cultibus noui Teftamenti, hos itbç^'^g^^tosefle, proficilcunturenimex fide in filium Dei, Illosautem often,nbsp;L^hatj-^^'^pi^ccrc. Siquidem fiuntabHypocritis,qui non Iblùm imputa cor_nbsp;¦'lUt'^^^^^^ti^nilaudera iuftitiæ amp; meriti fibi volunt à Deo tribui. Nonib-iiindat cultus noui Teftamenti Propheta, amp; præfert cultibus Legis, fednbsp;' ^ilc??^i^^nturum,vtperChriftum,quiremiffioncm peccatorum credentLnbsp;legale vnàcùmfàcrificijsintotumaboleatur. Namnbsp;confiftebat in tribu, Hîc autem cum dicit, Oftèremus vitu,nbsp;hoc perfonarum difcrimenfublatumiri,amp;foreSacerdo-qui ex tribu Leui natifunt,fcdquiinChriftumcredunt, amp;

tifex^S^ndigiturhabentfacrificium ? Non opusoperatum mifTæjquc^Pon-!^cogt; ^^vndæturbæ fuævult elTe proprium.^ Quod cnim ad remiuionem funt fideles,contenu facrificio Chiifti, Eum lolnm agno,nbsp;fifL ^^^^^otem,quiveraoblationeconfummauitomnesSandos. Ipfi autemnbsp;:a?hngratiarumalt;âioncm,ficut Propheta hic eleganter dicit: Tauroslabio-\(*^'^°''^'^-^omcnDomini,prædicanteiusmifericordiam, annunciantmor.nbsp;'^^Sacerdotis,amp;eiusfacrificiumcommendantpubliceomnibus. .

L SüntautemhiSacerdotesaltHsimi,nonà Pontificibus, qùam^Pontifices Et tarnen non folùm contemnuntur abnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;con.

'ingunt3 fed ctiam damnantur proHærcucis, tumeliarum amp; fuppliciorum ^^hciu nbsp;hunc pnitentiæ frudum fcquun.nbsp;tur ctiam alij,amp;c.

ExTra.^!.- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Hocloco miniftcrium vcrbi, feu verba in vocale ornatur.

petit, manifeftè fîgnifîcat verbum ad confolandosaniroo^^^^^^ 400nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ß^jg id per fratrein aflferatur, fiueSpiritus verbum olim auditUf^* Rit

rat. Ergo pugnat hic verfus, primo contra omnes, qui oderuntaut neglig^^^JJ bum externum, amp; rapiuntur fuis ociofis amp; inanibus Ipeciilationibiis.nbsp;etiam contra eos pugnat, qui perturbati angoribus animi, verbum nolun^^^ptinbsp;tere, fed aut increduli funt, aut à vcrbo fugiunt ad opera, ficut illi adnbsp;fuas, vtrinque eiratur, «Secogitando amp;faciendo, Hocautem vnononer^^nbsp;audias.

Atquchæcdodrina eft, propter quam non fblùm nomenHærefcos,, jjjj am pnasfuftinemus, quod fcilicet omnia tribuimus auditui, feu verbo,!^nbsp;i.iverbum(funtenimhæcidem) amp;nonnoftrisoperibus, QuininSacflnbsp;rum vfu, amp; confefftone docem us ad verbum potiftimùm rêfpiciendumnbsp;nia reuocemus à noftrisoperibus in verbum. Nam in Baptilrao eftaudit'^^^;,nbsp;dij,cùmdicitur: Baptifo te in nomine Patns,Filij,amp;Spiri tus SanftijOpicf^jji^'nbsp;ritamp;Baptifatusfuerit,faluuserir,Incnaeftauditus gaudij cùm dicitu'}nbsp;eft corpus meuin,quód pro vobis traditur,Hiceft calix Sanguinis mei,nbsp;bis eftunditurin remiffionem peccatoruin In confellione feu vt redius apLnbsp;mus,in Abfolutione amp;Clauium vfu, eft auditus gaudij,crede rcmilTafuni^^nbsp;catatuaperChriftimortem. Etfi igitur hortatnuradSacramenta,amp;ad AbWnbsp;nem,tamennondocemusaliquiddedignirate noftri operis, quodcxopcf^,^nbsp;rato valeat, ficut Papiftæ de CcenaDomini feu fuo facrificio folent,lcdreuo^^Y,nbsp;homines ad verbum, vt caput totius aäionis fitipfa vox Dci,amp; ipfe auditus-trà Papaomiffo verbo, amp;c.

Tom.a^.fo. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Papa omifto verbo, de forma amp; virtute Sacramentorum dilputat,)'

3PP-4oo-contritionibus amp;attritionibus. HacDodrinafaneitafum ego in Scholls'^ ptus,vtvix magno labore, Dei gratia,me adfbluin auditum gaudij potue^j,[;i'rnbsp;Decontri- yertere.nbsp;nbsp;nbsp;Nam fi exfpedandum eo vfque eft,' donee fufficienter conterati^jpp.

quam perueniesad auditum gaudij. Idquodin monafterio magnocu^ i^ refæpiflîmèexpcrtusfirm. Sequebar enim hancDodrinam de contritiP j,.,'nbsp;led quanto conterebar magis, tanto dolores, amp; confeientia infurgebat mä'P ynbsp;poteram admittcre Abfolutionem amp; alias confolationes, quas afferebant');

Sic enim cogitabam, Quis nouit an talibus confolationibus cre fit? Pofteacafu accidebat,cùm apudpræceptorem meum, de his meiste .,^11nbsp;nibus, quas fane plurimas amp; propter ætatem patiebar, cum muItisU ''jpi?nbsp;quererer, vt is ad me diceret, Fili quid facis ? An nefeis quöd ipipPnbsp;iuffitnosfperare? Hoevnoverbo (IVSSIT) itaconfirmabar,vtnbsp;lutioni credendum efle, quamfæpequidemanteaaudieram,ledftultjsc°5 .nbsp;nibus impeditus, non putabam me verbo debere credere, fèdaudiebain tnbsp;nihil ad me pertineret.

D E P OE N IT E N T I A. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^4^

Q^arCexempIoamp;periculomonitijdifcitehanc Dodrinam iuftificationis, I ^*11 præfens vcrficulus oftendit, quod iuftitia non contingat nid ci, qui creditnbsp;17(^5 vt diftihguatis inter verbum abioluentis, amp; veftnim propofitum, feu con_nbsp;Sicut inter clum amp; terrain. Nam contritio etiamcum fummaamp;nbsp;^^ftiflimaeft, tarnen refpeduiuftitiæ eft infimum quiddam,imômerum nihiJ,nbsp;neque meremur aliquid,necfatisfacimus. Qualeenim meritum eft agno_nbsp;^^^peccatum, amp; de eo dolere ? Quarc procul à tua contritione auerte oculos,nbsp;vocem fratris abfoluentis totopedoreintucrc,nedubites quin ilia vox fra.nbsp;Sacramento feu abfolutione,fîtdiuinitusdidaabipfoDeoPatre,Filio, amp;nbsp;P'ntii Sando , ita vt totus pendeas ab eo, quod audis, non ab eo,quod tu facisnbsp;^^ogitas.

piucrfum Papa facit, Adigit primô ad contntionenf, amp; ex contritione pôJ . ''^ftatuere, fit ne verbum cmcaxan non e Quafi promiftioDei non valeatnbsp;fjiç^^ ^^habeatopusacceffione noftrorummcritorum,contritionum,autfatis.nbsp;lt;lolt;^trinam fi retinent, vt eos faniora docentes , lan-''ibu Rnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;damnent, amp; omni gencrc luppliciorum afficiant. Hine in om-

Mo nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;claufula,RiteconfitentibuSjamp;contritis,quafi certi.

certitudine contritionis, cum tarnen cor nunquam ^'^tuere, quando fit fatis contritum,

etiam magno auro vendidit Pontificum auaritia, fed O 'i'iàh indulgentias iftas, amp; potius fine, vt nobis irati fint Pontifices,nbsp;certitudinem verbitui,nitamurcontritionibusnoftris,lLnbsp;P idocent. Certitudo enim omnis,nobis in verbo tuo eft pofita, quo reue.nbsp;îiç(P^^^5orbispeccata,tuo facrificio, morte, amp;refurredionetua expiataamp; dele.nbsp;L ? Hanc vocem cùm audit cor, turn oritur gaudiuin,de quo Dauidhicnbsp;itUr,S(cet.

tOfjj^^^odocnimnongaudeatanimus,cum âudiat tantam diuinæ miferi. ^agoitudinem vt cum voluprate largiatur gratiam , amp; non fpedetnbsp;noftram cala.nbsp;Patils Jnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Hunc auditum fequitur fiducia ilia ,vt dicamus,fum Bapti.

'cl ^I'atre corpus pro me in cruce tradituin, Audiui Dei vocem ex miniftro ''inqtij? annunciata eft remiflio peccatorum. Hæc autem fiducianbsp;omnia alia mala.

'011 hæc pluribus dico , vt Iciatis formam rcmiftionis peccatorum \ PPera fed per auditum. Canunt quidem amp; orant hunc Pfal.nbsp;Niunbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;templis Papiftaî, fed nemo eft qui intelligar,quid fit hoc

lætantur in Domino , nempe, certa fiducia Mifericordiae P?^fcientia non dubitans de remiffione peccatorum. Hæc fiducianbsp;b^tio J feu auditus, illi fi non adfit nulla poteft firma habcri confola.nbsp;quoque propria experientia didici, quod poft vigilias, ftudianbsp;vfq nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;y ôc alia, duriffima exercitia, quibus Monachus ego ad mor.

^quot;^^.^^^hgebam, tarnen ilia dubitatio relinquebatur in animo, vt co. Î Qiiis feit an Deo hæc grata fint ?

Flîccs igiturvosluucnes,fi modo grati fueritisDeo pro tantoö^^j|()S\ auditis iam fanam amp;veramrationem,quaperuenituradiufticiamjVtP^ii(i^^nbsp;cercincordibus veftris, fi non tantum oraui autfeci, quantumnbsp;erat, quid ad me ? Nonenim ædificofupcrhancai enam. Si non ^2nbsp;triui, quidad meidquoquc,fedhocad mepertinetpropriè, fupcr^*^.nbsp;quod Deus mihi loquitur per fratrem. Ego abfoluo tein nominenbsp;fti. Hoc verbum credo efteverum ,riec me fallet fidcsmea. Eftcniip^^lt;nbsp;fupra Petram lermonumfilij Dei,quimentiri nonpoteft,efteninivennbsp;Ad hunc modum perfunduntür animi vero gaudio, amp; veralætitiaSpi*^^^nbsp;quætotaconfiftitincertitudinevetbijfeuinauditu.

Scdhîc quoquede Antithefimonendieftis. Videtur enim a que refpicere, cùm dicit, Auditui meo dabisgaudium, QuafîdicatJa^^nbsp;Legcm «Sc Mofèn audiui, qui habet grauem linguam, Tolle à mehun^^/ 'nbsp;Eftenim auditusiræDei amp; mortisæternæ. Quarepeto auditumnbsp;nit per verbumgratiæ, amp; remiflîonispcccatorum,Tünchet, vtexul^^f^Çnbsp;miliata, hoceftofTaperfenfum peccati contrita amp;concufla,quemlcnliii^ -jj/nbsp;inanimisefficitjfcdiîcut gaudiumde quofupràdixit,Papæ difcipulii^^nbsp;gunt; Itancquchanchumiliationemoflîum,quidfir,fcirepoirunt. .nbsp;rtiZnbsp;Nunquam enîmaudiuerunt verba Legis,nec audiuerunt audi^ynbsp;defperationiSjfed fineexperientiade his rebus difputant, ficut cæcusd^Pjc^quot;,nbsp;Quare pertinet hæc quoque cognitio, ad illamabfcondiramlapicntiiH^ nbsp;fuprà dixit. Nam ego læpeà multis in monafterio rogaui, vt mihi dic^if nbsp;eflènthumiliataoflajfèdquia experientiamtalium tentationumnonhaPnbsp;impofîibilè erat vt de re ignota aliqu id fani amp; certi dicerenunbsp;i;/ !

Non enim omnes eafdem tcntationes patiuntur,led datDeiisift^»^^i dum quod finguli ea ferre pofTunt. Et tarnen neceflceft huncfenlun\j'ijiil'(nbsp;mortisexperiri omnes vtcunque, alij plus,alij minus earn experiantur,qi nbsp;vltimo articulo vitæ tandem eum fentiunt. Fit autem lecundumnbsp;que,vtiniftofenfu,ofrahumilientur,hoceft,vtrobur corporis amp; viresnbsp;tur,amp; mirabiliter affligantur, ficut in fubitis pcriculismortis,Item,nbsp;gnis doloribus experimur.

SedhæcoffiumcontritiOjlongèaliaeftcontritio,quàmPapæ, qu^[^0' Contritia meditemurpeccatacommifra,pofteaimponitfatisfaôfiones ftultilfimasp^^jivnbsp;OHium. nationum, ieiuniorum Eleemofynarum, amp;cet. Sed nifî ad veram nbsp;nem accedat hoc, quod Nathan Dauidi dixit ; (ÀbftulitDeuspeccatatü^nbsp;poflibilèeft quin oflamaneantcontrita.

Nulla enim re poteft fanari hoc confeientiæ vulnus,quàm promifsionis, quod fcilicet credimus Deum noftrum efie patternnbsp;rum,amp;omnisconfolationis,Itcm,quod credimus, EfTe Dominonbsp;fuper ti mentes eum, amp; fuper cos qui Iperant in Mifericordia eius, Quodnbsp;fum veile vt fj?eremus, amp; nifi Iperes, pnam æternæ damnationislubeun^ii*nbsp;Curautemiubetfperare,nifivelletignofcerc ? Cur obijceretFiliumvn*»nbsp;tam fdæ morti,nifi vellet nos perfidem in ipfiim faluari ?

PKOPOSITIONES d.m.l. de ,^oenitentia in qvibvsnbsp;gt; DOcTRINA DE CON VERSIONEnbsp;inbsp;nbsp;nbsp;nbsp;HnKÄTKTTCcrrÄzr^cxzcDA n zac

55X nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;D E P OE N I T E N T I A.

iz nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Dolorem finxeruntefle aótumelicitum viarbitrijliberi,quilt;le':

nis, depeccato in futurum vitando. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Jcii*

Nccmirandahæceorumignorantia,cumScripturapofthabita,f* Lex, necquidEuangelium effet, noffepotucrint.

» 10nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Scilicethominumpræccptisamp;mandatisprorfusimmcrfi,vtdegt;^

z I Contra hos inutiles amp; delperationis Magiftros, Euangelium coep re,pnitentiamnonoporteretantùmdcfperationemefre. tii/nbsp;Xi Sedpoenitentesdeberefpemconcipere,amp; ficex amore Deipcctnbsp;ddTe, id quod eft vere propofitum bonum.

X5 Hoc aliqui caufas dicendi feu matcriam fubiedam non conU contraLegem Dei dici putabant..nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;cX

X4 Et perniciose docent,Legem Dei fimplicitertollendaraelleaP îdquodBlafphmumamp;facrilegumeft.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;X

i 5 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Vniuerfa enim Scriptura tradit, pnitentiam à Lege elfe inchoa

. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;¦ -ainSî''quot;

res iam amp; mortui per Adam, iuftificandi amp; viuificandi perChriftum-3 o nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Quareprior docendus eft Adam (id eft peccatum amp; mors) lt;1^

3^ Peccatum verb amp; mors non per verbum gratis amp; folatijji^ h nccefleeftoftendi.

Expericntia oftquod Adam prius arguiturLcgistransgrefToij pöftper 5 Oiuherispromiiïum^ erigitur,amp;c.

Et Dauid prius Lege per Nathan occiditar, dicentcm, Tu es illcj amp;c* Póft-lt;1^ §^Eoferuaturdicente,NonmorieriSjamp;c.

'^vii. nbsp;nbsp;nbsp;prius Legeproftratus audit,Quid meperfcqiicris ? PóftEuange-

; J nbsp;nbsp;nbsp;Spiritus primo arguât muhdûm de peccato,vt fidem docéat i n Chri

^nesçjp^^ulusEpiftolaad Romanos, hanc Methodum feruat, vtprius doceat Î9 YCccatores,iuftificandosperChriftum.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i?.-'-- -i

aliquo,yel aliquibuspeccatis Adualibus dolere amp; fatisfacere,po de alijspeccaris, feu original! peccato.

^^^cm poenitentia eorum,eftparticularisamp; temporalis, tantùm de ^P^ccatis,amp;inaliqnapartevitarî

î'^''iiie^^^^nturitalèntire qui peccatum originale prorfus non intelligunt corail ^'^.pcrditionemelfetotiusnaturæ. '

^Eriftus dicit omnibus luis, Poenitentiam agite, totam fcili-Spp Y'^^^ï'volensclfepnitentiam.

5 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tempore vitæ durât peccatum in carne noftra, amp;aduerlatur

h nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;opera poft iuftificationem funt aliud nihil quàm pniten.

h ^tion minoreratlabor,reliquoslebul£osèfinibusexpellere,quarn eft,perpnitentiam perpetuam rehquumpeccatinbsp;'^thnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;principioincpilTe deteftari.

*1^ ^^^vtSaadiôriufti, (Sic exercenteeos per Legem Deo) læpius tri, tarnen rcmilTis peccatis in gratia fint, amp;in Domino debeantgau.

554 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DE POE NITE N TI A.

amp;petuntgratiamDci,vteüinPfalmis videre. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;..jj

effeSandificatum pcrfeótè. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;. j£gigt;J

ZQ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Et quipctitregnumDci venire, fatetur le adhuc hærercexpart^*

X1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Qui voluntatem Dei fieri petit, fatetur fe magna ex parte inobc^

XX At Lex Dei eft, quæ docet nomen DciSandificanduiT.cfi^jT gemoransteftaturlenonimplelTe. -¦nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.r pr^'

X3 Et qui regnum Satanæ deteftaturin le reliquum,teftaturfini'^^ cipuèLcgcm primæ tabula?, non implefle.

X 4 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Et qui voluntatem Dei orat in fe fieri, teftatur fe voluntati Dei no

bedientem. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp; tnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.,

Hanc auremorationem oportet ab Ecclcfia to ta orarivfq; in di, amp; à quolibet Sanótovfque ad mortem.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.pfip*'

x6 QuiatotaEcclefia Sanda eft, amp;agnofcitfelepcccarum habere, tub pnitentiam agendam elfe.

^7 nbsp;nbsp;nbsp;Quare amp;ipla oratio Dominica docet. Legem effe ante ,lub Si p0

gclium,amp;abiplainchoandamelïèpnitentiam. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.

X S Qi£i enim petitaliquid, prius fateturfefe non habere quod pent? detdonandura.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;

o nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Sequitur ex his quodhoftes iftos Legis oportetipfam orationem*^

cam quoque tollere, dumtollunt Legem. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.pf/

51 Quin amp; maximam partem concionumipfiusChriftitollerecogn'^ Hiftoria Euangelica.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.

jx Ipfe enim Matth. Legem Mofî non folùm reci tat, fed etiamr cxplicat, amp; non foluendam efle docet.

33 Et Pharifæum de magno amp; primo mandato Legis crudicns, oo Legem, dicitque Hoc lac amp; viucs.

5 4 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Paifim quoque per Euangelium arguit, increpat, minatur, terret?

4 0 Quis toilet illam viuentem, inlculptam in cordibus, 8c CnK » dccrcti contrariura nobis, quod idem eft cum Lege Moy fi.

NV L L A fuit in Ecclefîa peftilentior Doôf ri na contra pnitentiam (Excepta Sadducæa amp; Epicurea ) quàm Papiftarum.

Hæc fuftulit pnitentiam integram amp;veram,dum nonpermifît *neireremiflionempcccatorum.

hominem ( etiam pnitentem ) oportere efTe incertum 0 ^tia Dei, amp; remiflîonepeccatorum.

miierum ad meritum fiiæcontritionis confe/TioniSjfàtis-j ^Samp;tandem in purgatorium.

Ôeconomiæ inferuire, noneftneceflarium . ' ^^donein, Ergo Lexciufmodi eft tollcnda.

DÉPOENITENTIA.

Hastonfequentias Sophiftæ olim irridentes vocaucruntàbacuload Si Syllogifmus vult, hæc non elTe docenda ad iuftificationem necelamp;^ nbsp;Ex hoe non fcquiturLegem cflctollendam,autnondoccndatn/^''nbsp;^XXA V Ik ^.4. Ak-AB-VXXAV-MikAVZlXWCXA«

Falso allegatur in minore, experientia aPaulo amp;Barnaba,petT Arguitenim Paulus,omnes peccatores elfe ( quod officiuinLegis^nbsp;luftificandus vtiquepeccator eft nondum iuftus, amp; non nifi cxl^^nbsp;.CUUIIUHJVHUI,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.J|I)

(Sine Lege )vbiqueinPauIointeIligi debet, vtAuguftinusreftèc-v

Nihil enim luuat Lex ad impletionem fui, led requirit iinp^^ Requiritque etiam adco lêuerè,vt Chrifto iplb tcfte,nec ociofumnbsp;Et eodem Domino tefte,ncquevnumiotaautapexprxteriripo

Denique Ibluendum eft debitum, finon opponaturChriftus

-, -----------------,--------------gt;

Non facit gratia amp; remifliopeccatorumlêcurosdepeccato, morte IxiiipiiuaiiiiL 1111111.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;J

Sed multô magis diligentes Ôc follicitos, vtper Chriftum Saluatoi^

Lex enim nulla noftra neceflîtate,lèd de fado iam, j

. nbsp;..nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fr* rt n*zî*z*

****'*'¦'5 **** 5 J-' VZ-A-k AV*AVA**^«kkA\./A*V,lll» nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;f 1

Vult enim ab initio peccati per Adam perpetratijvfq; quo perCßö

te amp;inprincipio, medio, nne,amp;poftiuftificationem ?4nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp; 7 *

vidorem impleatur, doceri, nofci amp;c regnare, 35 Sola veró fides in nbsp;bona fine Lege.nbsp;3 6 Sola enim ;nbsp;perCharitatem.

41 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Quarenon tollitur per Chriftum Lex,fedreftituitur,vtfiatÄ

dicanda. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, I' :

tian, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DEPOENITENTIA*

^n^^^^uangeliumdocerevolunt. Hocquidemreótèdiciturerigendos amp;con-£x Cenej: Ncmpe qui cum capite. 21.

^iiiMatre eius eiedti domo , patria,indeierto fameamp;liti contabefcunr, Tom.i.fali \einbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;geæunt amp;plorant, acvicini iamdefpjerationifunt : Tales ^75-

%al fiint Euangelij. Sed qui fentiunt fe in ifta gratia eflè propter in^prærogatiuam qui præfumuntdeiuftitia amp;Sanótitatefua hinbsp;fn i if* Paradyfo fibi cffeyidentur, nec fciunt quid (it crrare in de,nbsp;iiitj,^,^**uniiliantur,nonocciduntur,himalleo Legisferiendi 8i comminuendinbsp;\i]| f^digendi in nihilum. Fit autem hoc per Legem, quæ dicit : Eijccnbsp;gratiamDei omnes na.

Qyantùm enirn ad naturam noftram attinct^furausfilij perditio-Abrahæ,quodnari affcrimus iudiriunj quod accommodamus ad earn aliquo modo voluntatemnbsp;5^i(lça^^***âhæcadSalutem nihilifaciunt. Sed quicquidexLegeeft,quic-r '^oluntate carnis amp;viiidehocdicitur,eijce : Nonpotcftenim Deusnbsp;tnptionem Ifmaelis, hoc eft, non vult gloriari nosdc carnali natiuita-libertate arbitrij noftri, de (apientia amp;iufticia noftra,nbsp;iiiortilicanda funt, amp; de omnibus his defperandum eft,ficuthocinnbsp;Vbihocfaóiumcft, amp; detrufifumus ad inferos ,ibitem_nbsp;P*^-Euangelij vocem, quæ non dicit, eijcc, iednbsp;pcç ^Sfemifïàfunt tibipeccatatua,idco Scriptura dicithocDei opus elfe,nbsp;\çj inferos amp; reducere, occidcre amp; reddere vitam. Hæc caufa eft, curnbsp;eijciatur,vtfcilicet horribile amp;. indomitum malum præium.nbsp;JSicenimcogitabat : Egoiumindomonbsp;C'Sçft hæres fum , Hæc fiducia tam venenatum malum amp; noxianbsp;¦nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;defperationem, vt homo exu_

polTidctjtantùm non de Deo amp; Dei gratia de(peret,ac fentiat n t'ok'^nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;pater amp; verus Abraham, hoe eft, ipfe Deus co.

facere : Nihilenim Ecclefia , nihil Chn'ftus , nihil iuftitia ad Vphus noxia præfumptio fit perdomita amp; mortificata, Di.nbsp;,Qtnnium odio lunt Antinomi , qui noftro cxemplo fe defendiint.nbsp;promptu fir,cur initio ficdoceremus de Gratia Def. Op.nbsp;confeientias traditionibus fuis præfidia vera, qui.-'Crnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;rnentes contra defperationem poterant, omnia ademerar,

laceremus aliud, quàm vt opprefTös crigeremus amp; pioponercmus ^^ationes ? Scimus autem cum faturis,dclicatis, amp; incralTatisaliternbsp;.'Jtihtum omnes eieóti amp; aftiidilfimi, confumpta erat a.nbsp;tjnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;efijPulla fuppetebat confolatio,Iacebamus moribund!fi_

. ^ffiore. Opus igitur fuit taiibus Dodoribus, qui proponerent docerent. At Antinomi voluntpnitentiæ Dodri-t^piçQ gtatiaincoari. Sedego fic non proceffi, Noram enim Kma.nbsp;P^^^5 quàm ex Angelo conlolationcmaudiret : Se.nbsp;^^'^^plum hoe, non nifi priuscontiitos amp; de(perabundos,confola_nbsp;°^hex perterrefecerat, amp;c Leuiathan opprcftèrat, amp; quafi attonitosnbsp;bnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Chriftus in mundum, nee vultlinum fumigans

* Clamat igitur: Venite ad me omnes, qui laboratisamp; one. ¦^^s^hnael antequam eijceretur Domo', erat fuperbusnbsp;^^hnomicus Epicurus : Ego inquit,fum Dominus amp; hæres,rai.nbsp;amp; Sara, hæc fuperbia fouenda ne fuit an corrigenda ( Qua au.nbsp;Aaa iij tema.

55S nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DE SACRAMENTIS.

tem alia ratione potuit corngi ? Quam vtvnacum matreeijcerctiir,^* j,j, cum auferret ex Domo Abrahæ quam illudpræmium Legis, panemfcui^^^^^i],nbsp;quam. Sic enim folet Lex, fuiem vinótumdeducicadpatibulum,p''^5^[^g[j,nbsp;quàm ftranguletur potu aquæ refîcir,fed deficit tandem aqua amp; ,utCnbsp;plus Lex non facit. Difcamus igitur, quôdDeusomnesfuperbosodit,lt;l^^'nbsp;humiliatifenferunt vira Legis, hos COnfolatur, fi non per homines,nbsp;lum cclo : Non cnim patitur taies perire, fient fecuros non 'fUjinbsp;Abrahæmanere. NecelfeeftauteraDodoreminEcclefia eruditunt^nbsp;elTcjinvtroque, vt amp; redargucrc amp; contererc contradicentes pofiit,amp;f^nbsp;tos amp; contritos iterum confolari, ne ablorbeantur. Si natura peccat® inbsp;corrupta eflet. Legis prïödicatione non eflètopus. NuncautemDeusp^^f;;nbsp;tiara fuara nihil apud nos propter noftrara duritiera, amp; altiflîraam Iccun^^nbsp;ficcrepoteft,nifipriüsAdaraantinacordaLegefrcgerit amp; contuderit.

ExGen, cap. 19. Tom. z. fol. izj. AntinorainouiiftiProphct^^jjyi;-dunt homines traólandosfuauiter, nee terrendosiræ diuinæ exempHs-fumPaul.diciti. Tira. 3. Vbidicit Scripturametiamvtilein ad obiur» amp;caftigandum,vthomoDei fitperfcólus,amp;adomncbonumopusparat^'^;i'nbsp;tumcftpræceprum,deverboDeircâ:èfecando, Et i. Corinth, i« P'nbsp;rædiuinætcftimonia contra peecatores,clarèdicit, Scripta ilia elTepf'^P^ijii*'^nbsp;fieillorum cxcmploconcupilcentiapecccmus. Ergo exemplairæ diunbsp;hocpræfcnseft (dedeletioncSodomæ,amp;c. ) Sicfunttradanda,vtfadaa #nbsp;drinam amp; cruditionem noftrara. Sicut Dominus Abràhæ qui nobisnbsp;dior fuit, mandat vt fil ij s fuis hæc manet. Semper enim inuenies duonbsp;Genera : Alterumlupcrbum,præfraâ:um,contemncnsverbi,acpiara^ i/nbsp;nitionum,amp;immodiccfecurum : Hosfi fuauitertrades,fi raifericordnbsp;eis proponas détériores reddes.

Hîc fcilicctfrudus cft quem error Antinomorum afFcx Sed caueatis. Non cnim funtcontentiquôdipfipercunt,volunt nos quoq^.^^nbsp;raperc ad interitum, acfuispeccatisonerare,dumearcprehendinoluu^ gt;nbsp;domitæ. Pofuitautem Deusminifterium verbi inhunemundura,nbsp;rent miniftri, led vt arguèrent, docerent,conlolarcntur, terrerent, atquenbsp;dofaluarcntquofcunquepoflcnt. Hocminifterium AntinomiintotuU\^j(j'^nbsp;dura repræhenfionesnoluntfcrre,aciubcnt nosconlentirc iplorump^^*quot; j[i'nbsp;tra Pauli fententiam , quinonlolùmfacicntes , led confentientes daia^^ f^nbsp;man. z. ConlèntiuntautemjquipeccatanonarguuntjVtfidiflîmulaanbsp;dinaIium,Papæ,Epilcoporum peccata, amp;blafphmias amp;TyrannideUjjj*nbsp;DominusapudProphetamdicit : Tuliberauerisanimamtuam,fiu''êjj *nbsp;cata populi tui. Sicut etiam pelfimi homines in milèricordia tolerau^^^jî?^nbsp;cùm volunt nos lècum raperc in interitum, ibi mifericordia celfet,f^^jiii.nbsp;non parentum autoritas, non liberorumamor tant! nobis elfe debet,nbsp;perire velimus. ObliuilccndaibiomnismifericordiacftadexerapluPnbsp;fèrcntisvxorem, rcfpicientem in viacontraDomini mandatum.

Taies quia induratifunt,nccvllamadmonitionem admittuntj^j^jii^ j quendi.nbsp;nbsp;nbsp;Illi autem qui non fie funtpræfradijfedfledipolTunt, erg^

. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;D E P OE N I T E N T I A.

5 debetur malleus diuinus, qui content Petras. Domini non eft abicondendum, alioqui fiet vt nos ipfbrum pec_nbsp;I'oiitj'^^^'^^^uSjConfentiendoeis. OmnesenimChriftianifuntinmundoideonbsp;iolùm quod ad Iccundam tabulam attinet, fed manbsp;Altçf P^*raam, vt difcant omnes timere Dcum amp; confidere milericordia eius,

3 mandat ne timeant, hi ctfi infirmifuntamp;: varie peccant, tarnen *'boj).^^^b^ïii^i^P^'^^g^ii*^gt;^Pânædoôtrinæadmifceat,tcrrirosiraamp;iu-^njQ^^^ontcrreatamplius^ed erigat.Hæc magna iapientiaeit amp;. in minifterionbsp;ncccflaria vtduplices Auditores icdcdiicernanturjamp;quifqueaudiat

3 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;* Pauidiautcmfuauesconib.

, Chriftus enim pofitus eft alijs in rcfurrcdioncm, alijs in ruinam. Hu_ contra infccuritatc exalrati, dephmendi, ficut Sanóianbsp;^Sba^- . etiam docet. Hæc eft rcda feótio. Non enim fieri poteft,nbsp;%(p^«i_lècuris admixti fint, modcratione igitu r hac opus eft, vt quifunr durinbsp;hortibilibus cxemplis. Pauefaóli autcm arripiant verba foJatij amp;

t fee ^'^^^^°'-P°^c^Sp^^^5Sancli officium eft, perverbum amp; confcffionem , vt pauidi appræhendant conlolationes, prefradi autem vel con-5b(l,/vocc Legis vel pro rfus pereant. Non enim fine difcretioncvni-paf^ ^i'iunr. Sicut enim diluuium amp; Sodomitarum intcritus,ceufuLnbsp;^uious animi terrentur : Ita hisiræ exemplisadditur confoJatiodcnbsp;Sic fietvt pauidi non deiperent. H:ceft finis curhuiuLnbsp;^^^^Hiftoriæ à mclegantur,licet inuttus eas Icgam, quia terreor ma-^*^*3 tarnen video prodeffehanc dodrinam, non folùm vt fupcr_nbsp;ctiam vt pij in timoré Dei contineantur, nee exemplo impio-pereant. Deindefieproponiturin hifceexemplis iraDei vttarnennbsp;benignitas, mifcricorditerfèruantis fideles. Sic Chriftus apudnbsp;tij cap. él. SpiritusDominifupermccôquôdvnxcritme.

tij nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^iem vltionis Deo noftro, vt confolarer omnes lugcntes,amp;t.

promittitur indulgen-amp;annus lèu tempus, quo Deusplacatus fit. Quiigiturnonlunt SfMünbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;corde, his dies vltionis pi ædicatur, hoc eft, ira Dei. Si igi-

«^ocet, vt cùm milericordia iræ dodrinam coniungat, cur nos eum igiturfapientiaeftreólèmifcere hæcmifericordiamnbsp;^,(j'î^U^^hoftcnfam,amp;iram in Sodomitisperditis. Territi animi amp; pauen-°.P^^'^^'^fi^eo,promittitenimfccalamumconquairatum non fraétu-Etfiigiturhæc iræexempla,adnbsp;ceflandum eft, cum animi fraóti funt, amp; miti-X^Pfa^^^^^^^^^clumvulnus. Scripturavocat timorem facrificium Dei amp;nbsp;^S^^^quagefîmo primo. Cùm autem in hune finemhiftoriçhæpernbsp;excitentur animi adtimoremDei,acfugiantpcccata, amp;nbsp;hahiuftitiam,rcdc proponuntur inEcclefia,quæficutdupliccsnbsp;etiam duplex verbum proponit, hiftorias iræ, amp; comminatio-

' ^lift|^^^»^^os,impnitcntes, amp; promiffiones pro contritis ac humi-autem fapientiaeft,hæcrclt;ftèdilpcnfare.

56o nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;desacramentis.

Papa habet cxcomniunicationisfulmen, (cd contra quos co ne contra nos,qui non {ècuri,fed contritifumusamp;humiliati ? Sinbsp;homines, Epicureos,Canonicos Iccuros, Cardinales, Epifcopos,Ty^^f^nbsp;beatos prædicat, amp; in clum euehit. Sictitulum quod confortctpMviirnbsp;clcfiæ, amp; damnet rebelles implet. Sed hoe non nouum eft, Ezechj^^^fil^Jnbsp;capitc 13. VosProphanaftis me apud populum meum propter pugu, nbsp;id eft, propter temporalia bonaconfequenda, corrupiftis dotftrinaiï)nbsp;damnaftis, malos autem confirmaftis : Hoccnimeft quod lèquitu^nbsp;fragmcntapanisinterfeciftisanimas,quænonfuiflènt mortuæjamp;viuin^^jiJ}^'nbsp;mas, quæ non vixiftent dum vos mentimini populo meo, qui aufcultatnbsp;is: Etalibi. Contriftaftiscoriufti,quemegononcontriftaui.nbsp;pientia ilia verbi reâ:èlècanditotusPapatus,nonigiturædificarepotc^nbsp;uellitamp; cuertit omnia per fuam Dodrinam. Spiritus Sanótusnbsp;tiam hafee iræ amp; iudicij Dei Hiftorias proponit,vtfimulcon{blatione*^ jjiiû''nbsp;oftendat,Deum ficutLothtimentesfeexcertointeritu libcraturum.No' /'nbsp;giturpcreuntSodomitæ,fcdLoth fèruatusDeogratiasagit. InLothfa^*nbsp;ipice tu qui paues, amp; humiliatus cs, ac fpera idem erga tc fadurumnbsp;trà tu qui fecurè fornicaris, nempecolligis opes, laute curas cuticulai^^nbsp;picuridegrege poreus,Hede oculosad Sodomitas, videquæcqrumfç^^nbsp;gna fit fecutagrauis pna, cogitafubitôcoelcftiigniinHammatasquio4 'nbsp;ta tes, fubfediflc terram, fuccelfifle horribilcm bituminis lacum, vno tno!nbsp;ucrfisacinætcrnum pcrditispeccatoribus , Hæc diligenter cogitatac3f' ^^iii'nbsp;tc, vtdc tuo quoquepericulo cogites, «amp;pcccaredefinas,acvenianipcc^nbsp;expofeas. Hoc ftulti amp; cæci Antinomi noftri Gnkelamp;le'f^tl nonnorun^

hanc iræ Dci prædicationem, cum magno amp; certo malo exEcclH^ tollunt. MoneoigiturvtcaueatistalcSjfuntenimfanaticinbsp;Spiritus, amp; rerum Spiritualium imperitij infla-ti autem vana opi nionc Dodri.

Genef. capit. zy. Tom. 5. fol. 66. Caufa hæc eft, cur l tentiaamp;lachrymis fuis profccerit : Quianonfuitverapnitentia.nbsp;quidem Sgt;c immotum cft, quod Deus qui non fallit nec menritur, pnbsp;bus hominibus, qui vcrèpnitent mifericordiam fuam : Etpeccatiplt;^^^j^bnbsp;lemper inuenit locum apud Deum. Idfirmiterretincndumamp;defendeî^nbsp;ficutidteftatuseft Deus, mill tisexemplisamp;librisScripturæSandæ.

Sed Aliaeftpnitentia non vera,{èdfida,quam Gcrmanivocant : ÏCO). Quando videlicet ficpniteo,vtnon pudeat meoffendifte Deutn-'^nbsp;mihiipftnocucrim. Talispnitentia valde yfitataeft,amp;ego ipfcfivpefi^P^fit''

amp; cumdamnoegifîèaliquid, magispuduitnieftulticiæamp; ofFenfîonis. Dolereautemtantùmdenbsp;*Stnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;eftj quam ignorât Deus, imô etiam corda noftra earn ne-

^Wb^^PP^r^t in Efau. Nonenimdicit : Nunc Icntio mepeccaflè. Quare ''Jij). .¦;^uiîivenditisprimogenitis ? lam libentercarcbo bencdidionc,tan_nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;peccatum hoc. Hæc vera fuifletpoenitentia, qua folli-

Sij ^^eplacandoDco, propter peccatum coramifTum. Veracnimpni-^Jl^^^uriramDei propter peccata, eumexoptatefleplacatum,fugitiram fnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;odium aduerfus

audis ex Efau, habetpnitcntiampnaî,nonpeccatildeo : pnitentiam pnæ, quia nonquærit pnitentiampeccati,nbsp;peccato* Quemadmodum Saul quoque facicbat, poft tranf-rl® iufliis erat occiderc Amalec cum viris amp; mulieribus,nbsp;vniuerfis Si. armentis. Iple autcm Régi amp; armentisparcebat:nbsp;t'''Hernbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;à Samuele refpondebat : Pepercit populus melioribus

I(J nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;peccatum, Sedexcularcamp;detendcrefubprçtextuSandita-

p^^^^°phcta grauitercommouctur,amp;annunciateitriftiflimamlèntenti. co quôd abiecifti Sermonem Domin i,abiecit te ne fis Rex.

tNier^^^^mconabaturpeccatum fuumexcufare,amp;culpam reijciebatnon ,ledetiam in Deum,Mulier inquit,quam tu mihi dedifti fo-de ligno, amp; comedi. Sic amp; Heuafe exculabat, amp; accufabat fer-decepiflèt. Hæc ncquaquam pnitentia dici debet. Senlusnbsp;^¦^^çJ?^iitentiæ tails eft. AhcurDeumoftendi? Cur iramamp;indicium c-iftnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;concitaui ? Statuat in me quodcunque volueritexemplum^.

])^^öicatamp;condonetpeccatum. Sicut in libro ludicum precantur FiliJ piacet,tantùm nunc libera nos.nbsp;amp;ièriôpnitentcs. FaciatfanèmecumquodvolueritDo-mihipropitius. Atquc ibi Deus ad veniamdandam amp;. ad agnollnbsp;Çk ip^ätatiffimus, ac ftatim offert remiffioncm peccatorum.

iit Ähumilirate amp;agnitionepcccari,tc-^uibusimpudcntiffimè mcntiturfe primogcnitum cùm non §fa i^-i^ogenituram dicit,quam antea Iponte proicccrat. Dcnique quodnbsp;f(iç ; Y^^^^.^ii^sftatrcm innoccntcm accufat amp; damnat,le nocentem excufat amp;nbsp;Neverboquideninbsp;dicit. Egopeccaui, hadenusnonfenfi,necinteiiexinbsp;Ptcçg Nuncerudior ipfapna amp;iudicio diuino, iam tempus eft vt agno_nbsp;cnira Deum horribiliteroflfenfum,mea venditione,meonbsp; ^equc verb inuideo fratridedex cordeeifaueö,amp;eaudcoeiobti-dolco ex animo, non tarnen ob amüTam bcnediâionem,nbsp;Nihilminus dicit aut cogitât. Imô glo-iuftus,fratereftimpius,rapuitmeafraudulen-ï quod illi male vertat. Ita alicnam iufticiam damnat,nbsp;défendit. Poftremô horribileodium concipit aduerfus fra-J?gratiam, quam Deus ei donauit, amp; iple iure amp; fua culpa amifit.

^éz . nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DE SA CRAMENT IS.

Froindè nihil aliud eft^ quàm dolor de amiflb bono, amp; acccpto nbsp;nbsp;nbsp;j/

ctiam hires amp; malefici de fuis Iceleribus dolent, non quôd lèriô rcfipi**^ jiit deteftentutjlcd quia pnc metu amp; lênfu cruciantur. Quemadmoduninbsp;nbsp;nbsp;

paru pro peccatis pnitenriam egimus, cùm ad confefsioncm nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;jjji.

gercmu r, libentius enim etiam turn indulfîflènt peccatis homines, moxpoftPalchaadingeniumrcdibant, amp;gaudebant felibcratoscfle^nbsp;illaconfefsionis. Pnitereigitureftferiô{èntireiraraDeipropterpclt;:'jj^p(':nbsp;vt animo angaturpeccator, amp;excrucietur defidcrio falutis, amp;nbsp;Hune veto erigat amp;confoleturquipoteft, nedelperetamp;pcreat. SicutAünbsp;rabat. Talisenimanimusnonaliteradfeôluseft, quàm vtomniumnbsp;iaduram faciat, tantum vt confblationem inueniat, vt habeat auxilmi^j^jjj'nbsp;minimo puero annunciante promiflîonem Salutis. Modo enim libéré*nbsp;uina, qua milcrabiliter crucior cogitât,nihil erofollicitus de i js recupe^^nbsp;amifi. Si egi ftultè, feram fane precium vel pnam ob ftultitiamnbsp;Dcusfitpropitius. Elàu veto fie fentit. SihabercmegomeàmPrimog^^nbsp;non morarer fiue propitius effet Dcus,fiue non.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^iii^

SicigiturintelligaturlocusillcadHcbræos. Non inuenit tiæ, quia non fuit verapnitentia. Sedde damno acceptodoluit, . jjrnbsp;lua, qua perdiditPrimogenituram amp; gloriamfuam. Idco ruit horiibilh^nbsp;umfratrisamp;Dei,quibenedixitIacobperparentcmIfaac.

du m cft, vt difeamus difeernere veram pnitenriam à fiôta amp; fimulata ,4 dicimus(;£*tn@(ïl^(n retv. Fur enim cùm vidctfibiluppliciumcrucisi^^fi/nbsp;ctiam dolet, Selibenter diutius viueret. Sin autemDeusdat ei hancgfnbsp;lucem, vt verèagnofeat peccatumamp;iramDci,nihilampliusfollicù2^Ui''^nbsp;tantùm vtiuuctur,ncdcanimaîfalutc indubium veniat. Atque ibi do Jnbsp;crigendusefl;mifèricordiaamp; gratiaDei in Cliriftoexhibita, non confei^nbsp;fatisfaôtionePapiftica. Alioquiadumdeipfo fucrit.

Item, Genef. cap. 31. Tom. fol. 159. Conftcrnatusquidci^^^^ ban iudiciodiuino,fèd moxredijtadingenium ficutaudiemus. aiK;nbsp;ncquid raali faccrent, fèd à maîediôlis amp; conuicijs non abftinet, 3fî '*¦(!nbsp;»nönbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Sicut Pontificesamp;eorumfatellitcs,Rcgesamp;Principe5^^._^

amp; impediuntur in fuis delibérationibus aduerfus nos,auferrureisSpim^ifgt;^ Pfalmq dicitur. Sed non refipifeunt. Hæc eft pnitentiaHypocritarUô^^pit^j^nbsp;dulorum,quipmtentvtLabanautEfau. Noneft'feriaautvoluntariâp xi'nbsp;tia,nonmutanturinmelius. Sedtantùm abfterrentur ab inftituto/ .nbsp;ant, quodeonabantur.

Eft igitur (Laban ) pulchra imago pnitentiæ Hypocriticæ amp; enim compunguntur etiam intcrdummali,vt olim loquifblebantinSeyXnbsp;quod verè compungantur,autferiô pniteant, inquaopinioneegd^^^nbsp;fui. Sedfimulant pnitenriam amp; dolorem de peccato. Longé rrbteP» Jnbsp;Dauid ad Nathan intelligenda eft, Peccaui, quàm Saulis, qui oode^ nbsp;Samuelem dicebat,Pcccaui. Idem verbum quidem eft, voxeademnbsp;pundionisautpnitentiæ. Sedcordafuntdifsimilia.

Mali fie pnitent,vt magis doleant de prohibitionccupiditatun^ (,rr torumfuorum,quàmde mortificatione vicioforum adfeâuumnbsp;Suntpnitentiælegales, quasvfitatèdicimus Qjtn^algcnrctt?.nbsp;metu crucis 8r pnæeffet,longèmalletfurariFur,quàmabftinereab'nbsp;dcô dolet fe coerceri metu fupplicij.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;;?

(iolftïïoiïverèpnitens nec refipilcens ex animo. Sed fj P *,'^i}apotentiainie(ftum frnumfuiscupiditatibus Sc furoribus. Eftigitufnbsp;;iy,^*^iispnitcntia, Sicut Saul dicit : Peccaui. Sed nunc honora me coramnbsp;de infamia amp; opprobrio apud feniores, non quôd Deum

, Cor autem verèpnitens fie adfedfum eft,vt nihil aliud nifi iram,amp; indigna. ioidet,nuna ratione ignomi niæ apud homines habita,tantùm De..nbsp;¦Di nouerit eflcpropicium : Sicut Dauid hune adfedum amp; lenfiim peccati ex..nbsp;Preflit,PfaI. 5 t. Obfcruandum veto eft, quodHypocritæ manentnbsp;fui fimiles, Sc cùm non licet fæuire prohibitu, tarnennbsp;furorcm amp; fingularem potentiam oftentant,nbsp;ne videantur inferiores ijs quoso-derunt amp; pcrfcquun-

*^^P 7 Tom. X. fol. 8x. Auguftinus Sacramcntum dcfinic vifibilis forma inuifibilis gratiæ : Ac rede definit, amp; fimul caufam o-fere contemnunturSacramenta, abijsqui ca habent propria, Sicutnbsp; ^uentus fum à non quærentibus me. Populus autem ad quemnbsp;incredulus eft, Sc graditur in via non bonapofi:nbsp;p^öesfua.

®gnoÇCeftiudiciumDei quodferendum eft. ErigitDeus fignum gratiæ, vt ^^P^^^^^^^oribus, vt peccatorcs faluentur, fed fere fit vtquibus hoefi,nbsp;'§iiiir,contemnanr.

S nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;I

S. ^A^^ptifinus eft erclt;ftus in fignum iufticiæ omnibus, qui in Chriftum ere- ^ióe' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;deBaptifmoPapiftæquoque : Sedfruftra,quia non cre-

r%^^^-iæ^olt;ftrinamdamnant aeperfequuntur. Sic loannisvoxindefer-^ßapdfmus erat ereftumvexillum,fed Phiarifæi negligcbant. Sic E-erigendam in fignum, Sed ludæi hoc fignum reijeiunt. *^fetnineolperant.

% id nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;

oncrantur Gentes, ftdin-adeandem fidem,vtfit Abraham Pater circumcifionisamp;præ-autem retinuerunt cordain-hHak nbsp;nbsp;^i^Ciicumcifio etiam Gentibus occafio falutis amp; vtilis fuit. Opus

eiufmodi notis amp; fignis, quibus deducamur ad cognitionem Dei^ jjJIqj Humana non poteftDcuminucnire,nifitalia ligna ab ipfoDeoinftîtU-ducant, amp; periculofius nihil eft, quàm fi quis iplè fibi iter adnbsp;^gat, amp; fuis fpeculationibus nitatur.

Papatu foliti fuimus. Hic cnim Romæ, aliusin Hifpanijs, alius in P^^^eioïaniabatlcDeuminuenturum. Hoccùmfingulitentarent,fanbsp;» declinaremus oranes, amp; fiçrcmus inutiles, vt Pfalruus loquitur.

5^4 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DESACRAMENTIS.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.

Curenimnon fecutifumus noftrafigna abipfo Domino ad nqsinvn ? fidéi colligendosinftituta,hoceft,verbum Dci^Baptifmum óccnamD^ jjjjDnbsp;Adhuncmodumcum ludæi haberenttcmplunijcircumcifionemt^^^i-ciiinbsp;eultuum fonnam,ad quam ceu adfignum miIitare,vnumDeum,tanquaiJnbsp;agnofcentes, colligerentur,his omilTiSj vcrfi ad luaftudia, propriamnbsp;di Dei rationem fibi fingebant,amp;loquebanturcumcertofuocxitio.Qi}äßnbsp;Deus fe patefecit in aliquo figno, qualecunquc tandem id ßt, eft appræheîi^nbsp;inéo. SedSatanhocperpetuoagit,vtverafîgnaexeonfpeólu remoueat, ,nbsp;figna proponat. Sicut noôlu errantibus offert faces, quas dum incautiKQ^j^jijiil'nbsp;autinpræcipitiaautaquasruunt. ItaqueChriftusMatth. X4. Serioaj^li?-modi retia eff ugienda nos exhortatur, cùm dicit : Si dixerint ccce hicnbsp;ftus,ecceibieft,nolitecredere.

IbiquærenduseftChriftus, vbife manifeftauitamp;agnofcivoluit/ bo,inBaptifmo,inCna : Ibi certôinuenitur,verbumenimfallerenosnbsp;teft. Sed ferèfitvt ratio ilia figna negligat, diuertatad merctriccin,quanbsp;foribus.-I^ouerb. çr. -nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp; 'nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;-'ifcrit-

Memineritigitdrvrtufquifq;earn viamingredi,quam ipfeDeu^P*^ jjcquot;' non quam nos cligimus ipfi. Noftraeni^neledtocurn vitio,amp;fallaxe'nbsp;Propheta dicit : Hæc om nia edegeruntin vijs fuis, amp; Paulus Coloff. nbsp;clediciasreligiones. Certumenim eft,qqod,homo perfuamfapioutiaßj^^jfji'^nbsp;teft Deum inuenire,amp; ex ea quoq; parte ingens periculum eft,quodSataf » nbsp;formatinAngelumluciSjamp;fîbicircumdatMaieftatemdiuinainjduinup'^nbsp;digia, a.derfóresfuósconfirmandos,facit.nbsp;nbsp;nbsp;'nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;-j-nJ?:

.Çorifràhæcpericuiafictutieriniüs,fîillamfôriiiâmvifibilem,ft^^pi/ 1 fuerimus fecuti, quæ ipfe propofuit. In nouo Teftamento habemusnbsp;bileih, Filium Deiin gremio Mariæmatris jpafTumamp;mortuumpto^nbsp;Symbolumdocet. Vitra hoc habemus alias vi fi biles formas, Baptifw^i^^j,nbsp;riftiam, amp;ipfum Verbum vocale : Itaquenonpoffumusquærinosrel^^^^^nbsp;HocautemagitprimùmSatan., Deindeeîusmîniftri:nbsp;fuaEcclefia,vtabhisformisvifîbilibus,diuinitusinftitutis,nosauocetatgt;^^/nbsp;mas,ad Canonifationem Sandorum, ad inuocationemamp; cultumif®nbsp;Sandorum, adftatuas,in certislocis qupeftus caufa extrudas,

Itaque confirmatos nos contra has infidias effe oportet, vt dicamUA^o^^ eut nefeio anteaduentum Chrifti aliqüam Ecclefiam,prætér illamnbsp;mo Abrahæ, amp; Circumcifionc notatafuit :, Ita poft Chrifti aduenwiWj ^juiSnbsp;quàm Chriftum,eumq; crucifixum, qui fepatefecif nobis in vilibilibusnbsp;nbsp;nbsp;pC

vfu Claïuum, inEuthariftia : Ibi fcioquôd Deuminuenio,ibiremiflt^ catorum confequor amp; alibi nufquam.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nuot*'iigt;

lis ornata eft ædes compoftellaria Diui lacobi ? Roma quot mendata? VultigiturDeusibiquoquequæriamp;inueniri.nbsp;Sandam poft fereliquit Regulam, quam qui obferuantquomodonbsp;Deoplacere ? Et valent hæcquoqueconfuetudine Patrum, qui appt .nbsp;ifta,amp;cet.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;. .nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ç JtutA'

Siefatagit Satan à fonnis diuinitus præfcriptis nos abducere. e hanccertam Se infallibilemretincasamp;fequaris,quoddifpofitiodiuinbsp;hæceft,manifcftarefehominibusaliquacerta,amp;vifîbiliforma,nbsp;amp;manibuspalparipoteft : Iii Sumraa,quæquinquefenfibusexpoinbsp;fepropinquumnobisdiuinumnumenfiftit.

fee nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;PatriarchararrijProphetaium amp; pioruiUjhoc perpétué Satanânl

^co'fuitvilibilis forma, non ab homînibusfed abipfo per earn agnolceretur, amp;nonludæifolùm,fcd Gentes quo-neiim Deuni crederent, qui tali modo le reuelarat ludæis.

^gt;5 f' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lum,vteredam omnesIudæoruminfantescircumcL

h nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;l^uentienimfuntinfinuA*

^entio de Baptifatisnoftrisinfantibus. Quia autem adulti patiuntuf perpeccatum,ideoetfiBaptifatifunt, quia tarnen non credunt,nbsp;faluteacceptamanent amp;

cft, amp;egregiècommendatSacramenta,quahö-'tio ^^^dôindignèextenuanr,quianonobferuant verbum. Nonenimludus ^in . J^^^d toties hic de circumeifionerepetitur, Ego ero Deus eorum, 8cnbsp;Fuitcircumcifio externum amp;vifibilefignum,quo ludæi 8c in-^cerentur, 8c inter fe agnofeerent.

Ihiii^g^5dnonhocforùmcircumcifiopræftitit,vtpoliticè coIIigerethuncpopU-^P^°^ quafi telïèra effet. Sed fuit etiam Sacramentum, hoc eft,fignum

?Vin circumeifi populi Deum. Deus autem non cft mortuorum Deus per circumcifionem, ad quam fides accedit non folùm funtnbsp;pofitia, ab alijs gentibus inftituta fed hæredes æternæ vitæ. Deus e-j^'^ortalisamp;æternuseft. Igiturimmortahtatemfuis donar.

r nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ftatuamus de Baptilmo in nouoTeftamento 8c de Euchariftia,

^dcorum modo, eaputemuseffe externa figna, rantùm addiftinguendos N ;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ab alijs Gentibus inftituta, faciunt quidem diferimen, fed non id fo-

3°^ Decaptiuit. Babylon. ProprièeaSacramefl. ^ '^^^^j^'^æ^^^^^^sfig^^spromiffafunr. Cæteraquia fignis alligatanbsp;^^efi^j'^^^dapromiffafunt. Quo fit,vt fi rigide loqui volumus,tantùm dho funtnbsp;cùm in hisfolis amp; inftitutum diuinitus fi.

pnitentiæ facra ^tionbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;duobus accenfui, figno vifibili 8c diuinitus inftituto caret,

ttij, f^Poæ^^^^^dixi,quàm viamacreditum adBaptifmum. SednecScholafticï poffe conuenirc pnitentiæ qui amp;ipfi Sacra,nbsp;ile afcribunr, quod formam ingérât fenfibus, eius rei quam in.nbsp;¦^^poenitentialcu Abfolutio,tale fîgnum nullum habet,qua.nbsp;definitione,aut negate pnitentiam efteSacramentu mnbsp;7{)tjp^^^°'U^iniminucre,autaliamSacramentorüafferre definitionem.nbsp;''HJnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tribuimus, reéièpro omnibus Sacramentis

P^nis autem verèmorientiumamp; excedenti. iJP^^^sOquidem in co tranfitum Chrifti ex hoc mundo memoramus,nbsp;% Vit fie diftribuamus hæcduo : Sacramenta,vtBaptifmusinitionbsp;ferminoamp;mortideputetur. AtqucChtiftianusnbsp;ccaturinhoccorpufculo,donecplenèBaptifatusamp; roboratus,tran.

566 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DE S A CR AME N TIS.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.jj(K

fèatcxhoc mundo, natus in ætcrnam nouam vitam, manducaturus cum in regno Patris fui, ficut in cna promifir, diccns : Amen dico vobis,nbsp;bibam de hoc germine vitis, donee impleatur in regno Dei. Vt apertenbsp;cramenrumpanisadfuturiam vicarn acceptandam inftituifle, tunenbsp;usqueSacramentiimpleta,ceflabitßaptifmusamp;Panis.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,, I-

De numero Sacramenrorum plura vide Tora. 4. lenenf. fol* tem deCaptiuitatcBabylonica.

Tom. 3. lenenf. fol. 310. Icfai. cap. é. Hîclocus notantlusc^^ijigt; docctnosde vfu fignorum , quæSacramcntarij tantùmcxternasnotasp* jiH'nbsp;num elfe dicunt. Verbum quo Prop beta erigi tu r, eft , quod auditexgt;J nbsp;DimilTafunttibi peccaratua. Signum eft, quod labia carbone ardente Wnbsp;tur, idque ideo, ne dubitaretde verbo quod audit. Sic rede adhibentur nbsp;ligna ad confirmaiidam fidem, Neque poteft aliter dici quam quodnbsp;per verbum amp; lignum veram remifiionera peccatorum accepcrit.nbsp;dahæcfcntentiaeft,quôd etiam externa ligna cum verbo ad remiifion^^*nbsp;torumadhibeatur.

Item. EodemTom. fol. 335. lefai. cap. xo. Vadeamp;SoIuefaelt;^^f^,j(h^ Valet amp; hie locus pro confirmatione noftrædodrinæ,quodDeuslenipnbsp;addiderit ligna, vel pro confirmanda fide, vel alendo timorcDei,nbsp;cramentarij errant, vt elfent externæ notæ profeflionis, velSymboIaepnbsp;Nam ijpotiusfuntfideilru6lusamp; non ligna. TuncpolTuntSacrainentaefnbsp;nbsp;nbsp;:

Quarepronunciamus ligna valere ad augendam fidem amp;timoreniP K j dibus. Scimus quidem externa non faluare, fi accipias externa idcft,nonbsp;riim Deus etiam per externa Salutcm operatur, amp;ficordinauit,quodi'^ji,^nbsp;Spiritum fuumline lignis externa realiqua. Ideo inftituit in EccIefi^^j^F^nbsp;rium verbi, Baptifmum Cnam corporis ac Sanguinis Fili) fui. Sicnbsp;tecoftes defeendit, amp; datus eft Apoftolis Spiritus Sandus, noninuinPnbsp;ventovahdo amp; linguis igneis.

Quare Sacramentarij errant, amp;ponunthicfallum principiumjC[^^^F^ Nulla externa res prodeft ad Salutem. Imôtuinuerteamp;dic,fine(nbsp;Salus contingit. Nam hiceuidenscextuseft,quod lignum externumpr^nbsp;uocandam fidem amp; timoremDei. VultenimPropheta Acgyptioshunbsp;quod non perti net ad charitatis aut noticiæ Symbolum, led ad vi m amp;nbsp;nbsp;nbsp;9

S. S. excitantiscorda. Quemadmodumenim per verbum mouet Spi^c^ ólus, ira etiam per ligna mouet, quænihilfuntquàmverbum,vtlîcdicaP^^j(P^nbsp;bi reexprimitur quod verbum fonat. Etficurverbumnunquamfruftranbsp;ligna fine frudueirepoirunt,SicBaptifmus,ficCnaDomini,funtlig^nbsp;fides erigitur amp; roboratur, non quibus vel ad charitattm inuitantu jjltnbsp;(quailquam idquoque fieri debeat ) vel inter fe tanquam notaprorci 1nbsp;guantur.

S E E T QV CONTE MPT VS EO-rumfadiserrorihu^funiü~ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;J,

* ^''icorsDeus per fupcrabundantemfuain gratiamlèmperiuxtaverbunijCönfti 'f^liquod externum amp; vifibile fignum Hue gratiæ, vt homines extcrno figno amp;nbsp;P%(èuSacramcnto admoniti,certiuscrederentDeum fauere amp; mifèricordemnbsp;. n, Sicpoftdiluuiumirisinidapparuit, vteiTetcertum Argumentum,Deumnbsp;flâcfimilipna nongraflaturum in mundo. Abrahæ data eft Circumcifio,nbsp;i^^utaudiemus,vtftatucret Deum fore fibiDeum, amp;daturum Semen in quo be_nbsp;^^^ccrenturomnes Gentes. Nobis in nouoTeftamentoBaptifmus amp;Euchari_nbsp;gratiæ figna,datafunt, vt ftaïueremuspeccata noftrapernbsp;^^'ttipaflionemfublataefte,nosque morteeius redemptosefle. SicEcclefianbsp;fuitexternislignis, vtnonpoftètIciri vbi Deus certô inue.

'fifin mundusferè Cain imitatur Sc illi ftgnisgratiæabutiturad Hypo ^^^^^P^Qf^^^oif^^^ff^bilismiiericordiaeft, quod Deus tam iniiltifariam fonbsp;Hnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Sicut etiam magniftcèhoc ipfum donum commcndatur Pro.

dèr^* ^^ledabar per fingulos dies, ludcns coram eo, ludcns in orbe rerrarum, hominum. SedEbræum verbum Sagahnonredènbsp;Hocenimfapientia prædicat,quod habuerit re..

'%°?^''^H^^lt;^ulosatqucaures ingefli ,vtraepræientern intelligerent in Sa. %f^^^^^fcumcifione,inincenfionibLis, in nube,in mari rubro,in manna, innbsp;^^litiÿ'^^^^*'^î*'^f^tgt;ernaculoMofî,intemploSalomonis, innebula, acfueruntnbsp;5'^%vtficmeoftenderemamp;rcuelarem filijs hominum.

magnæ confolationifuit, quôd amifta Paradyfo, arbore vitæ amp; à-quæ erant figna gratiæ, aliud fignum gratiæ, nempefacrifi-quod intelligerer, fe à Deo non abiedum,fed Deo adhuc eu HocenimfignificabatDeus,cùmfacrificia amp; oblationesnbsp;accenderet amp; abfumeret,ficut deSacrificio Mole amp; Heliçleginius.

PicjtH^'^^ieipfum verbum,Baptifmus,Euchariftia,funtLuciferi noftri ad quos MauquamadcertosindiccsSolisgratiæ. Certôenimpofïümusdefini-^^^^^bariftia,Baptifmus,Verbum,ibifitChriftus,remi^flopeccato_nbsp;^nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;''bi hæc figna gratiæ nonfunr,vel vbi contemnuntur

P ^5^bi nonfolùm noneftgratia,fedetiam fdierrorcs fequuntur, vt' Il rnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^ba figna ipfi fibi conftituanr. Sicut Græci Appollinem,

^^æmones coluerunt. Aegyptij, Anubin, Serapin, Crocodiles, Al-louem, Quirinum, amp;foedaillafimulachra,Priapum,Ve-v'^^Sc'^ Papatu accidit,poftquamenimillaveragratiæfigna,cperuntvi-potuit quiefeere ,fed quæfiuit alia figna, vota, Sandorum loca, intercefiiones Sandorum amp;alia.nbsp;^^fi'orumplena, 8c cumimpietateconiundafunt,amp; tarnenmilèrinbsp;tanquam certadiuinægratiæ figna. Hic nullum Epi,nbsp;hoJ'A^jpnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nullam audias, quæ rcclamct hifceBlalpheinijs, quæ faniora do

kt/Acj nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;luceverbi,amp;hisgratiæ fignisàDeoexhibitis,necefiariocurrunt

^Afa -fi nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;luorum. Sicutludæi contempto tabernaculo amp;

''blldT^'^^baamp;vagaidolatriaoftcndi^quantum fit donum habere verbum à Deo oftenfaamp;mandata. Quod fi Gentes Iudæorumveftiamp;i;s

SéS nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;. DE SACRAMENTIS. . , ,

infifl:crcvoluiircnr,neutiquam adportentaillaeflentprolapfî. SicTüd^e** j-attendirent, ifta Blalphema. Sacra nunquam tcntaÏÏent, Nosfi .,^(0 Sacram Euchariftiam eo loco habuiflemus,quo debebamus,nonnbsp;nachi, nihil de pnrgatorio, nihil de lacrificioMiflæ, nihildealijs bnpie^^^ jj,nbsp;EcclefiaelTet traditum. Sed poftquam lux verbi per impios Pontifices extiDnbsp;facile fuit obtrudere hominibus, om nes iftas abominationes.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;jnCi

Inefïabile igitur hocdonuineft,quod Deus non foliundignaturioQ^^j^ verbumhominibus,fedetiamaddit verbo vifibilia fignagratiæ. Sicutinn^nbsp;ftamentofuntBaptifmus,Euchariftia, Abfolutio. Hæc qui contemnunt^^^^i,^nbsp;digne tradant, nonne digni funt,quiPapæ ftercorapro balfanio eniant,3%:nbsp;prædicent ? Cur enimcontemnunt benignitatcm diuinæ maieftatis? pnbsp;haberecertiflimum fignum gratiædomifuæ, fine fumptibus finelabore''^j.nbsp;contempto euntRomam, compoftellam, amp;c. Confumunt pecuniam? ijjinbsp;corpus, amp; tandem amittunt animam merito» Deus fit benedidus infecu i,|i;nbsp;hodie nos per verbum fuum reuocauit, à vagisiflis erroribusamp;ldolatr'q^^ii-nos fignis gratiæfuæ ditauit,vtea ante fores noflros, iino domi noftræamp;*® gjijJnbsp;lo habere poflimus. Ad hunc modumDeusftatimà primordiomundi^°nbsp;turus promiifionem deSalute noftra, hoc egit, vt haberent homines fig^^jjni»-fe confolarcntur in peccatis fuis amp; erigercnt hduciagratiædiuinæ-Noiquot;.nbsp;peris ipfius dignitas, fed mifericordia amp; promiffionis diuinæ virtus innbsp;let, quod Deus hunc cultum ordinär amp;promittitfibi cum gratumfore.nbsp;tur nobis Baptifmus Cna Domini eft, hoc Adæ fuit poft promiifion^ç j[£jnbsp;ciumamp;oblatio. Reuelauitenim Deus in facrificijs gratiam fuam,nbsp;incendendo amp;abfumendo ca per ignem,

, Tom. 1. len. fol. 336. Inconc. De Baptif. Nomen, cum eft,Latinepoteftvertimerfio,cùm immerginius aliquidinatpian^j (ni*'nbsp;tegatur aqua. Et quamuis ille mos iam abfbleucrit apud plerosqae (n^^^nbsp;totos demergunt pueros, fed tantum paucula aqua perfundunt) debeba gt;nbsp;prorfusimmergiamp;flatim retrahi, Idenim Etymologia nominispon^^^i^idi'nbsp;tur. Et Germani quoq^ ßaptifmumnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;I vocanr, à profundi täte,nbsp;nbsp;nbsp;-tüt;,

Et fane fi fpedes, quid Baptifmus fignificet, idem requiri videbis-fignificatvtvetushomo, amp; natiuitasnoftra plenapeccatis, quæ ex cat guineconftat,tota per diuinam gratiam demergatur. Id quo dpoftc^L^piRnbsp;dicabimus. Debebat igitur modus Baptifandi, refpondere fignificatioinbsp;vteertum ac plenum eiusederet fignum.

Tom. 4. lenenf. fol. 114. Galat, cap. 3. QuicunqueBap Chriftum induiftis. Item, Tit. Secundumfuam mifericordia^nbsp;fecit, perlauacrum regenerarionis acrenouationisSpiritusSanóli.nbsp;inBaptifatispræterhocquôdregenerantur amp; renouanturper Spiritsnbsp;ad cleftem iufticiamamp; vitam æternaminBaptifmo,etiamnoualu^ juPnbsp;oriuntur noui amp;pij alfeólus,Timor, fiducia Dci,fpes, amp;c. Oritur noi*nbsp;höctumeftproprièjVerèamp;Euangelicè Chriftum induere.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;It^*

DESACRAMENTIS. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;56^

riitn f nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;daturveftitus legalisiufticiæ autnoftrorumope-

fitindumentum noftnim. Is autciii non eft Lex, non legisla. flet nnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;amp;inenarrabile donum, quod donauit nobis Pater, vt

Mu ^^^^^'^gt;viuificatoramp; redemptor nofter. QuareEuangelicèChriftum opera, fed inæftimabile donum induere, fcilicetremiCnbsp;^alnf ^^'¦^^^orum.iufticiam.pacem.confolationemdætitiarainSpirituSandOinbsp;amp; Chriftum ipfum.

fanaticos Spiritus, qui Maie. hagjjjg^P^^Pniiextenuant,amp;fceleftèac impièdeeo loquuntur. Pauluscontrànbsp;regcnerationis acreno-dP^^itus^anlt;i^ti. Tit. 3. EthïcdicitomnesBaptilatosChriftumindu.nbsp;r accepiftisperBaptifmum telferam perquam afcripti eftisin nu_nbsp;f ^^^^^norum,vtnoftro tempore multi fanatici homineslenferunt, quinbsp;^QïantùmtefTaramfecerunt, hoceft,breueamp;inane'quoddam lignum.nbsp;Chriftum induiftis, id eft, iufticia Chrifti ve.

'pfuq^Q^'-^^ergoPaulusBaptifmum non lignum, fed indumentum Chrifti, imó '^^ciænbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Baptifmus,potentilnma ac

^^quot;tis nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Vbi verö induti fumus Chriftum,indumentumiuftici^amp;

Pp^nitcntiam remilfionem peccatorum Cùm antca varij clTent in Mo-S?i 5rerum, corporum, carnis, led non in pnitentiam, neque remiflîo-, ^^d tantùm ad mundiciem carnalem, vtveftium,cutis,ollæ,

^tSiSj^^^oininoNoftroIefuChrifto, Matth. aS. EuntesdocetcomnesGen-eos in nominePatris amp;FiIij amp; SpiritusSanóH. Qui crediderit içJ'^f'ueritjSaluuserit. Quiverônoncrediderit, condemnabitur. Mar.nbsp;^^^paruo Catechifmo.

b nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;eoopcrefuaauroiitâte,fedviceDei. VndèoportctnosBa,

faliter fuIcipere,quàmlîipfeChriftus,imôipfe tnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Non enim hominiseft,fedChi'ifti

Vf nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;recipimus per manus hominis, lient quælibet alia creatu_

^^'¦''iiUjq^'^^^permanumalterius,noneftnifiDci. Caue ergo lie difeernas Ba. (i^'''^nf^^^^ternumhomini,internumDeo tribuas,vtrumqueSoliDco tribue,nbsp;b*''^bo'^^J^^^^P^^^*^^ai^ßam,quäminftrumentum,vicarium Deiaccipe,pernbsp;fedens, te in aquam fuis manibus proprijs mergit. Et re-peccatorum promittit in terris, voce hominis tibiloquens per os mi-

D E 5 A C R A M E N T I S. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.nbsp;nbsp;nbsp;gt;

Hoeamp;iplaverbatibi ditunt, cumdicit: EgoBaptifoteinHominC amp;Filijamp;S. Sandhi, Amen. Non dicitegoBaptifo te in nomine meo,quaiinbsp;ld quod fado, non meaautorirate, led vice amp; nomine Dei fado, vtnonyinbsp;beas,quàm li iplè Dominus vilibiliterfeciirer. Autor amp; minifter diucrhiunnbsp;opus idem vtriufque,imófoliusautorisperminifteriummeum. Sicenimcgnbsp;bitror,In nomine referreperfonam autoris,vt non tantùm fit nomennbsp;tendere amp; inuocarein opere,fedipfum opus tanquamalienum alterius nonbsp;amp;viceimplere. Quo tropo Matth. X4. Chriftusdidt: Multi venienn^^nbsp;minemeo. EtRoma. i. perquemaccepimusgratiamamp;Apoftolatum/nbsp;dientiam fideiin omnibusgentibuspro nomine eius. /

Hanc fententiam ego libentiflïinè fcquor, quod fi^t plenilfimum/^^j, efficax fideiadiutorium,noffefeefleBaptilatum, non abhomine fedabJnbsp;täte per hominem, qui nomine eius rem geratapud nos. Quo cellatnbsp;contentio,quodeformaBaptifmi (quamappellant ipla verba) hti^ant«nbsp;dicentibus : BaptifeturferuusChrifti,Latinis. Ego Baptifo. ItemAh]nbsp;menugantes, damnant fic did : EgoBaptifo te in nominelcluCrhiftij^^^iiii!;nbsp;ccrtuni eft Apoftolos Baptifafie, vt in Adis Apoftolids legimus, volunH^^^-üli)nbsp;lam aliam ddneeps valere quam iftam : Ego Baptifo te in nomine inbsp;amp; Spiritus Sandi. Amen. Sedfruftracontendunt, nihilenim probant' ¦pii'nbsp;nia duntaxat alTerunt. Quocunque modo traditur Baptifmusraodonbsp;minchominis, fedin nomine Dominitiadaturvcrefaluumfadt. Iinonbsp;bitem, fi quis in nomine Domini fulcipiar,etiamfi impius minißer non bnbsp;mine Domini, vereBaptifatum elfe in nomineDomini. Non enim in nbsp;tis tantùm, quantum in fuldpientis fide vel vfu, fita eft virtus Baptifini-giturexemplum,dequodam Mimo per iocum Baptifato. Iftas amp;nbsp;tationumamp;quæftionumanguftiasfeceruntnobis ij,qui fideinihil,'nbsp;tem ritibusqueomniatribuerunt,cùmfoli fidei omnia,amp;nihil ritibus denbsp;quæ nosfadtliberos Spiritu,ab omnibus iftisferupulis amp;opinionibus« |

Alterum quôdadBaptilmum pertinet, eft fignum feu SacramcntuPp'^ eft ipfamerfio in aquam,vndèamp; nomen habet. Nam Baptifo Grace,niei»nbsp;ne, amp; ßaptilma merfio eft.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;!

Genef. capite. 3. Tom. 1. fol. 6 6. Sophiftæ dilputantquoP^^^/ ptifrausiuftificet. NamThomasamp;Bonauenturalentiuntquandamvii'f;^0(^nbsp;ciendi à Deo aquæinditam cùm Baptilatur infans, vt itaaquæBaptifni*nbsp;tccreetiuftificationem. Contra nos didmus. Aqua m efle aquam,nbsp;reminfuafubftantia,quàmeaquamvaccabibit. Huic autemnbsp;dmuselfe additum verbum promiflionis. Quicunque crediderit amp;nbsp;fuerir,faluabitur. Item, Oportet hominem renald ex aqua amp;SpirinJ- jit'**nbsp;bum feu proraiflionem hanc, fi quis velitappellatevimaquæBaptifn*nbsp;non repugnabo. Sedfophiftarum alia mens fuit.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;j !

Non enim verbo dant virtutem hanc, fed de Elemento difputant, H jjjiii' 1 beatpeculiaremvirtuteminditam. Scotusrediusdixit, cùmdefinitjnbsp;cffepadumdiuinumaffiftcns Elemento.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;y

Pfïliç F.-^unaigiturvbiqucrefpiciendumamp;honorificandunieft,quoDeus ap_ ''frbujj^^^amp;quafiinduitcreaturas, amp;facienda differentia eft inter crcaturam amp;:nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Sacramento, funt Panis amp; vinum. In Baptifnio eft aqua, Hæ funt

* æd appræhenfæ per verbum. Quamdiu autem creatura eft appræhcnfa ^gt;ïidiu cft amp; facit quod verbum promittit.,

StPîoclj.ca. Sicutaquæ fimplicisfeu naturalismulti-^^bibitur,rigatamp;fcundat aridaloca,fordibusquoqueabJuendis ap-f nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Baptifmus animam accenfam fiti gratiæ potat. Eft cnim

c^^^^^^quibibunt, hoceft,quipromifïioni additæcredunr,nunquam ^^^¦^^^diusdicit: Quicredideritamp;Baptifatusfuerit,Saluuscrit. Acnbsp;^Vtpr ynbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;potu Domus Domini refeda, non amplius funt aridaamp;fterilia,

¦plantatæadriuosaquarum ,quæfertfruquot; Nonenimimpcditurneclæditurardoribus Solis. Præ-^^^dlus eft, de quo Zachariasdicit, quodpeccataamp;immundiciesnbsp;^^^^uuntur. Hunefrudumfequituræternavita.

*'^^æs,quomodo hoc aqua poteft? Refpondeo aqua ceu elemen-Q''îni^^^^^hoenonpoteft. Etfîenim fordes veftium amp; corporum abluit,ta Inbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;non poteft. loel autem difertè, non in generedeaqualo.-

aqua proHuente ex domo Domini. Eadiuina aqua eft, non ideo ^^'i(|Q,^?^,SaptifmusàChiiftoinftitutus,amp;carne ipfius Sandamundatus eft,nbsp;^^P^-^*--^5^^*^dluseftadditus. Ispurificat cordafî-^dç^jj^4^ddfordiumeft,fîcobluit ne nos damnent. Suntigiturhæcpræcipuanbsp;Sacramenta, quæ ambo co taciunr, vt ftatuamus Dominbsp;b ijj noftram, refugium noftrum.

, ihç ) VocatBaptifmumlauacrumregenerationis ac renouationis, iç iHis ^^^^c^'^regenercmuramp;rcnouemur. SicChriftusquoqjIoh. ^.dicit:nbsp;nonpoteftintroircinnbsp;^lemadmodum cnim mater illo carnali partu plenum peccatisnbsp;ItâB^priPmuseditSpiritualempartum,amp; régénérâtnbsp;gratiæ. Sic peccatain Baptifmo demerguntur, amp; e-Peccatis,iufticia.

DeBaptif. FigurafeufîgnifîcatioBa-V'^^ho ^ortificentu r prim0 peccata, poft vt refurgamus per gratiam Dei, pcccatis conceptus amp; editus eft, totus demergatur amp; prodeatnbsp;°^enatus per gratiam Dei.

^P* 48« Tom. 4. fol. 19 a. Hæc erat olim vfîtataTheologorum ^^'lui ^^^^^*^'^'^f'^conferuntfumentibuseagratiam,fineverbo amp;lînefi-non opus habet fide. Sacramenta tantùm virtutis hapere operate dent Gratiam.

ut 5 A C K A M t W I 1 3. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, ijlk

AtverônoftræDoôhrinæcaputeft : Sacramentum non operarigi^*'qiiiJ ne fide. Nam Eunuchus in Aótis à Philippe audit,cùmdiceret : Ecccaq^^^punbsp;prohibet me Baptila re ? Si credis ex toto corde licet. Non vult eumnbsp;îicredat. Nondicit: Baptifmusprodefttibiamp;iuftificattefiuecredisfiu^^^jcl'nbsp;Papiftæ fomniant, etiam paruiilisinfundi gratiam virtuteSacramenti- ijyiii)nbsp;faltiflîmum,quiavirtutepromiflîonisfaluantur,amp;accipiuntSpirituinSanbsp;propterea quôddixitChriftus.-Siniteparuulosad me venire .Tali um en**nbsp;gnumclorum.

Difeamus ergo ex talibus excmplis veram vim fidei, qua libcrainüf * ,jiiÄ amp;inætcrnamvitamtranfimus. Sicutlacobinquit. Egoraoriorfedp^y*^nbsp;ille erit vobifeum, ergoabeoinfepulchrum, vos non audietis nec videbit^^/nbsp;relinquo vobislonge meliorem Pattern, qui vos redius amp; fideliusnbsp;quàm ego. Non enim ego,nec filius meus Iolcph,fcd Dcus,in quemnbsp;cuius promiflîonem habemus, crit vefter Deus, Pater, Dux, liberator.

Hæc omnia fine fide non dixiflet, Promiflîo enim amp; fides rent, ficut inquit Paulus. Per fîdem habitat Chriftus in vobis. Et innbsp;Dicitur : Non habitatDeus in corpore incredulo. SiTurcaaudiretpr®*^nbsp;quid, ftatim intelligerct requiri fidem. Quid enim promiflîo eftnbsp;dit, nifiresinanis ? Tune autem eft promiflîo, quando ci crédit,nbsp;nititurhomo,amp;ftatuitDeumeflcveracem.

Hiftoricafides non nititur nec confiditverbo, fed dicit : Ego ftum paflîim Sc mortuum efle, amp;c. Vera autem fides fie Icntit : Egonbsp;ftumpromcpaftum,mortuum,amp;:c. Deeo non dubito,amp;eafide acquit» nbsp;fidoilliverbo contra mortem amp;peccatum.

Hanc lucem amp; gratiam hoc tempore rcuelauitnobisDcus,pro^y^,; mus grati efle. Et hui us fidei præclarum excmplum eft in his verbis lacobp jiilt;nbsp;tinent fane res grauiflîmas amp; maximas : Moriturenim lacob nonnbsp;amp;hæfitantc,fedccrtiflimaamp;conftantifsima fidepronunciat :nbsp;Icum. Sic vitam habet in morte,amp; mortuus viuit,ducituradfepm5nbsp;nus fiducia,quia confidit Deo,amp; promilfionibus eius,quæfides abinbsp;tcm. Non enim eft HiftoricaiUanoticiafaâorum,quætantùmhabf^^i,jii',;nbsp;nec pugnat, nec ftat immota in tentatione contra mortem amp; infernu^nbsp;fidem fiucfcientiam etiam Diabolus habet. Sed hæc eft fidcspromihfpciÿnbsp;tribuit Deo honorem veritatis,quæ credit verbo eius amp; confiditei,hacc'.nbsp;tcm,amp;infultatipficumPaulo,acdicit: Morsvbiftimulustuus?nbsp;tua? Etiamfi me deuoraucris tarnen rediboinlucemamp;vitam.

Taies loci proponendi funt Ecclefiæ,propter cxempla Sanélibi*^, rura/qui nobis præluxeruntfideconftantilT. quamnosquoqucKfl^nbsp;dilcamus,vtinhuncmodumgloriaripofsimus : EgofumBaptif^*^^ nbsp;lutus, flerb atlff. Qpicquidobijcieturporrotcntationura,nbsp;non mouebor prorfus,quia is qui dixit : Qui crediderit amp; Baptif^*-?^nbsp;luuserit. Item, Quodeunque folueris fuper terram,erit folutunj * jfiiinbsp;tem, Hoc eft, corpus meum. Hic eft Sanguis meus, qui pro v^^nbsp;in remifsioncmpeccatorum, ille necfallere, nec mentiri poteft,

DESACRAMENTIS. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;573

inortale dnj, P^.^^ä^amp;totuminpuluerem abeat. Sacramentiim vel fignum Baptifmijnbsp;*'hs çj '^*^c®usbreui perficitur. Vcrùm fignificatio eius amp; Spiritualis BapriLnbsp;S'te '^'^^^fiolcilicetpeccatorum, ilia per banc totam vitam durar, amp; non nifi innbsp;^hOfiBTumenimverc demergiturhomoin Baptifmum verehocficnbsp;j?pfifrnus fignifieat.

³ ^^^^^indicaturmortiis,qui Baptifiirur. Perindeatqj fi dicas,Sacerdos aliud es,quàm caro plena peccatis, Demergo itaquenbsp;^^'quot;113nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;amp; fententiam mortis contra te ineodem nominefcro, vt tecum

M^Qj^^^catatuamoriantur amp;c demergantur. Atque fic Sandus Paulus quoqj é. dicit: SumuscumChriftofepultiin mortem per Baptifmum.

rnoritur, eócitius Baptifmus fuusperfi-. ^^^nr. Ncqueenim cefTantpeccata quàm diu hic viuimus. Nam cùm se? eccato fimus nati, natura noftra peccatura eft. Id quod Prophetanbsp;: Eccein iniquitatibus conceptusfum, amp; in peccatisconcepitnbsp;aliter confuli huienaturæ vitio poteft, quàm per mortern,

cficaliud, quàm initia quædam àBa-Pandèmoriendi, donee hoc corpus intereat, vult enim Deus nouiflîmodic relurgere^vt tum plane nouns fit.

r^H^?^adinodum autem demerfionem în aquam breui perfici vide mus : Ita Vcrùm fignificatio huius,Spi,nbsp;fiH^'^35|ç«^^eratio3 donum gratiæ amp; iufticiæ,illa in Baptifmo quidem incipiunr,nbsp;Inrô cùm in nouilL

alijsque malisrefurgemus,amp;inætcrnum viuemus^ tam animapurificata,Tum demumperfedè èBaptifmi fon,

^icant : Ecce iam demerfa funt tua peecata, nos igitur te in nomi-Siç^^^^sgt;vteum,quiiaminæternainamp; ininnocentem migraturus fisvL Angell Dei in nouiflimo die omnés pios Baptifatos Chriftianosnbsp;Baptifmus amp; Catcchiftæ fignificant.

^^^^^'^ChriftuSjMatth. aq. Emitter Angelos fuos, amp; ipfi con_ ''1. ^dos eiuSj àquatuor ventis, àfummis clorum vfqucad terminosnbsp;ÿsr^^his- ¦nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;. .

8j *p^-yco!ligimusverumefre,quôdhomoftatimàBaptifmo finepec-î nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Verùm multi funt, qui hoc non reôicintelligunt.

^tli^^EiQ^?3mPomniant,cura nullumplanèfitrcliquumpeccatum à Baptifmo Jnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;vnquam cogitant de mortificanda ilia peccatis plena

574 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DESACRAMENTIS.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.

monuimuSjfuntaccipienda, amp;lciendum,quodh«c noftracaro, muSjtnala fit amp; plenapeccatis, cuinon aÏiarationepotuitconfulereDeus,l'^\^nbsp;totamrefringeretamp;reformarct. Sicutlerem. indicatcap.iS.nbsp;aliamiamfiä:ivafisformam,quamiplevelit, redigitin lutum amp;refingiunbsp;quitDeus apud Prophetam) ficutliitum in manu figuli,Sic vosin

Quia autcm primus partus ipfi non probatur, quod fit corruptus,ideo^ j ram nos denuó per mortem redigit,innouiflimoautem dierefingetjVtinf^^^nbsp;fincpcccatisfimus. Hocquc confiliuminchoat Deusin Baptilmo,qui®onbsp;rcfurreótionis nouilfimi diei eft typus. Quantum igitur ad figuram amp; fig*quot; yj,nbsp;tinet j mortua etiam nunc vnà cu m hominefunt peccata, amp; refurrexithoæo-rùm quantum ad opus attinet^ Sacramenti effcdus^nondumpcrfcóiö cftnbsp;tuSjhoceft, mors amp; refurreólio in nouiflimo die nondumfunt faâa,fcd

Homo igitur Sacramentaliterabomnibuspcccatismundusamp;innoc^^ijf, Hoe eft, fignum diuinum habet, quod fignificat,quód omnia ipfiuspeccat^nbsp;tuaeffcdebeant,amp;ipfè quoquefoeliciterraori, óetandem innouiflimodif jnbsp;dus ab omnibus pcccatis relurgere ad æternam vitam debeat. Quantumnbsp;Sacramentumattinet,verumeftquödfimusfinepeccato. Verùni cùninbsp;perfeólus fitBaptifmus, amp; nos adhucin illa carne plenapeccatis fimus,coep^nbsp;tiim illa Chriftianainnocentiaeft, non etiam abfoluta.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.

Poftquam igitur adolcuerithomo,tumlèpcccatrix natura cxerit/uni'^i^li dit concupifcentia amp;atïe(ftusiræ,odij,libidinis,amoris,auaritiæ,lupcf^'^iitnbsp;qui funt fimiles,quorum nullus fentiretur, fiinSacramento demerlanbsp;innia peccata eflènt. VerùmBaptifmopeccatorum mortificatio tantumnbsp;\:ata eft, nondum penitus perfeda, perficitur autemper mortem amp;nbsp;neminnouiflimodie. Sic S.PaulusRoman. 7. ItemreliquiSandÏomgt;i^,j(.nbsp;co quæruntur, fcpcccatores cfle,amp;vinaturaliadpeccandumrapi,qu3gt;^'^'^nbsp;ptifati amp; Sandi eflent, Qu^od enim viiiimus/cntimus quodnaturanbsp;peccandum.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.j:) i

Quæras igitur, quid profit Baptifmus, cùm non totum pcccatumm'* bluat ? Hæcquæftiooccafionemdabit,vtintelligamus amp;quidfitBapm'^,;,Jinbsp;quiseiusverusvfus. InBaptifmienirn Sacramento Deus tecum foedusi'**nbsp;(c tibi conciliât fderc amp; gratiæ amp; confolationis pleno.

Primo quod Baptifmum hoc quod fignificat,expetis amp; cxoptas^pii' vtvnacurapeccatisintermoriarisamp; innouiflimodie refingaris (ideni^'ji^oj'nbsp;musfignificat) hocin te probat Deus,amp; finit teBaptifari, ftatimquc ànbsp;refingcrc incipit, Telua gratia ac Spiritu fuo perfundir, Sandus autemnbsp;tim naturam amp; peccata mortificare incipit, atque ita te ad moi tern amp; remnbsp;nem in nouiflimo die præparat.

Secundo, præterea quia fuam fidem obftringis, te quoad viuas,tuam^ ac peccata mortificaturum. Earn quoque voluntatem tuam probatnbsp;multis ac varijs bonis operibus, quoad vixeris, exercer, præterea cruce amp;nbsp;nibus, quibus hoc, quodtu inBaptifmopetijfti ,conficit,nempevt tenbsp;peccatis, mortificct, amp; relufeitet in nouiflimo die,atqueitaBaptifiniis^

Cùm igiturlegimusaut videmus Sandos miferèaflligi,varijsitem calamitatibus,ficfèntiamus : Illaomniafieri àpropitioDeo, vteosm^ ji?nbsp;amp; fie fatisfiat Sacramento Baptifmi,nempe,vt mortui refingantur. Ni»^nbsp;fiat,vtvarijs malis exerceamur amp; lademur, corrupta hæc naturavincetunbsp;lus fit Baptilmi vfus,fèdfubinde èpcccato in peccatumrecidamus ,nbsp;tuoqualesnatifumusmaneamus.

izl nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DE SACRAMENTIS.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^^5

4 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;cas te nolit condemnare. Er fatis eftei,

4 fel nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fiaïfiduôlaborespeccatamortihcarc,amp;mortemexopteSj

4 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;vidcas aliquando prolapfu m te in peccatum aliquod, ill a omnia eer

il' I Mo f nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i vifderis, quod cum Deo lunxifti in hoc facramento, ii

4 '*^^11 -i^^odS. Paulus Rom. 8. Indicatcùmdicit : Nulla nunc condemnatio, Inbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;vis, quaadpeccandum inuitirapimur, neminem qui in Chri_

4 Mt nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Siquispeccaueritjhabcmusad,

4 nbsp;nbsp;K^'Pnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fit, in quo Chriftus nobis donatur.

4 *Mt nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;hocfdus cum Deo elTet, amp; Deus ratione huius foederis ad noftra

I feii^^^?^^uciet,nullumtani leue effetpeccatum,quod nos noncondemnaiet, 4nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;peccatum,quantumuisexiguum,Deiiudiciumfuftinercpo^

4 \p gitureftaliudmaiusamp;luauiusfolatiuminhoc mundo,quam Baptif-4 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;cnim amp; gratiam amp; mifericordiam confequimur,quæ pecca-

4 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;potius magno labore amp; vfu eijciunt ac repellunr.

4 fedn , S. Auguftinus fcripfit peccata in Baptifmocondonari,non, Inbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;peccati reliquiæ fuperfint, fed quod non amplius imputetur peccatum,

4 %d nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;vfquein noftracame hærcnt,le commouentac

4 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;verùm cùm fiant ilia nobisinuitis nee approbantibus,hoc Ba.

quot;? (^Mctnoriamur,mortificantur. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'.

¦ L nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;concupifcentia,aut all js vitijs tentari, non ideo exhoref.

} ^Wth' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;neq; ctiam fiin maniteftum aliquod peccatum prolabaris,fcd

p4 Mîçj^^j^Hüoqueaccipiendæfuntmalæ cogitationes,concupifeentia amp; peccata, nnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nonvt ijs addefperationcmadigamur,fedfentiamus ea efle ceu mo

n nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;diuina,quæ noscommoneantBaptifmi,quidineo voucrimus

1 XvtçJ ^'^^Qeemus diuinam gratiam amp; in affiduo belli vlu, contra peccata fi-^ïûexoptemus mortem, vt vel ilia ratione ab hoc corporc peccati libe-'¥1 h

4 ^^TlSMVS CHRISTI ET ALIO-4 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;RVM DIFFERVNT.

'^P* nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;X. fol. 7 6. Ncceffariumdiferimen facimusinter0..

4'.Sti^^'^5^^^ilintercft inter BaptilmumChrifti,amp; aliorum credentium,vtriqj ^^^P^Pegt;narum diferimen maximum eft. Chriftus Baptifatur non

Sc æternaiufticia ornatus,vt nos iuftificemur per r lnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^P'-^^^^^rvtficdicam,nobisin exemplum ,vt præcedatnos, amp; nos

Tom. 4. fol, s O 6. loeh cap. HæcquoqjcaufaeftjCura^^Jjjj mum J exemplo Apoftoîorum amp;primitiua; Ecclefîæ adhibemus cuanitnnbsp;Quia enimcertum eft.SpiritumSanôiumpef aqüam Baptifmicfficacero^^nbsp;ftatuimus tam non impediri Spiritus Sandi adionem pcrlnfantiunaÂynbsp;quàm nos adulti noftris viribus amp;c lenfibus Spiritus Sandiopus,nonlenbsp;perfedius. Extantautem cxempla, etiam nondum natos in vtcroinare^^,,'nbsp;élificatos elïb, imô etiam Chrifti noticiam habuiflê. Quia autemcei^^jjipnbsp;Spirituminfantibusimmundumefïèpropterpeccatum,curiniiidereinusf^iii)!nbsp;dificationem, quam Chriftus cum Aqua Baptifmi promittit^amp;finc^î**^nbsp;eostieriimpofllbileeft,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;-,

T A T I O. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.

Tom. 4. lenenf. loi. 66^. Hofêæcap. 12, Verè odiofum Anabaptiftarum dogma eft, qui ideo pueris Baptifînum negant,nbsp;^mente careant, necintelligantquæ cum eis aguntur. Nobisnonintellig' Jnbsp;bis fenfu ac menteiudicantur carcrc, fed Deo non fic, cuius opusfunt.nbsp;ficut alio modo eos alit quàm nos, Ita quoque alio modo moueteoru® nbsp;Et Genef. cap. 17, fol. s i. Tom. 2. Notandum autem Circuracifi^^pjii''nbsp;ceptum eft contra furores Anabaptiftarum. Hi enim ideo fentiuntrep^^nbsp;Baptifmum, amp; non nifiadultos Baptifandos, quodinfames non habe^^nbsp;éfum,Vbi autem nullus intelleduseftjibinecfidemefle. Seddicmibbnbsp;cifiovtdiximus,tantum prodeft propter fidem : lufli autem funtinfan^^L/nbsp;die circumcidi,ac promiflio admodumförtis eft,Dcum eos curaturum Jnbsp;rum. Autigiturfruftrafuit mandatumcircumcifioms,autinfantesq*?^^ijii''nbsp;fine omni intelleólu fu nt, crediderunt, ac per circumcifionem, confecuönbsp;fticiam fide, quam Abraham confecutus cft adhuc in præputio.

Circumcifisenimpromittitur,quodfintpopulusDei,amp;quodD^^^j^^^ forum efleDeus, hoceft, funt inconfortioregniDeijiuftificarifideiU*nbsp;quam eis Dominus donatperSpiritumfuum.

Hoc fi cum ludæis in veteri Teftamen to faófum eft, mediante cur Deus non facerct idem cum Gentibus, medianteBaptifmi, nouopa^^^^ nbsp;præceptum vniuerfale eft. Itein vniuerfum mundum docete amp; Bapti*^ ysf*'nbsp;Gentes. Vbi igitur circumcifioSoli SeminiAbrahæ mandata erat,Bapt*nbsp;cipitur omnibus Gentibus, cum promiirioneSaIutis,fi credant.

Quod fi Semen Abrahæ virtute promiflionis habuithanc oólaua diecircumcifi donarentur fide, amp;ficrentDci populus : Cur jnbsp;GentibusvnitisiamDeopadoBaptifmi ?

Non enim Baptifmi detcriorconditio erit, quàm fuitdrcumcin^^^F tim cum circumcifio tantùm mafculorum eflet ; Baptifmus etiam altcXnbsp;compleéfitur.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.

Sicutautem ludæusperpeccatum excidens abifto Deumcircumcidi,fed rediensadpaótumhoc,amp;promiflïoneieconnip|^fj;jnbsp;ptuseft in Gratiam, Sicexcidentes pcccataàgratia, non debent rebapunbsp;milsioni fêmelfaôfædebentfirmafideinnitiamp;perChriftumfpcrareVC^nbsp;Forte igitur hoc argumentum eft contra eos, qui negant paru«nbsp;dos: ç^ianonintelliguntneccredunt. Hicenimmandatur,vtcircnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;2

paruulioótauo die, amp; additur promifsio : Ego ero Deus eoruin» nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ÿj.fF

^?su5ç^^^gfur, tum praeccptum* tumprômifsiOjteftafttufimpütatatrt infenti* ^'^^^circumcifioneiufticiam: Sicut Abrahae imputataerat antedrcumci-r ^Uonbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;paôhim circumcifîonis durarc tantum ad Chriftum « îs quia gen^

regno Dei^ voluit veteri figno fcüpado abolito, nouum dicit; Nifî quis renatus fuerit per aquam £lt; ipiritum^ réggt;nbsp;^nonvidebit,

quaeftio. Si non circumcifî pereunt,quid fentiendum eft de infantibus ante oôlauum diemnbsp;^'^ULunbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;altero iexu, de puellis f Item,quid fentiendum eft de noftris in-

antcquam baptifentur extinguutur, vel in vtero matris, vel poft partû:* ''%Vnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ocftauumdiem facilis refponfio eft, Sicut etiam de

baptifmum extinguuntur. Non enim pccdant in fdus baptiftni. Quia enim lex mandat oiftauo die circumcidi,quomodonbsp;P Deuj an te ocftauum diem extincftos f

'quot;Ifrir nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Sft^ anim^ illorum funt voluntati coeleftis patris,qucm fcimu»

Kt valet hîcquocp, quod Paulus Romam^r, manfuetè dicit de qs, ftmilitudincm trâgrefsionis Adac : amp; de lacob SC liàu dicit :nbsp;^^^^aliqiridbonivclmalifacercnt,

infentes affcrunt peccatum innatum, quod originale vocamus: tamê contralegcm nihil peccarunt. Cûm igitur Deus natura mifericorsnbsp;eflèfinet,quôd velcircumcifioncm in vcteriTcnbsp;j^^ôjVel baptifmum in nouo conftqui non potuerc,

^'ncEis apudludços facilis refponfio cft, quia enimfignaculum hoc tantii præceptum, non pcrtinetad foemellas, quae tarnen quia Abrahasnbsp;Abrahae non excluduntur,fed confequuntur eam fide.Qui au*nbsp;*quot;'^11111 f'^lcircnmcifioncmcontempferuntvelcontemnuntbaptifinuffl, hicergt;nbsp;Wur,

^^'^'lèi^'^t^^nenf fol. jop.Iefeixap.y, Anabaptiftæ perfuaß iê bene Si reamp;è f n ire,' rnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Oÿ^rc non eranf occidêdi,fed potiùs coclu

**NT, AD Q^y O S PERTINEAT EORVM ADMINISTRA* ¦J,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tio,Ci^ljtofficium,CJdeveroigt;[ucUuium^decontrarijs

Cap.id. Et tibi dabo claues regni clorum. Et Egaueris fuper tcrram.eritligacum in coeh's.Et,Qiiodcunc« folucris fijonbsp;erit folutum in coelis,

*avcro in hactam varia ô^periculofepugnaEcclcftae neceflè eft multos caÜ Ccc dere,vel

578 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DE CLÄVIBVS.

derè, faüctan'ÔC pefklitari. Ideo hîc remedium luft/tuit, folicct qiij rctentionïs peecatorum,quôd vocat claues regniclorum. nam mco itinbsp;claudat illud impcenitentibus, Alteram quæ apen'at refipiftentibus, Ita Pnbsp;claues inteliigere videatur,vtramcp,poteftatem ligandi ÔC foluendi.SedP pcPnbsp;cum contcntiofis. Nam clams fcientiæ quam Matth, xj. Ghriftus nominat,

Ülicî'^' tinct ad has claues,de qui'bus hoc locô Cl« iftus loquitur,lèd clams fciennacnbsp;tur, auton'tas docendi feu officium SC facultas erudiendi populi per Icg^^, ji(jnbsp;clauesjfuntautoritas feu officium ligandi dC ibiuêdi eos, qui dodinbsp;ccciderint peccauerint,

Et has claues latè intelligimus vt inomnem locum,tempus SiC perfona^ J modo ne confundantur ordo 6C diiciplina )id eft, vt non iblùm publicanbsp;nbsp;nbsp;nbsp;jî

voce ligentur ôi. faluâtur peccata,in Ecclefia comiflà,Iuxta illud,Qii*^^^*^^.p0fs'' Qiii non crediderit amp; fed vt etiam quilibet frater fratre arguere confob'nbsp;Cmaximè verô tépore necefsitatis)Iuxta illud.Vbi duo vcl tres in nominanbsp;grcgati,ôifc,Sic tarne vt publica Euangelij concio,autclauiu officiû nonnbsp;Qiiiano eft permittendûin Ecclefia,vtpropterlibertatê fiingêdi clauib.in ,nbsp;pubiicg funlt;5îioni,hoc enim eflètfecfîas ferere,ô^ gratiâ Ghrifti in luxuria traflnbsp;Quare papa hîc non habet,ficut nec S* Petrus, poteftatem régna rapicnnbsp;dcponendijinftituêdi, amp; pro fua libidine vexâdi.Dc peccatis etenim ligano*nbsp;uendiSjhoceft de morte Sè vitaçterna loquitur Chriftus,nô de coronisnbsp;bus mûdi.Qiiia deEcclefia/d eft,fideiibus petrg cofefiorib.agit,no denbsp;na.E t mirû eft,quod cû claues nominet, tarnen earû officium no appellatnbsp;aperire,id enim eft propriüearumofficiaftd ligare amp; ioluere, quod funiûoC /nbsp;rum. Sed vt claues metaphoricè intelligerentur,rton aliquid materiale, vol^ ynbsp;fiâtes illas duas fie nominate, quo facilius Sgt;C illuftrius fignificaretur retétionbsp;fio peccatorum.Nam catenaeamp;funesmagisligationê quàm folutioné, fe^*^nbsp;riuitatempotiusfigurarêt. Ligatioaûtamp; lblutioproprièfigurantpeccâtuifl^nbsp;ÔC rcmiflum. Ideo per claues voluit eas figurare, quæ vtrunc^ reprefèntatci^'^/nbsp;clauis non tantum ad claudcndum, imômaximèad aperiendum valet, 6^ JiHnbsp;penè iôla eft clauis, vt doceat proniorcm effè Chriftum SC Ecclefiam adfoli^^nbsp;quàm ad ligandum,vel die tu aliud melius ad hanc quaeftionem»

Eft éé hic locusobfiruâdus cotra NouatianoSjqui lapfis poft baptifinö lupereflê remifsione peccatoru. Hoc plane eft tollere claues ab Ecclefia,nbsp;tiorem partem,lcihcetremiisionêpeccatoru. Hi ignorant peccatûOriginsl?nbsp;eius deinde, Chriftum prôpitiatofem amp; facérdotem çfcrnu,fingêtes eumnbsp;iè tâtùm fàluare,non in perpetüû.Valèant.Nobis verô Catholicis locusnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;j J

amp; eruditione plenus,icilicet quôd in Ecclefia Chriftu5,reliquit primo fuperbos,fecuros,fiuemanifeftos, fiue occultos, poteftatem iudicandi day jànbsp;fcparandi, Nafh 6ô occulte malicogunturmétucre,tâ publicâ z concioned^nbsp;nem,quàm priuatam à frater,Ita Qc ïpecialem iftam funtftionem clauium,^^^^^nbsp;publica eft,fed alia à generali. Qin'ä generalis nulla perfonâ nominat,nbsp;ergo priuatam vel cettas perfonas priuatas agit, Ita habent imptf, fecurijrnbsp;metuant,nempeligationemEccIefiae.

Econtra pro pauidis ÔC contritis reliquit poteftatem abfbluendi, con recipiendi,tam occultos,qua manifeftos, vt fic terra fit plena mifericordia^^^ rnbsp;yt habeant humiliati quod Iperentifcilicetfölutionem Eccléfiaf, tum

. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ßE CLAV IB VS.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;57^

to generaliter,tum fpeeialitèrjquiri indiuidualitcr,non de vnó péccagt; fum p'*^^^^'^^nsfpecieij fed de omnibus peccatis Omnium generum öC fpecie*nbsp;^°^^°13tio eft,eflè certum,quod iudiciu Ecclcfig,non fit aliud, quarrtnbsp;itrjfç ^^^diciûincozlo. Ideö peccator dufus amp; fécurus, certus eflè poteft, fru- .nbsp;contênereEcclefiam,fi alibi quàm in Ecelefîafolutionem SCgra-fGnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;inuenirc. Et péceator contritus certus eflè poteft, fi folutionem

Sili nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;audierit,fè{e nihil aliud audire, quàm voeê ipfius dei de clô,euîrt

'^^^v/^^^P^^^onaliter, indiuidualitet alloquentis.Hçc erant diligenter inculcan-t ^^^Ut^^^^^^^Eheet nbsp;nbsp;nbsp;confcientrjs inftituendis QC regendis.Non ilia fàcrilega de

^^gnandi ôô tyrannifandi in rebus mundi, ficut Papa feeit,Sed de his hora ^Ûbus clauium alias dictum eft, S)C dicendum fortiter ÔC Çêmpcr,

4îeneffol.$î.Galat,câp.z.Inconfefsionenullamfecerunt fîdei,autmcriti fed tantum inculcauerunt Etisfadiones humanas ÔC mérita,vtnbsp;taceam,quaquidemMonachi internbsp;hi quî volebanthaberi religifiores cteris,Quam hbet afcribere,vt 5Cnbsp;Itnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fuiftè abominationem papiftici regnû

¦ ^/^^quot;'MeritumpafsionisDomininoftrileiuChrifti, amp;beâtçMariai omnium En(ftorum,meritum ordinis,grauamenreligionis,hugt;nbsp;'^^^j^^ntritio cordis,Bona opera que fecifti,ÔC facies pro amöre Dogt;nbsp;Chrifti, Cedant cibi in remifsionem peccatorum tuorum,in augmertnbsp;h Ï5; * ^g^atiæjÔif in præmium vitx æternæ. Amen,

meritum Chrifti,fed fi diligentius verba expenderis, intelligt; \\nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;plané ociofum eflc,5C ei detrahi gloriam ÔC nomen luftih'catoris 8é fai-

C'*'V nbsp;nbsp;nbsp;Monafticis operibus.Num hoc non eft nomen dei in vanüfumereC

Chriftum verbis fateri, vim autem eius abnegate 5gt;C blafphemarec* ^'»0nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Chriftum elfe iudicemfetfi ore fatebar eum paP

'c î nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;obferuatione Rc-

%{ 1 ° orabam,aut Cclebrabâ miflàm,folitus eram femper adijeere in venio,amp; oro vt grauamina ordinis mei, fint compenfario pronbsp;gratias ago patri mifericordiarû,qui me è tenebris vocauitnbsp;^^O^^^ftii^'^Derrima cognitione Chrifti lefu Domini mer,nbsp;Paulo,omnia duco eflê damna, putoeß eflènbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Vt Chrigt;

in illo, non habens meam iufticiam eît Regula Augt; P^*quot;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Chrifti, QCc, Cui fit laus ÔC gloria, vnà cum pâtre

Excommunicatio nihilâliud eft, quàm priuà^ ''onis,ô^ extra communionem fidelium pofitiO*

tojjj nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;CtyiD si T.

ÇSo nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DEEXCOMHVSlCATIoNErnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;

wado communi'oms, fdlicctßcramentorum,funcris, Icpulturae, pubb'cxo^^^^|0, deinde aliarum(vt didlum eft) corporalis neceßitatis rcruni amp;coniiciïat^^,nbsp;Haec enimfententia notacft» Sic 5C Paulus.».Cor.y, ftribic. 'Vt non comintflt;^j|i^nbsp;nee cibum fumant cum eo,qui nominatur inter eos fornicator, maledicus,nbsp;rapaXjamp;^c.Et.z.TelTj. Si quis non obedierit verbo noftro,perÉpiftolamhâcn®nbsp;amp; non commifteamini cum illo,vt confundatur,amp;c.

Tom.4.1encnf.fol.8i8.Ioel.cap.j. Ea quoep ficut Ecclefia duplex eft. Vu* eft politica feu externa Jvilîbilis, qua ipfa Ecclefia v titur contra notoriènbsp;fecundum Chrifti præceptum Matth.is.

Sicut autem hgc Ecclefig externa 6C vifibilis excommunnicatio pertind^, torie facinorofos ÔC conuidos de fcandalo; Ita eft alia occulta amp; inuifibilisnbsp;nicatio non hominum, led ipfius dei. Deus enim non vt nos homines, exnbsp;tantum indicium facit, fed animum inlpicit, ôé hypocritas iudicat, quos Etynbsp;dicare no poteft,lecundum vulgatum didum,De occultis no iudicat Eceftb^'^jiilnbsp;autem omnes publicis ftandalis fe polluunt.Etfi enim multi auari/ornicatöf^^jiHnbsp;terifunt, tarnenteguntpeccata, SCquaficautius peccant, nec conuinci ànbsp;poflirnt. V erfantur igitur in Ecclefia,audiunt condones, vtuntur facramcn^'^^^c^f^nbsp;mcnluntdefâdoexcommunicatiàDcOjfiquidêviuuntinpcccatis contr3lt;^'^[^pcl'nbsp;tiam,neceacmendant,iuxtailludPauli:Scortatores,adulteri, rcgnuniDefi'^f'?nbsp;fidebunt.Scd non perpetuo ab cis aberit indicium dei, Homines fallunf,D^^ nbsp;lere nonpoflunt. Is in nouilsimo die colliget per Angelos omnia Icandala,nbsp;ciet in aiternum ignem.

Ab hacDei excommunicationc occulta qui volet liberarijCaueat pccca^ nitcntiamagat,hoceft,emêdet vitâ, deinde precetur ÔC credat veniamp^*quot;nbsp;Hgc vnica via eft illam occulta dei excomunicationcm eftugicndi.Qiiodb^^fnbsp;tis perges,SC hoc quafi priuilegio gaudebis, quod cautiûs alq's pecces, Eccld^^({nbsp;cium effugeris, nihil ages aliud, quam vt ipfe te fallas, ac duriorem fentenf'^nbsp;pfOuoccs. De efficiente,fingulæ partes Methodi teftimoniumdicunt,

H A T E R 1 Ä L I S. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;./

, To.i.Ienenf.fol.trj. DcExcomm. Excomunicationontantumpfob^,' tumacia, led pro quoi ibet criminelcandalofo debat ferri, patet hoc ex pta:d* nbsp;Paulus,».Cor, f.SC.x.ThelEj.iubet vitari etiamfornicarios,amp;c. Qpaquafli^.qiiJjnbsp;jniferia,amp;huiuspoteftatisiniuria,quodprofeptimaaut odaua parte jnbsp;dotç excommunicêtur,relidis interim horribilibus amp; fcandalofis crinuhiynbsp;nitis, efifido ad hanc tyrannidem colorandam fatis vafro cômento,quo^ ßdO**,nbsp;propter trangrefsioncs,lèd propter contumaciam excommunicentur,nbsp;hoccrudele fatis, quod pauperem pro tantillopredo trahuht per tanwnnbsp;in tantas carnifidnas fuas.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,

Tom.4..Tcnenffol.8»8.Ioel.cap.3. Earegula(Matth.i8.)omninôfc'^^^^ft^^ Ecclefia. Neep enim leuis res excOmmünicatio eft, quæ fimpliciternbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;jjjii

Chrifti, SC retinet peccata,fine fpe remifsionis,fi non accedat pcenitentia». jjco fto non fatis fuit admoneri femel ôd iterum à priuatis, etiam ab illis quinbsp;fterio funguntur, admoneri peccatorem voluit, priufquamdurahxce^^nbsp;cationfs fententia pronûdaretur. Hodie multi acculant miniftros Eccftiianbsp;ipforum negligentia excommunicatie interciderit. Multi Magiftratu^^^fl!^ nbsp;quafi fe opponat QC excommunicationc vti vetet.Sed Chrifti fententianbsp;privatim admonêdum peccatorem, priufquamij,qui in minifteriofuufi

DËEXCOiïMVNICATlONÉ. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;çS»

J nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;piïbhammiftri.Hancfi contempferitpeccator,âCperrexcritpeccarc,

D f nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp; habes vicmû,nota tibi eius vita 66 mores funt,Paftori tuo

^fvid nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nöta(unt,quomodo enim fingulos nóflèpóteftf'Siigl

^eamp; nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;iniuftis ditari lucn's, vides fornicari autmehâri,aut negligêtius re-

âdmohe eû,ô6 admone pie, vt ration? habeat falutis ïîiç Ô6 vi'^ i'riij, 'nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;° 9^^ S,feceris opus,fi ita eû lücrificeris.Sêd quaefo quis hoc facitj*

p p nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;eft veritas*Tu mauis retinere familiaritatê, ÔC amicitiâ vniri, prg-

**;potentior,quàm tibieüm reddcre infertfumi 4dêdum feCundus,tertiuSj ''Vij '^*^nus faciunt,cum prima admonitione,etiä ftcSda öC tertio intercidit,quanbsp;'1^04 fnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;poterat proximus,fi tu fäceres admonendo officium^Deinde accidit,

^con^fimilibus flagitqs ftimus obnoxq. Metuimus igitur ne dum feftu-*''*^*^ ^^niere Oculis pToximi,nobis de trabe obijciatur eminente.Hec vera Ô6 ^ürjjLnnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;quodexcomunicatio pene vbiqpintercidit, quiaexigUUs vbique

^'^nerus. Si enim pietas, vtçquû erat, omnib. cordi eflet pluris faceremus huius vitg comoda.Tam enim höc de admonêdo fra-t'^nnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;eft,quam illud, No occides,nonfurtü facies. Periclitantur

^OfpuSjUo fortung proximi,fi admonition? hanc vel metu, vel alia ex eau anirtig làlus. Quod fi Paftoricoftat denotoriö aliquo peccato,oninbsp;facerc,ne taies ad Euchariftiam admittat, nifi amp; pnitentiâ agant*nbsp;l'^^ç^^^^^3Jedefinant,ô6 vera confefsione oftendant (c damnare 66 odiflèpeccata^nbsp;Partien debet pia Ô6 grauis admonitio.

'J nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DE FINAL I.

.8i8.Ioel.cap4.PorróhancexcommunicationêIegitimo modd caue contemnas. Affertenim certam fententiam irç dei Ô6 gternacnbsp;Knbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Chnftns dicit: Amen dico vobis, Quicquid in terra ligaueritis,etiä

anto autem execranda magis eft Papg Tyrannis,qui excom-etiam propter pecuniæ debita,ad certum diem no numerata,imô 8ieiunaflèt, no confeflus eflet,Ô6c.nbsp;quiftnam doeftrinSprofitemur*nbsp;p\jj?^5onfolatur nos Chriftus, Beat! inquit eftis,cum maledixerint vpbis hogt;nbsp;lep 'nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Synagogis vos. Deinde, certum eft,hanc excommunication?

Chrifti,fiquidem ad Chrifti praefcriptum non fit.Non igitur va htnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;autem abutenti hocEcclefiaemandato certum afferetexitium*

hi nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;blaiphemia nominis Dei. It?.i.To.Ien.de vir-

^ol.iyx. ßxcommunicari non eft anima tradiDiabolo, neq? priuaribo ^Q^niunibuf^ orationibus eiuldem,Hocex diclis abundep3tet,quianbsp;charitate,manet vera comunio, 66 participatio omniu bonorunbsp;^^Onmunicatio fi iufta eft fignificat potius animam efleDiabolo tradita,nbsp;^^^^unione ipirituali priuatam,quia fertur ftiper eS, qui peccato mortal«nbsp;*'^^^*^^onimunione charitatis, Ô6 diabolo fefe tradidit,ficut econtra reco

I4 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;eft, ÔC externum fignum interioris reconciliationis 8gt;Ccommu-

9^°d^x*^°^^^^^^afoEcclefiaftica, noninfertfedpraefup-^td'morte 66 peccato, id eft, vere excommunicatum fpiritualiter. -^pofiolnm.2.Cor.vltimo, Agam fecUndum poteftatem quanbsp;V^ön ¦gt; nortindeftrudîionem fcd aîdification?. Hoccértè ïntelligo,nbsp;Mlnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tantummodo aedificare per Ecclefiafticam poteftat?.

üm fornicarium.i, Corinth.y. Sic excommunicauit, 66 Satanae tradidif, Ccc ii| vtlpiritusi

vt Spiritus niliilOminus faluus fieret. Et vt fuprà diVlum eß, non exfftn^ Ü quafi mimic«, fed corrigendi vt fratres, non vt perdantur, fed vt confiinû^flnbsp;vtaudacius dicam, Nec Chrifius vthomo, hanchabuitpoteflatemfepat^^^^Jnbsp;ficut dicitlohan.d. Omneqiiod venitad me,non eijciam foras. Etireruflnbsp;voluntas eins,qui mifit me Patris,vt omne quod dédit mihi non perdam-alibi.Non venit Filius hominis pcrdere,fed îàluare animas.

Itemadhocapertusquocptextusiib.d.deSent.Com.ex C. Cùmni^ qui valdè efl notabilis,dicens,Cùm medicinalis fît excommunicatie gt;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;

dißiplinans,non eradicans,dum tarnen is,in quem lata fuerit,non contenu^ prouideat Ecclefîaflicus Iudex,vt in ea ferenda oflendatie proiequi,quod^nbsp;tis fuerit ôi. medentis. Haec ibi. Cur non dixit, quod perdentis 6C occide^^^^i'nbsp;ïîcut quidam defperati timent,imô quidam officiales tyranni affeeßantdg*^^nbsp;fiaflica excommunicatiOjcfi pium 2lt; maternumEcclefia: flagellum,nbsp;tes corporis impofîtum,quo non trudit ad infernum,ied potiùs reuocah^'^^jj!'*nbsp;ßlutem eos,qui ad inferna properanqideo cumfiimma exultatione,amp;^nbsp;mul ampiecfîendum,nedum patientifsimè ferendum efl.

Iliud folum amp; maxime omnium curandum efl, ne excommunicatiô fàlutis miniflerium, contemnatur aut impatientius feratur, quia nonmodop jjiiinbsp;poteflatemEcclefîæ,quæperfeipiàmiêmper eftmetuenda, fed ctiamptop^^nbsp;huius poteftatis operationem,6lt; falutis propriæpromotionem amanda.

Tom.4.ïenénf,fol.8i8. loehcap.j. Magiflratus autem in hac - iuum officium,amp; publica fcandala,grauianimaduetfîone nô punit, grauif^'nbsp;cat, Quod fî etiam illud addit, vt Ecclefîafticam cenfuram impediat,nbsp;trocinetur proriùs ex Dei ieruo in Satanae mancipium dégénérât.

Item,Tom.î.Ienenf,fol.i73* Excommunicatio iniufla nobiliisimun^jiiif eft,idco dulciterferenda,fi excuiàtionituae humiliter praeflitæ, locusnon^nbsp;tus.HicenimdicesilludPfiilmi«09.Maledicentilli^ôCtubenedices. Taflt*^nbsp;ne poteflatem contemnas, vis poteflatis prodefl, contemptus verô tenbsp;fi filiOjVt dixi, immeritô correpto,eo maior gratia matris accedif,poftquani,j.i)lnbsp;fuerit eius innocentia patiens, quantô magis apud Deum maiorem gratiai^nbsp;quetUTjfî patient«' innocentia etiam à matre fua Ecclefîa tulerit difeiplinaquot;*,nbsp;uerlàrioiubemurconfentire,ô^benignicflèin via, quantô magisnbsp;Ecclefîae,etiamfi per indignifsimos nos flagellet.Ipià enim manet mater,nbsp;Êcclefia. Manet autem'EGclefîa,quia manet Chriftus eius iponfus in æterni

Sdcrdmentum dltdfis eh ^erumCorptu,cr venu ^dnguif J^ominî nolhi kfu Chrihi, nbsp;nbsp;M

notiis Chriflidnif exhibentur dd mdnducdndum zr bibendùni^uxtd ipßui Chrifti 'mßitutioneirt-

Itétn de cap, Babylon. Tom,i,Ien.fol,279. Stet ergo primùfn tàiffamfeuSdcYdirtentumdltdlriseJfeteßdnientumChriflitquodmariéspohfereliquihdiftribuendu Inbsp;Sic enim habent eius verba ; Hic calix nouutn Teflamentuin in mco

vt fundamentum immobile, fupér quod omnia fti uemus,'^quae ^uJcifjnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;videbis,vt fubucrtemus,omnes hominum impictateSjin lioc

(i[tj^-p'*^^^^cramentuminuccftas. VeraxergoChriftus veiedicit, Hoccfleno* Onnnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;in Gnguinefuo,pro nobis fuib. Non fruftra haec inculcojtes eft

quidfitTeftamentumjô^fimul habebimus,quidfitMifla,(feit fQmnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;vfus,quis frucfes-, quis abufos eius^Teftamcntu abiip dubio eft

Haat Û^®dturi,qua nuncupat hæreditatem foam, ÔC inftiruithæredes. Inuoluit Vcdnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;mortem Tcftatoris, deinde haereditatis promiisionem,6i?

Te(^*^lcupationem^Sic enim Paulus Rom.4.0C Galat.3.amp;.4.amp; Ebre.pidiffufe Ql^od -ÔC in verbis iftis Chrifti dare videmus. Mortem foamnbsp;dicit» Hoc eft corpus meû,quod tradetur, Hicfanguis meusnbsp;téijftj /quot;^^wr.Haereditatem nuncupat amp; defignatjcùm dicit: pro vobis èC pro mulnbsp;credut promilsioni teftatoriSiFideamp;enim hîc heredes facit^,nbsp;^ornnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ides ergo,quod mifla(quam vocamusjfit promiftio remiftionis pee

f nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;facia,amp;C.talis promdsio,quæ per morte filfj Dei firmata fit ô^c*

om.t.foLij^S. VerbaautemChrp ^^^^fatnentumJioc inftiruit fonthaec,. Cceunntibuiautem eis,cicccpit lefuspiinemy crnbsp;crait, Accipite t?' mandiicdfr, hoc eRcorpus meunt, (juódpro vobisnbsp;*'^'*1 w CdUctyn, gràtids egit dcdit iUis^icens, Bibitc ex hoc omnes, uic efl edlix nouum Tefld-ejfundetur in Rcmifsionent^cccdtoruin. Hocfdcitc in meant

Apoftolus.j.Corji. tradit ÔC îatiûs cxplicat,quibusnosoporte£ foprafirmam petram, finon volumusomnivèntodo-^^i^n'circumlati fomus,per impias doctrinas hominumnbsp;Nihil enim in hisomilfom, quodadintegritatem vfomôdnbsp;.^^sfaçramenti pertinet, Nihilque pofitum, quod fopeçhuum amp;.nonnbsp;fit nèfle.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;¦

Cohdde facràm.fol.^47* iFî^c font verba,quç nefp ipfi,negt; negate poterit, in que figendus pes eft, vt fi'rmiter in ijs confiftamuànbsp;f F^fiisnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;planifsima, quç nullis interpretationibus eludi poflûnt, Quod

¦**^*^^^*^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nobis traditum,'amp;^ calix Chrifti languis pro nobis efgt;

verba ïiæctpro vobis datutj pro vobis effunditurin remiisioneni t'^tnpe, quod inhoc Ecramentodoneturhobis per haec verba, remifgt;nbsp;fnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;æterna. Vbi enim peccatorum remifsio eft,ibi eftetiam

îcnenf. fol. 347. Tn concione, de Éuchariftia. Cùm hoc fàcramen-l^^f®Pof^^^^^P^*^ePotifsima verborum erit cura,in quibus fentias éum thaelàurum tr'Mç '^^fltiofolonititutô pofsimus. Ad teenim fine dubio verba ilia dicun*nbsp;t t:orpus pro vobis traditur. Meus languis pro vobis efFunditur, quemnbsp;'1?nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tantum,vt edas SC bibas C Non, imo in remifsionem pèci^torum

potilsimumpertinet, cui omntareiiqua,qùxbic fe ?Orfr^?^:^P^^^bvttibifcilicet omnia tua peccataremittantur.

remifsionë peccatorum,ergo etiam ad mortem fuperandâ enim morti relidus eftj vbi peccatS eft fublâtum,peccato fublato omnénbsp;Gcc iiij mafojrieeP

$^4« nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DE COEN Anbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^lil

«nalu ccflàtjatcj^ eaeftbeatïtudo. Hkthêfautus ülceft,qiieni nosinhocSaCf^^ qijj praedicamUSjinhuncdefigeocuiostuos J QC nugas illas fchobfticorunio*^^^^nbsp;multû ftint folicitijquomodo poßit adellè corpus Chrifti,praelèrtim innbsp;pore paiiis» Ad miracula ilia ne refpiciasjfed fimpliciter haereas in verbo,at^ gt;nbsp;vrticâ fît cura,quomodo hune frucfîum ex hoc Sacramento queas caperc,n^/nbsp;ttiifsionem peccatorum» Sic igitur animum tuû inftitues, vt ad te pertin^^^^jjnbsp;ba fentias. Hoc autem ita fiet,fîfentias peccati morius ÔC terrores,fi tenter^ anbsp;ne,aut à mundo,aut à Satanâ,fî ira,impatientia, auaricia aut cura ventris lonbsp;fi vartjs exèrCearis malis,aut nonnunc^ etiam in faeda crimina prolapfusnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;*

afficiant animum* Si hacc attji his fîmilta,inquam,panaris,turn iênties quaj* homojterreberis confpelt;fîu mortis,frangeris animo,ne poteris elfe

Actum quidem oportunum erit,vt confitearis ÔC Jjeo de tua mifcria^^ ris, 6C dicas:Drie Iefu,Ideô à te hoc ûcramentum infîitutû cft ÔC ad nosnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;

vtrcmifsionis peccatorum per id certificaremur. Sentio autem quaw opus habeam. In magna peccata fîini prolapfiis,metuo igitur iudidumnbsp;ne defido,Ièntio me infirmiorem,quàm qui verbum tmim confiteriaudeaiH)nbsp;tilque laboro vitqs i Qiiarevcmovt fanes, confolerisôC confirmes me-(XVOMODO AVTEM POTES,T CORPO^^^^nbsp;MANDVCÄTIO TANTAS RES EFFICERE-

Sola corporalis manducatio non efficit haec,fed verbs Chrifti; Pro pro vobis efïunditur,inremifsionem peccatorum, propter quod verbui^jiKnbsp;lis manducatio inftituta eft. Hoc verbum fide apprehenfum efiieit, vt ctfnbsp;folûm corporaliter ædat ÔC bibat,Icd etiam fpiritualiter SC in veritateacopnbsp;ofFertur,nempè,RcmiIsionem peccatorum.

DE FRVCTIBVS COENAE, SEV DE CITIO ET CONFIRMATIO NE FIDE I, ITEMnbsp;tatiffumpto Sacramento cnie.

T o«i.ïen.fol.548. In Conc* de Eucharift.Porrô vbi fumpferis facramefl?^^ cebit tibi eflè ociofo,fed perges ftrenuè SC fidem tuâ exercebis. Nam ÔC is^nbsp;cft vfuSjVt dicerc hoc verè pofsis.Habeo hic apertum verbS,remiflà mihi^* fnbsp;fignum quoep accepi,manducaui ÔCbibi,id quod certô coprobare poUôi^jnbsp;id inconfpelt;^uSatang ÔC mSdi. Cùm ergo morte aut confeientiatentariSjP (finbsp;,nbsp;nbsp;nbsp;facramento te erigere,aduerlus turn Satanam,tum etiam pcccata, potes

fidem confirmare,acconlcientiam exhilarate,vt non ampliùsmetuatD^* Ita fiet vt de die in diem melior reddaris,cum alio^ui ociofus ÔCnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^pt)

Qyô enim longius ab hoc fàcramêto abftinuerimus, eo magis reddimuf A-accipiendum. Quod fi imparatum,infirmum, vacuum item fide,te eflè quaefo aliunde confirmari te poflèfperabis rNum eoufîç expelt;flabis,don^nbsp;' fis purus,ac abiblutam ÔC perfedam habeas fidem f atqui fi id faciasmeqi^nbsp;cramentum vnquam accedes,ÔC vt maxime accédas,nihil id tibi proderit»nbsp;Et paulô poft eod. fi Sequitur iam alterS,quod ex priore illo,ceu eXi^^ .pnbsp;Chriftiana fcilicetcharitas,cuius quoep magnâconuenit eflè curam,Nai^nbsp;nobis exigitjVt frult;ftus,quos nos ex hoc S* capimus, ceu lumen quoddâgt;nbsp;vt appa?eat omnib.nos cum aliquo noftro Ihidu,hoc làcramento eflè vilt;pnbsp;frutftusjvt quemadmodum nos Chrifti corpus comedimus, ôi. Iànguine^^^'Olt;i^nbsp;mus; Ita vicilsim quo^ patiamur nos,ab alifs comedi ÔC bibi,hoc eft, vtnbsp;omnem vitam noftram,ad proximicomodum prouehêdum inftituamü®*nbsp;omninô nobis Chrifti exemplum fequendttm,cuius tanta eft bonitas,vt ^^(^

tiinj p^^S)lt;îüæhabet,nobis tradideritiniilis verbis, quib.inftituithoc Sacrament taipfa verba nos quoep ad proximum dicere conuenit: Accipe,comcdc,bibeinbsp;omnibus quæhabesjnbsp;W^^°**^°^*5eflèferuiendum« Cüm enim Chriftus fic dicit : Hoe cft corpusnbsp;ftotnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tradirur,quid quæfo aliud dicit quam hoc : En ego ipfc h.im,qui

Soff nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;dono omnium illorum quæego habeo j tu quoc^

'% 'k '^*^^*'^^^*^^^^b^^biidêdefuturumeft,Iufticiammeam, vitam ac aegt; 0(1nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;dono, vt ncqgt; peccato,nec^ morte, neque vllo aliO incomgt;

vincas omnia, quemadmodum mea iufticia, item vita meä j^^HjUctu quoque perpetuô lultus eris ac viues, fic nobifeû loquitur Chriftus.nbsp;''(rjjnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;autem amp;: à nobis, vt nos eadem ad proximum dicamus ; neep tStunl

^§0 c' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;re ipfà ac fatftis deck'.remus,in hune modum ;En bone frater,

Panguinem liberatoris mei iâ. rumpfi,qui lè totum mihi donauit, iàtis habeo. T u igitur ijs quoqî,quæ ego habeo, fruere, omnianbsp;iSo * tua fint,quod fi rcs ita poftuletjCtiam pro te mortem libens adibo.Hætfnbsp;hocfacramento à nobis requiruntur, ad quae facienda omnibus viri*nbsp;ÿjùendum.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;/

SiVt '^'.^^^^^^ætnonendumeft,quôd difficile ad hancperfedilionemfimus veti-* dignitatem no'ftram,proximi caufa, fi ita rcs poftu*nbsp;t^^t-ne enim viuimus, quæ adeo altè radices egit, vtnbsp;^*gt;tiu8 ilia charitatis officia perfedîe redderé.

ob caufam Chriftus hoc Sacramentum inftituit, vt eflet ccii quoddant ^%ij^T'^tidepctcremus ea,.quæ ipfi nobis deeflè/êntimus, cùm enim illam in tenbsp;^'ntç,. P^'t^t*as,quod quæfo aliud affères remcdium quàm hocfNecefle eft enim,nbsp;^tiatle hoc quoep conqueraris ô5 dicas : Bonc Dnelefu,vides quantumnbsp;^'^'«0 P^^^tjtu mihi te totum donas,nOn poftum autem ego idem facere proxi*nbsp;hfrnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;vt 2lt; ego fimilê erga proxim.umbenéuolentiâ præftare pofsim*.

^1)1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;in hac carne viuimué, niinquani illam perfeeftionetn

tf ^'^3tarnen co eft connitendum, etfi nihil aliud cum gemitu Ca pogt; facultas cft,neque deiperandum eft obhancimbecillitatem, modonbsp;'Hijf ï'^tiobisisaffecftus,vtamp;doleatnobisillanoftra infirmitaSj cupiamuSnbsp;emendatam.

externa præparatio bona difciplina quidê eft, vcrùm hic eft dignuii P^^^^^^Suifidehæc verba apprehendit : Pro vobis datur, pro vobis ef*nbsp;peccatorUm. CLii verô non habet fidem, aut dubitat,in*nbsp;Iiç5*^crç7 tninime præparatus. Nam hoc verbum : Pro vobis, tantum requiritnbsp;Knbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;P^ura reperies de hac quæftione Tom.t. lenenf. fol. 174. In ferme*

*.S|;T nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ACRâMENTIS.

cap. 47. Nos non tantum orantes, fed Ô!^ baptiûntcs^ acccdêtes ad facram fynaxin,quin etiam ad recitationemnbsp;?nbsp;nbsp;nbsp;textus Euangelq,genua fleeftere, vel faltcm ftare debemus, in ft*

t incna Dni nihil aliudporrigeretur præter panem Si vinum, ficuÉ Sacramentarij

Sacramcntarij blafphemant,tarnen eft ibi promiisiOjôC vox di'uina, SC per verbum in cna,ideo^decebatnos cumreuerentiaaccedere.Qua^'^®nbsp;gis id fieri par eft,quando credimusadefle verum corpus, Sgt;C verum iàng^*'^j ^iiiJnbsp;verbo. Sic enim Patres adorauerunt Deu S)CpromifsionesDei,eorum^*»^^^if,nbsp;norant efle verbum SC promifsionem diuinam.Non colebantreliquia^baP^^pjiinbsp;vtfub Papatu fieri folet,non ofla,nec veftes mortuorum, fed promiftio^*nbsp;Dei fàcroiànda habebant ÔC dignifsima reuerentia SC adoratione, Vtnbsp;ncgocium diuinum,nimirum iuramentum fub femore, in fide Chriftinbsp;qui futurus erat refurreeftio mortuorum, S)C yit3. xterm,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;j ÿ*

Ad huius mentionem lacob mouet corpus geftu adorationis. Sicut videt filium Salomonern fucceflurum fibi in regno,capite petftorenbsp;uocat Dcum,amp; agitgratias» Sic lacob honorâthîc promifsionê, amp; incbn^i^/pj/nbsp;nonretrorfum,fed ad partem anteriore,eo ipfo geftu teftatur fe crederenbsp;in Chriftum venturûjCrucifigendum SC refiiicitandum, vt omnib, mortals*nbsp;deret. Ea fpe 5C fide coplicat manus,fle(ftit caput,non ad medium velamp;^nbsp;caput letftulijVt nihil aliud fit nifi geftus reuerentiæ SC adorationis in tant?nbsp;pe in recordatione promiisionis diuinæ, quam tunc habebat in verbo,nbsp;reipfa SC opere implenda erat.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;IjiitiJ*!

Ita nos quoep cum audimus verbum Dei,fi no popliteflexo,tamcnco*'^. lijCumi^ reuerêtia SC pietatefingulari illud excipere debemus. Sic bonumnbsp;Sacramentum altaris colitur inflexis genubus, quia ibi eft verum corpus o .jiFnbsp;Dhijitem præfentia S.S.Ôi' promifsio feu verbum diuinum, quod eft reuertnbsp;diendum,quia.Deusibioperatur,£CoftenditfeDns,quod inMofcaliquoP^Y^^nbsp;Dni dicitur,nimirum quod Deus adeft,Slt; apparer mihi, vbi certe dccet w/nbsp;rc,aut in genua procumbere, Acnoftrçapparitioncs vel facies Dei pares, »Jnbsp;riores ftint omnib.apparitionibus in lege Mod. Quando accedo ad Bapti*nbsp;fané ftatuere debeo,non geri humanum aliquid,fed aqua eft velum feu inui'^J ?nbsp;medium, ficut etiam verbum quo velatur Deus, ftfÇct vnfrrnbsp;funt facies diuinæ,per quas nobiicum loquitur SC opcratur Deus innbsp;fingulari Slt;indiuiduo. Mebaptifar,meabfoluit,mihiporrigitcorpus0^f3f*^j^f',nbsp;fuum miniftri lingua Sif manu. Deus enim opcraturiâlutem inBaptifmo,?'^nbsp;præientiafeu forma fV Epiphania Dei in his inftrumentis.Iuftumnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i

Ac in baptiimo quidemiemperreferendi funt oculi amp;'animus ad apparitionem in lordane, vbi audifur vox Patris èclo,confpicitur caronbsp;ncusinfpeciecolumbæ. Sicinnoftrobaptifinoô^ccena Domini, piiusd'pjjii®nbsp;mêfum,quo dat mihi Chriftus corpus fiium,atcp ita re ucra paftit SC cibatno^ nbsp;non minifter. In Baptifino fonat vox Trinitatis, nec aliter audienda autatdP nbsp;funt verba Baptifmi. Eft igitur neceflariaadoratio ifta, finon corporaliindnbsp;ne,at fpirituali reuerentia.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;F

Hodiè veró in tanto contemptu verbi 8C facramentorum pauci hare fcdeant,fiue aflurgant,ad leeftionem SC prædicationem ver bi.EcfubPapatupyinbsp;vtin populo Ifraelitico neglecfta vera cognitione verbi SC pietatis, tantdmjnbsp;niarum obieruationi dediti fuimus,cùm in textu Euangelij rccitando, turnquot;nbsp;adminiftratione Sacramentorum.

Tom.j.Tencnf. fol. 491. Pfalm.4j. MiftrZinglius primum mouebat hoc tonitru, Idolatriam elfe credere, quod panis fit corpus Clirifti, Dei

I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;b o Ml Ni.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ÿV

°^tuinaird[ircntpriilium flirplices meritcSidelibctabStpauh'fpcrjpoftjCäprt Ctmi' ^'*Qinçveri,a{fcntiebantur. Poftquatnenim Diabolus à corde amp; oculis remouicnbsp;eô nos adducit,vt fine verbo de articulisfidei cogitcmus,tuncaôum eft^nbsp;J'*tudic:Nolo deliberare an fit verum vel non,fed fimpliciter eredam,ficutChriftusnbsp;Hóecft corpus meum» Si fom Idolâtra ob banc fîdêfi:t culpa ôC pcriculo Chrigt;nbsp;iCuius verba fiefonant. Ipfé igitur me bene deprehender. Hoc enim certilsimuninbsp;^S'^imprimüm dubitare ÔC dilputare de articulo aliquo fidei coeperimus amittigt;nbsp;cumjamp;ruimusinimpiam opinionem, ficut Heua cùm deliberaret fecum dénbsp;bfreôfn auff ein bebendfn/ ba war fjefe^onnbsp;i|u^ ( habet mandatum in ore, ^contra Satanam egregie fe défendit j poft*nbsp;incipit deliberare, virta iacet. Sic omnibus accidiu

iig, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;9^* ncumbitisfacris literis,ante omnia conftituite,quid credatis in re*

habcatis articules fidei munitos bonis textibus fcripturae iàn* 'nft niedifatos. Deinde,quando tecum voluntdifputare,vel Satan^vel eiusnbsp;5(f?^^'^^^gt;^æn^tici,tunc obijee eis illos textus,£C de fere eos dicensj cauillationesnbsp;'^aud'^nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;audire nolo. Hoc enim dicit Spiritus Sandus, qui me monuic

'^acra'Ï om.i.fol.45. Qiiare liac Régula præcipuè opus eft, ad quam tanc]^ omni vita, vr, poftquamconftathoc eflè ver*nbsp;Hisciihabemus fiéprofitemur, fimplicifide ci aflentiamur SiC non difpute*nbsp;curiofa difputario,certifsimam fecum affert ruinam.Habe*nbsp;^''^¦bummanifeftum decoena Domini, vbi de pane dicitiHoc eft corpusnbsp;poculo : Hîc eft calix nouiTeftamentiin meonbsp;quot;odQ banatici igitur,cum à fide horum verborum difeedunt fié diiputantlt;^ogt;nbsp;poflunt, paulatim go labuntur, vt fimpliciter hoc verbum Chriftinbsp;Heuæ accidit.

Hoc Diabolus in omnibus tentationibus folet, vc ..nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;à verbo difeedit longius,fantô vidcaturfibi dodior fié fapientior,

panis panis fit,quod vinSfit fanguis Chrifti. Ari us fe in co palmarium reperiflè putät,nbsp;5?nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fententtjs male detortis Aej-o//fuifle dicit antecreaturas,ôé tarnen

Anabaptiftis magna ßpictiavidetur,cùm plenisbuccis declamitanf, pofleattingereSpiritum feuanimam,fed nudam cutein, JgiturBaptiPnbsp;'f 'St fremifsionem peccatorum, ficut nouimus fanaticos fpiritus, ali*nbsp;aqua, qui tarnen glOriantur, fe nunquam diffenfifle a nobis, Acnbsp;tu^^'^J^'^.^odhæceftiapfcntiä,fed eft fapientiä Diabolica 5 contraria verbo ÔC ià*nbsp;intern propriahæcDiaboli tentatio, vt nos fic reddat fapientesinbsp;verbum Dei^ficuf ipft fuit in coelo, longe autem vincithaec lapientignbsp;^^'^tafsiores,libidirtis,auaritiaî,ftiperbiæ,fiéc.

n! nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;SÀCRAMENTARIORVM CONTRA NOS.

Edep cautebj ^^gnifacitjdebemus Sgt;C nos eâ magnifacere liac noftra aîtate. Nam Sa*nbsp;negant corporale preferttiamChrifti in ccÉna,obi)ciunt quoep hodicnbsp;'^°^ftntiofi,duri,fiéintradabilesfimüs, qui proprer vnicum arficulumnbsp;^^°bcirtdamus Chriftiartâm charitatém QC cOncordiam eccIefiarum.Noninbsp;daj.nbsp;nbsp;nbsp;bacerc hue àrticulum exiguünijeum^ incertum, netp iàtis ab Apo*

^^^li^j.?^Xpræfertim cùm alioqui de alijsChriftiangdodrinæarticuliSjquima* Tomcnti,idênôbifcûfentiant)vtpropterillumfolum,nbsp;dodrinæ,necp generalis omiiiû ecclcfiarû,côncordiae ratioriénbsp;'nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;vàlde plaufibili argumento lio folùni örierarit nos tnuidia apud fuös

$88 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DE COE NA DOMINI.

fed e tiam multos bonos fubucrtuntjqui iudicant nos ex meta pertinada, nbsp;nbsp;(jo^

quodam pn'uäto affedu,diflentire ab ipfis.Sed hae Diaboli funt infidix, qi** foluin illum ärticulum ^ed totam Chrillianam doóxinam conatur euerte^^'^fi'nbsp;Ad hocipforum argumentum refpondemus cum Paulo,nbsp;tarn maflam corrumpit. In Philofophia,modieus error in principio, innbsp;mus. Sic in Theologia modieus error totam dotflrinam euertit, Quatnbsp;difcernenda funt doxflrina ÓÓ vita, DoiSrina non eft noftra, fed Dei, cuiusnbsp;turn iumus vocatiminiftri, ideoneapiculumquidem deearemitiere, aUtnbsp;poflumus. Vita noftra eft, ideoquodad earn attinet, nihil poflunt Sacraiu^jjjit)nbsp;nobis exigere,quod non velimus 0(. debeamus etiam fuicipere,condonarcgt;nbsp;falua tantum doiftrina ÖC Rde, de qua femper dicimus hoc Pauli,Modicuii^jjil^nbsp;tijöi^c, Hacin parte ne pilo quidem cedere poilu mus. Eft enim doórinaU^ jrnbsp;tliematici pun(fti,non poteft igitur diuidi, hoc eft neque ademtionem, jjf/nbsp;ditionem ferre poteft. Contra,vita,quae eft inftar Phyfici pundijfempcrd*^* nbsp;per al iquidconcedere poteft.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.

Minutiftimà feftuca in oculo,offendit oculum.Hinc Germani dicun^ dtjs ocuiorum, innbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;gut Et Chriftus,lucerna,inquit,corpof*^^/(,P,

eft. Cum igitur oculus tuus fuerit fimplex,totum corpus tuum lucidum deinde,Si corpus tuum non habuerit aliquam partem tenebrarum, erit ludnbsp;tum,amp;fc. Hac allegoria figniftcat Chriftus,oculum,hoc eft,dolt;ftrinamnbsp;eiter eflêpuram,claram,ôlt;l fynceram,quae plane nullam partem tenebraruiU)nbsp;nubeculamhabeatjSCe, Etlacobus,nonexfuo fpiritu, fed proculdubionbsp;Apoftolorum pulcherrimè dixit : Qui offenderit in vno, fadus eftnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;jtjS)

Debet igitur dodrina efle vnus quidam perpetuus 6C rotundus aureus quo nulla fît fiflùra, Ea accedente vel minima, circulus non eft ampliusnbsp;Quidprodeftiudæis credere Deumvnum, vnum^ creatorem omnium,nbsp;alios articulos,ô^ totam feripturam iântftam recipere, cùm Chriftum neg^^nbsp;igitur in vno offendit,fa(ftus eft omnium reus.

Qiiare hic locus di ligenter obicruandus eft, contra hocillorumargU^ quo calumniantur,nos violate charitatem,cum maximo Ecclefîarumnbsp;NoscertèparatiiumusieruarcpacemÔCcharitatê cumomnibus, modôdonbsp;fîdei relinquant nobis integram ÔC iàluam. Si hoc impetrare non poflum^^j^^fnbsp;exigunt à nobis charitatem. Maledicfta fît charitas,quat feruatur cumnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,

næ fîdei,cui omnia cedere debent, charitas, Apoftolus, Angelus ccodOjö- ' (F, ergo teftantur, cùm tâ calumniofècauiâmhanc extenuent, quàm magniP^nbsp;ieftatem verbi. Qirod fî crederenteilê verbum Dei, non itacum eo luoC^nbsp;fummo honore afttcerent,amp; fine vlla difputatione ÔC dubitatione fidemnbsp;rcntjlcirentvnum verbum Dei eife omnia, omnia eflè vnum. Itcm,fcit^nbsp;arciculum elle omnes,omnes eflè vnum,ô^ vno omiflb,omncs paulatim ainbsp;hærent cnim,ôi^ quodam commurü vinculo continentur.

Sinamus igitur eos amplificare concordiam amp; charitatem Chriftiai^j^(;î)'\ contra amplifîcemus maieftatem verbi,amp; fidem. Charitas ncgligipoteftnbsp;periculo,non item verbum amp; fides. Charitatis eft, omnia rolcrare,nbsp;Contra,Fidei eft, prorfiis nihil tolerare, nemini cedere. Chantas libentnbsp;omniacredcns,condonansamp;rferensfaepèluditur, deluià tarnen nihil m jnbsp;quod verè incommodum dici poflèt, accipit, hoc eft, non amirritnbsp;non ôffendifur,ied retinet conftantiam ftram inbenefaciendo, ctiamerg^^j^F Inbsp;Â^indignos. Contrà,inreiàlutis, quando fanatici hominesmendaciumnbsp;docent,fub fpecie veritatis,amp; imponunt multis,ibi certè non eftexerceunbsp;neep approbandus error. Hîc cnimnonamittitur beneficium in ingrami^j'tf)'

D o M IN t nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;58^

vita aeterna,amp;^c. Quare fi Dcum in vno articula» '*3 m f''nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;negafti. Qiiia Deus non diuiditur in multos articulos, ièd eft om*

vnus in omnibus articulis. Itaque perpetuo refpondemus Sacra* % |^'^^^^lt^ant^bus charitatem à nobis negligi, hoe prouerbium Pauli, Modi*nbsp;totam coniperfionem fermentât. Item, Non patitur ludum, fama^nbsp;Hæc dixi multis,pro noftris confi'rmandis, amp;S ad docendos alios, quinbsp;offenduntur, nee putant, nos iftius conftantiæ certas Sdnbsp;habere. Nihil igitur nos moueat, quód tantopere ftudium charitatisnbsp;liHd '^^¦^æiaâant. Qiii enimnon diligitDeum ói^ verbum ipfius, nihil referr,nbsp;quantum is diligat,

'^'^dt^°^^f^^S°P^^^®hacfèntcntiatam Dodlores, quamauditorcs, nccogi* exiguam, aut nihili eflè, cum qua ludere pofsimus, pro li*nbsp;^tiiQ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;eft radius folaris,è ccelo veniens, qui illuminât, accendit, ÔC diri*

J^undus Cum omni fapientia ftia ôtT potentia non poteft heeftere au °tendentes direeftè in terram : Ita nequè doeftrina: fidei aliquid au*nbsp;^addipoteft, velintotumeucrtitur,6CC,

-%c^^^^^^^P^'quot;r'om.4..fol,iSi, Sacramentarij arripiunt hune locum C fi quis fuerit in deliefto) ÔC ex eo inferunt, Nosdebere perpatientiamali*nbsp;lapfîs fratribus,SC illorum errorem diisimulare per charitatem, qugnbsp;^do omnia fperat, omnia tolérât, praecipuè cum Paulus manifeftis verbisnbsp;hi,qui ipirituales funt,inftaurent errantes fpîritu manDetudinis,Nonnbsp;piftinbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;propter hune vnum articulum difluamus concordiam

habet pulchrius, aut vtiliusEcclefia, ÔCc, Sicamplificant no* ^*°ncm peccatorum, dC aceufant nos eflê pertinaces,qui ne pilo quidem cisnbsp;f'Ùsnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;errorem ipforum( quanquam hune nolint aperte fateri) multo

argucre amp; refîcere velimus. Sic fuaues homines fc QC ornant, nos inuidia apud multos grauant, ô^c,

indeftrinadiieordia, cuius me autorem non eflê noueruntopti* ?o Sacramentarij, fi modo veritatem fateri volunt. Idem enim, quod abnbsp; Cauße credidi èc docui de iuftificatione, de facramentis ÔC de omnibusnbsp;Â-çn^Uae Chriftianac articulis, adhuchodie, nifimaiorecertitudine(eaenininbsp;fnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;experientia, deinde magnis SC crebristentationibus) credo

ftuotidie Chriftum ore, vt in ea fide ÔC conkisioac me conferuet, SC _ ^^vfqueaddiemaduentusfuigloriofi,Ämert.

5 ^^^^^ifoftumeft per totam Germaniam,à nemine fuiflê primùm impugn dotftrinam, praeterquam à Papiftis, Inter hos autem, qui earnnbsp;Aijj'j.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ctat fumma de omnibus articulis Chriftianæ dotftrinae concordia,quac

pprodirent feeftarij cum fuis opinionibus nouis, nonfolumdefacra* pi*iiTii perturbauerunt Ecclefias, ÔC diflueruntnbsp;tempore fubinde plures, vt aliter fieri non poteft, ex-r^æ ftuas femper maiores animorum diflenfiones iêcutæ iunt, Qirarcnbsp;ha nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;hac infigni iniuria nosafficiunt, amp;^prætcr meritum no*

S % inuidia coram toto mundo nos onerant, Valde moleftum pnam, præiêrrim in retamardua, quam alius commerucrit,nbsp;obliuifei, SCeos ftiicipere ac fpiritu maniuetudi*nbsp;redirent in viam amp; re(fto ordine nobifeum incederent. Hotnbsp;coena Doming ÔC alijs Chriftianç doeftring articulis fentirent SC doceret,nbsp;Ddd . àcvnanimï

hoO nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DE COEN A.

ac vnamini confenfu nobifcum, non ftias opinioncs, fed Chrjfturn prsf«*'- Jiii' glorificaretur filius Dei per nos, Sgt;C per ipfiim pater, Qiiod autem folü*^ C^iinbsp;cant charitatem amp; concordiam,5C Caußm facramenti exténuant,quafil^:^*^ j-.p^nbsp;tires fit, quomodocunque de Eucha-iliia, aChrifto Dominonoftronbsp;tiamus, hoc nobis non efi: ferendum. Sed quantum ipfi concordiainnbsp;cauerint, tarn nos prædicare debemus concordiam docîrinæ QC fidei.nbsp;bis integram relinquunt,tam amplificabimus vna cum ipfi's etiam charitatSnbsp;diam, quaî longe poftponenda eft concordiae fideifeu Spiritus. Namifi^Pnbsp;feris, Chriftum amififti: Illo amiflb, nihil proderit tibi charitas. Contra»*nbsp;tern Spiritus QC Chriftum retines, nihil obeft fi diflentias ab his, qui verba .nbsp;tumpunt, atque per hoc vnitatem fpititus feindunt. Malo igitur ipf®', jjiflnbsp;toto mundoàmedifcedereamp;mihiinimicoseflè, quam vtegoà Chrifto «*nbsp;QC eum habeam inimicum. Id quod fieret, fi relidîo ipfius fimplicinbsp;verbo, vanis illorum fomnijs, quibus Chrifti verba adfuam fententiaja^j»nbsp;quent adhaererem, Vnus Chriftus mihi maior eft, quâm infinité coftcoranbsp;ritatis.

Cgterùm cum his,qui Chriftumdiligunt Si verbum ipfius pie docent offerimusnosnonfolùmferuaturospacem Si concordiam, fed etiamnbsp;ruminfirmitates Sipeccata, ôiSeos lapfos inftauraturos nos, iuxta hocnbsp;Pauli, Spiritu manfueto. Sic Paulus tulit infirmitatem SC lapfum Galata^^^Pnbsp;aliorilin, quoslubuertcruntPfeudoapoftoli,cùmexanimorclîpifcerent.nbsp;pit in gratiam incæftum ilium Corinthium, Item Onefimon fugititwtn jJnbsp;quemRomæinvinculisChriftogcnucrat, rcconciliauit Dominofuo. jj'ti'i'nbsp;bîc alibi docet de fufeipiendis infirmis Si inftaurandis lapfîs, re ip^ânbsp;Sed erga eos, qui fanabilcs fucrunt, hoceft, qui ex animo agnofeentesnbsp;lapfum, errorem, refipuerunt. Contra cùm Pfeudoapoftolis obftinatis j|ünbsp;dentibusdotfîrinamfuamnôneflèerroneam, icd veram,duriisimè egit» nbsp;inquit, abfcindantur, qui vos perturbant. Deinde,Qiii conturbatvos»?;nbsp;indicium, qüicunque tandem fuerit. Item, Etiamfi nos aut angeluse[(il'nbsp;Anathema fit. Neque dubium eft t^uin multi defenderint contra Pauli^jj^)nbsp;cloapoftolos, ôt^dixerint, Eos aequ? habereipiritum, æquèefle miniftrosnbsp;ôô Euangclium docere, ac Paulum. Qiii etiamfi per omnia cum Paulonbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;:

Tion confentiant, tarnenideo non debere eum contra ipfos ferre tam fententiam. Illa pertinacia eum nihil aliud efficere, quam perturbareEcd^^^^il'nbsp;carum pulcherrimam concordiam difliiere. Sic, His vocibus nihil motir,'nbsp;fimè maledicit Si damnat piêudoapoftolos, vocansconturbatores Eccld^^.fiiii'nbsp;cuerfores Euangeltj Chrifti. Contra dodrinam fuam ita extollit, vt vd^,^,nbsp;pliciter cedere omnia,concordiam charitatis,Apoftolos, Angelum eclf»^

Ita nee nos finimus caufam hanc extenuari. Quia is, cuius caufa nus eft. Semcl quidem fuit paruus cum in pracfepi iaceret. Si tarnen adeonbsp;tum erat, vt ab Angelis adoraretur. Si Dominus omnium pr^dicaretur-jnon patiemur in vlloarticulo verbum ipfius laedi. In articulis Fidei, nibdrnbsp;^ut tenue nobis videri debet, quod remittere debcamus aut pofsimus«h-^^(iirnbsp;.cnirnpeccatorum pertinetad infirmos infideamp;^moribus, quiagnofeuntp^'nbsp;veniam petunt. Non ad euerfores dodlrinp, qui non agnoftunt fuumnbsp;peccatum, fed hoftiliter defendunt, veritatem Si iuftitiam efle. Eaque^^tJ^nbsp;.vt amittamus remifsionera peccatorum. Quia verbum quod prédicatnbsp;-miisionem peccatorum, deprauant Si negant, Quare prius in Chrifto^®nbsp;concordes fiant,hoc eft,agnoicant peccatum,Slt; çmendent ftium errorem/ *nbsp;fgerit nobis Spiritus manfuetudinis,niçritô nos aceufarepoterunt»

g nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DOMINI.

biij nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;cxpcndit verba Apoftoli,clarè videt eum nonïoqui de haerefi-»

U ^peccans,contra dot^îrinam, led de longe mferloribus peccàtiSjinqug homô '3111nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;deftinata mah'tia aut propolitojed exinfirmitate. Hiricvtitur etiam

paternis verbis,no vocans errorem aut peccatum, fed delidum^ 'atnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Sgt;C quaficxcufet peccatum,ac totam culpam ab homme transfe

rt v , ^*P'æ°''C^patusfuerithomo, idefl:,circumuentus à Diabolo, aut à carne* PfQn ¦nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;homims etiam valet ad extenuationem rei,Q.D.Quid eft hôminl ta

errarepoflèfSicMofes inLeuitico ait,Sicut hommel ''ttanbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fententia confolationïs plenifsima, quç me femel in lummo

ièdçf ''^ämorteliberauit.Quia igiturlàmfli in hac vita non folum incärne viuunf inftintflu Diaboli concupifcentiam carnis perficiunt, hoc elf^nbsp;toijçj^^^*^'niperpctuôimpugnat vtrumque, puritatenldoiflrinaej quam conatufnbsp;P^'Pclt;^as Scdilcordias löCintegritatem vitæ, quam per quotidiana delitflanbsp;'''nihnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;polluit ) docet Paulus, quo modo cum talibus lapfis agendum fit,

, 54'^a firmifunt, inftaurent eos fpiritu lent Ifta maxime prödeft Icire eos hatç præfunt, ne dum omnia ad viuunt refecare ftudent, hifiuS paterni 6^nbsp;^tiirgt; '^^^^ysobliuilcantur, quem Paulus hic requirit ab his, qui curam anima-'*''1 f ^''huiuspræceptifui propofuitexemplum^x, Corinth.z.Cap. Vbi ingt;nbsp;'Uiiç excommunicato, obiurgationem, quaeàpluribusfat'Iafit, deberenbsp;'!noÔC confolari ilium, neimmodica triftitia abforbeatur ? Propternbsp;'dilium charitatem, ÔCc. Qiiare paftores acri-^On obiurgare debent laplbs, fed vbi viderint contriftatos, incipiant ô-igerenbsp;'atnçj^nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ipforum, quantum poflunt, extenuate, per mifericordiam

'î^^^PCfcatis opPonere debent, nelapfi immodica triftitia abforbeantur, Spiritus Sancftus in docftrina fidei retinenda ÔC defendenda,taninbsp;\(1nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;quieacommife-

W P^Pæ omnibus, ita etiam hîc diuerfum à præcepto QC Pauli docuit ÔC fecit.PontifexRomanus ÔC Epilcopi verè fuerunt tyrannfnbsp;enim nouis traditionibus onerarunt,SC pro-°Site ^'^^^¦^^^sexcommunicationeperdiderunt, conlcientias. Etvtfaciliusnbsp;^^¦atur conlcientiç vanis ÔC iniuftis ipforum terroribus, allegarunt has Gre*nbsp;cJ''%^^^*'^^^t'as.Bonarum mentium eft tenere culpam, vbi non eft culpa Jtem,'nbsp;fnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;etiam iniuftç metuendæfunt. Iftis lententîj's,quas Diabolus in Ec-

c''^*'4k^^^**'^^^*lierunt excommunicatiouem, ÔC iftam maieftatem toti mundo ti Papatus. Non eft opus ilia bonitate mentium, fed laris eft ibi agnof-Qtfï® lt;iedit tibi, Satan Romane, poteftatem vt terreas ÔÔnbsp;P P^ntenttjs mentes anteperterrefaeftast' quae potiùserigendæ, àfalfis:nbsp;'w Hof^^*°^*^^^^Ê506àmendacioadveritatemreducendæerant.

fi^uii^jblomo peccati OC fih'us perditiohis)fingis Eaeftverifeimèverfutia SCimpofturaAntichriftica, quanbsp;'knbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tyrânidem luàm Papa porentifsimè confirmauit,

fententias eius contemnere,nilî qui eflèt prefraeftus vtquidam Principeseascontempferunt,fed reclamantcconfcien-'oPn ? '¦^^ebris nonintellcxerunt ilias maledictîones Papæ vanas elle. Dil-H' * bquibus cura regendarum confcientiartrtn commifla eft,ex hoc prgeepnbsp;traeftare debeant. Fratres^ inquis, fi homo præoccupatusnbsp;aa^hauratc cum ( Ea enim Vis eft graeci vocabuli ) SC quod de iplb perqtnbsp;Ddd tj per fraudent

DE COE NA nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;;

per fraudem Diaboli,aut infirmitatem carnis,hocmanfuet«dinc veftra num cnim,in quod vocati eftis, non pauOris ÔC triftitip, fed fidueiç Qc letitiç rfgnbsp;cft.Si igitur viden'tis aliquem fratrem conterritum propter admiflùm pcccatu*^[.j,nbsp;currite QC ci lapfo porngite manum, fuauibus verbis confolamini, amp; matern^^,nbsp;chtjs amplcc^imini eum. Duros QC obftmatos, qui fine timoré iecuri innbsp;feuerant ÔC pergunt, aeriter obiurgate.Contra, qui praeoccupantur delido,nbsp;triftantur ac dolent de lapfu,erigendi ÖC inftruendi funt per vos qui fpirituaUtnbsp;Et hoefpiritu manfuetudinis, nonzeli, iuftitiac aut facuitiac,vt quidam con^'' ,,,nbsp;fecerunt,qui cum reficere debebant fitibunda corda fuaui aliqua confolation^»nbsp;uerunt ca,ficut ludæi Chriftum in cruce,feile ÖC aceto,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,

Ex bis fan's intelligimus, remiisionem peccatorum non debere vakt^ dhina, vt iacramentarij contendunt, ied in vita. ÔC noftris operibus. Ibi nenjnbsp;condemnet, nonincrepet in furore amp; aufteritate. Vt Ezech. dicitdePa'^ (jidnbsp;Iifael,quöd cum aufteritate dC violentia imperauerunt gregi Dei. Sed frater j-,nbsp;lapiumconfoleturlpiritu manftieto, Etviciisimlapfus audiat verbumnbsp;Sc credat ei. Non enim vult Deus eliios abijei, fed erigi, vt Pfalmus ait.nbsp;enim plus pro cis quam nos,nempe vitam 0^ ianguinem fuum. Debemus*^^|^i?nbsp;nos fumma lenitate raies fufcipere,iànare amp; iuuare.Qiiare non negamus vcu»nbsp;cramêtarqs,aut alqs impi'arum ieclarum autoribus, iedex animo condonabi .(iitnbsp;contumelias Si blafphernias in Chriftum,Item,iniuriarû quibus nosnbsp;quam recordabimur,modo pcenitentiâ agantjimpium dogma,quoEcclelhs'^ilt;nbsp;perturbarunt,deierant,ô6deincepsre(ftoordincnobiicuminccdant.Siaut*^ Jî'nbsp;perfeuerantjô^ ordinem difsipant,fruftra à nobisrequirunt remifsionemp^^

To.a.ïenf.foLxzjr.decapt.Babylon.Duo itac^funt loci,quidehacf^^/ tradlantjicripturaEuangelicaincnaDomini,ÔC Paulus.i, Cor.n.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i

Confonant enim fibi Matth.Marcus SC Lucas,Chriftum dediflê difeipulis oy ( t-otumfacramentum, Et Paulum vtramcptradidiflê partem cef turn eft.nbsp;tam impudentisfrontis vnquam fuerit, qui aliud dicerct. His adde quod inbsp;refert,no de pane Chriftum dixifle, Mâducate ex hoc omnés, fed de calicenbsp;hoc omnes.Ét Marcus itê non dicit,Manducauerßt omnes, ftd Biberunt^^[,isnbsp;nés, vtert^ vniucrfitatis notam ad caliccm nonad panem ponens:nbsp;turum hoc fthifrna pracuiderit, quod calicis comunionem prohiberet aliqnbsp;Chriftus omnibus volueriteflê communem. Quanta putas furia in nos iu^nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,

vocabulum omnes ad panem, 8C nonad calicem pofitum inueniflenf, prorfus efiugium relinquerent,clamarent,hçrcticos decerncrent,ichifm3fjnbsp;narent. At cùm à noftra parteftet,contra ipfos, nullo finunt feCe claudi Tnbsp;lîomines liberrimi arbitrij,etiamin rjs,qug Dei funt, mutandis, remutau*^* nbsp;nibusconfundendis.

Sed finge me ex aduerfo ftaregt; 6C Dominos mcos Papiftas interrogé (âcramentum,ièu vtraep fpecies,in coena Dni,aut datû eft folis ptesbytens»nbsp;laicis. Si folis prçsby feris(id enim volunt)iam nullo modo licet vllam «P ALnbsp;laicis.Non enim temerè dandum eft,cui Chriftus prima inftitutioenorinbsp;quifi vnam Chrifti inftitutionem permittimus mutarijiam vniucrfas ^nbsp;mus irritas, SC quilibet audebit dicerc,ic non ligari vlla eius lege aut inihnbsp;enim indiuidua tollit in foipturis maxime vniüerfalem. Si fi'mulnbsp;«itabiliter iequitur, laicis non debere negari vtramtpfpeciem. Quodnbsp;daripetentibus,impie SC contraChrifti farftum cxcmplwn SC inftitttddfl

*''iiciijæ^^^°j*ftamcrationc,mihiinuïcfîa,fuper5ltum:nec legiflcjnecaudiuiflcjnec 4wid contra dicam, cùm hîc Chrifti verbum amp; cxcniplum fter hrmifsimè,nbsp;Md ^'°*^^f^ndo,(èd prçcipiendo dicit: Bibite ex co omnes. Si enim omnibusnbsp;polsn fobs presbyteris dieflum intelligi, certè impium eftnbsp;arcerijCtiamii Angelus de ccclo hoc faceret. Nam quôd dicunr,nbsp;diftribuêdam vtram fpeciem gt; fine ratione dicitur,finenbsp;probatur. Nec contranbsp;faclum Chriftinobis opponit,quare verbonbsp;g, jeferiendus, at hoc non haberrtus,

laiciSjpoteriteis ÔC pars baptifmi SC pnitengt; Ecclefiç,cùm vbicp lit par ratio SC potcftas.Quare heut totusnbsp;^Pçtjrij^^^^^^Ç^bfolutiOjitatotumSacramentum panis, eft omnib.laicis dandûjnbsp;miror, eos aUcrerc, prgsbyteris nullo modolicere, inMiflânbsp;peccato mortali, nulla alia cauß, nifi quôd ( vt omnesnbsp;non debeatnbsp;quæfOj cur laicis licet diuidi, amp; folis eis non dariintegrumnbsp;% ^^^^'Nonnefuomet tiftimonio confitentur,aut laicis dandam vtramtpfpenbsp;^P^^æ non dari cis Icgitimum Sacramentum^Quomodo inprçsby*nbsp;Pactamentum plenum vna fpecics, ÔC in laicis eft plenum f Qin'd mihinbsp;^^^clebæSC poteftas Papæ hïciaiftaturc' Non per hæcfoluuntur verba Deinbsp;vJ^Wavertatis.

r '01^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fpcciem poteftEcclefiatollerelaicis, poteft 5C panis fpegt;

poterittotum facramentum altaris laicis tollere, ÔC Chrifti inftitugt; S^fpenitus in eis euacuare.Sed qua rogo autoritäre,^ Siautemno poteft panemnbsp;Acn^oll^rCjncc vinum poteft. Nee poteft habcri,quod hic dici poteft aduernbsp;vtraque fpccic,poteftatem ellè oporteat, fi non innbsp;f \^^'^^^a,opto audirc,quid hicadulatores Romani velint dicere.

aiaximè omnium vrgetjpcnitufcp me concludit,Chriftus dicit.Hiceft Pquot;'® vobis ÔC pro multis effundetur, in remifsioncm peccatorum»nbsp;fanguinem dari omnibus, pro quorum peccatis fufus cft. Quisnbsp;öftere,pro laicis non cflè fufumfAn non video,quos alloquitur dans canbsp;( ^^otnnibus dat^Nonnepro omnibus fufum dicit.^Pro vobisinquit.Efto,nbsp;P^° ï^nltis, ij non poflunt eflc facerdotes, amp; tarnen dicit: Bibitenbsp;tfnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ô£^ ego hic nugari facile, dC verbis meis illudere verba Chrifti,

iJXSgätor facit. Sed ftripturis redarguendi funt, qui ftripturis nituntur con* prohibucrunt Bohemosdamnare,qui hue fint malifiuenbsp;facftum Chrifti habent pro fe. Nos autem venturum, fed tan^nbsp;i^5Htj-^P^^*Phominumconmcntum: Ecclefia fie ordinauit, cdm nonEcclefia, iêdnbsp;r.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;citraconfenfumEcclcfig(ideftpopuliDci) iftaordinarint.

neccfsitas,quç religio qug vtilitasf' laicis negate vtran tl) '^onbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fignum vifibilc, quando omnes concedunt eis,rem facramenti fi

*?^^'^^onceduntquemaioreft,cur fignüquod minus eft, non co needunre' quantum fignum, incomparabiliterminus eftnbsp;ergo prohiber, inquam, minus dari, quando maiusdatur, nifinbsp;V 'lu rnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Dei videtur contigifle, vteftet occafio fehifmatis in Ec-

^osrefacramcnti iamdudumamiflà, propter fignum amp; id tj^^Pu^^^^^jeontrarcm maximam SC folam pugnare, ficuti quidam pro cercmo^nbsp;quot;11'' Lnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;charitatem. Imo coeptum videtur hocmonftrum co tempore,

quot;Mçfp mundi coepimus contra Chriftianam charitatem infanirc, vr Deus woe terrifico figno, nosfignamaiorisduccrequamresipfas, Quareper^nbsp;'nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ddd iij uerfitas,

5? nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DE COE N A.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,f,

uerfitaSj fi baptiûndo concédas fi'dem dan Baptifm/,neges autem fignun dcmjideftjaquamfnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'

VIrïmô fiat iniiiclus Paulus,omnium obfimens ora. i .Cor. ii ,Ego atccE mino,quod ÔC tradidi vobis.Non dicit vt èfuo cerebro fratermccirur,pen^,*nbsp;Necefi verum propter contentionem illorum, vtranqueipeciemdonali^^piifnbsp;quod textus ipfe indicat,non de vtratpipecie fuifle cotentionem, fed decont gt;j(fnbsp;amp;finuidiaabundantium SCegentium, vtclarus eft textus, dicens, Alterd^nbsp;cbn'us eft,amp; confunditis eos,qui non habent. Deinde quod nonloquiWfnbsp;luatraditione.Non enim dicit: Accij^io à Domino Si do vobis,fcdaccepiö^ qiiCnbsp;fcilicct in initio prædicationis, longe ante banc contentionem, fignificansvnbsp;(jpeciem eis tradidifle, quod tradidifle eft præcepiflê, ficut alibi vtitur eodejnbsp;Nihil ergo ftinr,quæfraternalis fumus,hic de permifsione, fine fcriptiiris,nbsp;ne,finecaufa,conglomerat, Adueriarij non quçrunt,quid ipfe fbmniet,fednbsp;ptura in his iudicet, ex qua nec apicem poteftproducereprofuofomniO)^nbsp;tanta fulmina pro fua fide proférant.

Surgite ergo hîc vniuerfi adulatores Papac in vnum, iatagite, defciww^ impietate,tyrannide, laeû maieftate Euangelij, iniuria fraterni opprobrij, 9^pa'nbsp;ticos iadatis cos, qui non fecundum merum capitis veftri fomnium, contt^ jj,nbsp;têtes ÔÔ potentes ftripturas fapiunt ? Si vtri funt hacretici Si. fchifinaticinbsp;non Bohemi,nonGræciC quia Euangelijs nituntur ) fed vos Romaninbsp;impij fchifinatici, qui folo veftrofigmento prefuraitis,contra euidentesP*^nbsp;turas.Eluitehaec viri.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, -ijii)

Quid veto magisridiculum, amp;^fraterno ifto capite dignius dicipot^*JJ(illi' Apoftolum particular! Ecclefiac, fcilicet Corinthorum iftafcripfifte,nbsp;non autem vniuerfah? Vnde hacc probate' Exfolitopenu,nempe proprioJnbsp;capite, cum vniuerlalis EcclefiaEpiftolam hanc pro ft acceptât,nbsp;omnibus,cur non etiaminhaeparte,^ Quod fi demus vnamEpiftolamali^'J^. Ppli'nbsp;h,ad vnum alicuius locum,non ad vniuerialem Ecclefiam pertinere: QP Jo)**'nbsp;tnius S(. infaniusjhacinfania fingi pofsite Abfit,abfit,vt vllus apex in totonbsp;nbsp;nbsp; )

quern non debeat imitari Si feruarCjtota vniuerfalis Ecclefia. Non fie tres vftp in haec tempora periculoià,in quibus praedixit Paulus, futures en^nbsp;mos amp; cxcos Si infenfatos, quorum vnus hie frater vel primus eft.

Sed demus infaniam hanc intolerabilem, fi particular!' Ecclefia: permifitp Recle ergo Gracci,relt;ftè Bohemi faciunt, etiam te autore, hint enim partie«^nbsp;clefip. Quare latis eft, eos non agere contra Paulum, faltem perfflittentei'^jynbsp;Paulus permittere non potuit aliquid contra Chrifti inftitutum.nbsp;ma tibi,amp; omnibus tuis adulatoribus, hos Chrifti Si Pauli fermones,nbsp;Bohemis, nec poten's vno pilo monftrare, poteftatem tibi efle datamh«^nbsp;multo minus alios propter tuam prpfumptionem neglediam Hgrcticos criflnbsp;fed tu digna es,impietat!s Si tyraftnidis crimine accufiri,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.

Ad hacc legimus in CyprianO,qui vnus contra omnes Romaniftas eft,qui libro quintO,fermone delapfis, teftatur,multis in Ecclefia ilia vfin**nbsp;cis,etiam pueris, vtranque fpccicm, imo corpus Domini in manu dari,nbsp;cxempla docet.Inter caetera e vulgo quofdam fic ihcrepat, Et quod nonnbsp;mini corpus, inquinatis manibus accipiat, autore pollute Domininbsp;bat, iacerdotibus facrilegus irafeitur. Vides hîc de laicis eum loqui,nbsp;facerdotibus corpus amp;ianguinem accipere voluerunt. Habes hie a^ f 'nbsp;quodgannias diefiChuncianeftumMärtyrern, vnuminEcclefia Apo°nbsp;do(ftorem,eflè haereticum,ÔC in particulari Ecclefia permifsionem vfum*nbsp;nbsp;nbsp;

b o MI iï i. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^5*?

fceiîlètibidem îiiftonam fe teile acptacfentefadlam j vbi Diacenus caîicem A^tipuellac dediiïèjimô reluiflantijeidcm infiidilîè fanguinem Domini,apertifsi-lt;^froit,Idemde S. Donato Icgitur,cuius calicem fradlumjô miièr adulator,quàninbsp;eludit,fiadum( inquit X^licem IcgOjünguinem datum non Icgo.Qjiid mi-infacris fcripturis inteliigitquod vult, etiam in hiilorijs légat quod vult,nbsp;'^nuiiquid per hoc ftabilitur arbitrium EccleGçjaut confutantur hæreticir'Verùmnbsp;^tabiinde fan's,Non enim vtilli reiponderem, hasccpij qui dignus noneilre-*nbsp;^oniioncjfcd vt rei veritatem aperirem.

Concludo nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Negare vtranque fpeciem laiciSjefle impiurri Bc tyrannicum, nec

^anuvlliusAngel(,nedum PapaeÔC concilij cuiuicuncp. NeemororConcilium j)°jiftantienfe,cuius autoritas,fi valet,cur non valet Bafilieniè, quod contra ilatuif,

^niislicei-ev(-j.3rjcg fpg^æjnfyfQpgj-(,j quodmultadifputatione illic obtentum annales,ÔC literæ concilij probant. Qiiod adulator ifte ignofans ad-pro fuo fomnio,adeô prudenter omnia tradlat.

çæ . contra Regem Angliæ, Tom. z. Icnenf foL 5^4. Ego alteram partem ^*wpieChriftianopopuloablatam,feptemargumcntisprobaui, quaeSf tune me

CDant,nuncautem ôô triumphant, poftquam aflèrtor Papiftarum gloriofifsi-fortitudine,illa tranfit intadla,

^at autoritas Euangeliilarum narrantium conilanti ôC vno fermone* ffnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;vtrancp fpeciem,ijs,qtiitnemOriam fui eflènt facfîuri, 6C fignan-

abiecit : Bibite ex eo omnes. Ad hoc nihil dicit Rex defenfor EcclC-Sifolis presbyteris dediiïèt Chriilüs in cna Sacramentum, quot;ut partem laicis dare, cûm nonliceat inftitutum SC exemplum Chriil*nbsp;Hictacetgloriofus defenfor Rex Angliæ.

?([) potcil vna pars huius SacramentiLaicis tolli,poterit pars baptifmf tolli. Et, quidquid Chriftus vnquam ftaruit,potefl:nbsp;hoc obmutefcit gloriofus aßnbsp;^îcramentorum.

Qi^od Chriftus dicit fànguinem fuum fundi pro remifsionepcccato-rei]jj, ®otum:Ideo quibus remifsio datur peccatorum,eis no poflè negari iîgnum Analnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fth's Chriftus dederit. Ad hoc mutus eft laruatus Thomifta

vinumtollere,poterit panem,acperhoctôtumSacramcn* ^ftftcitum Chrifti penitùs euacuare,fi totum non poteft, nec partemnbsp;^cinuidlusRexfortèrecordatus Prouerbij,Silentio reipondetur multis,nbsp;J ^*hi,filencjQ omnia diiîbluit»

Ql^ætiecefsitas vtranque fpeciem negari Laicis, cùm tarnen rem ipfam doceant tantum fub vna, quantum fub vtraque fpecienbsp;^iiif(jç QMæ maior eft, concedunt, cur fignum alterum rei ( vt fabulantur )nbsp;Sed hoc argumentum tam inligni defenfori fidei faciebat nego-j^oleftifsimum.

omnium obftruens orâ,qüi, 1. Cor. n. non prçsbyteris,fèd fidelibus tradit totum Sacramentum. Hoc argumentum dixiCnbsp;äcramentommiNoli me tangere.

Veftigia huius (Chaldaicæ)Idôlatriç, ficutteftail-gentium,longo tempore mâferunt in Perfis. Nam Rex Perficus facrum » 9neni hiftoriae Orimafda, corrupto vocabulo Hebraeo vocant, in vacuonbsp;D d d iiîj equo anc«

equo ante ft folennitervehi voluit. Sicut Papa in vacuo,fed in folenni pompa,Chrifticorpus,vt vocat,ante ft vehi finit.Sed imponitnbsp;non enim Chrifti corpus, fed purus panis eft. Non enim Chriftus volu't ,nbsp;fliumadeflè,cùmcircumferturpartis iiifpeeftaculo, fed cum fumitur ftuunbsp;tur in Ecclcfia,ftcundum inftitutionem fuam. Et abutitur ea pompa Pap^ fin'*':nbsp;firmet errorem flium de altera fpecie. Ita manet impietas amp; fuperftitionbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;5-

milis. Etfi enim exercitia QC fignamutantur,ftu cultus externus, tarnen ftudiä manertt eadem. Non vtitur Papa igne ad adorationem hodie, fednbsp;ftudia ÔC exercitia impia,quæ ipècie difsimilia funt,ftd habent eundemnbsp;vt Chaldæorum fi'cut à principio mundi pene fuit, ira manet vfque infinem-quunt enim homines verbum, fidem perftquuntur, SC occupantur intetnbsp;ftudijs,hæc fola verum cultum efle fomniant.

Abunde latis nobis efle debuit,ipfum cxempliim Chrifti amp; Apofto^^ '^,.11 doquidem crcdi'mLis,omncm Chhfti aóiionem eflè noftiam ïndruóion^^l^^^ipf'nbsp;ipïemet dixit : Excmplum dcdivobii,'(gt;t qucmadmodum ego fed vobis,ita. cr i)osfacdtii-Qj^^^nbsp;loco, velutpræuidensfoturasiftaslupas Sdlupos Arabiæ,dicir: Hocnbsp;inemoham.Quid eft hoc facite fNonnehoc quod ego modo facionbsp;autem facit f Nunquid aureo calice,pallis ÔC inHnitis his icrum varietatib*^^nbsp;ßcrificat?Nequaquam,fedpanemaccipit,öt^vcrboquodicit ; Hoceftc^fpnbsp;mutât in corpus ftiuiTi,0C dat manducandum diftipulis. Si igiturnbsp;qui fimplicifsimum hunc ritum imitantur aut imitari volunr,omifsisnbsp;per homines adieefta ftint,caue tu haeicticos dixcris,nifi Criftum quoqu^*^^0iit^^nbsp;fimul criminari velis,opponent enim tibi verbum non Papæ, nonlupai'üigt;jj,j5:'^nbsp;trum,fed ipfius Chrifti,Hoc facite. Et tu cum audicris,Hoc facite, aliudnbsp;Clirifto faclum efle,docereno potcris, inucnieris cum Parifienfibusnbsp;afinus, vel infignis blafphemator Chrifti,amp;fc,

S E C V N D O. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;jUi:

Euidens eft, verba inftituentis Chrifti verba promifsionis efle. Hoc eft corpui meum,quod pro vobis trddetur. Hie cdlix nouum Tefldmentum efl in meo fangu^ jlVrnbsp;ejfundetur. Neque etiam lupanar ipfum Parifienle, omnium infulfifsiiuuu^^^jji/^nbsp;difsimum,tam ftupidum efle poteft,quinagnoftat, haec eflê promifsiou*^nbsp;uoluentia pignus eiufdem promifsionis, quod eft corpus 6C ßnguisCIuinbsp;amp; vino. Promittitur traditio corporis 06 effufio languinis in rcmifsione^qiii Inbsp;rum,quæ eft res nouiTeftamenti,vt videbimus. Ad promifsionein anbsp;tur fides accipientium promifsionem amp; pignus promflsionis. Sine co jfcinbsp;enim promifsio ÔC fides flint correlatiua, vt vbi promifsio non fuerit,nbsp;pofsit: Et vbi fides non fuerit,promflsio nihil fit. Atque vt promifsiognbsp;nit abfque vllis meritis feu operibus donata, alioqui non promifsio tonbsp;retributio efler,ita fufeipitur fola fide fine operibus, alioqui opera meref^nbsp;Ideopromifsionifatisfitfide,amp;fideifatisfitpromifsione, Semper eniu^ rnbsp;cuant promiisionem,amp; rurfus promifsio euacuat opera.

villis » nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DOMINÉ

Qy.^P*^^icpOftjtur,qu/faa'ifîaumau£hoftïamfndicct, neqiîc fané ponipöteft* liftafnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fideifNeque cnimortns tantum

''4u nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;plane infània,nedum error fit, ex promifsione Dci Ça*

f V nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ïquot; E R T I O.

'^îtlgçi^^3f^fonant:Accfpitp(««f»«gr4h««rfge«s,yrfgûdeditqi'Dilcipiiîiifuis. Obfecroquidcft accepitnbsp;'nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;hominibuSjfed Deo degt;

V nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;' Nunquid hîc laruæ amp; lupæ adeo nihil habentvel Gramma-

P «ft ^^^^nis fenfus,vt audeant dicere^dare difcipulis l'd eflè,quod offerte Deo:* ^5ilfin eo quôd accepit panem f Ataccipere non eft offerte^nbsp;capere,amp; in fuum ius ÔC vfîim fibi venditare:Nifî iterum non fumusnbsp;Cum emm eflêt fradlurus ôi. daturus difcipulis, neceflè erat, vt in mA*nbsp;Pctct,ncque enim ore aut auribus,aut pedibus frangeret QC dAvet^Sic^

exemplo ÔC faéîo oftcnditjnon facrificium ^æR^^jfed donum hominfbus datum Euchariftiam eflè, fed ÔC verbo con-\, '^l^ensvtaccipiant* Cur non fie ait: Offerte velfacrificatcf'An Papiftas ite-Grammaticæ impeditjUe feiant quid fignificet accipere fNe«^ enimnbsp; ^cfonatjVt tollant manibus,ceu alienum bonum alteri exhibituri feu obla-''tfibijpfisvendiccnt,ô^ in fuum commodum vertant, tanquam donum acnbsp;K^J^ptopriam. Poflèfîôrcs enim facit doni,cumdicit : Accipite, nempèilludnbsp;Nihil ergo offert! Deo permittit hoc verbum accipiendi, fednbsp;accipientibus donum. Qiiid poteft contra tam cia-^''pponi,

t'^th' Hoc eft vniuerfumopus, quod in Èucharifiia facere iubemUf» f/inbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Apoftolus nullum aliud opus in Eucharillianouit

D nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;bibere,dum verba Chriftirepetit dicens: Q^tiefeunque ergo munducabi-

^^ri f*'' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;bibetis,mortemDominiMnuncia,bitis,donec rcniiit. Nihil hîc oflFcrrc, nihil

i % accipere tantum,comcderc èi. bibere mandatun Neque enim quod co-v^ilQ^^^^^ius,offerrepofiùmuSjCÙmpotiùs auferamus 6C nobis demus,âC ^^^^piamus. Et non pudet, aduerfus tam euidentia ÔC certa verba ûcrifî-comedimus amp; bibimus» Natura enim iaenßetfnbsp;vocantjtotumDeo offerri, nihil exnbsp;^IfRqni. Si autem vidima,aut pro peccatis fuerit,Eltê aliquam par-V.Vh ^^*^quinbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^tgo nos panem ÔC vinum totum comedimus ÔC bibi-

'Eelinquentes DcofCur non totum ei relinquimus,cùm velimus hoc per* ^'iin eflè Ecrificium f Vbi hîc fubfi ftet ratio fàcrifîcfj i

Hicpignusôé {janumpromifsionis appo-diuing bonitatis,fùas promusiones aliquo pignorc cell Solare ô;: munire. Sic Abtahae impofùit circûciffonem pro fignaculo padi^nbsp;pronùfsionü

COEN« èC promifsionis de Scminc fuo donatæ. Et Noe cum promitteretfefoiS^^iiii'^nbsp;jTiinifuOj nee vitra terram djfsipaturuin,appofuit profigno memorabiHynbsp;nubibus. Sic deinceps ferè omnes promifsiones aliquo ligno firmauit,nbsp;more Icfaias iuberct Achati regem îuda, vt peteret fignum â Dominop'®nbsp;liberati'onem populi de manu Regis Syriae amp; Samariac. Apud hominES Qnbsp;ólajpromifiaï^ fdeia,nonfolùm verbis aut liten's, fed additisnbsp;bus aut teftibus firmantur. Si verbis promittunt, ftipulantur manibus, »nbsp;pendunt figilla,in robur paÆ amp; promißi. Ita vt hæc promiisio diuina 1*'nbsp;nium effet certifsima,fidem^noftram tutiisimam redderet, appofuitnbsp;gillum omnium fidelifsimum ÖC preciofiEimum, fcilicet ipfummetnbsp;mifsionis,Corpus SC Sanguine proprium iub pane SC vino, quo nobisnbsp;mifsionis diuitias donari,quod ÔC impendit,vt promifsionem acciperen^^*nbsp;Qiipmodo ergo facrificium er opus noftrumfucerepofjiimus fxpignore er figiUo Dei,nobi^^'^^ pf^nbsp;mißionifult;e appenjo f Qyis inter homines figillum ÔC pignus promittentis ou^'^nbsp;mittenti,acnon potiiis accipit à promittente,SC fibi feruat, hoc ipfo ten^J^nbsp;ftri(ffum promifsorem, certiEimafiducia expetffans eius veritatem SC»P jiFnbsp;Ita Sc nos diuinam maieftatem,hocinçftimabili pignore nobis donato,ten^,^j^f'nbsp;ftri(ftam,de cætera cum fùmma certitudine 8C dulcißima pacat iEimatpnbsp;Clantes,vtimpleat, quodpromifit, SC cuius promiEionis ram prcciofon^nbsp;rifsimum pignus dédit. Et tu impia turba Papae nos ofterre SC à nobis abi)*-ces hæcincomparabilia dona SC gaudia f SCc.

Qupdpro wbis datur. ItfW: Qui pro wbis ejfunditur 'm remißionem peccdtoruin. Hit quot;r res iplà promiEionis,quae efl: remiEio peccatorum. O dulcis SC potensnbsp;fed fimul impatientiEima làcrificij. Ideo enim datur corpus amp; fanguis,nbsp;fimus,remifsis omnibuspeccatis. Ecce hæc funt ilia bona, quæ ribi cxhib;^j[,**'.nbsp;Euchariftia,putas hæc poflè exhiberi ab irato ÔC implacato Deo,acnonnbsp;dulgcntifsimo,amStiEimo follicitiEimo pronobisPatrefOiiid ampliüsp^^nbsp;potuit, quàm remifsionê peccatorumfQiiid eft remifsio peccatorfijnifigf^^nbsp;hærcditaSj vita,pax, gloria æCerna in ipfo Deo f Et tu infanc SC impienbsp;crificio alium tibi finges Deum in Euchariftia f Nonne iamdudum vides, j.di'nbsp;crificos Idolâtras elle, SC tories Idolatriamperficerejquoties Ecrificant inbsp;verè Deum cogitant,fed idôlum fui cordis formant,cogitantes ÔC credente^j^jf^p^nbsp;Deum aliquem iratum ÔC plaeandum, qui plané in Euchariftia necnbsp;teft. Atçp verè iratus tibi eft 5gt;C manet,ficuti credis, quia extra Euchariftianbsp;ÔC promifsioni eius non credis,nihilô différons ab Ethnico ÔC ludæo, nifi4nbsp;iori peccato in hæcbona peccas, dum ßcrificio tuo magis irritas incurris ^1*nbsp;cterùm infidelitatè impietate fimilis es,tantùm titulo Chriftianus,ÔC tsnbsp;fura Ecerdos.

Denicp vt Ecrilegam placandi cogitationem tibi adimere tibi fignat ÔC indicat quo fit placandus ÔC placatus,dum dicit : Qtiod pronbsp;tur,qui pro vobis effirndetur. Define rogo, tuas perdiras placarionesnbsp;vhum eft,quoplacatur ( vt ita dicam ) IbliEimum ôC vniciisimum, ne ip, .fit**:nbsp;hoc, vllum aliud placandi aut Ecrificium aut confilium reliquum effè.nbsp;maieftas,quam vt totius orbis Enguine, ÔC omnium angelorum mentis pnbsp;nbsp;nbsp;9^

fit. Corpus Chrifti datur, ÔC fanguis eius funditur, SC fie placatur, Pro t^p^,'^ rurScfunditur,ficutdicit;Provobis. Curpronobis, nilî vt placeturi^nbsp;inuninet peccatis noftris.^Placata autem ira remittuntur peccata, hoc el nbsp;cit,dari ÔC effundi in remiCsionem peccatorum, Nifi enim daretut ÖC

Hîc vides quam niiiü vaieat opus iàtisfadio-* placationiSjfed fola fides datf corporis Sc cffufi fanguinis pro pla*nbsp;'''irtu* f P^3 quidem piacat, fed apprehciidit öó obtinet placationcm pernbsp;Sftrnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;magis tua ftulta placatio, ÔC fine fide SC fine Chrifto, nihil

^Osjjjj^f^^ifimaioremiram. Stat firma fententia : Hoe corpus datur pró vobis» 'nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;offerre poteftisin placationcm autremiftionem,{èd gratis dona-*

gratis donaturChrifto hoe donum Dei in nobis, quia corpus ôiî eo,propter nos tradit,vt diligamus, gaudeamus, grati fimus diuinacnbsp;inenarrabili fiio hoc dono,indignis nobis donato. Non ergo ia-*nbsp;dandum eft Deo in Euchariftia ab hominibus,fed tantum credêdumnbsp;''PendijmàDeo,amp;:c.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;J

EcccTefiamentum ipfemet vocat Euchariftian, quo quid facrificio. Si Parifienfis Sodoma,SC Louanienfis Gomorrha,nbsp;didicifiènt, agêrem cum eis per defi-

* quo modo po fie nr tam craflà capita aliquando viderc, quid differ-« j^^'^iiii eftamentum, Sed quia fola multitudine raforum fua ffabiliunt,nbsp;^^'^^^^timanatn autoritatem ipetffantes, dimittamusafinos mutuôfiiisnbsp; Teff amentum hoe differt aprOmifsio-«nbsp;eff morituri,promiisio viuentis. Sic enim Ebr.p.dicit : Vbinbsp;f^f'Jis '^15^3ffiï^otsteffatoris intercédât necéflè eft» Teftamentum enim itinbsp;eft.Cumve-*nbsp;tpafsim teftamentum vocct, eo verbo figni-«nbsp;Rurfus cùm promiisiones vocat, vitffurum ienbsp;verbo fefe futurum hominem, fimul morituium Sgt;C iemper vi^nbsp;v'^ll^J,^'^^P^^^l^tlderet,de quo nunc non eft locus dicendi. Eft igitur teftamen-«nbsp;pP^fionbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;difponit fuam hæreditatem cettis hgredibus.De qua

integrant te-» verbum vel codex nuncupationis 5C promifsionis» Haercdi*« ,nbsp;Teftator Chriftus eftmOriturus. Înbsp;ftint,quæ nunc verba cofecrationis vocant, Hæreditas êftremiisionbsp;teftamêto promiflâ. Hæredes funt omnes quicredunt,nempè iàntftinbsp;'rc ^u' C)ei, vnde Apoftolus T it.x» Fidem Chriftiana vocat fidem Apoftoloriï*nbsp;ij f ^^pP^^^lt;ftor vide impietatem ücrificum iftorum, qui è teftamento ia-*nbsp;j, f^cerc» Deus tcftatur 6C largitur,at illi offerunt SiC facrificant» Qjjid erganbsp;teftamentum eflè,amp; cogunt Dcum aut mentiri aut inianire,nbsp;^P^^ vocat» Aftèruiflê enim facrificium,eftncgafle teftamentum,nbsp;Ecrifi'cium S)C teftamentum eflc, cum illud demus, hoe ac-«nbsp;hj aDeum,hoc à Deo veniat,illud per nos,hoc fine nobis fiafiEt quidnbsp;iti^^Pîtçnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;dati 2C accept! afferre,cum amp; beftiae S)C inanimata hoc ientiant C

locus, quod alio refpccftu fit facrificium,alio tefta-* Deus,6C vna tantum Ecclefia,inter quos folos médiat de-«nbsp;furfum facrificium. Fateor,facrificium eft rcfpecftu Dei Papt*nbsp;cftrefpetftu noftriôC veriDei, non nifi Tefta*nbsp;MteUdtorem chriflum effeurgent. Qjromodo cnim tcftatorentnbsp;(1,'% teftamentum negant C Non enim accipcre ab eo quidquam, fednbsp;^^^5 largum teftatoremnbsp;inexplebilem exaeftorem alienorum feu noftrorum» Tertiànbsp;^^^^Jættrntgratuitam remifsioné peccatorum,eam, quamnbsp;^tocorpore 2lt; fanguine fuio nobis parauit, fed propriant ô( nouamfuonbsp;faq;ifi,cto

£oO nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DE COEN Änbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;jjjdl

ßcn'ficio impetrare laborant,labörare enim oportet hos Sandos, ne Del gratis accipiant,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;-ff

infuper vnus eft fiiror omnium praeparatorqs orationibus,confcfsionj vijs,fie (efc mundos ÔC fàndîos reddere, vt Euchariftïan digni accïpiât,ncnbsp;ibi,quod remitti debeatjfed omninô ïpedîabiles in mundicia foa compat^^^^ii*nbsp;guincm Chrifti in remifsionem peceatorum fufum rideant, Quae tarnennbsp;alia nafeitur originezNempèjquod peccatum nullum cognouerunt,nifinbsp;pofitum mali in voluntate/ætera omnia flint naturales vires 8C. imperfeói^nbsp;ad fummum foli reatus quaedam relationes,quae Chrifto no egenr.Itafii,vt^jjjj5lt;gt;'nbsp;tanea contritione hoc iandlifsimum facerdotium fefe plene purgef, necaî?^/nbsp;pus habeat Teftamento remifsionispeccatorum. Et fie mundi acceduni,nbsp;debent accedcre,nifi qui remifsione peccatorum egent» V erum depeccari^*^nbsp;ne hîc non eft locus»nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tiiif

Q«drto«fgd«tcramp;lt;erfJ«. Haeredes enim diximus eflê cos fblos, Teftamentoftpfi vero ftcrificantes faciunt capaces Sd hxredes,Eos enim anbsp;qui operibusfuis 8C facrificio nituntur fcilicet tarn inquiétas, pauidas SInbsp;confeientias, vt non fblum non credant,fed ne hoc quidem fciant,an crede^nbsp;Ignorant enim eile promifsionem 8i(. T eftamentum, quod fid cm exigat, I*-cium efic opinantur,quod opera requirat. Ita vides, Papifticum faccrdotii^jgef^'nbsp;lix hominum genus, prorfus Aegyptifs tenebris captum, nihil omninô in^nbsp;quid fit Euchariftia,quid prüftet, êd quo vfu,quo frudu fit tradanda.

Primo obrjeient Canonem (quern vocantmaiorem ) in quo facrifex^^.f^' dona,haîcmunera,haccfàndalàcrificiaillibata. Et infra poft confecrationbsp;ftiam puram,hoftiam fandam,hoftiam immaculatam,5dc. Hoc obieóu^nbsp;hil vult,quam quod folent iadare, Patres, patres. Décréta, decreta,Ecclc^^^fFnbsp;quoties nos à verbis Dei in verba hominum trahere conantur. Rurfum,nbsp;Dei opponas,occlufi's auribus clamant:Nonintelh'gisfane;ExpofitioniP^'nbsp;dendum eft» Ita fub nomine patrum, pulchre nobis exterminant verbumnbsp;quohîc dicimus amp; multô fortius clamamus,Euangelium,Euangeliumj^^t',nbsp;Chriftus. Cur non fie iademus Chriftum,vt illi iadant PatrespCur nonby'^nbsp;vt illi décréta f'Qiiod fi Canonem opponant, iterum eorum quoepnbsp;Non intelligitis fane Canonem,cxpofitione opus eft. Quis,rogo,liîcnolP^iiS nbsp;componetf'Si dixerint:Âpertafunt verba Canonis, glofanon egent.nbsp;hos:Aperta funt verba Euangelij, glofà non egent. Et quidquid de 1^®nbsp;Canone iadabunt : Idem denoftro amp;^pro noftro Euangelio mulrôrnag^^pF.nbsp;mus,donee ftemus,SC æquales iadando fadi fuerimus. Deinde moxnbsp;mus,cum negare non pofsint,Euangelio cedere debere, quidquid nonnbsp;lium, Hanc enim iadantiam Patribus ÔC Decretis fuis dare non audebunfi^^,11^nbsp;dere debeat, quidquid Patres ÔC décréta non foerit. Quare hîc vicimusnbsp;Cede Canon Euangelio, amp; da locum Spiritui Sando, cum fis verbumnbsp;Ét quanquam habeam quod pro fàno fènfù Canonis dicere pofsim,quonbsp;ci,tarnen nunc non dignabor eum tali honore, fêd gloriam dabo pleniisnbsp;liOjindubitata fide ei inhærendo, ÔC iuxt3. regulam lurifperitorum,nbsp;ioquentis interpretabor contra eum,non pro eo, dicamtp ei iuxtanbsp;Canon, vos eftis inuitati ad nuptias, Sgt;C fediftis primo loco,nbsp;inuitatusjimo ipfêDns inuitatoradeft. Date ergo huic locumnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^ffi y

loco cum rubore, cur non in eo fediftisabinitio C Si habetis ah'quem nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;(J**

violenter cmuncris lit erf s exprimere quis poßit, habeatis, lèd vos aperte co^ ^^^tuangelium conatis, ideo vos damnamiis èé contcmnimus autoritate diuinanbsp;uângelîj. Etcur Canonem vehamus tam fublimiter cùm fuperius monftratumnbsp;Mcrificesiftosnonvnomodo circaEuchariftian dch'rare, vtnihilmt'rumfit, finbsp;'-anoneorumalicubi deliret. Quis etiamnon videat euin elle compofitum ab alûnbsp;1^0 verbofo 8lt; parùm fpiritualif Qiiid enim attinet verbis itaiuperfluerefFîæcdo^nbsp;(pnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ficrificia,Itcmhoftiampurarn,boftiamimmaculatam.Etmub

^^aineoiuftèpoflunt redargui, licetabiftis Sacerdotibusiuiseleuatus fitfupra fies articules fidet. Nihileiiim iàhcfiius habcnthoc Canone , adcôvtamp;ipfiimnbsp;j^^^ngelium eicollatum fordeat coram eis. In quo tarnen nihil à moribus fuis alie^nbsp;nullius precij funt, negligant quæ fummi prcclj funt. Negamusnbsp;f^nquam adueriarium Euangelij. Necnbsp;K ,'^p^^^^^finient, Ecclefiamnon potuiife errare. Saceidotes Papiftici non funtnbsp;^'fijamp;quomodolantfiiinhocerrorehabuerint, ftatim dicemus.

^cr nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;quiamp; hocCanonc vfilunt,ScMiflàmproiàcrificio ha*

hi!çfr^p'^^^Jcgorium,Bernhardum,BonaucnturamSCalios.Hîcrefpondeo,Np ^^''°^^°P^ficnlofius geftis Sanefiorû, teftimonio Scripturarûnonrobora^nbsp;confier, luftum feptics cadcre,amp; Sanefios varie peccare, quis nos cer^nbsp;^°^non efl'epeccatum, quod fineferipturæ tefiimoniogefierunt f Lau^nbsp;^^Rtte S. Antonium, qui hoc maxime inculcauitamp;coniuiuit, ne quis alfinbsp;ititç|.°P^*'^^ï^ntaret, quodnonhaberetautoriratemeferiptura, Imôtutiuseft, hocnbsp;ho^^^^^*-^^^lt;fiorumnumerare,quodfineautoritateScripturæfecerunt,quàmnbsp;fiono imitari. Santfios enim non multùm læferis, fiincertû eorum fa*nbsp;Agnofeunt enim fefepeccatores. At vehementer offendes,nbsp;præcipitium impuleris. Proinde Chriftus vultnosnonnbsp;J geftis, fed certis amp; fidelibus fuis verbis niti.

^^'''^^^occonftatèPfalm. 4.. quodDominusmirificatSancfiosfiicJs. EtPßl. ^^fQ^^^^^^^^nSanefiisfuis, finiteos inmultis amp;diutàmignorare, quàmerrare.nbsp;^°'ie^^^°^^s^Aaron,lapfuseftDauidamp;Salomon, ceciditPetrus tn'nancga*nbsp;V 1nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;CO gebat Gentes iudaifare.Et quâto tempore, quæfo, finit eos in pec^

^ntequam conuertat t' Nonne omnes cantant:Priufquamhumiliarer %h'^^E^Ego^^^finexceirumeo,omnishomomcndax.Dauidinmediatri-aduerfus Miphiboleth. Lothin fummanbsp;cnm filiabus fuis. Quis verô ea videat, de quibus ipfimet dicunt;nbsp;mundameDomine. Minima portiopeccaxnbsp;^^ognofeitur, etiam ab ipfis Sanefiis.

ôderroribus feruentur Santfiiaperçant impif, duplex Sanefii habent fidem Chrifii, quaabforpti, Si. fi multa faciantnbsp;^nipi)s eflentad mortem, fcmperrefiirguntôif fèruantur,imónun^nbsp;'^^'1 ni^ ¦ F malum. Incrcdibilc eft ijs qui expert! non funt, quanta fit virtus fi*nbsp;''Pcr^ in peccatis. Hac fide cùm careant impij, etiamfi optima Sanùtorumnbsp;peccant. Poficrior, quôd Sanefii haefide eruditi, prorfiis in folanbsp;opera æfiimantcs,quin omnia inutilia Si peccata efinbsp;Vtnbsp;nbsp;nbsp;^Qnfitentur, perpétua humilitatc. At hæc confefsio Si humilitas nonfix

in fuis peccatis amp; ignorantijs SCerroribus, cùm Deus humilesde* ^^ii^^^i^^^^^nhardus,dctotanbsp;^i^ensinagone: Tempus meum perdidi, quiaperditèvixi.T alis Augufiûnbsp;^''lonnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;qnantumcunqj laudabili, firemotamifen'cordiaiudicetur.

retraefiet multos errores, inquibus vtiçp ^^^at, nifi fide feruatus fuilTet f Impij enim funt pleritp eius errores, fed con^nbsp;Eee fefsio

lt;bt nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DE MISSA.

fefsio amp; timor Dei fecit cos ignofcibiles ôi. innoxios fibi, qtros tarnen,fi Cmploetlege fequatur,nónneinperniciemiuam iequeturf Sicutamp;Jconting'nbsp;ciSjqui Patrum dicfla ceuinfallibiliaoracula fine iudicio iequimtur.

Exquibus darùmeft, Sanclos errarealiquando etiaminpietateamp;v^^^jj.ui deijquodeft, eos nondumeffeperfedos, ÓC tarnen ob cptam SC crefcente'^nbsp;nonperire. Perireautemeos, quierroremhunepro veritatearn'piunt,ó^',.j^nbsp;plum trahunt, vt prorius nihil iuuet neep excufet, Sandorum gefta fuifl^nbsp;quempiam fine autoritäre Scripturæagentium. Si enim iândi non errarent) *nbsp;picrate amp; fcientiaveritatiSjCurApoftûlus Petrus doccretjCrefcereinfidevt^^^^^ninbsp;tione ChriftiÆt Paulus, Crefeerein Chriftum,nc ficutpueri circunifcramt^^nbsp;vento dodrinæ. Atquodfideidceft, errorÂ^impietatis reliquutneft,quot;^^nbsp;quod Sandos aliquandoagere,durahuius vitæ miferiaôdnecefsitas cogit'nbsp;goeomodofada Sandoru, fibiiplisinnoxiapropterfidem,fedimp^Sj^^rnbsp;Cijs amp;operibus fidunt, perniciofiisimaexempla, quianoluntdifcerefidciUj'nbsp;tùmoperain Sandis. CùmApoftolus, Ebre. 13. mander, vtconuerlânoi^^j^^jjpi^nbsp;do rum intueamur, iedfi c, vt imi tem ur eorum fidem. No ftr i autem Papift^nbsp;S. Bernhardus ficfecit,ergô fie eft faciendum. S. Auguftinus fie fecit,nbsp;faciendum, Animaliafcilicetimmunda, necruminantia, nec vngulamlt;li^nbsp;folùm in opera intenti irruunt cum tota ïecuritate.

Ita amp; hîcinûcrificio MilTæillis contigit, SCadhucabfep dubio bonis Viris contingit, vt fim plici cordis fide celebrent, arbitrantes pio errorenbsp;elfe. Verùmquianoniniàcrificiumhocconfidunt, imôproinutiliamp;pct^^ pc^''nbsp;habent, quodipfi faciunt, pura amp;ibla miièricordianixi, feruantur neerrot^^j^jfi»nbsp;ant. QiioscùmimitanturiecuriiftioperumSacerdotes, finehacfide,nbsp;fuumegregiè tollunt,ôd fecurèalijs vendunt. Vndc merenturerrorein*^^^(,ii''nbsp;non ignoici, fedimputari, Sgt;C fie perdiexemple crronco Sandorum.nbsp;Irenesintuetur, iudicatôd probat Deus. Ideó vnius erroremfertnbsp;cundem in alio damnat 6C punit, ob cordium in fide amp; humilitatc di^^^^pü''^nbsp;T aies autem fuilfe Sandos, quales dixi,illud Bernhardi mih i per fuadet,nbsp;lanimem fratremcoegit cclebrare, dicens : Vade Fratcr,celebrainfide^ /jiinbsp;cùm fie faceret, liberatus efi. Vides, vtin fide vir iàndus totus inccucn.^,pfrnbsp;nonpoteftpermitterevt perdat, quantumlibet magnus error. Hæcflt;^^nbsp;ftis mirèdiiplicitura, quos cotemno, modôpijs conlcientijs profucro,q^nbsp;carnificant.

Cognilo itaeperrOre, iam nOnlicctdenuô errare, ôd Miflâm pro bere. Hoc enim iamelfct in totamfidemamp; contra conicientiâ peccare.nbsp;des autconfeisio excuûret.Nonenim potes dicere: Volopiè errare.nbsp;ï'gnorantiæ, non feientiæ, quales Apoftolus tolerare iübet in infirmit^^^p^^',nbsp;Roma. 14,. ItaeOsquiignOrantadhuccrrorem, fi tarnen fide mifericordi^^^jt^nbsp;tiunt,nonlicet damnareaut Ipernere, donee SCipficrrorem intelligant-temàgendumefl:, vterrorreucletur,amp;nonproveritateftatuatur,nen^^f£5^^nbsp;tur pcccata impiorum, ÔCinfirmis icandala in via relinquantur. Deiftonbsp;dortim,Seperniciofoexcmploeorum dicit Chriftùs Matth. 14.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;

prodigia, vt in errorcm ducant, fi fieri potcft,etiam Eledos. Neqj enim ftus hoc loco, Eledos fuosnonelTeefratüros. Quidenimhoc valeretadnbsp;dinem exaggerati periculi,fi nullusEledus pcriclïtcturf Scdiènfus^*^^j^(C^lt;nbsp;ïnoratione Dominica dicit: Et ne nos indueas in tentationem, nonnbsp;mur,ftd nedeficiat fides Petrïin hactentatione, præualeat tentatîoi^^^vt*^,nbsp;non fit reditus è tentatione. Itahîc inerrorem noninducentur Elcdi,^nbsp;errent, imô vt maxime errent vnà cum impijs,Hoc enim faciet pcriculim^^jjjtl''^nbsp;lêdnondeficicutinerrore, nec pr^ualebitcrrorin finera, quanquam'^*

DE MI S S Ai nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tfój

(inquit)in errorerri, fi fieri potcfi:5clcdîos, hoc eftjfndudîos Orem teneb unt, vtvideanturcunieis inerrore manere SCpcrire.

iUfj^p^niagniserroribus permanferüntcumimpi'js. Bernardus, amp;Bonauen-Domi'nicuscumfuis, Papam ignorantes amp;ftiumregnùmcolue^ ifafc^^^^^^tesomniaeiusbonaamp;relt;fla, amp;èx Deoefie, qüodeftmam'fefiè con^nbsp;fi^^^®^gcliuniinmultis locis. Deniqj ipfimet Euaiigebum in Papam intèi pretattnbsp;Crç^^'^^^samp;magniserroribuS, Nónne irnpiiimeft, Petram Matth, id. Papamnbsp;liJ^cfNônnc impi'umeft,marefaeereî)omincs, fiipraqtiös Petrus amp; Papaam^nbsp;dominenturt' Nónne impium éft, verbopaftendi tyrannidem Pa*.nbsp;Santftorumfunthimultifimileserrores,fedignorantiumnbsp;ignouit Deus.Atquicognitumergt;-Itçj ^^fntur,amp;ininumnituntur ccuin veriratcnî j Patresftquuntur, fedadPagt;nbsp;quód Patres tandem rch'querunt, 5Cpro quo venigt;nbsp;^^}^^^^^tjftquunturfiiievenia, SCnunquamrelicfturi, ledvtarticulumfidej

^^^^''P^orirm, inquibus multi Spiritus etiambó^ apparuêre,pctentes Mifiàrû ßcrificia,pro fui redempti'one. Hicnbsp;^Wvfnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Dubiumnoneft,quintùtumfitSatanæncgotium, quid^

% ^.Pfinicft Spin'tuum apparentium, tumultuantium,qucruîantîû, SCquoduis 't Euchàriflïan euacuagt;-Videbatenirnhacvnarc,amp;

''''JtOf^^^*^^^^'ofiSCmali,IdeôpIanèangclica{uaaftutiavftis cft,adabolcndurahoc Etprofecit, donecMiflàfcrmèfolismortuis feruiat,quænbsp;iftostotius orbi's opibiispafcitcC

quôdhui'usreiprOrfus nullum habet ^J^diuinafcn'ptura, fine cuius autoritäre (vtdiximiis) quidquid fit, fufpe-fiuc'peihomines, fiueperAngelosfiat. Verbumcnimfiiumvultnbsp;''bijj'ænobislucernâinJocôiftoiqualido,vt Petrusait,EtPiaI.np. LucernapC^nbsp;ÉtChriftusIohaii. 8. Egofumluxnbsp;'''\k nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;iftaluccrnä ôé 1 ux non lucct,quis aUdeät ftqui 6Ccredere f Nónne

^^biulat, qui fieambulat/Sicutdicit ; Quiiequitiirmé,nonambulat in %tç^^Pocul dubio volcns,quodin tchebris ambulct,e]uiillumnonhabctpræ*

Gregorius præcætcris in Dialogo {cribat,Pafchafium St alios morfu-h'^^Cu /^^^ffragia poftulafle QCrefponia dedifle. Qin's nos certos facit, Grego^ nonfuiife hicfalfumQiio minus enim tutum fitcicredere,obftantnbsp;J îuf*^rim illudin primis,quod Chriftus fcduccndos Eleeftos prædixit»nbsp;vehementer intentat.T utius italt;^ fueri t,totum pur^nbsp;^H^jlJ^^^g^ve,quàm Gregorio hocloco crcdere,quodhicfitpericulunierroris,nbsp;t î^rs'^f''nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;potuit, tefteChrifto,tum fine Scfipturalo^

JjSIq' Nam Deus ipfefuafignanunquamfineverbooperatur. Primùm EtjVtMarcus ait,fcrmoncm confirmât fequenti'

2- dicit :Deum fuifle conteftatum fignis prodigi)s,virtutibus ÔC Spiritus San(fti, fedpræcedentiverboûlutis. Signa enim diuinanbsp;ceu figiliaScfignaturæEpiftolarum. Sciligt;-¦^Ptur«armismunitus,nondubftes,eafigna, quæfineverbo folaveni^nbsp;Eee i) unt,auti

«04 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DE MISSA,

unt, aut ante verbS vcniunt,eflcccrtifsimas operationes Satan£,pennittcntcDctgt;) tentari fidem tuam.

larrijcum certusSC fecun'fsimus fis,nihil credioporterc, quo d Deus non cxcgii^ crcdijcur noniftos Ipiritus contemnis cum fiducia,fiueper Sanlt;fi:os,fiucperpclt;^'nbsp;tores celebratosfeum finepeccato ÔC periculo contenmere pofsis liberrimejncdi'nbsp;beas timcrc,neDeum offendas non credcndo,qui folùm fuis verbis te vult crcdcf*^'nbsp;Contràjquidpericulo te committis, credendo eis finecaufaamp;ncccfsiratc.''vtcquot;''nbsp;bac ratione videas eos ipiritus Satanæ effe, quôd liceat eis non credere. None»;nbsp;Deus talia operatur, quibus liceat noncredere. Hoc cnim adieues CCilluforios'P',nbsp;ritus pertinet, Dciieriafuntoperajfidem exigentia, per verbum ôd miniftro-^^nbsp;propofita, Neep ipfum Chriftum nafci, pati amp; refurgere voluit, fummum operJquot;nbsp;cius,nifipræccdentibusprophètes varqsSgt;itefiimonijs.

Quid quôd euidens eil, Gregorium eflêfalfum, per animam cononn quem ob tres aureos inter Chartas rcpertos,pofi: mortem ci us magno, fednbsp;rorcfratrumvelutdamnatûjcumaurcisiepeliuitanathematcpcrcuirurn,nbsp;trigintadierumMifsis depurgatorio liberauit. Q^iis hîc non vider iànelovirlt;^lt;nbsp;tana elle impo fit um.' pucrili plane errore,iêd qui fide âf humilitate inipiorcg^J.nbsp;bus damnabilis ci non fuit. Scilicet fpiritus nequam finxit fe ob tres aureos P^nbsp;ignés purgatorifi ô^triginta Mifsis liberatum, vt profperarenturfignaamp;P'°,^,,nbsp;quibus in errorem ducerentur Eleôli, amp; efficax fieret operatio erroris innbsp;ïncredulorum. Qinsenimcredatjconomumhuncpcccaifein Deuin,q^^(l|j,|inbsp;los aureos forte nullo malo animo, fed mera incuria inter Chartas rcliquit,nbsp;multô plurcsfurari potuifsct,Si pecuniæ ftudio id fecifièt, autnonalionbsp;didiifet, fipeccaicplacuiiretr'Dcindc, fiquàmmaximcmalo animo fecü»^ fiJnbsp;mcnnïfiin traditiunculam ifiamhumanam pcccaflct. Gregorius virSainnbsp;nonvnotantùmloco,fuperfl:itiofior,arripuitoccafionem,protcrrcndis^°^'jjfj'nbsp;njs,5lt;ftabiliendis traditionibus hominum, Quibus quàmlibens £lt;lpronPnbsp;opereturSatanaSjiàtisdocet Paulus 2, Timoth. 3. quôd Iciat per fias ielici*:^nbsp;erigi, Séfidcmaboleri.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;jpy'

Sicamp;illudde Seucrino manifefiilsimum eft Satanæcommentuinj^^^^^jjc^ fim vulgatur, qui poftmortemrefpondit intolerabilcs pnasfefepatigt;nbsp;in diuma mandata pcccalTet,fed nec in humana, nili quod fieras canonicas,nbsp;tibus occupatîonibus,non fuis ftatis temporibus,lèdprçueniens mancvnonbsp;reSt'tenoreabfolucritfimul. Pudettamridiculis amp;puerilibus inEcePh^ jp)!'nbsp;tionibusSatanamiocari, amp; tarnen tanta feria confeientiarum per hæccti^nbsp;gnisamp;bonis virisoperari,adcôvtiaôîcnt Papiftæidvnicum,Ecclefiânbsp;(^iafiChriftusmentiatur,quiele(fiosfallendosclîèprædixit,quivtiq5p^^j^f''^fnbsp;fiæ funt, aut quafi Ecclefia non fitEcclefia, fialiquando erretautnbsp;ftus cam quotidie ab errore ÔC peccatis purget, ficut palmites in vite,aut-4nbsp;nonpofsitftarecumfideôdiànôlitate. Cæci,cæciamp;lftulti. Quidnbsp;ïpiritus fiCfiôlus Seuerinus voluitfnifivtminifteriaôC opéra charitatis^nbsp;ceptaconculcarentur,SCopcratraditionishumanæmagno confeientia^nbsp;iaôlarcntur. Siquidem Seuerinus no folùm bene fecit boras præuenicunbsp;impofitanegotia,ledetiamintotumomittcrepotuit. Quódcnitnnbsp;Dei præceptis obediuit,vbi Paulus docct, SeruosdeberccxanimoièrUnbsp;niscarnalibus. Præceptisautem Dei credere debent etiam Angelijncnbsp;ifiahominum traditio delegendishoris.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, (jtjify

Imo egomagiscredopeccareeos, quileguntfrigidas hûraSjquajn^^^^'Jf^ tunt.Hypocritæ enim funt, fin gunt feorare amp;loquicum Deo, cùm m nbsp;nus,videnturq5tentareamp;illudereDeum. AtqjidSatanâ voluilfefi^y^jo^^j'C*nbsp;xii, vthoc vnomendacioinfinitas tentationes illufîones^Deî, tuml^fi

coï'tcientiai'um multxplicarct perorbem, quod ôt: obtinuit. Non cft qwodæquan'poffîtj ncglccfîuilio^nbsp;reuera vix fit maius peccatuni hoc labor ioiô ôd tarnen fimulato cultunbsp;iii^^^^pcrhoras iftas boandoàmurmurando pcragitur, vt qualceft ßcerdoti'xnbsp;titjj ^æ^peccatuin. O nos male amp; infclicitcr Chriftianos, qui fineiudicio Spirigt;nbsp;Spiritiium,amp;dodn'nas homi^nbsp;pofthabito verb o Dei, ôi. contempto confilio Spiritus, diccntisnbsp;*gt;011^ °nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i bonttm e^ltenete. Petrus dicit:Si quis loquitur, quaO icr-

^(^ii r nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;quafiexvirtute,quamadminiftratDeus. Nihil vult

, Nihil fieri aut gcri, nifiquod vult dum dicitRoui. Siueprophctiamnbsp;rationem fidei, fcilicet, vt cxigantur omnium verba ad regulam fidei.

P°^ tcrgum rcicótis his verbis Dei, noftras b'onas intentionesau* Us f , fecurè Itatuimus, ordinamus, credimus, mandamus, remanda*nbsp;gt;5J ^'¦'^usÔ!^ omittimus quidquid vifum fucrit, quæ omnia poftcaab Ecclefianbsp;fanólore(ffa,ia(flamus eirefalt;51a,amp;fub nomineEcclefîæmun*nbsp;^^^soperationib. erroris SxL verbismendacibus. Vtinam mihiefletrcni*nbsp;^'lt;i(l(^^^^^siftas Sgt;i. exemplaaliquando caftigare, aut alius quiipiam maiore Spiri*nbsp;'%^^^^^bnionftris enim abominandis funt refertiisima omnia. Non ergo igno*nbsp;Satanæ,cùmfimus Chriftiani,SxLSpiritusiftas vagan*nbsp;hominum, ftdipfos Dæmones efle, qui hoc agunt ftiisnbsp;Mf ^^^^'^ulatisredemptionibus,vtèlàluberrimoôôviuifico teftamento Deinbsp;^^^^ciant,hdcm perdant, amp;fdam illam abominandamcp nundinationcninbsp;orbem nunc occupât,ftabiliant.Tentafolùmanimoâhacfideipirpnbsp;^ïamp;fenties ftatim eos deftllereabincptijs ftiis,

fi tenon fatis roborant prædiefta oracula, non licere fequi, quod fineau* ^ù)),.^''at2lt;:prohibet. Mofesenim Deut. 18 .dicit; Cùmintraueris terrain,quam

Deus tuus dabittibijiion difccs facere abominationes gentium iftarum, in te, qui luftret ftlium aut filiam per ignem, ariolus, fomniator, au*nbsp;hnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp; maleficus, pythonicus, diuinus, ÔC qui confulatmortuos, Qyiaabo*

^f^^oniinifacicns hæc, amp;propterabominationes iftas delebitcosDomi* ^uus ante faciem tuam. Hoc diuinum praeceptum, ficut ludæi, ita SCnosnbsp;fnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ctrorfum, ciimaudiamuseffe abominationemDeiàmortuisrclponia

4uafi non fit in nobis Deus, qui nos omnia doccrepofsit aut velit, quæ fei* neeverbis eius contenti fumus. Qpidigiturmirum, fiinerroremnbsp;y/^^'^^atdeferentes præceptum fuumr*

bonos non eftè, qui veniuntamp;dcftatumortuorum nos obeditmandato Dei, amp;Deusignorari vult, nonfcirinbsp;tcumhominibus. Elinc Spiritus Samftus tam rigide ob*nbsp;K^'^0(j'^^^^^^ätumDci,vtnullumprorftisexemplumdemortuisin totaftriptu*nbsp;p, 'quot;^^rnandato SC excmplo negatiuo prohibeat, neipiritibusiftis creda*nbsp;fufcitatopcrpythonicammulie*nbsp;Aknbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^oWm exeo,quod mulierSatang Spirituplena

Ç nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;quafi dignum fit credere, animas 1 uftorum in manu Dei à finu

poteftate Satanæ amp;impiorum hominum ,fcdetiain quod plane Dei tarn mulier quam Saulagebant,quærcntes à mortuove*nbsp;^^%'^^^P°^sibileeft,vtcontraueniatSpiritus,autSanlt;ftosfuosfinatvelcon*nbsp;vel contrauenientibus confentirc öC coo^cim.

ga£ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DE MISSA»nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,

Quódautéfcrfpturacolocotacet,anverèvelnonvcrè Samuel fnuelemapertèappellatjtdeo facit,quódadopinionêSaulis verbanbsp;muelem elTecredebat, amp; Spiritus omnia Samuelis verba ingeniofè imit^^nbsp;get. Cæterùm præmonitum voluit Spiritus, atcp præmunitium, pr æcedf iiO'nbsp;dato fuoLecflo rem, quo remittiteum occulte, vticiret, quidquid fecusônbsp;àbonofpiritu,necàHlijsbonifpiritusfieri.Hocmodoamp; z. Reg»i. induit ji;!*nbsp;rumSaulnarrantera,eilèSaulàfeoccifum,itaverifîmiliter,vtDauideic^ Mtrnbsp;feriteumoccidi,quôdChriftumDominioccidiflèt,vtairerebat.Nelt;çh^^(jll:Cgt;*'nbsp;aperit, an ver ùm dixerit, vel mentitus fit, fed mendacium eius ledorinbsp;dumrelinquit ex fuperioriloco. i.Reg. vltimo, vbiiuxtahiftoriam Saub^nbsp;verè deferipferat, quàmfirecurras,credashuncarmigerumveraloquinbsp;amp;in Samuelis mortui fufeitatione mendaci, ad mandatum verax,nbsp;pofitum. Repetit hoc mandatumEfà. 8. dicens Etfidixerintad vos :nbsp;pythonibusôddiuinis, quiftrident incâtationibusiuis. Nónnepopul'JS^^^^[)(i*nbsp;quæret, proviuisadmortuos f Adlegem Setefrimonium. Qiiodfino*^nbsp;îuxtaverbumhoc, non eriteis matutinalux. Hîc vides populum Ddnbsp;hildebercquærere amp;difeere nifi à Deo fuo, inlegeamp;teftimonio eius, adeo'^ ^fil'nbsp;terfecerit,negandafitluxauroræ. Etinfigniterdamnat viuos,quiniornbsp;lunt,Etdicit: Ad mortuosr'quodrefertur ad verbum,quæret,Ebraicafyi^?,^nbsp;dicit: Qitæro ad Deum, quæro ad mortuos, ideft, confulo Deum, conw* jjt*nbsp;tuos. Itaq^ pro viuis iilis qui quærunt mortuos, hoc eft, præftantioresnbsp;vilionbus, ficut fi homo quærat à ligno, populus Dei quærat à fe pt^nbsp;nempe à Deo fuo, nonvtquifcp fingulare expedetde cloreiponfum,nbsp;nbsp;jjri*

amp; telfimonio quæratàDeo, ièu confulatDeum. Et Chriftus hæcomniac^'^j£|)' Luc. i6. inducens Abraham cum Epulone diuitc loquentem, nec confen^'^j 'nbsp;vtLazarum'mortuumadviuos docendos mittat,fedremittiteosadfchp^'*'^nbsp;cens :HabentMofen£C Prophetas, audiantiUos,conibnans Eiàiæ, adleg^^^ji^'*nbsp;ftimonium. Qitoiàtismonftrauit, noneffeexDeomortuosillos, quiad'^*nbsp;veniunt, fed nobis fufhcere debereferipturas. Prôinde cum liduciahosU^^^fjS^ |nbsp;opponamus fpiritibus iftis fallacibus, Primum Mofen dicentem :nbsp;mortuis. Secundum Efâiam : Qi^æ^eà lege amp; teftimonio potius quant ànbsp;Tertium Abraham cum Chrifto : HabentMofen Ôl Prophetas, audiantilP^^j-fC,'nbsp;moueamur infinita muîtitudine Miflàrum, vigiliarum, anniuerlariorunt)nbsp;darum, iàcerdotiorum, altarium, templorum, fupcrhasapparitionesôinbsp;ipirituumfundata. Videsenimhîc, quodfupramendacia Satanæ,amp;fupc^^^,,/.nbsp;prodigia Pfeudochriftorüm, quæ Chriftus prædixitmultos effefedudlurânbsp;nitunrur, vtimpleantmundum hûrrendisimpietatibusinclumclamann'^.jjiiJ'nbsp;dicmiudïcq magnofuroreproüocantibus,ficutdecet Papifticum SdAntid^ !;lt;nbsp;cerdotium. Cùm ergô exhisomnibus probetur, Miftàs nonnifi Satanæepd\^,,i'nbsp;êCcommunierroremundiin iâcrificiaveriâs efte, aduerfus Euangeliuninbsp;charitatê, quæhacmachinaaboientur,totafiduciaabrogandæfuntvniuei'^ j-ii'*'nbsp;quiChriftianielfevolumus, nec fpedtandum, quôd pauci, pio errore,ilH^ .ijî'nbsp;fine perditione. Curandumcpvtrurfusadformamamp; inftitutionem Chrn^*^i'nbsp;proximèacccdamus,icih'cet, vtfingulisdominicisdrebus, amp;ijsfolis,6»'^^*nbsp;tùm Euchariftia confteretur, ficut modo fit in die Pafthæ.Et illic conuenia'^'^^^^It'nbsp;entes amp;fitientes,ideft, piæamp;afflidlg cofeientig, qup à peccatis optent lânad-jil*'nbsp;fis tjs,qui palàm fècundû carnem ambulant, turn in medio, memoria Chnf^ Wnbsp;co verbo fideiperagatur, in communioretur, amp;gratiæagantur, ficutexbPnbsp;amp;alt;ftibus Apoftolorum,amp;Euangelijsfacileeftordinäre.

Q.VAESTIO DE PROLATO PANE ET , A MELCHISEDEC, VBI ÎIMVL OSTENDITV^^^nbsp;MifGunnoneflè ücrifîcium.

liltf P^P*^æM^^lt;^hiïcdeceflctypumChrifli,(Ciiriaautêdidturhîcobtu^ O^nem amp; vinû, etiam hoc in fimilitudinem rapiunt, amp; dicunt cfTe typu facrifictfnbsp;üii) *,*^9uo2xempIoMelchifedec, ipccies panis Scvini,reueraalitemcorpus5^nbsp;^sChrifti,ofîèrtur inbenedi(fîionem offerentis Svaliorum.

Uf ^^P'æ^^ï^shiftoriacanticispubIiciscekbratur,ô(^folennitcrdecantatur.Âc ^^^,P'ofedó non contemnendus Theologus, hancfentenriâ magno conatudegt;

Sedfallituroptimus virjrtec obferant, quamfimilitudinis parte Epilfolaad vrgeat.Depaneôdvino,{eupiolatOjfeuoblato,autoradHebrægt;nbsp;^itiçnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ineoeniiiyfimilitudinisrationullaeft. Hocautêad fimilitugt;

cçfjj*''^dt,quôdhicRexhabctnômcn iufficiæjSC quôdeff Sacerdos quocp,ac Sagt; ^i^si^'ï-eui, qui hîcin corpore Abrahæ dcgt;nbsp;acgenealogi?.n:,cûmMclchifèdec fit fine Pâtre, fineMa*nbsp;^yîUsAo^XToÇ.

»s s igitiir partibus fimilitudo cofiff it,acmâximcin vöcabiLiló,quód fit gtcrgt; iHÿjç^^^^^os,nonmortalis,ficutLcuitce: ScdæternusDeifiliuSjinætcrnûviuens,

'^^s:tanrennon moriturvitra. Fîancfimilitudinem autorEpiffolæadHe-* ^'^tatjde pane amp; vino,tanquam de hiftorica particula,nihil eft ibllicitus.

¦IIq p^orfum enim hoc Ecrihcium, etfi iâcrificium elfe permittamus num cum qtiodæternum cft:ô^femelfatftumvalctinæternûr'Hicenimnbsp;vnoiâcrificioomnesnbsp; Papiftarum autem Iâcrificium, ab illo Leuitico nihil differt, fiquidenînbsp;ideôredlèjVtEpiftolaad Hebræos dicit, imperfedumfacri*

Si{;^^^^dûigitureftinvocabuloPfâlmt:Tues Sàcerdosin ^ternô.Habuerunt Lcuitæ, fed temporales, vbi alius alij fuccefsit. Nofternbsp;eft,amp;fine fucccfibrô,imô ctiâ fine initio:Eft enim ab etergt;nbsp;^'ivJ^'finæter num, eter num quoqp Iâcrificium habet,quo redempti fiimus nos,nbsp;mundi vfcp adfinemmundi.HocvultconfiderariEpiftolaadnbsp;non panis amp; viiii obiationem, feu oblationem iànguinis S(. cQrpoiisnbsp;L ^uàtn Papiftæ fomniant.

1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;c^pônunt vCrtum Ho2i,protulit,qüafi apgt;

11feftos ôdcaptiuos,cùmtarnentextusclarèdicat,regt; tfnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fuitvnde fuftentarent fè:contendit igiturin*

^^foftnne conuiuium : ficut foletrecens aduenientibus holpitibüs Ô(J f^^^taegiifeDco gratias pro vieftoria Abrahæ concefiâ.

b''^ totj,°^^3ntanebat fixa pars fâcrifiefj Lcuitis,reliquum quod erat, qui obtulegt; J^dç; ^^^bantin iblenniconuiuio. SicMelchiledec primo docetSc^gratias agitnbsp;hv^^^'^^pnblicigaudtj teftimoniûextaret, inftruitconuiuiû, hoemodo graxnbsp;inuitatad gratiarumadionem reliqüamEcclefiami.

Vi nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;cibo, fieferè dicit:Et pofuit coram eo panem ôd aquam. Hîcaugt;

dicit, vt fignificetfolenne epulum, ficut nos quoc^feftis die* I'll j'^^^ns,quàm cumfacimusoperas vfitatas.

dç^^bQ'^^PSluis contendatoblatûpanem Ôdv/num à Melchiiedec, non valdère* ''ôiVi^^°^°^^°^9nodreseftmihiconcedat,ChriftQincoenanonobtuliflepagt;nbsp;^'inijfeddiftnbuifle.Non enim textus dicitzobtulit panetn, Sed dédit di*nbsp;Eee iUj feipulis*

8£o nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DE MISSA*

fcipulis. Nccquifquam Gnus eft tamimpudens, qui contcndat, luflos Ap^ Gchficarepanemamp;vinum.

Papiftae autem dum hoc affirmant, mam'fcftè produnt ani'mi morbu^' gnemffulticiam. Sicut FaberTheocn'ti amp;Vergilq teftimoni'o comptob^ nbsp;endiverbo Chn'ftumhîc vfumproGcrificare.

Sed indignæ nugæ h se funt quæ refutentur. Quid enim ad Miflâwqij)' fèdecpanemamp;vinumprofertc' QuîindefacnficiumMiffæ probareconat^ nbsp;mirumffi etiam purgatorium, primatum Pétri, ÔC indulgentias indenbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;wpf

Allegoriam fortaffè extruereinde ali'quis poffet, quôdficut nemô^vinum profertzItaChn'ftus profertpanemvi'tæ, amp; vinumlætici^V.j^#nbsp;Spiritum Sani^û cum fuisdonis, Sedhuiufinodi Allegon'ænihil probant)nbsp;us docenturhæcin proprijs locis. Periculofum enimeft hic transformâtnbsp;tias, ÔCtamlongè àlitera difcedere.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,

Confuloigt'tur fimplicemamp;folidam fèntentiâampleiffendamjqttant'P j[i)^ borum naturaamp;circumffantiæafferunt,quodMelchifedecpoftquamcont^,^l?nbsp;eft, ÔC Deô gratias egit pro tam infigm' vïcfton'a, inftruxerunttanquSinftlt^ /nbsp;tumôdfplendidumconuiuium,adinuitandumah'osquocpadgratiarumat jpfi'

Ab hac fim pli ci fententia cùm difcedunt Papiftç,ÔC de fuo Gcrifîcm)t}^ uatum non publicû eft,confirmando amp; extruendo cogitant, etiam textngt;nbsp;denter deprauantJiiferunt enim h îc cauGlem, quæ tarnen in textu non eft-legunt : Melchifedec Rex Salem protulit panem amp; vinum, erat enim Sat^*^^v*'nbsp;a' cilsimi, vt fcilicet ftet argumentum, quia fuit Sacerdos, igitur cum pao^nbsp;num protulit, Gcrifîcauit.

Sedpcrmittamus höceisjquidindefquidhocad Chriftû, qui panem b^pjCJ non obtulit,fed diftribuit difcipulis,quid ad Ecclefiam, quæ Chriftinbsp;amp; vinum non offert, fed diftribuit credentibusr' Imô quid ad te ô Gcriamp;ul^ piii*nbsp;panem ôdvinûofferesf'fihæcfacisjquidmagnifacisr'fin vtfomnias,offets^^^yi;nbsp;fanguinem Chrifti, quidhocadMelchifedeci Gcrificium f Annonapctft®nbsp;oculos, SC veritatém difees T Num tu offers corpus 5C Gnguincm Chriftinbsp;ipfeChriftus fecit.

Eftautem hoc Chrifti Gcrificium æternû, iecundum fententiahant^ lationecofummauitomnes, quiGcrifîcantur.Si igiturconfummatueftfa^* (/Anbsp;quodChriftus iemel obtulit, quidtibirelicftumeft r'Confummationinettp^il^nbsp;addesf'Siquodfperas addis aliquid: noniam coniummatumeft, ièdimp^^nbsp;eft Chrifti làcrificium,quodfcilicet opus habet fuo Gcrificio.

Hæcprofanatio,quaGcrificiumChriftiblafphematur,ioladignacftjf quam nos fçpa remus ab Ecclefia Papp. Cur efn à ChriftiGcrificio diicedam^^^pii'^nbsp;minis Gerificiû, cuius nullum mandatûvfquam inverbo Deiextat,amp'g^ljiK'

Chriftus dicit : Hocfacitein mei memoriam, hoceft, accipite, etlft^ panem 6C calicem hune, SC annunciate mortem meam:non dicit,iâcrifieatepnbsp;vinum. VndeigiturprobabuntGcrificiumfuume'

SicdeMelchifedechoclocoeft,protuliffepanêSCvinum,feuvtv0^^^jpi!'J|j bræumiônat, feciflè educi,iêueduxifle, ficutex promptuariofolet,paney;p^Jt:t^.

DeGcrificio noui Teftamentiproriusnihil dicitur. Quodfi Meld typus ChriftijUon ièqueturftatim,Chriftum quo deberepanêSCvinumPnbsp;Etabundè conftatexEpiftolaadHebræos, ÔCexPGlm. ito.CurChrifti ^0nbsp;Sacerdos iecundum ordinem Melchiiëdec, non fcilicet quod panem SCVinbsp;rat, fed quod fîtæternus Sacerdos ôdbenedicat.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,

Docetautem hæcdeprauatio icripturæ, quomodo omnibus fecu Dei,amp;fcriptura Satâadblafphemiasfitabuftrs, SCpoften'paulatirnabetmnbsp;Patrum. Pfalmus, ytdixi, meminit Sacerdotfj Melchiicdec, ScEpiftolaa^^^j-r

D E HIS S A. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^09

W nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;totam difputat/o né pert exit. At Papa qutdfecitfls omifsis ifi:is,quae

tiy y nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;præcipuè voluit confiderari j eo folo occupatur, quod panis amp; vi*nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;\

m'extru it ßcrificium MiiTæ, quæ fummaprofa* t}.j'°5^°^inatiocft. Retinet igiturnomêSaluatorisnoftri, retinet Sacramen*nbsp;quot;üti ^^]^fpintu,histantùmadblafphemiasabutitur ,amp;aflumitnomen Domi*nbsp;^^Sacramentisfacithumanûopus:promifsionibusdeîcmiisioncpecgt;nbsp;Mddit conditionêdignitatis amp;fatisfadionis:Itaomnia adabuium transfertnbsp;funius, amp;vcramre*nbsp;^noticiam, fcripturæcp genuinum fenfum habemus.

P^^^^vinoprolatoliîcdicitur,fcimushiftoricumeJlè. Scdquôd henedicit Abrahæ, amp; Abrahamei décimas offert, idverô caputcfTenbsp;maxime voluit cofpici, ad iàcerdotium Chriffi fignificandu,nbsp;efc,amp;folùm in bencdiccndoabfoluitur, vt condenet peccata, amp; ànbsp;habet nomeniuftiregis, ÔCnbsp;Salem,feu pacis. Plura de hoc loco quód Miflâ non fit ûcrificium,qu£renbsp;liîtiç ^^^^ogandaMifîàpriuata, T om.j. lencnfi, fol. 474. in quo copiofifsimènbsp;ltradf auit, ôC ex verbis cnæMiflàm non elfe ûcrificium dilucidcnbsp;hem inlibro contra Regem Angliæ,

'P nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DE T R A N s VB s TA N T I A r I O NE

bicutinChriftoresfehabct,ita6lt;^in Sa* adcorporalem inhabitationcm diuinitatis, necefïèeft trans*nbsp;S(,|. 3^^^^^anamnaturam, vt diuinitas fub accidentibus humante naturae te*nbsp;\q ^dintegra vtraep natura verè dicitur: Hic homo cftDcus, hicDeuseff ho*nbsp;Philofophia non ca pit, hdes tarnen capit. Et maior eft verbi Dei au*nbsp;1nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;capacitas. Itain Sacramento, vt verum corpus verusep

h''On^c^ifcgt;pari^*^^vinurntransiubffantiarijVtChriffusiubacci* i''''''(iç^^.^^^^^w*'jfcdvtrocp.fimulmanentc, verèdicitur. Plie panis eft corpus me*

1 ^^psionedecnaDomini.ItcmToni.2. lencnf contra Regem Angliæ, vbi '^^finpiumeffe SCblafphemum, fi quis dicat, pancm trans fubftantiari,

' dencnf fol.çpd.çpzæxEpiftolisad Vuolfcrinum.Nonnosà te,fcdtud habcs. Quód Sacramenra fintadîioncs, non Eantes fadiones.nbsp;fingularis tua temeritas,vttam malafpccicnonabfrincas, quam fei*nbsp;rciiquum vinivclpanis mifees priori

^!'^tlj^^ô:^fortèvis audiri) amp;cgo tcZuinglfj inûnialaborare eredam, quitam tf% jfQ^temptim irritas, cum tua ilia fingulariamp;glorioiàiàpientia. Non eratnbsp;f\K^hmplicibusamp;aducrErbs,nondarcturfufpicio,teefïècontempfOremSa*nbsp;Inbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fpecieoffenderes,re!iquum Sacramentimiieendo amp;CQn*

i ïgt; ^Vtmala lpecieotrenaeres,ieiiquum bacramcntimiicenuo

I t?'':iilQr^^^'^*^opïiori^C'^i*'nonimitan'saliasEcclefiasf'CurlôIusvisnouusamp; *' I hnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;haberi f Hæcita dolenter feribo, vt feias te me offendifle Ipiri»

' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Tuipfe di'cis,nugas cflejamp;pronugjsitainianisf'ltafunt

lt;J Qi ^^^^^inuSjCuiturefiftiSjtefiftetviciisimtibf.

nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;hortor, quifeis,autfcire debes,quomodo I'nEcclefia fitambulan*

; jÖ. Friden'co redeas in gratiam, fiC vno corde idem ßpiatis, vno orc Posen's enimita, vtnos hîcfacimus, rciiquum Sacramenti, cum com*

enimita, vtnos hlctacimus, rciiquum bacramenti, cum côm* ebibere ÔC comedere, vt non fit ncceifc, quîçiliones iftas fcandaloûsnbsp;à^pericu*

amp;pcriculo{àsmoucri,decèflàtioneatfiionis SacraiTlcntah'SjinquiLiîsttîftiffquot;'^,. ris, nifircfipifcas. Nam höcargüntento tolles totunl Sacramcntum.nbsp;quod relpondeas calumni'atóribüs j qui dicent. Inter agendum plusnbsp;mentum, quam exercetuf ? T andent deuenicmus ad Cratyli portenta,vt^^jJfllnbsp;aflione tantum Ilabcrc Sadramentlim j non intermiisione accidentium.nbsp;erittempusSCmomentunlSâcramenticauiâ,amp;aliamultaabiurdafequent^'^. o'nbsp;reefto conformisalijsEcclefijs ,necillis bellum inferto,nc fuccumbasnbsp;minia ? Ego certe pro meis viribus tuæ fingularitati QC temeritati fcandaloi*nbsp;fenfiuæ âduérûbor,necvltimam horam hicam tuis fcandalis oherarifinin-

Etiterum. SàneD* Philippus redlè fcripfit, Sacramentumnullumd ^'ÜO' auionem facramentalemsfed vos nimis præcipitanter amp; abruptenbsp;ncmfacramentalem., Quareefficietis,vtnüllumprorfusvideaminihabeff nbsp;mentum. Nàm fi ftetilla ôi^feftinata præcifio aOticnis, fequetur quódpo'^^yllinbsp;tionern verbórum, quæeft potifsimaôC principalis adîio in Sacrament^,nbsp;pcrcipiat corpus amp; iànguinem Chrifti, éóquóddefierit adlio. Hoc certtnbsp;Dominüs Philippus * Et genéraret iftâdèhnitio adlionis infinites Icrup*^nbsp;feientiarum, Ôiihterminabiles quæftiones, ficutapud Papiftas difputab^'jj'nbsp;fub prirhis, mcdqs, velvltimis fyllabis adefict corpus ôdlanguis Chriftf^^^p'nbsp;dus eft ergô non tantum motus ïpfe adfionis inftantis vel præfentis, Ibnbsp;quoque, nôn Mathematica fed Phyficalatitudine, hoc eft, dandaeftnîo*^nbsp;huicjamp;morainiuftalatitudinejvtdicunt w TrAûTOk

Sic ergo definiemus tempus vel atftioncm Sacramêntaleni, vt inü'P*^ -Ijib tiooràtiôhis Dominicæ,amp;duretdonccomnes communicaucrinf,cali(^^j[3t'^nbsp;rint, pärticulas comederint, populus dimillus ÔCab altaridifceifum^*^nbsp;2lt;liberierimusà fcrupulis amp; fcandalis quæftionum interminabiliurn.nbsp;Philippus adtionem Sacramentalem definitrelatiuèad extra, id eft, contranbsp;onem «lycircumgcftationem Sacrament!,Nondiüidir earn intrafeipfâm?nbsp;nitcontra feiplàm. Quarccurabitis, fi quid rcliqUüm fucrir Sacramenti/nbsp;piant,vel aliqui communicantcs,vcliplèSacerdos ôd minifter5 Nonvti^,j;iqnbsp;conus, vel alius tantummôdo bibatreliquum in calice, ftdalqsdct, q^'*nbsp;pore participât! fucrint, nevideamini malo cxémplo Sacramcntumnbsp;adlionem Sacramentalem irreuerenter traôare. ÔCc.

QVID S IT. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,

Genef cap.îS.Tom.j.foi.pî.ËflcntialisËcclefiae defînitio cft.Ecclci*^^^^,;^!^ vclpopulus, vbi Deus habitat, ideô vtfaciat eosintrarein reghumnbsp;eftporta cîi. Etfequiturindc optima conlêquentia. ErgôinEcclcfô^.^j.^iC*nbsp;audiri, vider!, nifi quod facitDeus,iuxta illud, fiquis loquitur, tanquatiinbsp;Deiloquatur:fiqüisminiftrat, tanquamexvirtutequamadminiftratD^^'nbsp;temincertusfum deverbo autadminiftratione diuina tacendumeft. Senbsp;cuncpminiftrojhoceft, baptilOautabloluo, dcbêoccrtuscftè,quôdmci^^|,0i'^nbsp;fitmcum,fedDcioperantis perme. Baptilmus eft opcratioDci, quianogt;j^|-^l^ 3nbsp;quanquamaccommodo mànus amp;os,tanquaminftrumcnta.Sicquando^nbsp;aut voco ad minifteriû, SCimpono martüs, non dubitabis quin Deivir^nbsp;fententiam Pétri. Vt fitintegradefinitiôECclefiæjquaî cfthabitatio vnbsp;non vt in terramaneamus,fedid'èô adminiftranturSacramenta, ideônbsp;bum,vtintroducamurinrcghümclorum,amp;perEcclefiâingrcdiamü^

Hoc vidit lacob vider«ntamp; poften eius, videnius nos quoqp, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fl

DE ECCLESIA. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;à'm

poft nos erunt Ecclefîa, quôd fit domus Def fnducens ex terra fn cgt; 'ttre ^^°^^sEcclefiæintemplo,fnfchola,)ndomo,fncubiculo.Vbfcuncpduo

'% *^^^/Jî''^^^îifiæousadeft cum Angelfs, amp; fie operaturamp;: loquitur, vtpa^ ^^^^8^^^'olorum. Econtràintraditfonibushumanfs,nonhabitatnbsp;'ll)) J^^^'^^onloquiturfbi. Semper enim adilludrefpicfendû eft, quodlacobDe*

'^^^^lorum.Ecclefiaautem Papffticanon eftregnum clorum, quiaquæ* '^^tsf^'^^^§^^^^'ogna, coronas mundi.Hæ fuut clauesiplôrum.Qiiçcunfpliga*nbsp;quot;gt; depoftierf s reges, erf pueris régna èC illac iter eft ad infernij.nbsp;f^'lI)ç^^^^^?^'^^P^^^^'^^^^^°^ooi^P^PÇ)i^ontraditionûhumanarûvoceminbsp;''^tba. Quando em is loquitur, tu patet porta 5C ingreftus ad regnû clorû»nbsp;nnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ECCLESIADVPLEX.

Paulus veroargutifsimâ Ôi. firmilsfmam Diale^ monftrauitdifcrimen,internatiuitatem amp;vocationem. Vbi Colanbsp;perditio: Quia, quod natû eft ex carne, caro eft. îtem non ex lân^nbsp;^b\ideft, quodPaulusait:Exvocante di(ftûeft,hoceft, rcquirit ver*nbsp;¦¦ Vitracreaturâaudire oportet eum, qui vult rcgnareamp;eflenbsp;^^^'^^oreantemDeum, fed vt vocantê. Qiiod fi primanatfuitas luffïce*nbsp;homines honcftilsimi,lâpicntilsimi 8^nbsp;SiîV^^b'^§oummagnislaboribus partum, feucrifsimadilciplinarctinent. Sinbsp;^^^^popu^^sl^oi,qualis Turcicuspopuluseft,nihil amplius requiren*nbsp;InfupetàDeoornanturopulentia,ftpientia,gloria,ratione3SCclarifsimisnbsp;primanatiuitas r Ratio cnim nata

SÇ«fuote mpore fimulctiamamp;nguinem cum gloria carnis habucrint,T urca defanguine gloriabantur, hoc eft,quodnbsp;^\^^^xPatribus ôC Prophetis. Deinde carnis gloria accedebat, videlicetre*nbsp;'''®ptç^'^^^^fi^^figio5fiypocrifis.Ideôomnibusmodisgloriofierant3nonfolùmnbsp;propter effetftum. Caulàerat : quia ex làndifsimis paren*nbsp;^^ynt.Effecftus,quiahabebant regnum, gloriam amp; opes. Turca non habetnbsp;iguinisjuonenimnatuseftexPatribus.Sedhabetregnum, làpientiam,nbsp;t'uO^exiftis maximis effelt;ftibus,conatur probate,quod fuus populus fit po*nbsp;' Nonopuseftca,inquiunt, ftifficitprimanbsp;lt;inodpoteftexfe,falutts erit.Minimè. Sedrcquiriturvoca*nbsp;b'^^^nm. Si primanatiuitas làtis eiret,ad quid opus clfet nobis verbo t*

i^^ÇA^^^donem,quæfitvocanteDeo,alioqui omnisgloria,cùmdecauû,tümdc fuerit, ôd populus qui hac fola gloria confidit, in æternum

cogitationcm altcrius natiuitatis, ÔCfic »'^Turcai ùperbitfîmplicitcrin primanatiuitate,ÔLnon curât vo*nbsp;abforptuseft,adeôvtomnem pietatem ô^religi*nbsp;1nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Quâdo docuit Sacramentûaltaris efse opus opera*

' t nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;®??4_^rarentpijfuamobedicntiamergaEcclefiâ,ibinfhileftnifinaturaex

[ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;prima

Ä.t nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DE .ECCLESIA.

prima nat{uitatc,quae potcft intelligerc opus operatum, fd eil, obedientiani |,j/ iiæ.Pofteaimpleuitorbem legibus quæfuntfruôius arborismalae,nbsp;béant honcftiisimam Sgt;C puleherrimam ipeciem. Sed non audio ibi voc^ntemnbsp;mittentem Deum, fed opcrantem hominem ex prima natiuitate.

Collidimus igitur nos inuicem, ficut in foto orbe terrarum à pf finem faóèS eft. Nos negamus eos Ecclefiâ eftê,quia gloriantur tantùm denbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ÿ,

tiuitate 3 ipfi econtrâ damnant nos , quicredimus vocanti Ôi^promittend-^ JcS inde falutcm expedlamus. Quis hîcarbiter ôi. Iudexeritfiftctextus,nbsp;carne, fedquicxfidefunt.AdfalutemconiequendamrequiriturvocatioS^P jijj/nbsp;fio. SiquærituranTurcafitlâluandus.^reipondetur,quodnon. Tarnet^*nbsp;pientia,hotteftifsimavita,multiplexcultus,reuerentiaamp;obedientiaergaMabjpfi/nbsp;tum, diftiplinamilitarisinfignisf'Suntûnè. Sed quo pertinent iftaomnW'nbsp;mam nätiuitatem. Damnandus igitur eft,ncc poteft efle filius regni.nbsp;catioôôregcneratiOjamp;vultiàluariperprimamnatiuitatê, quæ corruptacb*j^0lt;)nbsp;regenerationemreftituatur.IdeôcertumcftjTurcamnoefleEcclcfiamjnc^ 'Ji'nbsp;quia non habentvocatiopem, quanquam nec caufaneceffedlusdcfint,nbsp;(ftum eft. SicPapifticaEeclefianoneftveraEcclefia,quiainceduntinpfigt;'^^nbsp;täte, præiiimunt exoperibus conièqui iâlutem. Sed vbiDeus vitranbsp;tiuitatemadditvocationê, vtPaulusaitjCxvocantedidlumeft, ibiinueni^^^Ji*nbsp;fiam.Romanicondideruntpulcherrimaiuraamp;leges, ficutcelebranturànbsp;regere Imperio populos Romane memento. Sed nihilaliudfi.intquàmiatgt;^j^(jl/nbsp;nata eft ex carne, mulicrcamp;viroihæcinutilis prorius SCmortuacft corânbsp;lus igiturfiuePapifta,fiueT urca, fiucMonachus, fiuelurifconfultus, feuMnbsp;Eluabitur.QuiaquicquidintotoorbccftpulcherrimarumSCvtilifsiinarui^^nbsp;idomne vno nomine damnatur, quiacaro eft, amp; gloria carnis,Ieiâi. 40.

Ideô veraEcclefiaficdocct. Nosnonfolùmcreati amp;natiiumusexcatn^jJ' Deus verbum iuum'mifit amp; vocat, id eft, prædicat rcmifsioncm peccatoriD^nbsp;optioncmfiliorumperIefumChriftum,filioccredimus,fumusEcclefla.nbsp;eftfilius promifsionis ,nec habet illam ftliationcm ex Abraham amp; Sara,nbsp;uitas carnis eft. Sedexilla vocediaaceritièmen. Adeundem modumlacobjtlnbsp;pars Ecclefiac,non inde habet, quianatus eft exiiaac, fcdquódvoxclanianp^nbsp;lacob eft minor,amp;tamendcbetefleDominus. Sic Abraham in BabylonC*!'^ijjinbsp;entifsimus Só honeftifsimus, habuit vnam Sclegitimam coniugem, vixitf^nbsp;ca,fed perijflctcumiftis omnibus,nifivocaflètcumDcus exvrbeChaldxot

Sicigitur difcernendaeft vera Ecclefiaa faliâ,quæ præfumit vel dcfanê^^|,r3' cft,cau{a genefationis,vél de effelt;ftu. Ifmael arguit à cauia. Ego fumnatusnbsp;ha, Scquidêprimogenitus. Ergo ero populus Dei. CaufaSClanguisadfunt-^ ,i{inbsp;ft habueritvocationêjfruftrapræiumetde languine8Cnatiuitate.Sicomncsfnbsp;ScTurcæ,ia(ftantieeiîèpopulumDei,8Cquanquânonpofsint gloriaridelat^o ,ii'nbsp;Patrum,tanquam decauia,tarnen deeffedlu gloriantur,hoeeft, depotc*^ jj;igt;nbsp;fticia, Sc religione, quæomnia ftrnt ex carne. Sed fi quæras an habeantpr^nbsp;aliam vocationem, quód fint populus Dei f Nihil refpondent. Sed tatitunbsp;gna ill a SC diuinabeneficia predicant, quæ eft inanis gloria, 8C diffuianbsp;bonos SCmalos.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp; rJcAP

Ex Papa fi quæras,quare fit populus Dei.^refpondet: Quia fedeo in ftolorum, Petri SC Pauli, fumeorum fucceflbr. Deirtdehabeocauümin^*^^;inbsp;Tu es Petrus, SC fuper hanc Petram ædificabo Ecclefiam mea. Atqui fcder^nbsp;Sanefti Petrietiamcam'sautporeüs poteft,ièd habere vocationcm,ideft5^5pt-gt;'nbsp;cui credas ftipra illam iuccclsionem, id fcilicet conftituit Ecclefiam,nbsp;ld non habet Papa,ied perfcquitur hoftilitcr,ideónon eftfilius,lèd hoftisf^nbsp;«erfariu*' Chrifti.Nos verè nihil dubitamusnos eflcEcclefiä, quiahaben^^^j^/'nbsp;5nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;

^^ni,Baptj'fmiim,ClaucSj Scnpturam fandam, quæ docet Iiominc peiditum àC ^natuni cflè ni peccato originalijó^ réquiri vtregenereturpcrChriftum.

Neceflariaigtturhaccdo^rinäeftjdifcernens inter veramamp; falfam Ecclefianij t ^lt;iæispriinûmàDeoeft propofita,vtfoperbianieornm de ßnguinis gloria connbsp;^fretjhifce tam infignibus exemplis, in vtracp domo Abraham amp; Ifaac, ex eogt;nbsp;Abrahaenati funr,amp; tarnen Ifmaei non eft hæres, quia vult prima fidnbsp;®bnatiuitate,faluus fieri. Ifaac auteinhaeres eft, propterea quod habet verbumnbsp;Qniifsionem. Sic Eiàu ÔC lacob non folûm ex vno Pâtre, led etiam ex eaderrtnbsp;^34nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fortius argumentum eft,quàm prius. Idem cnim pater eft,

languis, Sed quare lacob praefertur Efau Refpondeo. Ad Iagt; îni vocatio. Elàu præfùmit ex prima natiuitate, redire ad fe hæreditatem re*nbsp;^üanbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;vultvtaccedatrenouatio naturaî, extra

regni,aut hærcditatis reliquum eft. Et ex his locis poflumus etiam. hodie adhuc illam gloriam fanguinis fomniant,potenter QC effigt;nbsp;Qlfiâ ex eodem fanguine duo generantur,alter haeres,alter non»nbsp;vocationem. Aequales funt omni gloria carnis,fed alter ver^nbsp;ÔC audit,alter contemnit.

¦^bç nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Sacramentum altaris,claues eofdem, eandem fcripturam dC verbum

ijfdem Apoftolis,amp; Ecclefia eadem, quafi vnà matre Rebecca Silnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;verbum in facramento,

tracftamus lecundum fidem. Ipfi iecundum Ipeciem vifibi' verbum in vfu Sacramenti ipecftandum, ôi fide accipiendum eflë;nbsp;faciunt. V era igitur Ecclefia eft,quae haeret in verbo amp; JTde,nor»nbsp;fequiturvôcantem Deum, Vocatio autem eft verbu,nbsp;^^generatur natura córrupta à Diabolo amp; peccato.

dilfenfio pugna eft,nec immeritô aduerfari) nobis tâ hoftiliter fummis rebus in toto orbe terrarum difceptamus ; Non de impe-potcntia,fed de æterna damnationc,8C vita æterna,nbsp;acerba funt,ô^ nunquam alibi acerbiora, quàm in difsidrjs religionis,nbsp;grauilsimaeft,AnfimusfilijDei,anfîltjDiaboli, Ipfinoluntnbsp;nomen verae Ecclefiae, ideoque damnant Sdnbsp;Sijsçnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Econtrànos ex verbo eosdamnamus, ôdde noftra falute veristefti-

retinemus firmiter difcrimen illud, quod conftituitDeus in-« ft^^^BabylonioSjlfmaelamp;IfaaCjIacobSC Efau,videlicet vocatioem, quanbsp;f Abraham,Egredere, ÔCc, Item in Ilàac tibi vocabitur Semen, Item,nbsp;minori.

ratione non Abrahaî tantùm,aut Ifaac 8d Iacob,fed omnibus homigt; m^^dïïitas prorfus eft inutilis, imô omnium malorum fons 5d origo*nbsp;Patriarcharum,qui ex lacob nati funt, deprehendi pogt;nbsp;^?^r^a^^^^°^i^idæ,im°parncidæ, proditores Sgt;C interfedlores patris, quia itanbsp;i)jnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;°P^*^um lcnem,vt emort exoptet.Acpoflêt id eorum peccatum,fi quis

Hiftilicetfrudîusfunt 5d opera cargt; Pt Xnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;oftendunt hominem lua natura totum elle cainicum £d parrici-

verd etiam in filtjs lacob exemplum ftatui,fèd Deus noluit eos regt; duobus teftimon^'s,Ifmaelis amp; Ifaac,Efauamp;r lacob. Et iudigt;nbsp;Cqde Ifmaclc amp; Efau etiam cogito pnituifie eos, ô. acccfsifiê adnbsp;Et tarnen voluit Deus hoc argumentum extare, quôd prima natiuitasnbsp;- ^^jCjiiôd caro prorfus eft damnata, cum omnibus qua? Iiabet 6dpogt;nbsp;magnum QC eximium fit, vt lunt imperia, leges, iufticiä, quale Au^nbsp;Fff guftiregnunt

lt;M- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DE ECCrESïAnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,

guftf rcgnum fuit longf pulctiernmum,vbi floruit fapicntia4uft{cia,opuïcWW^j^ quillitas, vitfïorip prçclarg.Scd hg c omnia natiuitatis primæ,fiue rationis,cfnbsp;^carnisfuntjideocpdamnata»

Videndum igitur eft anadfit aliquid fupra ilia dona naturalia Turca, fiuePapaeapoisideat. Si deeft voeatio, fimpliciterperditumS^d^n^nbsp;ßatues* Sic cnim Deus ipfeiudicauir,ÄSprgiertim huic populo in ipibrumnbsp;principalibus oftêdit: quod extra ÔC fupra primam natiuitatcm vocari cosnbsp;Etquid natiuitas prima fine vocatioe poftet, horribilia crim in a fummorumnbsp;charum,qui parricidio Sii. incçftu feie polluerût, oftendunt.T cflantur idem h*nbsp;Regum àludicum,actandem immane ilkid icelus,cumFiliûDeiô(^ McPsiai^nbsp;cru ci adfixerunt. Hafc de diierimine veræ ÔC faliç Ecclefiæ, docet exemplm^quot;nbsp;figne 6C mirabile, de conceptionc duorum infantium , collidentiunifti^'^nbsp;tnatris»

Toni.5.Ienenf.fol,444. Ifai. Cap.xfo. Germcn plantationis meat, colonus ero, qui ilium hortum colam. Vides autem hîc quçfit cauia, quôdnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;l'ji

rio pereant fetftç, quôd fcilicct hoc colono careant. Vides item quarc Euangelium ÔC Ecclefiam durarevfqueadfinemmundi, contra Satanç,nbsp;hacreticorum furorem, quia Deus cam colit. Sieprimum ab Äpoftolisnbsp;eft Ecclefia,quç in infinitam multitudincm çxçreuit.Sic finguli^delesparochb^nbsp;tidiç multos ad fidem conuertunt»

Gcnef.Cap.iS.Tôm.î.fol.po. Difeamus ibiefleEccîefiam vbiverbum nat,fiueinmediaTufcia,fiueinPapatu,fiue in inferno. Sermo Dei cnimnbsp;conftituit Ecclefiam, iseft Dominus omnium lo'corüm, vbicunqueilludaUnbsp;vbi Bapttfinus, Sacramêtum aîtariSjÔf AbfolUtio adminiftrantur,ibicerto,ft^f^^0i,nbsp;conclude: Hîc certè cft domus Dei: hîc eft opertum ccelum, Sicut autemnbsp;ita ôC Eccléfia nulli loco alligata eft. Non eft dicendum : Rome eft pontift^^jjjpnbsp;ifius : Ergo ibi eft Eccléfia. Sed vbi Deus loquitur, vbieft fcala lacob, vbinbsp;ecndunt 2C deicendunT,ibi eft Ecclefià,ibi aperitur regnum clorum.

Tom. .Ienenffol. jy4.Matth. Cap.v. Iftaiemperfuitabinitiomunab infînem viqueilla grauifsim-a quçftio, Qiiç,quis, vbifit Ecclefiajfeupopul^^nbsp;Hoc eftquis Ä^vbifit Deusf Nam vbi Eccléfia eft, ibi Deus cft. ludçiapUp^pfinbsp;creduntj Turcç apud fe,Papiftg prç omnibus apud fc, Nosapud nos. btnbsp;Chriftus apparet eftè extra fuos apud aliènes. Quia fuos videtur ncqueau^nbsp;quenoftê, ficut hîc in iftamuliere facit, ficutamp;fhodie facit nobifeum,nbsp;fententia ipfe oftendit fefe elTcDeum finepCrfonarum refpedîu,omnium,q^0^nbsp;in eum, vt fit Deus fi'delium ieu credentium. Nam fe tandem huiemulieU onbsp;valde propicium,Ô^ laudat eius fidem,licet ipfa fit ( quod Marcus iâtisEmp^,j,(.ijiinbsp;gct)Syrophniflà gentilis,ôic. Id eft non defemine Abrahg, fed de g^^atenbsp;cifa,nihil mérita,nihil operata,imo nec vnquam fub lege Mofii pofita ,non P^^^f h*nbsp;promifsionum de Chrifto,fed fimpliciter exIdoUiriSjad famam feu verbum

U,., nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ecclesia;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;«if

^Scif nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;iubet hoe exemplum Ipcrarc géntes,ctiamfi non fint cir»

^5 aut lege aut promifsis Dei ornarg,tarnen venturas,li credidennt in Chriftumgt; ^ommunionem fortis Sancflorum in luce dC ad focietatem Regni coslorum»nbsp;argumenta ludæorum tam fortia cxfcriptun's fPaulusnbsp;Qçnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Dialelt;fiica Roman.3. dicens : An ludæorum Deustantùm C Nonne

Vqc nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;dxoncedo hane affirmatiuam ludçis quôd fint populus dei eledtus dÔ

exclufiuam nego,T antùm ludgi funt populus dei. Aliud enim eftgt; Qyia etfinbsp;peculiariter propter Abraham ÔC Chriftumelegit,no fequitufnbsp;^ufiani gentem voluerit pro populo fuo habere, cumfiib lona habuerifinbsp;^oj fnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lo^èph AegyptUjfiibDaniele Babylonios:Cur autem nunc fub Chri*

Gentes non haberet indiflrerenter f Et Paulus Roman, v, egregiè di* lgt;tonbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;qugftionê,vbi dicit,Chriftum fuiflèminiftrum circumdfîois, proptet

^^eTî- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;patribus fadam.Q^d.Iudgi inhoc funt elelt;fi:i,v£

Qiiemadmodum ÔC Piàl,i47.dicit, Qui annunciat verbum fuum la* Cij^nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;per hoc non aftrinxitfefè,quôd folùm hune populum vellet habere,

tHiijj^^S^^tesreprobarejImô hoc cft plane diuinum confilium, quôd non plures po Me ^'^numpopulum,attpadeo vnam perlbnam Abraham eligere voluit, cuiuSnbsp;^^Oin f nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Nam fi plures feorfum 2C manifeftè clegiflèt, pro fois eloqutjs feil

Qyomodo vnquam potuiflet totus mundus fob vnum Chriftumgt; congregari f Cùm etiam nunc, cûm certum fit, vnius popuUnbsp;populo promiftionesfoas datas, nihilominus ta*nbsp;^nnitae fedç fiunt,Ô£S diieedunt a promifsis Dei, vni QC fingulari populo datis«.nbsp;futurum fuiflêtjfi tune temporis plures populos clegiflèt, ÔC foanbsp;ludaeorum Qttæbbetenim Gensièdiuinanbsp;^^pâtatet ab aliafficut ludaci faciunt, feu fecerunt potiôs ) Et fie nunquamnbsp;vna Ecclefia in orbe terrarum Catholica,fed totfierent EcclcfiçCatholicç*nbsp;Mf, ' huiufinodi Gentes, quae haberent æquales promifsiones ludaeis. Nunonbsp;tçfj'çj. ^Deus voluerit vnam habere EcclefiamCatholicam per totumorbem, ne*nbsp;aliquem populum, imô vnum aliquem pattern, iftius vnius popu*nbsp;ÔC foos pofteros fpeifiaret totus orbts,8C fieret vnum ouile: Et fie exnbsp;§cntibus,in infinitum variatis moribus, tarnen vnica fieretEcclefia. Gen-bnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^^mper oportet intelligiTheologicè non phyfîcè,id eft quales coramDeo

Sl^omodofineDeo, fine lege, fine cultu, fine promifsis, fine patribus t nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;font,in fuis tantum idolatrîjs perditæ,ô^ in infinitum dïuerfis ac di ui*

noftro feculo multô damnabiliorcs ludgis fimt,qui cùm non habe* Mnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;pro prias promdsiones,legem,cultum,fed vtantur omnium Gert

Euangelio, cultu, tarnen proprias fi'bi finxerunt leges, Cg* Jnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^^hus, promifsiones, Qiias qui non volunt feruare, eos plane hgreticos,'

h nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;furiaperciti, iftamCanançam mulicreu*

neccommunicarent, fed velutcanempcrpetuôexcluderentà nnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;cogèrent earn circumcidifecundum leges â foiè confilt;5las,id eft,,'

t nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Chriftum,amp; adoraret nouum amp; fingularem iftum Anti

quoque folatio eft iftius mulierisexemplum,qug cùm prop* ''iin ° e*cdpitur de numero canum in confbrtium filiorum. Multô magisnbsp;confortes, fi crediderimus in Chriftum, nec opus nobis erit lege,nbsp;Qie, eu Itibus Papifticis,per homincs confiâis,cùm ifti mulicri non foericnbsp;Fff q opuslcgc^

opus legc,drcuTncifione,cultii,diuinis pcrDcum ipfum inftitutis.Sf ergo nbsp;nbsp;nbsp;nofl

impedïuitjCn'am ïpfà vera lex Dei,vt fieret filia per fidem folam, Qiioinodo nos pediat mendaxhomïnum lex, feu fidio, ne fimus Ecclefia, ïeu membra Ecdefixp'^nbsp;candem fidem in Chriftum r' Imoficutilli ludæi, amiflâ fide, propter pcrtinaciaflnbsp;retinendæ legis etiam veræ ÔC diuinæ,amifèrunt ÔC panem ÔC ius filiorum: Ita nbsp;piftac, qui fidem etiam periëquuntur, propterretinendas fuasmendaccSjô^cornbsp;das leges, amittunt dC Ecclefiam ÔC ius Ecclefîæ, fadi omninô vera abomina^nbsp;inlocofando,

Tom4Jenenf.fol.817.Toel. cap. j.Sed vt hic articulus(Credo Ecclefiam fanlt;^^^ Catholicamâ^)planiùs intelligi poflet, admonenduseftledor, fcripturamJi^rnbsp;citer deEcclefia loqui. Namprimô vocatEcclefiamingenere,omnes, quiidein^nbsp;drinaegenus profirentur,6lt; ijfdem vtuntur facramentis, etfi multi hypocritenbsp;pij admixti fint,ficut Chriftus dicit : Multi font vocati,pauci eledi. Item:nbsp;deritamp;^ baptifàtusfuerit, ûluus erit: Qiii autem non crediderit condemnab^^ 'nbsp;Pofterius enim membrum oftendit aliquos eflè baptifatos, qui tarnen nonnbsp;ÔCideo condemnantur,ficut parabola de nuptijs quoque docct.Qiii enim inn^P.^nbsp;- font,omnes quidem font vocati,fed non omnes nuptialiter veftiti font, ÔCnbsp;tur. Sic parabola dereti piicatorio, item de fcmine ÔC ^i^anij«, Ecclefiam taleinbsp;git, in qua mali ôC boni fint, ac mali quidem nnmero vincunt, ficut teftaturnbsp;Multi vocati pauci eledi,

In tfto coetu promiicuo, tarnen ièmper font aliqui eledi Jioc cft, qui verbü rafide ampleduntur, Sgt;C accipiuntSpiritum Sandum. Namminifteriumno^P^,nbsp;teft efîe initum, Hâc finceram partem fcriptura Ecclefiam qucqj vocat, amp;nbsp;prie conuenit nomen fanda,?non ideo quafi' eledi fint fine peccatis. Nam cafOnbsp;net naturam foam,nctp vnquam fine vitiofis motibus eE, Etfi autem pij hosnbsp;adiuti Spiritu Sando præmunt, ÔCets non indulgent, tamenhimotus pcr^^ jjj/nbsp;peccatum damnâs,pio5 autem non damnant, quia hancfuorum cordium,nbsp;tem agnofcunt, SC in Chr dum credunt. Haec fides eft quæ Ecclefiam fandaïfnbsp;Apprehendit enim eum,qui fànduseft, finf gratia foainiquitates noftrasnonj^f^nbsp;quâm ftipulam i^nis haurit 8C abfumit. Si igitur eledam Ecclefiam oculisnbsp;poflès (ficut certo earn vides, fed credere non potes quod Ecclefiafit) vid^^^jS^nbsp;mines aliorum fimiles, hoc eft,infirmos ÔC peccatores. Soli enim eledifuPtgt;nbsp;agnofcunt infirmitatem foam,fîC quotidie peccatorum veniam expoftunt.nbsp;ptura pafsim eospauperes ôf afïlidos vocat, no tam ob comunes calamitatc^jnbsp;fuftinêt,quàmquodanxtjsanlmisfoâinfîrmitatêdeploranr,5(perpctuôexô^ .^0'-'nbsp;timoré iudicij Dci, cum omnisreliquamultitudofècurafuisindulgcatt^P , ßjjnbsp;bus, Exemplo eflêpoteftfàndu? Apoftolorum chorus, qui tanto temportnbsp;Dei fiiium audiuit, ÔC tarnen ne quidem poft Spiritum Sandum acceptumc*nbsp;parte perfedi fuere. Non folum enim infirmitatis Exem pla extant, fednbsp;ris eiuique iànè maximi, quod quidam legem contendebant neceisariamnbsp;bus, Ac Pauli querelas num putabimus eflè vana?,Roman.7, Video aba 0,nbsp;inmembrismeis, rebellantem legimentis meat, 0^ captiuantemmeinleg^P^ofnbsp;quod eft in meis membris, Miler ergo homo, quis me liberabicde corpo*nbsp;tishuiusCnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,

^ârij noftri, Duriter igitur nos accipiunt, quafi vana fpeimpleamusanimn yf fandos nos in hac v(j;a dicimus.Quafi veto fandus fir qui peccatû nullumnbsp;ra enim Iohannis fententia eft, Si dixerimus quod peccatum non hahemus,

DE ËCCLÊSlA. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tfiy

mendacenijSC verbum eins in nobis non eft.Itcm Pauli^Condufit Deus om* ubpeccatum. Caroenim, vtdiximus,etfià(àn(Hïscohercetur, tarnen caroeflènbsp;^Ji definitj fedretinet naturam fuamj £lt; eft plena vitiofis motibus. Sanlt;fliigitutnbsp;hi fünf,qui peccatum quidem habent,fed propter fidem in filium Dei eis remit-È(l^ imputatur. Habet cnim Chriftusregnumfuum inter vos in hacvita*nbsp;autetn regnum eius,iudicare in iufticia,6C arguere in æquitate,Efai.».hoc eft,pnbsp;entiam ÔC remifsionem peccatorum prædicare in nomine ipfius. Huie praedi*nbsp;^^fioniquicredunt,accipiuntSpiritum Sanôum, Sé remifsionem peccatorum» Ädnbsp;Ij '®dum Pfal.jz, beatos appellat, qui leuati font peccato,hoc eft,qui peccatumnbsp;»efnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;transfertur ab eis per filium Dei,non imputatur. Hanc imputationemfi

, P*cias, fandum ne te eflè negabis Igitur Chriftus peccata tua in fe non recepitf* tujnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;paflus f Igitur baptifmus tuus nihil eft f* tuque eïjciendus peni*

Ch nbsp;nbsp;nbsp;Ecclefia f Quod fi duriora hxc putas, amp; fidis aliquid propter pafsionem

'e ff nbsp;nbsp;ßaptifmum, non ea tenuis exigua, fed plena fit fiducia, vt certo ftatuas

{gt;ro nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;iandum,non quidem propter te,quafi fine omnipeccato fis,Ièct

peccatum tuum à te abftulit, Sé te iufticia fua ornauit, ficut habitu ornat,quód cingulum foemoris eins fit iufti*nbsp;tuq- ?^guiumrenum eius veritas, hoc eft, foum corpus Ecclefiam induit,Sé veftit

* nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;aeterna,non hypocritica.

^^^f^'orPontificiorumperniciofos, amp;ideodignuseft, vt fopetaxetur. SiC quot;us'''hominum, vt ad fandlitatis nomen obflxrpefca*nbsp;quifquam fe hoc nomine dignum iudicet. Iftorum cnim proprium hoc eflcnbsp;9^*^xuti carne, autinfocietatecleftiviuunt, autinfopulchrisrefortc*nbsp;^xpecftant. Sed difeamus gloriam hanc non habere nos ex nobis ipfis, neCnbsp;viribus, aut meritis, Nos enim cum refpicimus vere fumus, Vtnbsp;3ppellat,homines miferi Sé captiui peccati,fed cum reipicimus filium Def,nbsp;öf Dei ipiritum intuemur, inhabitantem hocmife*nbsp;faH(t|^üifirmumtcmplumcarnis noftræ, quæfoan non filio Dei amp; Ipiritui lamftônbsp;^^^'^critdbuemus,^ Statuamus igitur Ieruftlem,vt Propheta appellat,vc*nbsp;frçjj.^^ïndam, propter inhabitantem Dominum in zion. Si enim in filium Deinbsp;redemptos confidimus, fi facro Baptifmate fomusnbsp;fomus fanefti, ficut ipfa fanda virgo Dei mater,ficut Petrus, Paulusnbsp;hi propria foa, vt fic dicâ,lànlt;ftitate, hoceft,certis donis nobis ante*nbsp;eft ipfos propter dona ilia non eflêlàndos, fed propter folam fi*nbsp;^çtjj^ fiJiumDei. Hanc autem nos quoqueretinemus* Agnoftimus cnim eun*nbsp;nobisfadam vi{ftimam,0fnos eodembaptifmobaptiiatos,eun*nbsp;Santftum» Etfi igitur inter nos difsimilitudo aliqua eft,'nbsp;Ehriftus vbique fui eft fimilis , Sé quocunque venit affert fecum cadentnbsp;peccatorum Sé Spiritum Santftum. Hoc pontificij non no*nbsp;^f^que cum Chrifti ignominia landitatis nomen tantum illis relinquunt,nbsp;^'lerunt carnem.

V , fuftj 2*^ fi,quod ad Cæremonias Sé externam conueriätionem atti* ^fiqua fuerit. Primus mundus ad diluuium vique ^bernatus eft pernbsp;'^Çfç,J^*'^quot;averbi,quodquafipcrmanum maiorcs pofteris tradiderunt, docentesnbsp;cotra Serpentem,amp;^ monentesde caucndispec*nbsp;*idijs Satanac, Habuerunt enim foa conuenticulapij, QC extanus cultusnbsp;Eff iij hiit gritiarum

il« nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DE ECCLESIA.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.

fuit gratiarumadîio in ifto ctu oblatio de ijs, quae bencdicQioneDomini*^^^ lis obuenerant. Poft diluuium,cum Abrahamum Dominus fingularivocatio^^nbsp;gregaftctjôc^circûcifionisfîgnodifcreuiflèt ab omnibus alijs gentibus, manlid*nbsp;minifterium, vfquc ad legcm in monte datam. Ibi non tantum circumcifioc, J/nbsp;tu Ô6 politia,imô quoip loco diuino cultui deftinato, ÔC ccxtis perfbnts cultuinbsp;ciendisEccleGa infignita eft. Cultusautemfuerunt taies, qui adumbrarcntnbsp;ftum,SC docerent de Filio Dei mactâdo pro peccatis mundi, vthocfpec^aculo^^nbsp;tidie oculis obueriàntc, animi admonerentur de futura liberatione, donee knbsp;dum promifsionem exhiberetur. Poftquam autem Chriftus pro peccatisnbsp;ûtisfecit,6CregnumfibiconftituitperEuangelium, Moiâica ilia omnia, tan^^nbsp;vmbraabrogatafunt.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;jj,

Ad hune modum vides in Ecclefia Dei, quod ad externam formam attint uerfitatemaliquam, ièd fides SC doeftrina ièmper fuit eadem. Animi intuebnbsp;promifsionem de Semine,expelt;ftabant Serpentis opprefsionem, Quoties Mnbsp;Seth,Noah, Abraham iapfi funt,agnouerunt,hos eflè morfus ferpentis lætaleS)nbsp;lo humano remedio fanabiles. Igitur humiliter confitentes cordis impuritaten jnbsp;Satanæ ac carnis potentiam iniuftam,totos fe reiecerunt in Semen promiflîn^^gt;nbsp;id fperarunt remiisionem peccatorum amp; gubernationem. Haec fides nonnbsp;lira. Per Chriftum enim obtinuerunt remiisionem peccatorum,ÔC à Spit itunbsp;qui propter Chriftum eis donatus eft,gubernati funt per hanc vitam, donect^nbsp;mundoeuocarentur. Prophetarumautemhocmiuiftcriumfuit, vaticinijsnbsp;dem fubinde'alere,amp; ad eaminuitare plures.

Gcnefcap,x8.Tom.j.fol.po,9L Definitur hîc Ecclefia quid fit, SCvbi nbsp;nbsp;nbsp;jjl

fenim Deus habitat,ibi eft Ecclefia,fiC nufquam alibi, quia Ecclefia eft doinus porta cli, vbi patet introitus in æternam vitam, amp; egreflùs ex terrena innbsp;vbi autem non fuitlocutus,nechabitauit Deus,ibi nec Ecclefia fuit vnquatn-l^jij^nbsp;hodie ingens certamen eft,cum perditifsimis hominibus Papiftis de Ecclefo^nbsp;nomen ÔC titulum fibi confidenter arrogant, amp; iaôant apud fe eflè Ecclefianlt;nbsp;dem in fuis dotftrinis ôi. cæremonîjs. Ecfi verô fatemur eflè apud eos EccleE^*^'-ptj»nbsp;habcntBaptifmum,Abfolutionem,tcxtumEuangeh]', ÔC funt inter eos potnbsp;tarnen fi hoc adiuneSum volunt, quod Papa amp; Pompa illorum fit vera Ecclo*^pdnbsp;neutiquam concedemus. Et apponimus hune textum, domus Dei QCEccld*^,pj*nbsp;funt idem. luxta illud lohan.44. Si quis diligit me lèrmonem meum feruabi*^lt; (jfnbsp;ter meus diliget eum,^ ad eum veniemus amp; manfionem apud eumfaciemU^^^^^jpnbsp;tetadeflèmandata,Ô!^eadiligere. Non enimfacit manfionem Deus, nifinbsp;mus mandata eius. Si Ecclefia debet eflè domus Dei, neceflè eft vt habeatnbsp;Dei. Et vt Deus folus fit paterfamilias in hac domo.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,

Non autem accipimus illam additionem Papifticam,qui clamant : bis claues,Sacramentumaltaris,vocationemamp;^ minifterium, quæ funtnbsp;Ecclefiæ. Sed vnuffl deeftjquod non vultis agnofeerePapam ÔC Cardinal^®^nbsp;fiam. De hoc igitur certatur inter nos 6C Papiftas. Nos nolumusadmittct^^.^j^nbsp;tuxta patremfamilias. Non enim poflunt fimul eandem domum regere,Chrnbsp;Satan.Qiiæ enim eft conuentio Chrifto cumBelial fSi igitur colendus eftnbsp;ceflè eft vt abnegemus Chriftum. Non enim patitur is Satanam regnareinnbsp;mo.Sivolumus habere Ecclefiam,non oportet earn pollui SC permifterinbsp;meadoeftrina. Sunt autem tradinones Papifticæimpiæ, SC pugnantescontt p«nbsp;Dei,propter quod verbum folum Deus vult apud nos manfionem faccrc.fc^|piXnbsp;giendaclunttraditionesillæ, quia Belial ÔC Chriftus nonpoflùntvniusnbsp;mini aut Paterfamilias eflè.

Pai nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;locus Sv alq fimiles diligenter obferuandifunt, vndc difcamus Pagt;

EccleGam. Qiiod li obrjciturtarnen habent Baptifinum, C-* Bominijg^c j^efpondeo.Quihabent purum verbum dCbaptifmumjpertinencnbsp;veram Ecclefiam. Qiii veto coniuncfîam Pompam habent, non funt Ec-'In ^p^^^^^^^^hsbcantBaptifmumjtextumEuangehjjà^c^Habenttamenfruftra-'ienbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Belial non concordant, coanguftatumeftenimftatum,itavt alter

Ojj nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;pallium breue,vtrumep operire non poteft. Iefai.z8.Leclus nec ferre,nec

fimul poteft. Atquihoc vnuni ipft vnicèftudent, vt ftibintroducant abominationes. Ideo lemper hocopponendumeft. Vfquequonbsp;Unnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;induas partes f Si Dominus eft Deus, fequimini eum. Si autem Baal,(è-

conueniunt,quos tarnen Ahab ftudebat con-p ^rCjVolebatferuire Deoinpuroverbo, mifeere fimul traditiones humanas, ^faria autem non polTunt fimul confiftcre,fed tollunt fe mutuô.

^icigitur,inquit Iacob,hic locus,in quo dormio,eft domus SC Ecclefia Dei.Hic b ipfg ergxit cathedram, ÔC ipfe prior concionatur de pofteritate ÔC perpetuitatenbsp;li'' Q'*ænbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;verô cumfua pofteritate in lumbis luis eft auditor, 2C Angeli inc-

enim vel vna tantum perfona eft, que verbum audit cum Angelis,qui adfunt ^^latiseft.

tea nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;gloriam huius Ecclefie admodum magnifiée,videlicet, quod pa-

toi introïtus in regnum clorum. Sic enim nos gubernat Deus, vt hïc in terris eo'loquitur,pateat aditus in regnumclorum, Hæc ianè infignisnbsp;olatio eft: Vbicunqa audimus verbum Sgt;C Baptifamur, ibi ingredimur in vitatt»nbsp;Vbi vero inuenitur locus ifte f In terra, vbiftat fcala tangens clos: Vblnbsp;^cfcendunt amp;C afcendunt,vbi dormit lacob. Eft locus corporalis, fed eft ibinbsp;in cogig fine fcalis materialibus, fine alis 0lt;S pennis. Fides fie loquitur. Vadonbsp;''^poti'igiturfacramentum, adminiftraturBaptiGnbsp;Omnia ilia qute fiuntmevidenteinlococorporali, fiint cleftia diuinanbsp;au», (b opera. Non eft locus ifte tantum humus,aut terra,fed eft magnificentius ôdnbsp;poçtnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Nimirum regnum dei, Ô6 porta cli. Hic itur ad aftra, vt apud

(j ^'^dicitur: Non eft,quod curras ad S. Iacobum,aut in angulum Iecedas,fiue ab-nouum 00 ftultum introitum,fed fide intuere loc eta * ^quot;^^ctamentorum. Eo dirige greflum, vbi fonat verbum 5lt; adminiftrantur fanbsp;adferibe titulum. Porta dei.Siueid fiat in templo S»^ publicis connbsp;cubiculis,quando confolamur amp; erigimus ægrotos, fiue afsidentcnbsp;t^inmenfa abfoluimus: Ibi eft porta cli.Sicut inquit Chriftus; Vbi funt duo velnbsp;nomine meo,ibifum in medio eorum: ibi eft domus Dei,ÔC port®nbsp;Peitotum orbem terrarum, vbicunque verbum cum facramentis pure docetur*nbsp;mundus foletcarnalibus tantum oculis, amp;brutorum inmoremnbsp;ipfum inanem quendam fonum efle arbi'nbsp;anbsp;nbsp;nbsp;4gt;ridem vox humana amp; homo eft, qui loquitur verbum. T cm plum ip-

^ooftrutftum ex lapidibus 2lt;1 ex lignis. Et templum noftrum, quando non eongi eftus, non eft templum dei: Nifi relatiue fie dicatur. Sed quandonbsp;OOciones, quando adminiftrantur lacramenta, ordinanturminiftri adlnbsp;lii(Jnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Turn die: Ibi eft domus dei SC porta cli, quia Deus loquitur, iuxta il-

Jua nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;loquitur,tanquam fermones Dei loquatur,fi quis miniftrat, tan

Vf tg ^?citas Sd ftupor metium noffrarum, quafinubes quedam oculis eft obietfta^ ^citnbsp;nbsp;nbsp;gloriam non videamus. Magna vero dignitas ÔC maieftas haeceft,quando

'^in coena funt res corporales. In ordinationefit impofitio manuum carnalium Fff iiij hominum*

Dfi 'ECCLESIA . tiomïnum» InBaptifino,aquaeftaqua, Sic enitn 8(f non aliter iudicat cafOnbsp;omnibusjfed fi afpexerfs oculis fpi'ritualibus illam additionenij nimiruinCüi^^j^^j,jnbsp;bö illud lïtjqnod ibi dicitur èC audituriNo hominis quidê (fi enim hominisnbsp;eftjtuin Diabolus loquitur ) fed Dei,ibi intelliges efle domum Dei ÔC poftainnbsp;Domusligneaautterraperfenonmereturhocnomenifed terra in qna^nna^^snbsp;bum,eft Dei terra, non creatoris, fedgubernatorisluæ Ecclefiae, quinbsp;hoc modo gubernat, vt ingrediantur in regnum clorum. Sic aqua quae Wnbsp;inBaptiimo,eftaquanoncreatoris,ledDeifaluatoriS4

At vero video aliam legem in membris meis repugnantem fidei, (cio jjji verum, amp; tarnen non poflùm adièntiri certa ôô plena fiducia. Non poflùni tanbsp;credere quantum veilem. Ita eft iànè, Sed ne ipfi quidem Angeli poflunt apP^^nbsp;dere peripicere,quanta res fit,quae hicgeritur ÔC dicitur. Ita vt pofsintnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ye*

ÔC confideratione iatiari. Optarim tarnen, me tantum apprehendere Q^ann^ lim nunc:fed nc id quidem fieripoteft. Refiftit enim caro amp;ianguis,fiueponnbsp;lud,ÔC circumftans nos peccatum,dc quo Hebr.ix.dicitur : quod deprimitnbsp;qui libenter vellet ilia capere,5C haurire ad plcnuffl,vt inebriaretur:fedmOlt;^*^^nbsp;tentum efle oportet, tantum vt lingua refrigeretur,

interea veto adfuefcendum eft,vt illam additionem pofsimus faccrc,qna^^jj,j loco lacob Sc Angeli in coelofaciunt: Caro enim tantum defigit oculosnbsp;in panem,in vinum,in terram vbi dormiuit lacob : fed Spiritus debet viderea^nbsp;manum, verbum Dei,ÔC Deum in aqua. Caro tarn acute videt, vtiudicetaq^^nbsp;âquam ÔC excludatDeum,ficut Sacramentarij dC Anabaptiftae faciunt. Dii^^fnbsp;igitur eft contra proipedum carnis, non eflè verbum fimplex Qi. inanemnbsp;num:fed eflè verbum creatoris coeli 5C terræ. Sic impofitio manuum non en [jJnbsp;tio Humana,fed Deus facit ÔC ordinat miniftrosgt; Necpaftor eft, qui te abfol*^ nbsp;os Sii manus miniftri,eft os 6C manus Dei.

Agnofcamus igitur Sc magnifaciamus Dei immeniam gloriam, patefacit in fixa Ecclefia. Non enim tab's domus eft,in qua créât, ficut initio^nbsp;Jo condidit omnia:fed in qua nobifcumloquitur,nobifcum agit,pafcit,nbsp;entes Qi vigilantes. Quotuiquifi^ autem eft qui hoc credatf Res vera eft Sinbsp;maximum, quo Angeli in clis deledantur, Qi audientes implentur gaudi^ ifï'nbsp;ticia,propter cognitionem hanc Ecclefiae. Net^ tarnen afpicere,confiderare,3 jio-*nbsp;ïi ad facietatem poflunt.Ecclefia enim comprehendit in fe Deum,conuerfanf^ nbsp;bifcumdta vt viuificet,cuftodiat,SC fanet nos. Et ifta cohabitatione hocnbsp;fit domus Dei Qi porta coeli in hac vita. Haec profedlo immenfa funt SCnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;vi*

Ideo difcamus gloriam Ecclefiae pro dignitate amplificare Qi magnifacere : lipendamus eam,necp veram eius dignitatem in rebus ludicris,SCnihilicolIö^nbsp;ficut faCrilegiPapiftae folent, quifinguntEcclefiam eflè debere corp oralemnbsp;gationem,conftitutam inpotu,cibo,veftitu,0Cc. Quanquam noftra qnolt;p^nbsp;habet corporalia Qi externa multa,vt eft panis,aqua,terra, SCc. Sed magna dinbsp;cft,intereaquaeiadlantPapiftae,0Cquaenoshabemus,corporalia.lliaenimmnbsp;tra Deum fiiicepta Qi vfiirpata,non pro Deo,aut ftcundum Dei verbum t lnbsp;nbsp;nbsp;;jjii

turn inanis fucus,imaginatio Qi {àlCs. ipecies eft Ecclefia ipforum. Econtra n fjj/ res eft, quod lacob definit eflè hîc domum Dei, vbi Deus cohabitat nobis, vmnbsp;mus familia,imo fill) Qi iiUx^Qi ipfe pater nofter,qui nobifcum loqnitur,agd3nbsp;tur familiarifsime, vt Ecclefia fit etiam porta coeli. Ideo enim nobifcumnbsp;intremus in regnum coelorum. Etquodeftdulciisimum, ipfe pfio*quot;nbsp;ret nobis in fcala, defcendit SC conueriatur nobiicum,loquitur SC operatu^nbsp;bis.Sic conftituitur Ecclefia inter homines, quando fit cohabitatio De.cu».»gt;

DÉ ËCCLSSIA. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;4»

»j.Grad num. Hune ad modum dcEccleßa quogt; ^?^®59^O^vbi'cunqpcrcditurpromifsioniDei, dé obeditureius verbo, l'bi .nbsp;^ar Vnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;autem noncredunt ncc,obcdiunt verbo,hi etfi titulos,vocationem

abïedli funt, ncc habendi pro EcclcGa» Qiifs cnini ^^^dcrctjHeoquiaeftPonti'fexrAtqui hoc vno nominepoftulatfibicre-^'odf^'^^lt^^PUtari vtrumvera fint amp; fana quæ praccipit, fimpliciter vult credi,nbsp;pofsit errarc. Qiii contradicunt, dé exigant eius décréta adnbsp;voluntatem Dei,fubqciuntur omnis generis iupplicrjs. Plane idem vftrr-^3ticiSpintushodie,quidquidfomniant, volunt eflè Spiritum Sandlum.nbsp;Bafilius dixit vTfmtpjvövc itç0i»iT(ix.

nota. Tom, 4. lenenf fol. po, Pßl.tj. Graduum. Diieendum efi omnis generis incommoda machinetur dé ftruat Satan. Sicnbsp;Ecclefia effecerit,vno hoc praetextu,quöd perfuafit orbi, Ecgt;nbsp;errate,Ecclefiam non pofle perire, V era quidem vox eft, ftd hocnbsp;^el^-^^cndum erat, vt propriè definiatur quaenam fit vera Ecclefia, dé vbi fiu Haecnbsp;JS/^on ex decretis Pontificum,fed ex Euangelio petenda eft,.in quo Chriftuanbsp;notamiuorumexigit,Quimeinquif,confcfiiisfue*nbsp;^.^°^^^ws,eum ego quoque confitebor coram Patre meo» Ergo ad vergt;nbsp;confefsioeft, neceflepoteft, vbinbsp;Sequitur igitur,quôd vbicunque confefsio dé verbum non eft,etgt;nbsp;^ç'^^^fitudojpotentia, magnifici tituli, fpecies ^àndîitatis, ÔCc» tarnen ibi non

Tquot;om.4.Tencnf fol.461. Pfalm. 10. Graduum. Nonrefpicia* admiratur. Ad expugnatam,adfli(ftam, calamitolàm ( Ec-'^îjOU^^^Q^icere oportet, Isenimeiusornatus amp;titulus propriuseft, quôdinfir*nbsp;machinis,itcm Riroribus omnibusDiaboli, mundi, carnis,'nbsp;'on infpicerefedfugere vult, Ecclefiamnbsp;facieSjquam pieftores pingunt,qui autele^nbsp;^Piâornatam ciuitatem pingunt* Vera quidemnbsp;fecundum oculos carnis, Ipirituales oculi vident hanc formogt;nbsp;fummam clcgantiam,quôd Chriftus eft eius fponfus, dé earn fibi ge-^pftitum San(fium,ac ornauit fànguine meritis dé iufticia ftia, Horumnbsp;°'^idere aut indicate poteft,quæ diuerfum videt, quomodo odijs acetbifsi*nbsp;cruciatibus fit fubiedîa, Itaque fi, vt videt cam,'nbsp;velit, pinget deformem ÔC pauperculampuelhtm,fedenteminin*nbsp;^^^^^s^niedio famelicorum leonum,vrforum,luporum, porcorum, dent-venenatorum,Ttem,in medio furioforum hominumadmouentiumnbsp;j^Pfi çfçnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ad occidendam earn dé tollendam de terra, fient in Apoca-

P*^*^*^^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;liber nihil elegantius aut melius ha-

virgo fclitaria fugiat antiquum ferpentem, feu Draconem ^ius filio. Ideo etiam conueniunt ei voces iftæ, quas hicDauid v-oppugnaueruntme inimicimei,faepe oppugnauerunt me»

6it nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DE ECCLESIA.

Habet autem haec Oppugnatio,(peci'cm expugnationi's,fi carncm fêquatiSj ac hoftes Ecclefiae vmcant ÔC fuperiores difcedant, vida opprefla Ecclefia, ficütluvnbsp;guliexperimurinnoftriscertaminibus, quaepriuatim in corde noftro fuftinoniJ^nbsp;cum Satan terret ÓC. confunditconlcientias. Hïc tanti cxcitantur pauores, vtnbsp;pofsit aliter iudicare, quàm quod vidoria fit penes Satanam obruentcm iios cogit^'nbsp;tionibus triftieiac,blafphemïjsjmoleftijs,amp; ficadimentem cofblationes omneSjqiJnbsp;Chriftimeritum Sc verbum nobis exhibent, lècundum hunc fenfum rc(3tle^^nbsp;oSaepeexpugnauerunt me» Nonenimfimph'citer oppugnariOjfedexpugnationbsp;videtur,ficut vtriquefingulihaceexpcrimur» Ita quoep turn corpus Ecclefia^^®^nbsp;tetur omnibus temporibus fc cindum ÔC oppugnatum cxercitibus bellids,nbsp;nium gentium, SCmachinis omnium tribulationum ïcu tentationum ànbsp;vfque,hoc eft,ab co tempore,ex Aegypto liberati,cperunt diicerni à reliqui^S^nbsp;tibus Sc eflè populus Dei»

Sed hïc erigit lè Ecclefia,tanquam faepc idem experta, quod in hifee virtutem fijam oftenderit, 6C turn peccatum,tum pcenas ita auerterit,vt Ëcck»nbsp;ncrctjamp;hoftiumconatusfruftraeflènt, Itaque amp; periculumrepetit,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;j

abundanti gaudio hortatur,vt huius corporis fingula membra praedicct Dei Sc dicantjNon potuerunt me vincere. Haec confolatio tenenda eft,nbsp;nbsp;nbsp;. njjil

pro Ecclefia,led etiam finguliin noftris periculis,cotramagnificas ipes,qu3Si^ ÔC concçperuntaduerûrij nofl:ri.Hacretici ÔC Sedacgloriantur, quod fintnbsp;rijPapa fubnixus fua SC Principum potentia,clamat,vincemus» Hisnbsp;clamat,ita mifcens négocia,vt non dubia ipforum videtur futura vidoria-^ gj,nbsp;folum priuatim perturbât fingulos,fed totum corpus triflicia Si. dolore i^P;? jjjji*nbsp;cutincomitijs Auguftanisproximisfumusexperti, in quibus aduerfarïjnbsp;tur nos oppreflùri eflè. Sed an non ibi quotp experti fümus,hanc plenirsimâ*^^^nbsp;folationis vocem» Non potùerunt lt; Haecconfolatio etiam turnnbsp;occidimur, ficut primitiuac Ecclefia: exempla teftantur» Nam ünguinenbsp;gata eft quafi Ecclefia,vtmaiorfêgesChriftianorumprouenirct»

Sicut autem hæc ad perfecutionem quac gladio fit rede accommodan^^ etiam accommodanda fiint ad impugnationem hacreticorum SC ièdarum» jnbsp;enim proprium eft gloriari de vidoria,ÓC ante euentum canere Epinicion»^^,^/;!--funt qui nobis primi de Baptiimo,de Ccena Domini,dedere turbas f Hoenbsp;ciendum eft,glorientur aduerfarrj quocunque volent modo :Nos tantumh%nbsp;mus, vt verbum pure retineamus,^ quiequid agimus, hoe totum référâmesnbsp;ni Chriftipropagationem,6C verbi, fi tum( quod certo eueniet ) expugnajnbsp;certaminafcqunturijcanamus cum Dauide,Non potuerunt.Naffl etfinbsp;non tarnen verbum extinguent,necp Hæretici, nee Papa,nec Turca, neenbsp;deinde neque contra nos præualebunt,fi pure maneamus in verbo. Conçenbsp;quidem eft Satanae,quod viribus fit maior SC varie vexet nos : Mulfænbsp;bulationesiuftorum, fed tarnen ex his omnibus libérât eos Dominus,nbsp;verbum Dei eft quod lëquuntur ÔC docent,SC caufa Dei eft,quam tuentut»nbsp;nbsp;nbsp;^^9

tur Papa multumconetur, ac totum orbemftudeat contra nos concitatOY^^j^ ceflènt falfi fratres,non incedentes in iàna dodrina,etfi Satan ipiènbsp;commouere non definat,tarnen cum Dauide canemus vfque in finem,nbsp;runt,tantum propter verbum.

Genef, capitc 2^. Tomo tertio, fol, aj. Hypocritica Ecclefia gpifi'l intelligendaeftexfuismoribus, quorum typus ÔC figura eft EfiiU»

. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ê BceLEnx.

^Ximc glorianjde nomme Deo, vuk efi'e ÔC haberi Ecclefià, nbsp;nbsp;eft corakl thlkldo»

^tEfauhabet primogeniturarHjfedcontemnïtearn, amp; per ilium contcmptunl Vicifsimenimcontemnitur,rcprobaturôlt; fpoliatutj idco nihil eft gloria*nbsp;^ciuSjficutneePapiftarum qui feiaeftantEcclefiam ÔC fucceflôres Äpoftolorum*nbsp;^^cnimVuItefleEcclefia, eum oportet magnifaccre primogenituram gt; nontan*nbsp;in hac vita,fed etiam poft hanc vitam*

Aeperpetua haec contentio eft in mundo,ficut foit Efau cum lacob : Ita nobiji quot;apiftis eft,ac ante nos populo ludaico fuit cum Apoftolis. ludaei vehementernbsp;j^'^tendebantfe eße populum Dei, ÖC Paulus fatetur eos efle Ecclefiam, Roman.2»nbsp;^0nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nomen tantum retinebant,rem ipfam veram Ecclefiæ contemnebant^

i^^jabieêîisiplis,Gentes vocatæfunti Ofe.t. Et dicamnon populomeo,populua meus es tu. Et Deut. 32, Prouocabo eos in eo, qu jnbsp;1 °pnlus, 2C in gente ftulta irritabo il los»

L nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;imô color pefsimus Écclefiæ hypocriticæ, qüôdeftfuperbiG»

'^5111 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;in vfurpando nomine Dei, Ecclefiæ, clauiumj minifterij Salt;*

nihil amplius poteft:quàm gloriari de Deo* quôdreueracontemnitamp;negligitea quæfunt veræEcclefiæ.Nonnbsp;primogenituram fuam,ficut Papa Ô£^ Epifeopi, nec docent necbaptPnbsp;officium Ecclefiæ faciunt ; tantum habent nomen. Frudîum veto

V oftendunt. Ideo Chriftus dicit : Ex fruclibus eorumcognoftetis cos» contemnit Ecclefiam,igitur amittit Ecclefi'am. Nec valet inanis ilianbsp;^nmus Chriftianijfumus Ecclefia,fumus Epifeopi. Si non fubeft resnbsp;nomen. Imo iam reprobatus es, quod habes, non habes. Sicnbsp;3'^ P°ftnos venient,eam amittent,quia eft columna veritatis, z.Timoth.j»nbsp;çF * 3bfjcient,nec prodeft glol iatio nomen fine Veritate,nbsp;clamant : Nos fumus Ecclefia habemus autoritärem præci*nbsp;'^olunt nos cogéré vt ftatutis eorum aflêntiamur. Refpondebimus : Ec-»nbsp;^^^fi^'^^'pl^x.Numcro merito,fpec:e amp; veritate.Nomine amp; re vt ipfi docêt*'nbsp;nomine amp; fpecie eft Ecclefia : Sicut omnes Idolatræ Sgt;C hxretid^nbsp;po^na ferre vt quis numero tantum Chri*nbsp;^^nien interim faciat officium externum. Si etfam occulte impius eftnbsp;P ^^0 /'^^îWodobaptifctjCuretinfirmos 6C confirmer confcientiasadflidlas, nihilnbsp;ChriftianusfineEcclefia, Sednonmerito. Hocnbsp;inon faciunt. Idco ne comparandi quidem fîint cumtjs, qui funtnbsp;HtjjP^jquia contraria officio Eccleliaftico faciunt, blafphemant verbum,per*;nbsp;P lîj ^^^PûSjhoc eft,veram Ecclcfiam.

H Ecclefia multi miniftrifunt tantum numero fine merito» Sed Papa ex »ilçSSijy^ ^^i^P^turEcclcfiæjOpprimit doeftrinam fidei, replet orbem terrarum Ido-'bnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;infinitis portentis. Illud eft inEnire contra Ecclefiàm numero 5^

quot;h nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;morem. Nihil itaque valet argumentum Papiftarum : Nos fil*

S vellcnt taies eflê, confentire eoâ \^^do(ftrina,docercôCgubernare, quod veros dC pios Epifeopos decettnbsp;^POtCs Efau,aduerfàrij dC vaftatorcsEcclefiæ, vthæretici.

Emulant pietatem Si hypocritæ funt, vt funt multi admixti cætui numero fidelium, modo non doceantcôntrarium profcfsio*

quolt;^ in hoc typo depfnxit. Poftep enim Ëfàu, Tiagna confidcntia neglcxit fpiritualia bona,fidê,caritatê,patientiam,nbsp;quæ funt fn Ecclcfiaa'mô côtempfît hæc omnia,fcquitwr iâ. appetitus,nbsp;èi. ardenÿ

6 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DE EÇÇ LESIA,

êC ardens defiden'um iftius rufi edultj,hoc eft, quia non curat agnitionem Chrnn)^^ auginentum donorumfpi'ritualium, nec vitam acternamj fit auarus amp;nbsp;luptatuin,gloriæ,honoi'um huius vitæ.

Hoc nimiruni eft quod præfert edulium pn'mogenituræ, id.eft,eft clefia:Sed fecftatur carnem 0(^ fanguinem,qugnt qugftum in pietate,Sicfalfatcf^^^nbsp;fimulat pictatem,tantum vt fruatur voluptatibus, Qi. honofibus huius mund*»nbsp;ra autem Ecclefia qugrit æternam vitam,perpacientiam dC fidem. Illi font an««nbsp;ventris, amp; Deus ipforurn venter eft*nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.jjj

Hoc eftminifterium rufi eduhj,quod hoc loco proponitftripturafand^M^ contentio inter fratres de primogenitura dirimitur. Lentes vero non rufejft^nbsp;magis ftint* Ideoputo croco autaliocondimentopræparataseflè, vtmouet^^^^nbsp;petitum, Taliaautem ftintpraefentia bona huius mundi, quibusmirufflin«*^!^nbsp;deledlantur homines, vt potius commeflationibus ôC liguritionibus indul§nbsp;quam carnem 2C (anguine filij Dei edant ac bibant,hoc eft, credant 6C feiften^fnbsp;cleftia: tantum quæftum ôfgloriam mundi aucupantur, quorum tanta Wnbsp;de obledîatio eft, vt hominibus non famem tantum,fed concupiieentiamnbsp;cicau Ideo Elàu repitione vtitur: ciba me quæfo derufo,de rufo ifto.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, fcf,

Significat ergo icriptura fantfta omnes fieri auariores, iuperbiorcs,carn^, amiflàbenediÆone, quàm antea fuerunt. Qiiia omnibus eft çaro 8enbsp;nihil aliud quam carnalia qugrunt, amp; horribili cupiditare appetuntnbsp;fum. Sedfubnomine Chrifti amp; Dei,fub tituloEcclefiæ.Tacob ctiam laifo edu^*nbsp;citur,fed no tam auidè,non vt EEu,rufum bis repetit,hoc eft, pij vtunturnbsp;(èntibus,non pro falute fed pro neceftitate fua*

Tom.4.Ienenf.fol.5'x4..Pfalm.po, SedcuradditMofes, Agenerationd^i^j,;,' rationem, Nimirum vt fignificet vnam Ecclefiam durantem à principionbsp;minis, vfip ad finem mundi. Hocenim eft quod dicit. A quo die generatio*nbsp;ccepit, Tues habitaculum noftrum, Quafi dicat, Temper fuit Ecclefia,nbsp;a liquis Dei populus,à primo homine Adam vfque ad nouifsimum.Licetnbsp;Ecclefia fuerit infirmiftima,0(^ fic dilperla vt nuiquam appareret. Sicutfunbsp;impius Rex Ahab vens cultibus interdixcrat,amp;^ Prophetas magno numéronbsp;ter occiderat. Ita vt Elias querereturle folum efle reliquum feruum veriPnbsp;igitur Ecclefia turn fic abfeondita, vt nufquam eflet nifi in oculis Dei,nbsp;fibi fetuaflefeptem miilia,qui non adorarant Baal.Sic in Papatu fuit 8C mann^^^iil'nbsp;fia,fed verèabftondita fuit,ita, vtiudicantiex Ipecie,quæ apparebat, videbat*^^^nbsp;quam efle. Atque hoc bene amp; diligenter notandum eft. Primfim quod f***nbsp;runt, funt dC erunt, qui confitentur Deum, quiiànè docent de Dco,er*anbsp;paucifsimi.

Genef. Cap. 31. Tom. 3. fol. 170. Deus abfeondit Ecclefiam nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;J*''

falutcm,fub obfeuro dC horribili tegumento,ad quod adfuefeere nos fperemus,neue diffidamus,etiainmaximispericulis de aduerfitatibus,queOnbsp;turaSatana, mundo, autDeoipfo. Sic enim inquit Paulusnbsp;abfeondita cum Chrifto in Deo. Hgc eft fumma hums exempli.nbsp;in came, aut vt maxime in ea habitemus ; tarnen feewndum earn non ''¦5z

D E E C C L E S I A. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tfîjf

Hitamus Gipicntiæ Ôl lufticiæ carm's, multo minus auaridæ,iïacundiæ, vfuns : Ifta 'ofuntnoftraarma. Sedin carne habitantes, viuimus in fide filîj Dei. Nullam cnimnbsp;3ni vitam nouijquàm quôd credo in Patrcm omnipotentem, Ôi. Dominum no»nbsp;fumlefum Chriftum filium eius,quipaflus eftprome, fiCc»

Sed iftanon videnturf Sicut ûnè abfconditain Deo : Itatarnen vtdiabolus onpofsit auferreauteripere hanc vitam quantumeuntç obicuratam. Non cnimnbsp;Ö ônncamur,non honoramurjnonlætamurin carne, fedmortificamur, morimur,nbsp;r^tgt;niur,confundimur,contumelîjsadficimur, confpuimur,amp; peisimi omniû ho»nbsp;æftimamur, quos fi poflûnt tanquam haereticos ÔCfccleratos ferro amp;igniènbsp;th ° Annonfiinthæc operculavitæ grauißima c' Sediubhis latetpui»nbsp;præcioffisima gemma, quædicitur: Credo in filium Dci»nbsp;htnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;caput noftrum ChriftusabfcondituseftinDeo, ita Ecclefia teôh

U nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;operculis, ôi. oportet earn ferre inmundo, vt dicaf ièditiolâ, erronca,

P^^simorumhominum,quivixerunt vnquam, Hgc opprobria ftnb ;rc febóne ebclgcfïdn/btc (îctccgtrtuffcrbctt//c^^lctnotvîïnbsp;^h2^Cttcn.Hæfuntgemmgamp;clinodiapulcherrimaÔ!^preciofiisima,quibusnbsp;Deus in hac vita. Siceniminhocexemplodepingitur, quomodo Deusnbsp;tentet ad exemplû Jacob, quod cum ea lüde»nbsp;ægcrattan^aducriâriû amp; hofiê,quideiêrere,abqcere, imóperderceam velit.

Iç ^verbum ÔL Sacramenta,amp; habemusaducrfàrios infinitos, principcs,nobi» carnênoftra, quam circumferimus. Qiiianbsp;''krnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ab internis amp;domefticis. Illa funt noftra

^^^^proptcr quçiudicamus Dcum nequaquam veile nos pro fiiis agnoicere ód hijj^^^Nihil cnim minus conuenitEcclefiac, quamfacicsifta. Egoipfëfæpecogi»nbsp;tantum contcmptum,faftidium amp; odium verbi exiftere in homi»nbsp;''ïsJr^natamlucemEuangeltj : Curcpidoceref'autcurpergor'Cùmhomi»nbsp;çgfirnagisi^ iniâniantaduerfiis nos, ô^indics peiores fiant»

da ifta funt, amp; fie ftatuendû eft, Deus cft,quiabfconditus cft. Hoc eft %onbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;eftabfconditus.Carocnimob*

h*ht r nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^llamurmurat,dolet,fremit,indignaturôôcla*

^gofum miferrimus, abiedifsimus, contemptiisimus. Âeûnèverum cft, ^üi^ ^^Ecclcfiæcumpîjs nonhabentdefenfionê PrincipumautRcgum,necCi»nbsp;Rufticorum patrocinia,quæ debebantur ei,imô quæ iam habet, fæpenbsp;*^'10 '^^^batepitarapinis à iniurqs omnis generis obnoxij funt. Idco videtur De»nbsp;^l^fcQ.^'^'^'fus defererc Qéabijeere. Quia eft abfconditus nobis,amp; nos vnà cum ipJbnbsp;j.^iniur.Infideautcm,inverbo,inJâcramentisreuelaturamp;confpicitur.

Ibi veroacceditverbûtanquamflammula,lucensinmedij's radiolosperdodrinamôCiâcramenta,eosiubetappræhendinbsp;^^^^P^t:dimur,tum non amplius nobis eft abftonditus Deus in Jpiri»

calamitates amp;ærumnas,ôi ^*^^^^^Eris,propter quas non poflumusftatucre nos efleEcclefiarn,autpla»nbsp;ftncfctt vnfrtlkn / wlt;î^ ba fcUt/nbsp;X aliorum ruinaamp;dcfedione.Sedcogitemus nos efleïn loco caligi»nbsp;Pnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fichno. Qui crediderit amp;baptifàtus fuerit,faluus crit.Illa eft

, ^thj^pdt^amno vidctfol, nonratio humana: fed in cordelucet. Prætcrhocvcr» ^venietnbsp;gaudio dicamus : VidiDominufacieadfaciem,6lt;fal»nbsp;dtanimamea»

V tih'fsininmigitur SC pulchcrrimum exemplum præbuitlacobEccIcfiæ^f* lu(5tannsfidciinfii-mitate;nc fecundumMonachomimagi'nati'ones cogi'teniusrnbsp;tresSCProphetasfuiffefaxaSCftipites, inquibiis nihilfucn't infirmitatis.nbsp;enimnobis dcfpcrandumfuerit, quiaincarntadhucmaximaininfirmitatenii^'^nbsp;mus. Caro cm murmurât, nec vult patiaut conculcari. Ideo querimur ÔCcbn''^^nbsp;nos indignismodistracüari.Infpiciamus ergofancflifsimosPatriarchaSjSCeo*'*^ 'nbsp;emplo nos confolcmur,fiquidcm SCipfino perpetuofirmi SCfortes in fideiue*'^ 'nbsp;lacobvbcrrimisconfolationib. cumulatus eratjnonfuistantùnijfedfiCp^^^nbsp;tis SCaui Abrahæ 5C Ifaac : tarnen kictatur cum iumma infirmitäte. Sic igiturnbsp;Egononfolusfum, quitentordeiraDci, depraedeftinationc,de difKdentia, Jnbsp;bin^ nid)t aUfin/ Omnes iâncli quotquot crediderunt vnquam, aut crcduntcWnbsp;num inhlium Dei, expcriuntur hofceagones tcntationum, quibus vel ipfinbsp;Ecclefiaexcrcetur. Qjaidenimcfttotushiccoctus, qui dicitur Ecclcfiat'cftcX*»nbsp;turbulahominum nulcrrimorum,abieól:iisimorum,amp; defpcratorum,coraffl*^nbsp;do. Qj.îid eft turba ilia ad totum orbem terrarumfQriidad regnum Turcicum,nbsp;licum, imo ctiam noftros adueriarios Pontificios C

Siigiturquæris vbi fit EcclefiafNufquam ca apparet. Atvcrónonad nbsp;nbsp;jj.,

formam refpiciendum eft,iedad verbum, adbaptifinum, SCibiquærendacftf fia,vbiSacramentaintcgreadminiftrantur,vbifuntauditores,docftorcs,coO gj.nbsp;res verbi, fiadhucnon apparet, mcmineris bonanoftra efleabicondita,nbsp;tnhacvitaperfpicimagnitudinem eorum. Vir adhuc luclatur : Sedeftfin^P^nbsp;lo, imôlæ'tifsimum exitum fortitur certamenhoc.

Tom. 4.. lenenf fol. 5^5. Michæcap. 4. Hicnoninconucnienseftj^^f^je blafphemiam impudentiâ Papiftarum,in tanta verbi luce nondum ceflàntiu*''nbsp;fcnii'oncprimarus Ponrificip quod Pontifex Romanus.fit caput Ecclefiæi*^f^j,iitnbsp;Sed Propheta difcrtèdicit: Dominus regnabit fuper eos in monte Ziof* jcf'nbsp;vfq5infccuium.'MôntisZionmeminit,vt fignificetpopulumfeuEcclefia^Ljc'nbsp;ris. Hæc aliud caput non habebit,quàm Dominum Ch ri ft um. Noncnim*^nbsp;feruitEcclcfiam fuam, vt alio vicario opus fit. Miniftros liabetin EcclefiaP^^j^jfnbsp;minos ôCRcges non habet.Idco Antichrifticumeft,quod Papa hancdignU^^^^^j/C'nbsp;felt;ftat,ac p!ancimpium,quôd ctiam earn défendit. Nam pij ftquunturnbsp;gulam.Rcgesgcntiumdominantur gentibus, vos autem non lie.

D E B O N I S E C C L E S I AE. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;|,ct

Tóm.5. Icnenf fol. 482. Piâl. 45. Eftigiturhocfummum quódEccft^^j^jj^) omniaqup funt Chrifti,8^fadfum eft vnum corpus ex vtroep, vt quæ funtnbsp;îintChrifti,2CccontràquæChriftifunt,fintEcclefiæ.Suntautêhæcmaiût'4nbsp;vt humanaratione pofsint cxplicari, aut ctiam à cordc noftro compra;hcndi'

SunttamcnadumbratatenuitcrinMatrimonio,vbift(mmusfponfic'g^ fam amor eft, vna ltd es, vnum corpus, SCvnus animus.Inter Chriltumaut^nbsp;clefiam res vera eft, cum in Matrimonio corporali tantum funt fpcdlaculab^^^®nbsp;iftarum fpiritualiumnuptiarum, vbi Chriftus fponfus eft, Sc omnia quæ banbsp;natEcclefiae.Hæcigitur eftEcclefiæfuperbia,quôdgloriamurn5innom^nbsp;tia Sc iufticia, fed in iufticia SC fapientia fponfi noftri j SC in omnibusnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ßt'quot;

Qliiain corporali Matrimonio, quando coniunguntur maftulus num corpus ,communiabona,libericommunes SComnia, vxoræqueçunbsp;fuper res mariti, ac ipft maritus, Si nihil differt à marito, nifi quod maritusnbsp;minus vxoris. Sedreipccftualiorum, qui non funt mari«, eftvxorDboi*^^nbsp;urn, ftcut maritus.

ScEcclefiaagnofcitChriftumDominû,amp;rcfpcótu aliorum hoininiim, dia't Iponfi (uijhæcmea funt. Quod fi obftrepit peccatum,apprçhen^nbsp;(ç oquot;^^^uifponliiulh'ciam,amp;dicitt habeoiüftidâfpônfîjillameaeft, tuigiturtagt;nbsp;'il?nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;cùmaggânttDiabolus,ÔCvultterrere, hic vertit vültû ad Iponlum,

iieii' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;pèccaturrtji'nChrifto qui meus eft, nulla peccataiiv

Pax nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;igiturme. Siccumtrifticia vexât, dicit, in fponfo meo eft vita, gratia,

ç(^j§^udium,iàlus,hæcmeafunt, quià Chriftus eftmeus,cur igitur meteffespSic 'inpliciter Dominaamp;Regina potentifsima,fupra mortem,peccatum J terrores

tfi^ nbsp;nbsp;nbsp;'1'-*'^ hæc vulgatafunt, Chriftum efle fponfum Ecclefiæ ideo etfam congt;

^^cciditvtEpifcopi, pontifices, facerdotes,fe fponfosEcclefiaeapgt; Quodtamennequidem Sancftus Johannes Baptiftadêfedicereauftrs eft,nbsp;'oii fnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fponfi feappellat. Ergo Papa amp; Epifcopi, etiamfi pîj funt, tarnen

ipoitfi, fed tantum amici Sé miniftri fponfi. Nam vnus eft fponfus Icius quihuic fponfe dat omnia. Diabolus igiturillas appcllationes Papæamp;nbsp;hæcdulcifsimaverba. Qiiæquia funtinnbsp;^iit SCafsiduo vfu, ideó negliguntur. Sedfibenèacucrenturamp;vrgeren^nbsp;tç^°§itando,dicendo,amp;credendo,tuncafferrentfurnmamconfolationamp;m.Qiiianbsp;, ôdtotus theiâurus diuinæmilericordiæ, nonpOtuit magnPnbsp;tgt;iç^ ^*^^P^giSlt;^oftendi, quàmquôdEcclefiadicituriponlà Chrifti. Quiaexhacnbsp;quôdfponià habet omnia, quæ lunt Chrifti. Quidautem Chrigt;nbsp;aeternam iufticiam, iàpientiam potentiam, veritatem, vitam, læticigt;nbsp;Ecclefia igitur eft Domina Regina mifericordiæ, vitæ, falutis

virginein templis cecinerunt, ea deEcclefia rediuS Ecclefia dominatur morti, peccato , inferno,nbsp;°°^^ibus terroribus Somalis, quæ funt in dæmonibus Schominibus, nonnbsp;Isd fponfi Chrifti, qui omnia hæc puTchCrrima orna^nbsp;'^°noeiuscircumdedit,qui conculcauitproeamortem,largituseft ei vitam,nbsp;^?t.jr^^'^^^oiedemit earn ab omnibus periculis. Aiponib igitur omnia ilia ha*nbsp;meacftiuftioia. Ad lu*nbsp;religio. Admôrtemrmeaeftvita. Ad peccatumrmea eftre*nbsp;Noj) P^^catorum. Adlegem,meaeftlibertas. Adtétroresmleaeftpax amp;;iæticia»nbsp;3tit meis viribus,fed per leftim Chriftum fponium meum.Hædnbsp;P^^^h^*'dmacommutatio,vtillamifcra Ecclefiainoculis hominum, tam litnbsp;^^'noculis Dei.

^P^^i^Tifpclt;^^s,Nullusefthçreticus,quinoneamvincatiapientià,nulgt; tullumtamexiguurnpec*nbsp;ÏJîlij ^^°dnon earn turbet, ôi. ad trifticiam compellat. Sic terrctur morte amp; alijsnbsp;ohrjp^'^^jy*^turlecundum fpeciemDiabolieffe fponlà ,¦ quænihilcomrnunecumnbsp;i^^Pctta. Eft igitur afluefcendum, vt paremus nobis ha*nbsp;corda furfum, nec iudicemus, fecundum id quod fentimus.hoC

Qii^^^A^^^^^h'^Eetpeccatû , eftodibilisDeo.Ego habeo fP^n'o ^^quot;SofumodibilisDeo,actimcoDeumiratum. Tudicas:Nonfic, fednbsp;peccatum éi. fenfum peccati, ôddic : fine fit inme peccatum,nbsp;iUihil euro,fiueadfitfenftis mortis, fiue non adfit.Altius eft aftendendum,nbsp;Ggg îj nempe

ncmpc ad fponfùm meiïm, per fidem in verbum eius, dicendum, fiadeit p turn nib il moror. Eft enim mi hi prohibitum, vt vel de me fecundum fenfun'nbsp;nbsp;nbsp;jj, j

velde Ecclefia fecundumipeciem externamiudicem : Sedeft praeceptuni) v cem fecundum verbum promifsionis. Euangelium autem aliud dicitctninbsp;quam ienftis meus j Nempe quod fit vnus, in quo non eft peccatum,nbsp;linguaeius,quivicitiniemortem,mundumamp;peccatum. Quidicit,Connate,nbsp;vicimundum, peccatum vobis vitra nondominabitur, ö^fiquafuntuwiH^nbsp;crisliteris. Huncvnumlcio,SC hoc etiamfeio, quodeft fponius fatftus,nbsp;nicauit fponfae fuæ Ecclefiæomnia quæ habet: Eius Ecclefiae ego fum pars. nnbsp;enim certa fymbolaöC figna, nempe ßaptifmum, Euangelium, EuchariftianjQnbsp;teftantur meeife mernbrum Chrifti, amp;c.

Hæc eft magna confolatio cognitio, quæ non tarn cito intelligtwr } veilem. Nam fi earn plenè complecfti po flèmus, nunquam fenfum aliquem vdnbsp;tis,vei peccati fentiremus. Dcfetftus autem quôd non plenè hæc intelligimi^^nbsp;vtnosvexetconfcientia,perturbcntpericula,perterrefaciatcogitatiornoïd^nbsp;fliÆones. Hicdcfe(ftuseftinappræhenfionenoftra,noneftinChrifto-5i^^nbsp;tem,qui inmedio flumine merfus forte apprehenditramumarboris, quonbsp;uis ægrè,fuftentat,ne pereat. fta nos quoepin medqs peccatis,morte,turbatto*^nbsp;appraehendimusChriftuminfirmafide,eatamenfides quantulacuncpfit/^^*nbsp;uatnosôôdominaturmorti, acconculcatDiabolumamp;omnia.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.(fc

Suntergô magna verba amp;inæftimabilia, quando audis leium ChriuUjj,^j fponftim,ScEcclefiame(refponiâm,Imôfuntcoeleftiaamp;infinitaverba,qU2U^nbsp;hominis cordc capiuntur, nec vnquam perdiici poflunt. Qui igitur gloria*^*^ -hæc noffe, illisdic, Quèdtantùm fonum quendamhuius dodtrinæaudiued^^.fnbsp;quafiproculfumum viderint, remautemplanèignorent. DicoautcnihæcidÇ^j^nbsp;vos excitemad ilia verba Spiritus lântftiponderanda, quæin noftram conionbsp;nemloquitur,Vf difcamuseamagnificè dilatare. Nemoenimeft,quiinhacpd'^^p/nbsp;misauderepofsit, SdChriftum nimis fortirerampletfti, Nihil hîceftnimtiu' pnbsp;præhendequantum potes, 6«^tarnen videbis tedeficere, neepoflè tantùm hanbsp;hunefponfum,quantum ipfeexigitôdnobisopuserat. Adfuntenim SataUinbsp;turn,caro,languis, ratio noftra, ea repugnant huicapprehenfioni. Ettameunbsp;prehenJis,fîucparum,fiuemultum,habesfponfum,ô^pereumvitamÔifalut^ .fl/nbsp;FAcicsigiturEcclefig,eftfaciespeccatricis,vexatæ,delertæ,morienris^nbsp;triftatæ.Quidquidenimtotus Sataneftamp;habet,hocEcclcfiapatitur. Sicig^^ Jf,nbsp;diftinguendafunt. Quod Ecclefiacumreliquaparte, quaeadhucfupercftpjpnbsp;cS carne fluctuât, in hts malis, fed corde régnât amp;triumphatin Chrifto,vtP^^^^0/nbsp;citEphef 2. Confederenosfecit incliftibuscûChrifto, amp;fc.Conrefufcitauhnbsp;uiuincauit,pcrquidc'fîdem. In vocabulo igitur fponficomprehenditurnbsp;fericordia,lt;^inaeftimabilisgratia,quafumus participesomniarerumfponfi j,;nbsp;jgiturMâterfamilias in domo fe gerit, ergaillosquinonfuntmaritfficChnhnbsp;gerere le debet,ergaomne quod nOneftChriftus. Qiiia fcitfeelTeDominuuinbsp;peccatum,mortem,amp;omniamala Diaboli, Nonpercucullum,auraliaopcr^nbsp;quidem per Icgem Dei,led per lîium fponfum Chriftum,in quo fide hæret.

Hæcdifcendafunt,vtgloriamnoftramexaltemus,amp;fciamusdonanoifl' .jj} pbficareamp;dilatare, vtfolSCluna prænoftris donis vilefcant,Sc' lâtancumom^^^^nbsp; cædibus terroribus rideatur. Àmara quidemeftmors, amaræ aliæclaui*^nbsp;adflicftioneSjfed nihil ad Chriftu, incuius comparationelunt, ficut vnaguh^^^fjgt; |nbsp;ad mare, vel potiùs ad incendium extremi dieicomparata, vt ficmagnificetu«'nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;I

ftusin cordibus noftrisS^ ore noftro, vtdilcamus apprehendere infiniturp, I ena rrab île noftrum donum, quod,quanquam nullius o ratione digne poteftnbsp;meuâftuefcendumeft, vtdecomultùmloquamur, id^ quantumpofsiniu^^^^i(5'

DE ECCLESIA. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;éz»

cnim eft fuperbia dicere ad peccatuni fuge hi ne adDiabolum, fine '^Sum enim Dominus tuus. Quia Chriftus eft Dominus ,cum hoc firm confiiici^ -^^^usjamp;collocatuscumeoincleftibus. Regno igitur amp;debeo exerccreregnumnbsp;''^îffuefcam.

. Hæc dicere inquam non eft fuperbia. Sed vendica tibi omnia quç funt Chrifti, ^^ffuefac tead ius tuum pofsidendum ÔC videbis quant fit difficile. Sumus enimnbsp;f^utrareges fiiper iftamala, amp;Domini omniumbonorum,quæfuntinChrifto,acnbsp;b^'tamus omnes aureas coronas, fed fide,quæfides cumfpecicdiuerfàlucfatiir. Ninbsp;^giturefthacfiiperbiaipiritualidifficilius,quæeftin Chrifto. Att^vtinam hancnbsp;'^perbiam perfeeff è diieere ÔCexercere pofsimus, vt dicamus ad ßtanam ; Quid mihinbsp;potes cum omnibus peccatis,cum morte amp; omnibus malis Apud iapientesnbsp;'undies aliquid, apudTur cam,Papam,Principes, es magnusDominus, ièdmihinbsp;^ollatus es vnum nihil,mihi inquam, non in quantum film perfona,fedin quantumnbsp;'^nibapti{atusamp;credo in Chriftu, Sèficfuperbimus amp;gloriamuretiamintribulagt;.nbsp;one,SicutPaulusdicit, amp;irridemuslatanamamp;mundS,acdicimus : Qiridadme,nbsp;^Uïmfi Diabolus glt; T urea furant.^Quid adme,ctiamfi peccatûmordeatdlcio enimnbsp;WDominus meuslefus Chriftus,nocontriftat, iedDiabolus contriftatfublpe»nbsp;Chrifti. Chriftus autem nihil eftjnifi vita,gaudium, gratia amp; pax, QCc.

Ergo in hoc omnes incumbamus præcipuè, vt ChriftumbenèdifcamuscO^ puofcerejvtarrogemus nobis cum omni fiiperbia,ilium triumphSSc maieftatem iPnbsp;habemus in Chrifto, amp;dicamusDiabolo, vale, quantumuis indigneturnbsp;urat, Eftenim in gloria Deifijperbiendum,noninftercoribusoperum6CmerPnbsp;umnoftrorujiedquódiponfiis eftomnipotens inEcclefia,quæ quanquamone^nbsp;aeltvarijsmalis,tamen habet iponfiim,quiinièrecipiteius mala, 6ccommunicatnbsp;Potentiâamp;:gloriamfuam.Atcphoceftquoddicit:Statreginainauroophir,debctnbsp;otnata eflepraecaeteris, quod tota Ecclefia plus habet donoru, quamnbsp;j^.§'liChriftiani.Omniaenimbonaineafunt,hoceft,cftineamerus Chriftus,me-j^^P'entiafidei, vita 6Cgloria.His eft ornataab imo pedis vfqj ad verticem, vt nihilnbsp;macula deformitatis appareat, fed coram Deo,nbsp;Ueanbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;hominum.Deus cnim nullam rugam in ca confpicit,quia nihil

glop '^^^lififuumfilium. Quo Ecclefiaindutaeft,exquohabetialutem, vitam 8C Urnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Chrifto eft. Quod fi pcccatumadeft, id Diabolus cernit, 6C finguli

quot;dut ^*^^u{èntimus,fed Deus non vider. Nam propter filium Chriftum,quo eft jUj ^^^faeftformoia, fine macula 6C rugis, quia Chriftus totusformofus6C finenbsp;^^^QuareEcclefia quotpperipfiimamp;inipfoveftita, tab's eft.

^fare nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fol.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;contra Regem Angliæ. Dedocftrinacognoicere5Ciugt;

Haihoomnes fingulos Chriftianos, 6lt;tta pertinet, vt anathema fit, itUj-^'^nopilolaeferit. Chriftus enim ipfehociusftatuit inuicftisôCvarifs fen^nbsp;Vtn, '^^tth.7. Attendite à fâlfîs Prophetis, qui veniût ad vos in veftimentis oui.»nbsp;certèdicitadpopulumaduerfiisDotftores, amp;mandateis,vtfaliànbsp;quomodovifarepoftiint nifi cognofeent r Quomodonbsp;'aifiius habeantiudicandi rNunc autem non iblùm ius,fêd præceptumnbsp;'^'niü '^''^jVthæcfolaautoritas ûtiseflequeataduerfiis omnium Pontificum,nbsp;Conciliorum, omnium Scholarum fententias, quæiusnbsp;^epopni .^^^^¦nendi fob'sEpifeopis ô^miniftristribuerunt, amp;bmpieacfacrile^nbsp;Elfis P iEcclefiæ reginærapuerunt. Stat enim Chriftus dicens : Attendite:nbsp;ophetis.

ferme omnes omnium Prophetarum fyllabæ. Quid cnim °Phetae, nifiquôdpopulummonent,nefalfisProphcris credat.^ Atquidnbsp;Ggg iij efthoc

eft hoc mónerc, niTi tudicandi ÓC cognofcendi ius penes populiïni cffèjdecIafS'^ confirmare, ipfum^ fui open's cominonefacere amp;excitare aduerfus omncsoinnbsp;umfuarum Sïicerdocum àDocftonim doeftrinasfnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;;jj

Qiiarehïc concludimus, Quo ties MofesJoiuej Dauid,omncscp veterilegepopulumafalfis Prophetis vocantôdmonent,toues clamant, mannbsp;confirmant, excitant, ius cognofcendi SCiudicandi omniûomnia dogmata,nbsp;infinitis locis faciunt. Habet hîcHenricus nofter, aut vllus impurus Thonnbsp;quôd iftisagganniatfNônneobftruximùs os loquêntiuminiquat'nbsp;Redeamusadnouâlegem.ChriftusIohan.fo.dicenstOues meævoccminbsp;audiunt,voccm verô alienorûnonaudiunt, fedfugiuntab eis.Nônnehîcnbsp;indices, Sviuscognitionistransfcrtadauditorcs. Et Paulus cùm i. Cor. i -Vnusdicat,cæteriîudicent. Qjiiodfifedèntircuelatûfuerittaceatprior. Nonnbsp;hîciudicium pencsauditoremefîevultsr'SicquicquidChriftusMatth. ÿnbsp;defalfis doeftoribus, quicquid Petrus SCPaulus defalfis Apoftolis, Magim*^^nbsp;ïohannes deprobandisipiritibuspræcipiunt, eôpertinet,vtiudicandi,nbsp;damnandi autoritàs apud populum fit, id^ iuftifsimè.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;jiî

Namynufquift^ fuo periculo recftèaut falfè credit, id corp cuic^ pro cft,vtrelt;ftècredat,vtetiam Comunis fenfiis amp;ûlutisnecefsitas vrgeat,necena'nbsp;diciumdocftring penes auditorêefle.AlioquifrüftràdiciturzOmniaprobatej^nbsp;bonumeft-tenete.Etiterum. Spiritualis Omnia dqudicat,amp;dnemineiudicatn^^j,nbsp;quilibetChriftianus eft Spiritualisa fpiritu Chrifti,omnia veftrainquit,fin^,^nbsp;lOjfiuePaulus,fiueCephas,ideft,deomniödicftisSCfacftis iudicandiiushabdnbsp;T ununcvide,cuius Spiritus fuerintiàcrilegaillaôCabominanda

aduerius tanta totiusfcripture fulmina,apertiftimas^fententiasaulâfimtP*l*f.j)-tificibus arrogare ius iudicandi Sgt;C cognofcendi, infuper ÓC imperandi conoCy Abfcp dubio làranæiftefucruntcogitationes,quibus in orbeminundauitop^*^^j(/nbsp;neserroris,amp;abominationeminlocoiàntftoftaluit, iecuriisimacp tyrannid^C^/nbsp;quam populo crcpta eftautoritas iudicandi, quam pauerccogerentur fainnbsp;res, Süfpatefada via per ftolidam populi, fuperftitio lam^ obedientiamnbsp;am, vniuerfis erroribus amp; abominationibus irruendi.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lt; gt;

Et vthîcmeiHenriciamp;^Sophiftarum recorder, quialongitudf'nctcmpy^ptJ multitudinehominûpendentcumfuafide.Primùmnégarenonpoteft, hnin^^ijpnnbsp;iuris tyrannide vitra mille annos durafte. Nam in ipfo concilio Niceno,nbsp;optimo,iamtumincipiebantlegescondere,amp;iusiftudfibivendicare. Ac'î.nbsp;tempore hatftenus inualuit,vt nihil receptius fit, neefirmius aliquid quodnbsp;dinehominum amp;diuturnitateprobaripofsit, quamhocius. AdeövtnemO^*^ .j.jinbsp;putet hodiciànum,relt;ftumacdiuinumeisc.Athîcvides iàcrilegium,ÔCimp*^nbsp;effeaduerfus euidentilsimas ôtlinuicftas feripturas Dei.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;pi/

f^iarcfi tantus error ÔC talefacrilegium tantalongitudinetemporis, titudinchominum, velconientiente velftducfta,velprobante, regnauitaonbsp;veritatem Dei, ftmcl volohîcomnibus SophiftisôtlPapiftiscapitalecornn^^pi/nbsp;mentum de longitudine amp;multitudincadpulucrum vfcp contritum,nbsp;dum, vt videant, cur Deus nolitnosilli creaturæ, quantumuis longænbsp;magnæcredi, fed fblifuoinfallibiliverbo.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,

Habemusitacp abfqj omni controuerfiaius dedoeftrinis cognofcendi ffS-candi,fcuprobandieflepenesnos,nopenes Concilia,Pontifices,Patres,D® Athincnon fequitur, eflefimul penes nos ius condendi leges, nam hoc fon^ ff,nbsp;eft. Noftrum ell legem SxL verbum eius cognofeere, probare, iudicare,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ji/

abomnibusalfislegibus,fednequaquam condereautmandare.Neq}enim H ex verbo Chrifti : Attendite à falfis Prophetis,ergô veftrum eftProphetarc-Petrus ait:Nunquam voluntatehumanaeftallataProphetia,SCnuHainr'quot;'

. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ß g 6 C C L E S I A.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,

Wpturefitéx proprijs,fèdinlpi'ratione Spiritus lânÆ'loctTtifuntfànÆ'Dcihomi^ ''':s.Itanonfequitur:Ouesmeçvocemmeâaudiunt,ergôouesvocêmcamcondenCnbsp;''dfacicnt, imo contrariurn fequitur. Vocem meam ego condo,oues autcmcondi-^niagnofcunt, probant Ôt^ièquuntür.

Quarevidemushîc, omnes Pontifices, omnia Concilia, omnes Schoias,qut ^iudinEcclefiafonant, quàmverbum Deifolius,eflclupos, iâtanæminiftros, Si.nbsp;filfosProphetas.

Athîc dicent:fi fingulorum cft fus iudicandiprobandirQiiis eritmodus iî udicesdiflenferint, ô^vnufquifcp fccundum fuum caput iudicaritc Qiiareneceflènbsp;'¦ViiunieirCj cuius iudicio ftent caeteri contcnti, vt lâlua fit vnitas Ecclefiæ»

Refpondeo;Hoccauillünullos rectiusdecetquàm Thomiftas. C^ærocm'm ^^§o;Q.uis hodiemodus eft, vbi omnes iudicio vnius Papæ ftantf'Vbi hîc eft vni^nbsp;^fiduar Aiahoccftvnitatcmcflcfaltiam, cxtcrnoPapænominevnirif'vbimanecnbsp;'^nitascordiumf'Quis eft certus in confcientiafua, PapârecftèiudicarerAtnificer^nbsp;^MofitjUullaeft vnitas. Ideôfub Papa eft quidem Pompa externævnitatis,fedin^nbsp;^nonnificönfufifsi.Tiaßabylon,vtncc lapis ftiper lapidem fit,nec cor cum cordenbsp;videas, quàm feficiter medeatur rebus Ipiritualibus Humana temeritasnbsp;^'5tatutis. Aliaigitur via vnitas Ecclcfiæquærendacft.

HæceftquamChriftus ponit lohan. 6. Eruntomnesdolt;ftiàDeo,omnisqui 1^, 'wtàPatre meo, venir ad me.Illeinquam internus Spiritus, folus vnanimes hagt;nbsp;/arefacit innbsp;nbsp;nbsp;nbsp;g Hicdocet idem ûpere, idem ludicare, idem cOgnoftere, ident

idemdocere,idemconfiteri,idemfequi. Vbiillenonfucrit,impolsibile '^^nitas fit. Et fi qua fuer it externa ôdfitftaeft.

nihil curg eft, vtimpijhominesvnumveinonvnufint,qui vnitagt; Pntusin^nes funt, fuisfilijsad externam veritatem fufficit, vnumBaptiimaÔdnbsp;viiitnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;charaefteresScfymbola, perquæfideifuæamp;fpiritus

Papifi^ftaEcclcfiafuam vnitatê in vnitate extern! t^tîsc'^^Pæ^ocat, internèautêconfufifsimis erroribusdifperlàin omnesvolurv*nbsp;3fâng,PiutavideficupiscodêTom.fol.584..deinftituêdisminiftrisEcclefig»nbsp;^ÎSCRIMEN INTER VETERIS ET NOVI

^illn °^'4-Icricnf fol.397- Piàlm.^i. Ne hîcinterpræfentêEcclefiam fidelium, Hqj aliudintereft,quàm quôdiftihancafperfionem futuramcredebantinbsp;Wdnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;exhibita amp; confummatam cfle. Atep hgc fumma eft huius verfusgt;

primùm illas legis mundationcs abrjcit, tanquam inutiles ad iufticigt; hojjnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;verbo fidei de Chrifto venturo,quiafpcrfurus lîtiânguine

°^?îid nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^udire ôd credere polsit, licut fcquentia clarius

^ccipimus,in Baptifino ô^Cozna, ^^^^^^ftitiMulriRegesamp;ProphetæoptaruntvidcrCjquævosvidctis.Ea-

a nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Chriftinondû impletâ,facilisregt;

^^^^^^^âfipt^tfionêiemperinmundofuifte,quacredentesà peccatisiunC 9'iôdj alperlionêpcrEnguinêChrifti.Tantùm eftèdifferentiam temporis,nbsp;^%t^^^^^^i'agt;nobis exhibita amp;^prætcritafitafperfio iha. Quam fi qui per incre*nbsp; J»nonaccipiunt, noncafanguinis Chrifti, fed incredulitatis culpa eft»nbsp;^lt;gvmentvm papistarvm contra

. ^nenffol.355. Iclâi.cap.îS.EtnoshodiehocargumêtoàPâpiftisimpé* habentadminiftrationêlacramentorû,ideô vo^nbsp;cclefia,HoceftfortifsimûipforûArgumeutûc5tranos,inquocaroplanenbsp;1» â fi fubiuer*

en nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DE ECCLESIA.

fubmergitur.Putatis ne,inquinnt, vos paucos efle Ecclcfiâ,cùm nos tatnmultb* gniamp;potenteSjfedeamusinoffïciof'NosergôfimplicitcrrefpondemuSjficHtfnbsp;lus ludaeis, fiue multi, fîue magni fitis, fi non crcdiris in Chriftum, ÔC fiditisiu nbsp;Chrifli,nihilcuramus. Nonenimideôeftis Ecclefia, quiainofficioEcclenæe nbsp;fcriptumeftcnim, quodabominatiopoteft Rare in loco fancio, ôdquôd Anticnbsp;ftus icdebitin temploDei. Ecclefia igitur probaturâfide in Chriftuni ?nbsp;ab officio velmultitudinc.Hæcprùbaeft lydius lapis ôdcertiisimarcgula,amp;lCnbsp;ECCLESIA NON POTEST ERRARE

T om. 4. îenenC fol. 24. Galat, cap.t. Valdèfpecioiùm ôdrobuftuin imentum Pfeudoapoftolorum fuit, quôdôiî hodie plures commouet, icüicct,nbsp;ftolijfancffiPatres, ^eorumfucceitores fiedocuerunt,Ecclefia ficientit^ct^^ 2nbsp;Impofsibileeft autem quôd Chriftus tot lèculis Ecclefia fuam errare finat.nbsp;folüs non lapis plus, quàm tot làncffi viriSCtotaEcclefia,amp;c. Hocmoi^oDianbsp;înAngelum lucis transfiguratus,per virulentos quoldam hypocritas,honn^^jjjnbsp;infidiofèadoritur, quidicunt. Nihil moramur Papam, Epifeopos, fummos*nbsp;contemptoresSlt;lperfecutores,deteftamuretiamhypocrifinamp;impofturanwnbsp;chorum,amp;c. Sed fecrolàntffæ CatholicæEcclefiæautoritatem cupimusillæ*^.nbsp;tot fecülis fie fenflt amp; docuit, fie fenferunt 2C docuerunt omnes primitiuæticc^jj jt,nbsp;Do(ffores,virilàn(ffilsimi, multomaioresacdocffioreste. Quistues,quôda\^fnbsp;his omnibus diflentire, amp;nobis diuerfum dogma obtrudere/nbsp;vrget,ôdconfpiratcum carne 6Cratione,perterrefitconfcientiaôCdefperat,nnc,nbsp;ftanter adte redeas, ÔC dicas, fiueS. Cyprianus Ambrofius, AuguftintiSnbsp;Petrus,Paulus,Iohannes,imôAngelusèccelo,aliterdoceat,tamêhoccertoict j],nbsp;humana nonfuadeo, lèddiuina,hoccft,quôdDeoomniatribuo,hofflinin^®

dinis Auguftinianiadmediccre.Hocmihi(inquit)placet,quôdhæcdocffii^^^iji,J praamp;dicas,gloriamamp;omnialbliDeotribuit,hominibus nihil. Deo autemnbsp;lucè clarius eft ) nimiûgloriæ, bonitatis ôdc. attribut non poteft. Ea vox v^nnbsp;ter turn me conlblabatur amp; confîrmabat. Et verum eft,docffrinam EuangcnPnbsp;rehominibus omnemgloriam, fapientiam, iufticiam, ôdc. ÔCiftatribuere le»nbsp;tori,qui exnihilo omniafacit. Multo autem tutius eft tribuerenimiumnbsp;hominibus. Ibi enim cum fiducia dicere poflum: Efto lânè, Ecclefia, Augn'^j 'nbsp;ait) Dotftores, itemPetrus, Apollo, imó etiâAngelus è ccelo diuerfiim doc jnbsp;men mea doeftrinaeft eiufmodi,quôd folius Deigratta amp; gloria illuftratnbsp;amp; omnium hominum ûpientiam, iufticiam, (in caulà lâlutis) damnat. petit'nbsp;non pofliirn,quia tribuo Deo amp;hominibus,quod proprièôCverè vtrifipco^^^ßiii^

Atais,Ecclefia eft fan(fta,Patres funt làntfti.Benè. Sed Ecclefia Ôa, tarnen cogitur orare,Remittenobis débita noftra. Sic Patres quainhY^^ iiC'nbsp;tarnen per remilsionem peccatorum làluati funt.Ergô net^ mihi,necp Eccnbsp;quePatribus,necp Apoftolis,necp Angelo èccelo credendûeft.Siquidconnbsp;bûDei, docemus. Sed verbûDomini ftetinæternû. Alioquihocargumennbsp;doapoftolorumaximèvaluifletcontraPaulidocffrinam.Quiaprofecffom^ög^jl^nbsp;gna inquamres fuit,opponcretotamEcclcfîam,cum toto choro Apoftonbsp;tis,contra Paulum vnicum Qi. eum recentioremacminus autoritatis habenbsp;mifsimum ergô hocargumentum fuit, amp; potenter conclufit .Nemo eninbsp;dicit,Ecclefiam errare,Ôè^tarnennecefle eft dicere earn errare,fi extra vei enbsp;bumDeialiquiddocet.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.

Petrus Apoftolorûlùmus viuebat ôi. docebat extra verbû Dei,ergo Paulus hûcerrorê (licetin fpeciêleuis videbatur)dilsimulauit.nbsp;ceflurûinpernictêtotiEcclefi£,lèdinfacietllireftitit,reprphêdensin^tgt;4

^^itatemEuangelij nonambularet. Infra cap_. 2. IgiturnecpEccIcfia, nelt;p Patres^ Apoftoli, necpAngeliaudiendifunt, nifi afférant amp;doceant purûDei verbüßnbsp;P Hocargumentum Ôé hodiemaximè prægrauat cauftm noftram. Nam fi necpnbsp;^PïjnequePatrïbüSjnequeLutherOjamp;c.credendumeftjnifidoceantpururhDei

PuiTij cuitùm credcndumeffrQuis intérimcertas facietcoffi'entias, Vtri purum aduerfàrij noftri f Nos Papiftis non credimus, quianbsp;^^ouinDe!nondocent,necppoiruntdoceré. Econtrài'pfiacern'ménosodcrunt,nbsp;j^j^lcftântur vtpeftilenn'fsimOs hæreticos àc ledüflores. Q.u!dhîc faciendum nbsp;îud'^nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fanati'co fpi ritui permittendum, vt doceat quæ velit, cùm m undus ncqj

^^)nccpferre,nofframdo(fin'nampofsitr'Vtmaximè enimcum Paulo glorie* P ^nos purum ChriffiEuangeliumdocere(cuinon folùm cederedebcant,Cælàrj

P^)0(;totusmündus,fedetiamobuijsmambus,amp;fiimmagratiarumalt;flionefiilci-autemaliquis diüerlum çæ ^^^jfluefit Papa,fiueS.Auguftinus,fine Apoftolus, fiue Angelus è clo, eumnbsp;Anathema. ) Nihil tarnen proficimus,ledaudire cogimur,nbsp;folùm effe fuperbam,temerariam, vanifsimam,fednbsp;L. ^phemam, acDiabolicam. Siverodemittimus nos amp; cedimusfuroriaduergt;nbsp;vtricç Sgt;C Papiftæ amp; fanatici fpiritus fuperbiunt. Hialiquid noui -,nbsp;docere: Illiveröfuas abominationesrurfiinlnbsp;igitur videat, vt certilsimus fit de lua vocationnbsp;An ,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;vt cum Paulo ccrtifsime acfecurifsime aufit dicerc, Etiamfi nos auÉ

§^rantur. Hoc eft confcientiæ meae teftimonium, quôdlum pacificus SC Qi^j^Pacem. Vndeigitur turbae SCbcllum hoc,^ à me quidem, fed finemea culpa»nbsp;%çJ^^§otacerem,SCiftosperturbatoresfinerê proutlibetloquiSCagere omnia,nbsp;Htfj ^fpax, nihil contra memouerent. Sedquomodo pofiumus tacere,quæ vidigt;nbsp;'^^'^^^^^*^^s,quædeni(piufsifumus prædicare,nonin cubilibus ,fedin te*nbsp;ItepracdicateEuangclium omnicreaturae. Item. Ne*nbsp;î^'^itnnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fubter modium. Hæc faciuntvt verbum innoftro ore fitceii

®^o,.^^bgt;o,quinópotefttcneri,fedcogitadaperiendumos. Hine igitur illætur* ^''isfç'^^^^^quôdtolluntmandatumDei,SCnostacerevolunt,lèd curipfinonpogt;nbsp;'^iisnoftra Sit igiturin tali periculo -, hæc noftra confolario, quod lugt;

, ^ùla, cùm aut Satan, aut lapientes homines eaexaggerant, SC caulam in ea excitauerimus, pertinaciterrefiftendo, cedéndumfuifle

Sunt hæc lâpienter diefta. Et nos ipfi videmus iätis incommo* ^'iif(;j'^.^^^'^31orum5videmus contemptugrauilsimum verbi, videmus licentiänbsp;P diffolutionem, quæfub Papatu tanta non fuit. Sed quid ifta ad nos?

fDomini. Hîcigiturfit quodChriftusinEuangeliodigt; ^*^^0nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;cùmfortisarmatus eamlblus tenet, led cùm venit fortiorj

quantumuis plurimum türbarum inEc* »i®s tarnen confeientiæ noftræ teftimonio nitimur,quôd nihilaliud faci*

«Î4 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DE ECCLESÏÀ*

mus,quamquôdloquimur. Idautenifaeiniusnonnoftravoluntatc, lèdiufsilcgit' ma vocatione. Ergo non vitam, non operanoftraaccufant, fola do(4rinaculp3fn^'nbsp;fti'net, quæ nonnoftra fed Cliriftieft. Siigitiir indignantür ideô , quidadnosf y'nbsp;porter énimnos loqui, oportet confiteri DeumPatrem,Filiuméius Chriftumynbsp;fuin,ôiEn(ftum Spiritum, oportet vt homines pure doceantur,nonfolùtnac'^'nbsp;Sacramentorunijftdetiamdefubftantia, quidverèfiilf,qnidnonfint.nbsp;hæcdOceant amp;explicentur, quidremanebit deregno Chriftif Q^iareponusqu^'nbsp;aliquidregnOChriftiôCgloriæeiusdecedatjruatnonfolùntpaXjièd clumâlc^f^'nbsp;Hocpericnlû iàpientes ifti non vident. Itacptantifaciunt iftamnecèflàriarnûc*^,nbsp;ramtranquillitatis,quæ fubPapatufuifleviia eft. Nos contra amplificemusglo*^nbsp;amDeij amp;fru(ftus quinafcuntiirexpura prædicatione, amp;contemnamusnbsp;ces quibus nimis moleftènos oaérant Epicuri ifti, qui nihil quàni pacemnbsp;quillitatemlaudare polTuntjVidete inquiunt, quotfubitô mala emerièrintnbsp;NimirumexdodrinaEuangelq. Namante earn nihil taie fuit,nonfueruntSîlt;:^^^nbsp;meatarijj non Anabaptiftæ,nonfeditiofi,nunciftafic inualuermit,vtnullusnbsp;rumvideaturftnisfore. Qihdigiturfuadetis vtfaciamusfTacete. Ad hoc co'

Sedaperituoculos, ôdnonfolùmintuereiniftaincominoda externa, ctiam quac fuerit turbatioin Papatu, quot Âlquantamonftraimpietatumfiicf^^nbsp;Nufquamvnuin verbum purumaudiebatur, de peccato, degratia,demeritoh ,nbsp;fti, ôdde fide, deexercitijs Sancftorum operum, demagiftratu, dealijs vitxg^nbsp;bus. Omniaerantconfpurcatapeftilentibus glolsis. Ad hæc quanta fuit prop*^^nbsp;tio Miirarumr'Qiiantaimpofturalndulgentiarum, purgatorq, amp;fimiliuma^^^^.nbsp;ftum excogitatarum abominationum Mihiquidem intuenti in regnumnbsp;quale fuit ante prædicationem Euangelq noftri , videntur homines ftudio^ jnbsp;compofito abimprjsdodforibus obiedfi Satanæ,ôd æternædamnationi.Nam^nbsp;adminifteriumattinet, totadocftrinaiacuit, præter textumfcripturæ,nbsp;batur, SCadminiftrationem Sacramentorum, quanquam alterumnonfolùui'^nbsp;latum fuit, fed nunquam de vero eius vfu recftè h omines edocfti funt.

Hîcigituriudicavtriimpræftet. Suntcnimturbæiftic,Sunthîcquo(^t'' Ânnonigitur millemodispræftatretinereloquelamieuverbumDei,quaßnbsp;foverboretinere pacem,etiamfi fit,vtficdicam,cleftispax,^Ego quidcfflû*,^^ft'.nbsp;bo,ncinParadifo optarimviuere. Atcumverboetiam ininferno facilenbsp;Sicutinhocmundo,quafiininferno viuimus,Ô£ltantum nos coniblamurfp^^jjginbsp;verbum Dei nobis oftendit, atcp hacfpe vincimus omnis generis incomgt;,°|-^ß/nbsp;cruces. Aifuefcenduitacp eft, ne cumEpicureistantiimintueamurinvifit^*,^nbsp;dala, amp; fcandala inuifibilia (quç tarnen maxima ac aeterna finit) negligamiis,!^nbsp;vtiftæturbæ perfedarios excitatæ,leuiores efievideantur .Optabile q«^jil'nbsp;nihil turbatumefre,iêdcùmid obtinerinonpoisit,præftatmillcAnabapfift®P^jll(nbsp;le Sacramentarios, mille feditiofos excitari, quam vt fimul per omnes Ecd^',nbsp;confufio Sc impuradodrina. Nuncenim ctfi eft confufio,tarnen quædamçcnbsp;nbsp;lt;

redæ fiint conftitutæ, quæ fub Papatu in ifta pace non erant. N une iàlten)^ locis doceatur pure, Sacranienta pure adminiftrantur, cum illis tempotihiinbsp;quaniautdoceretur,autSacramentaadminiftrarenturpurè.

Retineamus igitur hanc confolationem, quam nobis hic oftendit Endus, SC qua in primisopus habent omnes, qui ûnè docent, Qÿodfcih^nbsp;ftimus cauE icandalorum , odq , turbationum amp; ieditionum. Oportet qnbsp;venirefcandala, oportet vtfintLuciani,contemptores religionis,nbsp;Ecclefiarum. Sedbeati, quihorum malorumnonfiint cauE, quifiint Donbsp;pacis, qui pacem ièdantur, concordiam amp;charitatem omni ftudio quæJ^^nbsp;lorum numero , Dei gratia nos hodie fumus, vtrumç de nobis æftimet

^oduanimusfuiflctjaugere autfouereturbas, quamfacilc hobis fujflètcümijs noftramdoiflrinam autimpu^nant, aut nouaafFeruntf ïednoftracuranbsp;''nicafuit,ÓCadhuceft,vt homines fyncere ÓCpurèdocercntur, demeritoChriftiSdnbsp;|'2tia.Itemde gratiæquafi pignoribusÔC fignaculis, quac Sacramenta vocamus»nbsp;vltimumfpintum coni'*

Inf '^°^'Ï^^^^^^hIob'.54,5.iefai:cap.2ö. AduerGrijcûnividentapudnosrnuItoi viuere,obi]eiût nobis,Ecce hi funtEuangelici. His rclpondet hie

* tusô(:dic,j-jyçj.yj^^ eflcjEcclefiâ habere aducrfàrios fuos internos SCexternos,. totus Papatus, interni funt falfi fratrcs, hos cogimur pati,nbsp;^^o^^^L^idco Ecclefiæimputanda funtragt;nbsp;Pusnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ficutcorgt;-

'ft nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;coftitutum, ÔC bené ha bet, quando cgcrit ibrdes, nec cd minus ianö

cftetiam interimpiosgt; potcft iltas feces expurgate,ficut corpus humanumnbsp;înteL° æ*' '^xp^here iftas fuperHuitates amp;fbrdcs,nifi cüct iànum. Quemadmodurnnbsp;f'ftç ^^^''^niafaruitaseflct,ideodamnarelibcra!iformapucllam,quiaJiabeatintranbsp;fordes. icaquoep extremeinEniunt aducrûrfj nollri, obijcientesnbsp;vitia. Oculiquibus videmus,fuas fordes habcnt,habcnt fu*nbsp;Sf ^^^fâTiaures, quibus audimus. Sic in Ecclefia SC Doctores SCdiicipuli qui*nbsp;^^^ali. Non tamenidedtotum corpus damnatur.

^''^bverabonaopera,Spiritum Enclû, intellcdlum feripturç, pacem cô* ^\i^^c.Suntauremhaecfummabonatclt;ffa,fîClatetgloria Domini,fubpaupergt;nbsp;f'^'(^^^lnia,infirmitatibus,6Calrjsmalis,quibus Ecclefia âSatanaamp;fflundo op*nbsp;^'t.Impijigiturtantum inillam externâfacicm,intucntur. Etquiaoculieo*nbsp;^'^Cîiij^^^^ï^ihi^lf^Quôdimpurumeftvident.Éabonaquædixijnon vident*,nbsp;b'^fish^^^perindè eft, atep fiquis non faciem hominis, icd turpiorcs tantum cor*nbsp;Ob leueerratumftatim exclamât, Ecce^nbsp;sntnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;frudîus. Ç^ddautem perEuangelium à tyrannide Papae,

Dko nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;à confefsione,amp;abinnuraerisalrjsoneribusliberatifint,non vident*,

remißionem peccatorum, quietas confeientias, yitx atternaai l'^ßijtnortis ôComnium calamitatum vidloriam*

1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Tom. i. fol. 132.133.Papa inflaturprômifsionibusfadlisËcclcfîæi-

I /'^'^tç^p^°^ËUcaî.22. Pctre,rogauiprote,ncdeficeretfidestua,amp;Cc. Etfiautem I ftnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Dei, tamenhis promifsionibus irretitus5^. captus, fomniac

I tû nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;potentiam fuam inconcuflàm maniîirâ. Idcd plenis buccis Papigt;

I J P 5^^^æ*^obisobrjciunt,amp;fibiomniaproniittutfeliciisima, quafiDeurrt 1 Sçjnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;cm Ecclefiam conftituendâ, qualcm ipfi Idmniant ôt eupiunu

1 q .^'^^^^P°^^ctur,NcmpequddDcusmanetverax, ÔCconièruatEcclefix Inbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;8'^fcrnat, fed tali modo qualèm mundùs nec videt nec intelligit. Relin*

1 efT ft Romanum cùm fuis in ea opinione,qüdd fit Ecclefia, finit eum fè* Inbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;dignitateac titulo, fèd reuera excommunicauit ôiabiecit eumgt;

D E E C C L E s I A. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.

ElcgitautcmDcusfibiaUamEcclefiâ,quæverbumamplelt;Qituramp;;i'^o*^^f^ fugitjcruceamp;ignominiaficoppreiram, vtnonEcclefia,fcdhaerenciamp;:fcholanbsp;boll seftimecuf. Sic Paulus ad Rom. z. dicîtdudæos nonmetuere Deum/cdgw»nbsp;in Lege Deo. EttamenreuerancgareDeum,blafpheniareamp;ofFendere.Atcf ^,nbsp;dum ludæi faciunt, qui fe j^opulum Dei eflè gloriantur, interim Deus fibibc-'nbsp;parat ex gentibus,qui vere in Deo gloriantur,SC verbum eius amplecliinttir.

Qtiisautem Deumideoniendacij arguct, quodEcclefiamconferuatalioi^^ do, quam homines vel cupiuntvelnoruntfSi erant promilsiones delerulalcnbsp;temploferuandojhgpromifsiones non tollcbantur, cum lerulalem Sd ternnbsp;Babylonium vaftarentur. Nam Deus aliam lerulalem ôd aliud templum tuni^nbsp;bat in fpirituSC per verb 5, cdmieremias promittcretpoftfcptuagintaannosp^^ri^nbsp;lumrediturÛ3amp;turn templum,turn ciuitatcmreædificaturû.Iudæisnbsp;amp;ciuitas turn erat deftrult;fla,fedDeo non,quiin verbo promittebatreædincatK

Verum igiturargumentSiudæorum eft, quôdDeus ciuitatêôiltemplii'^'^jii, derelinquet,ièdhocfacitaliomodo, quàmludæi cogitabât,quiideô putabantnbsp;tatemnonelîe vaftandâ,quia promifsio fonabat: Hçcrcquies mea infeculun^j,^(j,nbsp;Permittit autê Deus vaftationêj vtpuniat peccatapopulifui.EttamcnEcd^ .nbsp;curatac tcgit,cùm per Regem Cyrum reducuntur pi), ôd templum denuôcxtgt;'^,nbsp;Adhunc modum in princtpio crcationis Doininiûorbis terrarumnbsp;turn eft:idhîcindiluuiotollitur,noninperpetuû,ftdad tempus, 5lt;tamennogt;^^^.,nbsp;tur in totum.Etfi enim maxima pars mundi périt, tarnen homo manctnbsp;rum,Slt;:feruaturilluddominiumhomini,finonintantamultitudine,quant3mP Jnbsp;bat amp;: volebatmundus,tarnen in paucis perfoniSjhoceftjinotftoanimabuSji^*! 'nbsp;mundusnonputabat.

Nonigiturpromifsio Deimentitaeft, fëruauitDcusquodpromifit)*^'^^ jii' /êruauiteomodo,quomundusferuarivolebat.Nampeccatoresperdidit,iiiif'nbsp;tem feruauit, quamuis pauci eftênt amp;inftar feminis, quôd tarnen pofteaD^^i^nbsp;multiplicauit.

HociudiciumDeiPapiftæ!ntueridebebant,DocetcnimquôdDeiisO^\iiJ titudiném, non potentiam, non dcnicp ftiam promifsionem fe impcdirenbsp;minus pcccata puniatin impnitentibus. Alioqui etiam primo mundonbsp;charumpofteritati Deus parfurus erat, cui dominium terræ conceflèrat. Ninbsp;ditomnes,amp; tantum o(fto animas feruat.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;wÉ

Qiiid igitur mirum eft, fi idem cum Pâpiftis faciat, qui etfi iadantpr^^*^, onem j dignitatem, multitudinem, potentiam, tarnen quoniam verbumnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;iiii'

culcantôdperiequuntur,abrjcicteosDeus, amp;deligetfibialiamEccleriamgt;O^,^i:' militer fc verbô fubmittat, ÔCobuqs vlnis beneficia Chrifti excipiat, quæP^P^nbsp;clefiafuperbè,fiducia proprij meriti,contemnit.

Nonigitur confidendum eft,in res præfentes ÔC pofte fias, etiam dim'n® promiftas. Inipfumautem verbum refpiciendum, 5Ceo folo nitendum eft-nonfaciuntjfeddifcedunta verbo,ôdprælèntibusrebus nituntur, hictfimulj:nbsp;gni, potentes funt, tarnen hanc defetftionem à fide non ferent inipunè,nbsp;umoftcndit,ficutoftendit captiuitas ludgorunijamp;hodiernaeorumcalamft^^'nbsp;feptemmillia virorum in regno Ifraël.

Hæc fatis fortis inftantia eft, quôdmultitudononconftituat Ecclefi^^s ctiamidfpecftandumeftjquàmiâniftafit origo,quimaiores, quæresnbsp;Deo traditæfint. In foldm verbum refpiciendu, amp; exeoiudicandumeft.nbsp;ïdamplecftuntur verè, hiftrnt, quificutmonsZionnon commouebuntur i*]nbsp;num. Etfi numero pauciftimi,SCcorâ mundo contemptilsimi fint, ficutN^anbsp;fuis liberis fuit, per quos etfi paucifsimi eftènt, Deus conferuauit honimid anbsp;riUtem depromiflo Dominio,etfi ne veftigium quidem pedis in terra

DE ECCLES IA. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^37

Aducrfarfj noftri hoe argumentum valde vrgcnt,quia omiflo verbo,tantum in ^'^®erum, fpecïem, ÓC perfonas fjpedïant, Prædixeruntautem Apofiolï, Antichrpnbsp;iftfore infpediorcm perfônarum, qui hæreâtinmultitudineamp;antiquitate, quinbsp;verbum ÔC promiisioncs Dei deprauet, SC occidat hærentes in vcïho» T aiesnbsp;iudicabimus Ecclefiam eflèc

, ^cclefiaenimefthlianatacx verbo, non eft mater verbi. Qui igitur verbum ^ittitjâ; ruit in acceptionem perfônarum, définit Ecclefia eiïè, ôôexcæcatur. Necnbsp;æuat eumVelmultitudovelpotentia, Sicutecontrà qui verbum retinent, ficutnbsp;g oach cum fuis, hi funt Ecclefia, etfi numero pauciisimifint, ÔC oclo tantum animæ»nbsp; odie praeualent nobis multitudine, ÔCpræceduntnosdignitatepapiftæ. Nosnbsp;tantum maledicimur,fed etiam patimur varié. Hoc ferendum efl-,donccnbsp;P *duni veniat, quo reuelabit Deus' nos fuam Ecclefiam eflè, Papiftas autem ellenbsp;'^'WiwSatanæ.

^icit nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;hîcRegula eft,quæeft ». Sam.id. Vbi Dominus ad Samuelcnt

M Nerefpicias ipeciem eius,necp altitudinem ftaturæ eius,quoniam reieci eum, Sq ^^^^icuthomo videt,ego video, Homo enim videt ea qua: font ob oculos,nbsp;¦ autem intuetur cor.

tion curemus, quàm magnus potens Papa fit, qui iatflat fe eflè Eccle-* tffh '^^æ^'^^-^ticceisionem Apoftolorum, amp;maieftatemperfonalem. In verbumnbsp;tjj^aïuusj'dfiamplcôitur, iudicemus cumEcclefiam,fiautemperfequitur, iu-*nbsp;eflè Satanç mancipium.

'*tîr nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;®rbe terrarum qui retinerem verbû,folus eflèm Ecclefia,6è redlc iu*

rcliquo toto mundo, quôtd non eflêt Ecclefia, Etfi enim rem ièu officium tjtatnê habentfine verbo,amp; verè nihil habent. Contra nos qui verbum habe*nbsp;rerum habemus, tarnen per verbum habemus omnia. Aut igitur ac*nbsp;tros Papa,Cardinales SC EpiEopi, aut definant iaôare quod fint Ecclefia,nbsp;^everboe(fenonpoteft,fiquidem per folum verbum generatur.

magna inuidia, quôd dicimur difceEilTe à veteri Ecclefia, Contra*, ^^(itKf^S^onantur,quôd permanferint cum Ecclefia, ÔC Ecclefia: iudicio omnia ve*nbsp;Vçjj^^^tiitterc.5 Sed falfo accuEmur. Si enim verum profiter! volumus,diicefsimusnbsp;sdhuc effèmusinipforum Ecclefia, Nuncverôreuerfifumusad ver*nbsp;g p'^^ptuus eflè apoftatç verbi.

f'hv [§*turtituloEcclefiaefooiudicionospriuant,tarnenretinemusvcrbum,ê^ omnia ornamenta vcrac Ecclefiæ, Qui enim omnium créâtorem habet,nbsp;creaturas habeat neceflè éft. Ad hunemodum Noach manet Dominusnbsp;, etiamfi acquè prçualcant ÔC terra pereat, Etfi enim rem amittit,nbsp;H'tia verbum retinet,quo omnia creata funt,redè omniaretinerc dicitur.

Hodie valde nos vrgentPapiftæ, exemplo fo* otnniaiacueruntintcnebris.Vcftradodlrina,inquiunt,nouacftnbsp;^^^^otibus nofi:ris,fi igitur vera cft,omnes maiores noftri damnati font.Hinbsp;verbum praefens fie negligunt. Quid enim ad nos quale Delnbsp;^tijj.^^?*^^tipcr illos, qui iam olim exhac vitaemigrarunt. Nobis hodie predi*nbsp;difputationc debemus audire, ôS ampledîi non debe*nbsp;9tiiDeumintcrrogant: Qiiarehoc tempore patefecerit fanantnbsp;non fuperioribus temporibus,

Gencf,Cap,3y.Tom.3.fol.i2;.Pulcherrimaconcio eftPamardiaelacobadfanii^ Ifamd^ Ecclefiam luam, collccîam ex domefticis 5C extrancis, quahortatureo^^^nbsp;emendationcm vïtiorum, quæ hærebant ïn Ecclcfia. Ac primum peccatunanbsp;arguît, pugnat cum pn'mo praecepto, videlicet I dolatna, hane vult corngi amp;(¦nbsp;garî. Abijcite inqui't, Deosalienos qui inter vos funt. Hoc enim caput ôôfonsnbsp;vnde omnia alia vicia promanant, SCinitaeft omnis reformatio, finonrepurg^^nbsp;primum doamp;ina» Vide enim ftulticiam Pontificis, ÔC omnium conciliorum po® *nbsp;riorum,quac primum ordinant aliquas Caeremonias, iubent fàcerdotes longisnbsp;bus vti, diligenter legere boras canonicasamp;miflàs, prohibentaleaffl,fcortationegt;nbsp;Hanc ipfi reformationem Ecclefi'afticam appellant. Et tale aliquid ftatuetur in tonnbsp;cilio,fi quod vnquam futurum eft. Sunt enim Cardinales ÔC Epiieopi honin^nbsp;ftoliâi iniulfi, qui nihil cogitant de verbo amp; dodrina, nequeeam intellig'^'nbsp;aut curant.

Neceflè igitur eft, vt fecuris ad radicem arboris admoueatur, Si caput ferpc^ petatur. I^us enim corporis quantumuis graues fuflanerepoteftfine pcriculo,nbsp;ficaput velminimavirgulaferias, ftatimextinguitur. Præcipuaautem visSatanbsp;pofita eft in oppugnando 8)C delendo verbo, acdoCtrinaquaecontineturinpb*^nbsp;præcepto, earn petit acerrimè. Itaque danda eft opera ante omnia, vt doutn^nbsp;veram fie certam habcamus deDeo, ibi turn vera reformatio SC ordinatioE*^*-fiarum inftituipoteft. Ferdinandus cum parat defenfionemaduerfus Turcicas*^nbsp;curfiones, indicit ieiunia, procefsiones, ftipplicationes diuorum. Haec ad qj.nbsp;Siliud proftmt,quàm vt fint ludibrio Satanae C Id potiùs agendum eraf, vtfidts*nbsp;cera SC dotftrina pura de cultu Dei traderetur. Sed illi inuertunt ordinem, dd'^^,nbsp;dunt errores manifeftos dotftrinæ, amp; ftabiliunt idoloraaniam, poftea ritibusnbsp;ftipplicatîonibus externis ftudent placare iram Dei. Ita dupliciter irritatutnbsp;irrideturDeus.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;«

Memincrimusergopræceptumiacob, quiait ; AuferteDeosalienos,ho^^ tollitefcandaladoôrinæ, fcandalaimpictatis, vtpopulus verèdifeat timereP^nbsp;fie fidereDeo, Turn demum longis veftibus,rafurisôefimilibus locus erit. .

Folio fequenti. Altera pars (Mundamini) continet peccata fccundst^^ Ea etiam vult COIrigi. Primum enim quos vos putatis efièDeoscognitos,gt;'4nbsp;iuntmaximèincogniti. Eos itaqueabijcite, poftea etiam agitepnitentiamdtP^nbsp;catis contra proximum. Non fint inter vos futes,fcortatores, adulteri, vt fit cotpnbsp;Si animus integer,caftus Si innocens ab offenfioe proximi. Hæc eft æterna iungt;t*nbsp;Tertium de mutandis veftibus, eft prorfus externum Si Ceremoniale. Fepnbsp;nite veftes fordidiores, vt celebremus fabbatum, ornate vos etiam externe aMnbsp;cUltu, Taies enim cçi emonip,crfi non iuftificant, tarnen ftint neceflàrip : denbsp;elle reuerentia quçdam extanis ceremonijs, geftibus fiC rnoribus, vtfintconÿnbsp;fus honefti. Si compofiti eo loco, vbi docetur verbum, vbifitinuocatioaalianbsp;Cra.Anreomniacorfitcompofitumverafideerga Deum,8C reconciliatione.nbsp;ïndeCaritate erga proximum,quç fit perfefta Si fine vlla oiïènfione. Tertio,fitnbsp;na difeiplina in congrcfsibus,vt fiant omniadecenter Si ordine. i.Cor.iA. Qp*'nbsp;iftafignificantiè nihil Credere Si contemnereDeum Si Ecclcfiaiu-b'*^/^nbsp;enim in coètuEcclefiaftico perindenos gerere,acin tabemadebemus,fedréqiiitnbsp;ibigrauitasaliqua.

quot;Hçcpulchrareformatioeft,quaprimumdoftrinarcpurgatur. Deindeexp gantur peccata, vfurç,furta, rapinç,libidines. Poftrcmômonetur, vt veftiatptr^nbsp;iumamp; fàcerdotes in templo honeftè, Noftri reformatores peruertunt

DE MINISTE.RIO VERBI. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lt;^3?

îndpiuntcmm à cakeis Sd vefl:ibus,2C fuperiora ac potiora riegb'gunt.IIIud efficient 'lumponùscrat, vt cor intuseflct purum perfidem. Extra autem corpus âS mem*nbsp;^raperdiaritatem ÔC pér cæremonias etiamin veftttu ÔC mon'bus»

1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Matth. Cap .9. Prima vocati'o cft à Deo immediate, quagt;

Apoftolorum amp; Prophetarum. Secunda mediate per hommes infublimitate autoritäre conftitutos, Îîcut Apoftoli fuo fucceflôres vocarunt, ficutadhucvo-^^ituretiamàpoteftatibuscarnalibusamp; Magiftratibus feu communitatibus. AIgt;nbsp;oportet habere eum, qui docere debet inEcclefià. Hîc nune queritur,nbsp;id anbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;offerread vocationem fit liciturn,6^c. Refpondetur fi fiat carnali fenfu,

iiîr nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;vel auaritia,prorfiis non valet, (licetfi fie intret ÔC pofiea conuertagt;*

L^^^*univirum, profit ci in ea manere) nam auaritiaSCambitioetiam Apoftoli fijniinamdiuinam vocationem, ficutô^ omnium làcerdotum, CaPnbsp;^litîiiliurn. Sifi'atftudiofèruiendiDeo, velinftatußlutis viuendi,ficeftbogt;nbsp;Paulo. Si quis Epifeopatu defiderat,bonum Opus defiderat.S jc ÔC innbsp;bçj ^^°^spræcipitrecipieûLeuitam, qüiexaliquaregioe veniat âdlocûdomussnbsp;^fàndnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^Domino. Propter has poteft neceftitasincidere, vt fi fintbapgt;

pofiti : Hîc debec ^fa intrudere,tanquam necefsitatc fraternaecharitatis vocatus. Etom-«nbsp;quæ neceflâria fiint pro falutc anirnarum.

^'^RAMQ.VÉ vocationem esse A DEÖ ^''ÎAïEDIATAM ET MEDIATAM AC QVOD MINISTERnbsp;df «lt;lt; wcatione certus elJè debeat.

Ja^'^^^i'^*'^«fo^*8'Galat.Cap.t. Qiiid agit Paulus haefua iaeftantiaf Refpon* communis ad hoc valet, vt vnufquifque minifter verbi Dci,certus fitnbsp;°^^fione, vtcoramDeo ôi^hominibuscumfiduciagloriaripofsit, fcprædigt;nbsp;vocatus QC miflus fit. Qiiemadmodum legatus Regis innbsp;s PtOhnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fuperbit, quod non vt priuata perfona venit, fed vt legatus Regis,

f ftth 5^'^ïanc dignitatem quod eft legatus Regis, defertur ei honos, vt præccdat locum obtineat, quod ei non contingeret, fi ytpriuata perfona,adeftnbsp;^^^^i tusfit pracdicatorEuangehj, le habere vocationem diuinam. Et expe-rnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Pauli magnificet 8C glorifi'cet coram populo,

vendicet. QiiemadmodumlegatusRegius gîogt;' l^'^edd'^^^tionem.Qjtod non vanègloriari^fed neceflâria gloriatiOjQiria nonnbsp;gloriatur, cuius autoritärem cup it efle colendam ac

p nbsp;nbsp;nbsp;mandamus, Nos volumushocficri,amp;:c. Pro priuata autempcrfogt;

w nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fluando Paulus magnifie^ cxtollit fuam vocationem, non arrqgcnf er

v'^*' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;putant, fed necefla,qa ac iantfta fuperbia glorificat fuum mÿ

* t ad Roma, u. Oyam diu fum Gentium Apoftolus,inquit, m inifteriu m Hhh ij mcumglorigt;

incum glorificabo, hoe eft, volo vtrcdpiant me homines, non vt Paulum Thwö'*' fem, fed vt Paulum legatum feu Apoftolum lefu Clinfti. Hocque ncceflanoracitinbsp;ad concüiandam fibi autoritärem, vtaudi'toreshocaudicntes, attenti,beneu^i?^nbsp;docilesreddantur. Audiunt emm non fimplicem Paulum,fed in Paulo ipfufflC^nbsp;ftum,6C Deum pattern le^antem,cuius autoritärem fiCmaieftatem, vt hominesl^'nbsp;óè venei ari,ita cum (umma reuerentia fufeipere. Si zudire eins quoque legatos a 'nbsp;bent, adferentes verbum ipfius.

Eft ergo infignis ifte locus, cum Paulus fic ftiperbit ÔCgloriatur de fua vocat**^ ne, vt coeteros omnes contemnat* Si quis humano more omnes præ fe alios itacoænbsp;temnerct,6C fibi omnia arrogaret, infigniter ineptiret,0£l prçferea etiam grauitcrnbsp;caret. Sed hîc eft neceflaria ifta gloriatio, pertinens non ad gloriam Pauli,feu nol«^nbsp;fedDeijCui per earn offertur lacrificium laudis amp; gratitudinis.Per hanc enimnbsp;tionem innotefeit nomen feu gratia ÔC mifecricordia Dei mundo.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;«

Initio ftatim perftringit falfos illos dolt;ftores,qui iaeftabant fe difcipulos ^P°^^ lorum SC ab ipfis milTos elfe,Paulum verô contemnebant, vt qui neq, difciptil^^nbsp;poftolorum, neep ab vllomilfusfuiflètadprædicandumEuangelium, jnbsp;venilfet, amp; fuo confilio feipfiim intrufilfet ad hoc minifterium. Contra hosnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;¦

feiam vocationem Paulus, dicens.Mea vocatio veftris praedicatoribus lis videtur,fed quicuntp tandem font qui ad vos venerunt, vel ab hominibus vdP^nbsp;hominem mifeifunt, hoc eft, vel à feipfis non vocati, aut per alios vocati ven^nbsp;Mea aut vocatio neep ab hominibus, ne per hominem eft,fed eft fopranbsp;tionê,qug poteftfieripoft Apoftolos :Eft enim perlefumChriftûÔCDeupatr^^

Abhomim'bus intelligo, quifeipfos vocantô(fingerunt,necDeonechoi^* vocante aut mittente, fed ex feipfis currunt SC loquuntur, vt hodie fanaticinbsp;qdi vel per angulos reptant, SC quærunt loca vbi venena fua effundant, publics®nbsp;clefias non intrant: Velhucveniunt vbi Euangelium priusplantatumeft, Eo®nbsp;go voco ab hominibus. Per hominem autem, qui habent diuinam vocationnbsp;fed per hominem,

Eft itatp diuina vocatio duplex. Altera madiata, altera immediata. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;£(

nos hodie omnes ad minifterium verbi, vocatione mediata ,hoc eft, vocatióc^j^ per medium,id eft,per hominem, Apoftolivero immediate vocatifont,ab ipi^^jnbsp;ftojficut Prophetae in veteri Teftamento ab ipfo Deo. Apoftoli poftea ,,nbsp;fuos dilcipulos,vt Paulus T imotheum,T itum,amp;c.Qin deindeEpifeopos,'^^ g*nbsp;Epifeopifuosfucceflores vocauerunt.Ea vocatio durauitvftp adnoftratenP®nbsp;durabit vftp ad finem mundi : Eftep mediata,quia per hominê fit SC tarnen

Sic quando princeps' aut Magiftratus, vel ego aliquem vocamus,Is vocat® ' habet per hominem. Et hxc eft generalis poft Apoftolos vocatio in orbe terr^nbsp;Necpeftmutända,fedmagnifacienda,proptcrphanaticoshomines,quieainlt;:^nbsp;hunt, SC iadant aliam meliorem, qua à fpiritufe impelli dicunt ad docendui«^^^^nbsp;mentiurtturimpoftores.impenunturquidemaipiritunonbono,fedmalig^nbsp;' nohlicetire extra hanc fortem meam, in aliam ciuitatem vbi non fum vocatusnbsp;minifter,Ô^ ibi praedicare quatcuus fum prgdicator ( Qiiatenusfum

in toto Papatu praedicare,modo me tollerarent ) etiamfi audiam falfe doccrb Sd damnari animas,0(S ego eas eripere polfem ex errore SC damnationc,fflca wnbsp;nbsp;nbsp;'

Órina.Sedrem Deo comitteredebeo, qui foo tempore inueniet occafieoe^o Vocaridiminiftros SC dandi verbum. Ipfe enim eft Dominus mefsis, quinbsp;rios in meffemfoam mitter,noftrum eft orare Matth.^.Qiiare non eftnbsp;alieftem mclfem,vtDiabolus incitarefolet fuosminiftros, vtnon vocaticunbsp;prçtexant zelum huncardentilsimum, dolerc fibi, quod homines tam mnbsp;nbsp;nbsp;, y

^iani nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;VERß i.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^4lt;

intcntfönevclitfana doÆ ina liberare fediK^os cx errore, oritur, per quod daturoccafiotmptjs doóloribus intru*nbsp;, æj per quos Satanæ poftea occupât cathedram, ÔC maxime nocet,nbsp;princepsïeu abus Magiftratusme vocat,tum certo SC cum fiduc/âjnbsp;Diabolum, ÔC hoftes Euangelîf: Quod mandante Deo pernbsp;vocatus fim. Eft enim ibi mandatum Dei, per os principis quod menbsp;^Utonbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;vocationem meam eflè verâ ÔC diuinam, Sumus igitur ôd nos diuina

^^tc vocati,non quidem immediate à Chrifto, vt Apoftoli, fed per hominem, ^fatnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;eft hic locus de certitudine vocationis, contra peftilentes

A J nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ipiritus, qui præter modum fpiritum S)(. cleftem vocationem i^C'

pÇ(j? *°ffucomultosdecipiunt,SCtamenirnpudentifsimèmentiuntur. Ideoex-elle de vocatione vt vnufquifc^ pofsit gloriari cum lohanne Bap-verbum Dominifuper me.Qiiod igitur doceo verbum, baptiib,ad vocatus faciOjQiiia vox dei faefta eft fuper me, non innbsp;'nu °'^^^^3tici iatftant, fed per os hominiSjCjui eft in funeftione légitima. Si verônbsp;rogarent, vt prædicarcm,non debeo fequi priuatam vocationbsp;per hoc aperitur feneftra miniftris Satang,qui hoc exemplo poftea nocct,nbsp;lare ^^^Qùum fupra diximus. Cùm verô me rogant qui gérant publica officia, ibinbsp;Bnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Paulus Äpoftolus,non ab hominibus neep per homigt;

Ioir ^^^^^^feprimithis.verbis pfeudoapoftolos q.d. vt maxime glorientur,quid vipere amplius gloriari, quam quod venerint vel ab hominibus,hoc eft,nbsp;^itrQ ®^^ine vocante, vel per hominem, hoc eft, ab abjs mifsi. Nihil horum egonbsp;VOS ifta curare debetis. Ego verô neep ab hominibus,neep per hominê fednbsp;iiU ^^te,hoc eft,per leftimChriftum vocatus miflus ftim,neep vocatio per om-''^Vqnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Apoftolorum, Et quidem fum Apoftolus, Huncergo locu

lotHi^^fiÔeApoftolorumPaulus diligenter traeftat.Et alibi ftparat ordinê Apofto* dedit quofdam quidem Apoftolos,nbsp;ponens Apoftolos, vt proprie fint Apoftolj,qm'nbsp;pP® Deo, fille media perfona. Sic Matth, fimplicitcr à Deonbsp;Non enim audebant reliqui Apoftoli,cùm ftatuerent duos,hunc vel altnbsp;^Porr^k ^fiedmittebatfortem,amp; orabant,vtDeus oftenderetvtrum ipfe elegiflet,nbsp;eratfuturus Apoftolus.SicPaulus Gennbsp;'?^°^^'^°eatus eft.Hinc etiam dicuntur Apoftoli ian(fti,funt enim certi denbsp;fi'dcles in fuo minifterio prgftiteruntzEtnemoexeisnbsp;PttUj ^leprobuSjUifi folus Iudas,Qitia vocatio fanefta eft. Hie primus eft Pauli imnbsp;\(j^^Plèudoapoftolos,qui currebantnemine eosmittente. Eft igitur non conte»nbsp;eft habere verbum Ô6 puram do(ftrinam,oportet etia.nbsp;fit,fine qua,qui ingredirur,admadiadum amp; perdendum venit. N5»nbsp;'^^'^hl^**^^°runat Deus laborem eoram,qui non vocati fiint.Et quanquam que»nbsp;^^rant,tarnen nihil £dificanr.Sichodiephanaticiipiritusnoftri,habêcnbsp;in ore,ramen nullum frudîumfaciunt,fed hoc prçcipuèaguntjVthominbsp;'^^t^ijj^î^fi^adeât iuas erroneas opinioncs,Slt;c. Varfi 5^maximi agones iubinde de»nbsp;^fiiiitijs, quicertamacfandîam vocationem habent. Item,quorumdodirinänbsp;fiæ falutari officio, contra indefinentes ôd infinitasnbsp;'nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;furorem mundi. Quid ibi faceret ille, cuius vocatio incerta ôd

Noftra igitur confolatio, qui lumus in minifterio verbi hæc eft Sirius officium fandium ccelefte, ad quod rite vocati, gloriamur contranbsp;inbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;E^^ontrà horrendum eft,cùm conicientia dicit,hoc fine vocatio

^^âirtusterrorconcutereanimumfolet,vt no vocatus optaret fenunquâ ^ïbum,quod docet. Qyia inobedientia facit omnia opera mala, quantum»nbsp;Hhh it) uis bona

lt;f4-* nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DE MlNtStERlO

uis bonadta vt ctia maxima opera ÔC laboreSjfiât maxima peccata. Vides bonanbsp;nbsp;nbsp;quam neceflaria fit hæc iatflaùtia 2lt; gloriatio minifterrj noftri. Olim

(èmnouusTheologus ÔC Dodor, videbaturmihi Paulus ineptire, quodinoni^j Epiftolis toties gloriaretur de fua vocatione« Non intelligebam ipfius confilii^^ nbsp;norabam enim tantam rem eile minifterium verbi, nihil fciebam de dodrina fionbsp;confciêtia vera. Quia nihil certi doceba tur,necp in fcholis neep in templis,fednbsp;plena erantSophifticis perplexitatibus,SC nugis canoniftarfî,ôô fententiarioru-nemo potuit intelligere dignitatê ÔC vim iilius iandg ói. ipiritualis iadantignbsp;tioe.Qug prim urn valet ad gloria dei» Deinde ad honorem miniftertj noftri,nbsp;noftram ÔC populiialutem.Non enim ambimus periftam iadantiam,aliquid^ /j,nbsp;mundo,non quærimus gloriam apud homines,non pecunia,nó voluptates,n^^jijjnbsp;uoremmundi, ÖCc. Sed quiafumus in vocatione diuina, SC opereDei,nbsp;maxime opus habet certitudine noftrg vöcationis,vt iciat noftrum verbum elnbsp;verbum,ideo foperbè earn iadamus. Quare non eft vana, fed iàndifsimanbsp;contra Diabolum dC mundum,amp; vera humilitas coram Deo,

Genef, Cap,ïi.Tom.2,fol,»8z. Verum quidem eft quod iblus Spiritus Ssi illuminât corda, amp; fidem accendit, fed hoc non facit fine minifterio exterflO,nbsp;externo facramentorum vfu. Ideo Paulus ad Damaicüiubetur audire Ananri^Lji'nbsp;cutautemin Ecclefianobiscommendaturverbum,itainOeconomianondu^.^jvnbsp;dum eft,cum parentes audisaliquidpraecipere,Deum audis, SC certusesdefnbsp;ïuntate. Sin autem à minifterio diiceflêris, 2C fiias opiniones fueris iecutus,D^j^nbsp;lum nihil proficies,ied etiam Satanam pro Deo appréhendés,ÔC incertus eritnbsp;cogitationibus cx Deo ne,an ex Diabolo fint,

Genef cap.T o.i. fol.ur, Certum eft Deum nonfolere miraculofè, lationes fingulares iemperloqui, prgfertim vbi adeft Icgitimü miniftcriü,qi^nbsp;»nftituir,vt per idcûhominib. loquatur,eos doceat,inftiruat,confoletur,exrit

Ac primum commendauit verbum parentibus,ficut Mofes iàcpe dicit,f \ ea fîlijs tuis. Deinde Dodoribus in Ecclefia, ficut Abraham dicit, Lucç.i6nbsp;Mofen 8CProphetas,eos audiant.Non enim debemusexpedarereuelatioU^nbsp;ternam, vel externam, vbi minifterium adeft,alioqui omnes ordines vitg tumnbsp;în Ecclefia doceat minifter, Rempub. gubernetMagiftratus, Dominumnbsp;nomiam regant parentes, hominum enim hæc funtminifteriainftitutaàD^^nbsp;îjs vtendum,nonad alias reuelationes refpiciendum eft.

Deus enim duplicircr cum hominibus loquitur. Primo Âf commun* publicum minifterium,hoc eft,per parères SC Ecclefiç Dbdores.Secundo,nbsp;lationem internam,fèu per Spiritum Sandum,ièd hoc pofterius tantumnbsp;cialibus negoctjs SCrariîsimè.ld quod co noflè vtile eft,ne omiflb verbocuiUP (¦pC'nbsp;ticis,expedemus nouas reuelationes.Inde enim exiftunt erroneifpiritujgt;^ ^^3**nbsp;ftea orbem terraru perturbant fomnijs fuis, ficut Anabaptiftarum exempl*^?

RfHfkrfpfccaf«m. Genef cap.«2.Tom. i.fol. y. Hoc igitur verbiiêumini^^^j, clarum beneficium eft,quod oftêdit feu reuclatpeccatum illud, quod rationbsp;folùm no poteft agnofeere fed iudicat etiam fiimmam efle iufticiam ôi.nbsp;Deo cultum. Idolatria enim tantum per verbum Dei agnoftitur.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;j

'¦^^^^^^s.HoCadditjadoftcndcndunîfhKQurtifnmillërtj.Natn tvtt'gttreil pquot;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;annnï primüm lege terrentur, deinde ncrum promifsionibus feu E*

fiiÿ^ P ^^untur. Ad hunc modum qui verbum rede fecant,frudum dodrina: ftenim fieri poteft,vf fine fruda doceatür Ecclefiajficutnbsp;non eft inter eos,

Ho^ *° populorum multoru,ficut ros à Domino, ficut pluuia Dper herbam, qux virum,nec iperat in filios hominum» Hic alia fimilitudine vtitur,qu3nbsp;enbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;etiam frudus minifterij in nouo Teftamento oftendit, Cópa*

^^fiquias lacobjintçr gentes,hoc eft,Apoftolos,amp;eorum in mintfterio fuc-pluuiae. Hoe primüm ad dignitafem minifteri) referri debet, ptjQg ^^5^3ngelium clefte donum,omnia alia dona longé antecell ens, ficut Ba/nbsp;nemo vidir vnquam, Filius qui in finu patris eft: enarrauit nobis,nbsp;3(i ftnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;omnibus rebus debet anteferri.Deinde referri etiam fimilitudo debet

ÎII nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;minifterij.Sicut enim tore ccelefti ôC pluuia recreatur terra,vircfcSC

^^ti omnia :Ita certus frudus fequitur vCrbum, Sicutinhanefententiant ^Pirinbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;quoep Efaias vtitur. Frudus autcmhuiuscceleftis doni fünf,

'fis ^^ndus qui per verbum Euangelij deicendit in corda hominum,5C excitât Perfidemautemaccipitür remifsio peccatorum 2C vita æterna, Sicutnbsp;dicit:Qiii credit in me non morietur in æternum.

ociofus in cordib.credcntium,pugnat enim contra carnem, ^^^^°^'rïem5Ceiusdefideria,6ó excitatadobedientiamergaDeuni» Haecnbsp;'¦®ntrnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;carnis imbecillitate perfeda, corda per S. S. 0^

fçfiç ^^'^ecillitatcm häc,amp; alia peccata,quotidie ie erigunt fide,hoc efi:,fiducia mi-Chriftum exhibitæ. Sicut aut Propheta dicit, Herba quæ rore ccelcfti ^'*^1 ^^3p^^uiareficitur,nonexpedare vii u,nec habere fiduciam in homine(Nonbsp;Dei,amp; vere cleftia dona ftmt ros öf pluuia) Ita fruftra quærûturnbsp;^^^^^^^Sjftudio Sc operib. hominS. Vna ratio perueniendi ad ros eftjat-«nbsp;obedire. Nota funt ftudia Monachorü in Papatu,quib.hominesnbsp;P°^ pcrucnirCjfed fruftra ten tata omniafunt.nbsp;^ràt^quod Propheta hîc dicit,expectareviru, 8C ijjem habere in homine*nbsp;''P^snbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;colunt me mandatis hominum. Rore de ccelo ÔCpluuia clcftj

Pills § ^^em itaqj comendationem minifterij præfcns locus habet. Sed meminerF Sandum ad hüc modum de verbo SC verbi miniftris loqui. Flic Iblusnbsp;jlittjj Pulcherrimis his appellationib. vt vocet eos rorem à Domino 8C pluuiam,nbsp;^ïÇç *''ero aliud iudicium eft. Nam Papam ÔC totam Antichrifti Ecclefiam vide,nbsp;'^o^ftores coparat veneno ex inferno immiflo in mundum, Dodrina tart/nbsp;°^^^^*^imam pcftem damnat amp;C execratur.Hincanathemata,pcriecutiones,'nbsp;^Ppficia exiftuntpiorü.Neceflarium itacp eft,vt nos contra ilia mundiiudicianbsp;^nius, Sc grarulemur nobis hoc S. S. elogiü, qui pios Euâgelij miniftros cogt;nbsp;p^®filt;iO2Îefti 5C fçEcundæ pluuiæ. Huius vnius iudiciû anteferamus toti mSdó.'nbsp;]''Pdçsnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Gcn.cap.44.Tom.4..fol.ij5.Nopotuit loièph

extirpare(in Aegypto)ficut nec alfj Prophetæ,nec Apoftoli,necp vF *^iii3^^/'°^i^nâtor mutabit,aut tollet ea omnia que ftmt vitiofa in Ecclefia.CoFnbsp;mundo per minïfteriû verbi.Sagena mittitur in mare,SC congre-«nbsp;bonos.Nihil igitur dubium eft,quin gubernatio lofeph optimanbsp;fuerit ,qua multa correxit SC reftituit in integrum,fed ita tarnen vtnbsp;^Pities ^^°ftcftjam partem relinqueret. Siquidem nullus vnquam Prophetarumnbsp;H^os docuitjpotuit conuertere.

E o R,T V N A. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.

Tom. 3. lenenE fol* jsd» Ifai. cap» 40» Praedicare verbum Dei nihil aW quam deriuare in fe furorcm,totius inférni ÔC Satanæ, deinde omnium Santionbsp;in mundOjamp; omnem potentiammundi, Eft autempericulofifsimumnbsp;totdentibusSatanacfeobijcere»nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.

Item Tom. , lenenf fol. 297. In Praefat. liai. Fuit fcmper miniftrorum verbi diuini fortuna,quôd tam miniftri verbi,qua'm ipliim verbum pro lud®nbsp;co fit habitum,ficut etiamhodie experimur,amp;r exp encntur idem pofterinofti^'

T om.4,Ienenf. fol. ji8, Matth, cap. ti.Miniftri verbi veriantur iixpericul*^ tis à Diabolo,mundo,carne, vt egeant etiam diuino auxilio,nec defend!nbsp;iblius Dei auxilio,poftqua contra eos fremunt Gentes,Reges confùrgunt,nbsp;nbsp;nbsp;a,

quid eft aliquid mundi,vexat legatos Dei. Ideo promittit iefe ipfum fore rem contra illos omnes. Et nifi hoc faceret ÔC nos falt;fturum fciremus, pjznbsp;fubiredocendilaboremamp;pericula çquot; Quod enim Chrifto accidit, omnibus^nbsp;ftris accidet.

Gcnef.cap.jt.Tom.j.foKijj. Lazarus ad oftium diuitiscpulonisfam^fj^ tur. Sic Ecclefia in mundo affligitur SC eget. Pij paftores cum vxoribusnbsp;efuriunt, Aut fiquid liabent,tanta eft hominum inuidia amp; malicia, vt quonbsp;que iniuria cupiâtid eis eripere,amp;: fæpe etiam,cùm pofiuntaliqua fpeciejim^**nbsp;èc reditus Ecclefiafticos in Parochijs expilant 6C rapiunt ; Ita vt verè hoenbsp;Quicquid habet Ecclefia,habet inuito amp; répugnante per vim, pert^ infldiasnbsp;dcm,impedienteSatana amp; mundo. Eft quafi fpolium, quod rapit Dcust^^^nbsp;quia non iunt digni ciues ÔC ruftici, vt habeant largas manus ad fouendumnbsp;dum minifterium Ecclefiarum amp; Scholarum, fed quicquid bonorû confen^nbsp;Cl cptum fpolium eft diuinitùs exfauctbus luporUm,fîC vnguibus leonum*

Videmusquamindigne ÔC contumeliofè tratftantur Parochià Magi* kV quaîftoribus,quandoquerunturdcanguftiafîC inopia rerum fuarum,u^ 0iiaînbsp;probrant eisauaritiam,S?ttfînDInaulis Ô6 ciuitatibus, finbsp;artes cxpilandi parochias ôC exagitandi Sacerdotes excogitant,ob frugalitatnbsp;dantur,amp; ad honores perueniunt,tantum eo, quia vitupcrare miniftrosEcdnbsp;prcmcre polTunt. Si admonentur locupletiores, vtiuucnrftudia difcentiuinbsp;opus hie labor eft jimoPericleaeloquentia opus erat, vt vel pauxillumnbsp;quod tarnen làtis maligne præbetur,Ô(f cum ftomacho amp; faftu magno.nbsp;dixerimusnosviuereexraptOjfiuedcfpolqs, quibus Deus fpoliatmundu^^^^znbsp;tum ôirepugnantem, quia non ftint digni, qui conférant aliquid fûbfidi) 3nbsp;dam pauperculam ÔC adflitftam Ecclefiapi.

Hoc quidem tempore quorundam Principum hberalitatem experimufj * bentçr quod poflunt fuppeditant. Sicut facit illuftrifsimus Princepsnbsp;dcricus Dux SaxoniæEleôor. Et tarnen inhac ÔC altjs ditionibus plurim^^ quot;^1//nbsp;funt,prefe(fti nimirum ôô quaeftores,quorû tanta inuidia Sô mahgnitaseft,vtnbsp;larganianuPrincipiscollatafiint adfuftentandosminiftros Eccîefi'æ,nbsp;ipforûmanib.extorquere pofsis. Ita fimpliciterde fpolio viuimuSjHon noi- .ftnbsp;dîtatisjfeddiuinçclementiçamp;liberalitatis,quimirabiliterrapitexmanib.h2tnbsp;vt conferuentur Ecclefiæ fcholæ,ncc miniftri earu fame ÔC inçdianbsp;tur funt erep tiones Qc fpolia diuina.Sicut hoc loco raatronç iftae de fuis opb*

Qufvcro vTiIt diccfccrc ex minifterio Eeclcftæ, non reprchendat au£ iiifccictur ^'^2,cum vulgijtuminagnatumôi^ quæftoium,(ccl palpct QC. blandiatureorumaua*

Slt; djcat placcntia. Sinecn autem Docflores bono êf pio zelo fermentes Eccle* '^âutSchoh'Sjinuifi ôi. fpreti ïunt ab omnibus,neqp vnquam remEicient. QiiiaLa*nbsp;^nitsnec defuo,nec de alicno quicquam largiuntur,

Sæpe vnus aliquis Abimelech fouet Abrahamum aut Ifâac, fed alq omnes fùnt ÖHCS Ecclefias» Sæpeetiam vnumautalterum bonum QC pium quæftorein diti'onbsp;*3ua habet. Reliqui autem font Labanitæ,quibus videntur indigni Parochi ÔC mtgt;nbsp;^'wijqui vnam ßltem horam vïuant,aut vnam buccellam panis comedant.Nec difnbsp;'^J^bntillifuaiudicia,fed aperte dicunt,fobulco autopilione, aut lidlorc, pagôs dCnbsp;^'U'tates non poflè carere,Parocho ÔC Ludimagiftro nihil opus eflè. Itaque duritetnbsp;^weentur hoc tempore multi boni viri,ab Harpijs iftis, faepe enim non fine magnonbsp;extorquent ftipendiàfoa ab tjs, quipræfuntreditibusEcclefiafticis :cùm denbsp;maligne præbeant, quod ipfi non contribuerunt. Difoamus igitui has in*nbsp;^sô^inaidiamæquo animo tolerare, S)C agnofeamus mirabilcm Dei gqberna-^emquipgfQt ëC alit nos ficut lacobapud Laban feruientem, Nonnunquamnbsp;01»^^nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;pium quaeftorem,aut præfedum dat,qui aliquid boni facit, reliquis

M nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;om.i.fol. »Sj. Habemus hodie nos quoep noftros Phicholitast

Qf jmjj8é odiOjContraEcclefiarum mirtiftros ardent, öd omnes vias ob* crefeere poflè iudicant. Hoc enim ipforum verbum eft,fufiîcerenbsp;fttopffzÔ6 propter multas caufas cauendum ne ditefeantnbsp;b J ^^^^clcfiarum. Sed profeètô accidet, vr,quod timent, ipfis inuitis accidat,vo*nbsp;comparcere micas in alendo mifero Lazaro,cùm priùs eflFuderint in Epu*nbsp;y/(j^^®Bincs foas opes,dederunt enim Epiieopis arecs SC ciuitates, ëC nimisfplen*nbsp;alendi fint,qui verè amp; fideliter docent,nbsp;alioqui pcriiùras cis concedunt.

iedçf ^^^ftperueriamundiiàpientia, quçnonfolùmfibi maledièîioncm accerfif,^ ^^hii ®clt;^afionem fubminiftrat,vt ficut antea creuerunt opes Pontificiorum, itanbsp;^Ui ^°^^^3tP3patusenimcreuitcùmdua:illæcaufæconcurrerent,prima,quolt;i

i«ipficabant foie* traèlandis. Secunda,quôd nobilitas lt;SC Magiftratus eratignauusnbsp;^bil bbores,indulgebat voluptatibus, ëC curam gubernationis relinquebaCnbsp;J'^sEcclefiarurn.

hodielàcrificulorum potentiam augebunt. Dum enim Principes y5^°icflàntur,ludunt,fàltant,nec volunt componere caufas,tandem Pa*nbsp;retinenda eft. Sed hi varietate negociorum feculariumnbsp;à ,^unt neceflârio Biblia, ëC fludium fàcrarum rerum. Non enim poflûntnbsp;j^^ipublicatÔ^ Ecclefiæferuire.

diligenter interea docemus diftinguendas cflè adminiftrationes ÔC Ecclefiafticam,fed fruftra. Culpa igitur eft non folûm ambitiofo*nbsp;'Sbo5^*^°P0tum,quod exultâtur Sacerdotes ëC crefeunt, fed ignaui Magiftratus,nbsp;Wr-p''^,^dteflè in gloria fie dignitate,acmeritô, fed non vult laborare. Cùninbsp;facere nolunt, qui ad id vocati font, ac defedus in imperijs,- feilnbsp;^piij-'^JJ^P^'petui,amp; requiruntmedicum, fi Paftores Ecclefiarum earn curam fil*nbsp;jhac via tandem ad dignitatem Pontifîciam deuenient.

6^6 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DE MINISTERIO

Ëxhoftandi igitur erant Magiftratus ad laborcm, ôC ad moleftïas quas gubernandl ratio dilfgens fecum adfert,mundus enim vult gubernari,3nus^^^nbsp;iurrjSjalius plagfs,alius indigna contumelia adlicitur : rcquirit igitur ceunbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;rj,

medicinam, quodfiiftiinpolitiaceflant,resdeuoluituradeos, quifuntinbc Sic ipfa négocia ÔC laborumpatientiaprouexitadamplifsimasdignitatesccOnbsp;fticas. Sunt autem non debilitatasfolùmhacratione Ecclefiæ, fed penitusnbsp;Sero âiuntjiàpiunt Phryges,idem noftris quocp accidit, ante hacc temporaniu*nbsp;profüderunt in templa ÖC Epiicopos. Nunc etiam micas Lazaro inuident.

Hoc malum fine inlîgnipna non abibit. Bonus Abraham nonpoftulatp^^ fionem ciuitatum in Pafoftina,relinquit eas regi fuo,contentus eft grainincnbsp;pro fe QC pecorcjquin cedit inuidiae, amp; in loco vicino Berfeba habitat:fed inui%j^ynbsp;licorum,ne id quidem ferre poteft,aipit eum oppreflum,amp; impeditarnbento^nbsp;nê,ô^ non vident,quöd quanto largius Abraham omnes adiuuat,tar^^s^^^^' ,nbsp;magis.Econtrà aulici quanto dant parciùs,tantô maledicuntur magis.

Sed fic comparatum eft, qui Chrifto mendico nihil dant, hi dant fufcrflai* lonijöC qui efurientem non cibant,hi ipfi peribunt ferne. Non libenter vnbsp;niftrationcmpoliticam,denuönoftrisimponereceruicibus,ftdquiaMagift^^j]j-eure dormiunt,amp; iuum munus altjs permittunt» Igitur fi tacuerint hi,nbsp;pides, Implenthimultisiniurijs ÖC iniufticijs mundum, Ita^neceflariacß* »nbsp;tis medici cura,qui morbos hos depellat.

Tom.4..Tenenf.fol.32o. Matth,cap. n. Primi qui quouis vcntoniouefl^fjji Paulus Ephef4. ait, Necircumferamur omniventododrinae. Et Prouerb jj/nbsp;credas omni vento. Hi funt qui nouitate amp; pruritu dele(ftati,feftidiunt feiny JOnbsp;ta,Sc acceptant quaclibet. Sicut ftib Papatu omnium fomniatorum dogmaW tnbsp;elfent noua ) fufeepimus. Et nunc poft Euangelium ftirrexerunt SacratncJ'^^j^t,nbsp;nabaptiftae SC altj. Quia mundus eft mare ( vt Ifeias ait ) quod quieftercnbsp;fed femper feruet amp; mouetur procellis femper orientibus 8C cadentibus,vtc*^nbsp;: re in aquis vento agitatis. Terra autem ÔCpetra flat inuitfta, contra iftas aH^ ¦nbsp;procellas ôC in feipfis relapfas,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.

Secundi funt, qui ad gratiam ÔC fauorem praedicant. Hi fat is diu Hant donee durât gratia Sc feuor, Vt font ludæi in fuis traditionibus,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;pÿ'

dodrinis. Hinonquia verafunt,quædocent,perfeueranr pertinaces, fedLit cent ea regtbus Sc jnaioribus. Hi non interna cordis inconftantia, 0C pruritnbsp;mi,fed externa quæftus ÔC lucri, amp; honoris vanitate tenentur. Et ItimodibiJnbsp;I'nduti in domibus Regum,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;

Tertiffunt,quirerio volunt eflè pij,conftantesfetis cum ftcundis,6C tarnen fouquaeftumnonfpedantes,nec vagemouenturvt primi, fed confeienti^^^nbsp;videtur ) vOlunt per opera iuftificari. Hi propriè funt iufticiarij, quinbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;h''

ftumper foamérita volunt feluari, quales multi font ÔC fuerunt. Pa : Zelum DEI habent, fed non fecundum ftientiam. Ignorantes enim nbsp;DEI 5)C foam quaerentes ftatuere, iuftici» DEI non iunt fobiedi»

Moll nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;VERBI.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;gt;47

tff PfOphetam tantum, non Angclum ante iaciem eins volunt eflè, 14 '0 unt fibi Chriftum monftran',fcd per felc via fibi e *îc ad Patrem^öfc.

SrfcrdmfntitcrcommMnjCitrctioÆnna»». Tom.4.Ienenffol.5olt;î. Pfalm. Gragt; ^P^ranorum labor eft admïniftrarc Sacramcnta,amp;: communicare docftri-*nbsp;y°^^olationes,minas,Sec

iuftèhat,neccflè eft opcran'os lufti'ci'a indui,non folom priuata ilgt; 1)1nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fingulorum eft,fed maxifnè publica iufticia,quæ eft miniftenj leu ver

corrupta.Qiiia etfi perfona poteft eflê vitiolâ,tamê iplà Sacramentorû non eft viciofa. Nclt;^ enim verbum aliquid ac-*nbsp;eflem ego fceleratifsimus homo, amp; tagt;nbsp;iof- miniften'um amp; vocationcm meam baptifare,Baptifmus proptervi-vitiaretur,led reti'nerct pun'tatem luam 06 eflet purlor lole«Sicnbsp;verbum Dei,eft etiam pun'us foie, vtcuni^ vitiofus ÓÓ peccator fit,nbsp;'in Sic Sacramenta laiuftilsima 6C purilsima funt, etiamfi per indignS ho-*nbsp;modum loquitur de iufticia regente ac gubernan«nbsp;î'{ÿ^^^^^gno,nondeperfonahiufticia, quafumus finguli I'ufti noftris operibus»nbsp;*ufticia,quia nunquam eft fine vitio,fecundum lententiam. Pro hac oragt;nbsp;SantfîuSjideo alia iufticia opus cft,qup nunquam fit cum vitio.Ea eftnbsp;^gt;5^3 adminiftratur regnum Chrifti,nempeiplum verbum amp; làcramenta.

pueriliter de hac iufticia dilputant ludæi, qui in-vefteSjamp;Tpompam Aaronicam.EtfienimnonîicuitSacerdotemali-ltoJ '^jquàin verbo Dei erat cóftitutum, tarnen ea non eft eiulmodi iufticia, qua M promouetur.Tumautem verèindutiluntSacerdotesiufticia, cumiu-^'^'slonbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;adminiftrant,hoc eft,cum verbum pure docent, ficut Petrus dicit : Si

^^'^^^tiquam lermones Dei, CumSacramenta pureadminiftrant, vtquic-^^°^^untur turn faciunt,fit aut verbum Deijaut opus Dei, Sic qui baptifat '*it(^j^'y3fiquod fuum opus, quod aut ipfc finxerit aut excogitarit, fed baptilat innbsp;Sic qui confolatur affiiclam mentem,facit id no ex ftia voluntate autnbsp;certo prælcripto diuinæ voluntatis. Quare etiâ qui verbum id au*nbsp;accipere tanquam verbum hominis,fed tanquâ vocem de ccelo fonannbsp;miniftcriû,quod verè fit in virtute diuina,ôô hæc cft vera iufticia,nbsp;4^fie docent, vt iubeant fidere proprijs meritis QC operib.vt certain veftien-Satnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;P^æficribant, ficut Papiftarum ÔC Turcaruiu-

externis confiftit,tales Sacerdotes funt induti iniquitatc, iniufticia, facrilcgijs. Amiferunt enim praecipuum ornamentum fui minifterij,nbsp;''cHitum,quôd non verè doccnt,nec gubernant verè,fed leducunt potius

5^^^iftrationem 2lt; fubuertentis làcerdotes.Hçccalamitasin regno Chrifti ¦nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;° mundi. Nâ ctfi Carolus Cælàr eft, tamê alicubi

,^pufiu feditiones SC bella excitantur ab ijs,quib.tyrannis gratior eft,quant modo etiâ fit,vtboni dues impêfius ament iuftam adminbsp;diligentiùs orent. Idê in regno Dei accidit.Summa igttur hunbsp;apud arcâ fortitudinis fiint,iuftè gubernent,ne ilia pulcherrinbsp;^utarcligiocollabacur,vtficextctfruclus verbi,£lt;pauidianimierigantur,nbsp;^profani cohibeanturminis,infirmiconfîrmentur,fimplicesÔCimperitinbsp;jficut hçc,Dci gratia,apud nos diligêter fiunt. Apud Anabaptiftas,Sacra-f ^Necnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fiunt,quia enim dodîrinam corruperunt hoc S. ornatu,iufti-

paftorcs errât, quin etiam populus doiftorum errorem autem hec maxima Ira,vbi Sacerdotes,quos iufticia oportebat indutosnbsp;eflèjùn-

C48 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DB MINISTERIO *nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.

inipietafe acblafphcma docfïrina induti funtjicut econtra fummum donum gt; habere Sacerdotesiufticiatndutos.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.

Atgunre peccutd, Genef. cap. d. Tom» *. fol.» 09. Omm's prgdicatof kU vcrbijcft virrixarumSCiudicij, ac cogitur ex officio reprehendcre,nbsp;fum,non habita ratione vel perionæ,vel offici},in auditoribus. Hoe eùm lerawasnbsp;duló facit,non folum odium fed etiam pericula grauiisima ffiftinet» Mouetu 5nbsp;tur ipfè quoque ad impatientiam,vt optet fe nunquam eflè natum.

Egoquoque finonfingulariter confirmatus eflèmaDeo, iamdudum gatus ÔC fradlus eflêm ifta pertinaciaimpcenitentis mundi. Ita enimnbsp;pij Spiritum Sandum in nobis,vt cum leremia optemus nonnunquam, nimnbsp;bis eflè coeptum» SaepeigiturDeumoro, vtgenerationemnoftramfinatnoonbsp;mori,propterea quod nobis fublatis periculolifsima tempora fequentur»nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;jp

Hanc ob cauûm Elias quoque ab impio Rege Ahab, vocatur conturbâ racl,quia videlicet arguebat idolatriam, tyrannidem, libidines ffiorum temP®nbsp;Nos quoque hodiehabemur pro conturbatoribusGermaniæ,fedbonûngnbsp;eftjCÙm homines nos damnant,ÔC vocant rixarum autores, Talis enimfp^^^jnbsp;eft,qui rixatur cum hominibus,eos arguit ÔC damnat. Homines autem talcs Wnbsp;velintdocerifibiplacentia» SicutapudMichæ.cap.2.libéré dicunt:Nonftm^nbsp;per nos. Non enim comprehendet nos confufio,inquit,domus lacob» Ho^Pnbsp;riuseft vicerationis,quia enim vident ieeflèdomum lacob, ÔC populurnDO,nbsp;nolunt caft:gari,noluntad le pertinere pçcnas ÔC minas,amp;C»nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;jijiJ)

Debette^emzr-E.uangdiumconiungcre. Genefcap.tS.Tom.i.fol.tiJ. contungere debet legem âf Euangelium,pnitentiam rcmiCsionem

Papa nihil prædicauitquàm terrores. Contra noftri Pfeudoprophct^cb nihil volunt doceri, quàm Euangelion SC promifsiones, qui error pene no^^^^^nbsp;eft. Gratia Sc remiftio peccatorumprædicandafunt,fèd apudeos qwihabentPnbsp;ta,hoc eft,quiagnôfcunt ft habere peccata,SC ex animo ijs cupiunt hberarf.nbsp;tem in peccatis feCurè pergunt,hi hint ac fi elftnt fine peccatis,his debet lexp*^^»nbsp;hi Sodomxinteritu terrendi funt,6C traducendi hoc modo ad timorem Dci»

Atep hoc eft,vt fupra quotp diximus,verbuDei retfte ftcare,vtficutinf^^^o(* certa erat diftribuendas hoftiae ratio : Ita quoque indocendo, certus debetnbsp;do,vt pcrueniatur tandem ad cum finem, vtDeus cognoftatur, SC mifer^^^jtV'nbsp;dentibus3amp; iratus ftcuris : Atque ita finguli diftamus timere DeumjSifnbsp;fericordia, qitam in Filio miflo oftendit.

VmtitcmtHtricontmfaiÇddog^dtü. Geneficap.4i.Tom.4.fol fiafticarequirunturEpiftopiSC infpecftoresfideles, qui puritatem doClr*!^nbsp;turn vfum Sacramentorum ftrio'tueantur,falfa SC impia dogmata à veris diiÇj^; ; fj'nbsp;actantoquidemmagisijsaduigilandumeft, quanto auidiiis inhiantgtegnbsp;paces. Sicut videmus hæreticos SC Papam eflè vigilantifsimos,non dorflii'^^^nbsp;rf,non ftertunt,ftd in omnes occafiones intenti funf,quibus animos pioruiPnbsp;demilliciant,

Gener.Cap»48»Tom,4.fol.t9o, Mira res eft,quod miniftcr Ecclefiae j quilibeteftminifterrcgniDei,SC vitæseternae, remifsionispeccatorutn,nbsp;tftionis inferni,deniqueapertioniscoeli,6C regni Dei, Ideo fumusFilij bcii^nbsp;nis,non folum pafsiuè,quôd fumus beneditfti ipfi,ftd etiam benedicendoanbsp;ita impleta eft promiftio data Abrahae : In Semine tuo benedicentur omncSp

Non promittit Deus corporalem abundantiam, fed viôum amid^^î^', men magnifica promifsio eft;Primum quaerite regnum Dei, ÔC cetera

i nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;VERBI.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lt;4jJ.

If) ?cripitc primu pcccatores de manibus peccati,infcmt, mortis, Diaboli,ôi iQHnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;regnum meü,tum etia ventri cibum amp; potö fuppeditabo» Sed quo

medio, ïöomit f ul lC^e (Çunr Ite bapti'fate eos in nomine patris, Sf c. Ite qug tradidi Sé mâdaui vobis, non in veftro fed in meo nomine baptiiàte»nbsp;tanta beneficia Sé miracula,quis obfecroaut cogitando aut dicendo poftitnbsp;fiibnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;igitur non exclamamus cum Apoftolo.z.Corin.p, Gratias ago Deo

fi^^^^enarrabili dono eius. An non enim mirum eft, quod homo mihi per omnia vitam aeternam, aufert mortem ,peccatum, damnationem, tyranni-*nbsp;venenumpeccatireliquiincarnef per quid f Man da to Dei, Itebap*nbsp;ptomiisione diuina.Sed non video,inquies,rem ipßm. Refpondeo. Sinbsp;{^j^shabes,finovis credere nihil habebis.Sic enim fonatpromifsio.Qui credideritnbsp;Ädefl: facramêtû altaris,ad eft baptifmus,adeft verb«nbsp;^®ne.Tâtum verô habes quâtumcredis.Si credis,iam omnia potes Sé poftides*nbsp;^frt'nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;veliminquiesf'No videbis.Sed vt dixiquçpofsidemusinverbo

quæreipfaobtinemus,quiaillapofluntauferri,ô6tâ-lt; kfç à morte. Ideo funt incerta, Sed quando credo impoisibile eft vt famenbsp;hii t,^^finontam copiofè Sé profufé omnia iuppefunt,ficutauaris Sé diuitibus, ni*nbsp;Knbsp;nbsp;nbsp;nbsp;décrit eorum quænecefiària funt ad corp oralem vitam,modo primum oni

credis nihil habes. Per fîdem autcm Sé promifsionem iam polsides '^inbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Communio iândorum certifsima Séfirmifsima tibi cft,non aliter acfi

^^loeflès. Nam Sé filtj lifaelnon obtinuerunt promifiiones has fine fide,ôlt;^c» *gt;olt;^oscûm fimusbaptifatifcimusnos eflè filios dei, amp; ciucs fan (ft or um in reg*nbsp;Qins dédit tibi hanc certitudinem Sé confolationemfMinifteïnbsp;docet,homo abiecftifsimus, egenus,inops,mendicus,nbsp;^^^^'^^dereftim foluat, quomodo is daret regnû cloruf*Taies enim funtnbsp;f''ïLincredulorû voces ficut de populo îfraelitico dicitur Pfal.73.nbsp;^^ocuti funt de Deo, dixeruntcp, Nunquit poterit Deus parare mêfàm in denbsp;0/15^ ''^^ftuid Sé panem poterit dare,aut parare carnes populo fuof Et Capernaitpnbsp;'Quomodo poteft hic nobis carnem fuam dare ad manducandumf Sedrecinbsp;ciT*nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;poêlas incredulorum: Defeccrunt in vanitate dies eorum,êó anni eo

certó Sé fi'rmiter ftatuendum eft, quod PaftorEc* 3P^'æ^di coelum ijs qui volunt baptifàri,abfolui,doceri ver-^'^ia habet facultatcm Sé mandatum diuinum Sé poteft Sé debet abfbluerenbsp;\toj, peccata, ficut exprclTê eis hancpoteftatem tribuit Chriftus Iohan.2o.nbsp;bip ^^^^^remileritis peccata,remittuntur eis,SCc.

traduntur fed obfcurantur in Papatu,imô prorfus opprefsit Sé eX dP^* *^*^^*^ tanta dona 5C beneficia, quantum in ipfo fuit. Sic enimnbsp;i^^îiçç.^'^'^^Q^fufficitbaptifatum elle SC inChriftum credere,fed infuper etiampenbsp;Ilnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Antichriftus, quifuftulitnobia

t H^°ifsionis Sé fidei,ac regni clorum, Sé vitç aeterne, amp; iubet me obediê-b nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;hominis peccati.^r Wdfctnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;î)Cm

' ^°^^^b)ilis omninôpna fuit ingratitudinis.Demus igitur Operam vt ^agnificentia Sé gloria regni Chrifti, per luccm Sé docftrinam verbinbsp;Ifproponûtur nobis leges decretales,fed dotftrina denbsp;dpP^^^^^otum. Papa autcin tantum traditionesfuas obtrufitEcclefiç,necnbsp;'^^ngeliuni docnit,quin,fi legem;docuiflet,tolerandus fuiflet aliquo monbsp;1nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;vcrus intcllecftus fublatus fuit. V ide enim Magiftrum fenten

l^oftea Canoniftæ ne ccïgitarût quidem vnquam de expofitione decent lii prgceptorunl

45» nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DE MISISTERI«

fMracccptöfum,ôô tarnen ab vtriliç totus orbis rcplctus fuir, iftimenßs völintitni^^^ xjuj nihil aliudhabent quam tenebras illasregularum,vatorum cinguloruin/^nbsp;lorum,ieiunioium, ad quorum admirationemtotum mundum, acprçcipurnbsp;ces concitarunt, Deploranda igiturcgcitasfuit,aciuftumeft» vtomnianbsp;anonafteria euertantur, nifi forte relinquantur quaedam in memoriam pcccatonbsp;06 abominationum, quarum domicilia fuerunt, perinde vt olim domus K®nbsp;Moloch amp; Tophetknbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;J

Qyando igitur cogitamus de amplifsima illa mirabiligloria patrum, potuerunt credere pracfens Regnum ÔC. futurum, fiuepromifsionem corpora'nbsp;cum fpirituali coniun(fîam,quarum ilia veluti operculum erat, in quo fimulnbsp;fio de Chrifto inuoluebatur,multômagis nos prgdicemus noftrumbaptifmui^rnbsp;nam,CIaues minifterium verbi,ita vt aflueicamus 5lt; diicamus,honorare,exogt;nbsp;lari,magnifice loquifentire de verbo Sgt;C ûcramentis,quç profedo prçclarifsiifl^nbsp;teftates font aperientes cozlum,claudentes infernum, tollentes peccatum 6^nbsp;8^ vitam largientes,fod omnia haccin fide. Adhuc enim cxpe(flamus,nonduiu,'^*^^^nbsp;mus remRoman.8. ipes autem qug videtur non eft fpes : nam quod videt quis lt;1nbsp;modoipcratf

Adhuncmodumcofcrend^funtptomiisioncsnouiTeftamenticumiUis'^p habebant patres in Vctcri,quanquâ illg quo^ his incluiç erant,tarne nondutunbsp;gabatur per totum terrarum orbem, ficuthodie. Tunefolus ille populus, J/nbsp;vniuerfos orbis habet promifsiones, verbum magnalia Dei, ÔC in temporc n£nbsp;sitatiscuilibetfratriminifteriumverbicommititur«nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,

Quando vero doceo,non doceo ego, non confolor, fed Chriftus habitans bis» ldcocrcdcnonmihifedChrifto,baptifanti, confolanti, porrigenti facfai^.j^nbsp;per me, ficut promifit.Egocro vobifcumvftçadconfummationcmfeculfinbsp;eftpotentia Dei,6^ gloria magnificentiæregni Chrifti,i4y.Piàl. Optarimnbsp;à teneris afluefcere,vt magnificêtiisimè loquerentur de noftra primogeru'turarCslt; ,nbsp;ôi. minifteriOjô^ vt grati eflemus Dco,adeoc^ reucrêtia cordis ôC corporisnbsp;lt;fu hgc honoraremus,quia font res diuin^ tales,qu^ nobis donat regnuiug^^

Genenf.Cap.jp.Tom.4.fol.4;. Nos merito pofeimus amp; fumimus ab bus merccdem noftram. Sicut inquit Chriftus: Dignuseft operariusmercC^^j(jnbsp;hoc eftjbonaconfcicntiapoteft earnaccipere.Item Dominus ordinauittjs,q^\ .j,(ynbsp;geliumannunciant,deEuangelioviucre.i.Cor.9.Itê»Qiiibencpræfunt,duP* jj(j,nbsp;nûre digni font. Sane digni font.Sed vbit'apud Deum,apud mundum verog*^nbsp;cruce, in ferno,aut fi quid eft triftius»nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;jjj

Bgt;tr îgt;fn barnac^.^ Nos quiferuimus ingratifsimo mundo, promifsionem ÔC fpem regni coeleftis: ac tanta quidem erit compenlationbsp;ratio huius miferig noftrg, vt valde reprehenforifimus nos ipfos, quod vnq^nbsp;lachrymula,vel gemitusvnicusnobis excidit,propter cotemptum Ô6ingrat'nbsp;banc. Cur non pafsi fomus grauiorar* dicemus ? Nunquam credidiflem tantarnbsp;ram gloriam in gterna vita,alioqui non veritus eflèmmultôpluraperpeti«bJ^^^jiJnbsp;folatio Su fpes piorum, quod falus Sf gloria noftra no in hac vita qugritur/eda^^nbsp;0^ mehorê afpiramus. Quicquid vero agimus in hoc mundo id totS referimu^^^c'nbsp;riâ dei, vt multi couertantur QC. ialui fiant.Propterea comedimus, bibimus,nbsp;nomica parirer S^ poh'tica tracftamus,itê,docêdo Ecclefiâ colligimus vt que'^^^ (S'nbsp;teram vita.Sicut loieph, qui nulla fpem habebat libertatis aut regni in AcgY?nbsp;men in coelo perpetuam gloriam 8C foelicitatem expetftabat. Idem nosnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;In/

^Uan nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;* FÊRïil.: nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;«5^»

quot^piosmultis bonts cumulât Dcus,lcd non eft principale Ijjnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Vita acterna ÔC perpétua laeticia ea demum vera merceseft pforurrt in cos-j

Ck'^ftws ÔC omnes fanÓi» Valeat igitur mundus cum fu is Har-i gt;^u f ^oftïum officium feciamus,ficut Dei beneficio adhuc docemus, ac foft fnc-inbsp;iij, .^papatientiaingentes ærumnas, quia omnibus modis cupimus confultumnbsp;acqutefcimus,quod (cimus Dco placere ftudia Sgt;C labores no*nbsp;«w nû^t fdntien forthnn^tt !nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;wir öa^tnöc« iafffn* Sic habemus

fauentem Deum,qui dicit: En placet mihi feruitus tua, ego ero mer* quot;^itibt iatisfaciamproeo quodferuîftihominibusingratis:hecpro*nbsp;** fQn/olatio longe vberior eft omnibusthaefauris totius mundi.

''niv nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^'tentia quidam abutunturcontra pios Doeftores, quafi non fit lici*

quacminiftris Ecdefiæ conftitutaiunt, AllegàntGhrifti accepiftis,gratis date. Oppônunt quoq^ iàndi Pauliexempluni,qulnbsp;J^^^^^^cclefias,tarnen Eccleftas non voluit onérare, ièd ipfe manibus fuis pa*nbsp;quacrela,fiueealumnia naicitur ex quodam Diabolico odionbsp;enim aliud faciuntimptjhomines, qui talibus lermonibusnbsp;fatigant, quàm vt non folùm perfonas miniftrorum, ied ipfumnbsp;contemptum adducant, cûm potiùs omni cura in id incumbendumnbsp;'nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;propter verbi honorem fua digniras reftitueretur.

^çin nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;9^®*^ Chriftus dicit,Gratis accepiftis ^tis date, vult enim

l'*opi^V'^*palem minifterij efle, vtieruiaturgloriaeDei, amp;hominumfaluti. Nam 7^duo,miniftcriumvcrbiprçcipuè inftirutum eft in mundo, fed ex hocnbsp;Xij^^^^^ijqupd ifflpium fit, vtEcclefia alat miniftros fuos. Hoc impium eilet, ftnbsp;*''^cç(jnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;minifterij fltgligcre, ÔC tantum ad mercedem refpicere, feu propter

docendi munus non retfte adminiftrare vellent. Sicut igitur minifter ^ei cogttur, vt ÄTgloriæDei ÖC iàluti hominum ieruiat. Ita vicifsim Ec*nbsp;habent, vt miniftros alant. Sic enim dicit Chriftus, Mei cenari uanbsp;ASiç^ 'J^ercede fua. Si dignus eft, nemo igitur mercedê exprobare Dotftori de*nbsp;t^ti^i 'Paulushancfèntentiam clariùsexplicat.i.Cor.p.Dominus,inquit,con*nbsp;^inauitjVt qui Euangeliumannunciât, etiam exEuangalio viuant. Al*nbsp;ç^.*'iinifterium legis, qui, inquit, faaa faciunt, an non ex facrificio vi*nbsp;ûcrario participant f Vtitur alijs fimilitu*nbsp;Ji*'Wv ^°'*'^8®ciumaptiisimis.Qijisinquiteft,quipropritjsftipendijsmilirerr'nbsp;thnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;plantat earn fie plantât, vt de frmftibus eius non comedat f Prgcipue

infignisilla collatio,qua etiam in Galatis vtitur;Semi* ^ftitualia, magnum vero eft,quod nobis carnalia iuppeditatisf

*^^*^*^ nbsp;nbsp;exemplum Pauli attinct, ipfe palam teftatur fe hoc non facerè^nbsp;nbsp;nbsp;gt;

accipere vilt;ftû,fed vt adiuuet hoc modo curfum verbi, t) ?^^^^*®ties calumniandi,qua^in re noua homines indigni poterant com*nbsp;Sl^idemficut ab omnibus Chriftianis,itamaxime miniftris verbi om

Qlï J nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;JL Lm lllMJ.vUkzX^iLLlM wL* A«Llt;ittlvw OdlW Tlllli11 *1À VmSUIÏIJXImIH

' Sienin'. Ecclefiarum vtilttatemfpètSannxs, ;^nnont/n earn pctiüsJïar^P*'®' nunciabi'mqs, vt mmißri Ecclefiarum habeanturbbçi^liter, quam quod muit»*!*nbsp;locis vixià fame fe fuos tueri poßLrticcquot;Nam hæc411ïberafitas raefioraîSgon^^^nbsp;ra Ecclefiarum abftetret. Non enim omnium ÔC eft üludTobur animinbsp;nbsp;nbsp;nbsp;connîtUr

vt pro difiicillimis laboribus odium ôd famem rcportafc velinu Acpr^cipiJ^^^^ ni^ipoteftgrauiusaccidere, quàmfi videat vxoreniamp;libcrosegcrj-^üos,liaii3nbsp;rationeiri vitae fequatur, etiamcuniQjlendoreaJBrepoisit, Nametfiift^î^^^^nbsp;dicinac ftudium,propter magnos fumptusnon omnibus pateat:Tamennbsp;publica munia honeftè adminiftrari poflùnt, ab homine etiam mediocritcrnbsp;quac omnia ad fplendoremvitæ, ôô adopesaditurapatsefaciunt Hæcpro«^®nbsp;uentusmagis fecfiari volet, eriam fuorum cauià, quàm vt yscoremnbsp;îammendicitatemfèiensamp;Tpi'udensprotrudat,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;*

An non igitur Ecclefig,ex ifta illiberalitate qua ergaminiftos vtitur,con^f riculum erit f Siquidcm SC eruditis hominibusearebitjôt^indodonnnh®^*, Jnbsp;quinonpoflunt ad altiora contcndere,inepta ac periculofa gubernafion^^PP^nbsp;tur fquot; Sicutanteocuiosexempla funt,quç!ofl:enduntnonfoljùtn quantacalig**^^nbsp;ûcrg indodorum gubernatione inuplyrg,fedctiam quanta barbarie omncs 0°nbsp;tes opprcflg fuerint.Nemo igitur oflèndatur,quod alicubibonorumPnîi^P^lnbsp;ftudiOjEcclefîarumminiftripaulôliberaliushabentur.Hocpotiu^quetanUJ^^jjjinbsp;non haberi à maxima parte principum ÔC Rerumpub. pofteritanXfcuram,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;«gf»

ta illiberalitate aut nullos aut indoclifsimos gubernatoreshabituraeftJnpb^ UC amp; intolerabile iilorum,tum peecacum,tum iudtö'umerit,quiEcclefiasfp2*,^f£jnbsp;miniftronï facultates inuadut.Sicutin agro ferox nQbiiwas,lt;^i in Rebulp-p^^^nbsp;familigjpleri^ (blent.Vtricp enim parui lucri (pe inuitati,in ccrtü exitium*^nbsp;adducunt,quas maiorucxemplo,etiamfualiberalitateadiuuftfe,0lt;prnaredc W

Sed ad Micham redeo is non damnat facerdotesuß^ Próphetasj quodtue' argentum accipiant, debetur enim merces fua pi^ docloribus: Hoc autonbsp;nbsp;nbsp;/

quod minifterio ad quæftumabutebantqr;Qiiôd-propter lucrum conniutP^^j^y peccatapopuli,qug reprehendere debebant, Sicut Bileam conducifcnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, pfO*

ledicat, quibus Dominus vtbenediceret mandarat. Adhyncmodui», pheta,debebatreprehendiimpietatisbuiuspopuli,(edpropterqugftu«ir^^nbsp;phctaectiamaflentanturpeccatonbu^ô^bonapromittunt. ;¦

-, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp; DE SIMON lA.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.ppî'fl'

Gencf.cap.ij.T om.i.fbl.zzo.Eft autem Simonia cmptio vel venditio^jcii' tualis pro pecunia,quado'accipitquis pecuniàm, amp; dat domu Vcl rcm fp('nbsp;Vt Simon Magus cum videret per impofi'rionem manuum Apoftolpru datnbsp;turn (anclum,offert eis pecuniàm dices, date ôi. mfh'i hanc poteftatê, Vtnbsp;pofuero manus, accipiatSpiritum SancfiUiHi CupiebatSpritum Santîîuiunbsp;turn pecunia in luapoteftateefle, ÔC facerequodipfi liberet. Ibi Petrusnbsp;increpat pecunia tua tecum fit in perditionem, quoniam exiftimafti doUnbsp;pecuniaparari.

Äb illo Simone crimen dicitur Simonia,quac eft quando quis exeniplf putat pecunia dona Dei emenda effe aur vendenda. Chriftus enim nonnbsp;dona St gratiam,(ed redemit nos gratis.

Haec vera difinitio eft,quam Canoniftgmirab(liter poftea omcifixerun ' *nim partem definitiohis,donum Dei Pro pecunia: applicant adnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;3

mines dant Deo. Ira nunc vocat reditUsEcclefiafticos bona fpiritualia,qui naDd,nonqug Deus dedit, (ed qug homines Deo obtulerunt. Nonne mgnbsp;eft éditas St amentiarnbsp;.nbsp;nbsp;nbsp;Rapiunt autem hue textum ex Mofe leuit«27, Qtiiquid femel fuen't

g Æ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;TERBl.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;dfî

3n(^inSâft^îorui^gj-j*tJ3Qfl,in0^Talia volant eflè döna oblataEcclefiç,beneficia, (nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;quot;odia,ôf alia initio ad alendos miniftroa collata.Quôd fi qui itur,an liceat ea ven

Petrus dona à Deo data intelligit pafsiuè QC aÆuè. Eft igitur fallacia com Po itionis Se diuifionis,vt Dialétfîici loquuntur^quando hgc côfundunt QC milcent»nbsp;quomodo dextrè de hacre docerêt,cû dona Spiritus S.nô curent,fubmerfi fintnbsp;l^onia Ô(S donis Deo datis,hoc eft,qs, qüg vulgo fpiritualiabonaappellantur»

I- nbsp;nbsp;nbsp;^æpe deploraui abufum horum vocabulorum,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;pCt*

' P*ntualia bona,ipiritualcs perfonç,quo nomine appellant fiios iâcrifîcos.Libê* ^^retinuiflem in vero 6C proprio vfu,fedperierunt nobis abuiu,ô^ ïamipiritualianbsp;^l^af)iftis dicûtur rcditus,cenius, çdes,oppida,regiones,qug Hint maxime poli*nbsp;P P'fitualis homo is eft,qui credit ÔC baptifatus eft.Siue fit laicus,fiue in officioEcnbsp;*3ftico: no fignificat iàcrificû vnlt;ftû,rafum ordinatû ad facrificia pro defuneftis»nbsp;^?cideo moneo,vt feiatis iniure canonico efleperuerfsimum abufum,SC horrinbsp;tm cæcitatem injdiiputationibus de Simonia. Emptio,venditio,non donorumnbsp;P ntus Santfti acftiuè,fed donorum hominu,quç dederût,Deo,velÉcclefiae,vt funfinbsp;Ve /^^æ^^ft^tes fimilia, Canoniftis Simonia dicitur. Quemadmodum fi quisnbsp;lè It ^^^.^^^fieium aliquod,vt vocantjfpiritualejparochiâjbeneficium altaris ÔC miSnbsp;^/iEpiicopusaccipiretpecuniamamp;^ordinaretfacerdotê. Poftea diputantannbsp;ordinatus an nonfDehis quaeftionibusnbsp;g 2gt;imo maria librorum extant,

çj- ^^fimaneth^ceorumdefinitio vera,tumomnesEpiicopiSC canonici Papifti* Sdiç \^pfit:iterSimoniaci,omnes damnatiadinfernumamp;diabolumrnonEuan*nbsp;femetipfos condemnant.MorantinusEpiGnbsp;mille aureos Pontifici pro pallio numerat, Vuirtzburgêfis decies mille,nbsp;bç.nbsp;nbsp;nbsp;eêtenos aureos.An non omnes funt Simoniaci, nô noftro fed ipibrS iure.

tacent canoniftç,nec noftram reprehenfionem ferunnièd finoftri miniftri ducuntvxores, illos damnant occidunt. Hoc quid aliudnbsp;n iniquitas iniquita turnt*

4^adringentos annos fi Epiieopus aliquê hoc crimine notaflèt omneseius '%r ^^fugiflènt,quin de fado eflèt excommunicatus.Sed iam omnia fiintnbsp;nobis imperant,vt ieruemus canones 6Cdécréta, àquibusipfiiuntnbsp;^Cç[nbsp;nbsp;nbsp;Oblatrant nobis negligi décréta pontificum,contcmni ÔC diisipari ordin2

à f* nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;vel hoc beneficiû agnofteret pontifex,quod noftra dodrina libérât

bqj nbsp;nbsp;nbsp;libris ÔC decretis, ÔC abfoluit eum à crimine Simoniç, quia temporalia tan

argentum,qug non funt fpiritualia, qualis eft baptifmus, Euan* ^^fterium verbi,nihil eorum qugrit aut rapit,qug fiint vera dona Spiritusnbsp;Ianbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;filä Dei dona,ièd politica, conomica SC corporalia,

CUr V nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;crimine iuxtaveramdefinitionem, quo ipfb

* y^idit quafdam dignitates,óó rapit ad ft opes mudi. Non vendit minifte* curat minifterium Dei SC EcclefiçJdeo non eft ei impingendum Si*nbsp;*^*^^^^^^^^^5,autDionyfij, dC appellandus eft raptor omniu raptorum,nbsp;latronum, eft enim inexplebili amp; infatiabiliingluuie fiC cupiditatcnbsp;8i *®^^fio'bendibona corporalia.

0^' Pr nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ecclefiafticum vicium, ficut Petrus definit,ibi accipimus pecu

fcSandi,non pro donis corporalibus. Hxc duo confiindunc ^P^*pvitiafini.Simoniaenimnonhabetlocumin bonis conomicisautnbsp;» donisSpiritus Sandl,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lii uj Qjiod

Quod fi obtjdtuf bona fila corporalia cflè annexa fpnituafibus.Rcde fanc,0lt;^ conomiaSCpoh'tiaeft annexa Ecclcfiæ. Hæc vitanon poteft fuftentarifinecibo»nbsp;potu,num ïdeo funt fpiritualia omnia quïbirs credentes vtunturr*

Simonia eft quando preci'o vende rem fpirnualem, quam gratis darf oportui^ T emplum autem ièpulchrum vm'uerfà dona ablata fanéîis nô funt Ipiritualiaç®nbsp;fimpliciter corporalïajea pofluntrapi,diftrahi,vendj,fcdipintualia dona nonpolW'nbsp;mus furari,vcndere,aut emere,quia non noftra funt fed Ipiritus ûnôi.Qyodfini*®*nbsp;fier aut Paftor Ecclefiac non vellet te docere de remifsione peccatorum beneHo!nbsp;Euangelij,negaret tïbi abfolutionem^nifi cêtum aureis ab eo redïmeres, illudSto^nbsp;niacum eflèt. Atqp hoc modo Papa eft Simoniacus, offert enim omnibus gratiaWnbsp;remifsionem peccatorum à Deo,finumerentipficertam ftimmam pecunig! Illudu*nbsp;vendererem ipiritualem,ô(f gratiam fpiritus fandiiquanquamipfa vêdinonpotYnbsp;fi vel mille aureosaut amplius numeres pro vna abfôlutione. Primûm enimno^nbsp;bet ea pontifex» Deinde impofibile eft vendere res fpirituales: Nifi quôd potdfnbsp;eus fieri imperitis, SC fimulatio quedam venditionis.

Sed beneficia Spiritus fàntfii amp; fanguis Chrifti non funt venalia, ncccftpo*®* lis venditio,nifi fuco ÔC fpecie quadam,iècundum elecftionem 5C voluntatemhoi'*^nbsp;num. Quando Papa profitetur,eum qui attulerit quimç grofiôs redempturui^ynbsp;mam ex purgatoriodbi eft Simonia propria,fed non vera, quia nô iêquitur libe*^nbsp;animç ex purgatorio,tametfi adfit prccium,cmptio fin' venditio.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lt;.

Sic finxit le habere poteftatem,remittendi peccara,rapuit ad fc claues, venôgt; rcmifsioem peccatorunijprómifitliberationeab inferno Ôô purgatorio.Sedtanti*^nbsp;abftulit pecunia relidîis mileris animabus fub poteftate peccati inferni u

Hgc propriè Simonia eft ,fcilicet, vendere domum Spiritus Santfti, poteft contingere nifi gratis; poteft quidemvenaleexponi, fed Deus non fini*nbsp;Res non iêquiturcontraeftum fimoniacum.Itacp fecundum rcs Simoniaeftin^P® ,nbsp;lis,fed fecundum fucum, vfitatifsima. Quia proftituitur SC venditur nomen b*nbsp;ni.Sed ca ipià nihil aliud eft,quàm inanis fimulatio»

IdeoPapa in rebus fpiritualibus,eft Simoniacus, vendit remifsionem rum iufticiam:in temporalib» eft iâcrilegus amp; raptor,qui Chriftum ipfumnbsp;ret fi haberet in manibus ficut ludæi habuerunt,voluntas omninô non deeft«

Similis in cnobtjs Simonia fuit tam ex parte cmentis, quam vendenU^' , enim pendebat centum aureos, illi quatuor anniuerlària celebrabantur.nbsp;tur Papatus fatanicaEcclcfiaeft,plenarapinisfacrilegijsSCinfandis abomii^l?nbsp;busamp;^blafphcmtjs.

Sedhincnafciturquacftio,numliccatminiftro verbi petereautacciper^'^ proofficio.Refpondeo.Licetomnino. Sicutpauperaccipere poteft donûali^^lt;jnbsp;Si illâm poteftatem haberem, quodnemoponêtabfoluiàpeccatis,nifinumf'nbsp;mihi aliquotaureos ,vna die omnes mundi opes corraderem. Sed hoenonb^^^^jnbsp;Papafatanicoaufu hune quæftum inftituit. Nobis mandatum eft, vtnbsp;confolemur, abfoluamus, omnes quicuncprecipiunt amp; credunt, ôi illi omn^^^Snbsp;ànobisaccipiunf,tuxrafentêntiam,Gratisaccepiftis,gratisdate.

Sed vt Chriftiani gratis minifterio verbi fruuntur, ita viciisimptoom^^* bent gratis alere,amp;^ defendere miniftros,prçbcre viêîum ôê amiêtum.GalaUo-municet aût is quicatcchifaturverbo,eiquicatechifat,inomnib.bonis.i.Ti^' iHnbsp;benè prçfunt præsbyteri, duplici honore digni habeantur maxime qui labotnbsp;verbo ôf do(ftrina,Ô6 Chriftus ipfe inquit,dignus eft mercenarius mcrcede mnbsp;Dns apud Efaiam ait:Principes di. Reges daturos dona Ecclefiæ. Sednbsp;funt prccia,empt(ôes,aut venditiones» Neceflârius eft nobis vicQusnbsp;bus èc potus, fedhis noperfoluitur abfolutio»Qiiis enimpoflêtfolueief

^hfirmauf tniîïe ainxi collatiadtlIudinæfijmabjJcdonnremifsjonispéccatoriiint QuandoigituraccipimusalimoniamahEcclcln, non cil prccium cquiualensnbsp;^'cdono,quodtanticft, vt totius mutidi opibusnonpofsit pcrfoluf, fedqui'ahóenbsp;^gfns ôl inacftimabile donû non poteft adminifbrari nifi per homines,qui indigentnbsp;ÔC amiiflu,aH eos amp; fuftentari neceflê eft.lllud verô non cft remunerarc donCr,nbsp;'«^peram laborem* Apud Canoniftas alia qugftio cft:Si minifterEcclefîæcom-«nbsp;P^derit delabore Rio ducentos aureoSjh'ccat ne ei emere fundum, aut poflêfsionemnbsp;Ha pecunia.Ipfi negant,propterca quôd fit bonum Ecclefiafticum.Ego verô ad-»nbsp;*^®oidliccrc.Quia non cft fptritualisres,etiamft perfona adminiftretfpnitualia.

, nbsp;nbsp;Türpifsimèl'gitur errant Canoniftaf,nec feiunt quid fit Simonia, fedconfun-«

g^ntbona fpiritualia ÔC carnalia, amp; ipfsmetfuo iure,amp;fua confcientiafuntinftgnes ^niacijtapiunt ÔC deuorantbona paftorum SC Ecclefiarû, peiores V erre Dio*nbsp;gt;Oj6cdiftribuuntrcs verc fpirituales,tanquam fpolia pro pecunia. Illi ipfi tamer»nbsp;j^iuntfibigy5cj-nationem orbis terrarum, indicium denoftradoClrina, ÔC verbe,nbsp;( n?pcrant nobis obedientiam Papæ, cùm fua ip forum ftatuta Qi décréta) nec in*nbsp;'§3nt,nec curent.

eap.zj. Tom.2. fol.zîj. Magna flicitas eft-,quando principes ciufinodl Vi Tnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^lâbcntjÔL intjs Deum ôf Chriftum a^nofcunt,amp; reuerêter tradlaiit;

*1111*^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;facerdos,fuum officium facit pie QC fideliter docendo. Rarilsi-

'iocç ^^^^^neficiumeftjVtprjlacerdoteshabeantîocum tutumamp;tranquillum vbi donum, quod Diabolus hoftis infenfifsimus verbi Qi. fa-f^'cquenter impedit Qi turbat. Vbi verô talis concordia eft, vt princi*nbsp;ftminatione ijairitualium nliniftros honorentjtueantur Qi alant,ibi ve-efle paradyium mundi,

miniftricontcmnuntur,ridcntuf, conculcantur, vtEiàiæ âlqs Pro-?reidit,Efai. 7. Super quern dilataftis Os, Qieiccifiislignum, cum quidem Stiu ^quot;^dclifsime docercnt,ccrtifsimurn argumentum cft iræ diuinaî, Qi impen-Hqinbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;enim vnquam impunc abiuit, contemptus tantibene-

b nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fcelcratorum facerdotum plerumcp melior conditio cïï^

principes obfequentifsimos, Qi paratifsimos ad omnia officia. Sicut ges Qi principes mundi fibi habuit obnoxios Qi profufiisimos, not»nbsp;bonorum,verumetiam corporum. Scd pro tantis beneficns fediPnbsp;jjj^'^-fecit cos Diabolo.

idolatria repurgatum cft foeliciter, fed ^^^pitur Qi tradatur in nutndorblafphematur, encitur, conculcatur, QCnbsp;^^'mterficiuntur.

»«foLiaS. ChriftivaticihiUm oftenditdurifsima fecula,câni fo'C5Vt nulli vfquam inueniantur iani Ehacftorcs, oppreflànbsp;Sicut etiam confilia aduerûriorumnoftrorumminantur. Namnbsp;aguntjVtin vniuerfuin tollaturminûnbsp;quifque quod libeq veris miniftris omnibus aut opprefsis.

Tanto nunc diligcntius orandum erat pro poften's ac agendum VtpuriordocQfinaadeostranfinitteretur» Sienim temporïb. Noahnbsp;pq Do(^ores,etiam maior iuftorum Iperanda copia erat. Nunc quia ad taü^ Enbsp;tatem redadi funt iufti,vr vnusNoah iuftus praed/cetur, latisapparetnbsp;aut occjibs,aur ad hæreiès amp; idolatn'â inflexos fuiflê, relilt;?îo vnicoiuftici^^P^^^ynbsp;Noah,ficut Petrus,i,Pet.2.eum appellat.Magiftratu aûc verfoad tyrannidc,^^^/nbsp;nomia per adulteria ôi. ftupra perturbata, quomodopotuir abclIèdiutiusP^,^j(jnbsp;T ale periCTiIum etiam nos manet,fiquidem poftrema têporanbsp;erunt fimilia. Ac ßne Pontifices ÔC Epifcopi^ftrenuam nauant operam, vt bnbsp;lium opprimatur,6C Ecclefiæ redîèinftitutæ vaftentur. Ita nititur mundiisnbsp;conatu ad feculum fimile ftculo Noah,quo extinôa luce verbi, omncsnbsp;nebris impieratis. Sublata enim prædicatione, non poterit confifterefîdes,nbsp;uocatio,noniacramentorum verus vfiis i

Tom.2.Tcncnf fol.472.de Abroganda Miflâpriuata. Paulus dicitTrt«*^ gratia reliqui te in Creta, vt reliqua perfeôè corrigas, ÔC conftituas praesbynbsp;lingulas cjuitates,ficut ego tibi conftitui. Si quis eft fine crimine, vniusnbsp;i^lios habens fideles,noninaccufatione luxuriæ, oportet enimEpifcopumi*^nbsp;mine enè,ficut Dei diipeniâtorem.

HÎC fi credis in Paulo fpiritum Chrifti loqui 8l ftatucre,agnoicis fimul diuinum elle, vt in qualibet ciuitate fint plures Epiicopi,aut ialtem vnus.nbsp;eft enim,quod praesby teros dC Epiftopos eoidem facir,eadcm autoritärenbsp;cit, Ideo conftituendos præsbyteros per fingulas ciuitates fine crimine cxifi^^ jjjnbsp;quod Epiftopum oporteat efle fine crimine. Præsbyteros autem vocat,n5 ioonbsp;raia SC oleata,iedfeniores coiugatos laicos inciuitate,honeftæ vit£,amp;fao^ jjj/nbsp;vult Epifcopos fierijplures in qualibet ciuitate vf dixi. Græcèenim clarepaf^^MjJnbsp;res vni ciuitati conftituendos efle,vbi dicit jiç£«rÂn-//.«pf,prgsbyteros f^ p,ii/nbsp;ciuirarcm,id eft, vbi ciuitas fuerit,ibi præsbyteros conftituas. Idem Phil.t.caP*,nbsp;lus amp; Timotheus ferui lefu Chn'ft(,omnib. fantftis in Chnfto Iefu,quifuntPh*^'f^nbsp;cumEpifcopisSóDiaconis,Gratia vobis,amp;Sc. Philippi erat vnicaciuitas,nbsp;plures eiusEpiftoposfalutat. Idem Acft.zo. mifitadEphefiim ÔC vocauitnbsp;ros Ecclefiæ ad fe. Qiii vbi venerunt dixit ad eos inter mul ta alia, Attendite ßnbsp;vniuerfo gregf, in quo pofuit vos fpiritus fantftusEpiftopos, vt paftatisnbsp;Dei,quam acquifiuit fanguinc fuo. Ecce Ephefus quot^ vna ciuiras erat,amp;^P^^S*nbsp;teros feu ftniores inea Ecclefia Epiftopos appellatplures a'fpI'ricu laniftopnbsp;Quid aduerfus hæc tria cleftia fulmina poteftis, vos locuftç fumofænbsp;ßlisr'Per Chriftû te oro,Chriftiane leefior, nihil te moueant CardinaIiû,EpiftôP^^nbsp;Paparum infulæ,pilei3mulæ,familiæ,gemmæ,aurû,purpura,amp;' vniuerfusilfti^nbsp;fiisimusimpiorûhominum faftus. Paulo imô S. S. crede,noniunt illi Epiftopfi .nbsp;ïdola,laruæ,monftra,S(f portêta iræDei.Epiftopos audis hic definiri virosnbsp;ôô honeftos in vna ciuitate, quotquotneceflàrtj fiintadcurâdum populumçiinbsp;ciuitatis. Hæc définitio non Ecclefiæ,non Concilioru,non Patrum non déni®nbsp;narium iftorum proftitutiisimorumParifienfium 6C Louaniêfium,ftdnbsp;fed (efu Chrifti,fed diuinæ maieftatis eft, aduerfus quam fi vniuerfi angelinbsp;cumtofa creatura iàperent.quid obftcro te deberent mouere fnbsp;arbon's folium eorum verba deberes æftimare, præ verbis hisæternæMaïcnbsp;Nunc cum ei aduerfentur non nifi fdæ fimiæ meræ laruæ hominum,nonnbsp;indoeftae quàm impiæ,inutildsûnum ftilicet hominum chaos,quod vix idoney .

wniasEpi?^opalcsgéftarc,quid'eftqüöd èoS aufmîfcns? ac nó pogt; ^^(eirlabts iamp;? maculàs örbis tèrrarum ducaM ( vt Pêtrtts fcós appellatXnm vniucr*nbsp;^*Ws pomptSjftatutïSjlritibusitnendadbus amp;'fa'leg/s {*'

Adcfteergo vos aböminabilia jnonftra tefræ St fätionetu réduite, vndcamp;T qua ^utoritatc vpseftïs ôi vocaniinï Epifcopi f Spiritus Sanctus vni ciuitati plui es con--tm'tEpilcopoSjVos fingülipluribus.Et vnus Papa omnibus orbis ciuitaribusEpi-lt;nbsp;^puseflènitïtur. Quaautoritatef'NôririeipfiufmetSatanæ, aduerûntis pervosnbsp;^iritus Sandi autoritatifQirid habctis,quod hic inu tiatis l'mpiæ ôi. lâcrilegç laruçc*nbsp;^ûncludijTmj l'tacp cum fiducia vos l'uxta diuïnas 1 itéras j ôif decretum Spïritus San*nbsp;*)ntlt;pcflè^nccp dici Epilcopos,fed magis adüeifarios SC vaftatores,tam-Epifcopo*nbsp;^jquam decren'diuini de Epifcopis confti'tuendis.Eftis verô Epifcopî vocarionenbsp;^t^næjôfconftiturione ApoftolieiusPapac, vndè ÔC redlé vocâminicreaturæPa-PjnonSpiritusSandi. Qualiscreator taies crcaturæ. Non tremunt adhuccerut*nbsp;vcftræ dun'fsimpjdum auditis vos non modo ci'tra vôlùntatem Dcijfed imptjlsi*nbsp;'^oluntatem Dei Epifcopos eflèfHoc eft,quôdne cogitatis quidem de vlnbsp;^pifcdpiofgci'Oj (èdanfmaha ventris SC gloriæ duntaxat eftis, Eginati ad viclpnbsp;âniacterniiudicîjDei. Igiturproducite vos aliquod teftimonium de veftoE*nbsp;^opatu, Qiiod cùm facere non po(sitis,nos autoritäre Spiritus Sandti libéré pro*nbsp;'^^aniuSjVos eflê idóla mundijqui titulo ac nomincEpilcopormn violenter arrc-liÿ Epifcopatibùs extindlis, aduerfarrj nôuiisimi fitis Chrifti Sd Eccie*nbsp;lt;0nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;vobis Sd iudicare ÔC fentire cùgit fpiritus in Paulo Epifcopos

lt;iua nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;niliilin orbefît difsimilius ôdrcpugnantiusEpifcoporumftatuiV

dt P nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Paulus fie videatur Epifcopos defcribere,audiamus 5dPetrum,di*

1^' D nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^tesby teros,qüifunf in vobis, hortor ego conprgsbyter Stf teflis Chri*

futuræ gloria: focius,pafcitc cum, qui inter vos eftgrcgem Chrifti* coaóc fed voluntariè, non turpis lucri gratia, fed prompte,noi»nbsp;'tcih' ^^^utes in hæreditatibus,fcd forma fadli grcgis,cùm venerit Archipaftor,nbsp;iiîimarcefsibilcm gloriæ coronam.

elfçj *'^cshîc,presbytcros6dEpilcopanrcs in vnôquocpgregc cofdem 8d multo» ^^^F^^'ouincm modumquo Paulus difpofuit, Quod autem noftra transla*nbsp;^ocoi ^^^Qudominantesincleris,interprctisincuriafuit, quæfecitvtclerumhocnbsp;''Ofethnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Eaicis difcreuit impia hominum traditio, cum Petrus

P*^^leroshacreditatesfèu/ubflantias,volensfenioresEcclcfiæ taies cflè, qui regere,non propriam aliquâm haereditatem.Proinde,nonnbsp;enim funt alienæhæreditatis,idefl,Chrift/,'nbsp;Monbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Nuneverô Papa cum fuis laruisnon dominatuc

^^^'^^^bg'3^fur,bachatur in oucs Chrifti, fubqciens fibi 6d res 6d cor* Ètho-nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;omnium,robuftiùs illis viens, quàm vllus herus fuis proprijs rebus,

tiptj f^OjChriftus Luca: xi.contendenfibus Apoftoiis demaioritate dfcit.Prin* Qunbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;dominantur corum,ÔÔ qui poteftatem fgper coshabenr,bencfîci (id

^iû^P^^^ticgratiofos vulgô vocartt)vocantur» Vos aûtficSdc. Hîctcleeftorme* gçtitiy^^ftùuoiudicem inter Chriftum Papam,Epifcopos,quos hodie principesnbsp;ftueunt imitaripræmagnitudinedominationisôt^ opum. Chriftusnbsp;''0cc5jj2^uonfîc,Papaftatuit vtfintvtiqj fie. Confer hic Principis 8C vicarijftiinbsp;^PftOh^nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fîc.Sd videbis,quis Chriftus 8lt; quis Anttehriftus fit, amp; qiïi fint

laruæEpifcoporû. Væ nobis miferis, qui in his iræ nbuifsimætem* ^^ünis P laruis,idolis,idiotis,truncis,lupis,peftibus, Si monftris nocen*nbsp;* 'he Epifeopis 2t presbyteriSjViucre imô perirecogitnur»

^5^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DE MINISTERIO

Statuimus italt;çautohtateDei,EpifçoposChrifti'anos eflê virés ucctæ aetatiSjConiugeSjlaicoSjdodosin verbo veritatis^ in qualibetciuitatcP ^jgjnbsp;vel per vicinos coepiieopos, vel à plebe fua eledtos, quales modo e(ïènt quos vnbsp;Parochos feu Plcbanos vocant ôf Capellanos eorum Diaconos,niß pertyj^u^ 'nbsp;fupcrionim idolorum miflàs fixas prophanarent,Euangelium tacere cogeroiUnbsp;Jibes perirent,SC nullum Epifiopi officium implere permrtterentur, Hstc dnbsp;ftolica fantfiiOjdiuinum decretum,Spiritus Sanóti ritus ordinandorumEp*^®rp^nbsp;Quales foere S. Spiridion,Cyprianus,Äuguftinus,Ämbrofius. At,quinbsp;plures ciurtates imperant,nihil tarnen faciunt,nifi quód aliquando infulaiunbsp;Japides 06 ligna aqua confpergunt,fumo confecrant,amp;campanas tingunt,q^®nbsp;prijs furorffius ereefli funt aduerfiis decretum diuinum. Satanaeludïffiwgt;nbsp;periàrijfuntjVnàcumPrincipe Se'ereatore fiio Papa,propcdiemdeftruendipnbsp;uentum Saluatoris noftri,Amen, Haec omnia cum certis,apertis,fideJ)busiUnbsp;icripturis SC verbis Dei, oportet pias confiientias ficuras Qi. libéras eflènbsp;nendumcumfiducia, totum hoe corpus Babylonicum cum pompa 6^ fp^^^jjjnbsp;Plura fi cupis de minifterio verbi, vide T om,2» lenenf. fol, 57^, libellum D» l*nbsp;de Inftituendis miniftris Ecclefiæ»

'fO Ex libro deinftituendis Ecclefiae miniftris. Tom. i, fol, 578. Hoenbsp;hortere debet,quifquis Chriftumamat, ÓC quiduis potiùspati, quàmnbsp;Papiftis, quod omnia in iftis ordinibus fumma amp; imprjfsima peruerfitatenbsp;fC aguntur,vt nifi cæcitate SiC amentia pereufii eflènt,viderentur.de induftd^nbsp;in fadem irridere veile. Nam cum ifta ordinatio autoritäre firipturaruflî i ® JJnbsp;exemplo Sgt;C decretis Apoftolorum inhoefitinftituta, vt miniftrosnbsp;inftituat,minifterium publicum,inquam,verbi,quo difpenfantur myfterial^nbsp;Ecram ordinationeminftitui debet, ceu res quae omnium inEcclefiaö^ß^nbsp;maxima eft,in qua tota vis Ecclefiaftici flatus confiflit. Cum fine verbo nihunbsp;InEcclefia,amp; per folum verbum omniaconflent. Papiflæautemmeidebo^nbsp;flerio ne fomniant quidem in fiiis ordinibus. Qiiid autem faciunt nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;j'*

Primum cæcitate percufsi omnes fimul,ne norunt quidem,quid fitvetu minifterium verbi, præfertim Epifiopi ipfi ordinatores.Qy omodo ergofie^^^nbsp;V t miniflros verbi inflituerent reliquis ordinibus f pc.ndeloço.iniamp;«^^y«înbsp;ordinant facnficulos,qui miflas Ecrificent,6C confefsiones audiant. HoccU Snbsp;Epifiopus dum caliccm dat in manum QC confertpoteflatem illam confitnbsp;Ecrificandi pro viuis ÔC mortuis,nempè poteflatem illam,quam gloriantut ,^piynbsp;gelos,necp vir^inem matrem Dei habere, ipfi etiam lenonibus amp; latronib^p^lfofdnbsp;riores. Item,cumillisEcroEnlt;fi:omyflerio fpiritumin auresinflat,nbsp;facit, dicens : Accipe Spiritum Sandum, Hæc eft ilia poteftas confecrandbnbsp;uendi gloriofiftima,

Die rogo me craflum fingere aut mentiri, fi inuenias vnum ordinatu dinibus qui audeat dicere,fibi inter ordinandum eflê mandatum, vtnbsp;difpenfetjamp;Euangelium doceat,SC Ecclefiam Deiregat,quamacquifiuJt^^^^jjjiC'''nbsp;.fuo. Plane nullus hoc audit vnquam, nec ad fe pertinere putat, Calic^nbsp;pit,SÇhoctotumeflêputat,quodordinatur, vtliceat ChriftuminMiflatnbsp;Sc Ecrificare, deinde confeEiones audire. Qiiin hoc tantum quæritur, Anbsp;bcnefîçtj habeat, quo ventrem alat, vt aho prorfirs non fpedlent, quanbsp;rum facrificium,his abfoluitur tota ordinatio. Qui hoc tulitjhic ordmatus^^^Onbsp;^clefia SacerdoSjhanc poteflatem turn nulli alij habet, hoc fcilicet, teftatutnbsp;' gfit)rum,SCrafuraverticis,

ç nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;VERBInbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;%

Vfip nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;mtniftcrhim vcrbi alia noua requûKUfaptïd eôs vocattô, ilempè,

^^üs nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fumitu's illis verti-

^^Utp , nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;infimis, vilifsimis, pefsfmis, ôi. indofli'fsimis paßim comitn debeaf,

vüißima facilimaj quia myfteria Dci difpcnfarc Sd animas ^'Cli^anbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;charadere indelcbili,ncc eft Sacramentum ordinis.

0 J. nbsp;nbsp;confecrarc SC facrificare,hoc habet charaderem,hoc eft verè Sacramcngt;

^ H **^*^^^ Vide rcliqua. De ordinc fiplura defideras vide de capt, Babylo-» '^^ordine.

Saû reipicêre debent,qui hoc regnum inuenire volunr,fed ad verbum VfiiEuangelium eft,ibi quoque infallibilitcr eft Chn'ftus,ÔC regnûChrJnbsp;Hacc quia in mundo eft, oportuit eflè aliquem locum in quo incipegt;nbsp;quo(Ç cùm dicit, virgam virgt;nbsp;Dominus ex Zion. Promittitautemmontem Zion fiefirmatumnbsp;r'^fpOfnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;omnes montes,amp;: fit ceu caput omnium collium, Hæc iam non ad

^ocum referenda funr,ficut ludasi inepte faciunt. Nam templum reaîdi-captiuitatem neutiquam tam fplcndidum fuit,quam illud prius: Adeo ''^?^^'£nt,qui prius illud Salomonis viderant ficut teftatur hiftoria i, Efdrænbsp;''S{k. ?^®rporalem locum nominat, tarnen funt hæc transferenda ad ipium reggt;nbsp;% finbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Eccleßam 5lt; verbum Euangelij, quod cçepit doceri in Zion, vbi

igitur de eleuationc $gt;!. ftabilitione montis dicit,propne ad ipfum regn5 corporalem locum referendum eft, qui propter peccata populivaftagt;nbsp;Al^'^cliàfyîiiarummutatuseft. Regnum autcmChriftileu ipfum Euangcgt;nbsp;^^atû eft,vt nullius viribus pofsit opprimi aut euerti, ficut Chriftus dicit,nbsp;5nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fîræualebunt.Non quôd femper clareat miraculis,quibus dugt;

¦'fiuSjfecl quôd femper vincat, 5C tr/umphet contra omnes hoftes fiios«. Nachon) vius eftjqUodnonfolùmpræpaiarCjièd etiamcornnbsp;fignificat. Vt ficut eft regnûChriftifuper omnia régna,ita etiamnbsp;^cundum fententiam, Verbum autem Domini manet in æternum.

àtîtem additum eft. Et populiconfluent ad cum, In eo ptilchre '^^diuerfitas huius Rcgni ab alrjs corporalibus regnis. 1 bi enim vinculis le*nbsp;mancant in officio æ nihil turbent. Ideonbsp;quot;^P®*''^ retinenda 5C defendendam aütoritatem prihcipüm opus eft*nbsp;^^§^®fi3ccura no opus eft,Nonindigétarmis,quib.hominèscogat,nbsp;'^erbum in auribus amp;¦ cordibus hominum fonaie ccepérit j ipfi homines

nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fuafponte,

66o nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DE REGNO

fua(ponte,velpotiùs fua voluntate, vt ille di'cit, eoa(5îî, accurrunt, SC in Regni haerere volunt,ficut Chriftus dicit : Regnum Dei nunc vim patitur?nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ft'

ti rapi'unt I'llud. Quid cnim poteft lattius audin,quam quod per Chriftum,?'* conciliatus,peccataremifla,amp; vita atterna nobis donata fit f Tantaiumnbsp;non optaret fe quocp participemfierifltacpcùm primùm verbum hoc vulgat jnbsp;fluminaneminecogente,fediuavi, per præcipitiadecurrunt,Jtanbsp;montcm,hoc eft,ad Ecclefiam confluunt,in qua perEuangelium thefaurin*nbsp;diat Dei oftenduntur,SC credentibus diftribuuntunNam verbum ( NaharU/nbsp;tudinem fluminis,magna vi per decliuia loca decurrentis,cömplec4itur,nbsp;ideo(Nahar)fluuiumvocantàcurfuièudefluxm

Prefertim aut voluit Propheta oftendere diuerfitatem huiusRcgni arcg^'* feu Mofis.Isenim violentusDodîoreft,ôdminis 8Cplagismultis,

¦ brâ obedientiæ exculpcre poteft, Videmus enim quid lex faciat, cum maxini^^jjjfz Sgt;C vrgct,aut de(peratos,aut praslumptores feu hypocritas facit, Sed regniinnbsp;fti habetjficut Pial, no. eleganter dicit,ipontaneum populum, qui vitronbsp;paftoremftiumfequitur* Trahuntenimeosbeneficia,noncogunt minx,nbsp;verba. Deus enim per Chriftum non iratus, fedftimmèclemcnsamp;imifcn^^nbsp;Quare omnes cum tarn miiericordi Deo,fe coniungi optant, ncc differuntnbsp;dum cogantur,cogit eos voluntas 6C defiderium ipforum,ficutinEuangcliö^nbsp;Chriftus pulcherrime dicit. Cum enim liberalitatem fuauifsimi hofpitis,

¦ fuis ftudijs 8C cupiditatibus immerfi aipernarenrur,iubet vt ferui, claudos ad nuptiarum pompam cogant, 8C compellant intrare.

Mira vero coadliofeu compulfiOjCum homo calamitofus Sgt;C famelicus, 3 a tiftimas epulas cogitur, Annonenimhoevnumin votislrabet, vtcumcah*nbsp;Lazaro,de micis SC reliquijs iaturari pofsit. Si igitur coaclioem volumusnbsp;a(ftio eft quod ipfi aliud non optant,quod non acquiefeere poflunf,nifi adnbsp;inftrudlas epulas vocentur, Adeftenim fumma voluntas coftquendihuius^ k*nbsp;eij, vbi contra Molès,oihnis generis minis aliud nihil poteft conficere, qusnbsp;mines in fpeciem aliquid faciant.Cor autem ab eo quod faciunt longifsimc^D^nbsp;vno verbo Propheta? grauifsimas SC longifsimas conciones compIedïuntiH» .j/

ltem,Tom.4,fol. ySr. Michæ cap. 7, Ecclefîa,quæft agnoftitpopulun^^^^j gem hacreditatis Chrifti elft,orat vt velit paftere idep in virga fua. Hienbsp;conditio huius régis oftenditur,qua'm eft Regum mundi. Hi enim domin^^nbsp;fi uûtur iubditorum laboribus. At Chriftus ficutpaftor, ftiorum fubditoruH'nbsp;gerit,ponit animamfuamproeis. Non fugit lupum, vt mercenary, ftdnbsp;pOjVtpareturfecuritasouibus. Diftrte autem dicit,pafte in virga tua.nbsp;vocabulum ( Schebet ) quod eft inPfal.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Virga tua 8C baculus ruusipfa

folata funt. Non igitur vult virgam Mofi, quæ aberrantes oues caftig^h*^ monftratur pabulum,8óarcenturlupi. Videtenim Ecclefia fibi perpetuopr^nbsp;verbi elft opus contra Satanam ÔC eius membra. Nec contra fpiritualesnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;J

infidias aliud remedium eft,quam virga paftoris,hoc eft, verbum EuangcliJ» 4 oftendit principcm mundi elft iudicatum»nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;cf,

Libérât à tyrannide Diaboli,6C dat vitam æternam.To,4.Ten. fol. j'S7-cap. 7. Quod Dominus dicit,oftendam ei mirabilia, ficut cum ex Aegypi® 7^^ deretur,profe(fto non poteft intelligi de populo legis,amp; corporal/ regno, Aûnbsp;fti regnu haec pertinent,per que liberatio longepreftantior amp; meliorrada ei.,4nbsp;ilia in Aegypto fuit. Nonenim liberauit Ecclefiam fuam Chriftus a tyranmnbsp;minu,a morte, pçccato, SC tyrannide Diaboli. Hi fpirituales SC.nbsp;ris human/ funt,nec vlla humana vi poflunt vinci.Ideo Dei filiu oportu/thoinbsp;Is folus mundi peccata,f/cut Baptifta loquitur,tollitjamp;T pro rjs fttisfacir,vtcrc

CHRISTI. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lt;ïlt;yi

habeant fimul rcmifsionem peccatorum, Spiritum Sandum SC uitam xlt; '^ïni. H»c annoninfinitis modismaiorpoflefsioeft,quâmillaterr»Canaan,nbsp;*l»legiscon«ffi.

P«!'f nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;P T)mirabrt(areilnliranda.'IIIapotiusucterispo.

tta *r uiftabilia , cum marefediuifit cum lordanis curfumcohibuit,dum libç *'^^PopuIus, cum foladaliquothorarum fpacia retrocederetóCc, Sed ficutnbsp;fxeftamento, multis modis maior fuitpræftantior, quàm ilianbsp;'^ici H ficetiammiracula infinitis modis funt maiora. Quid enim poteftnbsp;9uàm DeiFilium induere Carnem hominis,SC ex uirgine na.nbsp;Hr rnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;eft,quâm cum Filius Dei cum morte SC Satana congre«

''iini^^*^ßßfuam uitam hoftibus his obijcit,ÔCdûuincitur,uincit?Sicfum-fftj Chriftum hominem in crucemortuum. tertia die cx morte Iiij j^jShroclaurorlt;furgere,6Ccumcarnepofthac immortali afcendere in cce«nbsp;'ift/ adDexteram Dci,HifcemiracuIisquidfimiIedici,imü cogitari po-

f nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;M!chæcap.4*Hocregnum non in externa uf, auf

He' nuerbopoßtum eft,fiC gentes ad id pertinent. Non erat rarum etiamin duKnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Gentes Hierofolymam, ficut Naaman, Regina Sabæ,

Hill ^^*^*^* ui'cim'Reges, ut Rex TyriSCaltjjfed Prophetahtcdicitfutu-lerufalcm fuos ciues docebit, etiam doceatmagnos populos fortes,!ongê à Hicrofolymis diflltas, Hoe eft,quod Luc» ultimonbsp;'fSö °2nitentia SC temüsio peccatorum prædicabitur, ug TnxifrxrètSv» l'n om-tarnen,ut incipiat à lerufalem.

Tö^um Scn'ptura etiam Gentes ad Regnum Chrifti accefturas dicit, Mo*^nlt;'^ïT'PoI*t*3fua,ranquam inutilera Dodoremadætcr-h^Pç(^*^^^dfimuloftendir,Regnum Chrifti eflèregnum grati»3^ remiftio-]Q_uidenim eft elle Gentilem, quàmnonpertineread populumnbsp;, uiuerein peccatis, in idolatiia, in impietatc cquot; Quod igitur ta«nbsp;Chrifti uocantur, an non regnum Chrifti uerê tale regnumeft, innbsp;linbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ifcundumopera,fed annunciatur gratuita remiftiopeccato«

^hriftum.Sicut Paulus quolt;ÿdicit,iufticiamDei rcuelariinEuange* , hoe eft, In regno Chrifti iuftos haberi eos^qui carent iufticia Legis,nbsp;^^catores funt, fi fcilice t credant,per Chriftum peccata fua fublata efle.

n'Ht f ß myften'um illud, ficut Paulus appellat* Nam corda noftra cûm Çftnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fùam, dubitant de gratia Dei. Sienim peccata, quorum

(n*i(l(j|^?fijfumus,abcflent,confidcrcmusDeumnobispropicium efte- Sed I'hiQuod Chriftus Euangelium,hocnbsp;iHbnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;peccatorum, non foils ludæis, qui legisiufticiam habent Slt; po*

ijs qui non funt populus ^1^*'* Pfceatores* Vtiturautem Propheta fignificantibusuocabulis,nbsp;)2C gentes fortes,nbsp;^i» quot;örnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;modo potentiam uerbi, quo nonaliaicsinroundocon^

ïEt tarnenhuic contempto uerbo,nificredantgenrespopuli,quan^ s,Pfßumnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;crediderit,

periculo mouentur populi ÓCgentes,acfubmittunt colla P^fæ^^ur fe iudicari, hoe eft, oitendi SC argui peccata, Eaagnofcunt,nbsp;^fremifsionem per Chriftum,

ffgz nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DE REGNO

Tom 4.Iencnf.foI»î6i.Mïcbæ.cap. 4* Totus cultus ( tn ucteri crat ad unam lerufalem ôd tabcrnaculi locum deftinatus, Sedinnouilsip'^^jiijilnbsp;bus ,cûm Chrift us rcuelabitur, ibi populi Si^ genres current ad raontcfn^j^jpj,nbsp;fîCciut'tatcm lerufalem, uerûm longé alias ob caufas« Non enim Cacriii^^.nbsp;non ibi adorabunt,fedibiaudientÔ£^docerifefinenrdeuijs Domini,abipnbsp;inino,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,

Ad hunc modum,non folûmabolitioncm cultuum legis,amp; facti'id Propheta G'gnificat,fed etiamdocetdenououerbo,cuius,non utlegis,^'*j^(,(inbsp;noticiam homines habent, fed quae mere caeleftis amp; ab omniumnbsp;dibus abfeondita eft. In cuius enim cor unquamdefcendinquodfirnuU^^ iliinbsp;rito Chrifti Iefu,qui pro nobis mortuus eft C Filiusqui in ftnu Pattisnbsp;cnarrauit nobis hæc, de quo Pater de clo mandat: Hie eftnbsp;Hunc audite. Lex præterquam quod inipfamnaturam implantataeftdi^' uhnbsp;ficut Paulus erudite difputat, ctiam in Gentium cordibuselle cogitatioP^^J^jP«nbsp;bus aut accuiantur malêfacfta,autdefenduntur bené fada, ertam pernbsp;tea tradita,0^ ludæis oftenfa eft. Itaque Chrtftus in nouoTeftamePto^^Cj*nbsp;dodrinae genus affert, quo deremifsione peccatorum docemuT,2C dona*,nbsp;rituSandOjUtambuIemus inutjsDomini,dum 3^ credimuspromifsio^*%ici'nbsp;Chrifto,amp; SpiriiuSando adiuti refiftimus peccaro, ÔCexcitamur adobnbsp;tiam Deo in omnibus præftandam,

Ad hunc raodum docet Propheta hicdeEccIefi'anoui Teftainf*^*^-** fit habitura Dodorem ipfum Dominum,qui cnim doceat de fuis uijs,Sif^^ wO*nbsp;inx. Pfalmodicitur: Ego conftitui Regem meum,fuper Zion montentnbsp;meum. Hie rex annunciabit præceptum.dicens: Dominus dixit adnbsp;meus es tu 8Cc. Hæc eft clara fententia, Regnum Chrifti pofitum innbsp;-ficut Prophetac ideo ipfum Euangelium uocant Sceptrftm, ut Plalf^'L/'nbsp;PiàIm,4j.Sceptrum æquitatis eftfeeptrumregni tui. Nam de uerbogt;*Tnbsp;quod certumaefirmum eft, ô^fallere non poteft,

Ac nobis quo($expedit,ut fimus aflldui in audtendo hoc pterea quod nullum tempusabit,quo non aut dcdrina,aut confoiati^j,olb*nbsp;admonitione, aut etiam confîrmationc nobis opus fit, tum propter Saranbsp;noftri affiduos infultus,tum ctiampropterimbecillitatcm carnisnoR'*'nbsp;ria fcandala, quibus in mundo exercemur ac irritamur. Nulla auteinnbsp;firma confolatioanimorum contrapeccatiim, Satanam 5lt; mortem,nbsp;uerbo petitur. Meritóigitur hoe primum beneficium huiusrcgni coninnbsp;prædicat Propheta,quod ipfeDominus docebi't fuos deuijs fuis gt; E*nbsp;banc dodrinam futurum eft,utambulemusin femitiseius. Nam gjttVnbsp;Euangelium in nos eft'undit fpiritum fuum ,óó eft in nobis effïcax,Vtquot;^^j^,5C^nbsp;in fuis operatur mortem ÔC peccata:Ita Chrift us per Spirirum fuumif,f^^(i^nbsp;citât Su operatur fidem,charitarem, pacientiam,SC quicquid eft aliarum f *nbsp;quasobædientia erga legem Dei rcquirir,

Notanda autem hic quo^ exclufiua cft, Sicut enim qui hunc o audiunt, ambulant in femitis Domini,hoc eft,regenerati per Spirituntnbsp;propter (idem Deo placent, SC grata eft ipforum obædientia. Ita fi hunc^nbsp;rem non audias, impoflibile eft,quod gloriari poffis te ambulate innbsp;ni. Poflunteflefemitætuæ, Francifci,Dominici, Benedidi, hoc eft «nbsp;uiac, fed non Domini uiae, Tanto debet matorreucrentia,ftudiumamp;c*

h^l^, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;CHRISTI.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lt;Slt;jj

Hijflè. Hoc cnim cum retincraus,habemus Domini uias, Qâ quanquam infir* fpiritus non crunt fine omni frudu^ Exc-*'(11 p ^^'^^ndocarniamp;cupiditatibuseiusj Excitabuntadfiduciam auxilijDeinbsp;infecundis rebusfecurifimuSjAccen*nbsp;5(^^(nosadftudiumconcordiac,adcharitatcmjacpatientiam,adignorcentiamnbsp;'''Xi nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;enimProphetacompIeditur, cùmuiasDomini iiocat, etfi,uc

quot;nfi.*'' animorum imbecillitate, hxc quocK infirma funt^ô^ facpeobru-'quot;¦'WiioflsafFeaibus. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.4 4»

uerbum non eft,ibi etfi difciplina aliqua efle poteft,tamen non pof* Domini,EcSatan contraries motus in imptjsexcitat,impletnbsp;fi'ducia priorum donoru, Itaque etiamfi calamitasingruit, ta*nbsp;^'^^'iainuocatio,fedquacruntur humana præfidia feriient all)motusnbsp;Quanquamnbsp;ab hypocritis fingulari pictatisfpecie, SCfucofisoperibustcgun*nbsp;^^*^3næ 2C hominum propriac uiæ,in quibus necefleeftomnesnbsp;^*^^gt;quihocDodoreautdeftitutifunt,aiit eum audire nolunt»

TP nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Michat cap.4. Et cudent ex gladijs fuis uomeres, amp;d

hProphetaé fententiadicam, eoriï error r quot;hik eft , qui legitimam armorum tradationeih pucant Chrifi-ianisnbsp; Sicut Anabaptiftæ non folûm impium eflc ducunt belligcrari,nbsp;gt;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;putant,fi quisfine telo ói. inermis incedat. Atqui

Prophetam hoe in loco nihil ageredeMagiftratu ciuili,feddc ^'¦'fti. RelinquitigiturMagiftratui Politico fuam adminiftrationem in*nbsp;conferuetur^qua etiam Ecclefijs opus eft.Porró fine armisnbsp;quot;'lltij fi nequit, Et bella eo fine geruntür ut non folûm depellantur iniuriæ^

g'tur ita facrarumrerumimperituseft ,uthæccôaccommodet,nè légitimé uciliceat,lsfententiam Prophetaenbsp;Nam transfert fententiam 'à Chrifti regno fpirituali adnbsp;contra manifeftam fcripturam ,quae Magiftratui ne-«Icfondendi fubditosabiniuftaui, S)C euftodiendæ pacis» Sicutnbsp;hiftoriac oftendunt, non folûm maximanbsp;. PiosReges, fedetiam confilia eorumfortunaflè Dçum, Ecmanife*nbsp;Concione Iohannis de pnitentia, ubi iubet milites contentosnbsp;Probat enim armorum Icgitimumufum,uelconceilum,ue!nbsp;loei fententianbsp;fig^*'3tô loquitur de fr udu, qui Euangelium in genres uul-^i fu Poftquam enim homines de peccatis fuis. Item, de ira 8C iudi*nbsp;enimeft,quod Propheta deiudicandis populis dixù,nbsp;) Etiam de remedio, quo huic malo occurri poteft, docen*nbsp;ü ¦^miflîone peccatorum ,per Filium Dei parta,qui fe dédit uidi*

I W^uangelijpro miflîo terrores illos peccatiamp;^legistollit,accordarcd/ I *nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;enim Deum propter filij fui mortem non amplius irafei nobis»

6Ö4. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DE REGNO

Filium fuurn à morte SC peccan's liberauen'r. Sicut Paulus hoc ipfumnne dicit Propheta hie figuratè uoluit dicere Juftificati, inqui't, fide pacem habf^nbsp;apud Deum,Hoceft, poftquam corda perfuafafiint, peccata noftra âfilionbsp;fubIata,ÔCDeum nobis per Filiumreconcilîatumeflè (nam hocuocat Paulus 'nbsp;dem) fit ut homines nihiImctuantàDeo, quem placatumnorunt, fed conto»nbsp;tur femifericordia eius,SCfuntbono animo etiam incruce S)C periculis,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'

pace Propheta hic loquitur, qua corda liberantur mctu mortis SCiudicijD^i,? EuangcliumdeFilio Dei tradito propter peccata noftra*nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ßjt,

Quia autemper Euangelium exaequantur omnes(Sicut enim Dcus peccatum omnia conclufit,lta etiam omnium uult mifereri)Sequitur ex hatnbsp;quatione etiam pax externa inter Ecclefiæ membra, nee manet amplius ac^nbsp;mum tllud odium,quod fuitinterludæos 6Cgenres,ftanteadhucmacetial^Lnbsp;Quid enim aut ludæus ft prseferat gentili, aut gentilis Iudaeo,cûm leftsnbsp;Filius Dei æqua öC communis omnium poftêfsîo fit C Cùm omnes fimusbap*^^/nbsp;lt;n mortem Chrifti, ôC uiuamus in fpe æternæ uitæ, per Chriftum confequcnbsp;Fitigitur,ut qui ante cognitumEuangeIium,odioifto,tanquamacutisgl3'^rjjnbsp;uenenatis relis,ufi Cunt, hinuncinterfeconcordesuiuant ÔC utanturilly^'Jjjjnbsp;concordia,tanquam uomeribusSC falcibus, ad ftcandosô( metendosnbsp;frutftus fidei, erudiendo alios quoep ad iufticiam,8C inuitando eos pie tätenbsp;patis moribus, ad cognofeenda SC confequenda beneficia, quæ Euangebnbsp;bis per Filium Dei ortendit exhibita effè*nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;(it

Ideo addit Propheta, Non eleuabit Gens gladium contra gentetn»^ -,fflt; amplius ftudium belli, hoc eft, Erit fummaanimorum inter ft coniuntfr*'^nbsp;quam homines hoc modo agnofeunt Chriftum ,6C per remifsionemnbsp;corda pacatafunt* Non ftudebunt amplius bcllo, hoceft,nonfolûmnunbsp;bunt afijsjftd omni genereoffi'cioruminterfeutentur, re£C operanbsp;tres,acpraecipuè ilia eximia prteftabunt,utdoceantrudes,utadmoneaot jfj»nbsp;tos, ut caftigent ignauos, ut confolentur pauidos, ut exhortenturnbsp;ut confirment infirmosSCc. Hæcenim officia inEcclefiadebent eflep^^^y^nbsp;Etfi autem propter carnis moleftasacuitiofas cupiditarcs,deindeetiauP^nt^nbsp;Satanæ infidias, non ab omnibushaec ita fiunt, fedetiam Sandi fæpenbsp;peccant,tarnen uerbum tanquam lucerna,femper præitmonendo,ô^°^nbsp;hacc.ut faltem agnofcantcredentes infirmitatemfuam,SCeinonindulg^^j^uJ*nbsp;refiftant malis cupiditatibus,8C mortificent carnem fuam, Hæ uerbinbsp;fi exhortatio non eft fine frudibus in Ecclefia, etfi frutftusifti, propter inbsp;tem,minus funt confpicui*

Tom* 4- lencnf* fol* 617* Hofeæ cap*t* Regnum Chrifti non eft feu mundanum, quod totum in ufu ÔC tradatione rerû,quæ oculis expoft 'nbsp;eft pofitum, fed fpirituale,in quo non res, fed fpcs docctur, ficut Paulus ,Änbsp;falui faefti fumus,Ipes autem quae uiderur, non eft Ipcs* Cur enimnbsp;quod uidet:* Siautemquod non uidemusidfperamus,perpatientian^^fnbsp;mus* Sicut igitur Propheta uallem Achor cum fpe coniungit, ad eurnnbsp;uides coniungi à Paulo patientiam cum fpe* Sic Zacharias uocat Ecd^'^^qii^^nbsp;RE HATH IK V AH) cap*9-quiuindifunt,ftdcumfpeliberationis*nbsp;credimusremilsionem peccatorum per Chriftum,SC iperamus po^nbsp;corporis uitam aeternam, hoc nemo oculis cernet, nec palpabif manibus. ^5^nbsp;perientia ÔC fenfus diuerfum probant* Sentimus enim peccatumnbsp;nobis ac uiuens,0C ubieÇ monumenta mortis obuerftntur animo atq; ocunbsp;nbsp;nbsp;r^

j^^sioncm peccatorum Sifm'tam aeternam perChnftiim,'fpc haec arripienda ôd. quodcertô nobis per Chriftumobtingent. Haec fpcsnon confun^nbsp;autem hanc Cpem non habent, lüntGcut Paulus dicitjOmnibusnbsp;jç^iiiibiismiïen'ores^Chriftiigttur Regnum,quodProphetahic promittit,fideinbsp;öHiim eft,Fidesautem folo uerbo nititur,

coçA.* Ienenf.fotj64.Micbæ cap 4; Sicut cum Chriftushuiusrcgniprac^ ''Stii Pu nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;in mundo accidit. Nunquam hoc uerbum

opponerent, quin alq alios Deos amp; re« ^^9^^^^ftur,ficu£Chriftus quoqi oftendit Cûmdicitî Pauperesnbsp;^®*gt;2antur. Irem , Simcum uerbum feruauerunr,etiam ueftrumieruabunt.nbsp;fcjjjj ®fhnet igitur particula haecaddoccndamEcclefiam ÔC præmonendamdenbsp;bfu ®^uod ubicun^ hoc regnum in mundo eft,ibietiamerunt,quihuncnbsp;^'quot;Öq fequi,amp;^ gloricntur dealrjsdijs,dealia.religionej8^cukibusalijs,nbsp;ueram Ecclefiam damnabunt, tan^ quæ non habeacnbsp;^^i^G nguIæ genres ambulant in nomine Dei fui, ut diuerfafequen.nbsp;impios. Sicut hodte aduerfarrj noftri nos tanquam haereticosnbsp;Nin^PP^Eant membra ab Ecclefiae corpore referfta Sgt;Cc. Qjiia perfuafi funr,nbsp;fe autem folos uerum Deum habere SC eflè ueram Ecclefiam»nbsp;magnum eft. Nam primüm uebementer doler pqsahimis,ueramnbsp;%runbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;blafphemari à mundo. Deinde nonnunquam ifta fecuritate aducr«

%nçigitur poftquamde periculo hoeadmonuit, Nunc ctiam conto« Nos autem,inquit,ibimus in nomine Dei noftri,Hoe eft,Si glo-KÏSn?^^^'fari defuisdijs, fidamnant,conremnuntôd blafphemant Deumö^nbsp;N.^^5^rum,uiciftîm nos gIoriemurdeDeonoftro,damnemus uiciiTmi-enim nos habere Dominum, quieft (lehoua) hoc eft.fcimus nosnbsp;Deum jlpfüsautem elle idolâtras. Tribuit itaep hoc in loco Pro«nbsp;ptfc p'^^eftaclibevam confefsionem, ut non patiatur fe terrei i iudictjs falfæ Ec«nbsp;^^ffçjj^^utprimûm magno animo pergat in utjs Domini Dei fui. Deinde ut li*nbsp;KtiQp^*l^tdiuerfafequentes4 Debet quidem Ecclefiacflèpatiens,humilisSdnbsp;uerfatur in fuis rebus. At cûmde dodrina,de cultu Dei,de ipfonbsp;gt;*bi debet fuperba ac animofaefle,ac libéré fine difsimulatione dàm-«ïrores, ôd fua defenderc. Hoc enim non folùm ad Chrifti gloriam,nbsp;adueifarq dogmata fuahberê,S^ nemine damnante, in publicumnbsp;damnamus eos,SC noftra de*nbsp;lMo gloriamur etiam delumine uerbi, quod apud nos eft,ac Pauli ex«nbsp;Angelos anathcmatixamus,fi diuerfum doceant,faluatur Chriftonbsp;{if Cçfç ^batanatconatus fr3nguntur,nonualentistammultos in fraudemnbsp;%'-''kit AdhancfuperbiamSCobftinatiam uoeatPropheta hicEcclefiam,ôônbsp;'nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;*lli,qui hune Dominumhabent,8CinutjseiusambuIant,hoccft,

î nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^usfequunturôdretinent,eruntinfeculumôôin perpetuum,hoc eft,

Ih r%rf nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Hoctefti«

uitaa:terna,dignumeftnotatu. Agnofeamusigitur Inbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;°Eis Dominus dédit, reuelato regno Chrifti, ÔC patientes in

' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;dodrin æ ac fpem uitac æternæ retineamus, nelt;i

®qniaIioscuitusÔ(:Dcosaliosfcquunrur,acnoftrâdodrinâdamnant» K k k itjnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;de

ex nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Paulus uchcmenter Si ardenter djfputat prodefendenda dodrinafi^l^*^

cap, f, fol, libcïtate Chriftianæ,contra Pfeudoapoftolos,hoftesôC deftrudloreseins.mq^ ;4P^To,4r dingitSCiacitmcrauerborumfuhninajUteosprofternat. Adhortansfim-jl^'^^jnbsp;* tas,uteorutnpcrnûiofamdodrinam,tanquam peftem aliquamuuent.nbsp;adhortandum coniminatur,promnùt 8C nihil non tcntat,ut eos retineatinlib^Jnbsp;te ilia à Chrillo ipfis parta .diccns: in ea igitur libertate, qua ChriflM nos liberauibfnt^nbsp;frmi e/lote. Sic Petrus î Eflote febrij uigilate, quia Adutrfarius uefler Diabolus, tanquam leorK^^*nbsp;cumit, quicrens quem deuoret, cuifortes refi/iite in fide. I\efecuri,inqui[,fias,fed firmi,tion iacetciiiit onbsp;te,fedftate, Q^D. Vigilantia Si conftantia ad hoc requiritur, ut libertate'inbsp;Chriftus nos Hbcrauit,retineatis,(ecuriÔCftertentesnonpoflunt eamrct*^,nbsp;Satan enim uehementer oditIucemEuangeh)\hoceft,docîrinamgratia;Jnbsp;tatisjconfolationis Sinbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Idco ubi uidet cam exoriri, ftatim contra nin'ti»'

bus ucntisamp;^ tcmpcftatibus, ut earn extinguat. Qiiare admonet Paulus, ftertcndum,nonrecurèagendumptjs,fedfortitcrft3ndum in acie contra^nbsp;nam,ncauferatIibertatemiIlamâChriftocispartam,amp;^c»

Sunt autcmfingulae uocescmpbaticæ» State inquit,Q.D. Hic gilantia, In libertate. In quaî'NonquaCæfarJ'edChriftusnos libcrauit.nbsp;dédit, imô coaëlus eftdarc Romano Pontifici urbem Überam Si alias terras /nbsp;immunitates,priuikgia, induItaô^c.Ea eftctiamlibertas,fedciuilis,qu3r®,^nbsp;fex Romanus cum Clcricis fuis publicis oneribus cxemptus cR.Deinde ednbsp;ïibertas carnis,feu potius Diaboli,qua potifsimûm régnât in orbe tcrraruin»nbsp;habentes cam,non obtempérant Deo, nec legibus,fed faciunt quod uolunf* 'nbsp;fedatur hodic uulgus, fedanturetram fanaticifpiritus,quiIiberieircia^ ^LD«nbsp;opinionibus Si adionibusfuis, ut doceantSiagant impunê, quod ipfiku^^ijnbsp;redumelîè, Illiftantinlibertate,quaDiaboluseosltberosfacin Denbsp;agimus,quanquamtotusMunduseamfolamquærat2Cfedetur. Nccdep^nbsp;libertatcagimus,fedalia quadam, quâmDiabolus maximeodic

Eaeft, quaChriftusnosliberauit,nonêferuituteaIiquahumanaaui^iC uitate Babyîonica aut Turcica, fed ab ira aeterna. Vbi i In confeiend*nbsp;tefiftitjneq^ latiusprogreditur noftrahbcrtas. Nam Chriftus nos Irbcrosnbsp;politic«, non carnaliter, fed theologicc feufpirituahter,hoc eft, S ic 11nbsp;uteonfeientia noftra fitliberaôClæta,nihiltimensuenturamiram,E3 e»nbsp;ma ac inæftimabilis Ïibertas, ad cuius magnitudincm Si maieftatem catt^^jJqJ*'nbsp;tica Si carnalis)collatae,uixfuntunaftillauelguttula. Quisenimpoteniijinbsp;quanta res fit. aliquem poffe certô ftatucrc,Deum nec|5 iratum eflè,net^quot;Qp(dnbsp;futurum iratum,fed in acrernum fore fauentem amp; clemcntem Patrcinbsp;Chriftum Magna profedo Si incomprehcnfibilis ïibertas eft, habercl^lt;^nbsp;illam Maieftatem fauentem, protegentem, iuiiantcm^ôi tandemetiam^^ Li**nbsp;liter nos ita liberantem,ut corpus noftrum,quodfeminatur incorrupt®^j,[iJlt;nbsp;rgnominia Si in infirmitate ,refurgat in incoruptibilitate, in Gloria Sinbsp;Quare inenarrabilis eft Ïibertas,nosefleliberosabiraDeiinaeternum»nbsp;clo Si terra Si omnibus creaturis.

Ex bac fequitur alia Ïibertas, quafecuriSCliberiper Chriftume»* Lege, peccato,morte, poteftateDiaboli,inferno,ôic.Sicut enim iranbsp;teft perterrefacere nos, nam Chriftusab ea nos liberauit, Ita Lex,nbsp;aceufare amp;condemnarcnos non poflunt, Etquanquam Lcxarguac,ôiFj,;Pnbsp;tum perterrefaciat nos, tarnen non pofliintnos in defperationcm adigere*nbsp;Fides uidrix mundi,moxdicit; Ilia nihil ad me, Chriftus enim hberaui

C ïî R I s T I A N A. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;667

potentiusamp;^ horribilius fn mundo eft ui'fta /atîet in con« hanclibertatemSpiritus. Quare ilia Alaieftas Chriftianæ libertatisnbsp;l(amp;ç æfi^'^anda 8i pondcranda elt. Verba quidemillajibertasabiraDei,nbsp;morte,amp;c, dftftu facilia iun^fed magnitud/nem huius libcrtatisfen«nbsp;IOc'hinbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ccrtamine, in agone confcierttia:, in praxi,applicare fibi,

tati J^^°*^tiuendus eft animus,ut cum fentit accufationem Legis,terrorespec-Vij^*^'^°^^nimortis,iram Dei,ilIatriftia fpe(ftraexoculisremoueat,0^ in locum

P°*^3t Iibcrtacem Chrifti,rcmifsionem peccatorum,iufticiam,uitamô^ Dei fempiternam. Ec quanquam fords fit fenfus contrariorum,nbsp;abr ftatuateum non diu duraturum, luxta illud Prophetæ : In momentonbsp;faciem meam parumper à te,fed in mifericordia fempiterna mifereosnbsp;^3du difficillimum eft, Ideolibertasilla, quamChriftusnobispe-I'ûlî'ç°'^t3mcitôcreditur,quàmnominatur, Si certaac firma fide apprthendinbsp;furor aut terror Mundi, legis, peccati, mortis,diaboli, QCc. tamma-ftatim,ceu fcintilla àmari,abeaabforberetur. Certèilianbsp;%ji^^^hrifti fetnel abforbetSC col lie uniuerfam molem malorum. Legem, pec-\*p^pttem,iram Dei,ipfumdcnic^ferpentem cum capite fuo,amp; in locum ho*nbsp;b ]Y^^^ft*^i2m,pacem,uitam8Cc.SedbeatusquiinteIligitamp;credif.

magnifacere illam libertatem noftram,quam nonCæfàrgt; Patriarcha,non Angelus è clo, fedChriftus Dei Filius,per quemnbsp;funtin ccelis ÔC terra, fua morte nobis parauit, non ut nos è feruitutcnbsp;jJ^iii(|^^°gt;^poraIiSC momentanca, fed fpiritualiô^ aeterna crudeliffimorum amp; in-fyr^nnorum,legis, peccatbmortis,diaboligt;amp;c.Iiberaret, acitanosnbsp;niQ'*'f*^^°^^**^'^^*J^^^*5autemhishoftibus,ac reconciliatisnobisDeonbsp;P^*^5,certumeftnosiuftos eftè coram Deo,omnesqjadionesnoftrasnbsp;h 'Ond nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;peccati innobiseftreliquum,tarnenilludnonimputari,

ii^l^ Hos Iiberauit. Ergo ilia libertas, non propter Legem autiufticiamno-propter Chriftum nobis donarur. Id quodPaulus hic teftatur, 0£ Et Ch^iftnsIohan.s.SiFiliusuoshberaue-berieritis. Ille unusinterponftur inter nos 6C mala,quae nos premunt.nbsp;If'quot;orjnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ea, ut amplius non pofsint nos opprimere ôC damnare,Loco peccati

tints iufticiam ôè uitam aeternam. Atqj ita feruitutem 8C tenor es |j?''fiçjç Pin libertatem confeientiae ÔC Euangeitj confolationcm, quæ dicit:nbsp;'^^tnittuntur tibipcccata, Qiiiigitur credit in Chriftum,habet illam

ttitlet magnitudincm huius rei,quaeinfpirituconfider3ta,am* ^æ^itn^biliseft. QuisenimuIlacogitatiOnc confequipoicft,quan«nbsp;Ecgis,peccati,mortisjrati Deijemifsionem pccca«

S^tfi^nturie Hp'*' Hb temifsionem peccatorum, iufticiam,propicium Deumjôic. laclancnbsp;'^F^^^tn,ac earn alfjs promittunt, fed omnia ilia egena ölt;incertafunr;nbsp;euanelcitnbsp;operibus fiC fatisfadionibus humanis, non uerbonbsp;^tiftonituntur,ldeo® impofsibileefteos feire, quid lit libertas à pec«nbsp;Q'nbsp;ii)^^fifç3ç'^t^çnoftralibertasfundamentum habet,Chriftum , qui aeternus eftnbsp;^^tteram Dei interpellans pro nobis. Ideo remifsio peccatorum,nbsp;® libertas, quam per eum habemus, certa, rata, QC aeterna eft gt; modo

K k k iiij nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;hoc

obacdientia legisiuftificabitSCfaluabituos, Paulus plané contrarium inquit,hocmodoLegemdocent,nonliberant confcientias, fed cas ilb^nbsp;iugOjSCquidem iugo feruitutis.

Loquitur ergo fupra modum contemptimSC ignominiofe de earn uocat laqueum durifsimae feruitutisamp;^iugiferuilis. Netÿ hocft.J*2(.^/nbsp;Nam opinio ifta perniciofa de lege,quodiuftificetjualdetenacitcradb^^^jjif*nbsp;tioni.each totum ffenus humanum tamfortitcroccunarurfV imnlicatuff

boues magno labore tralientesiugum, nihil inde habentquàmpabulu.^jl,^ amplius nonfuntidoneiad irahendumiugum,madantur. Ita quxreni.^®,»nbsp;gem iufticiam,captiuifunt,fiCpremuntur iugo fcruitutis,Jioceft,nbsp;diu magno labore 8C dolore defatigarunt ie operibuslcgis, hoctand^.^ pd»nbsp;tant praemij.quod miferi di. æterni fer ui funt. Cuius rei f Peccati,mortis»*^nbsp;diabolijô^c. Ideo non eft maioramp;fdurior feruitus quàm legis. Nonnbsp;Paulus uocat iugumferuitutis. Quia Lex,utfupra faepediximus,tant«.nbsp;dit di auget peccatum,accufaf,terret,condemnat,iram efficit,ac tandem

Z*f ITOR nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;0X1 /-Il T»««nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;v/riTo «fî*nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;/-I a/V* o wo*.« or** o lt;-l/nrlV iv 0^

C H R I S T I A N A, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;669

legisrcdifsimè iiocanmr Diaboli ( uf more uulgi'loquar ) labore öd raoleftia acquirunt inferos, quâm martyanbsp;*^*1nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ûuplici enim contritione conteruntur,Primöm,dum bic ui«

'ötiu nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fruftramiferèfefcexcrucianR Pofteaciim

titjij '^^jpramium aequirunt,æternamdamnationem ÔC pnam. Sic mifer-PæP'^nn ôi futura uita, eßcß eorum feruitus æterna* Con« 'l'Jntnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;quidem habent aff/icfîiones, In Chriftoautempacem,Qj,iia cre-

uiciflemundum« Quare fortiterftandumeftinIibertate,quamChri-nobis peperit,Ô!^ diligenter caucndum,neiterumiugofcruûuns hodie accidit fanaticis fpiritibus, qui excidentes Fide ôi. Li'nbsp;temporalem, quam fibrjpfis accerfunt, fcruitutem habent,amp;: iilicnbsp;'hL? P^^nicntur, Papiftarummaioramp;^ potior pars dégénérât hodie paulatitnnbsp;ibç Inbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, ldeo,dum licet, utuntur liberate carnis, fecurifsimè canunt,Ede,

^Wh' P°^ nulla uoluptas. Sed uerifsimê feruifuntDiaboIi, àquo '*'^'^8nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;3d uoluntatem ipfiusjldeo manet eosifta æterna ôC infernalis fer«

CLV OD SI CIRCVNCIDAAIINI, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'

uehcraenter commotusJoquiturexmagnozeloamp;^fcruoreSpiritus legem ôf circunciflonem* Iliatam ardentia uerba ei ira-Pnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;magnamindignitatem rei,extorquet Spiritus Sandus.utdicat : Eccc

,'lpçj 8lt;c. Egoinquam, quifciomeEuangelium habere non ab homine, rtSi/^^^*^*^ænem lefuChrifti, quideniq^ccrtô fcio me habere mandatum fidnbsp;uobis fentcntiam nouamqui«nbsp;I'kanbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ueram»Quodftcircuncidamini, Chriftus fimphciter nihil uo«

ualdc dura eft fententia, qua Paulus circuncidi idem eße di-P^on quidem infe, fed Galatis,qui dolis Pieu« AcJ^Iorutn circumuenti.credebant prater fidemin Chriftum,neccftaii3tnnbsp;bi etiam circuncifionem, fine qua non poftet ill is contingere iâlus.nbsp;pfs 'ocusLydiuslapis eft, quo certifsime Si liberrimê iudicarc poftumus 0«nbsp;p^^lt;Srinas jOpera,cultus,caremoniasomnium hominum, Quicunqjfiuenbsp;ludæi, fiue Turcæ,fiue hæretici,fiCc. aliquid docent ad falutemnbsp;necelTarium,prater fideminChriftum,autopus, cultumue ali-

opinione ,quod per taliaconfequi uelintremifsionempeccatorum, lu-atcrnam- Hi fententiam Spiritus Sancfti contra fe latam ab A-quôdChriftusilIisftmpIiciternonprofit. EtPaulus,quod , ißam fententiam audet ferre contra Legem Si Circunciüonemnbsp;Hf Q^^^^^53m,quidnon änderet contra paleastraditionumhumanai umc'nbsp;terribilefulmeneßcontra totumregnumPapa. Namom«nbsp;. ?^^s,Monachi,Eremitafidc. (de optimis Ioquor)non Chrifto,quemnbsp;blaphemia feceruntiratum iudiccm, accußtorem 8idamnato«nbsp;K *Q(jj . ^®opcribus,iufticns,uotisö(merifisconftfi funt. Ideo quocpaudiunCnbsp;Chriftus fit illisociofus.Nam ft propria iußiciafidaufte-abolere peccata, öd mereri remifsionem pecdatorum Si. uitam

P®ccatum,mortem,diabolum, cum ipfi ißamonftra fuisuiribus fDici autem non poteft,quantaindignitas HcChriftum ociofumnbsp;' Heocjexmagna indignationeanimi Si commotione fpiritusloquiturnbsp;Paulus

uerum culcum Dei,ipfum Chriftum,in quo Paterconfiituitomnia,CoH^Çp, Chn'fio funt omnes thefauriiapientiæôC fcientiæabfconditi. Inipfoinhabit^^,nbsp;mnis plenitudo diuinttatis corporaliter« Q^uare quiautor eft aut cultornbsp;næ operum,opprimitEuangeIium,inanem reddit mortem8CuidorianiCnF|,5nbsp;obfcurat facramenta eius, Sgt;C. uerum ufum ipforumtollit, Eficß abnegatornbsp;SC blaiphemator Deicum omnibus ipfius promiisionibusamp; beneficqs,nbsp;ifia res, quod Paulus legem Dei uocat iugum feruitutis, quod qui circuncH*^^,nbsp;obferuationem neceffariam dicunt ad falutem, faciant fibi Chriftum oct^ â,nbsp;non abfierret à Lege SC circuncifione, multo magis ab humanis traditionib^ nbsp;ducia propriac iufticise di. operum, 8C non inuitat ad fufpirandam Iibertatlt;nbsp;Chrifto,ille plus quam faxeus di ferreus eft.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;jjj«,

Clarifsima ergo fententia eft,Chriftus inutih's,ideft,fruftranatus,P^^2lt; SCc.eft huic,quicircunciditur,id eft,qui confidit circuucifione. Non Wnbsp;Paulus, utfuprä dixi, de ipfo opere per fe,quod fine fiducia di opinionci^^nbsp;nihil obeft, fed de ufu operis,hoc cft,de fiducia di iufticia operi adieda.nbsp;enimnos Paulum intelligercfecundummatcriamfubiedam,feufecundun(,(inbsp;mentum fufceptum,quodeft,Lege,operibus,circuncifione,SCc.hown^ jjdi«nbsp;iuftificari« Non dicit opera per fe nihil eflc, fed fiduciam SCiufticiatn oPnbsp;EaenimfacitChriftum ociofum« Ideo qui accepitcircuncifioncm hac^Pnbsp;nc,quödncce(rariafitadiuftificationem,huicChriftusnihiIprodeft.

Hoc diligentermeminerimusinpriuatistentationibus,cüm Diabolik fcientiam noftram accufatöCperterrefacit, uteam adigatin dcfperatione'jji(t'nbsp;enim pater mendacrf,ÖChoftisChriftianxIibertatis, ideofingulisnbsp;xat nos falfi's terroribus, ut confcientia, libertate illa araifia, (emper fitnbsp;fentiat reatum 8C pauores. Cum, inquam, draco ille magnus, fcrpensa^^foi*nbsp;diabolus(qui feducit totum orbem terrarum, SCaccufatfratresnoftrosa'^)**nbsp;(pedum Dei die ac node, Apoca.ix. )uenitamp;opponit tibi, quod nonnbsp;hil boni feceris, fed etiamtransgreflus fis legem Dei,dic: Tu moleftasifl^^^r^'nbsp;ria praeteritorum peccatorum, Deinde fuggeris mihi, quod nihil boninbsp;Hoc nihil ad me, Nam fi bonis operibus aut fadis confiderera, aut nonbsp;diftiderem, utrintçChriftusnihil prodefletmihi, Siueigitur peccanfi^^^jcït^nbsp;fada mea opponas mihi,nihil moror, Scd utrif^ ex oculis temotis,folab^fnbsp;qua Chriftus me liberauit, nitor, Hunc fcio mihiutilem eife, Nonnbsp;dam eum mihi inutilem. Id quod tum fieret, fi uelpropter benefada^j(ii^^nbsp;fumerem me confecuturum gratiam di uitam acternam, aut propter p^^^®nbsp;defperaremdefalutemea,

Q_uare difcamus diligenter Chriftum longiffîmê dilcernerc ah ® operibus bonis ÖCmalis, ab omnibus legibus diuinis SC humanis, abnbsp;tlidis confcientijs. Hue enim Chriftus non pertinet. Pertinct quidem lt;nbsp;confcientias,non ut plus perturbereas,fedutiam perturbatas rurfusnbsp;confoletur. IdeofiChriftus fpecieirati ludicisautLegisIatorisappa'^^^j^#nbsp;cxigitrationem tranfadæ uitaî, certô feiamus eum furiofum efle juÆnbsp;Chriftum, Chriftum enim Scriptura depingit noftrumeffepropfi^tnbsp;terpellacoremSC coniblatorem, Talis femper eft SC maner, non poteft^

Itac^ cùm Diabolus, aflumpta fpecie Chrifti,ad hunc lodumnob»^^ fputat, Hoc debebas, uerbo meo admonitus,facere, di omififti,!!!*^ °nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;öl

L nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;CHRISTIANA,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tf7lt;

Chriftus hoc modo non loquitur cum defperabundis con* 1 in '^^onadditafflicflisafflidboncm, calamum conquaflatum nonconfringir,nbsp;fQ^^'^f'Jtnigansnon excinguit* Duré quidem dun's loquitur, fed conteiritosnbsp;ad.fc, Vcnite, inquiens, ad me omnes, qui laboratisSC onerattnbsp;tUf Non ueni uocare xuftos ,fed peccatoresSifc. Confide Hilf, remittun-^Glnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;mundum, Filius hominis uenicquatrerc

*hfi :*^^f3cerequodperterat,SCc. Videndumeftigiturnobis, nemiraarteóó 1*^ Satanæ decepti , fufcipiamus accufatorem damnatorem pronbsp;laruafalfiChrifti,hoc eft,DiaboIi,uerùm Chriftum amit-^iio*^^^oftpfteumnobisinurilemreddamus. Hæcde priuatis tentationibus,nbsp;'^'^0 in ipfis nos gererc debeamus*

N I H O M I N I, Q.V I CIRCVNCIDITVR, (^uod debitor efi uniuerfe legH faciendie.

^dusincommodum certè ingens eft,quod Paulus atf, Chriftum tjs non pro's'll l^'^Tircunciduntur, Hoc fcquensnonfeuiuseft,quod diciteos,quicir« iQf *''quot;ntur,efle debitores totius legis feruandæ, Ifta uerbatantoferioJoqui-»nbsp;^^'^^i'^Tamento eaconfirmer, Teftificoramp;^c, ideft,pcr omniaiacraiuro.nbsp;iijf, ^tantambiguè exponi,negatiuèôi^ affirmatiuè. Negatiuè hoc modo, Te-V'anbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;homini, quicircunciditur, quod debitor eft totius Legisferuandæ,

Gf p5'odniftilftg'sferuat,etiaminipfoopere circuncifionis.noncircuncidi-Iegem,non implef,fedtransgreditur eamjEacß uideturmihi ''quot;s (A^,g^*'*^2f3P3^^^TentcnjahoclocoJnfrâenim cap,(î,feipfumexponir,dMnbsp;*P^* quidem legem feruant. Sic fuprâ cap, j, Q_ui-legis funt ,fub maledicfto funt,QjD.Si etiam circuncidamini,nbsp;^OeftjgiQ(|,g^j,beriàIege,fedhocipfomagis fadi eftis debitores QC feruinbsp;^0 ipfo,quo conamini fatisfacerelegi ÔC hberariabea,hocm3gisimpli-a '*§0 ipfius, ut plus iuris habeat accufandi,8C damnandi uos. Hoc cancrinbsp;L^gt;ngredi,SCCordes fordibusabluerc,

?''in nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^To (X Pauli uerbis,ego experientiaiplàinMonafteriodi*

kVidimultos,quilummoftudioamp;foptimaconfcientia.ni« t^p^^tiantpropacificanda conicientia,geftabantcilicia,ieiunabant,orasnbsp;^*lî^?^'^aut8ddefatigabantuarijs exercittjs corpora, quibus, fietiamferreanbsp;extremum deftruxiftènt ea. Et tarnen quô plus laborant, hocnbsp;Et præfertim imminente hora mortis,adeo étant trcnnbsp;%î^^^fP'quot;^s'J'^^^*^^^^^*Tidas,pnacapitisdamnatos, confidentius mo«nbsp;quot;'pfosjqui tarnen fandifsimê uixerant,

^^'l'iflîmum eft, quod facientes fegcm ,non faciunr, Q_uô pfusenint ''''du^O'^ines fatisfacere legi, hocmagis ttansgrediuntur earn. Idem fen«nbsp;traditionibus humanis,Q.iô magisconatur homo per cas paca«nbsp;confcientiam, hocplusreddit inquietam. Ego Monachusftude«nbsp;('''^co*''^^'^'g^'^'*^'-''^^^^'^P^æ^*-^H'J^^^S^ftæiftgt;ftbam,fempertameixnbsp; confiteriôd recenfcre omnia peccata mea, 8d fæpe itcràbam con-I ?tt^çj''^lt;'P«nitentiam iniundammihifedulô præftabam.Ettamen conCcien^nbsp;fjoterat certa reddi,iêdfemperdubitabat,Ô!f dicebar,Hoc nor»nbsp;1 (ldif Inbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fatiscontritusj hoc inter confitendum omififti, ôfc, Quô

t nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^^'^^Ear humanistraditionibusmederi incertæ, imbecilli amp; afflû

magis reddebam earn incertiorem, imbecilliorem àC per« uiodoobferuando traditioneshumanas,plustransgre«nbsp;^jS^fedfando ordinisiufticiam,nunquampoteram apprehendere earn.

Quia impoflibileeftconfcientiam reddipacatam, inqui't Paulus, op crib us kg'- multó minus traditionibus humants, fine promifsione amp;£ Euangeliode Chti*

Qjaare cupicntesiuftificariSCuiutfjcariIegc,receduntàiufticfa8^ur3æ'J' gius, quampublicant,peccatores 2lt; mcretrices, Illienim nonpofluncniuf®'-'nbsp;cia operum Riorum, cûm taliafint, propter quæ nonpoffunt confidere feccni^'nbsp;cuturos gratiam 0^ remiffîonem peccatorum. Nam fi iuftidaô^ operanbsp;dum legem fa(fla,noniufttficant, multo minus peccata contra legem comm wnbsp;iuftfftcant. Sunt igitur feliciores hac in parte iufticiariis, quia dcefteispropf'*nbsp;urn operum fiducia, quæ ft non penitus coll it fidem in Chriftum, tarnen maxquot;quot;nbsp;cam impedit. Econtra,lufticiartjabftinentes externe âpeccatis,ôi^ tn fpecieiquot;quot;*nbsp;culpatë QC religiofê uiuentes,non pofTunt carere opinione fiduciæ öd tuftquot;^'.'nbsp;cum qua Rare non poteft fides in Chriftum, Ideo^ feliciores Rint publican'-mcretricibus,qui DeoiratononofFeruntfuabona opera,ut pro cisrcddat't'^nbsp;uiram æternam ( ut Opcrari)cum nulla habeant,fcd «gnofci fibiRia peccaiap'quot;nbsp;pter Chriftum peruntôdc.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,

Q.ui igitur facit Legem hac opinione, quod per earn uultiuftificariZ\ bitor eft totius legis faciendæ,hoc eft,nequidemunamliteram legis fecir.nbsp;etiam data eft lex, hocfine utiuftificet.fedutoftendatpeccatumjterrcat.ac^^'^j,^nbsp;ôi condemner. Ideo quo magis aliquis ftudctlege operibus confuftf^y^^^nbsp;fcientiacjhoc magis rcddit earn inccrtam Sid confufam* Rogcnturomo«®nbsp;nachi, quifenôlaborantacquirere pacemconfcientiæRiistraditionibusi^'^^jff.nbsp;to ftmiere pofsint, fuum uitæ genus Deo placere,ac propter illud fc innbsp;fe coram Deo JS! fateri uolunt ucritatem.refpondebunt. Ego quidemin^^'Li,nbsp;uiuo,SCfummadiligentiaobferuo Ordinemmeum, fedcerto affirmarenbsp;fum, aniftamea obædientia Deo placeat,necne. In Vitis patrum legitufnbsp;fenio (cuius SC fupra memini ) Is quanquam longo tempore uixcrat in lun^'gnbsp;ditate ÔC abftinentiaftamen cum fentiret iam non longé abeflè mortem,nbsp;hementer timere dC mcerore affici. Interrogatus cur ttmeret mortem/^ I'jon'nbsp;fuam uitam fände tranfegilTctöd Deo indefinenter feruqflèt Refponc^'^iJnbsp;dem fecundum iudicium hominum uixiflè inculpate , fed alia eflel^^*nbsp;quàmhominum. Ille fanditateôdafperitate uitæfuæ nihil aliud conft^^ ,pinbsp;quam pauorem öd horrorem Mortis.Si feruatus eft,oportuit cum amiflnnbsp;fticiafua,folamifcricordiaDeinitGÖddicere, CredoinlefumChriftuiflnbsp;Dei,Dominum noftrum.paflum,mortuum pro peccatismeis,Sdc.

Altera fententiaaffirmatiuacft,Eum quicircumciditur,eftequocii^i.^fip* rem totius legisfaciendæ.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;enim Mofen in uno recipit, cogii ur

reinomnibus. Qui unam partem Legisneceflàriô obferuat.isomnes^^ß^pc' partes obferuare debet. Ne^ iuuat quod dicere uelis,CircumctRor!e^,^j(jd'Jnbsp;ceflàriam,non item reliquasleges Moli. Eadem confequentia^quanbsp;cuncifionem, teneris etiam ad totam legem- Seruare autem totamnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'

aliudeft, quam fado oftendercquódChriftusnondum uenerif. Si hocU obferuari debent omnes ludaicæ cæremoniæ öd leges de cibis, locis,nbsp;ôd adhuc expcdandus eft Chriftus, qui,antiquato ludæorum fut^nbsp;tio, inftituat nouum regnum per totum orbem tei rarum. Sed rotanbsp;ftatur ôd res ipfa indicat, Chriftum iam uenifle, fua Morteg^nushun^^.^^fi'fnbsp;dcmifle.Legemabrogaflè,8domniaquæ omnes Prophetædeeo Pgt;^nbsp;adimpleflè. Ergofublatalege,Gratiamôduerifatem donauir. Nongt;amp;nbsp;nec^opera eius,fed fidcsinChriftum,qui iam ucnit,iuftificat

Quidam hodie eodem modo, quo tum Pfeudoapoftoli, aftring*^ frfC luerunt ad quaftlam leges Mofi, quæipfisplaccbanr.^ Hocnequaq^nbsp;dum eft. Nam fi permiferimus in parte aliqua Molen dominatinc ¦ d

CHRISTIANA, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;«7}

imperium ferre cogimiir,fdeonuilaprorfuslegeMofi patimurnos premf; quidem Mofenlegendutn ÔC. audiendum ànobis ut prædiefloremSdnbsp;Qnbsp;nbsp;nbsp;Chrifti, Deinde, ut petamus ex co exempla optimarum legum Sé morum;

U Prior fententia, negatiua fdlicet, ipirituah'or dé aptior eflè mihi uidetur, tarnen bonaeft,ÓC iufticiam legisdamnat. Primüm,tantumabeflè,utlegenbsp;(Hccniur,ut quo plus conemur legem implere,hoc magis transgrediamur earn«nbsp;j^'*nde^quipartem legisuultfacere, eumelledebitoremtotius legis faefendæ,nbsp;prodeflè ijs,qui lege iuftificariuolunt. Ex his fequitur,nbsp;omnibus fignificare, legem elTenegationcmChriftl. Miraautem resnbsp;Paulus alFirmare audet, legem Mofi, diuinitus traditam populo Ifrael,nbsp;Ij î^gationemChrifti, Quarc igiturtulit earn Deus f ÄntcaduentumChri«nbsp;expedabatur uenturus in carnem, neceflaria erat. Eft cnim lexnbsp;ctçnofter ad Chriftum» lam autem exhibito Chrifto, quatenus in eumnbsp;iiihf-*î^®t'otiampliusfubpacdagogo fumus* De hac re fatis copiofè diximusnbsp;fine cap* jjtacß qui legem neceflariam ad iufticiamdocet,ncgationeninbsp;otwnium beneficiorum eiusdocet,Deummendacemfacit,imôipfamnbsp;ttij?mendaeem facit, Ea enim teftis eftpromiflîonum,deChrifto,acnbsp;*^t,Chriftum,non legis, fed gratia: Regem futurum,

exponit,fe non loquide Lege autopcre Circuncifi'onis ffiducia Sé opinione iuftificationis per earn, Q_,D. Nondamno

iüf).- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;legem, Licetmihicircuncidere Timotheum,8Cc,Sed

tficari per legem, quafi Chriftus nondum uenerit, aut iam præfens, folus pofsit,hoc damno,hoc enim eft euacuari à Chrifto, Ita^ dicit:Eua«nbsp;d eft, eftis Pharaoncs,hoc eft, liberx à Chrifto,Chriftus defijt in uo«nbsp;P^tari, Nihil habetisampliusdecognitione,Spiritu,affedu,{àuore,nbsp;prorfus feparati eftis ab ipfo, ut nihil negocij fitnbsp;I jjj*^^uobifcum,necuobis cum ipfo,

incuIcandumeft,quodPauIusdicit:Pcf j^fiçfj. ^^5*^^*fftari, nihil aliud eflè, quâm feparari à Chrifto Sé plané eum no«nbsp;?nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Qjiiid potentius dici poteft contralegem fQjuid opponi poteft

u ^üi' * ^S® impofsibile eft Chriftum öC Legem fimulhabitareincorde« aut Chriftum credere oportet. Si uerô inea perfuafîonces,nbsp;Legis cohabitare pofte in corde: Turn certô feias, nonnbsp;corde tuo habitare,fub larua Chriftiaccufantisamp;^nbsp;exigentislegem ÔC opéra eius ad iufticiam. Vcrus cnimnbsp;hej'^^^.P^tilo ante etiam dixi, non expoftulat tecum propter pcccata tua, necnbsp;l'iVttnnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^^tiefadis tuis. Etuera cognitioChrifti feufidesnondifpult;

i nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;opera adiufticiam,autmala ad damnationem. Sedfim«

fcceris bona opera,non ideo iuftificaris, ûue feceris mala, j iica, Pnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Nondetrahobonis operibusfuam gloriamnecmalalaudo^

th nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;uidendum eftè, quomodo Chriftum retineam,ne

P ttiftificarilege cupiam, Chriftusenimfoîusmciuftificat con-operfbusmeis bonis. Si fie de Chrifto fentio, uerum PP^^^^odo. Si autem iudico eum exigerc à me legem ôC opera ad iufti«nbsp;®cft mihiociofus,ac ego ab eo euacuatusfum.

HornbiîesRillthæ Tententj'æ, S(5 comrninationes contra lußi'ciatn propriam- Deinde Rintetiamcertifsimaprincipia, quæarticulum denbsp;ne confirmant: Eft igitur finah's hæc conckifio, AutChiifl.umamitte,2iif[^ijnbsp;fticiam legis. SiChriftumretines,iuftusescoramDeo* Si legem,ChriftusH'^nbsp;tibiprodeft ,debitor es totiuslegis feruandæ, habefc^Tententiamtuam:nbsp;didusomnis ,quinonSCc. Simili modo dfcimus de traditJonsbushumanis,^nbsp;de lege diximus, Aut Papa ammatcumfuisreligsoüs omnia,qu busnbsp;confifuseft ,autChrtftusertteisociofus, Ex bis facile iudicari poteit,au3^F^j,,nbsp;niciolàSC peftilensfueritdodrina Papiftica.Ea enim longifsimé nosâChri?'^,.nbsp;diïxit,8Cplane eum nobisociofunifecit, Deusinlerem.cap.îj.conqueritubnbsp;phetas uaticinarimendacium,amp; prophctarefedudiones cordis fui,nbsp;obliuifcatur populusfuusnominisfui,Süfc. Vtigitur Pfeudoprophctaf»®^^nbsp;gcrmanainterpretatione legis, Slt; doclrinade Semine Abialî3e,benedidlo^jf/nbsp;niumGentium,prædicaueruntfua fomi'.ia,utübliLiifcererur Dci fil.': ItaP^Pz;;,nbsp;obfcurato opprefib Euangelio de Clirifto, ut amplius nullus ciuseiR^^.0{nbsp;tantum doeßrinam operumurfcrunt,quatotum mundumlongifsimcabduî^nbsp;à Chnfto.Qui ifta feriô confiderat,non poteft non exhorrefeere,

cuncp tandem parte excidit in mare, fubmergitur: Itaqui exciditàGrat^jfiU poteft non perire. Veile ergo iuftificari Lege, cftnaufragiumfacerC^einbsp;certifsimumdifcrimen aeternæ mortis conijtere, Qjiæ auteni poteftnbsp;j'nfania ói. «mpietas, quàm uelle amitterc gratiam fauorem Dei,nbsp;retinere, qua retenta, necefte eft ut accumules tibi iram 5C omnia mala inbsp;cxciduntàGratia,quilegemoraIinoIuntiuftificari. Quo coHabuntur,^ jjf.5nbsp;lufticiari], qui tradjtionibus amp; uotis Tuis iuftificari uolunt Ad ima ta^taf*^^nbsp;euehunturinclum. Sicenimdocueruntipfi. Quicun^ inceduntiu^!^ jcJ'nbsp;lam Francifci.amp;c.paxmifericordia Deifupercos, Jtem,CLiiiobfcrua^(,^30!'nbsp;ftitatem, oba:dientiam,Slt;c* Iiabebit uitam aeternam. Tu pofthabstis iH^nbsp;bus Sc impijs nugis, attende quid Paulus hic doccat.Deinde,quid Chrift^^j:,IPnbsp;Qjji,inquit,creditFiIioDei,habetuitam æternam. Qui uerônoncreo*^jijJ^nbsp;non uidebit uitam, fed ira Dei manet fuper eum. Item, Qtii non crédit,nbsp;catuseft^

Dodn'na Papiftarum,utobiterhocmoncam,deTraditionibusl^0pi* operibus,uotis,meritis,8Cc.uterat uulgatifsimainmundo.ltaputabatur^ (iP*nbsp;maSCcertifsima, quaamp;: Diabolus pcrPapamregnumfuum conftituitnbsp;mauit potentifsimè, Ideo non mirum eft,cùm hodie à nobis, potentia uPnbsp;impugnatur ÔC difpellitur, ceu palea à ucnto,quôd Satan tam atrociternbsp;nia turbis ô^fcandalis replet, acconcitat in nos totum mundum, Ergo^'^plii*nbsp;quiSjTatius fuiffèttacuiftè,tum nihil talium malorum fuiflêt exortum f Vfof^nbsp;ris facere debemus fauorem Dei, cuius gloriam praedicamus , quàmnbsp;Mundi perfequentis nos* Quid enim Papa 8C totus Mundusad Deumnbsp;certe raagmficare ÔCpræferre debemus omnibus creaturis. Deindenbsp;gerant tumultus SC fcandala , quæ Sathan Rifeitat ad opprimendam nbsp;lem deformandam dodrinam noftram. Noscontrà,commodumô(^ itiinbsp;buius dodlrinac inacftimabilem amplificamus, quem longé præferimuso'\^^fjiJ*nbsp;turbis,fedbs SC fcandalis* Nos quidem paruuli ÔC infirmi lümus,geftantesnbsp;»um cleftem in teftaceis uafis. Sed quamlibei uafa infirma fint, tamconbsp;ïus infinitusSC incomprehenfibilis eft*

CHRISTIANA. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Öjj

Sun nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;hæcuetba: Ä Gratia excidiftis;

emphatica. Qui excidità Gratia,atnittit fimplicitcr expiatios peccatorum,iufticiam,libertatem^uitam,amp;;c.quamChriftusnbsp;rcCurredione nobis emeruiuEtuicifsimacquiritinlocumillorum,nbsp;*udiciutnDei,peccatum,mortemjferuitutem Diaboli ac damnationemnbsp;fortiter munitÔ!^confirmât dodrinam noftram de Fide,nbsp;ftjjiuftificationis, ôônosmirabiliter confolatur contra furores Papi«nbsp; Pcrfequentium amp; condemnantium nos taiiquam haerectcos, quod iftumnbsp;Debcbatmeritôiftelocus pertctrefacere omnes hoftes fi«nbsp;Uçj^ 8^atiaî hoc eft, omnes opcrarios, ut definerent perfequi ÔC blafphemarenbsp;'''Utçnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;falutis attcrnae* Sed adeo indurati obftinati funt,ut ui^

banc horribilem fentcntiam contrafeab Apo« lt;liiçç*®^n,tamennonaudiant, Sinamusigitunllos.Caîci cnimfuntô^caccorum

^t^J'^^IushicconcluditpulcfiroEpfphoncmate,dicensî Vos iuftificariuultis 'cuncifione ÔC operibus,nos hoc modo non quærimus iufticiam,ne Chri«nbsp;''quot;'s à ociofus, ne debitores fiamus totius Lcgis fcruandac, ÔC ne excida«nbsp;^^^^gt;^^dexpcdamuslpirituexlidefpemiufticiîe. Singulæ uoces dili«nbsp;enimualde emphaticæ- Non uoluit tantum dicere,nbsp;®^^^nos iuftificamur fide,aut fpiritu ex fide,fed âdiecit,fpem iufticiac ex«nbsp;S : jinuoluensfimul fpem,uttotumfideinegocium compledatur. Cumnbsp;«^os fpin'tu ex fide, àc. confideranda eft antithefis in uocabulo Spiritus*nbsp;??non quærimusiuftificari carne^fed hoc agimus,ut fpiritu iuftificemur,nbsp;5^^ Ph'tu, nefitfanaticusfpiritus,8C exfeMagifter natus ut hacretici fpiritumnbsp;JDefpirituô^fidefupràcopiofc didum efi-,nbsp;non folùmdicit: Iuftificamur fpiritu ex fide, fed adiungit, Ipern iufti-^Mamus^quac noua additio eft.

(ft fcripturæ dupliciter accipitur, pro fe fperata,8C pro affedu Iperan« accipitur Collof.i. Propter fpemrepolitam uobisinclis,idnbsp;q Peratam, pro affcdu Iperante, Rom.s. Spes,quac uidctur,non eft Ipes.nbsp;uidet quis, cur fperet f Si autem quod non uidemus, fperamus, id pernbsp;dam us. Sic 8C hoc loco fpes accipi poteft duplicitenSd fecundumnbsp;etiam duplicem fententiam. Prior eft, nos fpiritu ex fide fpem iufticiænbsp;V'nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;» iufticiam Iperatam, quæ certô reuelanda eft fuo tem«

i ft nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fideexpedamusfpeamp;deIi'derioiufticiam,Hoc eft,

tarnen iufticia noftra nondum reuelataeft,fedpcndetadhucin Doneeenimuiuimusjhæret peccatum in car«nbsp;u nnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;carne 8^ membris, repugnans legi mentis noftrae ,0^ cap«

peccati. Illis affedibus carnisfurentibus.acnobisfpi« i ^^^^s,manettibilocusfpei. Incepimusquidem iuftificari fide, quanbsp;I fpftitus accepimusA mortificatio carnis cpta eft,fed nondum per«nbsp; Reliquum eft, ut perfede iuftificemur, hocq^ fperamus. Sic

turbatae mentes, pauefadæ ad quodlibet ignitum Diaboli telum jmira-Inillo enim certamine confclentiæ,ut experientia dodi fei«nbsp;jj^^^^^o^^Inaturfenfus peccati, iræ Dei.mortis,inferni di. omnium pauo-turn dicendum efttentato: Tu frater uis habere iufticiamfenfitiuam,nbsp;LH nnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;hoc

henfojludor cum ignitis telis Diaboli,filt; animor per fpcm contra fenfuni ftatucnsperfedamiufticiammihiparataminclo^Sicutrun^ucrti«nbsp;eft,quodhic iuftus fum iufiicia incipicntc,SC in ca fpe crigornbsp;contra peccatum, 8C expedo confuramationemnbsp;perfedac iufticiæ in clo.Hæc tum redènbsp;inteUiguntur,cumad ufumnbsp;transferuntur^

'dem acn'detjubi cum Diabolo pugnandiim eftdeiußiciaSd uitaaeterna ?Nam ^'Satan iufticiam ciuilem ferre nonpoteft,quomcdopateretur aeternam iußici«nbsp;'t'iquaipfeinæternumfeperituvum nouit.''Chnftianiigirur habentacerrimosnbsp;^oftesDæmones,quieosperfequuntur ac fatigant dies amp;no(ßes. Quare eorumnbsp;¦quot;'ferritna uitaeft, præ omnibushomi'mbus,fiue refpiciasad ea, quæpatiunturnbsp;'quot;carncjfiue in conlcientia. In ciuilibusnegocijs inuenitur fairemaliqua fpeciesnbsp;*®ticiæamp; uoluptatum,fed qui uoIuntChriftiani eßejii funt QC raanent in peccatis,nbsp;tum corpus, tum confcientiam coram Deo ream agunt, coram mundo autemnbsp;^ntuermcs,abominatioSlt;x«Ö£ïg/x«-r«,fubic(fliodijs dæmonum amp; totiusmundi,nbsp;'deoomni genere fuppliciorumineos mundusfæuit. Qmiigitur ueram imagi-quot;fm Chriftiani oculis intueri uulr, Hiobintueatur, daemonibus,cruciatibus cor«nbsp;P°ds,ä!^fdisulceribusobfeflumÔCopprelTum. Quid faciemusigiturî* Siuolu«nbsp;^isamp;^optamusconfequi uitam æternam,bæcferendafunr. Si uolumusconfite,nbsp;'fedemtioncm, ôC redemtorem noftrumChriftumlcfum,fciamusparatosfore,nbsp;quot;quot;'lufticiæ uitæ noftræ æternæ infidientur.

Ptæparemus igitur ficut Syrach monet,animamnoftramadtentationem, Ptæbeamiis tergum noftrum aratoribus ficut Pfal,ii9.dicit î Q_uisqu(s enimnbsp;j.^'^nteturfebaptifatum eire,SC cenferi nomineChrifti,gaudeat,ftafuatft nonef^nbsp;bç' Chrifto Domino fuo. Oportet enim conformes fieri imagini Filtfnbsp;(J *.* Chnftus geftauitfpineamcoronam,non fperemusfuturum, utnoftronbsp;'llam anbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;imponantur, Nos quidcm quærimus pacem ÔC quictem, nec

M occafioncm iuftam mundo facuiendi in nos, fed Satanæ odium hoc ^On placatur,red incenditur magis.

'*seft nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;miferabilem illam formàm Chriftiant,quitamen redem«

peccatis,trifticia,morte,ideo totus fibi ipfi diiplicet. Deinde eft fores diuitis, eft ceu Hiob infinitis periculis ÔC mail's oppreflus,quot;nbsp;igitur optet Chriftianus eflè C Audi igitur quid Petrus dicat.i,nbsp;miremini feruorem feu tentationé, quginuobisfit,ad tentandosnbsp;aßßmd uobis contingat,(cd tanquam communicantes Chrifti paftnbsp;^^Cl)^.^§^'^*dcte,ut S)C in reuelatione gloriæ eius gaudeatis exultantes,Hçc enirnnbsp;Ifoi ^fti,Ecclefiae, amp;C omnium fratrum imago, ut patiantur. Pfal./.Grad.Tom,

1) C . nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Q_v I D S I T.

eli ^'^pßatuamusnihil aliudefte calamitates.gemitus,fufpiria ac mortem no« ^?tiïf^^'^iucundiftimumSCpulcherrimum ludum quendam bonitatisdiuinænbsp;*nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Gcnel.4r,cap. inquit, uniuerfæ calamitates quibus pq nihil

ludus, quoludit nobilcum Deus, ficutpater ç\iQ^^^lisfuis,quibusmandatah'quidinterdum,quodfcit ipforum uiresfupe«nbsp;^^f'^'olum ferre Cantharum,detraherefoccos,quod cSmftudiofêconaturnbsp;i^Eecinitatisfuæ,fimuIadmoue(manuspater,Iaudacnbsp;d urpaulatimadobedientiam SCmutuumamoremexciteturnbsp;hi lufus funtdiuinæ Maiefta(is,cum pijsô^ fidelibus,nbsp;nuocanreiim pattern, nec dubitantde paterna beneuolentianbsp;uerófa«

tç nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;L I G T*.

'^ITeuj^'^Ofusquiscßinfenigit aut credit c'SiilIudinanimum noftrum induce« ^,®Werêbea(iefremu«,af paraiifsimiadquæuis mala hilari animo per«nbsp;autem cogito me cftepeccatorem,acpledipropterdelida,Iongènbsp;Lil ii]nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;aliter

673 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;D E C R V C E,

aliter iudko, non enim fentto Deum cflè Pattern , efle bonum 6C mifcricordtn'»» fed Diabolura ipfum. Scias erge Deum efleotnnipotentem,acpropterealuduionbsp;ei grauem, ac tanta Maieftatedignumeflèconuenire. Acdifcendumfanê,amp;'ï*'nbsp;fueicendum eft ad deIiciasôdô:'Iudoseius,ricutdifitPfaIm,4 SciroteJrtîtii(fl^nbsp;Itett» Natura 6C ratio non docet,alioqui nihil opus eflèt uos à me harcdjùeie:^^nbsp;nofcite inquit,^drtHlt;t|ÏCUCbf^^ctt Si quando exerceminiuarijs difficuItatibuSnbsp;ÓC omnisgeneris ærumnis cogitate Deum uobifcum ludere, qui ludusuobisf'nbsp;rabilis, St Deo eft deledabilis» Nifi enim paterne animo uos compledcr«*^nbsp;non ita uobifcum luderen Argumentum igitur eft ineffabilis mifericof'nbsp;crgate,quod tu in iliorum numero fis , quibus deledatur Deus, ap»d qu*nbsp;deliciæ ipfius funt* Ideo dat tibi promiftionem fuam. Verbum ,'Sacranic^nbsp;turn ,tanquam fymbola, ÔC teftimonia gratiac certifsima quod te ft bi filiumnbsp;ptauerit, Stnthilaliudrcquirit,quâm utlufuseiusfuftineasjquiipfiiucundi*'^nbsp;ÔC tibi falutares* Atquinonintelligohæc» Redêfanè,nonenim fruftraapPnbsp;lat Spiritus Sandus gubernatorem iftum, Mirificatorem»Genef.cap.4^

Chriftiani crucem Chrifti portant.StfecundumSpiritumâ fecundum corpus autem à mundo uexantur i Satan enim oppugnat jnbsp;cit nos murmurarc contra Dcum,auttnfticiaita opprimit,utquidagain^nbsp;ubifimus,nefciamus St tarnen ucrum eft quod fimusfandii 0£. redemti.nbsp;demtio eft abfeondita, tentatio autem fentiturin fpititu St carne*nbsp;dunttemporalia,uerbiaduerfarijcalumniantur noftra, Stmendaciterdtf'-fnbsp;mille occafiones quacrunt nocendum nobis.Pfah7» Grad,Tom,4.

Notandum eft quodChriftus dicitMattb.io, Eritisodio omnibus bus propter nomen meum, Non dicit^ odio habebunt uos propter ftupra,ho'*nbsp;furta, St fimilia mala, quae non inuenient, fed propter Rimma bona,prop'^f(jjj)i*nbsp;mam uirtutem.propter ueritatem, propter iufticiâ, propter uitam æterna'nbsp;ma,propter nomen meum id eft, quod de me prædicatis St docetis.Egofu'j,i-(iinbsp;ueftrorum malorum St tribulationum,fi me tantum negaretis,6tdeindcnbsp;meiconfentiretis,cfletisfandiStlaudedignifsimi,etiamftoccideretisoii.pfi;i''nbsp;dos meos ,fi omnia bona rapcretis, fi omnibus maledicereiis, denit^ ftnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;3^

cincifigeretis. Si de mundoefletis, mundus quod fuum eft dil/gcret, mundo non eftis, fed ego uos elegi demundo, idcirco uos oditmundus.nbsp;funt impcccabiles feu «vflcgagTnTOt, qui uos oderunt, foli uos eftis peccatot^^'^^c«,nbsp;hodie Papiftac contra nos furentes, quicquid faciunt, eiiam contra fuos Canbsp;nedum contra Deum, hoc nihil eft, imô gloria eft* Seduirtus uirtutuif^ ^|,iHnbsp;odifscjoccidifsejfugaffe, nulla culpa ftupri,homieidtj,furti,fcd quianbsp;fti praedicamus* Pertinct igitur St hocadconfolationemnoftram, adnbsp;St ad animum crigcndum,quod certi fumus,Chriftum efle caufam noftr^nbsp;tionis,ut Paulus aiuGIoria noftra hæc eftjeftimonium confeientiaenbsp;in fynceritate St ueriratc, in hoc mundo conuerfati fumus,id eft,quod ftn^^^^pi'nbsp;patimur. Nullienim nocuimus, imô cundis profuimus, mala pro bonis^nbsp;mus* Quia propter nomen Chriftiodio habiti fumus, in Annor*fupctnbsp;]VIatth*Tom«4.

Ï I. nbsp;nbsp;nbsp;QMod mundM Euangelif do£lriiiamdccupttfeiitionis.Capit «o*Mattb,Tom.4.A

quit, parate animos ueftros,St nihil certius expedate, quàm ubi coepcrit'S pfjl' Eiiangelium,moxfurgct contra uos bellum St gladius,ficut St Dauidca^^^^^

ET CA LAMITATIB VS ECCLESIAE. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;679

*'gt;.Hgopacificus,fed com Ioqucbar,tmpiignabant me gratis.Et PfaLnÿ.Pîinc/pes P^fecutifuntme gratis.Et PfaI,iilt;gt;.Credidi propter quodIocutLisfum,ideo humûnbsp;nimis.id eft multa pafluSjSCc-

Et norandum cft,quoduerbaChriftt (bnant ualde fedniofè quodgladi'um mittcrcinterram,QuisferattalemprædicatoremC SedChriftusloquiturnbsp;P gladio pafsiuê non adi'uè, id cft, non dat nobis ius gladij ad occidendos altos,nbsp;Mahomet gladium arripuit,£C dedit,ficut 8C Papa arrtputt tpfe,ô^ Caefari de-uultuideri. Non fie Chrtftus,fcd pafsiuè uult intelligi,gladiummittit,fcilt-. ^tontra nos, non pro nobis, ut ipfi gladium pati cogamur. Per gladium autemnbsp;'^igit omne genus perfecutionis.

üm nbsp;nbsp;dices,Nihilominus feditiofîeftiseôquod concitatisprincipcsamp;gladü

(j. Montra uos, Nihilomtnusefficitisturbasinregnisô^ populis,amp; pacemmun-MEuangelium, quæ tacito Euangelio bene maner et. Nunc quia in-'Oü ^^f^ones,cuftusDcorum,iufticiasopcrum,amp; perturbatis omnium corda Hç dodîtinaamp;fc* SicutilÜ Ad-, 16 Illiquiconturbantrotumorbem, etiam huenbsp;fponbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ahab ad Eliam:Tu es conturbator Ifrael,uerè turbatis pacem. Re-

îj^pfur,Hoc uult hîc Chriftus,hociubetfacere,hoc gloriamur fieri per nos, ¦%nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;mittitChriftus. SicPauIusz.Corinth.lt;gt;.gIoriaturinfedi*

mouet,fed quas patitur,ob Euangelium per aliosmotas. Sic feditiofus, aceufatur perturbator populorum à Gaîilaeanbsp;'Vtdnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;uicio ifta feditiomouetur f Non noftra,neçp uerbi cul-

'litç p^ndi, carnisôCDiaboIi, qui uerbum pacis,uitac SC. falutis,non uoluntauà ^^cepto gladio tentant eradicate. Eradicariautem non poteft,quia eftnbsp;æterni, SC tlli non poflunt quiefeere, neceflario exoritur tumultusnbsp;Stiiî* *°^^naperfequcntium ôô occidentium,iftorum autem patientiumamp;mo-Stephanus A(ft,7.grauem feditionemmouitinter Iudæos,nilulnbsp;ç«t dicens mali.fcd tantum bona,quæ illi ferre non potuerunt.

Sçj ?^fcrtat ergo nos Chriftus aduerfus iftas uociferationes infanos cia« '^duntur animo amp; mente. Religio ruir,cultus Dei deftruitur,obedien«nbsp;Poluitu', Etutdtcunt, w46iß3ut6d«e^cmlt;ß»4rtgclt0t0me»t^X?0rAnbsp;vMlinbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Certè grautisirnte lünt iftæ calumniæ ,8Cclamores ualde

iubetnosChriftuseascumfiducia contemnere ÖÓuidere diccrc: tnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Euangelium noftrum mundustumultuatur. Refpondetur

? Hacc uolui fieri. Et o miferum me,fi non fièrent talia. Si enim in pa« Euangelium uerum,QjtiaChriftus dicit,fe mitte--jJ ^*^interram,dum Euangelium mittit.

iiipeiidum. Pfalm.a. 4^anta aduerfariorum fit improbitas C Euangelium, quod gratiantnbsp;iufticiam promittit6Cuitamæternam,hiuinculum SC.nbsp;^gum appellant. Quid autem facias, cum tam perdito mendico, cuifitnbsp;M*35 donum tllibcraliterabtjciat,ô(SonerifibiforedicatC Annbsp;pereat Sed hocipfo peccato Reges, principes,nbsp;bi'iço, Populi Deum irritant.Dona eis uerbum SC cum hoe uitam æternam,fedlnbsp;^^^*P*int,ne his donis frui cogantur, mouêt ideo bella SC omnia tur«nbsp;*''i?**'nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;promittit Deusjfe propter filiumcondonaturum peccata,Ô6 da-

abundantiam etiam in hac uita. An nonigitur dignus Pu æternisflammisfubi)ciatur lt;C

^^cris igitur regnum Chriftieflè eiufmodijcuirefiftittotusmundusjôi mundo, dignitate, potentia,fapientia,iufticia ôô opibus ua-animi iunt, ne ideo trepidenr,ac cogitandum,quod uitar inbsp;turbæ, nulla moderatione nec ratione alia pofsint* Mundus enimnbsp;L 11 iitjnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fui

«80 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DE C R V CEnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;

fui fîmilis prcbet fe faciîcm ad officia Satanæ, quiuerbum cxtretnêo Quin caro noftra, ÔC carnisiapientia cutnipfa confcientia noftra, huicregO^jj,nbsp;regifeopponif* Nemo igitur exiftimetioculariam rem fe fufcipere cûnip^®^nbsp;tetur uerbum fidem in Chriftum,(entiet cnim aduerfarios Reges8C Pnnc*Pnbsp;quos Satan excitât« His eifi pares non iumus,tamen Dcus uult nos cum eisnbsp;gredi, utamplificetgloriamfuam,6c oftendat fapicntiam ac potentiamnbsp;noftra infirriiitate, fuppctens de clo uirtutem, cui ne inferorum quidemnbsp;poftLmtrefiftere^adconfundendam fapientiamôCpotentiam omniumnbsp;orum uerbi« Habes igitur hoc in loco cogitationes, ftudia, Difputationcs^ÿnbsp;gum ÔC Principum, Gentium populorum defcriptas, imô etiam carnistu^^nbsp;confcientiac tuac,quam Diabolus etiam uexat, ut cogites de dirumpendonbsp;6C proijciendo iugo. RegesSC Principes ui ôt armis utuntur, cor autemnbsp;infidelitatem contra hoc regnumpugnat,cumde promifsionibus dubitai/.,,nbsp;confolationem de Remiftionc peccatorum,degratuita iufticia^SC uitaacter^pjjPnbsp;adraittit«Oportet igitur nos eflèpraemunitosut cogitemusjficutpaulonbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ß

mus dieet: Hune Regem à Deo Pâtre conftitutum« Si igitur mundus confcientia tua trépidât, confortareSC robuftus efto,nc deficiat fidestua«nbsp;huncnemodeturbabitdefuofciiojinquodeum Deus Pater collocauit,ô(^nbsp;ante de hispericulisâSpirituSandoper Sandos Prophetasadmonitusesffnbsp;uilaigituriaculaminusnocebunt-nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,

Sic Syrach admonent, fili accedens ad feruitutcraDei,ftainiuft'^^^ more,8^praeparaanimamtuamadtentationem, déprimé cor tuumÔf fuß*^nbsp;inclina auremtuam,amp;^fufcipe uerba intelledus« Quiigiturnonuultiß yirnbsp;prodire, ligna dcferere,is prorfus ab hoc regno abftineat. Diabolus enii^prinbsp;quam celîàbit, per ora Principum ÔC Regum,per impios Dodoresj'mô et*?nbsp;tuam confeientiam hune uerfum canere : Dirumpamus uincula eorumA'æilt*nbsp;corum proijciamus â nobis, Sed collige te, die mihi uerum, an nonnbsp;hacctentatioSi pcccatum grauifsimum fit, quod mundus Euangelium,^®^**nbsp;cenuncium de Remilsionepeccatoruro.amp;uitaæterna, per Chriftumnnbsp;taacgratisdonata,appellat uinculaamp;rugumt Omnia tonus mundiRYpC**nbsp;tuerc animo jô(S uidebisdifsimiliimam ôC ut itadicamdiuififsima eflèintet^jft*nbsp;folûm, quodadpotentiamcarnaîem attinet, fed muitô magis quod atuß^^nbsp;Iigioncm,lcgcsôiS mores«

Vnica Romaquothabuit ildwla? QuotGraccia Quot Aegypt^^ men nunquam religionis caufa, quae diuerfifsima fuit, mouer tint arma,nbsp;etiam cum Domini Graccorum eflent, non ideo quia cultus diuerficflef^-flci^nbsp;cos oderunt, fed potius ipforum cultusamplexi funt, ficut hiftoriat often^ 03*nbsp;Eleufyntjsfacris, de DeaconeEpidaurio, de fimulachroldeac matrisamp;^^*nbsp;inflnitam diuerfitatem, mundus tulit acquifsimo animo femper« A pud f (Ci*'*nbsp;ante Euangeltjlucem,quanta difsimilitudoerat cultuum, nonnbsp;urn fecundumDiocefeSjfcd etiam fecundumfingula templa tHaecnem**^f(,)ijnbsp;quam offenderunT, SedquandoChriftuscum fuoEuangelioaduenit,*ßjiiif*nbsp;differentiam tollat, ÔC in unum corpus omnes cogat, ibi qui rcligionenbsp;funt,interfeomnesconlpirant,amp;^quafi unum hunt,ad opprimendutni^^jp*nbsp;gnum« Quid enim Papæ regnum fuitaliud, quàm monftrum diuerfot*nbsp;tum,præfertimfîMonachosfpedes, quorum hie AuguftinumjIIeFran^^pJ^nbsp;tertiusDominicum,quartusBenedidum,utputauit,dignum efle,cuint)nbsp;ret, Hanc diuerfitatem Papa toIerauit,ôC quanquam ip ft Monachinbsp;fent : Vatiniano odio, tarnen cum iam Euangelium patefaclum eft,nbsp;in eo oppugnando,2t^ unanimesconferunt confilia,opcrasÔC opes fuas.nbsp;non mdet Satanædoh'sfieri,quiomnesaliasreligiones tolerarepouet,^-nam autem, quæuera eft, oditô(^pcrfequitur,acfacituthominesiudiceiinbsp;nbsp;i

ET CA LÄMITATIB VS ECCLESIAE. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ÖS»

htiii ®utcm hoc mundusfacit C Tarnen Euangcliumnihiîah'«dagit,quàrn erftconfeientias â pauore mortis,ut 60remifsionem peccatorum credamus,nbsp;lt;toç ^***^'^ ûei pro nobis traditum retineamus ipem uirææternæ. Sicautemnbsp;ut necß Magiftratus nec leges,necpopes,necaliaautnbsp;tollat, aut mutet, fed relinquit ifta fuo loco, ôiS tantum de confeientifsnbsp;^O2ttat,ne oppreflæ peccatis HC metu mortis,fine confolatione ÔC auxilionbsp;*^§*ttir mundus haecnon admittit:* Cur iugum, cur uincula uocat, ÔC. to*nbsp;Snbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;R.efpondco, lufticiam fuamnon uult amittere,fapientiamfuatn

'u k ' gloriamdenicßÔC potentiam fuam non uultdeferere ,6C utu« itj jnbsp;nbsp;nbsp;dicam,primùm praeceptum nec uult,nec poteft feruare,fed pugnat con*

'eg^'^^'^ithusuiribus uoIuntatis,inteIIedus6Cfortunarum,Deumdebebatama-omnibus, fed amatfeôi^fua, lufticiam Deidebebat folamextollere facitfuam iufticiam, ut Dei iufticiam prorfus non eurer, Itacpnbsp;fnpçnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;prolem fuam,ftc mundus tantum ca, quæmundi funt,amat,his gaudet,

^it^j^°*fdnflatur,reliqua, quæ extra fe ÖC tantum in fide pofita funt,fupinus negli- ignotum thefaurum calcat pedibus,

unicè agit,ut Ghriftum proponat animis att^oculis tttitim intueri,abeo uno pendere,eo folo niti ac fidere iubet, qufnbsp;S K^^^'tiemnoftram,in came noftrauicit Satanam,occiditmortem,0Cinfer^nbsp;Hunc unum prædicatfapientem, quiafolusDeinbsp;^cit8lt; facit, Hunc folum uocat iuftum, quia non folumpecca-, fed fuam iufticiam communicare omnibus credentibus in eumnbsp;htine folum dicit potentem, quialblusfortem cuftodientem atriumnbsp;f\4cnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^gtur eiusßpientia, lufticia,St^potentia uultnosconfi*

demum nos quot^ promitcitfapientes,iuftos,potentes fore,qui fi hac, ^^^uamur, uerè ftulti, peccatores imbecillesfumus, Sed mundusnbsp;^ticula, dodrinam hanc difrump ere, 0!^ tanquam iugum proqcere à fc

cum hoc Rege de primo praecepto,Et Spiritus San« Prophetia præcipuê confirmare animos noftros uoluit contra hocnbsp;potentifsimi Reges QC Principes, faneftifsimi homincsj quorumnbsp;t)*t^ç^?®§ttaôdRcfpublicæ gubcrn3ntur,quorûiufticia 6CæquitatcfIorenunbsp;opponunt nullam aliam ob caufam quâm quod non uolunt coramnbsp; °n poflunt ferre cum audiunt leges, difeiphnam, honeftatem ôiSnbsp;K^^ipP^tajaduitam acternamäC remifsionem peccatorum confequendamnbsp;'ih^ ^toh^k^^^^^^^^famdodrinamamp;^pernitiofam, quædetoccafionemlicentix,nbsp;^®na opera,autfakemabrjeiat 6Cdamnat,fiquidem adiufticiamnbsp;'SR % *^^^*^*t.Quàmautê uerahçcfitaccufatio.çftiment boni,nonenimdam«nbsp;hocenim eifet legem damnarc amp; tollere,quin poti«nbsp;liisfGeut Paulus docet, cum oftendit rationcm, qua Icgi pofsitfatis-'^cia ^Qttatur ad legis ftudium di. bona opera,hoc.unum prohibct,nc innbsp;fc. G ^Ponamusiufticiae coram Deo,nbsp;l'âç

hij nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;docet collocandam in ipfum crucifixum Filium Dei.Hunc cùm

V tnii nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Promitbt potentes ciTe, etfi fimus infirmi,rapientcs,fi Gmus

tijid ? ^tilti. In hunc igitjr crucifixum Dei Filium iubet utconfidamus** ^ülr^^^-^^^^-^tcrecufat, quia hanc iufticiam, potentiam,fapientiam nonuiônbsp;^^PfæP^nt^quæ uidetante oculos,amp;^manibustenetamitrere,nbsp;''tiifibilibusô^nufquamapparentibusjde quibus Euangcitû concio'nbsp;natur;

6St nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DE C R V C E,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;. ppi

natur* Ideouinculutniideoiugumuocat,quoI«gaturamp;fpremitiirjn^^P am,iufticiam,po£enttanijquamhabet,aliquideffèputet.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.jjjitf

Hinc naRunturillae uoces. Qiiid.^lgitur homo nihil cftïIginir non cft libcrS Jgitur Deus caufa eft damnationis impiorum:* Cur eninjnbsp;auit iuftos ? Igitur maiores noftri,qui hacc,ignorarunt omnes damnaitnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;piiif-

autem foli fapientes, iufti,faluieftisy Hacc uoces pafsimaudiuntur ó^ Nee fanari cacci homines poffunt ,iequidem audire uolunn Seduló en««nbsp;mus, fcribimus, concionamur, clamamus, fapientia, potentia amp; alijsnbsp;risutendum effeinhacuita,adpræfcntianégocia gubernandaöó conin^nbsp;ibi locum efle, in quo ratio noftra, tanquam in fuo ftadio,decurrat,faû^ gt*nbsp;quantum poffit, fed coram Deo omnia hacc nihil efle, ne«^ ualere quid^^^ jotnbsp;quiri enim ibi meliorcm iufticiam, ÔC maiorem potentiam quàm noftt^nbsp;furdo narratur fabula. Réclamant enim 8C uocant uincula ÔC iugumnbsp;quod uident fapientiam dC iufticiam fuamcoramDeo,fanquaminun'f^jjiiilt;nbsp;efficacem ligari. Nolumus hune regnare fuper nos, clamant ficutnbsp;nant pariter dodrinamaceos,qui dodrinae huicafTentiuntur. Appdla^^nbsp;fos, hacreticos QC Diabolicos. Ipfiautem ficut PharifæiÔCfcribx,gJolî^fiti*''nbsp;Cathedra Mofî, de nomine Ecclefiae, ac foli iufticiae 8C fapientiænbsp;bietiamarmisSé gladio uendicant. Hacemundi faciès eft^oditRegeO^gie»'^'nbsp;SCregnumeius^ actentât omnia,quac adhuius regni opprefsioncinnbsp;dicat.

Quamprimum uerbum Del in luccm prodit, irafeitur Diabolus^ tur omnibus uiribus ÔC doits ad perfequcndumSCprorfusobruenduini**nbsp;aliter fieri non poteft, quin exufeitet infinitas fedasSCfcandaIa,item,pfnbsp;nés amp; caedes. Eft enim mendacij pater SC homicida- JMendaciumfpai'ggegf'^nbsp;dum per impios Doflores, homines occidit per tyrannos. Sic utrum^Fnbsp;fpirituale ÔC corporale occupât, hoc per mendacium impiorumnbsp;intérim nô dicam quôd perpetuô fuis ignitis telis utrumquemq; priuat^nbsp;ad hærefts SCirapias opiniones)illudpergladium Tyrannorum,at^f^ .nbsp;concitat contra filios libéré,pater mendaci) QC caedis,fpiritualemamp;^^®j%iß^nbsp;perfccutionem. Spiritualis,quamà fanaticis hodieferrecogimur,tnonbsp;ac prorfus intolcrabilis nobis eft propter fcandala, quibus Diabolusnbsp;drinam noftram. Audire enim cogimurfedas Anabaptiftarum Sgt;^nbsp;riorum, ÔC omnia mala ortaeffè ex dodrina ilia. Corporalis qua rebus^^^jta^nbsp;bus noftris infidianturTyranni,toIerabiIioreft, quianonfitpropr^fÇ^ji(p^nbsp;ftra, fed confefsionem uerbi Dei. Difeamus igiturexipfotituIoC^^^^gfH^jnbsp;mendaefj SC caîdis)quemChriftuseitribuitIohan,8.quodflorentcnbsp;régnante Chrifto,ncceflèfitonrifedas perdtttonis,8C omntaeflepft^^^0é»nbsp;homicidarum,per(equentium ueritatem.EtPaulusaitoportetha:refts^^,f^nbsp;hoc ignorer facillimé offenditur ÔC deficit ad ueterem fuum Deum hnbsp;doueroDeo8Cfide,inEpiftolaadGalat cap,4.Tora.4,

Item , Pfaïm x. Tomî4. Hoc Satan agit, ut nonfolûmhumili^^V^^^M lûra occidat nos, qui docemusSC credimusjftd ut uerbum,nomen Chr* CU*nbsp;mum, quicquid Religio noftra habet penitus obruat, SC aboleat-tutfummafîdedocemusChriftum,incipitfurere,occupatuoluntatesr^^^.^prf jnbsp;Regum, iàpientum, potentum mulfitudinis deni^, ht communi con

E T CÄL AMITÄTI B VS ECCLËSIAB» nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;jjSJ

uinclila haec dirumpant,hoc eft, uerbum lïtcxtfnguant 8C Vtn'n«^ igitiir urgemur à Satana, qui amp;^ui 2)C dolo in«

innobis opiniones, quomodofïmulSdretineri uerbum QC paxfal«* knbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Abhorrem us enim natura omnes à turbis, quarum incommoda no«

°^^°5^*^f»^3mamus pacem,pulfherrimamrerum , utilJeair, Scd ^°§*fationibus indulget, paulatim eó pertrahitur, ut ftudio pacisregnuninbsp;*amittat,afc*

'''hfip ortlines hominum SpiritusSanóïuscommemorat,quï communf ^^2* opponunt, Primifunt Reges,feu Alonarchac,quidignita«nbsp;Gentes hoc eft, fubditi Regum» Popult

fapientia. Quidigitur omifit Spiritus Sandus, quod non aduerfaturum.' Potentia,fapientia,opes,iufticia,San5itas,nbsp;''hohnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;dona, 8C tarnen his abutitur mundus contra Dei regnum. Haze

hodie etiam, habet hoftes Redar fiC Mefech, hoc eft, Turcam 8^ f^SjCultoresMahometiSjôc PfaIm.i.Graduum,Tom.4,fol.425,

''^'^3(1 2C Epifeopi 3 Reges Stf Principes,qui Pontifici adhacrcnt,an non ^fcantarunt hunc uerfum,annisfermeiam triginta:Dirumpamusnbsp;anobisiugumeorumrIta^confiliainieruntmuf«nbsp;pttjj tantum non in manibus habucrunt uitftoriam, partiri inter fe uidor iacnbsp;\ .^'^oPrincipum noftrorum ciuitatesSCarces, PiaIm.2*Tom»4»fol.7gt;o»Etnbsp;îîP'5-,fol 74»

apud noshodieeftdubium,quinPapæ Ecclefiafit Cainica, Nos Âç'rtîus liera Ecclefia: Sicut entmHabelCain non nocuit: Ita nos non fo«nbsp;patimur uexari^damnari,occidi nos ab Ecclefia Papse,nbsp;pe^. f^lfô commemoramus. Toti mundo notum eft, queries anathematisnbsp;defue«nbsp;acrescrudelium fententiarum executores præbuerunt, in omnibusnbsp;iX|^^*®Pæ3ngulis» Non Hifpania, Non Gallia, Non Anglia, Non Belgi«nbsp;rnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Polonia, nonHungaria,non Auftria,non Bauaria hu«

(j nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;D.Luth, GencCj. fol,42, inquit, aftuciamSimalitiam Satanse imi-

SJ* nufquam eft, Nam fi fpeeftes uerba, nihil tfs Mç ]'b!l religiofiuseft. TeftanturDeumquodex toto corde querantfalu«nbsp;'^*æ»deteftantur ut qui maxime impia docentes,nomen S»^ gloriam Deinbsp;fatenrur fe cupere propagare, Q.uid multiscNonuolunt uiderinbsp;%j^^oóoresDiabolicifeu Hæretici,Ettarnen hocunumagunt,quomodonbsp;û^rinam opprimant,Si Dei cognitionem obfeurenr.

ittU ®Pc^anda eft nobis certifsimê perfecutio fratris noftri, qui fecundum '^tuseft, Hoceft.nonfolùm hoftes palam impijperfequuntur nos,fednbsp;etiam

684 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DE CR V CE

etiam hijCjiii pn'mumfuenintdulces amici noftrC quibu^cumcofiucrw familiariter in eadem domo, qui à nobis acceperunt docrrinamnbsp;poftea infenfifsimihoftesnoftri,perfequentes nosacernme; Quia fun snnbsp;fecundum carnemiquosoportet perfequi firatresfecundumfpiritumnbsp;' conqucriturChriftusPfaIm«4ndeIuda;Homopacismeæinquofpcr^ub^nbsp;panem mecum,kuauitcoram me calcanéum fuum, Sed haec noftra/ pilt;«nbsp;eft, quod Ifmaelitis noftris nullam dederimusoccafionem perfequendinbsp;pter dodrinam pietatis perfequuntur nos Papiftae,hancfireuocarcm';^ nbsp;deßnerent nos perfequi* Item fi perniciofos crrores fanaticorumnbsp;probaremus,ipfi laudarent nos*Quia uero utrorum^ impieiatem detcft^*nbsp;pofluntnosinfcnfifsimê odiflèôi: perfequji,

Cap; IO. Matth. Tom.4,fol.î«4» In ifta caufa etfam fummi gradus an bituri fumus inimicos,nempefratres,parreSjforores.fiIios,uxores.Q.J^pCp^nbsp;ipes pacis ôi amicitia ? Vbi proximi ÔC ifti domeftici funt hoftes noftri,nj^£i'0^nbsp;ter, mater, frater, filius,ficut ex Michca dicit Chriftus inimici hominisnbsp;cius.

PfaIm.i.Graduum. T om.4.fol.42î. Noftro tempore fuftinuifflUS tarios,Anabapiftas,0(; cipicuraeosjfuftinuimus quo^ opprefsionemnbsp;ui QC dolo, Et inter nos quo^ multifunt, maxime nobiles centauri,nbsp;mo animo non (blûmcontemnunt totumminifterium,fedetiamnbsp;turn eflè. Haec fané acerbifsima funt omnibus pijs,qui ea uidereS^nbsp;tur, nec mutarepofliint. Ideo dicimus cum Dauide : Hci mihi fumnbsp;fech.

Pfalm. J. Grad.Tom.4.foI.447 Aduerfarioshoftes Chrifti primum comparât beftifs, prædam arripientibusore feudentibus.nbsp;liquasbcftias,haetruculentiores,fxuiores,S0efferatacmagisfunt,qua^nbsp;lacérant, ßcut lupi amp; leones, præfertim cûm etiam fame incitantur»,nbsp;jgitur Spiritus Sandusinaduerfàrijsuerbi, eiTefinguIaremtrucuIennXjjjiJ^^nbsp;tem, crudclitatem, fæuitiam, quæ exaturari non poflît.nifi laceratisamp;^o^^ p|fgt;^nbsp;biconfeflbribus,ficutfamelicuslupus,quiinouesincidit nonexaturatn^nbsp;cifis ÔC laceratis ouibus. Hæc prima par s eft huius piduræ, ficut paflimnbsp;ra, feriptura uocat fanguinarios, crudeles, ueloces ad effundendum û»nbsp;Et teftantur idemomneshiftorfæ populilfrael, ÔC Eccleftæ inter Gentes-nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,

Sed hoc corfaeuum,immite,6^crudeIejnonoftenduntaducrfaïtl'^^^j3f'J^ tegunt, SC ornant ftmulatione officiorum concordiæ quærendaî, f?nbsp;diftordiarum,amp;^c^ Sicut haec alterafimilitudodeaucupe pulcherrinieô^j3fi)*|nbsp;Auceps omnia fimulat, quac poteft, proponit eftam, habet chorum at*nbsp;tanquam in lacta re fecuré canentiumjpfe quoc^ auceps aliquidaccin nbsp;ipeciem confideres, omnia fint amicifsimê inftruda,fed in his limiilatis.H,nbsp;feit quale periculum ftruatur miferis auiculis i Laquei enim latent,nbsp;perti effent, tarnen non haberent illam horribilem fpeciem, q^^mnbsp;gladt), uelnudilupor urn dentes exhibent.nbsp;nbsp;nbsp;Sed cur omnia haec i *jilt;

L nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ET CALAMITATIBVS ECCLESIAE,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;«8,

figura belh'fsimè,aftum^calIiditatem,dolos^8Cfnfidias,quibusfçuflt; Wnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;cùmreuera nihil aliud agant,

capiantamp;occidant, Huiufmodi aucupium Satanicum perpetuo ^umfumma crudclitate extremam calliditatem coniungunt/icutma-sexemplis declararunr,

câÎ3mitatehominumpotsftdici,tantumhîcdicitMo(èsciimin« coram te,incognitapeccata noftrainlucem fub cô pecMtw««nbsp;^^fioribusautgrauioribusuerbis expli ftomnia canbsp;ufque ad extremum gradum,quodharum calaminbsp;Si P^ccatum, Quod etfi à nobis SkS toto mundo abfeonditum eft, tanbsp;V ^^onfpetftuö^clarolumine Dei collocatur. Quid poteft dici grauius;

P^reuertit,impif obftinatifsimifunt,6Cfe infinuDeifoueriftatuunt, Diaboluf^ '**'5 f P^uent, 00 metuunt iram Dei. Non ftatuunt, flagellum immitti à Sa-'^ti^^'^^^ir^^oDeo, ideo ad fobfuolantis fonitumexpauefcunt,8C omnia tu-Hoc cogitate non poflunt,quod impij cogitant Dwtolim ifiarumcaLtmitatuntnbsp;Sdf ^^uera eft, Nonenim Deus pios adffigit,fed permittit ut Diabonbsp;*^^»fi^^^uidcmusinHiobo,eiusliberi occiduntur igni,8Ctempeftatibusnbsp;KnonDeofuccenfenteipfi,fed Satana,

S^^oebamus igitur nos quoque ingruente pefte,8^alfjs calamitatibus,diccrc elle opera, Satanam furere fiC irafei, Deum autem elle mifericordem,nbsp;?^nobis,qjuia credimus in eius Filium,

'Sa^Quehacc rationefanefti Martyres uiceru nt mortem amp; pericula omnia. Deu jS^»Ô^DiaboIicacfle,permiflaàDeo,adtentandam fidem^ltaque etiam ga/nbsp;^'Ji,^^bnmalis,0^ infultauerunt Satanæ, Idem nosquoquedebebamus facere,nbsp;f%t'^'*^^^uincimurplcrumque, Sicut etiam magnorumSandorum exeplanbsp;Sp Nam Paulus quoque pauoribus occupatur, QCrecipit animum uiflsnbsp;Ado, x8. Gene, Tomo, z, cap. 19, fob »30,

S^^^cherimum hoc cxemplum eft diuinitatis erga nos, quod cum adfligic noftrum,acpotiusut Tyrannum,0i

hS ^^p^f'-nadicit. Ego fum dominus Deustuus, Hadenus nonaliter tetra* obîjcere,Â^præcipitare in infernum. Sed hie ludus eft mihtnbsp;^^ndis meis,nifi enim tibi ex animo bene uoluiflêm,nunquâ ad huenbsp;b^fecutnlufifTem.

^^'^confolationcmnoftramitapingunturingubernationeSandorum, Dei,erudientis, SCexcrcentis nos adcognitionê,ad

K {'ÇM^?^^^u'n^mur,ÔCabijciamur,quanquam cruxô^adflictionoftrafimilis ««p morti peccatum hærens in natura expurgandum eft,ut difea pextio pec^nbsp;Dominus: Ego mortifico,amp;uiuifico,deduco ad cati originanbsp;^^reduco,pauperemfacio,Slt;ditO4 1. Reg.z.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;yj,

ögd nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DE CR V CE

ipfem Euangelio : Qtu'nonaccipit criiccm fuam Si fcquiturmc, ¦ .Qui' dignus. Qininuenit animamfuam pcrdettilam, SCc^ Scdqiiæntratio»'lt;,j,nbsp;rcOeusitaexcruciat innocentes C Non temerehoc faciG fed ut euacuetpnbsp;tum. Deindecùm fimus impliciriuarijsdeiidlis^nonpoffumus gloriavi ,,nbsp;centia» Nam illosuide^quos finit impunè amp; fecurèJaxare frenum cupi^nbsp;busjfincula tentatione quid faciuntC Ex alioin aliud fcelus prolabunf^'^^^nbsp;libidines, cdes, adultena,odia,amp;horribilia monftra flagitiorum*nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;f'

paret hodie in curia Romanaii Quid aliud funt collegia Canoniconini^.,^;^ dinalium, nift proftibula SC lupanariaC Et Roma fentina eft infandorurn^^'j,^nbsp;rumSC pefsimorumhominum» Quiainlaborehominumnon funt, öd coi® *nbsp;minibus non flagellantur, iuxta fententiam PfaL z?» NonhabcntpoÇSnbsp;nem, SC caftigationem peccath Celïanre autcmmortificatione, SC contr*i^^nbsp;nulla faills reliquaeîE '

Ergo Chriftianis nobis difeendumeft, Scripturamfanc'tam cerc humilitationem iflam. Quod fi fumus iufti,SC in eorum numero,nbsp;tèfumus,quiregnumclprum adipifeicupiunt,fciamusnoselîenbsp;mortem CHR ISTf, quem oporret nos fequi ducem, utdeftruaturco^;-peccatû Ac uita noftra in oculis Dei nihil eft, nift deftruSlio, mortifica° m,nbsp;dedu(ftioadinferos,nonquidemadperdendum,fed adfaluandum,libcranar /nbsp;purgandum. Ea uero non tantum in uerbo, fed SC in opere confiftarnbsp;eft. SicutinquitPauIus: Regnum Dei non eft in fermone. Peccati'i®'^nbsp;retinnobis, fiquidcmin eonari Si concept! fumus. Carp eft corrupts,nbsp;Diabolus incitât ad omnis generis flagitia. Qiiid aliud ergo faciatDe®^*'^nbsp;ntpurget.quanquamnonpoteftfieriftnedolore, SCerweiatu. iÊöWiFP'''

Ad hunc modum lofeph mirabiliter tentatus 5C exercitatus e ft, don^\,.j. miliaretur,erudiretur,SC (andernrurfus exalrarctur. Sic enim adtantai®',^;^,nbsp;tionempietatis,SCfapientiam peruenit, ut alijs quoqueconftilere, SCpP nbsp;quinetiamuniuerfumorbem terrarum gubernarepofsir.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.. to

Totum Regnum Ægypti non fufficicbat eius fapientiæ, quanqna*®, plurimishorninibusprodeftet, acdeucraPalutc, non vulgus folûm,fcd^nbsp;SC facerdotescrudiret. Vndeuerôtantamfacultatcm nacftuscftCnbsp;tificatus Si dedudus fuit ad inferos, neglecftus,SC deQjcratus, SCtarnennbsp;robore animi fidem Si ipem in tentatione retinuit.

Adeundem modumfratres quoque exercer,SChumiliât, ut EftigiturperfecftumSCinfigneexemplumgubernacionis diuinae,quiSCP*^°^pe,nbsp;filio fuononpepercit, Sed pro nobis omnibus tradidit, utfatisfacercipi*^ .r,nbsp;ftris peccatis. Nos uero nonhumiliamur utfatisfaciamus, fed utmiino^enbsp;fpfi non opus fuit purgatione , cùm eftetinnocentifsimus. Sed fua P*^^0nbsp;meruit, utnoftra humiliatio,mortificatio, abieeftio, damnatio, Dco g'^nbsp;fet.

Sc Turcæ harum rerum prorfus ignari funt, Putant fe eflebeatos, fancftos,SC fuoobfequioSCcultuplacere Deo,finepurgationc,ideonon ctgt;nbsp;nectimentDcum. Nee iamdelulio aut Clemente monftris illisnbsp;Joqiior,fed excmplabonorum Sifantftorum uidcamus, qualishiit Atigi' |nbsp;Bernardus, SCahj multiexcepta fide, Illi cogitant fc elfefanos,docent 5^nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i

patientiam fed nimis frigide. Etfiquæris cur ieiunent, cur corpus mac curflagriscædantur,hancadfeiuntcaufam. Vt mcreantur exaltari ItP^^nbsp;»nregnocæloruni,

titajj nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;noncftfinaliscaufaadfIidionum,fedmortifîcatiopôtiuSj5(Jcua-

quoplus magts benedicen's in futura uita, Sequetur enim haud dubiènbsp;%(!nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;8lt; uexationeSiquasinhocmundöfuftinemus. Sed harum

finis eft purgatio quac neCeflaria admodum 8C utilis eft^, torpefcamus ignatïia ÔC ueterno carnis noftras: Nam innbsp;oramus,nonmeditamur uerbum, fed frigide tradîa-ftint, aut tandem in fecuritätem exitialem pro«nbsp;fiiiypPportet igitur nosuexafiSChumib'afiifi nônperfanguinem ôC carcerem,nbsp;ftndoriim Martyrum fuppliciafucrunt^atperipirituales tëtationes,nbsp;dolorem, anguftiam animi, aliôqui in peccatisperibimus. Quiia ca«nbsp;^iif^^®*Jpta,uenenata,leprofa, ÔC opus habet medico, quioccurratputrcdi-confuft'onem,ignominiam,ha:cenininbsp;^^^rinaca illa, quibus expurgat Deuspeccatum,

excmplis plena eft fcriptura fanda, t46 bte^ciîijert »ttuflcrt^cr^Äl/ x^iaextratentationemobliuifcuntur exercitiorurn lpnituahuni,legniusnbsp;uerô incalamitatibus,clamant,gemunt,que-'^at-'^quot;^^^^itaexercentur,amp;erudiunturinuerbo,ficutinquitliaias: Vexasnbsp;tltclledum. GenCi cap» 4y. fol. 1404

ÎJ^tlP^®3dfligitnosuartjscalamitatibus,nonutpuniaLquanquamreucrap^ ' *11$ '^dnondeledaturea. Quidigiturfibiuult cum totærumnis, uexationfnbsp;^ifçf ôôc« Hoc agit,ut perducaris ad cognitionem tui peccati, feit te nonnbsp;% ^^^.'^facere gt; ncc reddit mala pro mentis noftris,quia nihil aliud quam mor-^ftrnum meremur, uenim peccatum hærensin naturaabfconditumeftnbsp;'Âfnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;profcrt in lucem,u th abet oratio Mofi Pfalmo 90, Po«

ÄiJ^'quitates noftrasinconfpedutuo,erroresnoftros ad lumen uultus tui. hW|nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tuofumusimmundi

fozdifsimè Itaque ad manifeftandam ÔC. purgandam earn utitur ïEilJ^^cdqsuiolentisS(:acerbis. ©0Icrbasmalum4ußfc2:cn/ jdmu^ CVrt4gt;;inbsp;vrtbctrtfcbarffcnphtblvrtb (^cwcrcrt bas blwt^entad) Sc^ct^-Cnt pnæ Ô6 calamitates generis humani gt; peftis, bella , fames,nbsp;ÿii(5®'^»min nobis arguatur 6^ manifefteturpalpabiliter,donecfcnfiamus,nbsp;oculis Dci. Qiiinetiam labinos oportet foedifsimè,ut miferiatnnbsp;^^Picatem noftram agnofcamus.

S' '''gt;n^,,'^0auidhorribiliterlapfuseftpropterfecuntatem8(ffuperbiam,uterudircnbsp;Videonbsp;accufariSC damnari inlege tua, Verûmncmohominumhocintel-Stç §0 autem fateor me tantùm eirepeccatorem,meritumiram,SCdignumnbsp;0nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;peccatumjUtuincas cùm iudicaris

uolunt elfe iufti. Difcamus igitur retinere hanc conibiationem, f'iculpa noftram confcientiam mordet, ftimuluslegis SC mortis nos exa=nbsp;% ' lon tarnen id fieri in perditionem, federuditionem potius SC expurgatio-ueniamus ad cognitionem noftri S)C corruptionis noftrae. Feramusnbsp;/%u?''^^Dcipurgantisnos,hoceft ridentis Sgt;C ludentis nobifcum, Namnbsp;^y^antferre,illidirputant,defatisfadione,quæciîm nequeat fuffice«nbsp;wiô defpcrant. Genefis4i» cap. Tom,4. fol, 94.

oexempla crucis proponuntur,ne fimus confidentes in nobis ipGs, M m m qnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fecwn«

«S8 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DECRVCE

^^?Crf»//^tfecundamniud i. Corfnh. u Non SC Paulus iiana pericuÏa Sf liberations^ corrigitur uariasexpertuscrat, Intcrdumuero tantamanimimagnitudinem^óófecuriU'nbsp;Krfrtd/îJKCMtefnpræfefertjUtomniapericula SCanguftias facilèftne illopauorecontcninefSnbsp;noflrh uideatur* Sicut air» z. Corinth. 8. Osnoftrum apertum eft ad uos o Cc'nbsp;rfnthijjCornoftrumdilatatutn eft, Nonanguftiaminiinnobis^anguftiamim^'*nbsp;teminuifceribus ueftris Sgt;Cc. Ibigeftit animus eiuslaeticia^amp;uult omnesf«'}'nbsp;diIatan\SCgaudere. Omniaeiarrident,quæ incoeloSC intcrrafunt. Ruf*nbsp;nero ait: Supra modumgrauatifumus,fuprauirfutem, irauttoederctnoscti^nbsp;utuere. Icem,R.efpcnfum mortis in nobis ipfi's habuimus, ut non fimusfifif'^'nbsp;tes innobiSjfedinDeoquifufcitatmortuosj Quidilludeft i:' Curnonl^f^^nbsp;Pauleï Curnonalios exhilarasC ficcine Paulum tantum Apoftolum huiu*nbsp;ri, ut mori potius quàm uiuere eligatnbsp;nbsp;nbsp;Qui modo plenus erat Spiriru

Ac eiufdem liictæ primam 8C potifsimam imaginemin Chrifio fanguinem inhorto,propofitamhabemus. Ac talis{anêeftomniumfan(?luru^nbsp;uita^ Cuius excmplanobis ideo proponuntur, ut erudiamurafdifcamusnonnbsp;nobis, fed in Deo confidcre. Haec enimeftfcicntiap|orum, fibiipfinbsp;èC Deo confidcre, 8C tali Deo qui uiuificat mortuos.amp;^uocat ea,quae nonnbsp;fint. Hæc enimfuntopera Dei. Si uis igitureiïepius,ÓCDeumpatreninbsp;agnofcere amp;:coleic, memineris tibidecertandum eliecumDiaboIiSjCUff! *nbsp;do, carne,peccato,amp;lege. Acmundusquideminterhæceftleuifsimusbu*nbsp;quanquam adtnbulationcs mundifemperacciduntfurores Diaboli,quiU*nbsp;inundum,a: terretpios. Nam neminimas quidemtribulationcspatimub^^'^nbsp;adfit Saihan.

nibus tentationibus confidamusDeo, cuius proprium opus eft uiuific^f^^ff; tuos, ex pertuibatifsimis reddere pacaros, amp; tranquillos, ex miferin^(o'nbsp;beatifsimos, ex derperabundis,I«tiflimos. Genclis cap.p. Tomo

-eii* III.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Vt mortificeturcdro, fenfut cr inttUeâus, nos dffttefcamus ßmplidttrnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;cv

t)ei(onfidere,etidmß difsimulet feitoflricurantagere . facobcft cxemplum paticnUf, .[^i, gitationis de confiltjs mirabilibus Dei iuper nos, Ac uoluit Deus hounbsp;ÖC inEcdcfialegiflt'doceri, utdifcamus quomodomirificetSandosfou^^j^usnbsp;fiaregat, utipii etiamSandi, nonpofsint comprehendere confilianbsp;ducunrur,non aliamob cauiàm,quàmut mortificetur caro, fenftjs ôfinf^ jf$iO^nbsp;ac fapientianoftra, ôônosadfuefcamusfimpliciter claufi's oculiseius pf, jffuflnbsp;nibus confidcre,ctiamfidifsimulctfe noftricuramgerere, âfprorfus*^^nbsp;apparcat.ficurdicitfponiainCanticis: Stat poft pah'etcm*nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;j

»jtbver|îccFtfîcb^wberîgt;46ttKb/3t:ftcutin tempio puer duodecim parentum conipedtu le autert, Eodem modo fe gent erga pios, ut* pj,.nbsp;prorfus nosnefcire, etiam poft dataspromifsiones, poftfoedus certib*^ jnbsp;biftum initum,tamen finit nos ita per ire, acfi oblitus fit promifsionis^ nbsp;curetnos,fcdhabeatproabiedis.

Hec igicur eftfapientia Chriftianorum, fuftinerc diuina confih%^^j^t;ifl ' uerarcfideinpromifsionedata, Nameaquidcm fan's certaSC firma, Stnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i

domini fidele eft, iuxta Pfal. »21. fententiam: Non dormitat neqiJ^ ulch*^ quicuftoditlirael. Ratiouerôhumanarefpondet : præclarè qmdcmö-Pnbsp;iliadicuntur, fed egocontrarium experiori Nonfolûm dormit, uetunbsp;ftertit, imo plane nullus Deuseft, quicurct aut reipiciatnos. Sicnbsp;fecurusSCcertus ,de diuina promifsionc, de fdere ÔC padonbsp;lt;iin tradatur à DEO, ut neque ipfe,neque fiiius uideaiur

ET CALAMITATIBVS ECCLESIAE» nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;c8jgt;

fratns*Omnes filent6C finuntDiaboIum debacha» ^ndifsi'mam Ecclefiam» XV^lfï bcrttt»

^fTc ^^P^§urmonerour,docennos ciulmodi exemplis, apprehendendum promittente Deo» Vtenim DE VSnbsp;h,^^*'*^onpotcftj itanon poteft noncuramagerenoftn.,pr:2feitim fi adhære«nbsp;firmiterappræhenfajmpofsibile eft nos deferûproptereanbsp;'¦K rnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;uerax* Itaque cûm finit nos tcntari, dedu ci ad inferos, mortifi-

cernimus inhoc cxemplo Jacob , femper eftrecurrendum ad promi oculis remouendum horribile illud fcandaium, quo crucifigi-

Tofeph duriftîmè cxercentur^planè diuerfa ôd contraria ratione â tti/anbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;diuina» Non enim

Pîtef . imône folium quidemarboris, quoreprimitur Diabolus^ Jed ^*teifeneftram,utJæuiatcrudelifsimèin pattern à filium»

impIetioncmS^cxpe-fiik ®!^dnbenedilt;ftione exhibita per duodecimfiiios, fed cum maximis diffl* promifsionem ullamnbsp;Nequetamen derelicftum eumfuifleftatuamus» Manetenimimmo«nbsp;hjr^f^iïsio lefa» 49» Nunquid obliuifei poteftmulier infantem fuum,utnonnbsp;fuivEt fi ilia oblita fueric^ego tarnen nonobJiuifear tutEccenbsp;%inbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;dcfcripfi' tc ôCc^ Cur igitur tarn atrociaà carne, fiitjs, prole

I^^Ppondeo» Hiceftmodusgubernationis diuinæ, amp;taiiseftui« \çnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;l^cqniritur igitur fapientia ôô doclrina fuperans

Baptizatus fum, peccatismeis,comedicorpus,ôdbibifanguincm CHRISTI,nbsp;^-gt;tifsimumuerbumDei,iIlemihinonmentietur,nonfalIetjUtcun(^ om«nbsp;^'¦^'ntrarium ferri uideantur^

cogitauit, uideor quidem deferi,cûnifiîius rapiatur, de quo promifsionem, quæ iam uocatur in dubium tarnen eft tenta tio tantum»,nbsp;præftareî Neceiïceft igitur mortificari car»nbsp;%'Ç^nfum carnis ÔC rationis, ac uniuerfam fapientiam humanam redigiinnbsp;Exuerboconditifumus, inuerbum oportet nos reuerti, Sophiltænbsp;j%(j'''^^ritiRint,fcd fineinrelletftu» Adprincipiumàquoprocefsimus eftrc«nbsp;Id fpeculatiuèfacilèdicitur» Sed praçliccficextenuari,mori,abircnbsp;t'T'jUt nihiluidcaturreliquurn,nequeuitæ,ncque fenfus incarne, prx-°(^^^^^opnshic labor eft. (^ando ego morior,defcendo in infernum,nbsp;xhdfaciam^ NuIIum auxilium reltat præter uerbum î Credo in De-firmiterretineo, utcunq? iralcatur,deferat occidat,deducatadinferos»nbsp; Qiiiacgofum baptizatus, abfolutus, ufus fumfacra communione,nbsp;f?cr5j lt;^redo. ^0tt: gcbccôbrccbe Rimmel Vrtb erben/ etc tarnen uerbum,nbsp;, non funt propterea abqcienda aut abneganda, fi uel ad inferos

^^rnelfumbaptizatus,fumreceptus In promifsionem diuinam,quow peccatorum, crigor uerbonbsp;C5nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;r^gnogratiSC falutis» Qtiid fitC Tot 8C tanta raaia ôd monftra indies

ncIcoirPdqhabcrem, quàm rationem ^®^^^'^^l^^°^^''*'SriouisaIiotcIo uitamfïnirem» Tarn in-Omnes angulifunt picni mille gcneribusmortis,in-b§ladiorum£lt;c» Tarnen oportet quantumeum^nubiumôC caliginis

rfp« nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;D E C R V C E

oSdct iriIiTcrm nerbiprotnifsioncm pemimpere Sx^ dicerti VTin'w ©ünbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ego peccaiü fateor,(èd tarnen credo meefïé baptûatum,àuJ^

Hiceftgemitus ille, quem uiilt Deus exufci'tari m cordibiis fandorum.n fiant feciiriö6toipefcant,acpereant öifpigrina Spiritus. Sic enimexti'nbsp;ta tur Spiritus, aluitur fides, cre(citagnitioDei,Öcrenouaturnouushoino deunbsp;indiciTijSCdifciturquaefituoluntasDeibonaSirperfeda, Genefis 37, Tomo-f'nbsp;ini.vtcre. folio 14»nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;n

fcant in no^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;caftigaremur, inrerdumlecuri in prafumptioncm ruercmus,

bit exercitia P-rircmus in peccatisnoftris. Cum autcm rega nt nos Satan amp; mundusâ^'^^' Icientia noftra.adigimur ad uera exercitia fidci, utinuocemus Deum.amp;fp^^''^nbsp;mus abeoauxilium. Magnaautemconfolatiohaec eft,fcire CHRISTnbsp;quarrereper crucem,utmagismagifcßcredasamp; inuoces, utaugeaturintenbsp;tus Sc gratia. Ideo Paulus profuille fibi fuum ftimulumdicit,ne extolkf'^^^nbsp;Hoc enimiinumremediumeft, quo Deus utitur addeftruendum omnep^^quot;nbsp;tum. Efaitzz. Tom. j, loi. 348,

V. vtpro^ Pn'mùm oportet pati. Deinde demum gîorificari. Facit autcm kteorj^no DEVS, utprobetcorda noftra, an promifsis bonis ad tempus carereueh^,nbsp;jiraan pro^ aetcrnumnoncarebimus,hoccertumeft, EtnifitentaretnosD E V b,acd* .nbsp;wi/îK bonis retpromiila, nonpoffemus eumdiligereextotocorde. Sienimifatimnbsp;adtépu!ca= omnia, quepromittit,noncrederemus , fedimmergeremur præfentibiis^*-^nbsp;rereuelimut SCobliuifeeremurDei, Sinit igitur Ecclefiam adfligiSC patipenuriâ,utdif-'^f p,nbsp;folùm in pane, fed etiaminuerbo f.bi uiuendumcfre,SCutaugeantLirinP^;(!inbsp;des, fpesSC expedatio auxilq diuini, uerbumenim eftuitaôCiàlusnofftainbsp;inhacuitaab Adacfilifsdici 8Ccredipoteft,quoduulg9dicitur. Quod^*^ .psnbsp;non auicrtur: Cur idem nos Chriftiani non fentiamus SC credamus,nbsp;cap.zS; Tomo3» fol. 79.

Prinitt, Vtftatuamus omncs nos, præcipu? autcm Reges prin^l|Qiti'^ alios Magiftratus inferiores plenos eile peccatis, Nam autconniuet^ (i3gt;nbsp;adpeccatafubditorum ÔC negligere officium fuum, aut abutunturfuanbsp;Scnimium funt afperi, utautoritatem fuam ÔC dignitatem tueantur.nbsp;capeccataetfiD E V S aliquandiu difsimulet, tarnen punire tandem SC

SecuttJd. Aliquando immittit Deus poenas, non quod inueniatp^^-tali poena dignum in homine, fed quod uelit probarc fidem SC paticntiant' Hiobfuauita poenas tales nonerat commeritus: Eratcnim timens, -nbsp;lecfus.SC tarnen accrbifsimê flagellaturà Satana, ficpeimittente Doit\ 'fitnbsp;probaret fidemSC conftantiameius. SicenimdicitDominusad Satana^j^fi''nbsp;mecommouifti aduerfus eum, lit eumpercuteremfruftra. Pertinet01111^^^1«'*nbsp;diendosSC confolandosnos,utdifcamus Deumfaepeetiam innocentesgC^-tiinbsp;miscâlamifanbusSCpænisfubtjcere,tantômutprobeteos. Infirmi aoinbsp;fentiuntpoenas, ftatim cogitationemdepeccatoaddunt,ôCpeccatoriimnbsp;nas elieiudicanc. Sedftatucndumeft,piosmultosfuftineremala^tantüö'nbsp;bentur,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ï*quot;

ET CALAMITÄTIBVS ECCLESIAE. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;«s»

SicDominus de fuopopulo dieft: Hiercm,49. Ecce quibiis nort crac quot;^Himutbibcrentcalicem, bibentis b/bentjamp;'tii quafiinnocens rebnqiien'sCnbsp;( Daniel 5C eius foctj.etfiferrentcaptiuitateminter Gentes, tarnen fuis pec.-'ith^^^F^^^tatem non (ut alij) protneruerant. Sicin fediti'one l uftica muki op-penerunt,nonquiaineademciilpaelTent cumfedit^ofisjed qin'ainternbsp;ii(jjfofos étant. Nampubh'caf calamitatesnunqtiam abeunt,quinetiam pij in«nbsp;Hi probantur^Alijautemiudicantur.

Sæpequoqueptjafdiguntur, non quod aut ficmeteanturpec-probenrur, fed ut retineantur in humilitateô^ non extollantur Sic Paulus de fe z» Corinth, n. ÔCc»

calamitatum cft,ut purgemur feu emendemur. lt;Ur y ^Magdalena^quiaimpuramuitam agit,fèptemmalis fpiritibus exerce«nbsp;'ticjtp^®§ttirhoc modo ad poenitentiamamp;^ emendationem uitae. Sic Salomonnbsp;Stulticialigataeftincordepucrij fed uitga difciplina^fugabicnbsp;'^tEfaijs; V exatiodat intenedum.

Secundum quam DE VS nihil aliud facit, nifl oftendit. Sic cum interrogarent Apoftolinbsp;ncquepatentes eiuspeccaf*nbsp;^ft,ut CHFlt;fS T VS fenbsp;pDii'cs ad fidemSt agnitio-

^^^^^^^^^Eusdifputant, Vident enimHiobem innocentemprobari, idinari2ChumiIiari, Magdalenara purgari, feu inuitariad poenitenti-^^^oaucem fimpliciter hoc agi,utmanifÄetut gloria Dei.

uariæfpccieshac tentationumfunt,tarnenfuntcaftigatiopater-impijscernimus,quiinuoluun-^spccnis,quas tarnenpoftea confequitur aeterna morsfiC damnatio, cumdicit: Domine ne infurore tuo arguasnbsp;necorripiasme. Quafi dicat: argue: nonrecufo, etiamme ucnbsp;^l^enter feram^modo abfit ira ÔC furor.

ftprofeSd populo fuoorat: Corripe me Domine,ueruntamen ^quo^^iion in furore tuo, ne adnihilumredigasme,opponitfurori iudicûnbsp;P^rgamur ÔC emendamur,fed cum moderatione ÔC ad falutem.

colligi plûtes caufæ, propter quas Deus nos uißtat,quia fine alimus originalepeccatum, cuidebeturnbsp;D E V S credentibus hanc acternam pnamremittit, amp; commutâtnbsp;pnas, qualcs recenfui, quæ tantumhuius præfentis uitaeiùnc, 5Cnbsp;^sprofunt ,quiaautprobant,authumiliant,autemendant, autnbsp;gloriam Dei illuft tant. Suftineamus i^'tur eas patienternbsp;SCetiam gratiasagamusmifericordiDeo, caftigantinbsp;nos in iudicio 8^ non in ira, utper-feuerantes in timoré Deinbsp;faluemur.

Rcfpondeo; DEVSimmittitfamem^bena.peftemSiffjmnescalamifaf*' Pnmùmad tentanonetnamp;Spiobatnpiorum,utdifcantccrtô ftatucrc,fcctiam^nbsp;iristemporealendoseire,tatnetfiuariasdiffïcultatcsxperinj'gnotasetiam^^nbsp;certasfcdesfequicogantur. Deindead fcandalurn SC pcenam impiorum.nbsp;uerbtreuelationeabundcfada, fiunthominesingrati,imö perfeqtiuntur^*^^nbsp;runt uerbutn Alq, qui uidentur recipere,fartidiunt ÔC naufeant Riperciboi»® jnbsp;uifsimo: ContcmnuntSCaddiguntminiftros, quocontemtu 8C odio ptouo^nbsp;iram Dei ut dieat ; Si non uis faturaricibo, ôC uitafpirituali, edam hancnbsp;ralcm uitam tibi adimam» Sgt;(. necabo tefame. Negledîu igitur thefauhiii^'^nbsp;mabilis , ctiam præfentis uitæ commoda amittunt. Et ficutpij feruantufnbsp;impij opprefsicalamitatibus 6C defperationc, cumfine uerbo rînt,occtdugt;*5j^^nbsp;ïndeucröcalumniandicaufam,amp;detrahendi VerboDei,accipitSatan,lt;5'^*.^^nbsp;lecfJaturhocicandaIo,0Cinfuumcomtnodumuertit uthominum animosab^,^nbsp;net à uerbo. Quid enim aliud Cananæos cogitaiïeputabimus,quiantenbsp;aduentum omnis generis benedicfdonefloruerunt,SCnunccumip{ófan^'Cnbsp;ci cogebaatur: quàmChaldeirm ilium omnium maioi umSCcalamitatutn^^'^^dnbsp;die. Hæc altera ca ufa cft,ut Diabolus 8C impij habeant occafionemblalfl^ jpnbsp;diEuangelium,utproficiantin peius. Sicut hodiepafsim fimilcs quereias^^^nbsp;re Sc ferre cogimur: Supcrioribus temporibus fuiflè omnium rcrumnbsp;prouentuSjSCmiram flicitatem : nuncannonam cariorem,0C omnia lonê^-^nbsp;feriora efle. Quanquam mihiquidem non uidentur faxe nafei expenui'-' pjnbsp;dluum, Sed magis exauariiia'SCmaliciahominumgt;qui augent preciarenJ'^L#nbsp;fuis cupiditatibus.Tamennonleucmainmeft, quoduiiter pracmuntugt;'pM_,.,nbsp;res. Sc miniftriuerbi. Rcliqui qui abundant opibus, minus laborant.nbsp;tur exoptantpriftinum rerumllatum,cum fortuna piiore ,SC adduntnbsp;phemiamtExiftadocflrina Euangelij,nihil boniextitifîè: infupernbsp;minumôCmoresIongècorruptioresefl'equàm olim*

Ita omnium malorum caufædodrintcEuangcîtj impingitur, temporecûm Gotthiltaliamuaftarent,Romæomnisculpareqeiebatut**nbsp;ftolos Petrum SC Paulum. Remouentenim homines profani exoculisp'-mundi, amp;uerbum Dei,quod purifsimum ell SCfan(flifsimum,indigneo^nbsp;fcelcrum culpam fullinet. Ncqueenimdocetufuras,auaritias,luxuriaJj[,nbsp;alia facinora, ac impolluras mundi. Sed contra haec omniaclamat Sinbsp;Qu are igitur Euangelium tarn atrocibus calurnnqs grauatur';nbsp;hæcSatanæ eft, quagaudet blalphcmareEuangelium,SCaduerfusidun''nbsp;que conuicia congcrerc*

HorribileomninoSCdepIorandum eft tantamefle hominum 6CIiecntram falgcntc hac luce. Sed tu ex uerbo fic cdodlus elle debcs,qLönbsp;g.'lium non concédât licentiam ufurarum,rapinarum,Iuxus,alcar,S^c-^,.nbsp;banc culpam ipli impingis, iamexoretuocouinceris te elfe ob fe fill manbsp;qui eftautorharumblalphcmiarum. Videsenimcontrariudoccri,Siqi*nbsp;tint dotfrrina?, agnofcereSCfentire falutem,quinctiam pièacpurê uiuer i

ET CALÄMITÄTIBVS ECCLESIAE. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ficj

ueritatem:8Ctarnen quicquid eft fcelerum in Epicureis 8i im-'Ith. ^^æ^P^*^5-»^^^^f2mahciaDiaboIi,utiudiccris,tuôC omnes qui o^ ^ueritatem»

^^'di nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fccIeraRomanorum récitât, cedes.

An non meritó illa à Deo puniunturT Prorfusigitur cogitari qui'dem pofiunt, quodnbsp;otiliti j caufam ÓC malorum QC poenarum in uerbiim reij*nbsp;ol{ç^j^*pt3autemhæc funt adnoftram dodrinam nceiusmodi blafphemtjsnbsp;enim omnes pq omnibus temporibus tarnen ÔC calumniasnbsp;quot;itat V P^^* ftint: SC quo fueruntfanCïiorcs ipft, hoe pluspnarum öd calaanbsp;quod ipfiearum autoresclïént,8Cmundum tur-^^^^^nduslucem uerbiafpernabaturSCidoIatriamfedabatur, Sünbsp;regi Ahab, Nonegoturbauilfrael, fed tu ÔCdomuspatrfsnbsp;fnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fecuti eftis Baalim, Ad eundemmo«

ingrati, contemptores, perfecutores,ideo ueniuntpnç, generiscalamitatesoriuntur. Internaautempi)quoquenbsp;famem fui temporis pafîus eft, fuit peregri-ôCpracfentemfortunam æquo animo ferendam duxit, Seddili-eft finis harumadfliCIionum, Appréhendant quidem publi«nbsp;noninpnamôCiram, utimpiosSCin-*^^^ltem,inprobationemSCargumentum fïdei, charitatis QC patien*nbsp;('hlç ^^'^tpqferremanumDciinceconomi3,Prorailïtenim DEVS ie uellenbsp;bicut fcriptum eft, Non uidi iuftum dcrcliflum,nbsp;pti!,?^^usfamisftturabuntur. Hafcepromifsionesciufmodiexemplisfan*nbsp;hacdomefticatribulationepioseruditjinuerbo,nbsp;* charitate, S)Calijs uirtutibus. Impij uero crucianturnbsp;fcandalum ut indurcnturSCfiantpeiores, Naraperbonum nonnbsp;, per mal urn uerôfiunt détériorés, Ideo nihil ptoficitur , fiuc 'ae-'''^j^Subriaqs occinantur. Matth, n, Genefis cap. i6, Tomo tertio ko^

bencdidum, ac tutiAimiim uitægcftus eft quando Deus utcta, amp;illicita ftudia noftra : Sed ftatim corrigit ÔC caftigat.nbsp;Sc cruces omnisgcnens,aut per homines quimoni»nbsp;noftræ,Ecôtrâpcfnbsp;mal um omnia fuccedûcnbsp;Itaenim Heremias de falü's Prophens dicit: Propc es tu ortnbsp;renibus eorum^hoc cft quicquid ftatu unt^docent^ faciunr,itaabnbsp;recipitur, ac ft diuinitus fancitum eflef» Nequenbsp;Ç ^ftudia impia,SCcupiditateseorumreprJnu's,autftena5,Atquofine^,nbsp;Xnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ad uidimamSCdicm occtftonis,

^^¦fttSCinduIgent odioöC fnuidiç fi'lij Iacob,fed cogCEtur tandé * boluc» Nihil igitDeo gratius eft2lt;acceptip^quàm gquo animo tolerarcnbsp;difciplinam

e?4 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;D E C R V C E

ciifcipIinamS^cafiigationemDomi'ni» Quodf nonferimushobisfro^ cbtamcn tandem in pcenis longè atrocioribus hacrebimus.nbsp;Ï4«ffc|î»«»r/(bcrttUof|xjîitabcvbcw4gt;^rtlt;i*«oîgt;crbe»uCcwff6twlt;bt nbsp;qmdemaliqaiinterdum in utamôd conuertuntur, fednonuneatrocib*^ caP'^^nbsp;quibusretrahuncuradpnitennam» Genefiscapiu jz, Tomo 4»nbsp;ÏIO

Qiiandoafdigimuramp;'exerccrtiur, excitandiis cft animus aduer^^^ ttialiamp; dicendum: Nonmorior feduiuam,utrumque diucrfüm appareatgt;nbsp;mcipfoqutdcm defpetarecogar, tarnen ineö fperabo,q«i exnihilo fectt onbsp;mety in nihilumredadtumpoteftreftituereinintegrum,maximotnco^nbsp;bono» Quóatrociores igiturfuntpafstones, hoe maiora ÔC mirabiW^pjünbsp;rantur infandis, Eftcjj argumentum gratiæ ÔCbencuolentiædiuinac,nbsp;exercenturcruce ôô addidionibus. Quando enim perfèuerantnbsp;mifsioneSCperdurant,fequuntur ingentiaôi^incredibilia bona,iuxtaiHJ®^^,,nbsp;bi. i, Beatus uir quifufFert tentationem, quoniamcûm probaïus fuertt*' ,,nbsp;piet coronam uitae^quamrepromifit Deus diligentibus fe. Et lohan^ ,,nbsp;Nifigranumfrumenticadens in terram mortuum fuerit^ipfum folumnbsp;Sxautemmortuumfeierit/multûmfrudum adfert. Exputrefadioncnbsp;ficationegranifurgitpulcherrimusculmusjfcrens aliâs trigecuplum,algt;5nbsp;gecuplum^

Hæceftperpétua dodrina totius fcripturæfandaî.StuoIuntasDcÿpji;' tificemurfecundumcarnem^ôdfecundum fpiritum uiuificemunldemvU'^ (ynbsp;lus i. Corinth. 4. Semper enim nos quiuiuimus, in mortem ptifnbsp;pter IE SVM^utSCuitamanifeftetur incarne noftramortali. Item.nbsp;quod non deficimus, fed licet is,quf forts eftnofter homo corrumpatur/^^^.nbsp;is quiintuseft,renouaturdediein diem. Id enimquod inpræfentieft*nbsp;tancum, amp;leue tribulationisnoftrç.Supramoduminfublimitatc aetcmu«9^,jnbsp;riac pondus operatur innobisjnoncontemplantibusquæuidenturjfe^1^^nbsp;uidentur.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.nbsp;nbsp;nbsp;. «nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;1

Hacc ucraôô unicaChriftianorum feientia eft, ad quam uocati S^cl^ . àChrifto, ficut ait ad difcipulos Iohannis i$. Nonuosmeelegiftis/^^.jt,nbsp;clegiuos,0^pofuiuos,uteatisS^frudum adferatis, amp; frudusueiter nbsp;ideo etiam eos exercctô^ mortificat,quô uberiores fint corum frudus«

Adhuncmodumtradathofeefandifsimos Patriarchas,acfinefeir^^/^^i, tarnen fuamgratiamóómifericordiam effundit in auum Ifaac, 1^,^,nbsp;amp; lofeph filium. Suntenim Deo acceptifsimi ÔC gratifsimt fine ..flinbsp;Veriim ifta charitas dC bcneuolentia ita abfeonditur,ut Deus in hoftium 9^'^pbnbsp;fuorum quenquam,atrocius puniuerit,óó neipfos quidem parricidas,quft®nbsp;iiendiderant, neqtie Ifmaelitas aut Midianitas emptores. Sicnimirumnbsp;ëé adfuefacit Sandos ad cogitationem mirabilium confiliorum Dei*nbsp;liquos uero finit crefcere,uoluptuäri, ufuras, rapinamomnis genet*«nbsp;curifsimè exercere , illorum cupiditatibus indulget, non caftigat pznbsp;primit feccuritatem,conatus impios. Sed ô triltem inflicein Li*nbsp;tiam. Longè beatiores funt quos in ludum, in miferiam^in mortem con i

I N C R V C E. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ï9S

Habes promffsionem eafis contcfltus* dçi, ^sabiedlus nondarem tibi promïfsi'onem, non lubei em te mihiiîderc. Stnbsp;Baptizarem^nortuoca*nbsp;habcs Sacramentum, habcs Euange*nbsp;5^gt;ttemineris uei bonimmcorum: Beat! qui liigent^quoniamconfolarionentnbsp;Beat! eft/s ciïm maledixerintuobis homines ,Sgt;l perfecuti nosnbsp;tijç''^^^S^dixerint omne malum uetbum aduerfumuos, mentientes, propternbsp;Gaudete QC cxultace, quoniam tnerces ueftra copiofa eft in clis,

tantnm aeterna præmiarccepit lacob, uerùm 5^^ ^9c}nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;omnemfpemô^ cogitationetn fuperantem*

lof^^senitneft pater Regis Ægypti, èC Epifeopi ac Dodorismultorum popn-éc leuem tenrationem. Hoc corporale etiatn præmium eft patientiæ 5C conftantiæ in aduerfi's, Itaque fokt Leusnbsp;faci em, manumep fuam fubtrahercàfan(ftisamp;: dektftis fuis, 6d finitnbsp;nonaliterac fihoftes Dei eflent,nbsp;iitjj^^^idetn magis curare uidetur, quàm hos, nonquod reuera fie aftecftus fit,nbsp;quafi ludo, in operibus manuumfuarumnbsp;Itaenitnait: QuosdiligOjCaftigo.

'^(^*^^*^genterconfidcremus,ut poftquamcepimuscredere amp;r fperare uî^ ''^fi/'^^À^^/datam per ucrbumfiC baptifmùm ,quicquid inde malorum eue-Siq patienter ferre, ôiPftatuamus non temere , fedpaterno conGlionbsp;utem noftram, id quod .finira tentatione demum inteftigimus;nbsp;^'o^j^P^PithafiSCparoxyftno nonintelligitur, quiafenfus carnisabripic nos dnbsp;iitd p'.^onc. Non uenit in mentem hominiin tribulationeamp;f anguitia coniii*nbsp;zatus, habeopromiisionë Dei, fedanimusprorfusobruirur que»nbsp;^'^^^blachrymis, ftcundumcarncm» Oportet autem crucifigi ô; moi ti«nbsp;^^fnetn, quia impedit inreiletfturn piomifsionis, ÔC ueritaremucibiDei,nbsp;P h'^^''^P'^itur in tentatione, fi firma fide retinetur, Sequiturc^ iPud , quodnbsp;dicitur: Guftatc: ôé uidete, quoniam fuauis eft Dominus, Deusnbsp;fSlj'^^^'inos, uthabcatlocumiaturandi,confolandi, inebriandi, exhanitosnbsp;5'(jnJ'^^*'ibus, omniq^ praefidio deftitutos,!aîioqui enimoicitantes, SC cumnbsp;Ph) ^'fbum audientes , prorfus torpefeimus, ©4UCr mncbt: cflcit I fpricbc 'nbsp;'5,^Wngcr iß eût guter Geqeiis capitej^. 'l omo xj., cap, to-n

contra crucem SCcalamitatcs confbiemur, ST adpatïen-^ ^Içnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;amrrios noftros, Siquidem uidemuscalamitates hasimponi

Sicutigitur quiperçgrèabeûr, p^®'^*^umhofpitcm nadtifunt, fic feconfolantur.quod uniusnodîisnbsp;^^^^¦kndum,fiueduritercubandumeft, Ita nosquoque innbsp;cogitemus, (^uid enitnfuntduo anttrcs anntquosnbsp;pene fallimusjCoUati ad vVternitatemd

Veniafttigiturm ficut Dominus fingulis diftribuitmaduerfitatcsliuein nomia, fiue in politia amp; Ecclefia, non tarnen patiemurmnos commoucriadnbsp;tientiam* NonideouelpoIitiammUel conomiSmUel Ecclefîæ cura abîjcK*^ .jnbsp;Nondecethaecmollities fortes militeSmUt ad primumimpetumhoftiun^n*]nbsp;armaamp;^ fugiant. Quafi ucrô ad uoluptates 8C ocium,non ad laboremnbsp;cium deftmati,ftimus*Tunecedc malis, fedeontrà audentior ito, inquit

Hoc autem fum poterimus ^fi bis temporalibus incommodis oppn*^[ mus fpem refurredionis ÔCuitæ. Sicut autem nemo banc libenternbsp;teret. Itaputabuntfinguli,fibi non deferendam earn quafiftationem^n^^j^nbsp;diuinituscollocatifunt* Qui eft uocatus addocendas Eccleftas, faciat*nbsp;gnoanimOmnecmoueaturautfuispericuIis,autPontificumignauia. Qî^* pj,nbsp;pracdicando Euangelium gubernando Ecclefias , audiendis caufisnbsp;dijudicandisdogmatum controuerfijSmEcclefîas iuuaredebebant,reijciunt /nbsp;fummaopera in ineptos Monachos, Ipfeautemnumis cumulandis ÔCnbsp;tibus inftruendis occupantur* Quoniam igitur fudorem fugiunt, etiain^^nbsp;geriocarebunt, Quoniamnoncompatiuntur, etiam non corregnabunt.

Contrâ nosquifudorem bunc, finguli in fuo genere fuinnemus/np j, mus,etiam fi quidacerbum ferendum eft, fore ut habeant calamitates inbsp;nemfuum* Gene. j. Tom. ». fol. dx.

Qui fîbt rede confcius cft 2lt; fcntit fe iniuftc adfligi, is fua innocentia'' jf Slt;^ flmul intuetur in promifsionem liberationism idco non trepidat,necnbsp;animo. Seit enim fe neminem lædere, fed aliorum iniurias 5C pecc^^^ L|tilt;nbsp;X3OertbieÄwpe»Vrtbpet:r4b4ße^citconfcientiabona,f0^4itrti^t5j;blt;t^^Ji^nbsp;glet(b4yp9»6V»t^»cb4n0^fwwcttvttb3^W«/(^^4tgt;enwiramp;0bS«JSinlt;'nbsp;tSonaconlcientiainftarfirmilsimua rupiseltj Cui innituntur pij innbsp;busm animoc^ magno ÖC excelfo omnium aduerfariorum minas conte* jijrnbsp;Sicutferiptumeft* i.Pet.j. Quis eft quiuobisnoceatmfi boni acmulatot^^^iii»nbsp;ricis Ç' SedSC fi quid patiamini propter iuftitiamj beattTimorem auteu*^nbsp;netimueritiSjSt^nonconturbemini. ÖCc.

Contrà quando adfliguntur illi qui intulerint iniuriam, tum uero horribiliter trepidant planet^ ut apud Poetam eft, ad quod uisnbsp;cunt* Heimihiexclamantrnhancpnam meritusfummeaimprobitatßrr^Pnbsp;tumacia* C^idfaciamc quo mz uertamî En profedö miferabilis earnnbsp;confcientiæeftrnfeipfam accufantis âfdamnantis*

Proindepræclare agitur eumlacobSc lofcph, quanquam ipfinonfto ncc agnofeant flicitatem fuam in paroxifmo* Vere enim beatusnbsp;lt;n tentationefic eft adfedusm ut queat fccum ftatuerejetiamfi clumnbsp;aturm autfradusillabaturorbism ut maximeinfaniat mundus cumprindpnbsp;6C omnibus portisinferorSm quid ad meîegomihiredêconicius fummft*^^^[,j'nbsp;crucemamp;iniurias aliorum m nonlædoquenquam, nonpecco. Prxtctnbsp;beo meamAbfolutionem £C Sacramenta, laßnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;moucbo*'gt;^,;:

'onirafd,nonindignaridemalo fibi ülato, quanquam caro fuomore fblet öbgt; Curare, fed fpiritus nonirafdtur. Sicpotiùs cogitât, Vætibi,lgt;u ^a(î mir^ nidjCnbsp;t)u|)aßöirpget^an/ nonmefedteipfummaximèofFendifti. Siclacobôdlo^nbsp;P'^potuerunt dicere *. Non me vcnditis, abijcitis, occiditis ,fedvosipibs. Caronbsp;aliter fentit, fedfiîiritus fîcadfedus cft.

K QyaeretautemaliquistQiîidigitur faciendum eftfan proptcrealaxandum fre* ^^P*ctati neccoercendus cft furor SCmaliciahominS vel legibus vclpnis*nbsp;piO dato damno agendæ funtgratiac improbo, dicendum, nihil malinbsp;^fteciftij-paçqyodiubet, egolubens patiar. Quaratione inuitabuntur mali adnbsp;amp;cumulanda flagicia,fiquidem docemus cum gaudio di. bona confcientianbsp;'^aaefreincommoda,quæab alqsabijciunturc'

cçk ^^Qondco ; Demandatum eftnobis minifteriS Legis amp;Euangelîj iuxta prç* '?P^uli. Argue,increpaopportune,importuné,^ftroßfcbflttnvnnOßrafffr»/nbsp;indignari peccato. Hoc pertinet ad miniftcrium Icgis, ôdad officiumnbsp;iiç J^jPræccptorumiMagiftratuum, imôetiam priuatorum, propter corrcptio'nbsp;Pof ¦ ^'^^onitionem fraternam, quæ eft mandata fingulis diuinttus, vt quantumnbsp;pfQL^^^squilibetfuo loco rcfiftamus malo,SC caueamus, neimpunègraffentur im^nbsp;ijl/nnOtril Doel}ntcljtIffm/fo|oltc^nbsp;'ibunbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;His om-

pfofcc^'iquot;^us,rcftatvtanimisacquielcamus ödvltioncm diuinam enim fuo magno malo non alios, fed feipfôs grauilsimè offengt;nbsp;îf r :î:euffd wirîJt (te wo( gnug marferit*

\i ^°^''^fdbancconfolationem habemus, quômagis nos macérant,adfligunf, îitijnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;hoc magis vigentgloriam Sd coronam in clo. Interea tarnen arguendi

ffdvtreuoccmusmaleficosinviam, neincurrantinodium J quieft ignis confumcnsnonpnitcntibus. Ad hunemodum refifti*nbsp;gl^dij rainifterio : amp; tarnen ferimus malaqug prohiberinonpoffnbsp;^§no noftrocômmodo,illorumverô detrimento amp; pernicie.

Theologiaôdiàpientia Chriftianorumjquametfinondumafîècutiiu-« ^*'^tiotidieeaexcrccri,amp;adluefîeri debemus vtinparoxyfinoôdcalami-luftinemus, pofsimus dicere præfenti SC tranquillo animo : Non potesnbsp;S. ^go hjm chriftianus. iDu fcbadf(l mir ntfljtß ! Ou fürDerßttîicfj f fidj fürnbsp;*'''^^0nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lofeph venditio SC cxilium çquot; Imôad quid non ei profuit f'aut quo-

eum fratres maiorc honore Si. digniratcornare C Nam co ipfo quo d'commodifsimè'cumadfaftigium 5Cculmennbsp;^cuchunt, quod pauló ante fomniaucrat. Inhanc iententiam celebratut

Impqmalefaciendonobisbenefaciunt. Et Auguftinus aitdein-^^^tiif^j^.^hrlerodeoccifis, nonpotuiffe hoftenitotis viribus 6Comnibus opibus r Si*'^^^^P^°^^^^P^^^hsquamoccidcndo.

amp;humiliât,vtexaltct,occidit vtviuificet, confunditvtglo-( nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;vt cxtollat. Scdeftarsartium amp;fcientiafeientiaru, quænon nilima-

^àpaucis adeô difciSCcognofci folet,vcra tarnen SCcerta.Sicut hoc ex^ '^orèenimquodinPlalmoio^. dicitur. ConftituitDominusIofcphnbsp;acDominum amp;Saluatorcm mulforum. Quomodo C Vendendo,nbsp;tç%tïi '^°^^*dcndo.Hæcfuntoperadiuinaquafnonintelligunrurnifiimplcta Sinbsp;ftunt, non poffuntnififola fide apprehendi fimplici-^^'^'oendumeft, Credoin DeumPatrem, omnipotentem, creatorcm,nbsp;' ^¦æ, amp;'c. Gcncf cap.37.Tom.4..fol.2d.

'lt;VOD CALAMITATES HVIVS VITÄE brevbs et exigvae collationenbsp;xternorum bonorum-

Lcui'oraS^rarioraincommodapræimmenfbînaribeneficionnîi j tjuiousE» usquotidienosobriut, dcuorarc debebamus. Qiiidcnimfunt omnia ineommounbsp;invnumcumulum comportata,adhocvnumdonum, quod Deus patefcdt nobunbsp;vcrbumiuum c* Annom'gfturpeftilentesifti hominesfunt, quiinfim'ta doamp;inxnbsp;bona, propter aliqua incommoda negligunt

Quanto rcdi'us Paulus di'cit 2. Cor. 4.. Tn'bulationcs no liras elTe temporal amp;leues, gloriam autem qua cas compenlàbit.Deus, fore fupra modumpondcrc'nbsp;làm, îjs qui non fpedant vifibilialedinuifibilia.

Sed fruftrà haccconcionatur Paulus. Mundus cni'm no crédit,fed totus occu' paturvifîbilibusjinuifibiliaautemnegligit, ÔCpro nthilo habet. Dédit mifencot''nbsp;Pater filiumfuum, qui mortuus eft pro peccatis no Ctrl's, is vicilsimà nobishoep''nbsp;llulat, vtconfiteamur nomen ipfius coram mundo , Ôdnollram quoep vitam pf*-'nbsp;pter ipfius nomen amittamus,amp;promittit futurâ vthanc exiguam crucem, f^*!^nbsp;turaeternaquiesôCimmenfumgloriacpondus,hacpromiisionequidpoteltelKb^nbsp;uius,quætamcertamredemptionêàmorteçterna promittit,Slt;eftnoftracviteal*-'nbsp;qui hxc conditio, quod tandem mori necelTe fit. Cur igitur nô potiùs propter Chf*'nbsp;fti nomen morimurf

Sed natura non patitur magnitudinem bonorum cum paruitate vcrècomparari, caropro fuomorelemper obfeuratiiiHnitas magnitudincsnbsp;rum, tinitißimafinitatc malorum.

Igitur nobis femperin confpecflu fit catalogus beneflciorumdiuinoriinjJ'Ç naturalium,tum Ipiritualium, ôi^videbimusvbimaliguttaeft, ibimare benehe*'-^nbsp;rumDeiefle,qu2ediuinaRhetoricanobisamplificarcdebemus, ficut Paulusnbsp;gièfacit. Vnico enimverbohauritomniapericulaô(^incommoda,de quibusi'nbsp;duspotefteonqueri.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;-

Dubiaiftorumfortunaeft,quibus miniftenu verbicommendauit nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;

ciuntur exfedibus,macfî:antur,fubtjciunturflammis,hæcinquiesannonmah^'^^ Refpondet Paulus, funt iànè,fedleuiaamp;momcntanca. Pariuntautemætern^nbsp;infînitumbonum.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;j.

Hoc Paulus videtSdcrédit,mundus nccvidct,ncccrcdit-Scd tantumot'^ C turpraefèntibus. ItacpfivtgermanicumprouerbiumdicitiRomamvfcp tuisb^^.nbsp;riseum portes, Slt;minus fuauiter deponas, omnis gratia perijt. Non vubnbsp;crucem,illumincomodulum,nullamfcftucammaliientire, cùmipfeplenus**nbsp;bibus , ÔdpræcipuèEcclefiæincommodusamp;grauis.

Nos igitur quifumus chriftiani,obruamusiftaDiaboli portent! nms.Rurfusautem amplificemusdiuinabeneficia, Verèenimminutulanbsp;omnia, ôéexiguûcruciolumcft^nosportamus ,fii.dcomparcmuscui'nbcncgt;nbsp;qua:excreatione,rcdemptione, Älàndificatione,adnosredierint, ÔCinfiitü^^nbsp;ta erunt illuftriora. Genef cap. 20.Tom. 2. fol. 154.

Q.VOD TENTATIONES ET CALAIVIITATES NON SVNT PERPETVAE, SED SVNT VICES.erc*nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,

Deinde etiâin hoc conlblatio eft,quodctfi tota vita eft triftißima Severe natio inlachrymis, tarnen Deus interim nullam tentationêfinit efleperpetua'^nbsp;ficut vices lunttempeftatUjitalèm per illanubila (èquitur fêrenitas,amp;recreatiti,P^j,nbsp;laborcs.Sicexperimui*cumanimi,cogitationibus,deiperationis,diffidentiç,i^^,nbsp;tientiæcoram DeofiCmundo advnum, duos,tres dies,autamplius vexatifun'^P^,nbsp;fteafequitur vtanimiconfolationealiquafpirituali iterû erigantur. SicutcniuP.^nbsp;rentesfi!qsvirgacaftigatis,pofteaiterumblandiuntur,amp;laccaroautafijs iHt^ xj»;nbsp;adfealliciüt,IraDeus quoq^nobifcumagit,nc,finullaeftctrefocillatio,pcrpety^nbsp;co fugeremus. Itacp Paulus quoep monet,liberos fie caftigandos efle, nenbsp;pufillo animo,hoe eft,alicno à parentibus.Etmoderatiparentesjfolentmift^^^

Ç^^niblandicijs Qi. munufculis, quae arguant amorem, ne dum plagas fentiunth'x j^*gt;prorftis nullum extftimentveniac locum relicfîumefle. Adhuncmodum fokt

Si enimtentationes effent perpetuæ, quis easferretf' Miieentur itai^ ^^æ^iSus J vt intelligamus, Deum novelle totos nos abforberi trifticia, corn'*nbsp;manumnbsp;(j^^Stjqua nos fufeipit, ducit ad inferos, fedreducit quoep. Contra fàtan ôi. mun*nbsp;infinitô ôdio SCinàtiabili in ardent, hi dicût.Exinanite, exinanite, vfcpad fun*nbsp;pcntS.Talis non cftDeiira,qui corripitadûlutem.Difcamus igitur hpc,qgt; ten*nbsp;. 'ones nobis fint perferendæ, Si. feminandû in lachrymis, ne fcilicct cùm tentationbsp;tanquâ noua amp; inufitata re O ffendamur ac defperem us, ied rettneamus hancnbsp;olationê, habere nos meffem invita æterna,quâcum gaudio faeffuri iumus,præ*nbsp;tunjnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;la^cvitatentationes itatemperantur vtfuftineripoftint, fc'

Pauli,Fidelis eft Deus, quinô finitnos tentari ftipraquampoP t^ritatione etiam facitsxêotoip feu euafionem. Hoc quidem accidit, vtnbsp;P isvideamuramplius nonfuftinercpôffè,fedvirtus Domini perficitur in in*nbsp;'^*tate. Piàl, 7. Grad. Tom. 4,. fol. 4.58.

(jj Incruce tentationibus opuseftardenti oratione,vtdetDeus fpiritum ne extorqueaturnobis promiisio. Ego contradieffionê iftam non poffum fi*nbsp;noftraconfolatio eft, quôdinadfliôioneconfugimusadpromif*nbsp;eaiblabaculus ôdvirganoftraeft, quem finobis Satan ex manibus excutit,nbsp;nianerepoffumus. Genef 22. cap. Tom.^. fol. 188.

'l'Jai nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Difeamus perfeuerantiam in fide, ne dubitamus aut vacillemus, û

Pj. '^dittentatio.VideenimquàmliberaliterretribuatDeusIiâacprotentatione irafci, ôdhabentespromiisionê, perduremusinnbsp;ftatuentes, Dominus qui dixit mihi : Créde, certó feruabit iuâ pro*nbsp;Ego interim expè(ftabo,iuxtaillud:Expe(ftaDominû, viriliterage,Äfc.nbsp;*nfy^^^*'co*veftru,omnes quifperatisineum. Pîj expecftentamp;perieuerentetiânbsp;Ipi^^riitn promifitfe veile nos curare. 1. Pet.y,nbsp;^folicitudinê veftram proijcientes in eum, quoniam ipfi cura eft de vobi$.nbsp;{^^^^xcrcitiafidei iunt neceffàriapqs, quiaabfcp ijslanguefceret, actepefee*nbsp;''^co '^^^fiïguereturtandêfides.Indeverôdifeuntquidfitfides,SCtentaticrcftuntnbsp;^'ârinbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^8^°quot;

fejflPiP^^vSjac derebus fècundis queant,tantum pro nubecula autnebula habcat tentationem, qui ftatim euanefeat.Genef cap.26.Tom. 3.fol.40.

Qui^iri ip* Ptçr{çp^*°^is valle aperiturfpes.Quicnim nouitpcccata fua condonata,amp;fepro*nbsp;c^'^Eleo reconciliatum, acfiliumDei amp;hæredêfa(ftum effè,nbsp;enim vitaprofundenda eft,tarnen feit ienonamit*nbsp;^cclçn-pbfed inuensi c Si effugere æternam mortem, fient Chriftus dicit; Hæc fpesnbsp;^hriß. ^^'^at.ItacpPauluscùmhortatur Timotheum, iubet, vtmemineritlefiimnbsp;exmorte. Fidelem enim c fie ferm one, fi fimul morimur,ctiamnbsp;patimur,etiam fimulregnabimus. Hoieæcap. 4. Tom. 4. fol.

AEternapatientiaopus eft,quçnonvnius diei,nonannivnius,iêd to* 'fros AP®*petuafit,vtiftiquihabentverbum,fecumitaftatuant,feabco nôdifeef*nbsp;r^IIcannis eadem ferenda Si patienda effènt. Vidimus noftra actate quamnbsp;folecxiccantefegetem in petris, frueftusnbsp;Pçd^ret^^.,fæpç^-^f^nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;etiam ij cadunt, qui tarnen aliquandiufteterunt.

^dî'e^^^^-^n^timeft, patientiam chriftianorum, ficut hoc verfti deferibitur, SlUac parata fitpraeberedorfum aratoribus,amp;patinonadvnum2Calterumnbsp;N nn ij diem,

diemjfedperomttCfflvitam.Comparatenïmafflicflionesjproh'xæorâti'ottiintî^'^^ pioröjßcut Chn'ftus idem fignifîcat cùm dicit : Qin pcrfeiicrauericin linem, whnbsp;crit- Neep cm fufFicit incipere,nam earn patientiâ qug certis finibus defcriptaeftgt;\..nbsp;lam inter genres inuenies.SedChriftianorum patientia æternaeftjioceft ciuft^nbsp;eft,vtinfinitaeflè videatuVjfiquidem ßnis eins nonapparetjficutecontràhnisûi.nbsp;næconfolationis etiam nullus apparet,vthîc coniungantur, quævideiitnrmax*''']nbsp;cfle contraria, nempe prolongatio fulcorum intergo piorum, amp; Victoria piogt;^nbsp;canentium de his ,qui aratrum ducunt ,non potuerunt.

Porrôhçcprolongatiofulcorûincluditilludfcandalû, quodnullafapicnW*^'^ -nalis poteft vincere,nempe,quôdimptj diu Felices funt, amp;videntur quaFiprçi^^^nbsp;ferre perfecutionis Ôi. odij in Chriftianos. Sienim vnum autalterum diemDci^^Fnbsp;rannidem eorum toleraret,amp; ftatim pro merito puniret ,diceremus omnes,nbsp;fuos refpicere ,amp;impqs irafei. Nuncautem cùm ad multos annos impictasnbsp;nbsp;nbsp;,,,

ôdimpunita,fitquôdDiogenesde Harpalo dicebat, vt vidcanturdicereviui;j, ftimonium contra Dcos. Itatentantur pq quoq? illamora, vtnonunquam conbsp;bantur, vt llatuant,Deum no refpicereipfos. Aflùefcendum itaep eft, vtetiannbsp;longatio fulcorum fentiatur, tamênoii ideô ofFendamur, fed parem us nos,nbsp;tatione finita adaliam. Siquidem tergum noftrum ad hoc paratum elle debet)vunbsp;mus prolongationem fulcorum. Pfâl. jo. Graduum, Tom. 4. fol. 4.Slt;?.

PhilofophiaquidemdocetdepaticntiajfêdfimulrequiritinnOcentiâ.Ho*-tur diligenter tenendum cfF, quôdnosvt innocentes St indigentes haevitg^Fj,-mur. Sicut Dominus apudHieremiam inquitadEdom; Ecce quibus nô cium vtbibcrentcalicem,vt Daniel ôi^alipOifmûfrfMin (rtnrfen/ bibcntesb)^j,ynbsp;tuquafiinnocensrelinqueris. Nonerisinnocens, fedbibendobibcs.Item^^^,,?nbsp;rofolimâ,Cafligabo teiniudiciOjiie videaris tibi innocens, Qiiafidicatadef nbsp;piam teneobliuifearis peccati tui,inquo conceptus amp; natus es. AlioquienP^^ç,nbsp;res.Cur mearguis.^CurhancpnaminfligiSjamp;nonpotiusMoab ô^^Edon^P^jj^/nbsp;Ego fum populus tuus,fàcrifico tibi,confiteor SClaudonomêtuum. Propt^'nbsp;tur hoc facio,ncialt;fFesinnocentiamtuam coram me. Non tamê in furore,nbsp;diciocorripiamtcjficut Pater amat8CcafFigatfilium.iÔu|cgt;ltl!ru»î1amp;Hitnbsp;Gene. 4.5. Tom. 4.fol. 14.2. EtPfàl. i». Graduum.Tom. 4. fol.497.

ExpeÔa anima mea Dominum, à matutina cuftodiavfqjadah'amn^t^j.^fr euftodiam. Atcphæceft Chriftianorû patientia.NotaefFgentium fententia'nbsp;fitlæfâfæpiuspatientia. Namfiquidpatitur patientia, patiturexdefperatio* , -dam,vtcogitcntanimi,frufFrà tolcrariifta,hinc verti tur patientia in fnbsp;mitur defpcratione. Sed Chriftianorû patientia non finit feopprimi,fed vtgfnbsp;de die in diem,de anno in annu, ÔC fie tandem triumphat vincit. Magnûcf^'J', Jnbsp;publica,retinere inuidîumanimûcontra quotidiana incômoda, quæincidugt;i^^^|-.)nbsp;perfeuerareinhismalis, quæ Dauid fuoexcmplo oftendit Chriftianis,nbsp;cutisremifsionempeccatorû,imminere, rctinerefpeminpeecatis,amp;^co^^*^nbsp;cu{àtionibus,ferrealias vexationes, quibus Satan cor credens finemodoto^.,nbsp;Hæcdiuinavirtus cft,ô(f tab's pugna,cui promiflâeftimmarcefibilis coronajgnbsp;REGVLA DIVINORVM OPERVÜ.

Oportetnos humiliari, mortificari, aegranum frumenti iacftûin terf^ti amp; refurgere cum multiplici frueftu. Quia eftDeus Ephraimjid cft,frult;ftifiG'inbsp;nbsp;nbsp;^3

fed in terra Anij, hoccft,mortificationû. Eft^ perpétua ôdvnica régula diu operum. Omnia exnihilofacerc.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.

Sic enimfepelimurÔCmandamur humo, putredini SC vermibus,feip^^,^ jninfirmitate, corruptione, ignominia ôd ftore,adeô abieda ÔC turpuf

IM CRVCE. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;70«

^«remagi's optandu effet non cflènatum, quàmitafgnomfm'ofè corrodiôiîconfumi vennibus amp;putredine.Itaiedïgimur innihilû,fèd Deus inquit ; Exhocm'h j'io ôi.nbsp;P'iijîexhac'putredme,vermibus,foetOfeamp;!puluenbusfufcitabote,ôdfaaanonfo^nbsp;/^^ManaffeffedetiamEphfaimclariorem,quàmfol eft.Atcpitafiettandem, quianbsp;^Demus promilsionemcertifsimam. Etfii'gitun'nhacvita no fluuntomniaadvogt;nbsp;amp;placitumnoftrum, tarnen in futuraid quocp pracdicabimus : Obliuiicînbsp;î fecit Deus, domus paths, 6C omnis miferiacmeae.

Hancverôobliuionêpaulatimnobisinhacvitaobrepereoportebat. Etfi em ^cdum vermes QC putredo ob oculos iiint no poffumus non eorum meminiffe,nbsp;^iieneritaliquandocum omnemlachrymamabftergetDeus,vtinApocalypfidi-Incipiat igitur fides obliuifci lachrymaru ôd ignominig,quam iplanon ccrnit,nbsp;^etfioculi videant putredinem, aurcs quærelas 8^ gemitus audiunt, nares fccto*nbsp;^cadaueris olfaciunt ; tarnen fidei eft dicere : Ncfcio hoc, nihil video,imo multixnbsp;'^ahonemamp;claritatemipfum folcm SC ftcllas fuperantem aipicio.

y. ,^torêmortuorû,clarificatorêvermium 8C turpiisimæputredinis. Id^ in hac ^obisfideagnofci amp;celebrarivult,pofteaveróin futura reipiàexperiemur,nbsp;HiQ . æphnôfitprinccps AEgypti,nec lacobprius tanti populiicmcvidet, quamnbsp;P^opriacxpericncia.Ideôdicit :nbsp;hnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;eûter verge ße allee wae er auff eröen ju Ço jfen Çat/eram primogenitus

hoctotum perîjt, necfpesillareftatdehæredirate,autprigt; S^Jiitura in domo Patris adipifcêda. Ideo appellat filiû in honoré Dei Manalïèn,nbsp;i^^j^^^^'^redegcritDeusipfuminnihilS, amp;effeceritvtobliuifcereturvniuerfædogt;nbsp;lacobinfignibenedicftionccumulabitur,acfuicnbsp;fnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ficutapparetexlibris Ioftip,Iudicû, Ô^Regum.Hiero^

^^trilauBcniamin, amp; inde denominatur regnû Iftael in Prophetis,quoru ^^HentifsimiquicpcxhàctribuortiftintjVtHeliaSjHeliftusjI-ïoicasamp;alrj.

Ç)p^^ifcamusautemexhocloco cxaltationempræcederefoleremortificationem» prius fieri Manaffes,hoc eft,redigi in nihilû,quanquam non finenbsp;PtiQ^^^olorc hancoccifionemperfertcaro,ficutnatura invniuerDm fugitcorru^nbsp;amp;deftru(ftionêfui, amp;nearbor quidemautfrutex finefragorefticciditur,nbsp;fapnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ipfein cruce clamat ; Deus, Deus meus, quare me dereliquifti f GeneC

Sth ^^Opes,dignitates.Contràpij ob pictatem abimpijs variéaffligantur f' Sic quafinexi-^^*hratio, in earn lententiam inclinât, vt ftatuat aut nullos efle Dcos,aut hu*nbsp;fententiaapud Cicero nédifputat. Porgt;nbsp;'nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;*^§niofos etiamiftaper fedifficillimaûtanacuit. Quia enim cogimurDeo

f^pftntiam 8i. bonitatem, arguit Diabolus ex concefsis i^^çnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nos, amp; hoc ipfum quod cogimur Deo tribuere, itcrû quafi de ma^

f nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;rcrum præfentiûadminiftratione, ftatuamus Deum aut nul^

Sicut Ariftoteles ferè in earn delabitur appellet ftultum, tamenignarum omnium rerum fta*nbsp;nihilnoftrorumnegotiorûintelligatô^videat,nihil confideretprgterfeip*nbsp;Nnn iq fum,

70* nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DE CONSOLA TlOMïB VS

fumJ 8(^ tantum delcÔ:eturtn fpeculatione fui ipfius. Hocautem etfî non cftftuïtici» amtnbuerc, tarnenccrtèeftadimere fcientiam,amp; conftitucreignarum reruinhu'nbsp;manarunijfcd quid ad nos tab's Deus, aut quis eius eft vfusf

Contrà hoc feandalum, monetnos S piritus {ànlt;ftus,cumDcofribuitnonicn-quôdiuftusfitjcufrnonplacetiniufticiaôdimpietas.ldcôctfifinitabquandinflorcr'^ impiosjtamcnadextremumconciditfunescorum. hoccft,perdi't potcnu'âcovuninbsp;cum iplis.Pios autê libérât amp;eripit,fccundum fentcntiâ : Non Deus volcnsiniqu*'nbsp;tatemes tu. Ergôdifcamusrefpondercadhocargumentûillo vulgaridicfîojàwul'nbsp;CIS vfurpatoftn fine videtur cuïus toni. ludi'candum enim eft Ciirifti'ano -, noncxct^nbsp;quôdfcnti'tinprælèntia,fcdexeo, quod verbum promi'tn'tde futuro,quôJfcilK^^^nbsp;impqcùmprolixéaraucrunt, 6Cvarièafflixeruntbonos,tandemfintpen'turi.nbsp;Deusiuftuseft. NonigiturpatieturiufticiaciuSj luftosoppn'miintinem. Pfai.i»'nbsp;Graduum Tom. 4. fol. 487.

Omnis pôpulus Deibenedicftus, fànôus,DeogratusSfacceptaseft,fravf nonpofsitrapiexmanibusDei. Nosfumus populus De».ErgôDeusnoftiicur'^'^nbsp;agit. Maior eft verifsima, quia etiam mors amp; languis làndorum, funt præciohi^nbsp;confpeétu Domini, placentDeo omnïaquçfaciuntamp; patiuntur. Iinô errorcs3.^'nbsp;pfuseorumteeftilunt amp;remifsi, vtteftaturPlâl. 32.

Sed de Minore eft queftio. Nam amp; Turca,Papa,îudei,gloriantur feclEni^^ populum,placentemSCgra turn Deo. Videndumigitur eft, vtdeminorcfimtiso'''.'nbsp;ti,quôd nos fimus Hhj Del,de grege Ôl populo Dei,fub vno paftore Chrifto.Hot**nbsp;firmiterÂcertôftatucrcpotes, ïamesbeatus.Sis l'gitur bonoanimo, ncq^niftu'-*nbsp;auttrepides, fi vcl traeftus l'ilabatur orbi's. Siquidcm ccr tus es, te elTe fub eo paft'-'*nbsp;qui eft Dominus cli amp; terrai. Difficile autem eft huic propofitioni firrnitu' a*'nbsp;fentiri, etiamouibus amp;pi)s ipfis ,perpctuô enim lut^andum eftcontra dubif^aw!^'-amp; diffidentiam. Tarn magna amp;difficilis î'e.s eft fides. Sed Turca, i udçi,Papifiænbsp;Icntiunt hanclueftam, nonpugnantfedfunt certilsimi, amp;fccurè gloriantiitftlH'*-vlla dubitatione efle populum Dei.

^fsidua igitur coiifolationc opus habentprj, vt htiic minori credant. f^quot;^ enimMaiortenô fallet, quiateftaturSpirituslàncLis,amp;hocô^ali}scxcmplisc'nbsp;pluribu.s, Dei populum etiamin minimis SClcuilsimis placere Deo. Omnianbsp;per teoperabitur, mulgebit per te vaccâ,SC fcruilifsimaquæq) opera facict,ac nU-*nbsp;ma pariter ^minima omnia ipfi grata erunt, fed quibus argumentis probandanbsp;minor propofitioiquot;Qiiomodoccrtôfciammeefledepopuîo Del f Antenbsp;cainatûpatres,habcbantpromifsionê, verbum amp;vocem Dei, habebantStfig^^'-'nbsp;circumcifionis.Nos hodie habemus Claues,ßaptiftnum, Euchariftian,proniifsi'',nbsp;nes Euangeb).Inde colligas argumenta SCdemonftrationes,quibus certusfiastcvl'nbsp;feChriftianum, ciïêBaptifitum, amp;inccdercin vocatione landlaamp;pia. Nonbb'nbsp;fphem es fedames verbum, amp; Deo ferulas aliquo honefto munere. Si hoc animo tuonbsp;infixum hæret, tametfi fueritpugnandum contradubitationem, tainenficcoiiclu'nbsp;das colligas te efièeum, cuius faefta omnia Deo curæfint amp; placeaat. Cogiw,nbsp;fequar vocationem mcam, faciain operas feruiles,heriles,pueriles, cum lacob, lO'nbsp;enimhæc omniaefieinhonoreamp;præcio coram Domino Deonoftro.

Elsec propteralsiduam luclamaducrfus dubitationem repetenda funt. DiuU* fumcnimaverbo amp;conlo!ationcdiuinaobqciturftnfibus. Caro aliud fen fit gt;iM'^nbsp;pijs omnia in contrarium ferri videantur. Siquidemimpij funtfclices, amp;ipfiâd *nbsp;guntur. Idco fides eftreruminuifibilium, donee exitus veritatem promifsïonin^nbsp;.probet, Gencf cap. p.Tom. J.fol,

, Qyorriodo verûeftquôdHammaledi'ifluS SdSembcnedidïusfitr'fîcfcnfcet, fuit veritas promifsionis ôd comminationis diuinæ. Fit autem digt;nbsp;ohæcideôjVtamp;imptjimpleantmenfuramfuam,amp;Dcusnonpoßitargui5Cjuafinbsp;Mederitfpaciunipnitentiæ. Pij autêdum opprimuntut-abimpijs, amp; vere fcrgt;nbsp;ætuiunt 5 tcntantur amp; exercentur in augmentum fidei amp; charitatis erga Dcum,nbsp;tanbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;vexationes ôC tribulationes erudiantur, amp; lie eruditi confèquantur

^trn promiisionem. Nam cùm tempus impletû effet,non potuit tanta efïepofte» j[^^^^Hâmpotentia,quin cogerêtur poft cris Sem cedere. T um igitur malcdidtio

lî nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;eft. Non difsimilis ratio hodie nobiftû eft » Habemus veram docftn'^

cultus.Itacpgloriaripofsimus, quôdfimus veraEcclefia, habctcs pro* P ^ones benedicftionûfpiritualium in Chrifto. Quiaautcm docftrinam noftram,nbsp;'^Ur ünbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Chrifti,fed SatanæelleEcclefîam,amp;vcrè fi*

fèt nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;feruorum. Et tarnen rcsoftendit Papamdominari. Nos autem

Q.uidigiturfacicmusmiftriamp;opprcfsinosr'Nimirnconfolamurinterimani* K ^^oftros dominioipirituali,hoceft, quodfcimus nos haberercmifsionê pecca*nbsp;tXtnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Deum per Chriftum, donee etiam veniat corporalis liberatio in

Qnanquâ corporalis liberationis particulam, ctiâinhacvitaaliquani ()j /^us.Dum eniniTyrannipertinaciter feopponuntEuangelio, exciduntur ra*nbsp;'^usdeterra^

k Sftpôftomniamundirégnaetiam Romanumimperiumpcn'jt.VerbumaûC ftij5'''k^Ecclefiamanetinærernum.SicPapæpotcntiâpaulatiminfringit Chri*nbsp;tollatur,Solfiât fcruus icruorum cum impio Hamjadhancrcinnbsp;pijj^xpe(ftationeopus eft. Interim cxclufus eft cxrcgnoDci, amp;poisidet ad tem*nbsp;toJ^Sïummundi.SicPapaabEcclefiaDciexclufus eft, 2c tenet ad tempus regniînbsp;quot;^'ale, fie tarnen vt tandem non mancat.

fiinini iuris,vt pij habeantregnum iedinfide,contcntifpirf* L ^lt;tedlcnonc,quôd habent propicium Deum,àccertain ipemregniclorum,nbsp;quot;^^finquâtimptjs poftèfsionem regnorummundi,donecDeus etiam corpogt;nbsp;çjp eosdiipcrgat, nos autem omnium hæredes conftituatper Chriftum ? Geneftnbsp;Fom. t. fol, 157.

%'^^^*FûmpfaemuntürcrUce, détérioresfiunt, verum enimprôuerbnîrnGcigt; homines meliores fieri, Ad horam quidem pozni*nbsp;liç,ç^^^^guntur,ficut Aegyptius Pharao, fed poftearelabunt inprioraveftigia, 21*nbsp;fiunt. Hæcimpiorum natura eft. Sodomitæ hoc flagello eruditi, de*nbsp;^^trefipifccrc. Seddétériorés fiuntnccccflànt,dumfunditusdeleantur.

^^P^uidius,nihildeieeftiushomineimpio. Mundus vidée eisnimisanguftusj æncos montes, cùm autem tempeftas ceffat, omnimetunbsp;kredeuntadingcnium.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;

^ftut narratur fabula de nauita, qui correptustêpeftate,DiuoNicolaopatro* ^dito nauigantium, vota fecit ; fiferuaretur,argentcamftatuam eipofiturum*nbsp;Nnn iiîj ferua*

feruatus aiitcm ne quidem ligneam pofuit. V er urn igttur pr ouerbium eß:Poß ginquasperegnnanones,amp;diutinosmorbos,hominesreddideten'orcs.Qiii^*nbsp;non verè font mortificati,hi tantum cxtrinfocus humiliantur, ficiit Coini'cusnbsp;losdepingitinfaciembonósS(!obforuantes Dominorum:fedfitcrgavertantD'^nbsp;minijftatim redeuntés adingenium.

Meminerimus igiturDéumeö confilio mittere flagcllS, vthumih'atiaga pnitentiamamp;emendemus, Quiautèmredeunt advomitum,hicum Sodoifl*nbsp;grauiusfibimalum accèrfont. Genef. cap.13. T om.2. fol.44,.

Infignis bic locus eft,qüimaximarn dodrinam continet,quomodointcntat'j^, nibus nos debeamus gercre. Nam qüod Eliachim SC Sobna eófilium dcniitig^nbsp;Rabfacecapiunt,amp;putanteumforemitiorê, fifo humilientamp; dimittantcoraf^^nbsp;pulchrèfallant.Sicenim magisaccendunteum, amp;quafi frigidâfoffundunt,nbsp;untlinguam Satanæ. Quare etiamEzèchias infra moncbit,vtnihilblafphcmAnbsp;ftireipondeant. Idemnobis innoftris tentationibus eftfaciendS, fiuccorporanbsp;Spiritu tentcmur. Quanquâénim ratio non pofsitno circumfpicercauxiliaco^Pquot;nbsp;ralia,ficuthicregtj miniftrifäciüt,älfoefacerenos debemus ôCfommo ftudio^^iJnbsp;ne Satanæ réfpondeamtis aut cum eo difputcmus. Expertus ein loquor,quódnbsp;to magis cogitationibus quibus te fatigat indulferis,eö grauior in teinfurgih^nbsp;addefperationemadigat. Videleuiores illas tentationeslibidinis,quibusini^f^,(./nbsp;ætas maxime occupatur. Qjiantó em plus impurus animus deamorenbsp;hementiusaccenditUrôdardet,amp;ficut paruafcintillaventoruviinmaxifflUnbsp;di3faepeexcrefcit,italanguidusamor,fiagitetur, vires cogitationibusnbsp;odium,ficinuidia,fidiligentius devindi(ftacogites,infuriâquodammodonbsp;animû agunt. Sicutigit inhis carnalibus tentationibus vna vincendiratioj.j,Jnbsp;care animum à cogitationibus quibits exercctur, ita in fpirituali ludla nullti^nbsp;confilium,nullûauxilium praefentius eft,quàm vt quacunc^ tandem rationeP^j^^,;nbsp;cogitationes illas animo eijeias, ôddiuerfompotiùs cogites. Qitanquamautt^^^^iinbsp;longé fit fopra hominis vires,tarnen poftunt qüædamviæ præfcribi, quibU^nbsp;omnino vincuntur cogitationes tarnen mitigantur.

Optimumigitureftqualifeunep tandem tentatio änimumturbet,recUtt^ letftionê làcrarum literarum SCmeditationem verbi Dei. Qyanquam auteiP^jj. 5;nbsp;rebit animus a leeftione amp;meditatione verbi Dei ( Satan enim impedire conanbsp;naufeâlegendiobîjcit,)tamenipietecogas,vtfinonanimus,tamenlingua,au^^j,(3nbsp;oculioCctipati,intefimaliudvideant,audiantôdagant,quàmanimus cogitât-autem fenties animu occupatis lenfibus externis, verbo Dei facil è poftea acqnbsp;rum. Atep hîc inprimis cernit vis â^potentia verbi, quod animu Satanaeteb«^ q,nbsp;urn reftituit Sepulchre iânàt. ïdeó EÊiæp. internomina Chriftietiähocj^tij^^^.^^jnbsp;fi t confiliarius afflitftorum. Confolatur enim per verb û, ficut dicit Efâ. 50. Donbsp;déditmihi linguam eruditâ, vt feiS verbo eum foftentarequieftlaflus- çotat/nbsp;Roma. ij.docet, Confolationeforipturarum fpem concipi amp; augeri,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;p,jlld

tentationevnicè cupitereptam piorumanimis. Qyare cùm in tentatioiuoti fitprçlcntiusremedium,quàm quoquomôdomoleftas cogitationes aniiuo)j,^çnbsp;vnaadeamrem viaeft,fi diligenter verbum Deilegamüs .Ita enim conunonbsp;Satanætelareftinguuntur.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,

Hoc confilium, quiiequi noiunt,ô^indulgentcogitationibus nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;pjjid

'WaltudfaciuiitjquàiT»vtmateriamincendio fuggerant,donee fefsiacviÆ'à Sa-» /'âquimillcartifexeft, fiiccumbant. Hoc enim vnura pugnæ genus in nos inten*nbsp;/gt;9uód eogitatïonibus irgdiuinç fidem noftram conaturlabcta(flare. Ad banc fpi*nbsp;^^æmlu(îlam,fitucarnaliaauxiliaafFeras præter verbumDcï,nihilaliïïdfacis,ni*nbsp;^uodnudûtepotentifpin'tuiobijcis.HîcigiturfilibctjïnlIituecolIationêtuaruinnbsp;Satanæpotentia,amp; facile apparebit qiiàm impar hiccongreffus fit,ne*nbsp;Önbsp;nbsp;nbsp;verbo(in quo folo diuinapotentia cft, Roma. i.)humanis viribusôd confilrjs

'^Diabolo,tot ab initio mundi vilt;flori}s claro tanto belli vfu dodo contendere.. Ornitte igitur cogitationes quibus tuum cor occupât, amp;f caue cum eo difputes,'nbsp;^'^^fftenimfeinangelumlucis transformare, ÔtfChriftigloriolàmperfonamindu*nbsp;etiam facras literas nouit,ficut apparet Matthæi^. nonnunquam ipfiânbsp;JJverbis quibus nihil iuauius eftcontra Chriftum ÔCfidem tuâvtitur. Hîc ni*nbsp;tr ^TP^^^^af^bnumreuoceSjöddicasîNefcioalium Chrifl'um,quàm cum qui à Pa*nbsp;fednbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;me,£Cpro mois peccatis eftmortuus. Hune fcio nonirafci mihf,

jj ^iaremc,alioquinon{uftinuiiretpromeinori,SCc.Hæcinquamnifiobiïcias,ôd ad diligenté ledionem fcripturæteconferas,certè fuccumbes . Facilecniin cinbsp;quot;anrmamHdeinoftræ fcintillamobrucre,nifieamverboDcialamus.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ILbæeh

, Leuepra:ccptumhocquocpeft,fedtamenneceflâriû2Cvtilc, vtafflidianirri qualiacunqj. Adferuntcnimamp;fnbsp;dj.^.®9uiaaliquidadaucrtendumanimQàgrauioribus cogitationibus. Idco folitu*nbsp;g^^^Pnmispeftilcnseft,amp;redèdicitille,Vçhominifoli,ficccidcritnôeritquieri*nbsp;V( Verba enim Fratrum magnam vim habent, 6C debent tentati nicminifle,nbsp;voces tanquam Dei voces audianteisqj credant.

(J Q.uodfinemo fit, quinos deverboDeidoceat, tarnen iâtiuseïlqualcscunqjali* fermones audirc,quàm audire Satanam, blafphemias, ôTignita fua tclain cornbsp;loquentem. Hæc tanquam generalia præccpta fpiritualium tentationumnbsp;uum cfi:,vt vnusquifcpitainftituatanimû contra Satanam,vt fe itiaCnbsp;Qj^'^uidhocnoftroconfilio adiutûelTe. Neep cnimeftquod quifquamputct, quinbsp;*nfidem fequitur , iê finetentationibus vidurum eue.

. *erumenimeftilludPauli,Omnesqui volunt viuercinChriftoIcfujperlc* p3ticntur. Accorporales tentationcsquidem, vt funtinopia, cupiditasnbsp;çQ '^^)Opum,ignominia, ôiffimilesfaciliusfuperantur.FIicautcm labor hoc oou9nbsp;Satan nobis exhibet. Adquaniaccedit etiamnbsp;^*confcientiæteftimonium,quod Satan deindeaugetvarrjsdiuinæirtç exem*nbsp;æ diuinis lit cris haben tur, amp; que quotidie vfus huius vitæ offerf.nbsp;fuas vires Ôefartes omnes ef*nbsp;'.^^^^fnimaginêiratiDcitransformat.Hîcfiincipiasfequi, cogitationestuaanbsp;pjftfiEtquamultihocfaciût,vidimus quo prolabâtur.Cupi*nbsp;quoquo modo grauifsimo onercharum cogitationum de ira Dci Icuarnnbsp;^5ta*^'^'^^^M^^OVelfcrro, vel alia rationevitamfibieripiût. Is finis eftcôfiliorum

gt; vtcùm Chrifiuoculis eripueritindefperationêadducat. Qua* pcccato amp; ira DEIcft, diuerfum potiùs co*

quemadmodum legimus in vitis Patrum de quodam . Is cum hac 'letYi'*°?^^^Pp^tationisobadmifîùm peccatum grauitcrvexareturobfirmatcîtan*nbsp;peccaui. Non quôd negaret peccatum, fed qimd videreCnbsp;cogitationibusliberarinon pofic, quàmfieasabqce*nbsp;fi fiduciamortis Emeriti Chrifti hanc vocem edi*nbsp;hôjg'i^exemplumfidcieft,quôd nos inhuiusmodi periculis imitarioportet,vCnbsp;^flt;^3mus,noncficcum Satana difputandum,alioquiita obrùCntitrin*nbsp;cogirationibus,vtfibimortêconfcifcant .Nequeenim animushumànbsp;^^Defiquam Satan nobis obijcirôCvrgetfuftinere,poteft.Qin'dqu(digitut'nbsp;fuggefiè-

7otf nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;D E Tl S CEN Dl î T EN T ATI O m B V î.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.

(uggefîcrit, fifflpliciter auertendus eltaiumus claudendi oculi ôdaurcs, ne qui vel videamus velaudiâmus,praeter verbum promifsionis de Chrifto ôilde^nanbsp;luntatepatn's j qui filiumfuum pro nobis tradidit, ficutdicitlohan. 3.nbsp;lexit ôic. Quidquid præter hanc voluntatem piacati ôdfauenris Dci Satan fugg^nbsp;9t, hoc tanqüâ volatiles Ôdinanes cogitationes animo eq ce. Idem ferc Gerion qnbsp;quemonet,quifolusexrecentiOribusde confolandisægris animisâdinnrnusnbsp;fcientijs cogitauit. Reliqui ferè Omnes in alto ocio 6Cpaccvcrfati,nunquarn nnbsp;reimeminerünt. Proponitautemilluftremfimilitudinem,Ô£; comparât has ba .nbsp;cogitationes,quibustanquamignitistelis piacorda follicitat, cani latranti,qucnbsp;lapide vel ferro petas magis irrites.Idê inquit,fitin cogitationibus,fi eis indulgnbsp;Sicutautem tutiisimum eft, canem latrantem contemnere ôdpraeterirejta vnavnbsp;cendi ratio eft, contemnerecogatioHesSatanae,necp cum eis difputare diutiaS,^nbsp;fiet vt fua fponteexcidant,quantô enim ma^ eas animo agitas, tantônbsp;regentjucqucvlla rationepofluntfuperarijôCSatannihilminusferrcpoteftjqnbsp;iùicontemptum. Quare redlifsimèfaciunt,quihîc fortes elle ÔCcontemnerei^^^nbsp;gnumfpiritumpollunt. Necdifsimilecft,quodinvitisPatrûlegimus,ibicuu^nbsp;dam fegrauibus cogitationibus vexariquaereretur,cofulit Fratrem. Is in hunt 1^^nbsp;dum mohètjVt quemadmodumcogitationes fpontè nonaccerfitæinciduntjit^^ijnbsp;fus excidereeas finatneqpeisindulgeat. Quemadmodumenim inquit, innbsp;nbsp;nbsp;nbsp;f/y

noneftprohibereaues ne fupra caput in acre volent, hocautem in tuamanuci^P^^ hibereïie incapitenidificent. Itaetiam cogitationes Satanicas cancre nonnbsp;in hoc intende, ne illæ altius animo infigantur, ôi. occupent prorfus unimuiu-enimfifit,perqfti.Redfè hîcmonuit,ÔComninonifipericulûcertumadirevclinbsp;idem nobis praéftandûeft. Qiianto enim plus cogitationibus indulgebis,eèi]*^^nbsp;patebit exitus, fedceu inlabyrinthuconclufus nunquâ te expédies.nbsp;videmus,voluntRabiàcêoptimarationeSCconfiliocopeicere,fedfruftra,rto ,nbsp;enim furiofior. Cômendoigiturvobis hunclocû,vtfciatis quomodo vexât,nbsp;fcientijs côfulendûfit. Vidi multos,qui cùm grauifsimètentarcntur, hancâf^^^jznbsp;norant, quod contênendæ hæ cogitationes eflent.Hincfadf û eft vtincipeft*-re, cùmicilicet organafenfuumvehementibus cogitationibuseflcntlæftgt;^jj|jf0nbsp;etiam fibiconfciuerunt mortem. Sunt autemhuiufmodi tentationes mefa^V,nbsp;Satanæ,quinos nonfacimus ièdpatimur, necluntacftiones humanaefed P ,nbsp;Quodjquidiicerenoluntjdeqsacftumeft, coguntur enim fuccumbere,nbsp;enim talis calumniator eft, qui non fatigatur donee vicerit. Qui igtturnbsp;contemnunt, fedfiunteius fpetftatores ,ijs vnum fpecftaculum poftnbsp;bet,vnamcogitationcmpoftaliam obtrudiG donee obruantur. Qui autemnbsp;rc cius infidias volunt, dicant, nec ijjetftator heqp acftortuus ero. Siceni« ß,;/nbsp;ChriftusMatth.t8. Nififueritisficutparuuli ÔCc. SicRabiàcesjquiahabetffÇ^^^jj/nbsp;lt;ftatores,difputatores,confidentiorredditur amp;furiofior. Ezechiasautemim^nbsp;iurgat eos, quare reipondetis ei, amp;c. Et filuerunt, non relponderunt eiverhitnbsp;Eftaureus textus, quidocetnos ne cum Satana difputemus. Quandoenimvinbsp;loquiminicumcordeveftrojinquitpfâl.noncum Diabolo, amp;c. Videlocum?*

Propheta meo iudicio tres tentationes hocloco deicripfit. Prima eu in qua detjcimur cognitione peccati ôi. infirmitatis noftrac, promittit ighittnbsp;(è nos fua iufticia veilefuftentare. Secûnda tentatio eftmundi,qua oppu^nbsp;vi Qi. dolo propter verbum ô(. fidem noftram,promifit autem nos vidîurosnbsp;tilaturos hoftem ficut puluerem amp;c » His non contentus Satan addit tenbsp;quoque,ÔC priuatim vnumquemque tentât diffïdentia, defperationc °nbsp;amp;blafphemijs, ficut teftantur Hiob S/C Hieremias. HancChriftus

DEMIKACVLIJ* nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ye»?

*^,^^3rtgeÏio, cum dicit, o ptabilius effe nunquam natü eflè. In liac tcfttationc inci^ f ^vere litire lingua. Ipleenim Satan immediate non per inftrumentapugnat con

adfuturum, SC quanquam nulla ipcs aquæ amp; cofolationi's fit,tarnen le obrutu* ^iJiosgaudioamp;lætitia Spiritus.

g Tom. j. lenenf fol. 372. leiai. cap. 35. Fueruntneceflâria miraculain primitiua ddîa,a4confirmandamfidem Martyrum, quos præteraliadona Sptritusiândîînbsp;((j^^^'iiiraculaconfirmabant. Et quianouum verbû adferebant Apoftoli, quo togt;nbsp;lt;^ultus diuinitus inlfitutus euertCretur, âCconrempta alioqui Ecgt;nbsp;bn **/P^cies erat,necefîàriafuit hæcmiraculorum gloria,quænoftro tempore cor.»nbsp;(,/^*^rnonamplius fiunt, quiaChriftüsad finemmundiinfirmus eft;NuncbelIfnbsp;'la* Hnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;quibus totareligioludus amp;iocus eftj nös ridentSC obijciunt, ne

*gt;0rt nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Lutheranis iânatû, nos^ prorfus hoc miraculorum dogt;

Claudiqui fedebantin iuis iuperftitionibus ÔCidolatræ) ]^^*^^^xiliunt,SCiucundèambulant.Nam amp;Hc]ias Idolâtras claudicantes vogt;nbsp;] ^^dquoqj iam laudem Dei canunt ÔC prædicant. Quos nonmouent hæcmi*nbsp;1^^ jilli ne quidê Chrifto, corporaliter cxerccntimiracula credercnt, nihilo eiùmnbsp;°^âf«nt,quàmexcitaremortuos,autredderevifurn*

((i,Tom. î. fol. loi. cap. 22. Inprimis verbum Deicofiderandûelf,quam» aHij '^'amiraculaquis faciat, quin amp;mortuosfulcitet,fi venit fine verbo, repudi»nbsp;^^-ïde omnes Apoftoli SCProphetac diligenter monuerunt,5cMoiês Deuunbsp;fomniorumoccidendurn dielt. Qiiialocutus eft,nbsp;j?'^tauerteret VOS à Domino Deo veftro.

periculomoueriSCiàpcredebebamus:Quiapontifexfuam tyran» ^'ufmodi miraculisabfcp verbo ftabiliuit. SicutnuganturdePapa Sixto, cunbsp;^P^^^^^^'^^^^h^^*^^^''Tumvicarius Chri'nbsp;D^^^*^^'^P'o^^^lofum,id^fubitôcuenifle.

p^cniiraculo probauerunt Papam efle vicariüm Chrifti; Sicut multis altfs S'ünbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;vigilijs laboribus Mona»

vtcauercSii '*lgt;tr ^^^onftra, econtra verbum Dei amarc amp;L magnificare difcerent. ld èninlnbsp;créât omnia 3 pulcherrimum ilium folcm ,animam, corpus Sinbsp;^^dhicorbis habet.

fpeciofa tantopere prædicamüsfatflo» Cantorem operumadmiremur, amp; primum omnium certi fimus j an pernbsp;1) 8 P*^bl^æP'ædicanturmiraculafintfacfta,annoh.

Quomodopoflentiftafieri, finOn cftetvoluntas Deii* t^\lnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Sipermittithocficriinpnamfaftidq ôicontèmptusverbij

%jQ^?^4mt,2.Their Immifiteisnonfimplicemerrorem, fedvimSgt;Cî\/i^yamp;a.i: er* (. p^F^^^rictSivincat.

vfcrbo Dei demonftret Papam Sixtu eite Vica* diti, Scriptumeftinquiunt : Tues PetruSjSd fuper hanc Petram ædificabonbsp;Éccle*

708 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;de mira C VL is.

Ecclefiam meam. Bcnc : fed hoc ipfo vult Chriftus, vt fit Petrus confeflbr mini' fter verbi jtion T y rannus, qui oneret conicientias traditionibus humanis, nondc'nbsp;leat noticiamChrifti,idenimnoneft eflevican'umChrifti,fedAntichriftinn.

Itac^ etiamlîmortuosfufcitaretjvelSixtuSjvelquicuncç alius,expueremilliin faciem, ÖC dicerem non fancto, fêd immundo ipiritu eum agitari, proptercaquoJnbsp;non adferret verbum Del.

Opponimus igitur verbû contraopera, ficutipfi viciisim opera contravff' bum, ôt^habent quidê hanc prprogatiuâ, quôd homines fpccic ôi. pompa ilia opennnbsp;magis mouentur quàm verbo. Sednos idcô has hiftorias tam diligenter traâaw**^nbsp;vtquid principale inljs fit,confideretur . Eaipfi non vident, fed dicunt Abra'^quot;nbsp;fuilfe lâicum,habuilfe familiam, pcregrinatum elfein terris paupercmfit'cxwrrcn'nbsp;Non vident autem eum plenum fuilfe patientia, humilitate, caritateimultômi'^nbsp;iira verba, quæDeus cumeo loquitur attendunt. Si habitus eius peregrinusû. i'^'nbsp;fitatus, ieiunia, gelliculationes deuotæ celeb rarentur turn applauderentnbsp;rent. Sed quia habuitvxorem, familiam, pecudes, hominem carnalemclfcaii^nbsp;Sedvaleantcumfuismonftris.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.

Nosfirmitcr ftatuamusamp;credamus, verbum Del elfeomniainornnibtiS) fi credis,nondeerunt opera grandiaamp;admirabiliailèdtalia tarnen, quaenoni*^^nbsp;runtinoculosprophanorum,nonagnofcunturàmundo.

X nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Nosperverbum6lt;prçces,multasarduasresgclsimus,præcibusadhnf^ ,i,

mus paccm,amp;: frangimus conatus,SCinfidias aducrlàriorum. Sed ifta plj tantü''-dent, quihabent Spiritumlantfîum, Ä; magnilîciunt operailla verèfpiri^^^* -admiranda:Baptilinum,Euchariftian,ablcgt;lutionem,aîsiduitateminvoc^t*' j obedientiam erga parentes ÔCfuperiores , quæomniaPapiftæfallidiunt,qi^nbsp;vulgariaôôquotidiana.

V I L E s C V N T, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.

Gcnef. cap.2t. Tom.2. fol. nbsp;nbsp;QiiodDcuslèmcl dixit: Crelciteamp;fnn^^*'^

mini,id verbumadhuchodieeftefficax,ô(^miraculoleconleruatnaturain'.S^,^,,5, tufquiscp eft, qui credit aut videtf Sicutigitur Auguftinus dicit de quincpp*^''^^.^nbsp;eumquipauitquincçmilliahominum, adhuchodieeodemmiraculopafcercf^^,nbsp;mundum : Ita rectède generatione hominis dicerc polfumus, elfe earn tamnbsp;lofam adhuc hodie, quam fuit generatio Ilâac.

Sed grandiahæcmiracula,vilueruntafsidui täte: Igitur Deus ahquand^l^^jfl, Opus edit, non vt fit maius,led vtoftendat iliacommunia St^vfitataquænob^^j^finbsp;fiunt, iilis fingularibus fimilia elle, amp;nalci exeadem fonte, hoc ell, exommp^^jjflinbsp;verboDci. C^ôdem'mfruges crefcuntôt: conferuanturfpecies, hoctamin^S.|^f)/nbsp;cllquàm illud, quôdpanes indelèrtomultiplicatilunt,necfrullrà ell,qn®^ ipcinbsp;flus vbicç in Euangelio inculcat creaturarum imagines feu fimilitudincSjl^j^^pi,nbsp;furdi,cæciSCllupidifumus, necadmiramur,niliillaquæfingularêlpecieniba ,-.jnbsp;Tranfitus per mare rubrum amp; per Iordanem,magnificafueruntniirac^^ijJnbsp;quis admiratur hoc, quôd nos quocp per ipfum oceanfi quotidie tranfimns.nbsp;enimhocaliudellr'quodcumnaturaaquaifitflucre, amp;operircterram,raiTilt;^^^^pi/nbsp;te verbi,quod Deus dixit:Congregenturaquæ, Hat terraÔCaquçinferiorcsôû^^j,nbsp;riores quali fufpenfæ pendent, nos^ reueracircQ circa inter ipfas aquas habinbsp;Idem de generatione hominis licet dicere, quae quanta res fit,ncinoint^nbsp;Si tarnen contemnitur fecundum vetus ditflum : Vilefirit quotidianum. In^^nbsp;peccatum originale,ex quo nataellfceda libido, turpitudo,molelliæjniorDi»^pnbsp;mala, quae cum fcntiuntur,obruitur opus Dei, vna cumverbo. Si incipient pdnbsp;nes abhorrere,ab hoc lantflo vitae genere, quod tam mirabileni benedidion^^^j^d'

. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DE AN TI CHRIS T o.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;70jgt;

Cul P^^^fiCap.jp.Tom.4.fol,;z. Cur fufeitat mortuos, ûnat ægrotos ÔC alia mira* ^«citr Non alio finejeipondent Hannas ÔC Caiphas, quàm vtfiat Rex, ÔC pergt;nbsp;*ocS ôf nos omnes. Tolle,toile,crudfige,voluitnobis imponere Qc nos perderenbsp;^ypocn'fi,qua ftolidum vulgus dementauit hadlenus. Quinetïampopulus l'pfenbsp;clamauit: Putabamus eum veile nobis benefacere, fed illis ipfis bcneficijs pegt;nbsp;t '°® perdidiflet. Talis enim hypocrita eft Diabolus, qui facit aliquando bona, vtnbsp;^0 Wagis noceat, Earn verô notam impingit poftea operibus piorum, quafinbsp;quaî piè 6C vtiliter gerunt, ftudio nocendi SC euertendi totum orbem ter-^'faciant.

^cuthodie aduerfarîj noftra bona opera interpretantur : Suntquidemboni 5^iviri, inquiunt, verùm non redèconfiilunt rebus communibusamp;^Ecclefiaenbsp;lèd magis turbant fit impediunt. Proin de clamant non elfe hæreticos pefti-^^^usimoshomines, vtiuftotituloperfequi, Ä^fanguinemnoftrumfundere, att^nbsp;^mfernaleillud odium aduerfus nos conceptum explere,queant,

(L ^xGenef. Cap«i7*Tom.z. fol.87. Paulus de Antichrifto dixit quod fcilicet pnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Deus eft, 6C omnem cultum. Antichriftus, hoceft,Pa-

jÇç^Turcanon extollunturiuper Deuminfubftantiafua, qui eft incognitas, SC ^^j'Mitus Deus, vt Eiaias appellat : Sed fuper Deum in prçdicamento relationis,nbsp;^Jöeus pracdicatus verbo,0Craanifeftatuscultu.

enim verbs 5gt;C cultum Dei non negligit folum, fed odit, 6C perfèquitur. K^xtulitfe Papa fupra Deum, 06 conftituit fein locum Dei,itavtadoretur loconbsp;'?Ppreflô verbo, ÔC ieruiatur ei oppreflb cultu diuino. .

tiç '*Pice enim Canones, SC videbis quod longe feuerius puniuntur tranfgreisio-quàm tranfgrefsiones diuinæ. Imo Chriftum Deum folum fiuncconculcatpedibus, SCblalphemat, vult autem col»nbsp;k^§uata,fe vult timeri, vult confidiijs,quaeipfedocet. Hoc vere eftconftituercnbsp;^^UeumdicftumSC cultum. Ideoredlevocatur Antichriftus,

k ^arn multos fuiftè putas ante Euangelij lucem etiam ex doeftoribus, quinoß 'umcrarepræcepta Decalogi, aut precationes orationis dominicacC Premebannbsp;ceruices omnium traditionibus humanis, quibus cumiàtisfeciflêmus, pu*nbsp;cultum perfecftè abfolutum,

extolli fupraDeum, federe in templo Dei, non in coelo Dei fub* Deus non reuelatus, fed abfeonditus habitat : Sed in loco Dei praedi-Jiojîî^'y^fbodocetur, Sc Deiculticuiferuitur, Coniugium diuinitùs inftitutumnbsp;omnino contaminauit, ac fi effet genus vitae profanum SCnbsp;^Q^licens.

Euchariftiæ non folum calicemfuftulit, 6C contra phasademit ^Vtfnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Chrifti commutauit in facrificium, SC quaeftuofum opus.

Omnia dicam, Chriftum prorfusfepeliuit, SC tribuit iufticiam luistradi* O o onbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tionibus.

^^9 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DE ANTICHRIST O.

tjönibus, 8C cültibus, pfäcter Ô6 contra verbum conftitutos. Hoeverèeftfeeléuïi^ fuper omne quod Deus dicitur»

Deum autem intelligo relaü'uè Deum adoratum, adqucmvernmusfaciefl» cuigran'asagfmuSjqueminuocamuSj tartquâm autorem omnium bonorutn, copnbsp;poralium, fpinruah'um. Cuideniqueferuimusincharitate, officljsergapro^''nbsp;muiTijdum paremus magiftratuiSC parentïbus, dum ferm'mus liberis alimoniacon'nbsp;qm'renda, éó fideli mftituti'onejSCc, Haecem'mömni'adebent fieri propter Doum»nbsp;qui fe manifeftauitin verbo fijo.

Hoc Papa,T urea, ludæi non faciunt,ïed fuper Deuili fe eleuant contemnen^ iuflà élus, 5C cum fibïmaxiin^videnturlancfli, DeumpræfumuntcôIcreÔôtntt*'nbsp;gere in fuafiibftanti'a. Sed âtalïDeonon poteft fuperari vitajqui'a talibusDeusH'.nbsp;bifcum non loquitur» Deus autem qui fepatefeci t vifibilibus non's, qui déditnbsp;bum promifsionis,amp; inftituit Sacramenfa,ille eft verus Deus, SC faluatof quem^pnbsp;prehendere,amp; intelligere poflùmus»

Cauendum autem hoc eft,ne quid vel addas,vel adi'mas ijs quibus feDeiisi^' nifeftauit. Qirod fi à Deo hoc,quem ponimus l'n prædicamento relationis, diicd tnbsp;nSjamp;Slcrutatusfuen'sDeuminpraedicamento fiibftantiæ, vel quantitatis, opp^'nbsp;men's à maieftate : Si quaefiueris in prædicamento qualitatis, coniumeris»nbsp;Deus ignis confumens,Ô!^ habitans lucem inacceisibilem»

Maneto igitur apud Deum in prçdicamento relationis, fuper quem éxtópj^ Antichriftus, hoc eft. Papa Romanus, SC Turca quoqp quanquam TurcaveriüSnbsp;ftia eft, quia eft extra Ëcclefixm SCmanifefte perfequitur Chriftum,

Antichriftus autem fedet in templo Dei: Idco propriè loquendo, tione Dialedlica eft Antichriftus, qui in Ecclefia fedet, vbi vifibiles Deinbsp;rent,quas ipft conculcat, Si fingit nouas formas,ÔCc»

Èx HofeaCap.2,Tom,4Ienenffol.ô'o8. Etponehtfibicapüt vnuiw» hidubium eft quinProphetaiftampeftem temporénoui Teftamentinbsp;Viderit, qüôd Romaiia beftia fe toti mundo eflèt pro capite commendatura*nbsp;igitur amp; prædicatur veraè Ecclefiæ conftantia, numeratur internbsp;Spiritus Sandîi, quod non agnofeit plura capita, fed vnum caputfibipo^^Lnbsp;Rum, quem prædicât vnicum ÔC verum fontem omnium donorum quæit^nbsp;fià funt» Sed qùæpericulaEcclefiamexccpturafint, tantum vnum caput Cht*nbsp;qghofcénfem, hoftra tempora fatis oftendunt.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.

Qiiia enim negamus pontificem caput Ecclefiæ eflè, Chriftum auteir prædicamus caput noftrum, qui folus fuppeditat corpori fuo iufticiam,r^^jj.,nbsp;nem peccatorum,Spiritum Sandlum ÔC vitam gternam,amathemati SC offlUisgnbsp;ris fnpplicqs fubîjcimur,

Eft igiturhæc vna et praecipva nota Anfichrifti quod lum capitis adimit ÔC fe gloriatur caput Ecclefiæ cfiè» ' Sed quàm mifèruiunbsp;Mancipium Satanænimirum, fiquidem veram Ecclefiam dir is SC ferro pstnbsp;Quäle autem caput tale etiam reliquum corpus eft. Nam Cardinales^Pnbsp;fàcrificulos,Monachos, Nonnas, præter impietatcm,quam doórina Stnbsp;cultus habent, etiam vitæ abominanda fditas deformat, Acmerito,nbsp;non ponunt fibi verum caput, per quod benedicentur omni botiedictionnbsp;tuali, ficut Paulus dicit Eph.i. 8C eflent imprehenfibilcs SCnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;pidt-*

hoc cupide contungat, ÔC tnagno animo hoc caput contra mundum 8C portas ^orum confiteatur èC prædiceu

fil ft ^älat.Cap^t.Tom.4.fol.do, Paulus praccipuè tam ièuerè inuehitur in Anti* quod gratiam tollit, Sgt;C negat bertcHcium Chrifti, pontificis noftri, qui

Puin dedit hoitiam pro peëéatis noftris. Hoc modo autemChriftum negate, eft tfnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;conculcare,acièie in locum eius coftituere, ÔC. dicere, ego

jjg ^cabo 0^ ûlUabo.Per quid;'miflâs,percgrinationes,indulgentiâs,obièrüatio* ItaqucAntichriftusfimpliciterfeiêtulit, contra SCfupra Deuntnbsp;(^i^ccûnftituitinlocum Chriftigratiam abiecit, amp;Cfidem negäuft. Sic enim do*nbsp;prodeft,nifihabeat opera»Echac falû perfuafione Chrifti beneficianbsp;^^°niisôbfcurauitô^obrüit, ÔC in locum gratiae Chrifti, SCregniipfius dodlrinamnbsp;^^peribusà^regnumCaerCmoniarum inllituit, Ô£^ men's nugis illud confîrmauit.nbsp;® Chrifto,qui tarnen folus debebat in confcientia agere QCnbsp;rapuit,ô^ vi adinfernum detrufif.

opinioeft, apudomnes auf ores Ee-» lt;}n,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;venturus,quem per colubrum intclligunt,ÔC tan*

ft k nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;artiCulüs fideirecepta amp;approbata eft ab omnibus,fed alienifsima

tQi^.^hoc loco falfilsima. V nde orta fit neftio, verùm in antiquioribus ctiam fchp extatjamp;f femper ab initio Ecclefiae Celebris fama fuit de Antichrifto venturonbsp;Dixerunt naftcndum ipfum efl'e in Ba*nbsp;^^jCx tribu Dan,ôfperuafit hoc comentumomnesEcclefias, adeo vtiæpc op*nbsp;'^^laioresnoftroseadiligetia QCftudio potiùsdodlrinam deChrifto inculcafie,nbsp;iiçfnbsp;nbsp;nbsp;verô fit petcnda allegoria ex nomine Dan,quûdiudicium fignificat, vt Ge*

Ipiritus meuSjôfc. non docebo non arguet,ita vt eo toitjuearur iudicis,non ûluatoris officium facfturus fit,fane neftio.Certè Pa*nbsp;traditionibus commenticijs,6(f extinxit verbum,3^nbsp;ptomifsionum diuinarum, Dan,hoc eft,Papa non aliud poteft, quàm cacai enbsp;*^fti^Â decretalia, SC danitica. Sedad literam nemo redèfenièrit, quôd debcatnbsp;P^tichriftus in Babylone SC circumcidi more Iudaicogt;

ftf^^^cpüto diabolum huius fabulae autorem fuiflê amp; finxifle hancglolâm, vt nôgt; lisg.'£§itatiônes à veto ôf præfente Antichrifto abduceret.Nam ex omnibus ftho*nbsp;^oâohbus Papifticis nemo eft quifcntiatPapamcflèAntichriftum, omncsnbsp;exBabylone venturum. Interea verô dum ilium fomniantôCex*nbsp;Romano PontificèopprimunturôCablbrbentur, quinbsp;Babylone oriundus,nonAflyrioru illa,(êd ex Roma, quæeftnbsp;qua regnat Dan hoc eft Papa.

fit^yDiabolus fuis præftigqs nobis illudereÔC mcritis,attp oculonmi ,nc in hunc Antichriftum, qui fedet in loco ianlt;ftö,mruer« pofte*nbsp;*'^11nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;confihjs Sc mcndactjs fâClum eft, vt Antichriftus in Ecclefia federet

diuinis legibus promifsionibus 8C gratia gubernaret Ç non enim po* PæRarc)fed contrario modo,videlicet vbiChriftus SanCli rcmittit peccatanbsp;inferno, Diaboli poteftate, ibi contra Pon*nbsp;laqueis ÔC mendacqs repleuit orbém, antequam perfpicercnbsp;w potuimus. Quid enim aliud agit ièdens in temploDei, quàm quocfnbsp; Ponit quibus captiuat conicientias, ÔC occidit ftultis infinitis luistegbusnbsp;fionibus minime ncccflàrijs, de cibo, potu,veftitu SCC. Sc hombilitef

Xii nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DE ANTICHRIST©/nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,

Id nimirumeft contraria Chrifto QC Euangclio doccre« ChriftusenîDi * nos à vi legis diuinx,ab accuiâtione legis feu Decalogi dC cæremoniaruninbsp;nbsp;nbsp;nbsp;j gjî

Hibus, Papaverôetiamcapillos, cibum, potum, domum, vxoremô^quic^^^^^ji, inrerum natura peccato obnoxium ôf contaminatum dixit,nifi ab ipfocoi^^^nbsp;8c fanôificatum decrctalibus eius.

Ad hune modum Danita ille extinxitfuis legibus Euangelfuwi natu« fera Babylonc, Roma videlicet, vt Auguftinus cam altéra Babyloncm voce^b 7 jnbsp;Cpitnaicicumilladeficeret. Et Dan feu Papa eft coluber fuperfemicâCnn* nbsp;vcnenofuOjôC vinecat ambulantes in ea.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;«^0/

Hæcideo tantum recitOjVticiatis reprobare maIum,5Celigercbonuin» frenfes 8é Louanienlès audirent iftam explicationem,clamarent me doccrenbsp;nbsp;nbsp;nbsp;(

S)C pugnantiacnm recep ta opinione Patrum,iam mille annis tradita QC ptoP^S*. Ecclelia. Sed fiue Ecclefiae, fiue fynagogæ opinio bate fit profeóónoneft '^,nbsp;propria. Textus enim loquitur de benediclione tribus Dan, non denbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;jpji

Supra manifeftémaledixit lacobLeui ÔC Simeon, fed hîccontrariumpto^* quod Simfon liberaturus fit tribum (uam,cum reliquis quæhuic yicinac cran^

Si cui veto placet Allegoria, is myfticè intcîligat de Babylone mônftro illo turpiisimo Papa Romano, qui eftDanDiaboIicus, qui^exti^pj^nbsp;liaufit Ecclefîam, præfcrtim adultorum, qui Monaftica ÔC operibus fuis confi** (ifnbsp;eorumque animas, corpora ÔC resperdidit, ÔCquae Deus voluit eflèbona^nbsp;libera,ea fecit noxia 6C damnabilia. »crßi'cfjfc tropjf jq Oîom»nbsp;jmfiuc^cn.

Ex Pfaltn. Grad. Tomo.4. fol.479.Quifiocmodo(icilicet propter 8C vt moleftias coniugij fugiant ) à coniugio abftinent, vere funt Antichrift^Ljoinbsp;dum fententiam Danielis, qui banc infignem Anticbrifti notam efle didt^^jjiinbsp;concupifeentiam mulierum non curabit. Id glofa quoquede Antiebrifto^^*nbsp;bis verbis,quod fi'mulaturus fit caftitatem,vt facilius decipcrepofsit.

ExRefppnfadlibrumCatbariniTom.i.fob^pi.jj»;. PrimumhocinaDi tftjperCbriftumficefle omniapeccataablata, vtne occafio quidem peccatinbsp;eilet, quæ eft lex, fecit enim per fidem omnia libera vt Chriftianusnihilnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;p?-

legecogente,fedomniafpiritu bbertatis,ficuf,uTimorb.i.dicitluftononen,^ j'jd fi'ta quicquid enim lege edgente fir, peccatum eft,quia non fit volutarioip'^^nbsp;:inuitaac per hoc contraria legis voluntate, id quod reuera eft peccatum.

Ideo prædicatores noui Teftamenti.i.Corinth.j. appellat miniftto^^PJfirfl* non litcrae,quôd gratiam no legem doceant Jnde in toto nouo Tefiamento^^^p^inbsp;praecepta vrgentia, fed tantum exhortationes 8C obfecrationes. Nee Chfihnbsp;Apoftoli quenquam vnquam coegerunt. Et Spiritus Sandus vocatur inh^^ fnbsp;tUsparacletusvtexbortetur.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,

Haec omnia eo tendunt vt populus Chrifti fit qui volutarièeum ault;l*^ quitur, nullo timoré legis, fed gratuita libertate amp; beneuolcntia dudus»nbsp;ideo faciehs quia praeceptum,fed quia placitum, etiamfi praeceptumnbsp;Qui vero (ecus faceret, populus legis ÔC fynagoge eflet,in qua occidebanlynbsp;uaricatores Icgis. Vnde Matthäus, 19* per conditionem dicit:nbsp;ferua mandata ? Et quinto, non ait, volo vt fitis Pauperes, ledblande exht Jnbsp;dicefls

DE nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ïri^

hig P ^^^tipairpcfcsfpiritUjôiSc» Breuiteri'nnouoTêftamèntó öflènduntur öm-^4 facienda omictendaque funt qüac etiattl mancant facicntcs 6^ ömit-peténdà fint quæ facièndà funt. Sèd hémo cogituqomnibus perlât nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;pereartt, vel falui fiant,fecünduni qùod voluérinu Ideô dC tebellein

à Vi légis(idquod Vere eft à lege folui)Iiberauit nos,omnibus noftfo periculo faciendi fiue bonum fiue malum. Non tarnen pernbsp;Ptophanis Mâgiftratibus fuum fus gladium in puniéndis malis.Namnbsp;fuum non pertinent,donecipin'tualesfa(ftiliberaliterferuiantnbsp;ita. habeant etiam in lege decaîogi diuini, turn maxime in legibtisnbsp;prorfus abolitæ funt, vt nihil in eis peccaripofsit, folânbsp;Popofîta ad iuftifi'cationem ftifficientifsima.

c* nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;-

'^5èr nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;facierum Papa, aliud non faciatquàm quod mandat 8lt;?

Pdecretis idqué vice ÔC nomine Dei^ßtis claret quam fitaduer-to nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;vallatornouiTeilamentijSChoftis libertatisChriftianae,cogens in-

. ^^^^®^^*mpcrata. Quatyrannidetot peccatorum autOr eft, quot opera itt ^^tit.Dum enim fefe credunt teneri eius mandatis,confciéntiam habent finbsp;Anbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;inuiti faciût,reuera in corde peccant,np peccaturi hac auer-

mandaflètfedjfolùm obfecraflèt fiC exhortatus Munbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nX 9^* fibi obtempérant, autor eft falixiufticiac, quia dum ftiè

feciflè, ôi. hanc obedientiam reputant pro iufticia, fit vt non fide in P legibus S)C operibus feiè bonos fore ÔC eflè arbitrentur. Atquénbsp;vaftare fidem SC veritatem QC conicientias turn malas multiplicare, tuirtnbsp;'^°«àsfacere.

'd faciat toto orbe, pâtêtquam mirabilis ÔCincredibilis vaftatôf f**^gt; quot;Penim vaftat quotquot legibus amp;(. imperijs his fubijcit ÔC impel-fubijcit, nifi infantes forte 6C fimplices, incognitonbsp;Ofiliperditionis, Oabominatio, O va-^'^fiamp;'^^°^^æntiarum malarum autor. O falfe bônarum Magifter, Ohoftisnbsp;j ^bertatis Chriftianac. Et quis haec infinita maria mâlorum huiùs portentoflnbsp;® ^omplecftatur mente,ftedum cloquatur verboi*

M ondum finis malorum, fi has leges tuas ftatuiflet in operibus ilîis virgt; Pbilofophi rationalis rationbsp;forfittido, temperantia, caftitas, manfuetudo, veritas, bo-^danbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;forte fynagôgamfolum conftituiflèt, ÔC ciuilem quandam iu-

'*^sv ^^bem propagaffet. Nam per hacC etiam fides fuiflèt vaftata,ficutinlii* ^Ifabatur.

tf nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;intra hos limites non confiftit, imo rarius haeC vrget, ÔC fateri côgi-

enim 6C figmenta fuaimpellit locis,pcrfonis,veftibus, cibis^ qp §eftibus,nos ftôlidos,ftupidoj, ftultoSj imô truncos ÔC ftipites alligat, vtnbsp;%ç*^?^bominatiônfsêCnaufeaè ad môrtém vfqitepenèpudeat ÔC pigeât. Chri-dixi ) vt ômnes leges per libértatem fuis tulit, itamultô maximenbsp;^^^QciSjperfonis, veftibus,cibis, diebtis, ÔC fimilibüS affixçfunt, vtearum viûsnbsp;^ibus liberrimus SC indifferèns jnec àd peccatum, hecadiufticiam forma*nbsp;Ooô fij turuscoll*

ciTfus con{èj'ent/am,quac fola fidc in ipfum fubfiftit. At Papa non contentus faltöf cis locis, cibis, vcltibus, diebus, quibus Icx Mofi abundabat, fed proprijs à fert'nbsp;pcrtis aut ab alijs acccptis,cifquc de die in dicm auc^lis, pro mcra fua libidincmul^nbsp;tiplicatis ÓC variatis, orbem Chriftianum fatigat, corrompit SC vaftat, Quod vtcü'nbsp;riusHat^per indudlionem aliquot cxemplis oitendcmus,

CjH RI s T V s iublata omnium locorum differentia, vbique vult colt, necü» tegno eius alius locus iàcer,alius Prophanuscft, fed vbique omnia eadcm,nbsp;que enim aut fortius,aut melius crcdas, iperes SC diligas intemplo, choro, altar!nbsp;caemiterio quam in area, vinea, popina, cubili, denique in carceribus martyre»nbsp;Chriftum coluerunt, Sandia Agne etiaminlupanari, AtPapaconfccratisEcd^'nbsp;riffs appofitifque priuilegtjs SC diris iacrilegijconfcientias facit, fiquis domuffl»*^nbsp;fidfijis confecratam, velludens, vclfcrid violarit, nihilpeccaturusfifuamvelalia*nbsp;quamcuncçdomum laeferit. Rurfum fi Papa: mandatis obtempères, Religi°J^nbsp;Ql obediens filius Ecclefiac fadlus es, confcientiam boni SC iufti opcris inucni*^'nbsp;Compone nunc Chriftum SC Papam, 111c didt: Nullum potcft fieri peccatunbsp;quocunque vfti, cuiuftunque loci (ndi fiat ad lacdendum proximum)Pap^^^nbsp;peccatum eft, fiin templo aliquod operis prophani feccris, aut nonmaiorcrclfg'^nbsp;ne^quamprophanamdomumobieruaueris.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,

Nonne hie Papa facit peccata in locis SC vfii corum, in quibus Cliriftus r*^ lum peccatum facit f Nonne ièruitutem,timorem, captiuitatem,laqueos,prf^ .nbsp;ftatuit, Vbi Chriftus libertatem, SC fecuritatem facit c* Nonne ergo Papanbsp;diriftus autor peccati Sdeonfeientiarum, per fuas friuolas, ftultas, inutileSjiWnbsp;leges;' Qriid enim opus habet vllus ChriftianushislegibusSdobferuanfijs^^nbsp;fticiam f O dcceptto SC illufio puerilis SC ridicula, SC tarnen tanta ferie peccat^Jnbsp;à: perditionum opcrari praeualida.

E diuerfo Chriftus docct non efie iufticiam aut cultum ilium fitutn^^e, locis. At Papa docct efle iuftidam ÔC cultum Dei, Ecclefias fabricare,coir^^nbsp;£Ca Prophanis domibus opinione SC conftientia fancflitatis feparare.nbsp;tioc idolo religionem» Qiiam digne, quam pulchre Criftus praeuiditnbsp;(las Sc Campanas confecrare non pertinerct nifiad Epiftopos» Dignifsfi^^nbsp;quam officium Epifeoporum, quales enim Epifcopi,talia SC opera eofUinbsp;la enim funt SC laruae dum pofito verbi officio, tantum titulis SC veftib^^nbsp;Epiftopfi Ideo non debent fideles animas, veram ftilicet Ecclefiamnbsp;cQificare verbo SC or^tionc led campanas,ligna SC lapides Deo vngerenbsp;Confpergerc, in quibus mures,araneac amp; aues habitent, non Chriftus. Sicnbsp;confecrat ligna, lapis lapides, truncus truncos, fimulachrum fimulachra, ,nbsp;îdôla, vt habeant fimiles labra laducas. Et tarnen inijsdocendis,feruanogt;®^ßjs,nbsp;ïiandis : Deus bone quantum eft legum,0lt;r glolTarum,quanti fcrupuli,qtij7^^^i'tf *'nbsp;quanta: pnitentiæ SC fatisfadiones. Et fandifsimus ille quam difficfi^^Vjjjinbsp;ifta peccata fidicia, prorfus non nifipro pecunia, SC interim adulteria SCnbsp;jfcclerafouensctiam.

Rurlus quantis Indulgentffs has iufticias rémunérât SC mcrîtÇt ' enim remilsionibus tales peccatores donandi , vt tarn vcrac fint mdnbsp;êC abfolutiones quam Vera Hint peccata iufticia:, O abominandam anbsp;tiortem.

Sic Chriftus nihil difereuit in cibis SC diebus vt Apoftolus multis Voluit in vllius cibiautdiei vfum,peccati5fieri pofte,No enim vlus,nbsp;cibiinEuangelio reprobatur. AtlandifsimusChrifti aduerfarius,

/-^^^tajVfumcarniumjlacfliSjOuorurajbutyn,amp; fitniliumpcr quadrageGmant iig *^uniorum prohibéeautohtate diuina,feu ftib nomine Dei,ftultum teiuniu,nbsp;th ^°Gibenda concupifcentia,lcd in cohibendo vGi conftituens, fient de eo pro-t. Tim. 4. prohibentium nuberc QC abftinere à dbis, quos Deus»nbsp;fcit ?*^^dpcrcipiendumcumgratiarumaó:ione. IgiturôChîc peceata faêîa font ar-o hominis iftius peccati,vbi naturaliter nullum peccatum eft. Et alligat his re-li^ç^°cicntias, diuexatep legibus ftultis, vtnullo operehodie pertinacius populinbsp;confidant quam Papiftici huius ieiunij. Nam accidiflê,adulteraflè, frau-diebus ieiunijnbsp;(j. Ethis trroribus impijs confeientiarum, QC violata fide Chrifti adeo non folli-*^30nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;illeEcclefiarum,fons legum ÔC iufticiæjpaftor vniuerfalis Ecclefiar,

^'0 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Catholicæj vt etiam deledierurin eaperditioneanimarum amp; vafta-

hifi ^^^^hdeniqueinftatSt^vrget. Nequeremittithasquoqueiufticias amp;pcccata, ^pQpccunia.

peccatum faciat vbi Chriftus peccatum tollit,6^ fofticÄ ftatuit, 'itnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;iufticiam tollit,amp;f conlcientias illaqueat, vbi Chriftus conftientias libe-

contraria faciat in locü gratiaeponens peccatum,öi. in locum fidei lege, abominationem ftantemnbsp;^^.^^ondebetfÄn non font contrary; Chriftusdicit: Hîc nullum eft peccatû.nbsp;hîc eft peccatum. Et ille,hîc nulla eft iufticia, AtPapa,imó hîc eft iu-tirçj^^i^^ini libéra permitteret, aut faltem exhortareturfolum,Äntichriftusnor*nbsp;%' ^^^uncquiapraccipitinnomineChriftimendaciter, ô^fobpeccato mortalinbsp;fçjç^'hproifos vaftat Ecclefiam,corrumpit fidem,peccatum ftatuit, SC perdit con-

Eunt venerationes illæveftium,vaforum,reliquiarum, Mulieri liçç^Emnimoniali tetigiflè pallam altaris (quam vocant) peccatum eft,tetigiflè ca-^^^^^tum eftjfacrificafle calice non confecrato, peccatum eft,celebrafiê in ve-eoi'lecratis, peccatum eft,omiffa manipula vel alia parte veftium ce-eft, vocaflèpuerum,autlocutum efle inter verba Canonis, pecca-^^^^'^refiquiasSanéîaSjpeccatum eft, poriô tetigifle manu vel digito cor-%ç^^^^^la'i^neccfsitate auellendià palato, tantùm eft facrilegium, vt viuamnbsp;^bradant qua parte tetigit,vt ipia infania non pofsit eflè tam inlàna.Futu-eft vt Sô linguas,palatum guttur amp; ventrem forte excorient,propter ta-Chrifti. Atlæfiffeproximum, contreeftaflè furtim res eius, aut no»nbsp;h æjfciè nullum peccatum eft. Aut quac portenta fcelerum non perpétrât Pa-lIoj.jî^Eiis iftis fanlt;fticuh's,planè non fupcrftitiofis,ftd furiofîs, vertiginofis, SC dc-^^atnentiae fatuis.

\ Vf nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;peccatum eft autoritäre Papæ, ferme tota creatura Dei, vniuerfosque

Chriftus enim in ijs omnibus nullum eftê peccatum voluit, fed nee iufti-quia folum fandus eft. Sandifsimo vero Chrifti vicario conueniebaf,' %/^^°'^Eftens,peccara SC iufticias hîc multiplicaret, SC totum orbem deuaftatanbsp;%nbsp;nbsp;nbsp;^^^^*E:iana SC corrupta fide, cofcientîjs ft ultè ô(^ erroncê pauidis SC pereun-

%f^pleret. Entibiquisfithomo peccatifiC Filius perditionis. Nec dum vero legitimum illud agmencxercituum huius Regis recitaui,ftilicet,Car-Anp^Epifcopos,Saccrdotcs,Monachos,Monialcs,Diaconos,Subdiaconos,necnbsp;C quos vocant) liberos à lege. Hi enim propter foas raforas,veftes, ho-tot peccatis featent, vt nec tot relationes habcant Scotiftæ, nec tot rea-quot;outiftæ,quarum tarnen inqualibetremunditot ponunt, quot font crea-¦efpedus earum.

bone,nihil nifipeccatum eft,totûhoc vulgus hominûperditû. Nonrad/ Ó00 üij cnixn,no^

rttf nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DB AN TI CHRIS T o.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;c

ertimjHon legere horas canonicas,non veftiri colore ûcerdotali, non geftare eu lum^non mdui purpura byflô^amp;faliquid eorum mutarejquaeillis conftituta unnbsp;eft prorfus apoßatallc\ QutsnoniudicetMonachum apoftatam, finbsp;datjfi quando liber ÔC radi negligeret C At quoc intérim àfide apoftatantgt; nuUanbsp;ra. Hîc verônePapaequidem(qui tarnen omniairtDeumpcccata vilifsimet^nbsp;ti t, imo obtru dit remiisionem) difpenfatio là tis eft^ quantumfibét multa pecunianbsp;dempta^adeó infêdit conlcientijs miferis Icgum iftatyrannis^verc Daniel dieu»nbsp;mirabilia vaftabit, Qyid enim non vaftatum relinquit C Et fie vaftatum vt repanbsp;non Poisigconicicntijs Omnibus nimioinfirmatis ÔC captiuatis* Et baud lciO* Fnbsp;hodieomnes has leges abrogaret, an etiam hac ratione rcuelli queant foup^*nbsp;animishominüm»ÔC confeientiatfanari,tam incurabilis QCcrudeliseflriftapb^Pnbsp;puli,ab ifto rege Aflùr mflida,vt cum Elàia dicam : Ecce habes frUCtumnbsp;ôi. propofitionumjicilicetjvaftitatem Ecclefiae,fidei,libertatis Chrifti, Spinti^nbsp;tatiSjô^ vniuerforum bonorum à Chrifto nobis datorum. Ifte eft Antiochus *nbsp;Daniel,S,quihüiusregisfacierumfigurafuiflêibidemdicitur, Ipfe eftnbsp;fbrtitüdinem codi magnificatus eft, ÔC deiecit de fortitudine QC deftellis ÔC çonnbsp;cault eas. Et vïque ad principem fortitudinismagnificatus eft,6C ab eo tulitnbsp;crificiumCideftjfidcm) ÔC deiecit locum Sanôificationis eius ( idnbsp;Robur autem datum eftei contraiuge facrificium propter peccata, Ôô profte^nbsp;veritas in terra. Et prolperabitut ÔC faciet. Nonne hæc Papa facit eredis facich^nbsp;propofitionibus fuis contra veritatem Si. fidem c* En tibi, hoc eft, quodnbsp;per os eorum. Non efle omnia à Chrifto ordinata, ièd Ecclefiae arbitrionbsp;relilt;fta,cùm Chriftus ordinarit, vt nullum eflèt peccatum nifi incrcdulitas gt;nbsp;fticianififides,ficutdicitlohan.ilt;j. Illearguetmundum de peccato, qu»no^^;nbsp;dunt in me. Et iterum,qui non crediderit,condemnabitur. Omnia enimnbsp;nbsp;nbsp;wy

hominem funt,non coinquinant hominem,ièd funt libera prorius, nifi ab cedente mala cupiditate in illis peccetur. At Papa inquinat folûm externisunbsp;uerfum orbem, SC internis inquinamentisnihilprorfus mouetin-, icilicet^^^nbsp;ra funt verba Chrifti,nec fie tarnen adueriàrium eius vaftatorem videre Völi^

Præterhos mundos peccatorumô^pcrditionum,etiamaliapeccataft3t'^ pa,primùm,falfamfiduciamtaliumoperum, quac eft duplex iniquitas.nbsp;obedierint Papæ in iftis, ôtS peccata Papiftica vitauerint,benefecifle amp; nieruiu^^nbsp;fumunt Qi ptæftimuntur. Et hase eft altera machina vaftationis in totuUnbsp;graflàbunda. Quia cum hac fiducia Chrifti fides non fiibfiftit. Deinde,quia lU'*nbsp;dinelegumgrauati,folo opéréexternoobediunt, auerfifsima voluntatc,nbsp;mus in tumultibus illis vigiliarum,miflàrum,horarum, turn legendarumgt;nbsp;tandarum,in quibus tanto tædio laborant, vt nullus labor hodie fitmoleftio^nbsp;hilo tarnen minus inftant prçfecfti operum iftorum durilsimorum,amp;exadot^^ ,jnbsp;deliisimicoguntjfineintermifsioneoperaritalia, quac coram Deo non nifînbsp;funt peccata,coramhominibus veto bona opera amp;^obftquiaDei. Inuentanbsp;lenimina quaedam fenfuum per organa Mufica,fîlt;f cantuû varietates,fed nihil anbsp;ritum,qui etiam magis illis extinguitur,iftis titillationibus. Ah Chriftenbsp;petu,quantis exercitibus impelluntur,ad peccandum,Slt;f pereundum per abonbsp;tam iftam abominationem. Horror horrertdus eft intendere in has crudelifsiunbsp;ragines confeientiarum, tantis laboribus pereuntium. O quàm pueriha funt, Mnbsp;olim Manafles Si alq reges impq luftrationibus filiorum peccauerunt.Necnbsp;barbariisimarum, nec Leftrygonum facrificia cxecrabilia cum iftisnoftrisco^,^j,nbsp;poflùnt. Contigit nobis illud Chrifti, feptem nequiores Spiritus faciuntnbsp;pcioraprioribus, peiores inquam ftp ties fumus genres quàm anteChrifünbsp;tionem fuimus,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;çi

vtfincm hums vaftatioiu's faciamus quo vidcas nihil hot! éfit-péccàtum ÔC PCfaitionem in Papa. Eccenonfolùmlcgcshiæpeccatumfunt, non Iblum operanbsp;peccatafuntnon folum operafimulata carum ôô cum racdio fablam vt dixi-^speccatafuntjipfàetiampræmiapeccata funr,tnnl(ü omniiimmaxima.^i pecca-] luiorapcccatismaximisremunçrantur. Qiiærcs quomodofDicam. Barrabamnbsp;f ^fönemdimittunt non contenu lefum ligaflè pcrdidiflc,hoc eft, vulgus hoc cle-lt;nbsp;, ^æjpn'uilegqs eximit ab omnibus oneribus,amp; laboribus hominum, vt in ocio^fe^nbsp;^'UtCjOpulcntia^ iccurifsimam Sodomam viuant, Denifp nec arguercnecaccugt;nbsp;corrigercpeccantes vlÜ licet,nifîPapæ, qui, nccii velitpoHèt,nunc autemnbsp;j-^^'*^ub.Hincprodeuntquaficx adipc iniquitatcseorum, hincftupra, âdulteria»nbsp;bpvniuerfum Chaos fcelerum, nonbsp;^^jnabiindant, fed regnant,impunè,nullo timore,nequeIZ)ei, neque hominum.nbsp;quiseos corripiat,hicfacrilegusinpriuiicgio Papa*,St Cæf, Âïaieftatis reusnbsp;IjH pertinent ilia facratilsima iura, de foro competenri, £lt; omnia ilia qui-j^j^deruseximitur,à Laicorum accußtionc,iudicio Sé vindiclajCum omnibus quaenbsp;viuras,fraudes,rapinas,fecit eis licitas frndlifsimus Chrifti aduer*nbsp;^^oduin ad cultum Deiaugendum reditus iniquos, contratfîus illicites, rapinasnbsp;^^niittit Sé gratiofe difpenfat pro Apollolicabenignitate, De clibatutnbsp;''Us peccatis Sé perditionibus augendis, repertus à Satana fit, alias dixigt;nbsp;iuramcrtta, quibus Epifeopos,quot;nbsp;'tQi quot;^^^^^jj^^onachoSjPrincipcs, Academias,inuoluit,poterant eum facerehomi-ftf^p?^^3ti,Sc Filium perditionis 'é Q:ns cnim hic periuria recenfeat f Cùm'nemonbsp;'Ilnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;animo.iurct, SC ramen iiirare cogitur, fine omni neeeßitate iaiutis,id

f,ç^æriDeiinuanum alTumcre. Qiîodcntm cordis affeefîu non fit, vanè ÔCcunt facierû regnum, nô folùm valere debuit ad vaftandumfidê,(èdnbsp;quot;'ni P^'^^'idos optimos mores, vt nihil rcliquum faceret non vaftatum. Et ta-omnia execratifsima mon! ira, tcnuifsimo facierum fuco tegere,*tuericp adgt;nbsp;®nrncm virtutem,tam verbi,quàm ferri,vt cflèt Rex facierum,monftrum vl-*nbsp;mundi, paratum ad magnum aduciitum Chrifti, in quo magnantnbsp;''*'tutem Chriftus oftenderer,in magnitudine monftri huius.

|'çç(,^f}^dohîc,quiinpraîccptumquartumamp;!' qufntum ô; feptimum oólauuni iala. Tollitenimobedientiamfilio' um àparentibus, armansfiliosnbsp;multis alfis vifum eft. Sefe enim vult præ om-»nbsp;ô^lànguine replet concitatis pro libidinenbsp;principibus inmutua vulnera, vt dubites an ipfe Satan regnans ta-ducatus, deuoratqî Epifeo-W'nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;totiusorbis, non folùm opcs,fed Sé fubftantiam, Annatis, pal-

verbis te-omnia prout vifum eft. Haecenim omnia fie operatur homo ifte J'I'illjj ^^Ins pcrditioniSjVtpeccataeffèncget, imopeccatacflèftatuat, fi quiseinbsp;°S8^nniat,etiam nullis infernis fatis caftigabilia trahitque fècum in hancnbsp;nragnàmnbsp; quot;ficcumque confentientes perdit in ^tcrnum,vt fie non vno mo-Omnibus vaftet,8é corrumpat omnia. Et fit verè mirabilium vaftator»

Sacramenturn aîtaris M ff pcenitentiæ graflàtur* Primùm tulir ab Ecclcfia,vniuerfum myfte-** ^^dc fie vaflauit in Laicis, vt altcràm partem eis penitùsauferret,nbsp;auferrctjfcd peccatum, imô extrertram hærcfim ftâtueret, fi quis iuxtânbsp;Chrifti iîF

718 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DB A NT ICH R IS TO.

Chn'fti inftitutum vtraq^ vterctur. Proh Deum vi'uum quanta audacia abonn*^ nishuius. SicnimChriftuspröhibuiflètvtramfpedem, htcrericus eratvtram^^nbsp;cipicns» At nunc cum no prohibeat,ac per hoc nullum peccatum ilire ponat,*J^°^ jnbsp;ftituat Vtram^ partem,tarnen vicarius in re non prohibita, fed licita 8é libera)nbsp;Chrifto ördmata,ftatuitfummam hærefim,nedum peccatum» Nee fie Anticb^jj^nbsp;agno fei tur, quill adhuc adoratur vt viCariusDei« O horron'ræfuroris Domin;nbsp;nè egó tótum arbitror ablatum,cuius partem ablatam video, quâdo panis Sinbsp;vnum fit facramentum ôi alteram partem non nili ad ludibrium relidam.Ql^^jfOnbsp;in vna parte contra Deum peccat omnium reus eft. Nifi forte Deus aliquosnbsp;iudicio feruaritinfideintegriSacramenti, quomodo feruarepoteftmultosifnbsp;uit in Gde abfque vlla fpecie facramenti. Igitur potius erat neutram partemnbsp;teram accipere,quô tutius euaderemus præuaricationem inftituti Chriftn

Non ifto furore contentus, laqueo omnium cruentifsimo èi ânimieK^^^ iConfeientiarum pöfito,non permittit Sacramenti huius liberum vftim,nbsp;ftim omnes certa die femel in anno cogit communicare. Hic te obfecronbsp;ftiane,quöt putas communicarc,fblius praecepti huius neceisitate,qui reuerac*^^nbsp;de mallent non communicare fÄt hi omnes peccant,quia nonSpiritu,id e»nbsp;de nec voluntate, led necelsitate huius literae communicant, cum hic panis e unbsp;quacrat non ûturitarem,multô minus faftidium aut odium. Et omnium honnbsp;catorum autor eft Papa,fua hac cruêtiisima lege,omnes in perditionem vrg^nbsp;debuerit liberam vnicuicprelinqucrc communionem ôi tantum vocarenbsp;ri, non cogère Qi impellere» Vide an nonhinc totus mundus, pcccatisnbsp;lumrcplctuSjVelhoc vno diluuio ûtis perdatur Sic non iblum priuat no^nbsp;mento noftro,fed Qi illud quodrelinquit, non alio coftlio relinquit quam'^^nbsp;huius occaftone pcccatis infinitis repleat Qi perdat,

Sacrificulis vero multo pcioribus modis illudit. PrimumjMiflamcU^ jjjjjHi cramentum Qi teftamentum loco beneficq accipiendum, vertit in opns,^'tjti'nbsp;quo fatisfaciant pro peccatis, iuccurrantque viuentibus Qi defundis innbsp;latioile.Hoccommento omnes opes, glorias, poteftatesmundifibi vendi^^^nbsp;prorius inutilis iam fit miflà ad ialutem, fed tantum ad quacftum valeat,nbsp;bili hac peruerfitate Qiimpietate. Deinde Qi {âcriRcium ex eafaciunt quonbsp;tias agunt Qi benefaciunt,tanquam egenti bonorum noftrorum, a quo reciÇnbsp;bebant. Prorius luperat hæc peruerfitas lenlum Qi verba, Qi tarnennbsp;obfidet, 0^ opprimit orbem. Tertiô,priuatam rem ex communi facit,nbsp;Vtratp parte,nunquam vni ibli debet permitti, cum Chriftus earn voluerit cnbsp;munem,vt Sacerdos celebranscolledaefecum alicuiEcclefîæcommunicarctnbsp;que partem.

Nunc veto folus eft, Ô^priuatuslâcrificulusfibi folicelebrans, lohp^^ que partem communicat. Interim tarnen Ipiritualiter, vt dicunt,nbsp;cat,communicat frudîum Miflàe, quibus volet, id eft, fomniat fe aliquid conbsp;care, tanquam bonum opus Qi ßcrificium, cum reuera communiernbsp;ipfe folus accipiat,6C tarnen non vt donum Dei pofieflurus, fed vtnbsp;laturus. O quanta Maria peccatorum in folo ifto Sacramento abundant,nbsp;nc quam rari vel nulli potius lunt,qui co legitime vtantur,quomodo Cnrnbsp;tuit Sc Apoftoli leruauerunt.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^^,,1,

Eademinlaniainconfeßioneillapcccatorufflömniumvaftat, cômconfefsioilla, res plane vehementer làlutaris, debeat elfe

iiîs h nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;patfaturjfcd tantum exhortationem,tot pectâta Papa facit,Sé tot anP

^tcp *^Pquotfcs inuiVîi coßtcntur.Quia dum non cx animo, fed necefsi-confitentur,animo liante contra legem eiufdern confitentur, ac 'iiujj. ^^^fcdentes,tnfcEliciconicientia,fefetcnerinecenâriü confiteri, Sé tarnennbsp;confi'tentur,ac per hoc ore non corde, id eft^fitficjidnbsp;peccantes conlîtentunT u nunc vide quç Maria peccatorum Papa hacnbsp;irapofitae SC inuoluntariæ,in toto orbe creet. Qgot enim liantnbsp; '^itinbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;haec nemo putat elîè peccata,amp; fecurepereunt omnes,per

P^i ^Ponum fint auÆora, cogitetiani confiteri imôhgcomnium maxime, ad haectotpeccatorumnbsp;^'^In ^^PjQ^ciebus,generibus,filiabus,nepotibus, ramis, circumftantijs Sc infini-Sù ^°°^nationibus vt vel fpiritualifsimus incipiat hic peccare, Ôl pcrire,id clt,nbsp;ttij ^°^fiteri. Stat enim vbique fententia firma ; Qin' inuitus faCit non facit. Etnbsp;non placent feruitia coac'la. Cum ergo Papæ fit nulla harum legum ne-\ ftabiliéndac 2C augendae fuætyrannidis, patet, quôdautoreftinfinito-Pr^Q^^*;^tOium,infinitarum perditionum, dum legibus pofitis, caufam efficaeemnbsp;legibus. Crederenbsp;ld non ex animo facere,eft fine intermifsione peccare, fient Rogt;nbsp;dicit. Qui iudicat fi manducat,condcmnatus eft, omne enim quod non cft:nbsp;hoc credere Papa exigit in fins legibus, Stamen animuninbsp;piaeftare non pûteft,tam nullam neccîsitatem aiit ius habens illud exigedi,nbsp;poi^^^fcii^'*®cpi'æ^^iidi. Ideo nulla caulà nifi mera libidine repletnbsp;.^^¦¦^fisamp;pcrditionibus Sc omnCsChriftianosdeuôrat, ficut Petrus dicit,nbsp;illis in errorcm tapi. Proinde,Chriftus èum nonabomi-Pijfed abominationem voluit vocare. Et Paulus non peccatum hominis, ÔCnbsp;Stnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;hominem peccati ?lt; filium perditionis,vt nihil nifi peccatum

WinJ'fionem in eo valere fignificarct. Atquc harc quidem in Papa videmus, vt gt;îi3(. ^'iftus abbreuiet dies iftos,non fiet làlua omnis caro.Etquis feit an diesabbré-^'^h'ncant ad infantes morientes ante tèmpus capacitatis huius abominatioisc*nbsp;'5S(.^^sfatftionumetiam legibus, ( Chrifte làluator) quot animas perdit f Qiiisnbsp;''S)tiçj^^^^gt;torturas Sé mortes cOnlcientiarum percenfcat.^Primùm enimlegibus da*nbsp;to Hit libertatem in hac re,fed omnibus cofeientiam facit làtisfaciendifnbsp;1nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nemo non faciat inuitus,cogirur,hacfacrilega lege 8C erronea confeientia

'^.¦'?^^onucrtientibus,fine intermifsione peccare. Deindereolegibusetiamlà-^%f^*^^^^3il!gat,ficut Euchariftiamôôconfefsionem,lcd metis fuis libidinibuSjôi inendacifsimi,tantùm enim fatisfacies, dabis, patieris, quantumnbsp;Stinbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;volent,aut pccunijs egent. Atep ita in conlcicntqs vexandis hîc

Su^31an,pro omni fua malicia explenda. V indicat hic vitftorias martyrum, femine eorum,qui eum de clo cicccrunt, habens iram magnam vtnbsp;Siçj^^^^yp^ vifum eft, Iram hac magnam fie expier vt noftris perditionibus luda^nbsp;çf^heeu inrc contemptifsima Sé ridicula, O nos fterrentes intempeftiuifsime.nbsp;omnia libéré permitteret, ncc cenfeientias illaquearet,nihilnbsp;I bti|^nbsp;nbsp;nbsp;perditionis operarctur. At hoc in regni faciofi vaftitatem vergeret, Ideo

''Sça^^^d^ndus eft mundus,quàm vt regnû eius pereat.Sic vides quomodo Chri-Sb p?^°iiiiftftiæ,nufquam poncnslegcm, peccatum amp; perditioncm, lèdabijs *tafunt vocans liberans. Papa autorpeccati,vbitpponenslegem,valiansnbsp;Bfalutem,êt in ea omîtes vrgens ac propellens. Hic eft non faneftus, fednbsp;Oflj?*^us,non minifter Cltrifti, fed vicarius Chrifti, non foGius,fed princeps pa-V^tibiAc*

fimplices ad obedientiam : Ac inucnit ftnè populum, proh dolor, niinis ol Qiiot enim hominum millia in hac obedientia, dum fe reda via ad clunnbsp;O ri 1nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'rti T-r«

DEANTICHRISTO. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^7,

||L^gt;'pugnamusnon tanquam contra Papam, fed tanqnam contra hoftem,amp; ad. .'Barium Chriftiquia conftituit articulospugnantes cum Euangelio Chrifti:nbsp;jxiafimpliciter tollit fidem, amp; hoctantumagitjVtftabiliatluamTyrannidem,nbsp;Ç .'communi modo, ficutTyranni infidiantur bonis amp; corporibus : SedPapanbsp;animas perdit amp; traditgehcnnæ.

Tom. 4. Icncnf fol. 511 Pfalm. 15. Graduum. In Deut. Præcipit ^0 j??^^^bi'nmLcgis nunquam deponat demanibus,vtperpetuôfeineoLegen-'kthnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^^ciendo exerccat. Hoc fi Regibus in Lege ruit mandatumjquid fèn

certèfruftraiaôtabunt Pontificesfuacon. fij 5atreSjEccIefiam,dignitatemtotfèculisvfurpatam. Hæcomnia ficvaleant,nbsp;verbiDeidoceant. Ecclefiaenim,quæautoritärem diuinam v-Iji^^^catantùm eft, quxfcquitur voceraamp; verbum Domini. AdhancRegu.nbsp;nomine Ecclefiæ,amp; vide,num fecunduni Le-præfcriptam Pontifex doceat. Si contra docet nec incedit re_nbsp;tarnen fedet in regno,nonideo deturbes eum defuoloco, Sicut Achasnbsp;tiiijj ^^^uiaidolatraefi,occididebetàfubditis. Hocauremfacias,nefequarisnbsp;k doólrinam impiam approbes, ne facias quæ Epifeopus Roma- ^^^tra Scripturam fieri. In hoc enim cafu abfoluit nos omnes Deus ob-enimdicit,ordinotibipaftorem,cuiobediastanquammihi. Sednbsp;contraverbü.m, Ibi tibirclinquo hocnbsp;fubminiftro,vtdicas: OporfetDeomagisobedirenbsp;Igitur etfîReges funt, etfi funtPontifices,eatenus audiendi ,amp;nbsp;^^^tïiperandum eff, quatenusinceduntiuxtaregulam verbi.

difeimus,, nihil efrccrcbriusnecvulgatius,quàmabutipoteftatc, ItaqucrariflSmifunt,qui legitime vtunturautorita-fi^Ecclefia, fiucPolitiahabent. RatioeiT,quiamaiorparshomi.nbsp;'^%i]^^'^^Pi^it^tibus!, amp;patiturferegiamp; gubernariàSatana. Hincfit,quodnbsp;¦quot;^^V^^ntificem Sc Epifeopos de Dodriha nihil effefollicitoSjOmncm auteranbsp;gloriam fùam, dignitates, opes, voluptates, Hîcnbsp;j ?0ti ^^dumeftfubditis ? Num per feditionemeoseijcient,autoccident?nbsp;! finanteos regere, amp;tantùmobferucnt ôccaucantoseorum,ficutapudnbsp;' r''ife ^^hriftusquôquedicit:Supercâthedram Mofiledent(quanquamlon-^^crelinquiteisfeffionem autorita-earn violari, conceditquoquedauern feientiæ. Hoc au.nbsp;f^^^cnpræ.nbsp;^^'^Hc?^^^^^P^^cipfosnondocent,etiaraalios feducunt. Qpanquam hice-L%t ^quot;æreliquafuiiuris meminiffedebet. Qu^iaenim noftri Epifeopi nequenbsp;t æcfanisDodforibusrclinquuntlocurn docendi, amp; tarnenfruuntur

,noneflebeneficiurafèparandumab officio. Ideoreli. Papiftarumfacultatibusdetiahere, vtpijnbsp;viuant. Hoc enim omnibus raodis cauenduni eft, ne mill!nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;oboleatur.

' ''*^i5c(?^°^^*^^^sitaq; eft error iîle, queni impij Canoniftæ impudentiffimèfta , ^dicereaudent : Nonell'epræfumendum,quod apextaijtæcelfitudi-Ppp niserret.

yzz nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DE PR IM AT V P A AE.

niscrrct. Hoc eft, quafi primuni principium ftolidorumCanoniftaruin,exqJlt;? hoc monftrum erratum eft, quod nunc in Papatu videm us amp; exercearaur, quolt;iiinbsp;ne fronte quicquid in mentem venit, amp;ad numosparandosidoneunifuit,wn.nbsp;quamarticulosfideiftatucrunt. Nosautemficdicimus,voceturfaneapcxceliiwnbsp;dinisiftaTyrannis, quam contra Scripturam amp;omnemæquitatemfibi vfurpatj^Xnbsp;vt plus tribuam,fingamuseum etiamdiuina ordinationc elle Pontificcmobanbsp;nereprimatumin Ecclclia. xMhuc plustribuam,fi irapoftulat Pontifcx,faciaaia5nbsp;cum fane Angelum declo, Quidpoffumdeeo fen tire præclarum magis ?nbsp;ctiamfi Angelus lit,tarnen Anathemaeumelfe pronunciatPaulus, cuinaliud^*nbsp;uangclium,Euangelifat.

Sic paftor eft diuinitus paftor, Rex eft diuinitus Rex, hæc ficlargiamurP^'* tificiquoque,quafivera autoritäre præfit. Sed conditio dequadixinius,necd»fnbsp;tern aftertjVtdiftinguamus inter rem amp;vfum. Rem voco autoritatem diuin^*^nbsp;cam ctfi concedam Pontificibus, tarnen vfum non concedo,qu ia rem diuin^'nbsp;nifeftè trahunt in abufum. Nonvtunturautoritatelua lecundumvolun^^ .nbsp;Dei, pro gloria verbi, fed pro lua gloria. No n igitur obligat nos eorura autof*^nbsp;etiamli fit vt dixi,autoritas Angeli decoelis,Sed cum bona confeientia difcedinbsp;ab cis, ncinobedientesfiamusfLimmæautoritati,amp;maieftati,quæeft Deus.û^.^^nbsp;li Pontifices non pugnarent contra dodrinamChrifti, fi nobifeum ftatuer^^nbsp;ftificari nos folo prccio Sangui nis Chrifti,amp; non docerent negociarinbsp;prijs mcritisamp;opcribus,tunc libenter agnofcereni autoritatem eorum,nbsp;rereosreSanda, fändeetiam vti. Sedcumabufusmanifeftus fit, nihilnbsp;quod Sandam rem habcant,ficutgloriahtUr. Hæc enim eft lu m ma fullin,^nbsp;quod Papa non minus quam omnesalij homines, ctiaralî Angclicamdisf''',;.Anbsp;haberet,alligatus eft ad verbum Dei. Hoc ciim manifcfteimpugnet,cumnbsp;crudclitate impictatesfuas dcfendat,non fublcuat eum fedes,non digniwSquot;nbsp;toritas,fcd eft Anathema, licut Paul, dicit : VulgatilTimum eft internbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;jiii*

patus,quod Papa lit fupra verbum feu fcripturam,amp; póiritproarbitrioinl^L/'^ na dilpenfarc. Hinc de Ecclelia amp; confeientijs conftituit qui'equid voluit- (j5nbsp;noSjtretiverboDomini,damnemus,amp; coadi m dato Domini,grauiterrdit .ff.nbsp;exconiunicamur. Ab haclcntentianondebcmus difcedcre,fcdcumPf.ho^nbsp;Q^od fi Pontifices cuftodierintTeftamcntum,amp;teftimonia,quçDoniin^5 3i)'nbsp;audiemus eos. Si non cuftodierint, non audiemus, nec venerabimurin ebpnbsp;tumuisSandamrem,quaficfoedeamp;impieabutuntur. Nam ctfiPontifi^^^i^nbsp;funt,tamenaliquierunt,quicuftodiuntTeftamentum, neEcclcliaplancj^^fir,nbsp;tur. Sic ante annos centum, cum PontificesTeftamentum Domini pro^^^jiiJinbsp;lohan. Hufs inuentus eft, qui id fumma cum rcucrentia cuftodiret. Sic hodnbsp;EpilcopusMoguntinus,tanquamfuramus3quoaddignitatem,TcftamentU nbsp;vult cuftodirc, luntalij qui cuftodiaat, amp; in oculisDci Paftorcontempti»d^[iPnbsp;gi longe gratior amp; maior eft, quam omnes totius Gcrmaniæ Epifeopi, cuninbsp;busCardinalibusScPontificibus. Neqs enim Deus concedit hominibus^^^^j^xnbsp;tatem fupraverbum. Hocquivencrantur, Icquuntur amp; cuftodiunt,funt^j^^^nbsp;fia, quantumuisin miindo contempti lint. Qui non cuftodiunt,funtEcd^^.j'ffi!nbsp;tanæ, ncc fubleuant eos magnifici rituli. Atque hæc caula quoque eft,nbsp;in textu ponitur, Teftimoniaquæegodoccboeos. Sic cnimvultDcusiPnbsp;fia vti minifterio Dodorum, vt tarnen ipfe fitlummus Dodor,amp;minftnbsp;nes,eriam Papa, etiam ipfa Ecclclia, reganrur amp; gubernentur verbo, lie eninbsp;transferri debent ad præfcntcni vfum. Ncque enim hæc particularisnbsp;pons Difputatio eft, fed duratomnibusfeculis. In populoIfrael Regesnbsp;dotesinflativocatione,puwbantfibiomnialicerc,fichodicPontifices

bE Antichrist o. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;7i5

^wicflos cfTc legibus verbi, led au dent fibi arrogate poteftatem fupra verbum amp; P'^^ptiiram. Planelîmiliscaulaeft. Oportetigiturnoshiemunitoselle,vtpoE.nbsp;^üsdicerc,Credo concilium,credo Papam, credo Principes amp; Reges, credo Ec-Sanàam amp;i Catholicam, fed fie vc ilia Sanda Ecclcfia, nedum Epifeopi amp;nbsp;^ntificcs,fitperomniafubicdafuoDeo amp;lponfo Chrifto, eius verbo fincvllanbsp;j^^^^ptionc. Atquchocitacredo,vtnonfitnecelfeDcummihidecoeloloqui,amp;nbsp;^^^bilitermihireuelare. Hocverbum,quod Propheræ Ôc Apoftoli locuti funr,nbsp;verbum,quoddebetcredi,cuidebetfubieduseflePapa, cumomniEcclefianbsp;nec quidquam debet fine hoc verbo,multô minus contra hoc verbumnbsp;^*pere, èccct.

. , Ad hune modum in ordinem redigi debet Papa, lcd experimus nullum Vc-eum fie formidare amp; odilîc, ficutScripturam. Itaque totisviribus, eti.

' aliud fimulet, obnitur, ne fiat Synodus feu concilium, tantùmideo, quia ç ^quæftionemnietuit, nequæraturinSynodo,VtrumPapafitiudicanduspcrnbsp;Ij^^pturam, an Scriptura per concilium ? Nam mala confeientia quæPapa ha.nbsp;l'hoefemper ci acclamat, Quôd Scriptura Sanda fit verbum Dei,:futurum ita.nbsp;viuat, ôc concilium concludat,quodnecelfefitPapameflènbsp;^^^ppturaSandla. Hocfîfiat,dePapaaâ:um erit. Namquidin omnibus fuisnbsp;L^SCeremonijs,docirina tueripoteritPapa,fiiudiciumfiatexfacrisliteris?nbsp;4nbsp;nbsp;nbsp;j^âque animo reformationem intolerabilem,atque ideo omnia conatur,

Ptar^'^r nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;quanquam intcrira,fi quis verba Ipeótet, fimulatfe nihil o*

'¦'ho? Synodum. Sed dum hæc iadat, Regum animos fie implicat Si »Hit nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;omniafulcipienda plus oeij amp; animi habeant ,quam ad concilium

Afiuciam dignam æternis flammis, 8c odio omnium bonorum^ Ecclefîæ incommodo , Pontifices fuam Tyrannidem voluut

lencnf. fol. 359. Matth, ca. 13. Sinitevtraquecrelccrcvfqhé duæftio eft. An liceat Papam ferre in Ecclefia,amp; reftjtuerc necelfcnbsp;Quia hicdicitur ; Sinite vtraque crcfcerc. Hocvoluntintelli-tvlc fie wollen/vtt^eßrafftvnövttßf^inöert* amp;c.

Hocfi verum eft,tunc iam nonli-Ted tencremur tacere, 8c illis concedcrc omnia. Item cur ipfi non ^^4ye(idcft,nosparitcr)crcfcere? Ipficnimnosextingucrevolunr. Er.nbsp;'l'iarçj^^hriftum'pugnant, quod nos euelluntamp;folivoluntcrefcere,amp;c. Ecnbsp;S^^Pr k*'nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;rarioncdicunt,Chriftum elfe autorem peccatiiplorum,

Igituriftacogitatio ni-' *''^fèd* ^^^^^^hoc vcrbum,Sinite,nonconfirmationis,amp;approbarionisilIo* i ^^iniit,-°^^°^^^Ionisamp;exhortationisnoftrse,adpatientiam, q. d. Quia ferrenbsp;! ?^^osmalos,amp; finemalisEcclefiamnonhabebitis, Ideopatienteseftote,nbsp;r 'iPianbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ç^It^nfunhE Sic alibi de Pharifæis dich: Sinite

^Pcrh^æ^^Tunt. EtMatth. s. Sinitemortuoslèpeliremortuosluos,amp;c. Qua. dnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;illosarguere,vitare, excommunicate, Sec. Sedquando

t nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;curant,finite illos, habete patientiam, ncc ideo deiperetis

^ntentia huius loci eft, de patientia Sanâorum, qui coguntur ferre lean Ppp ij dalaSc

414 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DE antichrist Ox

dala amp; malos in Eccîena, ficut dicir de nobis exierunr, de nobis non fucrunt. cuellerc malos ex Ecclefia, nihil aliud eft quàm Ecclefiam fine malis habere veUf,nbsp;quod eft impoflibile. Simul tamcn ftat, quod eos non toleramus non probamuSnbsp;nonfinimus cum pace efle Zizania, fed increpamus,excommunicamiis Jaci®nbsp;quæpoffumuSà Sic Adam non finebat Cain irrepræhenfumabire,amp; tarnen »O'-'nbsp;bateumincorrigibilem abire vias fuas. Et Chriftus non finebat ludaranbsp;ptione, amp; tarnenincorredum dimittebatabire. Etitaverbum Sinendi,nih»F^nbsp;illiSjfcd contra illoscft,fcilicetvt nonconcedamuslicentiampeccandiineq^'O'nbsp;Icntiamus. Sedfiperguntpcccare,noftrismonitiscontcmptis,tuncfinimusnbsp;ire viamfuam. Sic Papatumnonfinimusfacerequód volunt,ideft,nonpfOO^nbsp;museorumdodrinamamp;vitam, Ettamcnquianolunt,finimuseosire.

Quareadquæftionem, An Papam licet ferre, amp;reftituereMonafteria? fpondetur. Non licet ita ferre, vt probemus amp; conlcntiamus, fed fi per vim rapunbsp;rint amp; fecerint, hoc cogimur ferre. Et hoc eft, fincre vtraquecrefcere,amp; noncu^nbsp;Icie. Qi^iafideberemuseosfinerein peccato confcntiendo,tuncvere triticuio/.nbsp;dicarcmus, amp;ipfosibloscreftere faceremus,ficutivolunt. Nuncautemnbsp;museosconlentiendo,fedrepudiandoamp; feparandonosab eis dicentes,nbsp;wir mufienbodjunterbófcnLeuten fern/Vt i.Cor. 5. Alioquide mundonbsp;portebit,@ofrm«c6cnfomf^r bifpaieanbrre.IudicetautemeosDeusfuoffOrnbsp;re, qui nos contemnunt. Quare illifalsö allegant contra nos ,quodiUosû^nbsp;deberemuSjideft, concedere,vtfaciantquodvolunt,fcilicet vtimpunesfintef^^nbsp;avcrbocorredionis,quafibenefacientes. Cum Chriftus veliteosfinerc,tanq^nbsp;incorrigibilitcr malafacientes, tanquamreieiftosàconfortiofpirituaIium,»'*.Ç'nbsp;tunt ( hoc verbo ) conceflam licentiam peccandi, Chriftus eodem verbofigoi^'nbsp;punitam amp;damnatamlicenriam peccandi,plane contrarialenlu. .

Sed hoc eft pulchrum amp; notatu dignum, quod illi ipfi qui hoc tur, amp;caufanturQportereZizaniafinerecrefcere,perhociplum fatenturfd^ -jnbsp;nia cfte.Quia ad quid per hunc locum voluntdefenderefèfe,vt finanturef^'*'^' j,nbsp;fi quod per OS proprium volunt nos docerefefc effe Zizania. Et tarnennbsp;tra eos docemus, tanquam contra Zizania amp; triticum, id eft, impij amp;nbsp;î)a6 were ein fein ^wiefmufte/ quando periculum fentirent, Vtrinquenbsp;Protheum vertere. Et quando velint Ecclefia effe contra quando velint 'U .nbsp;cife, amp; vtrinqueliberi amp; fecuri j'ïöer moc^f öe^nic^t ? ^ie ft( (ß machennbsp;ren / fo ee rec^t fetn / etc.

Tom. 4.len. fol. Ó10. Hofêæ. cap. 1. ludicatematrem veftram,^^ Vbi autem inquies, manet hic reucrentiaerga parentes ? Nam filij iubcntuinbsp;trcmaccufare amp; damnare. Necleuiacriminafunt,quæPropheta hicnbsp;morat. Non inquitcft vxor mea, nee ego maritus ei us, hoc eft, adultéra. *nbsp;tumautemeftquidProphetavocetaduIterium. AnnonigiturParcntibusinbsp;nor habendus eft, vt tegantur eorum peccata ? Cur igitur Propheta nornbsp;Ecclefiam, vrarguat peccatuin matris , amp; id libère reprehendat ?nbsp;DebeturParentibushonos,fedfic,nc dum parentes honoramus ,Deusadncgt;^^nbsp;contumelia. Nampræceptum decolendoDeo,ordinepriuseft,illudde nbsp;tibus pofterius. Pertinetautem adgloriam Dei, rep ræhendere peccata, acpnbsp;fertimimpioscultus, quibusDeuscontumelia adficitur. Reófè igitur racinbsp;clefia, quænonconniuetadadulteriummatris,fedliberecamtraducit.

DE ANTICHRISTO. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;72^

hocBtcum coniumelia matris, tarnen foelix contiimeliailia dicen a falute animæ coniunóta eft. Repræhenditur eni m peccatum, vt

fibii nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ipiacaufaeftingentisodijamp;inuidiæ,qua Ecclefia omnibus tempo.

quæri vilà eît,de iniufta delertione filiorum, quos in veteri cul iiift*inftituto amp; mandato educauit amp; inftituit, vt mater, ac ius docendi e.nbsp;^^cutPon.nbsp;Mnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;autoritate,quaminEcclefiahabetnospremit,amp;.non vult redigiin

bij.nobis,ledaceufatnosiniufrædeiertioniSjlîbiautem Iplendidiflîmum ¦^^^ulum fumit, quem hic Propheta Synagogæ tribuit, dum matrem vocar.

palmariumputant pofitum,fiautorita. æ clum vsque tollant, amp; ilia veteris difeiplinæ vincula com.nbsp;inquiunt, fi vos crtis Ecclefia, vnde cæpiftis eflb Ec.nbsp;'is?p ^nnoninPapæEcclefiaeftisBaptilati ? Curigiturnuncab ca difeedi.nbsp;^ei ] '^^^nquamfilijparentemvultisdocere ? Quin potius à parente difcite,nbsp;tîtij ^^dite,nifi vultiseflTe ingrat! filij. HæPapiftariim vocesfunt,quibusnos punbsp;4pQ^nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;AtfiProphetas rcfpicimus, hæciplacaulafuit,curSynagogaab

tietj^^^iubet,vtacculetur mater àliberis, nulla habita ratione fingularisinipe-Pærogatiuæ, quod mater eft.

quot;ibuj i^^bic régula Petri tenenda eft, Deo magis obediendum elle quàm homi ¦^^pledaturSynagogaChriftum, agnolcat per eumfolùmaccipi,remiLnbsp;r^Onnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;vitam æternam, amp; cxofculabunturearn filij ,acomni gene.

'^fisamp;officiornmeam cumulabunt. Sic Pontifices amp; Epifeopi delinant %|^.^'^^perfequiamp;Blafphemarc,CurentEcclefijsverosDoôtores,impiosaunbsp;^^Q^atricos cultus amoueant,amp;reftituantpurosamp;veroscultus,tum nonnbsp;1 S [ji^^noftra officia, Agnofeemuseostanquara parentes noftros, amp;parebi.nbsp;'lUij. '\^teripforum autoritati,quam verboDeividemuscommunitam. Sednbsp;'^ti(C^æQ^unturEuangelium,acidolatriam retinent, non tantiapud nos parennbsp;idolatricis coniun.nbsp;%[' ^^0potiusobedimus,quilubetaudirifilium ,amp; non folùm nos ab ido.nbsp;fed libéré quoqucrecufàmus, autoritärem eorunijamp;idolatriamnbsp;j^'^^Ssneexempioeorumoflrenfiimperitiinducanturinerrorem.

locoiudicium,Iudi-r'^ibij^^^'t5hoceft,acculateamp; damnare. Quos? Matrem vcftram. Atqui pa. 'nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Verumideft,fedhuicmatrinondebetur,quænonfo-

^'^''ftb^^^-^^^lt^racftjfedetiamad adulterium vult cogéré liberos ex le natos. L vosimpediat, damnare cam amp; dicite, quod non fit mea v_nbsp;k'bs maritus eius. Hæceftexcommunicationislententiaprofeciô hor_nbsp;1.iftaopinione, quam mater internbsp;Synagoga enimhunc titulumetiamferroamp;igni tuerivo.

^^btjj ^^enturautem hic liberi Damnare matrcm,amp;excommunicare,quod non turpisSatanæ adultéra.

'¦ Pontifex vfurpat nomcnEcclefiæ,nosautemdamnattanquamhæreti. Ppp iij cos. Hane

COS. Hane Blalphcmiam nullo modo vultdiflimulari S. Sandus,fedvultlib^ pronunciari à nobis, quod Pontifex cum fuis fit SatanæEcclefia. Siquidem huinbsp;gelio leopponit, ftatuitaliam iufticiam,quàm quæeftperFiliuniDci. Hicd-plicireroffenditurEcclcfiaSatanæ. Primùm non poteft ferrehancdefelcnten-tiam. Secundo non vult talem fententiam ab ijs ferri,quorumfeparentetiid fnbsp;videt. Itaque mouet pugnas,amp; hanc iniuriam varieconatur vlcifci. Sedvcrari-clefianonpoteft abijcere mandatum Dei* Itaq; cogitur pronunciare contraintnbsp;trem,hanc de adulterioiententiam, quod ifta Religio, quamfequitur, nihil »tn*-ft foeda Idolatria, quam Propheta adulterio comparat,propter caufas fupràdida^*

Tom. 4. lenenf. fol. 55S. Matth, cap. 16. VenitlefusinpartesÇjf-fareæ Philippi amp;intcrrogabat difcipulosfuosdicens:Quemdicunthoniine5i^ um hominis elfe?

Hic locus eft caput amp; fons omnium malorum in Ecclefia. NarahincPip Clauesfibifoliarrogauir,amp;perhocfeip{um conftituit Dominum cli,terræ**nbsp;ferorum. Chriftus vtiamdiôlum eft,damnauitfcrmcntemPharilæoruni.nbsp;econtrà per hune locum ftatuit non lolùm ferrnenta,Ied etiam excrementäjamp;^lnbsp;demexcrcmentapelfimorumacimpijifimorumhominum vtfupràex partenbsp;ratafunt. Sedresmaior eft, quàm vtannotatiunculiscxplicari pofïtt,nbsp;îiiftiç mmmpntTriic rt-o/ïf-riir In»-prim ßmnlirirpr FJpm rvJifimmiiç.

latro, amp;c. luxta præceptLim Pétri. Deinde captatoccafionem manifefiano inter Apoftolos, quod fit Chriftus Filius Dei. Ideo poft opiniones variasnbsp;tas vulgi, quærit, quem cum ipfi elle fendant, cum ait, Vos autem, Quein nicnbsp;fedicitis ?

DE PRIMATV PAPAE. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;727

tii5ç^J*^æ5Qüodq; Dominus nofterlefusChriftus,conceptus fit d^S. Sando, na-^^virgine, palTuspro nobis,quod moi'icns refurrexcrit^ledeat ad dexte-%r nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Filius,Iudex Dominus omnium,Quod remiflionem pec-

tçf es simeo Bar lona, Quia caro amp; Sanguis non rcuelauit tibi, ièd Pa_ »ec^'^^^^iiriclisefl.Hx fiat fcntentia,doólri nam fidci non eflePhilofbphiam,nbsp;cjj,j ^^lonis humanæ fapientiam, A qua vt neqs inueniri, ita neq; retineri nee i udinbsp;dodrina coeleftis,ab iplo Deo Patre reuelata. Sicut autem can-vel faculain tcnebris,fcilicetablenteSole, quidem luccr,ledSoIeinnbsp;facu'a neq;lucet, ncq; fulgct,fedobfeuratur maieftatelucisnbsp;Ita fides longé alia lux eft,quæ rationislucemobfcurar amp;. extinguit. Gau_nbsp;^'*sb^-^'^^^iSSuipot^ft verbum Petri exeadem fidcdicere,Tues ChriftusFLnbsp;lOj^^viui,fideinquamnonfióta, EtfciatIèfehaberereuelationemPatriscc_nbsp;'isa '^^fefeefleChriftianum,beatum amp;faluum àpeccato,morteamp;inferno.Quidnbsp;Caro amp; Sanguis ifta non fciunrncqucintelligunt. Quid eft autemnbsp;gt;11 çnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nifi homines ex carne amp; Sanguine nati, etiam optimi ,fapicntilfi-

^piç ¦ ^^i^mi. Hæc non in Philofophorum, Poetarum, Rhetorum libris aut non in lurib. Imperatorum, noninCanonibusPontificuminuenies,nbsp;æ clis rcueuelauit tibi,cum tarnen nondum efletcuulga.

^lolç nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ifta à Chrifto dici familiariter,blandè Si amicè, fient cum fil

^Pien nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;diceret, Cerrè Petre tu loqueris grandia amp; mirabilia,

îtQ '^¦P*'?ferlblitummihi videris. Vndéiftafapientiaamp;cognitio rcrumarca-cleftium Profedô Pater meus reuclauit tibi eam prçterea nullus hû_ fii^^^^amenleriô affirmat,beatosfôrequi hanefapienti àpatrehabcanr. Namnbsp;^blanditiaChriftilèmpercftobferuandainfaófis amp; diófisfuis. Sicut Scnbsp;h^tj^^^ftibuiteiPhilanthropian Epijkian amp;praotita,inconuerfittionefuainternbsp;Quæ tarnen fine leuitare aut feurrulitate, cum luauiftîmagratuitatefuenbsp;hu''''^^OjquoddeS. Petro feribitur, quôdpoftalcenfionem Chrifti tam fæ_nbsp;\j. ^fbvt oculos lachry mis corrolos, lintcolo fèmper tergere folitus fit. Et cù mnbsp;Relponderrt,fele non poffeaLa.nbsp;temperate , quoties recordarerur illius fuauiffimæ conuerfationisnbsp;nuncPetri fucceftbrem,qui ita credat amp; farcatur,qui ita habeat reuenbsp;Pöff^J^^Patrisin clis? Putas ne, quodisprægaudioiftiuslapientiæcleftisnbsp;8c £'¦^e,non dico optare, aut quærerc iftasCordes Regnorum mundi, id eft,carnbsp;? Quasitafurentcrhaâenusquærunt omnibusmalis artibus amp;nbsp;®nianiPontifices,lucceftbres (vthabcrivolunt)Petri,cùmveriusfucccfi.nbsp;languinis. Nam hoc fequunturquodcaronbsp;^^^udit. IdquodPaterreuclatamp;Petrus fatetur, etiam riferunt ha_nbsp;^ültis feculis, EttamenfuntDiabolofaucntc,Petrifucceftbres.

^fi^igifurprimùm,Romanos Pontifîcesplanè nihil ad Petrum ^\p^^quePetrumadipfos. NihiIenimhabentPetrinum,neq;Petrusquicnbsp;fateturamp;docetChriftum Filium Dci viui, Papadocct CeLnbsp;% i? P Srpotentias. Ille fidem requiritinFiliumDei,Papaübedien_nbsp;as Satanicas auariciæ leges amp; confuetudines , Ille futuram vitam,nbsp;P PP iiij Papa

7XS nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DE PRIM AT V PAPAE.

PapaternporaleniTyrannidem. Summa,PontificesRomanihancfidemSceon-felfionem Petripulchre amp; fortiter tranfilierunt, non earn in armis fuis autann . pifcatorisfculpiautpingi fecerunt,fedClaues Tyrannico lenfu deprauatas^nbsp;puerunt,amp; ita fuceeß'ores Petri fefefecerunt. Sedreódusamp;verèfeciffeut uP^nbsp;Clauibus Petri loculos aut marfupium ludæ ifehariotis in armisfuisfculpu^*^nbsp;Huius enim proprie funt fucceflores, quiafubnomineChriftiomniarapiunt'^nbsp;furantur quæ funt in orbe, rapturilibentervel centum (fitot elTent) mundofnbsp;opes, potentias amp; glorias, fub nomine Chrifti. Sicutilleeorum Pater fubnonbsp;neChriftifurabatur ea, quæ mittebantur.

Secundo, ftatuendum eft Ecclefiam amp; Epifcopos eos, effc vereEccleßa^ Petri fucceirores,qui(pronunciante hocipfo Chrifto)fidem amp;confeffioueinnbsp;ftiFili) Dei viui habent, eamque rendante Pâtre in clis, id eft, reuera y tuinnbsp;Sanóto per fidem non fidam docente,idquodpofteaperverbumApoftul^^^^nbsp;fieri debuit. Quia eft confelfio oris Petrum in orbera vulganda. Quinbsp;ter hanc fidem amp; confelfionem Petri docent aliud, vel contra eam pugnanf,nbsp;nifcftc neque Ecclefia, neque Epifcopi cflc definiuntur. Cùm igitutP^P^ Lilnbsp;clefia, non folùm pi'æter, fedetiam contrà doceat, amp; eam perlequatur,nbsp;eameffcnonChrifti Ecclefiam,neePetri, fèd Diaboli amp; ludæ Ifehariotisnbsp;lam,lernamamp;fentinam. Dehoenunefads pro annotatiunculis. Nun^''*nbsp;musquidviciffimChriftusiftisfuisPetris,difcipulis amp; confefforibu*nbsp;promittat, amp; largiatur. Nam eius verba ad omnesnbsp;pertinent, Sicut Petrus pro omnibus refpondet,

. Chri' Dimiflîs varijs mulrorum cogitationibus amp; dilputationibus, fèntcntinbsp;fti in Summa cft hæc propofitio, Ecclefia mea eftjQuæ hancreucIationcD® jpnbsp;quam tu Petre hicconfiteris, q. d.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;troffen/ Ï»f«

teeauffl Hæc eft, Ecclefia mca, quæ hanc reuelationem habet,quodeo ChriftusFiliusDei viui. Super hanc Petram ædificabo Ecclefiamnbsp;fol^auff fîeÇen I wcrï»a@e(tg fo( werben I fobawc^ Hetben I Etfi (ilt;^nbsp;tæinferorum contra fæuiant. Quia ego fum Chriftus Filius Dei viui. inbsp;mo rapiet eos de manu mea, etiamfi portæ inferorum fint raptricesnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;j

amp; VOS, tarnen nihil efficient, quia tu Petre dixifti, amp; rede, me elFe Filium 1 amp;Chriftum. Bcatus ergo es. Bead omnes qui hoccredunt, amp;itapene j^i,nbsp;Eos pronuncio vidoresportarum infernalium,id eft,peccati,mortis «nbsp;quamlibet illæ ipfæ portæ læuiant,quiaegofumfundamcntumEcclen^lnbsp;tibi fimilium credentium amp; confitentium ) latis fidele amp; inuidlum. Peinbsp;vincent, in mepacem habebunt, amp; omnia poterunt.

Exiftisparet, quod Chriftus hic longe de alia re loquatur quam fuisfomniant. Ipfe de æterna vita,dcvidtoria portarum inferi, de Dia

fiiï nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Salute amp; credentium beatitudine loquitur. Contrà Papä intelligit de

têtu nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;no» fideinChnftum,infernarumportarum viôtricCjfèdde

dignitatibus,opibus,amp; vt opti me de Cercmonijs,cu m hac vita ^os docent. Quas res etiam Ethnici amp;Epicuræi docere poffuntjfine hacnbsp;Qq l^f^onePatris de Chrifto Filio Dei viui. Quare pofthabitis etiam vêtu ft is Donbsp;^Hi', quosPapaamp;iui pro fe hoc loco allegant, fequamurvnam amp;fimphceninbsp;*1110 ^^^^^ntentiam S, Auguftini, quæ amp; Analoga eftfidei, ôc Grammaticamnbsp;habet. Nam necefleeftvniusloci,tantùmvnameflcpropriam,nbsp;incertæ,quæfugi-f^iisd ft^^*^n^äcrisliteris. EftautemS. Auguftinihæclcntentia, QuôdChri-^cïk .^^^oquatur,Primùm ad ipfum Petrum cùmdicit:Tu es Petrus J Quodnbsp;illam luauem ChriftiEpijkianinterfuoSjideftj^Bonbsp;Petrus, Öen« îgt;« trO îfn Petram, îgt;en Çcife« »nÖnbsp;ce «Uff pc^ct vnî) fielennbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Secundo ad feipfum dicens.

'îçç(f^§uftinus, Noninquit, mefuperte,ledtc fupermeædifîcabo. Quiane-^itiip^ ^pluinPetrum,iuperPetram Chriftum ædificari. Hæc fententia Augu-. i'^P^rfpicuaamp;propriaeft.

poteft intcliigifupcr Petrum cùm non dicat, fîipcrte,fèd Petram. Sedquidmultis i Eccleliam necefleeft ftarcfundatamamp;æ-amp; viôlricem inferorumfuper fundamentum viuum, æternum, amp; fupernbsp;cumeaPetram vfqueadconlummationemfeculi. Petrus autemA.

% j, P^æterhoc,quodeft homopeccator, mortuus, ficutomnes ali) Sanô'ti,c-Petram cum Ecclcfiaædihcatus eft. Quare hiclocusnihil Q^^dTyrannidempapalem.

M^^'^fiallegantApocalypfin de XIL Fündamentisciuitatislerufalem no-ptnj.ad Ephef. de fundamento Apoftolorum amp; Prophetarum, breuiter t ftislocis non dici Petrum folum amp;vnum illudcflcfundamentum,nbsp;folùm ApoftoloSjfed amp;Prophetas. Quoargumentonbsp;0nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;oporteretfingi caputEcclcfiæ totius. Sed

' ^^^iprædicarintamp;confeffi fîntvnumillud amp;folumfundamentumChri-' ^j^% n^^^^fterioluoilludplantauerit, Ita Apoftolifuntprimilapides,fupra Vnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;confeluonemipforum etiam reliquiSanôtî

'^nufquifque infuo ordine,donecdomusDeiperficiatur,lupraPc_ '^^^fundata. Sceleratiftimum amp;impijHimumeftdiceie,quodEccle_nbsp;^'^ceturfuper Papam,peirimum hominem amp; Diabolum,hoccft, fupernbsp;Port'^^^umanas,abipfoconfieras, Qiiænon folùm non præualcnt con_nbsp;portis inferorum excogitatio funt contra Petramnbsp;co'^ clorum. Nam traditiones hominum maxime omnium pu-petram , dum docent operibus noftris adeo fidcnduninbsp;'^.Hobis lupcrHua polTimus alijs vendere ad falutem. Hæc eft Petranbsp;Papalis

750 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DE PRIM AT V PAf AE.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.

Papalis, hätte docent, hanc detendunt, id quod teftantur coruittfaââjVcrWj creta, opera, libri amp; exempla.

BoncDcus, quam ingens tibi amp;trcmendum hoc loco fecit Diabolus pam in toto orbe terrarum. Imo etiam in clo,fi Deo placet. Namiuxtaunbsp;maticam amp;StylumRomanæ Curiæ,lèntcntiahuius loci eft ifta, TibiP^P^nbsp;boClaucs,ideft,poteftatcm,vt fis vicariusDei in tcrris,hoceft,vt poflisjj.nbsp;velis. Tolerari poterat, fivicariumDeifefeiadaftetjmodônonfefolùuijL^^nbsp;miles fibi vicarios reliquos feciflet, Maxime vcrofivicarij officiumnbsp;pleffet, hoc eft, fi nihil aliud, quam quod Dominus iple mandauerar,docunnbsp;curafTet, ficutdecet ôc oportet vicarios facere omni iure. Nunc verb nonnbsp;non docct amp; curat,quæ Dominus ei mandauit,amp; facienda reliqui t, fednbsp;contraria Domino fuo docet amp; facit, Ideo nonvicariusChrifti,ledvicarn*^nbsp;boli, Antikyriosamp; Antichriftusrededicitur.

Quare hoc Tibi, de quo gloriatur, nihil omnino ad eum pertinet trum confefforem Chrifti Filij Dei viui, Non ad Petrum pifeatoremnbsp;qui paulo infra ab ipfo Domino Satan vocatur. HuiusfuccefforcertènUnbsp;Papa haberi, necexpediretfaneeius maieftati pifeatorem fieri talem.nbsp;nus pertinet ad ludam ifeharioth, qui etiam tunc interfuit amp;volebatfi£\^go-quiafortiter furabaturamp; rapiebat,exemplum præbens fuis fuccefforibu^* ginbsp;mana curia nihil folicitus de confeflione Filij Dei, quam Petrus confite^ ^oi,nbsp;hauddubiè etiam rifit apudfefeftultum iftum Petrum confefforem Fi^jnbsp;ficut hodie Papa amp; Cardinales rident Petros verosfeu confefforesnbsp;Imorifum amp;ludumefleputanteosoccidercamp;perdere. Sedquorfurat^P^nbsp;lus amp; indignatio ? Hæc res non annotanda, fed traftanda effet.

Redcamusigiturab impijsamp;peffimis hominibusadipfum D^roin^ .yf' dicit Petro, id eft, confeffori Dei Filij : Tibi dabo Claues. Quia verbnbsp;fona, ( vtPetrus ) cadere potcft,Sicut ipfe poftea cccidit non femel,nbsp;hoc loco oportet Chriftum, non de perfona prinata/ed de publica connbsp;quam Petrus hic facit, hoc eft, de minifterio verbi, quod durât in finem^^^pj,nbsp;contra omnes portas inferorum. Rede ergo, Tibi, intelligiturdenbsp;denullo Epifeopo, fed de ipfa Ecclefia, quædurâtamp;minifteriumnbsp;habet, (^are contra Papatummcndacemnoftramfidcmitatueamu^.nbsp;Qgod Petrus hic, eft perfona publica totius Ecclefiæ feu minifterij verbn^ jjo^nbsp;priuatam perfonam Petri Chriftus mox Satanam vocat, id eft, nonnbsp;autem de Ecclefia intelligi non licet, quam Paulus iubet credi Sanblaranbsp;nbsp;nbsp;^^^0'

fubiedam. Hæceft totafententiaoptimorum Patrum,qui dicunt, mnium Apoftolorum refpondiffe, ficut Chriftus non Petrum,fedomnes^^j^jppnbsp;los intcrrogauerat. Quare amp; illudTibi,æqualiteramp; publicepertinet anbsp;Apoftolos,quosintcrrogaucrat»

Secundo,vt maxime ad folum Petrum diceret: Tibi dabo,Ex quitur,RomanumPontificem cffefuccefforeujPetri,Tum qubdSptt^^^ snbsp;nonfunthæreditaria,ficutfacultateshuiusmundi. Ali oqui ficutnbsp;ólusamp;eleélus.Ttacertum amp;ncceffarium effetetiam Pontificesnbsp;effe Sandes 5c eledos. Turn qubd Petrus non folius Ecclefiæ R^æ^

f'SÏnióneEpifcopus quidem fuitvlIiusEccIefiæ,{cd Apoftolus flutpluiiinarum ^^Icfiarum conftituens eis Epiftopos. Quaread omnes Ecclefias ab eo conftLnbsp;'*^aspeitinercteafucccflio,quamfibi ai rogatRomanusvnus inter cæterosfibipanbsp;î-^^Epifcopos. Deniquefi Petri fucceHbrRomanus fimiliselTetApoftoloPetro,nbsp;çHwcrctur Linum, vel cletum (quos à Petro ferunt ordinarosRomanæEccIefixnbsp;T^lcopos) poft mortem Petri fuiftèfuperiores Apoftolo lohanne Ôc Euangelifta,nbsp;^^Jtuncadhuc viuebat. Quis autem ferret Epifcopum efte lupra Apoftolum ?nbsp;j^'^ui fl mine rediret S. Paulus, vel Sanâus Andræas, cogerentur elfe fubnbsp;jj''iianoPontifice,etiamfieftctfceleratioripfoIulio ii. Aut Clemente 7. Connbsp;p^^îutein Apoftolos non tuifle fub Petro,fed æquales ei. Quæ eft igitur furianbsp;velint (etiamin temporalibusbonis)nbsp;^ftoseffcvnitantùm Ecelefiæ Samfti Pétri Romanæ, cùm amp;ipfe Petrus muLnbsp;Eçcicfiasconftitucrit, quarum æquèdigniscaufis Apoftolus dicitur,præ_nbsp;ji^*®cùinRomanaEcclefiancchabcat, neefeiat, vbifit corpus S. Petrivfquenbsp;^^ærnumdiem.

tilt nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;cftdemonftratio àpofteriori,{cilicet abaftedu)conuinci-

impudentiffimum ipfa reamp;. experientia. Nam ne-1gt;1 V °^ol* nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;vnquam fub Petro, nec Ecclefiæ totiusorbis vnquam fub Pa.

Idquodteftanturomnes Hiftoriæ. Dicere igitur, quöd Chriftus clef, Petro, amp;fucceflbri fuoRomano PontificifubieólionemomniurnEc-, idem eft, ac fi dicas Chriftus eftmendax. Quiapromiftàmillam(vtnbsp;tiifç ¦ ^0 fubiedionem nunquam impleuit. Q^are fequitur quodnonpro-Papiftæ fceleratiflimi impudenter mentiuntur, fedetiam Dominumnbsp;titof^^^^nt,docendoquodpromifcrit, quæ non præftiterit, feu potius quodnbsp;non promifit,euidcnter rerum experientiacontrariumteftante.nbsp;orbis terrarum fuitfub Papa i Imo ncEuropam quidem vn.nbsp;vlque in hodiernum diem,amp; tempore Auguftini necAphricam,imônbsp;Italiam, India veto amp; aliæ maiores orbispartes(inquibusnecefleeftnbsp;Hqj înosefte) necipfiusRomaniPontificisfortaife nomen audierint vnquamnbsp;partes orbis omnes damnare, amp;propterca abijccre,quod Romani Pounbsp;Sin^^^*^^idem,velignorent,velrecufent',hoc cft,paulô maius quàm Sata,nbsp;*''*^Ch^^^^^namus itaque ifta mânifefta amp; Satanica mendaciaPapæamp;difca-dealiâ re loqui, quàm de temporali potentia, opulentia, lu-hominum Romanæ curiæ. Verba funtclara; Egonbsp;^.Peclclîam meam. Non dicit le ædihcaturum elfe Regnum mundi,nbsp;'nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;temporale huius vitæ, fedEcclefiam meam, ideft,Regnum clo-

l'^'^kr'^^^quot;ævi^æ Deinde fuperhancPetrem ,non fuperhominemautpotcn. ^^îbp^^^''^*^}CLnalem Papaquerit. Quia hacpotentia Ecclefia noniuuatur,nbsp;'^fç5(j^^p3titur perfecutionem, nec ea promouctur vita futura,led impeditur

' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ecclefia adeo non eftregnumtemporale,vtneccum carne amp; San.

(j^^j^^^etur,fedcumportisinferorum. Portæ inlerorum autem nonfunt habetEc-^¦^^hispugnat, contrahostriumphat. Non pugnatpro vrbe Ro_nbsp;\?.^nt^''^^^5Neapoli,Bononia,noncumpoteftatibus mundanis, Sicut Papænbsp;OyiaRoma Neapolis, Bononia, nonfuntpeccatum,mors. Diabolus,nbsp;Ecclefiæ, fed finit lapides amp; ligna,terra,aqua,aurum,argen.

732. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DE PRIMAT V PAPAE.

Defiderabilia homïnum infidelium amp; perditorum, Q^alia Deuspræfere fuishoftibus amp; ipfiDiabolo. Longe melius amp; excellentiushis ftercoribustn^^nbsp;Ecclefiæ boniim, fcilicct iufticiam contra peccatum, libertatem contranbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;-[j,

dem SatanæjVitam contra mortem, amp;c. Q^as res Papa nihil curat, hunc locum fpiritualiflïmum Matthæi texitin rete, quo capiat Cetégrannbsp;hocmari, id eft, régna mundi, per Diaboli virtu tes, impulfîones ôi fubuerlio^^

Obferuandum igitur hic, quodChriftus apertisverbisEcclefiamfuî®^^ nit,eireaciemcaftrorumordinatam, ôc viraginem bellatricem contra iplasp^{^^nbsp;inferorum, id eft, contra tentationespeccati, mortis, inferni. Nobisigiii^f[^^5^nbsp;ftianis longe maior amp; difficilior incumbit labor, fiferiô hunctitulutngcrJ ,nbsp;quàmvtrégnamundi dolis amp; mendacijs fubiugemusnoftroimperio,contr^t^nbsp;tas inferorum pugnandum eft nobis. Illud alterum poteft etiam Diabolusnbsp;reamp; longé melius quàm nos, quia eft Princeps amp; Deus lèculi, non lolùingt;igt;nbsp;fed à principio amp; femper amp; vfque infinem mundi. Ecclefia ergo pugnat,''^ ,,nbsp;triumphat,regnatcontra peccatum, mortem 8c vtriufqueautorem amp;DonUnbsp;Diabolum feu portas inferi,ficut hoc loco Chriftus promittir,amp; talcsnbsp;taturamp;confolatur, vtfmt fortes, certi devidoria, donee in Ecclelia/oul^nbsp;hancPetram, amp; luper earn ædificati pcrfeueraucrint.

Tom. 4. lencnf. fol. 363. Matth, cap. 16. Abi poft me Satan csmihi. QuianonfapisquæDeifunt,fedquæhominum. EteftChrift'quot;^^j^nbsp;riaquidem,fedcontradileôlumApoftolum,hæcfententia. Ah Petre,nbsp;fpondiftijCÙm te amp; omnes inrerrogarem, quôd fim Chriftus Filius Dd\nbsp;nunc cùmaudismeefrecrucifigendum,nonintelligens confilium Deinbsp;laberis in carnem amp; carnis cogitationes, amp; loqueris extra reuelationeinnbsp;hil nifi tua,id eft,ftulta amp; carnalia. Quare retro cede. Abfit vt ego iftamnbsp;nalem fapientiam præferam Patris voluntati,potius te amp; omnes amittereuijnbsp;vtteadmonitorc Patri nonobediam. Hîcplanèdefipis, amp; non intcllig^ ^1,nbsp;gaturper Filium Dei viui, quem confcfliis es. Infigniter hic obferuanol*nbsp;quod extra Chriftum nulli perfonæ fidendum eft in caula falutis,etianifiu^nbsp;iplefummus(vtputant) Apoftolus. Namvidemus hicclarèamp; exemple pcnbsp;feftè, quod ipfè Petrus cum toto Apoftolorum Choro,dum extra confeifi^^nbsp;træ, amp; de fuoloquitur,nonfblùm ftulta, fèdcontrariaPetræloquitur,nbsp;Satan appellatur ab ipfo Domino,

In quo potentiflîma verîtate ôc certiffima confeientia, certi rcddiinui ? rcieéto omni perfonatu feu larua, etiam ipfiusApoftolatus,tantum hoc aunbsp;beamus, quod Petrus vnàcum Apoftolis, confeftbr ex reuelationePatrisnbsp;fcilicet Chriftum cflè Filium Dei viui. Contra quicquid Petrus cuninbsp;Collegio Apoftolorum loquitur ex fuofenlu, amp; non cxcadem confeifionc^nbsp;tionis, hoc fit habendum Satanicum amp; aduerlarium Chrifto. Sic amp;nbsp;1. Cor. 3. Aliud fundamentum nemo poteft ponere, præter id ft^^^dpounbsp;quod eft ChriftusIefus,amp;cet. Et i. Cor. Vltimo. Qui non amatnbsp;IcfumChriftum, fit Anathema,Maranatha, Hoceft,Quid aliudamatnbsp;docctaliud)fitmaledidus. EtGala. 1. Anathemafitquialiuddocucrir,ucnbsp;go, Petrusvel Angelus èclo fit. Et 2. Petr.i. NosfirraumlermonemlW^jjjtf^'

DE PRIMATT PAP.ÄE. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;7??

äbemus. Et iterum, tntcrpretatio fcripturarum non fit uoluntate h Lima na 0^ popriaamp;:c,E)einjjg,pfgPaj-crlt;3ecIo:HuncaucJite.Et Chriftus ipfe«Ego fumnbsp;jJ'xmundi, Q_uctquot uenerunt ante me,fûtes ÔC latrones fûnt. Et lohan^s. Si Fi«nbsp;uos liberauerit, uerc libcri eritis*

Poß nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;pafsim multæ funtper totum Euangeliumamp;^EpiftoIasAa

Poli I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;t3îTien potuerunt, nec adhuc poflùnt mouere, quin Pétri 8C

'Piid ft nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;uelint efle Satanae feu Petri carnalisfucccflbres. Nam

(Ljj hodie Papatus aliud,quàmjnudjpfumrgnum,quod ludæi de Chri« fiiiiinbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Apoftaü hune futurum eflè fperabant, fcilicet , mundanif-

tyrannifsimiim Deinde,quid eftdocfîrina Papæ,nifi d fnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;uiui?

^jgnum^ iuftum S)C uerumeft ) Cbriftum Dominum nofirum pro habemuSjUt omniaeiusdidaô^fadanonfolumnbsp;quot;ür ¦nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;interpretatio fcripturac, fed etiamProphetiafuturorum, cogi-

quod in Petro ÔC Apoftolis fuis hoc loco præfigut auerit totius *?^':?**ftoriamfuturam, fcilicet,quodaliquifi'ntuerê Chrifti confeflo^nbsp;Uquot; futuri, optimi fcilicet Epifeopi Si Martyres, qui Chrifium Filiumnbsp;confefsi funt, Si docuerunt exemplo Petri ex reuelatione Partisnbsp;quiaidem Petrus Si Apoftoli ftatim poft carnemfapiunt, imônbsp;uripfe dicit ) Significatur etiam hac hiftoria,quod poftlucceflbresnbsp;FpifeoposoptimoSjUenturiefientEpifeopi Satanici.Et tandemnbsp;''^ep . foliusfolus Siunicus uellet eflefuccefîbr, quiSatanampro rcuela«nbsp;nonregnum Dei,fcd mundi quaereret* Ethane Pro«nbsp;^^demuspalpabiliteramp;lhortibiliterimplctum,

Siiÿ uerbaifta: Abipoft me Satana, feandalum es mihi. Non enimTapis f%'çnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;» fed quae hominum, debemus conftanter fateri contra fuccefïbrem

^it5/*'''3lis,feuPapatumdidaeflè» Papatusenim,Satanas,ideft Antichriftus Chriftieft,feandalum Chriftianae Ecclefiac, plenum fedarum,nbsp;^^s^^ontra confefsionem illara unicam ueram de Filio Dei uiui. Qjiidnbsp;docet Papatus,dum optimè docet, nifi lyrannidem fuper Ecclefil-phi'j 7 Âiper Maieftates mundi, ex eapite fuo proprio Si uoluntate Hoc eft.nbsp;NondocetfidemSf crucem ChnftiSCmortificationem,nbsp;^^ntiam,dominationem,tyrannidem fuperomnia diuinaS^humana,nbsp;j^^^hriflo contraria.

quac Chriftus abnegauitSC defugit, fcilicetregnum potentiamamp;f mundo,ipfe furenterSC infanilsimè quaerit,ÔCrequirittanquamnbsp;prætextu Chrifti, qui non folnm non quæfiuii talia,ue«nbsp;P^ mundi. Sed nunc non eft locusnbsp;5?fiçJçj,^Euiusaborainationistrandandæ- Tuipfe ledor uerbaSCfada Chriftinbsp;Èpîti)nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Papac uerbisôC fadis, tum uidebisfulgente Chriftiidça,

'i nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;PRO P E C V N IA AN SIT LICITVM.

*î- 'rom,j.fol.24.Hodie Papa habet nomen Ecclefiac.Nos non autem nos uerê EccIefiamefTe, quiahabemusuerbum,facra«

Papa econtrà nomen ÔC titulum hune fibi arrogat : Quia eft in iadat fc fucceflorem efle Petri SC Pauli. lam fi fic cum Papa pacifei cjjn«nbsp;(jo tibi totmiliiaaureorum quotannis, utftnas libéré ÔC fincerê praedkarccnbsp;gelium* Eflèt neillaSimonia? Non. Quia ego non emo quodanceahabeogt;nbsp;licet legitimum ufumfacramcntorum,ftnceram dodrinam Euangelij,hdei. 1nbsp;expedationes uitar futurae, quae omnia concefla mihi funtetiaminuitonbsp;abfej cius autoritate» Tantum uerô quacro offerendo mille aureos, ur red^nbsp;lam uexationem. Itacp non emo,fed tantum obijcio aduerfaiiooffam.» jj,nbsp;lentem,ut poffim priuare Papam uocabulo Ecclcfiæ, nihil euro bullasâ.'gt;^jj,nbsp;gentias illas. Idlt;^ uellcmfuaderenoftrae partisPrincipibus^ut numcrarc« jnbsp;quotannis aliquot mtllia coronatorS, ob earn caufam,ut ceffareteffufiofangnbsp;8C alia fcandala : Ac poflet in pace fpargi Euangelium, Hæc non eftnbsp;fed redemptio uexationis.

ideo cum dicit lacobadEfau: Vende mihi primogenita, non eft Quia primogenituraiamantepeneslacobeft: EtEfaueaeft fpoliatus.nbsp;lacob eft pofleisio,fed fine nomine. Apud Efau eft nomen fine poflefsione.nbsp;quia uidet lacob Efau nihil aliud intelligere, aut quacrere in benedidione lt;Jnbsp;uentrem: Sicut Papafub praetextu Ecclefiae,tantum fuam gloriamÄ pok^nbsp;quaerit : Ideo obijeit Cerbero ofFam, nc pofthac fibi moleftus fit.

Ad eundem modum optarim fané noftros Principes numerareCacftf'y^, annis uiginti milita aureor um,ut in pace SC tranquille Euangclium doeef P piii*nbsp;fedficpecuniam pro rebus facris dabitis.- Inquiet aliquis: Minime,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ßjjiJ

iam habemus,nonemimus,ÔCipfinonpoffuntauferre, Sedideodaremi^^ pecuniam,ut miflosnos facerent 8C pacem concederent Papa SC Caelan

Cactcùrra ilia bona fpiritualia non funtueftraô Papa 5C Cardinales» jiiJi* ftrafunt.V Etiamfi Papa nunquam daret utramq? fpecicm,habemustai^^.fi»'*nbsp;nitus.Nec pofiunt uendere.autfiuelint, raulgebunthircum,8Cfuppo'^^cenbsp;brum, Noshabemus utramq fpeciem,répugnante Papa,conccdenteP^?^0,'jfnbsp;(Î non definunt nobis molefti efle, pcrfecutionibus, cacdibus,rapinis,pa^nbsp;cumeis,ut uorent rufum pulmentum. Sed non debent earn gloriatnobt* jjrnbsp;quod nobis dederint,autdonarint, hoc enim effet confentire incorutnaufnbsp;tern. Eteft hacc diuina SC facra res, quam pro pecunia non poffumeinek»nbsp;nec darhnec donari à Papa eas uol umus,

Sic Efauut fuprälfmael, hauddubie fratri lacob multûm moleftus fuperbè ei imperauit, quod effet ipfe Dominus SC primogenitus : f^cob^ fenbsp;feruus amp; ftultus habitus eft. Ab ifta perfecutione, ÔC moleftia fraternauo*nbsp;liberatelacob,utfccurêobtincrepoflètbenedidionemfpiritualem.nbsp;multi Chriftiani ccdunt urbibus propter confefsionem Euangehj.necognbsp;ferre tyrannidem Papiftarum, Et Paulus inquit Roman.u.Si fieripotclM^jf*nbsp;tn uobis eft,cum omnibus hominibuspacem habete. Sinoluntaducrfa^pjsnbsp;fcere,da tllis rufum pulmentum,ut dent tibi pacem,hoc eft,finant te frui ilusnbsp;inpace.quae ante habes.

Genef, cap. 4B. Tom, 4, fol,ipi, Magnificè nos effcramusSC urgeamu^^j,lt; traPapam gloriam noftram^ addeftruendumhorribileillud rcgnum»cuiuS(.^^(,tnbsp;ftra non mthi,fi centumlinguas fint,ora^ centum,dicendopoiTemcon

H V M A NI S* nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;7^s

^'f^quicquam tam accrbum uehemcnsin ipfum diet poteft, quod non impies Jp abonnnatio ilia ftans in loco fando ftiperanï. Ego enim laqueis illispon*nbsp;^'^nsmilerabiliter irretitus hæfi, ac feriö omnia egi ac fuftinui,quæ hodiemaxûnbsp;regno Pontificio nec curat,nec feruat amplius* Ideo irafcatur^execre-tnaledicat Papæ quipoteft. Plus enim nocuit regno Chriftiamp;^Ecclefiæ,nbsp;^^rca corpus occiditôtbonaChriftianorum diripitSC uaftat,nbsp;'m dnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;crudelius urgetfuum ÂIcor3num,ut abnegetur Chriftus,Vtercp

Utiî r boftis Eccleftæ,amp;^ mancipiumSatanac,quiautercßabqcicEuangcIi-Vp nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;adorari fuos Canones, ÔC decretales, ut opprimatur ÔC deleatur

hui nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;P^reat igitur in æternum,malcdicant omnes Angeli ôi. fandi

Uip^Portento. Nam mihiquidem pereundum fuiffet in (peluncailialatronum, 'otqnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Nihilenim noramdepromifsionibusÔCßeramen-

Pj^'^uCu^hcut fuprà RIonachi uocem recitauij quimirabaturtotDodoresin %dnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;docuifle de promifsione Dei» Quin ctiam aduocabulun»

%dr ^°^^rrbaluatoris noftrilcfu Chrifti totus cohorrefeebam propterea ^tntiebam eum mihi ludicem propofitum cflè,non faîuatorem, Magis mi-^âbar 8C fuipiciebam facerdotem in longa uefte , aut iàcrificantemnbsp;pro uiuis ôf mortuis.quàm dodrinamde Chrifto,cum pro«nbsp;mifsionibus ÔC facramentis, quàm nihil quic-

li'iiU^^cncC cap. » J. T om.j» fol. 2» Cærcmonfæ externæ tantum cxcrcitia funt nilt; Sicut infantes pri-'^'Seamp;^cibotenuiorcaluntur. Sednos,quigubernamus S^docemus alios,nbsp;'hifj.''^suermncultumDcieflè,nonofferrepecudemSCc. Sedtenereeiuspro-ôf credere, quod fit uera 8C infallibilis. Hanc fiduciam fequitur fpes,nbsp;^'^'titnonefacit me ut expedem habeam Deum benignum SC c-

r nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fol.79j.loelis capîx. Vtile eft uiderc quales populus Dei ha-

'^''iift''^^n^onias,acfacile inde poteft iudicari, quæ Cæremoniæ tolerandac, \ndæ, quae autem abolendæ fint. De uera Pcenitentia dixiraus, incoartnbsp;peccati, quod fuanatura cum uerê nos arripit,aliud nihil poteft,nbsp;t ftunbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;adigere, Abfolui autem fide

quod Deus fe nobis benignum, ac placatumoftcndit,fiquidemper peccata uoluit. Hæc fingulispræftarefatiseft, necDeusnbsp;xijK. Q ^liudànobis requirit. Nam pauores illi odium peccati inftillantS^nbsp;radium emendationis, quanquam facultatem non praeftant. Ea enimnbsp;Q.q q ijnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;pef

per Sptrftum Sandum confertur.Et fide in Chriftum iuftificamur,hcc cft,pf ta nobis non imputantur* Deus igiturhoc modo fibi fatisfieri finit,nbsp;Propheta poft hanc dodrinam etiam de Cæremonrjspraîcip it*Cur hoc?

Refpondeo, Ecclefia cledorum admodum eft exigua, habet auteni i* xirnam malorum turbam admixtam* Paucifsimi igitur cum fint, quinbsp;niteant, major autem pars perpetuô fui manet fimilis, necefle eft ut ficu^J.quot;nbsp;qui ucræ Ecclefiaemembra nonfunt,fcandalis nocent : Ita qui funt gnbsp;clefiæ membra, exempio fuo alios ad poenitentiam inuitent* Hoc igitur fnbsp;inftitutae Creremoniac,piac SC falutares funt* Faciunt enim ad falutem pfnbsp;mi 8C gloriam Dei* Sed res exempio fiet clarior. Solid funt ludtei innbsp;ItSjficut ex hoc loco liquet, Ieiuniumfandificarc,hoceft,publicem3ndart^ ,nbsp;nium,ac id fandificare, id eft, tempore eius ieiunij petere,uel fynagogasnbsp;plum,SC ibi audire uerbum Dei,quo admonebantur de emendationcnbsp;de diligent! oratione. Hoc ciim ftodiofè fieret à pijs, rudiores exempionbsp;moniti,intelligebant magnam rem agi, SC inuitabantur ipfi quetjadt^nbsp;fandum,2C orationcm* Nam inufitata ilia fpedacula incurruntnonfol^nbsp;oculos, fed etiam animos commouent* Ideo iubet Propheta non gfio*nbsp;praccipi iejunium,feduultclangitubadeZion, utfcilicet infolito conoo^^.gjnbsp;nis figno plurimi concurrerent ad templum, audierent uerbumDei,a^P^^ii,nbsp;luas in communi periculo cum aiqs coniungerent, ubi fiabf^ hac CaereP^^ ^(,01nbsp;Sc celebri conuocatione eflet, plurimi templum hegligerent,ne(:^ ad audlt;^'^.,gt;nbsp;uerbum ÔC faciendasprecesconuenirent* Sunt autem utrai^,hoc eft,nbsp;nes SC orationes pubitcae, organa per quae Spiritus Sandus hominuif^^nbsp;mouerefolet*

Cur igitur inquies, Papae Cxremonias abicciftis if Nam infigoc® mufica organa æfeftiuicantus,ac quicquideiufmodifuit, hoc totumnbsp;fnit ad uulgus inuitandum in templa* Cur igiturreprehenditis talesnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ilt;

niast* Imo cur aboletis f Refpondeo* Fines diuerfifunt Cæremoni^f Papatu, S)C quas Propheta hie commémorât; In Papatu en/m minift«gt;^*^|nbsp;cendi prorfus concidit. Ita cnim Idolatria inualuit,utminifteriumnbsp;cultus diuinosnonamph'usnumeraretur, Idquod indcliquetiquodint^^^gg*^*nbsp;templa uix crant centum in quibus docereturpopuIusSvextrudaelftot'^j^jf?)nbsp;fta. Celebrareô^ audireMiflàs, procumberc ad ftatuasSandorum,e3S^nbsp;amp; adorandas proponere^habebatur fummus cultus Def, Ad hunc, PAii^nbsp;in uitabatur Caeremonifs,igitur Cæremoniæ iftæ prorfus eodemloco (nbsp;habendac, quo ipfi cultus^ Non folôm enim inutilesjfedetiamimpi^^fnbsp;feruiebant impietati j nec aedificabant rudiores, fedaltius demergebantnbsp;ftitiones* Quae autem hoc in loco Propheta iubet,ca omnia faciuntnbsp;Dei, hoc eft, adnoticiamDei, ut homines per uerbum difeant uoluntat^nbsp;SCad falutemSf adaedificationem proximi, Igiturhaectuba,quacorni^û^h^^nbsp;populus ludaeorum adtemplum dC uerbum Dei,fuittuba,hoceft,fan |i^,nbsp;nedidatuba* Contra campana, qua Pontifex ad fuas Cacremonias, Hnbsp;uerbo, fine dodrina funt, conuocat, eft Satanac organum Slt; perditionis

¦ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;H V M A N I $*nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;7J7

^*3 nonferu« uetbo,non facit ad noticiam Dei, non emendatbomincs,ficut demergit aldus inimpictatetnödfuperftinonetn,acferuit/dont ' p ^^gula en/m hæc de Cæremonijs ub/cß fequenda eft,ut imper/d^rudes,nbsp;V P^ exc/tentur ad difcendam uoluntatê Dei in ucrbo^ SC fac/en-inuocationem nomints Dei* Hoc quibufcunc^ radon/bus fit,nbsp;' Mnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;negl/gasjfruftrafuntomnia^edameaqux/nfpeciem

' nbsp;nbsp;^herritna Qc fandifs/ma uidentur* Eft autem hoc quocß notandum, in Papa*

çjf*Ultas Caîremon/as irap/as, SC contra «erbum /nftitutasfui/îe,ficut/ffacûm ïn pompapanem,cûmlonginqua tcmplapetuntöCc^ ludaciautemnbsp;tationem d/u/nitus praefcdptam habebant.

'tin autem Propheta hanc Regulam ineo, quod non fimphc/ter de 'l'iQd'fnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fandificando ieiun/o,hoceft,quodpracc/pittalc/c/unium,

bjj^^ti/atfandis rebus* Sobrij en/m ad orat/onem SCad aud/endum uerbum Pdorcs fumus* Habet plur/ma le/un/a Papatus quoq?, fed longé al/o finenbsp;ftonbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;aud/endumuerbum paratiores fimus,Imöf/nemnullum

hin . babent, fed i'pfa abft/nent/a à cibo per fe pro cultu habetur. Taie ieiu« r^^^rauit populusDe/,qu/fempcrad/unxitpreces,amp;^precum caufa uolu/cnbsp;quot;liinnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;/e/unam, ficut pauló poft Propheta fub/ung/t* Et often«

'it c alia cxempla fçripturæ. Hefter in tanto pcr/culo fui populi, cum quæ-'iitÿ ^'^bgt;ustyrann/s/naud/ta/mpediatur,/ubet/nd/c/ /e/unium* N/n/-*/c/unant deprecaturicuerfionem fuæ C/uitads,nonquôdDe/cuU exiftimarent abft/nere à cibo* Sed quod hoc uere perturbata-rummentiumeflctargumentum, ö^Deus uultferi-am,fbbr/amamp;S /e/unamoratio«

\ nbsp;nbsp;nbsp;Cæremon/as feru/entes uerbo, hoc eft, agn/doni Dei öi faluti homi*

adhuc hodieeftjf/nguli paftoresinfuisEccIefijsut/nft/tuant. cura cis mandata eft, ut quàmplur/miinu/tcntur ad uerbum,amp;^ aflue-*^tarem,adeandemcùmu/am fternantCacremon/ac, non peccant, quinbsp;'ön Pui populi mores conG'derant 6c/nft/tuunt, qua: pro cuiuft^ loci com«nbsp;^^ndum uulgus, ut fandæ congregat/oni, in qua uerbum dogt;nbsp;'it^. uft/tuuntur orationeSjinterfintjidoneafunt* Deploranda autem me-bPïnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;difc/pl/næ ruina* (lu/aen/m necefsitate coadi fumus impias

^ttiçr^^retnonias abijcere, multi in ea opin/onefunt,Cacremonijs nullum in %s 1 ^^buquendum locum. Ita^G qu/sp/oanimo,cnmaut/n magn/sardo-cont/nu/s imbribus ireren/tate,acft)l/scalorc opus eft ( utarnbsp;içi '¦5^^iplonoto) conuentum extraord/nariuminft/tueret,autpracc/pe«nbsp;^^^^°rum d/erum,authortaretur ad emendat/onemuitæÄSfcriamnbsp;9uid hiccontumcl/arum nonaud/ret»ut nunc moresfuntc' Clama-cgt;mnes reuocari Papatum,amp;^ per/cl/tari libertatem Chrift/anam. Sednbsp;populum confidera, Audi Prophetam, cui non fads eft propofuiflenbsp;%o pnitcndæ ,uultinft/tu/ celebrem conuentum,uult certanbsp;i ''^^§ufriieiun/o.Cur?Vthi Gnt cultus?' M/himè.Sed uth/sceu/nftg-rudes, fàcrarum rerum negl/gentcs, addo etiam imptf, 'inuitentur adnbsp;^^^bum,8Cexercendaminuocat/onem* Hate en/m funt organa,pernbsp;Puitus Sandus mouere animos folct* Non igitur negligenda funt. Per-Inbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tinebat

7J8 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;D E TR ADITI O NIB V S,

tïnebat autctn ad prf Magiftratuscuratn,adiuuarehacinpartemîiüftros fiarmn,ficut extant exempIa,quodhæcoIimRegum cura fuit, Saulimpi^^^^penbsp;minatur mortem guftanti aliquideodje,cûmâPhiIiQinis elTetpericulu^nbsp;filio quidcm parciturus fuerat,nifi à populo effetimpeditus. Hæcfeiici^*nbsp;difdplinæ cuftodia in Magiftratu neceffàriaeft, proptereaquod finehis^nbsp;Iis indocile prophanum uulgus retineri in officio ac coerceri nulle monbsp;tefti

Sicut autèm hæc publicê Propheta iubet fieri, ita meminerimus mi noffræ haneChriffianae difeiplinae rationem diligenter retinCndam ôC co»nbsp;uandameffer Multa incommoda pijspatribusfamiliasquodie obijcluntd*nbsp;horum fenfum mininè omnium docet non moueri, Principiô igit urnbsp;effè peccator um pnas, ÔC cogites de diligent! ÔC feria emendauonc,non jdinbsp;fecurus faccre,quas hadenus folitus es. Deinde petas per orattonem^^ .pUnbsp;delidorum, firma fide in promifsionera Dette erigas. Quia autetnhs^lgt;nbsp;funt noftri operis, aut uirium noftrarum, rogandus Dcuseft,ut per ji'nbsp;um corda excitet, ne fuço aut hypocrifi nos mfos decipiamus. Accédâtnbsp;fciplina,dequa Propheta hicconcionatur;Hortetur paterfamiliasliberoSjIünbsp;miliam ad fandam uitam, Ipfe certas orationcs inftituat,quas fubfequattn -,rnbsp;SC libcrt cûm aut accedunt ad mcnfam,aut ledum adeunt,in quibus confît^^xCnbsp;peccata, ô^quacrantur defuoac publicopericulo,acliberationcmpetani-utiliter SC piè inflituuntur priuatim,necaliamelior uitaoftendipoteft,^^nbsp;damus pericul agt;in quæ nos noffr a coniecit uel negligentia, uel improbit^^*

Tom« 4. lencnf, fol« 14 ? Galat« cap;4. Quiahæcuita corporalis intotum carere Cacremonijs aut ntibusjoportetenimquandumeffèp^tnbsp;am, permittit Euangelium ordinationes fieri in Ecclefia de ferifs, de tetuP®. Jt'nbsp;delocis,8Cc« Vt populus feiatquodie, qua hora,ad quern locum conu^nbsp;beat ad audiendum uerbum Dei, SCc« Permittit utconftituanturledion^Vjiiif'nbsp;in fchola, præcipuè propter pueros, ôi^ fimplices.ut hi commodius docer^?^^ijiilt;nbsp;Sed hoc fine permittit talia conftituG utomniain Ecclefia fiant dcccnter,0^*((tlt;nbsp;dum ordinem«»« Corinth, 14, Non Ut fcruantes tales ordinationesnbsp;mifsionempeccatorum,S(^c«

Deinde etiam fine peccato omittipoflunt,modôpraetcrofFenfion^^^{i^i moruin 7d fiat, ideo error eft diccre, quod Cæremoniæ Mofaicae poftnbsp;reuelataemortiferae funt,alioqui peccaffent Chriftiani,quodobferuariinnbsp;pafchalis SC pentecoftes,quasuctus Ecclefia exempio legis Mofaicae(lt;l^^^nbsp;longé alio modo SC iinC) inftituit celebrari,

Torn«?. lenenf, foli 4$4.Iefai« cap.5;. Cærcmôniae SC quicquid narum eft,nonfunt Chriftianifinus, fed pertinent tantum ad hancuiwnt^*nbsp;¦am fumus propter illam carnemnoftram* Regnum enimChrifti non ionbsp;tra hos coelos fed extra omnes fenfus eft,

, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;H V M A N1 S.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;739

I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;jMatth« cap.i . Et pofsibile, imô cer tum cft à Patrf-

Slin ludæorum (cilicet ) lotfonem manuumhoneftacaufa, fcilicetdi-1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fuifîè inftitutam pro rudi populofed «pfi poftca ucrterunt in

cuItutnDei, NcchocfoIâm,fedaddidcruntenamtradKioncsIu-I Mî praccepta* Sic Patres in Eccleüamulta dixeruntSiffecerunt ho« poftea pofteri in religionem neceHàriam uerterunt, ôC addide-Oçj ?ni multa de jMiflà,uotis,purgatoriofiCc. Contrafidcmô^obedientiatnnbsp;L Q^ibus omnibus effeccrunt,uthicChriftusdicit, ut homines ampliusnbsp;^Qçjj ^^oïent parentes feu ut PaulusaiG TitADodrinæhominumauertentes

Sfu nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;IcnenC fol. jip. lefai. cap.io, Omnis uita 8^ Iex,*at({| opera omnia,quæ

\i nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fiunt in Spiritu Dci, fatigant confcientias,;fl^ adfligunt corpora fine -

Redè igitur humanæ traditiones appellantur leges laborumÔ^ Snbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;cnim hauriunt confcientias- Secundo adfligunt corpus,

**''*'t D magna moleftia confcruantur. Tertio ctiam rem 8lt; opes confu« hypocritac in humants traditionibus quàra pif in uc-

cr homiciddf. Tom. 4. lenenf fot ?lt; Matth, cap; if, Traditiones homicidas# Quia poftquam docuerunt operibus confidercnbsp;dnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;idolatrarc contra primam tabulam^mox docent etiam

Whj ^*'lt;^05 omnes^qui fimilem idolatriam nolunt fequi. Et habenttitulum, üi-?P^®*^DeumiIIos occidant,tanquam blafphemos in cuItumDei^OcutChri«nbsp;obfequium praeftare Deo, fi uos occiderint. Adeo iftanbsp;ïSi;?* pcccatafcilicetmendactj, contra primam tabulam,8lt;fhomicidq con«nbsp;poffunt Icpararijed funt conclufiones certiisimae,quas Chri-*^.8.ponit:Ipfc eft homicidaS^mcndax»

feruus cft idolâtra feu mendax. Et omnis idolâtra cft (Sa f5 Quia ctiamfi manu non occidat, tarnen corde odit omnes pios,quinbsp;VPfçf¦^ligionem pugnant,Ô^confentitô^gratuIaturinosoccidi. Sicucnbsp;cundispijsjfimeamftultam religionemfeutradi-'îP dpnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ï^uquam fruftraneam feu idolatriam. Quia ut eram pefit

crudelifsimushomicida facfto,fi fuiflct occafi'o. ÎDcmt mctrtwtg i|î/ b46 pirt wc|cn

V nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;|0l4)cit (0ï^tte$btcrt|l .vcr^4mncn Et tantó magis,

amat. SicutS.Paulusinfaniensin fuó Pharifaif-furere homicida fieri crudelifsimus. Sic mendacium ( id eft neceftariö homicidium. Dicit etiam S. Gregorius in Homilianbsp;iVnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;iufticia compafionem, falfa indignationem haber. Q.

740 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DE TRÄDITIONIBVS.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^^5

SuntfabuLe decipiendum, Tom.4«Iencnr.foI»369-mundus plenus eftdodnnishominutndc religione^ culttbusdiuinis, le ^^^5, fabulæ funtjdodae tarnen (feu ut Pauli ucrboutar)fpcdemfapicntiae habenbsp;ad feducendum homines praepotentes,amp;fc*

Non pro/wnt ad falutem cr tarnen perdant ueram Pietatem. Tom. 4* lenenf.fol thæû cap« ij. Ifta duo prædicata humanæ traditionis funtbcnêurgcnda ,llt;^nbsp;quôd primo funt nihili amp; rtdicula, quac non profuntad falutem« Secundonbsp;perdunt tarnen ueram pietatem« Notanda(inquamadhuc femel)font » (jjj,nbsp;mala. Totum genus humanum capitur ifto monftro ridiculo ÔC fimianbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Lx*

Quia habet duo fpeciofifsima argumenta, primùm quod eft lîmile uetis ceptis« Vt quia in lege Mofimultadocentur delotionibuscorporunij^^* pelt;nbsp;8Cuaforum,quibusilliaddiderunt multas ÔC cas infinitaslotiones,tanq^^clt;nbsp;ceflàrias SC acqualcsIegiMofaicae. Secundum quod procedit ex autorit^nbsp;clcfiac,uthicdicit, Traditiones fêniorum« Seniores autem fuerunteoteWj^ß,nbsp;quod nuncuocant EccIefiam,ConciIium,Patrcs8Cc«Sicô^ hodieiadantt^nbsp;am Catholicam de cibo SC potu SCc«

Ob/èruatione traditionum hwtanarum non pacificantur confcientu^ Tom. 4 leneiii^ Galat, cap.5« Vidi multos qui fummo ftudio ÔC optima confcientia nihil nob nbsp;bant pro pacificanda confcientia, geftabant cilicia, ieiunabantjOrabanG^^^ lt;nbsp;bant ÔCdefatigabantuariis exercittjscorpora, quibusfietlam ferrcafuifl^^jjjiynbsp;men ad extremum dcftruxiflènt ea« Et tarnen quô plus laborabant,hocP^^[j[p'lt;nbsp;res reddebantur. Et praefertim imminente horamortis, adeo eranttrcp*quot;^^nbsp;ut plurcs uiderim homicidas,pna capitis damnatos, confidentiiis «nof*nbsp;ipfos,qui tarnen fandißime uixcrant«

Ita(ÿ uerißimumeft,quod facientes legem non faciunt« Quo conantur homines fatisfecerc legi,hocmagistranfgrediuntuream«nbsp;tiendum eft de traditionibus humanis,Quö magisconatur homo pernbsp;tam reddere confcientiam, hoc plus reddit inquietam« Ego Monachusft**^*nbsp;fumma diligentia uiuere iuxta pracfcriptum Regulac, lólebam,fenip^nbsp;ante contritus,confiteri8Crecenfercomnia peccata mca,ÖCf«peiteraba**^pl(:gt;lt;nbsp;fefsionera, ac pnitcntiam mihiiniundam fedulo præftabam. Et tarnennbsp;cntia mea nunquam poterat certa rcddi, fed femper dubitabatSC diceh^nbsp;non fccifti rede,non fuifti fatiscontritus,hoc inter cortfidendumnbsp;Quô igitur longius conabar humanis traditionibus mederi inccrtæ,nbsp;affh'dae confcientiæ, hoc magis reddebam earn incertiorem, imbeciH** fgfe*nbsp;perturbatiorem, Atq? hoc modoobleruando traditiones humanas,plusnbsp;diebar eas, SC fedando ordinis iufticiam, nunquam poteramnbsp;Qutaimpofsibile eft confcientiam reddi paccatam,inquit Paulus,nbsp;gis,multôminustraditionibushumanis,finepromifsioneôcEuâgeliou^^

Quare cupientes iuftificari SC uiuificari Iege,rcccdunt à iufticia SC gius,quàmpublicani,peccatores SCmeretrices« Illi enimnonpofluntni**nbsp;operum ftiorum,cumtaliafint,propter qux nonpofluntconfiderenbsp;turos gratiam remifsionem peccatorum« Nam ftiufticiaSCoperafeeLnbsp;legem fada non iuftificant, multo minus peccata contra legem comm* nbsp;ficant. Sunt igitur fliciores hac in parteiufticiartjs,quia dceft eisp^j^^f*'nbsp;rum operum fiducia, qux fi non penitus tollit fidem in Chriftumnbsp;maxime earn impedit. Econtrâ iufticiarif abftinentes externe à P*- gi*

H V M A N I s. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;74lt;

inculpate rcligiofc uiucntes.nonpofluntcarcreopinionefidua '¦** 81^ iufticiae cum qua ftare non poteft fides in Chriftum, f deoqj infhcioresnbsp;ofFerunt fua bona opera utnbsp;fj.ptipG's mtam aeternam(utoperarij) cum nullahabeant,fedignofciproeisnbsp;*^9 peccata propter Chriftum petunt,0^c,

tof jjQjJi igitur facit legem hacopinione quod per earn uultiuftificari, is debi-5,^^Hotius legis faciendæ, hoc eft, ne quidem unam literam Icg/s fecit, Neqj eti-fineutiuftificet, fedutoftendat peccatum, terreat,accufet ô^ confulere confcien-^Ocmagis reddit earn in certam ÔC confufam,

^*s traditionibus, an certo ftatuere poflint, fuum uitae genus Deo placere,ac fe in gratia efle coram Deo Sifateri uoluntueritatemrefpondc-quidem inculpate uiuo ôiSfummadiligentia obferuo ordinemmeum,nbsp;^ffftïnare non poiTum, an ifta mea obedientia Deo placeat, nec ne. In ui«nbsp;(Jjnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;legitur de Arfcnio,isquanquam longo tempore uixcrat in fumma fan-

abftinentia, tarnen cam fentiret iam non longé abeftè mortem, cpic mrore affîci, Interrogatus cur timeret mortem, cornnbsp;içq^/^^niuitam fändetranfegiflet dCDeoindefinenterferufjflet cquot; Refpondit,nbsp;fecundum indicium hominum uixifle inculpate, fed aliaeftèDciiu-«fj ^uàm hominum. Illeiànditateôi afperitatcuitæfuæ,nihilaliudconfecutusnbsp;^3^^quot;p3uorem ôôhorrorcm mortis, Siferuatuseft.oportuit eum amifla omninbsp;dicere. Credo in lefum Chriftum Filiumnbsp;dominum noftrumpaffùm,crucifixum,moftuum pro peccatismeiSjSCc*

ttw?''*rttHtio/èq^uiturtrlt;tlt;litionej.Genefeos cap,iS, Tomofecundo fol. nj, Hæcpeftis tît^'oneshumanas fequitur,quod animi fecuri fiunt ÔCpræfumuntdcfandi*

OUI«Z.Ienenf,foI,»5lt;î,PraIm.i4,Quarc Cære-charitatc utendumeft, ut fint utiles, fine quibusnOnpoifunc perditionisoccafiones. Sienim omnia aha opera bona, funtnbsp;extra fidem, quantômagis opera Cæremoniarumhumanitus ftatuta?nbsp;äuteni fiunt in fide 8C charitate, quando non ncceisitate lui,nec quiabo-pracceptæfunt,fiunt,fedlibertatefpiritus, hoc eft,fiquis confidicnbsp;hisDeo placere, quæ exleipfis in differentia funt, facienshac fidefuanbsp;«uiti, ex re quac nec lucrum nec damnum eft, 8lt; ex non bona,bonam.

Ntj Ienenf,foI,4S.GaIat.cap.2, Papiftae excaecati amp; indurati defendant ^U3s abominationes,amp; pcrfeucrant iniftafuablafphemia,nbsp;?gt;djp 5®^f^tnnum facrilegasiftas noces, Qui hoc uelillud opusfecerir,mereturnbsp;hune uel aliumordinemfandumfufceperit,ô^nbsp;feruauerit huic certô promittimus uitam aeternam , Dici nonnbsp;blafpemia , hoc tribuere dodrinis Daemoniorum,nbsp;Dnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;traditionibus Papæ operibus Monacho.

74x nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;de TRÄDITIOMIBVS.

fi nulla Caro ex operibus fcgfs diuinaeiuftiftcatur,multó magis noH ex Regula Benedïdi,Francifei,ô(îcj'nquibusncfyIIabaeftdeftdcin Chri»nbsp;fed tantum hoc urgetur,Q,m feruauent ifta habet uitam aeternam«

Tom.4. IenenCfoI.4H*PfaIni.?,Graduum. Hoc eft donum fup« omn na relinquere certum locum,perfonam,fignum,fonumcertumdiuini«tsnbsp;fends, ne in noftro arbitrio fit, quacrere locum, perfonam,fignum,ô^c.nbsp;cum fit,ut nos ftatuamus, Deum reâê hoc loco ôi^cultuinuenirtac con,nbsp;eft, fed cum ipfe uenit ÔC dicit : Hacc eft rcquies mea, hie habitabo,bicloqnanbsp;erit uerbum meumSC Spiritus meus,Tum omnia falua funt,tum infpecicnanbsp;fima quoep opera,funtpræftanttora omnibus thefauris mundijtumcircu^^j^^jnbsp;pudendi mcmbri,eft gratilsimus cultus leuare deterra fl:ipulam,fti^^^, pdi*nbsp;iubear.maiusSC excellentiusopus,Deoquolt;pgratiorcuItuscft,quàinomii*nbsp;nium Monachorum SCtotius Papatus opera Jine uerbo Dei fufeepW»

Hane fapientiam Gentes non habucrunt, Ideofacile cis fuit Ierufakm,SC cum uiderent certis temporibus anni ad earn concurreren'nbsp;dicere, cur illo potius quam ad alias ciuitates currerent. Sicutnbsp;rus.putabat imtiö Damafci aquasnihilo deterioresefle lordane , fednbsp;habebat uocem Domini, ut in eis lauaret contra lepram« Sic bapdl^dii^4nbsp;prophani homines iudicantnihil differrc ab alia aqua, Siequidemnon^^j,;)^nbsp;pore abeloquentia SCdocftrinapræftantes oranes Caeremoniasrideband,j£^/*nbsp;facris literis, fed Lacianico more,ÔCexßulticiacordisfui.interrogatinbsp;rent, nihil afferebant melius, quam quod Cato dicit: Si Deus eft animn^i j- [icCnbsp;puramentecolendusjndeafluebant nonfoliim indotftum, fed etiamnbsp;confequens. Ergo Deus non coliturexternis rebus. Hoc fané nonnbsp;tradiriones.quodtamêconabantur fapientesiftüfed prçbereoccafi'oncf^* jifi^nbsp;fuperftitionibus,erroribusSi^impictatibus,uttandemnonfoIöm tranbsp;Pontificiac, fedetiam Chriftt uerbo inftitutæ ordinationesrideantutjai*nbsp;nontantifiant,quantidebebant â nobis fieri. Sicut baud feio an nonnbsp;ptiftisSd Sacramentartjs huiufmodiimprudenter ditfta occafionemdeded* nbsp;temnendi Baptifmi Sgt;C multorum aliorum crrorum excogitandorum.

Verum eft quidem Catonisdi(ftum,caetcrisparibus. Scddictti^ ijif* eft ea pura mens de qua dicit d aut quid ea eftÿ Hic alius moderationemnbsp;nbsp;nbsp;Qpi**

alius imaginationes de Deo, feu fpeculationcs,alq aliarcipondcnt» hoc eft dicere, externis Deus non uultcoli, Sedquiimpiasacftultastræ ,nbsp;ièu Caeremonias uolunt euertere, oportet ut ueniant pulchrê ioftt^^nbsp;Dei,Sc ut ucrbiinprimis rationem habeant. Quiuerbum nonnbsp;feeft,ut prarferat Romam tanquam potentiorem Vrbem Ierofolya»fs,^^nbsp;utftatuat Graecosiapientiores efteBarbarisIudaïiSjficenim eos eenfthnbsp;tes, Sed quid quod Roma quantumuis potens caret uerbo ÔCnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;»

Deit* Quid quod Graeci cum altjs Gentibus, quæfapientiælaudemha am carent uerbo SC promifsionibusDei i Ergo puramens quamccg'fnbsp;qua difputant illi,ergo religio SC omnia quae habent,funtprophana,qibnbsp;ne uerbo Dei,

Sic Papatus non poteft euerti in aqua benediefta SC ptentes illiputaban[,qui nihil aliud poterant afferre,quâmfalê ene isle i i

jjj. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;HOMINIS.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;74 J

nihil pofTc facere adbenedidionem animi. Item rafuram in Mo-'0 eflè rafuram capitis, ergo ad pietatem nihil pofle facere. Hoc eft ridere ] ¦lächatutn, (iC benedieftionem illam Papatus, fed non tollere. Sic autem lol-ubifitpromifsioDei,rafuræ,faliiIIi,8Caquæ addita.'* Vbinbsp;habnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Lactatusfum inhisquaedidafuntmihiy Oportetenimut

ntem de clo, hoc eft.iubentemamp;Tpromittentem Deum, hunc ft non bçj^huftra eft quidquid tu inftituis. In oculis tuis habet fpeciemficradi, ha«nbsp;aquæ benedici, fed tu non es, de quo fcriptura dicit : Ipfc dixienbsp;*n2ndauit5(f creata funt. Sicludacorumfaccrdoshabcbatueftituntnbsp;autfimplicius. Hienbsp;iudicet,fed hoc confiderandum eft, quod ludæi diuinonbsp;ffqunbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fuum,Gcntes non uerbum Dei,(ed fuam rationem

' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Papatus ferê nihil eft,quàmnugæillæungendorum facerdca

^Ot k nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Teftamento id nomen nemini nifiuniChri-

Sj) ueftium, templorum, uaforum, Vngebantur autem in lege quo(^ illj^ . esjueftesjtemplumjuafa rempli,fed noftri ungunt fine mandatoDei,nbsp;dç^^Hant cum mandato. Hine ludæorum uneftio fuit in confpedu totius Ec-lijj Si: Angelorum, praeftantifsima res, cum pontificiæ, iftac undiones, quo-ore ÔC oleto in oculis Dei Si Ecckficc feediores ftnt.

^*go non it a fimplicitcr pronunciandum eft. Deus exterius non colitur,nec i^idenda funt in cultuDei, quæ externa funt, Cum enim Deus denbsp;oquitur, tantum momentf ad feftucam alfert uerbum, ac ft de foie ipfo Io*nbsp;«qi^j^^«Prophanusitacçfermoeft,aquamBaptifml tantum dicerc efteaquam,nbsp;habeat additum uerbum, amp; fimilis fit ferro candenti feu igni«nbsp;liiljj n^iicut reuera ferrum eft,ita ctiam reuera eft ignis,amp;: omnia facit quæ ignisnbsp;uerbum in aqua uident Si norunt foli ptj, Vacca aut canis tantiim aquamnbsp;Hos Caninos 8lt;uaccinos oculosadfacra afFerunt talesdiiputatores, quinbsp;indicant, ut easuident, non etiam aures afferunt, ut audi«nbsp;^^heant promifsionem aut mandatum Dei,

''du îcncnC4?? -in Plaîmrr Gradtium. tn teftitrtonium lfraeli,0i: ad con« nomini Domini. Hæc dico nihil aliud fignificant, quàm quod fit loc usnbsp;ænidiuinitusdelignatus, ubidoceatur uerbum ô^oretur, Erantautemnbsp;^tetis fcribenda, quod Dauid non de altjs cultibus Dei dicit, quàm denbsp;^^on dicit templum ad id diuinitus defignatum, ut ibi madenturnbsp;t l'iis r hiofteratur incenfum,utablationes 8f libaminafiant, utfinguli do-No °ftendant Deo gratos efle, Horum nihil meminit, quanquam in iblonbsp;bnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;meminit prædicationisôi: Gratiarum

plqd * nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fine dubio à facrificulis tanquam nocentifsima hærefîs, in hoc po«

natum eft, non aliter loqui de cuitu Dei, Sicut noftri Papiftæ non pof« docemus extrudiones templorum , anathemata,ornatum auri S^nbsp;**'onefle cultus Dei,

Sj^Plo facit, daranaretur SC cremaretur, ficut hæreticus , quod pom. otnnem tabernaculi , omnes externos cultus fic negligit , ac flnbsp;non

744 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DETRÄDITIONIBVSnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, ,(fe

nonuideat,5f quanquam nonrcprehendit, tarnen pronunci*athocKHê*o^^j'(;lt; caput,audireÔ(^inuocare Deum» De Papiftisnoftn'scertumeft,quodmonbsp;n'a SC aha templa non idco aedificant,nec ædifican docuerunt^ut iftic uerhunbsp;aiidirctur, præcipuLim fuit, ut ibi miflàretur ,SC ipG congregarent 0122^^5^nbsp;dum irritant oculosornatu ifto magnifico,de quo Daniel uidetur propnnbsp;cum imudicit: Colet Deum fuum Maofim in auro ÔC argento*

Poflunt quidcm templa ornari honcfté, fed debet ea res habere Hoc autê præcipuum eft,quod Dauide de fuo tabernaculo prædicat,2C n^snbsp;ftris templis præcipuèdebemu's fpcdare, quod Tribus afcendunt ad ^niinbsp;dum Ifraeli,hoceft,ad docendum S)C audicndum ucrbum Dei. Habestnbsp;Ebræl multa uerba, quibusfignificatur minifteriumdocendi,feudodrgt;n^^(,irnbsp;etiammuîtahabent,quacirafciôCgauderefîgnificant. Eloquhpromi^*^nbsp;fiteri, federe, iudicare,teftific3ri, docere^ hæcomniaferèfignificant ],(/nbsp;nobis uerbumprædicarc feuconcionari. At uerbum teftificandihabetpo'nbsp;etymologiam. Nam Dodores funt quafi teftes populo rei incognitXjyvjp^f*nbsp;uidetur necfentitur,fed tantum creditur;Deindetcftesctiam fût, quiaiid .Xnbsp;bum,nam dum audiunt,tcfttficantur contra Diabolum ôd regnum mund G fjnbsp;peccatû ÔC mortêjdeinde etiam contra feditiofos adulteros homicidasnbsp;fos SCc. pro gloria Dei,pro regno Dei,pro pace,obedientia,caftitate,charlt;tnbsp;Deus enim eft inuifibilis. Dumigitur audiuntur qui docent, Deusaudit*^ * jilt;nbsp;enim poteft audiri,nifi per teftes,SC fi'cut Paulusappellat,legatosfuos,ftt^^^j **nbsp;cit: Legatione Dei fungimur. Sicresde quairiEcclefia docenturhorngt;* -|.[gt;nbsp;am eft inuifibihs ÔC abfens,crgofolo teftimoniouerbiapprehenditur. at*nbsp;turn EuangeliumeftteftimoniumJoquitur de perfonaSCrebusabfentib gt;nbsp;fideiprædicatio. Haec propter rudiores dico de uocabulo teftificandi,

Hoc igitur eft,quodDauid gloriatur fuamlerufalem in hoc ut praedicetur ibi ucrbum fidei, ut doceantur homines de uoluntate Dt* jnbsp;quid Deus cogitet facere cum fuis,quomodo minetur impoenitentib^ qigt;'\nbsp;Hanc prædicationem,uocatteftimonium Ifraelis,hoc eft,taleteftimont*^^pit*nbsp;pracdicatur populo Iraeliticoifticcongregato. Diftinguit enim huntP Jnbsp;ab omnibus altjsgentibus,fi'cutinalio Pfalmoubi dicit:Non fecit tai**-nationi. Ergo nos quoep hoc beneficium agnofccrc,ÔC fummiboninbsp;debemus,quodin noftra Vuitemberga SC alijs Iocis,ficiit turn in leriifal^^ßjti^,nbsp;tur uerbum Dei pure,quod audiuntur promilîîones Dei, quarumnbsp;nituntur ptj. Item minæ quibus impq uocantur ad pecnitentiam, pijnbsp;nentur in timoré Dei,amp; mortificatione ueteris hominis,adiuuanteeO^^jjjliOnbsp;Sando,quem per SC propter Chriftum effundit pater in eos, qui teftiwo**

Haec eftuna parsueri cultus Dci,utdifcamus quae fit potilKma ratio di Deo,Sc praeftandi Deo eum cultum,quo maximedele(ftatur,nempnbsp;uerbum Dei,SC audire Deum per teftes fuos. Atep haec etiam eftcauiagt;nbsp;bolus nihilæquêcupiatimpedire,quàm pracdicationem uerbiSCauditdnbsp;Ideo excitât ficutin »20, Pfalmo audiuimus, labia iniqua SC linguasnbsp;mouet mundum ut gladioSC ui conatur opprimerepios,tandemapudnbsp;nos ipfbs, contemptu ÔCfaftidio hunc cultum conatur abolere, qnae p***nbsp;dire pofte curfum uerbi»

Altera pars cultus Dei, eft confiteri nomen Domini, Hoc dludpafsiuum. Primûm enim eft accipere uerbum, feudoceriuerbo.nbsp;in mundo concemnitur, tarnen Deus tanti fecit, ut uafa omnia SC rationbsp;nbsp;nbsp;(

J nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;H V M Ä N I S.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;74#

IcgeSif tcmplo fuit,huiusmim'ft'erij efTent fïguræ quæda fypi. Poft ç, proximum eft^cum uerbumaudim'mus,utctiam Dcoagamusgratfas. Hunenbsp;^^^nifecundum facit DauidjCûmpfaedicatfuamlerufalem, Atquehîcitcrutnnbsp;( quot;ncris, cLim tacerede facrificijs ÔCmadationtbuS;,Non quideoi utantè dixi,nbsp;(j^^'^hendit ea, fed habet Spiritumdiftinlt;ftionis,ôôreliqua otnniaæftimattan«nbsp;^paleas autteftas, ôdpr?edicac fmaragdos hos, Verbum amp; eius friiÔLuni,nbsp;maftationem taurorum £lt;Sfimilia nominalïet,nbsp;it^^^^ifletea fingulorumfacultas, uthoc genere officq DE O poffent feruire,nbsp;'hïhnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,quodomneshabent StpofTunt ftnemagnis fumptibus,ôlt;^ta«

Paucifsimi faciunt. Ædificat/onem rempli per Salomonern futuram non optabat maxime. Hic aiitcm caulam uides curoptaric, ucfcilicetnbsp;^f^ptnibidoceretur uerbum. Deinde utDeusibiacciperetnoftrasorationes,nbsp;^¦uiriadionesS^laudes deacceptisbénéfices,

bç, M CLirutitur hac figura docendi,utpotiusdicat,adconfitendum nomen Domino C Ideo quia nihil ibihabebant,quàmnbsp;Domini SC nudum uerbum. Deus non uidebaturperfonaliter^fed feceratnbsp;nominis uerbo SC promtlsione, unde ctiaappellabatur Domusnbsp;''quot;9^O'iD)eus ueibofuoteftatus erat^feibihabitaturumefle. Adhuncnbsp;11,0nouo Teftamento, Baptifmus redcdicitur baptifmusfeuaqua Dominbsp;additumuerbum Domini, quodDeus ibielîe,S£^efficaxeireuelit*nbsp;gt;iif °^31e uerbumretfteappellaturuerbum DominiJicetab hominepronunefanbsp;promiltt feuellecum uerbo effeS^ per idoperari. Ita definitnbsp;fummosDeicultus efte,docereacaudireuerbum,SCproeonbsp;pStatias.

M f'^q'J-fatur ctiamopera fecundac tabulæ, ut egentes finguli pro(ua '^iuuentjUtinprimis opibusfuis potentes ad hocutantur, utminitlri Ec«nbsp;ï'x ^muacare miniltcrio pofsint. Htccoperapoftca etiamfuaspromifsionesnbsp;^iÔ(pî'-ôd dominus dicit: Qtiicquid minimo inter fuos feccrimus,hoc fibi fie«nbsp;'liii(.j^®piietæmcrcedcmfiabiturum,quiProphetam acceperitbenigne* Cotranbsp;\^'^inipiorum,ideo grauius erit,quia omnia ipforum faciunt ad opprefsio#nbsp;1isPf?fbi.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;hunc malum diligenter difeernendi funt cultus, feu partes religio

Vj^cipales, animus PrincipalibusAit in ordine S^loco fuo propriofingula col ''Qia ^ocenim eft purèôCredèdocere,SCnonconfundere omnia, lient in«nbsp;impij Papiftæ faciunt,

^iiJef^^4'Ienef. foEtçi. Galat, cap. 6. Papiftæ uehementer pugnant hodie Rendis traditionibus,decfucarnium,de chbatu, defcrtjs amp;Cc. acnosnbsp;nihil uakre excommunicant SCmaledicunt. Itênbsp;ti'^'libnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, non minus infulfi quàm Papiftæ, adeo rem necelîariam pu«

A^jj^pi^tem à traditionibus Papæ,utnifi cas omnes ftatim uiolent atlt;qj aboleât, dicit: Nos oporterelongèquiddam maiusSC pre-^^bere,quod ualeat ad iufticiam coram Deo confequendam,quàm eftlexnbsp;i,qti.im eftobferuatio,aut uiolatio taditionum Papifticarum, Innbsp;^^^nquit, neqjcircumcifio, neqj pracputium,necpcoelibatusncc^ con«nbsp;uaIctSCc. Efeanos noncommendat Deo,Ne-^'!domeliores,ncquecdendodeteriores fîmus,Iftæreslongé inferio-mnndus cum omnibusfuislegibus SCiufticïjslongèuilioreft,nbsp;^od debeat trahi injlocum iuftificationis,

74^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DE TRADÏTIONIBVSnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.

Ratio fapicntia carnfs hoc non intclligit* Non enfffl perci'pit Spiritus Dei» Ideo contcnditiufticiam fit am elfe in externis rebus.nbsp;edocli fumus exuerbo Dei,utcertô pronunciemiîs, nihilprorfus fubiolc^nbsp;quodualeat adiufticiam coram Deo, praeter unicum Chnftum,feuut hicnbsp;nouam creaturam. Leges autempoliticx^traditioncshumanae, Cçremoni^c^^jnbsp;clefiarum, item Lex Moftfunt res extra Chriftum pofitac, Non ualeninbsp;nbsp;nbsp;nbsp;|o

iufticiamcoramDco. Vtiquidemlicetillis,utrebusbonisSCneceflarïjs,fedW coSCtempore. Si autê uocantur indifputationcmdciuftificatione,nihilp'^^j^nbsp;ualent, fed maxime obfunt. Quia in Chrifto Iefu,neque Circumeifio aliqi*nbsp;Ict^necß praeputiumjfed noua creatura»

EtPauIuspcriftaduo, Circumcifionem8Cpræputium;,cxcIuditlîmP^*^'( omnia,quae in tota return natura funt, negate^ ea ualerein Chrifto Iefugt;nbsp;incaufafidei ÔC iàlutis. AccipitenimperSynecdochcnpartemprototOj^^^ijtfinbsp;perprçputium intelligit omnes Gentes,per Circumeifionê omnesludstos» .nbsp;rôtis uiribus SCOmni gloria fua,QLiaft dicerct:Quicquid Gctes praeftare P° Ljnnbsp;cum Omni fua fapientia,iufticia,Iegibus,potentia^ regnis, imperfs.nihil^nbsp;Chrifto Iefu,ltem,QiiicquidfuntSlt;^pofluntomnesIudæicum totofuoMo'^ßinbsp;gc,circumcifionc,cultu,remplo,rcgno,facerdotio, nihil prorfusualet,nbsp;Chrifto lefu feu in caufaiiiftificationis,non eft difputandum de IcgibusG^*f,jI«nbsp;ucl ludacorum. Num Lex Cæremonialis aut moralis iuftificet, lèdfimpli^^'^pr#nbsp;Negatiua ponenda cft:In Chrifto lefu neque circumeifio aliquid ualct,neq^^*nbsp;putium.

Ergo leges malacfuntc Non, Imo bonaeôlt;riitilesfunt,fedfuoordin^\j,iiilt;' Hoc eft,in rebus corporalibusSóciuilibus, quae fine legibus nonpofiiini^nbsp;ftrari. Deinde obferuamus etiam in Ecclefijs quaidam Cçremonias Sinbsp;quod illaobferuatio ualeat ad iufticiam,fedadbonum ordinem, exempi'^^jf^nbsp;quillitatcmSCconcordiamJuxtailIud: Omnia decêterj2lt;fecundumordi''(j,iit#nbsp;Si autem leges ita proponuntur Sgt;C exiguntur, Qiiod feruatae iuftificcnt Sinbsp;damnent,prorfusabrogandæamp;:toIlendæfunt.Q.uia Chriftusamittito»^\,f 1)'^nbsp;gloriam fuam, quifolusiuftificat,fiibminiftrat Spiritum Sic. Paulusnbsp;uerbisclarifsimèaffirmat,nequeCircumcifionem aliquid ualere, neqi^^rnbsp;tium,Sed nouam creaturam Sife. Càm autem in Chrifto nihil prorfusnbsp;que leges Gentium neque Iudæorum,impqfsimecgit Papa, quodno^nbsp;feruare leges fuas cum opinionc iufticiaî ÔCc»

Noua autem creatura, qua reparatur imago Dci,non fit fucoautfijjqiii^ neullorum operum externorum. (Qiiiain Chrifto lefu nelt;^circumeifionbsp;ualet, neqj præputium) fed per Chriftum imaginem Dei in iufticia Sinbsp;ueritatis crcatur.Operacùmfiunt,nouam quidemfpeciemafferunt,quaO^jaii*nbsp;SCcarocapienrur,lèdnonnouamcreaturam. Corenimmanetimpium»nbsp;tea,plenumcontcmptu Dci,infidehtate 5lt;c. Ideo noua creatura eftnbsp;tusSan(fti,quifidepurificatcor,8tefficittimoremDei,charitatcm,caftit3tnbsp;ac donatuirtutemdomandæcarnis,ôiffugiendiiufticiæamp;Tfapientiætuuonbsp;non eft fucus aut tantum noua externa lpecics,fed res ipfageritunRcuet^nbsp;aliusâfaliud indicium,nempe Spirituale nafcltur,quodeaquæprius magquot;nbsp;poftabominatur. Olim itacapti erant animi noftri Monafticauita,uua^^i(ii^nbsp;exiftimaremur uiam ad fàlutem, lam longé aliter de ea tudicamus»nbsp;ante hanc nouamcreaturam profummè Sandis adorauimus,de illiscûn*nbsp;*n memoriam, iam erubefeimus«

H V M A H I s. ' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;74,

eft noua crêatura/edrenouatiomentîspctSpiïitumSafKftnni.quam mutatio membrorum fenfuum corporis .Nam ubi cor nonbsp;(çi^'iicem,nouumiudiciumamp;f nouos motus per Euangch'umconcipit,fit ut ex-fenfus innouentur^Aures enimuerbumDet nô amplius traditioncsnbsp;audn c. Os ÔC lingua non fua opera, luftieïas SC R e-® 3inia(fîant,fedfolammifericordiam DEI inCbriftoexhibitam cum gaudionbsp;' aicantô^c.îHæfunt mutationes,utfic dicam,nonuerba!esfed reales,quæ a -j füntnouem,mentemuoliïtatum,nouosfenfusamp;facftionesetiam carnisjitoculi,nbsp;I J j^^AOsôi^lingua, nonfolùmaliterquâm antea,uideant,audiant amp;:loquantur,nbsp;1 , ^inipfatnensetiam aliud probet ècfequatur* Anteacnirncæcutiensin erronénbsp;5a tenebris PapifticisfomniauitDeum mercatorem eiie, qui fuam gratiamnbsp;^Disucnderet prooperibus 2lt;meritis noftris. lamortaluce Euangclij, Statuitnbsp;^'5Olafidein Chriftum reputariiuftos.Ideocp abifcitnuncoperaekdicia, Qc uonbsp;L^sô^charitatis opéra diuinifuspræceptafacit,DeumIaudatamp;prædicac,acnbsp;Oiafiduciamifericordiæper Chriftum gloriaturôC exultât. Siquid malorumnbsp;lorum ferendumeft,ealibenterôCcumgaudio(quanquamcaromur«

^^PLICATIO dicte q_var.e vos transgre. mandata DEI PROPTER TRADITIONEM VESTRAM GTc^nbsp;item,Fruß:rncoluntntecrc. Matth, y. cap^

11111fohî49. Nondignatureisadpropofitumrefpondcrejfcd cia« ij(, ^^suoretundit, QC odiofèfatis inuertiteorum Qiiæftionem, ac fi percompa-^^ncindicat:Siegoculpandusfum,qui feftucam uobisuideor peccalfe,Curnbsp;tnagiseftisculpandi,quitrabesmeraspeccatisC Culicemmeumuultisnbsp;çii^'^camelosdeglutitis, licetnec feftuca, nec cuîex uerè apud me in-fj^^ntur. Deinde hoctolerabilius foret, filegem Molîopéré non impleretis,nbsp;^u5P^fsitnumeft, quodipfamlegem tollitis. Namftante lege, femperfuntali«nbsp;5^j?^Jitamenconantureamfaccre,timorcDeiinlpirati, fedlublatalege, liciusnbsp;iio/^'^f^P^curèpcccandi,imôuirtuseftnon curaflelcgem. Hoc autem facitisnbsp;(j^j^P^PsitniholfesD El, tarnen iudicatisoptimosfiliosDci.NuIlaaliacaufa,nbsp;Pr«'welcbfcbcubth'd)nbsp;(j.^lt;t)tV0lcF jcwb camp;l Qui quu m fitis omnium pefsimi iu terra, tam en a « loeiisnbsp;^ '^^''^1^^'^'^ cumomnibusfuispræceptis. jf'^teb mcirtcfîeftrtbnbsp;^t/^3^^lt;^üffcnlvttb^4bcnficb anbcnrccbtcrtÇeflclgcrûbcit i vttô ram gefangen/nbsp;»î l^rcnl wie cr vnredbtnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;vwrtb gcbcit im «tel gr^flê vr|acbe jre eigene

tioij'^^^^æchatftenus deilIorumpcfsimorumftulticiaSdnequicia, Nuncerudi-'''eiii'^^^ ^Qt^lideranda. Prima, quodflagitium maximum fit coram Deo,uio«

faeftum cft, ôi^adhucfaciuntcumutraqjipecie.con îibertatis fpiritualis artreulis* Ideo audendum 8gt;£. fumma fiducianbsp;l'entitur premi diuina autoritas uerbi, per autoritärem hu-Mü rPæntiae,ueIreligionis, Qtiiarataeftfententia, fupraamp;^iuxra DEVMnbsp;fuper omniagt;5Comnia infra eum. 'Ï)a^ineöbocb enbtiitbnbsp;Semper enim h æc tenta tioeft in Ecclelia,lemper tuicnbsp;niu'^dieft. Qiiiaipfeabinitiomendaxjftm«nbsp;fieri. IdeofcmpcrnobishæceruditioneceflariaeftjUtnbsp;magis obediendum, quàm bominibus. Et uerbum eiusnbsp;'¦^liduin uerbo hominum,Quia raanent femper homines qui contrariutnnbsp;Rrr 1}nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;faduntj

74« nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DE TRADITIONIBVS

facîïint.al/qui errorc^aliquimalicia, ffcuthodiemaliciaeflj qiix fuft deutrac^fpedeSlt;c*Et omneshîerendfumnfenfumpraeferuntucrofefll^*^nbsp;ftijUfcß in finem mundû

Secundo inln's humanistraditi'onibus, quaenontolluntjüccpugnäd^^^ mandato D EI,eft obfequendum Ecclefiacucl plebi, in quauiuimus,\nbsp;tur: S» fucns Romæ, Romano uiuito more. NamCHRISTVSnbsp;dir. Propter tradittones ueftras quafidicat: Lauare manus pro more dtnbsp;nonefTetmalum^fed quiauosomniaurgetispro ueftris traditionibuscontr^^j^nbsp;datum D E Ij ideo maledicendi eftis cumtraditionibusueftris. Quicontr^ jjnbsp;eft. Diabolus eft.uosôC traditionesucftrç contra DE VMfunt. ErgoE*^nbsp;dits. SedünoncontraD E V MeflèntproDEOclTent^utfilauaresm^ nbsp;mores Gentes fernes, ut chantas, paxSlt;concordiamanerct in gloria®nbsp;Dei Hoc effet pulchrum Iauare,amp; uerè lauare non tantùmnbsp;manus S6pedcs,fed ÔC caput SC cor,animam SiC cor»nbsp;pus.Iam detextu perordlnem,uthiftorianbsp;benè memoriæ in«

Hic fatis patet^quod Chn'flusDccalogum non folùm non abrogai»* firmat, Qinaparentum autoritäremdicit enediuinam^amp;fpcr confeque'^lt;j^iii*nbsp;conomiamSCpolitiam Deiordinationemeflè,quam nullus prorfustr^^^Ipdlt;nbsp;busuultuiolari. Magnacerté gloriatam contemptigeneris uiuendiô^/f*nbsp;moleftiamp;^c«qu3e certèconfolari debet Politiasamp; domos. Secundô^fubi'nbsp;ïoseffemaledicos inparentes, feufeditiofos inpolitiam^quidocentpa^i*^nbsp;nonobediendum fpecie Religionis. Quia amp; uerc maledicunt, ôôdifs'PLb^l'nbsp;duouiuendi genera,per hoc ipfum,quod dicunt.Corban^quafidicatîy^^lh*nbsp;ïesDeo5lt; hominibusjdocetis homines credere, quôdparentum ôCnbsp;tusnonfitSandus. Quiapræfertis ucftrum (Corban) ideft.donumff^nbsp;cium.

EtnotaDiabolum quo obfeffi erant,qucm hiepingit CHRIST^ îflaDifputatiofuitPharilæorum, Vtrum meliusfitlargiriparentibus.a^^^dô*nbsp;Sacerdotibus.Refpondent illi,Melius effeofferriôlt;ic.Sichonorcmparcn^^^(jiii^nbsp;cuerunteffetantümCgremoniaIem,fciIicetcaputinclinarc,affurgereö^§^V?nbsp;oftenderereuerentiæ. Hæcdocuiteos Spiritusauaritiæ, Nam CHK-*nbsp;hîc docer, hoceffeparentibusmaledicere, uttaceamhonorare. Q.^*^nbsp;Melius cftSacrificium,quàm obfcquium ergaparentes.is dicitparentumnbsp;non elfe fandum, ficSacrificio comparctur. Hoc eft autem uerè r,nbsp;parentibusideft uiliter ÔC irreuerenter de eis fendre loqui. Contra '- jlJ*nbsp;C H RIS T V S) Vcftrum facrificium eft maledidum ëC uile habendu^j^^jjO*nbsp;tioneparentum.EtparentumautoritasSacrificescomparata,eftuerè jjjönbsp;da,benedidaôCrcucrenda,quiaàDEO praccepta, Sacrificiaucrô udnbsp;praecepta.

Muitôpciores hodic fucruntPapiftæ. quiOeconomiam damnaiier^^^.;» fecuIaremôCcarnalem uitamuocarunt, fuosordines uerôfandos,

Sç nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;H V M A N I s.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;749

lïij^^^^os^cocleftinos, 8C in infinitum pra:tulerunt,etiam ipfî fidei ÔC uicæ Chri

Potçft nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;contraeorum furias,hæc ucrbà C H KIS TI funt, quantum fieri

Sgt;C urgenda*Quiapotenshæc ilia abóminatio per totum or-or Q nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fremir,etiamacceptonôparuouuInere,SedftatChriftus fori

ucftras tradïtiones præ« ftatui.Huic crçdamus,amp;^ non fallemur il-%i ^^^^'^^^isfpeciofiSjetiamflicandalifentur ipfi'PharifæGuioIatis Patrumnbsp;fateiri cogemurelTefcahdalummaximum. Patres,nbsp;(Cmnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;quidfacieSjfieorumdidaôCoperi

urgericontracer« fiducià illis trâditionibus màledidisualefaciaanbsp;fMrknbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DE! maneamus« Et pofsibiîe imo cértum eft

kille'n® ploi'um, lotionemmariuumhonefta caùfa, fcilicetdifciplinæ gratia Mnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;P^o*^*-'^* populo, fed ipfipoftea uerterünt in religionem06 cultû

addiderüntetiam traditiones fuas contra Dei præce=s Me?-,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ill EcclefiamultadixéruhtSC fccerunthoneftacaufa,qüæpoftea

Ms *'^^îgiOnemnecelfariam uerterunt, QCàddideiunt cti^ multa de Mifta, pMynbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;eontràfidemSCobedientiam Deiôôc^Quibus omnibus eft»

f'honorent parentes, 'Paulusait Tit* ». Docftrinæhominumauertentcs àueritatcinbsp;inMarcô,Sidixeritnbsp;id eft, donum feUfacrificiumDciquafidicat:nbsp;tenter quidcmdarem,fedquidem faciam,Iam noneft amplius meum,

lt;SÎlt;gt;tte6lc(îc;* Wurgendwmert^aben/ w»t6erv^ntnbsp;fta non hommes, fcdDeuspeccatipièin4,fuumpræceptuminbsp;*^ero luntinterim San(fti,fecundum primum praîccptum,tanquamnbsp;Cleoferuientcs. 0gt;©(^)d(fevbcr4llc©ct)clcfc fdeome-rito indignansdicit ut fequitur.

uerumDeurhquærere, quia dicitî Mr/ ftc tnet^ wàtbcrtrt fre fftrcrt mcmcrt VTameit in jretn W4»U Non uidennbsp;^^âjautauenum quacrere.

, quodeontedit eorum quærere eflècultum, quiadicitcolunt, !tt^ôf|^Mhnud) Quae eft mira fententia,quôd colere,fitnoncolere,ficutdiciturnbsp;adiedo, Stuff' beutfeb I ^£ôtftcihZeufd uel ficut dicitur:nbsp;(ÊmbwnKbcZy^^^^gfrdwcl (gijtnbsp;'nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;©cb^ld*/ iÊinlcb^tlefb^^fr^^ô^üiScl iÊtft

iÊmm'cbc2lnnut: Qeii modus loquendi uocatur oppofitum ftahicChriftus cultum uocat Idolatriam. Nam uerè-cultuseorumnbsp;^ItusXed Idolatria Sicut etiam Mammon uocaturDeus, Et Paulusnbsp;^trem Deum,8CDiabolum Deum.

^^^^igiturdecfthicT Deus iieriis cft quetn quserunt (utdicit) Et eorum Rrr ii|nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;quaîrefé

4yo nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DETRADITIONIBVSnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;;J

quærerc eft cultus, rcligio^ pietas reuerenti'a. QuiduisanipliusCVbM ueriDeijreuerêtiaueriDci,timorueriDeKNamtimorDeihocIococft^nbsp;ubi dicirur: Coliint me,id eft «ment me/ ©^lsbenuicbtófèirtj tvcrtrtnbsp;tcrt c^rctlnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;bi'crtcty wae w^lktt wt'r ben t^uny merwil

Önrnn fedets i^as im nnbern lt;S»cb0t fïeb«t : tUancrt VTnmen plw tgt;r4ud?cn tllnn ifï öcr VTamc | ben bn nenneß I vnb ^ei|i meinen VT^mertnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;p;ù'

X?nbnifbtbe62^enfelön4mcn» Ergohïcconcluditur,quodomnis pd cat, non in hoe quod Deus uerus non quæratur, Qin'a omnes uerum notf Liptnbsp;nominant. Et uerum nomen Dei, uerum Dcumlignificat, ficuthienbsp;me,fed bic eft error,Qtjod uerum Dcum non nero cultuco'tint. Ideonbsp;ftinguëdum deDeo,feddecuItu. Alius uerus,aliusfalfus Jeroboamnbsp;adorauit,fcd uerumDeumfalfocultuadorauit. Volebatenimnbsp;ïllum, qui eduxit Ifraelde Ægypto(utuerbaeiusfonant) fed quodnbsp;nero cultu coluit, dicitur coluiiie uitulos, nonDeum. Hoe eft,quod Sgt;Cnbsp;flrmatRoman.lo- ZelumDeihabentjednonfecundumfeientiam.nbsp;Gentesquæimmo1ant,nonDeoimmolanr,fcd Dæmonijs, Ecceimm

4 11'' dicit JmmoîareeftDcofacrificare* IdeoRomanu, dicitîNotumnbsp;manifeftumjfednonegeruncGracias Deo, ô^c,

Quarehiclocus infigRiternotanduseft,quôd cultus Dei (etiamiftl betur contra omnium hominumfenfum,quidicunt: Xüentcb6gutM1^^y.n5lt;nbsp;(Sôttgcf4Ucn Bientôt Sophiftacdocuerunt:Facienti quod in lenbsp;gratiam, Qtiiaiftadotftrinaièuopinfoeft fonsomnium fdöïarriarum,c'f%'e^nbsp;Seâarum ,b4ö bie ileute wc^nen/wenn fie bett re4)tenlt;BîOlt;LîC nennen fnbsp;nbsp;nbsp;! *''z

gwtmeinen/lb muß eerc^tfein/ aber C^K^Stue verbampt ^tefôl4)c®*^ùii r fbri(tgt;t: i£:ô fey munb on 6crt5 vnb ferre von(Sgt;lt;gt;tt/ rnb bekennet b0cb,nbsp;râtt^teitlfie bienenjfi'e fein frdm/ffe pin ^eiltg Quæ eft ratio; Relpon^j jipt'nbsp;nonuerboD E Icolunt me , fed hominum traditionibus, Hoc eftci^^jcC^*nbsp;fruftra colitnt me, docentes doilrinas cr manddtct hominum. Ex h is uerb is C H Rnbsp;elude fortiter.t.Omnequodextra Dei uerbum fit,cftido!atria.i.On'S^,nbsp;in uerboDci eft cultus uerus,ficutj.Omne quod fit fine fide, eft peccaui.'^jiiii/nbsp;ne quod fitinfide,eftbonumopus,Qina uerbum S^fidcscftconiugH; upi;'nbsp;lubilc*Hocclarèdéfinit Chriftushiedieens : Fruftramecolunt mandatnbsp;num ôëc. herum coli fe uerum Deum dicit : fed fruftra, Fruftraautemnbsp;quod nihil. Idcoinfcripturisidolatriauocaturundic^nihil,u3nitas,rnennbsp;faLfttas. Piàlm.4. Vtquiddiligitisuaniratcm,amp;lquacritismendacium»nbsp;clarandaSCdiftinguendafuntmandata hominum à mandatis Dei.nbsp;ta parentumSë principum uidentur elfe hominum mandata ÔCc. Hanc dinnbsp;nemperfeeftè tradif Decalogus,ordine ipfo præceptorû.Qtiia phma tabiy^^ljd**nbsp;fertur fecundæ^ Ôl influit ac regit fecundam. Exempli gratia, ftcundanbsp;cit:Honoia,audi,fequere parentes, fed ubiparentesiulferint contranbsp;inamjbiiam eftmandatumhominum , Quia eftprorfus contra Deumgt; wnbsp;cafu Rehgionis,quandoparentes coguntfilios ad idoiatriamôëimpkts^nbsp;dicendumeft: MagiscftobedicndumDeoquàm hominibus.nbsp;mandatum parentumjeftmerum hominum mandatum,ftncDeo,extMnbsp;fupra Deum, Quia non fluit ex prima tabula, fed refiftit primæ tabunbsp;ubinonrefiftitprimæ tabulas,ibieftparentum mandatum uerènbsp;ptuni, Qiu'aipfe iufsicobedireparcnnbus,fednoncontraDE VM Pnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.

J Secundo extra religioncmpoteft etiam cafuseflcjUtctiamnoftfitobcdf'en ^'¦^parennbuSjôi^ fi parentes manifeftèconrra tabulamfecundam præcipercnt,nbsp;/':dcre,adulterarbfuian\mentin,SCabamalafacere. Quia ifta omnia D E V Snbsp;l^'°2p^tabob^dient^a parentum,8Cfiibiccitetiam ipfos parentesfccundætab'Js

¦ Quare fcruatisduarum tabularum præceptis ;quia contra has non habenc f^ffntespræcipere)quicqjidpoftca præceperint parentes,SCmagiftrarus eft fa-^ndum. Ettunefunt corum manda[anonhumana,(cddiuina. Qin'aDeusdtXnbsp; fispraccipiendj poteftatem, faluo Decalogo, cuiamp;fipfifunt fubieAi. Quic-

'^gt;§iturcontra Decalogumpræcipitur, hocellimpium QC humanum præce» ^JUdamomnes traditiones humanæinclLiduntuitium côtra primam rabulam,nbsp;docent fidereoperibus talibus. QuodniTifacerent,nihil nocerent,ôftutônbsp;çpni fieri, fed tunc non diu durarent,iedcontemptaiacerent,u£quibus nihilnbsp;^topus,fi in eis non eflet fidendum*

Genef, cap, fol. Papa excogitauit aqiiam benedidlam, umfEoncm ^Jfcmatn,8CfimiIiamulta,quibus tribuitremifsioncm peccasorum. Hiefempernbsp;Num Deusprteceptum amp;'promtfsionemfuam addiderit^ Quod fipro-^°^præceptum Dei non adcft,ftatimiudicaeffe idolatriam profanation^nbsp;^^jnis Dei. Atquiinquiunttadduntur piæ pi eces. Extant quoqjexempia fan«nbsp;,J'9^orum imitationem ifta hunt. Sedtu neq;præcesnecp excmpJa,necin-foinmeura, anpromifsioSf præceptumadfit. Haecnbsp;cr^^^J*^^5*^'J'-^°-^J*rtute,pr3ctereainuirtutem,quamnatu-®abent,

f'fnt nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;4* Paulusnulîomodôpermittit con*

^q:t/p^'§^NIofaicaobIigari,fedubiq; eas alegeliberat. EcceegoPaulusin* };tÇQ,\^cap.5,dicouobis,Quôdfîcircumcidamini,Chrifiusuobis nihil,pdent.nbsp;¦''ï 3 ®{'*NemouosiudicetinciboSCpotu,autin parte diei feftbaut Neome?nbsp;Sic Chrifius: Regnum Dei non uenit cum obferuatio*nbsp;'''''sninbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;o'icr^ndæôf illaqueandæ funt traditionibus

diesamp;' tempora,cur peccatisC Reipondco: Nos obferuamus Diem Domini-Domini,Pafchaôdfimiîcs feriasliberiimè,NononeramusilIisritinbsp;®(li,iQ- 5*'quot;ntias,neq;docemusutPfeudoapoitoîiScPapiftæ, eos neceBarioseiîe

1 **^fumultuin Ecclcfiagcrâtur,ncueexterna concordia(inSpiritu enim concordiam) feindatur. Vtolim accidit, ubi Romanus Pontifexnbsp;^iód(j^^'^^^nnicauit omnes Ëcclefias Afiæ ^non ob aüam caufam, quàtnnbsp;^^fehaî celebrarentalio temp ore, quàmEccIefia Romana. Hoclre-fVidore, utccrtêdignumerat rcpraîhenfione. Extremaenimnbsp;^'tiftj'^^iPPtcrremtamleuicuIâ OrientisEccleuastradereDiabolo.ldeoraranbsp;obferuationc dierum QC temporû etiâ in fumis uiris.Hieron,nbsp;Pelagianos uexatusSCexercitat^

i nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Rrr n'ijnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;cognofeerç

cognofcerc Deum^ut comtnum'one inatur,ut orct publice proomnibiisnccf^' tatibus.Item,utagatgratias Deo j pro SpintualibusSCcotpotalibusipfiu*^^*nbsp;neficijs.Etpropter hanccaufam,praccipuècredoinftitutamefrèà Patribusobnbsp;uarionemdieiÙominicijPafchæ, Pentecoftes^ôifc*

Tom.4JencnC fol» ;x» Galat, cap.z» Nos ofFen'musPapfftisqnæoflfcf^JJ| dafunt, ôd plura quàmdebcmus,folùmexcipimusIibertatemcônfcienti3f}Q^nbsp;habcmusin Chrillo Icfu. Nolumus enim cogi, autconfcientias uoftras al''»nbsp;ad ullum opus, ut hocuel aliudfacientes, iufti, amittentes uero^damnati»']nbsp;Libcnter unà cum eis utemur tjfdem cibis, feruabimüs item tcriasSv iciuiiiaPnbsp;tum,modönosiftaomnia tioluntate libera feruare premittani, amp;^iftösnbsp;uoces, quibus hactenus contcrruerunt ÔC fubiecerunt fibi totum orbefrti*nbsp;tant,mandamus,aggrauamus,reaggrauamus,excômunicamusôCc.nbsp;nobislibertatem permittant, rionpoffumusobtinere,SicutnectumPaunbsp;tuit. Ïdeoidemracimus quod ipfe. Namcâm illam libertatem obtin*^^^nbsp;poffet,necPfcudoapofto!isueIadhoramfaItemcedercuolüit, . . Zjcsnbsp;Sicutfgituraduerfarij hoe faluum nobisrelinquercnoluht, quodnbsp;in Chriftum iuftificet: Ita nee nos uolumus, nee etiampolTumus, inhoenbsp;pfis, qiiod fides formata Charitate iuftificet. Hic uölumus Sc debetnuse''*^j, jiiinbsp;îesôCpeitinaccs,alioqüiamitteremus ueritat:emEuangeHj,amitteiemÜsi^^ (jdnbsp;libertatê,quam non Caefare .Regib. Principibus, non in Papa,mundo/2f^|-ij,nbsp;guine.rationeSCc. Sed inChrifto Iefu,habcmus,amittercmusfidemin^p;renbsp;quæutfupràdixi: nihil aliud âppræhendit,quàm Chriftum gemmam*nbsp;demqua renatiiuftificatiSC Chriftoinfertifumus, finobis faluamreliqi^'^(yii*nbsp;uerfart) offerimusnos omniafatfturos, modocum ea fi'denon pugneflf:nbsp;uerohocimpetrare ab eisnönpoftumuSjUicifsimnetantiliUmquidctii^,'^nbsp;uolumus4 De re enim feria SC magna hic agitunnempe de rhorte fiîijnbsp;luntate SC iufluPatriscarofatftus, crucifixus SC mortuus eftpronbsp;mundi. SiFides hic cediGillamors refurretftioSCc.Filq Deimanus eft-Pf. ' qiiPnbsp;laeft Chriftum eflefaluatoremniundi, Deniqj Deus ipferriendaxnbsp;quod promifitnon feruauit. PiaigiturSCfantfta efthacinre noftraP^''^Chfnbsp;Hoc enim quçrumusper earn,utconlèruemus libertatem hôftraiii,qu*®nbsp;ftolefu habemus,ut^ ueritatem Euangclij rctineamus, qua amilfa ,nbsp;Deum,C H R1 ST V M,omnespromilsiones,fidem,iufticiam SCnbsp;Etpaulô poft eodem folio. Si Papaexigeretà nobis tràdifioftcsnbsp;dasCæremonias,non grauareniureas obferuare. QuaîisenimefTétlab^^f^at''nbsp;re cucullumî rafo uerticeincedefeCcum alioqui Cærcmonijs utamur- Ad (3^nbsp;tem hoc grande malum,quod in ifta Ieuiculâ,imô niliilireconfiftat,anbsp;Ius,aut mors SC damnatio æterna, hoc Satanicum eft 5C blaphemüm.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;qii^^

hicnonreciamat,Amathemaefto.Edam,bibam.geftabocucuIIum, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'

cunc^ præfcripferit Papa, modo finat ifta omnia libera eflè. Sedcümi[f^,ß.jj^ti' uolet tanquamneceflàriaad falutem,âd eacOnfciehtiasafttingere, SCnbsp;turn Deo gratia inftituere, ibi Omilinô repügnandum eft. Nihilnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Jii)*'

lignum, lapidem,ftatuam, led cultuin inftituere, SC ligno, lapidi autftilt;f tiita tem thb uere,hoc eft id «lu m pré D eo col ere.

eVR SVPERBIAMVS CONTRA PAPAM. , Tomj4Jcnenf.foI.??.Galar.cap.i. Pauli fuperbia,quadicifaiiosAp^(irdgt;nbsp;nihil contulilfe fibi,non eft uitiofa,fed ultra modumneceiraria,Nâ fi

hnjiTetucf/tasEuängen). Multô minusdebemus nos crcdcrc aducrfan'jsno-*te,qm'ja(f}ätautoritacem idoHfu: Papæ, conrranos^ cum Paulus hic uoluenc ^ctlercPfeudoapoftolis, qui contra feuerorum Apoliolorumautontatem

Scioinptjsdebere elle humilitatemjfcd contraPapamucIoScdebeo,lau« ^äfuperbia, nempe fie, Papa nolo ttbi fubijci, nolo te Magifiro iici,quia certusnbsp;^''jdoftrinani racameOè ueratn 5lt;ldtuinam. Sed Papa banc nonuultauJire,nbsp;'öcogereme uult ut fuis legibus ôC decretis parcam,ôô nifi parueioexcommunbsp;^^famp;^daranatmejUthæreticum Sx^ Ecclefiæ defertorem. Ideo fuperbîa noitranbsp;'*»Papam maxime eft necefiariajEt nifi fie fupci biremus,5lt; contemneremusnbsp;ij^pirituSancîo ipfumcum fuadodrina,Ôt^Diabolum mendacifpafrcmin conbsp;^Jl^cnteni,Nullomodorctinerepoircmusarticulum lufiiciætideù Quaie nonnbsp;. ^riitnus autoritatetnPapae ideo^utdominemuripCGneq? hocagtmus,utex-J, ^'^Usnos fuprafummas maieftates, cfim palam fit nos doccre omnem homi»

V .^^gitur Papa nobis concefleritjquôdfolus Deus ex mera gratia per Chr« 'uftiticet pcccatorcs, nonfolùm uolumuscum in manibus porrarc, fed etianbsp;Quiauerà hocimpetrarenonpolîumus.uicifsim fuperb:musinnbsp;hJ^ltra omnem modum.necp omnibus Angelis inclo.necp Perroaut Paulo,nbsp;ti.pntum Cæfaribus.neqj mille Papis.nec^totimundo,latum digitumeertu^nbsp;ijif^^^èabCthic omnis humilitas,quia uoluntnobis raperegloriamnoftram,nbsp;^^peum qui nos creauit,amp;omnia dédit,ipfum Chriftû,quinosfuof3nguinenbsp;rei Summa eftojfinemus nobis cripibona, nomen.uiramSd omnianbsp;humilitas, quac fiefe demiferit,hicquilibct fitfuperbusS^pertina-uelitnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;negate* Quare Deo dante mea fronsdurior erit fronx

%5''^^gt;blicdurusSCefleamp;.haberiuoo,lîicgcrotitulum:Ccdonulli,Etexanlt; pertinax dici. Hic palam fateor me effe, SC futurum du-\^ncptloquidcmcedam. Charitas cedit, quæ omnia fufiert,omnia credit,nbsp;^hkyperat, contrai ides non cedir,Imô nihil omnino tolerate potcft,ruxta hocnbsp;^'lf|]f^^lt;^um;N5patiturludum,fama,fides,oculus.QuareChriftianus,quodnbsp;*'^()i['^ ^fu'net, fuperbifsimus 0^ pertinacifsimusfir^ nihil plane patiatur, nullinbsp;J^'luidem cedat,Fide enim homo fit Deusx- Petr,i. Deus autem nihil patianbsp;^*'gt;nullicedit,eftenimimmutabilis,fic fides eft immutabilisJgitur nihil pati,nullicedere debet» Per Charitatem autem Chri»nbsp;Itianus cedatSCtoleretomnia,tuncenimeft

gt;hif'j^®^«iJencnf. fol 439, Ex Adis Vuormatienfib» Scandalum duplexed, fidei.Charitatis,quod in moribus uitaconfiftit. Fidei uero feu do-W^^ùd inuerboDeiconliftit, amp;hoc uitarciamnonpoflum. Inmeaenimnbsp;^^ßoneft,ut Chriftus non litpetra fcandali»

Sptritumamp;charitatem ud dieet (inqutunt) Ita fine, Sedtua Ixccnti'a haberifraternæinfirmitatt.qLiodtibtnonnoceatimpcditatuahcentiaîn®^^nbsp;fratri offenfa fua ,per tuamlxbertatem infirmitas. Charxtatxs autemeftj^!'nbsp;alterxusfuntconfxderes,nontam quantum Ixbertibi fis, quàmquantuofnbsp;fis,Huie enim feruituti te charitas fubtjcit,dum te à fer uitute legis lib^r^f'

. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DE SCANDALO.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;7«

confifterc non polTunt, damnantæobtJa'nntfiTmuerbum, ô^antefcruntmuttdirégna. Pfalmusautemdiuerfumnosnbsp;omn:sliomjncs. Qiiid

* Noftra enim paxeft extra ilium tumulium, ÔC confiftit ccrta^ac n^if'^Q^ctmanctRcxen'am inuitiisinferorumportisamp;mundo. Hocmundus0£nbsp;liOquot;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;mundi pollent, non uident^igitur magno rtud.o id agunt.utnosab

nosquoq? (olicicè cogi P^oc qui tentant, conferuntconfilia. Si. I'entiuntnbsp;retineripofle* SedreuerairritiSCftultihiconatusfunt,nbsp;habet.QucmadmodSnbsp;confilqsfatigas, utDiaboIum coerceas, ncinfurgctcontra

Ql) '-^»principesmundiöL impios Doclores. Cùm enim uix hifcere ac mutire ^üó'nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;mcmbrisfuritjfcintübntoeuli.ardent manus

O'h ,*^-3rcs,ac commouct quicquid in mundo potentix ôtopum eft ad uerbum Pf'^endum.

. Pläne tu difte eau fam eße, quod SCnoftro feculo fcditioncs, Sgt;i tot in EccIeG'a P^ß^nim impatiens uerbiSatan. fgiturcum Chri-i3h^^''^^'8^lP^J^^'-^^^®'^^bintotomundo.SCidoIatriam acabominainbsp;dciam reuelet, fcilicet faccret aut difsimularet tantum fut regninbsp;Satan,quem uidimustamatrociterfçutjflè,cumàfandouirolohan«nbsp;repræhenderentur. Non enim tile licut nos,mif

Indulgêtiascontendebatnonuendendas, negabatpurgatorium, commotus eft Satan, utft'mul Gernbsp;Bohemiam horhbili Si diuturno bcllo inuolueret,

^fi'nc' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;f*îichaf cap.-z. Neefedatts âtnicô,ficconfidatisirt

ScL Abeaqux infinu tuo facet, cuftodioftiumoristui.Namamp;ffilius /n pa-fiisrQ'^^^-*nieliofuscft,0^ filiaconfurgitaduerfus matrem fuam,ô^nurusaduer/

l'ficui nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;quoqjadimpietatcm patianturabduci.Magnucnim

Itiis]^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;quoc^ extendant ad iniquitatem manus fuas.Et Chit*

¦ ^nia J^^l^^^^butclaudusamp;^mancus ingrediarisaduit..m,quàmutam« Icidji pedes ambos habês proijeians in æternû ignem. Et ft ocul us tuus tcnbsp;^üoj' ^^cximceü,2lt;abncc.Melius enim tibi eft unoculo in uttä ingredi,quàninbsp;^^^2ntê proqei ingehennâ ignis.Hoc eft,ncn panaris te à quoquatnnbsp;Inbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;eoiam non uidcaris carere,quam oculo aut pedibus, E-

*'^hin ^î^^^odum Prophetaquoque hoc in loco concionatur, ne amicorum %i^^^Psgt;nedcniqjnobisconiun(ftifsimorum tantamrationemhabeamus, ucnbsp;contrauerbum faciamus. Sunenbsp;'trb.^|2^'^gt;quicuncptandcmfunt. Deoigiturpotiusgratificandum, Si eiusnbsp;'''''^csQæ'^^^^*^^'^ft-ïsenimmaiorefthomine,ôlt;l cxcalamitatibus ,quas ho*nbsp;''ü^.j^^^bfnpere poteft,ubi contra homines fallunt, amp; ftnonin pericula in*nbsp;ftatnen in p ericulis deferunr.

'7}lt;S nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;D E S C A N D Ä L ©?

E£Tom*4, leftenC folio J7J. Matth, cap.iS,Si mantis tua fcandalifatf^''j[j Ho c dicitur intelligitur^ficut l'IIud de Eunucho^qut ièipfum caftrarcdcbctj^jnbsp;igiturmanus pedes amp; oculos excidere intell/gitur,non feipfum corpora n.nbsp;truncarc, Gd cohibere per Spiritumfeufidem. Eft duplex hie fenfus.^.jlt;nbsp;demembris corporalibus,{eu proprijs,hæcfuntampu£anda,ideftSpiïto/^j-,;nbsp;ccnda,ne manLis,ocuIus,pedes faciantquae peccatum poftulat. Reclè eniinbsp;tUGilIum non habere manus honn'cidi),quiopushomicidijcohcrcetinftdt3nbsp;losadulteri)nonhabet^quiadulteria odit.Hoc eft uero amputarcmembra/^' )nbsp;Aonfinimus eflè armai'niquitatis adim'quitatcm Roman.0. Sicute contra^nbsp;fes di'ccrc eadem figura, fi cæcus es^, li cares manunbsp;nbsp;nbsp;pede,rape feu accipc*^^ pi

tnanuSjpedesUd eft,facutSpirituocuIos tuosuidereiubeascafta, manibus^^^,^ ficia, pedibus innoxia facias. Igitur de ufu membrorum,non de fubftannaiosj/nbsp;tur. QuiaSpirituseft ufus rerum. QjiiaquidcftfubftanttaftneufLi,nif!i^*j^önbsp;nihil;Qtiid eft mantis,quæ facit nihil au tpoteftClnde Spiritui Sandonbsp;feuufus.Nam uita quid eft aliud, quam ulus ipfius rei, fine quotesnbsp;tielutnihil Vt oculosnonuidens, eftiicut non oculus,lmô Sgt;C inaniin3i^,|lt;nbsp;fintfinemotuSCufuquafi nihil funt,ut terra non germinans, autufualiq^*®nbsp;ens eft terra illainformisSCuacua.Gcncf.i.donecornetur herbis 2Cacquifi^^

Pofterior fenfus eft de membris allegoricis feu politicis.In quo fenfuot^^'ppf gubcrnatores,Do(ftores,0ifomnis generis fuperiores,etiamparctes,Man^^y,nbsp;omnesquoruadiutorio,fauore,opera,opushabcmus,utfuntomnesainidr^'xgt;nbsp;propinqui, cities, foci) ,pedes,funtfubditi nobis, ÔC omnia quæ gubernaffnbsp;musfih],familia:,poftefsiones8óc. Nunc concludit:Meliushis ellomni^^^jjii'nbsp;fe,ut faltiusfias, SCintres fine illis incoeltim, ueItitmonoctilus,mutib5^Jriynbsp;dus, qtiàm utcum iftis omnia, fcilicetutrofc^ oculos, mantis,pedes,hot^^p.Illnbsp;pter nullum hominem eft negligendusDeus.SignificatfimuIiftisucrbi^pj,nbsp;j'nuIti,imôtotusnundus,propteroculosiftosÔ!f manuscontemnatRcggt;^j^tr3r^nbsp;SCpotius adinferntim iftis ialuis uadant,quamiftis negledis ftudea^^nbsp;Regnum Dei, Nam tantus Dodor non loquitur de reparua,aut dep^,^nbsp;quibus hominibus, fed de maximis rebus, ut funt iufticia,fapientianbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'

Ideo etiamexclamatdicens: Veh mtindoàfcandalis , bevnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;in bic Wckivnnbnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;wie eamp; bnplbß su^e^ei fcili ce inbsp;nbsp;nbsp;und?

erg'cmi^g'cbcn Non tantum priuatioculiamp;fmanus (qtiodminimüeftß^^f-J;' fed etiam Ecclefiaftici feu politici fcilicetquod illi, qui alios docereôifnbsp;nbsp;nbsp;^-iid

bent, ipfi fcandala ponunt, non folum exemplo (quod etiamminuseft)ft*;.,jeft bojdum docent Ecclefias populos impia ôifperuerfa dogmata.nbsp;bos oculos eruere,manus amputate,id eft,cos uitare,qtiia ipfi funt innbsp;uoluntaudiri, uel occidunt quirefiftunt. Hos igitu r terr et iftis horribih^ftS»nbsp;nis. At ipfifortiftimeeas contemnunt,præfumentesfefe elfe non fcandal^nbsp;atitdifsipatores,fedædificatoresô(f feruatores,Et in obfequiumDciocc*nbsp;los aedificatorcs,ô^ftruatorcsEccIefiae.Sed Veh illis.

Neccfsitasnoneftcoadionis, fedconftqucntiae (utdicitur)fcilK'^t do.Ncccftc eft habere oculos Stf manus.ideft, necefte eft habere in oftïcio^nbsp;fterioaliqtios.QuiaEcclefianopoteftelTefine miniftris,fi'cutncccorpusl' fti*nbsp;bs ôif manu.Minifterium neceflàriumeft,fcd inter iftos neceflarios mining-yinbsp;need'^

l'miniftcrium, impoHibilc eft caueri, quin oriantur feâ:æ,ficut 8i Pauj ftnM ¦ ^P®ttet hærcles efîé, Sec.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fan î)tO If« ntt anöere fein I öenn «lup

toi 7!«^ ÖUff (^ngdtnEcclelia fdn I tvic Apocal. faßt / Sicut etiam ab initio in ^tbaÖoc^^t^tNnbpffn^Sngdn« Ei go vita lièos malos Angelos.

^om. 4. Icnenf. fol. 31s. Matth, cap. 10. Venifepararehominem 'ttionbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;filiatoaduerfusmatrem fuam , 5i.c. Miraeftiftafepa.

tfj 4^^non ioliim videtur efle feditioia, led etiam iacrilega öc impia, qui a con, Siccnim oportetdoólrinamChrifti fcandalofam videri,nbsp;Pj^^titra Deum quam contra hominesvtfit malcdiólum Se abominatio mun,nbsp;PPalmus dicit ; Opprobriumhominum Sc abieótioplebis. IgiturDeusnbsp;familia hero. Nonne hocnbsp;obedientiam filiorum Sc obedientiam familiæ Sc per confequens tol-t)nomiam èc politiam, vt religioncm taceam ? Allegat autem tacite MLnbsp;'^Pnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Q^tlieitfie :Inimicishominis domcftici cius. Re-

''^aiu nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;primatabula eftfuprafecundamtabulam, St.Deusfupra

''tin nbsp;nbsp;nbsp;Igitttt quando cafus venit, vtvel Deus negandus fit vel creatura, Tunc

V æ*' ffiièruandafunt contra noftros hodie Diabolos,qui clamant Ecclefiam Xbefle audiendum ,lupra 8c contra fcripturam 8c verbum Dei, vt o-iatij hodievociferantur. Horribiliseft ifte furor, præferre fecundam ta,nbsp;creaturam Crcatori,Se docere,quod Ecclefia fit au-manifeftè contra verbum Dei præcipiat. Sec. Sed rata eft fenten,nbsp;K^riagisobediendumquàmhominibus. EthicChriftus: Egofiliumcon-^Patrem feparabo, id eft, ego volo præferri etiam parentum obedien-tiæ. Sc omnium Regum præceptis, Secet. Pluraquæ-re in loco de Ecclefia Sc loco de

^2.7. Canoniftæfrigidiflimèdefiniunt ^ftconiundiomafculiamp;fminæjfecundum ius naturæ. Hæcte.nbsp;^'^fnjj^.^^^niamp;infirrna definitio eft, ideo addijudicandam hanc controuer,nbsp;aliter definit* Coniugiumeft coniundio vnius maris amp;vniusnbsp;fnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;trott tantùm iuris naturæ ,fed etiam voluntatis Se volupta.

^^^ætnæ. Voluntasenim Se approbatio,ac beneplacitum illudDei t|ji'iicçnj^^^turpitudinemlibidinis,Se remouetiram Deiimminentem illicoiunbsp; æ peccatis. Ad hunc modum coniugium cum reuerentia traóta-

¦ P nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;' i------------- - nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;J

tu mea, illud efle marrimonium : Non cogiratde beneplacito diuino, latione coniugum, amp; quomodo doccantur mafculus amp; fmella, de ternbsp;ardore libidinis de gubernationefamiliæ,de benedidione diuina, deinbsp;rendis infirmitatibus in vxoie,de tolerantia periculorum aliberis,amp; iniinbsp;vicinis. Tantùm rcipicitin turpem illamconiunól:ionemcarnis,quairnbsp;vocantj promiflioncm amp; ordinationem Dei negligit.

de faâum eft, Dei gratta, vt nunc bonum amp; fanôtu m otn nés elfe ftatua nt, eu m j.^ugevrtanimiter üc. tranquille viuere,etiamfi fterilem habeat aliquis,auta-commodis laborantem vxorem.

[jj Non autem nego quin aliqui fint, qui fineconîugio poflintcafte viucre. Sed Knbsp;nbsp;nbsp;inaius vulgo donum habent,nauigent fuo vento. Ilia autem caftitas,quam

fiiS Monachis, monialibus amp; facrificuliscommendat^horribilibus pollutaeft, præterquam quôdclibatusfineverboDcinbsp;Igt;^oficutpræ{cnshiftoriatcftatur contra verbum Dei. Quosenimnbsp;cælibatum ex verbo Dei fie polTentprobarejficutnoSnbsp;Mr rdiuinitùs inftitutum effe ? Quanto molimine turn omnesnbsp;li(jj öätumfuumcogerent ? Nunc hanevnam vcram commendationem ex.nbsp;Lshabent,qnôdfittraditio Humana,leu,vt cum Paulo loquamur, Dotftrinanbsp;'oniorum.

cap. X. fol. 59. Propter hoc rclinquct homo pattern amp; matrem J Chriftusamp;Paulusreferunthocetiam tanquam comnbsp;hi^'^^^glâïîîadnoftraconiugia,poftamiftaminnocentiam. Siitaqs Adamnbsp;Hjç ocentia perftitilTet, nati liberi etiam eflent fadi coniuges,amp;tumdefertanbsp;^^bores,fubquibusvixiCnbsp;Nonnunquam venilfent adpatremAdam,ceciniirentnbsp;Dcum,poftea redijlTent adfua. Nunc perpeccatum,etfi rcnbsp;îthnbsp;nbsp;nbsp;nutata,tamen hoc arôtum vinculum coniugum manet,vt vir citiùs defe

'Mü nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;niatrem quàm vxorem. Vbiautem diuerfum fit, fient nonnunquam

ft mutuà delerunt, Ibi non folùm fit contra mandatum hoc, led etiam horribilis corruptionis, quæ perpeccatum in homines venit, amp; ànbsp;^^Jilfidiorum omnium parente,augetur.

'MJ,.^üntautem Gentes quoq;,hacconfuetudineconi'ugum nihil elleaptfus Itaqjdicunt: Natural! Lege elle conclulum, quodnecclfariafitvxor,nbsp;retineat vfque ad mortem. Ad hune modumnbsp;\.'^^4üoq;dicit : DiuortiumaMoleconcelTum propterduriciem cordislu.nbsp;Gütern non fieluilfe. Hæcincommodaperpeccatum pofteae.nbsp;adulteria, veneficia, amp;. fimilia, quæ nonnunquam interconiugesnbsp;Nnnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;millefima parsiftiusprimæinftitutionismanfit reliqua,amp;

Miç PpQpter prolem, raaritus amp; vxorfuum proprium nidulum habentadhuc ^j 5îndum hanc fententiam, qua gloriose amp; magnifiée confirmaturhocnbsp;P per primum parentem, imo per ipfu m Deum, lient Chriftus allegat.

Mtçjp^^^defertio non eftficintelligenda,quafiprorfus non vifitaturi fuerintpà coniunges, pertinetenim tantùm ad cohabitationem, quodlibenbsp;J'^dis-^^^^^Propriumnidulumfinthabituri. Hodie iniftis peccatiincom.

fioc eft,quod liberi parentes fenio confedos amp; egentes cogunturale ^«tfç^^P^radifo fuilfetalia amp; melior conditio noftra,tarnen tum quoq; hoc itanbsp;5nbsp;nbsp;nbsp;maritus propter amorcm coniugis, ficutauiculæ folent, fuuni

plçç cap. 29. Tom. 3. fol. lox. ConiugiumpoftpeccatumorL moleftum amp; graue eft,propter coniuncfionem indifiolubilem.nbsp;ij, ^sdi P'^^'^^^^PP^^rrus, 8^ amorfexus adfexum, tarnen vinculum iilud,de quonbsp;^'dduj.^^^'^ö^ebeatvxor elfe coram marito infeparabili vitæ locia, eftadmo-

760 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DECONIVGIO.

Quæcunque cniin calaraitas acccflcrit, fiuc corporiim , fiue ror fiue prolis : Manct tarnen firmum illud, amp; indiflbiubile vinculum. Wnbsp;mnis cleólio, nee conceditur vlla perniutatio, nulla rcieólio aut repudiuffl»

Genei, cap. i. lol. 33. Non eft bonum hominem eflcfolum,ftc^^^'^^ tdiutorium, quod coram eofit. Hîc quæftio eft^cùm dicar Deus ^Nonefttnbsp;hominem eflefolum,de quo nam bonoloquatur,cum Adameftètiuftus,nbsp;licre non haberet opus, ficut nosqui carnem peccato leprofam habemus ?nbsp;nbsp;nbsp;.f,

Refpondeo, loquiDeum de bono communi feu fpeciei, non de bon t fbnali. Pcrfonalcbonumeft,quod habet Adam innocentiam, fed conun^onbsp;num nondum habet, quod habebant reliqua animalia, quæpropagabantlp^nbsp;pergencrationem. Eratenim Adamadhucfolus,nccdumhabebatfoci.nmnbsp;ludpræclarumopusgcncrationis, amp;çonleruationisfuæfpeciei. Signincätnbsp;bonumhocinloco,multiplicationemgenerishumani. Adhuncmodum,^^|^cnbsp;tumuis innocens amp; iuftus Adam, nondum habebat illudbonum, adquo .nbsp;conditus,nempe, immortalitatem,adquam ft ininnocentiamanfifletjfuot^^^^,nbsp;reàDeoeftcttranslatus, Sententia igitureft, quodAdam pulchcrrimac^^pcnbsp;ra,quodadfuam perfbnam attinet,fatis habet, fed deefteiadhucaliquidj*^nbsp;donum multiplicationis Ôç benedidlioniSj quia eft folus.

Hodie poftquam natura peccatocorruptaeft,eftmulierneceffariaf^ Iura ad multiplicationem, fed etiam ad vitæ focieratem amp; defenfionetnyx^hjenbsp;Nam minifteriomulicrcularum opus habet Oeconomia. Imo quödnbsp;eft, opus eftmuliereetiamad remediumpeccati. Itaque inmuliercnn^ jo-Occonomiæratio,fedetiam medicinaconfîderaridebet. SicutPauluso* ?nbsp;ptcrfornicationemhabcatvnufquifquevxorcmfuam. EtMagiftcr fentï^nbsp;erudite dich : ConiugiuminParadifoefle inftitutum ad officiumnbsp;tum aurem adremedium quoque. Itaque cogimurhoefexu vtiadvitandn ..nbsp;catum. Hocquidempcneturpcdidueftjfedtamenvcrumeft. Paucifnm^nbsp;funt, qui tantùm propter officium vxores ducunt.

Atrcliquaanimaliaiftam ncceffitatem nonhabent, itaque maxim^^Y^^p te femel tantùm in anno conueniunt, ac ea confuetudineftint contenta,nbsp;pfadicantjfe propter officium conuenire. Hominum alia ratio eft,hi coninnbsp;nevxoruminmatrimoniocogunturvti,vtvitentpcccatum. Ergogeneianbsp;nafcimur etiam inpeccatis, quia parentes non conueniunt tantum officijSnbsp;fed quoque remedij,feu peccati vitandi gratia.

Et tarnen fub ifto remedio, amp; in tam milcro ftatu implet Dominus be^^^p lt;ftionem,vt homines in peccato, amp;cum peccato generentur. HocinPyadylonbsp;ficfuiffet, Nam generatiofuiffetSanótiffima, fine Omni furore libidinis,quH^j0nbsp;eft,amp; effcntfilij natiiniufticiaamp;reóEtudineOriginal!. StatimnonadmOnbsp;agnouiftent Deum, pr.Tdicafrent,gratiasegifrent,amp;c. Scdhæcomnianunbsp;miffafunt, amp;tamen expeditdehiscogirare, vtteneamusdifcrimenahquonbsp;flatus, in quo nunc fumus, hoceft, originalis peccati, amp;eiusin quo Adamnbsp;feu originalisiufticiæ, quara fperamus cùm omnia reftituentur, Ador. 3.

pro nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;cap. xS. Tom. 3;. fol. 75. Deus noninftituitconiugium

amp;c delicias carnis. Hæc non eft finalis cauGi* fed duplex finis ¦ Primusvtfit remediumaduerfuslibidinein. Secundus amp;magisnbsp;generishumani, vt nafcaturproles,amp;propagcturnbsp;Wp Siucvtlureeonfultidicunt,adreplcndam ciuitatem. Sedexnbsp;debet, ad ædificandos liberos in difciplina ti more Do.nbsp;sVtfintidoneiadgubcrnationem Ecclefiæ amp;politiæ.

'l^eS nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;*:cnendumamp; obferuandumeftpijs,quod vter_

j ^itÿ ^^^^^i^cocondituseftjaddoniundtioncm conluetudinem indiuiduam S ^Q^eft, Dei voluntaseft, qua vult nos mafculosamp;foemellas legitime connbsp;i '¦^^^eemusprolem, quæEcclefiæ amp; Deoferuiat. Hocvbi firmiterretine.nbsp;I i^^cilius etiam feremus amp; fuperabimus omnes moleftias amp;. difficultates,nbsp;Inbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;hac calamitola vita coniugibus obijeiuntur.

Exemplum aut fadiimhoc, quo erant ftcriles,non debet trahi in confe-Noneftquoddicataliquis : Fecithoclacob : Ergo mihi quoqueli-W Monetario didum eft, hortantc rufticos, vtad exemplumiofuæ amp;nbsp;k: Principes trucidarent. Sed memincristibi manendum eftèin hac Regu-'^'îiv^^^^Ji^nuefuam vxoremhabeat. Si vis eflefimilisIofuæamp;Simfonijface-^'itra ^^^'.^u^iiantiæ omnes te,ad mutationem Rerumpublicarum,amp; cædem Manbsp;^tii|.?Vuipcllant. Sicut illi Heroes fingularivocatione mod funt. Alioqui e.nbsp;valet. Quia habes plura amp; maioraexempla,quæ teftantur nônnbsp;igitur obc-'«iJ^^§iftratui,ficutalijfubditi. Nonenimesexceptusa Regula : Ideo ma--^^dientia, nc fias heroicus, ficut Monctarius 8c alij.

}.%( ¦^^aquetraduntur,noninexemplum,fèdvtabftincamusabexempio,ôc Admiremurea,fednonimitemur. Aliacnim funt quæ imitari,a-^^^^^^ridebemus. Spera,crede, inuoca, ficut Lea. Non autem quatuornbsp;^ücas ficut lacob. Id enim ad folum lacob pertinct, amp; ad eos, quos voluitnbsp;^'ttcç^'^ptosefleà régula. Nos in fidc,patientia, amp;fpcin Patribus propofitanbsp;amp; ab Heroicis illisexcmplis abftincamus-

S cap. 4. Tom. i. fol. 69. EtcognouitAdamHeuam vxoreiiî folùm multa turpitudo eft, quod loquitur Mofès hic de creatio.

K'^setiam necefle fuit,vthæcdoceret8c feriberer,propter ^æ^^efes, Nicolaitas,Tatianum, amp;c. Maximèautem propter Papatum*nbsp;P^pi^^5 moueri,quod fupra feriptum eftrCreauit autem eosnbsp;^^^eulum 8c fminam, lie cnim viuunt,fie votisleobligantamp; inuo-I)nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;mafculos ncc fminasfeefte norint.

A ^®^et eos quod fuprà feriptum eft: Adduxit autem DominusHe_ amp; Adam dixit: Hoc os exoiribusmeis,amp;cet. Nihil mouetpro-^^i'^io Crefciteamp;multiplicamini. Nihil mouetcos Decalogus:nbsp;^^^em amp; Matrem. Nihil moueteos origo fua,quod excopulationc ma-*'gt;gt;nænfunt.

761 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DE C O N I V G I O.

His omnibus prætcritis, negledis Se abieélis, coguntfacnficulos,MonJ-chas amp; Monachos fuos ad perpetuum coelibatum,quaflconiuguinviti3,dequA hicMofc loquitur, damnata amp; reprobavita fit.

Sed SpiritusSanólus habet puriusos, amp;oculos purioresquàraPapa, Mw non vcretur meminiirecopulæ,(éucongreirus maritiamp; vxoris, quemiftiSanc»nbsp;ceufdum 5c impurum damnant. Nee facit hocSpiritusSanótusvnoinloiO,nbsp;tota Scriptura talium hoftoriarum plena eft. Itavtetiamhancobcaufaran^^'nbsp;nullialeólionelacrorum Bibliorum inuenesMoïiachos amp;Monachasreuocan^^'nbsp;Quid multis ? Tantus fuit furor Diaboli contra creaturam Dei amp;Sanâuinco^nbsp;iugium, vt coegerintPapiftæ homines abiurare coniugium, vt inftitucrintnbsp;neschbis vitæ,amp;damnaueruntpræ clibatufuo coniugum vitam.nbsp;impietasnoncaruitluispnis, Nam cxcmpla ob oculos funt,quifru0lusinl''nbsp;rumclibatumfintfecuti, Etetiam in libris extant veftigia horrendoru®*'**nbsp;lerum.

Teftatur Sandus Vdalricus Epifeopus Auguftanus poftquam cceii^^^jj^s Gregorius Pontifexftabilitum vellet, amp; interdixiftet vfu coniugum,eda®^nbsp;quiiamantcdecretumdecoelibatu,coniugcscflent faó'ti. Cùmnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;iji

let in Viuario quod Romæhabebatinuentaineoefleamplius fex mille infantilium. Scribitautem idem Vdalricus, vehementer confternatu®nbsp;faculo Grcgorium,impiamdeclibatuSan(ftionemiterumfuftulilfe.nbsp;ceffores Grcgorij,facilc amp; fditatem huius rei,amp; piam abolitionem deci'Ct^^^^nbsp;libatu fupprefferunt. Cùm ipfi quoqueexiftimarcnr,non adopesfolù®P^nbsp;das clibatumaptumeflc,fedetiam ad dignitatem conciliandara. .0

Simile exemplum noftra ætate accidit. Ciim Moniales in ÂJofîcrnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;1 propter turpem vitam, cogerenter mutare locum,

fterium Fr ancifeanis habitandum conceflumelfet, atqueilli pro fua coi****^.^ oV te,quædamæditiciamutarent,inuenræfunt infundamentis nouis duodee^nbsp;læ, quarum fingulæcadauer infantishabebant.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.j-,

Huiufmodi infinita alia palTim acciderunt. Rede igitu r GregoriuS'^^it : cut Epifeopus Vdalricus refert, verbum Pauli eleganter mutauit. Paulus*nbsp;Melius eft nuberequamvri. Sedegoaddo: Melius eft nubere quàmnio'nbsp;cafionem præbere.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;pj

Romæ quoque proptercopiam puerorum expofititiorum ereda fteria, quorum Pontifex Pater dicitur,amp;antecedunt cumproxime inpf^nbsp;nibuspublicis. Tacco infinitaalia, quæ dicereanimus reformidat. .

Caucre itaque doótrinas iftas Dæmoniorum dccct, amp; difccre, vt reu^ habeamus coniugium, amp; rcuerenter loquamur de hoc gcnerc vitæ,nbsp;Deuminftituiffe,quodaudimusinDecalogocommcndari,vbidicitur :nbsp;ra pattern tuum amp; matrem tuam. Cui addita eft benedidio : Crefeitenbsp;tiplicamini, de quo audimus hie SpiritumSandum loqui, cuius os caft^yf,nbsp;Viciaautem amp; turpitudinemillam, quæ pcrpeccatuin ad creationcmnbsp;fit, non debemus exagitare aut ridcre. Sed potius debemus tegere, ficut. ^yinnbsp;Deum Adam amp; Heuam nudos poft peccatum, veftibus tegere. Honoring (g,nbsp;coniugium tradari debet, ex quoomnes nafeimur, quod leminarium eft,^nbsp;lùmpolitiæ, fed eiiam Ecclefiæ amp; regni Chrifti vfqucadfinem mundi.

Hanc gloriam coniugij Gentes amp;alij profani homines non intellig^^^ypr-ligun t tautùra vicia, quæ tum in ipfa coniugum vita, tum in foeminino fe^ (f

DE C ON I V G I O. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;763

^ïficlcparanrimmundum àmundo,vtimmundum retineant,quodatitemmun_ eft,non videanr. Sicut etiam quidam profanilureconlulti de hoc ipfo libronbsp;^cfisprofanèiudicant dicunt : Nihil continere qnàm fubagitaiiones lu-Jæorum, Hl an non dignifunt/ietiamconiugij contemptus, amp; impuruscli-îtusaccedat, qui etiam Sodomorum Iceleribus amp; pnis fubijciantur. Sedo-*^*ttaiiiushosamp; Molen audiamus.

. Non fatis eft Spiritui Sanótodiccrc: AdamcognouitHeuam, lèdaddite. ^®,vxoremfuam. Non cnim probat vagas libidines Sepromifeuos concubi-^Vultvtvnufquifqueviuatcontentusfua vxore. Etfiautcmillaipfaconiugumnbsp;Wuctiido, neutiquam lie eft pura, Sicut in i nnocentiæ ftatu f utura erat. Tarnennbsp;j^^edioillo vicio libidinis, amp; reliquarum omnium calamitatumjbenediétionbsp;ficut hicfcribitur : Non propter Adam amp; Heuam,hi eniin cùm fcri_nbsp;f^nturhæc à Mole, iamdudum in cincrem eran t relbluti, led propter nos, vt quinbsp;.^ntiricre non polTunt, viuant contend lua Heua,amp; aliénas mulieresnonaunbsp;gant.

Vf,J Çcnef. cap. X4. Tom. 1. fol. Hæc dilputatio hoc tempore vt maxitpè eft cùm officia ilia mutua diuino amp; humano iure man-W^-^^^in^m improbitate pene abolira lint. Nosigiturdumeareuocare, amp;nbsp;ici'^^busdocendoperfuadereconamur fponfalia citraconfenfum, acvolunta.nbsp;contrada, neclicitaelfe,necrata haberipofte,multorumodiaamp;nbsp;'^niasincurrimus.

^^uerfanturcnimnobisCanoniftæPontificij acerrimè. Iuris ciuilispro. Jes?'^§'egièconlentiunt, illos verb aduerlarioshabemus implacabilesamp;capi.nbsp;terrarum. Etfi igitur ingrata hæcfunt, tarnen veritatisdcfenlionbsp;, autabijeienda proptereanon eft. Habemus cnimhicil.nbsp;noftrælèntcntiæ,tametfînulla Lexlànciatur. Nam aliasqui_nbsp;äutoritas nondeeft, non diuinarum tantùm,fedearumetiam,quænbsp;^®^'^^^^5^^^^^5naturæ cliciuntur,qualesluntLeges amp; iuranbsp;'quot;Vf? ^fantpro nobisexemplaScripturæ, Leges fcriptæ,amp;iura. Cur igiturnbsp;''quot;'UrnosIuriftæamp;Rabulæênbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;

b f nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;contra eorum obftinatam maliciam Scriptura Sanda.

c nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;iadareapudfuosauditoreSjlenonpoflcaCanonibusrccedere,amp;:

p. y '^^¦bnosaliquidnoui,amp;ex noftrocapitecornminilcamus aut lancia_ ^^^ntatem diuinam habemus, rationem naturalem,exempla Patrum,amp;nbsp;^pto nobis.

^11^' \^^P^ntamp;¦ inficiantanimosadolcfcentümfuisflagitiolisopinion!, nefarios, fceleratos, pugnantesnbsp;nobis quicquam prælcribere. Etpropterea hæcmoneo, vt mu.nbsp;contra calumnias amp;Blaphemias eorum.

764 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;D E C o N I V G I o.

Quæ eft enim raalitianoffeveritatem amp; tarnen dicerc : In meolibroalitcr Scriptum inuenio: Ergo aliter pronunciandum eft, non habita rationelegum,nbsp;iuris ciuilis^ Ôc verbi Dei, quæ diuerlum decernunt. Ita neludcndi amp; naloluipcn-dendi funt homines, vt quicquid ipfi pronunciant impie fccundumcanonesu.nbsp;turn haberecogantur.

Scelcrata hæc amentia eft, aliéna àratione amp; fenfucommuni,fatenturic fcirehanc noftram lententiam elle piam amp; honcftam , amp; tarnen contra confcen-tiam ôe agnitam veritatem aliter pronunciantç, quia fcilicetlibri iplorumaliKnbsp;præfcribant.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.

Eadem ratione mihi quoqs dicere liccret. Sum D odor pro motus mu logiaScho4aftica,ledinBibIijsinuenio plurima,quæcumillapugnantjtamWnbsp;quar Cardinalem Cammeracenfcm, vt maxime facrælitcræ diuerfunKlo^.^quot; nbsp;lt;^is hæc ferat,amp; non execreturtales Doólores ? Significantautem fe^lereinnbsp;ingens odium Spiritus San(fti,quiaSpiritumPapæ animo infixum gcruntjOquot; -githæcimprobitas eorumadmanifeftam ßlafphemiam.

Contraillam impudentiam amp;maliciam,non humanam,fimiisobfir^^j^^ SpirituSanói:o,amp;eoscontemnamuslècuriflïmè. Qiiierrauithadcnusciin*nbsp;difcat fapere réélus^ amp; meliora dicentes. Quando videserroneos Canon^Snbsp;cas, ledeius Canonicum veritati Spiritus Sandi.

Ideotradamushunclocumquamuisodiofum : Quod Ifaac xorem, vbi ipfi libet, led prohibetur apatre d ucere Cananæum, amp; pater ip'nbsp;citèprouidetfiliodevxore,filiusfummavoluntate obtempérât parend,

Experientia enim quotidiana tcftatur clandeftina illa amp;¦ furtiuafp^'^j.^ materiam cflefummorum malorum ,aflïduarum rixarum ,contentionuiij|Pj^iiinbsp;riorum amp; cçdium, adeoquefdiftimam peftem amp; turbationemEcclcfiasnbsp;ciuilium.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;untO''

Ita nihil aliud aguntCanoniftæ, quam vt lacerent Ecclefiam, amp; nbsp;nbsp;nbsp;mriis

bem terrarum, propter ftultos amp; indodos Canones. Totverômalai^^^ia Ecclcfiasamp;refpub. inuchereeosfinemus ? Diabolush'ocferat,nemoalii^^;nbsp;potiusexcommunicabo ego omnes illos Dodores, quam fciamusinEcd^*nbsp;ftra,eorumfententiasimpias.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ßpifl

Videcnim quam nihili eorum argumentum fit,quodiadant: NoflP -ppC aliter pronunciare, quia non eftaliter Scriptum in Canonibus. Simub^^^p.nbsp;argumcntaripoflètTurcaaut Mahometiftaaliquis, non poflum fufcipersnbsp;gelium, quia non extat m Alcorano. Sic ludæus non conuertererurau ^pinbsp;Chriftianam,quia nondocetureain LegeMofi. Romani amp; Ethnicinbsp;amplexi elfent Euangelium, cum in ipforumlibris nihil fimiledoceretur. ,^^.nbsp;mnia vera funt, quæ in Canoniftarum libris continentur,amp;eaquidemnbsp;contra verb falla funt omnia, quæ in ijs non traduntur, alios libros abijû^nbsp;porter.

Mouereautemnosinprimis dignirasconiugij debet,vtfobrièamp;pK^^j^pji' iugio doceamus. Non enim leuis res eft, fed grauiflîma amp; maxima in totÇnbsp;do, quia fonseft rerum humanarum,amp; generis humans. Totaviraninii^^|jji,nbsp;copræftantius,autdignius. Tradandumigitureftcumfummapsetateg^^^pjnbsp;misargumentisamp;rationibus. Aliàsenimfatis deformatum eft concupnnbsp;carnis libidine.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lt;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.

Proindè ante omnia benigna Dei voluntas eft relpicienda. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, pul'

ficordinauitamp;inftituit, non licetinde noftram gloriam quærere, contumelia adficere ordinationem Dei, Ac experientia iplà often i

tlTçj nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DE co NI VG IO.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;7^5

^iii nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;iocum contrahere matrimonium primo anno omnia quîdcin læta

iiir iii^ J nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;3teritur tempusilludrifu amp; blandicijs. Sed poftea quando fequi-

miferiam ? Ibi neceflaria eft conlolatio ex coniunctionis diuinæ, vt certô ftatuas : HæcpueUacftnbsp;knbsp;nbsp;nbsp;nbsp;4^2m duxi, Deo ipfo approbanre amp; ridentc , amp; aflèntientibus Ange,

''æitii ^^^^^^^^^i^timploratioauxilijDiuini,amp;pr3efîdijdecoelo,atqueitagra_ ^^Hat^^æ^uepericula amp;moleftiasfuperabis. Etpaulôpoft. Qiianquam per_nbsp;eftiudicandinoftiamdodrinamjfatenturlcfcireefTcpu-nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tarnen non curant. Albertus Epiieopus Mogunti.

Wi nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;dicere, elfe noftram dodrinam fundatam in Scriptura fanôla, amp; efle

veritatem, le nolle tarnen nee poHe ampleéli. Similes prorfus funt vcram elTeaiuntfententiam damnantem clanculariaconiugia,fed di_nbsp;^lUtuentibus Canonibus, elTe repudiandam.

viuente talia me auditurum, : Seaudire qui-'^iïi^^^^^lligere veritatem. Et tarnen negate eandem propter opinionem incer-Idneeftviriboniamp;integri ? ImoneTurci quidcm aut Ethnicinbsp;Vir bonus decipi Si labi poteft, feduólus aliorum erroribus, fed fi ad.nbsp;errorem ,amp; refipifcit,abijcit amp; damnatopinionem erroneam.nbsp;^^5f^^°'^'Jrnonapprobabovnquam,necdefendamerroremamp;^lulticiamCanoni-percacabo Canones amp; Papam : Siquidem ipfum ius ciuile diuerlum,nbsp;ftatuit de hac ordinationeDei.

^^^^hilis igitur hæc Hiftoriaeft. Abraham mortua gubernatriceluæ; 'isç^j^^nifitdcxtrum oculum, amp; cogitât de Occonomia aliter difponenda. Ta.nbsp;oportet. Commen.nbsp;Vnbsp;nbsp;nbsp;totam familiam feruo feniori, amp; conftituit eum Mofchel, id eft, Domi-

%; s. Pius lenexanteatotum onus gubernationis fuauilftmæ vxori fua* delunóla cum ipla fuftincre cogeretur, reclin at in lèruum, do_nbsp;^piciatde matrefamilias lcilicet Vxore filij.

ponitigituromnemadminiftrationemmortuaSara,noluitfibitantum quot;^poni in extrema feneótute, quanquampoftcavxorcm duxit : Ideoqucnbsp;Siji^^^pcdonaidoneaad regendamfamiliam,intcrcaverólcnioris ferui ope.nbsp;'^gt;quitriennium familiæpræfuit.

Ianno ætatisifaac, moriturSara, quadragefimo an_ tranfegeruntin luâunbsp;% Non cnim Saxeis animisfuerunt,recordatiodulcilftmæconfuetu-i P^^cherrimarum virtutum in fuauiflima coniuge fæpc rcnouauitdolo-Ifaac autem chariflimç matris nonpotuitfubito obliuilci : Fue-hominest^iAÓsegyei. IdeoPater, vtconfolareturllaac,quæritei Ibciam

3 quod parentes debeant prouiderefilijs amp;. fi-^onefto coniugio. Quanquam non prætereundum illud eft, quod ia venir, vt parentes quandoqueiure amp; autoritateluaabutantur, amp; ve_nbsp;w W*i^^^ogere, vt cum ijs contrahant, quos non amant, quod in raagnis lami-knbsp;nbsp;nbsp;^æP^ accidit, illi repræhendendi funt, quia nihil paterni animi aut

habent, fed funttrunciamp; ftipites,nonhabentillam nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ergaprolem.

autoritärem paftorEcclelîæ,autMagiftratusciuilis : Quia patria poteftas,fcdTy rannis.

766 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DE CONIVGIO.

Nos ideo rem diligenter vrgemus autoritärem parentum, primum prop mandatum amp; ordinationcm Dei, excmpla Scripturæ, amp; Leges ciuiles.nbsp;propter infigncm illamimprobitatem,qup omnibus ætatib»in mundo grafla^nbsp;pijsamp;honeftisparentibusadmoduin grauis :Quandô liberospièamp;honeltenbsp;carunt, vt elfent hacredes Pater morum bonorum,poftea ipfis inlcijsnbsp;ucntifunt,qui virginesautadolefcenteshoneftos fraudibus amp; doliscircuro^^nbsp;rent, vt coniungerent lefurtim cumijs,quiamp;parumhonefti,amp;ipfisiiwig^nbsp;parentibusingratiflimi erant.

Hifce flagiti js Papa feneftram amp; ianuam patcfecit, amp; aditum fecit IcnoP' vt polfent furari mihi, tibi, amp; fingulis nobis filios amp; Alias. Hæccinenbsp;defendendaputabimus ? Atqui cuftodiendosliberos, amp;curameoruinûiJ?^jenbsp;ter gerendam aiunt. Quomodo poteft id fieri in tanta malicia amp; pctue^nbsp;hominum ? Quam facile corrumpitur, amp;c in fraudem illicitur limpidnbsp;mus ?nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;j'ljia*'

Meminerint igitur parentes ius amp; autoritärem elocandi liberos fibi tusattributumefle Nec rata elle Iponlaliafineipforumconfenfufafta,nbsp;nonechumanoiure.

Deinde libcri feiant le hanc reuerentiamdebercpijsparentibus,v*^^^jeö: onfiliumrequirant,amp;voluntatem explorent : Adolefi:ens cuius ætasiû®nbsp;coniugio, non vereatur animum fuum aperireparentibus : Amare fenbsp;puellam,amp;rogarevtdentfibieamin Vxorem.. Quanquam enimnbsp;ficatiocflelibidinisparumverecunda,{cianttarnendiuinam clementiaDjnbsp;cam in coniugio, amp; addidilfe remedium huic morbo.

Humilientigiturlcfecoramparentibus,amp;ingenuedicant; mater,damihi ilium adolefccntem, autvirginem : Quod fi digna eft con*nbsp;ne autaffinitatetua autparentum, non denegabunthonefti parentes,nbsp;aut opes non defpondeant.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.

Talia coniugia non polfunt non elfe flicia amp; fortunata, ac DeuS bonitate bencdicit, indulgct, amp; tegit tanquam operculo coniugij, arb^f^nbsp;dinis. QuinetiamScripturaSanólaapprobat, amp;adducitproexemplo^^lib^nbsp;amp; vocem Iponfi amp; fponfæ. Ita turpitudinemin qua nati fumus, amp;nbsp;dincmcondonat Deus, quin amp;ornat, amp;cohoneftatlicitisnuptijs.

Caueant verb adolelccntes ab ilia vfitatacontumacia amp; contempV^ turn,quo prorlusinlaniuntquidam,amp;cæcoimpctu contrahuntinhond»nbsp;as,fed amp; fuis maioribus Si. parentibusindignas. Hie enim excmplum connbsp;amp; longe honeftius imitandum proponitScripturaSanda, cum Ilaac depdnbsp;tentia, voluntate Si confilio Rebeccam ducit.

Sic Papa amp; Canoniftæ non docent, neciubcntducerc,fedraperc''' quafi liberi fuæ poteftati s lint, aut coniundio tarn Sanda fine ordination^nbsp;gitima fieri debeat. Sciiptura Sancta inquit : Prudens vxora DominOnbsp;præcedatimploratio auxilij diuini ? Domine Deus vides me non polfecat^nbsp;iugio ablquepeccatOjConfuIetumihi, amp;da piam amp;honeftam vxorem.

Sicut hie leruus qui mittitur ab Abrahamo, orauit, amp; Abraham han« ÿ-docuiteum orare, Ifaacquoque orauit. Pofteaaccedatconfilium, pjpia?* conlenfus parentum, neque quicquam ijs inuiris, aut repugnantibusln nbsp;Cogita enim quantis beneficijsjcumulatus fis, quantumijsdebcas,quîn^jut-^-gnum fir eorum animum turbareaut olfendere, qui tebenignè fouerunt,nbsp;runt amp;,ardentilfimc amant.

Hæcadolelcentes fibi proponant,amp;alfiduô memoria répétant luefçent ad honorandos parentes : Idquenon modo honeftumamp;pinm^^^/

DECONIVGIO. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;7^7.

¦ '«lam præceptis excmplis Scriptura: conlentaneum.amp;peromncmvitani ¦Pgt;oisvüle.

Pontifïcij Canonesdeteftandifunt, qui hæc officia non docent j.fedconrra conrraâibus, lu-mutuam coniugij fidem, inuicem, infcijs^inuitis rcpugnantibus pa.

1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Acfifiliusaut filia, fàn_ .

cin^^^'^^^^^*^^'^^5®P^^^^5moribusimbuta,collocandafithominiimpuro,ta^ jUj'^f^iOjinfîdiantibonisScpofTeflionibustuis,cumillo fcilicetcontrahenda cftnbsp;tra'^n^^shabenduslocofilii,amp;hæredisomniumbonorum. An non idmortc L

' aggredicndum fit,vtconleruetuiautoiitasparentum, amp; reuerentia erga ''inanbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;filiaabijsconfilium petat, qui amp; confilio valent, amp; di

' nbsp;nbsp;i'^^^^utione amp; benedidtionc Dei confulere pofTunt. Parentes viciflim non

ItCf ¦* afperi, non vrgeantliberos,vtcontrahantcum ijs, quos non amant, çSJ'Sî amp; inclinationis diui nitus inditæ, nec répugnent honefto amori.

SîLp^^^^parcntes Simfon cùm filium muliercm Philiftinam amare intelligerent, ^petereteamfibivxoremdari,permittuntvt ducat cam,quamuisgentilem.

moneo', ante omnia adineundum coniugij fdusnecefTa-Hi V^^^c^donemDci,vtisvxoremautmaritumdeligat,acdonct : Id fi fit, ^îtij/^P^nedidioDei, èc omnia lecunda in coniugio,dat Dominus marito bancnbsp;^îtik »'^^patientiamhabeat, amp; boni conlulatinfirmitatemvxoris,amp;ipla vieil,nbsp;*^taccommodare moribusmariti. Econtràvbinon accedittimor Dei,nbsp;oflFenfiones,vndcoriunturodia,rixæ,inimicunbsp;perpetuæ,cuiufmodi connubia admodum inflicia ego læpe vLnbsp;^tingunt plerunqueijs,quilequunturPapamamp;Canones.

fanôlècontrahunt marrimonium,fecundumordina-^P^^ic*^^äfie®^^^^^§®^æ^^ifficultatcfupcrantur,auxi-

5 h nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;accidat, non id cafu fieri,

ptp.^ivoluntate, cuius iulfu id genus vitæ ingrelTifunt. Nihil horum vi-^jnonfpeólantnequecaufam materialem,necefficientem, nec fina-led talem copulationcm elfe ducunt, qualis in Icortationc cft.

'Àvt|j^Jquot;^geMofiadeo feuero fuerunt interdiôta 8c damnataclandeftinalponfa-^^'¦^^parentibusrcfcinderc,etiamfiaccelfiiretcopula. Illudiustametft debemus, non enim ligant nos forenfia amp; iudicia Lc-Qlaicæ^tamen eftius feriptum 8c promulgatum diuinitus,cuius e.nbsp;^^tnploamp;teftimonionoftrafententiapotenterconfirraatur.

' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Canoniftæ, amp; pariter omnes huic

SAndus Paulus Epifeopu m in Ecclefia Dei fânci t eu m eflè conflitu dum,quifitamp;viuatirreprehenfibilis.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.jj,

Nonquod abfquepeccatopoflîtvllushominura viuere, Scd quo

Kif'tyKÄftTOf enim Græcè id fonat, quod fine crimine, quem non poifif Quod ipfemct non vno loco cxponit, vbi omncs fidelium Ordinesdolt;^nbsp;Hoceft, vthoneftè viuant, ncadueriarijscriminandijraaledicenà,®!'nbsp;SicSamuel amp; Moles fefe irreprehenfibilcs co ram populo teftantur,nbsp;-/W U will V X XA.Xlt; xvtxxx MXZX VVAXAAAnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Vlt;IX U-i Jll 1AX AI lA A WAAAV ^AMAAAAA^*** * f

Manifeftu m eft igitur, Paulum de eiulmodi criminibus loqui, quæ u® Qualia amp;iplè exempli vice numerat,fcilicet,fi nonpræfitfamiliæj®*^nbsp;ieros,fivinoicntus,luperbus,auarus,fæuus,amp;c fuerit.

Vt qu^e cri men eft,filios non câftigarc,familiæ non præefle, talcautr Quod elle aliud nonpoteft,quàm ne limites honefti coniugij amp;nbsp;Sed fit vna amp; fuacontentus vxore,nc aut virgines vitiet,autalief^^^^nbsp;A VA b V4 AAI Vj^VA AVAA«J AVxV.'A VI» V VA A*

Nam vt libidinem poflit inalijs arguerc,oportctipfumprinioâD^^i Et vt laudatam caftitatem prædicet fliciter, ipfum in priinis caftum^nbsp;Neccnim credi poteft,cum totin Epifeopo dotes requirat, vnam

kilIIV ViAtlbXVlVt

Idèo non eftdubium, Apoftolum vnitatc vxoris, caftitatem docerc, I»lt;^iVlUViUlt;V |7VA AVUAV/ACV. xak|VAWAAAA VA. AVAVAAVAAlU. LIA pVXld V V VAUAAAV*

Earn caftitatem fane, quæ tutiflima fit, abfque illo fingulari donopuï* **v**i|/v wvzxxxn^CllVlAA

Cùm enim reliquæ dotes fint omnes Spirituales, amp; nulla Cærcmoni^' XX K»nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;~x WMWWVXXXnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;t. K W^XWrXXXVXXXXMXWXXl^ X VA ^X V^ 2 XVZ XX Wnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Al A Vft A AJ

Vt (vnius vxoris Vir) idem fit,quodillud I. Cor. 7. Vnufquifqu^' LA A VAVAXXX AAWVZV***«

Quod illic fuam, hîc vnam Vxorem vocat, volens Icilicct, ne diuerfas^** JTVVZX V.«.?^VZ*iVAfc»W»

Sicamp;Diaconospræcipitvnius vxorisViroselle,hoceft, quemliJjcttu Alioqui quanta fit abfurditas, quod multos Diaconos vnius vxoris,nbsp;Neqj Paulus aliud iftis duobus vocabulis ( vnius vxoris) intelligit,qu^

1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Vnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;W**».nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;V*nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Xnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;XXXX V* V* XXX » XXX WM f XXVZXXs7^ VAXLIbM VViXX

l nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp; ------- ~ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;XXamp;Xl. VX.A.À.V'^nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;A A A A U J , AAMAAM -A-a»

lis, confonumeft, amp;caftitatem noncçremonialem,ideft, Monogamicameflc-^ i8nbsp;xorem fuam habeat.

on nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;eniin yw» nondicitur proprièVxor, lèdetiam mulierin Genere.

li^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lidixifTet: OportetMuÏicriseflcVirum, non potuiflètde vxoreinteh

Dh f ^dco, vtvxorem propriè^fignificarCj vnius mulieris Virum,pcnèPerL quadam, placuit dicere.

SicvnitatevxorisümulChriftianam nubendi Übeltätern Epifcopis con_ tarnen vagam libidinis licentiam cx verbo prohiber,

. Studioenirapræuenire voluit Dæmoniacasdodrinaseorum, qui erant ^^lasEpifcopis prohibituri.

(jf nbsp;nbsp;nbsp;Ideo vifum eftSpiritui, fie diccre : Vir vnius vxoris fit potius quàm fie : Ne

ti^ . Vocabulumcnim (vnius) nontam affirmatiuè quàm negatiuè necclïa-3^'^cipitur.

liL Si enim affirmatiuum elfe Prçceptum,non liceret vnquam Epifeopum cce ^^ffèjfednecefiariô vniusfempervxorisvirum.

5gquot;^snon elTet vnius vxoris vir, contra Paulu m. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'

SicutenimnunquamnondebctefTelobriuSjVigiljfiiauiSjamp;c. Itanun, non cogeretur eodem virtutum Catalogo, elTe vir vnius Vxoris.

hiijj , Ridiculum veto eft, Epilcopum à defundla vxore, id eft, à non Vxore, vL

Eadem facilitatediceres,Epifcopumefle adulterum,auarum,amp; impium, adultéra, rapinaamp;impietate.

''loU.. nbsp;nbsp;nbsp;minus ludæum aut Gentilem efle diceres, à mortua circumeifione amp;

\is viuente igitur amp; cohabitante Vxore loquitur, quando mortuanon vxor, quàm lapis amp; lignum.

falfum efle conuincet vel vnica hæc vox, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, hoc eft, inaccu-

770 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DE CONI V Gl O?nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,

fos,acnonpotiushonoratoshaberi nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.

Si vcröfcandalumeft,apudimpios Papiftasfcandalumeft, quibuso®-nia verba amp; opera Dei, nihil nififcandalum funt.

Hue valet ipfîufmet Pauli exemplum,quilefeinter viduosnumeraf* Cor. 7. dicens: Eosveileomneselfe ficutfeipfum.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;jj

5i nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Et tarnen i. Corin. 9. Sibiamp;Barnabæcopiam facit fororculaîV-^

5 3 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Q^æ copia nihil effet, f r uftraque iaôtata, fî Digamia prohibera Ap°

Eadem rationc quilibet coniunx cogetur monogamus efle, coniugium (Ephe. 6. ) Chriftum amp;Ecclefiamrepræfèntet.

8 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Quin virginem cogeretur Epifeopus feruarefuam vxorem,vtChri^^

gularitate vxoris, etiam àDigamo amp;Trigamopræftaretur. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nfci*»

pusvnius Vxoris Vir eflècogatur. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.

demonftrari. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;rricof-

à 5 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;SiquidcmnotafuntiuraMofaicadeFratrisdcfun(ftivxore,amp;dcnJgt;

ruptainuito Pâtre, quæcoguntpluriumcfTevxorumvirum. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;. pcC

illi,vbiquinque talenta, quinquefenfus, amp;frudum centefîmumjVirgin*^** intelligunt.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,

7lt;:i Cùm fîdes non ferat, vt Gentes talentum Chrifti amp;fruôtumtu s habeant, quæ tarnen quinque fènfus amp;virginitatem habent.

7i Digni fcilicct venia , quodftudio caftitatisin hanc partem exee dum in partem libidinis deficcrc tiraucrunt.

DE C O N I V G 10. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;77t

Quia indignum videbatur,id inter fideles non excelleiltiusinuenirijquod ^^uibus genribus cernebant vtcunque præftari.

J Quodautemde vniusvxoïis virodiâumeft^Idemdeviduavniusviri V-^cintelligendum eft.

fisV Vïviduahæcfithoneftafminajquæluoamp;vnoviro contenta, adulte, ^icortatoribuslènonproftituerit.

çj Aut fi de ludæis inter Gentes loqut libet, de repudiata amp; alijs, iure Mofai. ^^''xoribus recipiendis, ne Gentes offenderentur, intelligitur.

, TurpèenimeftjVtmulierem omnium (vtdicitur) virorumalatEcclcfia, '^pifcopum omnium mulierum viru m præficeret minifterio*

5 nbsp;. Reiquoquc funt Blafphemiæ, amp; in opus Dei, amp; in verbum Pauli, quod

jp Multô fdius errant, qui honeftam viduam Epilcopo vxorem prohiberî j^üiodocenu

. (^in,fifcortatoremEpifcoporum faciunt. Non video,curlcortum poft ^^ntiain membrumChrifti fadum,vxoremEpilcopi fieri nolint.

Doftk nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;corruptam prohibere aufim Epifcopo fi vi aut dolocorruptâ,

rei' Qii,antôiniquioresfunt Papiftæ, omnium libidinum lcrnæ amp; fentinæ^ J ^'^icntes eum, qui ignarus vitia tam virginem duxerit.

1. Euidens operatio Satanæ eft quod cùm omnes alias dotes in Epifcopis J nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;folùm cafti tatis laqueum Tyrannicè vrgent.

Atque hæc eft ilia Gloria, quam aduerfariusiaélat,quodPapiftæ nun.lt; jj'^cuinDigamisdifpen{ai évolueront, pro pecunia, licet fint auanlfimi*nbsp;''¦ne? EiufdemGloriæamp;pudoriseflèt^fidiceres : Papiftæ,cum luperentlibLnbsp;Wco amp;Romara, nunquam tarnen in caftamlaltemMonogamiamE nbsp;P^confentiunt.

''ne fldeteftetur omnem virtutem amp;honcftatem,nunquanî 5j ^ueébtui-jvtmiferis cruciatum remittat.

ttiofii Qii^afinonfitimpudcntiaturpiffima,àturpiflimis impiorum homirium ^9 '^y^gutata pro Ecclefia Dei trahere.

pl)p Eadem prudentia pro inftituenda virgine,à Lupa amp; Lena mores amp; exem.. ^ispvo ^quot;'udolcicentem advirtutem amp;honcftatem horteris, Ablàlom amp; Nero

quot;loUfj.! .^''iccertumfit, iftarum Propofitionum artificem, nonveriratisftudio hnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;U magno Euangclij odio ardere.

Ptoijj, .^^amp;ipfimetChrifto amp; Paulo impièpugnant,quiDigamiamEpifcopo ^3 ^'^P^y^'irraciterafTerunt.

abfque perlonaru rn differentia, etiam ad ipfos Apoftolos ^4 À Qui poteftcapere,capiar. Et: Non omnescapiunthoc verbum.

verb fit, verbaChrifti perfonatu adieëto deprauare, quæipfe., 9j P^uonatu diéta amp; intelleda voluit.

p 8 nbsp;nbsp;nbsp;Imo cum nuptiatumintetdidores,adTimotheum palam afTeratdæniO:-

p p nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Denique verbum illud : Crefcite amp; multiplicamini, generaliter omni

JO? Multo magis reprobare debcrent cos,quifexu répugnante(Id nolente) fine vxoreviuerepræfumunt. .nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;

præferrentur. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.

joS Summaeniminiquitaseftamp;peruerfitas,fipriuatumbonumpnl^^*' feratur, amp; propter rem perfonalempcreat communis falus.

J o 9 nbsp;nbsp;nbsp;Vt fit, fl Epifeopus doótrina præ cæteris falutaris 8c verbo potenSgt;P^^^

ceu lapis ftatuatur. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;

marum falute, menfæ feruire. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;u

de media plebe ad Epifeopatum rapcretur. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.

ii? Coelebs verb iftc cum fua inutili caftimonia in mediam plcbcni den«' deretur.

lié Etcauendum, ne, qui fit aptus regno clorum, per Dodrinam pro uendo, cogatur aduerfusChriftum retro rcfpiccre,amp; mortuosfepclirc.

117 nbsp;nbsp;nbsp;Igitur longe maiorhabenda eft ratio ralenti accepti amp; verbi tradan b

, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DE co N I VG IO.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;77J

cik;i- ^tfifcrcndumerataltcrutnimicandalumjpotiusDigamiaï, quàrri indo. ,isatis,ferendumerat.

^ion nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;quoque amp; impiumeft,vtEpifcopus fincculpa,confilio amp; rcmc-

Fruftrari aiitcm neccfle eft, turn remediOjtum confilio Pauli cum Epi_ Qui metu libidinis Vxorcm duxit, quæ biduo vel triduo poft mori_

, nbsp;nbsp;. Tum vciè Paulus non confilium ( cùm fit mors vxoris incerta) fed lu.

li , Tutius enimeftctjprorlus non fieri Epi{copum,aut non vti confilio PaU-li, nbsp;nbsp;nbsp;tänto periculovcl libidinis,vel minifterij rclinquendi fluôluari.

toll SicutinprimitiuaEcclefialaudabiletuitjVirginitatemamp;clibatum ex. ficentiam ludaici coniugij amp; gentilis feortationis.

dçjj , fta nunc laudabile eft, coniugium extollcrc contra clibarum Ecclefiæ i^^^ûuæ^idcftjContra proftibulum papifticæabominationis.

'iiif . facient etiam ij, qui non valde vruntur fi excttiplo fuo conîugîj s^dilliuscondemnationcm.

gij nbsp;nbsp;Nam cùm Daniel amp; Paulus Antichriftumprædiccnt, fore hoftcmconiugt;;

*3o nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;omnispeccati.

(lUç nbsp;nbsp;Confultum amp; falutare eft,fub hoc impurilfîmo libidinis regno, quocun.

^andiusfciliceteftjVclTrigamiavelHexagamiaviuere, quàmin publi. itnpunito omniumlibidinum Chao perire.

Pojf. -^tque fi Digamus etiam vcrècfîetcriminofus^tarnen deponi nulloiurc ^'^diçnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;clibatü fünditus

Sç ^fioquifcditionispcrfcuiopunirenturDigamitoierabileSjEtîiberipcr. '3lt;l f^*^^urintollerabiles Papatus Icortatores.

aduerlarius nofter trabcm apud fuos confidcrarc debuit, antc. 35 ^ftucam apud nos fingeret inueniri.

'iiisjl^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;crimine infontes maculat, Patronum amp; participera fêle to.

'''iSa ^^^sfuitLamechilleGene» 4. Ahraham quoque amp; lacob, non tan. ^^¦^oteSjfed ôc Chrifti amp; Prophetæ Dci appellati.

Genes, cap, xy. Tom. x. fol. x^i. Singular!Delconfiliunihoclo^^^^ apparct. Spiritus Sandusenim, qui longe ante prolpicit amp; præuidetnbsp;roreSjftudeteospræcaucre amp;rcfutare : VtfcilicetHæreticipudorefurfundcnbsp;tur^ quialiquando darnnaturi erant lècundas nuptias, quorum vnus eft Hicfnbsp;mus,quifècundasnuptiasadeo vitupérât, vtproadultcriohabcat.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;jj,

Propofuit igitur hoc loco exemplum amp;teftimoniuminfignefuxvol tis Deus, quod non damnet fccundas nuptias, quæfiuntmortua prima codnbsp;quin potius iuflerit per Patriarcham fuum Sem, vt fenex decrepitusduceinbsp;xorcm.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.-ÿ

Etvideturhoc voluifledocercamp; teftariDeus, fibimirabilitergratatn^L'j^ ncrationem prolis,vtlcntiamus cum tucri amp;c defendere verbum fuum C R bnbsp;T E. Noneft inimicusproli fîcutnos, quorum multi non quærunt proie®*nbsp;Deus adeo vrget fuum verbum, vtaliquandodetprolcmctiami)s,quinodnbsp;tuntjimooderunt : Nifiquôdaliquibusintcrdumvehementercxpetentibd jjjnbsp;tandi caufa non dat. Etquodmagiscft,itavidcturvrgercgcnerationemjV^^nbsp;adulterisamp;fcortatoribusnafcanturfilij contra voluntatem ipforum.

Quanta ergo malicia eft humanæ naturæ ? Quàm multæpuelIçidO^^jj^ impediunt conceptionem, amp; necant atqueexpellunt teneros foetus ?nbsp;ratio fit opusDei. A.c coniuges quidem qui honeftè contrahunt, amp; coh^^nbsp;diuerfos fines, fed rarô prolem fpcâant.

Primus gradus coniugum eorumeft,quiquæruntprolem, genus appetunt,vt fiant parentes : Quanquam etiam peccatum Origini^^'nbsp;tamenillaeftPrincipaliscaufa. Hiquidem funtAngelicollationealiorU®\l;nbsp;cupiunt vti coniugio ad generationcm,corumcxiguus admodumnu®c:\joznbsp;Acfimpliciterinter Angelos cos refero, non inter homines. Magnum^ni junbsp;num Dei eft,fi fpedem amp; petam tantùm prolem ex mulicrc,præcipuèfi i®*^ Srünbsp;moleftiasconiugij : Morfus amp; telaDiaboli. Talis fuit Abraham,que®nbsp;inter Angelicos maritos, qui quærunt Semen Dci,vt Malachias inquit. .

Secundus graduscorura eft, qui ducunt Vxores vitandæ fornication^^^^^ÿ fa,non auerfantur autodcruntprolem, fed Principaliscorumfiniscft,v*^'p^ii5nbsp;pudicè viuant. Hi quoque bonifunt,led non lunt pares primis : Sida^^^jisnbsp;prolem deleélantur, amp;diligunt Vxorem amp;prolem,amp;faciuntoflîciavocgt;bnbsp;fedulô.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;. .ijix

Tertiusgradus eft eorum,quiappctunt Vxores tantùm voluptatiscauMnJ bus non eft curæ proies, fed molliter amp; fuauiter viuere volunt, amp; haberepuRnbsp;puellamquafcobledent.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^jiit

Quartus gradus eft eorum, qui ducunt vetulasamp; dominas propter gloriam. Illis datDeus calicempaflionis vt Bernardus loquitur, quiafimp* j^(igt;nbsp;quærunt opes amp; gloriam, non generationem prolis, amp; tarnen non funt repf^nbsp;di, propter reuerentiam amp; gloriam nuptiarum.

Sed monendi funt homines diligenter, eiufmodi cxempla Patrum henda in exemplum amp;imitationcm, quia magnum difcrimcncft inter lim^nbsp;Abrahæ amp;vetulæ,quæ nubitadolcfcenti : Qi^ariquam cnim eftlubnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ei »

^fihceradilediopfolis. Vincitenimamorprolisamp;feminis, ficut intergcntiles pinter amp; Chriftianos, multi fæpe ob varias caufas, valde defiderarunt fobolem.

PrimùmigiturfentioKeturam non eflcHagar. Deinde neutiquamrepræ-^Mendamduco AbrahamJ'edhoneftiflimè traôtandam caftitatem coniugij,amp; ^^anduni eius amorem, quem habetergaprolem,proptermultiplicationem,nbsp;^lt;:onomiæ3Politiæamp;Ecclcfiæ3quodfiquæaliae intirmitatesconcurrunt : Tanbsp;^^nnonfuntprincipalia.

Tom, 4. Icnenf. fol, 47 S. Pial, il g. Porto fupra attigi, Hicrony. cot?' ^poRcum,alios quoque difputarc dehocPfalmo,curDauidtanropeienbsp;((j 'leidet, beati viri vitam fi Vxorem habuerit, cùm tot in facris literis fint San_nbsp;l)jj'Hniclibcsvixcrunt,qualis forte fuit Elias, Elifæus amp; fimilcs,quanquam denbsp;P^rtnari id certô non poflit, de leremia poteft. In nouo autem Teftamento Ionnbsp;tçji^^^'-iofius exemplum cft, omnium ferèEpifcoporum,præfertimfipofterioranbsp;tiL^'afpedcs, Imo etiam quorundam coniugum, ficut de Rege Henrico amp; Kunbsp;commémorant, qui abftinueruntàcopula carnis, vtloquuntui amp;: vixe-Talesigituromnes an non funt beati,dicunt,cumSpiritusSanâushicnbsp;tjiij iconiugesbcatosprædicet ? Hieronymus hic fe ad allegoriamvertir,amp;lènbsp;Origenem, amp; ex Vxore facit Ecclèfiam, ficut poftea cele-^^'^ntentiafuit,cùmPaulus dicit :EpifcopusfitmaritusvniusVxoris vtex«nbsp;'iifci iù eft,vnius Ecclefiæ, Item habeat filios honeftos amp; obedientes, hoc eftnbsp;feu auditores honeftos. Ad hune modum refpondcntifti. (^idamnbsp;quàmhocridiculum fit eo decurrunt, vt dicantPropheram locutumnbsp;V^Qfatione fuorum temporum, quibusfrequentiorconiugij fuit vfus, fèd nenbsp;^^.^demfatisfaccre poteft ingeniofohomini,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'

Ho ^''*^^querefpondemus,Pfalmumhocfolùmagcre,vferudiarhomîncspios diumitusinftituto, nonhocagerevtcogataut præcipiat pari«nbsp;W^Dus,quodoporteatVxoremduccrc,fedvtquiduxerunr,autfuntduôfuri,nbsp;\iJ^^'^^4iiillgt;3beant,cùmVxoreshabent. Itavtlibcrtasfua mancat,tu mcoe«'nbsp;80^ s^nmeoniugio. Quisenim adconiugium cogatnon indigentemconiu-^^^^^funt vt hoc verbumpolfintcapcre,maneantcoelibes,amp; gloriën«

^inifterium Eeelefiarum,manentinterauditores. Paromninôhic ra« ^umperinfirmitatem naturæfuæ non coganturadconiugium,fèd exeo-^.^^fint,quiconiugiocarerepolTunt,reèfèfaciunt, quod coniugio ab-fH{l ^^^^^olcftijsfenononerant,quibuscarerepofrunt. Econtràqui non fienbsp;ùonoDei, fedfunt propriæinfirmitatisfibiconfcij,quodnonfimul

pùib nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;refponfioeftaddifputationcm illam,fiprius ftatuasPfalmuin

!Jbt2^î^'^'^^amp;couimendarcdonumhoc, non vrgereamp; cogéréadeoniugium. piiiiiiis Phanaticus Spiritus qui in Schola noftraextirit,isnbsp;V^tia Timotheum hoc volebat euinccrc , Non poffe paftorem effe,nbsp;Htç^iiantus effet,quafîdicat,nonpoireeflcPrincipcm,autMagiftratumnilinbsp;habeat.

776 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DECONIVGIO.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.

Hæc ncquePauli fcntcntia eft, nee Pfalmi huius,in quo Spiritus datconiugium,amp;docet,qui ineofunt,quomodo redeeopoffintvti. CxK'^nbsp;vnus Spiritus alijs fic, alijs aliter diftribuit donafua. Sumus quidem in vnonbsp;pore,amp;ornamurabvnoamp;eodemSpiritu,fednoneodem modo.nbsp;neconiugio non poflùntcaftèviuere, vxorcm ducant, amp;{ciant ie habere in»?nbsp;amp; cxcellens donum, à Deo conditum,adinfirmitatemfuaiTimedicandatn^nbsp;Scripturafminamvocatadiutoriumviri. Qui autemCaftitatisdonum wçnbsp;viuant clibcs, vt ita quanquam donis fumus dilpares,tamen finguli innoimnbsp;nisfcruiamusDeo,amp; viuamus finefcandalo,ad vtilitatem proximi.

Hæc itaq; veraeft folutio, quodPfalmus hoc vitæ genus commendat. itaque negat nosefle bcatos,qui extra coniugium Sande amp; cafte vixeruntjie^^^jjnbsp;manifeftèprohiber, ne coniugium viruperetur. Oculus fanèpræftantiuscn^^jj.nbsp;brum quàm auris, amp; tarnen non poteftnec debet officium auriumafpernari'nbsp;ineptumeftetitalaudarcTheologumprofeffioncmfuam, vtprofcffioncmnbsp;damnaret. Sic amp;Iureconfultusnon debet cumcontumeliaMedicinæjPo^^^^^jjyrnbsp;contumelia Rhetorices, profeffionem luam ornarc,diuerfa funtdona. Hottnbsp;faciendum eft, vt vnufquifque in luo dono laudet amp; honorer Deum, atque e®nbsp;turad reipub. vtilitatem, amp; finat alios quoque infuogenere pro viribusnbsp;Rempub. Thcologus fànè maior cft Grammatico amp; Aftronomo, fednbsp;Grammaticumamp;Aftronomumcontemnere, multo minus in eum contunnbsp;fus elfe debet. Ament inter fe tanquam fratres, amp; fintpia familiafummip^^^pçnbsp;miliàs, ac fînguliin fuo vocationisgenereferuiant Domino. Hocnont^^(,I^nbsp;qui putant, cùm Dauid coniugeslaudet, ac beatos prædicet, alios, quinbsp;iugium fände viuunt, negate beatos effe. Nam Spiritus SanduspurcU^nbsp;naDeî,finecontumeliaaliorumdonorum,nccficprædicatconiugesnbsp;vt eos damnet, qui in coniugio non viuunt. Sed cùm coniugiun^nbsp;do varie viruperetur, amp; oblcurentur eius veræ laudes , primùm fenfünbsp;Deindeetiam fuggeftionibusDiaboli, ôtlugillationibusmundi, vulrSp^^^.^^jj^nbsp;hoc donum, fic contemptum ab ijs, qui id habentextollerc amp; amplificarenbsp;men nealijs donisaliquiddetrahat. Mancantviduæ,maneantvirginesin^lt;jjî,nbsp;co. SpiritusSanduscnimnuncinftituitdicerenondcviduis,nondevirg^nbsp;fed de coniugio, vt qui in coniugio funt, norint donum fuum.

Quodigitur Hieronymus latis indodè obijcit. Abraham,Ifaac,amp;^^^.in triarcha?, ætate plus fatis matura duxerunt Vxores, amp; multos annosvixet^^^^jjnbsp;coniugio fineliberis, Ergo non fuerebeati fecundum hunc Pfalmum,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;y,

eft confêquentia. Nam Abraham, Ifaac amp; alij fuere beati, etiam ante dud^^^p xores, amp; fufeeptos liberos, ficut om nes credentes amp; Baptifatæ tum viduæ,nbsp;gines,beatæ lunt. Quodautera ad Pfalmum attinet,fimpliciterdedono loQ^*nbsp;amp; docet, non vrget ad donum, fed donum in mundo fic confpurcatumnbsp;go id ex Pfalmo non fequitur, quod ifti conantur cfficere odio quodaninbsp;Fingunt quidem Monachi,fe coniugiu m idco fugere, vt caftitatem araare vi -junbsp;tur, fed non eft verum. Diuo Paulo potius credendum cft, dicenti,quod jPnbsp;erroris,nonftudiocaftitatis,coniugiumdamnabunt,præfèrtimnuncpoiUa ^0/nbsp;quaconiugium prohibent. Ambrofium multaarguuntfponte abftinuuic^j^if.nbsp;iugio. Huiusexemplumfortaflealijsquoquecerto confilio fecutifunt. oenbsp;ronymus ita contumeliose deconiugio loquitur,vtprorfus nonpoffitexnbsp;ficut nec hodie noftri Papiftæ, fic neque Gregorius excufari poteft, qui Legnbsp;clibatu amp; coniugijs foluendis propagauit etiam in alias Ecclefias.

DECOKIVGIO. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;777

UtStlr----- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;IZlnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;-k Tnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;./nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Z» ¦

''''d ( nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;intotum à mulierumcongreini abftinerent,quod tarnenquo-

v'^nt notum cft. Si igitui funt quidam, qui donum caftitatis habent, vt ^titi ^^gioardoribuscarniscareanr, himaneantinfuodono. Contrà qui v-imbecillitatifuæ confulant, fecundum Pauli verbum, amp; ordinationemnbsp;*^tn^'^^^Qniinivoluitfminam£{readiutorium,vtetfidonafintdifterentia,ra-^®lum nra?bentes.

778 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DE CONI VG IO.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,

Vniuscniinfponfusamp; maritus Ecclefiæ tantùmcft, lefiis Chriftus,^' qui onmesSanôtifuntamicilponfiyficutfc Baptiftavocat, Ecclcfia eftfponwnbsp;vxor, filij funt fîdcles,quiquotidieaccedunr. Hi perfidem etiamfiuntfpo; nbsp;communicant enim cum bonisfponfi, amp;confequunturfideiußiciamChrunbsp;mérita. Si Papabonus eft, eft in horum numero, non fponlus, non maritus,nbsp;Iponfa accipiens de bonis iponfi, fin malus eft, eft Iponfus Satanæ, amp; amicus lu

Summa igitur refponfi iioftri eft. Quod hie Pfalmus non cogat ad gium, tanquam necefte fit omnes in Coniugioviuere, neque enimpræi***\nbsp;Chrifti verbo, dicentis : Qui poteft capcrc, capiat, Sed fimpliciterlaudatcoo.^^nbsp;gium aduerfus carnem, amp; peftilentia excmpla mundi quæ omnia hocnbsp;impugnant, propter moleftiasquæ coniugibus obijeiuntur, eas qu i decreucnbsp;higere, polluunturfcortatione Sc adultcrijs, amp;ficctiamexcmplo nocent.

Aduerfus has viperinaslinguas, Sc excmpla plena fcandah, munit hie mus animos. Mundus vocatvxorcm ncceflarium malum, acPetrus ob cc jnbsp;caufam, amp; tarnen fine contu melia,vocat vas i nfirmum, Sed vide, quid hieSpgt;^nbsp;dicat, quomodo omet ac prædicetvxorcm,dumeam comparâtvitifcund^j^jnbsp;liberos quos marito parit, plantulis oliuarum. Die verb an in vllisiiterisc^ '0nbsp;tarn elegantes amp; fignificantesaciucundæ fimilitudines duæ, ficut hæ Hint nbsp;an etiam in alijs locis iâcræ Scripturæinucniantur ? Appræhenditcniu^p^nbsp;nobiliifimas arbores,vitem amp; oleam, vndc duo præftantiffimi liquores coUtnbsp;tur, atque his comparatillas,fcilicctcorammundocontemptasres,nbsp;fruótuseiusliberos. Siconditionem confidcres, Vxor eft infirmum vUSnbsp;XUS longe infra malculam virtutem pofitus, præfèrtim fi compares ad easnbsp;pcrmalculosgcruntur,permulicrcsautemgerinonpoflunt, Sednbsp;dusdonumconfidcrat, amp; amplitudinedoniabfcondit,quicquidinfcxUnbsp;modi eft, idquefplendidilfimisfimilitudinibusobruit.

Vtautem aliquo modopoffimusviderecaufas,curtantopcrcpr£Edilt;^^^ lexum SpiritusSandus, fingamus nos omnes non effe coniuges, fiquideu*nbsp;gium mundusdeteftatur,fedcoelibes,imôfingamusneque mafculumncc*nbsp;lam effe, fed quiddam vnum quod neutrum fit,vtideo clibatus poflithiB^^nbsp;dior. Quid quæfb cum tali mundo, amp; foelici ac puro coelibatunbsp;Quam diu fubfiftctfpecies ? An non intra annos viginti totus munfi^^nbsp;amp;vaftæfolitudinis imaginem habebit ? Quistumeritvfusauri ?nbsp;ti ? Quisargenii ? Imo quis erit vfus Solis, Lunæ, amp;onimumterran^ ynbsp;um ? Déficiente fubitô genere humano, fi hoc modo coniugium abolK nbsp;beatus, fi dijs placet, clibatus ftatuatur ?

Quin hue vide,vbi turn eritminifterium verbi ? Quis frudus eiît bc ci) Chrifti ? Cur igitur clibatum ficlaudas, vt extenues dignitatem amp;nbsp;mos frudus coniugij ? Quinvtrumque lauda pro fua dignitate amp; jpîp*'nbsp;præfertim confîdera hoc in loco ,quomodo Spiritus Sandus te doceatnbsp;cercvxorem, Nempenonficutinfirmamcarnem, quæ faluo pudore,nbsp;loquipropterBlafphemos contemptores creaturæ Dei, mingat,fudet,nbsp;naturæ faciat. Cur enim hoc non ctiamin vitefacis ? Cureamnoncnbsp;nis propter ftercus, quod ad radices ponitur ? An non potioremr^ionnbsp;bes fucci, qui hoc modo ex vite producitur ? Sic in olea neminem oftennbsp;ritascorticis, amp;quôdfimocura.nda acquafi fàginanda radix eft. Nam nnbsp;potilfimum]^)edamus omnes.

DECONIVGIO. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;77^

in nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;igîtur non ferlàindignetnrj earn hominum cfTe prudcntiam^vt deîigcrc

vilioribus rebusoptima, amp; malaaut tegereautnegligereibleantproprer 3usbonum feu commodum, amp; tamen hoc non faciantin nobiliflîma Dci créa-J^foemina ? Quafi verb non etiam vxores eiulmodi fditates ( ûc cnim deli-'^ftivocant)in maritisrcpræhenderepoflînt.

n. In proie poirumusdilcernercinter prolem amp; ftercus, vlcera, morbos, amp; fi } 7aliud dici poteft. Quis enim abijcit filium, quodftercore tedefdarit ?nbsp;Ui'^Ruis abijcit,quod aut feabie delormatuseft,autpefte,aut alio contagiofonbsp;VjJ^infeâus ? An non ftercus abluitur ? Annoninmorbo folicitècuratur,nbsp;nj '^^isinaneatincolumis ? Sic naturaliavitiaobruimus magnitudineeiusbo-Vi^'^'^'^^putamusnobisinincolumitateliberorumeflcpofitum. Hic quis nonnbsp;((j^^t3imôquisnonexecraretureum,qui diceret,propter ftercus aut morbumnbsp;^i^?§fauilfimum, pucrumabijciendum, ficuttamen belli amp;delicari homines o_nbsp;Pn^^^^§itantiftaofficia, quæ nongrauatim mariti præftant vxoribus, cùmitanbsp;tiçj earum valetudo. An non enim cogitabimusDei eftè creaturam, amp; parnbsp;Igt;eneficij Chriftijpræterqu am quod nobis addi ta eft à Deo, vt fit adiutori-

cn,^. ^iabolicæ igitur illæ voces funt, quibus impij exagitant confuetudinem ' t(jçnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;inter le,vt feil i eet videantur viri efle,amp; inerito ifta contemnere.Si digni

liji ^alesvtfierentpatreSjintelligerent quametiam dignitatepræftanti patri ni. ii)tj|^'-^ret,ofculari ægrotum filium, amp; curareeius vlcera. Sienim autægroti,nbsp;infantes abijciendi elTenr, te quæfo, vbi ego,vbi tu eftèmusênbsp;Æ'^inaus igitureft mundus rcpræhenfione, quöd etiam in optimis 'rebus,tan.nbsp;^O^^iderarevitia,non etiam virtutes. Etcum vfu virtutum iftarüm nonnbsp;dçfçi^'^arete^atq; eas quafiin manu quotidie habeat,tamen ira cæcuseft, vteas vLnbsp; pofsit. Sedhoceftpeccatumoriginis,etiamin præftantifsimis creaturisnbsp;isinnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;non intelligere quid in eis boni fit. Sed magisoftendi longè inreriori.

\^';Qnunodis. Adeovt opus fit contra iftam cæcitatcmdoccre,amp; ramen ho. p^3gerecredant.

faciendum,quód C icero dicit, fe folere in eau fis agendis, vt fi difsimulet,vbi autem in caula infit boni aliquid, id vrgeat, ibi to.nbsp;W^lüafiibihabiter. Quisenimideofui corporisrainoremrationem habet,nbsp;in peólore, aut aliud vitium in alia corporis pai te habet? an nonnbsp;diligentia corpus curamust Quin vides aulicos noftros,hi cum benenbsp;cftcumferant, tarnen negleótis fordibus amp; con.nbsp;acfericati,acfitotum corpus effet merumbahamum. Sicnbsp;V.^''itiaftudiofc,honeftaautem oftendimus. Sed quareidem non etiam fa.nbsp;h'^îSÎ4^^^iuëio,vt obruamus óc tegamus vitia,amp; infpiciamus in virtures amp; comnbsp;dWid ^^lesfaciuntdiuerfum,nonreturn culpa,fedpropter peccarum originbsp;c bïti) ^^^?c^:hominumanimos,vtin rebus oprimisamp;fandifsimis, tantum canbsp;calumniaripoffumus. Idcmfacimus inverboDei,amp;omnibus,nbsp;pertinenr.Nam cùm folemdat,ciim datannonam, corpus fa.nbsp;^^^losctc.nemoconfiderat,ncmogratiasagitprohisdonis. Qiiumprinbsp;11nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ingruir, aut annonæ difficultas, aut faltem vnus deris dolet,

V^obf centrum feu pundus doloris,totam fpæram beneficiorum Dei {{\^^^^\et,autprorfus adimat. Sic cft mundus amp; ratio noftra, vno malo plusnbsp;^IIIeIonis,ficut papiftænoftrietiamfolenr, hi ex optimis donisnbsp;^M^3snoftræEcclefiçhabent,tantùmeadiligunt,quæcalumniaripofnbsp;* ^tïiplificantjVt obruant vniuerfas virtutes verbi.

780 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;D E C O N I V G IO.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;a

Sed Spiritus Sanduscontrarium facit, vitiategit^amp; hoc quod boni in ornatmeritislaudibus. Ideo vxoreijific pingit,vt iubcateam conlideran,nbsp;quam vitem plantatam amp; donatam tibi à Domino, in domo tua, cuiusnbsp;ræ diuinçplantælunt, longèiucundioresafpcdtuamp;vfupræftantioresquain^.^^nbsp;Etfîenimdegenerate mailfunt,tarnen non poteft negari elle Dei donub jjnbsp;gnofcendum eft,hoceft,vercerudireconiugem. Qui autem donumnbsp;habent, illi hac vite careant, amp; deleólentur fua alia arbore amp; al ijs fruófibus. 'nbsp;autem nuncfumus in hoe vitæ gencrelaudando in eo vxor eft lient vins, lnbsp;lesficutolea,itaenimnosdocet Spiritus Sanófus,amp; res idem teflarur,nbsp;tafanóla hoe non traderet. Nam etiam Gentes reôfèprædicauerunrnbsp;Kcèf,amp; teftanturidemetiam noftrorum hominum Germanica cantica,quib^.nbsp;mislaudibusprædicaturfidesconiugum, quodhæc vita nihil habeatnbsp;præftantius, quam eft vxor mariti amans. Idem vno ore omnes fani hon^j jo,nbsp;tentur, nonquidempropter voluptatem carnis, quæin fcortationc,nbsp;poliutionibus,maioreft. Ibicnimincenditurlibido, Inmatriraonio aut .nbsp;tinguitur, fed quia fumma voluptas eft, Vxoremeflcpaterno,mateino,nb^^uOi^nbsp;eft,fummoaffeóluergamaritum.Hocilludexcellens donum eft,edignun^-j^,nbsp;in Mulieribus admiremur ac prædicemus, de quo porei illi nihil norunt,nbsp;tiuntvxoremtantùmporcile,volutabrum eflevoluptatum. Eft longenbsp;digniusinftrumentum,diuinitusplantatum,vtindomo tuafittanquamn^'jffnbsp;ravitis. Quarcetiam magis,quàm vitamfuam, vxorem amp; liberos marinnbsp;debent.

Pertinent igiturhæcEncorniamagnifica contra virulentas linguas amp;hominum,quibushoc genus vi'tæinceflant, item contra carnis noftr^n^fj^ünnbsp;tum indicium, quo fit, vt aut ad faftidium, aut adimpatientiamlolicirea^jolSnbsp;fciliceroculicæcutiuntadæftimandacommoda, amp;tantùm hærent,nbsp;aut moleftijs. Atqui hoc ne quidem faniores inter Gentes fecerunt- y cO^nbsp;enim iftam naturalem aftedionem ergaprolem amp; mutuum amoreniacfid*^ jU-iuguminterfe, amp; vtrumquelaudaueruntegregijsteftimonijs. ItaDeusp^qin-citatemfanorumhominumç,etiam inter gentesfuperauitillammultitudin^-ugi'nbsp;guæviperinæ contra hoc genus vitæ. Quanto autem magis nos decetnbsp;patrocinari, inuitante Spiritu Sanólo,his tam claris amp; illuftribusfimilitun^j^jO'nbsp;quibus oftendit Deum fic deledari vitaconiugali,vtdet nonfolùmbenenbsp;nem fuam adfuftentandam vitam, fed etiam benedidionem vcntris'amp;vbe'nbsp;cut Mofeappellat. Hoc profedo Deus non faceret, fi coniuges odilTct.nbsp;Adam dixit : Omne quod prouenit e terra,fit vobis in cibum,poft diluuiuninbsp;conceflit vfum animalium mundorum. Imo coniugio donat quicquidnbsp;faurorum amp;opum in mundo, amp;quicquidomninö hæc natura habet,nbsp;nia viua teftimonia funt, quod Deus hoc genus vitæ approbat, etiamfinbsp;ftenderent facræ literæ. Poftremo ipfa propagatio Ipeciei, quis nonvid^^^nbsp;creataamp;conditafitàDeo. Meminerimusigiturharum fimilitudinumaonbsp;calumnias noftrarum cogitationum, Diaboli, amp; viperinarumlinguaruiigt;nbsp;cxtolluntvanitates, amp;impurilfimasnnpunitarcslua$,hæcautem Dei lumnnbsp;na vitupérant.

nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;p-mezw.

DE CONIVGIO» nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;7«»

fadisconfugum. Atque ipfeego cûtn ciïem Monacinis, effcdamaatum genus uitæ : Difpucamus anh'cerecnbsp;honeliamuirgmcm.l£em,An elietpeccatumîuderccumuxo^nbsp;Uiijj ,^31denu'rab3rBonauenturaefentenHani,quifuitinter Monachosfandifsinbsp;efthoc peccatuni,fiquisambiat aliquam j'n uxorem^ Imô ue-Dieft item licerenbsp;ît» nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'^^o'e*Egoïofï§^3liSfententiam,ÔLipfius profefsionedignio

Auicrefeitis iamadfuturaconiugiajSCpubbcanego-^*J*^^^^^^jôdbenedidione: quodfcimuscôiugiumeile rem 11 11^ nobis ridere, ludere Ôl amplexari noftras coniugesjiue nudas,nbsp;fl * t^ntûinab alqsabftincamus.Hæcnobis infigncmcôlolationem au-'nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;quitametiiuellet^nos intotûab-

lh'ujij'ï^deo poreifuntjUt quid uisfibiinconiugio eumuxoribuslicereputent« Acfeiâtfibitantumindultâefleiftammiferamuoluptatê am-%Q*?\Nontanquam punis fit in earne. Amboenimconiugesfuntinfedipec«nbsp;morbo, ac furore eeneupifeentiæ. Sed quia dixit Deus. Non im«nbsp;^Porrnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;impuritatem: modo maneas cumadiutorio,quodefteorarn te«

utinreucrentia ô^timore Dei uiuamus» Ego quidem per indulgen uxorem, Sed tarnen peccatum eft in utriulcpcarnedlla fdanbsp;%rç'^^'5^to*iaQ-^nquâ enimnaturalitermaritus melioreconfcientiaeumnbsp;effundatur: uelii feortationibus amp;aduî«nbsp;fit,tamen illud quotp non fit fine immtindicia.Repraîbendendiigianbsp;%sf^^^*cumuxoribusturpia^nefandaincubieulis exercent. Quia concelsicnbsp;fnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fecundumindulgentiam.

ptXt nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Qpiamscuxorem^fecurusexpe«

j'iltçj^^umdiem . Quando Secundum indulgentiam. Siabeiïèr lUa, eiiec pollutio Sed quia diuinitus coniundio hæc ordinataeft^ideo nonnbsp;. f^eus,quicquidibifo2dumeft autimmundû, Sed malum illud inconiu-'gt;gt;ii^3^^®pula,non eftdefendendumprobono, Ethnieidixeruntefiefeeun/nbsp;fadolefcentemamare, utaitfenexapudcomi«nbsp;¦^quiritDeus intelligentiam noftraminconiugio, utfimus fcnfdtiamp;f

^^^oncupifeentiamSCturpitudinemjquaeeftinconiugio.Nondicamus timoré Ô6re-'^^lith^^^^^i'^eamusualanoftrajôôfiquidmalieftcommilîumj tarnennbsp;¦ ^'Cr^

^èintelligimus dC intuebimur regnum Chrifti. Aliud enim eftiuftifi-V ¦ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;iuftificari ex gratia-Fruor eoniugtj lege 6C ordinatione, non

iipç^''^^^tim:Imôindignusfumpanequouefcor,pecuniaô(5omnibusbonis« Ro^an,S«Vxofferuitmihiindignifsimojnomnbsp;fnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;in prædieamento re«

ut habeam uxorem aut liberos fecundum 5rgt;^fUs 'jeritatem.Qtiia fum peecator. Sed turn cfficiordignus, quan-oloindulgere ÔCconniueregt;quiafic ordinaui,Tu tarnenteipfumnbsp;timoré ÔC reuerentia,

digni,neccôiugalbnecpolitica, necEccIeftaftica ^^ç^^one.NonfumegodignuSjUtunam ledionemautconcionchabearo,nbsp;propitium,indulgentem,Slt;ignofcentem Deum,quinos tranftulicnbsp;Vwnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ex

7«» nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DE G O NI V GIO.

ex regno irx fn regftu grati'ae^ ÔC lufsit nOs tcdlos illo üelämctttG gratia?, ad ipi'^'*' quanquam indignos^accederejSC frui bencflcijs diuinis.

Tom 4. ienenCfoi. 4754Tom,in Pfal.p.Graduum. Si uiseflè foelix 8^ tus.Sd adieciftianirnum adcontugium,hoc cxpcricris. Deus tibi dabit uxor^,nbsp;dabit liberos Si alia,fed hoc primum da operam,ut Deû timeas,amp; in nominenbsp;iduitægenus incipias* HaecutilisdocT:rinaeft,quamftatiminitiótradit Spinnbsp;Sandus,utiSjCui non datum eftutcontfneatj'ncipiatmatrimoniumàpriniopf?nbsp;cepto,Slt;:diuinamimploretopem,«c in confpedumDei prodeatôôdicatlDo^'*nbsp;neDeus, tudicisadmein uerbotuo^quodfis SCeflèuelis Dhs SC DeusinGJ^nbsp;creaftiigiturmemafcuIumjamp;creaftifoemellam^hacctuacreatioSi hocopusnbsp;eft, ego me fie non feci, nec fortuitô ita fum faeftus, Adde igitur creaturac tuænbsp;ceftum, SCdaut fim fozh'xmaritus,utfim uxor fcelix,0(fc. Vft fic incipiamusdn'J*nbsp;moreDei,non fimus fecuri,autpræfumentes,necfient ruftici,Si imperinnbsp;nes fernere in hoc uitae genus irruamus, fed inuocemus iJIum, qui adiduiteg*^*nbsp;nus noscreauit,tuncfietutfoelicitereueniantomnia.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,

LtyngèigituraliomodoEpithalamiôfuumSpiritiîsSancftus oidtcuf.qi*-'^ alij poetac.Hortatur enimut inuocemus. Primiim Deum Ôd fi'duciammif^^^nbsp;diaeeius animo concipiamus. Nonenim Deus inuitus audiet, fi appelle/, jnbsp;creatoremtuum,feduicifsim agnofeittecreaturam fuam efte,nec ncgabiiJ'^'^j^nbsp;dedilfe ur eftes mafculus,auteflesfoemina. Praefumptionem prohibuit,nbsp;prtuatoconfilio hoc uiræ genusincipere, fed uult,uttuaconfi'lia tibinbsp;dta,8lt; quod ea Deus no fit fortunaturus,nifi ipfum in confilift adhibucriS'nbsp;Igitur die it: Beatus uir qui timet Dominum.Nam cxempla quotidienbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;J-

los,quodfæpe uehementiftimusamorinitiôinterconiugeseft,quiapo'^^jlt;i^in. lime extinguituf, ut autuiuant inter fe hoftiliter,autaltcr akcrumnbsp;nunquamitaimmerguntur uoluptatibus aut opibusut plane fine omni^,^.nbsp;uiuantin fehoftiliter,eaduplomaioreftinfcelicitas Ä^miferiatSednbsp;accidunt,cur enim nonaddunttimorem Dellnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,5

Difce igitur hic,utuiuas intimoreDei,qui fe creauit,Ut pórsisciÏc^f J uel uxor,0lt;: unit etiam coniugium tuum gubernare. Quod ft eumnbsp;no adhibueris,0fipfe uxorcm amp;familiam pro tuo arbkriofine orationc^dfnbsp;gubernare uoles,fietutauteuertas omnia, autpcrpetuofucceflii demenwt^'^^nbsp;grau iora mala incidas. V ult timcri Si coli Deus, hoc eft,uult ut confitcamurnbsp;nihil pofte fceliciter incipere auf gubernare fineipfîusauxilioÔ^confiftd' .jjjnbsp;dodrrinam utile eft inculcare iuuetuti,utfiquifuturifintconiungcs dik^nij'^nbsp;SC fequantur.Ratio eft,quiaconiugium inmundo incarne, hoc eft,nbsp;inter Daemonesuerfatur,caro cito faftidit uxorem, Sicutquidam neqtiam f - ,nbsp;dixitadfponfumfubindein nuptifs refpicientem ad fponiam. Amice,nbsp;cias fiepe, fiet non poft multos menfes, utmagis cupias cumfamifta, quaiHquot;nbsp;coniugecubare. Huiusreiquaecaufaefti: Hæcfcilicct,quodconiugiumueijj^^nbsp;in carne,quæ totapeccato eftcorrupta.Hanc poftea accêdit Satan uelnbsp;uifsimisolrenfionibus, uel Zelotypia. Nifi igitur refpicias ad uoluntatem nbsp;nonpotefteireconiugiumautftabilc.autiucundumdiu.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ß/t

Ergodebentiuuentus rctfte decoiugio edoceri,ut,fiquis ducituxotCiF^^j^ cumea uiuere in fauoreôfbenedidione diuina,acdicere .Domine, dedifthnbsp;femmafculus,dedifti etiam hanc uxorem, fumusautem ambo in mundonbsp;bac infirmifsima,Slt;:intermedios Dgmones,turbatoresconiugalis amoris,^nbsp;tur henedtdionemtuam,utetiamfiqug oftenfionesincidunt,eas tuabenenbsp;Sc admiratio donorum,qute in hoc coniugio funt,uincat SCc, Hgcnbsp;moreDeicarmenhoc incipiat,utpracfumptionem nobisadimat,

_ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DE CONIVGIOVnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;7S)

fjA^iComodocucfttura, quemnos animoconccpimus.Noficftimitafi'et, aut maiore malo,nempcad fnpprefsionem uerbifiC cognttionis Dei. Menbsp;Deum «mere, SC ei confidere, innomxne Dei, cum humili ora-^»in omnem euentum con iugium iacipere,

Cum ea, quxmihtdiuinitusconiuncSaeft:, licetiocari, Judere, SC quafï infirmiori uafculo muliebri impartientes honorum, ra nqua co*nbsp;% ¦nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^dcorpus. Nos fumusrobuftiores,ideoetiam maiora officia

commilTafunt, in quibus tarnen animummuh'ebremfæpeoft'cndimus.Dif animus uirilis Sc animus muliebris* Ipfæ oneratæ Rmt conomicisnbsp;\ fnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fimus fortiores. Sed quom odo nos in Ecclefia SC politia gcraa

'ttii nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;confolationisgratia,quam ut oftenderet gcftum ii lum marita

coniugem,honeftus marttus, ridiculum Sé blan 'àfJ^^uimodifæpeuidereeftinmaricis,quifuntmoribuscômodioribus.R.exnbsp;fapiensutintelligeret adeograuescaufasamplexus,quas ante dixi Sednbsp;efl-publicsoftendcre. Ac ualdèpulchrumcftnbsp;^*'*^seti3mmoribus prxfefertbencuoientiam erga coniugem.'Etonnbsp;t(iHj/peó(:fcandalofum eft,ff qui præbentfe difficiles, morofos, SC afperos erg.anbsp;lt;çf^5es,amp;nulIaffgnificationemeduntamoris,SCbcneuoIentiae,fiueuerbis,fi«nbsp;hHj^^s.Ea grauitate erga alienos,auterga familiamutendum cfl.Sicfæpeaudinbsp;%fnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;coHaudationesSCgratuIationessfiquando indent marirumcutn

^HjJ*':3uiter,6Cunanimitçruiuere. Ögt; ein gute CEb^ifîb^ô/ O flix SC fauftii eftmutuusamorôCflicifsimaConcordia,idemSCmariti prædicât«nbsp;%?'^'^ftient,nifiuidiflenttales lufus maritales inter multos coniuges admo-

9-teucràuIIaacerbior SChorribilior diftenfioacdifcordiae(l,quàminteï Econtràlî eft mutuusamor, mutuiIufusSCblandiciæ,id con-% '3matur8Cpra:dicaturpaisimabomnibiîs.Quiararumeftpropter Diabonbsp;rShvmundusnonintelligit.fedfomniar coniu-

^1 aliud efte quàm concubitum,ofcula, SC amplexus. Verûm non eft tan-legitim a coniundio,fedôCanimorum,quæ certisindicqsSCfi'gnis conûigio..nbsp;q^^^^^o^^ftftsimis matronisaudiuicùmcollaudarent alios maritos pro-commoditatcmSCmoderationem,SC prædicarentquafifngula-puliirn^ ficuitalismaritus,autuxorcommodacontigiflet*

priores pt(j '?aes nonreqcio, nec def endo,nifi in odium turpifsimorum ludaeorura,nbsp;ifnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;P/æ cogitationesfunt,quodmaritus nonfolùmincubiculo,

coniugtj blandumSC placidum fe gerere debcac Î'-C^-N onfitmorofus,iracundus,difFicilis.QiiiaexempladifsidiorumSCnbsp;incurruntinoculos, SC uehementer offendunt. Præfertim ilnbsp;lt;lotypia,tuïn eft infernus ipfe, Expedit ergo extare eiufmodi exemplanbsp;Y V V ij blandiciarum

ye4 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;D E C o N I V G I o*nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;

blattdfciarnmS^amabtlitatis inter coiiiugcs^ut alij adfuefiafttadfiratn'tateffl/o^ mttatcni,Slt;paticntiam,fiquidinciditoffenfionisautincommodi.Quiaconiugnbsp;eftdiuina ordinatio.Etdeuxoredidum eft.Faciamuseiadiutoriumcoramip**nbsp;NccefK igitureft, iitfit etiam externa fignificatio bcneuolentiæ propt^^ quot;'pnbsp;pracfertimcumexcellentifsimosfancftos, quail's eft Ifaac^habeamus innoftra onbsp;cietate. Plena enim eft hæc uita offenfionum infinitarum, quod inrcbusdoin«nbsp;cis inprimisuidereeft. Parentigiturfe admutuamcondonat onem ÔÔ oblig^^*^nbsp;tiem offenfarum, quantumuis grauium, ÔC redeant ad blandicias ufttatasctianbsp;externas-nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;..nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;j,(

Ideo enim Spiritus Sa n eft us non dedignatur celebrareeiufmodi occurratprimum porcis iftis^ qui tantum quaerunt uoluptatem carnis,nbsp;difficilesnbsp;nbsp;nbsp;afperos fepræbcntergaconiuges. Deindehoftibus côiugij

qui probibucrunt coniugium, tanquam damnatum à Deo, ut habeamus plum,quod Deo non difpliceat etiamleuitasaliquantula in c0iugio,quo^^n'p^nbsp;deformatumeftpeccati originalis impuritate, Vnde furorifteufitatuse^»^(nbsp;ardor in fexum.Sed Deus utiturcaadcopulandum marem cum fceminaAiçgnbsp;auxilium coram eo. Eft ergoconiun(ftiodiuina,ficut ait Chriftus: QuO'^^nbsp;coniunxit, homonefeparct,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.g,

Eftep ingens côfolatio, quod fcimusDco diQ)licerc(eparationertifc^*^^iiï Sc requircreamabilitatemôfmutuamfuauitatê,amplexus,oicula,ôôiocost'|j^^5,nbsp;Diaboli, qui eft omnium diflenfionumautor. Sedobijcientlmpuriinicö^^r^nbsp;Bonum eft non tangere mulierem* Coniugium eft genus uitæimmundf^^jjinbsp;Itcmalij, Deberemego blandiriraulieri,ferre eius mores incommodes»,nbsp;uolo abipfa,SC cum autoritäregubernarc,utfcntiat me uirumefle.Egrcg'^^iji'nbsp;relaudemrcferns,fifregerisintirmumuafcuIum,0C oneraueris conicien^^^jj/i?nbsp;iuftaacerbitateerga fororemSCcohacredem regniDei,quç eft in cadetnc^a''»nbsp;nebaptifmijOmniumbeneficiorumDei, ÔCtotius Ecclefiae, cogitaqui*^nbsp;quidtu fis. Autfiuispugnare, Curnoncum pari co ngrederis:'Quidnbsp;reportabis,fifoeuierisinua{culum infirmum; Certè indignum eft,quo^5nbsp;nc multo magis Chriftiano. Etieuifsimaimo nulla gloria eft, innbsp;becillidomando Jdcoualdeodieos,qui ergamulieresiuntanimofiA^^ ^qii^nbsp;Domi Leones.forisfeporcs,D(ictinprobisfiCturpibusmulieribusnonloiï^®nbsp;nulla rationecorrigipoftunt,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;jjii''

Cæterum Deogratias ageredebemus, quodeertifumus coniugi^p^i^ nitusinftitutum efle, placcre Deo, Angelis ÔComnibus creaturis. Placet qiiinbsp;quod uxori blandior,difplicctmorofïtasôCacerbitas,MuItô minus cii*nbsp;prohibentSedamnantconiugium.Etprohibitioilia horribiliternbsp;Diabolus loco diuinæordinationis,immifitU3gaslibidines,ÔCinfandalc^ f,r(nbsp;domitica ldc|? iufto iudicio Deifaeftumeft, quia detraxeruntfancftifti^^^iiH*nbsp;uitæ, quod ordinauit Deus eo^benedixit» Non caret idquidem fuouicionbsp;mundicia,fed DeustoIeratSCdifsimulat earn. Siferuetur naturalis ordoanbsp;randam obolem, turn Deus difsimuIat2Cignofcit,fiue ut Lucas innbsp;uerbo ufuseft : rscTretfo^ih jfd) wilmirbiefewet^ gefallenUflett/nbsp;uationem generis humani. Scio te in peccatiseffe tone eptum,fed ignmeo^r?»nbsp;cedo, uttutuam coniugem habeas inadiutorium.eafolo teoblclt;ftes,cCnbsp;etiamfi quid obijeitur trifteaut moleftumî Egoquoquepatientiamhab^nbsp;nudam inno(fte,fiueueffitamindicample(ftaris.

Si non inftituiffet Deusfingulari beneficio hancconiuncftioncm, ris 8Cunius feem næ,quâtodcfidcrio earn totusraundus exoptaturusenbsp;ietliberariàlibiJinibusSCpolIutionibushocremedioçlamuerô aucrlanbsp;timarn iftam coniuntftioncm.quamfanxitlegc perpétua ÔCimmota,qua Pnbsp;ftupraSC uagaslibidinesjiubct utunam tibi eligas,quae placeat, cum

DE CONIVGXO/ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;_nbsp;nbsp;gt;78?

^fanfigas» Eftqui'dempeccatum, SedconccdoinquitD E V S jUtludas^utn-J'^ascumtiia, ÔC ab alienisabfti'neas. Sicut fcriptum cft Prouerbior, Exlii-^ftteuxor j quamadolefcens duel's, ceu iucunda cerua ÖC uenuftus himulus, j *usamoreperpetuó contentusefto, SC amore ciusfcmperfrucre*nbsp;Î j. Sicconfolatur nos ifte locus,quo fcnbitur Ifaac in fenedüte lufïiTe, cuntnbsp;1 ^ïdileda Rebecca : non tantum necefsitatis Sgt;C confolationis grana, fed etiamnbsp;1 9^3dani ineptia, quædecet hoe genus uitæ,utexternis blandictjs daretnbsp;5 ^S'ilficationem mutui amorfs, Ôé fcr.fbfturfn confolatfoncm coniugum,ôcfn odf«nbsp;(^^icotitemptum,acrefutationemreproborumacphanaticorum,qui damnantnbsp;fi ''ugiutn. Memfnt ego ante haec tempora renatiEuangeli}, fæpeinconfefj»nbsp;j^'jemaritostanquamgrauifsfmumpeccatumdeplorare lufus fftos confugales^nbsp;1^^oquod eft indfgnffsfmum amp;C cum contumelfaCreatorfs: Si quando aliquanbsp;cmitcrium Francifcanorum,moxfcopisnbsp;^-fl^ï'abant locum facrum Monachf^ Atqui matres nogt;nbsp;Une. Neque feopis autfgni flamma Ifbfdinisconceptaperpcccatumorigûnbsp;Ijç^^PUfgari poteft. Sed fncenditurmagfs ôà irritaturhoemodo, Sd negata mu«nbsp;' turorem, Sed non intellexerunt hypocriræ ffti peccatum originis,nbsp;quot;osEnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;CHRIS T VS prfmnm uult

iij3?ptifari,ut animus corrigaturSC purgetur- Poftca (ï non potes donarf at uidualem fiueconiugalemdelige. Inutroqueenimfexu,nbsp;ÔCfcemelfa eft caro. Igftur etiam fernen in eiseft,Ô!S ardor incitansnbsp;''i'J^f''^^donemtQuidfbfconfulendumeftc Refpondeo. Si habes caftitatemnbsp;0;,, *Uea. Sinminusducuxorê,neuagis£lt;cardinalictjs libidfnibus polluaris,

Tomo tertio folio r;, Atqui fnquiunt, nimis mffera* ^ltçf^*^inus raoleftumuitægenuseftî Refpondeo. Eft duplex genus uitæ,nbsp;'hpç^'eftpeccati: alterumeftpnæ. lamconfiderautruinfit melius, uiucrenbsp;peccatfs: an econtrà peccatis fine pna. Ratio fie corruptaeft,utnbsp;^§(,i^'Iaspcccatf non pofsitæquo animo ferre, fdeoappctitea quæfuauia,!^*nbsp;funt: crucem autem amp; moleftiasfugit. Sicut Socrates interroga-kf*-^^^IiL'®eiftt,ducereuxoremannonC Refpondir. Vtrumuis fecerisnbsp;Si duxeris deformcm,,habebis pcenamfi formofam duxeris habebisnbsp;Ille inpcenam tantûmÔCabufumrcfpexfr,

J^fiftianus autem fie in animum inducat fuum. Contemnenda eftp-^ |M^Y.^nismoleft^a ex oculis remouenda,atqucaudcndumcftinnomineDO=nbsp;t\ cogitandum eft de uitafihe peccatfs, fine immundfcia, fine polluanbsp;*^aculis,utpofsfs habere bonam confefentiam coram DEO. Nonnbsp;ij^undumeftrcgnum,nonbeatitudoautuitaæternafnhacuitaNonfi'anbsp;I peccatum orfgfnis, infirmitascarnfs, amp; Diabolus. Si autem omnianbsp;1nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;mfferia, cum DEO potius perferamus,quàm cumDiabolo.Qtif

iucundamuftam.habent ^'Ht^^^,quaemcdo abiicfunt, modôrecipfuntproarbitrfo,fed cuiufmodicon^-putabimustquot; fane pefsimamt Et quodlongeeft grauifsi-hi quoqueeafdem imô plures moleftias,quibus adficiuntur à feor-4^ùm àconiugfbus.Ita dupifeem pnam fuftfnent, communemil*nbsp;^ddunt P nam æternam»

V V V iij nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Hdcc

.7?« nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DE CONI VG 10,

HæcigitUfpoftEccIeft'afticadogmata de coniutgio qnoqucdocendaamp;f'i* Iigcnterinculcanda funt inEcclefia,utfcrant homines,quomodo uinant inhajnbsp;uitaftnepeccato. Deinde eti'am pioriimanimierigendi amp;Sexhortandifunt,a'nbsp;contemnendasillas moleftias coniugij. Oportetenimconiugcmfeuiriimp[£'nbsp;here non nodîu tantHiTi ,fedahasctiam adpnas, óóaduoluntatem DEI^'nbsp;nendarn,ad ferendam ÔC deuorandamimprobitatemfamili'æ,iniuriasuiqn^'nbsp;rum,ô(faliaquæciinqueinciduntcommoda, Ideo deligendifuntadconnig*'nbsp;optimi iiiri optimæ mulieres,. Siciit Abraham amp; ah] fantfti Patres fucruni^^nbsp;bore corporis ô^animipræftantes. Alrj qui onera ôif moleftias coningi) p'*nbsp;tuunt,amp;fpropterea abeo abftinentjdemfaciuntquod in prouefbiodieitutlnbsp;fumoad Hammam tcndunt. Quia quæriint aliud gen us uitæ, quàmnbsp;tumeft inpeccato, Ibiucroinueniunt Diabolum amp;S infernum, quianonp°''-cffugcre concupifcentiam morbum originis y peccatum amp; mortem innbsp;animo hærcntcm.

Sume igitur animum, ccgita hanâ uitam nihil aliudeflê,quâm in feriam cuiusærumnas, Iabores,Ô!^ diffïcultates, itafuperabis, ftnbsp;D E V M creatorem 06 Patterntuum,cuius uoluntatiSCordinaiioni tcnbsp;militateSC patientiafubmittas, ftcftatucnsiEgocredaminDEVMjnbsp;memafculum, agam eigratias,quodhabeo eiusuerbura,quodnbsp;tnaritum efteuxorcin, ut educarem (bbolcm,gubernaremfamihaingt;^^' ,.r'nbsp;Euangelium habeo promifsionemuitææternæ, 8lt; confolationein in'^nbsp;fentiuita, Sicutinquit Paulus i Timoth.4» Pietas ad omnia utili^^^Jnönbsp;mifsionem habens uitæ, quae nunc eftamp;S futuræ. Et Roman, i?*nbsp;quefcriptaftint,adnoftram doeftrinamferiptafuntjUtperpatientiamS^^nbsp;tionem fcripturarum, fpcm habeamus,

Adhuncmodum rediusdeconiugio (entire Sdiudicare difcatniiLfra^^ caro 2C mundus folet. Ac hortemur iuucnes, ut æquo animo patiantii^.nbsp;fïqiiainciduntmala. Adfuefaciantfe adinuocationemamp;dicantrD^,nbsp;D E V S ego fum tua crcatura, à te conditus mafculus, ÔC ordinatus^nbsp;nus uitæ,in quo iam hæreomultis mails £lt;diffîcultatibusimplicitus/^^nbsp;rè agnofeam me eflè creaturam tuam,temihi elle Pattern 8(^ conditot^'^nbsp;auxilium defenfionem expeeftem#

Tahspraecationeceftaria eft omnibusconiugibus, quia onUis® crucem amp;moleftias nobis impofitas. Arque utinamtolleretur aliq^nbsp;libatusècollegtjs SacerdotumSCEpifcoporumjamp;^concedereturja*^*^^nbsp;tur cis coniugium, SicutnoftrarumEccIefiaruraminiftripiènbsp;iugiouiuunt: nonitainhiarentadEpifcopatus 6C Canonicatus,nbsp;tanta foret potentia,ôôopulentiaconegiorum,Sedfruftraha:copi:amiiS;nbsp;cora camp! Sd feces terrae^

gt;a Genefis cap. tertio Tomo û folioyS, Contra impiorum ftcntcnti^^j^nbsp;quiconiugq ærumnisoffenduntur) pif fe confolari, ôC per ueram fapiÇi^nbsp;ponerehisincommodis certa ôifmaioracommodadcbent, Sicutnbsp;rusadHieroneminftuItis hocrepraehendit,quodcùm DE VS,nbsp;na difpenfare,utfcmpcr aliquidincommodi ad mixtum fit, non

D E C O N IV G ï O. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;787

w»«xo(rgW(jitgsi/05T«/z(ïT«, kTO^ «yx^-ot, tx x«ä« '?}ot4«mf tjo) j hoccft, homü p^sftulci non mitïgant incommodailta,commodis quæhabent. Bom' autem dCnbsp;^pientes ornantcommodafua,amp;ijs quafiabeuntincommoda^quibus exercen»nbsp;commoda ceu in illuftri loco confpicendacollocant*

Itahicquoque faciendumeratfintfanèmagnæpnaeqaibus propter pec-'^fURimuIieres fubiecræ funt* An non autem hocmaius cft ôcinfinicis modi's P°^nasiftas uincit, quod inillis ipfis calamitatibus, habent Ipem certain im-^^'ftalitatis 8é æternae uitæT Deinde illæipfæ calamitates nonfunt fine fru-Pertinent enim adhumiliandamS^dcnciendam naturamjquælîne crucenônbsp;Mdoauri.

J. Tertio manetinifiis calamitatibus corporalibus etiamexcellensilla glo* j.p^atcrnitatis,amp;^benedidiouentris,quametiamgentiîesfapientiores admira-magnificè pratdicarunt. Manent reliqua dona, quod omnes alimur,nbsp;ç^p'^iur^gefiamiir in utero marrumjfugimus ubcra,ÔCmatrum ftudio Retiranbsp;Tnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;intueri mala^Sed dele-

hoc norunt Slt;^faciunt pij tantûm ,bi multeribus tanquam infirmiori auni honoremhabent, Siquidemuidenteas focias effe immortalitatis,ô(Snbsp;Deinde, uident quod fint ornatæ benedit^i-'is. S^on'a materniiatis quod omnes concipimur,nafcimur, fouemur ab

multi quidem fæpemagnæ uoluntati ôi admirationi eft, quoduideo muliebre totum ad id fadum , ut foueat infantes^ Quam décoré e-puellæ geftantin finu infantes ç Ipf« matres quàm aptis gefit*nbsp;quoties aut placandus effc infans uagiens ,aut in cunasponendus^nbsp;dices camelumfaltare, adeo in décoré ornanbsp;digitoatringenduseritinfans Taceoreliquaofficia,quænifinbsp;¦huspraeftari non pofiiint*

æftimat, accipict tanquam certa benediâlonis uefiigia , quibus teftatur DE VS, fexum muliebrem, etfinbsp;^^Peccatum grauiterpunitus eft, fibi tarnen curæSé char um eiïe.

147-248* Vitupérant pafsim coniugium,Latî-'''^ltiK^^corum autorum icriptatôé quod mali eft,excerpunt, quod boniinelï

V S nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;*

inconiugi*o,quæinflixitpcccatum5éDiahoIus,' uicium: alterum mors eft. lUa duo mala adeo delor-Âç naturam 8C corruperunt, ut ratio in fcxu muliebri nihil polsitnbsp;V'ts^^^^hîfirmitatemôô moleftias. Hue accedunt pnæ£émorbiôécalalt;nbsp;homines, magnos uiros etiam iniquioresnbsp; quafiiftaduoin folis mulieribushaererent: Cùm quidem

788 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DE CO NI VG IO»

Siitaqucconferendahacc inter fe cfTent, QC referenda in Cataloging librutn, longé maiora mala inmafculis, quam inmulieribus dcprxhendri'-^nbsp;tiir. Sedhaecnoftramiferiaamp;SftuItitxaeft^ut nihil boni depræhendereô^tn^^^nbsp;queamus»tantûmiIIaccrnimus,quaeintulitDiabolus fenfib us 8C uiribus aminbsp;ôlt;^ corporis» Indeorta funt tot conuicia in fexum muliebrem, magisnbsp;uirilem»

Dandaigitur eftopera^ ut quantum Diabolus ordinationem diiiinai^o^^ icurauit, tantum nos illuftremus, amp; ornemus opus D E I , gloriamnbsp;nam in ilia. Haecenim necelTahôfatebuntur omnes, efle hunefexum etc .jnbsp;ramDei: dicitautem feriptura : ViditDeusô^erantualdebona.IIIabonaoD^nbsp;Diabolusconuitqs, ôi. malaproferre QCoftenderefolet,nosecontràufumôlnbsp;nacolligamu s l'antô enimhæcbonafupcrantuiciaSémala, quantômaio^nbsp;bonitasDei^Diabolimalitia. (^uodfipoflemusperfpicerebonitatcmnatin'^^jnbsp;eut eftereata»turn elfcmusbcati, ficut inæterna uita perfeélé intelligcmus-^- , nbsp;quidem utantea dix^huius fexus uicia certa.Mors Jioc eft^omnes pnxgt;i* anbsp;amp; moleftiæ J quæ ad mortem pertinent, tam in m atre quàm in proie, ipfanbsp;libericontumaces ôé diffoluti, uicini improbi 06malcuoli. Loquimurnbsp;his uitïjs, quæinfra fines coniugij funt,acconiuges non dirimunt,nbsp;adulterium.

Haecuerô omnia obruenda funtbonisSécommodis contra prolatis* mctiîenimmuliebris fexus eft infirraior,circumferenscum animo.tumcoffnbsp;plurimauicia: tarnen unumillud Bonum tegit e:^- obruit oinnia uidelicetmatrix CTpartiif' ,nbsp;dialedicum argumentum Ô6 dcmonftratio firmifsima eft,quae pénétrâtnbsp;Nihil eft quod tam potenter concludatac perfuadeat atqjillud: Non forai^rnbsp;moresjnonopes,autqutecun^ dotes alix inmulieribus.

Hocbeneficio Adam quoque texit omniauicia,26 incommoda. uxori fuae nomenHeua , id eft,uita,quae uincit omnes aliasres^EucO^^nbsp;uebonas,26 à muIiereinitiumfumit.NihiIenimuiuitfinematrice,pai^^'nbsp;uberibusj Omniaregna,imperia, Prophetae26Patreshincortifunt. P°nbsp;turD E V S in mulierecreationemfuam omnium hominura;26ufum jfcnbsp;hoc eft, concipere, parere,alere,educare prolem, feruiremarito 5^nbsp;domum. Sic inter pefsima quæque uicia 26 mala,hoc inenarrabile bonuainbsp;cet. Hoc breuifsimum Encomion eft, quod omnia compleditur, 26 qnbsp;Adam uno uocabulo compraehendit, appellando uxorem Heua.

Eft ergo mulier mater omnium hominum, quæ geftat utero 3 edit in hunc nundum , alit lade, fouet balneis , 26 alijs offieqs, lt;nbsp;elfent reges, principes, Prophet», ÔC omnes Sandi, nifi fuilîétHcuafnbsp;enimfacit D E V S homines ex lapidibus , fed ex mafculo 56 fmclla.

Hoc argumentum opponatur Papiftis Theomachis, 36 omnibus temnunt muliebrem fexum. Et fimul producantur exempla Patruni,c6 banbsp;dorum, qui fueruntin coniugio. His ornatur coniugium quod totus fflUJnbsp;dusuilipendit ôéuituperat. SicutinPoetisIuucnaIi36Martialiuidereeft»nbsp;quid eft,quod de incommodis tantnm qucrulantur,26 non etiam uitam in monbsp;26pcenisconiiderant, quodgenerantur, aluntur, 8C conferuantur hommes^,nbsp;banc26aeternamuitameIdbonuminæftimabilc, imcompræhenfibile26nbsp;uinumremouere ex oculisnequaquam debebant,26rediusdchocfexuiu inbsp;rent.

I în Gcllio extant uerba memorabilia ex oran'onc MctelK , jucrat ®ftatiis Clues Romanos ad ducendas uxorcs : fit c«m fciïetdefngere omnesnbsp;'^Içftias communespeccati 8C mortisjrainftituitexhortationem: Sibncuxorcnbsp;J^musQiuntcscircjOmneseamoîeftia careremusjedquoniamnattJta i a n a^nbsp;' *^utneccnmillis facts commode,ne fi ne illisiillo modo ui'ui pofsir,falutiper-^'^^2Epotius,quam breui uoluptati confulendum.

*»ol nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fapientcs tumoffenfi funt,qui putabantdiTsimuîandas fuffTè

gfft^as öi. tegendas : acfanè fuadendo diifuafilïc cum nonimmen'tö dixeris«. ''itKnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Nonnegat moeftiam,ied appe-

°?^'^SinonducKis,magnamoleftia carebitis: bed iiunitis imperare orbi fines imperij,oportetcüe homines qui uiuâr*nbsp;nonuiuentes non régna«nbsp;*'1111'^*^°^eilfummum bonum lexus læ«

lila liberis Qi. ciuibus, opus eritutcontrahantmatrimonia* Hæc cum i)i?*®3ppellatione primi parentis pulchrfi congruunt: quæ appellat Heuamnbsp;^ccrr^nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;pariatÜberos, qui poftea gubernent Rernpubücam,

L .^iamp;idomum,qui agnofcantDeum failli fiant in aeternaiiita^ Etiam îlij'^f^'^^ænbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;raoleftias Qi. difficultates coniugtj. Abraham, Loth,5«î

cumhifcemolefttjs, quiapræièntiamala magis in* fenfusnoftros. Nondum enfin iumus in beata ilia uita,nbsp;^-^^murfiCconflidamur multismahs: ea ucrônbsp;^iHanbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Del, creationis,filt;ordinationisbonæSCdiuinæ.S^

^^^inquis totusmundus, öd'multifaptentcs deteftantur hoc genus uitaeC* klnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;prod une fuam ftultitiam, quia tantum uitia attendant,non

Honorapatremô^ Quicquid autem condidit QC ordinauit præceptis fuis,id neutiquamnbsp;^tuperandum autblafphemandumcftiQuipoteft contincre contine*nbsp;at,nihilominustamenhonorificède coniugio,ôt maternbnbsp;tatefentiat,amp;^Ioquatur,quæ eft benedidioôinbsp;ordinatio diu(na, qua Deus conferuatnbsp;totum genus humanum

759 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DE CONI VG I O,

Gene, cap.»s.Tom.i* fol. iti.EcccSaraintabernaculoen^HocociWj^^f^ imiskgtf ÔC negligit. At SpiritusSandius hts breuibus uerbis^uoluitptopnbsp;cxempium omnibusmulieribus quod imitcntur, utficut Abraham qu^ünbsp;fïdciôd bonorum opcrum ubic^ proponitur : Ita Saradoccatde fumnnsi*'nbsp;bus^Sanâ-æStflaudataeraatrisfamilias.

Nota enimhuiusfexusuel infirmitas,ud innatalein'tascft fcrè curere^a; turp i curiofitate omniainquirere^aut liant in foribus ociofac/P^jliJ*nbsp;uel fpedaculauelfermones nouos. Ideo de mail's in prouerbrjsdiciturjq^V^jjadnbsp;bcantinftabilespedes,propter curiofitatemuiden'diamp;audiendi,quænbsp;ipfas nihil pertinêt» Leuitas igitur in moribus^garrulitas ÔC curiofitasinh^nbsp;repraehenduntur.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;

fn Sara autem hoe in loco commendantur contrariæ uirtutcs, idtp*^ boquod Abraham dicit, earn efleintabcrnaculo. Sienim reliquarumnbsp;fuilïetcuriqfa^profilqlTet ad fores,uidtfletholpites, audiuifleteoruml^'^^^'nbsp;interpellalïet eos óCc. Sed nihil horum facit. Occupatur fuis ftudqnbsp;nomia requirit^de cceteris fecura eft,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'joi*

Sic Paulus pr?zcipit utmulierfitfl«»gaf,quafidicasdomeftica,quaej^ j,0f. maneatjamp;fua curet, Sicgentespinxerunt Venerem, ftantem ftipetnbsp;Sicutenim teftudo quocunqp repit fecum (uamdomum fert: Ita uxordcb^nbsp;pari fuæ domus ftudijs, ncque longtus ab eadifcedere. ld non folümop^?^ nbsp;huiusfexuspropriaefintjpoftulant.fedetiamliberorumamp;^familixneceis^*^ nbsp;diligent! infpedioneopus habet.

Magna igiturhacc Sarçlauscft,quod in hacoccafione^fuasres catcuriolitate, manetccu teftudo in Ria tcftula, ncc tantum fibifumit*^^*^nbsp;Utpaululumprolpiciatquos amp;qualeshabeathofpites.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, j/jzii

Hæc feu uerecundia feu continentia,præftat omnibus omnium cultibus de operibus, ac debebant hafc uerba (Ecce Sara eft in taberna^^^ùciif*nbsp;in omnium matronarum peplis,fieenim admonerentur officij,ut cati^^?jfis:^'nbsp;fitatem,difcurfiones,garrulitatem,SC affùefcerentad diligentem reinbsp;ram.Breuienim uerbo Mofes defcripfit uniuerfas uirtutes bonænbsp;quælibenterdomifit,achabeat Curam conomiæ^utqux àmarito^®*^nbsp;tu r J re de d iip enfe ntii r ac gu ber nen tu r.

Aduerfarij noftri Papiftae gloriantur demagnisôd mirabilibt® Nos autem côm talia oeconomica aut Politicacommendamus,nbsp;enim hxcde uulgaria efle exiftimanu At ieiunare certis diebus,nbsp;colorcjabftinereabefucatnium,fufcipereperegrinationeslonginqtias^ nbsp;plenisbuccisdeprædicant,hiscoElum2lt;beatitudincmpromittunt,

Etfi autem indigni funt^utad has ipforum nugas de incptiasrefpo^^ftifli^ tarnen nobis prodeft Jiæc ciuilia de oeconomica opera rede intellig^*^^quot;o''nbsp;re: Hofpitalitas eft opus domefticum SCciuile,fed profedô anteferennbsp;nibus EremitiSjimô etiamieiunio fand! Iohannis Baptiftæ, quodtam^nbsp;exdifpolitioncièuordinationediuina.

Et hæc Sarae uerecundia feu continentia eft conomicum opu^ uirgo uel uidua^poterit cumeaconferri^ Sedmouetfandulos iftaconmnbsp;culiôtf fceminæ,ut non lolûmhocgenusuitæ non purent Sandum eJ nbsp;tmpedire fandaexercitia. Ideo enim Papa cælibatumfuis impoluiunbsp;eft hoc genus uitæ nimis uulgare,ô(romnibus commune :idcoipcc*nbsp;negligiturabhismaximè^quiuoIuntelTefandifsimi«

D E C o N I V (3 r o» nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;_ 7^*

pQ ^.f^yHoeuîferantcontjciendiinautorèpoh'n'ç amp; réconöitgt;i£,hoc fi facerent ,fos * f *^P^°f^^o^gnificentiusdêutnulc^âClioh!biis fendent Déuscteain'tnbsp;ÔC fCKminatn* Item,bénédixiteiS;,hæcnum£uexigiûi fcireputa«

qqe'^^^^*^*5fanaturperconiugiüm^acpeccatap/æcIudHiii uw,nenos illa-tprofedó hacc quocpconiugmnimagniftcè commendaht

StatuâttiiisigiturpræftantifsimaÔfquoqueDeo gratifsima opéra effefîla llulgariaamp;:nihiîiconremnunt,üteniinnbsp;'Opitalftatedicamus,quodquacfo opus inter omnes Ponudciorum cultusinbsp;' 0«Parartpoteftgt;nbsp;f(lJ'?^^^^àppâret,pôculS Frigidæ âquçdâi'cfi'h'erttbfcdtu Chn'ftÖ audi, quàmnbsp;dç ]quot;?^5ftdetfiaagnfficê, ÔdquaîpromKtat pr:æmia. ludkabimus autem identnbsp;tia^*nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fideles parentes liberosfuosreó-c educcnt, ôlt;affuefa-

fç^ .^bvaha; non fuilTet difEcile certis diebus /eiunare, idquod fine dubio fecit, tiQ eius nihil fcribit Mofes, uoluit enimucras uirtutes eiusfcribcrcinbsp;^21iaopera,quae hypocritæ imitari poflùntôé ibienL

Pàpifiaî, quibusrefpondéaihus prôlixiUà^ Nos igitur Per gamus grattas, quod cruditiuerbôd'ntelligiinusquæ fint uerè bonaolt;nbsp;Honorare parentes, gubernare familiam,præftareoffi«nbsp;quæfratrurnneccfsitaspoffularSôc^Haccenim uidemusà Mofe*nbsp;ilççj f'^pfij ChriftoSC Apoftolistanti æftimata, ut non puduerit cos faepiuànbsp;^oncionari ÔC præcipere,

P^^ fi'birtcc?ï-at, f}üibusinuoîutaadeo* ttj(j-°?*^*^uerorutncultuUmperuenire nonpoteft: Nam opera hominum fednbsp;hoc perpetuô folent,ut fuafpecie abducant homines, à uerisnbsp;'^operibusSC exercitJÎs.

Pîtç ^^eenim Monachum,is fugitobédienttamomnium Magiftratuuin, etis K^^^'^»nôeducat prolem, rion laborat,erganeminem eft beneficus, erga fuos

^'¦*'¦5 paterfamilias Abraham ,uerè pauper eft. Parctenim t) È Ó uo-nufquam habetcertum locum, SCquanquambenedixiteiDEw s interincredulas gentes omni hora expelt;fiatincurfioncs,uim, rapi«nbsp;eiusSara, uoicns in exilium fequitur maritum,curatfamiliamô^nbsp;'*'Offïdo(a eft erga uicinos,ergamari£um obediens

' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;uirtutes, quarum nihil fimileeft in omnibus traditionibus

I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Deo,nonfaciatquaein

^Mia °^''^^utdifcurratadtcmpla,ïeiunet, precesnumeret ÔCc^ Sed curct **^lt;educetô^ doccat liberos, ^faciat opus in culina,dlt; fi quid fimileeft,nbsp;hats

7SX nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DE CONIVGIO»

QuosDeusconiiinxitinquit Cfiriffus,homo nonfeparet: Ideo feiiclibatusjquahsxn Papatu eft,exDcononeft* Econtra officia quacinadi,^nbsp;coniundio rcquiriGfanda Sgt;Cuerè bona opera funt,utctinc|î in fpccicnbsp;gariaeffeludicentur, Vbienimeftueraerga Deumobedientiainfide,nbsp;quid uocatio exigit^Saneffum amp; Deo gratus cultus eft.Qtiod Ci qui uel jf./nbsp;tu 1 uirginitatem magis amant. Si coniugio fine peccato carerepoflunt,nbsp;ciant.Sictamen,neideo conomiamôôpolitiamdamnenf.Suntenimuitaf^kunbsp;radiuinitusordinataamp;inftituta» Glorientur igiturMonachiSi^Monialcs^i'-operibus,Marito fan's fit,fi rede præfitdomuifuæjVxorifatisfit.niibcforuinbsp;ram agat nutriendo, lauando, fopiendojfi marito obediens fïc^ô^domefticacafnbsp;ftudiolc. Hæc longé omnium Monialium opera excedunt. De quibtisnbsp;mire fu P er b tu nt,

Hæccnim peftistraditiones humanas iequitur, quodanimifecuri præfumunt de fanditate. At pia materfamiiias non fuperbit,uexatur enirnC^*^*nbsp;miliatur uarie dum infinitæmoleffiæobqciuntur äfamilia^maritOjIibetis,^**-*'nbsp;nisôCc. Itaqueoccafiones nufquam défunt exercendætumfidebtuminuo^^^'*nbsp;nis.

Gene, cap* jo, Tom. j, fol. utJ. Hieronymus 5lt;Phyficirecitant Regina:, quæ enixa fuitinfantem formaôd.acic Æthiopis depidi intab^nbsp;diim. Aliam item narrant fuiffeaccufacam deadulterio,quod deform^^f aunbsp;pcriffètformofuminfantem,VtricpparentiôiStoîigeneri difiimuIemS^r^j^mlletnbsp;cffet,nifiH:ppocratescamIiberalIct,monens,ut exea quæreretur,afl'^nbsp;pidamaliquam tabellam incubicuIo,cuiusafpedueflefdcledata,qU3^^^ j-pjfnbsp;inuenta,abfolutaeftâiudicifaus,Sicinfacie,oculis,gcnis,ccruicein6^ ,Jr3nbsp;fasinterdum maculas fanguineas, aut altcrius coloris uidemus. Quan^nbsp;grauidæ fubitoalpeduautterrore rei inufitatæ percita:, manusillfs fremnbsp;mouerunt.Videmushic Vuitebergæeinem facie cadauerofa,quinbsp;ferentem uterum fubitô ôblatooculis cadauere ita fuiJlê exterritam,ut^'*nbsp;tus in uterocadauerisformam indueret.

Idem fieriftudiofe folet in admifsione pecudum SCiumentorum j matHieronymusjapudHifpanosgenerofifsimos cquosftatuiante equasnbsp;miffùra.utiHisiimilespuniprocrcentur.fdeononeftiocandumnbsp;busjfeddiligcnscuraearum habenda eft propter ftum.nbsp;cula abortuum,monftrorüm,dcformitatum uariarum. Maritusigiturtumnbsp;mè lecundum fcienriam,ut inquit Petrus,cum uxorehabitet.Mcminina^Pnbsp;Ifenaciformofam Sx^pudicam matronam enitigîirem; quod eô accidit, qnbsp;uicinis aliquos glirifufpcnderatnolam,ad cuiusfonitum reliquinbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;eff

occurritmulieri grauidæ, quæignararei, fubitu occurfuSd nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;pla

CO nterrita,'uf ftus in utero degeneraret in formam beftiolæ. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;cefl*

nimisufitara funtquandopraegnanteslæpefubitis adfcdibusjô^p^uoribu citantur,cum uitæ diferimine,

Qui cnini grauïdarum no habefttratioftcm, necpaf ciïftt tênefô fient quidam vfcpadeocrudelGs funt, vt etiamnbsp;On'nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fæuiantingrauidas : fortes fctlicct amp;animofi, in fexum imbeeillê, aliogt;

fib nbsp;nbsp;^auifsimi. Nam nuperaudiuimus Principe quendam mnltis alijs fcelcx

diSCadfixamlcóiulo, Ifrinxiflegla^ led? nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Heroem ôé militem ftrenüum. Atqui id minime Heroicum,

^^itiofumeft amp;turpifsimû. Si enim vires, inuenies parem cum quo congredi» Illsnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;funt fortes contra fortes, Ôd infirmi erga infirmes. Quid eftquód aduer*

^^im^ginibusbrutorum.Scelcratum eftilla etiam tua crudelitate aiigcri. uj ,^iaetiam EthnicihancvirtuteminfuisHeroibusprgdicarunt,quôdfuerintnbsp;{, ^^iamp;blandierga vxores. Idenim teftantur deferiptiones in Homeró,AchilIis,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ofculaturfiliolû. Itafuerunt mulieres cunl mulien'gt;

^/'^'^Odio funt, quiaduerfus inermêSCimbccilIem fexum funt fortes ôâ pugnaceSr fexum imbecillioreuit-corpus conditum, ad feren Jum vterum,ad nutriendum ftunigt;nbsp;1^ '^timis periculis expofitaeft.Ideô prudenter SCmoderatèefttradtanda»nbsp;APPARATV5 NVPTIARVM.

L ^enefcap.24,.Tom.2.fol. 238. Mofespompamamp;:apparatûadnuptiasdefcrigt; feruum accepilie Ôl duxifie decem camelos; no fuit admodu

K^didapompa, quianonadfueruntéquités, ÔCfortafsisvfuscameloremfuit,vt 'dûmuliebrêSCornamentaapportarent,vultcnimiponiàmhonorificè adduci,nbsp;dj B^^itnoreprehcndendus ellin fiacre apparatus,fi fitmediocris amp;^fineimmogt;nbsp;J vthabeatur ratio fiôneftatis i amp;decôriinnuptijs,Scfiantômniaintigt;nbsp;ij^^SidreuerentiaDei.Monacfiihïeeömnia damnant, iplasetianuptias,quætamênbsp;celebrantur,quàm propter fineninbsp;eOfnbsp;nbsp;nbsp;videlicet Oeconomiam, Politiam, ôf Ecclefiam quæinde exiftunt, lunt^

fpQ^^ 9^iafi antepraedicamentanuptiæ. Ideo addit Abraham camelos,aliadona '^îamp;parentibus offerenda.

pentef. cap.2t.Tom. 2. fol. idd. Suntigiturtres cleftes Hierarcfiie,dc quitus Qtiàm vita Oeconomica, Politica,nbsp;Extrahostres ordinesquiviuunt,viuuntincle(ffitio vitægenere,nbsp;P^eus in omnibus Propfietis reqeit ÔCdamnat.

^^POUI3. fol.43. Iniuftærapinæ, vindidîamamp;pnasfccum tragt;-diiffu Auguftini ' I-ucrum in area damnum in confeientia. Nulgt; lucrum eft fine iniuftifsimo damno. C^iienim rem rapuit, perdiditnbsp;'nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;cumreacquiritur, amp;E)cus cum fide amp;iufticiaamittitur. Situremtol*

ôdbonâconfcientiâ,Ibi tu quifquilias,ego vero grana ha* bnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;¦^pueris,quoiure,qua^iniuria,ïamamififtifidê, amp;habes aduerlâ*

%1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;P^*5 paleis in æternum exitium præcipitaberis. Ilia dicuntur ôd

: Sed nonaudiuntur,ncccreduntur. Comunis ftntentia eftomni* ^'bspartum, male difperit. De male quae*nbsp;tarnen non definimus rapereamp; furarifalEmenfura, falfisnbsp;;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Omni généré fraudum,

Ego ip/ê poftquam cgrefTus fum vigefimum annum, Nam ante id tempus lidgt; moin cómunibus rebus nihil vider, necintelligit, poftea verb in quadragintaannisnbsp;multos vidi rapaces,auaros amp; vfurarios,qui cùm ingentes opes corrafiflènt, tameanbsp;vixtrigintaannos eastueripotuerunt.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;-

Ad eundêmodumparumemolumenriautvoluptatis ex hociniuftolucfea regê Abimelech Sdproceres redijfleputo. Retinendaigiturell lententiaPfalni/'nbsp;Melius eftmodicumiuftè,fuperdiuitiaspeccatorürnultas . Quiainiufticianoc^a'nbsp;ceditlæticiamautpacemconfcientiæ.Congregans nonlætatur, Hæres depaupcf^nbsp;tur. Quia in domo impij erofio. Eftibi quidë corrafio diuitiarü, ièdefteraüO tj',nbsp;Deus fufflat, ói. qui congregat, in marfupium pertulum congregat, pcrindenbsp;tæde cribro Daneidum tabulanrur.

QuiigiturpiuseftcontentusfitmodicôjiuxtaPial.jd.fentcntiâjeocpn^f^ 1 Ôiflæteturcumconiugeamp;liberis, acablh'neatabiniuftolucro.ldemdoccnto'^^^nbsp;gcntiumhiftoriæamp;librirSatius eiïèmultó, vtvnoaut alteroaureohoneftop^nbsp;vicfî:ires,quàm muleis milibus cum iniuriaaliorû, turpiteracquifitis. Et auditnbsp;hiftôriâadmodummcmorabilcm,deciucquodamhoneft-o amp;bono, quinbsp;iponûtionehlieaddituruselTetdorem,dixitadgenerum:Enhabesrriginta3Ut-^^nbsp;quos ego piè amp; honeftè acquifiuijfine vllius iniuriaaut fraude. Hanc dotemegnbsp;cepilTem pro triginta milibusaureorum . Deus enim benedicit re(5lè partis :nbsp;vnus obulus plus conférât,quàm aureus raptoris,aüt vfurarij.

T om.4.. lenenf fol. 477. InPfal. 9. Graduum. LaboremmaaruStuarumt^^'^ des,beatus tu amp; benè tibi crit. Hoc etiam docendi funt coniuges, vt laboren^'nbsp;iuris naturalis eftjVt maritus alar vxorcm libero s. Poftquam enim hocfci'^^jjgt;nbsp;luges,quôddebcant timercDeumcreatorêfuum, quifecitipfos, 2lt;'addidirf^'j,it,nbsp;(ffionem tanquam crcaturæfuae,debcrhocfecundum elfe, vt talealiquidift'/f^/^çi'nbsp;né ociantur. Sicut etiam admonuitHefiodus, ctxo/.'^i£y7r^'wris«,-yc^.-tiKaTînbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;de/

Vult enim primùm certâdeligiièdem, vbicumvxoreSéliberis habitarep inde vxorcm qu£ri,fcditafihabeas boucmaratorcm,hoceft,fi habeas quot*:Zquot;nbsp;alere pofsis.Etfi enim ncqjftudium noftrum, ncc opera iàtis ad alcnd.înbsp;menDeusnoffroftudioamp;opcranoftratanquammediovtitur,perquodu^^', jjCnbsp;benedicerc. Siccoriumnonfutori,ûtiononagricolç,Docfforinonprxdie^*^.^nbsp;vndeviuat,ôôtamêDeus perhaecfeupotiuscumhisdatvidîû. Vultigituf^nbsp;maritumviucrcinfudorevultusftii, amp;exerceri laboread præmendamnbsp;mortiheandas cupiditates carnis. Nam quiin ocio viuunt, ambulant noniui^j^nnbsp;ni,fedinDiabolivqs. Nonenimfunt, necviuuntinordinationediuina,nbsp;laborcmordinauitDcus.

Atep hîc vide Spiritus iândE confilium. Labor eft etiam vnum vitæconiugalis,fcd quàm bellèabfcondithocincommodum,cùm primum^^-j,/nbsp;datumDcicfleoftendit,amp;pofteapromittitDcumperlaboré,quantSuisdur3nbsp;cômoda res elle videatur,vellebenedicere.Hoc verè eftabfynthiû iàccaronbsp;Sicut etiam Icfusiÿrachlaboremhocnomine ornât,quôddicitefteconditum^^/nbsp;amp;beneplacituminoculisDei.Eftautcmhocquolt;padmonitioncopuspiopt^ Pnbsp;ftramcorruptamnaturam. Verumenimeft quodcomicusdicit; Omniumnbsp;numingenium à labore procÜue eftead libidinem. Ideô etiam quarundam ba (,nbsp;rum genti û mos fuit, proftituere vxorcs 6C liberos, tantum vr polsint in ocio nbsp;Monet igitur hocEpithalamion fponftim fiCfponfam in nupttjs, primuinbsp;meantDominum,SCcrcdantci,necpræfumantdeftiaopulentiaautiâpicnti3'nbsp;de vt feiant, hoc habituros incommodi, vt laborent, amp; labores manuum comcnbsp;Quodigiturlibidoincarnemfparfacft,quaî coniuges coniungit,id noncup^nbsp;palevinculum,ficutetiamcitodiiroluiturali}sincômodis,Haecauceinveravlt; gif

^^niugrj funt, fdfequôdetiamiftelabôrmanuüriîamp;folicitudoprofamilia,fintlâgt; MumDei gratum, quod vxor cùmpra:bécmanimâinfanti, maritus cümad fu^nbsp;Oremvfcp corpus defatigat labortbus domefticis, Deo taleni cultum exhibeant,nbsp;^Dinnium Monachorum culttbus, SCquantütnuxsafpcrislludîjslongèpræftct»nbsp;^denim dicat Propheta quæfo vide, Beatus és tu, bené tibi erif.

' nbsp;nbsp;nbsp;Hæc annoneftiâtismagnaôd iuauifsimacomendatio laborumöd totius congt;

.p^Æsmaritus,inquit,amp;laborasvtteôdfamiliampofsishoneftèalere. Audiquid '^uuslaborfitjEftres iandifsima,quaDeusdeledlatuf,ôdpérquâvültbenediétigt;nbsp;l^ocEncomiûlaborisdebebatfcribi, in omnium opificurnnbsp;^umentiSjin fronte ôd in naibfudante ex labore. Mundusenimlaborênoniudi*nbsp;^oencdidionem efle,ideô eum fugit ÔC odit. Hincillæ querelæ ôd ditæ imprecati^nbsp;^^iquasperimpatientiam impij coniuges effundût, cùm iam adhoc, iamadaliujnbsp;^^ociumrapiuntur. Sed pq Si(. qui Dojninu timent, animo alacri ôdlætô laborant,nbsp;^^^'äagnofcunt mandatumôdvoluntatemDei, Sicpiusagricolaincurruamp;: aratronbsp;verfum rBeatusnbsp;j^^pertolerandaôd ferenda funt, Felices autê funt, quiinociovitâ tolérant, ôdfinenbsp;commendatremnon partamlabore, iêdnbsp;Dn? nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;conuicia fpargit Diabolus in éoniugium magis ¦, quàm in Mag: ftratu

I ^eum. Quiaetfiibiquoqpiuntincommodaaliqua, tarnen illafacilc deuoranC '^*res ambitiofi,ob gloriæ dC dignitatis acceisionem»

.. Yeumhocvitægcnus ordinâflè,inquofudcntaclaborent,Sdferantpcccaciorigt; j, dis maledidionê, in Paradifo inflidam. Deinde, vtpræter id hoc e tiam feiant,nbsp;lâncQumhîc pronunciare, beatos cos efle quioiïicium faciunt Séftrenuènbsp;iunt,vtfacilè pif moleftias laböfis fint tolcraturi. Qin'd cninlnbsp;tuendam vigt;nbsp;^ocen^n'a,perbenedidïionemfiiamlargiri,Deindectiamtuolaboredelecrarfinbsp;^gratifsimicultusloco habiturum efic. Siqüidcninbsp;i^ç'^P^iciterlabor eft, fed opusobedientiæièu vocationis? Haecimpij ncfci.int,nbsp;^P^^^^rnèferuntlaborandincceisitatcm. Quianbsp;oculis Spiri tus fanÓ i, fed firn pl ici ter iècundum o culo s ca rnis iudicant,nbsp;praeter incommoda ôdmoleftias vident, 6d meritô, ied Spiritus prosnbsp;Lquot;?°^coniolatur,quódódDcüsperlabörêvelitbencdiccre (ociofis enim etiamgt;nbsp;wV'^^^Fdat eisinperniciem ) àquôd fudorifteaclabor, Deo pläceat. Hocdtfgt;nbsp;oommodumeft) pro vnoincommodo, quod caro tantum vidCG

f nbsp;nbsp;nbsp;hicetiamadmonendum,labörêdici non tantûm,ciini fatiganturmemgt;

hûfQj, nbsp;nbsp;folicitudinêôdcuram. NamProphetaeiufinodivocabulovtitur jquod

^^,P^^ßgnificatlaborare,vtaliqüidagasmanu, iedincomodaetiamcoplelt;fligt; L^'^^intcrlaborandumpatimur, cuiuimodi in Oeconomiaplurima occurrunt,nbsp;conatu facit officiû,molcfta eft vxor ôdlites mouet, liberinbsp;foldm negligentia peccat, fed fæpeperfida eft, ôd clantnbsp;iupelledblem furatur.Magiftratus quolt;^ difficilib.tcmporibus enecacnbsp;i thetnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Pcr'ifitute. Hæc nos no labores, fed moleftias vocamus, 6dtameProgt;

vtfiueagendojfiuepatiendo nobis af* ^i^j(^^'^ideamur,çquo animo idferamus,0dcogitemusDeuhancvitamnoncon^nbsp;ætumnastuasdumnbsp;^funbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;dolorepariesfiliostuos.Namôdtêpusantepartûplenifsimûeftmaxi-»

télis nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;dixitzMale^

omnibus dieb us vitætuæ, annumvnûdolori ôdlabore,fed omne vitg tempus deftina-nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Xxx Î) Ergo

1^6 nbsp;nbsp;,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DE CONI V Gl O.

Ergo l'nquiSjCÙm hacc fie fint, præflat viuere clibem vi'tam Sd fcortan'.Facp^ riculum, ôd vide an fie teeuoluere ex his ineommodis pofsis. Imô magis te fnuOKnbsp;ues J amp;grauioribus perieulis onerabis.Nam hoc modo iratûDeum, ôdmalatnccn'nbsp;feientiam tibi comparabis,acipfedamnabis te amp; vitâtuam. Dum enimfeôarisgau'nbsp;diumcarnis,amp;voluptates,incidisinamaritudincmSpiritus,qua:quidfit,fuotfii'nbsp;pofeexperieris.NamvnaguttulamaIæconfcientiæ,vt fie dicam, totû nure muij'nbsp;dani gaudij abforbet. Quid fiet, vbi per impiam tuam vitam, no vnius diei, iedmnbsp;torum annorum malam confeientiam fuftinere cogeris f Eeontrànbsp;feientia, amp; certa de fauore ac benedidione Dei, ibi etiam eft acterna læticia, qnbsp;illas guttulas humanorum incommodorum ÔC moleftiarum, itahauritÔ^abloiinbsp;ficutSolmeridianusrorem.

Annonigfturturpeeft, illas guttulas aefcintillaslaborisfiemetuei^^i'i^i^ re,cùm vidcas Deum eas melle amp; face haro fuauifsimo condîjire,nempe,quodligt;nbsp;Piâlmo omnibus fie laborantibus ÔC ferentibus communes coniugtjmo^^^^^jnbsp;cit: Beatus es, dC benè tibierit Hoceft,quôdin ifto vitæ genere es,quódlabönbsp;qüôd varié tentaris, 2lt;^iamhanciamaliammoleftiamdcuoras, hocnonfolû^^^gnbsp;placet,fed tibi quoqj vtile eft, vt hoc modo caro mortificctur,amp; peccatutn orig*nbsp;vexetur,amp;tuinconiugiotanquam Schola, hancperfeôifsimam Philofopb*^«^nbsp;fcaS;vtE)civoluntatem patienterferas,amp;milleoccafioncsdeclarandacpad^'^*nbsp;dileÔionis habeas, quas extra coniugium in vita clibenonhaberes.nbsp;do inconiugio viuunt,ctiâcùm calamitofifsimi funt,tarnen ver èbeatifuntlt;b^ ¦nbsp;trà, qui hoc modo non viuunt, verèinfelices funt. Nam labores amp;nbsp;busfimpliciterhæcvitaêarerenonpoteft, eo modo ferunt, vtdoloremdo*nbsp;dant. Hinc inter ipibs coniuges oriuntur lites. Hincoritur faftidiunij'^^'^^jgoanbsp;coUoqui3cdere,biberepigeat,hæcplanèDiabolicavitaeft. Ergôhæcc^t* fc/nbsp;diligenter difccnda exercenda eft, vt laborem ÔC omnes moleftias aequonbsp;ramus, amp; per patientiam vincamus,contenti hoedono, quôd feimusnbsp;vitaegenusgratumeflè,amp;ideôipfum benediclurum eflft nobis. Hoci^^nbsp;bonaaclætaconfcien*ia,familiaregi, amp; omnia incommoda deuoraripofl^

Rephaym, Genef cap. »4,. Tom. 2, fol, 39. Rephaym appcllantuf^po/ ; phat)fanaüit,qùafidicas, Saluatores terræ,Patrespatriae.Hocnomenilb®nbsp;ribus regum fuit.

SicutSaxonesnobiles appellant Gutman. Nobilitas enim debet ftudet tuti,Slt;^prodefrefuis.Ideôenimopes tenêt, ôddignitateantecelluntvulguSj^^^nbsp;hilnifiiuacommodaquæritjôdideôindulgetcupiditatibus.

Atnobilitas altioresfpiritus gerat, occupeturpublicisnegocîjs, fortiterfuôs,exemplo iuos inuitetadvirtutem,non vt nuncfolentjhclucW*nbsp;cinetur,expilet, fpolietiuos.

EximtaigiturappellatiOeftMàgiftratus, quôd fintRcphaym, iâluatot^ medici,qui vlceraamp; peftes côrporum fanent : qui fures amp; latrones iuguftuhnbsp;fendant ab iniurqsfuos.

Scdficutnuncfit,ita ctiarn tumfacftum cft:Potentiafacitinfblentesô^ nos. Carô ênim noftra infirmior eft,quàm vt gloriam amp; potentiam reclctcfnbsp;fit.Igitur fuauifsimum hoc nomén, malèaudire cpit, amp; Rephaym,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;IîO^

nerantemnobilitatem, funt di(fti Gygantes Si. Tyranni. Ideô cxcitauit quatuor Reges,ad illos Rephaympunicndos,quioblitifuimuneris, nonui^nbsp;faluatores,fed oppreflbres libertatis ÔCrerumpublicarum erant. , .

Et eodem cap. fol. 40. Zuzim, fignificatrobuftos. Sicut Germanies mus,^öif ffiuren contémptores periculorum, quipropatriavitan^Pg^j^nbsp;dereparatifunU

' D E MAGISTR ATV. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;V5T

Emim,fignificatrcucrendos, tremendos, metucndos,quos ^lgUfs obfèruarc ^colere debet.

NimrodrobuftusvenatorcoramDomino. Genef. cap. w.Tom.t. fol.jtfo* onienfaf^lg eft: Nimrod enimdiciturà Marad, quod fignificat apoftatareamp;Jre*nbsp;Siuequódinuafcritbellofratresjamp;maximèpioröfemilias, vtamplifiearetnbsp;fiuequód natiohæetumcperit defcifcereàfilijsSem,SCreligioneeo*nbsp;quæfierit fibi fingulare imperium fupra omnes filios Noah.

JdeóMofesaddit, ipfecpitpotens effein terra.Noniufludiuino,nee volun* ^fpatrumSemamp;Arphachiadjièdpertyrannidem. Nonautemfinecacdeamp;ßn*nbsp;^'^^putabimushæegeflaefle. HîeigiturprimusfiueTurca,fiuePapafuitinter*nbsp;J P°ftDiIuuium.Fuitenim eiusmanus contra omnes tumEcclaefias,tumPolitias,nbsp;°ifcpcr tyranùidem fibi parauit imperium, quod tamênon adipfum, fed ad Semnbsp;fjçutefiajj, Sacerdotiû, ièdfiliumDiaboli oportuitpatris fimilem effè,nbsp;cnim homicidaeil.

Porrô potentem in terra eifejnon eft per fè malû, licuit enim ei fuo loco régna* j tenuit fine dubio optimam partem terrae, ièd non contentus fiiis finibus inua*nbsp;''icinos.

çq ^(^Quodpefiimumeft, non vult tantum eiïè fortis Venator in terris, iedetiam Domino,hoceft, non tantùminPolitia voluit eflepotenSjièdetiamregnumnbsp;Volui tin religio ne, earn inuadit,amp;in eatyrannidê exercer, ficutPapahodie.nbsp;fçj*?''!y*'annidem qui habet, non ficut venatores ie(5laturlepores,ceruos,apros,nbsp;Oc -J. ^^^ur luftis, Saneffis, Prophetis amp; Sacerdotibüs Dei, hos venatur, capit S£.nbsp;chariDeo funt, qui fidem habent,in quibus Deus ipfe per Spiritu fuuni

deillo dubitabit,quin fintfîi Patres habuerint femper ctus iuos,6d docerent iuuentutê, vbi concionarentur, orarent,propheta*nbsp;(^audarentDeumf'Non enim Ecclefia fine verbi afsiduo viuexifterepoteft,ôdnbsp;l)çjPorhabuitEcclefiaSacramentafiiaieuSymbolagratiae,Ô£ÎCaere»nonias.SicHa*nbsp;QuitumcultusDeieratiâcrificabant. Adnbsp;^'J^odum Sem conuenticula, conciones, cultus, ûcrifteia amp; alias ceremoniasnbsp;^^quæ vfip ad Abraham durarunt.

^ïcquae Semadminiltrabatà Deoiuflus,inuaditvcnator hîc, ôdnoncon* % fyrannide inRepublica,etiâ in Ecclefia vult dominari, erigit nouos cultus,nbsp;Dco fiint opprimit. Nam Mofes diièrtè diftinguit duos conipedus,nbsp;,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lt;^oram Dco,alterû coramhominibus. QtiôdigiturcoramDeobonumSC

! ^^Nimrodinfuisoculis, ôi.coram totomundohabituseft,quôdcoramDeo !nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;hoccft,habitusproSacerdoteiumo,procapiteEcclefiac,amp;om*

'M1 ^^^®gt;4ualcmfehodiePapavulthaberi. NamoculicarnisPapatumnopoflunt ^'ijj^.^^quod malus fit. QiriautemSpiritumûnôèumhabent,amp;verbumretinent,nbsp;oH'ç^^'^âiepolTunt. Sicut autem Papæhocnoftrumiudiciumintolerabileeft,vul£nbsp;''ô}^j?P^tEcclefiæ:IraNimrod quocphunctitulum ferro SCvi fibi vendicauit,quôdnbsp;^^oram Deo eifefortis venator,hoceft, Dominus inEcclefia.

1 P ^^^^emodumpingitferiptura Tyrannum, quinontantùmalienaRegna^ ' J^tcoj. '?*°^^Qnocpinuadit,id^pulcherrimafpecie,vtneminifubolefcathocagigt;

tus difsimulare. Hog cùmfaciunt, intentatur eis gladius 3^ arma, St? exefcetuf * ftaTyrannisinEcclcfiain^

Quod igitur Nimrod appellatur vcnator, hoe neutiquam intelligcs vfitata Principö venatione, cui tarnen quidam iniâno ftudio lie indulgcant, vtnbsp;ferqs negocqs earn anteponant, amp;? malint ftrenui venatores, quam fapient^nbsp;bernatorcs acftimari. Sed oftenditMofes, Nimrod homines no feras venatû ötpnbsp;lècutumjacpræcipuèeoSjquiEcclefiamgubcrnabantdocflrina.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;jit

Hic igitur titulus addendus erat impiorumPrincipuifititulis, ipfôruminfignibus : ficut Mofes facit, quiab hocdicit natûprouerbium.nbsp;cat, hic poftea generalis titulus fuit omnium Tyranorum amp; Principû:Huiu^nbsp;exemplum fccuti, no n folùm inualêrunt Reipub: amp; Régna, vt augerentnbsp;amp; potentiamfuâ, fedetiam vfurparuntius iiiEcclefiam. Sicut noftro tempo^nbsp;guntinus Epifeopus, p ræterquam quôd expilauit Epifeo patum fuum,etialft hnbsp;lias perturbât,dumlànamdoclrinam excludit,amp;cogit hominesadimpiosôt?!nbsp;tricoscultus.VocatautemMoiês: Robuftumvenatorê, cuinemorefift'Grep'^)^;nbsp;Habentenim cum Apoftafia amp;perfidiaconiun(fîam potentiamTyranijqi^^*nbsp;tifacilèperhciuntquod volunt. Mihinodubium elf, quin Mofes volueritho^H^,nbsp;fi pidura compledi legendam omnium Tyrannorû, qui ctiam pofterioHbüSnbsp;poribusin Rcmpublicam amp; Ecclefiam eratgraffaturi, quod vocatNimrodp^nbsp;temperfccutorem SandorumDeijamp;hoftemverbiacEGclefiæ.

Murus,Fons inarido loco, amp;vmbraculu. Tom. ;.Ienenf fol. Etcrirvirficutquiabfconditur. Obièruahîc infignem comendationem^^^^^^fi'/nbsp;tus,quôd fitceumurus, quidefendatàviventorumamp;pluuiæ. Itemquôdnbsp;uusinaridoloco,Slt;?petravmbræ. Has fimilitudines diligenterconfîderaj^^jjjjnbsp;bis quàm magnifica res fit Magiftratus, vtreôèàChrifto îvtçyt-nüfintdiô^*'nbsp;Magiftratus officium eft,vt fit honoribono operi,Ô£^timorimalo operi,H^^nbsp;lîtquafitutelaaduerfîisDiabolû, ÔC cmniaeius membra,quæ nihil cogß2'^^pamp;'nbsp;feditiones,furta,adulteria,homicida,amp;c.Aduerfus hos ventos,procellaS^^^nbsp;ftatesjMagiftratuminmundoconftituitDeus.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^qiii

HæcflconfiderarentPrincipes,eflêntbeati. Sed hocnonfaciunti^*^^ Dcumtiment.Itaproprièfunt Dij appellandi in terris Heroes ScSaluatof^^ ^,6^nbsp;li. AlijquigladioÖCpotentia,quamhabentcontraDeumamp;proximumqijînbsp;cogitant deperturbandaRepublica,ôt:vexandis hominibus,funtquanfü'ßnbsp;gladiû tenet,fèdiuft us Magiftratus eft plenus mifèricordia amp;bonis opGfiß^*nbsp;etiam concitat inle Satanam,cum omnibus membris luis.

Sicutriuiaquarum fiti, amp;c.Eft fuauifsima figura, Magiftratum elft tem inarido loco amp;:infiti,quôdreftinguatfuadefenfioneomniaincomino^nbsp;creetoppreflbs»nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;-

Etinvmbrapetræprominendsmtcrradeferti.Nonfolùmeftrcfrig^^^^jjii' etiamtutelacontraæftum.Eftenimgrauemalumpatiæftumfinevmbra.yonbsp;tembonumMagiftratumpetram, amp;firmamrupem,quæfitimotaÔlt;?ftabiy^^.^j5^nbsp;ftet vmbram, nec muneribus, necpraecibus corrumpifefinat, quinfaciatii^nbsp;iudicium.

Quinta autem virtus fit hæc præftare, poteftis per circumftantia^dii^j,^£gj/ cnim Magiftratus talis elfe conatur,qualis hîc deferibitur, tune irritât cotranbsp;num, cum omnibus Diabolis,cum totafuaciuitate feuprincipatu. In hocnbsp;tanto tam^ praîfentipaucifsimos habetfidos amicos, Reliquatotaturbaeunbsp;etiam qui vel propinquitate, vel affinitate, vel minifterijs eum proxime atnnbsp;Hîc imponitur ei fucatis ofRcijs amicorum, callidis confiltjs aduerfâriorumjnbsp;tionibus,ca]umnijs,amp;alijsmillenocendiartibus.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,

Quiigiturvnus contratotaduerErios,contratotfraudes Si. fifterepoteft, eumnecefle eft bonum virum elfe,qui fàepe videbitur fibi

DEMA61ST1.ATV. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;75î»

üipojiusfuftincrc,amp;vnus contra omnes fuosftare. St igttur eft pufîlIaftitîü'Sjab* '^'¦J^clypeo fugtet, ôdtndignabundusditet, vt imperent qut velintjfenonvcllé»nbsp;impatientiaactn*nbsp;'§^*taterei motos,ntTi diuinitus fuftententur.

Ijj PingttigtturhïcMagtftratumquafi petram,quihabeatßxeunft:or,qtiodnüb j^^pï'aedbus, nee mint's, nee adulationibus moueatur, ficutmultercula illadicitde

Rcg. 14. Sicut Angelus Domtm', fic eftmeus Domtnus Rex,vtnecbeno ^nenec maledi'cfbonemoueatur.Fatetur enimfuifle,qutflorcntißtmo amp;optigt;nbsp;h ^^^§^*'naledicerent, altos qui benedicerent, ntln'1 tarnen hts eum motum perrugt;nbsp;æj4uaficlaufisoculis,8C feciffe quod iuftum erat» Ad quam rem non animus fo-J^ingensjied amp;magnalàpientiaacpatiêtiarequiritur. Qiitaornnis qutregtttangt;nbsp;^*§num, in quod omnia iacula Satan ód mundus dirigunt. Ergo qui aiTumicnbsp;. ^ftratum,is animum fibi fumat, non ex Ie, fed flexis gentbus oret, vt Salomon,nbsp;JPæDeus regat. Bene igitur didum eft, Magiftratus virum oftendit, actnerito,nbsp; *^^§8 ceu vidores omnium malorum coronas geftant»

{(j l'om. 4, lencnf fol. 4dt.inPlàl.8.Graduum.MagiftrattTs tantuminftrumcn* perquod Deus pacem amp;iura conferuat* Maritus ÓC vxor in domo inftru-»nbsp;funt,per quæ domus ôi. res familiar is augetur.

Siin nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;confolationcmaffert.Si enim res aliter cadunt,necpertingt;

dteere: Ego tantuminftrumentumquodgt; (Hti ,fedgubernanturabaliamaiorepotentia Slt;iâpi*nbsp;%nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;liberi,fi turbatur pax,autaliud quiddant

lenenf. fol. 45p. Pial. 8. Graduum.Materialem ÔC formalem caufam (PjhilofophiÔCratio» ) Finalemau*nbsp;6çç ^fficientem cauEm non polTunt, hoc eft, nefciunt vnde ventant PolitiaÔdnbsp;°^oniia,ôdàquoconieruentur,itemquôtendant»

de Repub: praîclarèferipfèrunt, tarnen veram efficicntemSC fina-Caulàm enim finalem optimam SC præcipuam,putanC 'ht^^^^Politicam,honeftum,gloriam,amp;c. Effïcientemautemcauiàmconftitu*

SedSalomoncaudiemus,aliter amp;proprièmagi3diiÏ3Utantem.Phi* ^icPj^,VSturformalêcauûmrecftètenent,quomodolitgerendaRefpubliCâ, quödnbsp;alicubt diftributiuafiticqucda, quodftcundumhancnbsp;Pontes, defendendi infontes , fint,iccundum illam conftituendt contra*nbsp;h'

pulcherrimè Ôé optime traeftant, fed haec no ^ti's eft. Na ciJm hæc i'ta .^P^J''^^^Qnirituretiâfucceirus. Videmusûpiêtiisimos virosgrauitercom*nbsp;'*^ifs *nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;pulcherrimis fuis confilqs fucceflum deeflèvtdêt. Leges enim habertt

^lîiçj^^s2^honeftifsimas,ÔC fuma viinidincumbuntjVt leges iUxieruenf ^fedirt ^'Jtç,^^^2^finaltcaulàhærêt.Qin^onim ftatuûtfinê,glortam,pacê, opulenttâ, ha£cnbsp;'^s^5'2P^npereueniunt,fæpeetiâdiuerfumaccidit.Manifeftûergôeft,hoseuen*nbsp;^oaufam finale.Econtra alius quifpiâ, quôeftpefor Si negligentior,eôeftnbsp;^Ofjcaresmagis comouet bonos ad impatientiâ. Quare in hoc omnia funt,nbsp; Xxx iti]

Io* nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;_ DE MAGI STR A TV:

vtfciâfflus vftdcffta fic fîaftt, quod boni plerunt^pefsimè habcftt,cc0ntfapeß' optime. SicutmidtidifTolutiôc^maligni Oeconomiflorcnt, optimiauteme^^^^nbsp;Ergo apparet, quódnonpoisintPhilofophiamp;GentesdeRebufpub:^^^*;

nomiafïcdicerCjVt Spiritus fandtus. Nam ipfi tantum habent ói^fequunturrat*^^ nemjSalomonautemamp;Spiritumiàncflumhabetjquieumdefinaliô^efRcientt^^nbsp;ûlmpcriorum Ôi. Oeconomiæ docct. Habet item rationem amp;experientiant,qui3nbsp;Rempublicam ÔCdomumgubernauit. Quarenontantümex Spiritu iandoloQnbsp;tur,ledetiamexexperientia, quodeftinmaximis caufis veriatus, ö^magnuin?^nbsp;uifsimarum rerum vfum habuit. Debetautem hoc nomine comendatior nobis!nbsp;Plalmus efle, quod eS vir tantus de Politia, amp; de re familiari compoiuit.nbsp;quam breuis eft, nä fex tantum verficuli funt, tarnen eft fingulari dodirinanbsp;ac formalem item materialem caulam no vrget. Videt enim iam adelfe dofflos /nbsp;ftitutasefleReipublicas,acmunitasoptimislegibus amp;Magiftratibus. Scdnbsp;fatisCMinimè-Duaeenimprincipales caufæadhucdefiderantur. Namquod^ lt;nbsp;male cauiàmattinet,fieripoteft,vtlegesmeliores fucrintapud Gentes, quan aPnbsp;ludæoSjEt fieri poteftjVtMagiftratus quidam GentiumfuerintmeliorcsijSjq^nbsp;populoDeifuêre.Sedhæctantùmfuntmateriaamp;forma. Qiiareeô peruenicnbsp;eft, vt principales caufaeRerumpub: amp; Oeconomiæjcognoicantur, quisnbsp;ciatRempub: amp; do mum,ÔL quare faciat. Has Gentes ratio non vident,nbsp;tantum in materiam dC formam intuctur, ÔC quia cauià efficientem non nouit/ lt;nbsp;tureagubernarefècundum eum fine, qucmipiàconftituit ex fua virtute, qi^^ X/nbsp;fit,qua:tantas res pofsit coftituere,fit igiturvtimpingat S)(. fallatur. SicD^^^Hnbsp;nés accedit ad Rempublicam, quam inuenit benè inftitutam legibusnbsp;Irruit igitur tanquam illotis manibus ôd pedibus, ôd conatur fieri caufânbsp;thenienfisReipubihoc eft, hoc vult cam g uber nare tanquam fàpiensnbsp;iqs. Ad quem finem f vtfcilicet publicam pacêftabiliat, ôi. fibiacnbsp;tranquillitatempariat, amp;omniaficeueniant,vtàftprudenterexcogitata^nbsp;ratavidet. Sed Deus, quiafuperba confiliaoditdiuerfumfacit, Ergô ii^nbsp;forma nihil vittj eft,Infineautem 8C efficiente caufàüpicntiisimusvirfalH^', fit

Idem in RomanaRepub: Ciceronifummo viro,idemlulio Cæiàricne^' igitur, vt cùm neep efficientem caufàm cernant,nec finalem attingant,vt claï^nbsp;omniacafuamp;fortunaferrfiquæredisconfilfjsferèièmperaduerièntur.Qjl*nbsp;nelt;p virtute,nec fàpientia, nec diligentia eum finem quemoptabant, atting^'^f^^nbsp;font, ÔCvidentquoep infeitiamÔCmalitiamhominûRebufpub:plusnbsp;nonnunquam redis confilq s adiuuantur. Finxerunttertium medium qu^nbsp;fortunam fcilicet, quæ incerta caulâ eflet, ôif alibi redaconfiliaiucceffuiuuarPnbsp;biimpediret, Accoadi funt dicere,maiorcm rem effeadminiftrationêRenP^znbsp;quàm quæ humanis confilif s regeret ur. Nam præter confilia etiam for tunamnbsp;ri,quæ diuinitùs iam huic,iam illi contingeret. At hæc eft ratio, cur fuu*'?r jjjtnbsp;ter Gentes 3 neep deOcconomia,necdePolitiaredè docerepotuerunt.Etgo*nbsp;bicDodor,qui habetalium Spiritû, cumexperientia coniundum,nbsp;amp; quôjhoc eft,quæ vera cauû efficiens,tam Politiæ, quàm Oeconomiæ fît?

. carûfit finis.Namvtrâtpcomplcditur,ôddocet,vt fi quis velitveldomu, pub: féliciter gubernare, neis ièprincipalëcauiàm conftituit, alioqui fore vtnbsp;tatomnia.T ot enimpericula, totmolcftiæamp;curæ, in vtroep généré yitæocci^^^nbsp;quæ ita perturbantanimum, vt defatigatus ac deiperans,omi{sis omnibusnbsp;tur, ôdSatana duce iè in has moleftias præcipitatiî dicat. É t meritô. Quarenbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;(jt

-fumit de eo gubernando, quod eft fupra viresfuas f SicDemofthenesûda Repubrvarqs cafibus,tandem dixit,fi duæviæ præpofitæeflênt,alteraadRô^^jnbsp;alteraadinferosjfecitiuseamingrcffurum, quæad inferosduceret, quamaitnbsp;SicinOeconomia,qui coniugium ingreditur, omnia fibi expeditaô^fuauiap^^^nbsp;mittit, putat enim ie certam rationem amp; vxoris afluefaciendæ, amp;nbsp;bolis,acgubernandæfaniüiacfecuturût Hæc cuminexperiundo diucrfàacci

. DE MASIS T R ATV. , nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;8of

Çivxor minuscftmon'gera, velliberiingrati, ô^inobcdicfttcs funtjfamfliaeft coiugtj onera) Ibiindignantnbsp;jwferô queri incipiuntjhoc fi fciflentjnunquam ducflurosfuifle vxorcm. Suaui-lt;^01 Monachorû vitam efle,qui carent his moleftijs, ô^c. Talibus vocibus deplo^nbsp;Jitconditionê fuam ftulti homines, Qiiafi verb -, fiMonachus fias, omniaincomgt;nbsp;°aafimulabieceris,Imô etfî inMonafteriûte abdas, tarnen noncarebis omnibusnbsp; 111nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;cloamp;in terra es,quocuncçinloco fis,itaveliubOecónogt;

Quarecomparate,vtvincer-eôddeuoraremoleftiasiftaspofsis, amp;easinaliani ft ^^^^^^t^^i'^îiceredifcas,quæfitrobuftiorquàmtues.Solusautê Spiritusûngt;nbsp;docct ÔC monet vt reijciamus nos totos in finû diuinæ ma^nbsp;SCconfidamus illi,amp;innomineeius ducamus vxorem, curemus famih'am,nbsp;^'nemusReipubtfigamus leges,Ôlc. Qiiæfifiiccedunt, benèeft,fînonlucce^nbsp;Qy^ûlaeft voluntas Dei, vtcùm femel vocanteDeo,veladRem*nbsp;¦''elOeconomiamfisingreflus,tamenillo inuocato, in eaperftesôC perdures*nbsp;plisnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;principalishuiusPfalmi,quePapiftæinomnibus tem^

^nunt, amp; tarnen omnium minimères de quibus agit intelligunt. Fugiunt enint liîi ^^°^otniâamp;Politiâ,amp;tamêinvtramimmerfifunt, NemoenimmagisPogt;-, çj ^svei Oeconomicuseft. NâPapaamp;^MonachietiâmagnosMonarchas ÔCPrinnbsp;C3( p^pudentiftimègubernauerunt,amp;;abolRcialibus coniugiorum caufaeiudi^nbsp;fitjh'^^utêaccidit,vtperhominesimperitosvtrumc]^vitægenuspenècxtin(fî:untnbsp;tanquâ ftatus fecula*nbsp;fequerentur. Sicut Philofophigen-

Pïædicabant. Deinde taies leges pracfcripferunt,quas necipfi fêruauerunt* k ^ontrahancftultamamp;impiamvitamPapiftarumamp;Philofophorum,confogt;nbsp;Scripturafàn(A:a, inquavidemus,quôdnullusfànlt;5îus vnquâex*nbsp;iiitf*^25^1 nôverfâtusfueritvelinPolitia,vcl Oeconomia. Maximos enim virosnbsp;^çp '^DeusinaulasPrincipum,Eliam,Elifæum,Efàiam,Danielê, ôt^c.Taceoiarrinbsp;Dauide, Salomone,Ezechia, amp;falijs. QpinIohannêBagt;nbsp;'^fac^'^P°*^uitaulicumfieri, amp;regiumconfiliariû,ficuttextusdicit:Herodesmulgt;nbsp;Iqh,*- ^^auditoIohannc,ficomnes Gnetos fuos coniecit,velinPolitiâ, vel Oecogt;nbsp;eratfapientiaPatris,is nec vxorem duxit, necgugt;nbsp;''ttu^^'-politiam. Quiaoportuiteum aliquidfingulareefiepræreliquis, ÔC. tarne»nbsp;I^^^vitæ genus honorauit,ncmpcnuptias amp;Magiftratum.

' '''t.Â'^^^'^®^^quot;^g*:^^'^^^^'^®*'^^^i^*^®^^^^9J°'^OeconomiâÔlt;^Politiamfugigt; j ^ivj^ ^piuntquidê. Quis enim non longèmahtaliquoinfôlitudinêfugere, ôi. fi-i gt;io[i ^5^5dealienovi(flitare,fruiocio,pace,quiete,voluptate,amp;alfjsbonis,cûopi- ^^^itatis,quàminmûdo iaftiri inter illas mifêras ÔCcalamitoûs cüras,qüi*nbsp;decerpere quodcftlautißimü,ö^nbsp;H5gt;'^^^^^lijsfæces,relinquere alijs grauifsimos labores educandorûliberorum,nbsp;g^^ndxdomus,adminiftrandilmperij,amp;:c.

1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ignauia meritum præmium ferimt, quôd funt homines iitipcrf-

I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;rerum humanarum cognitionem habent, ficuthypocrifi Ôdnugaci*

^'gt;SqJ.^/p^culationibus mundum perturbarunt, amp; perplexos reddiderunt, tam fuftine-quæ diuinitùs vocati erant,hi qui vel in coniagio vclpolitia viue-vel Oeconomus vel Magiftratus dec'-debat ad eos, amp;de illisnbsp;publicisqucrebatur,nonColùmnoconfolati taiesfuncnbsp;ilia, fedquafiphanaticiab bis-5ptimisvitægeneribus, ad Mona-® vocabant, donee cô tandem ventuni eft, vt mortuos cucullo indutosnbsp;fepelirentf

«0gt; nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DE MAGISTRAT V. '

fep cli'rcn t. Nefciebant i/la genera Vit æConiugi um QC Magiftratuni conditaeflè. Nefcîebantquodoportcret tales adconftantiam S)£.nbsp;adhortarfnempequödeflcncdiuinitus conftituriinConiugiu Öi. innbsp;cereigitur Deo ofRciumi'pforum, nci^ deferendaeflèhæcvitæ genera, icnbsp;aliter quam vellent,eueniret, paterentur ea incommoda propterDeum,«^^nbsp;mendarent omni'a. Hoc vere fui'flet docere amp; colblari mentes j fed Papîfe^'îpf,nbsp;hoctëpusidpotueruntjnechodîepofluntfacerc.Ratioeft,quiafuntpofiri^^fnbsp;ficiû,vfum experientiaharûferum,Ô^tantùmociofedehis cogitant,nbsp;quôd funt quoep defti tuti Spiritu fandto. Salomonautem vtruncp habet,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;jj jj;

experientiamPolitiæâcOccônomiæ5amp;Spintumfànô:um. Hi's Doc^oribi^^ cit non polTe res adminiftrarf Humana fapientia, fed omm'a dnnnitus gnbero^^y^jnbsp;Naaman Syrus non tantum afFerebat adRempub : magnamfàpientian),^^nbsp;textus dici't,quôdDeuseumdeditinfâlutcmSyriæ,hoceft,magnaillafâpic'j [jjnbsp;fclixeratfutura,nifidiuinitusefletdonatusfucceflus. Siefi quis magnusnbsp;cft futurus Pn'nceps j non habet id naturae dono, nec^ex inftitutioneaut dot-feddönum Deieft.^nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,

Hoc autempofteadôCetéxperieiitiaacvfus, res fæpifsimè alitercadef^ 4 gt; animo praeuideris. Idem marito accidit. Qiio ties enim fallunt confilianbsp;eft,quödvulgódicitur:Hömoproponit,Deusautêdifponit.EtquodSalo^^nbsp;Prouerbrjs id. Cor Hominis difponit via ftiam, fed Domini eft dirigeregr^^^^^S/jnbsp;Inftituistccumconfilia,quarationerebustuismederivelis,Resalitercadiin^ gnbsp;ipfis confilqs, quibus tantum confidebas corrumpis caulâm tuampræternbsp;tuam SCaliorum. Parit autem hæc res ingentemimpatientiam. Quare dift^^^j.^,nbsp;ßpientia SxL confilîjs tuis,ne tuum quidem corpus pofsis regere, quomodonbsp;gérésaliorumcorpora amp;voluntatesinvnaaliquadomo ,ciuitate,DuC3t^nbsp;j-iofDifceergô quod ficutleremias dicit: Via hominis no efteiusjitahocif^*^nbsp;pus, quodfuftincsôdcircumfers,nonefseinmanutua,

HocverèeftdoceredePolitiaamp;^Occonomia,oftcnderefcilicetcatiamp;^^.;j,'j, entêamp;Hnalê.Eftautêeomagisneceflàriahæcdotftrina, quôd omnesvelinP®nbsp;velOeconomiaftimus, Etfi enimnon fis maritus, tarnen necelTeeft,teL,nbsp;Oeconomiæparrc.Namautesfilius,autferuus,authabeslibcros,feruos,viPnbsp;aut alia quadâconditionein domo y velfocietatehominumes.Caueriauten^^^p,nbsp;teft,quinmultamoleftatibiaccidant. Difccndûergôeft,quomodoiniftis'',*^''^nbsp;neribusfitvcrlàndum,vndeiftafint, quiscorum finis efledebeat. Longt^^nbsp;ïTiaximèhaccognitioneopuseftîjs,quiin aliquo ftiperiorevitægradufunt,nbsp;Rempub:veldomum gubernaredebent,vtfciantquis eius gubernationisnbsp;Pertinet igitur Pfàlmus hic propriè ad Ecclefiaften Salomonis,nbsp;lùm doeftrinâ eandem, fed verba quoep ferè eadem habet. En Ecclefiafte dicit 'nbsp;vanitates, quod nec in Oeconomia, nec in Politiafuccedebat, fed afflidfio^^nbsp;fnvtratperat. Quare nihil eft melius quàmlætari in Deo, fîdcum gratianim^t^ ,nbsp;feu doiïis præfentibus, quælargitur, facere quantum pofsis, Hicigiturnbsp;deturquafi Compendiuamp;Epiphonemaeiuslibrielle, quo docet, ô^quæfiteinbsp;ens caufâ Politiæ QC Oeconomiæ, fiue Reipub : fiucrei familiaris,amp;^adquein hnnbsp;gubernatioiftatenderedebeat,nempe quôdtantum fimus miniftricooperatenbsp;Del,nec fimus caufa efficiens fed inftrumentalis caufà, per quam Deus opcratii^nbsp;facit ilia. Sicut fapientia dicit: Per me regnant Reges, amp;c. Et paulôpôft.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;-

Eodemmododefinalicauft docet, vtintelligas omnia efledonûDef^P^ ncrcadgloriaamp;cultumDei,no adnoftrâpacem,voluptatê,gloriam^vtökainnbsp;Hociecit Dominus, is dédit huncfelicem fine, Ei fit laus Si. gloria in feculumnbsp;tantùminftrumcntûfui, eiusigitur eftdonumnomeumopus. Agrûdcbeoco cnbsp;pofllwneflèinftrumcnt«ra,fedquôdprouenf«ntfruges,hocDeidonû

BE MAG Ï 5 TR A TV. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;««gt;

Si cnfm Hoftrum opus effet, nunquam perirent fegcfcs cxnhdationfbus, *fu,inibribus, ô^c. Sic in coniugio turn demumapparet liberos donum Dei effe»nbsp;'l^ando vxor non parit.Harum caularum cognitio neceffaria eft Chriftiano.

Gcncf.cap.p.Tom.i.fol. lt;44. Qpicunq}effuderitûnguinem,illiusûnguiji ^iincletur per hominem. Hîcnouam legem inftituit Dominus, amp; vult homicidasnbsp;?°'ionünibusoccidi. Id quodin mundo haeftenus non fueratvfitatum,nam totuntnbsp;''^^iciunifibiDeusfumpferat.Ideôcùmvideret mundumquotidiemagisacmagisnbsp;'^Rinipi, tandem diluuio pnasab impio mundo exegit. Hicautem communicacnbsp;poteftatem Deus cum homine, amp; tribuit ei poteftatem vitæôC mortis internbsp;°'^i!ics,fic tarnen fi fit reus effufi fanguinis.Qui enim nonhabetius occidendiho*nbsp;, Si^occidit tarnen hominem, hune fubijcit Deus, non folùm fuo iudicio, fed

(j-fdicituroccifus effè. Si enimabfep hoc Deimandato effet, tarn nonliceretocci-» ho m icidam,quam non licuit ante diluuium.

^oucedit homini poteftatem fuper vitamamp; mortem, profeefto etiam concedic j^^^fetem fuper id quod minus eft, vtfuntfortunæ,familia, vxor,liberi,lerui,agrLnbsp;vultcertorum hominum poteftati effeobnoxia Deus, vtreos puniau'nbsp;gt;isRnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ódhominumpotentiamhaecdifferentiaretinendaeft, De*

poteftatemoccidendinos,etiamfimundusacculàrenos non pofsit,(cd co* l^^i^undo innocentes fimus. Nam peccatumomnes nos coram Deo reosftatuif»nbsp;['^j^^ines autem turn demum poteftatem occidendi habent,ciim coram mundo reinbsp;Ç^^jamp;dcpeccato cóftat.Ideóinftituta indicia funt, ôtcertusadiionû modus prg*nbsp;'^^^jquibus crimcninquiratur2lt;probetur,priufquaferaturfèntentiadecapite.

Hçj Erg.o locus hÏc diligenter notandus eft, quo Deus Magiftratum conftituir, ^ïntuiB vt de vita iu dieet, fed ctiam de inferioribus feu infra vitam pofitis, vcnbsp;Vj ^ftratuspuniat inobedientiam liberorum,furta,adulteria,periuria,Infummagt;nbsp;omniapcccata, quxinfecundatabula prohibentur. QLff^nim vitxiudi*nbsp;'^'^oncedit, etiam inferiorumrerumiudiciumpermittit.

.^'^fignis igiturhîctextuscft,ô(fdignusobferuatione, quod Deus Magiftra* ^ftituit, amp;eigladiüdatinmanus,vtreftringatlicentiam,neturnfieuicia, tùmnbsp;tnj.^^ccata progredianturininfinitum. Hanediuinam poteftatem, nifi Deus con*nbsp;'Ha),-^^^°*aibus,qualcmquxfo viueremus vitam;'C^iaigiturpræuidetlèmpernbsp;ç'^ainmalorumcopiamfuturam,hoc externum remediu inftituft,quodmun*nbsp;t'to nonhabuerat ,nelicentiaimmodicè crefteret. At(ç hoc tanquam ic*nbsp;¦^stanquam parietibus,munqtvitam Sc'resnoftrasDeus.

hç^ Eftigttm-fjQcquo^ non vilius argumentum. SummiamorisDeiergahomi* ^^P^*^5S^^^^^^^*^E)iluuium,5Cconceditvfuninbsp;,ad fuftentandam hanc vitam.

Qiîoniam inimagine Deifecit Deus hominem. Hæc eft infignisratio,cur no* occidi priuato arbitrio,quia fit nobilifsimacreatura, non conditaficuÉnbsp;5 ftff ad Dei imaginem, quam etfi vt fupradiximus per peccatumnbsp;verbum ScSpiritufancftum,nbsp;Inalijs reuereantur, non vult vtper tyrannidem funda*nbsp;^^guinem.

' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;autem non vult reucreri imaginem Dei in homine, fed vult parereiræ ôd

nbsp;nbsp;nbsp;^^fsimis conlùltoribus,vt quidam dixit, huius vitam Deus Magiftratui con*

Ädhuncmodum conftituit hiclocus polinam in mundo, quæ afttcpiluuiurt' non fuit. Sicut Cain öd Lamech exemplum oftendit, qui non occifi funt, cùm tamcnnbsp;arbitri feu indices effent publicaf um acfliönu iänffi Patres, Hîc autcm iubcnturqiHnbsp;habent gladium, vt gladio vtantur contra eos qui fuderunt finguinem.

Soluitur itacp hic argumentum, quod Platonem Sdomnes ßpientes exeroDf, hi enim cócludunt. Imperia fine iniufticiaadminiftrari no poffe, Ratio eft, quiaho^nbsp;mines interfe æquali dig^nitate ôd conditione fint. Cur enim CæiàrimperatorD*^nbsp;Curalq ei parent,cuæque, vtalq, fit homO, nihilo melior, nihilofortior,nihilod nbsp;rabiliort'omnibus enimhumanis conditiOnibus iubiecftuseft, ficutalijhomifl^^nbsp;VideturigiturTyrannis efle, cdmalqshominibus fit fimilis, quod vfurpatimp^'nbsp;urn in homines. Si enim fimilis eftaliorûhominum, fummainiuria ôdiniuftftd »nbsp;quod non vult fimilis aliorum effe, fedpertyrannidemalqs ieanteponit.

Adhuncmodum ratio colligit, necpoteft habere quod opponat. Sednosq^ habemus verbum,videmus opponideberemandatum Dei, qui ficordinatodiHnbsp;tuit.Igiturnoftrumeft diuinæordinàtioni parère ôdearn ferre. Neadreliquap^^^nbsp;taetiamhocaccedat,vtinhàcpartefimusinobèdientesvoluntatiDei,quaintâinbsp;tot modis videmus huic noftræ vitæeflè vtilem.

Tom.4.ïenenffol.5d3.Michæcap.4.Noneleuabitgens contra um, Sd non ftudebuntamplius bello. Eadem funt Ielài.2. Sed priufquani denbsp;tæfententia dicam, eorumerror rcprehendenduseft,quilegitimamarnio*'^'^ ,nbsp;öationcm putantChriftianisprohibitamefle,ficutAnabaptiftænonfold*!^ Lnbsp;um effe ducuntbelligerari,ied ctiam hanc ünditatis laudem putant, fiqi^® 5Î1/nbsp;ödinermis inccdat. Atqui primü conftat,Prophetam hocinloco, nihilagdt?nbsp;giftratuciuili,{edderegnoChrifti.Relinquitigitur,Magiftratuipollindd*^^nbsp;miniftrationemintegram, vtpax publicaconferuetur,quaetiam Ecclefij^^P?nbsp;Porro fine armis pax retineri nequit,Et bella eo finegeruntur,vtnonnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'

Siquis igituritalàcrarûrerumimpèritus eft,vthæceoaccommodetj^^, ftiano aut arma gerere,aut ijs legitime vti liccat,is ftntentiam Proph ctgnbsp;peruertit. Nam trans fert fententiam à Chrifti regn o fpirituali ad rcgnum dorpj nbsp;Idq5 contra manifeftam fcripturam, quæ Magiftratui necefsitatcm impo^^^ jjtnbsp;dendifubditos ,ab iniuftavi, öd cuftodiendæ pacis. Sicut Abrahamarniisdcicnbsp;Lot, ôdRegum hiftoriæoftendunt ,nonfolùm maxima bella gcfsiflê piosnbsp;fed etiam confilia eorum förtunaffc Deum. Ëtmanifefta fententiaeft innbsp;Iohannis depcenitentia,vbiiubetmilites contentos effeftipendqsfuis.Ptn^^^^^^,nbsp;armorum legitimum vftim, vel coceflum velmandatum àMagiftratu, neciun^nbsp;îj cere arma,

ijs abutitur,ôdc, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;x

Tom.4.Ienenf foi.7$3.in Pûlm. 2. Memincris autcm non damnatiR^g^^^-^ Principatus,nonaliadona. Non cnitnfequitur,rcgnamundi pugnantcontranbsp;ftiregnum, ergo funt mala per fe: Sicut non fequitur,ferrum, quolatusnbsp;cruceapertum cft,nonfuinebonam creaturam, ièdeft coftituendadifferenna^^^nbsp;creaturam,feu rem ödabufum. Creaturabonacft,etfi inabufu fit. Oriturnbsp;lus non ex re, fed ex prauo animo. Sic iufticiaciuilis, iuraipiâ, artes ,ftudia,nbsp;fuanaturabonæjfedabufus eftmalus,quôd mundus his donis abutitur

I r nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;cap. 2lt;^.Tom, 3, fol. 48. Necefle eft Ecclefiam habere defenfionem, ÔC

P'pitium m hac vita. Idco Abimelech reducitur per verbum ad principale amp; fum* iiin ofBciutti Regis,quod eft legem tueri,pacem cuftodire, feruarc iufticiam lu-æw. In pnmis autcm culturn Dei dcfendere, tueriProphetas,alere Ilaac, vt cognl-Q Dei mancat in ftio regno. Illudfummum eft ÔC præclarifsimum omnium operanbsp;Wnorum,quod implet animos verogaudio,0C gratia apud Deum ÔC homines,nbsp;*cutDauidmirificèfibidehocgratulatur,cùmaitPftlm. 60. Laetabor ÔC partibotnbsp;*®iniam,amp;conuallem Sacco th metibor. Quare f Quia Deus locutus eft in San*nbsp;0 uo,id eft,nos audimus verb« in regno meo.Ecclefia habet fuum tabernaculum,nbsp;ftccrdotes in mco regno. Ideo principale ôdverèregium officium Régi»nbsp;M verbum defendat,ô^ curet id propagari ad pofteros.

. oed horum exiguus numerus eft,Semper cnim maior pars principum SiReg3 p ïundojOderunt SCperfequuntur verbum,diisipant Ecclefias, Siadfligunt pios,nbsp;f°ponunturigiturhæcnobisinexemplumamp; confolationem, vt IciamusDeumnbsp;^^tonumeroprincipum,quiiunthoftes verbi, çligerevnumat^alterum, quinbsp;gerant Ecclefiac,ament Si difcant verbum Dei.

Ca nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;magifiratut officium pertinct. Genef. cap.41, Tom. 4. fol. 7j .HaeC polltP

efthocinlocotradita principibus, adquospertinet cur» itid Tenbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;neceflaria,ad vifam,carnes,frumentum,vinum,praffèrtin»

^'fficultatibus annonæ. Hoc regium officium eft,de quo admonetur Pharao à lo-:quia debent cflè patres patriæ,SCpaftores,non vrfiaut lupi. Eft^ Spiritus lan* °'dinatio,qui mandat principibus curam annong Si return neceflàriarum.Etmc*nbsp;!nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;eft exemplum,illuftrifsimi Principis Fiderici ducis Saxoniae, qui non tan*

^horrea Sc granaria publica,fed Ô6 foflas ad eundemvfiimincampis paratas,fru* quotp vino replericurauit. Cum autem à Staupicio SCconfiliarfis,nbsp;* refpondit fe non auariciat aut quaeftus ftudio hoe facere, fednbsp;ignauiamciuium ÔC rufticorum,quinihilcogitarent defoturafame, fed innbsp;viuerent, colli^ere frumetum, vt haberct populus vnde viueret in difficultatcnbsp;til,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fapicntifsimum,ac toti ditioni vtiliisimum confiliu,prohibuit

(jJ nbsp;nbsp;officia dignaftint principibus,6C noftris moribus in primis neceftâria.No»

lûf nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fumus ventres,ac proci Penelopes,fruges confumcre nati:Poftca vc

reliquum eft, vndeegeftatcm Si noftram Si aliorum fuble* Principes igiturdecetprofpicerepauperibus,acpraecipuè primae aetati, nenbsp;SicutlofèphconfulitRegi, non vt rapiat quintum partem, led em-futuram fterilitatem,vt Aegyptus Si vicinx regionnbsp;^JPofsint.

f'til ¦ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;prudentia non vtimur,ncc cogitamus de periculo famis, tempore

|)fQ f^^gt;s,faEpcfubitàcaritatemannone experimur : deftint cnim nobis horrea 6C |)iQj^P^aria,itafitvtftatim accreftat precium frumenti, ft vel mediocres tantumnbsp;Wnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;auaritia,fcd fapientia Si pietas digna Principibus proui*

) nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Gcncf.cap,4t.Tom.fol.C8. Hominesfto*'

A^Qgantes non intelligunt,quanta res fit feruire ordination! diuinæ in im pc* litj^^^^fnimcomicumilludfomniant.Meregemefleoportuit : aut cum reges Sinbsp;P^s fe natos eflè intelligunt,fimul ctiam fapientiam $C vires idoneas ad regnS*nbsp;Yyy dumfibi

«otf nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DI H Agis TRA TV.

dum fibi arrogant. ProfccQô noncft humani confilij QC prudefttiæi'mpcrareaîij«.^ manifefta ftuinda amp; furor eft impforum,qui ambiant dC mgerunt fe Rcbuip.nbsp;tandem etiam cuertunt, nifiDeusfortuitómiicratusrcrumcommuniumobijcif*nbsp;Alexandrum, aut fîmilem aliquem Heroem. T amen non valet ratiocinatioâ tanbsp;bus cxemplis. Illi fine luce diuina flicitcr 5C magna laude pracfoeruntalijs»nbsp;go eodem fuccelEi SnC ego vtar,quia eft diftimilitudo infinita»nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i

ïtatp qui acceduntadRcmpublicam, autquacun«^ aliamgubernationcm, adhibentur ad confilia aularum,ad humilitatem SiC timorem Domini fe parant.nbsp;Pharao ethnicus Rex, non nititur fua prudentia, fed cum rcucrentia coniùlitnbsp;qui valent iudicio inrebus politicis SC religione. Multô magis vero lofephnbsp;tur ÔCtimet Deum, acmodeftiftimèreipondetadpetitionemRcgis.

Hacccxempla diligenter obferuadafunt,necdubirâdum eft politica po^^ efle rem diuina ordinatam ad vtilitatê huius vitç amp; Ecclefig quo^jCui ferait,nbsp;colit 5gt;C conferuatpacem, quanquam ipiâ aliam adminiftrationem habet,qa^enbsp;net ad futuram vitam.Deinde cùm conftet efle ordinationem dei,non in manibi^^nbsp;confilijs noftris pofitam,debemus fledlere genua, ÔC cum reuerentia ÔC timot^^L,nbsp;care Deum; Domine Deus ego ium princeps, magiftratus, confilia rius, prefernbsp;cocionator,Do(ftor,tua autem eft gubernatio, tuum eft rcgnurh, iudiciumnbsp;lum omne, damihihancgratiamÔCfacultatem, vtfint fcclicia confilia 0^nbsp;meç» Non fie fentiendum eft,vt multi gloriantur infulfifsimè, fe tantum valertnbsp;cio confilio amp; eruditione,vt vel decem imperijs præefle queant, Hacc iaétantt^nbsp;caulà eft tot confufionum ÔC tumultuum in Republica.

NoftriMonachi non habent hoc donum,vt pecuniam, robur,arffla6«^ fuos vertant in externum hoftem, in T ureas pro Ecclefîa,fed mutuis cacdibt^^^AjU'nbsp;céra patriaegraflàntur,quia non orant fed praefumunt. Norunt fè eflenbsp;niant Regnu in ftia poteftatenbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;faße« fi( itwwattbïv / vnbnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;bed*'

fobfZforcdèc/alfofoKlt;$f nitunturfuafapientiafine tiporc dei.Ibi cum voxfapientig: Per me régnant Reges ^decernuntiufta» Decernufltnbsp;l'iijfed iniufta inutilia, ZC perniciolàpatriae rebus commupibus.

Si hodie gubernacula huius impertj tenèret Dauid, oraret amp; propagaK^I^^j Cotra hoftes»Noftri Reges finûtTurcicos exercitusgraflàriinPannoniasôi ^5,nbsp;ïu'amjnectuenturfubditos.Qiiianoncogitantgubernaft'onêimperijeflêl^^* ^ittnbsp;fed potiùs fui ingcnij SC prudentiæ. Mine natum eft tritum illud prouerbiitt^'nbsp;regem aut fatuû nalci oportuit.No cnim poteft aliter fieri,nifi Deus fortuitüf^nbsp;diipergatinmundum,6C donet principem aliquem ûpientem ÔC flicefin^^nbsp;Hacceft dodrina quæ prôponitur in exémplo îofeph, qui fe humiliâtnbsp;»ndignum,quivoceturadhoc munus, vt fit interpres fomniorum, ÔC comi inbsp;tant! Regis.Q, d» Deus non indigetmea opera, poteft inuenirealium, fitnnbsp;do drina me longe antecellat,tarnen faciam quod potero» Ad hune mônbsp;dendum cftad Ecclefiam,ad imperia,8c ad quamcuncpgubernationê, cum htinbsp;te SC timoré dei, Nifi enim Dominus rçxerit confilia,non erunt exitus profp^t ,nbsp;lu tares. Sicut inquit ipfe: Penes me eft confilium Si fticceflus. Itc; Ego fum in^nbsp;tia,mea eft fortitudo,fiue efficacia 6C vidoria, CO^ettlnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Vtlb

P4t(ftM.Gcnefcap.4i.T,4.fo*8j.Omnes fâpiêtes dedifficultategubematin nbsp;nbsp;p

quefti ftint,atcp inde folent tyrâni exiftcre,qui eu vident confilia SC adioesiua^tp^ chcrrimèordinatascarnefucceflu,aut alios ifs refifterc,agûtur in rabié,nbsp;nis principibus tyrâni,qui vi SC iniurîjs aliorû,quos putâtfibi obftare,nbsp;fuâ autoritärem tueri conatur, quia non funt heroes, ftd indulgent iracûdiat .jjiinbsp;ditatibus fuis»Talis non fuit adminiftratio ïofeph.

DE MAGISTRATV. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;S07 -

Memini DocQorcm Staupicium de fua gubernatione dicerCjfe primo tn'ennio 'ciindum nemefin voluiflè regere, fed ea via non fuccefsiflè, Alterô l'uxta leges ôinbsp;*uilia maiorum ôi. feniorum,nc ïd quidem cefsiflè fliciter. T errio fecundû volS-deijadiunîfla inuocatione, veru id quoq^ fuiflê infcehx.T andern igitur,inquit:nbsp;quod poteram cùm defperaflem de hifee confilqs Qc rationibus om*nbsp;Us, Etfi enim vult Deus inuocan', tarnen non exaudit fecundum votaamp;^ cogita*nbsp;°ues noftras,quibus ei ûpientifsima ÔC pulcherrima confilia præfcribimus» Facia-.nbsp;pUs igitur quantum pollumus, ÔC cùm obijciuntur impedimenta, paremus nos adnbsp;^tientiam j ac retineamus tritum illud fermone prouerbium; Mitte vadereficutnbsp;.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;quoniam V ult vadere ficut vadit. QVer Den (c^tverftt fîtin ntt bf« fan ( ber (aflfif

Öfn. Nulla enim gubernatio fine querela SC fine maximis diffîcultalibus vn* fuif,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lofgph haud dubiè fæpe optauir,vt liceret fibi relido curru aureo do*

Jjuter opiliones latitare.Qiiia Diabolus odit Si turbat omnem adminiftrationem /'^agiftratum, qui deftruit opera principis huius mundi, prohibet SC punit ho* ,nbsp;J'^'^gt;a,violentiâ,furta.Ibi opponitfe Diabolus totis viribus, foljî tîtir nttnbsp;v^uiaofficium meumeft, mifeereomnia odijs, inuidia, ftupris, adultertjs : huicnbsp;iihk fcfiftaSjlcias me perpetuo tibi aduerfàturum, Ibi fànè gubernatores,qui funC

^^^illi animo praediti,ftatim labafcunt,SC dormitant in vtramuis aurem,pofthabi cura adminiftrationis. Sed hi grauiter peccant contra praecepta SC dodlri*nbsp;^^¦aditam à SalomoncinEcclefiafte.

JJ Perunt Si Fridericum ducem Saxoniæ Eledîorem tandem mole ilia curarum defatigatum dixifie: fæpenumerofeconfideratis omnium ordinumho*nbsp;*uus quæfiuiflè quæ nam vita verè beata eflèt in genere humano,quod ipfumnbsp;onines cruditiSC Philofophi magno ftudio inquifiuerunt. Idem vero iudica-(i^^^quod VirgiliusinGeorgicis, cùminquit: Ofortunatosnimium, fuafibonanbsp;^^¦'am enim vitam SC conditionern bonorum principumnbsp;Qj ^^giftratuum eflêdixerat, illorum vero, flicifsimam, eô quôdïècunfub aliénanbsp;quot;»Adomi cum fuis vxonbus SC liberis viuerent.

fiti'u ^ugiftratus enim vbique eft SC nufquam eft, quando reClè Si fideliter vult of*. Ij^ Ul facerç. Qui vero fibi tantùm regnar,is haud vnquam honeftê SC fliciter gu*nbsp;Vf^^bit.Non enim fàtis eft eflè torquatum aut purpuratum,vchi curnbus aut equis

fi, nbsp;nbsp;nbsp;vero cùm vident plus oneris quàm honoris in gerendo Magiftratu eflê,dc

^thancmoleftiam,tametfi feiant fe ad hoc vitç genus natos SC diuinitus voca* funt Nobilcs,Principes,SCc.Cur enim inquiunt tantum laborcm fruftra,nbsp;(Ju ^^uentum incertum fufcipiamr' Potiùs folitariam Si quietam vitam degam,in*nbsp;^^'Iv^^^I^m^^'Videaurem quid inde cofèquatur,quid effecerinthac fuga Monbsp;tl^*Eiabolus cnimhorribiliter illis illufit,acverifsima vox eft,quç vulgo iaCîa fur:nbsp;facit Monachum, Non folùm enim propter peccata defiderarunt, fednbsp;deOeconomia Si Magiftratu gerendo.

i^'^coniugio videmusmultostantùm voluptatemfbmniare, autexpeCîare: non licet frui.fed triftifsima quoqp quotidie obijciuntur, ibitumeoniu*

h nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;offenfiones,quç folent incidere in fingulis ordinibus,docet fcriptiT*

^Uaquam fugiendam efle adminiftrationem rerû.Sicut inquit Paulus: QiiiE* ùefideratjbonum opus defiderat,hoc eft,vtile SC gratum Deo: Tibi for*nbsp;iniucundum Si malum, fèdDeoplacensSCvtilcEccIefiæScRei*nbsp;Canonici SC MonachiEpifeo parus aut facerdotia ambiunt,qui f inCnbsp;faluari in hoc vif æ genere,quo viuunt extra diuinam or*nbsp;*®Jtem,luxu,delici]'s SC helluationibus diffluentes,

Non eft igteur ocioG,del!cata,Ô^ Epicurea vita degenda,remota ab omni'admH ïiiftratione. Sic enim dixit Deus: Replete terram âSfubijcitc cam, ôôdominaniin*nbsp;pifeibus maris,ôCc, Sed vt frenum tuis cupiditatibus ÔC. ambition! inîjciam,fpin3S amp;nbsp;tf ibulos germinabit tibi terra: In fudore vultus tui vefeeris pane,donec rcucrtaris innbsp;terram,dequafumptuses.

At verb quis aculeos illos Ipinarum, trifticiam,afpcritatcm,moleftias, âf cultates omnis generis feratfFugiam potiùs.Non ftigies,imô à teneris ftatim adut 'nbsp;ces non ad voluptatem,fed ad vtilitatem communis vitae. Ideo enim verfarisnbsp;ris, vt feruias Rcipublicae fiue in Ecclefia,fiue in politica. Ibi requiritur vir crudit »nbsp;paciens amp; fortis. Ad has virtutes adluefacies,amp; exulcitabis animum tuum.Qp*nbsp;Monafticam vitam potiùs delegcris,ibi Satan ccrtilsimè ex Parady fb,in infernu^nbsp;præcipitem agit: quia nihil aliud funtMonachi, quàm inutilia pondéranbsp;deuorant domos viduarum, SC facultates pupillorum. Id non cft diuinum vitaf Snbsp;nuSjfedDiabolicum.

Cogita igitur te ad hoc natum vocafum cflè â Deo, vt feruias proximo* , ne inter poenas peccati originalis, non eft minima gercre Magiftratum, ôdnbsp;cunda poft mortem:Quin ex Ethnicis aliqui,vt Demofthenes,mortem mim^fnbsp;bam duxerunt,quàm Reipu:adminiftrationem ? Et Auguftus qui fuit foelib^^fi^nbsp;de iàpientifsimus imperator,cogitauit de Imperiodcponendo.Alrj verb vtN^^*^^nbsp;Caligula Satanico furore prorfus effeeminati luis cupiditatibus frenum

Nos natura quidem êc vitio originis dominationis cupidi fumus, ac hocimbibimus infpirante Satana paradyib ( eritis ficut dq, quando comcd^^^^nbsp;pomum) Ibi dixit Deus. Ageexplebocupiditatemtuam, fiquidemamhi^^jjjj^nbsp;Sgt;C fimilitudinemDeijôe cupis altjs præeflê QC dominari, 3fç^ô)ftî)ir JU

Itafp regere Magiftràtiîm eft reucrâ, non leuis amp; cxigua,fed accrbift^jtc' ûiftima contra peccatum originale, vt difcamusquarrtafitmaliciah^^^^^nbsp;guntur,ôe Sathanae. Id cnim nemo mtelîigit, nec credit nifi Magiftratus,nbsp;f efiftit Diàbolus.Et Michael pugnat no tantum in Ecclefia,fed ÔC in politicnbsp;lis Angelis: quia rapina,furra,fraudes, cædes ftint operaDiaboli, quacnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;-ijc

quidem exanimis hominum non poteft tollerc,fed externa tarnen delilt;fta'l cocrcct gladio ÔC pnis, quem in hune vftim geftatmandato ôe autoritate

Mcminerint igitur offîctj ftii,ac viros fe prçbeant,ideo enim dignitate,P, âuro Se ornamêris eos cumulât Deus,interrorem Diaboli ÔC fceleratorum:ft^nbsp;catum originis furit,Se Sathan impellit homines ad omnis generis flagitia*

I Hoc verb illud eft qued inquit Deus : Ecce Adam quafi vnus ex cft. vnus Çatrtnguc far. Omnes quidem deledîantur purpura, auro,^jjCgt;nbsp;Verùm cùm incidunt quæftiones,cafus, négocia, turn demum magnitudinnbsp;ris peripicimus» Ibi verb virili ÔC magno animo opus eft, qui ftiat ft geret^nbsp;pnam peccati originalis, non molli Ôeeffminato.

Sæpe igitur folatio mihi fuittextusin Aeftis, vbidiciturDauidadm^^J^^jjii voluntati Dei, cùm tarnen miferrima elftteius gubernatio, plenanbsp;confufionibus omnis generis in politica 6eoeconomia,itavt non multUp^^jjjjji^nbsp;ab Impcrio Herodis. Quoties ingemuifle eum, Se dixifle putabimus f ynbsp;liceret mihi domi oues patris mei pafeere iQiiam libenscederemalteri *nbsp;Secoronam.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,

Veruntamenhæcconfolationoftraeft, qubdftimushancpoznamno^L^pt^^ dyfo commeruifle, vbi diuinitatem adfetftaqimus. lubet igitur Deus nos cnbsp;S)C Magiftratus,Se vertit tarnen in gratiam Se mifericordiam,non in iram:nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;*

^fputat in obedicntiam,6C ofiictum fibi gratifsimum* T u mihi feruies inquit,fic vo* OtepræeflGR.cipub. Ibi mala ilia St ærumnæ grauifsima: aliquo modomitigantur,nbsp;momagnitice ornantur : Siquidemccrticflepoflumus de voluntate Dei, quodac-^^ptetfuam ordinationem in Magiftratu pro gratifsimo oblcqui'o, Sicigiturlcionbsp;admini'ftrare voluntati Dei, quando pro virili officium facio; amp;fiquandoco*nbsp;^atus confiliaimpediuntur, ibi frenuminîjciturcupiditatimeæ, quæ veropro«nbsp;Pcre fuccedunt, ea cedunt in gloriam Dei.

Hacc dico propter carnalia fomnia Iudæorum,qui prædicant voluptatem illam cxternam fpeciem gubernatorum : Cupiunt vehi curribus aureis, audireaccla*nbsp;Rationes, Qc applaufum populi, onera autem amp; molcftias, nee cogitant, nee ferrenbsp;'^'^^unt.Ätqui oportet gubernatorem elle virum, qui magno animo difficultates ÔCnbsp;Reipub. perferat.^rnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fa»r fupptn effen / »nb in ein fatprn 2(pfFei beiffen fdn#

f*/»»te wir im ^arabeiö in etnfäfFen biffen ^nben. Deus fanciuit hanc pnam fatis ^quot;auem in Paradifo, ÖC tarnen in fuumcultumconuertit, ösf remedium peccati eflènbsp;quo mortificaretur fuperbia dC ambitio,qua voluimusefleDip Nonigiturnbsp;^ærenda eft volupeas in adminiftranda voluntate Dci,ied mortificatio noftri,ordinbsp;^iodiuina,Öif falus proximi.

Needubito ipfum lofeph hunc honorem Ô6 dignitatemmulta magis excruciaC-5'^atn carcerem ö^exilium,ltaque nobis in cxemplu eft propofitus,ne frangamur ^*3,in gerendo Magiftratu, neuenoftris cupiditatib.indulgeamus,SC fugiamusnbsp;^^f°^nationem,fed cum ad earn vocati fumus coftanter officium noftrumfaciamusnbsp;r ^saduerfis Sefecundis* ab ineunte ætate adolefcentes fic animum inducantnbsp;Nauabooperam ftudijs dodlrinae cleftis QC bonarum artium, vtmeoloconbsp;feruirc Deo. Qin'a vnusfumdepeccatoribusinParadyfo, ideooportetmenbsp;tribulas amp;S fpinas habere in agro : Interea acquiefcam hac gloria, quod denbsp;bcneuolentia diuina in hoc munere SC obedientia certus fom.

^oiinitdturßduci£propritefipientiee. Tom 4. lenenft fol, 4.64. In Pßlm.8. Graduum, corrupta eft natura, vt dona Deinon videat efle dona, fed lurecon-*nbsp;jj^^'^Sjaut alius politicus vir putat fe omniaexfeipfo habere, nee refpicit furfum,nbsp;(^'.glon'ficat Deum largitorem talium donorum, fed dicit:hæc ego feci. Ex hocnbsp;^^''^erçHuntfæces. Ergo cum conditæ fint politiæ ôd occonomiæ, cum leges ôdnbsp;diuina ordinatione cum hominc concreatæfint. Natura ferè his abutitur,in eo,nbsp;i^i^ddiciucgo faciam, ego gubernabo, QC perducamifta donainhunefinem, quæ^nbsp;i)^lt; '^demcam voluptatem, gloriam, pacem, ôfc. Hacpræfumptione Deusfum-P^ffenditur, quarc non addit fucceflum amp; merito.Sicut enim Solem condidit, vtnbsp;Hq ^^teris, non vt cum pro tuo arbitrio regeres. Sic dédit agrum vt eum coleres,nbsp;Snbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;arbitrio ferret quid, ÖC quantum tu velles, fed quid amp; quantum ipfè

'üh ^^^*^Sic dédit Rempub. rationem,vxorem,familiam ÔC reliqua. Sed hoc perpe-Sh nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp; I? peccato Ade fic eft corrupta, vtdona Dei

de dono debebat cum gratiarum aiftione dicere,hoc acccpi,fed fupergt; (Q^^'äfpheme dicit: Hoc feci,debebat dicere : Hçc Dominus Deus meus dédit 6dnbsp;^uatjfed dicir:Hec ego homo pepcri,amp; gubernabo mea fapientia.

Vf ^are particula, Dominus, in primo ÔC iccundo verfu cum Epitafi cft legenda Piciat Antithefin. Nifi Dominus edificauerit, euftodierit, ô^c. Dominus dPnbsp;Nonenimnosfumus, quigencramusfilios, quigubernagt;nbsp;familiam, fed Dominus. Sicut textus in Genefi quoque probat.nbsp;ea ad Adam Dominus, vt videret, quid vocaretea,fiCc. Adam quidemnbsp;omnes, ÔC accepit Dominum fed accepitàDeo. Ipfeneccreauitnbsp;adduxitjfed creatas ÔC addudas nominauit, ÔC pofitus eft Dominus,nbsp;en vt gubernaretur à fuperiore Domino. Ita hic Pfalmus dicit, Dominus eft,nbsp;Yyy iq quiaedi*

8mgt; nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;de MAGISTRÂTÎ.

qui acdificat domum,qui dat vxoremjlibcros,vidum,qui ciuitatem cußodit,p3lt;^^ publicam donar, leges tuetur,amp;c,

Quare voces, Nisi dominvs grandionbus litcris font fcribendx, natura Humana maxime contras easpugnat, idque vitiolapfos Adac, quod o«nbsp;in nos transfcrimus,qua£à Deo accepimus, quæque Dco tribuenda font, arripHy^^nbsp;tanquam noftra. Et Satan quoque naturam foa fponte hue inclinatam,nbsp;peliit. Fitigitur, vt ÔC inflices fimus, amp;nunquamfimus quietû Si enimab^^^nbsp;hoc vitio prefomptionis eflèmus,plus quietis QC fortunæhaberemus.Deus enifl^nbsp;ceret:Tu habes me pro creatore amp; donatore, egoigiturtibibenedicam.Qli^nbsp;temhoenon facimus,ideo varijs acrumnis SCcalamitatibus nosobruit,eiuin'^.^jnbsp;nos Diabolum, amp; quafi recluditinfernum,vtinOeconomiaexcitcnturtiirb3t»^^nbsp;politia bella QC cædes: Quia enim monentem per verbum audire nolumuS j Pnbsp;nis S)C clamitatibus noftris docere nos vult,vt phrygum more idiifapere incip*^ *nbsp;de difeamus nos non eflè Dominos rerum iftarum.

Sic Cicero ad extremum cantabat illud:O me nunquam fapicntem,Su aliq^ do tarnen, id quod non cram, fruftra exiûimatum, quantum te popule Romandnbsp;me fefellitopinio,5ec. Sic enim gubernabatconfiltjs fois Rempub. Romana^»nbsp;pledîeretur tandem capite. Hoceft vitiumnoftrum,amp;nonCreatoris, qif° jnbsp;mus ex primo ôe originali peccato Âdæ,dum non agnofeimus donantcm,Ô!fnbsp;nantem Dominum, fed omnia agimus fine timoré, iiducia propriarum virùî'^*nbsp;in Oeconomia dat foperbo cuidam iuucniformofam vxorem,quæ autfitnbsp;aut ad omnes res domcfticaseft incpra,6e eft perpetuum quoddam onusiuat^^nbsp;nr politia principibus accidit, vt nullis confilijs fc ex periculis euoluere p®nbsp;Et redîè, Cur enim volunt Dominum habere largientem,fed ipfi voluntnbsp;catores. Sed mundus haec etfi audit,tamen non curar,nec credit.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lab®''

Qiiare folis ptjs haec dicunturiNifi Do minus euftodierit ciuitatem,ffi^ rat, qui euftoditeam, quafi dicat. Dominus eft cuftos,qui fi non adeft,in^'^ '^2t/nbsp;quicquid in Repub. agitur. Ego cùm difeerem Erfordig, audiui hanc voc^li'nbsp;nbsp;nbsp;j

tini^ÄlIßCr Raufen/ viriperiti, celebrari, Erfordiam manfuraminuiôaiu, opes Se munitionesattineret, fed defuturospotenti Se opulente Reipub.bo^pj.,nbsp;S?.pientifsimavoxfuit,quateftatuscft,Refpub.opibus Se potenrianontenerônbsp;fint moderatoresperiti.ÂedificentigiturhomineSjCtfi fieri pofsit,ferreismuri^nbsp;niant vrbes,colligant aurimontcSjfruftra font hec omnia fine gubernatore.

Primùm igitur hoc det Deus, vt ciues fint boni. Deinde vt ij quiprp^^^^ que fint boni Se peritiviri. Item, vt principes eiufinodi fint, qui colant acnbsp;Deum. Hæc vera Se folida munimenta împeriorum SeRerumpub, funt,nbsp;dtuinitus contigerunt, turn etiam de mûris Se vallis cogitari poterit,nbsp;non fit, ideo régna Se îrnpcria ruunt, vnum poft aliud. Et ego plané innbsp;fum,Monarchias longe diutius fuiftèduraturas,fi Monarche hoc vnumnbsp;EGO, omififlènt, hoc eft, fi non fiducia potentiæ Se fàpientiæ ftiae foperbimnbsp;ïam cum Monarcha Babylonis Nabuchodonofor,prerumptionc viriumnbsp;flatus dicit : Ego hoc feci, feptem annis tanquam beftia, herba vefeitur Se innbsp;rat. Sic Periârum, fie Græcorum, fie Romanorum M.onarchia ob praefnmpt^^nbsp;vaftata eft,cùm canerentego Fccfmox ftcutum eft illud Ego perij. CircumîP^nbsp;omnia Régna, Principes ôeReipublicas omnes, quando rebus g^^^addidnbsp;hanc vocem. Hoc ego fecijCorrucrunt, Quiaexcludunt per hanefuperbiani vnbsp;tanquam ftultum,8e fein eins locum collocant. Fit igitur vt confil!a humana,p^^^nbsp;tiaSe vires noftræ dcficianr.Sichodic non deeflènt nobis murfnonaliamunini^^^j,^nbsp;fi non deeflènt homines. Fïorum maxima penuria iam eft. Se qui præfonf, hinbsp;temfortunam non pofluntferre, fed infolefcunt potentia Se opibus,

^^tquashabent, quafî verô ddficiie fit Dco difsipare etiarn ferrcosmnros, °ïesaurû

lt;0 ^^^^^^^æ^æ*^o*^^O39^^odnonfintmiinicndae vrbes, Stparanda præfidia vim,quod non fint conftituendæ leges 2é rctinenda dilciplina publica, Hæcnbsp;^oeriôcdeberefieridicimus. Nondamnamus iureconfultos, nondamnamuanbsp;fcilicet infrontibusnbsp;Hanc additionem ncqj vult ferre, nec potcft ferre Deus, necnbsp;^fctiam ferre. Mundusautem quia non pocefconuttcrc, ideo Monarchia poftnbsp;'^^archiam,Princeps poftPrincipern,Refpub. poft Rcmpub. corruit. Sic Sena-'apudEfaiatrjgloriaturdemanufiiainuitP.a contra omnesDeos, iequiturigi-^obilisillacædes, quaopprimitur. De Cyroauteni dicittcxtus : Apprehendtnbsp;^Pi^^^nieiuSjVt aperiain ianuas ferreas. Nulla enfin tanta viç, nulla tanta munitionbsp;j^Sl^am non expugnet Deus. Qriàm difficile putas ci cfle,Venctiaspotentifunantnbsp;^^publicanijad extremam paupertatêredigerc,vei bello, vel lame, vcl pefte, veînbsp;^Hexiccando mari c'Parandaigiturfunt ilia prlidia, eft aedifi'canda domus, du-^avxor,inftitucndaconomia,SCc.HacnondamnatSpiritusSanlt;ftus,fed vultnbsp;/^ddamuspeccatum originalc.Qiiareferuacrcaïuiàjmjacvtcrc ea,toile autê tuumnbsp;UniOriginiSjquo Deum offendis. Creaturae funt, vxor,libcri, familia, leges, o-Sunt res bonæ,âf verèDei dona,quorum vlum nobis concedit Deus, Ve-^tüaddishis tuumpeccatum originale, Ô6 vis ca gubernare lâpientia tua,con-ôô non inuocato,non credito Deo,qui ea tibi concelsit, vis fimpiieiter ince-^^nhacprtefumptione,cgofumquiiftarcgo. Meritô igiturfit vt ÔC vxorSlt;li-^f*^lamiliafintinobedientcs. Proficiatvobis domine Rçcftor, qui volebatis iftanbsp;^ftnaïc, Deo non priùs falutato.

(ijf nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;acciditin politia. Dicitigitur Pfalmus.NifiDns euftodierit Scc.Pone igi

^Oînen Dns in prædicamentum relationis, contra noftrum originale peccatum, praefumptioem noftram, Q,d. Ego quidem fie dico, inflicirernbsp;cuftodiat.Scd eft alius quidamDorainus qui vultnbsp;^/rnarciftajnoftra fcilicet fàpientia amp; præfumptio, quæcontcmpto Deo,præfu-rerum,ÔL excludtt Dominû, Et quidem fuccedit ali-duplex eft ira,quando Deus impijs dar fuccefium. Eft enfin fcandalunbsp;f(.(j ^pios offendif,?C infinitosalios illaqucat,qui fpc eadein efficiendiacccdunt,nbsp;fçofnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Auguftus Rempub.benè conftituir,^!: eirafit illos tragicos cafus

^î^^odadipfius |3crfonam attiner,quanquam quod ad domefticos artincf,in-exempio alljpofteaRcmpub.capcfltint,SC exiftimât feiden» pofte,fed vide quàm paucis fucceflèrit, v t verifsimum fit illud luuenalis,

Adgenerum Ccrcrii fine clt;ede qt fanguine pdüci 'Dcj'cendunt Rcgcî fjcca. morte Tyrann!.

ideo,vt difeamus nos non eflè retftorcs corum iftarurn conomiaî,multominus autemEcclefia::, vbi omnia infinitonbsp;^^iora 5C difficiliora.

loquitur hic ficut fuprà etiam'admcnui,de î^j/legibus,Nam bas quia ratio ferre poceft,præfupponit inRcpub. eftè,ièdlnbsp;timoré adminiftrcntne-fuccedunt confilia,fentiant Deum id faccrcad framendam fuper-

8u nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DE MAGI S TR A TV.

mifsioncm largam, quod Dns inuocatus velit cxaudire adeflè, Particula gt;g* NifiDomjnuscuftodien'tjpofitacftcontraillos, qui noninuocant, fed jnbsp;picntia ÔC vinbus fuisaedificare domum, cuftodire ciuitatcm volunt. His diûnbsp;quod fruftra laborabunt ÔC cuftodient»nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.f

Cuftodem vocat Regem,Principcm,Magiftratum. Paruo enim vocabulo grandes amp; fummas in mundo compleóïitur. Eft enim Deus magnus Dns,nbsp;plu os habet,Sc exilibus verbis ac tenuibus,res nobis maximas eftert* Reges ig*nbsp;Sc principes cuftodes appellat,qui conftitutifunt ad gubernandasRefpub.Scanbsp;ftra,vigilant,inquit,nifi Dns ipie adfit,nec perueniunt labore ÔC fudore fuo qaonbsp;lunt,fed ft Dominus abfiqnihil aliud inde habent, quam quod fe fruftranbsp;ÔC flagellant. Quod Propheta fuis verbis dicit, Fruftra laborare. Sic ego cum enbsp;adolefcenSjVidi quoldam, qui diu noCîucp afsiduo labore fe fatigabant, neqptannbsp;inde fuppeditabat,vnde tolerarent vitam. Nullum ocio, nullö ludo tribuebant^^^nbsp;pus. Sc tarnen miiere egebant cum vxore SC liberis. Hos cum alij patresfamib^snbsp;tiores vidèrent,SC dolerent vice eorum,admonebant eos nunquam fore, vt bnbsp;ifto aisiduo ditefcerent,Adhibendaminduftriam ad laborem elfe,in eaplusponbsp;ad parandas opes,quam in labore. Nam Oeconomusin quo paululummodoi^^^nbsp;ftri eft,melius vti vno aureo,quam alius duobus poteft. Natura enim ficcomFnbsp;ratum eft, vt induftria fit fcelicior,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,

Sed illi ipfi,qui hoc confilium dabant illis cgcntibus,non videbant indmP quoep donum Deieflè,SC diuinitùs homini donari. Sicut apparet quod inuli2Pnbsp;ta conomip ÔC induftrie,îjs ftimptibus totum annum cum familia fua vimh^^, jj,nbsp;noninduftriæ vixfuppeterentad femeftre. Ideo autem tantum momentÜ^^j^^j,nbsp;ftria eft pofitû,quod obferuat perfonas SC loca ÔC tempora,neep quidquamnbsp;git. HæcquinonoblèruanqvelinOeconomia vel politia,neccflè eft faepeH^'nbsp;igiturmirumeft, ft etiammagnte opes non fufficiantomiflb homini ÔCnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ja/

non obferuanti tempus ÔC locum opportunum.Illi igitur ficut dixi,hoc coPb*^'^ bantjfnduftriam labori addendam cfle,quia labor fine induftria fit infixb^*

Salomon aSt magis proprie loquitur,ÔC non induftriam,fcd Dnm dicitH t fam. Nam hocipfum donum Dei eft,pcr induftriam adminiftrare Remptib-''^nbsp;rare ah'quid,ne temcrè irruas fed expeeftes occafioes omnes.Tale ingeniumnbsp;datiftimiPrincipis, FridericiSaxoniæDucis,Ele(ftoris. Is erat virvereindmm nbsp;qui non dicebat,non faciebat omnia,qutepoterat in praefens dicerc SC facere,itnbsp;peeftabar tempus,perfonam,locum,commo(jum,diisimulabatmulta, fuo aum^^nbsp;pore Sc loco, vno verbo plus efficiebat, quam multi alij fine hac induftria,nbsp;Sc virib.fummis. Tales funt induftn'j homines qui poflunt difsimularcexpt^nbsp;oportunumrempus,quovnum verbummagisferit, quamalio temporemub^gnbsp;dqferircnt, EftautemharefapientiahumanaSCnondiuina, QiiareetiamnoMnbsp;eft,ad tantas res gercndas,ftd adhibenda eft ad cam oratio, vt Dominus adfit ocnbsp;gilias obear,alioqui fruftra vigilabit,quantumuis magna induftria.

SicDucemFridericumquanquamiàpiêtiisimum virum multafefelleruntq cauereno« potuiqquæ res etiâ vehementer eum faepecómouit.Forte enim nonnbsp;ineo primis temporibushæclàpientia,vtdiceret:Dneadfi's, 6CadiuualaboranttJn»nbsp;NamMonachi qui tum principum animos cperant, nihil tale docerep^era 'nbsp;Poftquam autem ex hac noftra dodlrina didicit, Magiftratum diuinitùs elle innbsp;turum,mtrabilemexeare voluptatem cpit. Noftri homines hodieaudiunt 9nbsp;dem Sc ftiunt hæc, SC tarnen incedunt fecundum peccatum originale,nbsp;dum affeCîus ÔC fines fuos, quos fibi conftituunt. Fiet igitur vt aliquando uanbsp;j'nuoluant fuis confilijs, Vt inde fe expedite non pofsint. Ed autem maius peccatvflj,nbsp;hoc eft, quodhanediuinam fapientiam, quam audiunt, ita fuperbe contemnuf 'nbsp;Dataen'*^

CE magistrate. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Sij

ÖatatnÄn efthaîcluKjVthomines cam cognofcanr,6v inde mei lorcs fiant, fcdfiunc détériorés amp; duplo arrogantiorcs. Fiet igitur aliquando, vtpccnam fatis grauemnbsp;duantfuacprafumptioniSjficut textus minatur, fruftra vjgilaf,id cft,le Si alios hoini-tiesfruftra affligit, Qiiia enim volunt omnia gerere fuo confilio, nec^ rogant à Deonbsp;gt;ixiliuni.Ideo cùm no fuccedit,furiunt*Sciunt le elîè Magiftratus, Si conftitutos innbsp;®fficio,indeexiftimantfeomnibusterrorieâê, Si vrgentconlîlia liia, fie fit, vttm*nbsp;pfnganu

, ïom.j.Icmfol.Si. Deut.cap.i. Date ex vobis vi'ros làpientes. Beftiacreguntuf arte. Homines régi oportet làpientia Si intelligentia,quia rationenbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;hogt;

?^®jqwacnonpoteftfuneautgladioiniedo peti,fcd verbo per aurem mifiô ,Appre-^^làaSt ratione per verbum,totus homo trahitur,amp;regitur quocuncp velis. Ethic y. ^^MagiftratumfufFragijspopuli debereeligi,quod Slt;ipfum ratio dic?îat.Ideo ô£nbsp;P^Populushacratioeperverbum Moficaptus,hbens obfcquituraclaudatMofen^'nbsp;^'^minuifopQp^iQ obtrudi,periculofum aut perniciofumeft, Notos appellat quinbsp;?^^ogniti inpopulo,multôaût magis qui fint expert! ôô rerum gnari ,vt eofdê no-«nbsp;Sapientesfunr,quidiuinaamp;humana fapiunt, nempe,quinbsp;amp; iura,ac omnia necelferia pro hominum vita Iciunt, Intelligentes Ebraicè vonbsp;intend ô^acriiudicioobferuantcs, ceuanimo vigilanti funt, Si quidcnbsp;j.^'ttibusredè6^1ânèiudicent, Epijkiam calleant. Siqutdem multa imjxînuntnbsp;ntibus,nifi Si intelligentes fint,amp;^ multa fallunt,nifi expert! ac Icicntes fint»nbsp;j-Q /idesitaqîdiuinoiurenullamhaberirationemdiuitum,potentum,nobiliuffl,nbsp;f^^'In3amicorum,in gerendo Magiftratu, vt mundus folet, ad fapientum, intelli-expcrtorum,etiamfi fint pauperes,defpe(fli,infirmi,ôifc,

^tlanèquæfitum eft,an melior fit bonus princeps Si imprudens, velprudens Po ®^gt;alus.Ccrté vtrumque hic Mole retjuirit, tarnen fivtrumque haberi nonnbsp;'Usnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;prudens Si non bonus, quàm bonus ÔC non prudens, C^od bo-»

Pis nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nihil regit,led folùm regetur nec nifi à pefsimis. Prudens etfi nocet bo*

j^^men malos fimul regit,id quod mundo magis eft neceflàrium Si commodum, Î^3[î*eft aliud nihfl , quàm quoddam malorum vulgus. Hanc fententiam Si hicnbsp;primùmde fapientia difputatprincipum, deinde de

P^'d°nas, Item,necpreucrcamini vllius perfonam.Hæceftfuni virtus Principum,Âequitas fcilicet amp; fimplicitas iudicq.Nam pannbsp;Ignobiles iudicarc facile efi,fed potentes,diuires Si^micos, pofthabitolân*nbsp;ti} j^^^Qtiore, timoré,fauore,lucro,damnaie,fola infpeôa caulà,hoc virtutis diuingnbsp;°''nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;vllus Princeps, nifi Spiritu Sanefio per fidem Dei animatus, Ideo

principibus, fed fidelem quis inueniet ait Salomo f Queries ifta inPropheris repetitur,vbi arguuntur appreßionis Si iniuüicixin paupe*nbsp;^¦phanosamp;viduas.

iudicium eft. Et hic locus efi pro Magiftratu ciuili fortis, ficut eniin ''Ici r dicit.Hoc autem pro folatio Si exhortatione dicitur magiftratus,nbsp;»pç.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;gerere non fuam rem,fed diuinam,certicp fint fefe elfe miniftros Dei, ÔC

'^ica diuinum,cfic^ in falutis ftatu,vt eô magis audeantretftèSC fimpliciter ctiam vide,vt ante leges datas conftituit iudiccs, vt comendet nobisnbsp;iudiccs funt leges viuæfeu anima legis. Ideo priores Si fuperioresnbsp;gladio. Itaque quamuis lècundum leges iudicare debeant. Sinbsp;exequi, tarnen in manu habere debent, tam legem quam gladium, nenbsp;legibui

814 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DE MAGI STR A TV.

legibus contra leges vtantur,ficut ftulti illi,qui fixis oculis,in legetn, pofthabita ci' cumftantia caufæ,folùm hoc habent in ore. Sic fcriptum eft,fic fiat.

GeneCcap.4i.Tom.4. fol.7jgt;. Sed quid facias,cum natura omnium hoinin ad fuperbiam procliuis fit, earn pleruncp exciter 6lt; augeat in nobis honoriini anbsp;potentiæjfiue in gubernatione,fiuc alijs ordinibus dignitas ÔC eminêtia, an propnbsp;rca fugienda erit rerum adminiftratio, cum ad earn legitime quisfuerit

Ncquaquarn,Namloleph dignitate SiC omnibus ornamentis,quac funt in^ niftratione,abundat, vehitur curru régis, exhibentur ei 0^ honores Regîj t deni^nbsp;gillum regni à Pharaone ci traditur. Et talis omnino hacc vita eft,vt indigeatPnnbsp;pibus,Regibus,Nobilibus,Magiftratibus,hominibus cruditis in Theologia, 3*^nbsp;Philofophia.Sicut Aegypto opus fuitPrincipequalis eratloleph.Sed dandae»nbsp;ra,vt excmplum moresipfiusoculis ÔC animo tuo perpetuo obuerfentur, vtnbsp;mineris timoris Qi. reuerentiaeDei,neque obliuifearis tui, fed reputes tecum ç*nbsp;qui fueris,qui futurus fis.Nullius enim tantus iplendor magnificentiafiut^^^j^nbsp;quern non tadem vermes abfumplerint.Quid fuperbis ergo cinis Qi puluis.^ W*nbsp;lediclionis Qi irarf Atquinatusfum præclaro Qi illuftri ftcmmate,iumDoólorInbsp;fum Phtlofophus. Ret^èfanè. Sed his omnibus vtendum eft,non fruendum* -diftineftionem Auguftini, Qi. vt Paulus deDauideinquit, Atftor.tj.cuma^^nbsp;ftrafletvoluntatiDei.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.

Sic ïoièph non iuperbit propter pompam illam regia Qi perfbnam qus ceps Aegy ptfiied adminiftrat voluntati Dei, Quae eft autem voluntas Deir^nbsp;adcoièruationem huius vitp, opus eftè Magiftratu,Dolt;ftoribus,Principibi^^/^ {fetnbsp;nandam licentia vulgfiSC ad tuendos miferos,6Cpuniendos improbos.Si^,ytnbsp;abfip his ftatibuSjHulIa poftet eftè tranquillitas Qi pax. Voluntas igitur Ls,nbsp;per difcriminailla ordinum in adminiftratione politica vitam trâquillam d^g^^nbsp;lineiniurijSjCædibusSCrapinis.

Magiftratuseft velutvirgaDei,ficutappellaturRoman.tj.miniftcrD^ J dex in iram,ei qui male agit. Sic igitur in hoc vitte gencrc degendum eft, vtnbsp;de Dei timoré, SChumilieris coram eo, ac memineris tc eftè filium Adx,nbsp;mortis,damnationis,aEque atepalij iunt,ficut docet Mofes in fuo Pfalmo : leanbsp;vt ieruias Deo vocanti te ad gubernationem, qua confcructur pax in ciuitatibn^^j,nbsp;prouincqsjcoerceantur Qi puniantur fures,Iatrones, homicidæ, item,bellanbsp;aduerfus hoftes,quiturbant politicam paeem Qi tranquillitatê, attp hæcnbsp;cum modeftia Qi inuoesdione humiluDomine Deus,ego ftim filius bubulci,^'^^nbsp;peccatijfed quia tu vis regi mundum,conferuari paeem,corrigi inordinatos, Stnbsp;lam adminiftrationem me vocas,libenter parebo:malim cquide laterepriuatuS),nbsp;quia tuae voluntati 5C mandato obfequêdum eft, faciâm officium in timoré Si bnbsp;litate,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Mfikt bic bftttuf »«rcr Danbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ôôlben fette«/frcti/ringenNon

tnihi ium princeps,fed voluntati Dei Qi ncccCsitiLti hominum : mihi no opus reg cathedra,ctu Ecclefiaftico,minifterio verbi, polfum cnim priuatim domime^ jnbsp;gereeaquaedoceo in publico. Cur igitur concionaris C Quia Deus hocvolmb^^nbsp;me conftituit paftorem Qi Doeftorem verbi, Qi populus opus habet infticution^nbsp;dodîrina. Sic verè ambulabis in timoré Dei, ac caritate proximi.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;4t:

Verûm hoc tempore pauciisimos inuenias,quialt;ftiones fuas ad Deum re Omnes cnim fibi font Principes, Qi infleeftunt omnia ad foas voluptates amp;nbsp;priuata. ltalt;^ Harpyîe,imô Diaboli font,qui debebât eftè principes Qi patres

K, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;bE MA«ISTRAl*t

i'nflantur,4ïgnitate QC nobilitate geaefis,aut alfjs dotibuS animf, politicam admimdratioiicm. 3^^ bttt »0« ÄÖfltgÜC^em |btRzbinnbsp;fopflF/fum Doctor,fum lurifcófultus. Tales fcilïcet fibi do-°^^^gcS)lïbinobiles font,fed titulis eorum quos tantopere predicant,infcribennbsp;furiofos.Qina arrogantia foa excarca ti, ignotanthoc quodnbsp;i^.^'io.debebat elïè notifsimum,nimirum,mifenam in quaconcefjtt óC mti viuunt^nbsp;^OKiSjö,; irac actcrnac,quaefoper eos eft: non vident etiâ quantum in eo peccent,nbsp;perfona ÔC munere foo abutuntur ad pernici'em fubditorum aut auditorum»nbsp;tfh 3^Çiïoneft calamitofiorhomo intern's, quàmfopcrbusDocfîor, Rex, Pn'n»nbsp;% 1nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;comunem eni'm milen'am,cui omnes fomus obnoxi],etiam perfona, qu»

ïiïl nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;obfequi ÔC inferuire,ipfos damnat amp; reos facit mhni'torum

Ergo ego concludo mundum nihil aliud elle, nifi carcerem furioforum, '¦^corum hominum,qui nee communes,nee priuatas mifei ias agnofcunt.

Quanta verô vircus eft moderatio animi in magnis virisf'hurailitas forui obfcu-Docdor, diues huiTu'liseft,e» 5j. '^^Wrima res eft,ibi fulget humilitas ficut fol ÔC luna. Qpando Magiftratus auOnbsp;|)Q^^nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;reliquos antecellens,fic ftatuit : Ah quis ego fum r Cur a Iff s me ante-

quot;'nifiquodgrauius onusgubernationis mihiincumbit, maior eft (plendoc '§nitas,atpropterca maior reddenda ratio officij,quod gefsn

»hip ^^'^qnotufquiftp eft,quificeftadfedusr'Rarifsimum equidemdonumefthu* tanienmereturbeneditftionemDeiamp;^hominum : Cûmecontràfo-^'ó 1nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Dotftores oderint Deus dC homines, quæ odio fibifois

^'^ftudiofc conciliare ÔC augerc videntur, quia extreme amentes ÔC furiofifonU Hahes igiturinfigneamp;memorabileexcmplum moderationis inlofèph, poffnbsp;exultationê. Etfi enim magna dignitatis amp; fplendoris externi acceftio fatftanbsp;ignitate,etiam humilitas autfta eflè videtur, ideo prteclare* foruat hoe,nbsp;î^yrachmonetcapt j.Qtiantô maior cs,eo te géras fummifsius.

.na autem humilitas in fublimibus non eft in mundo, fed in Abrahamo,Ioieph,^ k 'ne,lofaphat,quorum officium quidem nó videtur differre ab adminiftrationenbsp;K ^norum,gerunt enim bella,puniunt fontes,ac font inftrumenta ifæ Dei: ôif ta-placidioreSjSC manfuetiores,quam vllus alius in vulgö,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;aui^

'?^Wte«tDfittfn/SicutIofephhurnanifsimumfepraebeterga fratres, collachry-nconfpcdlum eorum,amp; facilimè ignofcit,

^gnnr exemplum inftar machinae è(. arietis eft,qui in horribilem fupcrbiam' ''tunbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Principes,Reges,Dodores confundit. Hac enim ver»

Qngifsimèantcccllitreliquasomnes, quibus fuperauit tribulationem ÔC lt;i(H^®^^fceris.Hiclucct timor SCreuerentia Dei, contemptusftïiipfïus,SC charitasnbsp;enim ie circumferre carncm plenam peccatis, maledicftioni ÔCnbsp;°^noxiam,inftar aliorum hominum,deinde premitur grauiisimo onerè gu-'^^inerfæ Äegypti fpirituaîiter politicè, cuius nouit fibifore redden-muneris ôC adminiftrationis. Si enim id in mentem nobis Venunbsp;fubmifsiùs nos gereremus»

«inidem neceferiæ laruae filai; ludicum Màgiftratuum, Præccptortimi! % M^^^^*'^lt;^onfultor um,ied hiftè omnibus vtendum eft duntaxat, non fruen-es,qui à reliquis adoretur,ièd diuina voluntas eft, vt guberne-'W'^^^^'^^^^urhaeevita, vt dillôluantur Opera Diaboli, ôC vtretineaturpax ôinbsp;Hic debet eflè finis omnis gubernationis. Non enim reipicit Deus illamnbsp;SC conftituit hos ordincs SC gra-^'etatishumanæc'

tlS nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;demägistratv.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,

ïdeö vt te fub onerc hoe humiliée, ÔC deducat ad agnitionem imbecin/tat^l^ tniicriæ tuât. Hocdei confilio tu abuteris,ôô vertis in contrarium ad fuperbiamnbsp;ftum: cum fit voluntas dei,vtfub iftislaruis feruiasordinationi eius,8^nbsp;inanac, cui voluit iuccurrere hac ratiocjac propterea mandpuit honoremnbsp;giftratui^icut fcriptum eft: Cui timorem timorem,cui honorem honorem. Q?nbsp;hislaruis non poftet conferuari pax diftiplina.

Vtere igitur ijs ad gloriam Dei, ÔC. communem vtilitatem fic cogita:^ i ne Deus ego malim priuatus latere abique fceptro,corona,auro, argento onbsp;pompa acfplertdore,fed tu vocafti me ad hoe genus vitae, voluifti me reliqu*^nbsp;rioremeftè, obtemperabo igitur voluntatituae, amp;^fèruiamcommunivtihtaHgt;nbsp;meiscupiditatibusautvoluptatiï

Ac diligentermemineris conditionis humanae, quam fragilis ÔC calanui® in quibus verièris periculis, quantum onus fiiftineas in hoc munere, quodnbsp;humilieris, Sgt;C ad implorandam opem diuinam exciteris, ficut docet excelloi^^nbsp;hoc exemjjlum humilitatis Iofeph,in tanta gloria ôi. fublimitate,quod long^nbsp;ftrius, quampatientiacSCtolerantiacillius, quampraeftititin rebus aduerfis«nbsp;gè cnim difficilius fuit retinere verbû poft iiberationê,quàm in calamirate ôf tnbsp;ne,in qua quidem ferenda inuilt;ftusfuit,nec defecit à Deo, nccpeccauitimp,^^nbsp;ÔC indignatione aduerfijs Deum* Sed longe maius robur animirequitur,nbsp;fum vincit,ea enim fumiha amp; pulcherrima virtus eft,ficut inquit Salomonbsp;Melior eft patiens viro forti, QC qui dominatur animo fuo expugnatore vrbu

Gloria rei militaris fumtna eft inhaevita, ficutpraeclarifsimadona Achine,AlexandroMagno,Scipione,fedfortiis)misillishacroibus,prgftlt;^^nbsp;lofephjDauidem, Mofen. Neque quilquam illorum conferendus eft adl^*^^nbsp;quidem eft dominator animi fui per humilitatem»nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;od

Primum igitur hacc exempla diligenter confiderandaftint,deinde ginis amp; miièriarum comunium,quibus omnes fumus obnoxtj,animisnbsp;efte debet, vnde fimus oriundi,qui fuerimus,amp;: quid futurifimus,denilt;j4'.^iajflnbsp;cilem Sc duram prouinciam, quilibet fuo loco fuftineat. Sic paulatim ad T® jjodnbsp;Sc humilitatem afluefeemus, Verum in plerif^ omnibus illud deprehefl°^^^pl0,nbsp;ait Virgilius: Nefdamcns hominumjâTc. Et tarnen proponêdum eft hocc^^^ ^jiinbsp;quod lofephornatur dignitatcfumma,auro,gemis,amp;potentiaamplifsfJ^^^ijjper''nbsp;nia folêt homines incêdereambitioé,faftu,amp; fuperbia,fèd hgemoftrairrit^t^^pt,nbsp;biam hominu,potuit domare,quod nec Achilles,nec Alexander vnquam PTj^dnbsp;Cogita enimin quanto honore fuerit. Omnium oculi ÔC animiin cunnbsp;fuerunt, qui maxima reuerentiaamp;obferuantiaipfum coluerunt,incefsitp^\^Pnbsp;SC torquatus, vedus eft curru regio, SC tarnen fie adfedlus fuit: Tibinbsp;ccfsitati proximi feruio. Sum quidem princeps, fed veriusferuorum, imo^nbsp;feruusfum.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'

Attpfieftatuere debetPrinceps,PaftorEcclefiar, Magfftratus,amp;^c. aliud eft pra:ceptor,quamferuus difcipulilhic Dominus eft,illeferuus.Sic'^ jjtnbsp;Deus comuni vita focietati hominum inferuire. Quando honoremnbsp;pareo magiftratui, non filio opilionis, aut principi, vel nobili,ied voluntatinbsp;necefsitati hominum obtempero. Et cum fit neceflaria in vulgo reucrentianbsp;dientia ergafuperiores, oportet eiufmodi laruas aut perfonas conftitui,caqunbsp;re purpura,biflb,curru regio,titulis, SC id genus honoribus, non vt is fup^^^nbsp;honor hie exhibetur, quafi ipfi proprius SC peculiarisfif, fed opus fî^admifl*nbsp;Deiineorefîîiciendaeft*

Nffi enim coluero Magiftratum, non poflum viuerc incolumis, nibusgt; imo etiam a vicino aliquo impïobo» Honor© igiturpnncipcinautf^^^p{fi

DEMAGISTRÀTV. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;?«gt;

^f°ptcrincum commodum,vt vitam tranquillam ôd honeftam dcgere, pfetatem ôi^ ,onasartes diïccre queam. Sic omnia haec referenda funt ad voluntatem Dei Sgt;C pn-canineceßitatem, Qra haec cogitant acfequiftudent, cumin Repub, turn ïnEc-1nbsp;nbsp;nbsp;*^^âudatiisimi gubernatores ÔC Doiflores erunt,quàlis fuitlofèph,

i, GeneCcap.34,Tom. j.fol.is j. Extant tales voccs:Sancti'tas, pietas, fides, priua* ç.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;funt,Reges quo libet eant. Rufticum eft principem parère pietatis éc iufti-

foam cmett OOîfÇeiC ^abm. Principes font exempti legibus,habenc Priuilegia, Ideo quicquid libet, licet, p blil^ ont) OontlCT* Imo minus licet Magigt;nbsp;fl, ^^^s,quàm priuatis. Et libido illorum ÔC licentia feueriùspuniendaeft : Qyianbsp;tu,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;cuftodes difciplinæ, 8^ debent alijs exempla eflè omnium virlt;

4 nbsp;nbsp;Séd clamânt : Ego fom princeps amp; Dominus terræ, cur non pofsim mihi in-

f ïmo quO maior es, hoc magis te humilia, vt virtute dC bonis exemplis (^pPtæircpofsis, luxtafententiam vlitatam. Regis ad exemplum totus componi-^Î3griatum ÔC principum praUa exempla font omnium peftilentifsima

K ^^nicpar£.nt:jqm'aniultos corrumpunt,ôd ad licentiam peccandipertrahunt.Pri-pi exempla minus nocent, amp; facilius corriguntur, PrincipUm delicfla funt pj,i?^ûiabolica. Ideo puniuntur atrociter. Sicut Sichern, dumputatfibitanquaninbsp;içj^^P'jquiduis licere,horribiles poenas luit, ^0 fojî/lît fcfonbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Et ipfe S)C paren-

*om,4.ienenf.fol.48j.InPfalm.9,Grad. Cùmcertum fit iêruireprincipes lfj?8ftratus patribusfamilias,debere eis vicifsirrt pro officio hocbenefi'cij, vt denturnbsp;to fnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;aliud eß,quo Magiftratus opus habet, dum vigilat pro

æfiratiône pacis. Sunt enimminiftri Dei, ficut Paulus quot^ appellat, in hoc à donati, vt tU pofsis pace frui. Quam magnum autem beneficium pax fit, com-tjj.^^Gérmanorumprouerbium teftatur,quo dicunt,patremfamilias qui duas vac-alteram debere dare, vt altera in pace frui, amp; earn retinere pofsit. Qin'dnbsp;tçj'pfofuèrit,fidomumhabeasrefertam Opibus, amp; earn contra praedonesaut fu-non pofsis f Hoc igitur cum Magiftratus prüftet, imo cum iudicia le-* 'nvendicent Domino, quod iniufte ereptum eft,mcritö ei honor debetur,nbsp;^^P^nditurtributum,tanquamadminiftrobenediclionumDei, quas coniu-tOh''^nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Namhacc tertia coniugfi benediffio, hicaDauidenumeratur, vt

[içvidcant bona Hierufàlem,hoc eft, vt videant Hierufalem florere. Primo, ^*11' ^^figfonem ô^fànam doiftrinam. Secundo,per bonos Magiftratus. Hæcnbsp;Of,pnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nonvniustantum domus,ied totius Hieruialem. Sicpulcherrimo

L^^pfotus SamftusnobiscommendatdonaDei. Primùm,eft timorDei, pc-*'13 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Deus domum amp; conomiam, Tandem propter cono-

i nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;inftitutas, Só in timoré Dei adminiftratas, fequitur etiam tertia benedigt;

modoiudicat, ficut E^^nim impatientifsimalegum. Hinefequunturvulgiodium,nbsp;^0ç,^'''^^°nuicia in Magiftratus,etiam cum officiu diligèntifsimé faciunt.Quan-'^y^gns non eft impatientilsimum, etiam'cum iuftifsimis de caufis exigun-t^uniæ t:- Qriafi verd hoc folum fit quodagat, vtpecunias coUigat 8C ijs pronbsp;Zzz voluptate

8i8 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;D E M A GI S T R Ä T Vgt;

voliiptatc fine Omni molcftia ÔC onère vtatur ;* Quis quæfo eftjqui gratis fenn'tfin^ mercedef Qiiæigiturilla tandem eft ingratttudo, Alagiftratui feruienti Reipubjnbsp;cummaximopericulo, ôi^inlaboriofîisimo vitægenere, non veile reddere, quonbsp;ipforum labor mcrcrurc' An putas tibf gratis hoc officij præftandum eflê,nbsp;hocvelaliooppidohabiteSjfruaris pace,toro, Hcclefia, fine vllo ftimptu tuofquot; Pinbsp;ûnèhocnonpoftulantjfedagnoicuntMagiftratum propter pacem à Deoconftio''nbsp;turn elïè, ideo prompt! hint ad honorem, tributum, veA'gal eis pudendum, tan'nbsp;quam Angelis pacis,nos euftodientibus QC pro nobis vigilantibus»

Hinc feriptura etiam de grauiore etiam officio admonet, QC id nobis impongt;t, vt etiam pro magiftratu oremus. Hoc qui non faciunt, ÔC publica oneranbsp;impatienter fuftinent, merentur vt loco bonarum principum tyrannos habeant»nbsp;qui ad grauiora eos cogant,amp; non ordinaria onera exigant, vbiordinaria jautctw®nbsp;fnoleftia fufeeperunt, aut maligne executi ffint, Hae font iuftæ pnæ inobeditn'nbsp;tiumciuium vulgi, quodin periculis vnicum refugium habet ad Magifo^nnnbsp;in eos quafi euomit quicquid animo dolet SC ægrè eft. Ibi Magiftratus fois rebusnbsp;lieftis, fîngulOrumincommoda audire, îjsremedia quaererecogitur, acmaximtn^'nbsp;curæ oriuntur, cùm publica incommoda font. An non igitur digni tyrannis fujfnbsp;SC fomptuofis ac negligentibus Dominis, qui pio ôd folicito MagiftratuinonuJ^'nbsp;dent reddere gratiamt' Nam Tyrann! poftea faciunt, vt taies difeantnbsp;nus Magiftratus, vtipfiforeprehendant, quôd peccarint per obedientiam,nbsp;peccarint dum maligne foluerunt ordinaria tributa, dum reprehenderuntnbsp;ftratum, ôifc,

Haec fiper Tyrannos Deus hoc modo non punit, at facit id per feditt^^* bella, ne iftis porcis impunè fit, non obediflè, amp; non honorafle Magiftt^^^*nbsp;Sicut enim porei tantum hoc agunt, vt ingluuiem foam expleant, ita ruftidnbsp;fo tantum in hoc natos, vt pace fruantur ad colligendas opes, SCexplenda't^'^nbsp;tiam foam, vt autem de colledis opibus aliquid in commune conferanqhoC^tit^nbsp;moleftia aut maligne faciunt.

Qiiareafluefaciamusnos, vtrecfteintelligere diftamus ilia MagiftraWS ficia,Slt; pro fjs grati {i'mus,ne ficut vulgus, offendamur oneribus, quæReipU^*nbsp;fa libenter funt fobeunda. Deinde vt difeamus hoc beneficium boninbsp;tus donaripropter pios coniuges, quo etiam impq poftea fruuntur, tanquamp®^^nbsp;efta, fine gratiarumadione. Sicut enim Sodomorum exilium propterLotdi*^^nbsp;rebatur, ita fiepe propter vnam Sgt;C alteram piam domum toti Reipub : ben^nbsp;cit Dominus, propter vnum SC alterum pium principem totum imperium i'nbsp;tunat Dominus.

Tom.4..Iencfifol.(î3y. Höfe. Cap.y. Magiftratuipræftanda eft obediential® ciuilibus. Sc quae fui ( vt loquuntur ) fori fonn Cùm autem Magiftratus eftnbsp;foum forum,profilit in forma Dei, 8C vult mandate, quae verbo Dei prohibita fun nbsp;hîc fi quis obedir,peccat. Agnoftendum enim eft mandatum fuperioris Dommbnbsp;Sc ei parendum, Sicut Petrus dicit, Deo magis obcdiendum efle quam hom^''nbsp;fiibus.

Vrgetur Germania hodie, hoc quoque pcccato. Non fclum enimEpifi^®^ cOgunt foos ad Idolatriam,ied faciunt idem principes. Aciud/camus nos pIcrumTnbsp;illud Magiftratus peccatum ipfis nocitufum,nonfobditis.Scd Prophetam h;;nbsp;nbsp;nbsp;

Eiferte dici't,puniendum Ifracljquod ierit poft mandata fuorum Regum. Quid igi* ^tir faciendum erat f Etant ne Reges eijciendi regno j aut paranda contra eos fnbsp;Non fed iniuftè imperantibus non erat parendum j ac potiùs paticnda extrema,nbsp;^icut exemplum Danielis, ÔC fuorum coniunlt;ftorum oftcndit. Ad hune modumnbsp;fuis Epifcopis ôiTprincipibusIdolâtn'amretinentibus, amp; ad earn cogentibusfuos,nbsp;^Miti non patere debebant, Dei cnim mandatum maius eftj quàm hominis,nbsp;obedientiæ maius præmium. Nam hic corpus tantum ad breue tempus relin-Huit illaîfumj Ille autem corpus animam feruat in æternuitt»

, Genef.Cap.xr.Tomo.j.fol.yf, Atqui verê ôi. neceflario id diciturobediétl-UttieflèMagiftratibuSjparentibusSComnipoteftâti;' Retftèj concedo regulam. igiturnonferuas regulam,fiue Magiftratus, fiue parentes mandent, vt religio-ipforum fetfteris Refpondeo,eft exceptio. Prima tabula debet praeferri ie-tabulae. Si parentes aliquid contra Deum ftatuunt, aut iubent, ibi quartumnbsp;ff^teptum tollitur, quod antea ratum firmum erat. Quia in primo praeceptonbsp;dtunDeum diligendum ÔC honorandum efle fuper omnia, Acft.f, OportetDednbsp;obedire quàm hominibuS,

. Ad hune modum nos m negOcio Euangelij decidimus,contra imperium Cæ* l^'^'^S^Papæ, contra vniueriàm impietatem Papac, fine praecedente ftrepitu Iuris.nbsp;Uccufauimus Papam, nec potuimus : quia nullus erat Iudex, Honorauimusnbsp;parentes, Caeiàrem. SedquiaChriftusdicit: Oues meaevocem meam au-Alienum autem non fequuntur,fed fugiunt,non fuit expedandum,doneenbsp;more, vtrum benè an male faceremus,leiungentes nos àPon-Itr^ cognita voluntate diuina, non eft diiputandum deiuribus, depræ-^Jl^tionibus, aut fimilibus, Sedobtemperandumeft fine vlladeliberationcman-j;^J^'iiuino. Qiiiancque Papa, neque parentes, ne^Caefarhunctitulum habentinbsp;fum Dominus Deus tuus,

L ^temlenef, Cap.p. Tomo.j, fol.ijy. Ego doceo principcmnoftrumnonde-obedire Caefari,amp; abfoluo eumab obedientia, non tantum Papae, fed dC totius j^f)^Caefaris, Sed quo iuref Ibi enim videndum mihieft,vtre(ftèdefiniamnbsp;(çjj^ftinguam obedientiam. Hoe iure, quia Caelàr ÔC Papa iubent ÔC mandantnbsp;L. ^Pfimamtabulam, Igiturnec Princeps nec populus tenetur obedire man-[içj^Uontra Dei obedientiam* Papa etiam abfoluit ab obedientia Cadâris, Ôl fae-^û**'^f^^^^tores regnis Qc imperio amouit. Quare f Quia mihi nonobediunt.nbsp;Ego iedeo in prima tabula. Sed eft hypocrita male intelligens, ô^depra-^oifîrinam primae tabulæ, SC falfo fibi arrogans quod non habet. Nos verônbsp;: quia Caeiàr ÔC Papa non ampledluntur verbum Dei, iêdpraeci-verbo pugnant. Ideo docemus obedientiam illamnbsp;X eflè,difcendum autem eft, vt redè diftinguamus inter verbum Dei,nbsp;obedientiam humanam, qualis eft parentum,nbsp;lo.^P^orum, Dominorum, Magiftratuum. Hg enim iunt creaturg, Ecclefia veronbsp;'Iq 31ium Doeftorem nifi Deum, Igitur nec aliam obedientiam. Quan-immediate dicit: hoc mihi prgftabis, mihi foli obedies, me prónbsp;^ebis, credeinChriftum. Huncaudi. Ibi nemo alius audiendus eft. Vbjnbsp;defeendo ad obedientiam crcaturarum,ô^ obedias paren-ceflànt vbi cultus creator! prçftandus eft, manent autemnbsp;integra,poftquam fatisfadum eft creatori,

1*0 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;D E M A GI s T R A T V.

Genef. Cap.ii. Tom.x. fol.184.. Locus hic notandus eft ctiam contra fiftaSjQuod liccat contra iniLin'as/Magiftratus auxilium implorarc.Bonumnbsp;eflêt, vtMagiftratusfua /ponte ofHcium faceret, necexpeôaret, doneenbsp;tut ei'us auxilium, fed pauci hocfaciunt, amp;nequidemcrebn'sfupplicauonibii®^nbsp;debellandasiniuriasimpellipoflunt.

T aies font ex ülorum numero, deejuibus fopra dixi, quôd optent glon'ani) ucrentiam ÔCobedientiam,gaudêt feappellarîDeos, fedfîmores ÔC vitamnbsp;font Diaboli ÔC Tyrann! habentes nonfoiumrealia,fedetiamperfonalianbsp;Tab's Abimelech non fuit, qui peccatignorantia. Taliapeccataexcu(ànda,ô^^^^nbsp;tione CO ram Deo leuandafont, non exagitanda,multô minus concitandaeid^*nbsp;ditiones : Peccat Abimelech non folùm lîcut homo, fed etiam ficut Magifo^^ nbsp;Non enimpoteft/cire, quid vbique à fois fiat, ÔC tarnen eft hoc pcccatum .nbsp;t)eo, vt,icilicet,nemo fuperbiat.Soleo igitur hoc peccatum comparare cum pc^*^nbsp;legalibuSjfeu caîremonialibus potius.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,

Pertinetautemad confolationem noftram, ne cogitemusfuiflê ftatuas monafticas, mutas, ÔC fine iènfu.Hæc enim offendicula arguuntjfut/Tenbsp;lies, habuiflê pafsionçs fimiles nobis, fpirituales quidem fuerunt,fed tamen^^nbsp;runt in carne.

¦Quodigitur Abrâhàmimploratregis auxilium propter raptum fontefl^ rum exemplumeft, quodliceatnobis quoque implorareauxilium Magiftr^^^^jjsnbsp;vti eius defenfione,quam ftilicet leges Sk^. vfos foripermittunt: quôd fi Mag*^nbsp;opefuanos deftituit, ferenda eft iniuria, feiendum tarnen, fiepe peccarenbsp;nos: etfi enim voluntas non défit, tarnen fiepe deeft cognitio, quanquaflnbsp;tas quoque in multis infirma eft. Honorandi tarnen font, 6C ferenda inclt;^nbsp;Sed in quibus peruerfa voluntas eft, in his deteftanda eft malicia, QCnbsp;guendi.

Abimelech pulcherrime fe excufat: non cognoui,inquit,non audiui, 0^*-dicafti. Nam pius Magiftratus non offenditur admonitione, fed requirifi J 5,^ cetur afubditis, fi quidpeccatum alicubieft. Qiiomodo enim feire poteft,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.jj^s

queagatur.^ Quiautemfoperbifont, âi offenduntur indicqs, acadmonio®^ r fobdttorum,quafi dedecus fit ignorare aliquid, hi parum memores font fua^nbsp;tionis,neque vnquam humiliantur coram Deo, nccinuocantDeum, taliap^^nbsp;vtcondonet.

bt autem vt dixi ineuitabile peccatum Magiftratus ignorantia, tarn Magiftratui, quam omnibus innata eft concupifeentia, fine qua certe nemo''*nbsp;poteft. Agnofcant igiturfinguli defeeftum foum: ita enim fiet, vt humih^**^*^^nbsp;non folùm implorent auxilium Dei, fed etiam cxpolcant veniam occubonbsp;peccatorum.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, ,

Præclarèigitur Bernhardus adEugeniunrPapamicribif. Multacogeris^g^^ rare,multa cognita difiimulare. Ignorantia eft error in voluntate, qua tolera^nbsp;quaenonvolumus. Abimelech quidem rex eft, fod non feit omnia, quæfuo***nbsp;ciunt, hæc enim laus non hominis, iedfoliusDeieft, qui omnia fcitamp;i failitio Fnbsp;teft. Hanclaudem foperbi tyrannifibi vforpanf,qui admonerinolunt.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.¦

Sciendum igitur,quod ipfeDeus, deinde etiamipfomius poftulant, vt ftratui indiccmus, fi quid publicepeccatum eft: Sicutenim Magiftratus ignoinbsp;peccat,fobditinon indicado. Retorquet igitur Abimelech culpam in Abrahamnbsp;quôdnoncitiùsdetuleritadfeaulicoruminiurias, SC reuera Abraham in cu

DE MAGISTRATE. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ftt

eft; nbsp;nbsp;nbsp;tarnen piorfus iniuftus ei'us motus eft, vidi'tRegum animosmfrabiles

^utabiles efle,nam funt in ofhcio miiabili,0^ res, quas gubcrnât,funtmutabiles» igitur aftecftus eflet iniuriaabaulicis,fuipitionehaccarerenonpotuitrcgctnnbsp;'^nfciumcffe.

. ignorando,ne enim fineret Abraham errare regem admonere debuit* Id cha-* officium fuit, luftè igitur queritur Abimelech j Abraham nihil indicafle,nbsp;fI ® fttioquam quicquamaudiuifle. Q^iam pcrueria igitur hodie res eft, quodnbsp;^*^^oinnes neceflarium hoc officium Magiftratui ncgant. Si enim de cuiufquarnnbsp;^^^cato ad Magiftratum referas,proditionis nomine ab omnibus appellaris: pcc*nbsp;igitur illud pro heroica virtute celebratur, nihilMagiftratuiindicare, quidnbsp;. 'ni hîc faciat Rex, ft tu indicarerecufas,quod nefcire ipfe cogitur, nonnc videturnbsp;'¦'»«nsamp;excufatusr

11 Vult tarnen Deus implicatum cum pcccato ignorantiæ, vt agnofcat ft nort vniuerfalem gubernationê,quæhOmini eft impofsibilis,propter ignorantiacnbsp;^^'¦^atum,ftd partialem,ôd Deum agnofcat vniuerfali gubernationi prgelfttis enimnbsp;4^1 habet vniuerfalem oculum, ÔC intuetur omnia,acnihil ignorât, ftd Magiftra«nbsp;''tcunque bonus,habet tantum partialem oculuffl,

. Adiuuandus igitur eft, quando aliquid publice pcccatur, concurrere omnes (jj ^^tjtanquam ad commune incendiû rcftinguendum. Debent enim finguli pro

. Sic deftribitianiftos Spiritus Samftus in praedicamento adionis 0^ paftionis,' . °'Ifecuci fint ciuilem hominum confuetudincm, deferendo iuramentum Ma*nbsp;Vjp*'^^^tiij2lt;implorandoauxilioeius,acpafsinonfoluminiuriasaliorum,ftdetiam,'nbsp;j^j^^dicam,culpas ÔC ignorantias fuas, ncjfcilicetjdeefletoccafió orandi:San(ftifice*nbsp;^oincn tuum* O Deus, cur enim me facis Magiftratum r* Cur concionato*nbsp;Cum fcias me fatisfacere non pofte voluntatituæ : Scd ades tu adiufor,nbsp;li^nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Angcli tui, tu autem vis hoe modo fuperbam meam ceruicem humi*

Notabilis hic locus eft de implorando Magiftratu, Sé indicanda rapina, quan* enim vult fubire inuidiam, vicinorum,nbsp;potentum, fed ftatuendum erat hoe noftro officio valde indigereMa*nbsp;'nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^b'oqui fuum officium faccre non poteft. Qiiod fi indicafti iniuriam^

f^men à Magiftratu adiuuaris, feras incommodum, QC ftias te fine culpa elft, quod debebas. Non autem carebit pna ftia nègligens Magiftratus.

'^°^o,4.Ienenf foD^T». Matth. Cap,^. Sic ftntio Chriftum hoc loco dtf ^^Ifanbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;etiam meus commentarius habet, Primo,contra Pharilàeorum

odium ôd vindieftam, ftu iram,licerc putabant, non fiat manu 8C opéré manifefto. Secuhdô,fimulcon*nbsp;IçfPopinionem, qui nouam politiam contra receptam fperabant inftituinbsp;^»11^ ?^*'gelium. Contra hos allegat politiam legem , dentem pro dente, ôlt;fc,nbsp;5 P* indicium traiftus fueris patere omnia, hoc eft, fi Magiftratusnbsp;hçç ®^ucritj8^iudiciopublico abiudicauerit tibi tunicam, patere, nec pnuatimnbsp;Publice,feu nouo Sgt;C feditiofo Magiftratu, ei refiftas.

Vt fie doceat non modo ferre priuatorum iniuriam, fed Magfftratus vim ïrtiuftiaam. Qiwcqui'd enim iniurix in publico iudicio ht, hoe à Magihratup^ænbsp;mur. Sic omninô intelligendum puto, doceri potentiam, tam à priuatis quamnbsp;iicis hominibus, præfèrtim in perfecutione. Hinenonfequitur, Nonlicercimp*nbsp;rare Magiftrarus opem, qui non perièquitur,non fithoftis,fed in pace nobifo»®^nbsp;uit. Qiiia Chriftus non dicit, Nolitedefendi, autimploraredefenfionem,Sea''nbsp;ipfosnolitc defendere,vosipfî nolitc refiftere malo,fcilicet,publico, Nohtenbsp;cientempro dente, neque exigere priuatim, neque facho per ïeditionem alionbsp;ftratu publiée, vindtcare. Quia non veni vt nouum Magiftratumcondereni}*^nbsp;docerem vos terrequaslibetiniurias, priuatas Qi. publicas,nbsp;nbsp;nbsp;nonrefiftere vffH

malopriuata vindiefta. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;» i ur.

Hocfànèvellem,vt hocvocabulum,Iicet iudicio contendere,omninoto*'^ Quia fonat pro licentia litigandi. Neque Chr iftus loquitur hîc,de his qui innbsp;acculant, feu implorant iudicis defenfionem, fed de patientibus, qui in in«*-vocati vexantur ÔC condemnantur : Hi non contendunt iudicio, neque litig^^nbsp;patiuntur. Hasperfônas palsiuas, Chriftusdocetpatientiam. Nonarmatao*nbsp;lt;pcrlbnas adlitigandum. Hoc verbum male lônat, tollatur igitur QC loco eins P®nbsp;turan liceat,ÔCc.

Genef. Cap.ii, Tom.i. fol.iSj. Qiiod Mofes difertè dicit Abrahanum^^^,^ id vidétur elîè côfttra Euangelîj lententiàm,Si. Chrifti mandatum, Sednbsp;hóccxcmpluineft,quód Abraham non reculât iuramentum, ÔCdocetfuofa nbsp;'ralia ôïT ciuilia ifta nec contemnenda, ncencgiigcnda aûncfiisprætextunbsp;Ac Spiritui Sando agendæ lunt gràtiæ quod ita delcribit làndîorum Patnnbsp;rias,vt fint excmplaria, non folùm fidei ÔC fuperiorum virtutum, fedeti^*'nbsp;genere vitæ contra infehlàtas ftatuàs Monafticas,que omnern humanitatt^nbsp;litatem exuunt, hOc Icilicet palt;flô mortui mundo, ÔC tarnen viuacilsimün®nbsp;genenbus viciorum. Dicit igitur Abraham viuum teftimonium contra tal^^nbsp;ictlieef,vita ciuilis,ôf adtiones ciuiles Deo nondifpliccant.

Qiiod autem ad mandatum Chrifti pertineqOmnino non iurabitis,^fi^ jic, facillimc diflûluitur, fi caulàs infpicias, quas Moles inhac hiftoria pulchrenbsp;Poteft verè Ôi. fimpliciter refponderi, iuftum non peccare etiam cùmnbsp;turn officium facere Deo amp; hominibus,led caularum explicatio facilior eftb^^^ji/nbsp;caufa eft,quôd Abraham non temerè,fed à rege fie iuflus iurat.Non enfin dett^nbsp;da hic eft Magiftratus ciuilisautoritaSjficut ftultum Anabaptiftarum vulgns 5nbsp;Cofluenif igitur iuramentum à Magiftratu impofitum cum mandato Dei,fi^^nbsp;Magiftratui obedire,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;-

Altera caulà finalis oftenditur etiam hîc, vt hoc paefto pax inter famih^m 6C Abrahae lànciatur; Sicut enimlàcrafcriptura dicit, iuramentumeftfims®^nbsp;controuerfiarum, hoc eft, finit controuerfias amp; lires, hoc quis negaueritfaneinbsp;bonum opus efl'ec'

Pertinet autem ad lecundum praîceptum,qui enirn verum iuramentum ftratui deferunt, honore afficiunt Dei nomen, amp; veritatem ornant, fufpid^^^nbsp;tem tollunt.Pîj igitur benelàciunt,cùm per iuramentum danc teftimonium^nbsp;Contra impîj nihil reeftè faciunr,quia femper habent annexa titulum : hi errainbsp;Refpondemus ergo ad quæftionem, qui temerè iurant, veritati nonnbsp;cinantur, horum iuramentum exabundanti Ô6 malum eft: Vbi autemnbsp;tum feruit veritati,nbsp;nbsp;nbsp;ad retinendam beneuolentiam ac concordiam vtift f, Cg

B Ê M A GI S t É A T nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;hi

ûirarè,nôft eft contumelia nominis Dd,fcd honor, vt fcihcct, tfmeatur Dcusj ^aneat pax SC tranquillitas*

Gubernat I'gitur etiam ciuilftcr ûncftum Patn'archam Dominus 6Cdéfendit co-® nuidiam,permittcns vti eum legibus, ÔC moribus ciuilibus, Si. vt le vfitatis hominum accommodet ad fetuandam pacem publicam. Non enim refiftit innbsp;parte Phiiofophiac Si legibus fcriptura fanefta, fed confirmât eas, Si ex iuramen-lacramentum quoddam facit,fiquidem coniundum eft cum nomine Dei» Etnbsp;adreconciliandos animos Si tollendas lites ac fufpiciônes,

Tom.4. îenenf. fol.Michæcap. j. Nonfolumtyrannis veritatisimpatieit-* ^*nia eft,fed caufas fingit,cur hgc dotftorum libercas coherceri debeat,Sicut noftroinbsp;^potCjproh dolor,nimis multa exempla extâf,quac,alioqui tolerabiles, Magiftranbsp;Veritate offenfos eflè oftendunt. Fit enim,quodAriftoteles bellifsima fabula o-leones ægrè patiantur fibi à leporibus quafi leges præfigi, ad quas confilianbsp;J ^^a fua dirigant. Dum igitur lepores pio ftudio concionanturLeonibus,autnbsp;*^^01 vngulas cum diferimine experiri,aut vitam fuga tuen' coguntur.

. Vfitatum autem eft hodie in aulis,vt liberiores conciones,in quibus Magiftra-^1 vitia notantur,feditiofas efle dicant. Sed fifeditiofum eft Magiftratuum vitia ^^¦^jquaèfo te,quid de Micha diccmvs,qui non dixir,fed fcripfit quotp hgcr'ac pa-oftendit fe non cum rufticis,fcd cum ipfis prirtcipibus Si capitibus domus lacohnbsp;Ç. *^ael agere. Sed impudentifsima öratio cft,Micham Si alios idem cum Aïicha fa-çjl^^SjfeditÎQfos vocare. Num enim veritas feditionis caufa eft, quæ Si Deo gratanbsp;h pcculiaritcr miniftris verbi commendata i* Sacrae literae Si experientü quoegnbsp;efie pcenas diuinitus immifias,nonpropterveritatemnbsp;Oribus mandatum,fed propter peccata Magiftratuum,quae ob certas caufas no-^^nt,non difsimulandaauttacenda. Nam difsimulatio Deum vltoremSdnbsp;^^lt;fiorem talium peccatorum excitât.

jj nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;enim cum Magiftratus in Repub. fit, quafi caput in corpore humano,

cum fruólu medicinaadhiberi reliquo corpori,nifi priùs caput fanatum,' 1 ^icut enim fere fruftra hortamur vulgus ad pietatem, vbi ipfe Magiftratusnbsp;religionis curam habet, Ira fi Magiftratus reefte inftitutus fit, fua fpon-n'^^lgus feueritate poenarum, ad moderationem Si ftudium virtutis reuocat.'nbsp;iiQ pio Dodori prima cura debet efle, de Magiftratu, vt admoneat officij,vtnbsp;vfitata licentia, quam propter potentiam fibi fumit. Hoc autemnbsp;Içj quot;^quomodo potent fieri, fi Doiftorad omniapeccata conniueat, Si difsimu-

nr verum eft quod Satyricus dixit : Omne animi vicium tanto confpeeftius t(|^^*nren habet, quanto qui peccatmaior habetur. Sicut enim perlona publicanbsp;I^tius patent quam priuatorum,nbsp;olum ratione fcandali, quod vulgus procliue eft ad principum vitia imitan-quod Magiftratus poftea languidioi redditur, ad ea reprehendenda Si C3.^nbsp;quae ipfe in feagnofeit. Hoc verb illud eft ingens malum,'nbsp;bj^^i^udio pfi Doclores cum Micha debent occurrere. Qiioties enim teftaturnbsp;fe quafi placatum efle, feuera animaduerfione in flagitiofos fErgo vbinbsp;inhacpartefuum officium non facit, ipfe Dominus, cuius indiciumnbsp; uicium cogitur exeicere. Sed id nunquam fere fit fine publicis calamitatibus,'nbsp;Zzz iifj ficuthex!

to ocddendum efleliââc. Qiiandocuncpautem homo,in terr ore mortis coflß* eß, hoc eß, in ca periuafione,quôd debeat mori, ibi tantam violentiamnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;-{o

ientit, vt iuftcntare iè non poisit, ÔC turn veriisimc moritur,non quando fit anim^acorpore,nbsp;illedixifjSummumnecmetuasdiemnecoptes, Ahjdum fentiunt, nimis eiknbsp;uem rem,eo inducunt hommes, vt praefentibuS voluptatibus, ad leniendumnbsp;hoc indulgeant liberius.Sicut extat notus,fcd deprauatus verficulus, ex SardaOnbsp;11 Epitaphio fumptus,Ede,b!be,lude,poft mortem nulla volupras,Sic fapientesnbsp;dijdumpnaè peccatimederi volunt,inmaiorà peccatä inuoluuntur. Nequeenbsp;tnors contemnendo vincitur. Sicut latrûculi Si milites putant fortitudinis fpelt;nbsp;fc çdercjcùm ctiam per iocum,peftem,puftulas Gallicas, Si. limiles calamitates

D Ê H Ö RTÉ. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ff2^

Fere idem rcccntiorcs Th eologi fadunt,cum exemp lo gcntÜium difputant,m funebribus oranonibus non eflè dolendumtanquaminrcmala, Mortem eflê por-^'J^tnqucndamjin quem conclufi,tutifimus à laboiibus QC calamiratibus, quibus hgcnbsp;^omum's vita fubicdla eft, Porto,lige extrema eft cæcitas,ÔC mifèria alia fnperadditanbsp;pEccatooriginiSjquodipftimpeccatum ÔCmorte, cùmreliquis calamitatibusgene-humani,lîcextenuamus,ô6 expugnamus contra communem ienftim,côtraipfaminbsp;^^pericntiâ,acnobis blandimur leuifsimis 2lt; vanifsimis cogitationibus. Non enirnnbsp; modus dftputandidemorte,fed funt, vt hc voeem, gentiles cæcitates ÔC fru-peccati originis, quôd fua mala défendit non elle mala, cùm tamen diuerftnn

At Mofes nofter longe aliter in hocPfalmo de morte difputät. Hocenim pri-agit, vt mortem amp; reliquas huius vitae cala mitâtes, quam poteftmaximèex-Î5§crct.lneare,fecundûofirciiï fuum legale,eft MofifsimusMofes,hôceft,(èuerua '''nftermortis,iraeDei,ôf peccati. Egrcgiè igiturfungitur officio legis, amp; pingitnbsp;^^rtemhorribiliisimis coloribus,quod ira Dci fir,qua occidimur; Imô oftendit nosnbsp;'3nteoccifos,ÔCingentibus calamitatibus oppreftbs. Ac vtitur hic nouaRhefo-^^jVocans mortê,iram Dei. Addit ex fua Dialedîica caufam efficientem SC finalemnbsp;Qffis ôî: omnium calamitatum huius vitae, opponit nobis Deum ira turn .Qiiis, in'nbsp;^[^'biiorattantam effèpotelfatem irætuæt'Nam quôd morimur, acciditex intolera-quot;J'aDeiaduerftïs peccatum. Porto fi refpicias adeonfequentia, facile intelligesnbsp;J ''non fimpliciter loqui de morte corpotali, fi enfin ca fola expeftanda eflef,dice-^nscum Poeta,fummum necmetuas diem,nec opes, At nos fuftinemus eternamnbsp;'fm,fiquidem iram Dei,qug à nobis vinei nequit, fuftinemus,

Qififncis homines morf. Et dicis reuertimini ç^^''ominum, Sententia huius loci hæc eft, Quod Mofes vult nos docere, per pee-*nbsp;homo gratia exc!dit,SC pcenam mortis fuftinet. Tu vertis,nbsp;lisfnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;innihilum. HæcannonhorribP

^^'tentia amp; grauifsima ira eft CHominem per iram Dei mori, tam nobilem créa-animantibus pra:ftar,amp; non Angelis,non Dæmonibus fubie-t,ç^þd foli maieftati diuinædmô quæ ad fimilitudincm Dei condita fuit, vt vi-V;^^^^dominaretur. Haecprofecftôgrauiormors, QC triftiorcafuseft,quamcum tijj ^na(ftatur,prfertim firefpicias propagationem mali. Hominem (inquit)ver-Haurit cnim vno verbo, omnem po-parentum.Ergo quod ad vitam creatum erat, morti earn defti-fetçnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;I^co irafccntCjôd eft totum humanum genus prolapfum ex immortali-

tr * autem quàm prudenterMoles loquatur,cùm hanc iramfimpliciterrefert ho ^^f^''cm,Ne veniat Manichæus,cum infana fua tutba,Ô£l faciatduos Dcos, vnunbsp;amp; bonum,alterum malû. Non enim dicit, Diabolus redigit homines innbsp;n,fed tu ipfe,quifuifti,antequam clum amp; terra elfent, Hocenim Manicheinbsp;^i^?''entû fuit, amp; non dubiû eft,multos nuncin code errore elfe pofitos, qui ima-bona à bono Deo,mala aût à malo Deo oriri. ïn hoc errore vixit Au-ferè noué. Sed impietas eft fingere nouû Dcû,Ô!l hoc modo effugerenbsp;nobis propter peccatû irrogatâ, ficut milites qui palanbsp;^tî^j^^'''tinortê.Sedquidprofecifti etiamfi morte extreme contênasc'Num ideonbsp;,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;viciftiC Qjiare meminerimus,hic no difputaride Epicuricogitationib.

®dô mitigentur mala, qne no poflitnt cauerifSed doceri nos,vt bona ôf mala referamus

DE horte. rcfcramus advnum Deum, amp; difcamus, quomodo illa mala Vinci pofsint.nbsp;enimeftquodMofespræcipuèinftituitfaccre»nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.

Prudenter itaque dixit, Tufacis Homtnei morit hoc eil, tuum Opus, imo ira tua db quod vniuerfum genus humanum permortem abforbetur» Non fernere fiunthO''nbsp;mines,non fernere nafcuntur,non fernere patiuntur, non moriuntur fernere. Na*nbsp;nepecudes quidem fernere moriuntur,iednoftroarbitrio* Sunt enim ipforuiu^nbsp;lamitatesindominiohominum, Qiianto minus mors SC finis hominum finenbsp;ratione eft. Sicut igitur vita diuino ÔC certo confilio conceditur fic etiamnbsp;Opus iræ Dei,quo vertit creaturam hanc in cotritionem SC protrudit ex vita innbsp;tern. Ita proprie refert hunc efFeClum ad ipfiim Deum, vt admoniti non aliunde anbsp;ceriamus auxilium,quam ab eo qui inflixit malum, Ch^i enim percuisit idemnbsp;nabit. Hieenim eft titulus Dei noftri,Quôd oceidit amp; viuificat. Quod ducit ad*nbsp;feros Sc reducitjQuod ( ficut hic dicit ) vertit homines in contritiônem,ô^ iub^^nbsp;uerti filios hominum,vt ficut per ipium initio accepimus vitarn,ita per ipfiimnbsp;tandem vinCamus mortem, quae mors nonfimpliciterconcupiiccntiae)nbsp;peccati caufa eft, Vtitur quidem Deus Diabolo ad affligendos nos SC occidend nbsp;fed Diabolus id non poteft,nifi Deus hoc modo vellet puniripcccatum.SumUS*»nbsp;tur oues occifionis, fubieefti morti propter iram Dei,ob peccatum,

Secunda pars verficuli,Et dicis,reuertimini filfj hominum, eo pertinet, ficut moriuntur homines quotidie propter peccatum : Ita quoque intereanbsp;all),fed eadem cOnditionCjqua illi,qui defunCli iunt. Sic ieculum illud ants di*nbsp;perijtjdixerat enim Dominus :Delebo omne animal viuum. Et tame adnbsp;nbsp;nbsp;^4,11»

Dominus:Factibiarcam 8C ingrederetu ÔC filfj tui,0C eorum vxores, Sicad^^^ dixit:Morte morieris,quacuncç diecomederis de ligno hoc,8C poftea,Terranbsp;rerram reuerteris. Hic enim locus eft,qui haurit vniuerfum genus humanu*^nbsp;men iemperalij inhanc vitam nalcuntur,eifdem calamitatibus obnoxij*

Hæc eft fententia diuina quam aperuit nobis Mofes,ratio per iè potuit. Itacp non Gentes folum,fed Monachi quotp muita difputarunt, de^odnbsp;nenda morte,fed male, Nam homines hoc modo aut iecuri fiût,aut blafph^d .nbsp;exuunt timorem Dei,ac commouentur aduerfus Deum, quafi Deus tyrânm^nbsp;QC fine ratione morti exponat hanc miferam creaturam. Longe meliusnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp; jjjji

Qliôd,etfi abiecerit Deus hominem propter peccatum,tarnen non ficabiecefi^^^Q/ ctiam mifereri ÔC iuuare eum velit. Ratio vtrunep neicit,primum, quodnbsp;pter peccatum,per iram Dei homini irrogata fit. Deinde, quod contranbsp;remedium in miiericordia Dei, quod ille iratus Deus finat fe fleCli precibus Stnbsp;vt renouet nos per verbum gratia:,ÔC Spiritum iuum in vitam aeternam*

Tom,;,Iencnfifol. j8t, lefai.cap. j8, Porto Monachi muita depraep3t3^*^3tit mortem icripferuntjfed fiimma fuit,difcederc amundo, hoc eft, innbsp;m onafterium abire, ÔC iftic nefcio quas fingere cogitationes,fedhae funtnbsp;Vera enim prpparatio ad mortem eft,exercitium Hdei, feire quod mors, p^^nbsp;Infernus, Satan, in Chrifto crucifixo,viCîi ÔC proftrati fint.Ne icilicetmortei^^^p^jj?nbsp;lis in fe aut nobis eft,reipiciamus,ied qualis eft in Chrifto.Hic afpeClus æneinbsp;tisferuabitnos,necvlla alia falutisipesaut ratio vfquameflepoteft, qus^^ nbsp;in vi(ft:orem,in quo mors eft conculcata,vilt;ftum peccatum, proftratus Satan^^, .p/nbsp;ius cruce pendent trophæa de noftris hoftibus,6C tyrannis dèuicftis.nbsp;fpiceremortem poteft,nec tenefur co ipeeftro. Alias extra Chriftumpati^nbsp;ere, ÔC cum ea pugnare, eft quafi in medio mari natare, quin potios afcêde 1

D s M o R T g; nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;81gt;

iaftéfupcrifî'iiinmalmn,èquofufpenfatrophæafuttt» Nc^i reïpk/as aütteauÉ tua^alioqui mcrgeris.Sed exi à te,8C abi ad Chriftum,qui eft agnus Dci',ôô vûnbsp;pro peccan's noftn's, quæ omnium noftrum peccata fuftulit^ amp; in fiio corporenbsp;quo crucifixus Diabolus 2lt; mors eft. Hæc eft vera ÔC vnica ratio cotemnen-»nbsp;^^riortis,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;confolanturmoribundos, quôd mors fînem calamitatunt

P^dculorumhums vitæafïerat:Eaconfolationoncftfirma, neque erigerecorirt Siaa poteft, vidcntùr enim qs maiora mala reftare poft mortem»

y.f 'Tom.j^Icnenf. fol. js^.lfai.cap. jp» Sinullæaliae eflcntcaiamitatés, quachanc .nbsp;nbsp;nbsp;nobis inuifam facerent, ccrtè peccata, æ in primis facilis hic in præfumptio^

Hc nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;afferre nobis debebant. Singulac ætates fua fentiunC

^^nmoda. luuenes libido vexat,quæ vix vxore dudîa cxtinCTuitur. In virili ætate queruntur ÔC cumulantur,ôô creftit auaricia. Si quis bene ëC honeftè vixit,re-«nbsp;L^^miniftrauit officium fuum,fuit bonusMagiftratUs,Parochus bonus Sic. Phi-oritur,quae propriè ad ienes vitra auariciam pert met. Sic vita noftra non fo-Pfecatjfed eft ipfum peccatum. Ad hæc accédât tot alia mala. Puerilis aetas om-Vi( ^hriæ obnoxia eft. luuenilis omnibus periculis : Virilis omnibus morbisnbsp;malis non poteft dura hominum ceruix frangi Si domari, quan-(jnbsp;nbsp;nbsp;opprefti calamitatibus Si peccatis,fuperbimus,praefumimus,Deum Si indb

ky ^^ifecuri contemnimus, Ruimus in varia 5lt;f grauia peccata. Deiperandunt eft nos fine peccatis in hac carne viuere poftè,6C fimplici confeisione dicendâ:

Vid quoties 2lt; quàm grauiter pcccaui, tu vides, ego non poflum omnia %gnofce,élt;c»

^encf.cap,!^.Tom.z. fol. Etdcficicns (Abraham)mortuuseftinSenc-»' li,jj^oona,fenexôlt;:^iàturdicrum,collc(ftiiscpeftadpopulosfuos. Hic igitur pri-totafcriptura fancfta,qui tcftaturSancftorummortem èflc placidam,nbsp;confpedu Dei : non guftare eos mor tem,fed fuauifsimè eos obdor-diligenter euoluit,inde enim natae funt fenten-ÏHh ^^fignes cap.d.Propter maliciam colligitur iuftus,Vin'mifericordiaeintrantnbsp;cubilibus fuis,Slt;z6. Vade populus meus, intra in cubi-tuafuper te,abicondere modicum ad momentum,donectrani-Ygnatiomea.

''det nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;mundo contempt! funt, fprcti Si abicSïi, Si mors eorum triftifsima

fuauifsimum fomnium, Qiiando decumbunt in lecfto Si agSt ^fitj ^^^oriuntur,non aliter ac fifomnus paulatim membris acienfib. illaberetur.

'tl' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;libens moriarjfi fic tibi vifum fueritmon exhorrcftunt mortem,ficut

trepidant anguntur horribiliter. Haec ad nos cxcitandos faciunt,vt di-V, P^co euocanti nos ex his miferijs parcre,6lt;f pofsimus dicere : non optarim V-tneæaddi,Dominc lefu ChriftCjVeni quando vis :ficutmoritur Ä-fatur dierum,fr Wol 5« fricbt« War.

*94* Vicftoria autem Abrahæ Si Ifiac, ^anólorum eft fides,hanc qui habet,is fuperat pauorem mQxtà,,Si yincit Sinbsp;triumphal

Lt nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;D E M O R T È.

triumphat in aetefftum. Dcea loquitur Paulus.z»Cor.i. Speramus in Deum viuuin^ qui fufcitat monuos. Huius fidei nos quidem vix vnicam fcintillam habemus* Ta^nbsp;diu enim crcdinitis,quandiU mortem nonfentimuSjVbi ea apparet, ftatim pauornbsp;horror fubfeqüuntur»

Illudigituradmirandum,eft,ôifratioriiimpoisibilecreditu, Quod Deus êC veilt mortem abolere,SC mutare in vitam, Sed hocmuko mirabilius,quod Ab^*nbsp;hamSC liàacperiuafumhabueruntiftamtotamadionemeflèiudümô^ nonmoi^'^*nbsp;Ac Deo quidem mor tern ludum eflc quiuis facile credit, fed fi idem mihi, di in mennbsp;corpore ftatuendum fit: mortem non elle mortem : Hoc nec Medicus, nec Philoio*nbsp;phus,nec lureconfultus vnquam perfuadebit.

Qufs énim ifta coniunget ÔC conciliabit: Mors non eft mors, led vita Mofes iple contrarium affirmât. Si enim legem äudias dieet. Media vita in morte fumus,nbsp;iuxta veterem illam ôt^piamcantioneminEcclefia, led eft legalts tantum,Eiian^'nbsp;hum autemôC fides, inuertunthanccantionèmôC fie canunt : Media morte in vitanbsp;fümus,te redemptorem laudamus,fufcitafti nos de morte amp; faluaftinos.Qu^E*®^nbsp;geliumdocet, quôd in ipià morte fit vita,quodlegi, SCrationiignotumamp;^impo'^*'nbsp;bile eft.HincPaulus triumphat Coloffz.expolians prirteipatus ÔC poteftates,ofte^nbsp;tauiteas palàm. Item.z.Cor.d.QuafimOrientesfiCecceViuimus. Hæcfidei visnbsp;quae ita médiat inter mortem ÔC vitamnbsp;nbsp;nbsp;tranfinutat mortem in vÜ2m,S)C immot^

Id Deus oftendcre voluit hoc fado, tan quam ipedaculo quodam, mortemcn^ ram ipló nihil cflè praeter ludum, amp; inane terriculamentum generis humani?*?®nbsp;vexatióném quandam SC tentationem, veluti fi pater aliquis cum filio ludat, 3«*^'nbsp;rateipomuffl, interimcogitetdehæreditatcintegra eirelinquenda, Seddirnonbsp;id creditu eft,ideö gentes, quaeignorant hanc voluntatem Dei,quam reudaf^nbsp;bofuo,nihilprorfiisfperant.*.The{fi4#nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,,,

, Chriftiani autem qui habent verbum, omni ftudio id audire 6Cmedü^^^ bant, quo excitarentur corda eorum, vtquantumuisgrauenturpeccati,nbsp;impedimentis,tarnen afliirgant in gloriamSCcognitionem mentis diuin^^'^iin^®nbsp;talitatis,vt pofsint credere veram SC immotam hanefententiam eflè.Morseftln'^nbsp;¦ id quod credidit ÔC fenfit Abraham, SC vicit mortem hac fiducia. Sic enimanimnbsp;induxitfuum. Filius meus Ilaacquem iugulo, eft pater promifsionis, quaepf^P®nbsp;tio fimpliciter vera eft:Ergo filius viuet in æternum,SC erit haeres.Etfi igitur iammo*nbsp;riendum ei eft,tarnen reuera non morietur, ied refurget.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;. ,

Fides igitur conciliât contraria,nec eft ociofa qualitas, vt Sophiftae dicunt: be virtus cius eft mortem occidere, infernum damnare, efièpcccato peccatum, DwdO'nbsp;lo Diabolum,adeo vt mors nonfit mors,etiamfi omniumfenfus teftetur adeflêmot*nbsp;tem. De hoc Abraham certifsimus eft,amp; cogitat: Redigo filium in cinerem, tam^nbsp;non moritur. Imoifti cinereserunthaeres. An non id ludere eft in tam magna ötnbsp;ardua cauiàf in qua omneshominis bis pueri finit,

Hxc veto non propter Abraham fcriptafunt,qui iam defundus eft:Sedad con firmandos nos SCanimandos, vt difeamusapud Deummortem eflenihil, Slt; cana*nbsp;mus: Media morte in vita fiimus, quern laudabimus nifi te Deum noftrum.Hxc U*nbsp;uangelfca cantio, altera legalis eft, PatriarchaeSC fpiritualeshomines praeclareii anbsp;intellcxcrunt, Nos quotidie ifta tradamusSC magna luce. Sed quotufquilquce^nbsp;qui credat aut attendatr' Ac iane tales nihil diiperant, abijsquinonaudiunt, ImOnbsp;rudientesnonaudiunf, quiafiintmortuiinpeccatis, 6C in auaritia. Horum fimileSnbsp;fuerunt etiam vcteriTeftamento,ft:ribae, facerdotes ÔC impq qui hæc non intellexcgt;nbsp;runt. Sed DauidjEiaiäs, Samuel jlerenfiashabuerunt intelledum SpiritusSannbsp;SC potuerunt hoc videre: quod Ifaac 6C pater Abraham morientes,tarnen v^n^-

Abraham (epties lue occtdlt;fur,amp; ramé manet in vita,£t quidem corp oral i, vno mo-^ento Abraham pater Sl Ifaac hiius occiduntur viuunt.

ifta nos non aflequimur,8C tarnen cogitanda ilintj vt afleqnamur quantum pof-fiJnius, Ego fane tarditatem meam agnofco, meus afinus infra refiftit,J ncc poteft ^^tendere in montem» Sic omnes qui non funt eruditi in dodlrina fidei, manent all-'jnonpoflunt iftas cogitationes apprchendere,quod mors fit vita» Sic Petrus ne-B^sChriftum inpericulo mortis,ignauum pecus fuit, imo ne afini quidenifimilis.

Meminerimusigitur hoc fpeclaculum, quod Moiespropofuit, ôc lufum ilium ''^inæmaieftatfs in morte, vt difeamus credere, mortem efle vitam» Quotenimnbsp;funt qui hoc feiuntquot; Vide quid faciamus,quando afpicimus, aut adiumus tjs,nbsp;ï'^animam agunt,aut cum noftra vita periclitatur. Si ita adfecli eflemus,quemad-Abraham Sd filius,diceremus :Non moriar,fed viuam,Caftigando quidemnbsp;^^gauit me Dominus, fedmortinon tradiditme, etfamfi fepeliar, ÔC corrodarànbsp;^¦n^ibus,tarnen viuam.Atqui morierisfobijeit caro» Non,(ed caftigatio eft»nbsp;u Hxc diicamus nos quolt;^, vt pofsimus in media morte dicere: Adenbsp;nbsp;nbsp;nbsp;»ft

nroriar,fed viuam,ficut Jfaac quando petcbatureiusiugulum» Quod fi adhuc '^cnius ôd trepidamus cogitatione SC conipedu mortis agnoftamus infcitiam no-^^ijHec gloricmur nos efle Theologos.

. Videxe mortem poflunt omnes homines Gentiles ôelimpft intelligunt, quod fit mors, HaccautemChriftianorumfapientia ÔC dodïrina Ecclefiæ peculiarisnbsp;ç^wam Abraham tenet:Ego occidens fîlium habeo eum viuentem. Et Ifaac:mcri-'^on moriar, vtcuntp iugules ÔC in einer es me redigas,fiam quidem cinis : nihilo-*^^5 tarnen viuam, 8C generabo haeredes totius orbis terrarum,

vero ante didîum eft : Illi duo fimul pergebant, Nam in toto mundo co-^fio ifta de morte non fuit,prætcrquamin iftis duobus» lugulandus cogitauit: In ^^stuascommendoSpiritummeum, Nonmoriar,ftd viuam, ÔC redibo, quianbsp;fnonmentietur» Filius promifsionis fum : neceffe igitur eft vt generem libe- -Vj'''^Ificoelumruat. Vide an non fit hoc moricerta morte, SC tarnen certiore vitanbsp;(u t* Hine Prophetaeinicripturaiandta pafsimprædicantrefiirredfioncmmor-Ethic locus manifeftèoftendit refurredlionem etiam in hanc vitam corpo-'^'Jjquantomagisin futuramc*

iijff ^^^^nt autem haec omnia ex primo præcepto, Ibi enim eft dodlrina ßdei SCrC' f(| ^^ionis mortuorum» Ego creator omnipotens cceli SC terræ,ium Deus tuus,idnbsp;loqueretur hate inaeternumnbsp;tç ynt. Nobis autem nobis inquam,hæc dicuntur. Non illud: Tu debes comede-^3ni,rriticum,gramen,fedfum Deus tuus.

% nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Deum elle,eft liberate ab omnibus malis,quaî nos premunt, vt fiint pec-

Vçfj^gt;ûîfernus,mors,amp;lc»Sic enim Prophetæ infpexerunt SC interpréta ti funthasc % ftnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tantum Deum creantem norunt. Sed in primo praîcepto inuenies

vidloriam mortis, amp; refiirredïionem mortuorum in vitam acter-quiha-piritumSancftum,S(l attendunt quid Deus dicat amp;lfaciat,Alft,etiamfi alsiduo nihil curant»

duo : Abraham SC Wâae huius articuli de reftirrcófioe mortuorum ambo credunt, quod Deus non folùm poßit, ied eertiisime velit re-iortuos,öe quod agat cum hominibus de occidenda morte, quae tame ipfinbsp;^iijj(^®*'seft,fed fomnus, qui eft quafi frater 6ó confanguineus mortis, Quando

îjo nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'de morte.

Sic potcft dici de îiàac,quando redigitur in puluerem vnde fumptus eft,non d* cinis mortuus,fed filius promiisionis generans reges. Sic de noftris mortiiis èinbsp;poribus cogttemus. Iftud pabulum vermium, nonmancbitpuluis, fedrcuiuifc^^»nbsp;quia audiuimus fcripturam dicentem, quod mors coram oculis Dci puenlisnbsp;damlufusfitjôt' omnibus Chriftianis etiam talis,quicrcduntinDeum,viuificantegt;*nbsp;morfuoSjôd reputantem defuhlt;5îos pro viuis.

Hacc cil doifîrina Chriftiana 5C. fapientia Def, fcicntia (ànôorum, fublimis cog nitio fupra captum mundi: Mors vbiftimulusr Vbi vidîoriatua f Medianbsp;învitafumus: Nonmoriar, 6Cc. Qui banc artemnouit,gratiasagatDeo. Scd^nbsp;da eft opera, vt non folùm Ipeculatiuè in ore, ièd virtualiter earn ÔC toto pcoonbsp;tencamus.

Qtiodfi quaeritur vnde hanc iapientiam haufêrint PatresirefpondetPauliJ^' comitante populum in deièrto petra ipirituali, hoc eft, ex agnitione Chriftipt^'^^nbsp;filiberatorts.

Lex iàpientiacarnis hafc non intelligunt: Sicut tune fpet^aculum ill^ rum fuit abfconditum totimundo : Deo autem 6C Angelis notum Si longenbsp;dißimum, HominibusScDæmombushorrcndumamp;Sexpauefcendum.nbsp;bolus cùm videt hominem in fide agctem,tenetur,iuxta illud.gt;,Cor.4..nbsp;ipedlaculum mundo ÔC Angelis amp; hominibus. Idfidemalis Angelis incefi? .^nbsp;horribilc fpedlaculum eft. Si de bonis,eft iucundum fpecftaculum, vt.i.nbsp;in quacdefidei'ant Angeli profpicere. Libcnter cnim infpiciunt Deus 3^nbsp;miranda opera: vilt;ftoriammortis,dcftru(ftionem peccati,Iûacrcdeuntcninbsp;tatum ex cinere,SC ex nihilofecftumpatrem Gentium.

Magna enim lux fidei fuit in illo adoleicente.Credidit fn Deum creatote'^(j/ vocat ea quæ non funt,vt fint, SC iubet cinerem, qui non eft Ifaac,nbsp;cnim hoc credit: Deus eft creator qui ex nihilo facit omnia,neceflàrio cofld^ .peusnbsp;tur poteftDeus mortuos fufcitarc. Quid incrédibile iudicatur apudnbsp;mortuosfufcitatinquitPaulusAtftor.zd.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.flc

îd ergo agitur iftis exemplis, vt difeamus credere vitam amp; mortem pijs.Si viuunt,moriuntur,{i moriuntur,viuunt: ficut docetur per totumnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;. jß,

ftamentum, amp;oftenditur, omniaChriftianorum opera efièmiracula. Pfa^ nbsp;ji,

cat Dominus Santftum fuum. Itcm,ïohan,i4. Maiora his faciet, qui crédit ego vado ad patrem vt fim omnipotensin vobis.Iftamirabilia opéra terrent V.nbsp;nés exhilarant Angelos, confolantur pios.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,

Impiusverô tollaturnevidcatgloriamDei. Qiiiamundusnonvidetipy-je vcritatis,nec cognoicit Iohan.14. V os autem videtis,quia in vobis eft SCnbsp;bant quidem ludgi Chriftum refuicitantem Lararum,Petrum fua vmbranbsp;Sic noftri adueriarîj vident nos veile confulere omnibus hominibusnbsp;nunt item opera noftra dileclionis, humilitatis,patientiç,Sed videntesnbsp;Etiamfi Spiritus Santftus eiuimodi opera exhiber, quæinipfosoculos,nbsp;manifefte impingunt, vt palpan poftint manibus, tarnen non vident.nbsp;blafphemant, ôC fpiritum qui in nobis loquitur amp; operatur, ô^clamitantenbsp;bolica omnia.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, pei^

Atquiclarèeorum oculis expofitus eft Spiritus Santftus, cernuntur ents^^l^j S)C mirabilia in vcrbo,2C facramêtis,vt vel lapides,nifi fenfii carerêt, videre amp;nbsp;poflênt,tarnen no vidêt.Qiiare.^Quia Chriftus dicit: Mundus non poteft eu

Qiii autem poteft credere iuxta primum prçceptum, 6(^terræ,isnondifputabit,necdubitabitderefurrecftionemortuorum. Ecnbsp;non crcdit,quod Deus pofsit ÔC velitfuicitaremortuos,illenihil P^egt;rfûs cinbsp;Papa,Cardinales,Epifcopi,non credût rcfurrctftionem mortuorum,ideoin

^æquentia colHgt£ur,quod non crcdant cflè Deum,quia negant cuis opcra^niliü de eins maicîlate Si potcntia que confpicitur in refurrccîionc niortuoruin,

ç, Tom.4.IenenCfol.3o8. Matthai. Cap.p. Hoceft omnium iætifsiinum, quod mortem ipGfsimam fie ridet,amp; vocat earn clan's verbis fom num. Hic locusnbsp;^^infignis cft,quod Dominus ipfe rerum, vocatmortem aliud nihil quam fom*nbsp;P eft confolatio mirifica omnibus fidelibus. NamChriftushîcnonfolùmnbsp;mortuam dormire, fèdfadîo ipfo quocp oftendit, Mortuam dormire, quianbsp;p/^quitur earn facilibus verbis, velut dormientem excitans. Hanc fapientiam null!nbsp;^ofophi aflccuti funt,Et com infinitac apud eos fint opiniones,hîc vno verbo fol*nbsp;îtur omnium quacftiones,fciliccr,dormit, O dormit, Mors vbiest* Mors non eftnbsp;fed dormitioapudChriftianos, Imo locus fepulturae Chriftianorum vocaturnbsp;Ql ,id eftjdormitorium. Sic non poflûnt Gentes appellate fua ièpulchra, folinbsp;iftiani dicunt, fepulchrum meum eft meus ledlulus, meum dormitorium. Nonnbsp;j^^''or fed dormio, Iohan,ii. Qiii credit in me, etiamfi mortuus fuerit, viuet. Etnbsp;dormit, 8Cc,

Vides autemhîc, quod fint impedimenta huiusfidei de vita actcrna. Nam hoc C.^'ihîcgeriturinpuellafufcitanda, hocetiamin quolibet fideli agitur morituro,nbsp;'^o,eftdcfperatio,quafinonvi(fturjin3eternum. Adidconfonant turbatf idcdnbsp;mundi quæ dicunt : Quid tu vnus dubitas T quum fis, ficut omncsnbsp;k n aeternum mortuusf Secundo,Tubicines etiam rident promiisiones vitæ,nbsp;, lex amp; fapientia carnis dicftat,mortem efièmortem,contrà promifsiones vitenbsp;cfic nihil 06 merè fruftra, Quia lex occiderenouit éc aliud nihil,fie enim con*nbsp;^(13 fentit. Ideo hîc in iftud verbum Chrifti ( dormit ) tot turbis 06 feandahs ob*nbsp; ^n,cftacriterintendcndum. Et contra tibicines,contra legem,contra omnia ar*nbsp;^cnta confcientiae,in os Chrifti intendendum amp; hærendum, dicendo. Ecee iftenbsp;dormiat, non euro quid obftrepent vniuerfae cogitationes. Nihil audionbsp;J^^^otturbas, nifiülum vnicum, qui obfcureauditur præ turbis, ied mihi clarè fo*nbsp;'^^^ens;Cedite,dormit puella,imô non eft mortua.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i

cui credant fideles, Ipfede* do . ^^1 Mors mihi non eftmorSjfed fomnus. Mihi nemo moritur, fedomnesnbsp;Hj/'^^nttantum, Nos debemus refpondere amen, QJJein ÇOT/ credonbsp;nbsp;nbsp;nbsp;gdcukn

Tantum eft^vt ego mihi non mcntiar,26 fortitercrc nenon pofle mori in æternum,fed quod morior,hoc eft,quôd ad tempus dor*nbsp;d-Verum tu da hancmihifidem : Tu die iftis turbis Ô6 tubicinibus cedite, vt cc*nbsp;'Ohnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;meam hanc fidem turbare 86 ridere, Nifi tu dixeris eis vt cedant, ego

itü potero. Interim eredam me morientem non mori, fed ibpiri, memor* viuere.Quia tibi viuo cui credo,Et viuificas qui dicis de me,Non eft iftenbsp;viuat.

( vttextusdicit) hæc fama virtutis Chriftifuicitatorisemanaretin ornnê (nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;omnium corda,!vt omnescrederent eum eflè talem, quinosmortuos

viuis,S6 à fomno excitandis, vt Igti contemneremus mortcm,fecuri quôd quinobis videmur mortui, atilli dormientesnbsp;defuntfta cft,quâ ad nos qui fumusadhuc fuperftites.Maxima enimnbsp;atio eft audire exitum Si mortem iftius fancftifsimae Patriarchat Ô6 omniumnbsp;Aaaa tj Patrum,

Sp nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DE COHSOLÄTtONEnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,

patrum,quorum collationc nos nihilfumus, nihfl differrc a noftra morte, fed deformem amp; ignominioi'am fuiflè,ac noftra eft. Corpora eorum funt fcpulta.co^^nbsp;Ci à vermibuSjdefoflàin terram propter foetorem,non aliter acfi non fuiflèntfano^nbsp;rum exuuiat, cùm tarnen fuen'nt fâncftifsûni homines, ÔC quamuis defundh, tatflnbsp;verèinChriftoviuunt.

Propter nos igitur hacclëribuntur, vt fciamus iàndifsimos patres ô(^ dcmpaflôs, quaenospatiiblemus, de quibus tarnen certumeft, quod in oculisl^^nbsp;viuant, quos ego credo reftirexiflè cum Chrifto, Abraham, Ifaac, lacob,nbsp;dam,6lt;c.

Âttç hçc videtur fuiflè caufa Abrahamo,cur tantopere laborauerit de fepult'^ ne mortua foa Sara iepeliretur in aliéna terra. Sicut idem de Kàac poftea audieinbsp;lacob item loieph noluerunt.in Aegypto fcpeliri iêd in terra Canaan.

Hçc cupiditas argumento eft, indidiflè eis Deum hune animum, vt capereß^ vellcnt fepeliri in hac terra fibi promiflà, certa (pe refufeitandos fe eflè cumnbsp;fto, Ideo ibi locum fepulchri effe voluerunt, vtnon procul à venture feminenbsp;ccrent, Hébron enim diftat duobus aut tribus milliaribus ab Hierofolyma.nbsp;haud dubiè cum Chrifto refurexenmt, nobis inconfolationem, netimeamusmo^nbsp;quando videmus illam horribilem figuram corporum noftrorum poftmortem«nbsp;Hi qui nullam ipemhabentrefurecftionis futurae.i. ThefC 4. nihil curant, .nbsp;cogitant de futura vita. Nobis verôhaccftriptafunt, vtrecordemurquomoa*nbsp;¦ initio mundi omnes làncfti extinefti fint, redadîi in eofdc ftores Qi. cineres,nbsp;Cor.J,Paulus ait:Seminatur in ignomina, eandem corruptionem ignom^^nbsp;pafsifunt,non obftante eo, quod fuerunt fandi carne SC fpiritu.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, gf

SicenimvifumeftDeo,ex vermibus, cxputredinc, ex terra corrupt»^**|jy plena ftorisjcxcitarc corpus pulchern'mum, fupra omnem florem,nbsp;lemipfumSCftellas.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,,

Hgc ideo moneo vt adfîciant nos exempla iftorum fantftorum.Nam fide font magis mouentur,SC dulciûs quafi trahuntur ad confolationemnbsp;plis inferioribus,quàm exemple Chriftf. Qgia enim Abraham, Ifaac,lacob,nbsp;moriuntur, cogitât piusanimus,quamuis infirmus adhuc, curegorecufcn^i^'^^nbsp;herream à communi omnium (àndîorum forte Cnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.,

Infirmis enim incurrit in oculos,no tam inbecillitas propria,quàm fpccies cadauerum. Idee cogitannSihaberemtalecorpus, qualeChriftusWnbsp;quod mors non potuit corrumpere, nec vermes arrodere, maiore animonbsp;nbsp;nbsp;nbsp;-u

diem expccftarêJMors Chrifti quando in exemplû proponitur, videtur do noneftè mors, quia tertia die reforexit» Magis igitur adficiuntur, SCnbsp;tur infirmi, quando vident corruptionem corporum Patriarcharum fimilcmnbsp;ftræ corruptions

Sed qui funt fortiores in fide,contemnuntfimpliciter mortem,6Ceibip^^be . dunt SC infultant. Qiiid eft mors f inquiunt, Quidinfernusf ChriftusfiH^^nbsp;mortuus eft,SC fob legê fadus, is moriendo mortem deuicit, SCvitânobisrcfti ,

Si fiefirmi efiemus,6C indubitanter credere poffomus Chriftum pro catis eflè mortuum, 6C reftirexiflè ad noftram iufticiam 6C vitam, nihil terror^nbsp;pauoris in nobis hæreret. Eft enim nos Chrifti Sacramentum quoddam certmtnbsp;nos,mortem noftram nihil eflc.Sed infirmimagis exemplis mouentur, quam banbsp;mento: Magnitude enim perfbne Chrifti,facit vt non tam facile penetret animo^nbsp;perfoadeatcontemptum mortis,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,

Hæremus igitur in fimilitudine cxcmplorum, ficut ipfo cgoaliquandop deletftor exemple Sarar,qua'm Chrifti, Caufa eft infirmitas fidei : Dulcius amnbsp;magis confolatur me mors Sarae, com feiam fuifle fantftiisimam fpeminam,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;jjjii

h,, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;turpitcrmori, fepelinjoblim'om tradi, tanquam taptam à confpc(flu,non

^utnhominuin, fedamp;DeiSiS Angelorum. ldfiipliconngitj nonmoueboijCtfi idémacddat,

Sed qui'bus plus animi,robon's ÔC fidei eft,ample(îîuntur Sacramentum QC quia y^nt proie filium dei eflè mortuunijinlultant morti,ô(: ludibrio habentSatanainnbsp;^lernum.i.Cor.v* Mors vbi ftimulus tuusT Colofz.Expolianspn'ncipatuSjÔfc.nbsp;^^ftatés traduxit confidenter, palam triumphans de illis in lèmetipfo. Ibi Paulusnbsp;ridicule amp; contemptio de morte loquitur.

Q^ia Chriftus illi non folûm eft exemplum,ièd etiani Sacramentum,quod pie lublimius eft exemplo. Quicquid enim deeft in exemplo, multipliernbsp;'ih^ infinitum iupp let SacramentS.Sara non eft pro me mortua,nec poteft mihinbsp;niconferre. Haecautê maieftas ôC pondus eft Sacrament! quod habet vim viuißnbsp;mihi redditura eft vitam in refurredlionem mortuorum»

Diçj . æ cxemplum eft quafi Rhetorica,trahens, alliciens Sgt;C fuadens contemptum Sacramentum verè id facit ÔC operatur in meo corpore,quod in Abrahamonbsp;s làncftis reftifcitatis faeftum eft. Ideo exempla nonfuntreijcienda ; quia ftia-^^^'^*^^^^^^'ic^ntur, fed Chriftiexemplum,quia fimul eft iàcramentum,eft in nobisnbsp;^^iCjiion tantum docetficutPatrumexempla.Sedefiîcitidquoddocet,dat vitam,nbsp;^Urredionem ÔC liberationem à morte.

docent moriendum eflè, Qc perftiadent vt mortem aequo ^feramus. Chriftiautemexemplum vitra hoc dicit: Surge,fisviuus in morte,nbsp;Iq fi^t clarior ÔC ipeciofor folc,Qiiia eft Sacramentum,quod teftatur cernbsp;facit,non tantum docct aut fuadet,fed neceflâriô probat àconcludit Chriftinbsp;nobis largiri vitam.

Cap*57.fol.»lt;î. T omo.4. Ex hac vita difceflûrus hac confolationc me fu-credo in filium Dei. Atqui fepelior, corrodor à vermibus 6C putredine %*^*^**^^nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;cap.i/.putredini dixi,Pater meus es,mater mea ÔC

vermibusdbi confilium Deinon cerno,quod morienti ÔCputrefaôomihi fnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;reuiuiicendum,fed promifit Deus ÔC dixit : Tu viues. Ego enim viuo

l)tj|ç?yiuetis. Ego fum Dominus Deus tuus. QiTomodor Vita æterna ÔCcorporc clariore,quàm eft corpus folis. Hæc in præientia nec video neefentio,nbsp;fuftinco moramhancadmodum exiguam : iam enim parata eft vita, ilianbsp;^5;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;interea corona regni ÔCgloriæ,quam redder mihiDominus in ilia die,iu-'

vt inquit Paulus, non folûm aût mihi, fèd ôif ijs qui diligunt aduentu eius» ^*^fiæcomniafiuntoccultomodo, ideoferenda amp; luftinenda eft mirabilis,nbsp;'^f^onfio.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;\

**^5 cap.49.Tom.4,fol.i9i. Papa ad purgatorium remittit adflicftas conftien de falute earum promittit,(ed contritionem,confefsioné,nbsp;Deus fledi QC reconciliari queat. .©rtn fewnbsp;anff^n. Ita relinqui animos in perpétua dubitatione,ac

hune modum erigimus pauidas mcntes:Crede te baptifttum eflè %) * . *n« Ego abfoluo teà peccatis in nomine Chrifti, pro te mortuiÔCreiuPnbsp;tódiii dixit: Ego viuo, vos viuetis. Haec iolida ÔC firma confolatio eft, qua fblanbsp;^^Siiftfcere ptj. Ideo Diabolus eamperpetuô impugnat. Sicut nuper afintnbsp;Inbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^nfes aufi funt defendere purgatorium çditis articulis fub figillo Imperatoris

h nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;amentiam fuam produnt, ac manifeftè déclarant

cæcitatem centuplicaflè, cûm extinguere conentur lucem illara 'nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Deus mirabili bonitate à: mifericordiarurfusaccenditinEcgt;

Sh nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;CONSOLATIONES

DiligcfttcJ igitur îia.C verba fidci plenifsimc QC perfecîè obferuanda bus ftatuit Jacob fe 8^ pofteritatem foam Deo curæ fore, etiam in exilio 8C morte,nbsp;opponantur dubitationi,quä adferunt Sophifte pontificij. Mon'or quidê inquit, »nbsp;non vtEpicuri de grege poreus, quafi nthii aliud in mc fit nifi mors 8C cadauer,»nbsp;jjrazdico vobis vera amp;: immota fide Dcum viucrc,amp; vobis viuentibus, acmihi®^ .nbsp;tuo adfuturum eflc,quia credo in eum*

Vnde apparet fidem nihil aliud efie,nifi vitam veram in ipfo Deo,ö0 ex bis difeenda eil vita ætcrna,amp; reforredlio mortuorum. Ego morior,fed Deus viit*f'nbsp;Sic nonloquuntur Epicuræi aut delperabundi.Sed eft vox credentis ÔC expeeft^n^nbsp;certifsima fide ac ipe vitam futuram, amp; refolcitationem à mortuis.Nec mihi,in9* nbsp;nec vobis mea mors nocebit, quia Deus erit vobiieum mecum, imo ego eronbsp;ipfo, Adco certus eft Dcum ipfos confolaturum, Sd redudturum in terram Pati^ nbsp;quafi iam vna omnes alccnderent,öd res ipia coràm ob oculos pofita eilet.

Tanta vis eft fidei, quæ nos viuos facit ex mortuis, Aeßneeaipfahoraqt^^.^ cipimus credere öd verbum apprehendere,etiam viuere incipimus vita æternajQ''^nbsp;verbum Domini manent in aeternum, öd Deus qui loquitur nobifeum, æternu^^; nbsp;ödnobilcum eritperpetuo. Proprius igiturfibi confondra font morsnbsp;nbsp;nbsp;vita,nbsp;nbsp;nbsp;,y

non poflumus perfpicere. lacob enim moritur,fed mors eft proxima ta præfcntifsima. Econtrà Adam in Paradyfo viuebat ignarus mortis, tamctiip^^^nbsp;dixerat Deus,quam propinqua ipfi efletmors,quocuncp die comederisexeo,nbsp;te moricris. Non autem poterat credere, cum adhuc fentiret vitam öd bonufinbsp;dum malum experiretur, Sed Deus eum admonet de vtroque. Qiiafi dicat, nbsp;fentis, mortem non lentis, malum impendens non vides, lcd cauexertè«®^^nbsp;proculabeft. Scias enim ea ipfa dietemoriturum, quacomederisexarbor^)/nbsp;prope öd prorfos vicina:fibi font mors öd vita. Sed non poterat ei hocnbsp;ae,neque vnquammoriturum le ftatuebat. Regnabat ibi fides, ideo nonbsp;bat mortem;

Sic nos fomus in morte, videmus nos mori öd exhalare animam,corpü^V ^5, cereödeonfomiavermibus, tarnen quod Adam invita hoc nos in mortenbsp;non credebat tarn vicinam eile mortem,fed cratlècurus, öd fecuritas eins Öd^Vnbsp;fanefta crat ödgloriofa, fineomnilenfumaliödperditionis. Itanoscontriti^nbsp;hat! fomus in morte, öd tarnen vitam îequè vicinam habemus atque Adamnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;gt;

habuit. Qtiia certa öd infallibilis promifsiocft:Qui credideritödbaptifati^® faluuserit. Ibi vita öd lälus nobis qui fomus in morte,proxima eft, ficutmo®nbsp;1710 vicina erat, fed qui credit, ficut hîc Jacob plena fiducia vitamfibi gdnbsp;is mortem pro nihilo habet, quia fides repræfentat propinquilsimam gdnbsp;ficftatuit: quantumuis morior, tarnen baptilatus fom öd credo, igitor vinbsp;laluusfom.

Qltemadmodum igitur Adam potuitgloriarife viuere, öd tarnen debm derehuieverbo ( Qiiacunquedie comederisexarborCjmortemorieris^ödmo*^nbsp;metuere : Ita nos econtrà mortem non pertimefcerc, fed vitam fperare debebanbsp;Deus enim qui dixit ad Adam : mors tibi proxima eft,idem ad nos dicit: Vita, P jnbsp;falus,vobisvicina eft. Neepoteftmentiriautfallcre Dcus,quibatenobifeumnbsp;tur, verax eft qui promifsit,ficut inquit Paulus Titj. Qiiinon mentiturDeusnbsp;«ft VOX fidei, habentis iam in le vitam,licet ablconditam. Fides enim inchoat vinbsp;öd habet earn in femetipfa.

Atqj hoc initium habcmus,qui credimus,quod in ipfo fenfo mortis,eam nonformidamus, ficut alfi quicruciantur malaconlccntia, etiam ad mortis vo^,^nbsp;Ium pallefcunt. Prj vero Öd fcandli martyres contemnunt öd rident

cam rapcretur ad carccrcm QC fupplicium, diccbat, non aliter feadfeôlam ^^Cjac fi choreas duceretur. Vnde obfecro tantus animus pucllacnonpauens, nonnbsp;*fpidans,fèdexultans, quafiadlautîfsimascpulasadhiberctur Non fuit Epieu-côntemptus mortis,fed vera fapientia ÔC intclledlus, quo ftatuit vitam fibieflènbsp;''^^ifsimam. IdeoDiaboIum8Cmortemrifit,amp;:ludibrio habuit, quia fuit ei morsnbsp;* *^pta per vitam.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.

y Hæc noftra Theologia cft,quam docemus,diucrfifsima ab ea,quàm cxci ÔC ftul-^holaftici S)C Papiftæ retinent,quihec prorfus ignorant, fidem contemnunt,

An nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Matth, cap,to. Nolite timerc eos, qui occidunt corpus,

polîunt occidere,fed potiùs timete eû,qui poteft SCanimam Si perdere in gehennam. Confolatio eft contra mortem, Hic iubet contemne-çjjf °niicidas noftros fuperba fide in Deum,amp;: valde exténuât £lt; vilem reddit,munnbsp;Oç '^Jorem vim,quafi irridens eorum ferociam,dicit:Quid rogo, poflîrnt qui vosnbsp;4j^''«nt,Sfc. Scilicet corpus occidere poHirnt^quod per fe erat moriturum. Gran-ç^^''^opotentia,occidereidquodiammoriturum eft, acplané iam mortuumeft.nbsp;taies occifores formidet,qui non vitam tollere poffunt, fed tantum acceleratenbsp;partis, quæ alias mOritur Nolite ergo timere eos*nbsp;^^liinam nonpofliint occidere,

Mconfolatione plenus eft,2v obferuatione dignus,fcilicct,QiTÔd Chri-apertè confitetutjfuos fideles viuerc,nec pofte occidi in çternum,etiam tune Oç ^-Qtpore occiduntur. Viuit,inquit,anima vcftra, imô vos viuitis etiam in ipfanbsp;'it^nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^®tporis veftri. Qiiia animam,inquit,non poflîint occidere, At anima eft

5çj^^°tpcris.Qiiid ergo poftùnt occifores r'Animam/'d eft,vitam fèparare poflùnc ^°'^^^'f^'^ °^^^^*'^P^^^'°tipoflunt,vclintnolintanima viuit, nec occidi po-ht j 'Cæfar morte ciuili occidat ciuem ( vt Ouidium ) id eft, in exilium mit-^^cLquot;^^°^°cciditurpcrfonaiecundumfubftantiam,ièd fecundum corpus, ideft,nbsp;conuerfationem politicam, id eft, feparatur à domo, coniuge, liberis, a-Domus eft mortua ei, non ipfe ciuis,domus eft deferta,fed ipfe viuit.Sicnbsp;cupere peregrinarià corpore èC efle cum Domino, id eft, vellet eflenbsp;^°temortuus, SC cum Chrifto fecundum animam viuere.

1). Qltomodo vero ifta vira fefchabeat,occifo corpore,credi potcft,comprehend! n^cdcbcc,fuffi'citfcirc,nosviuere, etiam occifocorpore. Qiiomodoau-^gtoramus. Qiiia ifta vita eft in Deo abfeondita, ficut Habelnbsp;\nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cain viuumaccufauit,fic Abraham viuit mortuus Matth, Qin'a

^'41 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;mortuorum,fed viuorum,omnia enim ei viuunt, Ideo amp; nos cum oc-

ci viuimus. Quæ cum ea fint cur timcmus mortem, nos qui mori no (ji;^^'^Us,fcd neceftàriô immortales fiimus f Et homicidænoftrialiud non poftùnt,nbsp;ktç'^^nimamjid eft,vitam noftram fepararea domo fua,fcilicet à corpore, 6ó expelnbsp;Ç^J^hocmundotanquamcxcarcerCjin locum fuum, vbi in Deo femper viuit»nbsp;'iiii^^'^^perbreftote ÔC medium digit urn oftendite iftis vcftris occiforibus, qui mi-pc)ftùnt,fcilicetmortcm,cùm tarnen non pofsint mortem inferre,nbsp;tantum vitam transferrein aliam domum, Hîc inferenda funtnbsp;'tfignbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;didta Sanlt;ftorum,qui mortem riferunt,vt V incentius, S. Agatha, Atha-

Eucia, S, Vincentius enim ridens occifores fuos dixit, Mortem cruces Aaaa iiij Chriftianis

Ijtf nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;CONsoLATIoNEs

Chriftfaniscflèquædamiocularia ÔCludicra, Etfùperprunasmccdcns glonabafuï fe fuper Rofàs itc. S, Agatha ad epulas ÔC nuptias ire fè dixit,cùm ad carceres 6^lor*nbsp;mentairet. Sic multi ali).

Mifcethuicconfolationiminas,dicens,perconceßionem:Fingequödtiincn fint occilbres corporis ÔC eis cedendum,Quid prodcft ifte timor:' Imo quid nonn'nbsp;ccatfPrimùm, ex larua mortis veram mortem facit SC ex occifionc corporis,oeû^nbsp;nem animæ infert, SC fie ex momentanea ÔC lîmulata morte, aetemam ÔC vennbsp;tem facit» Ideo conlulo vobis, vt auerfis ab occifore tyranno oculis, ilium intuw«^'nbsp;ni,qui vtrumep occidere poteft in aeternum» Si hune fpeôetis, nihil crit innbsp;veftris illelaruatus 5C momentaneus occilbr. Sic S. Polycarpus dixit luis tort^nbsp;bus: Ifte ignis extinguitur (quocomburebatur) lèdillefuturusnoncxtingti^nbsp;SCc. Ideô cùm caulâ veftra fit iufta,Deumpropicium habeatis,SC vita veftranbsp;ma æterna fit,fortes eftote 6C contemptorcs,ne caula negara Deum iratumnbsp;nam mortem inueniatis. Quid enim occilôres illi prodeflê poflùnt, fi ipfo^^Lfnbsp;tia Deum offenditis, cùm necvobis, necfibijpfis vnum vitae momentumnbsp;præftare,lcdomnimomentovita,tamcorporis,quàm animg veftrae, infoliiï®^nbsp;manu fit,fient 6C illorum»

Cur ergo ilium offendetis gternum viuifieatorem SC mortifi'eatorem, iftos ad momentum interfelt;fiores,ÔC nullo momento viuificatores i Siclcg*^^nbsp;quodâ,qui cum quadraginta martyribus paflûs, in fine defecit 5C negauit,nbsp;poft negationem Spiritum emifit.

Genef.cap.tj. Tom.a.foL xi8. xij. Venit Abraham, vt Mofes inquif gendum Saram ; Non poteft earn reuocare in vitam,nec vocat earn ampliü®nbsp;luam,led mortuum fuum,quod admodum patheticum eft. Oblèruatanbsp;biè oculis 6C animo ipfius virtus,pietas, côfuetudo totius vitae, mores placidinbsp;ues, Ingenium mite,reuerens amp; amans mariti,quae omnia infignia in eofum^^®nbsp;duftum eft.

Sed quid hoc f Mofes dicit veniflè Abraham,ad plangendum SCflcndintj* T antus ne vir plorauit,luxit,induit veftem lugubrem, incelsit trifti dC demiflô^'nbsp;tu f Vbi ille viélor,6C triumphator tot exiliorum ÔC peregrinationum, perSy^nbsp;totam terram Canaan ? qui profligauit quatuor Reges, fi®nbsp;liberauitjfilium dileeftifsimum obtulit,cuius nihil fimile in vlla hiftoria extat, voWnbsp;fieri matftator eius filij,qui erat Ipes futurae pofteritatis SC prom ilsionis, arqueita 'nbsp;lum fummum adfedum fortiter vicit ÔC occidit. Quare ergo flet C Quarehic nOnbsp;virum le pracbet Non aliter le gerit,ac fi abfque illo tanto fpiritu, SC motibus hei®*'nbsp;cis cflêt,non exercitatus vllis vnquam periculis,aut aduerfitatibus.

Refpondeo. Probat hocexemplo lcriptura ßn(fta,Deo non difpIicerCjpla^** gere aut flere mortuos parentes, coniugem aut amicos. Imo vicium eft nonnbsp;ficut mundus qui torus eftleproftrs^s^W'«-^, quaeeftnonmoueriadfcCîuâfaiflOfnbsp;coniugis liberorum,aut propinquorum,appellat fortitudinem. Sed inlânia eftnbsp;furor, non vir tus.

SanCii Patres fuerunt tenerrimi homines,8C natura puriores, idcoç ccllentiores habuerunr,quàm alq inlenßti. Quo enim lànCîior quis eft, « quopt®*nbsp;plus Deum cognolcit,hocmagisintelligit,8Cadficiturcreaturis.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.

Ad luClum autem pertinet, vt ex animo doleas 6C trifteris, adeo vt triftisvU ' tus,lachryme,gemitus,ploratus dolorem oftendant,IdeoclarèlcribitMöfes,Sfcc^^

CONTRAMORTEJI nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^37

î^^ndat in Abrahamo plandhim QCfletum* Ac vide quomodo ploretîacob propter °^cph, Motiigitur funt fantfli Patres,Humana: naturae cafibus Si calamitatibus, fle-^^^untcumflentibus,nonfaenTntftipites Si trunci, fed habucrunt motus Ä^adfc«nbsp;^^stcncrrfmos. QiiiahabueruntagnitionemDei» Qui autemcognolcitDcum,nbsp;ftóm crcaturam nouit, intelligit Si amat* Quia diuinitatis vcftigia funtin creatura»

, nbsp;nbsp;nbsp;in principio crearet Deus clum Si temm, primum veftigium patris crat

^oftantia rcrum,poftea accefsit forma,T ertio bonitaSjIftam differentiam in creafu-*gt;obferuantfbli pïj,impïj non agnoicunqneiç enim Deum, nee creaturas norunt : 'Ulto minus vium earum.

Pcrtinet autem ad vfum rei Spiritus Sandlus. Qui vfum fei videqSpiritum San-videt,quiformam reifiue pulchritudinem cernit, filium videt. Qin fubftan-Ôc durationcm rerum confiderat, videt Patrem. Hacc tria non poflünt fcparari, ^^ftantiajformajôd bonitas.

Auarusverô tantum videt in pecunia fubilantiam,figuram, pondus : non au-quQ Jßj veßigiumfilif animaduertit,nec vfum rei, hoc ell, ad quid profit cogi-^^nimirum ad gloriam Dei principaliter,deinde,ad vtilitatem prcximi.Imptj nom ^^'nuntbonitatemrerum, tametfiiubftantiam formamaliquomodoaipiciunt»nbsp;uQjjyjjgtyßjni j.Q^j^gjg autliberorum.

P Abraham autem intellexit in quem vfum data fit ipfi Sara, non ad libidinem, ^^nadiutoriumregendçfamiliæ,generationis, ôdeducationis liberorum, Imptjnbsp;boc non intelligunt,non adficiuntur, led tantum iàxa funt. Ac iànè ilupor Sinbsp;talisjfignum eft leprofæ naturae.

^cribunturcrgohaccincommendationcmAbrahæ, Si vt difeamus laudabilc 3plorare pro amicis. Sicut fuprà cap. ijgt;. plorauit pro Sodomitis quamuis fruftra.nbsp;^^acunifimushomines, fentire nos oportet inclinationemconditama creatore,nbsp;Mitam cordi noftro,ne fimus beftijs fimiles,

h 1 .^^b'gcnter igitur notanda efthacc deferiptio Patriarcharum,quos ita ob oculos °'^pofuitfcripturafindla,quôdfint fimilesnobis, moueantur humanisadfedli-^^jloquantur ficut homines, Qjiia Humana loquela, adfedlus, cor Si anima funtnbsp;^^tiirae£)e,-licet per peccatum originale viciata.

Spiritus Sandlus laudat naturales adfedlus,ôd quidem in fummis viris, qui fue clari virtute,pietate Si rebus gcftis : Non fuerunt ftipites aut trunci,aut -rtrvfu^nbsp;I^^'s9^ales non mouentur vlla re lîue læta, fiue triili. Piorum eft adfîci, calamitati-df*^^^^5^°^tunabonorum,ôd dolcre etiam deaducrfariorumpericulis,amp;^ hofeenbsp;gubernat in pijs Spiritus Sandlus.

Mt nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;quilibet alius dolet de amiflà vxore,fic Si Sandli luxerunt fuorum in

honeftus ôd pius ludlus. Alifnon lugentes,gloriantur dequadam ôdimperiti, 8dnegligencesreriî,nbsp;f Mnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Luget igitur Abraham,quia amifit Saram coniugem fuara

^honefl:ammatronam,quaercxitfamiliamamp;totam domum, iàtis magnam lucernam domus fuæ, quae domeilicis præluxit omni genere vir-regina reginarum,6d mater matrumfemiliâs. Hæc de adfcdlibus hu-ôf ludlu ,de defiindlis praefens exemplum Abrahae docet.

^«nef. Tom.4.Ienenffol,}d7.î68JSlatth.cap.ià. Qirtdiio,Q.uidfaciunt vel patiuntuï

patiuntur interim mortuijdonec venïat films hominis i Certè de his qui fincdolofc jnonuntuijnecmorteniguftant,noneftdubium,quininterimdonccChnftusven«nbsp;rit, nihil mali patiantur» QuianeceflêeftChriftum hic vera dicere, Mortem nonnbsp;guftabunt,doncc viderintjamp;c. Idem teftaturetiam Efaias cap.57,AntefacieinO'nbsp;lamitatis tollitur iuftus, intrant in pacem in cubilibus fuis redli« Et hoc fàtis eftfdrcnbsp;de lànÆs, qui dormiunt in Chrifto. Nam quæ fit ifta pax fecuritas ipforum, nosnbsp;non pôliûmus intelligerejEt fine verbo Dei temerarium eft aflèrere,quod nob-'Snbsp;detur bona conlequcntia trahi.Non enimfequitur,Petrus viuit,ergo comedit ôibi*nbsp;bit, Anima eius viuit, ergo credit vel iperat. Poteftenim viuereôiinetjcomedcrcnbsp;nclt;^ bibcrCjfed dormirc, vel aliud quod nefeiam facerc* Sic de alijs.

De ijs verô,qui non fine dolore moriuntur dC guftant mortemjquid dicemus. Hic Papiftae facerent duos ordines. Vnum damnatorum, qui perpetuo manentmnbsp;guftujieu potiùs ebrietatc mortis,id eft,qui cum diuitc Epulone in inferno torqo®nbsp;tur. Alterum iàluandorum, qui in purgatorium vadunt, guftaturi mortem ad tonjnbsp;pus,doneeliberentur. Sed de Epulone nihil ad propofitumnoftrum,quiahicde^nbsp;uandis loquimur. Namfiuedamnatimoxincipiantfuuminfernum, fiueindieiu*nbsp;dicq,nihil ad quæftionem ÔC ad nos,cùm fint iudicati fiio iudicio aeterno. Deali)s'^^'nbsp;rô,quia purgatorium probari non poteft certa autoritäre Icripturç aut patrum^i-^nbsp;quam Patrum autoritas in tanta cauià non fit fats s ) fine periculo licet fentire.nbsp;poftguftum mortis, foluto corpore, definantguftaremortem, 6Crequicfcant^f^nbsp;ipfi tune in pace amp;fecuritate vfcp ad Chriftum iudicem. Ad quod fàtis alludit?^^nbsp;Apocal.14, Amodüiamdicitfpiritus vtrequiefcantàlaboribusIuis.Loquinn'^'^!nbsp;deijs, qui in domino moriuntur, fine cum guftumortis, fiue abfquenbsp;In Domino enim mortui falui funt. Quare fi requieicunt,vttextusdicit,nbsp;nullum eflè purgatorium. Nifi velis dicere eos qui cum guftu mortisnbsp;non in Domino mori, fèd in Diabolo, amp; extra ac contra Dominum mori/'^nbsp;Epulo, Si autem in Domino moriuntur(etiam cum guftumortis)certère^^*^nbsp;à laboribus fuis, multô magis à cruciatibus fuis, Autnega verba Apocal/P^ ri

Purgatorium à me aifertum iadîant Papiftae amp; Antilogiftç, Et ad hucalfequot;® , illud,quod in Pfalm. frequentatur,vbi iàndli laudât Deu,quôd ab inferno info®^»nbsp;de tenebrofis SC vmbra mortis,de manu infernfide periculis inferni, definib-« is, mortis ôf quae fiint fimilia libertati funt,ièd non facrificijs,aut operib.facrifi^nbsp;rum,pcfsimorum, impurifsimorum,impt)isimorum hominum, qui fuasMifl^sp®nbsp;pecunqs fteleratè vendiderunt, ôf operibus operatis Deum homines derifed^^nbsp;Denique hoc purgatorium non eftfidlum purgatorium (qualeeftipforum)op''nbsp;nionibus aftertum, fed res iplà ÔC nimium ferium, his qui cum Prophetis fau^ nbsp;omnibus in fchola Chrifti difeunt haneduram le(ftionem,deducit ad inferos Sureaunbsp;cit,mortificat amp; viuificat. Sed fàtis alias de purgatorio Papiftico ôf mendaci dixt.nbsp;Nam patres, quos iatftant, non habuerunt cogitationes iftorum pefsimcrum bonbsp;minum, nec docuerunt, multô minus fperauerunt, fore aliquando vt docercntiunbsp;in Ecclefia.

At Abraham La2arus certe viuunt,6f Epuloni videntur, æ inuicem loquun tur f* Refpondeo, Viuuntvtiô3,fèd qua lingua loquantur,quibusaunbusaudi3^gt;nbsp;quibus oculis videant, qualia fint brachia S^finus Abrahae, quisintellfgit( C'imnbsp;corpora ipforum cum fuismembris iaceantinfêpulchroreda(ftainpuluercs,deni'nbsp;que quis nouit, quale fit illud tempus,cûm non fit hoc noftrumfub Sole temp«nbsp;ex quo funt translati. Quicquid fit hoc fàtis eft nofle, Abraham amp; Labarum efl^nbsp;in pace Só quiete. Qirare ex ifta vifionc non probatur Purgatorium illorum,nbsp;obdormierunt in Domino,

TAm de P V R g a T O R I O, I N FE R NO ET VITA AETEIV JM fx Gcneß. Tom.i.cap. z;.fol, z^i. z^zf., zff,

, Hic arnculus nobis fit perfuafifsimus, quod non tranfeamus à fuaul vita ad ca-* /^tofamjfed cx adflttftiouibus ad quietem« Earn cnim confblationem cum babue*nbsp;patres,mulfo ante Chnftuni ex paucis iftis locis,quanto æquius eft nos eandcmnbsp;'ongeampliorem tuen amp; conferuare.

P Chnftus poftca in Eaangeho appellauit finum Abrahae, in quem congregatf Lazarus, öf omnes altj Sanlt;fti,de cuius explicationeaut definitionccuilibetfuSnbsp;^^1'nquo iudicium pro ßngulorum captu,nccpquicquamafleram,cum amp; Augufti*nbsp;p^^dicatièneïcire. Sed non retftc faci nius,fi feruamus finum Äbrahte in nouo Tnbsp;y^ento, Sicut enim ante mortem Abrahæ non fuit finus Abrahae, ita nuUus amgt;nbsp;j. eft poft Ciu ifti aduentum. Non facio igitur hoc tempore finum Abrahae, necnbsp;p'itio vlluni locum efle,inquo tanquam gremio nos amplecftatur Abraham» Selt;fnbsp;Abrahæ quo fouet, SC amplexus eft omnes Santftos morientes vftp ad mortemnbsp;'ßfti, eft promifsio fatfta Abrahæ. In Semine tuo benedicentur omnes Gentes«'nbsp; ^înusAdæfuit promiftiogdita inParadyfo : Semen mulieris conteret caput ftr-phSjSt qui in fide illius promifsionis deceficrunr, fer uati funt : quia verbum Deinbsp;^^dofius amp; amplius eft coelo amp; terra.

Sinus igitur Abrahæ, eft promifsio de venturo Chrifto,cuius promiftionis pa-\diAbrahani. Sed hodicverfa eft in verbum de Chrifto manifeftato in carne,5d .liuerfum crederct,eflètludæus QC damnatus : quia Abrahæ finus poft reftirre-'nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Chnfti deftrutftus eft,SC fucceisit melior finus, fcilicet Chrifti, quado enim

anius ex hac vita,r3pimur in Chrifti finum. Et ficut patres mortui funt in fide (j^^uri Chrifti, atep ita colletfti in finum Abrahæ,hoc eft, in expetftatione futuri fabnbsp;fih mori nos oportet in fide Chrifti ialuatoris exhibit!, 8C poft hanc vitam innbsp;51)1^'^nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;p^si, crucifixi, dC refufeitati pro nobis colligimur, nihil folliciti

( nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;hoc loco quæftio agitari poteft de ftatu animarum poft hanc vita. Corpus

(jjf^^itur putredine SC vermibus, ÔC quid de anima fiat ante die ilium iudieij queri-(q . §0 quidem propterea camdifputationem attingo,vt præcidam Si remoueam quæftiones Si difputationes. Simplex autcm refponfio eft quamnbsp;itlnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;inquit Matth. zz.Deus non eft mortuorum Deus, fed viuc^

^'^ccertifumus viuere animas Si dorm ire in pace,ncc torqueri vllis cruciatibus.

Iç^ multi locifcripturg iantftg com probant,quod poft mortem non morimur, ^ri'^*^^^^5fimpliciter,ficutiententiæadmodum clareexEfaiateftantur : Virimbnbsp;fublatuscft ante calami'nbsp;fuj^^antequam veniant ærumnæ, intratin paccmfuam,requiefcitincubiculonbsp;''itanbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;verba ftint,£lt; dare fignificantia mortuorum pofthanc

5tj( '^^3tum Sc conditionem, Ingrediuntur,inquir,non in ihortem, purgatorium t-A^7'num,icdin paccm. Etingensconfolatioeft,quoddicitiuftoseuocari antenbsp;à ^tatem. Sic nos moriemur in pace,antequam veniat malum SCcalamitas fupernbsp;^^niam.

' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;t^ftimonia Prophetæcum iftoloco Genefis, vbi dicit Mofes,

i ^*'itn nbsp;nbsp;efle Abraham ad populos fuosmec de horuin autoritäre ambigamus,non

, Pocalypfi idem teftatur vox de coelo. A modo iam dicit Spiritus, vt requie-» ^Uboribus fuis.

^crequies dida eft illo tempore finus Abrahæ, SC sb initio ante Abraham Adae«!

^40 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DE STARV ANIMAAVM.

Adæ. Sandi enim qm'crcdebant promißioni de Chnfto/ic móriebantur, ierumhis QC laboribus huius vitaeeuocatiintrarentincubiculum fuum, ibidorip*''nbsp;rent amp; in pace quiefcerenr» Hæc vera amp; plana font, confenranea fcripturat ói dit*nbsp;Chnfti,quod fit Deus,non mortuorum Deus, fed viuentium*

lam veto alia queftio na(citur,cùiTi certum fit viuere ÔC elle in pace animas iis ilia vitâ aut quies fit. Hæc veto foblimior amp; d ifncilor eft, qiiàm vt à nobisnbsp;definiri» Deus enim noluit id à nobis cognofci in hac vita. Sufficit igiturnobisBnbsp;cognitio, non egredi animas ex corporibus in periculum CTUciatuum ôf pcEnarunbsp;mkrni,fed èflè eis paratum cubiculum,in quo dormiant in pace.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.

Differunt tarnen fomnus fiue quies huius vitæ futuræ.Homo enim in hac ta defatigatus diuino labore, fob nodem intrat in cubiculum foum, tanquamnbsp;ce, vt ibi dormiat, ÔC ea node fruitur quiete, neque quicquam fcit de vllo malo,nbsp;inccndij fiue caedis. Anima autem non fie dormit, fed vigilat amp; patiturnbsp;quelas Angelorum 8C Dei. Ideo fomnus in futura vita profundioreft,nbsp;vita, tarnen anima coram Deoviuit. Haefimilitudine, quamhabeoafoJi^^°nbsp;uentis hominis,contentus fom: In illo enim pax eft Si quies,putat fe dormiud*nbsp;vnam aut alteram horam. Si tarnen videt animam ita dormire vt etiam vigiftf*

Sic anima poft mortem intrat foum cubiculum Si pzeem^Si dormiens titfoum fomnum. Si tarnenforuat Deus vigilantem animam. Ira pofcftDtt^nbsp;tareHeliam,Mofon, ófTc. Silîcregere vt viuant.Sed quomodo f Nefeimus,nbsp;fimilitudo fomnt corporalis Si quod Deus affirmât,elle fomnum quietemS^P^,nbsp;Qui fomnum naturalem dormit, nihil eorum fcit quægeruntur in domonbsp;tarnen viuit, licet contra naturam vitae, nihilfentiatinfomno, ideminiHa'^*^nbsp;féd alia 5C meliore ratione.

Proindeficut mater defert infantem in cubiculum,ponit in cunas,non tur fed vt dormiat Si quiefoat foauiter, ita ante Chriftum Si multô magisnbsp;ftum ingreflgfont. Si inÿ^editmturomnes'^nimx credentium,infinumnbsp;Diiputarunt quoque de receptaculis animarum. Auguftinus abdi^^,^,nbsp;in Enchiridio ad Laurentium,vbi inquit: Tempus autem quod inter homii^*^nbsp;tem,Sivltimam refurredioneminterpofitum eft, animasabditisreceptac^ eftif*nbsp;tinet, ficut vnaquaeque dignaeft velrequievelacrumna, proeoquodnbsp;carne cùmviueret.

Deprehenditur ibi imbccillitas humant intelledus, Sed refj?icicndun verbum SC omnipotentiam Dei. Si enim tribus digitis pondérât ccelumS^^^ £0nbsp;DeuSjVt Elài.4o.dicitur,certè verbum eius longe maius Si ampliuseft.nbsp;fpacium infinitae amplitudinis. Ideo receptacula animarum font verbum Vnbsp;promifsiones in quibus obdormimus. Leue quidem amp; exile apparetqoaifnbsp;os hominis pronunciatur. Sed quando fide tdapprehendimus, Ô6in verbotnbsp;mimus, venir anima in fpacium infinitum.

Hæcdixi ad compefoendas cogitationes inutiles Sifoperuacaneas,deni ftionitus. Abundè enim fan's eft foire nos fecuros Si quictos emigrare innbsp;fti, hoc eft, verbo Sipromiisione nitentes effugere adflidîiones Si aerumnas,nbsp;perpétua pace Si fecuritate,iuxta fontentiam Chriftilohan.8. Amen, Amennbsp;bis,fi quis fermonem meumferuauerit, mortem non videbit in aeternum. lgnbsp;uet in æterna vira.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.

Verùm hic Papiftarum quoque ftulticiataxanda eft qui poft mortem nbsp;nbsp;nbsp;'f}/

quinque loca.Primuminfernumdamnatorum. Secundum infantiumnon torum. Tertium purgatorium. Quartum librum Patrum. In nouo nbsp;âddiderunt Paradyfum, propter dicftumChrifti; Hodiemecum cris in Panbsp;Qyintumeoelumapertum.

Primùm locum dfcunt clic damnatorum,qui eft cruciatus ignis 3etcrni*Verùm ariiinæii-npiorumtorquean£urftatimpoftobitum,nonponumadhrmarc,Qi,ian-4^3111 exeinplum diuitisEpulonis hue facit. Sed contrarius locus eft.i.Pet.i.de ma-S Angells,qm feruätur ad iudicium,amp; verba Pauli.z.Cor.f. Omnes enim nos ma-^f^ilari oportet ante tribunal Chrifti; Vt referat vnuiquilque propria corponSjnbsp;pfovt gefsit fiuc bonum, fiuemalum, Apparet eos etiam dormire ÖC quielcere, fednbsp;adfero»

Secundus locus eft,non baptißtorS infantium,illos dicunt quidem damnatos jfed no n pari pnam ignis aut vermium, fed tantum carere vifione Dei. 111am lu^-non habent, qua Deum 2C Angelos vidèrent, ÔC tarnen non cruciantur.

quot;1 ertius circulus eft purgatortj,in quod nec damnati,nec infantes ingrediuntur qui credunt quidem, amp; tarnen non fatis fecerunt pro peccatis, horum animae re-*^iunturindulgentes. Hine ilia colluuies indulgêtiarum,ô^ tota religioPapiftica^nbsp;. Qltartus eft limbus patrum, ad quern difcendifleChriftum dicunt, 6C effregiflenbsp;'Jatres liberafte,non ex inferno fed ex limbo,qui adfligebantdefiderio ÔC expeeftanbsp;Chrifti,non poenas aut cruciatus fuftinebant vllos.

^'lifce nugisrepleuerunt Ecclefiam amp; orbem terrarum. Nos radicitus ifta omnia Et dicimus infantes non baptifatos, non habere talemcirculum, in quonbsp;hnty autquid de ijsfiat comnendamusdiuinaebonitati, nonhabentfidem, Uecnbsp;^^Pdftnum, turn vero fingularimodo eos recipiatDeus,nbsp;nbsp;nbsp;detfidem non extat in

^OjUec nos ftatuere audemusiPriuari vifione diuina eft ipie infernus,conccdunt f d habeant voluntatem intelletftum, praefertim de vifione diuina SC vita, Se4nbsp;^^üi^funt.

( Ac purgatorium maxime eft fabuloium, quiainnititurimpietate amp;^ increduli-fi^^'^^^^3re,amp;ftatuuntcaulâmlàlutisfatisfa(ftionespropecca* iïi purgatorio eft, in ipfo inferno eft. Sic enim cogitat : Ego fum pcc-(Ç debco fatisfacere pro peccatis meis, ideo condam teftamentnm, legabonbsp;rl)nbsp;nbsp;nbsp;pccuniam ad aedificia templorum,adredimendas preces, Ô6 iacrificiaMona-

amp; facrificorum pro defundis : tales moriuntur in fide operum amp;'ignorant (^^^oderunt Chriftum. Nos in fide Chrifti morimur, qui mortuus eft propter pec-fatisfecit pro nobis, is meus Sinus,Paradifus meus, confolatio S)Cnbsp;«lea eft.

1,,^ ^elimbo Patrum improprielocutifunt: re(ftiusfinumAbrahaedixiflent,quia '^^«ianteChriftum leruatifuntin promifsione verbi,inquo vixeruntinhac vita,nbsp;^«I'lentes quoep ingrefsi funt vitam,ô(f verè viuifuerunt.

Yerborum Chrifti ad latronem haeeftntentiaeft, Hodiemecumeris inPara-coelum ôiParadifus idem 'öv 14«°*^ adhuc apud fancftos,quies ÔC pax eft,non regnum: Chriftus eft in coe-^'Uih c *^adilb, vtgubernet, iudicet Si. regat Ecclefiam, mittat Angelos ad minifte-^'¦^lefiæjdiftnbuat dona hominibus,exaltethumiles,amp;^. Semperenim opera-ficutfantftidormienteSjdequibusEfa.dj. dicitur, Abraham nefeitnbsp;Ifrael ignorât nos.

tllf .^9gnum itaqj diferimen eft inter faneftos dormientcs,amp;5 Chriftum regnantem: tarnen quieftunt: Imptj veroquandomo-^ifiue olim ante Chrifti aduentum defceflerint,fiue hodie poft exhibitû Chri-'^sdunt ad damnationem. An veroftatim incipiat damnatio poft mornbsp;quiafcriptum eftfiftendos efle omnes ad tribunal iudicis 8lt; lohan ç.nbsp;^Hïfp 4tn bonafecerunt in refurredionem vitæ, qui veromale egerunt in re-

^eminerimus igitur poft Chriftum ceflàflè finum Abrahæ, SCimpTetas efic Bbbb promifsionea

fecuritatem fugiamuSjSCretineamns firmiter teftimonia vitae aeternae QC nis ab initio mundi tradita.

ItemGenef cap.4.z»Tom44.fol.ii3.ii4. DiiputanthoclocoHebraiftsf^^? (icheolah)quam accipiunt pro fepulchro,ólt; foueam interpretantur,nosnbsp;qui gehennam exponimus» Sed nihil moramur indoótos iftosafinos, .nbsp;funt in fenfum reprobum^Ö^ tenebras exteriores,ita vt linguam, qug ipfis

petita exvfufacrarum literarum, nifiquodhgc eft differentia* Sepulchrunij 7 propriè terra eft, quæ effoditur, ÔC in qua conditur corpus mortuum,multinbsp;riuntur,qui non humantur,vt qui laniantur à bellijs,aut in crueem aguntur,3iit^^^nbsp;mantur, illis non conceditur fcpultura, 2lt; tarnen omnes dicuntur defcender« 3nbsp;fe r num ex^hac vita*nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;0^^

Redlè igitur hcc dillinguuntur,ita vt fepulchrum fit locus in quo corpus,o demortuorum reconduntur, certo tempore,'certaperfonaó^ loco. Scheolaati^j^^nbsp;commune quoddam receptaculum, non corporum tantum, fed QC animatuiu,

POST H ANC VITA xM. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^4?

quot;piorum, Älij acute fané difputant, ôC funtvaria argumenta in vtrarnquepartenij 4^3enieparuni mouent.

parabola deDiuite Qé Lazaro,diciturdiues fepultus efle in inferno,noncorgt; animæ fcpulchro,amp;l tarnen de pijs aliter fentiendum eft,quam de impijs innbsp;'^^^aifcheolahexiftentibusx

Sicuthic inquiclacob, 6CfupràetiS:De(cendâIugensadfiliummeumininfcr* Et de morte piorum certus SC clarifsimus locus eft apudEiàiam, cum inquit:nbsp;^^ntpijinpacem, requielcuntincubiculisfuis. Item Gen.ij. Tu autemibisadnbsp; cs tuos inpace,Sc fepelieris in fenedute bona. Et cap.z;» Abraham colleduseftnbsp;patres fuos»Hic eft ichola,id eft, locus quidam in quern colliguntur pijquern ap-bt Efaias pacem cap.37» Veniat pax* requiefcat in cubili fuo, quia ambulauitinnbsp;f^^ionefua. Ibi fane loquitur de morcuis.Sic ad Iofiamdicitur.2.paralip.24, lamnbsp;colligam tead patres tuos,6C infereris in fepulchru tuum in pace,nec videbuntnbsp;tui omnemalum,quod induefturus ftim fuper locum iftum.

^æc omnia ex ftripturafanblamanifcftaSCcertaiunt, quôdiàncftifecundum ^^'pusvadunt in Kefer, ficut Abraham in agro Ephron, eregioneMamnofepeli-

Secundum animam vero ingrediuntur cubicula fua,in fcheola,vbicongregan-patribus ftiis, Ac habent quidem pi] infernum in quern deicendunt, fed vt ^^ttiefcant in eo. Et quanquam cum moerore deicendunt,tarnen ad quietem ÔC pagt;nbsp;^^ttranicunt, Atqueadeo nihil aliud eft defeenfus ifte piorum, quammutatiohu*nbsp;'^'itg in ahum ftatum, vbi amplius non viuitur iub iole,6C fuper terramjfed relitftanbsp;'^3 hac intrant in cubiculum,fiue ftratum iuum,in quo dormi3t,0C requieftunt do-corpus Sc animarurius copulentiir futura SC aeterna vita»

j- nbsp;nbsp;nbsp;fcriptura prorfus nihil habet de purgatorio, fed ait Gneftos SCiuftos trafirein

P luftus autem eft, qui licet fit peccator,tamcn fi credit in filium dei, SC accipit ab* Phonem à peccatis per minifterium verbi,baptifatus eft,8C iacramento altaris pafnbsp;P^'^Pauit, vere abfolutus SC iuftus eft. Huie vero non eft paratum purgatorium, lednbsp;^Pulchrumanimae,fcheola piorum,pax SC quies cubili fuo,

J Ante Chriftum dieftus eft finus Abrahæ, ÔC cadem appellatione ipfe quo^ vti-p^uam haud dubie SC iermonibus piorum dC patrum mutuatus eft,cum dicit. La* . ^^tn translatum eflè in finum Abrahæ» Scheola autem diuitis erant flammæ, atepnbsp;^ätus Si conditio impiotum foli Deo cognitus eft, qui à nobis comprehendi nonnbsp;Corpus vero diuitis repofitumfuitin Kefer, hæcmeafententiaeft, dehisnbsp;Î^Pcliationibus.

^orro de anima Chrifti,qug defeendit ad inferna vnita diuinitate alia quçftio eft. f^eius deicenfiis qui fuerit modus,nos fane nefcimus.Nam id fingularein eo iuitnbsp;1 od dicit in Pialm.id.Non derelinques animam meam in inferno,nec dabis iànClûnbsp;videre corruptionem. Ne^ enim infernus tenuit animam eius dormientem,nbsp;^tiiefcentem, nec iepulchrum tenuit corpus eius vt computrelceret, ficut Marthanbsp;fazaro dicit : Domine iam foetet, quatriduanus enim eft» Ideo dicitur primoge*nbsp;^'^sexmortuis»

vero à Chrifto, nihil aliud potuerunt teftari, quam fe dormiuific SC '^^Duifle inlecfto,SC feruatos efle in finu Abrahp,vt nunc in finu Chriftiferuantur,nbsp;Ac tantum quidem nos de receptaculis corporum SC animarum cognitumnbsp; Keftr efle locum pro corpore : Scheolah vero pro anima dofmiente,nbsp;Porum fiue impiorum , fed diuerfa conditione, SC qualis ea quies fit,nosnbsp;'^iinus»

autem mihi in mentem venit,nonpofle nos hæc aflèqui SC intelligcre,cùni 'i'^camus capere quomodo viuat homo in hac vita, quando dormit* Nifi enimnbsp;Bbbb n aisiduitatef

«44. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DE ST ATV A NIMA rVM.

afsidui'tate viïi quotidiano aflueuiflemus fomno què ac mortem i'pfum exho?^ refceremuSjfiquidcm nihil aliud cft fomnus,quam queda veiuti migratie ex haçvi»nbsp;vt nefcias vbi aut qui fis. Dum viuo,non dormio: fed animo prefenti fum,amp; inccaonbsp;vigilansamp;^eredus, Cum verofomnumcapio, me ipfumamp; locum vbi firn igncro,nbsp;amp;: videor in aliud vit?* genus translatus. lam quia vfitata res cft fomnus,nemo abnbsp;abhorrer, ficut ad confpelt;flum, aut mentionem alicuius inufitati QC horribilis motönbsp;cxpaueicerefolemus,qualis eftEpilepfia,qua correpti homines etiam omnifenf^*nbsp;motuhuius vitte deftituuntur,imo in aliam vitam défeendiflè videnturjadeonbsp;igneadufti,fiue in vndas merfi, prorfus nihil fentiant, nihil videant, nequeaudianf»nbsp;tdeo® Epileptici viuentcs mortui iunt.

Ad hunc modum infantes in vtero materno perpétué dormiunr,que miratül^ nemo,aut cogitatatione,aut verbis poteft conièqui,ac nifi fciremusfomnum ene v»nbsp;lem amp; falutarem,SC fine omni incommodo, non minus atque mortem aueramp;ren*^*nbsp;Multô verô mirabiiior eft, quies ilia defunlt;ftorum, quam feriptura fanâa lt;nbsp;appellat.

Cumigiturinhoemundo viuentes, quandoque nihil minus, quàm viueren fêntiamus,amp; feruat tarnen Deus vitam dormientibus 6ô expertibus omniuro^^^ *nbsp;num. Qtiarc nontantamiàpientiamÔLpotcntiameitr'buemus, vtpofsitaniifl^nbsp;quoque feruare in morte e* Ea quidem dum adhuc in corpore habitat, varie innbsp;nis luditur obiedis fpeciebus inanibus fomniorum, quæ non funt res ver3Cgt;nbsp;tarnen viuit, quanquam oppreflà fomno, vt non pofsit exercere aeftionesnbsp;tiones fuas. Corpus verô velut truncus iacet fine omnifenfu. Idco nemo facile®nbsp;riqquid fit fômnus, quid vigilia,quid anima,SîTc.

Hactenus quidem de Inferno iàmftorum QC impiorum,dequibus eile eft aliquid ccrtiadfirmare,nequcmagnoperc noftra intereft fcire.qualisn^'*nbsp;impiorum,cùm oporteat nos credere ôt aflentiri verbis Chrifti dicentis denbsp;funefta. Non eft niortua puella, Ea cognitio amp; fides fufficit pijs,

Theologi fcholaftici faciunt quatuor fphaeras inferorum\ PrimamapP^^ limbum patrum,in quem collocauerunt defuniftos ante Chriftinatiuitatcm,p®5 .nbsp;nem SC refurre(ftionem,cxpe(fîantesredemptionemChrifti,SC defcenfimieX^C.nbsp;ta ad infernum, quia ccelum nondum eraj apertum fed non intelligunt ilünbsp;cant aut fentiant.Nos vocamus finû Abrahe, ex dodtrina Euangehj,quod ipfib®nbsp;patrum, in quem translati funt omncsfàmftiôCprjante Chrifti aduentuffl«NecP 8nbsp;node nomine, cum de re conftet fuiflè finum Abrahac, qui nunc Chriftifinus eit*

Qlîia Mofes ôô Helias cum Chrifto in montecolioquuntur,vndeappatete®^ omnes iftos faneftos, habere in manu ôf poteftate fûa amp; efle Peum ipforum,nbsp;urit verô 6C quiefeunt, ficut de omnibus pijs confiât,nbsp;nbsp;nbsp;vt pofsit eosChriftusexei

tare,quandocuncp ipfi libitum foerit. Itaque non efi neceflària oratio pro ijs, tnult minus profufio ilia pecuniarum ad redimendas animas ex purgatorioi

Qtiodfi Auguftinus aut alq ex patribus aliter fentiunt, fciamuseoslegendo^ efle cum iudicio, nec articulos fidei ex patrum didis ÔÔ fententijs faciendos, ficutnbsp;perio ribus feculis ea dementia horribiles tenebræ in Ecclefi'am inuedæ funt.

Vpus Gregorius fons æautorefifabularumdepurgatorioamp;f miflàrum p'^ defundis. Narrat alicubi fuifle Oeconomum quendam inMonafierio fuo, qui let'nbsp;tuitô negligentia quadam inter chartas reliquerat tres aureos,quos cum poft^^,nbsp;téinueniflètGregorius, miras tragedias egerat indemortuû, 8Cpropterfcelus lUtnbsp;maledidû,5Cçternispoenis obnoxium fore clamitaraf,cum qufdcmverifimileel cnbsp;Monachum ilium maiorem copiam furandi habuifîê inairjs, neque quicquamnbsp;men ab eo furreptum fuifle, fed hanc pecuniam ipfo nefdo inter chartes latui^^

g nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;PÖST ÖÄNC VItÀM.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;M

ûtamen excmpIOjôif ciàmoribus Gregonj relinquos l'ta conftcrnatos eflè adfîrmat eorrmne teruncium qüidem deinceps retïnere velleuTandem verô lufsitnbsp;pi'û CO recitan thgi'nta Miflâs,qiiibus peccatis fcribit fibi apparuiflè Oeconomum ibnbsp;inaximas gratias egifle pró canto beneficie,quo poem's ÔC malediCtione diubnbsp;fibciàtus eßet«

Jdæcnimû'um nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;leu effi'caci'a ènoris fuit.z. Theflii. ab co exemple Grcgt;

S°fi)gt;tnanauitin toturrt orbem terrarum infinita ilia multitude abominationum, ÔC ®^'btionis Sacramenti pro mortuis, fuit autem ipedîrum illud quod apparuit ei ne*nbsp;^'^'fsiinus Diabolus, exortus ab inferno ad illudendum toti generi humane. Namnbsp;Oïribiie ÔC temerarium commentum Purgatorijamp;Miflàrumprodefumflisfiipe-ottinem fenfiim 2lt; eloquentiam.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;I

Longa fabula, longé ambages nundinationum, quibus infinitas opes acquifî-Papa 6C Cardinales. Fuerunt enim innumerabilia monftra, facrilegia ÔCra-^,*jquin omnia monafteria templa vide, quae nô alijs iumptibus cxtrui^a fijnt, pecunia in redimendas oblationes pro defundis impen(a.In eum vfum totusnbsp;^^dus fuas opes congefsit ad liberandas animas ex cruciatibus purgatorq.

Nec dubium cft Chriftum praecipuè ÔC fingularitcr loqui de prophanationc j^p?t)omini,qua fccerunt exMiflàûcrificium pro viuis SCmortuis, quâdo inquitnbsp;P hh.24, Cum ergo videritis abominationemdeiblationis,quç diifla eft à Danielenbsp;°pheta, ftantem in loco fancflo,Qui legit,intelligaf,SCc.Fuit enim id delubrum acnbsp;Diabolicum, fed ipfis ad quæftum, ad parandas opes, regnum ÖC poten-^fuper ômniaregna tcrræaccommodatifsimum.

çj otam autem impietatem hanc de oblatione corporis ßnguinis Chrifti f'dapromortuis,refutatfilt;tollitdoôlrinaEuangelrj,qupteftaturpios dormireôCnbsp;*®lcere in Chrifto* Non igitur vllas pcenas purgatorij metuunt,quas viui auronbsp;S^nto pro ipfis pofsirttredimcrc.

Scriptum cftenimIefat.f7.Quiambulauitindircdionefua,requiefcatincubiII Apocal.t4.. Bcati mortui qui in Domino moriunfur, A modo iam dicit fpînbsp;^jVt requiefeant à laboribus fuis. Qjiam fententiam ipfi quoque crebro alicgant,nbsp;Rcnnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;¦^demptionem animarum ex purgatorio detorlcrunt. Sathanç igitur in-

L ^^alicia inPontificc QC Apoftolisipfiusfuit,amp;deplorandacçcitas ïiominuirt ptçnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;carentium, qui nimis faciles ad credendum, ÔC erogandain

Ptu ^^ændi vero funt animi aduerfus hçc portenta opinionum teftimonqs feti' 'tillnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;hçreantin pnis fandorum animg poft hanc vitam , fedrc-

ijçj,.^ntàlaboribusfuis. SicutinquitChriftus : Si quis ièrmonem meum ièrua* ^j^i^nonguftabit mortem inptcrnum .Item :Ego fumreftirreclio ÂSvita, quicre-viuit Accredit in me, nonmo*nbsp;1111/^ Çternum. Dominus ipfc creator cli ÔC terre miftûs eft a* pâtre in hunenbsp;doceret ifta, quç firmiter appréhenda retinenda funt. Sin fallimiir,nbsp;Hju^^'l'ïidem nobis erit, cum per faluatorem, amp; aedendo infilium Dei, falla-iHjp ^Çcmoncndafunt propter adolelcentes, qui hcfciuht quantum caligtnfs ôinbsp;^tum fuerit in religione Papiftica, quam adhuc quidam tueri ÔC defendercnbsp;inprimis purgatorium ÔC abominationem mifig mordicus retnient,pro-^'^gftum vberiorem omnibus regnisËüropg.

fuos tâtùm fandos libérât à gufttj mortis,reliques vero nos tion volumus^ Bbbb ftj Aecpôftù-

84-lt;î nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;de statv animarvm

nec poflîimuslibèraiCjfcd permittimus eos iudicio di'uino. Non cft aut^m fthcolah ptorum, fed infcrnus impiorum, de quorum condiü'one etiam nihiladiirmareljcct.nbsp;Et hune locum propriègehennam vocant,quod vocabulum Hieronymus inuennunbsp;dicit ab ipfo fàluatore* Etymologia autem eft à valle aut prato in fùburbanonbsp;fôlomitano amoenifsimo, QC nemorofo, ad orientem, cuius mentio fit Hier,/nbsp;lisfiJijHinnam.

Ibi enim crebrô QC libenter fàcrificant, neglecfto facerdotio ÔC templojquod fn vrbe, àC habebat verbum Sgt;C promifsionem, Dcum velle acccptare oblation^s :(¦nbsp;votalttiius populi. Sedmagis deletfîabantur valle ilia amoena,6econfitaarbor®^^nbsp;quiperpetuus furor eft omnium temporum,ôe gentium, extra templum ordinaquot;nbsp;tionem diuinam fedari amnitatem lucorum, fontium, fluminum, quafig''at^nbsp;res ibi Deo fint oblationes, quàm eo in loco, ad quem ipfè cultum fùumnbsp;allegauit,

Ibidem vèrôSCaltariaamp;^fàcenaædificabant, ficut videre eft in Proph^^^ concionibus pafsim. Et ante haec tempora contemptis parochîjs minift^fi^^nbsp;bi, furrebatur ad lucos, 6e reliquias diuorum. Et Papiftæ etiamnumnbsp;verbi perfequuntur, Ôeab Euangclio,à vocatione domefticacurfitantadSJ^^nbsp;bum,ad Mariam,ôec,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;:nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;-

Ita nemo noftrum acquieuitfuobaptifmo, aut tcmplo vbi habebat Chrifti,ôefàcfamenra,vbieratvocatus,baptizatus,abfolutus,vbihabebat,aii*^^nbsp;fentiebat in verboDeumcumipfoloquentcm, fèdvbiquclocôrum extrueba^^^^nbsp;facella, ôe altaria, relicîo verbo 6e facramcntis, perinde vt Iirdæi vallemillaflPj.^^j^nbsp;rebant templo Hierofolimitano, ôe ad earn confluebant,rex,regina prind'p^^»nbsp;dotes,Prophetae,populus magno numero,

T anta eft potentia Sathanæ,cui hoc pérmittitur à Deo, vt ludibrio plum, cultum ôepopulumDei, Nccfanè mirum eft multos hominesnbsp;hacconfufione, vt aut negent eflcDeum, autclamitent êum ignauum ôenbsp;remeflcrerumhumanarum, quodtam diuindulgetSathanac, nec vindilt;^^^^nbsp;abominationcmjôe prophanationcm fui nominis ôe cultus,

Vide enim pontificum impudentiam ôe impietatem, quanta audacia^ ¦ tueantur miflàs,peregrinationeSjMonachatum, ôec. quibus omnibusnbsp;biliter offendi nihil eftdubium. Et ramen finit Diaboluminfinitapetuiantianbsp;bie ludere infuicontumeliamôeludibrium,

Talis igiturfuit vallis ilia,quam habuerunt ludaei pro veraEcclefiaôe vota T ophctlijfiliorum Hinnam, 6e prope earn fuitmons oliueti, ôe vallisnbsp;tiiïfsima, qualisin Thuringia louis eft quiappellaturbicgufOtnaWf.nbsp;autemibitemplum,quodreuera fuitproftibulumadfallendasanimasaptifiionbsp;arque ita infanierunt in cultum ilium, vtnon pecudes, capras, oues, boues, nnbsp;templo Hierofolomitanofolebatfieri, 6e turn pro nihilo ducebatur, fèd jj;/nbsp;ioco fàcratiore vidimas humanas offerrent, àdeoque filios ôe filïas fuasnbsp;tarent.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'

Narrant etiam lyraôealijfuiflêintemplo ibi condito idôlum Moloch, lt;3^^ colebanttanquam Deum, aut regem fuurn, fiue iudicem fèuerum, quinbsp;eflèt filijs ôe filiabus oblatis, ficut Achas obtulitaut traduxit per ignem omn^snbsp;fiios, nehaerède quidém regnireliefto. Fuit autem idt'lum acneum ôe com^ .nbsp;fatftum ad imaginemhumanam,acrctrorcpletumignf,donectotum incaleicenbsp;velutiarderer. In eiusmanus ponebaturpuer idôlo cônfècratus, Ôe fàcerdotesnbsp;pitacula, tintinnabula ôe tympana pulfabant, ne parentes, puerijUiorien^snbsp;inorem exaudirenr, ô.'addcbant acclamationes quibus,parentibus

- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;POST H ANC VITA M.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;*45*

i^atias a^cbant quod Deus fufccpifiêt puerum fine dolore ôf criiciatu* Hor* *fndam vero amp; immanem crudelitatem : Et tarnen certa res eft fuiflè eis hæc fàcrifi-|î^vGtatifsima,ficut teftatur Pfalmus tolt;S» Et immolauerunt filios fuos amp; filias fuasnbsp;~3emonijs, E t effuderunt fanguinem innocentem, fanguinem fiiiofum Sgt;i. filiarünlnbsp;^^um,quas facrificauerunt fculptiiibus Canaan,

. Ideo minatur Deus fe locum ilium funditùs excifurum, fi'eut inquit Icrem. 7. ^^dificauerunt filij lirael excclfa Tophet,quae eft in valle filij Hinnam, vt incendc-filios fuos, 6C filias fuas igni, quae nec praecepi, nec cogitaui in corde meo, Idco

I dies venientjdicitDominus, SCnon dicetur amplius Topheth, ôi. vallis filij Gnnain,(ed vallis occifionis, Scpelient enim in Topheth, eo quod locus alius nor»nbsp;({tl tOÏJtCnt^at / dn wârgcnt^al ( vt locus ille facer fit in fepultu*nbsp;interfediis propter idolatriam,

Topheth vero à ( Toph ) tympano deducitur,quafi dfcas templum tympano* quæ pulfabantur ad puerorum cædem, ^'in truniiudfirc^fn ! dtt Pfdffdti«

Sic Eiaias cap.30. Poctice depingit pnas Id cruciatus impcridentes Regi pyfiorum in inferno,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;|m fin fingenianç in bfr .^fH, Et erit tranfitus virgac

?Matus,quarnrequieicere faciet Dominus fuper eum in tympanis 5C citharis, SC ^0 circumquaque expugnabit cos.Praeparata eft praeterea iam olim T opheth ô^c*nbsp;ï^od de gehenna ferè omnes interprètes intelligunn

. ^tquc ca appellationeChriftus æternam damnationem fignificarc voluit, fum* ,Q cacde corporali, Sicut enim fuitibi gehenna, ieu madlatio puerorum, ita po-fangiiincmeorumvltus eft Deus maxima ftrageludæorum, qui eodcmlocoinbsp;; interfetfti funt, Arbitror autem pueros,qui pcricrunt in talibus facrificifsnbsp;^bluatos. SiquidemPiàlmusinquit ; Effuderuntfanguinem innocentem, fan*nbsp;filiorum fuorum. Etficutparuuliab Herodetrucidati, ita illi quoque ma*nbsp;^ó^cxufttfiint. Vefanos autem parentes 3 qui eiufmodi vitftimas obtulerunf,nbsp;'^¦fibiles pocnce tandem exceperunt,

¦g V ocabulum ( Hinnam ) fignificat gratis,ab Ç Harisn) aut ( Hin ) vt Exod, annofeptimo egrediebatur liber,amp; gratis abfqj pecunia. Et Ifai. yx» Gratisnbsp;j5*Hindati eftis, gratis redimémini, ItemPfalm.dp. Oderuntme gratis fine caü*nbsp;' Indc(bïcn) aut(Hamnah)gratia SC mifericordia, à quo loannes nomen fortitusnbsp; Arbitrorautem ideo hanc vallem fic didfam efle, quod eftèt locus publicus, in

' ^^cuiuishbcrumeftèt gratuite expaciari, ficut funt apud nosnemora,quçnc* principem terræ, ÔC patent omnibus cius fub*

cap.15. cùmaisignat termines tribuiludæ,ducith'mitem per vallctn j^fïinnam,propèHierofolymam, eatamen cxcluià ÔC relidla in Aquilone, quianbsp;luda,fedBeniaminfita eft, Aîrj Hinnam dicunt nomen eflè vixh Sednbsp;^^clinquo Grammaticis.

, tf^'^ipturaîfan(ftæ,quaepcculiariphrafifolet dicerefilium mortis, filium phare* Pæ auribus,dCP^1.8o.Vififanbsp;earnquamplantauitdexteratua, 8C fuper filium hominis,nbsp;iiçnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^^^9^*^^odehoi-nine,feddcloco. ItemEiàiej. 'Vû

ïiti nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^ftdilctfto meo,in cornufilio olei,hoc éft, in colle editiore, amp; fertili fiue

fibns olei nihil fonat, neque nos ea figura vti folemus. Expo* ^'haque pro loco pinguedinis, (i^tnédîmafÇâftlbZïantinfn aüfô ippl

S4.J nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DB RES VRRECTIONB

Idcmfignificat Gehcnnam locus vbi Chnftus traditus ÔC prehenfus cft,quodfedlt;^'' dit Hieronymus vallemadipeamfiuepinguilsimam, ÔCfcribit fuiflètbi mirasnbsp;ciashortorumjSCmcminitciusIofèphusquoque»nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.

ArbitroraütemChriftum loco illo amnifsimo fuftinuifle dolores inftgt;^ îdeo eum odit, amp; vocauit gehennam. Cum enim erant in horto fuit in gehennanbsp;inferno, Fortafs is ctiam ibidem ftc tit arb or fcientiæ boni Somali. Adiliamvallnbsp;oportuit làluatorem accedere, 8gt;C fànguinem ludare,qui ftidor abundè teftatur,^nbsp;guftaflè mortem,quae eft infernus. Ideo non vocat vallem pinguedinis, fednbsp;vt Hieremias, appellat gehennam,feu vallem occifionis.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.

ItaChriftus Dominus ÔC liberator nofter pro nobis omnibus fuit in inferno. Verc enim fenfit mortem,amp; infernum in corporefuo. Poftnbsp;tem ex corpore quid egerit aut fenferit, nos fane neftimus. Sed in vitanbsp;guftauitverè infernum.

Nec opinor pafsionem in crncc tantam fuiflè, quanta hæc fuit in horto, turanonpotuiflètftiftinere. Et illud fane magnum fuit, quôd potuit ferre,nbsp;agonem,quiûnguinem ex corpore eius eliceret, ftcut inquit Lucas : Eratnbsp;ficut guttæ fànguinis decurrentis in terram,non fuit aqua tâtûm, fed purus fang*'^nbsp;manans de corpore interram.

Qiialisautemfuerittentationemofcit, acorandumeft, ne vnquameiü^^ terroribus SC angufttjs conflidandum nobis fit:Non enim poflèmus fuftincf^^nbsp;anima cum corpore fubitô extingueretur,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fji

Sciamus igitur Chriftum turn oportuiflè ferre poenam gehennae, ftd carne. Nam quid anima fecerit in inferno multi multa difputant,an fpoliau^*^*^^nbsp;ros,amp;^ liberauerit ftios, qui ante ipfum in finum Abrahæ congregati fueranbnbsp;attinct querere ÔC rimari curiofiùs. De hoc nobis certô conftat, omnes fa^^,nbsp;ternum liberatos cflê,à poteftate inferni, ÔC illam gratiam reuelauit nobis «io*nbsp;gelio. Interea verômanet Scheolah pro pqs defundis. Gehenna autemi^^^et*nbsp;rum,lcdimpiorumreceptaculum, Vbi Topheth feu locus ille tympanoî^nbsp;. tetur in fletum 8C ftridorem dentium,ficut inquit Chriftus.Impiorum infe*'^nbsp;eft ( Scheolah) non dicitur pax, quies,cubiculum,nec feimus an vel quofl®^ lt;nbsp;miant poft mortem. Haec de differentia ièpulchri SC Gehennae hoc innbsp;volui,ne alias fingulari,aut vberiore tradationc opus eflèt.

Mofes ad populos fuos. An ergo reftant adhuc populi poft hanc vitam nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Jd

fonant verba, quafimigraflêt de populo adpopulum, de vnaciuitateinah^ nbsp;nbsp;j

verôinfigne SCmemorabilc teftimonium eft reiurredionis ôlt;^ vitae proponendumeftinconfolationemomnibus qui creduntirt Deum.nbsp;enim nobis in nouo Teftamento proponuntur excellentiora illuftrioranbsp;nia,tarnen opereprecium eft videre quidfandiPatres in veteriTeftamentonbsp;rint ÔC crediderint.

Noshabcmus gratiam donum, acmanïfcftam ir.uhfpi/ecmfcientiam de ^orte amp; vita. Siqmdem certi fumus faluatorem noftrum Chhftum lefum federe adnbsp;^xteram Dei Patn's, ÔC expecîare nos decedentes ex hac vita.Qiiandocuncp igiturnbsp;^«diiîius c viuis ad Epiïcopum animarum noftrarum cgredimur, quirecipit nosnbsp;fimanusfuas. Isnofter Abraham eft.cuiuscomplexufuimur, is viuit imô régnâtnbsp;Pû-petuô»

De Patribus aliter dicendum eft, noftra conlôlatio longe gloriofioreflamp;î *^lior,quanquamilludipfumteftimonium, SC folacnim de vita æterna rcfur-^fnonemortuorum habuerunt,ficut hîc teftatur Mofcs, c|uôd colledtus cft Abra--ad populos fuos:amp;ftipràaudiùit inpromifsione, quod iturus efier ad Patresnbsp;Atque ifti duo primi loci funt in rota icriptura fancîa, qui loquuntur de morgt;nbsp;poft hanc vitam,fupra cap» y. de omnibus dicitur, mortuus eft, pra-terquam denbsp;j,^^noch,qui translatus eft à Domino. De Abraham dicitur, iturum eum ad Patresnbsp;collecftum eflè ad ftium populum,

Hæc verba Spiritus San(fti neutiquam ociofafunt, ncc dicuntur bcfttjs, quae ^^cuntadPatresSCpopulosftros. Sedhominibus, ôd teftanturreftarepofthancnbsp;aliam amp; meliorem: quin etiam ante Chrifti aducntum fuiflèpopulum viuengt;nbsp;. ^^jqui habitauit in terra viuentium,ô^ ad quos emigrarunt pq. Inde ergo Patresnbsp;^dlexeruntjeftirrecftioncm amp; vitam æternam. Etpropriè ôC fignifîcantcr verbanbsp;p^'^uelocipofitaftint: Colligerisad reliquos Sandlos, quianteteftintmortuf;nbsp;^tresergoviuuntamp;^populifunt» Deimpijs hocnondicitur, fedeftfermodeiu*nbsp;¦^Sancftis,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;-A

kr nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Regum loquitur alia figura Dauid:Ecce ego ingrcdior viam vniucrfâe

ScdpoftcacandcmformamretinetMoIesdelfmaele, liaacamp;Iacob, dcfecit eft ad populos fuos.Collegerunt itaque Patres ex his locis reftare aliamnbsp;ij^^^jôdSancftosnoninlcrireficutpecudes, amp; congregari ad populos interravi-*nbsp;rcucrenter 5C honorificè fepeliuntur à filijsnbsp;fieri, nimirum propter expeeftationem certam alte-»

Ijj ^femjTom4.Iencnf fol.jlt;îlt;gt;. Matth, cap.tr. InhiftoriatransfîgurationisChrP ofteditur mortuorum refurretftio, éi. futura gloria feu claritas etiam cor-»nbsp;admirabiîc fuit,quod Chriftus in corporeadhuc mor»nbsp;J^pafsibiliclarificatuseftjS!:: oftendit immortalitatis claritatem, adhucin ipianbsp;'^^^firàre.Qiiid fict cùm rnortalitas abforptajUihil nifi immortalitas SC gloria eritt*nbsp; apparitio MofiSC Ehæ, qui etiamfî ,nbsp;illaapparitione oftendunt fenonefiè mortuos,nbsp;K aliud quoddam vitægenus translates. Deinde oftendunt etiam aliam eftê vi-tjç ^fraiftammortalemjCX quafublatifunt,amp; tarnen viuunr. Nam neqpMofes,nbsp;p^Jl'^^EliaSjpetuiflcntinhacmortali vitaduraftèjvfqueadiftamhoram, in quaap-mundum, feu hanc v/-gt;nbsp;ht tarnen adhuc viuunt,Ô£rfeviuos oftendunt, nec vnquam verè fuiftèmor-i)^^Tertiô,duosfidelifsimoshîctefteshabcmus, Moicnamp;Eliam, quod mortuinbsp;v,^*nt mortui, quodque morientes tantum migrent ex hacmifera SCcalamirofanbsp;aliam meliorem. Nam fi Mofes Elias fimpliciter extinefti in nihilum reda-*nbsp;*^nt,non hîc appârerent.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,

. P,( QitartOjdocet ergo ifta apparitio,Mortem eflè cÔtemnendam SC habendâ fimgt; 'quadam exhocergaftulo,adclaritatem mclioris vitæ, ficucnbsp;^^56 Elias m'grauerunt potiûs, quammortui funt, vt £lt; alias feriptura mortemnbsp;Ynbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fomnum

8;o nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DE RESVRRECTIONE.

fómnum vocat, fiirnma fummarum, Ifta apparitio oftenditjianc vitam eflê nihilatl fii .uram,quac ccrtifsimè venietnobis huicfeculo mortuis in Chrifto. Etmagnislaii*nbsp;dibus DeOgratiasagere debémus, qui tanta benignitate nobis iftareuelaredignj*nbsp;tus eft j Sc tam pulchra, manifefta, potend a pparitione noscertos voluit reddertnbsp;fpefuturævitæ. Nam vide quod optimi inter genres quæfierint fuis difputaoon*'nbsp;buSjde animgimmortalitate ÔC futura vita,ÔCtarnen nihil certiinuencrunt. Soliwinbsp;Dei referuata efthpctamcerta ÓC clara apparitio, vt peripfum folum mundo hgcipj*nbsp;vitæ futurae certô promitteretur ÔC aperta ifta^apparitione oftenderetur, Hsc®nbsp;morte vincenda per viram poft oftendetur etiam.

QirintôjOftenditur hachiftoria peccatum efle vidïum. Qitia confèquentia ceflàriafequitur, vbimors vi(ftaeft,ibiôCpeccatumvicftum eft, cùmfit morsnnbsp;nifi ftipendium peccati. Roman. lt;5^. Sine peccato enim mors non eflèt,6Ccnbsp;autem peccato ÔC morte per Chriftum,liberi fumus à poteftate Diaboli, ÔCexp^^nbsp;musabfbrpta ifta mortalitate,gloriam claritatis æternæ,SCc. quam Chriftus tu*nbsp;corpore adhuc pafsibili ÔC mortali exhibuit,

lrcmTom.4-Ienenfol.flt;^5..Michæcap. 4, Etregnabit Dominus fûpereos monte Zion,à modo vfque in feculum. Eft teftimonium darum de refurreôionbsp;mortuorumôC aliavitapofthanc vitam, fi enim Dominus regnabitfûpereos,!^nbsp;folûm in hac vita,fed in æternum,profe(ftô neceflè eft, eos in aeternum viuere.V^^^nbsp;enim eft Deus non mortuorum,fed viuentium. Et cur praedicaretur hîcnbsp;ficèregnuminmortuos,quinihilfuntf'Siregnumcft,eft viuorum regnum»nbsp;igitur neceftè eft omnes homines fèmel mori, Ita huius regni ea vis eft, vt innbsp;tui,viuantiterumôCnonmorianrur. SicuthæcinnouoTeftamentodariusd*nbsp;tur. Qiri credit in me,etiamfimortuus fuerit viuet. Item, Vtomnis qui cred^*^nbsp;lium Dei,non pcreat,fèd habeat vitam æternam,

1 tem Genef cap.i^. Tom,j. fol. 4, Hæcfunt teftimonia Patrum de refuel ^5 ^ne,immortalitate ÔC vita æterna,Qtnafcilicetillic funt populi. Igitur nect^^^nbsp;viuere SC rciurgere, Huic verbo qui credunt,nunquam Epicuri delirament*®', .g(nbsp;buntur. Ratio veroneepintelligit,nelt;pample(ftiturifta: imô quod mainsnbsp;ob oculûs,gcnerationcm fieri ex nihilo,ÔC tarnen non concludit eflê diuinuin^P.nbsp;Video 1 faac naici ex fterili ma tre,matrice emortua, SC tam dura, quant funtnbsp;cranio:Non video pilos,non corpus,non animam, ÔC tarnen ex lumbisnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;

matr(ceSarematris,proditfiliushabensiftaomnia:annonex nihilo haecorinn certères mortua eftfemen, ôC matrix, 6C magis mortua, quam granum in terrai?nbsp;dons. Ideo cogitare ratio debebat,noneflê hanc Operationen! naturalem, filt;^^^ 5nbsp;niat,Sed caccitas ÔC nialum Diaboli eft,quôd ifta non infpicimuSjautconfidcran*^^nbsp;att^ ita neutrum intelligimus,fi rationem ducem fêquimur,necç refurredioneinbsp;turâ,ne(^ generationem.Qiri enim no credit refurreclionê mortuorum, is cti?nbsp;credit aut cernitmiraculugeneratiois,quod homo ex hominc bos,exboue naiûnbsp;Atquiplenus eft torus mundus teftimonqs de refurredlione.Ex arborenbsp;durifsimo enafeitur pulcherrimusflofculus,nafcuntur folia, rpmi,fruc'îusfiiai^^^^nbsp;mus. Qiria veto frequens ÔC vfitata res eft,ideo vilefcit,6C tantusftuporefthumnbsp;rum mentium,vt fi Lazarus quotidie refufcitaretur,nihil tarnen mouerenturinr* -^nbsp;les.lnde tarnen non fequitur, quôdnonfit fperandum aliud vitæ genusmennbsp;beatuni. SeddifferturfênfusôCmanifeftatioilliusæternælæticiç,donecceiiab'nbsp;pulus hoftilis,ÔCmanebitpopulus nofter, qui nobifeum crèdidit refurrediC^nbsp;mortuorum.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;m

Gen. cap.x^.To.3.fol.4Ç. VulgatoProu.dicitunPrincipSliterasterefleR^^j das,itamultômagisdiuinæliterp,velmilliesrelegêdpfunt.Scimus Abrahâei cnbsp;tuû ÔC fepultum à filijs fuis,Ifaac ÔC Ifmaele, lâ verô dicit Deus:Ego fum dij

M o R T V o R V 3W. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Sji

non eft mortuorum Dcus.Ergo viin'ficat hiCj^ fufcitat Abraham 'nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Syllogifinus, Matth.zx. Ego fum Deus Abraham, Si Dcua

1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^cus lacûb.Non eft Deus mortuorum Deus fed viuentium.Non eftDeus,

! ^Ub nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;quod nihil eft,Nullus Si nemo non adorant Deum, Si Deus non regnat

! J-Q nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Abraham eft mortuus, Si Deus eft Abrahac Deus : Ergo Abraham viuit»

fepultuSjfed mihi Deo viuit Abraham cognouitTrintta* ^Jfonarum, Si Chriftum Semen fuum* Qiiia Deus non eft nihiii Deus.

^Un a ^^¦gumentationemProphetac illuminante Spiritu Santfto pracclare vide-iQ p intellexerunt. Turea ifta non videt, Nec Papa Si Doiftores ipfius vnquam k e- ^^^^fgt;quiaingrediunturinfcripturamintellecftumuli S^afinijiuxta PÎâlm^nbsp;liQ^^quandolegerunt Matth. 1. Abraham genuitifaac 2lt;c. cogitarunt fuifleiftosnbsp;'^*'05 Si limplices,fuifle coniugescnihil efle in eis admiratione dignum. Sednbsp;¦^dit Spiritus Saniftus illuminator,ibiefïulgetluxifta de immortalitate Si vit9nbsp;Si enim Abraham habet Deum Si econtra : necefle eft Deum amp; Abrahamnbsp;ponunt Si tollunt, fiquidem Deus non agit cutn

^om.î. Iencnf.fol.»8z. In Pfalm. i6. Notas mihi fecifti vias vitaf,adimplebis me cum vultu tuojdeledationes in dextera tua vftp in finem. Defcribit gloriamnbsp;V^ciftionis tribus partibus, vita immortali,laeticia interna,SC iucunditate aeternainbsp;^\'^itaedicitur, quod fit à morte ad vitam, quafi illudApoftoli Roman, d. dicat,nbsp;;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;refurgens ex mortuis,iam non moritur, mors illi vitra non dominabitur«,

enim antea non nouerat viam vitæ experimentaliter, cum haec vita fit,non l)jj*''3mortis,ièucuriuspotiûs admortem, fed refurgcre ad vitamimmortalem,,nbsp;j^^'^crèeftnoflêviamvitæjquodfoliuseftvirtutisSCdexteraeDef, ficut hic dicit,nbsp;0^nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fecifti vias vitæ,SC Piàl.Sp. Quis eft homo qui viuct,ô^ non videbit mor-

H nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;animam fuam de manu inferni f Q. d.nullus. Sic Pftl. lt;^3. vocatur Domi-

A C)ominus exitiis mortis,ÔC Deus iàluos faciendi,Quod abforpta mortc,per vi-educatin vitam aeternam ficut promifit,Ofe.ij. De manu mortis liberabo jnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nrors tua o mors,morfus tuus inferne, confolatio abfeondita eft ab oculi®

. '^gt;quia ipfe inter fratres diuidet, Adducet ventum vrentem Dominus de deftr-çjjj ^^ndenrem, 5Cficcabitvenaseius,amp;defolabitfontemeius, id eft, peccatum, eft vena,fons,ftimuIus,virtus^mortis,SCc.

h Læticia interna, Quam Hieronymus plenitudinem læticiarum ante vultum ^i^^onmaiè intelligit,Ea eft, qua videtur Deus Deorum inZion,ficuti cft,afacicnbsp;1 J^^ftm,vbi eft facietas plena cordis noftri, vt digna Emphafi, plenitudo lacticia-^Ppelletur. In hac enim vita ex parte cognöftimus, ex parte prophetamus, itanbsp;lætamur,SC omnia ex parte habemus.Cum autem vencrit,quod pcrfedîumnbsp;^p^^Uacuabitur quod ex parte eft, i.Cor.ij* Vbi non mifeebitur riius dolori,nec lu-[)A^nfolafioni,ficut neceffe eft in hac vita fieri, dum peregrinaraur à Domino, ÔCnbsp;Peculum videmus in aenigmate.

fjç. ^arelætic!amhuiusvitar,la:ticiamænigmatis,^illiusverôlaeticiam vultus feta (ji^®*0omini,appellarepoflumus. Sic enimEbraicèfinepræpofitionc,cûm,Sc antenbsp;i ^ÇQ^^^P^^^ftuclinem lacticiarumfaciei tuac. Vt plenitudinem Içticiarum è facie ÔCnbsp;' gloria Dei pendcre intclligamus, Sicut Pialmo iequente dieet, fatiaboïnbsp;^^Pparuerit gloria tua. Et Chriftus lohann. »4» Qlft diligit me, diligeturnbsp;'nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;à Patre

Sçi nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DE EXTREMO

à PâtremcOjâf ego diligam eutn,amp;rmanifeftabo ci meipfum, Hæc na,quia plenitudo læticiarum, cùm laeticise in hac miferia Tandis impartitæ lintnbsp;læquædam amp; tenues præguftuSjqui cifôtranfeant. Plenitudo autcmreuelata acnbsp;De), perfeda eft,manens in æternum. Hæc enim eft vita æterna,vt cognofcant tenbsp;lum verum DeumS(^quemmififtiIefumChriftum,Iohan.i7.

lucunditatesindexteratuainfinem, quas Hieronymus décorés æternosp fuitjGgnificaremihi videntur dotes reliquæ corporisnbsp;nbsp;nbsp;animæS)C omnium

feu, Vf noftri vocant,obiediuas deledationes,quas Chriftus ex iua gloria habet. cut enim in finiftra Dei,id eft, in hac vita,in omnibus eft triftatus, Ita in dexteiVnbsp;cftjfutura vita in omnibus deledatur» Qui enim in Dei vifione beatifs eft,in oninbsp;bus fimul iucundatur,nullum hie triftefpedaculû,fed omnia iucunda, omnia^nbsp;perantur,applaudunt,fauent,arrident» Sicut canit Ladantius ; Ecce renaftentisnbsp;ftatur gratia mundi,omnia cum Domino dona rediflèfùo*nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.,-

Ead em hîc didio eft fminino genereNeimoth,quaî fùper ius mafcuHnw.j mim pöfita eft, Funes ceciderunt mihi in pulchris feu iucundis, vtrobiqn^ onbsp;iucunditateminrebus extra Deum exiftentibus,docens. Ac Ebracus vltimamnbsp;dionemNezah,quodnosinfinem,Hieronymus aeternos reddidit, nmbign ^nbsp;ftrudione habet,vt ad omnes tres partes queat aptari,ad vias vitae,ad pfttiitnn«nbsp;lacticiarum,SCiucunditatesindexteraDei, vt fingulas aeternas accipere pofsimnbsp;veladfolasiucunditates, quasdccores Hieronymus vocat, forte quódnbsp;formofis deledemur amp; iucundemur. Hæc erunt cùm corpora noftra,nbsp;ra in nouam creaturam mutabuntur in fine mundi,vbi omnia erunt iucundat*nbsp;ciazlnterim expedatio creaturae ingemiieit 6C parturit, donee 6C ipfä liberetut anbsp;ruptioneà^vanitateinlibertatemgloriaefiliorumDeijRom.s,

ribilia futura fint figna ( præcedcntia ) fie tarnen perficientur, vt dies iudicij,ante niat quam intelligantur haeefigna compléta, Praefertim apud infenfatos:nbsp;cit in fequent ibus: Ättendite ne grauentur corda veftra crapula 5C ebrtcrate,nbsp;ris huius vitte, Öc' fuperueniat in vos dies illa repentina, Tanquam laqueusnbsp;perueniret in omnes,qui fedent fuper faciem omnis terræ. Qirarc etiamfi Ügn^nbsp;derint,deinde quoqueaudierint ea extremi iudictf figna,non tarnen credent,fednnbsp;hue futurum diem ilium cogitabunt» Vndeprobabimushæc,

Primùm,qui didum eft,forèrepentinam illam diem,amp;' tanquam Inqueum^^^ peruenturum. Cuiilludaccedit Lucaei/. SicutfulgurcoruftansdefubcoelOjtJnbsp;quae fub clo funt, ita erit Filius hominis in die fua. Et ficut fadum eft in dienbsp;Noe,ita erit in diebus Filij hominis» Edebant amp; bibebant, vxores ducebant, öcnbsp;banturadnuptias,viqueindiem,quaintrauitNoeinarcam, 0^ venit diluuiumnbsp;perdidit omnes. Similiter ficut fadum eft in diebus Loth, Edebantnbsp;emebant 0(: vendebant, plantabant QC «dificabant. Qiia autem die exqt Lo^

°^oniîs^pluitignemamp;fulphurdecloamp;pcrdidit omnes, lecundumhæc eritj ^^^diereuclabiturnlius hominis. Clarùm eft his verbis stales fore homines, vtnbsp;i'^isillis nihil moueantur,forte amp; irridcant/icutNoeamp; Loth contigit. Deniq;nbsp;nouiflimalerufalem vaftationccontigit,vbitotportcntis amp;fignis(quænbsp;(æphusrecenlct) non credidcruntinftarcdiem pcrditionis, quin cadem in con.nbsp;^¦^^11111 interpretabantur,

, Sedamp;Paulusi. ThefT. 5. DicsDominificutfurînno(ftc,itaveniet,cùm p dixerint pax fecuritas ,tunc repentinus eis fuperuenietinteritus. Et 2.nbsp;3« Manifeftèhosincredulosamp;inftnfatosprædixit jdicensiVenient inno_nbsp;u ^j^diebusindeceptioneillulbres,iuxtaproprias concupifcentias ambulan-^sdiccntcs: Vbi eft promiflioautaduentus cius? ExquoenimPatresdoimie.nbsp;omnia ficpcrfeucrant ab initio creaturæ. Aducniet autem dies Domini fi_nbsp;quoclimagnoimpetii tranfibunt elementaverbcaloreioluentur,amp;nbsp;^^^omniaquæincafuntoperaexurentur»

ilj Tom. X. lenenf. fol. 551. InEnarrat Euang. Lucæ Torquentur iiÂSl^oniodoclum amp; terra fint tranfitura, Non quoad fubftantiam (inqui.nbsp;îL . ad formam, quafinon fint verba Chrifti aperta. Tranfibunt,nonnbsp;1 ^^dbunt aut nihil erunt, ledtranfitumfacient,hoceft, mutabuntur. Vndenbsp;3. Cli qui nunc funtamp; terra eodemverbo repofitifuntigni. Etin.nbsp;jiçj,' ^dueniet autem dies Domini 3 in quo cli magno impetutranfibunt. Itemnbsp;cli ardentes foluentur, elementa ignis ardore tabefeent. Nouosnbsp;Lnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;amp; nouam terram amp;promifla ipfius expcCfamus, in quibus iufticia ha.

jiçj? SicEbre. i. amp; Pfalm. loi. Opera manuum tuarum funt cli, Ipfi tijj, ^^ntjtuautempermanebis, Etficutveftimentum mutabis eos amp; rautabun.

liso Etlefai. ^o. Hancmutationcmprædixit: Et erit lux LunæficutluxSo^ îith a^Soliseritfeptempliciter,ficut luxfeptem dierum, in die qua alligaue.nbsp;^inus vultus populifui, amp; percufluramplagæ eiusfanaucrit. Eiufdem, 65.nbsp;!nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;clos nouos amp; terram nouam, amp; non erunt in memoria prio.

'j^jj^gaiidebitis amp;exultabitis vlqueinlerapiternum in his, qua? ego creo. Igitur i '^mmutabuntur, verba Chrifti non mutabuntur, hoceft,. non tranfibunrnbsp;I 'quot;^^aamp;fideliainæternum.

'ItL ^^*^dicitvtfiduciamnoftramftabiliat,quæ in verba cius nititur, quodvi. omnia fint ventura, vt tum capita leucmusamp;gaudeamus,quodrc-^t)^^*°P^omifraccrtiirimcinftet,qualibcrcmurab omnibusmalispeccatorumnbsp;'^'^^arum,AMEN.

tts. Tom. 5.'lenenf. fol. 510. loel. cap. 3. Tunccongregaboomnesgen. ,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;quod nunquamfadum eft corporaliter,'amp;quomodoetiam fieri pofiet,.

i nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ilium tam anguftumcogeret? Eft chim vallis lofaphac

montem oliueti angufta omnino, comparatione omnium .Quare non poftumcùmillis {entire,qui referunt hunc locum ad ex.nbsp;'^iudicium,quod Dominus in vallelofaphatfitiudicaturus omnes Gentes.nbsp;Ccccnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Quos

g54 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DE EXTREM O

Quos cum vrgemus anguftia loci ,rcfcruntfcadtotamrcgioncminamcirciin)iî-centemHierofolymam. Quod vtmaxime concedamus,tarnen maneteademab-furditas. Totusenimorbisterrarum vixfuftinere poterit innumerabilemilhin omnium hominum,qui vnquam à principio rnundi vixerunt copiam, ncûumio-dæa. Siquidemalijinterriserunt,alijinnubibus vocabunt,vtPâulusdeIciiw-Ergo ablurditatccogentc, ad my fieri um eftreferendus locus, litera enim noncon-ftabit.

Quarc nos deprædicationcintclligcmus,quaf congregat omnes Gentes, amp; vocateasad indicium, annunciateisterrorcm, amp; iudicateoseffe damnatos, -ftendirque Chriflum falutem. Et hoc fadum cil, indiesque fit à die, quojnbsp;cfl Spiritus Sanôlus clitus, de quo fuprà dixit in capitc fecundo vt fie vocat^nbsp;iudicium,agnofcantpcccatumluum,orcntqucvcniam. Omnino eniinvot^ 'nbsp;lum lehofaphat, lolaphat, nonellnomen fubflantiuum,fcdproprium,lt;l^° 'nbsp;men abutitur hic Propheta pro fubflantiuo. Sicut amp; Ofêas facit, quando no®nbsp;Galaadciuitatis,accepitproSynagoga. Significatautemiofaphat valle®®nbsp;cij. Congregate igitur in vallem iudicii, idem cfl,quod dicit Chriftusnbsp;lohan. 16. SpiritusSandtusarguetmundumdcpcccatoamp;c.

Loquitur ergo Propheta de vocatione omnium Gentium per Euangelium ad Ec.nbsp;clefiam Dei.

Tom. 5. lencnf. fol. 199. DeSeruoarbit. Mancat cnim«eo nus Scludicium Dei, ncceffariafequcla, ctiamfi ipfitalem mercedem pLiiînbsp;catis,ncquccupiant,ncquccogitent, imô vehementer deteftentur,nbsp;dicitexecrentur.

Tom. 4. lencnf. fol. 5x5. Pfalin. 90. Rcdèdîcunt, qui exift* hanc Infernalem pnam fore, quod optabuntimpij manumDei effuge^^nbsp;poterunt, fient etiam Paulus oftendit i. ThefT.

Tom. 4. lencnf. fol. 5x9. Pfalm. 90. Ratioaut viam contemptb^jj,, greditur, aut viam Blafphcmiæ. Extat in colloquijs Erafmi Dialogus q^*? J.nbsp;fcripfitEpicurum. In co dilputaturdereligioneChtifliana,quodhabeatlnbsp;dem Tantali. Siquidem poft calamitates huius vitæ , etiam ignem æternnbsp;minatur.

Huic malo inquit, quod poteft aptius remedium cfre,quàmincrcdn autdementia,vtnoncrcdashæcveraeffc ? Adhuncmodum ratio difputat* jnbsp;tolerabile enim videtur efle, amp; indignum diuina fapientia amp; bonitate, quonbsp;incommodahuiusvitæjCtiam æternamors metucndafitjidque cxirajquod'Ljnbsp;hom®

D E I N F E R N o. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;g^^

Qtninibusfic calamitofîs etiam irafcitur. Has cogitationes ratiofuftinerenon Poteftfincblafphemia. ConfulititaqueEpicurusvcaut démens^ aut incredu-^^sfiaSjficquedelibercsabiftoIenfuiraîamp;peccatiincalamitâtibus morte» Sednbsp;''iuolumconfilium»

QuidenimfiautnonpoflisefleincreduluSjamp;metuas,nequæhic contem. J'bpoft vitam hanc fentias veraeffe, AutnonpolTis efTe demens, vc nunquain denbsp;°C futuro persculo cogites. Ergo natura aliud nihil poteft, quàm hortere, amp;nbsp;¦^cnderequod rcliquusfitlupranostalisDomirius^ quem etiampoft mortem co-S'^utinctuere. Sicut Velleius apudCiccronem loquitur Imponit hoe modonbsp;'^^uicibus noftris lempiteinum dominum.

DiligenteritaqucMoft exemplumnotandumeft^ utdiftamusmoderari amp; Ärnaregemitumhunccordisnoftrijpofitiin fenluiræ Dei Amortis. Nequenbsp;^°*tntnalum eft hoc modo (entire irarnDci^ modo nevertamuradftulticiam amp;nbsp;P'ætribulatione,vclcontcmnamusDeum,vclBlal'phcmcinus. Qtianquamfierinbsp;°°poteftj quinetiam Sandorumgemitusin talibus tentationibushabeant par,nbsp;^°^aliquamBla(phemiæ. 7\nenimHiobexcu(abimus, cummalediôtum diemnbsp;°Cât in quQ natus eft ? Anicremiamfuccenfentem, quôd non raortuus fit in vulnbsp;^°iatrisfuæ e SicHieronymuslatis duro verbovtiturjCÙmdicit: Homines om.

pecudibus infliciores, fiquidem poft cæteras calamitates huius vitæ, æter_ mortem cxpelt;ftarc,vel (altem metuerccoguntur. Hæluntvocesprofedæexnbsp;^^^'icirato, amp; perturbato fenfu malorum. Non autem malum fignum eft, ficiraCnbsp;Piï'odogubernes hune motum,amp; regas certaratione. Sicut cnim Adolefcensnbsp;libidinem, Deus autem id ignofeit, (iaut moderctur amp; gubernet fenfumnbsp;1 '^sautVxorem ducat. ItainChriftianisquoquchærentilli motus,murmu-^antis, Blafphemantis, dubitantis cordis. Sed gubernari debent, ne fient in impijs, aut in contemptum Dei, aut dclperationemnbsp;abeant. Pluradchoclocofiipràin loco de

k , Gene(. Tom. i. cap. x. fol. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Omnia quæ in Sabbato Deusvo-

^§'3fiintcuidentiafignaaltcriusvitæpofthanevitam. Quidenim necelTeeft, tjj^.'^p.erverbum (num nobilcumloqui, finonviuendumcft,infuturaamp;æter-Namfinoneftfperandafuturavira,curnon viuimus, ficutquibuscumnbsp;^°1 ^?^^^C)quitur,amp;quiDeum nonagnolcunt ? Sedquiadiuinamaicftascùmnbsp;^^ceflTariônbsp;efTe aliam vi tam poft hanc vitam, ad quam confequendam nobis opus fitnbsp;(jUj^^cognitioneDei. Namhæctemporalis,amp;præfensvita,eftvitaanimalis,nbsp;^^viuuntoranesbeftiæ,quæverbura amp; Deum non norunt.

V(j.j^^oc(îgnificatSabbatumleuquiesDci,inquoDeus nobilcum loquitur per îu^^^uum,amp;nosvici(fimcum eoperinuocationemamp;fidem. Beftiæcjuideninbsp;intelligere quoque vocem hominis dil'eunt, fieut canes,equi, oues,bo-C c c c ij ues, amp;

g^ó nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DE VITA AE T ER. N A.

ucs, amp; confèruantur quoque ab homine ac aluntur,fcd noftra melior conditio quiDeum audimus, amp;fcimus voluntatem eius^acvocamurin ccrtamlpcni^®-mortalitatis.Sicutteftanturmanifeftæpromiflîones,de vita ætcrna,quas Deuso*^nbsp;bis poft illas obfcurasfîgnificationes,qualisha:c de requieDei SeSaniftification^nbsp;Sabbatieft, per verbum fuumreuelauit. Quanquam hæc de Sabbatofatisdatänbsp;funt. Fingcenim nullam efte vitam poft banc vitam. An non fèquiturnosnon^-pus habere Deo, non verboeius ? Nam hoc quodin haevitarequirimusautaS*'nbsp;mus, etiam fine verbo habere poftiimus. Sicut beftiæ pafeuntur,viuunt, fagit^^'nbsp;tür, licet verbum Deinonhabeant,necaudiant. Quod en im verbo ad ci bun,nbsp;potum, iamanteacreatumeftopus i QuôdigiturDeus datverbum,quodpt^^^*'nbsp;pit exercitium verbi, quod mandat Sabbati Sandificationem Sc. cultufflluu jnbsp;Hæc omnia arguunt, reftare vitam pofthanc vitam, amp; hominem eflccoflditi'^^nbsp;non ad corporalcm tantùm vitam, ficut reliquas beftias, led ad æternam vivaitnbsp;eut Deus qui hæc mandat amp; inftituit, æternus eft.

II. Gen. cap. 4. fol. xS. Tom. 1. Hie dare oftenditur refurredio^^^ tuorum. Siquidem Deus, fe mortui Habel Deum elfe teftatur, amp; mortull^^^Jl.nbsp;bel requirit. Ex hoc cnim loco conteximusfirmiflimamrationem. Quo^i'' yj.nbsp;luseflet,quicuram noftrihabcretpoft hanc vitam, Habeloccifusnonnbsp;fitus. Sed Deus requirit Habel lublatum ex hac vita, non vult cius oblinbsp;tinet memoriam cius, quæritvbifit ? Ergo Deus eft mortuorumDeus,b^.^,-fnbsp;Ergo etiam mortui viuunt, amp; habentDeum curantem amp;faluantem eosi^nbsp;ta, quàm hæc corporalis eft, in quaSandi aftliguntur.

Dignus ergo obfcruatione hic locus eft,quod Deus mortui bet, amp; fie propter mortuum Habel excommunicat amp; perdit Cain pila-viuentcm. Magna profedô res. Habel mortuusviuit,amp;ab ipfo Deo Cânbsp;tur in alia vita, melius amp; verius quam omnes, quos Papa canonifauit

Cain viuuscxcommunicatur amp; moritur perpétua morte. Eft quidenj jj lis mors horribilis. Non enim fine magno cruciatu,non fine multisl*t^nbsp;mortem eft palTus. Sed eft uere falutaris mors,fiquidem iam meliorein vinbsp;uct,quàm antca. Corporalis cnim hæc vita,viuitur in peccatis,amp; eft obnot^nbsp;ti. Sed ilia vita eft æterna, fine omnibus molcftijs, turn corporalibus tuif-tualibus.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;jrtiii'

NonrequiritDeus oues amp;pecora maâata.Hominesautemoccifo^^jje)! rit. Ergo habent hominesfpem refurredionis, amp; talem Deum qui cosnbsp;mortecarnis ad æternam uitam,qui requirit languinem eorum tanquam i .nbsp;ciofam. Sicut Plalmusctiam loquitur: PreciofamorsSandorumin co r

Hæccft gloriahumani generis,parta aSemine conterente caputic Hocenimprimumexemplumeft, iftius promilsionis Adæamp;Heuæfad^j^^jj^i*nbsp;oftendit Deus Habeli nonnocerc lerpentem,etfiishocperficit,utHabc onbsp;tur.Hoc fcilicct eft,quôd infidiatur calcaneo feminis mulieris, fedcaput ci , j^jcnbsp;mordet,contcritur. Deus cnim propter fiduciam in promifliim fernen inbsp;Habclisraortui fanguincm, amp; oftendit fccflcDeu meins.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;-

aliam yitam. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i

Gcncf. cap. $. fol. lox. Tom. i. Memorabilis hæc cft Hiftoria (dera, *ïiel nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;voluit primo amp;originali mundo commendarefpem

hancvitam. Poftea in lecundo mundo, qui habu it Legem, '^Dcusexemplum Eliæ, qui ctiam in fpeôlaute lèruo Elilco, à Domino raptusnbsp;il[ ^osinnouo Teftamentofumus tanquam intcrtio mundo,habcmusautemnbsp;cn dusexemplumipfumChriftumliberatorem noftrum,alccndenrcmadcoelosnbsp;liiff ^^)^^iïldsSanôtis. Voluitcnim Deusomnibusfeculis extareteftimoniarc-çj ^'^ionis mortuorum, vt ab bac vita ftida, ac multis modis calamitofa, abdu-ûisnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;noftros. In qua tarnen Deo,quàm diu ipfi vifum eft,{èruimus, obeun

ciuilibus officijs,ac inprimis inftituendis alijsad pietatem amp; notici-Scdhîcmanentcm locum non habemus. Ebr. 15. Abijt cnim Chri-^^Patrem, vtnobis pararct manfioncs æternas lohan. 14.

autem apud nos inuenias, quib. hæc ridicula amp; non fatis digna fide iu-Itanondubiumcfttumquoq^àmaioripartcpro ridiculo hanc hiftorL tjtç ^^^bam. Munduscnimfempcrluifimiljseft,luntitaq;hæcdiuinaautori-^tçd^^^^endatalitcris, amp;ScriptaSandisacfidelibus,vteaIcgercnt,intelligerentnbsp;li fequerentur. Oftcnduntcnim manifeftam viétoriam mortis amp;pecca-! àj ^^duntcertamconlblationem viôlæ Legis,iræamp;iudicijdiuini de Henoch.nbsp;*^^Pijshac hiftoria nihilpotuit efleiucundiusaut gratins.

'quot;od k nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Teftamento verè exundat mifericordiaDci etfi cnimhuiuL

'Pamenhabemuslongcmaiores,nempeipfumfili-^^^endentcmadclos,amp;lèdcntem addexteramDei. In eovidemus caput t'^^^^planè contritum efle, vitam iterum rcftitutam,quam in Paradyfo ami_nbsp;qüàmquodHenoch Elias translati funt. Et tarnen vonbsp;Cûtip^^^^boc hoc modo Originalem mundum Sc fcquentem, qui Legem habuit,nbsp;dodrinaeft, in his (prioribus) quinq; capitibus ( Gc.nbsp;'^fünbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;quod homines funt mortui, amp;c reuixerunt. Per Adam cnim om_

autem crediderunt, hi per Semen promiflüm reuixerunt, Habelis amp; Henoch. In Adam Seth amp; alijs mors cft defigna,nbsp;' Et mortuus cft, fed in Habeleamp; Henoch oftcnfaeft refurre.nbsp;^rtuorum amp; vitaimmortalis.

^?^^^utemcôpcrtincnt,ncdclpercmusinmorte,Icdvt certô ftatuamus, ^iijcreduntin Semen promiflüm, viuentamp;rapienturadDcum,fîueexa-^^^gni,fiueexpatibulo,fiucexlèpulchro. Volumusigituramp;debemus vi,nbsp;^uidem æternam vitam, quæpoft hanc vitam reftat,per Semen promiL

Icncnf. De Scruo arbitr. fol. 186.187« Hæcautcmvitavellà-ïefaia refert, i. Quæ oculus non vidit, ncc auris audiuit, nec in cor hominisnbsp;Cccc iij afeendit,

gjS nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DE VI TA AETERNA.

alccnditj quæ prxparauitDcusdiligentibusfe. Nam amp; is inter fummos articu. los fidci noftræ numeratur, vbi dicimus;Et vitam æternam, Quid verb iniftoai;nbsp;ticulo valeatliberumarbitriumPaulusteftatur, i. Corinth, x. Dcusinquitnob^nbsp;ea reuelauit per Spiritum fuum, quafi dicat. Niß Spiritus reuelarit^nulliushoæunbsp;nis cor quicquam de ca re nolTct aut cogitaret, tantùm abeft,vt Iclè applicarcnbsp;vel appetere poflït.

Vide experientiam, quid cxcellcntiflïma ingénia i nter Gentes de vitafutura amp; relurredione lenfèrint. Nonne quo exccllentiores ingeniofuerunt,nbsp;ridiculum illis fuit refurreólio amp; vita æterna ? Niß non fuerunt ingenioû « -lolbphi illi amp; Græci, qui Athenis Paulum hæc docentem Spermologon amp;nbsp;rumDæmoniorumaflèrtoremdiccbant. Portius Fcftus. Ador. i4gt;nbsp;infanum clamabat, ob prædicationem æternæ vitæ. Quid Plinius de ijs nbsp;tratlibr. 7. QuidLucianustantum ingenium ? Stupidineillifuerunt ?nbsp;queadhuchodiepleriquc,quôluntmaioreingenio amp;eruditione, hocnbsp;dent eum articulum, amp; fabulam cflc putant idquepalàm. Namoccuh^nbsp;planehominumjnißSpirituSanäo perfufus,nouit,crcditautopWti^-lutem æternam, etiamß voce amp;ftyloiâditent. Atquevti-

/ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nam eodem fermcnto amp; tu amp; ego liberi elTemus

Copularet 6^. perfona 66. quadragef. 6j. pojjefsione 70. S0I ¦P' -y. occaluerint ilt;?3. rrgenda 26'^. mera 268. vlla 26^. primus iSr.

331 item confringere. ibidem abijciunt. quem 348. ibidem metueret. ibid-it SaggocTflc 303. ^zza 364. 340. Ctsremoniarij ^'J2. apertia 44$. ibid.nbsp;KgvTey 414. negligat. 6^^. TT^itr^Ti^os 6'^6. firmißimx 6^6. Chrifinmnbsp;784. indicando 820. nulla 'j6ï.gerere 880 jf/O7tROfi£M 831.nbsp;exitium 818. tentauit. 470. Gregorij y 6 2. maledici j